ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ -KUŞADASI KÜLTÜREL ve TARİHİ MİRASI KORUMA DERNEĞİ İŞBİRLİĞİ PROTOKOLÜ
1.Uluslar arası Türk-İslam Mezar Taşları Kongresi (1st International Congress of Turkish-Islamic Gravestones)
19-20-21 Ekim 2018 (Cuma-Cumartesi-Pazar )
Uluslar arası Türk-İslam Mezar Taşları Kongresi, kültür tarihimizin bugüne kadar yeterince incelenmemiş bir unsuru oluşturan mezar taşlarını uluslar arası düzeyde ele alan ilk çalışma olacaktır. Uluslar arası nitelikteki bu kongre, Adnan Menderes Üniversitesi, Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü ve Kuşadası Kültürel ve Tarihi Mirası Koruma Derneği’nin işbirliği ile 19-21 Ekim 2018 tarihleri arasında Kuşadası Derici Otel’de gerçekleştirilecektir. Kongreye farklı disiplinlerden 45 bilim insanının katılması planlanmaktadır. Kongreye katılacak 15 bilim insanının yurt dışında Türk-İslam kültürü üzerine çalışan üniversite ve kurumlardan oluşması planlanmaktadır.30 bilim insanının ise ülkemizdeki üniversite ve akademik kuruluşlardan katılması beklenmektedir. Bu kongre ile bugüne değin sadece turizm potansiyeli ön planda yer alan Kuşadası’nın Türk-İslam Medeniyeti içindeki önemi vurgulanacaktır.
Kongre süresi; üç gündür. (19-21 Ekim 2108) . Kongrenin birinci ve ikinci günlerinde ülkemizin farklı üniversitelerinden ve yut dışındaki üniversite, akademik kurumlardan gelen bilim insanları tarafından bildiriler sunulacak ve ikinci gün sonunda yapılacak olan “ Kapanış Oturumu” ile kongrede sunulan bildirilerin genel bir değerlendirilmesi gerçekleştirilecektir. Kongrenin üçüncü günü Kuşadası ve çevresindeki tarihi-doğal güzelliklerin gösterilmesinin hedeflendiği bir çevre gezisi planlanmıştır.
Gün (19 Ekim 2018 Cuma) : Açılış konuşmaları ve öğleden sonra beş oturum.
Gün (20 Ekim 2018 Cumartesi) : Sabah üç, öğleden sonra üç oturum ve son olarak kapanış oturumu
Gün (21 Ekim 2018 Pazar) : Kuşadası Şehir içi ve çevre gezisi (Güvercinada-Kervansaray-Tabakhaneler-Kaleiçi-Adalızade Mezarlığı- Kadı kalesi-Zeytinyağı Müzesi)
Kongrede bildirilerin sunulacağı 10 oturum ve genel bir değerlendirmenin yapılacağı Kapanış Oturumu planlanmaktadır. Her oturumda (4) katılımcıya yer verilecektir. Kapanış oturumu, Kongre Düzenleme Kurulu’nda yer alan akademisyenler ve yurt dışı katılımcıların arasından seçilecek bir/iki temsilcinin katılımıyla gerçekleştirilecektir. Kongreye 45 (kırk beş ) bilim insanının katılımı hedeflenmektedir. 30 katılımcı yurt içinden, 15 katılımcı yurt dışından mezar taşları üzerinden çalışan akademisyenlerden seçilecektir.
