YAPI İŞ İSKELELERİ. Beste ARDIÇ ARSLAN
Download "YAPI İŞ İSKELELERİ. Beste ARDIÇ ARSLAN"
1 YAPI İŞ İSKELELERİ Beste ARDIÇ ARSLAN 1
2 İş İskelesi nedir?. Binaların ve diğer yapıların inşaa, bakım, onarım ve yıkım işlerinin gerçekleştirilmesinde güvenli bir çalışma ortamının ve bu ortama güvenli erişim sağlanması için gerekli olan geçici inşaat yapısı (TS EN Md.3.26)
3 İskeleler ile ilgili hükümlerin mevzuatımızdaki yeri İskele Standartları: Yapı İşlerinde İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetmeliği İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ahşap Ve Ön Yapımlı Çelik İle Alüminyum Alaşımlı Bileşenlerden Oluşan Dış Cephe İş İskelelerine Dair Tebliğ TS EN ÖN YAPIMLI BİLEŞENLERDEN OLUŞAN CEPHE İSKELELERİ - BÖLÜM 1: MAMUL ÖZELLİKLERİ TS EN ÖN YAPIMLI BİLEŞENLERDEN OLUŞAN CEPHE İSKELELERİ - BÖLÜM 2: ÖZEL YAPISAL TASARIM METOTLARI TS EN GEÇİCİ İŞ DONANIMLARI - BÖLÜM 1: İŞ İSKELELERİ - PERFORMANS GEREKLERİ VE GENEL TASARIM TS EN GEÇİCİ İŞ DONANIMLARI - BÖLÜM 2 : MALZEME BİLGİLERİ TS EN GEÇİCİ İŞ DONANIMLARI - BÖLÜM 3: YÜKLEME DENEYLERİ 3
4 İş İskeleleri standarda sahip olmalı mıdır? Yapı İşlerinde İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetmeliği 17 Ön yapımlı bileşenlerden oluşan cephe iskeleleri ve iskele şeklinde kullanılan geçici iş ekipmanlarının, TS EN ,TS EN ,TS EN ,TS EN ve TS EN standartlarına ve ilgili diğer ulusal standartlara, konu ile ilgili ulusal standart bulunmaması halinde ilgili uluslararası standartlara uygun olması sağlanır. AHŞAP VE ÖN YAPIMLI ÇELİK İLE ALÜMİNYUM ALAŞIMLI BİLEŞENLERDEN OLUŞAN DIŞ CEPHE İŞ İSKELELERİNE DAİR TEBLİĞ-Teknik Bilgi Sayfaları- Dış Cephe İskeleleri-Çelik İskeleler 2. Ön yapımlı çelik ve alüminyum alaşımlı bileşenlerden oluşan iş iskeleleri, güvenli olarak kullanılabilecek biçimde kazara hareket etmeyecek veya göçmeyecek tarzda TS EN , TS EN standartlarına göre tasarlanmalı Kullanılan malzemeler, tasarım verilerinin sağlandığı TS EN ve TS EN standartlarında verilen gerekleri sağlamalı, normal çalışma koşullarına dayanabilecek sağlamlık ve dayanıklılıkta olmalıdır. Aynı teknik bilgi sayfası ahşap iskelelerin de TS EN e göre tasarlanmasını ve kullanılan malzemelerin de TS EN standartlarındaki gerekleri sağlaması gerektiğini ifade eder. 4
5 İş İskeleleri standarda sahip olmalı mıdır? 5
6 İş İskeleleri standarda sahip olmalı mıdır? 6
7 İş İskeleleri standarda sahip olmalı mıdır? 7
8 İş İskeleleri standarda sahip olmalı mıdır? 8
9 İş İskelesinde proje ve hesaplama gerekleri? Yapı İşlerinde İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetmeliği 19 Seçilen iskelenin kurulum ve kullanım şekline göre sağlamlık ve dayanıklılık hesapları üreticiden temin edilir, mevcut değilse yapılır veya yaptırılır. Bu hesaplar yapılmadan veya yapılan hesaplar sonucunda iskelenin güvenli olmadığının tespit edilmesi halinde iskeleler kullanılamaz. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Seçilen iskelenin sağlamlık ve dayanıklılık hesabı mevcut değilse veya var olan hesaplar seçilen iskele tipinde tasarlanan yapısal değişikliklere uygun değilse veya iskelenin genel olarak alışılmış standart konfigürasyonlara uygun yapıda imal edilmemiş olduğu durumlarda bunların sağlamlık ve dayanıklılık hesapları yapılır. Bu hesaplar yapılmadan iskeleler kullanılamaz. 9
