Amat Kitap Özeti - İhsan Oktay Anar
24 İnceleme - 13 Alıntı - 1 Paylaşım
Amat Konusu ve Özeti
Sayfa: 239 sayfa Basım Tarihi: 2015
"Kıyıda ise üç direkli, iki güverteli ve 58 toplu bir kalyon, o karanlıkta usturmaçlarını puta edip iskeleye palamar vermişti. Yelkenlerin sarılı olduğu serenler hisar edilmiş ve tez zamanda yola çıkacağını ilân için mizana direğine mavi bayrak çekilmişti. Esrarengiz adam, kalabalığı yarıp elinden tuttuğu İsrâfil'le iskeleden gemiye doğru yürümeye başladı. Kalyonun dikmesinin palangalarına asılan ve tıraka tutan gemicilere vardiyan, Yisa, sizi gidi sütü bozuk sünepeler! Yisa beraber! Varda ruhsuzlar! Varda! Bre aman! Laşka! Laşka!? diye feryat ediyor ve hurçların, sandıkların ve fıçıların ambarlara usûlünce istifine nezaret ediyordu.
Güneşin doğmasına 7 saat kala esrarengiz adam, sürme iskeleden kalyonun çukur güvertesine çıkmak istedi. Fakat eline ne kadar asılırsa asılsın Eşek İsrâfil yerinden bir türlü kımıldamıyordu. O karanlıkta eline son bir kez daha asılıp Gel yâ mübarek diye nida eyledi. Bunun üzerine çocuk her nedense inat etmekten vazgeçti. Ne var ki, sürme iskelenin kayganlığından dolayı düşmemek için midir, İsrâfil'in kuşağına 40-50 yaşlarında, iri yapılı, sırma işlemeli siyah kaput giymiş biri yapışmıştı. İşte bu adam kuşağı bırakıp küpeşteyetutundu ve güverteye ayak bastı. Bunun ilâhi düzenin bozulması demek olduğunu hiç kimse bilmeyecekti."
Daha önce İhsan Oktay Anar okuyan biriyseniz sözcükleri kullanış biçimi ve sözcük seçimiyle ne kadar farklı bir yazar olduğunu bilirsiniz. Eğer hiç okumadıysanız kesinlikle bizim Türkçemizden ayrı bir dil kullandığını ve çokça sözlük kullanmanız gerekeceğini şimdiden söyleyeyim.
Amat, dini motiflerle örülü, bolca dini konulara göndermeler içeren ama olay örgüsüyle dolu dolu bir kitap.
Her biri hayatında en az bir cinayet işlemiş 247 mürettebatla istanbuldan yola çıkan 247 adet meşe ağacından yapılmış Amat isimli bir Osmanlı kalyonunun esrarengiz maceraları ve bu kalyonda yaşanan tuhaf olaylar çerçevesinde giden sürükleyici bir kitap. Benim için artık İhsan Oktay Anarın Puslu Kıtalar Atlasından daha iyi bir kitabı var.
Kitapta geçen bazı göndermelerse şöyle:
-Amatı yapan Deli Marangoz Nuh Usta. (Nuh Peygamber)
-İsrafil adlı çocuğun Teyakkuz anlarında bir boruyu üflemesi. (İsrafilin suru üflemesi)
-Geminin kaburgasından gemi pruvasına bir kadın heykeli yontulması.(Erkeğin kaburgasından kadının yaratılması)
-Mahkumların atıldığı Cehennem adlı hücrede Celladın yolculuğu, ki burada da cehennemin katları, Cehennem, Sair, Sakar, Cahim, Hutame, Leza ve Haviye'ye bir gezinti söz konusu.
-Diyavol Paşanın, Koca Reis kararına tepki gösterenlere; 'Ben sizin bilmediklerinizi de bilirim!' cevabı.
