DRONE UÇUŞ İZİNLERİNİN YASAL MEVZUAT KARŞISINDAKİ DURUMU | Droneturk ® - Droneler için hazırlanan en büyük eğitim platformu
Bugün 25.02.2020 - Türkiye'nin en büyük Drone bilgi portalına hoşgeldiniz ...
İZMİR – 15-16 ŞUBAT 2019 – İHA-0 – 207.KURS
İZMİR – 13-16 ŞUBAT 2020 – İHA-1 – 208.KURS
DRONE UÇUŞ İZİNLERİNİN YASAL MEVZUAT KARŞISINDAKİ DURUMU
29.943 KEZ OKUNDU
Türkiye’de drone uçuşları Sivil Havacılık Kanunu ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) İnsansız Hava Araçları Talimatı’na göre düzenlenmektedir.
SHGM, yayınlamış olduğu İHA Sistemleri Talimatı ile drone kullanımını sivil havacılık kapsamına alarak uçuş izinleri, yetkiler ve kısıtlamaları belirlemişti.
Ancak 1 Eylül 2016 tarihinde yayınlanan 674 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 33.Maddesi ile Sivil Havacılık Kanunu’nun 144.Maddesi yeniden düzenlenerek doğrudan İHA uçuşlarıyla ilgili hale getirmiştir.
Kanunda yapılan bu değişiklik ardından, önceden SHGM’nin belirlediği kuralların uygulaması da değişmiştir. Bu değişiklikleri ve yasal uygulamadaki son durumu soru başlıkları altında ele alalım:
Sivil Havacılık Kanunu ve SHGM İHA Sistemleri Talimatı’ndan hangisi geçerli?
Her ikisi de geçerli. Ancak Normlar Hiyerarşisine göre kanun, tüzük, yönetmelik, talimat gibi hukukun farklı yazılı kaynakları arasında öncelik sıralaması mevcuttur. Kanun, talimattan üstündür ve aralarındaki zıtlıklarda kanun maddeleri geçerlidir.
Dolayısıyla Sivil Havacılık Kanunu, İHA Sistemleri Talimatı’nın üzerinde bir hukuki
kaynaktır. Zaten İHA Sistemleri Talimatnamesi’nin dayanak kanunu da Sivil Havacılık Kanunu’dur. (Madde 3 – Dayanak)
Bu durumda öncelikle Sivil Havacılık Kanunu’na uyulacak, kanunun Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’ne bıraktığı yetkiler kapsamı için ise SHGM’nin Talimatnamesine uyulması gerekecektir.
Sivil Havacılık Kanunu Madde 144 neyi düzenliyor?
Madde 144, iki konuda düzenleme yapıyor. Birincisi, droneların ve pilotların kayıt zorunluluğuyla ilgilidir. İkinci kısımda ise, drone uçurmanın düzenlemesi ile ilgili görev dağılımı ve yaptırımlara ilişkindir. Bu ikinci kısma göre:
Ulaştırma Bakanlığınca belirlenen kurallara aykırı olarak veya
Mülki İdare Amirlerince (Vali / Kaymakam) belirlenen alanlar dışında İHA uçuran kişilere bin – 10 bin TL arası idari para cezası uygulanır.
Bu cezayı Mülki İdari Amirler uygular.
Yukarıda dışında kalıp da SHGM’nin İHA’lar ile ilgili koyduğu kurallara ve alacağı önlemlere uymayanlara bin – 10 bin TL arası idari para cezası uygulanır.
Bu cezayı SHGM uygular.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı ve Ulaştırma Bakanlığınca müştereken çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
Dolayısıyla, nerede uçuş yapılabileceğinin iznini Mülki İdari Amir verecek,
Bunun haricindeki bütün konularda SHGM’nin koyduğu kurallara uyulacaktır.
ne amaçla olursa olsun, Mülki İdari Amirden izin almadan uçuş yapmak yasaktır
SHGM’nin yetkileri, nerede uçuş yapılacağı haricindeki konular içindir. (Bir yerde uçuş yapma izni, SHGM yetkisinden çıkmıştır)
Önemli bir diğer nokta ise Ulaştırma Bakanlığı’nın belirlediği kurallar ile İçişleri ve Ulaştırma Bakanlığı’nın ortak yönetmeliğinden bahsedilmekle birliktedir. Gelecekte sektörün kaderini belirleyecek bu kural ve yönetmelikler, henüz çıkarılmamıştır.
