Demir, Özellikleri ve Faydaları - kimyadersi.org
Demir, denilince hemen hemen herkesin aklına ilk olarak sert ve ağır bir cisim gelmektedir. Bu metal periyodik cetvel üzerinde atom numarası 26 olmakla beraber, atom ağırlığı ise 55,845 g/mol dur. Geçiş metalleri sınıfında yer alır. Görünüş olarak metalik gri renge sahip olan bu elementin hacim merkezi kübik olarak bilinir. Bu ağır olarak bilinen metal periyodik cetvel üzerinde Fe simgesi ile tanınır. Dünya üzerinde en çok bulunan dördüncü mineraldir. Özellikle yer kabuğu üzerinde en çok bulunan metaldir. Nikel alışımı olma ihtimali yüksek metaldir. Dünya üzerinde çok yoğun bulunmasından dolayı, demir kütlesinin dünyanın manyetik alanına etki ettiği düşünülmektedir.
Demir, cevherlerden elde edilmektedir. Doğada çok nadir olarak elementel halde bulunurlar. Metalik bir demir elde edilmek isteniyorsa içerisindeki katışıkların kimyasal indirigenme ile uzaklaştırılması gerekir. Çok fazla derecede karbonlu alaşım olan çelik yapımında da kullanılmaktadır. Tüm dünya üzerinde en fazla kullanılan metaldir ve ayrıca dünyada üretilen tüm metallerin ağırlık olarak %90 nını oluşturmaktadır. Fiyat olarak uygun olmasıyla beraber aynı zamanda güçlü yapısı özelliği nedeniyle birçok alanda kullanılmaktadır. Araba, gemilerin gövdesinin yapımında ve en çok bilinen binaların yapısal bileşeni olarak kullanılmaktadır. Çelik, en çok içerisinde demir alaşımı olduğundan dolayı çok fazla kullanılan alandır. Diğer kullanım şekilleri ise pik demir, dökme demir, karbon çeliği, dövülür dökme demir, alaşımlı çelik ve demir oksitidir.
Demir, yeryüzünde olmasının yanı sıra en çok uzayda da bulunmaktadır. Dünyanın çekirdeğinin de en fazla oranı metalik demirden meydana gelmektedir. İlk insanlar tarafından çok farklı eşyalar ve mızrak ucu, bıçak gibi şekiller verilerek kullanılmıştır. Eski Sümerliler ve Mısırlılar tarafındanda süs eşyası yapımında oldukça kullanılmıştır. Eski çağda yaşayan insanlar ayrıca demiri silahların en güçlü metali olarak görmüşlerdir. Ayrıca savaş tanrısı olarakta ilan etmişlerdir.Günümüzde çok çabuk korozyona uğradığından dolayı, altın ve gümüşe göre süs eşyaları bakımından çok az rastlanılmaktadır.
Demir, hayatımızda sadece bir cisim olarak kullanılmaktan ibaret değildir. Çünkü aynı zamanda insan vücudu için oldukça gereklidir ve bağışıklık sistemini korumaya yardımcı olur. Özellikle toprakta bol miktarda denir bileşenleri bulunmaktadır. Dolayısıyla toprağa dikilen bitkiler demiri topraktan alır ve yeryüzündeki canlılarda bitkilerden tüketerek demir ihtiyacını fazlasıyla gidermiş olur. Bu ihtiyaç dönemi özellikle hamile anne adayları, emzirme dönemi ve adet gören bayanlarda oldukça fark edilmektedir. Demir en çok karaciğer, kalp, sakatatlar, böbrek, yumurta sarısı, istiridye, balık, fasulye, ıspanak, buğday unu, yulaf unu, hurma, ceviz, fındık, kuru kayısı ve pekmez de bulunmaktadır. Et ürünlerinde kompleks halde bulunur. Sebzelerde ise anorgamik denir halinde bulunmaktadır. Hayvan ve insan organizmasında ise iyonlaşma demir halinde bulunmaktadır. Demir eksikliğine kansızlık da denilir.
Demir, insan için birçok faydası olan bir metaldir. Fakat çok fazla vücutta olması da sağlık açısından tehlikelidir. Çünkü vücuttaki peroksitlerle reaksiyona girerek serbest radikaller oluşturabilir. Aynı zamanda demirin vücuttan atılması için fizyolojik bir yeti bulunmamaktadır.
Dolayısıyla çok fazla alınan demir, sindirim sistemini bozar ve vücuttaki hücrelere zarar verebilir. Özelikle 15 yaşından küçük çocukların 35 miligramı geçmemesi sağlık açısından önemlidir. Geçtiği taktirde zehirlenme görülür.
Son Güncelleme : 01.08.2018 11:58:42
Demir ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini geliştirerek Herkese açık dizin kaynağımıza katkıda bulunabilirsiniz.
1 Yorum Yapılmış "Demir"
vücuttaki demir oranına dikkat etmek lazım
Fide . 22.08.2016