1 ISSN: BANKA VE FİNANS HUKUKU DERGİSİ JOURNAL OF BANK AND FINANCE LAW Üç Ayda Bir Yayınlanır This journal is a peer reviewed journal published four times a year. Cilt: 3 / Sayı: 9 Volume: 3 / Issue: 9 Yıl / Year: 2014
2 Banka ve Finans Hukuku Dergisi Journal of Bank and Finance Law Hakemli Dergidir / Peer reviewed Journal Yayın Sahibi / Publisher: Cilt: 3 / Sayı: 9 Volume: 3 / Issue: 9 Yıl / Year: 2014 Legal Yayıncılık A.Ş. adına Sahibi ve Genel Yayın Yönetmeni/On Behalf of Legal Yayıncılık INC. Publisher and Executive Editor Av./Aal. Lütfürrahman BAŞÖZ Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Responsible Manager: Yayın Yönetmeni/Editor: Av./Aal. Ramazan ÇAKMAKCI Prof. Dr. Hakan ÜZELTÜRK Yayımcının Adı / Name of Publishing Company: Legal Yayıncılık A.Ş (Sertifika No./Certificate No ) Tel.: Basımcının Adı / Printed by: Net Kırtasiye Tanıtım ve Matbaa San. Tic. Ltd. Şti (Net Copy Center) (Sertifika No./Certificate No ) Tel.: (212) Basıldığı Yer / Place of Publication: İnönü Cad. Beytülmalcı Sk. No: 23/A Gümüşsuyu/Beyoğlu-İstanbul Basım Tarihi / Publication Date: Nisan/April 2014 Yönetim Yeri / Place of Management: Bahariye Cad. No: 63/6 Kadıköy/İstanbul Tel.: (216) Faks/Fax: (216) E-posta / URL: Yayın Türü / Type of Publication: Bu dergi yılda dört sayı olarak yayımlanan yerel, süreli, hakemli bir hukuk dergisidir. This journal is a peer reviewed national law journal published four times a year. ISSN:
3 Derginin Önerilen Kısa (Atıf) Adı: BFHD For citations please use the abbreviation: BFHD Katkıda bulunmak isteyenler için iletişim bilgileri/ All correspondence concerning articles and other submissions should be addressed to: Telefon / Phone: Faks / Fax: Posta Adresi / Postal Address: Bahariye Cad. Çam Apt. No: 63 D. 6 Kadıköy İstanbul Bu dergide yayımlanan yazılarda ileri sürülen görüşler yazarlara aittir. Articles published in this journal represent only the views of the contributors. Copyright 2014 Tüm hakları saklıdır. Bu yayının hiçbir bölümü, LEGAL YAYINCILIK A.Ş nin yazılı izni olmadan, fotokopi yoluyla veya elektronik, mekanik ve sair suretlerle kısmen veya tamamen çoğaltılamaz, dağıtılamaz, kayda alınamaz. All rights reserved. No part of this publication may be copied, reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form or by means, without the prior expressed permission in writing of the LEGAL YAYINCILIK A.S. BANKA VE FİNANS HUKUKU DERGİSİ Bahariye Cad. Çam Apt. No: 63 D. 6 Kadıköy İstanbul Tel: (216) Faks: (216) İnternet adresi: / E-posta:
5 Yayın ve Danışma Kurulu / Editorial and Advisory Board Av. Nilay Acar İhsan Akar-Ernst&Young Yavuz Akbulak-SPK Başkanlık Danışmanı Mustafa Akın-Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu Üyesi Soner Altaş-Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Başmüfettişi Doç. Dr. Sıtkı Anlam Altay-Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Prof. Dr. Erişah Arıcan-Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Yüksekokulu İlkay Arıkan-TSPAKB Genel Sekreteri Av. Cemil Aygün-Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Hukuk Müşavirliği Prof. Dr. Ahmet Battal-Turgut Özal Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yrd. Doç. Dr. Sinan Bayındır-İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Prof. Dr. Köksal Bayraktar-Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Av. Gizem Bilgiç-Finansbank A.Ş. Hukuk Müşavirliği Av. Nihat Boz-Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş. Baş Hukuk Müşaviri Doç. Dr. Ebru Ceylan-İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Av. Murat Duman-HSBC Bank A.Ş. Hukuk Müşavir Yardımcısı Av. Bora Durmaz-Finansbank A.Ş. Hukuk Müşavirliği Prof. Dr. Nuray Ekşi-Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Sedat Eratalar-Deloitte Yrd. Doç. Dr. Hayati Eriş-Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Yüksekokulu Yrd. Doç. Dr. Muzaffer Eroğlu-Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Doç. Dr. Necla Akdağ Güney Av. İbrahim Murat Haznedar-Türkiye İş Bankası Bölge Hukuk Müşaviri Av. Serkan İçtem-Hukuk Danışmanı Prof. Dr. Haluk Kabaalioğlu-Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Turgut Kalpsüz
6 Av. Mehmet Emin Karaağaç-Vakıfbank Baş Hukuk Müşaviri Prof. Dr. Sami Karahan-Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Prof. Dr. Mahmut Koca-İstanbul Şehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Av. Hasan Köroğlu-TMSF Başkanlık Hukuk Müşaviri Prof. Dr. Bilsay Kuruç-Emekli T.C. Merkez Bankası Meclis Üyesi Cihat Madanoğlu-TEB Holding Mali İşler Koordinatörü Prof. Dr. Fatih Selami Mahmutoğlu-İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Doç. Dr. Mehmet Çağlar Manavgat-Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Prof. Dr. Tekin Memiş-İstanbul Şehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Okay Av. Gürhan Okay-TAIB YatırımBank A.Ş. Genel Müdür Yardımcısı Abdurrahman Özalp-Dış Ticaret Danışmanı ve ICC Türkiye Milli Komite Üyesi Doç. Dr. Ömer Özkan-İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dr. Veysi Seviğ-İTO Müşaviri Prof. Dr. Güzin Üçışık-Doğuş Üniversitesi Hukuk Fakültesi Prof. Dr. Hakan Üzeltürk-Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Adnan Yayla-CFO, Finansbank Prof. Dr. A. Caner Yenidünya-Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Av. Serap Yılmaz-Bilirkişi-Sermaye Piyasası Faaliyetleri Yetkilisi Prof. Dr. Aynur Yongalık-Doğu Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Bülent Yurdalan-Finansbank Yönetim Kurulu Başkan Danışmanı Av. Tülin Zırhlıoğlu-Garanti Bankası A.Ş. Hukuk Müdürlüğü-Danışman
