Bedelli Askerlik için Kıdem Tazminat Hakkı Var mı ? | Bedelli Yap
Bedelli Askerlik işlemlerinin bitmesinin ardından askere gidecek olan adaylar bedelli askerlik görevini yerine getirmek için çalıştıkları kurumlara ara vermek zorundalar. Bazı kurumlar işçilere ücretsiz izin verirken bazı kurumlar ise kıdem tazminat hakkı tanımakta.İşte, bedelli askerlikte tazminat ve işsizlik maaşı hakkında detaylı bilgiler..
Bedelli askerlik kıdem tazminatı hakkı çalışan asker adaylarının akıllarında bulunan en önemli sorulardan biri haline geldi. Bedelli Askerlik görevini yerine getirmek işlerinden ayrılan adaylardan bazıları bu durumu bir fırsat olarak değerlendirmek istiyor. Peki kanunen adaylar tazminat alabilir mi ?
Kanunda, bedelli askerlik hakkından yararlananlar, temel askerlik eğitimi süresince çalıştıkları işyeri, kurum ve kuruluşlar tarafından aylıksız veya ücretsiz izinli olacak’ diyor. Yani yıllık izninden gitmeden 21 günlük temel askerlik eğitimi süresinde; işçi olarak çalışanlar ücretsiz izinli, memurlar da aylıksız izinli olacak. Böylece iş sözleşmeleri işverenler tarafından sonlandırılamayacak. Ve çalışanlar işverenden herhangi bir ücret talep edemeyecek fakat aynı zamanda işveren işciyi işinden edemeyecek.
BEDELLİ ASKERLİKTEN YARARLANANLAR KIDEM TAZMİNATI ALABİLECEK Mİ? HANGİ ŞARTLARDA KIDEM TAZMİNATI HAKKI VAR ?
İş kanununda, kıdem tazminatı alabilmenin gerekçelerinden biri de muvazzaf askerlik nedeniyle iş sözleşmesinin sonlandırılabilecek olması. Bu da şu anlama geliyor ki, 21 gün fiili askerlik hizmeti yapılacak olması nedeniyle çalışan; eğer o işyerinden bir yıl ve daha fazla sürede çalışıyorsa işverene başvurup, kıdem tazminatını isteyebilir. İşveren de ödemek durumundadır. Nitekim 2011 yılındaki bedelli askerlikuygulamasında da çalışanlar kıdem tazminatıalabilmişlerdi. Eğer, geçmişte olduğu gibi askerlik eğitimi almadan sadece bedel ödenerek, askerlik yapılmış olsaydı, kıdem tazminatı hakkı da oluşmazdı. Burada önemli olan, çalışanın askerlik nedeniyle işten ayrılacak olmasıdır. Yani çalışan işverene hitaben “Askerlik sebebiyle görevimden istifa ediyorum” şeklinde beyanla bir dilekçe vermesi halinde celp kağıdı işveren tarafından talep edilir. Buna mukabil gösterilen celp kağıdı çalışanın kanıtı olur.
İşveren, kanundaki, ‘ücretsiz izinli sayılır’ maddesini gerekçe göstererek, kıdem tazminatı ödemezse; çalışanın, önce arabuluculuk sistemine, sonrasında da mahkemeye başvurma hakkı var. 2011 yılındaki bedelli askerlik uygulamasında yargı, kıdem tazminatı ödenmesi yönünde karar verdi. Bu konuda çalışanın hakları olduğu gibi işverende hak talep edebilir. Fakat 2011 yılındaki mahkeme kararları emsal niteliği taşımaktadır. Zira işci mahkemeleri uzun sürdüğünden ve daha masraflı olduğu için üzerine çalışan lehine 2011 yılında bir karar olduğu için çoğu şirket dava yoluna değil uzlaşma yoluna gidecektir.
Başvurabilir ve işverenin de işe alması gerekir. Bunun için çalışanın 2 ay içinde işverene müracaat etmesi gerekir. İşveren işe almazsa, çalışana, 3 aylık ücret kadar tazminat öder. Fakat bu normal askerlik dönemine ait bir karardır. Olası bir bir durumda devletin çalışana sağladığı “ücretsiz izin hakkı ” üzerine kullanmayıp bu şekilde bir uygulamaya gidilmesi işvereni sömürmek olarak algılanacağından bu konuda emsal niteliğinde bir dava olmaksızın davanın işveren lehine sonuçlanması son derece olası bir sonuçtur.
İşveren kıdem tazminatını peşin ve bir kerede ödenmek zorundadır. Çalışan, askere gitmeden önce tazminatı alır. Ancak işveren peşin ödeyemeyeceğini söyler ve çalışan da kabul ederse tazminat taksitler halinde de ödenebilir. Tamamen işveren ve çalışan arasında bir anlaşmadır.
Çalışan, askerlik eğitimi için gerekli evrakları işverene verecek ve ücretsiz izin hakkından yararlanmak istediğini söyleyecek. İşveren bu talebi kabul etmek zorunda. Çalışan, askere gittiği günden itibaren 21 gün ücretsiz izinli sayılacak. Askerlik dönüşü işe kaldığı yerden devam edecek. Bir alternatif daha var; özellikle de 5 yıldan fazla çalışma süresi olanlar için. Yıllık izinlerini kullanabilirler. Böylece hem maaş alırlar hem de sosyal güvenlik primleri de ödenir. Fakat bu konuda şirketin tutumu önemlidir. Bazı şirketler buna izin vermemektedir.
Ücretsiz izinli sayılanların genel sağlık sigortası hakları devam edecek ve devletin sunduğu sağlık hizmetinden yararlanılacak. Memurlar için de 21 gün boyunca sağlık sigortası primi yatırılmaya devam edecek. Böylece bedelli askerlik yapacak olanlar ve hak sahipleri devletin sunduğu sağlık hizmetinden yararlanmaya devam edecek. Sağlık hizmetinden mahrum kalmayacaktır.
21 günlük bedelli askerlik yapacak olanlar isterlerse, kıdem tazminatını alarak, işyerinden ayrılabilirler. Kıdem tazminatı, her 1 yıl için 30 günlük, yani aylık brüt ücret üzerinden hesaplanır ve bir aylık ücretin, çalışma yılı ile çarpılması sonucu ortaya çıkar. Çalışanın ücreti içinde yer alan yol yardımı, yemek, ikramiyeler, primler, sağlık sigortası gibi tüm ödemeler de tazminat hesabına katılır. Örneğin, son aldığınız brüt ücret 2 bin liraysa ve işyerinde 5 yıldır çalışıyorsanız, 10 bin lira kıdem tazminatı alırsınız. Eğer işyerinde 7 yıldır çalışıyorsanız tazminat tutarınız 14 bin (2.000 lira x 7 yıl) liradır. Kıdem tazminatı hesaplanmasında bir tavan tutar var ve alınacak tazminat bu tavanı aşamıyor. Tavan tutarı de devlet belirliyor ve her yıl belirlenen rakam farklı. Bu yıl için tavan aylık 5.001 lira. Bu durumda 2 sene çalışan bir çalışan 10Bin lira tazminat hakkı elde ediyor. Bu konuda ayrıntılı olarak şirketinizin ik birimi ile görüşebilirsiniz.
bedelli askerlik, bedelli askerlik izin, bedelli askerlik tazminat, bedelli işten mi çıkarılacak, bedelli kıdem tazminatı, bedelli tazminat, bedelli ücretsiz izin, kıdem tazminatı