-Ali Reisin 'Çıktığımız şu uğursuz seferin sonuna kadar süre ver bana! İşte o zaman göreceksin, kendine vekil seçtiğin bu yaratığın ne mal olduğunu!' şeklindeki çıkışıyla iblise yapılan atıf.
-Diyavol Paşanın Süleyman Reise tüm kitaplarını okuma izni verirken bir kitabı yasaklayıp kesinlikle dokunmamasını söylemesi. (Yasak elma)
-Süleyman Reisin rüzgara hükmetmesi Enbiya 81. Ayet
-Dahası kitabın genelinde geçen ölümsüzlük konusu ki, Tâhâ120. Ayet yani iblisin en önemli kozu olan ölümsüzlüğe bir gönderme.
-Şövalyenin yamak Habil'e bir ayeti sorduğu kısım -Bakara 8- da olayın seyri ve sonucu bakımından benim fazlasıyla ilginç bulduğum göndermelerden biriydi.
Osmanlıcaya ve eski kelimelere çok aşina olmasam da, İhsan Oktay Anar okumaktan zevk aldığım bir gerçek. Bu kitabında maceralarını o dönemin bir yelkenlisinde yaşayan denizcilerin mistik hayatlarına harikulade bir perspektiften bakmayı başarmış.
Bir deniz aşığı olmam ve yelkenlilere ayrıca ilgi duymamdan olsa gerek; hikâyecinin anlatımıyla kendimi gemide gemicilerin arasında buldum. Güvertelerde onlarla birlikte gezdim ve onlarla birlikte o havayı teneffüs ettim. Hikayenin temel örgüsünün ise yine mistik ve din öğelerinden kurulu olduğunu söylemekte fayda var. Kitabı eline alan, yazarın evvelki eserlerini tecrübe ettiyse zaten aşağı yukarı ne bulacağını kestirebiliyordur. Dolu dolu bir eser. Belki benimkisi tipik bir okuyucu doyumsuzluğu ancak kitabın aniden bitişi ile; her bir güçlü karakter hakkında keşke daha çok yazsaydı diye hayıflanmadan edemedim.
Pek nadir yaptığım bir şeyde olsa bu sefer kalben Anar’ı tebrik etmek isterim. Ve her zamanki gibi herkese özellikle de Osmanlıca, denizcilik, yelkenli, mistisizm ve macera merakı olanlara bu kitabı tavsiye ederim.
İhsan Oktay Anar'ın başlı başına post modern üslupla yazılmış bir eseridir. Romanda iki Osmanlı gemisini batıran kara sancaklı gemiyi bulmak için yola çıkan Amat isimli geminin macerasını okuyacaksınız. Eser iç içe geçmiş hikâyeler ve özellikle Kuran-ı Kerim'e yapılan göndermelerin yanı sıra mitolojik öğeleri de içinde barındırmaktadır.
Şeytandan insana, ölümden ölümsüzlüğe pek çok simgenin işlendiği eser post modern anlatmaların başyapıtı olacak cinstendir. Kaldı ki romanı okuduktan sonra tahlili için makaleleri karıştırıp birkaçına göz attığınızda okuduklarınızın nasıl da anlam kazandığını görecek ve içinizde doğan tekrar okuma isteğine şaşıracaksınız. Sonuç olarak diyebilirim ki İhsan Oktay'ın bu romanı kesinlikle okunması gereken eserler arasındadır.
İhsan Oktay Anar'ın başlı başına postmodern üslupla yazılmış bir eserdir. Romanda iki Osmanlı gemisini batıran kara sancaklı gemiyi bulmak için yola çıkan Amat isimli geminin macerasını okuyacaksınız. Eser iç içe geçmiş hikayeler ve özellikle Kuran-ı Kerim'e yapılan göndermelerin yanı sıra mitolojik öğeleri de içinde barındırmaktadır.
