Dersim'de katliamdan önce köylüyle kebap yemişler - Aleviliğe Açılan Sayfa
Anasayfa » Haberler » Türkiyeden Haberler » Dersim’de katliamdan önce köylüyle kebap yemişler
Dersim’de katliamdan önce köylüyle kebap yemişler
Dersim’de katledilenler sadece Alevi değildi. Buradaki soykırımın bir de Ermeni mağdurları vardı. Murat Kahraman’ın kaleme aldığı Dersimli Gregoryan Ailesinin Anıları/Gökyüzünü Kaybeden Kartal soykırımın bu tarafına dikkat çeken bir kitap. İletişim Yayınları’ndan çıkan çalışmada Kahraman, Dersim’in Hozat ilçesine bağlı Zımek Köyü’nde yaşanan katliama tanıklık edenlerin anılarını bir araya getiriyor.
Star’dan Hale Kaplan Öz’ün haberine göre Kitabın büyük çoğunluğunu, artık hayatta olmayan Sarkis Gregoryan’ın hatıraları oluşturuyor. Sarkis’in tutuğu notları kardeşi Kevork Garbisyan, aslında Kahraman’a roman yazması için vermiş. Yazar anıların bu haliyle birebir aktarılmasını, kurgu içinde yoğrulmasından daha anlamlı bulduğunu söylüyor: “Sarkis amcanın bize bıraktığı günlük bir hazine değerindedir. Çünkü öldürülenlerin çetelesinin bile tutulmadığı bir yerde yaşanan acının çetelesini tutmak çok daha zor olmalıydı. Yani küçücük bir çocuğun yaşama ısrarla tutunma çabasını anlatan bu günlüğü ve tanıklıkları acıyla ama bir o kadar da sarsıntıyla okuyacağınızı düşünüyoruz.”
1937 ve 1938 yıllarında Türk Silahlı Kuvvetleri Dersim’e, binlerce kişinin ölümüyle sonuçlanan bir harekat düzenledi. Cumhuriyet tarihinin en tartışmalı konularından olan ‘Dersim Katliamı’ başlığı altında yaşananı “Kemalistlerin ulus-devlet hırsı ve dinlerini dayatma çılgınlığı, en vahşi haliyle Dersim coğrafyasında vuku buldu. Farklı etnik, inanç ve yaşam kültürüne karşı etnik arındırmadan soykırıma uzanan devlet politikasının atış poligonu özellikle Dersim oldu” diyerek özetleyen Kahraman buradan sonra sözü, olaylar sırasında sadece 12 yaşında olan Sarkis’e bırakıyor: “Yıllardan 1938, yaz sabahıydı… Biz askerlerden korkmuyorduk. Çünkü bir seneden fazladır ki onlarla beraberdik. Askerler bizim köyün üstündeki Beyaz Dağ’da çadır kurmuşlardı. Onlara her zaman ekmek, tereyağı ve yumurta götürür satardık. Biz onlara onlar da bize alışmışlardı. Onlardan bir kötülük beklemiyorduk. Hatta bir gün önce köyün ileri gelenleri dağa gitmiş oradaki alay komutanıyla konuşmuşlardı. Koyun, kuzu kesmiş hep beraber kebap yapıp yemişlerdi.”
O sabah topladıkları herkesi kurşuna diziyor askerler. Katliamdan ölü taklidi yaparak kurtuluyor Sarkis. Sağ kalanların süngülenmesinin yarım saat sürdüğünü anlatıyor: “Dört tarafımızda kurulan makineli tüfeklerle kadın ve çocuklardan oluşan topluluğa durmadan ateş ediyorlardı. Ateş etme süresi aşağı yukarı yarım saat sürdü. Silah sesleri kesildikten sonra sağ kalanları süngülemeye başladılar. Ben vurulanların altında kalmıştım. Bana hiç kurşun isabet etmemişti. Asterler bizi süngüledikleri zaman ölü numarası yaptım. Sağ kalanları süngülemeleri yarım saat sürdü. Sonra gözlerimi açtım. ‘Çekilmişlerdir’ diye yavaş yavaş kalktım. Yanımda yatan anama baktım, vurulmuştu. Ablam ve kardeşim Zakar’a baktım, onlar da vurulmuştu.” Bundan sonraki günlerde Sarkis ve katliamdan sağ kurtulan birkaç akrabası dağda saklanıyor.
MALIN YERİNİ SÖYLE SERBEST KAL
ANNEMİN ÖLDÜRÜLMEDEN ÖNCE YAPTIĞI EKMEĞİ BULDUK
Geri Malatya’da Binlerce Alevi, Eşitlik ve Laik Eğitim İstedi
İleri Gaziantep’te ana dilde eğitim yürüyüşü
Munzur’da Barajlara Geçit Vermeyeceğiz