Sıkıntı devam etmekte
Perulu iktisatçı Hernando de Sonto, 2000 yılında yayınladığı ve bir dizi saha araştırmasının sonuçlarını irdelediği Sermayenin Sırrı adlı kitabında, Batılı ülkeler zenginken, “diğerlerinin” neden yoksul kaldığı sorusuna cevap arar. Neden “diğerleri” yani üçüncü dünya ve eski komünist ülkelerdeki varlıklar zenginlik üretecek sermayeye dönüşmemektedir?
De Sonto’ya göre bu “amansız” sorunun cevabı kayıt dışı ekonomidedir. Kayıt dışı ekonominin kaynağına yoksul göçmen kitleleri ve bunların ticari faaliyetlerini yerleştiren De Sonto, kayıt içine girmenin hem bu durumdaki kişi ve işletmelere hem de ülke ekonomisine yapacağı muazzam katkıyı açıklamaya çalışır.
De Sonto ve ekibi, çalışmalarının bir parçası olarak ve hayatın bir göçmen için ne denli zor olduğu hakkında bir fikir edinmek maksadıyla Peru’nun Lima kentinde küçük bir elbise dükkânı açar. Amaç yasal prosedürlere uygun bir iş yeri açmaktır. De Santo ve ekibi bunun için gerekli olan tüm yasal formaliteleri ve bürokrasiyi yerine getirmek için Lima’nın merkezine otobüs seyahatleri yapmak ve günün 6 saatini bu işe ayırmak suretiyle tam 289 gün harcar ve ancak bu sürenin sonunda ruhsat alabilir. Ruhsatın alınması ayrıca 1.231 Amerikan dolarına mal olmuştur. Bu rakam Peru’daki asgari ücretin 31 katıdır.
Yine De Sonto ve ekibi kamu arazisi üzerinde bir ev inşa etmek için gerekli olan ruhsatı 52 devlet dairesinde toplam 207 idari işlem yapmak ve ancak yaklaşık 7 yılda bu süreci tamamlamak suretiyle elde eder. Ekibin bu toprak parçası için yasal bir tapu almasıysa 728 işlemi sonuçlandırmasıyla mümkün olur.
Yukarıda konut için verilen bilgiler hem ülkemizde hem De Sonto’nun araştırma yaptığı ülkelerde istihdam için de aynen geçerlidir. Örneğin 1976 yılında Venezüella’da çalışanların üçte ikisi yasal olarak tesis edilmiş teşebbüslerde istihdam edilirken, 2000’li yılların başında bu oran neredeyse üçte bire düşmüştür. Yine 1970’li yıllarda Brezilya’da inşa edilen konutların üçte ikisinden fazlası kiraya verilmek amacıyla inşa edilirken, 2000’li yıllarda kiraya verilen konut sayısı resmi rakamlara göre yüzde üçe kadar düşmüştür. Oysa gerçek durum ne Venezüella’da ne de Brezilya’da değişmemiştir. 1970’li yıllarda durum neyse aynısı 2000’li yıllar için de geçerlidir. Olan ile görünen arasındaki bu devasa fark, bürokratik engeller ve yüksek vergi yükümlülükleri nedeniyle özellikle göçmenlerin yasal haklarından feragat etmelerinden, kayıt dışına çıkmalarından kaynaklanmaktadır.
Peki, bu kayıt dışı mekanizma nasıl işlemektedir? Aslında bu da herkesin bildiği ve neredeyse tüm dünyada geçerli evrensel bir sırdır. De Sonto’ya göre, “şehre yeni gelenler, sistemi bir kez terk ettiler mi, adları ‘yasa dışına’ çıkmaktadır. Bundan sonra, varlıklarını korumak ve mobilize etmek için tek seçenek kendi gayri resmi bağlayıcı düzenlemelerini kullanarak yaşamak ve çalışmaktır. Bu düzenlemeler resmi/hukuki sistemden seçici bir biçimde ödünç alınmış kurallar, ayaküstü uydurulmuş bazı kurallar ve memleketten getirilmiş veya bu bölgede oluşturulmuş törelerin bir birleşiminden hâsıl olur. Bunlar, topluluğun bütünü tarafından savunulan ve topluluğun seçmiş olduğu makamlarca icra edilen bir sosyal mukavele aracılığıyla bir arada tutulur. Bu yasa dışı sosyal mukaveleler, hayat dolu fakat sermaye yetersizliği çeken veya eksik kapitalize edilmiş bir sektör yaratmıştır ki, bu sektör fakirlerin dünyasının merkezini oluşturmaktadır.”
