DEVLET BÜTÇE İLKELERİ 2. ÜNİTE ÖZETİ
Kasım 20, 2015 by dersnotlariniz	/ 0
STATİK BÜTÇE İLKELERİ: Bütçenin kapsamını ve şeklini ortaya koyan ilkelere denir.
Statik bütçe ilkeleri 2 ye ayrılır;
1- Maddi ilkeler: Doğrudan bütçenin kapsamını ilgilendiren ‘’genellik ilkesi’’ maddi ilkedir.
2- Şekli ilkeler: Bütçe belgelerinin şekli ile ilgili ilkelere ‘’şekli ilkeler’’ denir. Birlik ve açıklık ilkesi şekli ilkelere örnektir.
DİNAMİK İLKELER: Bütçenin hazırlanması onaylanması ve uygulanmasını ortaya koyan ilkelerdir. Açıklık ilkesi dinamik bütçe ilkelerinden bir tanesidir.
ÇAĞDAŞ BÜTÇE İLKELERİ; Toplama ilkesi ve yeknesaklık ilkesidir.
TOPLAMA İLKESİ: Devletin bütün gelir ve giderlerinin bir araya getirilmesine toplama ilkesi denir.
YEKNESAKLIK İLKESİ: Bütçenin ana ilkelerinin uygulanmasını sağlayarak açıklık ve düzenin sağlanmasını amaçlayan ilkeye yeknesaklık ilkesi denir.
NOT: Bütçenin temel ilkeleri özellikle 19. yy’ da sonra getirilmiştir.
GENELLİK İLKESİNİN UYGULANMASI ÜÇ YÖNTEMLE UYGULANIR.
1-Bütün gelir ve giderlerin bütçede gösterilmesi: Devlet maliyesinin tek bir varlık olarak ele alınmasını gerektiren yöntemdir.
3-Ademi tahsis yöntemi: Gelirler giderlere tahsis edilemez.Tek hazinenin olması esasını kabul eder.
Genellilik ilkesi; Tüm kamu gelirlerinin ortak havuzda toplanması ve tüm harcamaların bu havuzdan yapılmasını ifade eder.
Genellilik ilkesine göre; gelir ve giderler gayri safi(brüt)olmalıdır. Gelir ve gider birbirinden mahsup edilmeksizin ayrı ayrı gösterilmelidir.
Genellilik ilkesine göre; kuruluşlar bütçe ödeneklerine kendi faaliyetlerinden elde ettikleri geliri ekleyip harcamalarını çoğaltamazlar.
Genellilik ilkesine göre; giderler gayrisafi olmalıdır. Türk bütçe sisteminde Genellilik ilkesinin üç istinası şunlardır;
ÖNCEDEN İZİN ALMA İLKESİ; Belirli bir döneme ait harcama yapma ve gelir toplama yetkisinin yasama organınca o mali yıl başlamadan önce bit bütçe yasası ile yürütme organına verilmesini gerektiren önceden izin alma ilkesidir. Önceden izin alma ilkesi; en fazla bütçede yer alan miktar kadar harcamanın yapılmasına olanak sağlamaktadır. Önceden izin alma ilkesi; Borçlanmaya gidebilme konusunda da yürütme organına sınırlama getirir.
SAMİMİYET İLKESİ; Bütçe gelir ve giderlerinin gerçeğe en yakın tahmin edilmesini ifade eder. Maliye Bakanlığınca bütçe tahminlerinin gerçeği ve doğruyu yansıtacak şekilde hazırlanması samimiyet ilkesini ifade eder.
DOĞRULUK İLKESİ; Bütçede yer alan gelir ve gider tahminlerinin ülkenin ekonomik koĢullarına uygun olması doğruluk ilkesini ifade eder.
TASARRUF İLKESİ; Bütçeden ödenek olarak ayrılan paradan en yüksek çıktının sağlanması amacıyla kamu harcaması yapılmalıdır.Tasarruf ilkesi harcamalar yapılırken ödeneklerle kamu hizmeti arasında bağlantı kuran ilkedir. BÜTÇENİN DENKLİĞİ İLKESİ: Samimiyet ve doğruluk ilkeleri ile bütünleşir.
TELAFİ EDİCİ BÜTÇE KURAMI; W.H BEVERDGE geliştirmiştir. Telafi edici bütçe kuramı devletin ekonomiye müdahalesini gerekli görmektedir. Telafi edici bütçe kuramına göre; Devlet ekonomiyi tam istihdam seviyesine getirebilmek için özel sektördeki dengesizlikleri giderip kamu harcamaları ile ekonomik genişleme sağlanacaktır.
İYİ UYGULAMALAR TÜZÜĞÜ DESTEKLENMESİNE İSTEDİĞİ DÖRT TEMEL İLKE
-5018 sayılı K.M.Y.K. Göre bütçe maddeleri 13. Madde yer alır.
Category: AÇIK ÖĞRETİM FAKÜLTESİ (AÖF), Devlet Bütçesi, KAMU YÖNETİMİ Tag: ALENİLİK İLKESİ, ANLAŞILIR OLMA İLKESİ, BİRLİK(TEKLİK)İLKESİ, BÖLÜM ONAYI İLKESİ, BÜTÇENİN DENKLİĞİ İLKESİ, BÜTÇENİN YILLIK OLMA ETKİSİ, ÇAĞDAŞ BÜTÇE İLKELERİ, DEVLET BÜTÇE İLKELERİ, DEVRİ BÜTÇE KURAMI, DİNAMİK İLKELER, DOĞRULUK İLKESİ, GENELLİK İLKESİNİN UYGULANMASI, Genellilik ilkesi, HESAP VERİLEBİRLİK, KLASİK BÜTÇE İLKELERİ, KLASİK BÜTÇE KURAMI, MALİ SAYDAMLIK, ÖNCEDEN İZİN ALMA İLKESİ, SAMİMİYET İLKESİ, SINIRLI YETKİ İLKESİ, STATİK BÜTÇE İLKELERİ, TASARRUF İLKESİ, TELAFİ EDİCİ BÜTÇE KURAMI, TOPLAMA İLKESİ, YEKNESAKLIK İLKESİLeave a comment
Previous Post: DEVLET BÜTÇESİ ÖZELLİKLERİ VE İŞLEVLERİ 1.ÜNİTE ÖZETİ
Next Post: DEVLET BÜTÇELEME TEKNİKLERİ 3.ÜNİTE ÖZETİ