7 BANKA VE FİNANS HUKUKU DERGİSİ YAYIN İLKELERİ PUBLICATION AND SUBMISSION REQUIREMENTS OF JOURNAL OF BANK AND FINANCE LAW 1. Banka ve Finans Hukuku Dergisi, üç ayda bir (yılda dört kez) yayımlanan hakemli bir dergidir. The Journal of Bank and Finance Law is a peer reviewed journal published four times a year. 2. Dergi de yayımlanabilecek yazılar, banka ve finans hukuku alanını ilgilendiren içerikte her türlü makale, karar incelemesi, ve kitap incelemesi ile çevirilerdir. Yazıların dili, Türkçe veya diğer Avrupa dilleridir. This is a journal of law focusing on legal issues concerning bank and finance law. Articles, case notes and comments, discussions of legislative development, book reviews and other similar type of papers which are written in Turkish and in other European languages are welcome. 3. Dergi de yayımlanmak üzere gönderilen yazılar başka bir yerde yayımlanmamış ya da yayımlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır. Articles that will be sent to the editor should not be published elsewhere, nor be submitted to other journals simultaneously. 4. Yazılar Microsoft Word (Microsoft Office 98 ve üzeri versiyonlar) formatında (.doc veya. docx dosya uzantılı olarak) yazılmış olmalıdır. Ayrıca yazılar, aşağıdaki şekil şartlarına uygun olarak kaleme alınmış olmalıdır: Kağıt boyutu: A4 Üst: 2, 5 cm; Alt: 2, 5 cm; Sol: 2 cm; Sağ: 2 cm Metin: Times New Roman, 12 punto, 1.5 satır aralığı, iki yana yaslı Dipnotlar: Sayfa altında, Times New Roman, 10 punto, 1 satır aralığı, iki yana yaslı Articles should be submitted as Microsoft Word (either with. doc or. docx file extensions) documents (Microsoft Office 1998 or higher versions). Articles should be written according to the following style guidelines:
8 VIII Paper size: A4 Top: 2.5 cm; Bottom: 2.5 cm; Left: 2 cm; Right: 2 cm Text body: Times New Roman, 12 points, at 1.5 line spacing, justified Footnotes: Times New Roman, 10 points, at 1 line spacing, justified 5. Her yazı, kaydedildiği bir CD ile ya da elektronik posta yolu ile Microsoft Word formatında editöre teslim edilmelidir. Yazının basılı olarak teslimi gerekmemektedir. Softcopy of the article either on a CD or as an attached Microsoft Word Document via should be submitted to the editor. There is no need to submit any hardcopy of the article. 6. Yazıyla birlikte yazarın (veya yazarların) adına, unvanına, çalıştığı kuruma, açık adresine, kolay ulaşım sağlanabilecek telefon numaralarına ve elektronik posta adreslerine ilişkin bilgiler de editöre ulaştırılmalıdır. The name(s), formal position(s), institutional affiliation(s) and contact details (especially (s)) of the author(s) must be clearly included with the submission to the editor. 7. Dergi ye gönderilen makaleler Türkçe ve İngilizce başlık ile hem İngilizce hem de Türkçe özet kısmı içermelidir. Each submission should contain a Turkish and an English Title, as well as an Abstract part in Turkish and English. 8. Dergi ye gönderilen makalelerde, ilgili makaledeki konuyu tanımlayan Türkçe ve İngilizce uygun anahtar kelimeler bulunmalıdır. All articles should be accompanied by a sufficient number of keywords in Turkish and English that reflect the content of the article. 9. Dergi ye gönderilen makalelerde kullanılan kaynaklar, makale sonunda kaynakça olarak alfabetik sırada verilmiş olmalı ve kullanılan kaynaklar dipnotunda veya metin içerisinde kısa olarak yer almalıdır. All references cited in the text should be numbered in the order of mention in the text and should be given in abbreviated form in footnotes. They should be listed in full form at the end of the article in an alphabetically arranged bibliography as well.
9 10. Dergi ye gönderilen makalelerin yazım bakımından son denetimlerinin yapılmış olduğu ve basılmaya hazır olarak verildiği kabul edilir. All submissions are regarded as ready to publish and already proofread by the author himself. 11. Yayım Kurulu nda ilk değerlendirilmesi yapılan makaleler, anonim olarak hakeme gönderilecek, hakemden gelen rapor doğrultusunda makalenin yayımlanmasına, hakemden gelen rapor çerçevesinde düzeltme istenmesine ya da yayımlanmamasına karar verilecek ve yazar durumdan en kısa zamanda ve genellikle e-posta yolu ile haberdar edilecektir. Tamamlanmış veya düzeltilmiş yazı, Yayım Kurulu nca, tekrar hakeme gönderilebilir. Initial assessment of the articles will be done by the editorial board. After the assessment is completed, the articles will be sent to an anonymous peer reviewer. In accordance with reviewer s report, amendments may be done or the article may be decided not to be published. After the amendments are completed, the article may be sent to peer reviewer again, by the editorial board. 12. Dergi, hakemin yazarı bilmemesi esasına (kör hakemlik) dayanır. Hakeme gönderilecek makalelerde de yazarın kimliğine ilişkin bilgilerin gizliliği sağlanır. All articles submitted are subject to a blind peer review. The identity of the author (s) and reviewer (s) will not be revealed to the other party. 13. Dergi basıldıktan sonra ilgili sayının yazarlarına ve bu sayıda hakemlik yapmış olanlara ücretsiz olarak gönderilir. Free copies of the of the published issue will be sent both to the author (s) and to the reviewer (s). IX BFHD - Volume: 3 / Issue: 9 / Year: 2014
11 Dergimiz Hakkında / About Our Journal Banka ve Finans Hukuku Dergisi (BFHD), yılda dört sayı olarak yayımlanan, hakemin yazarı bilmemesi esasına dayalı hakemli bir hukuk dergisidir yılında yayın hayatına başlayan dergide hakem denetiminden geçmiş makaleler, karar tahlilleri, içtihat ve mevzuat kronikleri ile eser incelemelerine yer verilmektedir. Her sayıda Türk ve yabancı akademisyenler ve hukuk uygulamacıları tarafından kaleme alınan, banka ve finans hukuku ile ilgili değerli eserler yayımlanmaktadır. Okuyucularımızın göndereceği banka ve finans hukuku alanına ilişkin makaleler ve diğer türdeki eserlerle (karar tahlilleri, eser incelemeleri vb.), dergimizin daha da zenginleşeceğine inanıyoruz. Journal of Bank and Finance Law (BFHD) is a peer reviewed academic law journal published regularly four times a year, concentrating on issues of bank and finance law and considers for publication articles, case notes and comments, discussions of legislative developments and book reviews. It s publication life begins at Each issue contains scholarly works concerning bank and finance law, authored by scholars and practitioners around the globe. We welcome your contributions in the form of articles, notes, comments or reviews on topics reflecting a broad range of perspectives on bank and finance law; with your contributions and support our journal will progress.
