Zika Virüsü Nasıl Bulaşır ve Tedavi Edilir
Ekleyen : Burcu 2019-01-01 62
1947 yılında Uganda ormanlarındaki bir maymunda keşfedilen zika virüsü, insana sivrisinek aracılığıyla bulaşan bir hastalığa yol açmaktadır. Tropikal bölgelerde yaşam süren insanların bağışıklığının bulunduğu bu hastalık batıda yaşayan insanlar için yeni ve farklı bir hastalık türüdür. Yakın tarihte sık sık salgınlarla kendinden söz ettiren hastalık, en son Brezilya’da ortaya çıkmıştır.
Zika virüsü, sivrisinekler tarafından yayılmamaktadır. Özellikle Aedes cinsi sivrisinekler virüsün yayılması açısından tehlikeli kabul edilmektedir. Bunun dışında bulaşma yollarından biri ise cinsel birlikteliklerdir. Bu nedenle dikkatli olunması ve belirtilerin göz ardı edilmemesi önemlidir.
Henüz zika virüsüne yakalanmamış olan kişilerin ilk kez hastalığa yakalanma şekilleri sivrisinek ısırmasıyla mümkündür. Kişilere bulaştıktan sonra ise cinsel yolla yayılmaya devam etmektedir. Teşhis konulmasını beklemeden belirtilerin görülmesi halinde cinsel münasebet kesilmelidir. Bunların dışında zika virüsünün bulaşabilmesi için kan teması yeterli olmaktadır. Virüsün bir diğer bulaşma şekli ise doğum yoluyladır. Çok nadir olsa da doğum işlemi sırasında anneden bebeğe geçtiği görülmüştür. Bu bebeklerin engelli olarak doğduğu da gözlemlenmiştir.
Zika virüsünün en çok görüldüğü bölgelerin ortak özelliği tropikal iklimleridir. Brezilya, Bolivya Adaları, Kolombiya, Dominik Cumhuriyeti en sık görünen ülkelerdir. Bu ülkelerin dışında El Salvador, Guatemala, Haiti ve Paraguay da zika virüsü merkezleridir. Bununla beraber Tropikal Afrika’ya, Pasifik Adalarına ve Güneydoğu Asya’ya yolculuk yapacak kişilerin dikkatli olması önemlidir. Ayrıca Güney Amerika da virüs açısından risk taşıyan bölgeler arasında yer almaktadır.
Zika virüsünün teşhisini koymak hastanın sahip olduğu belirtilere göre değişkenlik göstermektedir. Kişi, ne zaman salgın bölgesine gittiğini, ne kadar kaldığını, belirtilerden kaçını yaşadığını doktoruna eksiksiz şekilde aktarmalıdır. Özellikle seyahatin dile getirilmemesi halinde hastalığın basit bir virüsle karıştırılması mümkündür. Zika virüsü hasta kendisini tam olarak ifade etmediğinde teşhisi zor bir virüstür. Bununla beraber kan testi yapıldığında ve virüs izolasyonu sağlandığında kesin tanı koymak daha kolay olacaktır.
Zika Virüsü Hastalığının Nedenleri
Zika virüsü hastalığının en başlıca nedeni Aedes sivrisineğinin ısırıklarıdır. Çoğunlukla gündüz vakitleri ısırmayı tercih eden bu tür sivrisinekler, insanların yoğun olduğu kalabalık yerlerde bulunurlar. Evcil hayvanların su kapları, lavabo, saksılar veya su dolu kovalar zika virüsü hastalığına neden olan sivrisineklerin yaşam merkezlerdir. Genellikle durgun sularda bulunurlar. Hastalığa neden olan bu tür sivrisineklerin kana karıştırdıkları şey bir virüstür. Kısa sürede vücutta ilerleyen ve eklemlerde şişliklere neden olan hastalık daha sonra göz içinde kanlanmaya kadar ilerlemektedir.
Belirtileri grip hastalığı ile aynı olan zika virüsü birkaç noktayla farklılık göstermektedir. İlk olarak hafif ateşle başlayan hastalık daha sonra deride kabarık döküntülere neden olmaktadır. Aynı zamanda baş, eklem ve kas ağrısı da uzun süreli olacak şekilde devam etmektedir.
Gripten farklı olan zika virüsünün neden olduğu bir diğer belirti de gözde kızarıklık meydana gelmesidir. Göz bebeği dışında beyaz olan tüm bölümde kızarıklık dikkat çekmektedir. Belirtiler arasında daha seyrek görünenler ise halsizlik, iştah kaybı, kusma, bağırsaklarda bozulmalar olmasıdır. Zika virüsü kısa süre içinde en az iki belirtinin arka arkaya ortaya çıktığı bir hastalıktır. Bu sebeple zaman kaybedilmemesi son derece önemlidir.
Temelde sivrisineğin ısırması nedeni ile bulaşan bir hastalık olan zika virüsü, bu konuda önlem almayı gerekli kılmaktadır. Sivrisineklerin yoğun olarak bulunduğu ortamlara gidileceği zaman kişilerin yanında muhakkak ilaç bulunmalıdır. Bununla beraber kolları ve bacakları kapatacak kıyafetler tercih edilmelidir. Hastalığın yaygın olduğu bölgelere mümkün olduğunca gidilmemelidir. Salgın merkezlerine hamile kadınların girmemesi özellikle önemlidir.
Zika Virüsünün Tedavisi
Zika virüsü için özel bir tedavi tekniği bulunmamaktadır. Bu nedenle de herhangi bir ilaç türü de yoktur. Hastanın şikayetleri ve hastalığının ilerleme şekli kullanılacak ilacı da değiştirmektedir. Ağrı ve ateş sorunu olanlar için etkili ateş düşürücü, ağrı kesici reçete edilir. Bunun yanında eklem ağrısı sorunu olanların bol bol dinlenmesi ve sıvı tüketmesi önemlidir.
Zika virüsü için günümüzde halen bir aşı geliştirilmemiştir. Ancak kobay maymunlar üzerinde denenen birkaç aşı türünden olumlu sonuç alınmıştır. Bu şekilde ilerlenmesi halinde kısa sürede önlemler ve tedaviler değişecektir.