Bir Zamanlar Yöremizde Mobilya ve İlaç Sanayi - İbrahim Şahin - Kazancı Beldesi
Yöremizde hızar atölyelerinin olmadığı dönemde tahtalar; golasar, balta, rende gibi el aletleri ile yapılırdı. Bu tahtalar kullanım amacı genişliğinde olurdu. Tahtaların yoğun kullanımı genellikle evlerde olurdu, her evin mutlaka buğday sandığının yüzeyleri ya tek parçadan ya çift parçadan oluşan bu tahtalardan yapılırdı.
Kapak tahtası olarak bilinen bu tahtalar Kapı, Dolav (dolap), Yüklük..gibi ihtiyaçlar için kullanılırdı. Kapak tahtaları;50-60cm’ye varan en 1mt. Boy. 1-2 kile buğday karşılığında satılırdı. Bu işi çoğunlukla Nadire köylüleri yapardı. Bunun yanında çark, çocuk beşiği, havan, oklava gibi ahşap tahta ev malzemeleri Nadire’den gelirdi.
Anlatıldığı üzere o devirlerde tahta değerli bir üründü. O nedenle olsa gerek koruyucu tedbirler geliştirilmiş. Bugünkü teknolojide ağaç ürünlerinin ömrü 50–60 derecede fırınlayarak arttırılmaktadır. Bölgemizde bu tedbir kadran ağacından elde edilen öğseler le doldurulan kazanlarda ya da havuzlarda kaynatarak yapılmıştır.
Özellikle atalarımızdan kalan havanlarda belirgindir. Havanlar tunç madeni renginde olup dikkatli incelenmezse ağaç olma ihtimali verilmez. Yöremizde 3-4 nesil aktarılarak günümüze kadar gelen havanlar halen vardır.
Kendir; Havanda o dönemlerde dövülen tek ürün kendir tohumudur, ceviz sayılı ailede vardır. Susam ise sulak arazi sahibi olanlarda mevcut olduğundan Kendir her bahçede kendiliğinden yetişen zenginin fakirin aynı anda bulabildiği bir üründür
Batırmanın vazgeçilmezi, dövülerek pekmezle tüketildiği olurdu. Batırma bildiğimiz üzere o zamanlar yöremizin temel yiyeceği halen şuanda olduğu gibi…
Kendir art niyetli kendini bilmez birkaç kişinin asılsız şikâyeti sonucu yakın takibe alındı. Halk korkudan kökünü kazıdı. Şimdi tohumu da kayıp, bu kayıpta halkımızın ne kadar bir ekonomik kayba uğradığını söyleyebiliriz ve o kişilerin köye ve köylüye yapmış olduğu kötülük ayrı bir konu.
En önemli tarım ilacı olarak yakın tarihimize kadar kullanılmıştır. Asma ağaçları baharda budandığı zaman taze filizlere böcek ulaşmaması için eski göz uçları yüksük takar gibi püse ile çevrelenir böylece gelen böceğin yapışarak taze filize ulaşması engellenirdi.
Öğse; halkımız arasında eskiden beridir önemli tedavi ilacı olarak kullanılmıştır. Bit, pire gibi haşerelere karşı mücadelede püse önemli önleyici bir unsur olmuştur. Bit küçükbaş hayvanların baş kısmına yuvalanıp daha sonra hayvanın başında kurtların oluşmasına yol açarak ölümüne kadar götürebiliyordu. Bu yüzden halkımız hayvanlarını korumak için böyle bir çözüm yolu bulmuş.
Hayvan sürgüleme işi, Püse ısıtılarak katılığı giderilir ve bir sopa ucuna sarılmış kumaş içine batırılarak küçükbaş hayvanların kulak, boynuz arası bölgeye tek tek sürülürdü. Bu işlem sürü hayvanlarına her bahar düzenli olarak yapılırdı. Böylece hayvanlar korunmuş olurdu.
Sadece bununla kalsa iyi halkımızda Yara ve çatlaklara püse sürer, üzerine bir kömür parçası koyarak ısıtırdı. Püse yara bölgesini kapatır böylece yara bölgesinin mikrop kapması önlenirdi.
Hatta eskiden çobanlarımızın davarlarının belli bölgede toplayarak, püselediği yerler vardı. Kasabamızda aşagıda püseli olarak bildiğimiz yerin ismi oradan gelmektedir.
Not: Öğse ve püse katran ağacı gövde suyunda bulunan ağaç özsuyunun pişirilerek damıtılması ile oluşturulan bir halk ilacıdır… Katısına öğse, daha az katı olana püse denilir.
Öğse; püse ile oluşan deyimler
Püseli: yer ismi
Öğselik: öğse kabı
Öğselemek: Asmalara öğse sürmek
Yazan; İbrahim ŞAHİN Türkçe Öğretmeni-Şair