Mavi Kart üzerine bir öneri
Gönderen Konu: Mavi Kart üzerine bir öneri (Okunma sayısı 5177 defa)
« : 14 Haziran 2017, 11:22:46 »
Değerli Amatör Denizciler,
Yılın önemli bir kısmını deniz üzerinde geçiren kişiler, gerek deniz aşığı oldukları, gerekse yaşadıkları yer olması itibarıyle deniz temizliğine büyük önem verirler.
Bu bakış açısıyla dünyada sadece Türkiye’de yer almakta olan Mavi Kart uygulamasına olumlu bakabiliriz.
Pek çok şehrimizin kanalizasyon atıklarının büyük parçalar ayrılarak doğrudan denize verildiği ülkemizde, deniz temizliğine içinde birkaç kişinin yaşadığı teknelerin organik atıklarının kontrolü ile başlanması ilginçtir fakat az da olsa faydalıdır.
Net olmayan bazı hususlar nedeniyle, sübjektif bir cezalandırma şekline dönüşen mavi kart denetimleri pek çok amatör denizcinin kabusu olmaktadır.
Bu nedenle, Denizlerdeyiz Amatör Denizcilik Derneği (DADD) tarafından bu konuda çok önemli çalışmaları bulunan Ali Boratav’ın da içinde bulunduğu bir ekip kurulmuş, resmi makamlar nezdinde konunun uygulama ve hukuki temelleri üzerine girişimlerde bulunabilmek amacıyla bir çalışma başlatılmıştır.
Yaz sezonuna girmiş olduğumuz için bu çalışmalar ürünlerini vermeden, muhtemelen pek çok amatör denizci denetimler geçirecek ve cezalara maruz kalacaktır. Bu nedenle bazı hususlara dikkat çekmek istiyorum. Bunları tamamen kendi görüşüm olarak kabul edebilirsiniz.
Mavi Kart uygulamasının yasal dayanağı 26.09.2013 tarihli, dönemin Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar imzalı Gemi Atık Takip Sistemleri Uygulama Genelgesidir.
Genelgenin 6 (1) madesinde, genelgede tanımlanan usul ve esaslara uygun olarak atıklarını bertaraf ettiklerini belgeleyemeyenlere Çevre Kanununun ilgili hükümleri gereğince idari yaptırım uygulanacağı belirtilmektedir.
Çevre Kanununun 20.maddesindeki idari yaptırım konularından ancak ikisi amatör denizciler ile ilgili olabilmektedir.
g) 12 nci maddede öngörülen bildirim ve bilgi verme yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere 6.000 Türk Lirası idarî para cezası verilir. (Madde 12 deki bilgi verme konusu: “İlgililer, Bakanlığın veya denetimle yetkili diğer mercilerin isteyecekleri bilgi ve belgeleri vermek, yetkililerin yaptıracakları analiz ve ölçümlerin giderlerini karşılamak, denetim esnasında her türlü kolaylığı göstermek zorundadırlar.”
Buradaki 6.000 Türk Lirası ceza 2017 için 12.736 TL olarak uygulanacaktır. Amatör denizci teknesinin Mavi Kartı yoksa gerekli belgeyi vermemiş sayılabiliriz. Şimdiye kadar bu kapsamda verilen para cezalarının tamamı bu madde ile ilişkilendirilmiştir.
Bizlerle ilgili olabilecek bir diğer yaptırım konusu da 20. maddenin ı) 4. paragrafındadır:
4) Katı atık bırakan veya evsel atıksu deşarjı yapan tanker, gemi ve diğer deniz araçlarından bin (dahil) gros tona kadar olanlar için gros ton başına 10 Türk Lirası, bin ilâ beşbin (dahil) gros ton arasında olanlara bu miktar ve ilave her gros ton başına 2 Türk Lirası, beşbin gros tondan fazla olanlara ise, yukarıdaki miktarlar ve ilave her gros ton başına 40 Kuruş, idarî para cezası verilir.
