NESNELERİN SALDIRGANLIK ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ - Gündem Türkiye
Yaşam içerisinde belirli uyarıcılar bizi eyleme yönlendiriyor olabilir. Yani bir diğer deyişle saldırgan uyarıcının varlığı bile bizi saldırgan bir davranışa yöneltiyor olabilir. Saldırgan uyarıcıyı kısaca açıklamak gerekirse, saldırgan tepkilerle bağdaştırılan, örneğin bir silah, ve yalnızca varlığıyla bile saldırganlık olasılığını artıran bir nesneye verilen isimdir.
Leonard Berkowitz ve Anthony Le Page’in düzenledikleri klasik bir deneyde üniversite öğrencilerini öfkelendirmişlerdir. Öfkelendirdikleri sırada bazılarının bulunduğu odada bir silah, diğerlerinin bulunduğu bir odada ise zararsız bir nesne bulunmaktadır. Daha sonra katılımcılara başka bir üniversite öğrencisine elektrik şoku verme olanağı tanınmıştır. Elbette ki gerçek bir elektrik şoku söz konusu değildir. Silah bulunan odada öfkelendirilen öğrencilerin, zararsız nesne bulunan odadaki öğrencilere göre daha yoğun elektrik şoku verdikleri görülmüştür. Temel bulgular ABD ve Avrupa’da bir çok kez tekrarlanmıştır.
Bunlar düşündürücü bulgular ve silah kısıtlaması karşıtlarının sıklıkla kullandığı silah öldürmez insan öldürür sloganının aksi yönünde bir sonuç ortaya koymaktadır. Yani silahlar öldürür. Leonard Berkowitz’in de söylediği gibi, öfkeli bir insan şiddet kullanmak istediğinde silahının tetiğini çekebilir. Ancak tetikte parmağı çekebilir ya da saldırgan davranmaya hazırsa ve bu tip davranışlara karşı güçlü ketleri yoksa onu saldırgan tepkiler vermeye yöneltebilir.
Bir diğer örnekte Washington’daki Seattle ve Kanada’daki Vancouver şehirlerini ele alalım. Bunlar bir çok açıdan benzer şehirlerdir. Her iki şehirde benzer iklim, nüfus, ekonomi genel suç hatta fiziksel saldırı oranlarına sahiptir. Bu iki şehir iki açıdan birbirlerinden ayrılırlar.
1) Vancouver’da silah sahibi olmak sıkı bir şekilde kısıtlanmıştır, Seattle’da bu tip bir kısıtlama söz konusu değildir.
2) Seattle’daki cinayet oranı, Vancouver’ın iki katından fazladır.
İkinci farklılığın birinciden mi kaynaklandığını tam olarak bilemeyiz. Bunun yanı sıra az önce bahsetmiş olduğunuz laboratuvar deneyindeki saldırganlık için, ABD ‘de silah gibi şiddeti teşvik eden uyarıcıların bir etmen olabileceğini gösterir.
Dünyanın farklı ülkelerindeki cinayet oranları ile ateşli silahların kolay ulaşılabilirliği arasında yüksek bir korelasyon olduğunu gösteren ülkeler arası bir çalışma da bu düşünceyi desteklemektedir. Bir örnekle açıklamak gerekirse, silah bulundurmanın yasak olduğu İngiltere’de nüfus ABD’nin dörtte biri kadardır. Buna karşın cinayet oranı ise ABD’nin on altı da biridir.
saldırganlık, saldırgan uyarıcı, saldırgan