Karaciğer Yağlanması Nedenleri | Faydaları Zararları
Çok fazla alkol kullanımı, hızlı kilo kaybı ve malnütrisyon da karaciğer yağlanmasına yol açabilmektedir. Bununla birlikte, bazı insanlar bu koşullardan hiçbirine sahip olmamalarına rağmen karaciğer yağlanması geliştirebilirler. (1)
Vücutta karaciğer yağlanmasını tetikleyen bazı faktörler şöyle sıralanmaktadır:
İnsülin, yemek yedikten sonra pankreasınızın kan dolaşımına saldığı bir hormondur. Yiyeceklerinden aldığınız glikozun hücrelerinize girmesini ve enerji için yakılmasını sağlar. İnsülin direnci olan insanlarda insülin düzgün çalışmaz. Eğer insülin düzgün bir şekilde çalışmıyorsa, enerji için daha az glikoz yakılacak ve daha çok yağa dönüşecektir. Böylece, karaciğer hem karaciğer yağlanması hem de vücutta yağ birikimine neden olan çok daha fazla yağı üretmeye başlar. (2)
İnce Bağırsakta Bakteri Çoğalması
Bu durum ince bağırsaktaki artmış sayıda ya da anormal tipte olan bakterileri tanımlamaktadır. İnce bağırsakta çok fazla bakterinin olması gerekmemektedir. Bağırsağın bu kısmı besin sindirimi ve absorpsiyonu için tasarlanmıştır. Bağırsaktaki bakterilerin çoğunun kalın bağırsakta yaşaması beklenmektedir.
İnce bağırsakta bulunan bakteriler her zaman, gastroenterit veya gıda zehirlenmesine neden olan bakteriler gibi mutlaka kötü bakteri değildir. Sorun, bakterilerin yanlış yerde olmasıdır çünkü ince bağırsakta çok fazla bakteri varsa, bu bakteriler karaciğere ulaşır. Neticede karaciğer yağlanmasına neden olabilir. Birçok belirtisi olsa da, abdominal şişkinlik ve irritabl bağırsak sendromu daha sık görülür. (3)
Çölyak hastalığı olan insanlar (glüten intoleransı) karaciğer yağlanması ya da daha ciddi karaciğer rahatsızlıkları açısından yüksek risk altındadır. Çölyak hastalığı otoimmün bir hastalıktır. Bu hastalığa sahip olan insanlar glüteni tükettiklerinde, bağışıklık sistemi ince bağırsağa saldırmaktadır. Bağırsak astarında oluşan kronik iltihap, besleyici absorpsiyonu bozabilir ve birçok beslenme yetersizliğine yol açabilir. En yaygın olanları demir, kalsiyum, D vitamini ve diğer yağda çözünen vitaminler (A, E ve K) ve esansiyel yağ asitleridir. İnflamatuar bağırsak astarı karaciğer yağlanmasına neden olabilir. Herhangi bir otoimmün hastalıkta üretilen enflamatuvar kimyasallar yağlı karaciğer riskini de artırır. (4)
Hepatit B ve C, kronik karaciğer iltihabı riskini artırmaktadır. Enflamasyon genellikle karaciğer yağlanmasıyla başlar, ancak zamanla siroza veya karaciğer kanserine kadar ilerleyebilir. Aslında hepatit C’li birçok insan sonunda insülin direnci geliştirir. Bu tipik olarak, gövdenin çevresinde yağ birikimine neden olur. Epstein Barr ve sitomegalovirüs gibi daha hafif virüsler de karaciğer iltihaplanmasına ve karaciğer yağlanmasına yol açabilir. (5)
Birkaç farklı ilaç, özellikle uzun vadede kullanıldığında, karaciğer yağlanmasının gelişmesine neden olabilir. Bazı antiinflamatuar ilaçlar, ağrı kesiciler, bağışıklık sistemi baskılayıcıları ve kolestrol düşürücü ilaçlar bu kategoriye dâhildir. Uzun süreli ilaç kullanıyorsanız, karaciğerinizde potansiyel toksik etkileri olup olmadığını öğrenmek için daima doktorunuza danışın. (6)
Karaciğer Yağlanması Tipleri
Dört tip karaciğer yağlanması tipi bulunmaktadır ve hepsi farklı nedenlere sahiptir.
