QOSHE - Ene veya ben, dünya ve Bediüzzaman - Himmet Uç
Hamid Dabashi Ather Zia Chi Wang Neil Clark Jalal Abukhater Michael Chugani Michael Keevak Mina Al-Oraibi Romana Rubeo Yonden Lhatoo David Rothkopf Rachel Gilmer Carol Zhang Cristina Tzintzun Ramirez Odeh Bisharat Yoav Litvin George Galloway Darius Shahtahmasebi Ashley Starr Kinseth Vanessa Beeley Karim Raslan Netsanet Belay Evan Gottesman Ninna Kozorog Haaretz Editorial Gideon Levy John Wight Adam Langleben Cary Huang Daniel J. Levy Claudio Sopranzetti Yara Hawari Maryhen Jimenez Morales George Ciccariello-Maher Deepti Misri Amira Hass Laila Ahmet Danielle Ryan Asian Correspondent Staff George Soros Hwok-Aun Lee Shenaz Kermalli Rogel Alpher Ariel Sobel Imad Al-Din Hussein Finian Cunningham Ramzy Baroud Yasmin Ahmad Kamil Shabtay Bendet Linda Lim
Ene veya ben, dünya ve Bediüzzaman
Enenin penceresinden felsefe tarihini anlatıyor Bediüzzaman. Bu başlı başına bir teknik zafer, çünkü bütün felsefe ve dinler tarihinin sorunu ‘ben’in kendini ve alemi yorumlama ile geçmiş. Biri inek demiş öbürü onla mabud olarak tapmış, biri su demiş, diğeri ona tapmış, biri ateş demiş diğeri ona kurban adamış ve odun taşımış. Bugün de banka yapmış Abdülhak Hamid’in sözüyle “Para mabud bankalar mabed“ demiş. Hem de yüz yıl önce bir şiirinde, şehirli ve köylü kıyası yaparken. Bütün bir felsefe tarihini ene’nin penceresinden anlatmak, sapmaları ve isabetleri o bakış açısının bir yerlerine yerleştirmek… Bütün düşünce ve sanat, beşeri dinlerin hepsi, hatta tahrif olan ilahi dinler bile ben’in karıştırdığı bir sahte itikad paranoyası ile oluşmuş.
Ben de hep felsefe lügatinde ben kelimesinin tafsili var, hem psikanaliz ve psikoloji lügatlerinde ben kelimesinin yani ene veya egonun izahları var. Ünlü psikanalistlerin başta Freud, Kohut, Adler gibi insanlar bu kelime üzerinde çok durmuşlar, ondan doğan onun türevleri olan kelimeler ve izahları kitaplar dolusu.
Bir de psikanalistlerin ene çevresinde yazmış oldukları denemeler ve romanlar var. Onlardan birini okudum. Yalom diye bir sanatçı ateist, nihilist ne dersen az kalır bu adama azdır. Kitap 87 baskı yapmış, onu okuyorum. Bir öğrencim “ben okudum siz o kitabı okumasanız iyi olur hocam” dedi. Kitap Freud, Niçe ve Yalom üçlüsü arasında nihilist ve ateist paslaşmalar. Nerede olduğumuzu bundan iyi anlatan bir kitap olamaz. Nice itikatlar bu kitapların sayfalarında zaten yokken buhar olup gidiyor. Sayın Kültür Bakanı şu kitabı bir oku bak ülkenin çocuklarını nasıl hızla ateizme çağrıyor. Ondan sonra Bediüzzaman’ın tevhid ve o yoldaki eserlerinin ne kadar gerekli olduğunu bir anla. Ak Parti’nin kültür felsefesi yok, ülkenin kültürel açıdan nereye gittiğini gören akılları da yok, belki vardır, bühtan etmeyelim. Sayın Cumhurbaşkanı da Yalom’u okusun, Fırat’ın doğusu büyük sorun ama bu romanlar ve felsefi gibi görünen ateizm kumkuması kitaplar ülkeyi bitiriyor. Bediüzzaman’ın Tabiat Risalesi bir büyük panzehir ve ilaç ama kim kime dum duma…
Kitabı okudum o kadar korkunç bir zehir kitabı ki fare zehiri dağıtsa insanlar ölür ama ahiretleri konusu başka, bu kitap yıkıyor hem nasıl yıkıyor.
Felsefe tarihinin ene kelimesi etrafında yani ben veya ego kelimesi etrafındaki tutumu, ben’e bakış açıları bazen ekol olmuş bazen bir filozof. Eski Yunan, Bediüzzaman’ın karışık dediği bu dönem felsefesi, ipini koparmış enenin dalalet vadilerinde serserice dolaşması… Ondan sonraki yüzyılları da bu eski Yunan zehirlemiş. Hala zehir saçıyor bu dönem.
Sonraki yüzyıllar da ego etrafında yer almışlar, o kadar ayrıntı meseleler varki bütün bunları toplayın Bediüzzaman’ın psikanalist, psikoloji, din ve felsefedeki ‘ben’ hakkındaki fikirleri ile bir çalışma ortaya çıkarmak büyük bir gayret gerektirir. Bediüzzanan bu ben konusunda kıyametler koparmış ama kıyamet kitabın içinde, talebelerinin bunu güncelleme gibi dertleri yok, hatta anlamak da yasak. Biz hala izah edelim mi etmeyelim miyi tartışıyoruz, sabık otoriteleri anlatıyoruz. Çok büyük gayretler ve emekler........