(SERİ: VI, NO: 20)
MADDE 1 – 8/11/1998 tarihli ve 23517 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Seri: VI, No: 11 sayılı Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliğinin 4 üncü maddesinin (f) bendindeki tanım başlığı "Ekspertiz şirketi" iken "Gayrimenkul değerleme şirketi" olarak değiştirilmiş, (b) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 2 – Aynı Tebliğin, 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (c) alt bendi ve (d) alt bendi, (B) bendinin (c) alt bendi ve (d) alt bendi ile maddenin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, (A) bendinin (g) alt bendi ile (B) bendinin (g) alt bendi yürürlükten kaldırılmıştır.
"c) Başlangıç sermayesinin 7.200.000 YTL’den az olmaması,"
"d) Başlangıç sermayesinin;
50 milyon YTL’ndan az olması halinde, başlangıç sermayesini temsil eden hisse senetlerinin en az %10’unun,
50 milyon YTL ve daha fazla olması halinde, başlangıç sermayesinin 5.000.000 YTL’lık kısmını temsil eden hisse senetlerinin,
nakit karşılığı çıkarılmış olması,"
"c) Mevcut ödenmiş veya çıkarılmış sermayesinin 7.200.000 YTL’den az olmaması,"
"d) Mevcut ödenmiş veya çıkarılmış sermayesinin;
50 milyon YTL’ndan az olması halinde, mevcut ödenmiş veya çıkarılmış sermayesini temsil eden hisse senetlerinin en az %10’unun,
50 milyon YTL ve daha fazla olması halinde, mevcut ödenmiş veya çıkarılmış sermayesinin 5.000.000 YTL’lık kısmını temsil eden hisse senetlerinin,
"Bu maddede yer alan tutarlar, her yıl Kurulca yeniden belirlenebilir."
MADDE 3 – Aynı Tebliğin, 7 nci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki (d) bendi eklenmiştir.
"d) Kurucu olacak gerçek ve tüzel kişilerin gayrimenkul yatırım ortaklığı kurucusu olmanın gerektirdiği mali güç, itibar ve yeterli tecrübeye sahip olmaları,"
MADDE 4 – Aynı Tebliğin 8 inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 5 – Aynı Tebliğin, 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Kurul, başvuruyu Kanun ve bu Tebliğ hükümlerine uygunluk yönünden inceler."
MADDE 6 – Aynı Tebliğin, 9/A maddesinin ikinci, üçüncü ve beşinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Kuruluşta ayni sermaye konması durumunda, kurucular mahkemeye başvurarak şirkete konacak ayni sermayenin değerinin tespit edilmesi için bilirkişi atanmasını talep ederler. Bilirkişi raporu yanında değerleme raporu da dikkate alınarak bu madde hükümleri çerçevesinde belirlenecek sermaye rakamını içeren ve kurucularca imzalı esas sözleşme ile Kurul’a başvurulur."
"Ayni sermaye artırımı yapılması durumunda Kurul’a yapılacak esas sözleşme ön izin başvurusu öncesinde bilirkişi ve değerleme raporlarının hazırlatılmış olması gerekir."
"Ayni sermaye olarak konulacak gayrimenkuller ile gayrimenkuller üzerindeki sair ayni hakların değer tespitinde, TTK uyarınca mahkemece yapılan görevlendirme neticesinde hazırlanacak bilirkişi raporuna ek olarak, Kurul tarafından listeye alınmış ve 39 uncu maddede sayılan nitelikleri haiz bir gayrimenkul değerleme şirketinden ayrıca değerleme raporu alınması şarttır. Hazırlanan raporlarda gayrimenkulün veya gayrimenkul üzerindeki sair ayni hakların değerine ilişkin olarak ulaşılan tutarlardan düşük olanı ayni sermaye olarak esas alınır."
