Josip Broz Tito Kimdir Hayatı ve Yugoslavya - Levent Işıklı
Gran Fondo Casablanca 2020
Ana Sayfa Balkanlar Josip Broz Tito Kimdir Hayatı ve Yugoslavya
Josip Broz Tito Kimdir
Josip Broz Tito kimdir diye başlayalım isterseniz. Bir komünist olarak yola çıkan ama komünizmi yıkan kişidir Tito. 15 çocuktan birisi olarak dünyaya geldi. Kendisi 7. çocuktu. Alkolik ve kumar tutkunu bir baba, çok çalışkan bir annenin çocuğuydu. Zaman zaman babası Tito’ yu dilendirerek babasının borçlarını ödemeye yönlendirildi. Josip 7 Mayıs 1892 yılında Slovenya’ ya çok yakın bir Hırvat Köyünde dünyaya geldi. Hayalleri arasında Amerika’ ya gitmek vardı fakat gidemedi. Birinci Dünya Savaşı sırasında asker gitmek zorunda kaldı. Avusturya – Macaristan İmparatorluğu onu askere çağırdı. Kendisini görevlendirerek Rusya cephesine gönderildi. Burada kendisini göstererek 21 yaşında en genç astsubay ünvanını aldı. Savaş döneminde Rusya’ da esir düştü ve 2 yıl burada kaldı. Esirliği bittikten sonra 1 yıl kadar Pelagija Belousova’ nın evine sığındı. Rusya’ da sığındığı bu kadın onun ilk eşi olacak ve 1 yıl sonra Yugoslavya’ ya döneceklerdi. Döndükten sonra birkaç çocuğu hayatını kaybetti ve 3 yaşındaki kızının ölümünden sonra yasaklanan komünist partisine girdi. Eğitimini bu parti sayesinde aldı ve kendisinin de borcu olduğunu düşünüyordu. 1920 yılında büyük çalışmalar yaptı partisi için. Fakat 1928 yılında komünist propagandalar yaptığı için tutuklandı. Toplamda 5 yıl boyunca hapiste kaldı. Bu sırada karısı diğer çocuklarını alarak Rusya’ ya gitti. Karısından ayrıldı ve hapisten çıktığında 41 yaşındaydı. Rusya’ ya giderek Rusya için görevler aldı. Farklı kimliklerle ajanlıklar yaptı. Viyana ve Paris arasında sürekli görevlerde bulundu. Bu arada kadınlara düşkün birisiydi. Kadınlar olmadan yaşayamıyordu. Hayatına giren kadınları da çok umursamayan bir yapısı vardı.
Josip Broz Tito Savaş Yılları ve Yükselişi
Josip Broz Tito Kimdir – Hakkında
Son takma adı Hırvat isimlerinden birisi olan Tito oldu. 1940 yılında Yugoslavya partisinin başına geçti. Çok fazla tanınmıyordu. 1941 yılında hiç gücü olmayan partisinin başına geçti ve Nisan ayında Naziler Belgrad’ ı bombaladı. Yugoslavya 4 bölgeye ayrılmıştı. Sırpların 3 te biri öldürüldü. Almanlar denetim görevini o zamanın köklü dinci tarikatlarından Ustaşalar’ a vermişti. Aşırı milliyetçi ve faşist bir örgüttü. Hatta yaptıkları ile Almanları bile şaşırtmışlardı. Öldürecekleri insanlara kendi mezarlarını kazdırıyorlardı. Diri diri toprağa gömüyorlardı. Tito bu arada yabancıları ülkeden çıkartmak istiyordu. Partizanlar Almanlara karşı saldırılar düzenliyordu ve bunlarda da başarılı olmuşlardı.
