Ekinlik Adası Tarihçesi - Marmara Adalar - Cennet'in Minyatürü
Ekinlik Adası Tarihçesi
Mazisinde Panagis Koutalianos gibi bir Herkül'ü barındıran ada.
Ekinlik - Okul ve Kilise Harabeleri (1951)
Ekinlik Adası (Rumca Adı ile Koutalis), Bizans İmparatoru 2. Andronikonus’un izni ile MS 1300’de Katalanlar’ın deniz üssü olarak kullanılmaktaydı. 1307’de sona eren bu durum ardından, adaya çoğu tekne sahibi balıkçı Yunanlılar yerleşmeye başlamıştır.
Osmanlı İmparatorluğu devrine geldiğimizde ise, Koutalis (Ekinlik) Adası ahalisine ait gemiler ile Ege ve Akdeniz üzerinden Avrupa ile ticari faaliyetler yürütülmekteydi. Özellikle İtalya, Fransa, İspanya ve İngiltere’ye giden bu gemiler, İstanbul’a mal getirmekteydiler. Daha sonraları Romanya ve Rusya kıyılarından yine bu gemilerin getirdiği buğdaylar, hala adada kalıntıları bulunan değirmenlerde işlenmekteydi. Bazı gemiler ise Marmara Denizi’nde balıkçılık yapmakta ve balık ticareti ile uğraşmaktaydı.
1816 yılından itibaren gemilerin değiştirilmesi üzerine sünger avcılığı da adada yaygın olarak yapılmaya başlanmıştır. 1900 yılında 200 tonun üzerinde 25 teknesi olan adanın ayrıca 4 tonluk 8 mürettebatlık 35 tane sünger teknesi de bulunmaktaydı. Bu filo, genel olarak İstanbul limanında bağlı durmaktaydı.
Osmanlı döneminde adada giysi, yiyecek, ev eşyası gibi ürünler satan dükkanlar, sahil kafe ve restoranları bulunmaktaydı. Ayrıca ada halkına hizmet eden bir postane ile 1900’lü yılların başlarında imalat yapan bir tuzlu balık fabrikası mevcuttu.
Ekinlik Adası'nın Panaromik Görüntüsü (1900)
1896 yılından önce 2.400 civarında bir nüfusu topraklarında barındıran adada, hala kalıntıları ayakta bulunan 110 öğrencilik bir okul ve bir kilise mevcuttur.
1923’te Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulması ve nüfus mübadeleleri sonunda Yunan asıllı ada halkının bir bölümü mülteci olarak Yunanistan şehirleri Atina, Selanik ve Pire’ye yerleşti. Ayrıca adadan büyük bir grup ise ABD’ye yerleşirken, başka bir grup ise Lemnos (Limni) adasına yerleşerek Nea Koutalis‘i (Yeni Ekinlik) kurdu.
Yunan asıllıların adayı terk etmesinin ardından 5-6 yıl boyunca boş ve koruması kalan ada, bu süre zarfında gemiler tarafından yağmalandı. Daha sonraları devlet tarafından İnebolu’dan yaklaşık 30 haneyi adaya göç ettirdi. Adanın yeni halkı, yağmalanmış olan yerleşim yerinden oturulabilecek durumda olan evlere yerleşirken, devletten herhangi bir yardım alamadıkları için, kalan diğer evlerin ahşap kısımlarını yakacak olarak kullandılar.
1935 yılında gerçekleşen 6,4 şiddetindeki Marmara Depremi’nin adaya tahribatı büyük olmuştur. Özellikle kullanılmayan kötü durumdaki evler ve yapıların tamamına yakını yıkılmıştır.
Adanın yeni halkı ilk yıllarını yoksullukla sürdürmüş, geçimini küçük tekne balıkçılığı, bağcılık ve tarımla sağlamıştır. 1960’lı yılların sonlarına doğru kum teknesi sahibi olmaya başlayan halk, Marmara Denizi’nde kum çıkartarak ekonomik durumunu düzeltmeye başlamıştır.
1980’li yılların başında ise adaya sürekli elektrik gelmiştir.
Tuzlu Balık Fabrikası
Siyah Beyaz Resimlerle Ekinlik Adası
Koutalis (Ekinlik) Adası'nın Herkül'ü: Panagis Koutalianos
Panagis Koutalianos 1847 yılında Koutalis’te (Ekinlik) doğmuştur.
Gücü herkülvari olarak tasvir edilen Panagis’in gücünü gemilerde çalışarak kazandığı söylenmektedir. 10 kişinin yapmakta zorlanacağı, gemilerde takılmış olan çapaların çıkarılması gibi ağır bir işin üstesinden tek başına kolaylıkla gelebildiği anlatılmaktadır.
Fransa’ya giderek ünlü güreş antrenör Bernardt’ın öğrencisi olan Panagis, burada güreşmeyi ve ağırlık kaldırmayı öğrenerek, dünyanın çeşitli ülkelerinde yeteneklerini sergileyebileceği gösterilere katılmıştır. Amerika’da ve Avrupa’da yapmış olduğu güreş müsabakalarını hep kazanmıştır.
Buenos Aires’te (Arjantin) bir müddet yaşayan ve orada evlenen Panagis, 1916 yılında ölmüştür.
Levtheris Papadopoulos‘un sözlerini yazdığı, Manos Loizos‘un ise müziğini yaptığı Panagis Koutalianos’a atfen yapılmış olan “O Koutalianos” şarkısı: