III. ORDU KUMANDANLIĞI BÖLGESİNDEKİ ERMENİ OLAYLARI KARŞISINDA TÜRK JANDARMASI’NIN FAALİYETLERİ (1914-1918)
(Activities of the Turkish Gendarmerie Against Armenian Events in the III. Army Region )
Dergiye Geliş Tarihi : 26.04.2020
Jandarma Umum Kumandanlığı, halkın can ve mal güvenliğini sağlayarak ülkede huzuru tesis etmek için kurulmuştur. Henüz Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasından önce, 21 Temmuz 1914’te yapılan düzenlemeyle jandarma kuvvetleri sabit ve seyyar olmak üzere iki kısma ayrılmış, böylelikle savaş yıllarında bir yandan ülkedeki iç huzur ve asayiş daha hızlı bir surette sağlanmaya çalışılmış, diğer yandan çeşitli cephelerde görev yaparak ülkenin işgaline karşı yurt savunmasına katkıda bulunulmuştur. Türk Jandarması’nın, cephe gerisindeki halkın can ve mal güvenliğini sağlamak suretiyle ülkedeki asayiş ve sükûnet ortamını muhafaza edebilmek için üstlendiği en kritik görev şüphesiz Ermeni olayları karşısındaki faaliyetleridir. Komiteci Ermenilerin özellikle Doğu Anadolu’da meydana getirdiği karışıklık ve eylemlere ilk müdahale eden Jandarma kuvvetleri olmuş ve yaşanan çarpışmalarda çok sayıda şehit vermiştir. Dönemin tüm olumsuz şartlarına rağmen Türk Jandarması, haberleşme hatlarının güvenliğinin sağlanması, köylerdeki arama tarama faaliyetlerinin icra edilmesi, kaçan Ermeni grupların ve asker firarilerinin takibi, yerli halkın can ve mal güvenliğinin sağlanması ve ayrılıkçı hareketlerin önlenmesi gibi cephe gerisinde büyük hizmetlerde bulunmuştur. Bu çalışma Türk Jandarma Teşkilatı’nın, III. Ordu Kumandanlığı’nın sorumluluğunda bulunan vilayetlerde, ayrılıkçı Ermeni hareketleri karşısındaki faaliyetlerini ortaya koymak için hazırlanmış, Başbakanlık Osmanlı Arşivi ile Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Arşivi’nde yer alan belgelerbaşta olmak üzere, Askeri Tarih Belgeleri Dergisi ve diğer temel eserlerden yararlanılarak hazırlanmıştır.
I. Dünya Savaşı, Jandarma, Güvenlik, Asayiş, Terör.
Gendarmerie General Command was established to constitute peace in the country by ensuring the life and property security of the people. With the arrangement made on July 21, 1914, just before the start of the First World War, the gendarmerie forces were divided into two parts as fixed and mobile, so that during the war years, it was tried to provide internal peace and security in the country on the one hand, on the other hand, by serving on various fronts on the other hand. Contributed to the defence of the country against the occupation of the country. Undoubtedly, the most critical task of the Turkish Gendarmerie in order to maintain the peace and tranquillity in the country by ensuring the life and property security of the people behind the front is their activities against the Armenian incidents. The Gendarmerie forces were the first to intervene in the confusion and actions caused by the Armenians in the Eastern Anatolia and the martyrdom in the clashes. Despite all the negative conditions of this period, the Turkish Gendarmerie provided great services behind the front, such as ensuring the security of the communication lines, performing search and screening activities in the villages, following the escape of the escaped: Armenian groups and soldiers, ensuring the security of life and property of the locals and preventing separatist movements. This work was carried out by the Turkish Gendarmerie Organization III. It was prepared by using the Military History Documents Journal and other basic works, especially the documents in the Ottoman Archive and the Archives of the Turkish Revolution History Institute, which were prepared to demonstrate their activities against the separatist Armenian movements in the provinces under the responsibility of the Army Command.
First World War, Gendarmerie, Security, Order, Terror.