10 İş İskelesinde proje ve hesaplama gerekleri? Ahşap Ve Ön Yapımlı Çelik İle Alüminyum Alaşımlı Bileşenlerden Oluşan Dış Cephe İş İskelelerine Dair Tebliğ MADDE 3 (1)Ruhsata tabi yapılarda ve işlerde; bina inşaatlarının dış cephelerinde kullanılacak ahşap ve ön yapımlı çelik ve alüminyum alaşımlı bileşenlerden oluşan dış cephe iş iskelelerinin; performans ve tasarım gerekleri hesapları ile yatay ve dikey yaşam hatları için gerekli olan yapısal düzenlemelere ve bağlantı noktalarına dair detay çizimler, ilgili proje müellifince yapılır. Dış cephe iş iskelesine ait hesap ve detay çizimler yapı sahibi veya kanuni vekillerince yapı ruhsatiyesi almak için sunulan müracaat dilekçesi ekindeki ruhsat eki statik proje dâhilinde ilgili idareye teslim edilir. (3) Yüklenici tarafından TSE belgesine sahip konfigürasyonların kullanılacağının talep ve beyan edilmesi halinde, üretici firma tarafından yapılan hesap ve detay çizimler, proje müellifinin uygun görüşü alınmak koşulu ile ruhsat eki statik proje dâhilinde kabul edilebilir. Ancak bu durum yüklenicinin ve proje müellifinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz 10
11 İş İskelesinde proje ve hesaplama gerekleri görüş: Ancak tebliğ yürürlüğe girmesine rağmen ruhsat işlemlerinde henüz istenmemektedir. Statik hesapların ve yaşam hatlarının hangi standart ve yönetmelik esaslarına göre yapılacağı tebliğde yeterince açık değildir. Bu nedenle de proje müellifleri, yapı denetim kuruluşları ve ruhsat düzenleyen idare tarafından uygulamanın nasıl yapılacağı konusu belirsizdir. Ruhsat işlemlerinde istendiğinde ise sadece formalite gereği alınmakta, standardın ön gördüğü verileri barındırmamaktadır. Örneğin; statik hesaplar SAP 2000 ve STA4CAD gibi programlarla yapılmakta, ancak bu hesaplamalarda sistem konfigürasyonun yatay yükleme değerleri dahi çıkmamaktadır. 11
12 İş İskelesinde kurum-söküm gerekleri? İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Seçilen iskelenin karmaşıklığına bağlı olarak kurma, kullanma ve sökme planı; yapı işlerinde inşaat mühendisi, (Ek ibare:rg-23/7/ ) (2) inşaat veya yapı eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmen, inşaat teknikeri veya yüksek teknikeri; gemi inşası ve sökümü işlerinde ise gemi inşaatı mühendisi tarafından yapılır veya yaptırılır. Bu plan, iskele ile ilgili detay bilgileri içeren standart form şeklinde olabilir İskelelerin kurulması, sökülmesi veya üzerinde önemli değişiklik yapılması, görevli inşaat mühendisi, (Ek ibare:rg-23/7/ ) (2) inşaat veya yapı eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmen, inşaat teknikeri veya yüksek teknikeri; tersanelerde ise gemi inşaatı mühendisi gözetimi altında ve bu Yönetmeliğin 11 inci maddesi uyarınca, özel riskleri ve ayrıca aşağıda belirtilen hususları kapsayan konularda yapacakları işle ilgili yeterli eğitim almış çalışanlar tarafından yapılır.(*). 12
13 İş İskelesinde kurum-söküm gerekleri? İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği a) İskelelerin kurulması, sökülmesi veya değişiklik yapılması ile ilgili planların anlaşılması, b) İskelelerin kurulması, sökülmesi veya değişiklik yapılması sırasında güvenlik, c) Çalışanların veya malzemelerin düşme riskini önleyecek tedbirler, ç) İskelelerde güvenliği olumsuz etkileyebilecek değişen hava koşullarına göre alınacak güvenlik önlemleri, d) İskelelerin taşıyabileceği yükler, e) İskelelerin kurulması, sökülmesi veya değişiklik yapılması işlemleri sırasında ortaya çıkabilecek diğer riskler Gözetim yapan kişi ve ilgili çalışanlara gerekli talimatları da içeren EK-II madde de belirtilen kurma ve sökme planları verilir. 13
