Hukuk-guguk, ya da demokrasi-memokrasi… - Haber Hürriyeti
Makale Yazısı-10 Ara 2019 - 18:59
Hukuk-guguk, ya da demokrasi-memokrasi…
Hukukun üstünlüğü, temel olarak hukukun bir topluluktaki veya ülkedeki yaygınlığını ve yetkisinin yüksekliğini anlatır ve şöyle ifade edilir:
“Dünya yıkılsa bile adalet yerini bulmalı.”
Değişik haliyle şöyle de anlatılabilir: “Dünyanın yıkılmaması için adalet yerini bulmalı”
Bu tanım bana ait filan değil. Demokrasi ile yönetilen tüm ülkelerin benimsediği bir norm haline getirilmiş tarif.
Hukukun üstünlüğü demek özetle “ Hukukun üstünlüğü bir ülkede uygulanmıyor veya uygulanamıyor ise o ülkede demokrasi yok” demek.
İnsanlık ve geleceği için olmazsa olmaz bir hal.
Tabii hukukun üstünlüğü, terazide tartılan veya boyu-posu ölçülen ve buna göre ülkelerin kabul ettikleri bir şey değil.
Ülkelerin bu kavrama uyup oymadıkları ancak uygulamaların izlenmesi ile ortaya çıkan bir şey.
Eğer keyfi uygulanıyorsa, buna hukuk değil amiyane tabiriyle “ guguk” demek mümkün.
Yani, eğer demokrasi ile yönetilen bir ülkede, geçiş üstünlüğü olmayan bir devlet yöneticisi (Milletvekili-Genel Müdür veya belediye başkanı olabilir) kırmızı ışıkta durmamışsa…
Eğer bunu gören devlet görevlisi polis memuru, o anda aracı durdurup ceza yazmamışsa…
Yani hukuku ve onun üstünlüğünü, yasayı ihlal edene karşı uygulamamışsa…
O ülkede hukukun üstünlüğü uygulanmıyor demektir.
Yani hukuk- guguk kisvesine dönüşmüştür.
Demokrasi da “ memokrasi” hale gelmiş demektir.
İşte hukukun üstünlüğü “uygulama” haliyle böyledir.
Tabii bunun kendilerini demokrasi ile yönettiklerini varsayan ülkelerde incelenmesi ve araştırılması gerekir.
Yani “Ülkeler, hukukun üstünlüğünü ne kadar uyguluyorlar ve ınanıyorlar” sorusuna yanıt aramak gerekir.
World Justice Project tarafından dünyanın her ülkesinden akademisyen ve hukukçunun katılımıyla hazırlanan Rule of Law Index (Hukukun Üstünlüğü Endeksi) Türkiye’nin bu alanda ne kadar gerilerde olduğunu ortaya koymuş.
Rapora göre. Türkiye genel olarak hukukun üstünlüğü ilkesi çerçevesinde ölçümlemeye dahil edilen 126 ülke arasında Mozambik ve Myanmar’ın arasında 109. sırada bulunuyormuş.
Arnavutluk’un 71, Endonezya’nın 62. Romanya’nın 31. sırada olduğu bu sıralamada Venezuela son sırada, Danimarka, Norveç ve Finlandiya ilk üç sırada yer alıyormuş.
Yani, 126 ülke arasında sondan 17. sırada…
Böyle bir gerçek ortada iken, Cumhurbaşkanı Erdoğan TRT’ye verdiği demeçte (10 Aralık 2019) “Yabancı sermaye 2020’de yurdumuza koşa koşa gelecek” diyordu.
Yabancı sermaye, hukuk yerine “ guguk”u uygulayan bir ülkeye neden gelsin?
Üstelik ülkemizde “Hukukun üstünlüğü” uygulaması, Uluslararası arenada yerlerde sürünürken…