De Santo’nun “eksik kapitalize edilmiş sektörler” dediği bu grup tıpkı ülkemizde olduğu gibi, “giyim eşyası ve kunduradan tutun da, taklit Cartier saatleri ve Vuitton bavullarına varıncaya kadar her şeyi üreten kulübe (ya da gecekondu) fabrikalar pıtrak gibi her yerde çoğalmıştır. Makine, otomobil, hatta otobüs imal eden işyerleri bile vardır. Şehirlerin yeni fakirleri, kaçak elektrik ve su kullanarak faaliyet göstermek zorunda kalan tam tekmil sanayiler ve komşuluklar yaratmış bulunmaktadırlar. Dolgu yapan diplomasız diş hekimleri bile vardır.” De Sonto’ya göre, “bu hikâye sadece yoksulun yoksula hizmet vermesinin hikâyesi değildir. Bu yeni müteşebbisler, yasal ekonominin boşluklarını doldurmaktan da geri kalmamaktadırlar. Çoğu kalkınmakta olan ülkede, toplu taşımanın büyük bir kısmı ruhsatsız halk otobüsleri ve plakasız taksilerle yapılmaktadır. Üçüncü dünyanın diğer kısımlarında, gerek caddelerde gezdirdikleri el arabalarında olsun, gerek inşa etmiş oldukları binaların odalarında olsun, satış yapan işportacılar piyasada mevcut gıda maddelerinin büyük bir kısmını temin etmektedirler.”
Eksik kapitalize edilmiş sektörlerde çalışan ve bu sektörlerin yaratıcısı toplum gruplarının kazançları ve dolayısıyla tasarrufları da kayıt dışıdır. Örneğin, diğer tüm gizlenebilen varlıkları bir taraf koyup sadece emlak üzerinden bir tahmin yapacak olursak, Türkiye ile çok benzerlik gösteren ve De Sonto’nun “ölü sermaye” diye adlandırdığı kaçak yapıların değerine bakmak çok aydınlatıcı olacaktır.
Ve nihayet De Sonto ve ekibi, üçüncü dünya ve eski komünist ülkelerde yoksulların ellerinde tuttukları, ancak hukuki olarak sahibi olmadıkları gayrimenkullerin değerini, oldukça muhafazakâr olduğunu vurguladıkları bir hesaplamayla 9,3 trilyon Amerikan doları olarak tahmin etmektedir. Bu hesaplamanın yapıldığı tarih itibariyle 9,3 trilyon Amerikan doları tedavüldeki ABD para arzının yaklaşık iki katıdır. Dünyanın en gelişmiş yirmi ülkesinin başlıca menkul kıymet borsalarında –New York, Tokyo, Frankfurt, Toronto, Paris, Milano, NASDAQ ve diğer kayıtlı on ikisinde- kayıtlı bütün şirketlerin değerleri toplamına neredeyse eşittir. Bu rakam, üçüncü dünya ülkelerine ve eski komünist ülkelere 1989 yılını izleyen on yıl zarfında yapılmış bütün dış kaynaklı doğrudan yatırımların yirmi mislinden fazladır. Dünya Bankası’nın son otuz yıl zarfında vermiş olduğu bütün borçların kırk altı misli olup, bu dönemde bütün ileri ülkelerin üçüncü dünyaya yapmış oldukları kalkınma yardımları toplamının doksan üç katıdır.