MADDE 7 – Aynı Tebliğin, 10 uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Ani usulde kurulan veya esas sözleşme tadili yoluyla gayrimenkul yatırım ortaklığına dönüşen ortaklıklardan;
a) Ödenmiş sermayeleri 50 milyon YTL’ndan az olanların, kuruluşlarının veya esas sözleşme değişikliklerinin ticaret siciline tescilini takip eden bir yıl içinde,
b) Ödenmiş sermayeleri 50 milyon YTL ve üzerinde olup 100 milyon YTL’ndan az olanların, kuruluşlarının veya esas sözleşme değişikliklerinin ticaret siciline tescilini takip eden üç yıl içinde,
c) Ödenmiş sermayeleri 100 milyon YTL ve daha fazla olanların, kuruluşlarının veya esas sözleşme değişikliklerinin ticaret siciline tescilini takip eden beş yıl içinde,
faaliyetlerin yürütülebilmesi için gerekli olan mekan, donanım ve personeli temin etmeleri ve organizasyonu kurmaları, kaynaklarının zorunlu giderler dışında kalan kısmı ile varlık portföyünü oluşturmaları, şekli ve esasları Kurulca belirlenecek halka arz başvuru formunu ve formda belirtilen belgeleri tamamlayarak ödenmiş sermayelerinin asgari % 49’unu temsil eden halka arz edilecek hisse senetlerinin kayda alınması talebiyle Kurula başvurmaları zorunludur. Asgari % 49’luk halka açıklık oranına, (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen süreler içinde yapılacak bir veya birden fazla halka arz sonucu ulaşılması mümkündür."
MADDE 8 – Aynı Tebliğin, 15 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
"Ortaklık hisse senetleri nama veya hamiline yazılı olarak ihraç edilebilir. Ancak, ayni sermayeyi temsil eden hisse senetlerinin nama yazılı olması zorunludur."
MADDE 9 – Aynı Tebliğin, 18 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 18 – Yönetim ve denetim kurulu, TTK’nın ilgili maddeleri uyarınca seçilir ve görev yapar. Ancak, yönetim kurulunda görev alacak üyelerin en az 1/3’ünün;
a) Ortaklıkta %10 veya üzerinde pay sahibi veya bu oranda oy hakkı olan diğer ortaklardan,
b) Ortaklıkta yönetim kuruluna aday gösterme imtiyazını içeren pay sahibi ortaklardan,
c) Danışmanlık hizmeti alınan şirketten,
d) İşletmeci şirketlerden,
e) (a) ve (b) bentlerinde yazılı kişilerin %10’dan fazla paya veya bu oranda oy hakkına sahip olduğu şirketlerden,
f) Ortaklığın iştiraklerinden,
bu Tebliğ’in 4 üncü maddesinin (g) bendinde tanımlanan anlamda bağımsız olması ve bu hususa ortaklık esas sözleşmesinde açıkça yer verilmesi zorunludur. 1/3’ün hesaplanmasında küsuratlı sayı ortaya çıktığı takdirde en yakın tam sayı esas alınır."
MADDE 10 – Aynı Tebliğin, 19 uncu maddesinin sonuna aşağıdaki cümle eklenmiştir.
"Genel müdürün münhasıran tam zamanlı olarak bu görev için istihdam edilmiş olması zorunludur."
MADDE 11 – Aynı Tebliğin, 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
a) Ortaklıkta sermayenin %10 veya üzerinde paya veya bu oranda oy hakkına sahip ortaklar,
c) Ortaklığa danışmanlık hizmeti veren şirket,
d) (a) ve (b) bentlerinde sayılanların %10 dan fazla paya veya bu oranda oy hakkına sahip oldukları diğer şirketler,
e) Ortaklığın iştirakleri."
MADDE 12 – Aynı Tebliğin, 22 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve dördüncü fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Portföy değerinin %10’unu aşması halinde ortaklık; portföyünün para ve sermaye piyasası araçlarından oluşan kısmını, bünyesinde Kurulun lisanslama düzenlemeleri çerçevesinde lisans belgesine sahip yeterli sayıda portföy yöneticisini istihdam etmek suretiyle kendisi yönetebileceği gibi, Kuruldan yatırım danışmanlığı yetki belgesi almış bir kuruluştan imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi kapsamında danışmanlık hizmeti almak suretiyle de yönetebilir. Bunlara ilaveten, portföyün para ve sermaye piyasası araçlarından oluşan kısmının yönetiminin, imzalanacak bir portföy yönetimi sözleşmesi kapsamında Kuruldan portföy yönetimi yetki belgesi almış bir kuruluşa bırakılması da mümkündür. Ortaklıklar tarafından para ve sermaye piyasası araçlarından oluşan portföyün yönetimine ilişkin olarak bu üç yöntemden birinin kullanılması ve bu durumlarda Kurulun portföy yönetimi ve yatırım danışmanlığına ilişkin düzenlemelerine uyulması zorunludur."
