O-TR Pusula » Oryantiring Nedir ve Nasıl Yapılır? Oryantiring Nedir ve Nasıl Yapılır? – O-TR Pusula
İngilizceye çok benzemesine rağmen ilk kez İsveç dilinde ‘Orientering’ olarak telaffuz edilen kelime İngilizce ‘Orienteering’, Almanca ‘Orientierungslauf ‘ , İspanyolca ‘ Orientación’, İtalyanca ‘Orientamento’ , Fransızca ‘Orientation ‘ şeklinde söylenir. Türkçesi TDK tarafından ‘Oryantiring’ olarak belirlenmiştir.
Nedir oryantiring? Haritada işaretlenmiş hedefleri en hızlı bulmak üzerine kurulu bir spordur. Koşturup durmak değil. Koşarken düşünebilmek, strateji kurmak çok önemli. Hangi yol daha hızlı? En kısa yol değil bu çoğu kere!
Çalı ve dikenler çok acımasız. Kaybolmadan ilerlemek araziyi iyi okuyabilmeyi, haritayı üç boyutlu düşünmeyi gerektirir. Ve bütün bunları kalbiniz hızlıyken yapacaksınız! Boşuna demiyorlar “Oryantiring koşarken satranç oynamaktır” diye.
İlk askeri olmayan yön bulma yarışması 1897de yapılmış ama yinede Oryantiringin gerçek doğumunun 1918 yılında Stockholm’de düzenlenen yarış olduğu kabul ediliyor. Yarışa, çoğu genç, 220 kişi katılmış. Bu yarış ile beraber “oryantiring sporu” için kurallar şekillenmeye başlamış. İskandinav ülkelerindeki yoğun organizasyonlar ilk önce Sovyetler Birliği, İsviçre ve Macaristan’a sıçramış. Kuzey insanları bu sporu ne kadar mı sevmiş? 1940’lara doğru sadece İsveçte 380,000 kişinin oryantiring yaptığını bilmek bir fikir verecektir! 1961 yılında kurulan Uluslararası Oryantiring Federasyonu (IOF ) bugün (Nisan 2020) 76 ülkenin üye olduğu bir örgüt.
Koşulacak arazinin haritası en şart olan malzemelerdir. Oryantiring haritası normal topografik haritalardan daha detaylı ve özel renklerde basılan haritalardır. Ölçeğin dünya standardı 1/15000dir. Bu haritada kesik ağaç kökleri, sık çalılar ve oturma bankları gibi detaylar kolaylıkla görülebilir.
Pusula şart değil ama faydalıdır. Pusula’dan kastımız askeri pusulalar ve ya antika olanlar değil tabi ki! Modern sportif pusuların tabanı şeffaftır ve ibrenin içinde durduğu kapsül dönerek kullanımı kolaylaştırır. İddialı oryantiring yarışçıları parmak pusulası ile saniyeler kazanırlar, ama çoğu zaman basit bir pusula yeterlidir. Pusula çeşitlerini incelemek için tıklayınız.
Kıyafet, ormanda koşmaya uygun olmalı. Hem hareketi engellemeyecek, hem ısıyı dışarı atabilecek hem de çiziklerden koruyacak. Serin havalarda sentetik eşofmanlar olabilir ama sentetik taytlar daha uygundur. Üzerinizde polyester kumaştan yapılmış uzun kollu bir giysi olması terlediğiniz zaman üşütmenizi önler. Geleneksel oryantiring kıyafetleri dikenlerde kolay yıpranmayan, çok hafif polyester kumaştan yapılır. Bu yazının yazarı 15-18 yıllık kıyafetleri ormanda kullanmaya devam etmektedir. Kıyafet çeşitlerini incelemek için tıklayınız.
Ayakkabınız orman için koşmaya uygun olmalı. Mümkün olduğunca yumuşak toprak ve yapraklar arasında kaymayacak taban yapısında, düşük bilekli bir model olmalı. Ayakkabınızın üzerine diz altına kadar bacağınızı koruyan tozlukları takarsanız dikenlere karşı daha korunaklı olursunuz. Oryantiring ayakkabıları, bu tanıma uygun olarak orman içi kuru, çamurlu, kaygan zeminlerde, ıslak ağaç kütükleri ve kayalarda yüksek tutuş sağlayacak şekilde düşünülür. Kolay ıslanır, içindeki suyu hızlı boşaltır, böylece koşarken ağırlaşmaz ve ayağınızı ıslak havalarda daha az üşütür. Ayakkabı çeşitlerini incelemek için tıklayınız.
Elektronik kontrol sistemleri, teknoloji sayesinde son 20 yılda oryantiring sporunu yeni bir seviyeye taşımıştır. Dünya’da IOF tarafından iki sistem akreditedir: EMIT ve SPORTident. SPORTident daha geç ortaya çıkmasına rağmen dünyada liderliği ele almıştır. Türkiye’de %100 SPORTident kullanılmaktadır. Geleneksel pasif çiplere ek olarak son 5-6 yıldır aktif çiplerle yepyeni deneyimler mümkündür. Kullanımı kolay sistemler sayesinde sınıf veya kulüp seviyesinde antrenman yapmak çok kolaydır. Yıllarca kullanılabilen SI-Card sporcu kartları, kişiye özel numarasıyla yarışmacı ve oryantiringciye kolaylık sağlar. SPORTident sistem ve sporcu kartlarını incelemek için tıklayınız.
Oryantiring çoğu zaman bir saati aşan bir aktivitedir. Öncesinde aç olmamak ve sıvı almak daha fazla keyif almanızı sağlar.
Harita ve araziyi beraber gözlemleyin, her an harita üzerinde konumunuzu işaret edebiliyor şekilde oryantiring yapın.
En önemlisi: Düşünebileceğinizden daha hızlı koşmayın! Çoğu dünya şampiyonu hafif ama sürekli bir tempoda koşarak HİÇ hata yapmadıkları için kazandılar.
İstanbul’da oryantiring ile tanışmanın en kolay yolu: Açılımı İstanbul Oryantiring Grubu olan İOG, İstanbul’da oryantiring sporuna gönül vermiş gönüllülerin oluşturduğu amatör bir spor grubu olacak 2000 ilkbaharında kuruldu. Pazar günleri Belgrad Ormanında düzenli buluşma ve antrenmanlar yapan İOG üyeleri, bu sporun Türkiye’de tanınması, yaygınlaşması ve gelişmesi için çaba sarf etmektedir. İOG, 2003 Ekim ayı itibarı ile bir İstanbul Orienteering Grubu Spor Kulübü Derneği olarak daha kurumsal bir yapıya kavuşmuştur. Etkinliklerden haberdar olup katılmak isteyenler www.iog.org.tr sitesinden daha ayrıntılı bilgi alınabilir.
İstanbul’da çocuğunuz bir oryantiring eğitimi alsın istiyorsanız, Kuzey Geyikleri Doğa Sporları Kulübünü www.kuzeygeyikleri.com incelemenizi öneriz.
Diğer şehirler için, daha ayrıntılı bir liste yayınlayana kadar, Türkiye Oryantiring Federasyonu il temsilcileri sayfasından il temsilcisine ulaşarak, ilinizdeki en uygun yönlendirmeye ulaşabilirsiniz.