İbrahim Kiras - Şeyh Bedreddin komünist miydi? Back To Top
13.07.2019 Cumartesi 00:03 - Son Güncelleme: 13.07.2019 Cumartesi 08:01
Komünist düşünceye tarihte köken arayan ve dinî karakterli toplumsal hareketlerin sınıfsal/iktisadi motivasyona dayandığını göstermeye çalışan Engels birçok yazısında ve bilhassa “Almanya’da Köylü Savaşı” kitabında rahip Thomas Münzer’in “Tanrı krallığı” adı altında dünya üzerinde sınıfsız, sömürüsüz, mülkiyetsiz ve devletsiz bir toplum kurma amacı doğrultusunda mücadele ettiğini savunur.
Bedreddin üzerine sayısız şiir, çok sayıda roman, birçok tiyatro eseri kaleme alınmıştır. Bunlarda sömürüye karşı “sınıf mücadelesi” veren, eşitlik ve özgürlük için savaşan, dini kavramları ve değerleri sosyalist düşünce doğrultusunda yorumlayan militan bir figür vardır. Sol edebiyattaki bu olumlu “devrimci şeyh” portresine mukabil, sağ kesimdeki olumsuz “devlet düşmanı/zındık şeyh” imajı ise bir yanıyla tarihteki Bedreddin’den ziyade Nazım’ın ve takipçilerinin ürettiği solcu Şeyh Bedreddin anlatısını hedef alıyordu. (Sözgelimi İbrahim Hakkı Konyalı, “Stalin’in Şeyh’i Bedreddin Simavî” diye yazılar yazmıştır.) Ancak öbür yanıyla da bugün hem sol hem de sağ kesimdeki Bedreddin imajı esas olarak Osmanlı resmi tarihinin eseri durumundadır.
İbrahim Kiras 11.02.2020
CHP’nin ne işi var Kudüs mitinginde
K udüs bütün Müslümanlar için hem dinî hem tarihî anlamı olan bir değer. Elbette Yahudiler ve Hristiyanlar için de öyle ama 15 asırdır Müslümanların egemenliği altında olması...
İbrahim Kiras 08.02.2020
E ski Genelkurmay Başkanı İlker Başbuğ hakkında, AK Parti cenahında epeydir olumsuz bir yaklaşım söz konusu değildi. Çünkü Başbuğ iktidarın “bugünkü çizgisine” pek ters düşmeyecek...
KARAR OKURU 16 Temmuz 2019 13:59
Bence Varidat, islamiyetin adaletli bir dünya açısından önemini ortaya koyan bir eserdir. Ben islam’a aykırı bir şey görmedim. Ama şu daha önemli geliyor bana, İslam kapitalizme değil sosyalist düşünceye çok daha yakın.
Ne alakası var İslami illa bu ikisinden birine yamamak gibi bir mantık olabilir mi.
KARAR OKURU 14 Temmuz 2019 20:07
Homer in dillendirdigi Ilyada destanında gecen Troya daki savaş tarihte olmuşmu idi? Elbette olmamıştı. Şairlerin hayali geniş olur. 2500 yıldan fazla geçsede.
Muhtefi. . 14 Temmuz 2019 14:40
Zor konular bunlar.Herkes kendi zaviyesinden bakınca haklı. İki çocuğa bakın birisi Kendi halinde imkanı ile mutlu diğeri Mutluluğu liderlik vb arar. Olmasi gerektigine inanir..İNSANOĞLU bu. Mesela:Ebu Zer el Giftari r.a...Sevgili Peygamberimiz ona sakın yonetici olma demiş. Valilik isteyince sen yapamazsin buyurmuşlardır. Çok severlermis kendilerini ....ama sadece Akil ile anlaşılmaz,anlayamayız bu konulari.Akılla bakip Hikmetle görmek lazımdır. !.acizane.mesela Hz Şems'ı öldürdüler. Daha nicelerini. !..