13 GÜNDEM/AGENDA Yorumsuz Bankalar 2014 yılına kötü başladı, cnnturk.com, Bankacılık sektörü, 2014 ocak ayında 1 milyar 415 milyon liralık dönem net karı ile 2008 küresel krizden bu yana en kötü ocak ayı performansını gösterdi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) 2014 ocak ayı verilerine göre, bankacılık sektörünün 2014 ocak ayı dönem net kar bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 43, 9 oranında azalarak, 2 milyar 524 milyon liradan 1 milyar 415 milyon liraya geriledi. Aynı dönemde bankaların kredilerden aldığı faiz yüzde 19 oranında artarak, 6, 8 milyar liradan 8, 1 milyar dolara ulaştı. Kredilerden alına faizlerin dağılımına bakıldığında ise tüketici kredilerinden alının faizler bu yılın ilk ayında geçen yılın ocak ayına göre yüzde 13, 6, taksitli ticari kredilerden alınan faizler yüzde 17 ve diğer kredilerden alınan faizler yüzde 26, 6 oranında artarken, kredi kartlarından alınan faizler yüzde 2, 5 oranında azaldı. Bankacılık sektörünün toplam faiz gelirleri 2014 ocak ayında, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13, 8 oranında artarak, 9, 1 milyar liradan 10, 4 milyar liraya yükseldi. Bu yılın ocak ayında mevduatlara verilen faiz 2013 yılı ocak ayına göre yüzde 23, 2 oranında artışla, 3, 3 milyar liradan 4, 1 milyar liraya ulaştı. Aynı dönemde bankalara verilen faiz yüzde 47, 1 oranında yükselerek 419 milyon liradan 617 milyon liraya çıktı. Aynı dönemde net faiz giderleri de yüzde 31, 9 oranında artarak, 4, 3 milyar liradan 5, 6 milyar liraya yükseldi. Böylece net faiz geliri bu yılın ocak ayında 2013 yılı ocak ayına göre yüzde 2, 2 oranında azaldı ve 4 milyar 866 milyon liradan 4 milyar 759 milyon liraya geriledi yılı ocak ayında genel karşılık giderleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 104, 2 oranında arttı ve 340 milyon liradan 694 milyon liraya çıktı. Bankacılık sektörü geçen yıl ocak ayında 82 milyon lira kambiyo karı elde ederken, bu yılın ocak ayında 1 milyar 975 milyon lira kambiyo zararı açıkladı.
14 Konuyla ilgili AA muhabirine değerlendirmede bulunan Odeabank Stratejik Planlama Müdürü Ferhat Yükseltürk, aralık ayından bu yana yükselen faiz oranlarının sonucunda bankacılık sektörünün net faiz gelirlerinde gerileme gözlemlendiğini söyledi yılının ilk ayında, geçen yılın aynı ayına göre karlılıkta, beklentilere paralel olarak yüzde 44 düşüş yaşandığını belirten Yükseltürk, "Net faiz gelirinin düşüşünde faiz giderlerindeki hızlı artışa rağmen vade uyumsuzluğu nedeniyle faiz gelirindeki artışın daha sınırlı kalması etkili oldu. Sektörün diğer faiz dışı giderlerinde de azalma gözlemlenirken özellikle yeni düzenlemeler sonrası daha da artmasını beklediğimiz genel karşılık giderlerinin ve aynı zamanda hızlanan tahsili gecikmiş alacaklardaki artışın olumsuz etkileri söz konusu" dedi. Yükseltürk, 2014 yılında faiz marjının 2013 yılının altında kalacağı ve karşılık giderlerinin yüksek seviyelerini koruyacağı beklentisine paralel olarak hem net karda hem de aktif karlılık (ROA) ve özkaynak getirisi (ROE) gibi karlılık performanslarında düşüş öngördüklerini dile getirdi. Prof. Dr. Hakan Üzeltürk Banka ve Finans Hukuku Dergisi Yayın Yönetmeni
15 BANKA VE FİNANS HUKUKU DERGİSİ Cilt: 3 / Sayı: 9 Yıl: 2014 İÇİNDEKİLER Makaleler... 1 İçeriden Öğrenenler Ticareti ya da Bilgi Suistimali Yasağı: Sermaye Piyasası Hukuku Açısından Bir İnceleme Doç. Dr./Assoc. Prof. Dr. Ali İhsan KARACAN... 3 Sermaye Piyasası Kanunu nda Düzenlenen Güveni Kötüye Kullanma Suçu (SPK.m.110/1, 3) Prof. Dr. Ahmet Caner YENİDÜNYA Araş. Gör. Can CANPOLAT Türk Sermaye Piyasasında Kurumsal Yönetimin Yeni Esasları ve Yeni Esaslara Göre Teminatlı Menkul Kıymetler Yavuz AKBULAK (SPK Başuzmanı) Uzman Görüşleri Konut Finansmanı ile Edinilen Taşınmazların Satışında Değer Artış Kazancı Av. Bilal CAN Yeni Bir Sermaye Piyasası Suçu: Güveni Kötüye Kullanmak Ahmet ARSLAN (MBA, CPA, SM Mali Müşavir) Karar İncelemesi Konut Kredi Sözleşmelerinin Yeniden Finansmanı Halinde Erken Ödeme Ücretinin Talep Edilip Edilemeyeceği Araş. Gör. Nihan DEĞİRMENCİOĞLU Raporlar Türk Bankacılık Sektörü Genel Görünümü Türkiye de Bankacılık Sektörü Türkiye de Bankacılık Sektörü Aralık Türkiye'de Bankacılık Sistemi Banka, Şube ve Personel Sayıları Aralık Haberler Yargıtay Kararları Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı Yargıtay Hukuk Daire Kararları Yargıtay Ceza Genel Kurul Kararı Yargıtay Ceza Daire Kararı
16 Danıştay Kararı Danıştay Daire Kararı Önemli Bilgiler LEGAL HUKUK DERGİLERİ SİPARİŞ FORMU LEGALBANK ABONELİK FORMU
17 JOURNAL OF BANK AND FINANCE LAW Volume: 3 / Issue: 9 Year: 2014 CONTENTS Articles... 1 Insider Trading or Abuse of Information: an Essay in Capital Markets Law Assoc. Prof. Dr. Ali İhsan KARACAN... 3 The Crime of Misappropraition Orginized in Capital Market Law CML, Article 110/1, 3 Prof. Dr. Ahmet Caner YENİDÜNYA Res. Asst. Can CANPOLAT In the Turkish Capital Market Corporate Management Principles and According to the Principles of the New Securities Secured Yavuz AKBULAK (Chief Expert of Capital Markets Board of Turkey) Expert Opinions In the Revaluation Gain on Sale of Immovable Property which is Acquired with Housing Finance Atty. Bilal CAN A New Crime in Capital Markets: The Crime of Missappropriation Ahmet ARSLAN (MBA, CPE, Independent Accountant and Financial Adviser) Decision Analysis In Case of Refinancing of Housing Loan Contract Whether Early Payment Fees is Requested or Not Res. Asst. Nihan DEĞİRMENCİOĞLU Reports General View of Turkish Banking Sector The Banking Sector in Turkey The Banking Sector in Turkey December General View of Turkish Banking Sector December The News Court of Cassation Decisions Court of Cassation Assembly of Civil Chambers Decision Court of Cassation Civil Chambers Decisions Court of Appeal Assembly of Criminal Chambers Decision Court of Appeal Criminal Chamber Decision
18 Council of State Decision Council of State Chamber Decision Important Information ORDERING FORM FOR THE LEGAL LAW JOURNALS SUBSCRIPTION FORM FOR THE LEGALBANK LEGAL DATABASE BFHD - Cilt: 3 / Sayı: 9 / Yıl: 2014
19 MAKALELER ARTICLES * İçeriden Öğrenenler Ticareti ya da Bilgi Suistimali Yasağı: Sermaye Piyasası Hukuku Açısından Bir İnceleme Insider Trading or Abuse of Information: an Essay in Capital Markets Law Doç. Dr./Assoc. Prof. Dr. Ali İhsan KARACAN * Sermaye Piyasası Kanunu nda Düzenlenen Güveni Kötüye Kullanma Suçu (SPK.m.110/1, 3) The Crime of Misappropraition Orginized in Capital Market Law CML, Article 110/1, 3 Prof. Dr. Ahmet Caner YENİDÜNYA Araş. Gör./Res. Asst. Can CANPOLAT * Türk Sermaye Piyasasında Kurumsal Yönetimin Yeni Esasları ve Yeni Esaslara Göre Teminatlı Menkul Kıymetler In the Turkish Capital Market Corporate Management Principles and According to the Principles of the New Securities Secured Yavuz AKBULAK (SPK Başuzmanı/Chief Expert of Capital Markets Board of Turkey)