De Sonto, bu noktada mülkiyetin varlıkların birincil vasfı olmadığını vurgular. Ona göre mülkiyet, varlıklar üzerinde ekonomik yönden anlamı olan hukuki bir fikir birliğinin ifade edilmesidir. Hukuk sermayeyi sabitleyen ve gerçekleştiren enstrümandır. Dolayısıyla hukukun gayrimenkulün fiziki gerçeğini saptamakla meşgul olmaktan çok, bu varlıklardan artı değer yaratmaya imkân verecek kurallar bütününü tespitle ilgili olması gerekir. Keza varlıklara artı değer yaratma gücü veren bu varlıkların hukuki mülkiyet belgeleriyle temsil edilmesidir. Böylece bu varlıkların finans sektörü ve yatırım faaliyetleriyle hem yasal hem de meşru ilişkisi aynı anda sağlanmış olur. Bu da örneğin, düne kadar teminat değeri olmayan bu varlıkların teminat gösterilmesi suretiyle ticari ve tüketim amaçlı kredi veya yatırım amaçlı teşvik alınmasına olanak verecektir. Bunun hem finans hem de reel sektöre katkısının tahmin edilenden öte muazzam ölçüde olmaması için hiçbir neden yoktur. Yine bu varlıkların örneğin sigorta konusu yapılabilmesi sigorta ve buna bağlı yan sektörlerin çok ciddi anlamda gelişmesine katkı yapacaktır. İş bununla da kalmayacak, söz konusu varlıklar kayıt altına alınacağı için sırf bu sebeple kamu gelirinin çok önemli ölçüde artacağı, bunun kamu yatırım ve harcamalarına katkı yapacağı; dolayısıyla eğitim, sağlık, adalet gibi birçok önemli alana ek kaynak aktarılmasının mümkün olacağı unutulmamalıdır.
Ehl-iKıraat Diriliş Neslinin Amentüsü'ü inceledi.
@Ehl_iKiraat·24 Kas 2018·Kitabı okudu
Dünyanın en karışık bölgesinde olduğumuzdan mıdır bilinmez, bildim bileli ülkemizin başı sıkıntıdan kurtulmaz. Her dönemde isimler değişse de, yaşananlar çoğunlukla "tekerrür" kıvamında.
Okuduğum kitabın başında, yazılanların 1975-76 yıllarında yayımlanan bir dergiden hazırlanıldığı belirtilmiş. İçeriğinde çözüm yöntemleri belirtilen sorunlar halen devam etmekte.
Huzurlu ve adaletli bir toplumun oluşması, gayesi samimi bir çok kişinin özlemi. Zümrelere verilen isimler uygulamada farklılıklar gösterse de, özellikle adalet konusu ahirete kalmaya devam ediyor.
Karakoç o tarihlerde bu türden sorunları gördükçe neden-nasıl olmalı? sorusunu kendine sormuş ve kitapta cevabını vermiş. Yazdıklarının çoğu nokta atışı olmakla birlikte, tatbikatında sıkıntı çıkmayacak türden.
Uzun uzun anlattıklarında, dengeli bir toplum ve içindeki insanları inanç kalkanı altında bu dengeyi bozmayarak sistemin çalışabileceğini anlatıyor.
Okuması anlaşılır, kendisi kısa, içeriği dertli ve samimi. İlgisini çekenlere şiddetle tavsiye edilir.
@karpuzz·16 Eyl 2018·Kitabı okudu
Basit bir bölmeyi doğru dürüst yapamazken,cebire başladım.
birkitapbirilktir İtiraflarım'ı inceledi.
@zyn_·18 Ağu 2018·Kitabı okudu
Benim inanılmaz keyif alarak okuduğum kitaplardan bir tanesi. Kitapta Tolstoy'un yaşamı sorgulaması ve varoluş nedenini arayışı kitabın temel konusu. Bilimden, tarihsel kişiliği olan insanların sözlerinden alıntılar yaparak konusunu inandırıcı hâle getirmiştir. Çok özet yapamayacağım bunun yerine alıntılarla devam edeceğim çünkü kitapta çok güzel detaylar yer almaktadır. Keyifli okumalar dilerim.
İnanç, varoluşun gücüdür. Bir insan yaşıyorsa bir şeylere inanıyordur. Eğer bir şeyler için yaşamak gerektiğine inanmasaydı yaşıyor olmazdı.Niçin yaşıyorum?"
"Sonsuz uzayda ve sonsuz zamanda sonsuz derecede küçük parçacıklar, sonsuz bir karmaşıklık içerisinde biçim değiştirirler ve siz bu dönüşümlerin yasasını anladığınızda, yeryüzünde ne için var olduğunuzu da anlamış olacaksınız."
