Dövizli Kredi Kullanımına İlişkin Sınırlamalar – BAĞATUR HUKUK | LAW
Global ekonomi ve uluslararası ticaret Türk Lirası’nın yanında uluslararası para birimlerini de aktif olarak kullanma zorunluluğunu beraberinde getirmiştir. İthalat ve ihracat yaparak ekonomik hayatı canlı tutan, yabancı müşteriler ile yapılan sözleşmelerde prosedürü kolaylaştırmak isteyen yatırımcılar ve iş insanları için döviz ve dövizle endeksli kredi kullanmak ticari hayatın bir gerekliliği haline gelmiştir. Bu gereksinim diğer tüm ticari ve sosyal ilişkiler gibi kanunlarla düzenlenmeli ve belirli standartlara oturtulmalıdır.
The necessity of using foreign currency in connection with economic globalization and international trade. Business people who import and export, also parts of international agreement need to use foreign currency in business life. This necessity has toregulated by legal rules as other social relation and maintain quality standards.
25 Ocak 2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2018/11185 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar ile küçük işletmelerin ve gerçek kişilerin döviz kredisi kullanımlarına ciddi kısıtlamalar getirilmiştir. Karara göre, 02/05/2018 tarihi itibariyle döviz geliri olmayan Türkiye’de yerleşik kişiler, yurt dışından veya yurt içinden döviz kredisi kullanamayacaktır. Döviz gelirinden kasıt ise; ihracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerden elde edilen gelirleri kapsamaktadır.
Belli istisnalar haricinde,
-Döviz geliri bulunmayan şirketler, yurtdışından veya yurtiçinden döviz kredisi kullanamayacaklar;
-Döviz geliri bulunan şirketler ise, kullanmak istedikleri kredi tutarı ile mevcut kredi bakiyesi toplamı, şirketin son üç mali yılda elde ettiği döviz gelirleri toplamını aşmadığı durumlarda dövizli kredi kullanabilecekler.
SÖZ KONUSU YENİLİKLER VE DÜZENLEMELER:
3.1. Son üç mali yılda döviz geliri olmayan şirketler, belgelemeleri şartıyla olası döviz gelirleri toplamını aşmayacak şekilde döviz kredisi kullanabilmektedirler.
3.2. Kredi bakiyesi 15 milyon ABD Doları üzerinde olan şirketler döviz gelirine sahip olup olmadıklarına bakılmaksızın gerek yurtiçinden gerekse yurtdışından serbestçe döviz kredisi kullanabilmektedirler.
3.3. Kullanım tarihinde, krediyi kullananın kredi bakiyesinin 15 milyon ABD Dolarının altında olması durumunda, kullanılmak istenen kredi tutarı ile mevcut kredi bakiyesi toplamı son 3 mali yılın döviz gelirleri toplamını aşamayacaktır.
3.4. Kamu kurum ve kuruluşları, bankalar, finansal kiralama şirketleri, faktoring ve finansman şirketleri dövizli kredi kullanabilmektedirler.
3.5 17 Şubat 2018 tarihli ve 30335 sayılı Resmi Gazete’de “Döviz Pozisyonunu Etkileyen İşlemlerin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Tarafından İzlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” adı altında bir düzenleme yayımlanmıştır. Yayınlanan bu yönetmelik ile 15 milyon ABD Doları ve üstünde kredisi olan firmalara bildirim ve bağımsız denetim yükümlülüğü getirilmiştir.
3.6. Yönetmelik ile dövizli kredi tutarlarının ABD doları karşılığı, Resmi Gazete’de ilgili dönemin son iş gününde ilişkin yayımlanan döviz alış kuru kullanılarak hesaplanacaktır.
3.7. Bildirim yükümlülüğü bulunan şirketin, dövizli kredileri toplamının Bankaca tanımlanan sınırın altında kalması durumunda, takip eden yıllık hesap döneminden itibaren bildirim yükümlülüğü sona erecektir.
3.8. Finansal veriler için, veri formu doldurulmuş olarak Merkez Bankası’na müteakip hesap döneminden itibaren bildirim yükümlülüğü getirilmiştir.
3.8.1. Bildirim yükümlülüğü bulunan şirket, yükümlülüğünün başladığı tarihten itibaren 60 iş günü içinde denetim sözleşmesi yapmak zorundadır.
3.8.2. Yıllık hesap dönemine ilişkin bildirilen veriler ve bu verilerin ara dönemlerde bildirilen veriler ile tutarlılığının denetimi denetçi tarafından Kamu Gözetimi Kurumu’nun düzenlemelerine uygun olarak, takip eden yılın 31 Mayıs tarihine kadar tamamlanmalıdır.
4.1. Türkiye’de yerleşik , iştiraklerini finanse eden şirketler, aralarındaki kredi sözleşmelerini Türk Lirası üzerinden hazırlamalı ve bu sözleşmelere ait para transferlerini de Türk Lirası üzerinden yapmalıdırlar.
4.2. İştiraki finanse etmek amacıyla yapılan her türlü para transferi de iştirakin yasal kayıtlarına Türk Lirası karşılığından alınmalı ve borç ödemeleri kayıtlardaki Türk Lirası değer üzerinde yapılmalıdır.
BİLİMSEL MAKALE ,İstanbul 2018
Dr. M. Çağrı BAĞATUR, Ph. D.
İş Geliştirme Yöneticisi, İlkay ÖZELTÜRKAY
dövizli kredi kullanımıdövizli kredi kullanımına ilişkin sınırlamalardövizli krediye getirilen sınırlamalartürk parası kıymetini koruma hakkında 32 sayılı kararda değişiklik yapılmasına dair karartürk parasını koruma hakkında 32 sayılı karartürk parasını korumaya ilişkin düzenlemeler