23 Ocak 2020, 01:06
Doğanın korunması ve çevre sorunlarının çözümü için ömür boyu koşturan ve bu uğraşı ile yurt içinde ve yurt dışında büyük takdir gören Hayrettin Karaca’yı 97 yaşında kaybettik. Kendisini İstanbul’daki çevre ile ilgili faaliyetlerden yakinen tanıdığım Hayrettin Karaca'nın hayatta bir gayesi vardı. O da ait olduğu topluma ve insanlığa hizmet etmekti.
Ülkemizin tanınmış tekstil kuruluşlarından Karaca’nın sahibi olan Hayrettin Karaca’nın ailesi Kırım’dan göç etmişti. Liseyi bitirdikten sonra ailesinin triko-örme işinin başına geçip onu ülkenin en başarılı sanayi kuruluşlarından biri haline getirdi. Karaca firması Türkiye'de ihracatın liderliğini yapmış, üstelik bunu diğer kuruluşlardan neredeyse 20 yıl önce gerçekleştirmişti. Hayrettin Karaca bu konuda "Ben sanayici olmak istemiyordum. İstediğim edebiyatla ilgilenip kalan zamanımı doğayla iç içe geçirmekti. Fakat o günlerde babamıza karşı çıkmak söz konusu değildi." şeklinde açıklama da yapmıştı.
-"Doğada insanlar, bitkiler ve hayvanlar bir arada yaşıyor. Bu dünyayı onlarla paylaşıyoruz. Kuşlarla, böceklerle, ağaçlarla, otlarla… Benim ortağım onlar… Aslında biz onlara bağımlıyız. Dünyadan insanı alın, hiçbir şey değişmez, hatta güllük gülistanlık olur her şey. Doğa sağlıklı olmazsa insan yaşayamaz, yok olur. Ama katlediliyor hırs uğruna… Daha fazla kâr için, daha fazla üretmek için, acımasızca tüketiyoruz dünyayı… Tek bir yolu var bu hazin sona gidişi önlemenin, ihtiyacımız kadar tüketmek. Yaşamak için yaşatmaktan başka bir yolumuz yok!”
-"Okumakla mükellefim. Olanın olmayana, bilenin bilmeyene borcu var. Malını mülkünü verirsin orada biter borcun. Mesela Yalova’daki botanik bahçemi vakıf yaptım ama borcum bitmedi topluma. Şimdi borcumu bilgi sahibi olarak ve bunu aktararak ödüyorum. Okumak ibadettir, okumamak Cumhuriyet’e ihanettir."
Türkiye'nin ilk özel arboretumunu (çok çeşitli ağaç ve ağaççıkların bulunduğu, bu amaçla özel olarak hazırlanmış botanik bahçesi) kurdu. Yurtiçi ve yurtdışında gezdiği her yerden tohumlar topladı, botanik bahçelerini gezdi, bağlantılar kurdu. Bugün Yalova'daki Karaca Arboretumu, dünyanın her yerindeki botanikçiler tarafından bilinmektedir. Yılda iki kez yayınlanan Arboretum Magazin'i bilimadamlarının araştırma ve görüşlerinin yayınlandığı bir forumdur. 14.000 türü barındıran arboretum aynı zamanda ülkenin tehlikedeki türleri için bir gen koruma merkezidir. Hannover Üniversitesi'nden ekoloji profesörü Franz H. Meyer, Hayrettin Karaca'dan "Şimdiye kadar hiç böylesine kişisel çıkar gütmeden, kendini insanlığın yararına çalışmaya adamış birine rastlamadım." diye bahsetmektedir.
- Garanti Bankası’nın, 1996 ‘daki 50. kuruluş yılı dolayısıyla düzenlediği, “Yarına Dört Işık” adlı bir proje yarışmasında ”Çevre, eğitim, spor ve endüstriyel tasarım ”konulu yarışmalarda, çevre dalında birlikte jüri üyesi olarak görev aldık.
- 2000’li yıllarda daveti üzerine Yalova'daki Karaca Arboretumu’nu ziyaret etmiştim.
- Marmara Grubu Vakfı’nın 9 Kasım 2007 tarihinde 9.Cumhurbaşkanımız Süleyman Demirel’in de katılımı ile, Hayrettin Karaca ve Nihat Gökyiğit’e “Toplumsal Sorumluluk Ödülü” verildiği törende beraberdik.