© Meme Kanseri Tedavileri Healthline Image
Meme kanseri için tedavi planları çeşitli faktörleri temel alarak geliştirilir. Kanser tipi ve evresi, kanserin belirli hormonlara hassasiyeti ve hastanın tıbbi öyküsünün hepsi dikkate alınır. Ayrıca kanserde HER-2/neu geninin aşırı ekspresyonunun olup olmadığı tedaviyi belirleyebilir. Tedavi planlarına genellikle kanseri çıkarmak için cerrahi dahildir. Bazı kemoterapi (ilaç terapisi) veya radyasyon terapisi tipleri sıklıkla sonra yapılacak cerrahinin başarısına yardımcı olur. Tedavilerin temel amacı uzun dönemli sağkalım oranlarını arttırmak ve iyileşmeyi kolaylaştırmaya yardımcı olmaktır.
Meme kanseri için primer tedavi lumpektomi veya mastektomi şeklinde cerrahidir.
Bir lumpektomi sırasında cerrah tümörü ve etrafındaki az miktarda dokuyu çıkarır. Bir lumpektomi genelde küçük tümörlerde etkilidir. Bu şekilde çevre dokudan fazla almadan çıkarılabilirler.
Bir mastektomi basit veya radikal olabilir. Bir basit mastektomi ("kısmi mastektomi" de denir) tüm meme dokularının çıkarılmasıyla yapılır. Bunlara cilt, yağ dokuları, lobüller ve kanallar dahildir. Bir radikal mastektomi ("total mastektomi" de denir) ayrıca göğüs duvarı kaslarını ve koltuk altındaki çevre lenf düğümlerini de çıkarır.
Cerrahiye ek olarak meme kanseri tedavilerine genellikle ilaç veya radyasyon tedavileri dahildir. Bunlara adjuvan tedaviler denir. Neoadjuvan tedaviler cerrahi öncesinde büyük tümörleri küçültüp cerrahiyi kolaylaştırmak için kullanılır. Adjuvan tedaviler cerrahiden sonra iyileşmeye yardımcı olmak üzere kullanılır. Her ikisinin uzun dönemde hastalıksız sağkalım oranlarını arttırmaları amaçlanmıştır. Bu tedaviler şunları içerebilir:
Biyolojik veya hedeflenmiş tedavi
Radyasyon, lokal adjuvan tedavi
Bazı durumlarda bu tedaviler kombine edilebilir. Hangi tedavinin kullanılacağı kararı birçok faktöre bağlıdır. Hastanın yaşı ve tümörün ve hücrelerinin büyüklük ve tipi ve lenf düğümlerine dağılıp dağılmadığının hepsi değerlendirilir. Kanserin belirli hormonlara nasıl tepki gösterdiği başka bir faktördür. İnsan epidermal büyüme faktörü reseptörü 2 (Her-2/neu) durumu da dikkate alınmalıdır. Aşağıda dört majör adjuvan tedavinin özeti vardır.
Biyolojik veya Hedeflenmiş Tedaviler
Meme kanseri hücreleri aşırı miktarda Her-2/neu (kanser hücresi büyümesini tetikler) gösteriyorsa trastuzumab (marka adı, Herceptin) adlı biyolojik bir tedavi gerekebilir.
Herceptin kanserin büyümesini kanser hücrelerinde Her-2/neu etkilerini inhibe ederek durdurabilir. Herceptin sıklıkla kemoterapi veya hormon tedavisiyle birlikte kullanılır. "Hedeflenmiş tedavi" olarak bilinir çünkü sadece kanser hücrelerini öldürür ve başka hücrelere zarar vermez. Lapatinib (Tykerb) ve bevasizumab (Avastin) gibi başka tedaviler de tümörlerin belirli kısımlarını hedefler
Şu anda Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından meme kanseri tedavilerinde onaylanmış yüzlerce kemoterapi ilacı vardır. Bu bileşenler enjeksiyon veya hap şeklinde alınabilir. Bu ilaçlardan bazılarının meme kanseri hastaları için hemen hemen sınırsız onayı vardır. Ancak bazıları ilgili hastanın özellikleriyle veya kansere karşı savaşının neresinde olduğuna göre sınırlıdır.
Kemoterapi birkaç fayda sağlar. Hem memedeki kanser hücrelerini öldürür (adjuvan tedavi olarak cerrahi sonrasında) hem de vücudun başka kısımlarına yayılmış olabilecek olanları öldürür. Cerrahiden önce kullanıldığında kemoterapi büyük tümörlerin büyüklüğünü azaltabilir. Bu işlem cerrahiyi hasta ve cerrah için daha basit hale getirir. Son olarak meme kanserinin erken dönemlerinde kemoterapinin nüks riskini azalttığı ve sağkalımı uzattığı bilinmektedir.
Kemoterapi kullanımının bazı sakıncaları olabilir. Kısa dönemli, şiddetli olabilen yan etkiler olabilir. Ayrıca bazı uzun dönemli hastalık ve problemler açısından düşük bir olasılık vardır. Ancak çoğu meme kanseri hastası ve doktorları kemoterapinin olası uzun dönemli faydalarının genellikle risklere göre ağır bastığı kararını verir.
Testler kanser hücrelerinin hormon reseptörlerine duyarlı olduğunu gösterirse hastanın "reseptör pozitif" olduğu ve hormon tedavisinden faydalanmasının olası olduğu düşünülür. Hatta pozitif bir hormon durumu hastalığın seyrini etkileyebilecek tüm diğer faktörlerden daha önemlidir. Bu faktörler arasında yaş, tümör büyüklüğü ve sınıfı ve lenf düğümü durumu vardır. Reseptör pozitif kadınlar için hormon tedavisi muhtemelen kanser tedavilerinin bir parçası olacaktır. İki majör hormon tedavisi tercihi şunlardır:
tamoksifen ve aromataz inhibitörleri. Tamoksifen östrojen ekspresyonunu engeller. Aromataz inhibitörleri vücutta östrojen üretimini azaltır.
Yüksek güçlü, hedeflenmiş X ışınlarını kanser hücrelerini öldürmek için kullanmak kanser nüksü riskini azaltabilir. Cerrahiden kaçmış herhangi bir hücreyi öldürmek için sıklıkla radyasyon kullanılır. Radyasyon, mastektomi sonrasında yüksek riskli kadınlar için genelde kullanılır. Radyasyonun kullanıldığı başka vakalar da vardır: 1) bir tümörün genişliği 5 cm veya üzerindeyse; 2) çok sayıda lenf düğümü olaya katılmışsa; veya 3) tümör göğüs kaslarını istila ettiyse. Radyasyon tedavisi iki şekilde iletilebilir: eksternal ışın radyasyonu bir röntgen makinesiyle iletilirken internal tohum radyasyonu bir iğne veya kateterle tohum bölgesinin yanına implante edilir.
Cerrahiden sonra yaklaşık bir ay geçtikten sonra radyasyon tedavileri başlayabilir. Bunlar gündelik olarak iki aya kadar sürebilir. Eğer kemoterapi de hastanın tedavisinin bir parçasıysa radyasyon kemoterapi bittikten sonra başlayacaktır. Kemoterapi yerine hormon tedavisi kullanılacaksa radyasyon hemen başlayabilir. Kanserin nüksetme riski nedir? Kanserin nüksetme riski nedir? Erken evre meme kanserinde (evre I veya II) lumpektomiler ve radyasyon seçen kadınların sağkalım olasılığı mastektomi ile tedavi edilenlere göre daha iyidir.