grup psikoterapisi amaçları, grup psikoterapisi kuralları, grup psikoterapisi nedir, grup psikoterapisi amaçları nedir
17 Aralık 2016 Cumartesi 17:29 0 A + A - Yazdır
Birçok alanda artık karşımıza çıkan grup psikoterapisi tarihsel olarak baktığımızda 1900’lü yıllardan beri kullanılan bir yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. İlk uygulamaların ABD’de yapıldığını gördüğümüz bu yöntem zaman içerisinde sürekli olarak yenilenerek ilerlemiştir. Türkiye’de ilk örneklerini 1970’ten sonra gördüğümüz bu terapi türü son yıllarda popülaritesini artırmış durumdadır. İlk zamanlar hastane ortamında yataklı hastaların rehabilitasyonlarında kullanılırken şimdi sadece sağlık alanında değil birçok farklı yerlerde kullanıldığını görmek mümkündür.
Her alanda olduğu gibi grup psikoterapisinin de bazı belli başlı kuralları ve amaçları vardır. Bu bağlamda grup psikoterapilerini bir uzmanın eşliğinde aynı sorunu yaşayan insanlarla yapılan seanslar olarak tanımlasak yanlış olmaz. Burada uzman olarak yer alan kişinin lider konumunda olduğunu ve grubun içerisindeki düzen ve işleyişi yönettiğini söyleyebiliriz. Aynı zamanda grup terapileri için en önemli konulardan birisi de gruba katılacak olan üyelerin aynı sorunu taşıyan ya da problemi olan kişiler olarak belirlenmesidir. Bunun önemini şu şekilde açıklamak gerekir. Grup psikoterapileri insanların kendilerini ifade ettikleri ve diğer insanları dinledikleri yerlerdir. Bu yüzden de çoğu zaman kişilerin kendilerine benzer duygu ve sorunların başkaları tarafından da yaşandığını görmek onlara yalnız olmadıklarını hissetmelerine yardımcı olmaktadır.
Grup psikoterapi seansları bireysel psikoterapilere benzemeyen özellikler de göstermektedir.
Bu bilgiler ışığında grup psikoterapisinin özelliklerine bakalım.
Grup psikoterapisi, birçok insana aynı anda uygulaması yapılan psikoterapi seanslarıdır. Ancak bu tanımı biraz daha geniş bir açıdan aşağıdaki şekilde değerlendirmek mümkündür:
‘’Dikkatle seçilmiş, duygusal açıdan sorunlar yaşayan insanların eğitimli bir terapist tarafından yönetilen ve birbirlerine kişilik değişimini amaçlayan etkileri oluşturmak için yardım edecekleri bir grup içine yerleştirildikleri bir tedavidir.’’ (Ceyhun, 1996).
Grup terapisinin bireysel psikoterapilerden en büyük farklarından bir tanesi grup içindeki kişilerin etkileşim halinde olmalarıdır. Yapılan etkileşimler bazı problemlerin aşılmasında birebir yardımcı olduğu gibi, katılımcıların sosyalleşmelerine de imkân tanır. Aslında bu konu çok önemli bir yere sahiptir. Çünkü birçok ruhsal veya yaşamsal problemin kaynağında kişilerin sosyal destek alamayarak yalnızlaşmalarının yer aldığını söyleyebiliriz.
Grup psikoterapileri kendi içerisinde yöntemsel olarak birçok alt kategoriye sahiptir. Bunlara örnek olarak; bilişsel davranışçı grup psikoterapisi, geştalt grup psikoterapisi, psikodrama, didaktik grup psikoterapisi... vb. verilebilir (Bu türlerin detaylı olarak bilgilerini diğer yazılarımda bulabilirsiniz.)
Konu ve amaçları bakımından türlere ayrılan grup psikoterapilerinin genel olarak belirlenen kurallarına bir göz atalım.
Grup Psikoterapisinde Dikkat Edilecek Hususlar:
* Grup psikoterapilerinin genellikle en az 3 en fazla 15 üye olacak şekilde düzenlenmesi yapılmalıdır. Burada grup üyelerinin durumları da göz önüne alınarak hareket edilmelidir. Fazla sessiz kişilerin kalabalık grupların yardımı olmadığı görülmüştür.
* Burada ilk önce grubu yönetecek olan terapistin bu konuda belli bir uzmanlığı olması gerektiğini söylemek gerekir. Terapistin grup içindeki düzeni ve kontrolü sağlaması gerekir.
