Memurlar ile KİT\'lerdeki Sözleşmelilerin Farkları
Bu yazı hem KPSS adayları hem KİT lere geçmek isteyen kamu çalışanları için önemlidir. KİT lerdeki personel rejimi normal kamu kurumlarından farklılıkları vardır.
KİT lerdeki personel 399 sayılı Kanun Hükmündeki Kararnameye tabi olarak istihdam edilmektedir. KİT lerde istihdam edilen en büyük kategori sözleşmeli personeldir. Aşağıda sözleşmeli personel ile memurlar arasındaki farklar belirtilmeye çalışılmıştır.
399 sayılı KHK na tabi sözleşmeli personelin ücretleri genel olarak memur olarak çalışanlardan daha yüksektir. Burada bir rakam belirtmek doğru olmamakla KİT lerdeki en düşük ücretle genel olarak memurlar arasındaki end üşk ücret arasında 200-300 TL civarında fark olduğunu belirtebiliriz. Bunların dışında yine KİT lerdeki sözleşmeli personelin aldığı sicillerdeki başarı puanlarının yüksekliği ile bağlantılı olarak almakta oldukları ücretleri % 8 varan oranlarda artabilmektedir. Bunun dışında diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki personelin de yararlanabilmesine karşılık Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından başarının elde edilme durumunda da KİT lerdeki sözleşmeli personelin ücretinin yine oransal olarak bir miktar artması mümkündür.
Bazı KİT lerde ise ücret yukarıda verilmiş olan ortalamanın da üzerindedir. Kendi içlerinde de ücret yapıları standart bir yapıya sahip değildir. Memurlar için bu imkanlar bulunmamakla beraber bazı kurumlarda çeşitli adlar altında ek ödeme kalemleri vardır. Fakat ortalamaya vurulduğu takdirde KİT ile memurlar arasındaki ücret farklarına dair burada yapılmış olan ifadelere vurgu yapılabilir.
Memurlar için adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan çok olamaz. Kurumlar bu süre içinde adayların asaletlerini onaylamak zorundadır. Bu sure içinde adaylık eğitimine tabi tutulur. Bu eğitimlerde başarısız olanın memuriyetle ilişkisi kesilir. Adaylıklarının onaylanmayarak memuriyetle ilişkisinin kesilmesi durumu çok işletilen bir durum olmadığı gibi buna binde bir rastlandığı da söylenebilir. Konuya ilişkin olmak üzere 657 sayılı DMK nun 55’inci maddesinde “ Aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan çok olamaz ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz.” Hükmüne yer verilmiştir.
Diğer taraftan KİT lerdeki sözleşmeli personel pozisyonlarına atananlar için bir adaylık suresinden bahsetmek mümkün değildir. Buna karşılık sözleşmeli personel pozisyonlarına atananlar için bir deneme süresinden bahsedilebilir. Sözleşmeli personelin deneme süresi altı aydır. Sözleşmeli personelin ilk sözleşmesi 6 ay için yapılır. Daha sonraki yıllıktır. Her yıl sözleşme otomatik olarak yenilenir. Unvanının değişmesi durumunda yeni bir sözleşme yapılır. Bunun dışında yapılmaz.
Memurlar için izin süresi hizmeti 10 yıla kadar 20 daha sonraki yıllar için 30 gündür. Memur en fazla iki yıllık iznini bir arada kullanabilir. Sözleşmeli personelden de hizmeti 10 yıla kadar olanlara 20 gün daha sonraki yıllar için 30 gün olup , söz konusu izinlerin sonraki yıla devredilmesi mümkün değildir. Sözleşmeli personel izin süresini ait olduğu yıl kullanmalıdır
Konuyu düzenleyen 657 sayılı Kanunun 102 inci maddesinde “Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan on yıla kadar (On yıl dahil) olanlar için yirmi gün, hizmeti on yıldan fazla olanlar için 30 gündür. Zorunlu hallerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklenebilir.” hükmüne 103 üncü maddesinde de “ Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir. Birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir. Cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer.” hükümlerine yer verilmiştir. 399 sayılı KHK nin 21 nci maddesinde, “Sözleşmeli personelden hizmeti 10 yıla kadar olanlara (10 yıl dahil) yılda 20 gün, 10 yıldan fazla olanlara yılda 30 gün ücretli izin verilir. Yıllık izin verilmesine esas hizmetin tespitinde kamu kurum ve kuruluşlarında geçen fiili hizmet süreleri ile askerlik hizmeti gözönüne alınır. Bu şekilde hizmet süresi bir yıldan az olanlar ile kısmi zamanlı istihdam edilenlerden bir yıldan az süreli sözleşme yapılanlara (yıl içinde memur statüsünden sözleşmeli statüye geçirilenler hariç) yıllık izin verilmez.” Hükmüne yer verilmiştir.
Memur olarak çalışmakta olanların mı yoksa sözleşmeli olarak çalışmakta olanların mı güvencelerinin daha yüksek olduğu tartışma götürmektedir. Aslında KİT ler deki sözleşmeli personelin sahip olduğu güvence memurun sahip olduğu iş güvencesi gibidir. Bu nedenle kesinlikle sözleşmeli personel memurdan daha az veya daha çok güvencelidir denemez. Sözleşmeli personelin koşullarını belirleyen mevzuat güvenceyi de sağlama almıştır. Adına sözleşmeli personel denmesi adaylarda bir tedirginlik yaratsa da buralardaki sözleşmeliliğin sahip olduğu güvence adına sözleşmeli personel denen diğer kategorilerden çok daha fazladır. Bu sebeple güvence açısından çok rahat edilmesi en doğru davranıştır.
TAYİN HAKKI AÇISINDAN:
399 sayılı KHK ye bağlı sözleşmeli personelin sahip olduğu güvencelerden yukarıda bahsedilmişti. Güvenceyi besleyen tayin hakkı da aynı memurların durumu gibidir. Kurum için de tayin hakları vardır. Özür(eş,sağlık gibi) durumuna dayalı olarak da tayinlerini talep edebilme hakları vardır. Teşkilatlarının olmadığı kurumlarda da diğer KİT lere geçebilme durumu da yine memurlarda olduğu gibi söz konusudur. Burada da bir çok defa referansla desteklenmesi gerekmektedir.
ASKERLİK DURUMU AÇISINDAN
399 sayılı KHK neye tabi olarak çalışan sözleşmeli personelin diğer sözleşmeli personelden farklı olarak askerlik dönüşü işe başlama problemi yoktur. Aynı memurlarda olduğu gibi 399 sözleşmeli personelde askerlik süresince ücretsiz izinli sayılmakta, askerlik görevinin bitmesinin müteakip çalıştığı kuruma başvurabilmekte ve Kurumun da işe başlatma yükümlülüğü söz konusudur.