Yaşamımızın her safhasında tükettiğimiz mısır, soya, pirinç, patates, domates, ve kanola gibi pek çok bitkinin genetik yapısı, çokuluslu biyoteknoloji şirketleri tarafından içlerine farklı bitki ve hayvan türleriyle virüs ve bakteri genleri eklenerek değiştiriliyor. Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar kısaca GDO’lu denilen bu bitkilerin tohumları ve bunlardan üretilen işlenmiş gıdalar kontrolsüzce ülkemize sokuluyor, pazar ve marketlerde satılıyor, mutfaklarımıza giriyor ve sağlığımızı tehdit ediyorlar.
GDO’lu ürünler sağlığımızı nasıl tehdit ediyor ?
• Bir bitkiye gen aktarımı sırasında, aktarılan genin hedef hücrenin DNA’sında yanlış ya da gelişigüzel bir yere transfer edilme olasılığı yüksektir.Böylece yeni gen yanlışlıkla yakınındaki bir geni aktif hale getirebilir,baskılayabilir ya da tamamen etkisiz hale getirebilir. Böylece düzgün kullanılamayacak, verimsiz ya da toksik (yani zehirleyici) bir bitki oluşumuna neden olunabilir. Gen teknolojisinin ikinci büyük sorunu aktarılan nükleotid dizisinin kararsızlığı, değişebilirliği ve yeniden düzenlemelere açık olmasıdır. Bu tür değişiklikler allerjik reaksiyonlara neden olan proteinlerin ve toksik maddelerin üretimine yol açabilir.
• GDO teknolojisinin bir diğer sorunu gen transferinde kullanılan plazmidin içerdiği antibiyotik direnç genidir. Bitkiye aktarılması istenen yabancı genle birlikte transfer edilen antibiyotik direnç geni, gen aktarımının başarılı olduğu hücrelerin laboratuvar koşullarında kolaylıkla ayırt edilmesini sağlayan bir tür belirleyicidir. Ancak aslında antibiyotik direnç geninin aktarılması GDO’lu bitki için gereksiz, ürünü tüketen canlıların sağlığı açısından da tehlikelidir. GDO’lu ürünü tüketen canlının sindirim sisteminde bulunan bakterilerin GDO’lu ürünün yapısında bulunan antibiyotik direnç genini alması kuramsal olarak mümkündür. Dolayısıyla bu bitkileri yiyerek antibiyotiklere direnç kazanan insanlar hastalanıp antibiyotik kullanmak zorunda kaldıklarında hiçbir şekilde yeterli faydayı göremeyeceklerdir.
• Biyoteknoloji firmalarının çoğu gen vericisi olarak giderek artan bir oranda mikroorganizmaları (bakteri ve virüsler) kullanmaktadırlar. Bu genlerin ürünü olan proteinlerin allerjenik potansiyeli ise günümüz teknolojisiyle tahmin edilemez ve sınanamaz.Araştırıcılar ticari besinlerdeki protein katkılarının giderek artan oranlarda kullanılmasına paralel olarak besine bağlı anafilaktik reaksiyonlarda artış beklenebileceği uyarısında bulunmaktadırlar.
• Bir toprak bakterisi olan Bt (Bacillus thurigiensis) geni aktarılmış ürünlerde (Bt Mısır,Bt Soya gibi) bu bakteri geninin oluşturduğu toksininin parçalanması ya da Bt’li ürünün yıkanarak temizlenmesi söz konusu değildir. Bu durumda Bt toksini bütün etkisini ürün tüketilene kadar, hatta belki de tüketildikten sonra dahi sürdürmektedir. Yapılan hayvan çalışmaları Bt’nin memelilerde aktif olduğunu, sindirim sisteminde parçalanmadığını, barsaklarda bağlanabildiğini ve insan sağlığı açısından tehdit oluşturabileceğini düşündürmektedir. Bt içeren gıda tüketiminin uzun vadeli etkileri ve yıllar sonra bu ürünleri tüketen insanlara neler olacağı bilinmemektedir.
• GDO’lu ürünlerin bağışıklık sistemimizin çökme riskini artırdıkları, kanser başta olmak üzere bir çok bilinmeyen hastalıkları tetikledikleri tahmin edilmektedir.