21 H İÇERİDEN ÖĞRENENLER TİCARETİ YA DA BİLGİ SUİSTİMALİ YASAĞI: SERMAYE PİYASASI HUKUKU AÇISINDAN BİR İNCELEME (INSIDER TRADING OR ABUSE OF INFORMATION: AN ESSAY IN CAPITAL MARKETS LAW) Doç. Dr./Assoc. Prof. Dr. Ali İhsan KARACAN * ÖZET Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde içeriden öğrenenler ticaretinin düzenlenmesine ilişkin temel nedenler açıklanmaktadır. İkinci bölümde ABD Hukuku açısından ve izleyen bölümde de Avrupa Birliği düzenlemeleri açısından konu ele alınmaktadır. Son bölümde de yeni 6362 sayılı Sermaye Piyasası kanun açısından içeriden öğrenenler ticareti yada kanundaki yeni isimlendirmeyle bilgi suistimali yasağının unsurları, özellikleri ile bu yasağın ihlali halinde uygulanacak idari ve cezai yaptırımlar ele alınmaktadır. Anahtar kelimeler: içeriden öğrenenler ticareti; bilgi suistimali yasağı; AB nin içeriden öğreneler ticareti düzenlemeleri; ABD Hukukunda içeriden öğrenenler ticareti; 6362 sayılı Yeni Sermaye Piyasası kanunu ABSTARCT This article analyses insider trading. In the introductory chapter, reeasons and philosophy of prohibition of insider trading explained. Later, as a first country that insider trading punished as illegal activity and crime, the US law s approach is summarized. Then EU insider trading regulations assessed. The last chapter analyses new Turkish capital markets law s insider trading provisions in details. The new Law named the insider trading as abuse of information. Law prohibited and punished abuse of information as a criminal activity. The new Law adopted EU market abuse system. H Hakem denetiminden geçmiştir. * Eski Bankalar Yeminli Baş Murakıbı, Yapı ve Kredi Bankası ve T.Garanti Bankası yönetim kurulu eski üyesi, Sermaye Piyasası Kurulu Eski Başkanı, İ.Ü.Siyasal Bilgiler Fakültesi emekli öğretim üyesi
22 4 BFHD - Cilt: 3 / Sayı: 9 / Yıl: 2014 İçeriden Öğrenenler Ticareti ya da Bilgi Suistimali Yasağı: Sermaye Piyasası Hukuku Açısından Bir İnceleme Keywords: insider trading; Market Abuse; Abuse of Information; EU Regulations in Market Abuse; İnsider Trading in te US Law; Turkish Capital Markets Law ***..İçeriden öğrenenler ticareti konusu, sermaye piyasaları konusunda gerek hukuksal açıdan gerekse finansal açıdan çalışmaların çokça yapıldığı verimli bir alanı oluşturuyor. Bu çalışmada amacım özellikle yeni Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri ile getirilen hukuksal yapıyı incelemek. Çalışma birisi giriş niteliğinde olmak üzere dört bölümden oluşuyor. Giriş bölümünde içeriden öğrenenler ticaretinin yasaklanıp yasaklanmaması konusundaki yaklaşımlara kısaca değindim. İkinci bölümde yine içeriden öğrenenler ticaretinin yasaklanması konusunda dünyada ilk uygulamaların olduğu ABD de konunun gelişimini tarihsel bir perspektif içinde kısaca aktarmaya çalıştım. Üçüncü bölümü, Kara Avrupası ve ülkemiz uygulaması üzerinde belirleyici etkisi olan Avrupa Birliği nin içerden öğrenenler ticareti konusundaki düzenlemelerini ele aldım. Çalışmanın dördüncü bölümünde de ülkemizde sermaye piyasası hukukunun konuyu düzenleyişine ilişkin hükümlerini biraz daha detaylı aktarmaya çalıştım. Aslında konu sermaye piyasası hukuku alanında olsa da bir suç hukuku, yaptırım hukuku konusudur. Bu nedenle, çalışmada konu ağırlıklı olarak yaptırım hukuku açısından ele alınmıştır.... SPKn.m.101/1 a-f de sayılan önlemler dahil kelimesi ile sayıldıktan sonra son cümle olarak piyasanın etkin ve sag lıklı isļeyişini teminen gerekli her türlü tedbiri almaya..yetkilidir diye sonlanmaktadır. Bu hüküm Tebliğ de de tekrarlanmaktadır. Bu ise fıkrada a-f (Tebliğ de m.18/1/a-ğ) arasında sayılan önlem ve tedbirlerin örnek olarak sayılıp sayma yönteminde açık ve eksik bir önlem bırakmamak amacıyla diğer, her türlü gibi kelimelerle başlayan kapsayıcı geleneksel yetkilendirme yaklaşımının bir sonucudur. Her türlü tedbir ucu açık bir tanımdır ve bu tür bir genel yetkiye dayanılarak alınan kararlar da çoğu kez idari yargıda bir sorun olarak görülebilmektedir. Bu tür bir genel yetkiye dayanılarak tesis edilen işlem kuşkusuz ihlal edilen kuralın niteliğine, ihlalin ağırlığına, ihlalin başkalarına verdiği hasar ve olumsuzluklara, ihlal ile sağlanan çıkar yada yararın nitelik ve boyutuna parelel olarak değerlendirme yapılıp hakkaniyet kurallarına uygun olmalı ve bir tedbir olarak da gerekli ve yararlı olmalı, amacı aşmamalıdır. Makalenin devamına, dergimizin 2014 yılı 3. Cilt 9. sayısından ulaşabilirsiniz
23 H SERMAYE PİYASASI KANUNU NDA DÜZENLENEN GÜVENİ KÖTÜYE KULLANMA SUÇU (SPK.m.110/1, 3) (THE CRIME OF MISAPPROPRAITION ORGINIZED IN CAPITAL MARKET LAW CML, ARTICLE 110/1, 3) Prof. Dr. Ahmet Caner YENİDÜNYA * Araş. Gör./Res. Asst. Can CANPOLAT ** ÖZET Ceza mevzuatımızda kendilerine görevleri sebebiyle emanetçi sıfatıyla veya idare etmek üzere bir mal teslim edilen kişilerin, bu mal üzerindeki hukuka aykırı tasarruflarının, yapılan faaliyetin niteliğine ve bu kişilerin hukuki statülerine göre özel düzenlemelerle yaptırıma bağlandığı görülmektedir. Örneğin, bahsi geçen tarzda bir fiili ika eden kişi, kamu görevlisi olduğunda, kamu idaresinin güvenilirliğine ve işleyişine karşı suçlar içerisinde düzenlenen zimmet suçu (TCK.m ), yahut bir banka çalışanı olduğunda, bankacılık zimmeti suçu (Bankacılık Kanunu m. 160) işlenmiş olmaktadır.... Anahtar Kelimeler: Sermaye Piyasası Suçları, Güveni Kötüye Kullanma, Örtülü Kazanç Aktarımı. ABSTRACT Criminal legislation, when we tasks themselves because of the trustee or, in the capacity of the administration to deliver the goods to any person, this property is contrary to the law on the conservation of the nature of the activities and the legal status of these persons according to special regulations, sanctions are connected. For example, the aforementioned type an actual like person who is a public official because of the public administration reliability and functioning of crimes against organized in embezzlement crime (TCL.Article ), or to a bank employee when the banking embezzlement crime (Banking Act Article 160) is being processed.... Keywords: Capital Market Crimes, The crime of misappropriation, Transfer of hidden profits *** H Hakem denetiminden geçmiştir. * Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Anabilim Dalı. ** Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Anabilim Dalı.
