Oyunlarda gördüğümüz VSync nedir, ne işe yarar?
Her oyunda görmemize rağmen ne olduğunu tam olarak bilmediğimiz VSync aslında nedir, ne işe yarar? Oyunlardan aldığımız düşük FPS'nin suçlusu VSync olabilir mi? Gelin sizlerle birlikte VSync teknolojisinin nasıl çalıştığını anlattığımız yazımızla bu sorulara cevaplar verelim.
Esasen oyunculara daha akıcı bir oyun deneyimi yaşatmak için geliştirilen VSync teknolojisi, bazı durumlarda oyun deneyimini kötü yönde de etkileyebiliyor. Biz yazımızda bu teknolojinin dezavantajlarına da değineceğiz. Sonra da monitörlerin kutularına eklenen "G-Sync destekli" veya "FreeSync destekli" ibarelerindeki G-Sync ve FreeSync teknolojilerinin VSync'ten ne farkları olduğunu açıklayacağız.
İngilizce'deki 'vertical' ve 'synchronization' kelimelerinin birleştirilmesiyle ortaya çıkarılmış "VSync" isminin Türkçesi "dikey senkronizasyon" demek. İsmindeki "dikey" ibaresi, genellikle oyunlardaki dikey objelerde oluşan görüntü bozulmalarını engelliyor olmasından geliyor. Senkronizasyon ibaresi ise oluşan görüntü bozulmalarını monitör ve ekran kartının senkronize bir şekilde çalışmasını sağlayarak engellemesinden geliyor.
Gelelim ekranda yırtılmalar meydana gelmesinin sebebine. Oyun oynarken ekran kartı ve monitör arasında sürekli olarak bir veri alışverişi yapılır. Ekran kartı oluşturduğu görüntüleri "saniyede x kare" formatında monitöre gönderir. Monitör, tazeleme hızı kaç Hz ise o kadar saniye başına kareyi (FPS) sorunsuz bir şekilde gösterir. Eğer ekran kartından monitöre gönderilen görüntünün FPS'yi, monitörün tazeleme hızından yüksekse ekranda yırtılmalar meydana gelir.
Yalnız VSync teknolojisi anlattığımız kadar basit bir çalışma prensibine sahip değil. Yani monitör ekran kartına "Benim xx Hz tazeleme hızım var, bana o kadar kare gönder" gibi bir bilgi vermiyor. Bunun yerine ekran kartı monitörün o an mevcut tazeleme döngüsünü inceliyor. Eğer döngü henüz bitmediyse, yeni veri akışı sağlamıyor. Döngünün bittiğini fark ettiği anda ise yeniden veri göndermeye başlıyor.
Vsync teknolojisinin en büyük dezavantajlarından biri, teknoloji kullanımdayken oluşan giriş gecikmesi. Giriş gecikmesi, klavyeniz ve fareniz üzerinde bastığınız tuşların ekranda geç görünmesi olarak açıklanabilir. Sebebi ise VSync'in biraz önce anlattığımız çalışma prensibiyle doğrudan ilişkili. Teknolojinin saniye başına üreten kareleri ekran kartında bekletmesi yüzünden giriş gecikmeleri yaşanabiliyor. Tabloda VSync açıkken oluşan giriş gecikmesini görebilirsiniz.
VSync'i açmak için özel bir donanıma gerek var mı?
VSync teknolojisi, G-Sync veya FreeSync gibi monitörün de desteklemesi gereken bir özellik değil. Yukarıda açıkladığımız çalışma prensibinden ötürü her monitörde kullanılabilen bir teknoloji. VSync'i kullanabilmek için desteğine ihtiyaç duyulan parça ekran kartı. Günümüzde üretilen bütün ekran kartları da VSync desteğine sahip olduğu için teknolojiyi kullanmak bir hayli kolay.
G-Sync ve FreeSync teknolojilerinin VSync'ten ne farkı var?
G-Sync ve FreeSync, NVIDIA ve AMD tarafından geliştirilen iki ayrı teknoloji. Bu yüzden G-Sync'i sadece NVIDIA marka ekran kartlarıyla, FreeSync'i de sadece AMD marka ekran kartlarıyla kullanmak mümkün. Aynı zamanda kullanılan monitörün de bu teknolojileri destekliyor olması gerek.
Hem G-Sync hem de FreeSync için geçerli olan çok basit bir açıklama var. İki teknolojiyi destekleyen monitörler de "dinamik" tazeleme hızlarına sahip. Yani bu monitörlerin tazeleme hızları anlık olarak değişebiliyor. Böylelikle oyun içinde anlık olarak yaşanan büyük FPS değişimleri ekranda yırtılmalar oluşmasına sebep olmuyor. G-Sync ve FreeSync, VSync karşısında her zaman tercih edilmesi gereken teknolojiler.
VSync'i açıp açmamak tamamen oynadığınız oyuna bağlı. Temposu çok yüksek olmayan bir oyun oynuyorsanız ve aldığınız FPS monitörünüzün tazeleme hızından yüksekse VSync oyun deneyiminizi olumlu yönde etkileyeceği için açmalısınız. Ancak hızlı bir tempoya sahip, hızlı refleksler vermeniz gereken çok oyunculu bir oyun oynuyorsanız yarattığı giriş gecikmesinden dolayı VSync'i açmamanız daha doğru.