Bulunmaz Hint Kumaşı | CNTraveller Türkiye
Hindistan’da alışveriş söz konusu olduğunda herkesin aklına Jaipur gelir. Geleneksel el sanatları ve tasarımları burada hiç beklenmedik bir şekilde yeniden hayat buluyor. İflah olmaz bir Jaipur tutkunu ve kıymetli taşlar düşkünü c Yanagihara bize en iyisinden bir alışveriş güzergahı çiziyor.
Fotoğraf: Roland Bello
Burada, Condé Nast Traveler Amerika‘da herkesin kendine has bir tutkusu var: Kimisi değişik lezzetlerin peşine düşer, diğerinin aklında Fransa ve bitpazarları vardır. Meslektaşlarıma göre benim üç tutkum var: Yüksek kaliteli değerli taşlar, lüks oteller ve yerel tekstil ürünleri.
Bir yerin ekonomisi, estetiği, renkleri ve insanlarına dair en doğru resmi oranın çarşılarında ve pazarlarında görebiliyor olmak beni heyecanlandırıyor. Böylesi bir durumun en geçerli olduğu yerlerden biri de Jaipur. 3.3 milyon nüfusu ve görkemli olmasa da hoş pembe terakota mimarisiyle bu kent; Hindistan’ın en büyük, en önemli ya da en eski şehri değil; hatta bünyesinde çok az “en”i barındırdığını söyleyebiliriz. Yine de dünyanın alışveriş yapılabilecek en mükemmel yerlerinden biri.
Bu durum bir tesadüf değil. 1727’de Mihrace Sawai Jai Singh II tarafından kurulan ve bugün Racastan eyaletinin başkenti olan Jaipur’da ticaret, gelişme anlamına geliyordu. Şehirdeki deri ustaları, dokumacılar, mobilya ustaları ve mücevherciler kente uğrayan zengin tacirler ve onlardan da zengin kraliyet ailesi mensupları için kişiye özel parçalar üretiyorlardı. Kent bugün de alışverişe ilgi duyan ve Hindistan’ın eşi benzeri olmayan dokuma kültürünü keşfetmek isteyenler için bir hac güzergahı olmaya devam ediyor. El işçiliği ile üretilen şeylerin sayısı ve çeşitliliği bakımından dünyada Hindistan’ın üzerine başka bir yer yoktur. Zanaatkârlık burada bir istisna değil, günlük yaşamın parçası. Jaipur’da her şeyin size özel olanını birkaç gün, hatta saatler içinde yaptırabilirsiniz. Üstelik bunu yapacak kişiyle doğrudan konuşabiliyor olmanız da oldukça heyecan verici.
Jaipur’u sadece iki günde gezebilirsiniz (Ya da fethedebilir mi demeliydim). Bu iki günü nasıl geçireceğinize dair ipuçları ise benim seyahat programımda gizli.
1. GÜN: Jaipur’a gelip de mücevher alışverişine gitmemek olmaz. Kent yıllardır dünyanın kıymetli taşlar başkentiydi. Şimdilerde Bangkok ve Hong Kong’dan rakipleri olsa da hâlâ kıymetli taş işleme atölyelerinde yüzlerce kilo ağırlığında değerli taş inceleniyor, temizleniyor ve kesiliyor.
Kentin ve belki de dünyanın en eski ve en büyüleyici mücevher mağazası Gem Palace’a (sahipleri Kasliwal ailesi dokuz kuşaktır bu işi yapıyor) adım atmadan gerçek anlamda “Mücevher gördüm” diyemezsiniz (Mağaza No: 348, M.I. Yolu).
“Mağaza” kavramı Gem Palace için biraz hafif kaçabilir belki: Eski Jaipur’un tam kalbindeki binada; onlarca zanaatkârı cilalama, kesim ve lehimleme yaparken görebileceğiniz bir atölye bulunuyor. Devekuşu yumurtası büyüklüğünde bulanık, yosun rengi taş yığınlarının aslında ham zümrüt olduğunu anlayınca büyük bir aydınlanma yaşayacaksınız. Üst katta da Munnu Kasliwal’ın ışıl ışıl atölyesi Munnu: The Gem Palace yer alıyor. Munnu, Gem Palace’ın sahiplerinden biri olmanın yanında markanın en yaratıcı ve en gösterişli bazı tasarımlarının da mimarıydı. Bugünse yakışıklı oğlu Siddharth onun mirasını devam ettiriyor. Atölye gezileri yalnızca davetiye ile mümkün olabiliyor. Ancak Jaipur merkezli tur şirketi India Beat’ten Victoria ve Bertie Dyer sizi içeri sokabilir. Alt katta, bütçeye daha uygun ama yine muazzam güzellikte parçalar bulabilirsiniz: Gül kesim elmaslar, gümüş kabile halhalları, yarı değerli taşlı yüzükler…
Jaipur’da yolculuk etmek neyse ki oldukça kolay (Mumbai’dekine benzer bir trafik yok). Yani öğle vakti Jaipur Modern’e ulaşmanız arabayla 10 dakikanızı alacak. Parlak indigo mavisinden yatak örtüleri, pastel renkli ketenlerden tiril tiril elbiselerin satıldığı Jaipur Modern’in restoranı The Kitchen’da (51 Sardar Patel Marg, Dhuleshwar Garden, C-Scheme) eski teknikler kullanılarak yepyeni tatlar yaratılıyor.
