Bebeklik ve çocukluk çağında en sık görülen deri hastalıklarından biri atopik dermatit/alerjik egzamadır. Atopi kelimesi; genetik olarak alerjik hastalıklara yatkınlık anlamına gelir. Halk arasında "alerjik bünye" diye de tarif edilir. Genellikle atopik kişilerin ailelerinde saman nezlesi, astım gibi alerjik hastalıkların varlığı söz konusudur.Bebeklikte egzama ile kendini gösteren atopi, önlem alınmaz ise erişkin yaşta solunumsal alerjiler, astım ve el egzamalarına ilerleyebilir.Atopik dermatit/alerjik egzaması olan çocuklarda genetik olarak, deriye nem veren bir madde eksiktir ve yaşam boyu deri kurudur. Ciltteki bu kuruluk arttığında kaşıntı oluşumu söz konusu olur. Atopik dermatit/alerjik egzama çocukların %15 - % 30’unda gözlenebilmektedir. Atopik dermatit/alerjik egzama oluşumunu tetikleyen faktörler nelerdir?
Atopik dermatit/ alerjik egzamanın tetikleyicileri arasında çeşitli alerjen maddeler, bakteriler, tahriş edici maddeler (deterjan vb), mevsimsel değişiklikler ve stres yer alır.Yiyecek alerjenleri ağızdan veya temas yoluyla egzamayı alevlendirebilir. Özellikle tavuk yumurtası, inek sütü, soya, fıstık sık karşılaşılan alerjenlerdir.Hava yoluyla gelen ev tozu akarları, polenler de atopik dermatit/ alerjik egzamayı şiddetlendirebilmektedir. Bu alerjen maddelerin de deriden emilebildiğine dair kanıt vardır, bu durum deri testi ile de gösterilebilir (atopi patch test). 3 yaşından sonra gıda alerjilerinin çoğu kaybolur ve hava yoluyla gelen alerjenler öne çıkar. Atopik bebek ve çocuklar yünlü giysiler, toz, kum, sabun, deterjan ve kozmetiklerden olumsuz etkilenirler. Giysilerin satın alındıktan sonra yıkamadan çocuklara/bebeklere giydirilmemesi gerekir. Atopik bebek ve çocuklar için pamuklu giysiler tercih edilmesi ve ılık su ile sürtmeden banyo yaptırılması önerilmektedir.
Atopik dermatit/alerjik egzama için nasıl önlemler alınabilir?
Atopik dermatit/alerjik egzama görülme riskini azaltmak için gebelikten itibaren alınabilecek önlemler;• Gebelikte sigara ve alkol kullanımının bebeğeve anneye ciddi zararları olabilir. Bunlardan biri de bebeğin atopik dermatit/alerjik egzama olma riskinin artmasıdır.• Gebelikte sağlıklı beslenme, antiasitten sakınma önemlidir• Sezaryen ile doğan bebeklerde atopik hastalıklar, normal doğanlara daha sık gözlenebilmektedir.• Anne sütü ile beslenme ise alerjik hastalıklardan korunmada ilk adımdır. • Kendisinde alerji bulunan annenin gebelikte diyet yapması bebekte alerji riskini azaltmaz. Ancak emzirme döneminde alerji yaptığı bilinen bazı gıdalardan uzak durmak koruyucu olabilmektedir. Çünkü yiyecek alerjenleri anne sütüne geçerek, mukozal immün (bağışıklık) sistemini uyarıp alerjik bebekte reaksiyona yol açabilir. • Emzirme döneminde süt, yumurta, balık gibi gıdaları almayan annenin bebeğinde alerjik egzama görülme riski daha düşük olabilmektedir. Yine emzirme döneminde yeterli miktarda alınan kalsiyum, demir ve magnezyum bebekte alerjik egzama görülme riskini azaltabilmektedir.• Bebeklerin derisini nemlendirmek hem kaşıntıyı önlemede hem de alerjen ve tahriş edici maddelerin emilimini engelleme oldukça önemlidir. Deri banyodan sonra ilk 3-5 dk içinde nemlendirilmelidir. • Bir diğer önemli konu da ürün seçimidir; bebeklere/çocuklara sürülen bu kremlerin kokusuz olması, fıstık yağı gibi alerjen madde içermemesi gerekir.• Bebeğin bulunduğu oda ısısı ve nemi kontrol altında olmalıdır. • Obezite, çocukta alerjik egzama riskini arttıran bir diğer faktördür. Bu nedenle çocukların sağlıklı ve doğru beslenmesi büyük önem taşır. Bebek doğduktan sonra iyi bir deri bakımı, ürün seçimi ve tetikleyicilerden korunma konusunda mutlaka bir dermatoloğa danışılması ve ona göre hareket edilmesi gerekir.
Hastalık Belirtileri Çocukta döküntü