14 İş İskelesinde kurum-söküm gerekleri? Ahşap Ve Ön Yapımlı Çelik İle Alüminyum Alaşımlı Bileşenlerden Oluşan Dış Cephe İş İskelelerine Dair Tebliğ (5) Dış cephe iş iskeleleri İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, İmar Kanunu ve Yapı Denetimi Hakkında Kanun uyarınca sorumlu teknik elemanların yönetim, gözetim ve denetimi altında, projesine ve malzeme gereklerine uygun olarak kurdurulur ve söktürülür. 14
15 İş İskelesinde kurum-söküm personelinin nitelikleri? 6645 sayılış Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (4 Nisan 2015 ) Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından standardı yayımlanan ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak tebliğlerde belirtilen mesleklerde, tebliğlerin yayım tarihinden itibaren on iki ay sonra Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanununda düzenlenen esaslara göre Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olmayan kişiler çalıştırılamayacaktır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 25/05/2015 tarihinde yayımlamış olduğu ilk tebliğ ile 40 meslekte belge zorunluluğu başlatılmıştır. Bu kapsamda söz konusu tebliğ ekindeki listede belirtilen mesleklerde MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi zorunlu hale getirilmiştir. İşbu Tebliğin yayım tarihinden itibaren on iki ay sonra MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi olmayan kişiler bu mesleklerde çalıştırılamayacaktır.. 15
16 İş İskelesinde kurum-söküm personelinin nitelikleri? İskele Kurulum Elemanı da bu tebliğ de 12UY yeterlilik kodu ile tanımlanan mesleklerden biridir. ANCAK Tebliğ e göre 40 meslek için 25 Mayıs 2016 da dolan belgeye sahip işçi çalıştırma zorunluluğu ileri bir tarihe ertelenmiştir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı arasında yapılan protokol kapsamında tarih netleşmese de düzenleme 2016 yıl sonuna kadar uzatılmıştır. 16
17 İş İskelesinde gerekli kontroller? Yapı İşlerinde İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetmeliği 25 İskeleler aşağıda belirtilen durumlarda işveren tarafından görevlendirilen ehil bir kişi tarafından kontrole tabi tutularak, iskeleler ile ilgili özel tedbirlerde belirtilen hususları içeren kontrol raporu hazırlanır, rapor sonucunda sadece güvenli olduğu tespit edilen iskelelerde çalışma yapılır; a) Kullanılmaya başlamadan önce, b) Haftada en az bir kez, c) Üzerinde değişiklik yapıldığında, ç) Belli bir süre kullanılmadığında, d) Sismik sarsıntı, kuvvetli rüzgârlar gibi olumsuz hava şartlarına veya denge ve sağlamlığını etkileyebilecek diğer koşullara maruz kaldığında. 17
18 İş İskelesinde gerekli kontroller? İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (*) Periyodik kontrol kriteri için referans olarak tabloda belirtilen standartlar örnek olarak verilmiş olup burada belirtilmeyen ya da Yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra yayımlanan konuyla ilgili standartların da dikkate alınması gerekir. Kapsamı periyodik kontrolle sınırlı olmayan standartlar için periyodik kontrole ilişkin hükümler uygulanacak, imalata yönelik test ve deneyler uygulanmayacaktır. 18