Umut Emiroğlu 13 Temmuz 2019 20:07
3- fetret devrinin galibi Çelebi Mehmet tarafından kardeşlerinden birisi Ona bağlı olduğu ve ayrıca Ege ve Balkanlardaki bağlılarının çokluğu sebebiyle tehdit olarak görülmüş ve “ihtiyaçtan fazlası paylaşılmalı” sözünün şeriata aykırılığı bahane edilerek idam edilmiştir. Müftünün kendisine bu sözden vaz geçmesini yoksa ayağının yerden kesileceğini söylemesi üzerine, cevaben; “Ayağını yer mi tutar, zülfüne berdar olanın” buyurmuştur.
Umut Emiroğlu 13 Temmuz 2019 19:56
2- Hatta Niyazi Mısri hazretleri, Şeyh Bedreddin’in “Varidat” adlı eseri için yine “Varidat” adlı bir şiir yazmıştır: “Muhyiddin u Bedreddin ettiler ihya-i din Der ya Niyazi Füsus enharıdır Varidat” Şöyle çevirebiliriz; “Muhyiddin (İbn Arabi) ve Bedreddin dini ihya ettiler, Ey Niyazi, Varidat, İbn Arabi’nin Füsus ül Hikem adlı eserinden akan nehirlerdendir”
Mehmet Ay 13 Temmuz 2019 19:52
Ne ah edin dostlar Ne aglayin, dünü bügüne, bugünü Yarina baglayin.... N.Hikmet
KARAR OKURU 13 Temmuz 2019 18:34
Tarihte ilk komünist sasaniler döneminde İran da yaşayan Mazdek isimli bir din adamıdır. Din adamı oluşları dikkatimi çekti doğrusu. Mazdek fikirleri ile Nusirevan in babasını tahtından edip devleti ele geçirmek istiyordu. Şeyh Bedreddin şeyhlikten şahliga çıkmak istiyordu. Feto ne istiyordu?
KARAR OKURU 13 Temmuz 2019 19:06
Nuşirevan'ın babası Mazdek'in fikirlerinin etkisi altında idi. Diğer bir ifade ile kandırılmıştı, aldatılmıştı. Birileri gibi.......
Umut Emiroğlu 13 Temmuz 2019 18:14
Tarihimizdeki en hazin olaylardan birisi. Şeyh Bedreddin ne komünizme bu topraklarda yerli bir geçmiş bulma hevesinde olanların yakıştırdığı gibi bir komünizm öncülü, ne de Osmanlı tarihini yekpare bir bütün olarak temiz ve sorunsuz zannedenlerin iftira ettikleri gibi bir asi. O, devrinin önemli sufilerinden olan bir insan-ı kamil idi. Nitekim, kendisinden sonraki devirlerde de çeşitli tasavvuf büyükleri tarafından methedilmiş ve eseri "Varidat" tavsiye olunmuştur. Allah sırrını takdis eylesin
Murat124 13 Temmuz 2019 16:17
Sosyalist literatürümüzde, Doktor Hikmet Kıvılcımlı barbar toplum ve komünizm konusunu iyi anlatır. Ayrıca Gramchi'nin Din Üretim Biçimleri çevirisinde, Yılmaz Öner de, İslam'da adalet kavramının, tarıma elverişli olmayan çöl coğrafyasında kervan yağmalama sonucu edinilen değerlerin adaletli bölüşümüne yönelik anlayıştan kaynaklandığını söyler. Öyle ki, vergilerden ve yokluktan bunalan Bizans halkı, adalet getireceğine inandıkları için kuşatma sırasında Osmanlı Ordusuna kapıların açılmasında bizzat yardımcı olmuştur.
