Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları Bakanlık denetimine tabi midir?
5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek kuruluşları Kanunu’nun 58. maddesine göre; Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları ile sicil işlemleri Bakanlık gözetim ve denetimine tabidir.
Denetim talepleri Genel Müdürlüğümüz tarafından,
• Şikâyet üzerine
• Savcılık talebi üzerine
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları nezdindeki Denetimler Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı ve Ticaret İl Müdürlükleri tarafından yapılmaktadır.
2. Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı ve Ticaret İl Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen denetimler sonucunda hangi tür raporlar düzenlenmektedir:
Soruşturma Raporu: Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından yapılan denetim sonucunda suç duyurusunda bulunulması durumunda düzenlenir. Esnaf ve Sanatkârlar meslek kuruluşlarının yetkili organlarının üyeleri ve genel sekreterleri ile personeli, görevlerini yerine getirirken görevleriyle ilgili suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden dolayı adli olarak kamu görevlileri gibi ceza görürler.
İnceleme Raporu: Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından yapılan denetim sonucunda, suç teşkil etmeyen aykırılıklara ilişkin düzenlenir. Raporda yer alan hususlara ilişkin Genel Müdürlüğümüz tarafından ilgili birimlere talimat gönderilmekte, talimatların yerine getirilmemesi durumunda esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının sorumlu organlarının görevlerine son verilmesine ve yerlerine yenilerinin seçilmesine bakanlığın veya bu kuruluşların bulunduğu Cumhuriyet başsavcılığının istemi üzerine o yerdeki asliye hukuk mahkemesince karar verilir.
Ön İnceleme Raporu: Ticaret İl Müdürlükleri tarafından resen veya Genel Müdürlüğümüzün talebi üzerine gerçekleştirilen denetimler sonucunda düzenlenir. Genel Müdürlüğümüz talebi üzerine gerçekleştirilen denetimler sonucunda düzenlenen Raporlar Genel Müdürlüğümüz tarafından incelenip ilgili birimlere ve kişilere talimatlar gönderilmektedir. İnceleme konusunun daha kapsamlı araştırılması gerektiği durumlarda Genel Müdürlüğümüz tarafından konuya ilişkin Rehberlik ve Teftiş Başkanlığından denetim talep edilmektedir.
4. Meslek kuruluşlarına yönelik en çok karşılaşılan şikâyet konu başlıkları nelerdir?
Oda Başkan ve yönetim kurulu üyelerinin oda imkânlarını kendi şahsi işlerinde kullandığı
Oda Başkanı ve Yönetim Kurulu üyelerince zimmete para geçirildiği
Oda başkanının yasaya aykırı olarak birden fazla ücret aldığı
Odaya ait alım ve satımlarda usulsüzlükler yapıldığı
Üye aidatlarının düzenli olarak tahsil edilmediği
Üyelerden tahsil edilen aidatlar için kullanılan makbuzlarda usulsüzlükler yapıldığı
Üyelerden toplanan aidatların banka hesaplarına yatırılmadığı
Esnaflık faaliyeti sona eren esnaftan aidat talep edildiği
Esnaftan bağış adı altında zorla para toplandığı
Oda gelirlerinin bir kısım dernek ve vakıflara aktarıldığı
Oda üyelerinin bilgileri ve iradeleri dışında üyeliklerinin silindiği
Üyelerden, ilan edilen ücretlerden fazla aidat ücreti alındığı
Yönetim ve Denetim Kurulunun seçilme şartlarını taşımadığı
Genel kurul hazirun listelerinde üye olması gereken kişilerin yer aldığı / üye olması gereken kişilerin yer almadığı
Genel kurul toplantılarının yasaya uygun olarak adil ve şeffaf yapılmadığı
Oda yönetim kurulu üyeleri ve personelinin esnafın çalışmalarını kısıtladıkları
Denetim kurulunun her ay yapması gereken denetimleri yapmadığı
Yönetim kurulunca Denetim kurulunun görevlerinin ifasının engellendiği
Muhasebe kayıt ve defterlerin düzenli tutulmadığı
Odaların sigorta primi ve vergi borcu ödemelerinin zamanında yapılmadığı
Odanın muhasebe kayıt ve defterlerinin düzenli tutulmadığı
Temsil ve ağırlama giderlerinin yüksek olduğu