Peptik Ülser - Nedir, Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri
Sindirim sisteminde bulunan organların mukozasında incelme sonucunda organların asit ya da bakteri nedeniyle doku kaybı yaşanarak ülser oluşması ile semptomlar gelişmektedir.
İnsanların sindirim sistemini etkilemekte olan ve yemek borusunda ya da midede meydana geldiği gibi aynı zamanda da onikiparmak bağırsağını döşemekte olan mukoza denilen bir astar vardır. Sindirim sistemini korumakta olan bu astarın mide asit miktarı fazla olan ya da enzimlerden kaynaklı olacağı gibi kişilerin kullandığı kimyasal ilaçlar sonucunda bu zar etkilenecektir.
İnsanların yemeklerini sindirebilmesi için midede salgılanmakta olan mide asidine ihtiyaç duymaktadır.Bu asit çok yüksek olmasına rağmen yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağı gibi sindirimi sağlamakta olan organlara, dokuları çevreleyen mukoza sayesinde asit sindirim organlarına zarar vermeyecektir.
Asit dokuya zarar vermemesini bu mukoza sağlamaktadır. Zamanla insanların yaşlanması, beslenmesine dikkat etmeme gibi nedenlerden dolayı sindirim sisteminde bulunan organları korumakla görevli olan mukozanın incelmesi ile birlikte asidin dokuya ulaşmasını engellemeyecektir.
Bunun sonucunda da asit dokuya ulaşması ile birlikte sindirim sisteminde bulunan organlarda tahriş olma, iltihaplanma ya da yara olmasına neden olacak durumlar oluşumu görülmektedir.
Hastalarda sindirim sistemine ait olan organları çevrelemekte olan dokunun hasar görüp yara oluşması ile birlikte semptomlar gelişecektir. kişilerde en sıklıkla görülmekte olan belirtiler arasında ağrı bulunur. Bu ağrı daha yoğun olarak kaburga arasında ve göğüs kemiğinin alt ucunda oluşacağı gibi göbeğe kadar yayılacaktır. Künt bir ağrı olarak adlandırılır. Kronik olacağı gibi akut bir şekilde de meydana gelebilir. Ağrı 20 dakika civarında sürecek ve mide kazınması ile birlikte bıçak saplanıyormuş gibi şiddetlenecektir. Günün her saatinde belirtileri arasında olan bu ağrı ortaya çıkabilir. Daha çoğunlukla gece kişinin uyuduğu sırada uykusundan uyandıracak kadar şiddetli bir şekilde ortaya çıkması ile de bilinmektedir. Ayrıca hastalığın gelişimi ile birlikte akut ya da kronik peptik ülser hastalığının belirtileri şunlardır:
Sindirim sorunları nedeniyle hazımsızlık;
Sürekli acıkma hissi;
Hastalarda meydana gelen ağrının çoğunlukla yemeklerden sonra gelmesi görülmektedir. Bu yanma ile birlikte ortaya çıkacak ve uzun süre insanların rahatsızlık çekmesine neden olacak kadar ciddi bir ağrı yaşanmasına neden olur.
Kişilerin kusması sonrasında gelen bir rahatlama hissi ortaya çıkacaktır.
Kusma sırasında ya da dışkılarında kan görülmesi sindirim sisteminde bulunan organlarda oluşan ülserin kanadığı anlamına gelmektedir. Bu kanama ciddi komplikasyonların olmasına neden olacağından müdahale edilerek durdurulması gerekmektedir. Kişilerde ülser kanaması olması ile birlikte baş dönmesi, yüksek ateş, mide bulantısı, halsizlik, tansiyon düşüklüğü, kalp çarpıntısı gibi belirtilerde ortaya çıktığında acil servise gitmeleri ve hastaya müdahale edilmesi gerekmektedir.
Peptik ülser oluşmasının nedenleri arasında insanların mikrop kapması sonucunda meydana gelebilir. Helicobacter pylori isimli olan bakteri sonucunda kişilerde bulaşması ile birlikte sindirim sisteminde çoğalacak olan bu bakteri mukozanın zayıflamasında ve kişilerde salgılanan asit miktarı sonucunda mukozanın incelerek tahriş olması gibi nedenleri bulunmaktadır.
Aşırı baharatlı ve tuzlu yiyecekler tüketmek;
Mide delinmesi (mide perforasyonu);
Gıdaları az çiğnemek;
Kişilerin yaşamakta olduğu yoğun stres ya da yoğun iş temposundan dolayı uykusuz kalarak yorgunluk gibi sebepler sindirim sistemini çok derinden etkilemektedir. Yapılan araştırmaların çoğunluğu gösteriyor ki çevresel etkenler, kirli hava gibi durumlar peptik ülser oluşmasında ve belirtilerin yoğun olarak çıkmasına neden olmaktadır.
Hastalarda yoğun olarak kullandıkları kimyasal ilaçlar özellikle sürekli aspirin yutulması gibi kimyasal ilaçlar mukozanın zayıflayarak dokunun yaralanmasında etkili olmaktadır. NSAID ilaçların yoğun olarak kontrolsüz bir şekilde kullanımı ile birlikte de mukozanın tahriş olmasına neden olacak ilaçlar arasındadır.
Peptik ülser nedeni ilk olarak bulunması ile birlikte tedavisi doktor tarafından gerçekleşmesi gerekmektedir. Bakteriden kaynaklı olması durumunda baktertilerin ürememesi ve ölmesi için hastaya uygun olan antibiyotik reçete edilmelidir. Ayrıca hastanın mide asit miktarını dengelemek ve bastırmak amacıyla da ilaçlar uygulanacaktır. Bu ilaçları hastanın düzenli kullanması ve beslenme tarzında değişiklik yapara ülser semptomlarının tetiklenmesinde neden olacak alkol, sigara ya da stres gibi durumları ortadan kaldırması sonucunda hastalarda iyileşme belirtileri görülmektedir. İlaçların ve yaşam tarzında yapılan değişiklik olmasına rağmen iyileşme olmaması durumunda cerrahi müdahale uygulanmalıdır. Özellikle de mide perforasyonu geçiren hastaların vagus siniri kesilmesi ile birlikte asit miktarı salgılanmasının azalması sağlanması da tedavilerin arasındadır.
Peptik ülser kronik bir hastalık olması nedeniyle hastalığın tedavisi ortalama olarak 15 yıl sürecektir.
Hastalara peptik ülser tanısı konulması ile birlikte tedavinin başarılı olması için diyet uygulaması gerekmektedir. Asit içeren her türlü yiyecekten uzak durması, kafeinli ve siyah çayı tüketmekten kaçınmalıdır. Her türlü ekşi ve baharatı hayatından çıkartacağı gibi tuz alımını da sınırlandırması gerekmektedir. Aşırı yağlı yiyecekler ve işlenmiş, paketlenmiş gıdaları tamamen hayatından çıkartmalıdır. Sebzeleri asla kızartmamalı ve bunun yerine haşlayarak yemesi peptik ülser diyetinde çok etkili olmaktadır.
Birçok hastalık tedavisinde etkili olan zencefil peptik ülser tedavisinde de etkili olarak hastalara iyileşmesinde yardımcı olmaktadır. 200 gram suyun içerisine atacak olduğunuz toz zencefil 5 dakika boyunca kaynatılmalı ve ılık olması durumunda sabah ve akşam içilmelidir. Tadı acı olduğu için içemeyen ülser hastalarının ise içerisine 1 çay kaşığı bal koymaları tavsiye edilmektedir.