Sözkonusu 10 TL 2017 yılı için 21.18 TL olarak belirlenmiştir.
Yani benim 10 küsür gros tonluk teknemin denetimi sırasında mavi kartımı ibraz ettikten sonra atıksu tankımı göz göre göre boşaltsam, alacağım ceza 210 küsür TL olmalıdır.
Peki uygulama nasıl olmaktadır? Sn. Ali Boratav’ın çalışmasındaki örneklerden yola çıkarsak, mavi kartı olmayana da, kartı olup atığını MARPOL kurallarına göre deşarj ettiğini itiraf edene de, belli bir süre kartını işletmeyene de (kişi başı sübjektif atık hesapları yaparak) aynı 12.736 TL ceza kesilmektedir. Bu konudaki en çarpıcı örnek sanırım, kişi başı günlük 50 litrelik varsayımdır. 100 lt altında bir depoya sahipseniz ve alargada kalmak istiyorsanız, bu hesaba göre ceza yememek için atık istasyonuna her gün ulaşabileceğiniz bir yeri seçmeniz ceza yemenizi engelleyebilir.
Denetim mercilerinin konfor alanında g) maddesi uyarınca ceza yazmak vardır, yani herkes bu şekilde ceza kestiği için uygulamacıların bunu resen değiştirmeleri artık mümkün olmayacaktır. Dolayısıyla sahil güvenlik yetkilileri ile tartışmanın bir yararı olmayacaktır.
Halbuki ceza hukukunda kesin delil şarttır ve şüpheden sanık yararlanır. Dolayısıyla, cezanın kesilebilmesi için suçun ispatlanması gerekir. Örneğin, mavi kartın olmaması, pis su deposunun olmaması veya yazılı itiraf delil sayılabilecekken herhangi bir denetim yetkilisinin kendince yaptığı hesap veya saptama cezaya baz teşkil edemez.
Konuyu başka bir bakış açısı ile örneklersek, durum, etrafta herkesin aşikar şekilde çeşitli suçlar işlediği bir şehirde polisin elinde kitaplarla okula gitmekte olan bir çocuğu hırsızlık suçundan tutuklayıp “Senin hırsızlık yaptığına karar verdik ve seni müebbet hapse mahkum ediyoruz, suçsuzsan mahkemeye başvur ve suçsuzluğunu kanıtla!” demesi gibidir.
Bu konu devletin üst kademelerinde daha net bir genelge ile düzeltilinceye kadar sanırım yapılacak en doğru aksiyon şu olacaktır: Mavi kartı olup, kartını denetimde ibraz eden tekne sahibi mahkemeye müracaat ederek suçunun kanıtlanmasını (zira burada suçsuzluğunu kanıtlayamayana ceza uygulaması vardır), denizi kirlettiği kanıtlanırsa da ilgili madde kapsamında cezalandırılmasını istemelidir. Emsal gösterilebilecek bir karar, çözüme önemli katkı da sağlayacaktır.
Şimdiye kadar bu konuda dava açılmamış olması uygulamanın aynı hukuksuz zeminde devam etmesine neden olmaktadır.
Ynt: Mavi Kart üzerine bir öneri
« Yanıtla #1 : 14 Haziran 2017, 11:37:13 »
Çok teşekkürler bu ayrıntılı bilgi için.
« Yanıtla #2 : 14 Haziran 2017, 11:45:37 »
Alıntı yapılan: Bülent Büyükdağ - 14 Haziran 2017, 11:37:13
« Yanıtla #3 : 14 Haziran 2017, 13:48:26 »
Yararlı bir girişim. Şunu belirtmeliyim ki, DADD'ın bir dernek olarak bu ve benzer çalışma gruplarını veya komisyonları kurarken üyelerinden gönüllü katılım sorması iyi olur. Umarım ki, benim üyeliğim henüz tescil edilmediği için böyle bir çağrı almamışımdır. Yoksa bu ve benzer konu başlıklarına katkı verecek çok kişi vardır aramızda.