Bugün uğrayacağınız iki yer daha var. İlki bir grup genç arkadaş tarafından işletilen konsept mağaza Teatro Dhora (9 Yashwant Palace, Ajmer Yolu).
Ülkenin yeni parlayan tasarımcılarının elinden çıkan giysiler, mücevherler, aksesuarlar ve ev eşyaları burada satılıyor. Buradaki hafif, pamuklu pantolonlar ve bluzlar, üzerlerindeki geleneksel motiflere inat; çağdaş ve yenilikçi diyebileceğimiz kesimlere sahipler. Sonraki durağımız Trunks Company (44 Lane No:4, Kartarpura Sanayi Bölgesi, 22 Godown). Mekan, kentin sanayi bölgesinde, soluk renkli bir binanın ikinci katında bulunuyor: Loş bir aydınlatma, penceresiz bir odanın içinde cansız mankenler gibi sıralanmış ve dramatik bir şekilde aydınlatılmış sandıklar… İtalyan derisi ve parlak renkli süetler kullanılarak yerel zanaatkârlarca el emeği ile yaratılan bu sandıkların dilediğiniz boyunu sipariş edebiliyorsunuz. Saatleriniz, mücevherleriniz ya da eşarplarınız gibi korunmaya en çok ihtiyaç duyduğunu düşündüğünüz her şey için özel bir sandık sipariş edebilirsiniz.
Artık susamış olmalısınız . Böylesine küçük bir kente göre (en azından Hindistan için küçük) Jaipur payına düşenden daha çok sayıda muhteşem otele ev sahipliği yapıyor. Jaipur’un 1970’te hayatını kaybeden son mihracesinin ikametgahı olan Taj Rambagh Palace (Bhawani Shing Yolu) oldukça çekici bir otel. Polo Bar’dan (antikalar ve polo koleksiyonlarıyla süslü) kriket oynamaya özendiren geniş çimenliğe kadar burası hâlâ Britanya Hindistanı dönemini yaşıyor gibi. Son gözdem ise yeni açılan Suján Rajmahal.1970’lerde otele dönüştürülen 18. yüzyıla ait Rajmahal; aralarında Jackie Kennedy, Lord Mountbatten ve Kraliçe Elizabeth’in de bulunduğu; kraliyet ailesinin yüksek mevkiden konukları ve dostlarının ziyaretleri sırasında konakladıkları bir yerdi. Kısa bir süre önce tamamlanan renovasyon ile 30 odalı şık bir otele dönüştürüldü. Oyma mermerden merdivenleri, koyu yeşil ve canlı mavi renkte kadife koltuk ve sandalyeleri, 48 farklı çeşitte rengarenk duvar kağıtları var. Kendine ait havuzu olan ve son mihracenin karısının görkemli 1930’lar Art Deco mobilyalarıyla döşeli Maharani’s Apartment’ı ayırtırsanız, gerçek bir kraliyet ailesi mensubu gibi uyuyacağınızdan şüpheniz olmasın.
2. GÜN: Jaipur’daki butikler birbirinden farklı olsa da hepsi ortak bir niteliği paylaşıyor: İster stilde ister teknikte, yenilikleri benimsemek fakat geleneksel olanın titizliğini ve zevklerini de yaşatmak. Bu estetik anlayışı Satayam’da (Mağaza No: 65, MSB Ka Rasta) ayrı bir hoşlukla gözler önüne seriliyor. Kraliyet ailesinin resim, silah ve tekstil koleksiyonlarına ev sahipliği yapan City Palace’daki mağazada satılan pamuklu şallar o kadar ince ki gözünüzün önüne tuttuğunuzda karşı tarafı görebiliyorsunuz. Hepsi blok baskı tekniğiyle işlenmiş Moğol desenleri taşıyor (şal desenleri, laleler). Gerçek altın ve gümüşten varaklarıyla ise mütevazılığın ve lüks olanın bir birleşimini sergiliyorlar.
Hindistan’da bulunmuş herhangi biri, buradan eşarp ve şal koleksiyonuna başlamadan ayrılmanın neredeyse imkansız olduğunu bilir. Keşmirli üç kardeş tarafından işletilen Andraab’da (38 Gupta Garden, Amer Yolu. Amer City Heritage Hotel’e yakın) bolca eşarp ve şal (ayrıca yatak örtüsü) bulabilirsiniz. Hepsi piyasada bulabileceğiniz en yumuşak kaşmirden dokunmuş. Fiyatları epey tuzlu, nakışlı parçaların bedeli binleri buluyor ama tümü en iyi kalitede.
