Türkülerin bilinmeyen hikayeleri! - Yumurtalı Ekmek
19 11 2014 - 11:33
Türk halk şiiri olan türkülerin hikayeleri nelerdir? İşte birbirinden ilginç olaylar!..
Her yaştan, her insanın severek dinlediği bu müzik tarzı ve sözleri oluşturulurken neler yaşanmıştır? Hangi türkünün ne tür hikayesi vardır?
Türkü, hece ölçüsüyle yazılmış, sözleri ezgi eşliğinde söylenen Türk halk şiiridir. Kelime anlamı, Türki yani Türk’e ait olandır.
Türk halk edebiyatı nazım şekli ve türündedür.
Ezgisi yönüyle diğer halk şiiri türlerinden ayrılır. Türküler genellikle anonimdir.
İsimleri bilinen saz şairlerinin söyledikleri de giderek halka mal olmuş ve bunlar da anonimleşme eğilimine girmiştir.
Türkülerin birbirinden farklı hikayeleri vardır.
İşte bazı türküler ve hikayeleri;
Yıllar önce Ordu’nun uzak köylerinden birinde iki genç yaşarmış.
Maddi durumu iyi olan genç (Mehmet) maddi durumu onunki kadar iyi olmayan genç kıza yani Hacer’e aşık olmuş.
Genç kız o kadar güzelmiş ki Mehmet’in aklını başından almış.
Haftanın belli günlerinde zerdali ağacının dibinde buluşurlarmış. Göz göze, diz dize oturup akıp giden saatlerin farkına bile varmazlarmış.
Haset dolu köyün diğer kızları çevirdikleri türlü entrikalarla bu tatlı beraberliği yıkıp atmışlar.
Dedikodular üreterek Mehmet’in, sevdiğini ve köyünü terk etmesine neden olmuşlardır.
Büyük bir acı içinde kalan, yüreği yanık Hacer kız derenin yakınında çamaşırları asarken dudaklarından eksik etmediği bir türküyle bütün köyü inletip dururmuş.
O günden bu güne bu türkü içli içli söylenir olmuş.
Yıl 1915, Osmanlı birçok cephede savaşıyordu. Her türden levazımın gerekli olduğu günlerdi. Her şeyden önce de savaşacak asker lazımdı.
Büyük kayıpların verildiği, gidenlerin geri dönmediği, çoğunun akıbeti bilinemediği günler…
İnsanımız istasyonlarda sabahlıyor… Çoğu zaman ümitle beklenen kara trenler kara haber getiriyor…
Bekledikleri bir defa ölmüş ama her kara tren gelişinde bir defa daha ölen kadınlarımız.
Yorgun, bitkin, başı eğik kara tren acı bir çığlık atarak uzaklaşıyor. İnadına yaşatılmaya çalışılan bekleyişler bir ağıta dönüşüyor.
Kayseri’de annesi ile yaşayan genç kız Kayseri iline bağlı Gesi kasabasına gelin gider.
O zamanın şartlarında ulaşım zor olduğu için genç kız Kayseri’ye gidip gelemez ve annesine olan özlemi onu çok üzer. Kocası vurdumduymaz, gamsız birisidir. Genç kızla hiç ilgilenmez. Kaynana ise despot ve kötü birisidir. Geline yapmadık eziyet bırakmaz.
Aradan zaman geçer ve bir çocukları olur. Çocuğu ile avunmaya çalışır ama nafile annesine olan özlemi bir türlü dinmemiştir. Annesinden hiç haber alamadığı için çok üzülmektedir.
Aylar yıllar geçer ve kötü haber gelir annesinin öldüğünü öğrenen gelin üzüntüsünden Gesi bağları türküsünü söyleye söyleye dolaşır durur.
Eski dönemlerden birinde Çoruh Nehri’nin kıyılarında yaşayan Kıpçak Beyi’nin sarı saçlı bir kızı vardır.
Erzurumlu bir genç Kıpçak Beyi’nin kızına aşık olur. Hem Erzurumlu gencin ailesi hem de Kıpçak Beyi karşı çıkar. Bu sevdaya engel olurlar.
Erzurumlu genç ise sevdasının peşinden gitmeye kararlıdır. Sevdiği Kıpçak kızına şiir yazar ve daha sonra kızı kaçırır.
Kaçan iki sevdalı gencin peşine Kıpçak Beyi’nin adamları düşer.
Kovalamaca sonucunda Erzurumlu genç, beyin adamları tarafından öldürülür. Bu sevda da tarihin hüzünlü ve acılı sayfaları arasındaki yerini alır.
Komşu kızı ile beşik kertmesi olan bir genç askerde vereme yakalanır. Hava değişimi olarak Yozgat’a (Akdağmadeni) gelir.
Sözlüsünün ailesi gence kızlarını göstermek istemez.
Genç tedavi için İstanbul’da hastaneye yatar, pencereden gördüğü incir ağacından aldığı ilhamla aşağıdaki türküyü söyler.
Yakalandığı amansız hastalıktan kurtarılamayarak hastanede ölür. Ailesi cenazesini Yozgat’a getiremez. İstanbul’da kalır.
Türkü Tokat yöresine aittir. Öyküsü ise hüzünlüdür ve Çanakkale Savaşı zamanlarında geçer.
“On Beşli”, hikayedeki hicri takvime göre 1315 senesinde askere giden bir gencin takma ismidir.
Evindeki en küçük çocuk olan Tokatlı Halil o zamanlardaki kanunlara göre evde en az bir erkeğin güvenliği sağlamak için kalması gerektiğinden askere gitmesi zorunlu olmayan biriydi fakat o gönüllü olarak Çanakkale’ye gitti.
Geride kalan annesini Rum çeteler katleder. Üzerine sözlüsü Hediye kaçırılır.
Hediye çok zor zamanlar geçirdikten sonra Halil ile bir gün köyde tekrar buluşma fırsatı yakalar. Halil onun başından geçenleri yanlış anlar ve kavuşamazlar.
Yıllar önce bir rivayete göre; Fırat Nehri civarında yaşayan Hamo Dayı adında bir adam, Urfa’da askerlik yapan oğlunu ziyaret etmek için atıyla yola çıkar.
Fırat Nehri’nden geçişleri sağlayan ilkel sal yardımıyla karşıya geçerken atı huysuzlanır ve sal devrilir. Atıyla suya düşen adam güçlü akan nehir akıntısına kapılarak boğulur.
Ailesi günlerce Hamo Dayı’dan haber alamaz.
Merak edip araştırmaya başlarlar ve nehirden geçerken salın devrilmesi sonucu boğulduğunu öğrenirler. Bu üzücü olayın ardından eşi ve yakınları ağıtlar yakarak ölümünden duyulan acıyı dile getirirler.
Yakılan bu ağıtların Fırat Türküsü’nün hikayesi olduğu düşünülür. Bu bir hikayedir ve gerçekte olup olmadığı konusunda hiçbir bilgi yoktur.
anonimgesi bağlarıhikayesarı gelintürkü
Tam ismi Fyodor Mihayloviç Dostoyevski olan Rus yazar, 11 Kasım 1821'de Rusya'nın başkenti Moskova'da doğdu. Babası bir ordu cerrahı, annesi...