Diğer taraftan, belki önceki yazılarımdan takip eden vardır, bu konuda hassas olan amatör denizcilerden birisiyim. Yüce Uyanık kardeşimizin yukarıdaki yazısının ilk paragrafında çerçevelediği "... deniz temizliğine büyük önem verirler" cümlesinin bir gerçeklikten daha çok bir tarif ya da niyet olduğunu düşünüyorum. "Bozma, koru, yakma, temiz tut" diyen Sadun Boro'nun anıldığı günlerde Kisse ve Okluk koylarının nasıl pislendiğini görmeliydiniz. Özelden genele bilâ ettiğimizde durum söylendiği gibi değil, bu kesin.
Mavi Kart uygulamasındaki olağanüstü saçmalıklarla mücadele ederken, çift taraflı olarak, işin bu yönü ile de ilgilenilmelidir. Bence bu önemli.
Ayrıca Yüce Uyanık Reis'in yazısında geçen günlük 50 lt pis su varsayımına ben rast gelmedim. Mevzuat kişi başı 2 lt x kişi sayısı x 2 gün üzerinden asgari depo kapasitesini işaret ettiğine göre, örneğin 6 kişi bir hafta için 6 x 2 lt x 7 gün = 42 lt çıkar ki, mesela 80 lt tankı olan bir tekne için SG'ye izah edilebilir bir durumdur.
Yazının hukuki tarafına tamamen katılıyorum. İş maalesef emsal olacak bir davaya bakar.
Bu konu vakit geçirmeden devlet ile konuşulup anlaşılması gereken bir konu. Kapsamına mutlaka koruma altındaki koy ve körfezlere kıyısı olan belediyeleri de alması gereken.
Çaba gösterenlere sonsuz teşekkürler.
« Yanıtla #4 : 14 Haziran 2017, 14:25:56 »
Bir kaç yıl önceydi sanırım Murat, Gezgin Korsan içinde birine 2 günde işte şu kadar atık suyunuz var şeklinde 12bin küsur lira ceza kesildiği yönünde bir bilgi aktarılmıştı. Hafızam yanıltmıyorsa 4 kişi 120 litre üretmişsinizdir gibi bir hesap yapıp ceza kesilmişti.
Tabii bazen aktarımlar,gerçekte olandan çok ama çok farklı olabiliyor. Bunu da not düşelim.
DADD'ın veri toplama çağrısını yapmasının da gerekliliği konusunda seninle benzer düşünüyorum. Hepsi arkadaşımız ve bilimsel düşünen kimseler olduğuna göre böyle bir çağrı/duyuru yapacaklardır.
« Yanıtla #5 : 15 Haziran 2017, 19:34:40 »
Sanırım bahsi geçen 50lt cezası budur;
« Yanıtla #6 : 15 Haziran 2017, 19:42:15 »
Bu yönetmeliğin 93. Maddesinde hesaplama var.
Bahsi geçen Ek.24 tablosu ise aşağıda;
« Yanıtla #7 : 23 Haziran 2017, 07:51:56 »
Ek 24 - Yani 20-50 litrelerin konuşulduğu tablo Gemilerin Teknik Yönetmeliğinin eki.
2. Maddesi şöyle başlıyor:
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, aksi belirtilmedikçe Türk Bayraklı ticari gemi ve su araçlarına uygulanır.
Bu konularda da aksi belirtilmediği için bizler için Özel teknelerin donatımı ile ilgili yönetmeliğin Ek 4'ü geçerli olmalı diye düşünüyorum. Yani 2lt x kişi.
Ayrıca orada öngörülen, taşma olmaması için minimum depo boyutu, yani bir kişi en fazla o kadar siyah su çıkarabilir diye düşünülmüş. Herkes o kadar üretecek diye bir mecburiyet de olmamalı.
Zira oradan sonrası denetimcinin sübjektif ceza hükmü oluyor ki, hakimler bile yeterli kanıt olmadan, normal ülkelerde, ceza kararı vermiyorlar.