Taj Rambagh Palace’ın açık hava restoranı Verendah’ta öğle yemeğinin ardından (mutlaka zencefilli limonata sipariş edin, tadı hem keskin hem de tatlı), kısa bir sürüş mesafesinde bulunan ve yine saraydan otele dönüştürülmüş 20’nci yüzyıl yapısı Narain Niwas’a varıyoruz. Burada bulunmanızın nedeni, kompleksin içindeki üç butiğe ve restorana uğramak. İlk durağımız olan Parisli mücevherci Marie-Hélène de Taillac’ın kurucusu olduğu Hot Pink (Hotel Narain Niwas Palace, Kanota Bagh, Narain Singh Yolu) için dünyanın en güzel mağazalarından biri diyebilirim rahatlıkla. Güneş ışığı alan, mermer zeminli dükkanda, çoğu Hint ya da Fransız tasarımcıların eseri desenli patiska elbiselerden şekerleme renklerindeki ipek tuniklere çeşit çeşit kıyafet; renklerine göre düzenlenmiş olarak sergileniyor. Giriş bölümü ise nakışlı ipek yastıklar ve örtülerle dolu.
Hemen sağ yanda ise Aashka bulunuyor (Hotel Narain Niwas Palace, Kanota Bagh, Narain Singh Yolu). Burada satılan tunikler ve kurta’lar da güzeller fakat asıl dikkat çeken muazzam Thikaria mobilyalar: Ahşap masalar ve alçıyla kaplanarak geometrik şekillerdeki minik aynalarla süslenmiş şifonyerler… Burada binici aksesuarlarından iyi bir seçki de sizi bekliyor. Son durağımız ise köşeyi dönünce karşımıza çıkan Idli (Kanota Bagh, Narain Singh Yolu). Burası daha önce Thierry Mugler ve Andrée Putman gibi isimlerle çalışmış, kentin nüfuzlu Avrupalılarından olan, Fransız iç mekan ve moda tasarımcısı Thierry Journo’ya ait. Idli, bütün renklerin bir araya geldiği bir festival gibi: Kadın giysilerinin satıldığı kısımdaki frambuaz renkli, ipek döşemeli koltuk; erkek kısmında ise fıstık yeşili ve kadife çiçeği turuncusu renklerde neoklasik vazoları andıran fenerler rol çalıyor. Hepsi Journo’nun tasarımı. Buna tekstil ürünleri (minderler, yatak örtüleri ve metreyle satılan kumaşlar) ve giysiler de (kadınlar için hafif ipek elbiseler, erkekler için de gömlekler) dahil. Her şey yerel olarak üretilmiş.
Böylesine efor sarf ettiğiniz bir alışverişin ardından ihtiyacınız olanı bir sonraki durağınızda bulacaksınız: Bar Palladio’da (Kanota Bagh, Narain Singh Yolu) akşam yemeği ve içki. Çivit mavisi restoran, Moğol dönemi ihtişamının son derece görkemli bir şekilde vücut bulmuş hali. Burası sadece hayallere yaraşır, fantastik bir mekan değil. Aynı zamanda yerel halkın, burada yaşayan yabancıların ve turistlerin; Pimm’s Cup (mangolu ve ananaslı bir içecek) ve fettuccine ai funghi yiyerek akşamlarını içki eşliğinde geçirebilecekleri ortak bir yaşam alanı. Bar Palladio, Jaipur’a taşınma fantezilerinize esin kaynağı olabilecek türden bir restoran. Ya da en azından buraya tekrar tekrar gelmenize…
MUNNU:The Gem Palace’ın sahıbı ve tasarımcısı Siddharth Kaslıwal’a Jaipur’daki favori mekanlarını sorduk. 1135 AD
Amer Fort’ta bulunan restoranın muazzam bir manzarası var. Yurtdışından gelen arkadaşlarımı ve müşterilerimi sıklıkla götürdüğüm yerlerden biri. Sizi zamanda bir yolculuğa çıkararak mihracelerin dönemine götürüyor. Aynı zamanda özel akşam yemekleri için rezervasyon yapabileceğiniz harika bir yer. Otantik Racastan mutfağından örnekler tadabilirsiniz. Amber City
Anokhi Cafe Sağlıklı, lezzetli, organik yiyecekler. Öğle yemeği için ideal. KK Square, ikinci kat, C-11, Prithviraj Yolu, C-Scheme.
Kentin en eski restoranlarından biri. Sadece benim değil, babamın da favorisiydi. Akşam yemeğimi sipariş edip Gem Palace’ın çatısında yerim. M.I. Yolu.
On The House Amerikan tarzı kahvaltı ve burgerler servis eden az sayıdaki mekandan biri. Özellikle bölgenin gençleri ve burada yaşayan yabancılar arasında çok popüler. E-145, Ramesh Marg, Talwalkars’ın arkasında, C-Scheme.
Peshawri Kuzu eti ve siyah mercimek yemeği çok meşhur; beyaz undan yapılan Afgan ekmeği ise başlı başına bir deneyim. Palace Yolu.
Miami, kendini baştan yarat!
“Su üstünde” yenilenme fırsatı