Şeytandan insana, ölümden ölümsüzlüğe pek çok simgenin işlendiği eser postmodern anlatmaların başyapıtı olacak cinstendir. Kaldıki romanı okuduktan sonra tahlili için makaleleri karıştırıp birkaçına göz attığınızda okuduklarınızın nasıl da anlam kazandığını görecek ve içinizde doğan tekrar okuma isteğine şaşıracaksınız. Sonuç olarak diyebilirim ki İhsan Oktay'ın bu romanı kesinlikle okunmalı ve okutturulmalı.
'Amat'ı iki bin altı yılında devretmişim.Şimdi ne kalmış aklımda eserden,,,deniz,sisli deniz,puslu deniz,kalyonlar,eski Türkçemizle dolu cümleler,ilginç roman kahramanları.Başka? Bir de Yazarımızın beni bu bir tek eseri ile okuma hazzı ile doldurduğu...Şu notumu buldum bu kitabımla ilgili,Maziden bir hatıra olsun kendime bu not,diye buraya alıntılıyorum:
"18 Ekim 2006 Henkel Murat Özçelik uğrayacak...Uğradı.
1500 ve 900 gr perwoll için fiyat düşürdük..
350,00+Kdv hizmet bedeli faturası kesilecek.
1000 gr perwoll eski ürünler bitince alınabilir!!!
Kasım insertünü hallettik. Kasım % 30 ürünü belirlendi...
(İhsan Oktay Anar'ın AMAT başlıklı romanını hediye verdim Murat Bey'e...)"
Pazar,27 Nisan 2014
Amat - S41
"Alacakaranlıkta onu sadece bir kayıkçı gördü. Gemilere birer ad verilmediği o dönemde, kalyonun kıç aynalığında, yaldızlı zemin üzerine siyah boyayla sağdan sola yazılmış o dört harfi, Elif, Mim, Elif ve Te harflerini güçlükle okuyabildi: -AMAT-
O uğursuz gün tersaneden kalkıp denize açılan esrarengiz kalyonun adı bu idi."
BgrsSrnv tarafından eklenmiştir.
Amat Sözleri ve Alıntıları
" İlk kez öldürdüğünde bir değil, sanki bin kişiyi öldürmüş gibi olursun. Yeni doğmuş ve annesi tarafından emzirilen o bebeği öldürmüşsündür. Babasının başını okşadığı o çocuğu da, bir genç kıza aşkını ilan eden o delikanlıyı da, zavallı bir kadının kocasını da, savaşa giderken ailesi tarafından uğurlanan o masumu da..bütün bu kişileri öldürmüş olursun. İkinci kez birini öldürdüğünde alt tarafı bir tek kişi öldürmüşsündür. Üçüncü kez ise, kimseyi öldürmüş sayılmazsın."
"İster alın yazısı densin ister matematik, kesinlik özgür bir insanı daima çıldırtırdı." s.118
"Oysa dünya binde bir de olsa yanılma payı bırakanlara aittir bana kalırsa."
"Geleceği bilme konusunda en çok başvurduğu yol, bir kitabın rasgele bir sayfasını açtıktan sonra gözüne ilişen cümleyi okuyup bundan bir anlam çıkarmaktı." s.28
"Adlar da ölüler kadar ağırdır. Taşıyabilecek misin bu adı?" s.180
Amat Kitap Listeleri
Deniz Tutkunlarının Okuması Gereken En İyi Denizcilik Kitapları
Uçsuz bucaksız mavi sularda yolculuk etmeyi sevenler buraya! Deniz tutkunlarının ve denizcilikle ilgilenenlerin mutlaka okuma...
Yeni kitabım... Okuyan var mı?
keyfli okumalar, henüz bu yazarın hiçbir kitabını okumadım, ne zaman sırası gelir bilemiyorum
25.01.18 beğen cevap
Puslu kıtalar atlasını okudum, harikaydı
Bir "Puslu Kıtalar Atlası" değil. :)
-Ahmet Emin Atasoy