24 6 Sermaye Piyasası Kanunu nda Düzenlenen Güveni Kötüye Kullanma Suçu (SPK.m.110/1, 3)...Güveni kötüye kullanma teşkil eden fiiller (a) bendi bakımından sermaye piyasası araçları, nakit ve diğer her türlü kıymetin tevdi ve teslim edildiği kişi tarafından işlenebileceğinden, suçun bu yönden özgü suç niteliğini taşıdığı söylenebilir. Örtülü kazanç aktarımı teşkil eden fiiller bakımından ise hükümde, eski kanundan farklı olarak failin tüzel kişinin yetkilisi olması gerektiği hususuna özellikle işaret edilmediğinden, halka açık ortaklığın yetkilisi ile birlikte fiil üzerinde hakimiyet kuran herhangi bir kimsenin suçun müşterek faili olabileceğini kabul etmek gerekir. Keza örtülü kazanç aktarımının karşı tarafında bulunan gerçek kişiler veya tüzel kişilerin yetkilileri de somut olayın özelliklerine göre müşterek fail olarak sorumlu tutulabileceklerdir. Maddenin üçüncü fıkrası itibarıyla yer verilen etkin pişmanlık hükümlerinin, yukarıda etkin pişmanlık başlığı altında yaptığımız açıklamalar çerçevesinde doğru bir tarzda kaleme alınmadığını ifade etmeliyiz. Zira 110 uncu maddede yer verilen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması, halka açık ortaklık veya bunun iştirakinin uğradığı zararın fail tarafından nedamet gösterilerek tazmin edilmesine bağlı tutulduğundan, örtülü kazancı oluşturan tutarın 21 inci madde hükmüne göre faiziyle birlikte iade olunması halinde, artık etkin pişmanlık çerçevesinde tazmin edilecek bir zarardan bahsedilmesi de mümkün değildir. Bununla birlikte suçtan zarar görenin, malvarlığı aleyhine işlem yapılan halka açık ortaklık veya bunun iştiraki olduğu dikkate alındığında, örtülü kazanca konu tutarın etkin pişmanlık hükümleri çerçevesinde neden Hazine ye ödenmesinin arandığı hususu da anlaşılamamaktadır. Etkin pişmanlıktan yararlanabilmenin, örtülü kazanca konu tutarın aynen değil misliyle ödenmesine bağlı tutulmuş olması da eleştirilebilecek bir başka noktadır. Bu haliyle söz konusu düzenlemenin, etkin pişmanlıktan çok nispi nitelikte adli para cezası mahiyetinde olduğu söylenebilir. Ayrıca 21 inci maddeye göre örtülü kazanç tutarını iade yükümlülüğü altında olanın, lehine örtülü işlem yapılan taraf olduğu ifade edilmesine rağmen, 110/3 te, bu tutarın fail tarafından ödeneceğinin belirtilmesi iki hüküm arasında çelişki ortaya çıkarmaktadır. Dolayısıyla hükmün adli para cezası mahiyetine bürünmesinin yanı sıra birden fazla tatbiki tehlikesi mevcuttur. Çünkü daha önce ifade ettiğimiz üzere kanundaki yeni düzenlemeye göre örtülü kazanç aktarımının karşı tarafında bulunan kişiler de bu suçta müşterek fail olarak sorumlu tutulabilir. Bu özellikleri yönüyle hükmün, Anayasa nın 2, 13, 38 inci maddelerine aykırı olduğu ifade edilmelidir... Makalenin devamına, dergimizin 2014 yılı 3. Cilt 9. sayısından ulaşabilirsiniz BFHD - Cilt: 3 / Sayı: 9 / Yıl: 2014
25 H TÜRK SERMAYE PİYASASINDA KURUMSAL YÖNETİMİN YENİ ESASLARI VE YENİ ESASLARA GÖRE TEMİNATLI MENKUL KIYMETLER * (IN THE TURKISH CAPITAL MARKET CORPORATE MANAGEMENT PRINCIPLES AND ACCORDING TO THE PRINCIPLES OF THE NEW SECURITIES SECURED) Yavuz AKBULAK (SPK Başuzmanı/Chief Expert of Capital Markets Board of Turkey) ÖZET Ülkemizde kurumsal yönetim ilkeleri ilk kez Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından 2000 li yılların başlarında tavsiye niteliğinde bir rehber olarak hukuk sistemimize girmiş, ardından 5411 sayılı Bankacılık Kanunu nda bir düzenleme yapılmış ve son olarak SPK tarafından 2011 yılında devrim niteliğinde bir tebliğ düzenlemesi gerçekleştirilmiştir. Kurumsallaşmanın en temel ölçütlerinden sayılan bu ilkeler, esasen halka açık anonim şirketler arasında haksız rekabeti önleyerek eşit koşullarda yarışmayı hedeflemektedir.... Anahtar Kelimeler: kurumsal yönetim, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, teminatlı menkul kıymetler ABSTRACT In our country, corporate governance principles, the first time the Capital Markets Board (CMB) by the 2000s in the early advisory as a guide in the legal system has entered, then 5411 numbered Banking Law made an arrangement, and finally by the CMB in 2011, a revolutionary new notification regulations were carried out. The basic criteria of institutionalization of this policy, which is essentially open joint-stock companies, preventing unfair competition between equal conditions of competition in the market.... Keywords: Corporate governance, Capital Market Law No. 6362, Asset guranteed securities *** H Hakem denetiminden geçmiştir. * Bu yazıda yer alan görüşler yazarına ait olup çalıştığı kurumu bağlamaz, yazarın çalıştığı kurum veya göreviyle ilişki kurulmak suretiyle kullanılamaz. Yazıdaki tüm hata ve eksiklikler yazarına aittir.