« Yanıtla #8 : 23 Haziran 2017, 09:02:40 »
Alıntı yapılan: Yüce Uyanık - 23 Haziran 2017, 07:51:56
Çok doğru. Gemilerin Teknik Yönetmeliği ticari tekneler için. Diğer taraftan kanıt üzerine ceza bizim ülkemizde de geçerli, bknz SG broşürü. Bu başlıkta verilen ceza tutanağında adam akıllı bir kanıt var. Kaptan denize boşalttım demiş
« Yanıtla #9 : 23 Haziran 2017, 14:09:49 »
Alıntı yapılan: Murat Erciyes - 23 Haziran 2017, 09:02:40
Çok doğru, bu konuya burada değinmemişim. SG surekli Cevre Kanunu 20 g'ye gore bugünkü tarife ile 12.736 TL ceza kesiyor.
Denize boşaltım itirafı 20 ı) 4)e giriyor. GT basina 21.16 TL.
« Yanıtla #10 : 23 Haziran 2017, 16:27:25 »
Alıntı yapılan: Yüce Uyanık - 23 Haziran 2017, 14:09:49
31 Feet teknem 4 ton. Çevirmede denize boşalttım dersem 85 tl ile kurtuluyorum diye anlıyorum. Doğrumu? Yüce kaptanım
« Yanıtla #11 : 03 Temmuz 2017, 10:09:17 »
Ağırlık değil, Gros tonaj. Mesela benim 36 feet teknem 10.12 GT. Yani benim 21x10.12 TL vermem gerekiyor.
Ama geçen gün bir vesileyle görüştüğüm SG komutanı bu durumda dahi 12.736 TL ceza yazdıklarını söyledi.
Zaten bahsettiğimiz en önemli hukuksuzluk bu.
Bu arada yukarıda yorum yapmış reisler için..
Forumda bir başka bölümde DADD Hukuk komitesi için çağrı yapmıştım. Gönüllü olan reislerimizden yuyanik@denizlerdeyiz.org adresine acil emaillerini bekliyorum.
Toplu bir email göndereceğim.
« Yanıtla #12 : 08 Ağustos 2017, 18:12:48 »
Mavi Kart konusunda bu ayki Motor Boat & Yachting dergisinde çıkan yazımı, fotograftan tam okunamadığı için tam metin olarak aşağıda paylaşıyorum.
Bu kabustan en kısa sürede kurtulabilmek umuduyla.
“Mavi Kart - Temizlik mi Kabus mu?
Yılın belli bölümlerinde deniz üzerinde yaşamayı seçen bizler, etrafımızda kirlilik görmeyi asla istemeyiz.
Yapılan araştırmalar, deniz kirliliğinin %90 etkeninin karasal olduğunu gösteriyor. Deniz araçları kaynaklı %10’luk etkinin % 1’den daha azı ise özel teknelerden geliyor. Yani başka bir deyişle özel tekneler deniz kirliliğine yüzbinde 9 oranında neden oluyorlar.
Basit bir örnek verelim: ISKI verilerine Istanbul’daki 80 adet atıksu arıtma tesisi arasından ön arıtma sonrası (kabasını aldıktan sonra) deniz deşarjı yapan 8 adet tesisin toplam deşarj potansiyeli 4.123.870 m3’tür (%71.67).
Mevzuata göre günlük iki litre potansiyel harcama ile ve özel teknelerin içinde ortalama 3 kişinin olduğu varsayımıyla sadece Istanbul’dan denize verilen kabası alınmış atık suyun 687 milyon 311 bin 667 özel teknenin potansiyel atıksu harcamasına denk geldiği kolayca hesaplanabilir.
Türkiye’de 2010 verilerine göre toplam 32.500 tekne olduğuna göre bu teknelerin potansiyel atıksu deşarjı sadece Istanbul’un deniz deşarjının 0,00005’i kadardır. Mevzuatın dışına çıkıp, bu rakamı abartarak 10 ile çarpsak bile varacağımız sonuç 0,0005 (onbinde 5) olacaktır.
