Yolun Sonundaki Okyanus - Neil Gaiman • Kurgu-Bilim
Ana Sayfa › Kitap - 3 Kasım 2014 tarihinde güncellendi
Adsız hikayecinin bir cenaze töreni için eski mahallesine dönmesi ve burada çocukluk arkadaşı Lettie Hemptock’u hatırlaması ile başlayan kitap yolun sonundaki okyanusun hikayesi ile devam ediyor. Hikayeci ziyaret ettiği Hempstock çiftliğinde Lettie’nin okyanusunun kenarında çocukluğundan kalma bulanık anıları teker teker hatırlayıp okuyucuya anlatıyor.
Çantada ağırlık yapmasın diye kitapsız gittiğim İzmir’den aldığım roman, ilk Neil Gaiman romanım, Yolun Sonundaki Okyanus oldu. Kitabı ilk okumaya başladığımda pek ısınamamıştım. Anlatım dümdüzdü. Hikayenin girişi pek de etkileyici değildi. Okumaya orda burda çimlere oturarak başladığım için dikkatim dağınıktı. Sanırım açık hava okumaları bana göre değil. İstanbul trafiği ve korna sesine ihtiyacım var. Hikaye ilerledikçe işler değişti. İş yorgunluğunu ve yetişkin sorumluluklarımı unutup 7 yaşındaki baş kahramanın fantastik dünyasına kendimi bıraktım. Bazı günler okuduklarım rüyalarıma girdi. Kendimi küçük adamın yerine koyup ben olsam bu kadar cesur olabilir miydim diye düşündüm.
Baş kahramanın ismini hiç öğrenemediğimizden böyle çağırmak uygun gibi görünüyor. Zaten olayları anlatan da kendisi. İçine kapanık, hiç arkadaşı olmayan kitap kurdu, çok sevdiği kedisinin ölmesi sonrasında kendisini bir dizi fantastik ve korkutucu olayın içinde buluyor. Hikayenin özünde çocuklar ile yetişkinlerin dünyayı ve gerçekliği algılayış biçimlerine yer veriliyor. Çocukların ağzından anlatılan hikayeleri çok severim. Onların bakış açılarıyla ve duygularıyla hikayenin içerisine girmek her zaman daha eğlencelidir. Örneğin Bülbülü Öldürmek romanında eğer hikaye bir yetişkinin ağzından anlatılsa o kadar iyi olamazdı diye düşünüyorum. Yolun Sonundaki Okyanus’ta hikayeci, yaşadığı inanılmaz olayların ağırlığı altında ezildiğinden ve bilmediği bir dünyaya ait asalaklarla başı dertte olduğundan anlatımında o çocukluk çoskusunu yakalayamıyor. Hatta bazen kendi söylediği yetişkin laflarına şaşırıyor.
“Okyanus olduğunu söylesen de o bir göl,” dedim ona, bunu söylerken çocukluğumun bir parçasının öldüğünü bilerek. “-mış gibi yapsan da gerçekler değişmez.”
Lettie Hempstock ve Hikayeci, Lettie asalağa kafa tutarken…(Brezilya’lı artist Leticia Robini’nin çalışmasıdır.)
Neil Gaiman kitabın teşekkür kısmında Hempstock ailesine de teşekkürlerini iletiyor. Yazarın kısa hikaye olarak başlayıp roman olarak bitirdiği ve karısı Amanda Palmer’a adadığı romanın girişinde şu sözler var.
“Amanda’ya ithaf edilmiştir. Herşeyi öğrenmek isteyen oydu.”
Kitabın sonunda Neil Gaiman kitapta yer alan olay ve karakterlerin anılarından olmadığını söylüyor. Ancak kitaba ait wikipedia sayfasında yazarın gerçek hayatından olayların değiştirilerek romana yerleştirildiği söylenmiş. Amerika Kitap Fuarı’nda yaptığı bir konuşmada Hempstock‘ları nereden uydurduğuna dair bilgi veren Neil Gaiman’ın neden kitabın teşekkür sayfasında bunu belirtmediğini ise anlayamadım. Hikayenin başında bahsedilen Mini marka araba ile ilgili olay gerçekten alıntı. Hempstock’lar ise çocukluğunu geçirdiği eve giden yolun sonundaki 1000 yıllık çiftliğin sahipleri için uydurduğu isim.
Yazarın Yıldız Tozu ve Mezarlık Kitabı isimli romanlarında da Hemptsock ailelerinin diğer üyelerine yer verilmiş. Yolun Sonundaki Okyanus’ta ailenin üç üyesi ile tanışıyoruz. 11 yaşındaki Lettie, annesi Ginnie ve anneannesi yaşlı bayan Hempstock. Gizemli ailenin erkek üyeleri yok. Sanırım Hempstock’lar ile diğer kitaplarında da karşılaşacağız. Umarım birgün baş kahramanın Hempstock’lar olduğu ve onların sırlarını daha net bir şekilde açıklayan bir kitabı okuma şansımız olur.
Hikayedeki aktif karakterlerin hepsi kadın. Güçlü ve bağımsızlar. Baş karakter bir erkek çocuğu olmasına rağmen annesine daha bağlı ve annesinin kitaplarını okumayı seviyor. Okuduğu kitapların hepsi kadın kahramalanların hikayeleri. Bu vurgulama bilinçli olarak yapılmış gibi görünüyor. Bu durum bir okurun gözünden kaçmamış ve Neil Gaiman da bu farkındalığa teşekkür ederek tumblr blogunda paylaşmış. Bir göz atmanızı öneririm. Gerçekten de hikayenin feminist yönünü iyi yakalamış bir okurun yorumları var.
Neil Gaiman’ın Yıldız Tozu ve Coraline kitapları daha önce filme uyarlanmış ve oldukça beğenilmişti. Yolun Sonundaki Okyanus için de film haklarının satın alındığı ve Tom Hanks’in yapımcılığını üsteleneceği yönünde haberler var. Film için oluşturulmuş IMDb sayfasında mesaj tahtalarında hangi karakteri kimin oynayabileceği konusunda tartışmalara bakılırsa Ursula Monkton rolü için Nicole Kidman ve Lena Headey isimleri konuşulurken hikayecinin orta yaşlı hali için ise Tom Hanks’in olabileceği ve hatta Neil Gaiman’ın kendisinin bu rolü oynayabileceği tartışılmış. Bana kalırsa Ursula Monkton rolü için Grimm dizinden Claire Coffe (Adalind) cuk otururdu.
Kitabın başından sonuna en merak edilen konu Okyanus’un sırları ve Hempstock ailesi ile bağlantısı. Endişelenmeyin, hikayeci Okyanus’un sırlarını çözecek ve dili döndüğünce size anlatacak. Ancak böylesine büyülü bir şey ne kadar anlatılabilirse o kadar.
Etiket: fantastik kurgu, fantastik roman, neil gaiman, okyanus