What is pedodontics? Who is a pedodontist?
Pedodontics is the specialty of dentistry which is related to children's oral and dental health. A pedodontist is a title given to a specialist dentist who – after a 5-year university education on dentistry – completes a residency programme on pedodontics of minimum 4 years.
A pedodontist is concerned with children's dental and oral problems from infancy to puberty. Moreover; pedodontists provide dental treatment to handicapped patients – under deep sedation or general anaesthesia if required – regardless of their age.
Subjects that Pedodontics is concerned with can be specified under two captions
Treatment of children's oral and dental problems
• Treatment of toot decays in primary teeth and permanent teeth, crown-coating in case of excessive loss of substance;
• Root channel therapy for primary teeth and permanent teeth;
• Treatment of teeth broken traumatically due to falling or accidents.
• Removal of discolouring on teeth.
Preventive treatment applied to avoid problems to occur
• Oral hygiene training
• Informing and training parents
• Information on healthy diet
• Fluorine treatments
• Fissure-covering treatments
• Preventive and relieving orthodontic treatments
• Application of nocturnal plates used for prevention of bruxism.
• Application of teeth protectors used during sport games.
Çocuk Diş Sağlığında Koruyucu Tedavi
Süt dişlerinin çıkması süresince görülen huzursuzluklar
Süt dişlerinin çıkmasıyla beraber bebeklerde tükürük akışında artış, dişetlerinde kızarıklık ve hissedilen rahatsızlığa bağlı olarak huysuzluk, iştahsızlık ve uykusuzluk görülebilmektedir.
Bu dönemi bebeğin daha rahat atlatması için ebeveyn tarafından diş etlerine temiz ve soğuk bir gazlı bezle masaj yapılabilir ya da diş kaşıyıcıları kullanılabilir. Masaj ve diş kaşıyıcıların kullanımı o bölgedeki, kan akımını uyarmasıyla hem dişlerin çıkmasının hızlanmasını sağlayacak hem de bebeğinizin hissettiği kaşıntı ve rahatsızlık hissini hafifletecektir. Diş kaşıyıcı kullanımında dikkat edilmesi gereken nokta kaşıyıcının soğuk olması ancak kesinlikle donmuş olmamasıdır.
Yine bu dönem çocuklarda nadir de olsa ateş görülebilmektedir. Genellikle bu dönem ateş düşürücülerle atlatılabilse de çocukta görülen ateşin farklı bir nedene bağlı olup olmadığını anlamak için muhakkak hekime başvurmak gerekmektedir. Yine hekiminizin size önereceği çeşitli anestezik kremler de çocuğunuzun rahat beslenmesi için kullanılabilir. Ancak muhakkak tüm bu ilaçların hekim tavsiyesi üzerine bilinçli bir şekilde kullanılmaları gerekmektedir.
Diş çürüğü ağız ortamında yaşayan bakterilerin neden olduğu bir hastalıktır. Bu bakteriler; düzenli fırçalama yapılmadığında diş yüzeyinde biriken yemek artıklarını kullanarak asit üretilirler. Bu asitler de diş yüzeyini eritip çürük denilen diş dokusu kayıplarına neden olur.
Çürük dünyadaki en yaygın hastalıktır ve hızlı ilerler. Ülkemizde 6 yaşındaki çocuklarda %90 oranında çürük görülmektedir. Diş çürüğü tedavi edilmediğinde diş ve çevre dokularda enfeksiyon gelişmesine neden olduğu gibi genel vücut sağlığı üzerinde de olumsuz etkiler gösterir.
Unutulmaması gereken; çürüğün önlenebilen bir hastalık olduğudur. Sağlıklı ağız ve dişlerin sahip bir birey olabilmenin yolu bu konudaki temellerin çocukluk döneminde atılmasından geçmektedir.
Çocukluk döneminde ağız ve diş sağlığının korunması için 6 sihirli formül şunlardır:
Anne ve babanın eğitimi,
İyi bir ağız-diş temizliği alışkanlığının oturtulması,
Fissür örtücü ve flor gibi koruyucu uygulamalar.
Çocuğun dişlerini kendi fırçalaması yeterli mi?
Çocukların 9 yaşına kadar motor fonksiyonları tam olarak gelişmediğinden fırçalamayı tek başına etkin olarak yapmaları beklenmemelidir. 9 yaş öncesi nasıl çocuk kendi başına banyo yapamıyorsa dişlerini de fırçalayamaz. Ancak elbette ki çocuğun fırçalamayı alışkanlık edinebilmesi için ilk önce kendi fırçalamasına izin verilmeli ancak daha sonra kesinlikle ebeveynler asıl etkin fırçalamayı yapmalıdırlar.
Diş fırçasının ağza girmesi etkin bir fırçalama için yeterli değildir. Diş hekiminizden kendinizde ve çocuğunuzda uygulayacağınız doğru fırçalama tekniği öğretmesini isteyiniz.
Bireyler alışkanlıklarını erken yaşlarda kazanmaktadırlar. Çocuğunuzun diş fırçalama alışkanlığını kazanması için öncelikli olarak siz kendi dişlerinizi fırçalayarak onlara örnek olmalısınız.
Çocuğunuzun dişlerini günde kaç kez fırçalamalısınız?
