1999 Öncesi Dönemin ABO'su Nasıl Hesaplanır? | Emekli Maaşı Hesaplama
1999 Öncesi Dönemin ABO’su Nasıl Hesaplanır?
Aylık bağlama oranı olarak bahsedilen ABO, emekli maaşı hesaplama için en önemli verilerden biridir. SSK, BAĞ-KUR ve Emekli Sandığı maaş hesaplarında kullanılan aylık bağlama oranı yaşlılık aylıkları, ölüm aylıkları ve maluliyet aylıkları için farklılık gösterir. Bilindiği gibi emekli maaşı hesaplamak için 3 farklı dönem esas alınır. Bu 3 dönem her üç sigorta birimi için de aynıdır. Bunun nedeni ise 2000 ve 2008 yıllarında yapılan düzenleme ve bu yıllarda emeklilik ile ilgili çıkarılan yasalardır. Sizlere 1999 yılı ve öncesi için kullanılan aylık bağlama oranları hakkında detaylı bilgi verelim;
1999 ve öncesi dönemde emekli maaşı hesaplama için kullanılan ABO;
Aylık bağlama oranları, kanunla belirlenmiştir. SSK, BAĞ-KUR ve Emekli Sandığı için 1999 ve öncesi yıllarda işe başlayanların emekli maaşı hesaplanırken, farklı aylık bağlama oranları kullanılır.
SSK için 1999 ve öncesi aylık bağlama oranı;
Bu dönemde 5000 gün prim ödeyen bir SSK’lının aylık bağlama oranı %60 olarak alınır. 5000 günden fazla prim ödeyen kişilerin aylık bağlama oranları ise her 240 gün başına %1 oranında arttırılarak hesaplanır. Ayrıca bu dönemde işe başlayan ve 55 yalını dolduran kadınlar ve 55 yaşını dolduran erkekler için çalıştıkları her fazla yaş adına aylık bağlama oranı, tam yıl başına %1 oranında arttırılmaktadır.
Bu dönemde malulen emekli olacak kişilerin aylık bağlama oranı %70 ve başkasının bakımına muhtaç kişilerin aylık bağlama oranları ise %80 olarak alınır. Bu dönemde emekli maaşı hesaplama yaparken üst gösterge tablosundan faydalanılır. Bu tabloya göre kullanılan aylık bağlama oranı %50 ile %59 arasındadır. Ancak fazla çalışılan yıllar ve fazla çalışılan yaşlar için %1 oranında artış yapılması sağlanmıştır. Buna göre her iki parametre içinde yapılacak artış oranı %85’i geçemez. Yani 1999 ve öncesi dönemde işe başlayanların aylık bağlama oranları ne fazla %85’e kadar artırılabilir.
BAĞ-KUR için 1999 ve öncesi aylık bağlama oranı;
Bağ kurlu olarak 1999 ve öncesi yıllarda işe başladıysanız, aylık bağlama oranı %65 olarak alınacaktır. Başkasının bakımına muhtaç kişiler için bu oran %75 olarak alınır. Bu oran 9000 gün prim ödeyen kişiler için geçerlidir. Ayrıca bu dönemde emekli maaşı hesaplama yapılırken son bir yıl tam olarak yatırılan basamak üzerinden aylık bağlama oranı çarpılır. Son bir yıl tam olarak yatırılmadıysa, bir önceki yılın tam olarak yatırıldığı basamağın %70’i aylık bağlama oranı olarak kullanılır.
BAĞ-KUR için bu dönemde 25 yıldan yani 9000 günden fazla yatırılan her yıl için aylık bağlama oranı 360 gün başına %1 oranında artırılmaktadır. Yine bu dönemde işe başlayan kadınlarda 50 yaşın erkeklerde ise 55 yaşın üzerinde olanlar için fazladan çalışılan yıl başına yani her fazla yaş için aylık bağlama oranı %1 oranında artırılmaktadır.
Yine bu dönemde Bağ kurlu lan kadınların 50 yaşını erkeklerin de 55 yalını doldurması ile birlikte 15 yıl tam olarak sigortalı olması durumunda kısmi emekli aylığı bağlanır. Bu aylık bağlanırken 25 yıldan az yatırılan her yıl başına aylık bağlama oranında %1 oranında indirim yapılmaktadır.
Bu dönemde işe başlayan kişiler için ölüm aylığı bağlanırken 25 yıldan fazla yatırılan her tam yıl için aylık bağlama oranı %1 oranında artırılmaktadır ve aylık bağlama oranı %65 olarak alınır. 25 yıldan eksik olan günler için ise aylık bağlama oranında indirim yapılmaz.
Emekli Sandığı için 1999 ve öncesi aylık bağlama oranı;
1999 ve öncesinde devlet memuru olarak göreve başladıysanız, emekli maaşınız hesaplanırken kullanılacak aylık bağlama oranı 5 tam yıl çalışma için %75 olarak alınır. Bu oran yaşlılık ve ölüm aylıkları için geçerlidir. Maluliyet aylıklarında ise aylık bağlama oranı %70 olarak kullanılmaktadır. Bu dönemde 25 yıldan fazla çalışılan her tam yıl için aylık bağlama oranı %1 oranında arıtılırken 25 yıldan eksik çalışılan her tam yıl için de %1 oranında azaltılmaktadır.
Yukarıda da görüldüğü gibi her üç dönem için de kullanılan aylık bağlama oranı, 1999 ve öncesi dönem için oldukça yüksektir. Bu dönemde emekli maaşı hesaplama için aylık bağlama oranı, katsayı ve gösterge rakamı kullanılır. Bunan göre öncelikle tam aylık hesaplanmalıdır.
Tam aylık = gösterge rakamı X katsayı X ABO şeklinde bulunur.
Kısmi aylık = tam aylık X dönem ağrılığı (1999 öncesi dönemde yatırılan toplam prim gün sayısı / toplam prim gün sayısı) şeklinde hesaplanır.
Aylık bağlama oranı ne kadar yüksekse, size bağlanacak emekli maaşı tutarı da o kadar yüksek olacaktır. Ancak 2000 yılında ve 2008 yapılan reformlar ile birlikte, emekli maşı hesabında kullanılan aylık bağlama oranları düşürülmüştür. Bu da sonraki dönemler için emekli maaşınızın daha düşük olacağı anlamına gelir.
Emekli olduğunuzda daha yüksek maaş almak istiyorsanız, 1999 ve öncesi dönem için askerlik borçlanması, doğum borçlanması ya da yurt dışı borçlanması gibi seçeneklerden faydalanabilir. Bu dönemlerdeki borçlanmalar yani yatırılmayan primler için tavan fiyattan prim ödeyebilir ve emekli maaşının artmasını sağlayabilirsiniz.
abo oranları aylık bağlama oranları
« 2008 Sonrası Dönemin ABO’su Nasıl Hesaplanır?