Sönmeyen Gaz Krateri : Amul-Hazar 2018 rallisinin uğrak yeri
Eylül 6, 2018 - 10:04 PM	966
Yazı dizimizi bugün dünyada ölmeden önce görülmesi gereken yerler listelerinde yer alan önemli bir mekanın tanıtımı ile devam ediyoruz. Birkaç gün sonra start alacak olan Amul-Hazar 2018 uluslararası ralli yarışının rotasında yer alan önemli uğrak yerlerin birisi de 47 yıldan bu yana kesintisiz yanan Derveze gaz krateridir. Bu alan Karakum çölünde yer aldığı için ‘Karakum Işığı’ olarak adlandırıldı. Akfit bir şekilde yanan Derveze bölgesi eski dönemde Nusay ile Hive kervan yolunun önemli dinlenme alanlarının birisi olmuştur. Kış ve bahar aylarında yağan yağış suları birikerek, doğal su yatağı ortaya çıkmaktadır. Bu da istifade edilmiştir.
Bu bölge önemli yeraltı zenginliklerle doludur. Derveze bölgesinde temiz saf kükürt çıkarmak için çalışmalar yapılmış. Hatta 1929 yılında Derveze yaylasında kükürt fabrikasının temeli atılmıştır.
Ayrıca bu bölge doğalgaz rezervi bakımından da zengindir. Jeologlar araştırma çalışmaları sırasında doğalgaz yataklarını keşfetmiştir. Bu araştırma çalışmaları sırasında doğal bir hadise ortaya çıkarak, göz açıp kapaması süre zarfında dev çukur meydana gelmiştir. Çukurun derinliği 20 metr, genişliği 60 metre civarındadır.
Jeologlar çevreye gaz kokusu yayılmaya başladığını fark ederek, gazdaki zehirli maddelerin çevredeki canlılara zarar vermesinin önlemek amacıyla çukuru ateşe verme kararı alınmıştır. Böylece, uzun yıllardır sönmeden yanan kratere dönüştü.
Şimdi ‘Karakum Işığı’ adlı gaz krateri yerli ve yabancı ziyaretçilerin uğrak yeri oldu. Çukurdaki ateşin alevi 10-15 metre yükseldiği ve bunu çukura yaklaşanların duyduğu belirtilmektedir.
ASTROBİYOLOJİ BİLİMİ İÇİN ÖNEMLİ BULGU
Doğal olarak uzun yıllardır yanan Derveze krateri Türkmenistan’ın başkenti Aşkabat’tan 270 kilometre uzaklıkta, Yerbent köyünden 90 kilometre uzaklıkta yer almaktadır. Bu bölgede Türkmen bilim adamları 50 yıldır araştırma çalışmalarını yapmaktadır. 2013 yılında Türkmen uzmanları Kanadalı bilim adamları ile birlikte 500 derece sıcaklığa dayanıklı özel kıyafetler ile çukurun altına inerek, toprağından numune almışlardır. Bu toprak incelendiğinde normal doğal şartlarda yaşaması imkansız olan, sadece özel şartlarda yaşayan canlı bakteriler ortaya çıkarıldı. Bu bulgu astrobiyoloji bilimi için önemlidir. Güneş sisteminin dışındaki evrenlerde yaşam belirtileri bu gaz kraterindeki şartlarla benzer tarafları vardır.
Yarım asırdır yanan krater dünya topluluğunun da dikkatini çekmiştir. Dünyanın birçok ülkesinin internet sitelerinde bununla ilgili haberler yapılmıştır. Ayrıca, ölmeden önce gezilmesi gereken önemli seyahat alanlarının birisi olarak listelerde de yerini almıştır.
Bu bölge yakın zamanda başlayacak Amul-Hazar 2018 uluslararası rallisine katılacak sporcular ve misafirlerde unutulmaz anlar bırakacağını şimdiden söylemek olur.