Josip Broz Tito ve Yugoslavia
Hitler vurulan ve yararlanan her Alman askerine karşı 100 Yugoslav sivilin seçilip vurulmasını istemişti. Bu emrinin amacı sivillerin yardım etmesini engellemekti. Bu arada Tito adamlarını cesaretlendirip onlara güç vermeye çalışıyordu. Karizma bir kişiliği olduğundan Tito’ dan etkileniyorlardı. Onu dinliyorlardı. 1942 yılında Hitler Tito’ nun yakalanması için 100.000 mark teklif etti. Fakat işe yaramadı bu teklifleri. Tito bu arada pazarlık yapmak istiyordu. Hem Naziler ile hem de Yugoslav Kral taraftarlarına karşı mücadele veriyordu. Fakat Hitler “asiler ile asla masaya oturmam onları yok ederim” dedi. Tito bu dönem nazilere hiç bulaşmıyordu ve gerillaları ile saklanıyordu. Fakat 1943 yılının Haziran ayında 120.000 kişilik Alman ve İtalyanlar Tito’ yu Drina nehrinin kenarında sıkıştırdılar. Uçaklar bombalamaya başladı ve üst düzey askerlerinin bir kısmını kaybetti. Tito köpeği tarafından kurtarılarak ayakta kalmayı başarmıştı. Hitler mutlaka Tito’ nun öldürülmesini istiyordu. 10 gün boyunca bombardıman devam etti. Soğukkanlı davranarak tüm partizanlar bir arada kaldı. Ve bir akşam Tito nehri geçerek 20-30 mil kaçtı. Almanlar yorularak Tito’ yu vuramadılar ve 20.000 askerinin 2/3 ünün kaçmasını engelleyemediler. Tito Yugoslavya’ ya döndüğünde savaş kahramanı olarak karşılandı. Herkes onun partisine katılmak istiyordu ve kısa sürede 220.000 askeri vardı. Gücünü topladığında ise Yugoslavya Kralı yanlılarını Alman işbirlikçileri olarak ilan etti.
Tito 1944 Yılında Winston Churchill ile eşit konumda buluşma gerçekleştirdi. Hitlerin düşmanlarıyla görüşmeye başlamıştı. Batıyı yanına almaya çalışıyordu. Bir yandan da eski destekçileriyle Moskova’ ya buluşmaya gitti. Josef Stalin ile görüşerek Belgrad ve Yugoslavya’ yı işgal etmeye ikna etti. İki tarafla da arasını iyi tutarak aradan sivriliyordu. Bu denli fikirler ile Yugoslavya’ yı yönetebilecek güce yavaş yavaş erişiyordu. Tito hakkında bir çok söylentiler vardı. Cinsiyetini bile bilmiyorlardı.
Josip Broz Tito Yugoslavya semalarında uçak 2 Amerikan uçağını düşürdü. Bu sıralarda Rusya’ nın Yakını olarak biliniyordu Yugoslavya. Bu sıralarda Stalini görmeye giden Tito Maraşal Forması giymişti ve bu Stalin’ in hiç hoşuna gitmemişti. Stalin onu bir dolandırıcı olarak gördü.