Bak ne diyor şeyh Bedreddin 13 Temmuz 2019 16:16
"" "Ay ve güneş herkesin lambasıdır, hava herkesin havasıdır, su herkesin suyudur. Ekmek neden herkesin ekmeği değildir?" "" İşte bu yüzden şeyh Bedreddin devrimci bir kimliktir. Mülkiyeti Red eden ise Torlak Kemal dir. Ve bunlara Börtlüceliyide katarak şunu söyleyebiliriz. O dönem Osmanlı'nın bunalım dönemi idi. Köylü aç ve perişan idi. Ve isyanın temel nedeni hakça paylaşım olmaması idi. Ve Bedrettin bir avuç saray çevrelerinin dışındaki köylünün halini, Mısırda, tebrizde, konyada bizzat görmüştür. Ve isyan etmiştir. 23 haziranda ki 800 bin istanbullu gibi...
hamza akyol 13 Temmuz 2019 15:36
Nazım şeyh bedreddini yanlış değerlendirdi mi bilmiyorum. Ancak okurların yorumlarına bakıyorum da, otomatik olarak ibrahim kirasın değerlendirmesini doğru kabul etmişler. bir de "tarihi ideolojik okumak" gibilerinden büyük laflarla nazımı eleştirmeleri gerçekten komik olmuş.
hamza akyol 13 Temmuz 2019 21:07
hernekadar karar gazetesi tartışmak için yeterli imkan tanımıyor olsa da, 1-2 konuyu yazmak istiyorum. Ben yaklaşımı eleştiriyorum. Gerçekten de, sayın kirasın doğru değerlendirme yaptığına ikna olmak için, (en azından bu yazısında) yeterli argüman yok. Tabii, nazımın yanlış değerlendirdiğine yönelik de... Yani, birisi, "nazıma bak, kendi ideolojisine payanda bulmuş" vb. sözler ediyorsa, beynini kullanmıyor demektir. Ben, beyin kullanmamayı eleştirdim. Yoksa, tabii ki nazım yanlış değerlendirmiş olabilir. Fakat, nazımın kafasının da en azından sayın kiras kadar çalıştığından emin olduğumu da b
hamza akyol 13 Temmuz 2019 21:17
tartışmak için yazacağım ikinci nokta ise, din algısı ile ilgili: insanlar "resmi tarih" söylemlerini dillerine pelesenk etmişler ama konu din olunca nedense "resmi din" kavramı hiç gündeme gelmiyor. Devlet, herşeyi "makul vatandaş" şiarına göre düzenledi de, dini unuttu mu acaba?
KARAR OKURU 13 Temmuz 2019 14:12
Bizim eski solcular da o yüzden, kartlaşmış yaşlara geldikleri halde, yamandıkları sosyete artığı, orta yaş üstü, kaşarlanmış ama ya babadan yada boşandığı eş durumundan paralı kadınlarla Bodrum barlarında "Karlı kayın ormanında" eşliğinde rakılarını yudumlarlar.
Allah iyiliğini versin 13 Temmuz 2019 16:20
Hangi barda livaneli çalıyorlar Bi deki bizde bilelim. Öyle işkembe-i kübradan konuşma. Ayrıca solcu eskimez. Solcu ölünür. Ha sen gittiğin barlarda gördüğün her entel dantelli solcu sanıyorsan işin zor. Balık ye balık. Fosfor al biraz.
KARAR OKURU 13 Temmuz 2019 12:16
Efsaneler le tarihi karıştırmamak lazım. Nazım Hikmet in yarattığı bir efsane edebiyatı. Güzel ve de başarılıda olmuş. Ama sanırım tarihi kişilik Bedreddin tamamen başka. Haftaya görelim.
