Kambriyen patlaması evrim teorisi için bir sorun mudur? | Soru & Cevap - Evrim Ağacı
Dostum ben bu konu hakkında bir yazı yazmıştım ama yayınlamadı bir ay kadar önce ve şansa bak ki şuan sen bu soruyu soruyorsun. Neyse çok uzatmayacağım. Başlayalım.
KAMBRIYEN PATLAMASI NEDIR?
Ana konuya geçmeden önce kısa bir şekilde kambriyen patlamasının ne olduğuna değinelim.
Kambriyen patlaması, kambriyen döneminde meydana gelen canlı çeşitliliğinin ani artışıdır. Burada patlamadan kasıt yaşanan hızlı artıştır.
KAMBRIYEN PATLAMASI EVRIM TEORISINI OLUMSUZ ETKILER MI?
Darwin'in de kendi kitabı olan “Türlerin Kökeni” adlı eserinde dile getirdiği sorulardan birisidir. Kambriyen jeolojik devrinde oluşan jeolojik katmanlar, bu patlamadan önceki dönemlerdeki jeolojik katmanlara nazaran daha çok fosil içerir. Günümüz canlı şubelerinin de birçoğunun bu dönemde oluştuğu düşünülmektedir.
Bu durumu evrim karşıtlarının yorumu ile sonrada bilimsel bir biçimde ele alıp, neden yanlış bir varsayım olduğunu yazımızda anlatacağız.
Not: Darwin'in bu sorunu kendi kitabında dile getirmesi, onun aslında halkı kandırmaya çalışmadığına aksine toplumu bilinçlendirmek için uğraştığına bir işarettir.
Evrim karşıtlarının iddiaları:
“ Evrim teorisi, kambriyen döneminden öncesine ait hiç bir fosil kanıt bulamamıştır. Dolayısıyla bu canlıların bir atası bulunmamaktadır. Bu canlıların hepsi belirli bir yaratıcı tarafından kompleks bir biçimde yaratılmıştır.” yönündedir.
Bu iddiaya öncelikle Darwin’in kendi yanıtını referans göstererek başlayalım.
Darwin’in bu soruya cevabı:
“ Fosil kanıtları şuan için yetersizdir.” şeklinde kısa ve net bir cevap olmuştur.
Simdi bu konuya bilimsel bir açıklık getirmenin vakti geldi.
DARWIN ZAMANINDA FOSIL EKSIKLIĞININ NEDENLERI NELERDIR
Darwin’in vermiş olduğu kısa ve net cevap aslında kısmen doğru. Fosil bilimi ile ilgili biraz bilgisi olan herkes bunun nedenini hemen kavrayabilir. Fosil eksikliğinin nedenlerinden en belirgin olanları şunlardır.:
1- Kambriyen öncesi dönemde yaşayan canlıların çoğu yumuşak bir dokuya sahiptir ve kabuk ile kemikleri sert değildir. Bu yüzden fosilleşme olayı istatiksel anlamda hâli hazırda zor iken bu olay yüzünden daha da zorlaşmıştır.
2- Bir diğer neden ise kambriyen öncesi dönemin 4 milyar yıl olmasıdır. Yani bütün ortam koşulları sağlanmış ve fosil oluşmuş olsa bile bu fosilin 4 milyar yıl korunması ciddi anlamda imkansıza yakındır. Kambriyen sonrası dönem yani 540 milyon yıl içinde oluşan fosillerin bile, 540 milyon gibi bir süre nedeni ile çoğunun günümüze gelemediğini göz önünde bulundurursak, 4 milyar yıl dayanmasının ne kadar zor olduğunu anlayabilirsiniz.
3- Teknolojimizin günümüzde bile yeterli değildir. Darwin zamanı yani 150 yıl öncesinde olan teknolojiyi söylememe gerek olduğunu bile düşünmüyorum. Buda Darwin zamanında fosil kalıntılarının bulunmasını olumsuz yönde etkilemiştir. Günümüzde bile bazı fosillerin tespiti 10 yıldan uzun sürmektedir. Kaldı ki fosillerin daha yerini dahi bulmak çok zordur.
4- Fosilleşme için gerekli ortam yetersizliği. Fosil oluşması için çok hassas ortamların oluşması gerekmektedir. Bataklık, buzul, çam reçinesi gibi sulu ortamlar fosilleşmenin en iyi gerçekleştiği ortamlardır. Fosilleşmenin en temel kurallarından birisi ise canlı öldükten sonra hemen bulunduğu ortama gömülmeli ve dış etkenlerden soyutlanmalıdır.
Ancak bütün bu özel nedenlere rağmen yine de yapılan çalışmalar ve fosil biliminin gelişmesiyle birlikte kambriyen dönemi öncesine ait fosiller bulunmuştur. Gelin bunları daha detaylı bir biçimde ele alalım.
KAMBRIYEN DÖNEMI ÖNCESINE AIT BULUNAN FOSILLERLERE ÖRNEKLER
Bilimsel çalışmalar doğrultusunda bulunan İlk mikrofosiller 3.5-3.8 milyar yıl öncesine kadar gitmektedir. 2.7 milyar yıl öncesine ait olan okaryotik fosiller tek hücreli bakterilerin zaman içerisinde karmaşık bir yapıya büründüğünün en önemli kanıtlarındandır. 750 milyon yıl öncesine ait Testate Amoebae fosili canlıların git gide karmaşıklaştığını bize bir kere daha göstermiştir. Kimyasal fosiller sürüngenlerin yaklaşık 635 milyon yıl öncesine yani kambriyen döneminden 95 milyon yıl önce evrimleştiğini gösteriyor.
Yalnızca bu örnekler bile kambriyen döneminin karmaşık canlı formlarının başlangıcı olmadığının göstergesidir. Canlılar bu dönemden çok daha önceki yıllarda basit yapılı olmaktan karmaşık yapılı olmaya doğru bir evrimsel süreç geçirmiştir.
Darwin'den bu yana geçen sürede (150 yıl) yapılan çalışmaların hepsini görmezden gelip halen daha aynı argüman ile gelmeye devam eden evrim karşıtlarının amacı açık ve bellidir. Bütün kanıtları görmezden gelerek insanların bu bilimsel gerçeği kabul etmelerini engellemektir.
Fosilleşme Şartları Nelerdir?
Tek hücrelilikten çok hücreliliğe geçiş.
Kambriyen patlaması evrim için bir tehdit mi?