Alkolik olmayan karaciğer yağlanması, karaciğer yağları parçalamada zorluk çektiğinde gelişir ve karaciğer dokusunda birikmeye neden olur. Bunun nedeni genellikle alkol değildir. Karaciğerin yüzde 10’dan fazlası yağ olduğunda alkolik olmayan karaciğer yağlanması tanısı konmaktadır. (7)
Alkole Bağlı Olan Karaciğer Yağlanması
Alkole bağlı olan karaciğer yağlanması bu hastalığının en erken evresidir. Fazla alkol içme karaciğere zarar verir ve karaciğer sonucunda yağları parçalayamaz. Alkol tüketilmediği takdirde genellikle altı hafta içinde yağ kaybolur. Bununla birlikte, aşırı alkol kullanımı devam ederse, siroz gelişebilir. (8)
Alkole Bağlı Olmayan Steatohepatit
Yağ yeterince arttığında, bu durumda karaciğer şişecektir. Asıl neden alkolden kaynaklanmıyorsa buna alkole bağlı olmayan steatohepatit adı verilmektedir. Bu hastalık karaciğer fonksiyonlarını bozabilmektedir. İştah kaybı, mide bulantısı, kusma ve karın ağrısı en yaygın belirtileridir. Tedavi edilmediği takdirde, bu durum karaciğer yetmezliğine kadar ilerleyebilmektedir. (9)
Hamilelikte Akut Karaciğer Yağlanması
Akut karaciğer yağlanması, hayatı tehdit eden ve hamilelik sırasında yaşanan nadir bir komplikasyonudur. Belirtiler üçüncü trimesterde (son 3 ayda) başlar. Sürekli mide bulantısı ve kusma, sağ üst karın ağrısı, sarılık, genel keyifsizlik en sık görülen belirtileridir. Çoğu kadın, doğumdan sonra iyileşir ve kalıcı etkileri görülmez. (10)
Karaciğer Yağlanması Riskini Artıran Faktörler
Çok çeşitli hastalık ve durumlar alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanması hastalığı riskini artırabilmektedir:
Kandaki yüksek trigliserit seviyeleri
Obezite, özellikle yağın karın bölgesinde yoğunlaşması
Polikistik över sendromu
Yetersiz tiroid (hipotiroidizm)
Yetersiz hipofiz bezi (hipopituitarizma)
Aşağıda sıralanmış olan gruplara dâhil olan kişilerde alkole bağlı olmayan steatohepatit olasılığı daha yüksektir:
Daha yaşlı insanlar
Karın bölgesinde yoğunlaşan vücut yağına sahip olan kişiler (11)
Birçok insanda karaciğer yağlanması tek başına çok fazla problem oluşturmaz. Bununla birlikte, bazı insanlarda yağlı karaciğer iltihaplanır. Zamanla bu yavaş yavaş kötüleşir ve siroza neden olabilir. Bu oldukça ciddi bir hastalıktır. Karaciğer sirozu çeken bazı kişiler karaciğer kanseri geliştirme de riskine sahiptir. (12)
Detaylı bilgi almak için bakınız: Karaciğer yağlanması hastalığı nedir?
Sağ üst karın ağrısı (13)
Cilt ve gözlerin sararması (sarılık) (14)
Dışkıda ya da kusarken kan görme (15)
Karaciğer yağlanması belirtileri fazlası için tıklayınız
Karaciğer yağlanması nasıl geçer? Karaciğer yağlanması için özel bir tedavi yöntemi uygulanmamaktadır. Ancak altta yatan nedeni tedavi ederek karaciğer yağlanmasını önleyebilirsiniz. Örneğin, eğer varsa, şeker hastalığınızı idare ederek durumunuzu iyileştirebilirsiniz.
Alkole bağlı olan karaciğer hastalığınız varsa, yapabileceğiniz en önemli şey alkol içmeyi bırakmaktır. Nasıl yardım alabileceğiniz konusunda doktorunuzla konuşabilirsiniz. Eğer alkol almaya devam ederseniz, alkolik hepatit veya siroz gibi komplikasyonlara maruz kalabilirsiniz.
Alkole bağlı yağlı olmayan karaciğer yağlanması hastalığınız olsa bile, alkolü bırakmanız daha mantıklı olacaktır. Eğer kilolu veya obezseniz, yavaş yavaş kilo vermek için elinizden geleni yapmaya çalışın.
Dengeli ve sağlıklı bir diyet uygulayın ve düzenli egzersiz yapın. Ekmek, irmik, pirinç, patates ve mısır gibi yüksek karbonhidratlı yiyecekleri sınırlayın. Yapay meyve suları yerine bol su içmeyi tercih edin. (16)
Karaciğer yağlanması ameliyatı: Obez olan hastalarda, kilo kaybını teşvik etmek için bariatrik cerrahi (obezite ameliyatı) karaciğer inflamasyonu ve alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanmasının azaltılmasında çok etkilidir. (17)
Karaciğer yağlanması için hangi doktora gidilir: Karaciğer yağlanması hastalığı ciddi bir durumdur ve karaciğer uzmanı tarafından düzenli olarak gözlenmesi ve tedavi edilmesi gerekir. Karaciğer uzmanı hepatolog olarak bilinir ve aile doktorunuz tarafından gerekli görülürse bir hepatoloğa sevk edilmeniz gerekir. (18)
Karaciğer yağlanması tedavisi hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.
Faydaları Zararları Henüz Yorum Yok Ağu 6,2017 Sağlık