KARAR OKURU 13 Temmuz 2019 12:09
Uzun yıllardır Rusya'da yaşıyorum. Sovyet dönemini yaşayan insanlarla sohbet ediyorum. Sosyalizmi sizin yazdığınız gibi yaşamamış, öyle algılamamışlar. Her şeyin "ortak", her şeyin devlete ait olduğu anlayışı hiç olmamış. "Herkesin evi vardı" diyorlar, evler ortaktı ya da devletindi diye hiç düşünmemişler. Herkes istediği kadar et satın alabiliyordu, tıp hizmetleri bedava, eşit ve ve üst düzeydeydi diyorlar, bütün sığır ve domuzlar ortak maldı, hastaneler devletindi demiyorlar. Sizin bakış açınız, dışarıdan bakanlara enjekte edilen algı.
osman gümüş 13 Temmuz 2019 11:35
Halife Hz Osman dönemine kadar İslamiyette özel mülkiyetin olmadığının ve Abbasiler döneminde -ilk sosyalist- Karmati hareketinin ve Zenc isyanının araştırılmasını konuya ilgi duyanlara öneririm
İbrahim DİRİ 13 Temmuz 2019 13:10
Karmatilik ve zenc isyanıyla ilgili objektif yayın varmı?
Nacizane 13 Temmuz 2019 20:26
Yanlışın var gibi bizatihi peygamberin ve sahabilerin şahsi malları var. İslamdan kominizm de kapitalizm de çıkmaz. Adalet ve yardımlaşma çıkar. Yani özel mülkiyette vardır, kamusal destekle toplumun ortak kullanım mallarıda. Daha çok bu günkü avrupa devletlerindeki demokratik sosyal devlet yapılanmasına benzer. O bakımdan AB bence daha İslami, yanlız aile mefhumunu düzeltmeleri ve cinsel sapmanın önüne geçmeleri gerekli.
Karar okuru 13 Temmuz 2019 11:17
Şeyh Bedreddin için, Marksist geleneğin kavradığı anlamda "Sosyalist" diyen yok. O gerek Nazım, gerek günümüz sosyalistlerince, devlet iktidarına karşı, eşitlik, adalet ve hakça paylaşım ülküsü temelinde başkaldıran, yetkin bir din adamı olarak görülmüştür. Adalet, eşitlik, hakça paylaşım insanlığın ezeli talebidir ve bu talep bugün de geçerlidir. İşte Şeyh Bedreddin ile son yy'ların sosyalist düşüncesi arasında bu anlamda bir tarihsel kültürel bağlantı vardır. Bu tür bağlar tüm düşünce ve dini inançlarda da mevcuttur.
Mutlu Yücel 13 Temmuz 2019 10:43
3)karakolda, ötelenmediğinin nedenini sahip olduğu parada görür ve onun kulu olur. Peki, bu kirleten düzenlerin ehvenişeri hangisidir? İki ucu da törpüleyip birbirlerine yaklaştıran düzendir. Ya kişiye haksızlıkla zengin olma fırsatı vermeyen şeffaflığı, adil olmayı sağlayan demokratik düzenlerdir, ya da yönetimi tabandan uzaklaştırmamak kaydıyla, rayına oturtulmuş komünist düzenlerdir. Onun için Şeyh Bedrettin, olası, Komünist olması da,sufi olması da tenkitten öte,saygı duyurulacak bir olaydır.