26 8 Türk Sermaye Piyasasında Kurumsal Yönetimin Yeni Esasları ve Yeni Esaslara Göre Teminatlı Menkul Kıymetler... Teminatlı menkul kıymetler konusunda 6362 sayılı Kanun da yer alan hükümler ile SPK düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde ulaşılan sonuçlar şöyledir: a) Teminatlı menkul kıymetler (TMK) tanımlanarak, ihraç edilmiş TMK ların herhangi bir anda tedavülde bulunan kısmına ilişkin limit belirlenmiş olup, sahip olunan derecelendirme notuna bağlı olarak ihraç limiti iki katına yükseltilebilmektedir. b) Bankaların ve İpotek Finans Kuruluşlarının yanı sıra finansal kiralama şirketleri ve finansman şirketlerinin de İTMK ihraççısı olabilmelerine olanak sağlanmıştır. c) 6362 sayılı SPKn nun 57 nci maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan konut finansmanından kaynaklanmakla birlikte ipotek tesis edilmek suretiyle teminat altına alınmamış olan kredilerden kaynaklanan alacakların da, Kurulca uygun görülen nitelikte başka bir teminata bağlanmış olması şartıyla, İTMK ihracına konu olabileceği düzenlenmiştir. ç) VTMK ihraçlarında maruz kalınabilecek risklerin kontrol edilebilmesini teminen, türev araçların teminat varlıklar arasına dahil edilmesine olanak tanınmıştır. d) TMK ile teminat varlıklar arasında para birimi ve faiz oranı uyumsuzluğu bulunması halinde, aktif-pasif yönetiminin sağlıklı olarak yapılabilmesi için stres testi ölçümü zorunluluğu getirilmiş olup; teminat varlıklar için stres ölçümünde karşılanması gereken teminat fazlası oranları Avrupa Birliği ve yurtdışı uygulamaları göz önünde bulundurularak yeniden belirlenmiştir. e) VTMK ihraçlarında sağlanması gereken teminat fazlası oranları; teminat varlıklar bazında, i) Tüketici kredileri için %15, ii) Ticari krediler için %15, iii) Finansal kiralama sözleşmelerinden doğan alacaklar için %20, iv) Faktoring alacakları için %25,... g) Teminat varlıklardan elde edilen gelirin TMK yatırımcılarına aktarılmasına yönelik önlemler artırılmıştır. Makalenin devamına, dergimizin 2014 yılı 3. Cilt 9. sayısından ulaşabilirsiniz BFHD - Cilt: 3 / Sayı: 9 / Yıl: 2014
27 UZMAN GÖRÜŞLERİ EXPERT OPINIONS * Konut Finansmanı ile Edinilen Taşınmazların Satışında Değer Artış Kazancı In the Revaluation Gain on Sale of Immovable Property which is Acquired with Housing Finance Av./Atty. Bilal CAN * Yeni Bir Sermaye Piyasası Suçu: Güveni Kötüye Kullanmak A New Crime in Capital Markets: The Crime of Missappropriation Ahmet ARSLAN (MBA, CPA, SM Mali Müşavir/MBA, CPE, Independent Accountant and Financial Adviser)
29 KONUT FİNANSMANI İLE EDİNİLEN TAŞINMAZLARIN SATIŞINDA DEĞER ARTIŞ KAZANCI (IN THE REVALUATION GAIN ON SALE OF IMMOVABLE PROPERTY WHICH IS ACQUIRED WITH HOUSING FINANCE) Av./Atty. Bilal CAN *... Bir taşınmazın elden çıkarılmasında, elde edilen gelir faaliyetin niteliğine göre ayrıma tabi tutulur. Eğer taşınmaz alım satım faaliyeti devamlı bir şekilde, kazanç elde etmek için ve ticari organizasyon çerçevesinde gerçekleştiriliyorsa ticari faaliyet söz konusu olduğundan ticari kazanç 1 söz konusu olur. Bu unsurların söz konusu olmadığı bir taşınmaz alım satım faaliyeti bakımından, elde edilen bir kazanç söz konusuysa değer artışı kazancı söz konusu olur. Gelir Vergisi Kanunu nun mükerrer 80. maddesi değer artışı kazancını düzenlenmiştir. Söz konusu maddedde değer artışı kazancının diğer unsurları sayıldıktan sonra, maddenin 1. fıkrasının 6. fıkrasında; karşılıksız olarak edinilenler hariç olmak üzere edinme şekli ne olursa olsun 70. maddenin 1. fıkrasının 1, 2, 4 ve 7 numaralı bentlerinde yazılı mal (gerçek usulde vergiye tâbi çiftçilerin ziraî istihsalde kullandıkları gayrimenkuller dahil) ve hakların, iktisap tarihinden 2 başlayarak beş yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançların da değer artışı kazançları kapsamında olduğu belirtilmiştir. Mükerrer 80. maddenin 2. fıkrasında ise elden çıkarmanın, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa etmeyi, takası, kamulaştırılmayı, devletleştirilmeyi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmayı ifade ettiği belirtilmiştir 3. Mükerrer 80. maddenin atıf yapmış olduğu 70. madde gayrimenkul sermaye iradını düzenlemekte ve konutları da kapsamaktadır. Değer artışı kazançlarında vergilendirilecek kazanç, safi değer artışıdır 4. Gerek değer artışı kazancının ve gerekse gayrimenkul sermaye iradının tespiti bakımından Gelir Vergisi Kanunu safi gelirin esas alınmasını düzenlemiştir. Ancak gayrimenkul sermaye iratları bakımından * Avukat, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Doktora öğrencisi. 1 Gülay Akgül Yılmaz, Kamu Maliyesi, Türkmen Kitabevi, 3. Baskı, İstanbul, 2009, s Taşınmazların iktisap tarihinin belirlenmesi yönünden tarih ve 76 Seri Nolu Gelir Vergisi Kanunu Sirkülerinde açıklamalara yer verilmiştir. 3 Şerafettin Aksoy, Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi, Filiz Kitabevi, 6. Bası, İstanbul, 2010, s Şibli Güneş, 2012 Yılında Elde Edilen Değer Artış Kazançlarının Vergilendirilmesi, Mali Çözüm Dergisi, Ocak - Şubat 2013, s. 214.
30 12 Konut Finansmanı ile Edinilen Taşınmazların Satışında Değer Artış Kazancı safi gelirin tespiti için ayrıntılı bir düzenleme söz konusu iken, değer artışı kazanlarında safi değer artışının hesaplanması bakımından konuda çok da ayrıntılı bir düzenleme yapılmamıştır. Nitekim gayrimenkul sermaye iradında gayrisafi gelirden düşülecek giderler Kanun un 74. maddesinde tek tek sayılmışken, safi değer artışına ilişkin mükerrer 81. maddenin düzenlenmesi daha geneldir: Değer artışında safi kazanç, elden çıkarma karşılığında alınan para ve ayınlarla sağlanan ve para ile temsil edilebilen her türlü menfaatlerin tutarından, elden çıkarılan mal ve hakların maliyet bedelleri ile elden çıkarma dolayısıyla yapılan ve satıcının uhdesinde kalan giderlerin ve ödenen vergi ve harçların indirilmesi suretiyle bulunur. Bu düzenleme uyarınca değer artışında gerçek kazancın ne olduğunun tespiti bakımından; elde edilen gelirden, maliyet bedeli ile elden çıkarma giderlerinin çıkarılması gerekmektedir. Krediyle satın alınıp da beş yıl içerisinde satılan konut dolayısıyla elde edilen kazançların da değer artış kazancı kapsamında kalması, bunlarla ilgili olarak ödenen faizler başta olmak üzere diğer giderlerin maliyet kapsamında olup olmadığı sorununu gündeme getirmektedir.... Taşınmazın edinim bedeli % 23, 93 oranı ile endekslenecektir. Bu durumda; ( ) + ( x % 23, 93) = TL olmaktadır. Gayrisafi değer artışı = TL olmaktadır. Gayrisafi değer artışı kazancından diğer maliyet unsurları çıkarılacağından; ( ) = TL safi değer artış kazancı söz konusu olmaktadır. Bu durumda 2013 yılı için söz konusu olan istisna tutarı olan TL 5 düşüldükten sonra TL gelir olarak beyan edilecektir. Bu beyan üzerinden ödenecek vergi ise TL olacaktır. Makalenin devamına, dergimizin 2014 yılı 3. Cilt 9. sayısından ulaşabilirsiniz Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği uyarınca. BFHD - Cilt: 3 / Sayı: 9 / Yıl: 2014
