Çiçero Kimdir? - ITS
Türkiye, her ne kadar birçok kişi ne kadar önemli bir tarihi kişilik olduğunu bilse de, İlyas Bazna ile Erdal Beşikçioğlu’nun başrolünde yer aldığı film ile tanıştı. İkinci Dünya Savaşı’nın sert geçen günlerinde, tarihin akışını değiştirebilecek bir casusluk örneği sergileyen Çiçero lakaplı İlyas Bazna, Almanya ve İngiltere tarihi için çok önemli bir isim. Peki Çiçero kimdir, neler yapmıştır?
İngilizlerden nefret ederek büyüdü
Gizli mektupları okuduğu için işten çıkarıldı
Elçinin güvendiği, sevdiği bir isim olmayı başardı
İngilizlerin gizli bilgilerini Almanlara sattı
300 bin sterlinle Arjantin’e kaçtı
‘Ben Çiçeroyum’ adında bir kitap yazdı
Hayatı kitap olan, sinema filmlerine giren bir kişilik olan İlyas Bazna, İkinci Dünya Savaşı döneminin en önemli casuslarından biri. Arnavut asıllı bir Türk olan İlyas Bazna, gençliğinde babasının ölümünden ötürü İngiliz devletini sorumlu tuttu ve İngilizlerden nefret ederek büyüdü. 1904 yılında Priştine’de doğan Bazna, askerliğini Çankaya Köşkü’nde Atatürk’ün yanında yaptıktan sonra, 2. Dünya Savaşı yıllarında Ankara’da büyükelçiliklerde çalıştı.
İlyas Bazna, önce Yugoslavya Krallığı’nın büyükelçiliğini ardından da Almanya büyükelçilik müsteşarlığında çalıştı. Burada çalıştığı dönemde, gizli mektupları okuduğu tespit edilen Bazna işinden oldu. Bazna bunun ardından, Britanya’nın Ankara büyükelçisi olan Hugge Hugessen’in uşaklığını yapmak için, Britanya Elçiliği’nde göreve başladı.
Güzel sesi nedeniyle, büyükelçilik görevinde kısa sürede herkesle iyi bir ilişki kurdu. Elçi ile ciddi derecede yakınlaşan Bazna, elçilik banyosunda elçinin sırtını ovalarken, elçiye opera şarkıları söyleyecek kadar samimi oldu. Britanya istihbaratı, İngilizce bilmeyen Bazna’nın saf birisi olduğunu düşünüyordu ve ondan asla şüphelenmedi. Bazna, içten içe babasının ölümüyle ilişkilendirdiği İngiltere’den nefret ediyor ve para kazanma hırsından kurtulamıyordu. Bu düşüncelerle, İngilizlerin gizli belgelerini Almanlara satmayı düşündü.
Alman elçiliği ile iletişime geçen Bazna’nın teklifi kabul edildi. İlyas Bazna, belgeler için 20 bin sterlin talep etmişti. Bazna Almanların casusluk teklifini kabul etmelerinin ardından, elçi duş alırken anahtarın kopyasını aldı. Almanların Çiçero kod adını verdiği Bazna her gün büyükelçi duşa girdiğinde gizli belgelerin fotoğrafını çekti. Bazna, Alman büyükelçi Von Papen ile görüşmesinde belgeleri teslim etti ve 20 bin sterlini aldı. Papen’in harika dediği belgelerde, Türkiye’nin SSCB’ye yaptığı yardımlar ve İngiltere’nin Türkiye’ye baskıları Almanlar tarafından öğrenildi. İkinci Dünya Savaşı’nın en önemli olaylarından Normandiya Çıkartması’nı dahi söyleyen Bazna’ya Almanlar artık güvenmeye başlamıştı. Ancak ona yeteri kadar güvenmediler, verdiği istihbaratlar ciddi olarak değerlendirilseydi Almanlar bu kadar kayıp vermeden, müttefik güçlerini alt edebileceklerdi.
Bazna, İngiliz büyükelçiliğinde bir casusluk olayından şüphe edilmesinin ardından işten çıkmaya karar verdi ve nam ı diğer Çiçero, 300 bin sterlinlik serveti ile Arjantin’e kaçtı. İngilizler, Bazna’nın kaçışının ardından şok yaşadı. Ajan olamayacak kadar aptal olarak gördükleri ve İngilizce bile bilmeyen Çiçero, birçok önemli bilgiyi Almanlara vermişti.
Ancak Bazna’yı Arjantin’de bir sürpriz bekliyordu. Bu da, Almanlar’ın verdiği paranın sahte olması oldu! Sterlinler, Almanya’nın İngiltere ekonomisini çökertmek için ürettiği sahte sterlinlerdi. Bazna seneler sonra açtığı davayı kazandı ancak Alman hükümetinden küçük bir ödeme alabildi.
Ölümü göze almasına rağmen karşılığında hiçbir şey kazanamayan Bazna, seneler sonra ‘Ben Çiçeroyum’ adında bir kitap yazdı ve bu kitaptan, iyi bir para kazanabildi.
Tarihin en önemli Türk casuslarından olan Çiçero, 1970 yılında hayatını kaybettiğinde, hala geçim mücadelesi veren yoksul bir adam olarak öldü.
Sosyal Medya hakkındaki bir önceki yazımız olan SEO Uzmanı Maaşları ile de ilgilenebileceğinizi düşünüyoruz.