Mutlu Yücel 13 Temmuz 2019 10:39
2)hüzünleri altında ezilir, bu eziklik ana hedefe ket vurur, olumsuza övkündürür,onun yoluna yöneltir. Terazinin diğer tarafındaki zenginliktir ki o daha da bir âlemdir. Şu veya bu iktidar tarafından kayırılmanın, öz oğul yerine konulmanın şımarıklığını yaşatır. Her ne kadar da” Mülk Allah'ındır” dese de, kendine göz kırpar. Çünkü bozuk düzenlerde o zenginliği edinene kadar vergiden çalmış, emekten çalmış, çalmayı amaç bilmiş, kirlenmiştir. Bunda iç dünyası yine de haklıyım der, zira hastanede, hapishanede,
Mutlu Yücel 13 Temmuz 2019 10:38
1)Kişinin, Allah’ın varlığını bilmesi, onun sevgisine mazhar olması, mazhar olmanın hazzını yaşaması asıl hedeftir, gerçek mutluluğun kaynağı budur. Peki, dünya meşakkatinde bu sevgiye ket vuran şeyler de var mıdır? Vardır. Başında bozuk düzen gelir. Bozuk düzenlerde hakça paylaşım olmaz, biri en alta kalır sürünür, belki kendisi, zengin olmanın pekte önemli olmadığını bilecek kadar kâmildir, ama zengine bakıp ona yerinen bebelerine gerçeği anlatmakta yetersiz kalır, onların imrenişleri,
KARAR OKURU Demkr hukukçu 13 Temmuz 2019 10:41
Ah şu komünistler... hep emekten, eşitliklen, özgürlükten dem vururlar. Baskasinin emeğine de hiç çalışmadan gelip konmak, çökmek isterler. Sen çalisma veya az çalış ama elin oğlu çalışsın veya çok çalissin kötü veya zor günleri için biriktirsin sonra sen git onun bu birikimini el emegini al ye. Oh ne güzelmiş. Sonra ye, iç, eğlen, yan gel yat. Var mı böyle bir dünya? Öyle sen çalış ben yiyeyim yok. Komünistler bu kadar yaygara çıkarıp konusacaklarina ve isyanla terörle iktidar devirip devrim yapmakla ugrasacaklarina çalışıp üretselerdi şimdiye dünyada fakir kalmazdi.
KARAR OKURU 13 Temmuz 2019 13:07
Kominist çalışmayıp başkasının emeğine konmaz. Herkes çalışır, bölüşüm ortaktır. Bu yönüyle İslamiyet'e daha yakındır. Ama bazıları anlama özürlü olunca başkasının emeğine çökme anlıyor.
engineer 13 Temmuz 2019 13:46
ezbere yorum yazmışsınız , komünizmi sovyet rusyada yaşamış herhangi birnden dineleyin, yani amerikan palavralarını değil, gerçek sıradan eski bir sovyet vatandaşını dinleyin size anlatacaktır, eşit işe eşit ücret ,ancak bir kişi bahsi geçen işte diğerlerinden daha fazla üretiyorsa ürettiği oranda daha fazla ücret esası vardır, eksik üretenden ise kesinti söz konusudur,öyle ben çalışayım sen yat yok, yani mükafat ve ceza sistemi vardır.
Anti-trol 13 Temmuz 2019 16:30
Hukukçu kardeş, penisilini bulan komunist idi. İnsülin bulan komünist idi. O elindeki cep tlf. bulan kominist idi. Dün aldığımız S400 kim yaptı. Çinin 2 trilyon dolar bütçe fazlası var. Listeyi o kadar uzatabilirim ama gerek yok.
engineer 13 Temmuz 2019 10:40
komünizm kötüdür, komünizm dışındaki, iyidir denen rejimlerin tamamı ise komünizmden bin kat daha kötüdür.
KARAR OKURU 13 Temmuz 2019 10:03
Tarihte unutulup gitmiş bir din âliminden bir Osmanlı Spartaküs'ü yaratma çabaları. Solcular devrimci sosyalist diye sahiplenince sağcılar da kızıl komünist diye saldırıyorlar. Yani iki taraf da sığ bilgileriyle komünist demiş oluyor. Ahmet Yaşar Ocak'ın Osmanlı Toplumunda Zındıklar ve Mülhidler kitabı tavsiye edilir. İnternette de bazı objektif araştırmalar bulabilirsiniz.
KARAR OKURU 13 Temmuz 2019 09:57
Aslında, sosyalist ve komünistlerin, bu kimi, kokuşmuş kurulu düzeni mahkûm edip, daha adil bir birlikte yaşama alanı arayan her dinden din adamlarına yamanmak istemeleri, kendi ideolojilerinin iflasının ispatıdır. 70 yıllık sosyalizm'den sonra, Devlet başkanınca kollanan Rolex saatli Başpiskopos ve 100 den çok milyarder oligarşlı düzene gelmek te diğer bir ispatı.