19 Çevre ve Şehicilik Bakanlığı Tebliğ inin getirdikleri Ahşap Ve Ön Yapımlı Çelik İle Alüminyum Alaşımlı Bileşenlerden Oluşan Dış Cephe İş İskelelerine Dair Tebliğ 19 Eylül 2014 tarihinde Resmi Gazete de yayınlandı ve 1 Temmuz 2015 tarihinde yürürlüğe girdi. Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; yapılan işin niteliği veya iş yeri alanının çevresel özelliklerinden dolayı imalatların dış cephede yapılmasının zaruri ve çalışanların yüksekten düşme riskinin olduğu bina inşaatlarının dış cephelerinde gerçekleştirilen; duvar, sıva, ısı-ses-su yalıtımı, kaplama, boya, montaj işleri, restorasyon, yıkım-söküm ve benzeri yapım işleri ile onarım ve güçlendirme işleri için kullanılan ahşap ile ön yapımlı çelik ve alüminyum alaşımlı bileşenlerden oluşan dış cephe iş iskelelerinin detay çizimlerinin yapılması ile ruhsat eki statik projeler dâhilinde idareye sunulmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. (2) Bu Tebliğ 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununa göre yapı ruhsatına tabi bina inşaatlarındaki dış cephe iş iskelelerini kapsar. 19
20 Çevre ve Şehicilik Bakanlığı Tebliğ inin getirdikleri Ahşap Ve Ön Yapımlı Çelik İle Alüminyum Alaşımlı Bileşenlerden Oluşan Dış Cephe İş İskelelerine Dair Tebliğ 19 Eylül 2014 tarihinde Resmi Gazete de yayınlandı ve 1 Temmuz 2015 tarihinde yürürlüğe girdi. Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; yapılan işin niteliği veya iş yeri alanının çevresel özelliklerinden dolayı imalatların dış cephede yapılmasının zaruri ve çalışanların yüksekten düşme riskinin olduğu bina inşaatlarının dış cephelerinde gerçekleştirilen; duvar, sıva, ısı-ses-su yalıtımı, kaplama, boya, montaj işleri, restorasyon, yıkım-söküm ve benzeri yapım işleri ile onarım ve güçlendirme işleri için kullanılan ahşap ile ön yapımlı çelik ve alüminyum alaşımlı bileşenlerden oluşan dış cephe iş iskelelerinin detay çizimlerinin yapılması ile ruhsat eki statik projeler dâhilinde idareye sunulmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. (2) Bu Tebliğ 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununa göre yapı ruhsatına tabi bina inşaatlarındaki dış cephe iş iskelelerini kapsar. 20
21 Çevre ve Şehicilik Bakanlığı Tebliğ inin getirdikleri Ahşap Ve Ön Yapımlı Çelik İle Alüminyum Alaşımlı Bileşenlerden Oluşan Dış Cephe İş İskelelerine Dair Tebliğ (7) Yapının bulunduğu parselin yola bakan cepheleriyle sınırlı olmak üzere; bina dış cephe iş iskelesinin yapı yaklaşma mesafesi içerisinde kurulan kısmının dış yüzeyinin tamamen çuval kumaşı, file, branda, levha veya aynı işlevi görebilecek benzeri iskele örtüsü ile kaplanması zorunludur. Teknik Bilgi Sayfası Çelik İskeleler 10-En Üst Platform Yüzeyi İle Taban Plakası Alt Kenarı Arasındaki Yükseklik 24 M nin Üzerinde İse Standart Sistem Konfigürasyonları Dışında Hesaplama Yoluna Gidilmelidir. 21
22 Çevre ve Şehicilik Bakanlığı Tebliğ inin getirdikleri Ahşap Ve Ön Yapımlı Çelik İle Alüminyum Alaşımlı Bileşenlerden Oluşan Dış Cephe İş İskelelerine Dair Tebliğ (4) Bina dış cephelerinde yapılacak iş iskelelerinin hesap, proje, uygulama, söküm ve denetim dâhil tüm aşamaları İmar Kanunu ve 29/6/2001 tarihli ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanuna tabidir sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun a) Proje müelliflerince hazırlanan, yapının inşa edileceği arsa veya arazinin zemin ve temel raporları ile uygulama projelerini ilgili mevzuata göre incelemek, proje müelliflerince hazırlanarak doğrudan kendilerine teslim edilen uygulama projesi ve hesaplarını kontrol ederek, ilgili idareler dışında başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulmadan, ilgili idareye uygunluk görüşünü bildirmek f) iş güvenliği ve işçi sağlığı konusunda gerekli tedbirlerin alınması için yapı müteahhidini yazılı olarak uyarmak, uyarıya uyulmadığı takdirde durumu ilgili bölge çalışma müdürlüğüne bildirmek Yapı Denetim Firmaları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tebliği ile İş İskelelerinin proje ve hesaplarının uygunluğunun denetiminin yanı sıra uygulamanın da doğruluğundan sorumlu tutulmuşlardır. Bu durumda Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliğinde bu esasların da tanımlanması yerinde olacaktır. 22