"Sen 'hayatım' dediğin şeysin, sen parçacıkların rastlantı sonucu bir araya gelmesinde oluşan geçici bir şeysin. Bu parçacıkların karşılıklı etkileşimleri ve değişimleri sende' hayatım' dediğin şeyi oluşturmaktadır. Parçacıklar bir süre daha bir arada kalacak sonra bunlar arasındaki etkileşim duracak ve senin 'hayat' dediğin şeyin de sorularının da bir sonu gelmiş olacak. Sen rastlantısal olarak bir şey küçük bir parçasısın. O küçük parça mayalanmak. Küçük parça bu mayalanmaya 'hayat' adını veriyor. Parça bütünden kopacak mayalanma ve bütün sorular son bulacak". Bilimin aydınlık alanı bu şekilde yanıt veriyor.
"Hiçliğin hiçliği..." der Süleyman. Hiçliğin hiçliği... her şey bir hiçtir., bir nesil yok olur gider, yerine bir başka nesil gelir. Ancak yeryüzü sonsuza dek var olmaya devam eder. Geçmişte ne varsa gelecekte de olan odur. Bugün yapılanlar gelecekte de yapılacaktır ve güneşin altında yeni bir şey yoktur. Kendi yüreğimle konuştum, ona şöyle dedim : ' Bak işte, toplumda çok önemli bir konuma geldim. Bütün Kudüs'te gelmiş geçmiş en büyük bilgeliğe eriştim. Evet, yüreğimde bilgeliği ve bilgiye dair engin bir tecrübe var. Yüreğimi bilgeliği bilmeye adadım.... Bunun da ruhuma sıkıntı verdiğini gördüm. Büyük bilgelikte büyük kader olur ve bilgisine artıran kederini de arttırır..
Bu arada kitabın başında yazar yaşamını şu şekilde ifade etmiştir:" Öfkeli bir hayvanda kaçan adam kurumuş bir kuyunun içine girer ama aşağı baktığında kuyunun dibinde ağzını açmış, onu yutmaya hazırlanan bir ejderha görür. Talihsiz adam ne öfkeli hayvan tarafından öldürülmesi korkusuyla kuyudan dışarı çıkabilir ne de ejderha tarafından yenilme korkusu nedeniyle kuyunun dibine inebilir.
Sonunda kuyunun içindeki bir çatlaktaki bir dalı yakalar ve ona tutunur ellerinde gitgide güç kalmamaktadır az sonra kendini yukarıda ya da aşağıda bekleyen ölüme boyun eğmek zorunda kalacağını düşünmekte ama yine de dala sıkı sıkıya tutunmaya devam etmektedir. Derken biri siyah biri beyaz iki fare görür fareler sürekli onun tutunduğu dalın üzerinde gezinmekte ve dalı girmektedirler. Az sonra dal kopacak ve adam ejderhanın ağzının içine düşecektir, yolcu bunu görünce ölümden kurtuluş olmadığını anlar. Sana tutunmaya devam etmekte ama aynı zamanda etrafına bakılmaktadır. Dalin yapraklarında birkaç damla bal görür. Bal damlalarına dileğiyle uzanır ve onları yalamaya başlar."(siyah fare:gece, beyaz fare :gündüz)
Süleyman bu çıkış yolunu şöyle ifade eder:" Sonra mutluluğu övdüm çünkü insanoğlunun yeryüzünde yapabileceği en iyi şey yemek, içmek ve mutlu olmaktır. Bunlar ona yaşadığı günler boyunca tanrının yeryüzünde ona verdi yaşamı boyunca eşlik etmelidir. Bu yüzden ekmeğinizi mutlulukla iyi e şarabınızı neşeli bir yürekle için, sevgili karınızla fani hayatınızın bütün günlerini mutlu yaşayın çünkü bu, hayattan yeryüzünde yapıp ettiklerinizden payınıza düşendir. Eliniz yapmak için hangi işi bulursa onu var gücünüzle yapı çünkü gidecek olduğunuz mezarda ne bir iş, ne bir araç ne bilgi ne de bilgelik vardır. "
@seyralem·22 May 2018·Kitabı okudu