HÜSEYİN AKAR » 65- Daimi Cengiz
1956 yılında Dersim’in merkeze bağlı Korta Sure köyünde doğdu, ilkokulu, 4. sımfa ka¬dar çevre köylerde, son sınıfı ise Tunceli il mer¬kezinde okudu. Ortaokulu yine bu il merkezinde bitirdi. Öğretmen Okulu’nu Kırşehir’de bitir¬mek üzere iken, MC Hükümeti’nin hışmına uğ¬radığı için bitiremedi. Okuma hakkı elinden alındı ve okuldan uzaklaştırıldı. Danıştay kara¬rıyla, 1976 yılında Diyarbakır Öğretmen Oku¬lu’na dönerek bitirebildi.
1976-79 yıllan arasında Yozgat, Tunceli-lz-mir illerinde kısa ve uzun süreli olmak üzere il¬kokul öğretmenliği görevinde bulundu. Aynı yıllarda birçok üniversite sınavım kazanmasına karşın (Ortadoğu, Î.Ü., A.Ü. vb.) politik çalış¬maları nedeniyle öğrenimine devam edemedi.
1981-82 öğretim yılında, İstanbul l.T.I.A’si Gazetecilik ve Halkla İlişkiler Yüksek Oku-lu’nda_öğrenci iken, ayrılıp l.T.Ü. T.M. Devlet Konservatuvan’na girdi. Bu okulun, Temel Bi¬limler Bölümü’nü 1986 yılında bitirdi. 1986-1988 yıllarında, “Alevi-Bektaşi Semahları, Bö¬lümleri ve Melodik Yapıları” adlı tez ile, İTÜ’de master (Yüksek Lisans) yaptı. Yine aynı yıllar¬da (1986-1988’de), l.T.Ü. Sosyal Bilimler Ens-titüsü’nün Geleneksel Sanatlar Birimi’ne bağlı olarak l.T.Ü’nün çeşitli fakültelerinde öğretim görevlisi olarak folklor, müzik, halk müziği bilgileri derslerini verdi.
1981-1991 yıllan arasında, başta Dersim olmak üzere; çeşitli yakın yörelerde (Er¬zincan, Palu, Kiğı, Aşkale, Zara vb.), halk kültürü derlemeleri yaptı.
1991 yılında, Kırklareli Lisesi’nde müzik öğretmeni olarak çalıştı. 1991 yılı Tem¬muz ayında Almanya’ya gitti.
Derleme çalışmalannı makale, inceleme yazısı boyutunda Evrensel Kültür, Ware, Pir gibi dergilerde yayınladı. *
Dersim ve Kırmanc/Zaza folklorunu içeren zengin bir arşivi ve bununla ilgili mü¬zik çalışmalan var.
“Dersim Ezgileri I” ve “Sevda ve Kavga Ezgilerinde Dersim” adlı iki önemli ka-setiyle bu çalışmalann bir kısmını yaşama geçirdi. Bu kasetlerin rekor düzeyde satıl¬ması, sanatçının ün çıtasını aniden yükseltti.
Sanatçı, bu başansını, ses tonunun esnekliğine, yöresel ezgilere egemenliğine, de¬yişlere uyumluluğuna borçludur. Biraz da yöredeki görsel çalışmasının eserleri orijin nal seste, yani Dersimce (ana dilinde) okumasına, Dersim kültürünü sazlanyla bugü ne ulaştıran geçmiş ozanlara bağlılığına bağlayabiliriz.
Daimi; “Kasetimi, Dersim’in kavgasını ve sevdasını söz ve müzikleriyle omuzla-mış olan ve Dersim halk müziğinin üç büyükleri olarak bilinen SEY GAQİ, SA HAY-DER ve WELE YIMAM’ın anılarına ithaf ediyorum.” der.
O’nun, “Sevda ve Kavga Ezgilerinde Dersim” adlı kasetini, Dersim’in bu üç usta ozanına adaması, sanatçı duyarlılığının güzel bir örneği. Sanatçının kasetinde eser¬leri Dersimce, Kumanc/Zaza ve Türkçe dillerindeki yer vermesi, bir kültürün yansı¬masıdır.
Kasette şu eserler var:
A- Duzgı Duzgı, Cane, Munzur Kızıl, Tew Dela mı, Çeme Munzuri, Bava Kali. B- Anadolu, Dılo Dılo Na Sevda, Havva Qozu, Gulamı Gula, Nevroz Ateşi, Çe Çi¬ne, Lo Bira.
Bunlardan “Dılo Dıla Ne Sewda”y\ Sey Qaji saza söyledi, Daimi yeniden düzen¬ledi. Biz de Türkçeleştirdik.
Gönül gönül bu sevda Bu sevda bizim sevda Cemaatla kol kola Gönül verdi bu halka
Görün benimle bu kavga Bu gece cem bağlama Sazın perdesindeki seda Çağrıya gelmeyen kaldı dara Bu uğurda verildi kavga
Gelin görün bu kavga Her ot kökü üstü türer Her kuş kendi dilinde öter Her kim ki aslını inkâr eder Her izi kaybolur öğle gider
Dılo dılo bu sevda
Bu sevda bizim kavga Yurtseverlik aşkın ile Düşmana karşı kinin ile Ver başın kal sırrın ile Kol kanat çırp hızın ile
Bu kavga bizim sevda
DERSİMDEN PORTRELE kitabından dolayı eleştirildiğim çok oldu. Kendilerine yer verilmeyen dışında “niçin bu adama yer verdin de Şu adama yer vermedin” tenkitlerinin başında Daimi Cengiz geliyor.
“Bu adamın babası evine gelen iki silahsız 14-15 yaşındaki iki genci öldürüyor ve bunlar Pkk diye durumu atlatıyor. Daimi Cenciz babasını yermiyor bir nevi yaptırımına katılıyor, sen bunu es geçmişin” tenkitleri oldu.
Benim üzerinde durduğum, kişinin kendisinde aradiğım nitelikle sınırlı. Anne baba ve kardeşinin yaptıklarını kapsamıyacağı açık. İkincisi ben bu olumsuzluğu yeni duyuyorum. Olumsuzluğunu ve üzüntümü açıklarım H.Akar