Tortikolis – Dönük veya Eğri Boyun | Doç. Dr. İlker Sarıkaya | Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı
Boynun eğik veya dönük olması durumuna “tortikolis” denir. Tortikolis doğuştan olabileceği gibi sonradan kazanılmış olarak da karşımıza çıkabilir. Doğumsal tortikolisin en sık tipi “konjenital musküler tortikolis” tir.
Konjenital musküler tortikolis, 100 canlı doğumdan bir veya ikisinde görülmektedir. Doğum sırasında çocuğun makat pozisyonunda gelişi ile birlikte sıklığı artmaktadır. Sebebi tam olarak bilinmemekle birlikte ailesel yatkınlık söz konusudur.
Konjenital musküler tortikolisi olan çocuklarda beraberinde metatarsus adduktus yani ayak tarak kemiklerinde doğumsal eğrilik, gelişimsel kalça displazisi (Doğuştan kalça çıkığı), pes ekinovarus (Doğuştan çarpık ayak) ve boyun omurlarında anormallikler de görülebilir.
Tortikolisi olan bebekler doğumun olduğu ilk haftalarda çocuk hekimi veya aile tarafından fark edilirler. Bu bebekler başlarını bir tarafa doğru eğik tutma eğilimindedirler. Diğer yöne doğru hareketler oldukça sınırlıdır. Muayenelerinde boyunun dönük olduğu tarafın ters tarafında ele gelen sert bir şişlik tespit edilir. Bu sertlik ilk yaşın sonunda kaybolur. Şiddetli vakalarda yüz şeklinde asimetri de duruma eşlik edebilir.
Konjenital musküler tortikolis yeni doğan döneminde kendiliğinden iyileşebilmektedir. Daha ileri yaşlara sarkan vakalarda tedavi uygulanmadığında omurga, yüz ve başta şekil bozukluklarına yol açabilecektir. Yeni doğan döneminde yapılacak germe egzersizleri faydalıdır. Bu tedavinin yaklaşık 4 ila 5 ay sürer. Bu tedavinin fayda göstermediği olgularda cerrahi tedavi uygulanmaktadır. Cerrahi tedavi sonrasında bu bekleme süresinde oluşabilecek baş, yüz, boyun şekil bozukluklarının gerileyebileceği gösterilmiştir.