Göçmen sorunuyla birlikte mücadele şart
Birleşik Krallık Büyükelçisi Richard Moore: Göçmenlerin trajedisine karşı uluslararası toplumun birlikte çalışması şart. Bu sorunla mücadelenin merkezinde bulunan Türk ortaklarımızdan öğrenecek çok şeyimiz var
Farklı ülkelerden gelen göçmenlerin AB'ye ulaşmak için hayatlarını riske atmasıyla Akdeniz'de yaşanan trajedi karşısında her geçen gün daha da üzülüyorum. Bu insanların çoğu, ülkelerindeki çatışmadan kaçmak, kendileri ve çocukları için güvenli gelecek bulabilmek uğruna hayatlarını ortaya koyuyorlar. Suriye'nin sınır komşusu olarak Türkiye, Esad'ın ülkesini sürüklediği iç savaşın trajik sonuçlarını en yakından yaşayan ülkelerden biri. Türk halkının misafirperverliği ünlüdür. Mülteci akımı karşısında gösterdikleri cömertlik de bu ünü hak ettiklerinin en güzel kanıtı. Bugün Türkiye'de çoğunluğu Suriye'den gelen ve aralarında Afganistan ve Irak'taki çatışmalardan kaçan insanların da olduğu 2 milyona yakın mülteci ve sığınmacı var. Bu rakam, diğer ülkelerin çok üstünde. Üstelik Türkiye, bu alandaki çabalarını daha da arttırıyor. Kısa süre önce örnek bir Göç İdaresi Genel Müdürlüğü kuruldu, göçmenlerin korunmasını amaçlayan yasalar çıkarıldı, haklara erişimler sağlandı. BM Mülteciler Yüksek Komiserliği'nin bana aktardığına göre, AFAD'ın mülteci kampları dünyadaki en iyi standartlara sahip.
Türkiye, AB'ye varmaya kararlı yasadışı göçmenler için bir transit ülke. Ege rotasını kullanan göçmenlerin sayısı, Orta Akdeniz rotasındakileri geçmiş durumda. Türkiye, düzensiz göçle mücadele etmek ve vicdansız insan kaçakçılarının kurbanı olan göçmenleri kurtarabilmek için yoğun çaba harcıyor. Mesela, Türk Sahil Güvenlik Kuvvetleri, 2014'te 15 bin, 2015'in ilk 7 ayında ise 25 bine yakın göçmenin hayatını kurtardı. Onların cesur çabaları olmasa kim bilir daha kaç kişi ölecekti? Bu can kayıplarını önlemek ve bu insanların tehlikeli yolculuğa çıkmalarına neden olan sorunları gidermek için neler yapabiliriz? Tabii ki Suriye ve Irak'taki çatışmanın sona ermesi ve bu ülkelerde herkesi kapsayan bir siyasi ortamın inşa edilmesi öncelik. İran ve Rusya'nın da şu ana kadar yaptığı gibi bölünme ve mezhepçiliği teşvik etmek yerine ortak çabada üzerlerine düşeni yapması gerek. İnsani yardım da şart. Türkiye şimdiye kadar bu alanda yaklaşık 6 milyar dolar harcamış. Bu rakam Türkiye'yi bölgede ilk sıraya yerleştiriyor. Bölge dışında ise Birleşik Krallık 1 milyar sterlin ile insani krize verilen uluslararası desteğin en büyük ikinci bağış sahibi. Suriye ve komşu ülkelere yardım ve istikrar kazandırma programları için Avrupa Komisyonu tarafından sağlanan 1.8 milyar euroluk fona yüzde 10'un üzerinde katkı sağlıyoruz. Türkiye'de ise Birleşik Krallık, Suriyeli mültecilere çeşitli STK'lar ve BM kurumları aracılığıyla gıda, barınma ve yardım paketleri de dahil çeşitli projelerle 28 milyon sterlin veriyor. Ayrıca, Türk kurumlarıyla ortaklaşa yürüttüğümüz, düzensiz göçle mücadele ve mültecileri koruma kapasitesini geliştirmeyi amaçlayan hedef odaklı projelerimiz de var. Ne yazık ki diğer ülkeler o kadar cömert olamadı. Uluslararası toplumdan daha fazla fon sağlanabilmesi için Türkiye ile birlikte çalışmaya kararlıyız.
İnsanlığın acılarından kâr sağlayan suç ve kaçakçılık şebekelerinin de üzerine gitmeliyiz. Kolluk kuvvetlerimiz arasındaki ilişkileri iyileştirerek, düzensiz göçle kaynağında da mücadele edebilmeliyiz. Ayrıca göçmenlerin, güvenli olan durumlarda anavatanlarına dönmelerini sağlamaya çalışmalıyız. Gerçek sığınmacıları kabul etmeye devam edeceğiz. Ama ekonomik nedenlerle bu yola başvuranların AB ülkelerinde yerleşim hakkı kazanamayacağı mesajını da vermeliyiz. Bu mesajı verinceye dek, yukarıda bahsettiğimiz rakamlar yükselmeye ve suçlular zenginleşmeye devam edecek. Birleşik Krallık olarak 2015-16 döneminde Afrika için toplam 900 milyon sterlin fon planlıyoruz. İnsani programlara, mültecileri ve evlerinden zorla çıkartılmış toplulukları destekleyen programlara yardım planlarımız var. Birleşik Krallık gemilerinin kurtardığı 5 binin üzerinde kişi de dahil on binlerce hayatın kurtarıldığı arama ve kurtarma görevinin de lideriyiz. AB ortaklarımızla birlikte bu soruna kapsamlı ve uzun vadeli çözüm bulma arayışımızı da sürdüreceğiz. Tabii ki, uluslararası toplumun bu sorunla mücadele etmek için birlikte çalışması şart. Bu sorunla mücadelenin merkezinde bulunan Türk ortaklarımızdan öğrenecek çok şeyimiz var. Hayranlığımızı ve desteğimizi kesinlikle hak ediyorlar.