﻿ 'Bu düzenlemeler ölüme terk etmek demektir' | NTV
Haber > Türkiye Haberleri > 'Bu düzenlemeler ölüme terk etmek demektir'
23.05.2013 - 15:17 23.05.2013 - 15:17 Türkiye
'Türkiye’deki Sanat Kurumlarının Oluşumu ve İşleyişi' başlıklı yeni yasa tasarı taslağına karşı çıkan Fazıl Say soruyor: ''Koskoca devlette? Bir sistem yaratmak varken? Değer mi?''
Kültür Bakanlığı'nın son şeklini verdiği yasa taslağıyla ilgili sanatçı Fazıl Say'ın Facebook'ta kendi sayfasında yayınladığı yazı şöyle:
''Türkiye ’deki tüm Devlet Opera ve Balesi kurumlarına, tüm Devlet Tiyatroları’na, orkestralarımıza, korolarımıza yeni uygulamalar getirilecekmiş. Görünen o ki, ‘teşvik ve ikramiye’ maaşları kaldırılıyor. Bu demektir ki, sanatçıların maaşlarına önceye oranla % 35 civarı kesinti olacak. Yaşamları zorlaşacak. Ayrıca bütün bu devlet kurumları özelleştirilecekmiş. Erken emekliliğe destek verilecekmiş.
*Sponsorluk ise ABD ’ye özgü bir olaydır. Türkiye’de her kurumun her projesine sponsor bulmak yine imkânsızı istemek olur. ‘Özelleştirme’, biraz da ‘ölüme terk etme’ anlamına gelir. Sponsorları kim bulacak? Bir orkestranın yıllık maliyeti yaklaşık 10-15 milyon TL. Bir opera evinin yıllık maliyeti ise yaklaşık 40-50 milyon TL eder. Kim yapacak?
*Projeleri ‘seçici kurul’ onayına sunmak ne sonuç verir? Bu nasıl olacak? Mesela Hayyam’ı anlatan 1. sınıf çağdaş bir sahne eseri ile -söz gelimi, birilerinin hoşuna gidebilecek- 15. sınıf bir popülist eser mi karşılaştırılacak? Karşılaştırma siyasileşecek mi? Hangi eser kazanacak? Kim karar verecek? Neye göre karar verecek? ‘Jüri beğenirse devlet maliyetin bir kısmına destek olabilir’ ne demektir? Ne kadarına? Nasıl? Diğer yarısı ne olacak? Sanatçının özgürlüğüne kim nasıl karışacak?
*Yıllarca, yanlış sistemler sonucu, halktan kopuk kalan kurumlarımız nasıl ve hangi yöntemlerle halka el uzatabilecekler veya uzatılan elleri tutabilecekler? Hangi eserler ile? Asıl projeler nelerdir? Çağdaş sanatımız nereye varacak?
*Memur sanatçı konusuna elbette ki karşıyız. Elbette. 36 yaşında bale yapmayı bırakıp 25 yıl bankamatikten maaş alan balecilerin düştüğü bu duruma da karşıyız. Ama bu duruma o balecinin kendisi de karşı! Onu ne şekilde kullanabileceği, ondan -bale dönemi geçtikten sonraki yaşamında- nasıl yararlanılabileceği eğer bir sistem içinde ele alınmamışsa ve de ona yol gösterilmemişse, kusura bakmayın ama, bu bahsettiğimiz 60-70 ‘emekli balecimiz’ de bu yüzden en suçlu, en utanılacak insanlarımız değildir. Sonuçta yıllar önceki kültür sanat hayatına onların da katkısı olmuştur… Yeni nesillerin kadro alamaması, eski neslin suçu değildir. Sistemin hatasıdır. Türkiye’de maaşıyla çalışan baleci sayısı kaçtır? 300? 400? Değer mi bu sayıda bir topluluk için bunca tartışmanın çıkmasına? Koskoca devlette? Bir sistem yaratmak varken? Değer mi?''
'Türkiye’deki Sanat Kurumlarının Oluşumu ve İşleyişi' başlıklı yeni yasa tasarısına göre, üyelerini Bakanlar Kurulu’nun belirleyeceği Türkiye sanat kurulunun onay vereceği oyunlara maddi destek sağlanacak.
Cumhuriyet gazetesinin haberine göre, yasa tasarısı, şu düzenlemeleri öngörüyor:
-Sanat projelerinin değerlendirilmesi, desteklenmesi ve yaptırılması amacıyla merkezi Ankara’da bulunan, kısa adı TÜSAK olan Türkiye Sanat Kurumu, buna bağlı olarak da Türkiye sanat kurulu oluşturulacak. Kurul, Bakanlar Kurulu kararıyla atanacak 11 üyeden oluşacak. Kurulun başkanı ve ikinci başkanı da Bakanlar Kurulu’nca belirlenecek. Görev süresi 2 yıl olan üyeler, yüz kızartıcı bir suçtan mahkûm olsa bile ancak Başbakan’ın onayıyla görevden alınabilecek.
-TÜSAK’a aktarılacak ve Türkiye sanat kurulu tarafından kullanılacak gelirler “genel bütçeden aktarılacak Hazine yardımları”, “Başbakan tarafından ihtiyaca binaen diğer kaynaklardan yapılacak transferler”, “ayni ve nakdi bağış ve yardımlar” ile “her türlü yapım ve yayın gelirleri”nden de oluşacak. Harcamalar Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Yasası ile Kamu İhale Yasası’ndan muaf tutulacak. Harcama yöntemi, Başbakan tarafından belirlenecek.
-Tiyatro, müzik, opera, bale, dans, halk dansları, uyarlamalar, görsel ve işitsel sahne sanatları, plastik sanatlar, geleneksel sanatlarla ilgili projelerin hangi oranda destekleneceği kurul tarafından belirlenecek. Kurulun destekleme kararı aldığı sanat projesi için alınan yardımın “başvuruda belirtilen işler veya amaçlar doğrultusunda kullanılmadığının belirlenmesi” durumunda verilen para geri alınacak. Bu kişi ve kuruluşlar 3 yıl süreyle herhangi bir destekten yararlanamayacak.