* Grup belirlenmeden önce terapist öncesinde gruba katılacak kişilerle birebir görüşme yaparak psikiyatrik öykü almalı ve ruhsal durum muayenesi yapmalıdır. Grubun dinamiğinin grup üyelerinin özelliklerine göre şekillendiğini unutmamak gerekir. Örneğin; yüksek endişeli veya sosyal uyum bozukluğu olan kişilerin bir grup içinde kendilerini ifade etmeleri ya da grup içinde bulunmaları bile birçok problemin aşılmasında yardımcı olacaktır. Daha önce de belirttiğim gibi ruhsal problemi olan çoğu insan aslında bu rahatsızlığın sadece kendilerinde olduklarını düşünüp tedavi için uğraşmamaları gerektiğine inanırlar. Aslında yalnız olmadıklarını görmek onlara umut ışığı oluşturmaktadır (Ceyhun, 1996).
* Grup psikoterapilerinde öncesinde tüm üyelere açıklama yaparak onları bu sürece hazırlamak gerekir. Hatta bazı durumlarda terapistler bireysel psikoterapilerde kişinin problemine göre grup seanslarına katılmaları konusunda öneride bulunabilirler. Bu gibi durumlarda kişiye detaylı bir şekilde bilgilendirme yapılmalı ve kafasında bir şüpheye mahal bırakılmamalıdır. İlk grup psikoterapisinde terapist bu süreç hakkında kişilere bilgi verebilir ve terapistin grubun etik kurallarını tüm grup üyelerine anlatması gerekir (Yalom, 2012).
* Grup psikoterapisine katılan tüm üyeler birbirlerine saygı göstermek zorundadırlar. Bu, terapist tarafından dikkatlice ele alınması gereken konulardan birisidir.
* Grup içinde herkes düşüncesini bir başka grup üyesini rencide etmeyecek şekilde ifade etmekte özgürdür. Burada önemli olan konu, grupta kimsenin birbirinin sözünü keserek konuşmaya başlamaması gerektiğidir.
* Grup içerisinde aynı anda birden fazla kişi konuşamaz. Bu durumda terapist herkese söz vereceğini ancak öncelikle birbirlerini dinlemeleri gerektiği yönünde hatırlatmalarını yapmalıdır.
* Genelleyici konuşmalar ve bir grup insanı temsil edecek şekilde düşüncelerini ifade etmelerine izin verilmez. Örneğin; İnsanlar çok anlamsız işlerle uğraşıyorlar.
* Grup üyeleri duygu ve düşüncelerini dile getirirken bir başkasını soru yönelterek onun fikrini almaya zorlamaz. Grup içerisinde tüm üyeler istediği zaman düşüncelerini ifade etme özgürlüğüne sahiptir.
* Grup psikoterapisine başlamadan önce grubun ne sıklıkla bir araya geleceği terapist ya da grubun lideri tarafından bildirilir. Bu konuda herkesin katılabileceği gün ve saatin seçilmesi istenebilir. Genellikle haftada 1-3 arasında toplanılır ve her toplantı yaklaşık olarak 90 dakika sürer.
* Grup süresi boyunca terapist eşit olarak herkese konuşma fırsatı tanımalıdır.
* Grup psikoterapilerinde grup üyeleri süreç içerisinde ayrılabilir. Böyle bir durumda terapist ona göre uygun kişiyi gruba katarak devam edilir.
* Terapist psikoterapi seansına başlarken bir gündem belirleyebilir veya bu konuda ne konuşmak istedikleri konusunda diğer üyelerin fikirlerini öğrenerek başlayabilir. Herkesin fikri dinlendikten sonra ortak olarak kabul edilen düşünce, o toplantı içerisinde konuşulur.
* Psikoterapinin sonunda terapist değerlendirme ile o gün yapılan seansın özetini yaparak bitirir.
* Terapist, grup içerisinde olanları not edebilir. Grup üyelerinin ilerlemelerini görmek adına bu kayıtlar fayda sağlamaktadır.
Yukarıda grup psikoterapisi hakkında yapılması veya dikkat edilmesi gereken konuları paylaştım. Belli kuramlara göre şekillenen gruplarda bu konular değişiklik gösterebilmektedir.
Yalom,D.I. (2012). Kısa süreli grup terapileri. İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
Etiketler; #grup psikoterapisi nedir #grup psikoterapisinde dikkat edilecek konular nelerdir #grup psikoterapi kuralları ve amaçları nelerdir #grup psikoterapisi kuralları #grup psikoterapisi amaçları
Grup Terapisi ve Bireysel Terapide Terapistin Rolü Nasıl Değişir ?