Bu çerçevede 150 GT altındaki petrol tankerleri ile 400 GT altındaki diğer gemilerin atık kontrolüne yönelik olarak ülkemizde dünyada eşi benzeri olmayan bir uygulama, Mavi Kart uygulaması başlatıldı.
Denizlerimizde bulunan ve atık su üretme potansiyeli olan bayrağı ne olursa olsun bütün küçük tekneler mavi kart sahibi olmak ve atıklarını sadece atık alım tesislerine vererek denizlerimizi temiz tutmak mecburiyetindeler.
Her ne kadar yetersiz sayıdaki atık alım tesislerinin çok önemli bir kısmı aldıkları atıkları doğrudan veya şehir kanalizasyonu yoluyla yine denize veriyorlarsa da mavi kart uygulamasının muhakkak deniz temizliğine katkısı oluyordur.
Mavi Kart mevzuatı ve denetimleri ile ilgili bazı hususlar, denizcileri deniz temizliği açısından sevindirmek bir yana, bu konunun özellikle amatör denizcilerin kabusu olmasına neden oluyor.
Şöyle bir ortam düşünün: Bir meydan, her köşede soygun, tecavüz, cinayet suçları işlenirken elinde kitapları ile okula gitmekte olan bir genç, polis tarafından durduruluyor ve kendisine “Bize göre sen hırsızlık yaptın, hırsızlık yapmadığını belgeleyemezsen seni müebbet hapse mahkum ediyoruz” deniyor.
Yani suçun ispatı yerine suçsuzluğun ispatı gerektiği gibi, aşırı bir cezalandırma var ve cezayı gerektiren yorumu hakim değil, polis yapıyor.
Mavi kart uygulamasında da ne yazık ki aynen böyle bir durum var. Sahil Güvenlik size ceza yazmayı istiyorsa teknenizin boyutu ne olursa olsun (2.5 metreden büyük olacak) ve ne yaparsanız yapın minimum ödeyeceğiniz ceza 2017 rakamlarıyla 12.736 TL.
Mavi Kart uygulaması Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 26.09.2013 tarihli Gemi Atık Takip Sistemleri Ugulama Genelgesi’ne dayanmakta. Genelgenin 6. maddesinde aynen şöyle bir tabir var “… bu genelgede tanımlanan usul ve esaslara uygun olarak atıklarını bertaraf ettiklerini belgeleyemeyenlere Çevre Kanunu’nun ilgili hükümleri gereğince idari yaptırım uygulanacaktır.”
Yani eğer atığınızı atık alım tesislerine vermiş olduğunuzu belgeleyemezseniz Çevre Kanunu’na göre ceza ödeyeceksiniz.
Sadece siyah su olarak düşünmeyin. Mutfaktaki bulaşık suyunuzu, değiştirmiş olduğunuz motor yağınızı zaman sınırlaması olmaksızın atık alım tesisine verdiğinizi kanıtlayamazsanız atığınızı denize boşalttığınız düşünülecek. Ama Çevre Kanunu’nun denizi kirletmekle ilgili maddesi ile değil, bilgi vermemekle ilgili maddesi çerçevesinde cezalandırılacaksınız.
Denizi kirlettiğinizi görürlerse ödemeniz gereken tutar, teknenizin gros tonajı çarpı 21.12 TL. Yani tekneniz 12 gros ton gibi ise olması gereken ceza 250 TL. Ama atığınızı atık alım tesisine verdiğinizi belgeleyemediğinizde, ki denize boşalttı iseniz, olmayan belgeyi veremiyorsunuz, ister 3 metrelik kayığınız ister 399 gros tonluk süper lüks yatınız olsun, cezanız 12.736 TL. Uygulamalara bakılırsa, “denize boşalttım” itirafı bile Çevre Kanunu’nun olması gereken 20 (ı) maddesi değil 20 g (bilgi vermeme) kapsamında cezalandırılıyor.