Özet olarak vermeye çalıştığımız bu risk faktörleri GDO’lu ürünlerin yaşamımızı ne derece tehdit ettiklerini göstermektedir.Bunlara rağmen GDO’lu ürünler yeterince test edilip, araştırılmadan,canlı sağlığı üzerindeki zararsızlıkları ispatlanmadan piyasaya sürülmekte, üstelik ülkemizde bunları analiz edecek, kontrol edecek, yasaklayacak hiçbir mevzuat ve mevki bulunmamaktadır.
GDO’lu ürünleri üreten ve pazarlayan tarım ve gıda şirketlerinin tek amacı daha çok satmak ve daha çok kâr etmektir.GDO’lar pekçok gıdaya tüketicinin bilgisi olmadan eklenmekte ,ürün etiketlerinde bu ürünlerin GDO’lu oldukları belirtilmemektedir. Ülkemizde mısır, soya, pirinç, kanola gibi bitkilerden üretilen binlerce çeşit ambalajlanmış ürün satılmaktadır.
Genetiği değiştirilmiş mısırın kullanıldığından şüphe edilen gıdalar:
• Bebek mamaları,
• Hazır çorbalar,
• Mısırdan elde edilen nişasta bazlı tatlandırıcılar ve bunların kullanıldığı
o Gazlı ve kolalı içecekler,
o Meyve suları,
o Pasta, baklava,çikolata,ciklet, bisküvi gibi ürünler,
• Mısır glikozu içeren hazır gıdalar,
• Mısır yağı,
• Büyükbaş ,küçükbaş ve kanatlı hayvan yemleri.
Genetiği değiştirilmiş soyanın kullanıldığından şüphe edilen gıdalar:
• Sucuk, salam, sosis, köfte ve pizza, hamburger, mantı gibi etin kullanıldığı hazır gıdalar,
• Et suyu tabletleri,
• Soya kıyması,
• Soya yağı,
• Soya sütü ve süt tozu
• Çeşitli unlu mamuller,bisküviler, pastacılık ürünleri,
• Soya lesitini içeren hazır gıdalar,
Tüm tüketicilerin sağlıklı ve güvenli gıdalar tüketme hakkı vardır.
ABD’nde tüketicilerin büyük çoğunluğunun muhalefetine rağmen tarımsal biyoteknoloji şirketleri ile organik bağ içinde olan yetkili devlet kurumları GDO’lu ürünleri etiketlemeyi gerekli görmemektedir.Bir çok Avrupa ülkesinde ise GDO’lar tamamen yasaklanmıştır ve GDO’lu ürünlerin etiketlenmesi zorunluluğu vardır.
• Alış veriş yaptığınız yerlerden GDOsuz ürün talep ediniz,
• GDO içermediği belirtilen gıdaları tercih ediniz,
• Hazır gıdaları satın alırken içeriğinde GDO olup olmadığını sorgulayınız,
• Gıda ürünlerinin etiketlerini okuyunuz ve GDO ‘lu olma riski taşıyan katkı maddeleri içeren ürünleri almayınız,
• Çocuklarınıza abur cubur yerine kuruyemiş, pestil, fındık, fıstık gibi ülkemizde yetişen ya da üretilen geleneksel gıdalar veriniz,
• Mısır nişastası bazlı tatlandırıcı içeren gıda ürünleri yerine pekmez ve bal gibi doğal tatlandırıcıları ya da pancar şekerini tercih ediniz,
• “Yerel üretim ve yerel tüketimi” desteklemek ,yerel tohumlarımızı ve bitki gen kaynaklarımızın korunmasını sağlamak ,organik tarım ve organik ürünleri tercih etmek GDO’lu ürünlerin ülkemizdeki yayılımını ve tarımsal biyoteknoloji şirketlerinin hareket alanını daraltacaktır.
Hepimizin, özellikle çocuklarımızın sağlığı ve geleceği için “GDO’ya Hayır!” diyelim.
GDO'ların SAĞLIK RİSKLERİGenetiği Değiştirilmiş Organizmalar Sağlığımızı Tehdit Ediyor.