Uçuş Yapmak İçin İzin Nereden Alınmalıdır?
Sivil Havacılık Kanununun belirttiği şekilde, uçuş izni Mülki İdari Amirlerinden, yani uçuş yapılacak yerin bağlı olduğu Valilik / Kaymakamlıktan alınmalıdır.
SHGM’den Uçuş Yapılacak Yer İçin İzin Alınmalı mıdır?
Her ne kadar SHGM’nin yayınladığı İHA Sistemleri Talimatnamesi belli izinleri ve izin muafiyetlerini tanımlasa da, Sivil Havacılık Kanunu’na sonradan yapılan değişiklik ardından uçuş konumu izni Mülki İdari Amirliklerine, bunun dışında kalan (konum haricinde) izinler SHGM yetkisine bırakılmıştır.
Bu durumda SHGM’den uçulacak konum için ayrıca bir izin alınması gerekmediği düşünülmektedir.
SHGM’nin Konum İçin Yetkisi Yok mu?
SHGM, yine Sivil Havacılık Kanunundan doğan yetkilerle Türkiye’de sivil havacılık kurallarını belirleme yetkisine sahiptir. NOTAM doğrultusunda belirlenen uçuş yasakları, havaalanları çevresi için konulan uçuş yasakları gibi SHGM tarafından konulan uçuş bölgesi yasaklarına uyulması zorunludur.
Hobi Uçuşu Yapacağım. İzin Almaya Gerek Var mı?
Hobi ve Ticari Uçuş tanımları, SHGM İHA Sistemleri Talimatında belirlenen tanımlardır. Bu talimattan üstün olan Sivil Havacılık Kanunu’nda ise Hobi veya Ticari Uçuş ayrımı yoktur. Bu nedenle kanunun belirlediği “Mülki İdari Amirlerinin belirlediği alanlar haricinde uçuş yapma yasağı” hobi ve ticari, bütün İHA uçuşlarını kapsar.
500 gram Altında Bir Drone’um Var. Uçuş için İzin Almaya Gerek Var Mı?
İHA’ların ağırlığa göre kategorize edilmesi ve 500 gram altı muafiyetleri, SHGM İHA Sistemleri Talimatında belirlenen tanımlardır. Bu talimattan üstün olan Sivil Havacılık Kanunu’nda ise ağırlık ayrımı yoktur. Bu nedenle kanunun belirlediği “Mülki İdari Amirlerinin belirlediği alanlar haricinde uçuş yapma yasağı” ağırlığına bakılmaksızın bütün İHA uçuşlarını kapsar.
Şehir Dışında, Tarla Üzerinde Uçuş Yaparken İzin Almalı mıyım?
SHGM İHA Sistemleri Talimatı, Çok Kalabalık Bölge (Şehir gibi) ve Kalabalık Bölge (Köy, yayla gibi) haricinde Kalabalık Olmayan Bölge tanımlarıyla uçuş izninden muaf olan alanları belirlemekteydi.
Ancak Sivil Havacılık Kanunu, Mülki İdari Amirlerin belirlediği alanlar haricinde uçuş yapılamayacağını belirtmektedir. Kanun talimattan üstün olduğu için, bu durumda tarla üzerinde dahi uçulsa, kanunen izin alınması gerekecektir.
Elbette tarla üzerinde uçuş yaparken sizi riskli olarak değerlendirecek kolluk kuvvetlerince alı konulma riskiniz, şehir içinde bir uçuşa göre oldukça azdır.
NOT: Bütün bu mevzuat değişiklikleri çok yeni olup, ilgili devlet kurumlarınca uygulamalarda farklılıklar çıkmaktadır. Yaşanan farklı uygulamaların bildirilmesi halinde bu yazı gelişmelere paralel güncellenebilecektir.
SHGM Hizmet Tarife Ödeme Sistemini Devreye Sunmuştur