Musto 13 Temmuz 2019 08:49
Timur sonrasi Devletin parçalanması ve tekrar toparlanma donemi kargaşasın anarsinin hüküm sürdüğü donem yer yer tarihimizde onlarca türkmen ayaklanması ornek celaliler kozanoglu vb atasözlerinde derki müslüman malı ortakdır.
KARAR OKURU 13 Temmuz 2019 08:03
Nazımın bir şeyhin peşinde koşması da çok ironik.
KARAR OKURU 13 Temmuz 2019 09:13
Aynı kafadan olduğu için koşmuştur
Deli Emin 13 Temmuz 2019 05:30
2- Şeyh Bedreddin kalksa hakkında yazılanaları okusa bu benmiymişim len derdi..A.Güner Sayar hocanın Şeyh Bedreddin kitabında ve hayatın içinde baktığınızda görürsünüz.. Biz insanlar imgeler ile ilişki geliştiririz farkında olmadan!Bunu akli gerekçeler ile forma sokarız. Bu yanılsama ve tercihtir. Hadis uydurma ve yanlış anlam yüklemenin altında yatan neden budur. Sunnilik, Şiilik nasıl doğdu acaba!Bir de bu gerçeklikten baksak! İhtiyaca göre deforme edilmiş imgesi ile ilişkimiz var. Yoksa inandığı dine aykırı hallerne rağmen nasıl peşinden gideriz?
Deli Emin 13 Temmuz 2019 05:15
1- İçinde bulunulan sosyoekonomik ve psikolojik şartların, insanları tercihinde nasıl etkilediğini gösteren örnektir Şeyh Bedreddin.Bu yeri gelir Hz.Ali,Hz.Ebuzer,Hz.Peygamber ve Hz. İsa olur. Çünkü zor şartların ve zorbalığın ittiği yerden çıkış için meşruiyet,motivasyon,direniş gücü için, sunacağı fikri,ideolojik referans gerek. Bu ideoloji ve din de olur. Zaten aslı deforme etme zorunluluk, ihtiyaç, zor yerden çıkış için gereklidir. Bu insani tepkidir.Tepkiye karşı deforme edileni aslına döndürmek, toptan karşı çıkmak ve ya deforme edileni deforme etmek tavrı gösterilir.
KARAR OKURU 13 Temmuz 2019 10:33
Şu imge kelimesini bir türlü kafama yerleştiremiyorum. Hayal midir? Gölge midir? Simge midir? Nedir Allah askina? Felsefik terimler yerine şöyle doğru dürüst anlaşılır öz Türkçe kelimeler kullansaniz olmuyor mu?
Deli Emin 13 Temmuz 2019 18:16
10.33 de yazan kardeşim... İmge. Simge den S yi at.. İşte odur. Yinede sözlüğe bak lütfen.. Selamlar
KARAR OKURU 13 Temmuz 2019 01:23
Merakla gelecek haftaki yazıyı bekliyoruz.
KARAR OKURU 13 Temmuz 2019 01:07
Tarihi ideolojik okumak temel sorunlarımızdan birisi maalesef. Tarihi ideolojik okuyan birisinin "anlamak" gibi bir derdi yoktur.
İbrahim DİRİ 13 Temmuz 2019 00:46
Ticaret yollarının uzağında kuş uçmaz kervan geçmez dağ köyleri,kasabaları,yaylalarında küçük tarım topluluklarında ve küçük sürü sahibi aşiret/kabilelerde toplu üretim,ürüne herkesin ortak olması,herkesin dayanışması insanlık kadar eski bir fikirdir.Komünizim bir yönüyle muhafazakar bir görüştür.İlk türk/viking/sparta hatta çölün ortasındaki arap toplulukları da böyledir.Bedreddin savunsa bile muhtrmelen ilk değil.Babek veya ilyasbaba ile parelelliği varmı acaba bilgilendirirseniz sevinirim saygılar.
Okur 13 Temmuz 2019 00:24
En heyecanlı yerinde bitti :)