Josip Broz Tito Yugoslavya Hakkında
Tito kolları sıvayarak ülkesinin kendi yağında kavrulmasını istiyordu. Bunun için hazırlıklar ve çalışmalar başlamıştı. Rusya 1946 yılında bir belgesel çekilmesini istedi ve Yugoslavya’ ya bir film ekibi gönderdi. Senaryoda Tito’ ya az yer verildiği için Tito çok sinirlenmişti. Fakat Rusya’ nın amacı başkaydı. Aslında bu çekim ekibi Rus casuslarıydı. Bunu anlayan Tito daha bağımsızlık olmak için hızlanıyordu. Rusya bunun farkındaydı ve Yugoslavya’ nın Bulgaristan ile birlikte Feradasyon kurulmasını emretti. Stalin’ in bu teklifini fazlasıyla düşünen Tito buna karşı geldi. Batıda sevilmeyen Yugoslavya, doğuda ise diğer komünist ülkeler tarafından dışlanmaya başlanıldı. Bu arada 56 yaşında olan Tito’ nun sağlık durumu iyi değildi. Ve komünist birliğinden çıkartıldı. Ekonomisi devamlı kötüye gidiyordu. Bu tarz bir karar vereceğini düşünmeyen Stalin Macaristan ordusuna haber göndererek Yugoslavya’ nın işgali için emir verdi. 1948 yılında bu gerginlik Tito’ yu yıldırmamıştı. Sonrasında Tito Hitler ile pazarlığa oturdu. 1949 yılının başında ABD ve Yugoslavya aralarında gizli anlaşma yaparak ekonomik yardımı kabul etti ve Sovyet Bloğundan bağımsız kalmayı onayladı. Bu ittifak Yugoslavya’ yı iyice geliştirdi. Batılılar gazeteci göndererek Tito ile sürekli röportaj yapıyorlardı. Tito’ nun bu gazeteciler ile yaptığı görüşmelerde kendisinin ata binmesini seven, yaşamın tadını çıkartan, avlanması ile etrafındakileri büyülüyordu. 1951 yılında 4. ve son karısı ile evlenmişti. Tito Yugoslavya’ yı liberalleştirmeye çalışmaya başlamıştı artık.
Josip Broz Tito Soğuk Savaş Sonrası
Savaştan sonra işçiler kendi fabrika ve tarlalarını yönetmeye başlamıştı. Hatta bazı özel işletmelere izin verildi. Bol miktarda yabancı yardım almıştı ve ülke zenginleşmeye başlamıştı. Stalin 1953 te öldü ve Tito ile dost olunmaya başlanılmıştı. Ülkesinde liderdi artık o. Soğuk savaş sayesinde önemli yer tutmuştu Tito. Dünyanın 2 süper gücünün arası yapabiliyordu ama ülkesinin bölünmesine engel olamıyordu.
1960 yılında 68 yaşına basan Tito artık olgun bir siyasetçiydi. Dünyadaki bağımsız ulusları yavaştan örgütlemeye çalışıyordu. En büyük avantajı herkesi dinlemesiydi. Köylüler ile sürekli vakit geçiriyordu. Belgrad’ ta bir seminerde etrafı Türk kadınları tarafından sarılmıştı. Kendi vatandaşları bu durumu çok kıskanıyordu. 80 Yaşına geldiğinde bile kadınlara olan düşkünlüğünden dolayı karısıyla kavga ediyordu.
Josip Broz Tito Sonrası Yugoslavya
1980 de 88 yaşında Belgrad’ ta vefat etti. Yugoslavlar tamamen yıkılmıştı. Kollektif yönetim ile 20 yıl daha yönetim devam etti. Fakat sonrasında gelir azaldı ve soğuk savaş dönemindeki gibi para kazanmıyorlardı. Tito efsanesi artık ülkeyi bir arada tutmaya yetmemişti. Dini fanatizm başladı ve Yugoslavya iç savaş ile parçalanmıştı. Tito’ nun en çok korktu şey de buydu. Şuanda Tito kendi doğduğu topraklarda unutuldu. Sırbistan hükümeti söylentilere göre Hırvatistan Devletine mezarı alın der fakat Hırvatistan bu mezarı Sırbistan’ dan almaz. 1992 yılında da Yugoslavya dağılmış oldu. Dağılan bu Yugoslavya şimdilerde Bosna Hersek, Sırbistan, Hırvatistan, Makedonya, Karadağ, Slovenya ve Kosova’ dır.
tito ve hitler
Önceki İçerikBosna Hersek Mostar Köprüsü ve Blagay Tekkesi Hakkında
Sonraki İçerikSansürsüz Deneme Yazıları – Miskinadam
Melhuzat February 5, 2020 at 6:12 pm
Tito’nun ölümünden sonra gerçekleşen olaylar neler başarabildiğinin bir göstergesi bence.