Filmatine: Diary Of The Dead (2007)
Yönetmen: George A. RomeroOyuncular: Joshua Close, Michelle Morgan, Scott Wentworth, Joe Dinicol, Shawn Roberts, Amy Ciupak LalondeSenaryo: George A. RomeroMüzik: Norman Orenstein
Zombi, ya da daha kibar bir tabirle “ölü” insanlarla alakalı korku filmlerinin gurusu George A. Romero’nun yeni filmi Diary Of The Dead, büyük çoğunluğu son zamanların favori tekniği olan hareketli kamera ile çekilmiş, aralara belgeselimsi yorumlar serpiştirilmiş bir film. Bu teknikle zombi filmlerine sözde yenilik getirmiş görünmek istemesine rağmen son derece basit ve basmakalıp bir kurtulma öyküsü, yine o bildik ürkütme numaraları ile modern çağın kitle iletişim unsurlarına göndermeler, insanoğluna insanlığı ile ilgili eleştiriler bir kazana atılıp öylesine karıştırılmış. Ama bunların hedefi vurduklarını söylemek benim açımdan pek kolay olmadı. Çünkü filmin korkutma işlevi, internet merkezli modern iletişim anlayışı ve insanın hayatta kalma savaşı arasındaki kan uyuşmazlığını çoğu izleyen fark edebilir. Oysa bir film birbiriyle alakasız görünen meseleler arasında örümcek gibi ördüğü ağlarla pekala bir şekilde bunları ilişkilendirebilir. Diary Of The Dead’in böyle bir film olduğunu düşünmüyorum. Zombi geleneği dışında kafasını bozan meseleler belli ama bunları bu film ile derleyip toparlama işlevi zayıf. Hem de başroldeki Jason’ın her daim açık kamerasıyla çektiği görüntülerin bir arkadaşı tarafından belgeselleştirilmiş kurgusuyla bize izletildiğinin söylenmesine rağmen. Yani söylenildiğine göre biz Jason’ın kamerasından olma, kurgu masasından doğma bir TV belgeseli izliyoruz. Öğrenci belgeseli kılıfına karşın gayet net çekilen sahneler, karakterlerin ifadelerine yapılan aklıbaşında zoomlar ve şiddet sahneleri açısından öngörüsü yüksek, tehlikeler karşı –sanki önceden ne olacağını biliyormuş gibi- hazırlıklı “uncut” tutumuyla belgesel taklidi yapamayan, bir sinema filmi olduğunu unutturmayı beceremeyen bir film. Hareketli kamera odaklı bir belgesel olduğunu iddia ettiğinden böyle bir unutturmayı hedef aldığını düşünerek gerçeklik savunusunda bulunduğu için gerçek görünemeyen bir film.
İşin teknik yanı dışında vermek istediği mesaj(lar)a değinelim. İnternet ve medya başlığından hareket noktası belirlemiş bir zombi filmi, iletişim çağının zombi istilası sonrası nasıl bir faaliyet içine girdiğinin ve medyanın haber alma/verme fonksiyonunun bu istila sonrası nasıl bir rota çizdiğinin kısa kısa analizleri yapılıyordu sanki. Fantastik bir istila olduğundan özellikle medya işlevi konusundaki tespitleri ile film belli bir slogan frekansı yakalıyor. Ama bu didaktik tutumu diğer meselelerine de sıçrattığı vakit bana göre biraz arıza çıkarıyor. Ele aldığı tüm konular ve onları ele alış biçimi bir yana, peki şu “kurtarılmayı hak ediyor muyuz” hikayesi nedir? Filmin tümüyle bağlantısı veya finalde filmin tümünü derleyip toparlayan bir son nokta olduğuna inanmamız neden isteniyor? Zombilerin aslında insan mı yediklerini yoksa sadece ısırdıklarını mı hala tam olarak idrak edememiş benim gibi izleyiciler varsa onların cevaplaması daha zor olacaktır. Zombi filmleri ağırlıklı bir kariyeri tercih etmiş Romero’nun topyekün bu filmlerle vermek istediği kolektif bir mesaj var mı diye düşünüyor insan. Çünkü her filmde farklı bir konuda öyle ya da böyle sunulmak istenen bir mesaj vardı. Burada birden fazla var. Ama sanki toptan ele aldığımızda varılmak istenen bir ana fikir beklentisi doğabiliyor. Bu kadar zombi filmi için sırf iş olsun diye emek ve mesai harcanmaz ne de olsa. Şimdi Diary Of The Dead’in mesajı “kurtarılmayı hak ediyor muyuz” ise bana göre bunda bir tuhaflık var. Mesele eğer bu ölülerin zamanla normal insanlar tarafından atış tahtası muamelesi görmeleri, aşağılanmaları, öldürülmeleri şeklinde istismar edilmeleri meselesi ise, insan zalimliğinin daha sağlam bir zeminde işlenmesi için zombileri doğru seçimler olduğundan şüpheliyim. Bir Shaun Of The Dead veya Fido izlemiyoruz. Kendini belgesel olduğu tesciliyle ciddiye alan bir yaşayan ölüler filmi içinde insan ırkının hayatta kalma mücadelesi işleniyor. Yağma, karaborsa, haraç gibi yolsuzlukları felaket anlarında fırsat bilmiş insan iğrençlikleri veya kurtulduktan sonra zombileri av objesi haline getirmiş zihniyetlerin karşısına dikilmiş “kurtarılmayı hak ediyor muyuz” cümlesi her insanın bedenine uymuyor. Etrafı yirmi aç zombi tarafından çevriliyken bir insanın kurtarılmayı hak edip etmediğinin hesabını yaptığını sanmıyorum. İyi veya kötü her insan kendisinin kurtarılmaya değer olduğunu düşünür. Fakat o insanın karakter rengine göre bizim fikirlerimiz değişebilir. Ama benim algıladığım bir açıya göre ortada garip bir benzetme var.