"Ortaklıkta doğrudan veya dolaylı olarak yönetim kontrolünü sağlayacak oranda sermaye payına, oy hakkına veya aday gösterme imtiyazına sahip olan gerçek veya tüzel kişiler ortaklığa danışmanlık hizmeti veremezler. Danışman şirket ile işletmeci şirket sıfatı aynı kişide birleşemez."
MADDE 13 – Aynı Tebliğin, 25 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 25 – Ortaklıklar, bu Tebliğdeki sınırlar saklı kalmak üzere;
a) Sermaye piyasası araçlarını alabilir ve satabilir, borsa para piyasası ve ters repo işlemi yapabilir, Türk Lirası veya yabancı para cinsinden vadesiz ve vadeli mevduat hesabı açtırabilirler,
b) Alım satım kârı veya kira geliri elde etmek maksadıyla ofis, konut, iş merkezi, alışveriş merkezi, hastane, otel, ticari depolar, ticari parklar ve buna benzer gayrimenkulleri satın alabilir ve satabilirler. Otel, hastane veya buna benzer faaliyete geçirilebilmesi için belirli asgari donanıma ihtiyaç duyan gayrimenkullerin kiraya verilmeden önce tefrişini temin edebilirler,
c) Mülkiyetlerini edinerek veya tapu kütüğüne şerh edilmiş gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi akdetmek suretiyle alım satım kârı elde etmek veya kat irtifakı tesisi suretiyle proje geliştirmek maksadıyla arsa ve arazileri alabilirler,
d) Kamu veya özel tüzel kişiliklerince veya gerçek kişilerce, ortaklık adına, üzerlerinde proje geliştirilmesi maksadıyla müstakil ve daimi bir hak niteliğinde üst hakkı tesis edilen gayrimenkulleri mülkiyetini edindikten sonra veya tapu kütüğüne şerh edilmiş gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi akdedilen gayrimenkulleri kazanç elde etmek amacıyla satabilirler,
e) İlgili mevzuat uyarınca gerekli tüm izinleri alınmış, projesi hazır ve onaylanmış, inşaata başlanması için yasal gerekliliği olan tüm belgelerinin tam ve doğru olarak mevcut olduğu bağımsız gayrimenkul değerleme şirketleri tarafından onaylanmış, hasılat paylaşımlı projeler dahil gayrimenkule dayalı projelere, projenin her aşamasında gayrimenkul geliştirme kârı veya kira geliri elde etmek amacıyla mülkiyetlerini edinmek veya üst hakkı tesis ettirmek suretiyle yatırım yapabilirler,
f) Gayrimenkuller üzerinde intifa hakkı kurabilir ve bu hakkı kullanabilirler, devre mülk irtifakı kurabilirler, sahip oldukları arsalar üzerinde ticari kâr elde etmek maksadıyla üst hakkı yükümlüsü olabilirler,
g) Özel düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla Yap-İşlet-Devret modeliyle geliştirilecek projeleri, bu maddenin (e) bendinde anılan şartların sağlanması koşuluyla kendisi veya başkaları lehine üst hakkı tesis ettirmek suretiyle gerçekleştirebilirler,
h) Kurulca uygun görülecek nitelikte teminata bağlanmış olmak kaydıyla, mülkiyetini edinme amacı olmaksızın veya kat irtifakı tesis edilmeksizin bu maddenin (e) bendindeki şartları taşıyan gayrimenkule dayalı projelere sözleşme hükümleri çerçevesinde yatırım yapabilirler,
ı) Bu maddenin (e) bendindeki şartları taşıyan gayrimenkule dayalı projelere, müştereken malik olanların aralarındaki sözleşmede ortaklığın payına düşen kısım üzerindeki tasarrufuna ilişkin bir sınırlama olmaması şartıyla kat irtifakı tesisi yoluyla müştereken yatırım yapabilirler,
i) Mülkiyetlerini edinmek kaydıyla yurt dışındaki gayrimenkulleri alıp satabilirler, faaliyet konusu yalnızca gayrimenkul olmak kaydıyla yurt dışında kurulu şirketlere ve gayrimenkule dayalı olmak kaydıyla yabancı sermaye piyasası araçlarına yatırım yapabilirler.
j) Özel sözleşme hükümleri müsait olmak kaydıyla, kira geliri elde etmek amacıyla üçüncü şahıslardan gayrimenkul kiralayabilirler ve bunları tekrar kiraya verebilirler,
k) Risklere karşı korunmak amacıyla swap ve forward işlemler yapabilirler, opsiyon yazabilirler, mala dayalı olanlar hariç vadeli işlem sözleşmeleri alabilirler."
MADDE 14 – Aynı Tebliğin, 27 nci maddesinin (b), (c) ve (d) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"b) 25 inci maddenin (a) bendinde yazılı varlıklar ile 32/A maddesinde belirtilen iştiraklerin tamamına en fazla portföy değerlerinin % 50’si oranında, bu varlıklar içerisinde yer alan yatırım amaçlı Türk Lirası veya yabancı para cinsinden vadesiz ve vadeli mevduata ise en fazla portföy değerlerinin % 10’u oranında yatırım yapabilirler. Portföye alınan varlıkların veya projelerin maliyetlerine ilişkin bedel ödemeleri belirli hakedişler karşılığında veya taksitler halinde yapılıyorsa, bunlara karşılık gelen nakit fazlaları da 25 inci maddenin (a) bendinde yazılı varlıklar aracılığıyla değerlendirilebilir. Portföy tablosunun hazırlandığı yıl ve takip eden iki yıl içerisinde bu kapsamda yapılacak harcamaların tutarı, % 50 oranının hesaplanmasında portföyde yer alan 25 inci maddenin (a) bendinde yazılı varlıkların toplam tutarından indirilir. Ancak, bu harcamalara karşılık gelen tutarın değerlendirildiği varlıklara ilişkin değer artışları ile portföy tablosunun hazırlandığı tarihten önceki dönemlere ilişkin planlanan harcamalardan gerçekleştirilmemiş olanlar, indirim konusu yapılamaz. Belirtilen indirimin yapılabilmesi için projenin portföy tablosuna dahil edilmesinden önce, projenin tamamlanmasına kadar olan süre için planlanan yıllık harcama tutarları Kurula bildirilir. Harcamalara ilişkin planlarda yapılan değişiklikler nedeniyle, % 50 oranının hesaplanmasında dikkate alınmak üzere önceden Kurula bildirilmiş olan tutarın değiştirilmesi Kurul iznine tabidir."
"c) 25 inci maddenin (i) bendinde belirtilen yabancı gayrimenkullere ve gayrimenkule dayalı sermaye piyasası araçlarına portföy değerinin en çok % 49’u oranında yatırım yapabilirler."
"d) Portföyünde bulunan ve alımından itibaren beş yıl geçmesine rağmen üzerlerinde proje geliştirilmesine yönelik herhangi bir tasarrufta bulunulmayan arsa ve arazilerin oranı portföy değerinin %10’unu aşamaz."
MADDE 15 – Aynı Tebliğin, 32 nci maddesinin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 16 – Aynı Tebliğin, 32/A maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 32/A – Ortaklıklar sadece işletmeci şirketlere, diğer gayrimenkul yatırım ortaklıklarına, yap-işlet-devret projeleri kapsamında kurulan şirketlere, belirli gayrimenkullerin ya da gayrimenkule dayalı hakların portföye alınması amacıyla sınırlı olarak faaliyet konusu yalnızca gayrimenkul olan yurt dışında kurulu şirketlere ve iktisap tarihinde portföye alınması planlanan gayrimenkulün ekspertiz değeri bilanço aktifinin en az % 75’ini oluşturan Türkiye’de kurulu şirketlere iştirak edebilirler. Ancak ortaklıklar tarafından işletmeci şirketlere yapılacak iştirak, ortaklıkların hesap dönemi sonunda hazırlayıp kamuya açıkladıkları son üç aylık portföy tablosunda yer alan portföy değerlerinin % 10’undan fazla olamaz. Bu iştiraklerde 26 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri uygulanmaz."
MADDE 17 – Aynı Tebliğin, 38 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 38 – Ortaklıklar; portföylerinde bulunan para ve sermaye piyasası araçları ile iştiraklerin değerlemesinde Kurulca belirlenen ilkelere uyarlar. Ayrıca aşağıda sayılan işlemler için belirtilen sürelerde, Kurulca listeye alınmış ve 39 uncu maddede sayılan nitelikleri haiz bir gayrimenkul değerleme şirketine, işleme konu olan varlıkların ve hakların değerlerini ve rayiç kira bedellerini tespit ettirmekle yükümlüdürler."
d) Portföyde yer alan gayrimenkullerden kiraya verilenlerin kira sözleşmelerinin yenilenmesi veya uzatılması,
e) Gayrimenkul ipoteği kabul edilmesi,
f) Gayrimenkule dayalı projelerin inşaatına başlanabilmesi için, yasal prosedüre uyulduğunun ve gerekli belgelerin tam ve doğru olarak mevcut olduğunun tespit edilmesi,
g) Ortaklık portföyünde yer alan ve yıl içerisinde herhangi bir nedenle rayiç değeri tespit edilmemiş olan varlıkların yıl sonu değerlerinin tespiti.
h) Ortaklığa ayni sermaye konulması."
MADDE 18 – Aynı Tebliğin, 39 uncu maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Gayrimenkul değerleme şirketinin seçimi
MADDE 39 – Bu Tebliğ’in 38 inci maddesi uyarınca değer tespiti yapacak olan gayrimenkul değerleme şirketlerinin;
a) Kurul’ca listeye alınmış olması,
b) Bu Tebliğ’in 21 inci maddesinin (A) bendinde sayılan taraflardan, yine bu Tebliğ’in 4 üncü maddesinin (g) bendi anlamında bağımsız olması,
Ortaklıklar, aynı gayrimenkul değerleme şirketinden üst üste en fazla beş yıl hizmet alabilirler. Beş yıllık sürenin dolmasından sonra ortaklığın aynı gayrimenkul değerleme şirketinden tekrar hizmet alabilmesi için en az iki yılın geçmesi zorunludur. Yurt dışında gayrimenkul alım satım işlemlerinde birinci fıkranın (a) bendindeki şart aranmaz."
MADDE 19 – Aynı Tebliğin, 40 ıncı maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Değerleme raporlarında uyulacak hususlar
MADDE 40 – Değerleme şirketlerince hazırlanacak rayiç değer raporlarında Seri:VIII, No: 35 sayılı Sermaye Piyasası Mevzuatı Çerçevesinde Değerleme Hizmeti Verecek Şirketlere ve Bu Şirketlerin Kurulca Listeye Alınmalarına İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ ile 6/3/2006 tarihli ve 26100 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Seri:VIII, No:45 sayılı Sermaye Piyasasında Uluslararası Değerleme Standartları Hakkında Tebliğ’de belirlenen esaslar uygulanır."
MADDE 20 – Aynı Tebliğin, 41 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Varlıkların ve hakların rayiç değerlerinin tespiti her yıl sonu itibarıyla yapılır. Yılsonu rayiç değer tespit işlemi son üç ay içerisinde herhangi bir şekilde değerlemesi yapılan varlıklar için ihtiyaridir. Ortaklık gerek duyduğunda portföyünün rayiç değerini tespit ettirerek ortaklığın net aktif değerini kamuya açıklayabilir."
MADDE 21 – Aynı Tebliğin, 42 nci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Ortaklıklar, üç aylık dönemler itibariyle portföylerindeki varlıklara ve bunların maliyet bedelleri ile en son tarihli değerleme raporunda belirtilen rayiç değerlerine ilişkin olarak, esasları Kurulca belirlenen portföy tablosunu düzenlemek ve üç aylık dönem sonunu takip eden altı iş günü içerisinde Kurula ve ortaklık hisse senetlerinin işlem gördüğü Borsa’ya göndermek zorundadırlar."
MADDE 22 – Aynı Tebliğin, 43 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (g) bentleri ile dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"a) Bu Tebliğ hükümleri uyarınca veya ihtiyari olarak hazırlanan değerleme raporlarını, kendilerine teslimini,"
"g) Portföyde yer alan veya yer alması kesinleşen projelere ilişkin asgari olarak değerleme raporunu ve yasal izinlerin alındığını gösterir belgeleri, kendilerine teslimini; fizibilite raporunu, planlanan harcama tutarları ile ödeme planlarını ise, kesinleşmesini,"
"Kurulun özel durumların kamuya açıklanmasına ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde kamuya duyurmakla yükümlü oldukları hususlara ek olarak ortaklıklar; portföyde yer alan veya yer alması kesinleşen projelere ilişkin olarak hazırlanan değerleme raporlarının ve yasal izinlerin alındığını gösterir belgelerin kendilerine teslimini, planlanan harcama tutarları ile ödeme planlarının kesinleşmesini, 27 nci maddenin (e) bendi kapsamına girip asgari % 50 oranını tutturamamaları halinde bu durumun gerekçelerini ve bu durumun düzeltilmesi için uygulayacakları planları yine Kurulun özel durumların kamuya açıklanmasına ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde kamuya duyurmakla yükümlüdürler."
MADDE 24 – Bu Tebliğ hükümlerini Sermaye Piyasası Kurulu yürütür.