23 İskele ile ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeler görüş Ruhsat, uygulama ve denetim aşamalarında iskele ile ilgili statik hesap, proje, kurum-söküm ve iskele kontrol gerekleri kağıt üzerinde kalmıştır. Çalışma Bakanlığı İSGİP gibi projelerle Güvenli İskele kavramını yerleştirmeye çalışmış olsa da kısıtlı bir kitleye hitap etmenin ötesine gidememiştir. İş iskelelerine ait proje, uygulama ve denetim esasları belirlenmelidir. Tebliğ 13,50 metre yüksekliği aşması halinde dış cephe iş iskelesinin tamamının ön yapımlı çelik veya alüminyum alaşım bileşenlerinden oluşması şartını getirdi. 13,50 m. altındaki dış cephe iskelelerinin ahşaptan yapılmasına izin verilmiş ancak, malzemelerinin TS EN standardında olması de şart koşulmuştur. Adı geçen standardın içinde ahşap iskele malzemesi gereklerine baktığımızda ise; 7.1 Genel ENV (*) de belirtilen malzemeler kullanılmalıdır. Ahşap malzemesi için en uygun malzeme, Hizmet Sınıfı 2 olan malzemedir. 23 (*)(Eurocode 5: Design of timber structures - Part 1-1: General - Common rules and rules for buildings)
24 İskele ile ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeler görüş 7.2 Masif ve yapıştırılmış tabakalı ahşap Genel İğne yapraklı veya kavak ağacından elde edilen masif ahşap için, EN 338 e uygun, en küçük dayanım sınıfı C16 olan malzeme kullanılmalıdır. Tebliğ 13,50 m altında ahşap iskele yapımına müsaade ediyor ise de yukarıda bahsedilen standartlara haiz ahşabın Türkiye de nereden tedarik edilebileceği muammadır! 24
25 İskele ile ilgili mevzuatta yer alan hatalar görüş 1- Hem Yapı İş. YÖN. Hem de Ahşap Ve Ön Yapımlı Çelik İle Alüminyum Alaşımlı Bileşenlerden Oluşan Dış Cephe İş İskelelerine Dair Tebliğ de Madeni cephe iskeleleri statik elektriğe karşı uygun şekilde topraklanır. ifadesi yer almaktadır. Statik Elektrik patlama riski bulunan alanlarda bir tehlikedir. İskelelerin topraklanmasındaki mantık statik elektrik değil, iskelenin iletken olması ve üzerinde genellikle elektrikli ekipman kullanılmasıdır. 2-Ahşap Ve Ön Yapımlı Çelik İle Alüminyum Alaşımlı Bileşenlerden Oluşan Dış Cephe İş İskelelerine Dair Tebliğ in teknik bilgi sayfalarında yer alan: iskelelerin sökümüne en üst kısımdan başlanmalı bina bağlantıları ise platformların tamamının alınmasından sonra yukarıdan aşağıya sökülmelidir ifadesinde, tüm platformların sökülmesinden sonra ankrajların en üst kısımdan sökülmesi için ulaşım ve güvenli çalışmanın sağlanmasının mümkün olmadığı aşikardır. 25
26 İskele seçiminde göz önüne alınması gereken hususlar: İskele üzerinde çalışacak kişi sayıları ve bunların kiloları, Kullanılacak el aletleri ve malzemeler, İskele üzerinde erişilmesi gereken yükseklik, İşin süresi, makine ekipmanın geçeceği güzergâh Saha koşulları (zemin tip ve kotları, ankraj noktaları gibi) İskelede yapılacak olan iş ( beton dökümü, boya, izolasyon işleri gibi) İskele etrafının yaya trafiğinden izole edilmesi
27 İskele seçiminde göz önüne alınması gereken hususlar: Tahmini hava koşulları Kurulum alanında kaç seviyede çalışma ihtiyacı olacağı Kullanılacak iskele tipi ile saha personelinin tecrübesi olup olmadığı İskele platformlarına erişim (merdiven) şekli Yapılacak olan yapı tipi Kurum ve söküm sırasında düşme durdurucu önlemler İskele kurulumuna yardımcı olacak mekanik ekipmanlar Olarak sıralanabilir.