Her ne kadar çocukların öğünleri yetişkinlere göre daha sık aralıklarla olsa da sabah ve akşam olmak üzere günde iki kez yapılacak etkin bir diş fırçalama çürük oluşumunu önlemek için yeterli olacaktır. Özellikle geceleri tükürük akışı azaldığından dişler çürüğe daha hassas hale gelir bu nedenle gece yatmadan önce dişlerin fırçalanmasına özen gösterilmelidir.
Süt dişleri çürüdüğünde ne yapılmalıdır?
Süt dişleri tedavi edilmezse ne olur?
Daimi dişler çocuk 6 yaşındayken çıkmaya başlar. Toplam 32 tane olan daimi dişlerin sürmeleri 20 yaş dişlerinin sürmesiyle tamamlanır. İlk çıkan daimi dişler olan 6 yaş dişleri, süt dişlerinin arkasından, ağzın en arka bölgesinde çıktığından çoğunlukla ebeveynler bu dişlerin sürdüğünü fark etmezler veya o dişleri de süt dişi sanırlar.
Bu dişler çocuğun o bölgeyi iyi fırçalamamasına bağlı olarak ciddi çürük riski altındadırlar. Bu nedenle bu dişlere diş hekimi tarafından koruyucu bir tedavi olan fissür örtücüler uygulanmaktadır.
Fissür örtücüler; sürmekte olan dişlerin çiğneyici yüzeylerinin üzerini örten bir tür akışkan dolgu maddesidir. Dişte herhangi bir aşındırma yapılmadan dişe uygulan bu materyal, dişin çiğneyici yüzeyini örterek bu bölgede besin artığı birikimini ve çürük oluşumunu önlemektedir.
Özellikle yeni süren daimi dişler mineralizasyonları tamamlanmadığından çürüğe karşı daha hassas olurlar. Bu nedenle özellikle bu dişlere uygulanması gerekmektedir.
Çocuğumun yeterli düzeyde flor aldığından nasıl emin olabilirim?
Flor; havada, suda ve kayalarda bulunan eser bir elementtir. Dişler üzerinde çürükten koruyucu, dişin çürüğe direncini arttırıcı etkisi bulunmakta bu nedenle de diş macunlarının içine az miktarda konulmaktadır.
Florun miktarının ve çürük önleyici etkisinin daha yüksek olduğu profesyonel uygulamalar ise diş hekiminiz tarafından muayenehane ortamında flor cilası ya da flor jeli şeklinde 3-6-12 ay aralıklarla uygulanmaktadır.
Ancak bu uygulamaların sıklığını ve hangi tür uygulamanın seçileceğine diş hekiminiz çocuğunuza özel bir program hazırlayarak karar vermelidir.
Süt dişleri erken kaybedildiğinde komşu dişler çekim boşluğuna doğru kayarlar.
Çekim boşluğunun daralması sonucunda ileride bu bölgede çıkacak olan daimi diş gömülü kalır ya da dişlerde çapraşıklık oluşur.
Bu çapraşıklıkların engellenmesi için erken kaybedilen süt dişinin yerinin alttan gelecek daimi diş için korunması gerekmektedir. Bu amaçla hareketli ve sabit tipleri olan ve yer tutucu olarak adlandırılan apareyler kullanılır.
Çocuklarda ağız ve diş yaralanmaları
Çocuğunuzun ön dişi kırılırsa ne yapmalısınız?
Ön dişlerin kırıldığı durumlarda çocuğun genel sağlıyla ilgili ciddi bir problem bulunmuyorsa acil bir şekilde diş hekimine başvurmalısınız.
Eğer kırık diş parçasını bulabilirseniz temiz bir peçeteye koyup diş hekimine götürün, kırık parçanın uygun olduğu durumlarda hekiminiz bu parçayı dişe geri yapıştırabilir.
Ön diş yerinden çıkmışsa ne yapmalısınız?
Yerinden çıkan dişi köküne dokunmadan tutun ve temiz akan su altında yıkayın. Ancak yıkarken kesinlikle fırçalama, sabunlama gibi kökteki canlı dokulara hasar verecek bir işlem yapmayın. Eğer yerine yerleştirebiliyorsanız dişi çıktığı yere yerleştirmeye çalışın.
Yapamıyorsanız dişi sade süt içine koyup acilen diş hekiminize başvurunuz. Yerinden çıkan dişlerin tekrar yerleştirilmesinde süre çok önemli olduğundan olabildiğince çabuk diş hekimine başvurmak tedavinin başarısını arttırmaktadır.
Çocuklarda görülen kötü alışkanlıklar nelerdir?
Çocuklarda sıklıkla rastlanabilen kalem ısırma, parmak emme, dudak ısırma, tırnak yeme, diş gıcırdatma ve dudak emme gibi kötü alışkanlıklar ağız ve diş yapısında bozulmaya, dişlerde çapraşıklığa ve aşınmaya neden olmaktadır.
Bu alışkanlıkların erken yaşta önlenmesi oluşacak hasarın önlenmesinde büyük önem taşır. Diş hekiminiz bu alışkanlıkların bırakılmasına yardımcı çeşitli apareyler yapabilmektedir.