• Yemen Donörler Toplantısı
YEMEN DONÖRLER KONFERANSI BİLGİ NOTU
4 Eylül 2012 tarihinde Riyad’da gerçekleştirilen Yemen Donörler Konferansı Danışma Toplantısı'nda, 34 ülke ve uluslararası kuruluş temsilcisi bir araya gelmiştir. Devrim hareketleri sonrasında oluşturulan yeni Yemen hükümetine, yaşamakta olduğu ekonomik sorunlar karşısında destek olmak amacıyla gerçekleştirilen toplantıda, Yemen Başbakanı Salem Basendwah, Suudi Arabistan Maliye Bakanı İbrahim Al - Assaf, Körfez İş Birliği Konseyi (KİK) Genel Sekreteri Abdullatif bin Rashid Al - Zayani’nin yanı sıra Dünya Bankası ve BM gibi uluslararası kuruluşların üst düzey yetkilileri hazır bulunmuşlardır. Söz konusu toplantıda ülkemiz, Kalkınma Bakan Yardımcımız Sayın Mehmet Ceylan, Sana Büyükelçimiz Sayın Fazlı Çorman, Hazine Müsteşarlığı Çok Taraflı İlişkiler Daire Başkanı Sayın Ali Çevik ve Riyad Büyükelçiliğimiz yetkililerinden oluşan heyet tarafından temsil edilmiştir.
Başbakan Basendwah ve Yemen Hükümeti yetkilileri yaptıkları konuşmalarda, 23 Kasım 2011 tarihinde Riyad’da kabul edilen KİK barış planı sonrası ülkedeki güvenlik ortamının iyileşmeye başladığını, terörle mücadelede önemli kazanımlar elde edildiğini, Şubat 2012’de Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin başarıyla gerçekleştirildiğini, Yemen’de istikrardan bahsediliyorsa ekonomik istikrarın sağlanması gerektiğini, ülkenin acil ıslah paketlerine ihtiyaç duyduğunu, ülkeye yabancı yatırımlar çekilemezse sorunların üstesinden gelinemeyeceğini, Yemen’in fakirlik sınırının altında olduğunu, bütçe açığının 11 milyar Dolar seviyesinde olduğunu, acil olarak 4,7 milyar Dolar, orta vadede ise 6,5 milyar Dolara ihtiyaçlarının bulunduğunu ve sağlanacak yardımların ve uzun vadeli kredilerin kendileri için can suyu olduğunu dile getirmişlerdir.
Toplantıda konuşan Dünya Bankası ve KİK yetkililerince, devlet başkanlığı seçimleri sonrası Yemen’deki güvenlik ortamının düzelmekte olduğu, KİK planının dikkatli bir şekilde uygulanmasına devam edildiği, Yemen Hükümetinin tüm kaynaklarını etkili bir şekilde kullanabilmesi için gerekli yardımın tüm ülkelerce sağlanmasının ve Yemen’deki kalkınma ve altyapı projelerinin desteklenmesinin gerektiği, Yemen’e verilecek desteğin bölge ve dünya barışı için hayati öneme sahip olduğu, korsanlık ve terörle mücadele için Yemen’in ekonomik olarak desteklenmesinin icap ettiği, 2012-2014 döneminin Yemen için çok önemli olduğu, verilen mali taahhütlerin yerine getirilmesinin önem arz ettiği, 2006 yılından bu yana verilen 4,7 milyar Dolar tutarındaki taahhüttün ancak 1,7 milyar Dolarının ödendiği ve bu toplantıda alınacak yardım kararlarının tüm Yemenlilerin hayatlarını etkileyeceği ifade edilmiştir.
