trabzon, siros, rumca,
TRABZON/ÇAYKARA SİROS KÖYÜNÜN TARİHİ KÖKENLERİ VE RUMCA
Devrimci Karadeniz 04/05/2014 3
Hemen Çaykara ilçe merkezinden yukarıya, Bayburt iline doğru bakıldığında, sağ tarafta kalan ve merkezin bitiminden itibaren, Bayburt yolu boyunca ve yukarıya doğru yayılan köydür. Tam olarak 40°44’17.80″N enlem ve 40°14’5.39″E boylam noktası etrafında bulunmaktadır.
İster bu ferman uygulanmış, ister uygulanmamış olsun, her iki durumda da, bu köylerin sakinlerinin anadillerinin Rumca olduğu, bu köylerin toponimleri ve buralara ait mikrotoponimler ele vermektedir. Ayrıca, zaten bu civarda bulunan köylerde, günümüzde kısmi olarak da Rumca konuşan ailelere halen rastlanmaktadır.
Kısaca bu köy dahil, bütün Çaykara köylerinde yaşayanlar, 17. Yüzyıl içerisinde Müslümanlaştırılmış, onlarca yıl gizli Hristiyan olarak yaşamış, sonuçta 18. Yüzyıl sonlarına doğru yeni dinleri olan İslamiyet’i kanıksayarak tamamen Müslümanlaşmış olan insanların torunlarıdır. Ayrıca Osmanlı’nın tahrir defterleri de zaten ortadalar ve hiçbir şüpheye veya farklı bir iddiaya mahal bırakmamaktadırlar. Eldeki bütün veriler bunu göstermektedir. Aksini iddia edenlerin elinde ise kuru iddiadan başka hiçbir şey yoktur.
Hel. [συρίη] sirii = taş anlamını taşıyan bu ismi mesleki olarak taşçı anlamında kullandığımızda, karşımıza [συρίηος] siriios < siros gibi bir kelime çıkmaktadır. Kelimenin eril olarak “o siros”, “aso siro” “so siro” gibi telaffuz edilmesi de, etimolojik açıklamamıza destek olmaktadır. Bu köyün “şur” formatı ise, sonradan Türkçenin etkisiyle deforme olmuş biçimidir. Köyün bu adı, diğer Çaykara köyleri ile birlikte, köy adlarını Türkçeleştirme yasasıyla birlikte 1964 yılında Şahinkaya olarak kayıtlara geçmiştir.
Ç. Yun. Φαγομένος – Fağomenos.
Ç. Yun. Πέτρα – petra.
Eşisim: Kaçkar. Bazılarına göre Kaçkar, Ermenice Haçkar=Haçlı Tepe sözcüklerinden türediği iddia edilmektedir. Ancak bizim Rumca’da kullanıldığı ve anlamlandırıldığı haliyle, “kurumuş dağ yamacı, kuru dağ yamacı” anlamı, Kaçkar dağlarının zirvelerine daha uygun bir anlam teşkil etmektedir.
Ç. Yun. ραγή ράγισμα, ρωγμή – Ragi, ragisma, rogmi. Bu kelime ile Lazcada kullanılan Rakani ayrı anlam ve ayrı kelimelerden oluşmaktadır. Lazcadaki rakani kelimesinin anlamı dağ, tepe ve doğal olarak Yunanca karşılığı ράχη, ραχίον – raxion = dag, tepe, küçük dağ gibidir.
Not: Yukarıda verdiğim bilgiler, “Çaykara’nın Reel Tarihi” (bu başlık değişebilir) adlı çalışmamdan bir alıntıdır. Verdiğim köy, mahalle, mevki ve mekân adları sadece birkaç örnek olup, bu köye ait toponominin tamamını kapsamamaktadır.
Ayrıca, zamanla bu içeriğin daha da genişletileceği, muhtemel hataların düzeltilebileceği ve verilen bilgilere kaynak gösterileceği durumu mevcuttur. Bu nedenle, izin alınmadan veya www.romeyika.com sitesine link verilmeden alınıp herhangi bir yerde yayınlanmaması, paylaşılmaması ve kullanılmaması rica olunur. (Vahit Tursun)
ETİKETLER » çaykara, çaykara rumca, devrimci karadeniz, hristiyanlıktan müslümanlığa dönenler, manşet, şahinkaya köyünün tarihi kökenleri, şahinkaya'da rumca konuşuluyor mu, siros köyü, siros köyünde rumca, trabzon ve rumca, trabzon'da rumca konuşan köyler, Vahit Tursun
KATEGORİ » KÜLTÜR, PONTOS / PONTUS, TARİH
Vahit Tursun 28/02/2015 at 21:57 -
Hasret bey, Karadeniz’in reel tarihine meraklı olduğunuz için sizi tebrik ederim. Ben de 7 yıl mederese okudum. Hafızlık ve Arapça.
Mehmet bey, Çaykara civarında mübadele yaşanmadı. Zaten Diaspora içerisinde de Çaykaralı yoktur. İlk İslâmlaşma yıllarında, bazı aileler göç etmiş ve Şiran’da bir köy kurmuşlar. Sadece onların torunları var. Nüfus mübadelesi din bazlı idi. Müslüman olanlar (etnisiteleri ne olursa olsun) geride kaldı.