28 Aşağıda verilenler standardın kapsamı dışındadır: - Halatlara asılı olarak duran sabit veya hareketli plâtformlar, - Gezer vinçler dâhil yatay olarak hareket eden plâtformlar, - Haricî güç kaynağıyla (motor ve benzeri) çalıştırılan plâtformlar, - Çatı işlerinde koruma amaçlı kullanılan iş iskeleleri, - Geçici çatılar. Standardda tarif edilen yapısal bileşenlerden yapılmış kalıp iskelesi ve iksalar, iş iskelesi olarak kabul edilmez
29 Tedarikçi tarafından Teslim Edilecek olan uygulama talimatları Ön yapımlı iskele sisteminin her tipi için hazırlanan ilgili uygulama talimatları el kitabı iş mahallinde bulundurulmalı ve bu el kitabı içerisinde en azından aşağıdaki bilgiler verilmelidir: a) İş iskelesinin, çalışma safhalarının doğru işlem sırasını tarif eden, kurulma ve sökülme esnasında takip edilecek işlemler. b) Plân ve detayları, parça listesi c) İş iskelesinden, iskelenin zemine oturan kısmına ve kurulduğu binaya gelen yükler,
30 Tedarikçi tarafından Teslim Edilecek olan uygulama talimatları d) İş iskelesinin sınıfına ilişkin bilgiler, yüklemeye maruz kalabilecek çalışma alanlarının sayısı ve farklı koşullar için izin verilen yükseklikler, e) Bileşenlerin montajı ve sökülmesine ilişkin ayrıntılı bilgiler, f) İş iskelesinin binaya bağlanması ile ilgili bilgiler, İşletmeciler bu talimatın personelin elinin altında olmasını ve talimatlara harfiyen uyulmasını sağlamalıdır.
31 İskele Tasarım Gerekleri: İş iskelelerinin yana doğru kayma, yukarı kalkma ve devrilme-dönme tahkikleri yapılmış olmalıdır. İskele yapısının tamamının veya bir bölümünün, rüzgâr yükü gibi farklı tasarım yüklerine maruz kalması durumunda, yatay kararlılığı doğrulanmalıdır İskeleler yatay kuvvetleri güvenli olarak zemine aktarabilecek şekilde enine ve boyuna desteklenmiş olmalı. İskele taşıyıcı sistemi, maruz kalması muhtemel en elverişsiz yük kombinasyonuna dayanabilecek yeterlilikte olmalıdır. Çalışma şartlarının tespitinden sonra yük kombinasyonlarının tayininde bu şartlar göz önünde bulundurulmalıdır. 31
32 İskele Tasarım Gerekleri: İskelenin zemine oturan kısımlarının, tasarımda hesaplanan yükleri taşıma yeterliliği doğrulanmalıdır. İskelenin kurulduğu bina aynı zamanda yatay yüklere karşı mesnet görevi de görüyorsa, binanın ve binaya yapılan ankrajların taşıyıcılık bakımından yeterliliği de doğrulanmalıdır. 32
33 İskele Tasarım Gerekleri: TS EN e göre iskele üzerinde dikkate alınması gereken üç ana yükleme tipi aşağıda verilmiştir: a) Kalıcı yükler: Asansör kuleleri gibi yardımcı yapılar ile plâtformlar, çitler, pervaneler ve diğer koruyucu yapılar gibi bütün bileşenler dâhil iskele yapısının kendi ağırlığı. b) Değişken yükler: Servis yükleri (çalışma alanı üzerindeki yükler ve yan koruma üzerindeki yükler), rüzgâr yükleri ve varsa kar ve buz yükleri c) Kazara oluşan yükler (En büyük ve çalışma rüzgâr yükü, cepheye dik ve paralel olarak ayrı ayrı uygulanmalıdır. Kaplanmamış sistem konfigürasyonlarında, ulaşım bileşenleri de dâhil olmak üzere bütün bileşenler dikkate alınmalıdır.) 33
34 İskele Tasarım Gerekleri: TS EN e göre Dinamik yükleme Kullanım esnasında dinamik etkilerden kaynaklanan ilâve yükleri temsil etmek üzere alınacak eş değer statik yükler aşağıdaki şekilde seçilir: a) İnsanlar hariç, düşey olarak hareket eden makinalar gibi bağımsız bir elemandan kaynaklanan yükün dinamik etkisi, elemanın ağırlığının % 20 artırılması ile temsil edilmelidir. b) İnsanlar hariç, yatay olarak hareket eden bağımsız bir elemandan kaynaklanan yükün dinamik etkisi, uygulamada olası yatay doğrultular boyunca etki edecek şekilde, eleman ağırlığının % 10 una karşılık gelen bir eş değer statik kuvvet ile temsil edilmelidir 34
38 Yük ve Genişlik sınıfları TS EN standardında farklı iş koşullarını karşılayacak şekilde altı yük sınıfı ve çalışma alanı için yedi genişlik sınıfı tanımlanmıştır. Çalışma alanları için yük sınıfı, iskelenin kullanım amacına bağlıdır. Yük sınıfı tespit edilirken iskelede yapılacak çalışmalar dikkate alınmalıdır.