Uluslar arası Türk-İslam Mezar Taşları Kongresi, Osmanlı İmparatorluğu ve diğer Türk Devletlerinin egemenlik alanında olan ancak dünya savaşları sonucunda sınırlarımız dışında kalan Balkanlar, Orta Doğu, Kafkasya, Kuzey Afrika ve Orta Asya ile birlikte Çin Seddi’ne kadar yayılan çok geniş bir coğrafyada bulunan Türk-İslam mezar taşları hakkında ilk defa uluslararası bilimsel bir platformda ayrıntılı bilgiler sunmayı, geride bıraktığımız ve unuttuğumuz defin örneklerini görmeyi, Türk-İslam coğrafyasının değişik yerlerindeki tarihi mezar taşları örneklerini belgeleyecek envanter çalışmalarına öncülük etmeyi ve Türk-İslam tarihi için çok önemli belge niteliğindeki mezar taşlarını kültür envanterine almayı amaçlamaktadır. Bu kongrenin bir amacı da Türk-İslam Mezar Taşları alanında çalışan değerli bilim insanlarını, eğitimcileri, araştırmacıları, sanatçıları, lisansüstü öğrencileri bir araya getirmek ve kongreyi iki yılda bir tekrarını yaparak geleneksel hale dönüştürmektir.Arıca bugüne kadar sadece turistik bir ilçe olarak anılan Kuşadası’nın Türk-İslam kültürü içinde taşıdığı önem vurgulanacaktır.
23-25 Mart 2017 tarihlerinde Kuşadası’nda yapılan 1. Geleneksel Türk Mezar Taşları Sempozyumu’nda bu çalışmanın uluslar arası düzeye taşınması fikri tartışılmış ve tüm katılımcıların desteği ile onaylanmıştır. Türk-İslam mezar taşlarının 1200 seneye yaklaşan köklü kültürel bir geçmişi vardır. Dünya üzerinde, söz konusu devre ait, 60’a yakın ülkede yüz binlerce hazire, mezarlık ve şahide vardır. Ne yazık ki her biri sanat eseri olmasına karşın gün geçtikçe yok olmakta, başlıkları ve süslemeleri kırılıp çalınmakta, yosun, liken, doğal şartlarla kirlenmekte ve kitabelerindeki kufi, sülüs, talik, vb hatlarla Arapça ve Osmanlıca ile yazılmış yazılar zaman aşımıyla okunamaz hale gelmektedir. Kültür mirasının en önemli sanat ve edebiyat eserleri olan mezarları ve mezar taşlarını bir an önce yok olmaktan kurtarmak ve envanterlerini yapmak gerekmektedir. Planlanan bu kongre, değişik coğrafyalardaki mezar taşlarının ve defin kültürlerinin en iyi örneklerini görmek, uzmanları tarafından bu alanda yapılan çalışmaları öğrenmek, farklı disiplinler yoluyla anlamlandırmak ve bu kültür zenginliğinin gelecek kuşaklara taşınmasını sağlayacak tedbirleri tartışmak suretiyle bundan sonrakilere ışık tutacaktır.
Proje paydaşları arasındaki görev dağılımı ve gerekçeleri
a) Adnan Menderes Üniversitesi
1992 yılında Aydın’da kurulan ve 25 yıllık tecrübeye sahip olan Adanan Menderes Üniversitesi. kongrenin konaklama işlerinden sorumludur. Ayrıca kongre sonrasında yayınlanacak olan kongre bildiriler kitabının basımını Adnan Menderes Üniversitesi üstlenmiştir.
b) Kuşadası Kültürel ve Tarihi Mirası Koruma Derneği
Kuşadası Kültürel ve Tarihi Mirası Koruma Derneği kongreye katılacak akademisyenlerin Kuşadası ve kongre hakkındaki tüm sorularına cevap verecek, her etapta bilgilendirecek, kongrenin yurt içi ve yurt dışı tanıtımını yapacak ve iletişimi temin edecektir. Dernek ayrıca bu kongre için özel bir web sitesini kuracak ve sürekli güncelleyecektir. Konuklara verilecek hediye çantalarını hazırlayacak, gezileri organize edecek ve kongre bildiri kitabının hazırlanmasında yardımcı olacaktır. 2011 yılında Kuşadası’nda kurulan Kuşadası Kültürel ve Tarihi Mirası Koruma Derneği, ülkemizde Türk-İslam Mezar Taşları konusundaki çalışmaları ile tanınan tek Sivil Toplum Kuruluşu’dur.