Konu: Su ürünleri sektörünün sorunları tartışıldı
02.12.09, 00:15 #1
01 Aralık 2009, 17:57
Akdeniz Üniversitesi (AÜ) Su Ürünleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nalan Gökoğlu, su ürünleri sektörünün üretim, kalite, pazarlama ve diğer alanlarda bir çok sorunu bulunduğunu bildirdi.
AÜ Su Ürünleri Fakültesi, Antalya Tarım Müdürlüğü ve Akdeniz Su Ürünleri Araştırma, Üretim ve Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü işbirliği ile düzenlenen Antalya İli Su Ürünleri Sektörünün Sorunları ve Çözüm Önerileri Paneli, Olbia Çarşısı Toplantı Salonu'nda yapıldı.
AÜ Su Ürünleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nalan Gökoğlu, panelde yaptığı konuşmada, Türkiye'nin dünya su ürünleri üretiminin binde 7'sini karşıladığını belirterek, ülkedeki deniz ürünlerinin yüzde 71'inin deniz, yüzde 7'sinin iç su, yüzde 18'inin de yetiştiricilikten karşılandığını kaydetti. Balık üretiminin yüzde 81'inin avcılık yapılarak elde edildiğini anlatan Gökoğlu, dünyadaki balık üretiminin yüzde 40'ının ise kültür balıkçılığından karşılandığını kaydetti. Gökoğlu, şöyle devam etti:
''Su ürünleri sektörünün çok büyük sorunları var. Üretimde, yetiştirmede, kalite ve pazarlamada önemli sorunlar yaşanıyor. Denizlerimizde avcılık yapan 20 bin gemi bulunuyor. Bu gemilerimizde soğutma ve dondurucu eksik. Dünyada avlanan balıklar gemilerde anında işlenerek satılırken, ülkemizde bu düzeyde gemi yok. Balık fiyatları çok istikrarsız. Balık toptancı halleri AB standartlarına uygun değil. Balık ve diğer su ürünleriyle ilgili satış rakamları tutulmuyor. Ülkemizde balıkçı barınakları sayısı yeterli ama bunların alt yapı eksiklikleri oldukça fazla. Balıkçı barınaklarının alt yapısı yok. Denizlerimiz ve diğer su kaynaklarımız verimli kullanılmıyor. Su ürünleri üretimi ve tüketiminde de bir çok sorun var.''
Su ürünleri sektörünün sorunlarının çözümü için öncelikle devlet özel sektör işbirliğinin sağlanması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Gökoğlu, ''Denizlerimizde ve diğer su kaynaklarında su ürünleri üretimini tek merkezden yönetecek kamu kurumu oluşturulmalı. Balıkçılık Bakanlığı gibi... Su ürünleri fakülteleri bilgi ve teknoloji üreten kurumlar haline getirilmeli. Yem konusunda sıkıntılar giderilmeli. Su ürünlerinin nakli ve depolanması konusunda da önemli sorunlar yaşanıyor'' dedi.
Gökoğlu, su ürünleri mühendislerine yetki ve sorumluluk verilmesini de istedi.
Antalya tarım müdür yardımcısı Yoran
Antalya Tarım İl Müdürlüğü Müdür Yardımcısı Mehmet Yoran da, Antalya'nın 640 kilometrelik sahili bulunduğunu hatırlattı. Antalya'da 5 bin 208 hektar göl ve derede yetiştiricilik yapıldığını anlatan Yoran, Antalya'da avcılık ve yetiştiricilikle 7 bin 367 ton balık üretimi gerçekleştirildiğini vurguladı. Antalya'da balık avcılığı yapan 691 gemi, 14 bin 450 ruhsatlı avcı, 1292 amatör balıkçı bulunduğunu bildiren Yoran, Antalya ve ilçelerinde 58 noktadan numune alınarak deniz kirliliğinin önlenmesi için çalıştıklarını sözlerine ekledi.
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'na bağlı, Akdeniz Su Ürünleri Araştırma, Üretim ve Eğitim Enstitüsü Müdürü Dr. Yılmaz Emre de, önlem alınmaması durumunda, Akdeniz'in küresel ısınma, bilinçsiz avlanma, çevre kirliliği gibi nedenlerden dolayı ''Mavi Çöl'' olmaya aday olduğunu ileri sürdü. Emre, Akdeniz bölgesinde anaç yetiştirmek ve üretim balığı haline getirmek amacıyla mırmır, sivruburun, karagöz ve kötek balık çeşitlerinin üretiminin artırılması için ''Ülkesel Su Ürünleri Islah ve Yetiştiriciliği Projesi'nin tamamlanmak üzere olduğunu bildirdi. Deniz hıyarı stoklarının araştırılması projesini sürdürdüklerini, bir çok ülke ile araştırmalar yaptıklarını ifade eden Emre, şöyle devam etti:
''Antalya Körfezi'nde Deniz Makrobentik Bitkilerin Araştırılması Projesi ile Balon balıklarının Popülasyonu Parametrelerinin Belirlenmesi Projelerimiz devam ediyor. Lagün ve dalyanı korumaya çalışıyoruz. Tesislerimizde 17 bin 523 ton levrek, 74 bin 541 ton çipura üretiyoruz. 2007'den itibaren de süs balıkları üretimine başladık. Böylece süs balıklarında ithalatı en az düzeye getirmeye çalışıyoruz. Bugüne kadar 600 bin üzerinde 18 tür süs balığı üretimi yapıyoruz. Bosna-Hersek balıkçılığını geliştirme projesi ile Kırgızistan Ton bölgesinde balık üretim istasyonu ve rehabilitasyonu projemiz var.''