31 YENİ BİR SERMAYE PİYASASI SUÇU: GÜVENİ KÖTÜYE KULLANMAK (A NEW CRIME IN CAPITAL MARKETS: THE CRIME OF MISSAPPROPRIATION) Ahmet ARSLAN (MBA, CPA, SM Mali Müşavir/MBA, CPE, Independent Accountant and Financial Adviser)... 30/12/2012 tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu gerek bireysel yatırımcıları ortaklıkların hakim ortaklarına karşı korumak gerekse şirket yönetim ve denetiminde görev alanların şirket menfaatlerine aykırı işlemlerde bulunmasının önüne geçmek amacıyla önemli düzenlemeler getirmiştir. Bu bağlamda söz konusu düzenlemeler kısaca; 1- Kamunun aydınlatılması ve doğru bilgi sağlanması konusunda yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğunun artırılması, 2- Bağımsız denetim şirketlerinin sorumluluğunun genişletilmesi, 3- Bireysel yatırımcıların ayrılma hakkı ile tazminat haklarının güçlendirilmesi, 4- Önemli nitelikteki işlemler in tanımlanması ve bu işlemlerde bireysel yatırımcılar ile Kurul un daha fazla inisiyatif verilmesi, 5- Kurumsal yönetim açısından daha güçlü düzenlemelere imkan tanınması, 6- Sermaye piyasası suçlarının bilgi suiistimali ve piyasa dolandırıcılığı şeklinde yeniden tanımlanması ve güveni kötüye kullanma ve sahtecilik in de sermaye piyasası suçları arasında sayılması, 7- Bedelsiz kâr payı dağıtımı ve bağış yapılmasında kısıtlayıcı yeni düzenlemelerin yapılması, 8- Örtülü kazanç aktarımı yasağının kapsamının genişletilmesi ve söz konusu fiilin güveni kötüye kullanma suçu kapsamında sayılması, şeklinde sıralanmakla birlikte söz konusu düzenlemeler arasında yer alan güveni kötüye kullanma suçunun irdelenmesinin faydalı olacağı düşünülmüştür. Kanunun söz konusu düzenlemesi özellikle ülkemizde çok yaygın görülen bir durum olarak şirketler arasındaki karşılıklı iştirak durumundan dolayı bireysel yatırımcıların korunması açısından büyük önem arz etmektedir. Güveni Kötüye Kullanma Suçunun Kapsam ve Yaptırımı
32 14 Yeni Bir Sermaye Piyasası Suçu: Güveni Kötüye Kullanmak Güveni kötüye kullanma suçu (eski ceza hukukunda emniyeti suiistimal ) esas itibariyle 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu nda düzenlenmiştir. Söz konusu kanunun 155 inci maddesine göre; (1) Başkasına ait olup da, belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyedliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, kendisinin veya başkasının yararına olarak, zilyedliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunan veya bu devir olgusunu inkar eden kişi, şikâyet üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır. (2) Suçun, meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da hangi nedenden doğmuş olursa olsun, başkasının mallarını idare etmek yetkisinin gereği olarak tevdi ve teslim edilmiş eşya hakkında işlenmesi hâlinde, bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve üçbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. Yeni Sermaye Piyasası Kanunu nda söz konusu suçun özel halinin düzenlendiği görülmektedir. Söz konusu kanunda güveni kötüye kullanma ve sahtecilik de sermaye piyasası suçları arasında sayılmıştır.... SPKa ya göre; yukarıda belirtilen fiillerden biri ile güveni kötüye kullanma suçunun işlenmiş olması halinde söz konusu kanuna göre Türk Ceza Kanunu nun 155 inci maddesinde 1 yıl olarak öngörülen cezanın alt sınırı 3 yıla yükseltilmiştir. Suçun sermaye piyasası faaliyeti kapsamında işlenmesi halinde söz konusu ağırlaştırılmış yaptırımın yanı sıra, söz konusu suçtan hüküm giymiş olmak ilgili mevzuatta sermaye piyasası suçlarından söz edildiği durumda kısıtlayıcı ve bir takım haklardan yoksun bırakıcı sonuçlara da yol açabilir. Sonuç Yeni Sermaye Piyasası Kanunu nda şirketin mal varlığını ve bireysel yatırımcıları korumaya yönelik olarak getirilen devrim niteliğindeki düzenlemelerden birisi kanuna aykırı fillerin yaptırımının ağırlaştırılmasıdır. Söz konusu yaptırımlar arasında yer alan ve daha çok örtülü kazanç aktarımı işlemleri sonucunda işlenen güveni kötüye kullanma suçunun muhatabı olmamak için şirket yetkililerinin ilişkili taraflarla ilgili eylem ve işlemlerinde daha dikkatli davranması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Makalenin devamına, dergimizin 2014 yılı 3. Cilt 9. sayısından ulaşabilirsiniz BFHD - Cilt: 3 / Sayı: 9 / Yıl: 2014
33 KARAR İNCELEMESİ DECISION ANALYSIS
35 KONUT KREDİ SÖZLEŞMELERİNİN YENİDEN FİNANSMANI HALİNDE ERKEN ÖDEME ÜCRETİNİN TALEP EDİLİP EDİLEMEYECEĞİ (IN CASE OF REFINANCING OF HOUSING LOAN CONTRACT WHETHER EARLY PAYMENT FEES IS REQUESTED OR NOT) Araş. Gör./Res. Asst. Nihan DEĞİRMENCİOĞLU* Yarg. 13. HD, E. 2011/9823, K. 2011/19204, T Konut Kredi Sözleşmelerinin Yeniden Finansmanı Halinde Erken Ödeme Ücreti Talep Edilememesi Gerektiği 4077 s. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) md. 10/B Özet: Tüketici Kanunu nun tüketicilere sağladığı en önemli haklardan birisi bilgilendirme aydınlatılma hakkıdır. Bu kapsamda esasen bankalar kredi verdiklerinde masraf komisyon ve diğer tüm giderler dahil olmak üzere çekilecek kredi tutarı, taksit miktarı ve sabit aylık ödeme yaparak bunu tüketiciye bildirmek durumundadır. Ancak piyasa koşullarında yoğun rekabet nedeniyle bankaların mümkün olduğu kadar düşük oranda faiz ilanları yaparak bilahare masraf ve komisyon adı altında aldıkları ücretlerle faiz oranını dolaylı şekilde artırmaktadırlar. Tüketici Mevzuatı yönüyle bu durumun kabulü mümkün değildir. Somut olayda bankayı yeniden yapılandırmaya zorlamak yasal olarak mümkün olmamakla birlikte banka kendi inisiyatifiyle yapılandırmayı kabul ettiğine göre tüketiciye yapılandırma ile ilgili faiz oranını her şey dahil olmak üzere net biçimde ve kalan süre için ödenecek taksit tutarını bildirerek yapmak zorundadır. Borç yapılandırmasını kabul eden bankanın erken ödeme komisyonu adı altında ve plan değişikliği adı altında yeniden ücret talep etmesi usul ve yasaya aykırıdır. Dosya içerisinde toplanan tüm deliller, Hakem Heyeti kararı, Konut Kredisi Sözleşmesi, ödeme planı, bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre, faiz oranlarındaki düşüş nedeniyle bankanın yeniden yapılandırma talebini kabul ettiği, bu nedenle masraf, komisyon adı altında ücret talep etmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı, aksi halin haksız şart niteliğinde olacağı, yapılandırmanın tümüyle bankanın inisiyatifinde olduğu, bu işlem kabul edildiğinden ayrıca masraf ve komisyon talebinin usul ve yasaya uygun olmadığı anlaşıldığından, davanın kabulüne, hakem heyet kararının ipta- * Pamukkale Üniversitesi İİBF, İşletme Bölümü Ticaret Hukuku ABD. 1 legalbank.net ( ).