Ayrıca, diyelim ki sürekli restoran iskelelerinde geceliyorsunuz. Dolayısıyla tuvalet ve diğer gereksinimlerinizi de orada görüyorsunuz. O mekan eğer marina benzeri kıyı tesisi sayılmıyorsa bunun sizin potansiyel atıklarınızın denetimcilerce hesaplanmasına herhangi bir etkisi olmuyor. Eğer deponuzu boş bıraktıysanız, kesin denize boşaltmış sayılıyorsunuz ve aksini ispatlayamazsanız 12.736 TL ceza.
Bu hesaplama bazen öyle enteresan oluyor ki, özel teknelerde pis su deposu bulundurma mecburiyeti kişi başı 2 litre x 2 gün iken, yani teknede 4 kişi iseniz pis su deponuzun hacminin 16 litre olması gerekiyorken, bazı denetim elemanlarına göre kişi başı her gün 50 litre pis su üretiyor, yani 4 kişi iki günde 400 litre atık yaratıyorsunuz. O sırada eğer 400 litrelik bir depoya sahip değilseniz yandınız, ki küçük tekneler için bu boyut imkansız gibi. “Uluslararası MARPOL kurallarına göre 12 mil açıkta boşalttım” derseniz yandınız, 12.736 TL ceza. Çünkü kanunlara karşı hukuken öncelikli olan uluslararası bu anlaşma Mavi Kart konusunda hiçbir şey ifade etmiyor. Zira MARPOL küçük tekneleri değil 15 kişiden fazla yolcu taşıyan veya 400 GT’dan büyük uluslararası seferde kullanılan gemiler için geçerli. Yani koca yolcu gemileri binlerce yolcusunun atığını 12 mil açıkta boşaltabilir, ama siz hiçbir yerde ve hiçbir şekilde denize boşaltamazsınız.
Yapılan incelemeler, öngörülen atık üretimini karşılamaya yetecek alım tesisinin bulunmadığını, atık alım tesislerinin bazılarının 0 - 10 TL gibi rakamlar alırken, özellikle Hisarönü - Datça aralığında çok az sayıdaki atık istasyonlarında son derece fahiş rakamlar talep edildiğini ve son zamanlarda mavi kart temininde önemli zorluklar olduğunu gösteriyor.
Şükür ki sahil güvenlik şu sırada denetimlerini bu çarpıklıkların kendileri de farkında olarak insaflı bir şekilde yapmakta ve amatör denizciler de 10-15 günde bir depoları dolsa da dolmasa da mavi kartlarını işleterek bu tutarsız mevzuata uyum sağlamaya çalışmakta.
DADD Denizlerdeyiz Amatör Denizciler Derneği Hukuk Komitesi tarafından bu çerçevede mavi kart uygulamasının özellikle hukuki aksaklıklarının düzeltilmesine yönelik bir çalışma başlatıldı. Bu sayede özellikle amatör denizcilerin hedef değil, ortak amaca yardımcı olarak kabul edilmelerinin sağlanması ve uygulamaların da bu yaklaşımla yeniden düzenlenmesi umuluyor.
Amatör denizciliğin geçen yıldan itibaren kabusu olan mavi kart uygulamasının daha net ve hukuki bir zeminde yapılmasının amaca katkısının daha fazla olacağı inancı ile iyi seyirler…
R. Yüce UYANIK
DADD Yönetim Kurulu Üyesi"
« Yanıtla #13 : 08 Ağustos 2017, 18:39:47 »
Çok iyi bir yazı olmuş. Emeğiniz için teşekkürler Yüce reis (biraz kızılderili hitabı gibi oldu ). Dergide çıkması da çok önemli. Bu metini esas alarak hukuki ve idari platformlarda da gerekli yeniden düzenlemelerin yapılması için baskı oluşturmak (girişimlerde bulunmak) iyi olur. Bu konuda her türlü girişime destek olacağımın bilinmesini isterim.
« Yanıtla #14 : 08 Ağustos 2017, 21:54:32 »