Konuşmalar sonrası her ülke söz alarak 2014 yılı sonuna kadar Yemen için sağlayacakları yardım taahhütlerini bildirdiler. Suudi Arabistan’ın 3,25 milyar Dolar ile başı çektiği yardım taahhütleri, toplantı sonunda 6,4 milyar Dolara ulaşmıştır. Toplantıya katılan ülkelerin vermiş oldukları yardım taahhütlerine ilişkin olarak toplantı sekreteryası tarafından hazırlanan tablo ekte sunulmaktadır. Söz konusu yardımların bir bölümünün altyapı projelerinin finansmanı, bir bölümünün ise ithalat finansmanı, acil insani ihtiyaçların karşılanması ve güvenlik konularına ayrılacağı belirtilmiştir. Toplantının bu bölümünde söz alan Bakan Yardımcımız Sayın Mehmet Ceylan, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti olarak kardeş ülke Yemen’e tatmin edici bir yardım taahhüdünde bulunacağımızı ifade etmekten onur duyacağımızı, ancak bu yardım miktarı ve yardımın modalitelerinin Eylül ayı sonunda New York’ta yapılacak Yemen’in Dostları Grubu toplantısında açıklanacağını dile getirmişlerdir. Sayın Bakan Yardımcımızın konuşma metni de ekte sunulmaktadır.
Toplantı sırasında ayrıca Yemen Başbakanı Basendwah ile Suudi Arabistan Maliye Bakanı Al - Assaf arasında, Suudi Arabistan’ın taahhüdünün bir parçası olarak Yemen Merkez Bankası’na, Banka’da rezerv olarak tutulmak üzere 1 milyar Dolar aktarılmasına ilişkin bir anlaşma imzalanmıştır. Söz konusu tutarın bu hafta sonuna kadar Yemen Merkez Bankası’na aktarılacağı bildirilmiştir.
KALKINMA BAKAN YARDIMCISI SAYIN MEHMET CEYLAN’IN
YEMEN DONÖRLER KONFERANSI’NDAKİ
Yemen Başbakanı Ekselansları Muhammed Salem Basendwah,
Kardeş ülke Suudi Arabistan’ın değerli Maliye Bakanı Ekselansları İbrahim Al-Assaf
Dünya Bankası Başkan Yardımcısı Sayın Inger Andersen,
Öncelikle Yemen’in geleceği için kritik bir öneme sahip bu toplantıya ev sahipliği yapan Suudi Arabistan Yönetimine, Türk Hükümeti adına teşekkürlerimi sunmak istiyorum. Yemen Hükümetine de siyasi geçiş sürecini başarıyla sürdürmesi ve bu toplantının profesyonelce tamamlaması nedeniyle tebriklerimi sunuyorum. Ayrıca Dünya Bankası ve diğer ilgili kurumlara da teşekkür ediyorum.
Şüphesiz Yemen, Türk tarihinde ve halkımızın kalbinde önemli bir yer tutmaktadır. Ülkelerimiz arasında gücünü 400 yıllık ortak tarihimizden ve halklarımız arasındaki kardeşlik bağlarından alan mükemmel ilişkiler bulunmaktadır. Giderek daha da sağlamlaştığını idrak ettiğimiz ilişkilerimizin tarihi ve köklü niteliği, ülkemize Yemen konusunda önemli görevler yüklemektedir.
Son dönemde siyasi bir dönüşüm içerisinde bulunan coğrafyamızda, Yemen, stratejik bir konumda bulunmaktadır. Bölge istikrarının geleceği Yemen’de sağlanacak barış ve refaha bağlıdır. Bu bağlamda Türkiye olarak Yemen’e her platformda destek olduğumuzu belirtmek isterim.
Bu bilinçle, 2006 yılında Londra’da düzenlenen Donörler Toplantısında verdiğimiz taahhüt çerçevesinde toplam 2,6 milyon Dolarlık yardımla Sana’daki Yemen Türkiye Mesleki Enstitüsünün tefrişatını tamamladığımızı belirtmek istiyorum.
Bunun yanında, Hükümetimizin dış yardım ajansı TİKA’nın Yemen Ofisi’nin açılarak Program Koordinatörünün Haziran ayında görevine başladığını memnuniyetle ifade etmek istiyorum. TİKA Ofisimiz zaman kaybetmeden faaliyetlerine başlamış, bu çerçevede Ramazan ayında Hudeyde’de yaşayan muhtaç ailelere gıda yardımı dağıtmış ve Yemen Sağlık Bakanlığına teslim edilmek üzere 2 adet tam donanımlı ambulansı temin etmiştir. Ayrıca, yine TİKA’nın desteği ile 2012 yılı içerisinde toplam 106 Yemenli hasta da ülkemiz hastanelerinde ücretsiz tedavi edilmiştir.