39 Çalışma alanı üzerindeki servis yükleri Yük Sınıfı Düzgün Yayılı Yük q1 kn/m² 0,75² 1,50 2,00 3,00 4,50 6, mm x 500 mm alan üzerindeki Tekil yük F1 kn 1,50 1,50 1,50 3,00 3,00 3, mm x 200 mm alan üzerindeki Tekil yük F2 kn 1,00 1,00 1,00 1,00 1,00 1,00 Kısmî alan yükü q2 kn/m² ,00 7,50 10,00 Kısmî alan katsayısı ap ¹ ,4 0,4 0,5
40 Çalışma alanları için genişlik sınıfları Genişlik sınıfı W06 W09 W12 W15 W18 W21 W24 W (m) 0,6 w 0,9 0,9 w 1,2 1,2 w 1,5 1,5 w 1,8 1,8 w 2,1 2,1 w 2,4 2,4 w
41 İskele Siparişi Alüminyum ya da çelikten mamul ön yapımlı iskele siparişleri sırasında aşağıdaki bilgilerin doğru şekilde verilmesi gereklidir: a) Miktar (kütle, toplam uzunluk veya adet), b) TS 8481 EN 39 standardına uygun, c) Tip (3 veya 4) veya belirlenmiş et kalınlığı (mm),( Tip 3 için Et kalınlığı 3,2 mm olarak belirlenmiş olan boru, Tip 4 için ise Et kalınlığı 4,0 mm olarak belirlenmiş boru anlaşılmalıdır.) d) İstenen standard uzunluk(lar) e) Belirlenen tercihler Yukarıda adı geçen belirlenen tercihlerde metal esaslı iskele borularının kaplamasız olarak teslim edilmesi, geçici korozyon koruması yapılması ya da belirlenen renkte boyanarak teslim edilmesinin yanı sıra; boru tipi, boru uzunluğu ve uzunluk toleransları, özel muayene ve deneylerin belirlenmesi sayılabilir. 41
42 İskele Standardizasyonunu belgeleyen İşaretlemer İşaretlemeler mamülün planlanan ömrü boyunca görünür şekilde kalmalı ve işaretlerde aşağıdaki veriler bulunmalıdır: EN Standardına göre işaretlenen iskelerde ise yük sınıfı, Düşme testine tabi tutulup tutulmadığı, Genişlik sınıfı, Çalışma yükseklik sınıfı, iç dış merdiven ihtiva edip etmediği detay bilgiler bulunmaktadır 42
43 İskelelerin Kurulumu ve Sökülmesi: Kurulum aşamasında iskele bileşenlerinin (örneğin ayak plakaları, destekler, kilitler, seyyar kirişler, geçme boru, sabitleme kancaları vb.)tamamının muntazaman üretici firma tavsiyesi doğrultusunda kullanılması gerekir Platformların yataylığı, kolonların şakülü mutlaka kontrol edilmelidir. İskele üzerinde hiçbir şekilde yapısal değişiklik yapılmamalıdır.iskele kontrolleri yapılırken şekil bozukluğu, ezik- çatlak kontrolleri, kilit, geçiş klapesi gibi elemanlarda ise fonksiyon kontrolleri yapılmalı, platform ahşaptan mamul ise ahşabın durumu gözden geçirilmelidir. 43
İNŞAAT SEKTÖRÜNDE DENETİM VE İDARİ YAPTIRIMLAR. Serkan ÇETİNCELİ İş Müfettişi İnş.Yük.Müh.
İNŞAAT SEKTÖRÜNDE DENETİM VE İDARİ YAPTIRIMLAR Serkan ÇETİNCELİ İş Müfettişi İnş.Yük.Müh. YAPI İŞYERLERİ İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği ne göre ÇOK TEHLİKELİ sınıftadır
DIŞ CEPHE İSKELESİ. Haydar Mesut ARSLAN İnşaat Mühendisi İş Başmüfettişi
DIŞ CEPHE İSKELESİ Haydar Mesut ARSLAN İnşaat Mühendisi İş Başmüfettişi «Yasal Mevzuatlar» 1. İlgili Yasal Mevzuatlar (Özet) No Kanun / Yönetmelik Adı Resmi Gazete Yayın Tarih / No Açıklama / Atıfta Bulunulan
TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TS EN 12811-1 Aralık 2005 ICS 91.220 GEÇİCİ İŞ DONANIMLARI - BÖLÜM 1: İŞ İSKELELERİ - PERFORMANS GEREKLERİ VE GENEL TASARIM Temporary works equipment - Part 1: Scaffolds
Öğr. Gör. Yücel KARAKUŞ. İnşaat ve Maden Yük. Müh. İSG Bilim Uzmanı A Sınıfı İGU Bilirkişi
İnşaat ve Maden Yük. Müh. İSG Bilim Uzmanı A Sınıfı İGU Bilirkişi Yapı Sektöründe Kaza Çeşitleri Düşme Noktaları/ Çeşitleri Yapı işleri İnşaat ve çeşitli mühendislik işlerinin yürütüldüğü işler İş Ekipmanı
EK-1 ASBEST SÖKÜM UZMANLARI EĞİTİM KONU BAŞLIKLARI VE EĞİTİM PROGRAMI. Süresi 1 Asbest Tanımı ve Türleri / Asbestin Özellikleri ve Kullanımı 2 Saat
EK-1 ASBEST SÖKÜM UZMANLARI EĞİTİM KONU BAŞLIKLARI VE EĞİTİM PROGRAMI Sıra No Eğitim Süresi 1 Asbest Tanımı ve Türleri / Asbestin Özellikleri ve Kullanımı 2 Saat Amacı 2 Asbest İçeren Malzemeler ve Çeşitleri
CEPHE İSKELELERİNİ KİM (LER) KURMALIDIR?
CEPHE İSKELELERİNİ KİM (LER) KURMALIDIR? Gaziantep/Kahramanmaraş/Adana/Mersin 01-02-04-05/Aralık/2014 Bilgilendirme Seminerleri CEPHE İSKELELERİNİ KİMLER KURMALIDIR? Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı:
- Bu standartta, geçici inşaat işlerinde
İş Güvenliği İskeleler 1. GİRİŞ Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB) tarafından yayımlanan yönetmelikler ve eklerinde birçok standarda atıf yapılmakta ve bu hususların yerine getirilmesi istenilmektedir.
KALIP İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVELİĞİ. Kalıp İşlerininim İnşatta Yeri ve Önemi: Kalıp
KALIP İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVELİĞİ Kalıp İşlerininim İnşatta Yeri ve Önemi: Kalıp Yapılarda kalıp temel taşıyıcı sistemlerdir. Bu nedenle kalıp işçiliği inşaatlardaki en önem verilmesi gereken imalatlardır.
model yapı i s k e l e GÜVENLİKLİ CEPHE İSKELESİ MAMUL EL KİTABI ve MONTAJ KULLANIM KLAVUZU
Model Yapı İskele sistemi MAMUL EL KİTABI ve MONTAJ KULLANIM KLAVUZU GÜVENLİKLİ CEPHE İSKELESİ w w w. k i r a l i k i s k e l e. c o m model yapı MAMUL EL KİTABI ve MONTAJ KULLANIM KLAVUZU i s k e l e