36 18 Konut Kredi Sözleşmelerinin Yeniden Finansmanı Halinde Erken Ödeme Ücretinin Talep Edilip Edilemeyeceği line, dava konusu 1.930,00 TL nin davalıdan tahsiline, davacı tarafa ödenmesine karar vermek gerekmiştir. Dava: Taraflar arasındaki tüketicinin hakem kurulu kararına itirazı davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü. Karar: Dava, Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Kararının iptali ve Kredi yapılandırması için ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.... Yeniden yapılandırma sözleşmesi başka bir banka ile yapılırsa, yukarıda sayılan dört şartın var olması ihtimalinde kanımızca konut finansmanı sözleşmesini yaptığı banka erken ödeme ücretini talep edebilmesi gerekmektedir; çünkü o banka için kredinin tamamının erken ödenmesi söz konusudur. Erken ödeme ücretinde ekonomik amaçlarından biri TKHK md. 10/B nin gerekçesinde Sabit faiz oranı içeren sözleşmelerde tüketiciler piyasadaki gelişmelere göre sözleşmelerini kapatıp yeni bir sözleşme yaparak kâr edebilmektedir. Erken ödemenin arkasında yatan bu kazanç konut finansmanı kuruluşu içinse bir kayıp ifade etmekte olup, sınırlı da olsa erken ödeme ücreti uygulaması kazanç ve kayıpları dengeleyici bir unsur olacaktır, şeklinde ifade edilmiştir. Gerekçede ifade edilen sözleşmelerinin kapatıp yeni bir sözleşme yapmaları yeniden yapılandırma sözleşmesidir. Görüldüğü üzere erken ödeme halinde, tüketici elverişli finansman koşullarından kar elde etmekte; konut finansman sözleşmesini yaptığı banka ise faiz gelirinden mahrum kalmaktadır. Erken ödeme ücretinin ekonomik amaçlarından bir tanesi de bu kar- kayıp dengesini sağlamaktır. Bu nedenle tüketici başka bir banka ile yeniden yapılandırma sözleşmesi yapması halinde, konut finansman sözleşmesini yaptığı bankanın erken ödeme ücretini talep etmesi gerektiği kanısındayız. Somut olayda tüketici aynı banka ile birinci sözleşmenin devamı niteliğinde bir sözleşme yapması sebebiyle erken ödeme söz konusu değildir. Bu nedenle de banka erken ödeme ücreti talep edemez. Makalenin devamına, dergimizin 2014 yılı 3. Cilt 9. sayısından ulaşabilirsiniz BFHD - Cilt: 3 / Sayı: 9 / Yıl: 2014
37 RAPORLAR REPORTS Türk Bankacılık Sektörü Genel Görünümü General View of Turkish Banking Sector Türkiye de Bankacılık Sektörü The Banking Sector in Turkey Türkiye de Bankacılık Sektörü Aralık The Banking Sector in Turkey December Türkiye'de Bankacılık Sistemi Banka, Şube ve Personel Sayıları Aralık 2013 General View of Turkish Banking Sector December 2013 Raporların tamamını dergimizin 2014 yılı 3. Cilt 9. sayısından ulaşabilirsiniz
39 HABERLER THE NEWS * Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik * Girişim Sermayesi Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.4) * Ortaklıktan Çıkarma ve Satma Hakları Tebliği (II-27.1) * Gayrimenkul Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.3) * Geri Alınan Paylar Tebliği (II-22.1) * Kurumsal Yönetim Tebliği (II-17.1) * Varlığa veya İpoteğe Dayalı Menkul Kıymetler Tebliği (III-58.1) * Bankalarca Kredilerin ve Diğer Alacakların Niteliklerinin Belirlenmesi ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik * Teminatlı Menkul Kıymetler Tebliği (III-59.1) * Bilgi Suistimali ve Piyasa Dolandırıcılığı İncelemelerinde Uygulanacak Tedbirler Tebliği (V-101.1) * Bilgi Suistimali Veya Piyasa Dolandırıcılığı Suçları Hakkında Bildirim Yükümlülüğü Tebliği (V-102.1) * Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği (VI-104.1) * 6306 Sayılı Kanun Kapsamında Hak Sahiplerince Bankalardan Kullanılacak Kredilere Sağlanacak Faiz Desteğine İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar * Çek Defterlerinin Baskı Şekline, Bankaların Hamile Ödemekle Yükümlü Olduğu Miktar ile Çek Düzenleme ve Çek Hesabı Açma Yasağı Kararlarının Bildirilmesine ve Duyurulmasına İlişkin Tebliğ (Sayı: 2010/2) de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2014/1) * Özel Durumlar Tebliği (II-15.1) * Payları Borsada İşlem Görmeyen Ortaklıklara İlişkin Özel Durumlar Tebliği (II-15.2) * Kâr Payı Tebliği (II-19.1) * Pay Alım Teklifi Tebliği (II-26.1) * Altyapı Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği (Seri:VI, No:24) nin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Tebliğ (III.48.4) * 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetimi Hakkında Kanun un Bazı Maddelerinin İptaline ve Yürürlüğünün Durdurulmasına Karar Verilmesi İstemi Reddedilmiştir * Parasal Sınırlar ve Oranlar Hakkında Genel Tebliğ (Sayı: 2014/1) * Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerince Uygulanacak Tekdüzen Hesap Planı ve İzahnamesi Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ * Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Muhasebe Uygulamaları ile Finansal Tabloları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik * Bankalarca Kredilerin ve Diğer Alacakların Niteliklerinin Belirlenmesi ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik * Belgesiz İhracat Kredileri ile Vergi Resim ve Harç İstisnası Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar * Bağımsız Denetçi Mühür Tebliği * Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun * Bankaların Likidite Karşılama Oranı Hesaplamasına İlişkin Yönetmelik * Bankaların Kaldıraç Düzeyinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik * Bankaların Likidite Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
40 * Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik * Yabancı Para Net Genel Pozisyon/Özkaynak Standart Oranının Bankalarca Konsolide ve Konsolide Olmayan Bazda Hesaplanması ve Uygulanması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik * Bankacılık Veri Transfer Sistemi Kapsamında Yapılan Raporlamalarda Uygulanacak İdari Para Cezalarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ * Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2013/15) De Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2014/3) * Sermaye Piyasası Kurulu Üyeleri ve Personelinin Uyacakları Mesleki ve Etik İlkeler Hakkında Yönetmelik * İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Kotasyon Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik * Yatırımcıların Tazmini ile Tedrici Tasfiye Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik * Sigorta ve Reasürans ile Emeklilik Şirketlerinin Mali Bünyelerine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Haberlerin tamamını dergimizin 2014 yılı 3. Cilt 9. sayısından ulaşabilirsiniz