Yemen’e sağlayacağımız desteği Sana’daki TİKA Ofisimizin çalışmalarıyla yeni proje yatırımları sayesinde daha ileri seviyelere getireceğimizi belirtmek istiyorum.
Hükümetler arasındaki işbirliğinin yanı sıra sivil toplum kuruluşlarımız da Yemen’e yakından ilgi duymaktadırlar. Bu çerçevede, Kimse Yok Mu, Yeryüzü Doktorları ve İHH gibi sivil toplum kuruluşlarımızın da kendi imkan ve inisiyatifleriyle Yemen’de aktif olarak faaliyet göstermelerinden büyük memnuniyet duyuyoruz.
Her alanda işbirliğimizin yanında, Yemen ile yakın ilişkilerimizin önemli bir boyutunu ticari ilişkilerimizin oluşturduğunu ifade etmek istiyorum. 2012 yılı ilk altı ayında ticaret hacmimiz yaklaşık 260 milyon Dolar ile rekor seviyeye ulaşmıştır. Bu rakamı daha da yüksek seviyelere çıkararak Yemen ekonomisine katkı sağlamak temel hedeflerimiz arasındadır. Önümüzdeki dönemde Başbakan Yardımcımız Sayın Bülent Arınç Başkanlığında Sana’da gerçekleştirilecek 6. Dönem Karma Ekonomik Komisyon Toplantısı bu hedeflerimize ulaşmada önemli bir dayanak teşkil edecektir.
Hepimizin bildiği gibi Yemen önemli bir siyasi dönüşüm sürecinden geçmektedir. Bu süreçte başta Cumhurbaşkanı Abdu Rabbu Mansur Hadi ve Başbakan Mohammed Salem Basendwah’ın şahsında tüm Yemenli siyasetçilere gösterdikleri üstün gayretten dolayı tebriklerimi sunmak istiyorum. Başbakan Basendwah’ın Haziran ayında yaptığı Türkiye ziyareti Yemen’deki siyasi sürecin kamuoyumuzun dikkatine getirilmesinde yararlı olmuştur. Eminim ki Yemen Hükümetinin üstün çalışmaları kısa sürede sonuçlarını verecek ve Yemen hakkettiği refah düzeyine ulaşacaktır.
Hâlihazırda maalesef Yemen’deki insani durum üzüntü verici boyutlara ulaşmıştır. Güvenlik endişesinden dolayı yerlerinden edilmiş kişiler, Afrika ülkelerinden Yemen’e sığınan mülteciler ve yeterli beslenme ihtiyacı içinde olan çocuklar bizlerden, uluslararası toplumun üyelerinden ilgi beklemektedirler. Tabiki bu sorunların çözümü büyük ölçüde yapılacak yatırımlar ve güvenlik ortamının biran önce iyileştirilmesine bağlıdır.
Tam da bu noktada, hazır bulunduğumuz bu toplantı kritik bir öneme haizdir. Bugün Yemen için sağlayacağımız destek, ülkenin refahına ve Ortadoğu bölgesi özelinde küresel istikrara büyük destek sağlayacaktır.
Bu çerçevede, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti olarak kardeş ülke Yemen’e tatmin edici bir yardım taahhüdünde bulunacağımızı ifade etmekten onur duyuyorum. Ancak, bu yardım miktarı ve yardımın modaliteleri New York’ta yapılacak toplantıda açıklanacaktır.
Sözlerime son verirken, kardeş Yemen’in içinde bulunduğu geçiş sürecini başarıyla tamamlamasını diliyor, büyük sorumluluk üstlenen yöneticilerine başarılar diliyorum. Türkiye, kalpten bağlı olduğu, ruhani büyüklerimizden Veysel Karani’nin memleketi Yemen’e elinden gelen her türlü desteği sağlamaya devam edecek ve her daim Yemen halkının yanında olacaktır.