Emre, Tarımsal Üretimi Geliştirme Merkezi (TÜGEM) ile Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı (JİCA) ile Karadeniz'deki kalkan balığının Akdeniz'de yetiştirilmesi projesinin devam ettiğini, yetiştirilen kalkın balıklarının ise 2 kilograma kadar ulaştıklarını sözlerine ekledi.
AÜ Su Ürünleri Fakültesi'nden Yrd. Doç. Dr. Erkan Gümüş, Türkiye'de yetiştiricilik, yatırım ve üretim sorunlarıyla ilgili sorunlar yaşandığına dikkati çekti. Yatırım aşamasında müteşebbisin yanlış yönlendirildiğini, bunun da zaman ve ekonomik kayıplara yol açtığını savunan Gümüş, su ürünleri yetiştiriciliği yapmak için 9-10 kamu kurumundan izin alınması gerektiğini, su yüzeylerinin kiralama sürelerinin kısa, kira bedellerinin de yüksek olmasının kültür balıkçılığını engellediğini kaydetti. Gümüş, şöyle konuştu:
''Üretim aşamasında da hatalı üretim yapılıyor. Bu konuda bilgi eksikliği var. Su ürünleri yetiştiriciliğinde kamu destekleri yetersiz. AR-GE çalışmaları yok. Islah ve genetik ve biyomoleküler çalışmaları yeterli değil. Bu da üretim kalitesini etkiliyor. Teknoloji kullanma eksikliği var. Ürün pazarlanması ve ürün çeşitliliği artırılmıyor. Tüketicilerde balık tüketimi konusunda bilgilendirilmiyor. Üretici birlikleri ve kooperatifler kaliteyi ve verimi artırmada sıkıntı yaşıyor. Balık fiyatlarında ise istikrar yok. Orkinosta kota sınırlaması ihracatı engelliyor. İhracata devlet desteği yok.
Kurumlar arası yetki ve sorumluluk karmaşası giderilmeli. Arazi ve su kaynaklarının kiraya verilmesi, kira bedelleri ile kiralama süresi makul seviyede olmalı. Çevreye uyumlu sistemler geliştirilmeli. Balık tür ve çeşitleri artırılmalı. Balık yetiştiriciliğine destek verilmeli. Su ürünleri sektörüne kredi ve sübvansiyon destekleri verilmeli. Yetiştiricilikle sigortacılık geliştirilmeli. Kalite kontrol sistemleri etkin çalıştırılmalı.''
Antalya İçsu Yetiştiriciler Birliği Başkanı Şükrü Toplu da su kaynaklarının kiralanması, yem ve patentli ilaç kullanımı konusunda sıkıntılar yaşadıklarını bildirdi. Antalya'da su kaynaklarının kiralanmasının başlı başına sorun olduğunu ifade eden Toklu, ''Balık çiftlikleri kiralarını ödemekte zorlanıyor. Kiralar, Türkiye geneline göre dört kat pahalı. Orman alanında kalan balık çiftliklerinde, balık pişirilip satılması yasaklanıyor. Bu sorun Hazine arazilerinde yaşanmıyor. Su ürünleri mühendisleri reçete yazabilmeli'' dedi.
02.12.09, 01:10 #2
Ab normlarını uygulasınlar lakin fırsatçılıkta yapmasınlar.Ab ülkeleri koop ların ve küçük balıkçılığın desteklenmesi projesinde ısrarlı ve endüstriyel balıkçılığa karşıyken bu konuda tek bir rapormu gitmiş bakanlıktan?Hala belediyelerin ve Dto içindeki oluşumların gözü barınaklarda,Ab balık çiftliklerine sadece rezervler tükenmesin bunuda zaten kıyı balıkçısı yapamaz derken iç su sayılan marmara ve karadenize malum sonarlarla donanmış bilmem kaç kulaç ağa sahip teknelerin girmesine izin verenlere ne denilmeli.Baba Yalçın sözü "haksızlık karşısında suskun kalan dilsiz şeytandır" vaka bu söz bir hadis,yani "yatacak yeriniz yok beyler" denizlerde hakkımızı çalarak gittiğiniz helalliğimiz almadığınız hac görevinide gözden geçirin.
sektörünün, sorunları, tartışıldı, ürünleri