Bu konuda sözlük çekimine gelen yardımcı fiilleri göreceğiz. Bildiğiniz üzere sözlük çekimi, ya da düz çekim, geniş ve gelecek zaman anlamına geliyordu.
Bu biçime gelen yardımcı fiillerden biri olan sou desu, yardımcı fiilini kibar köke gelen yardımcı fiillerde daha önce görmüştük. Kibar köke geldiğinde "-e benziyor, gibi görünüyor" anlamında görünüş bildiriyordu. -Sou desu yardımcı fiili aslında kibar kök dışında, düz biçimlerin sonuna gelebilir. Bildiğiniz üzere düz çekimler sözlük biçimi, ve onun olumsuz ve geçmiş hallerinden oluşuyordu.
Bütün Düz Cümlelerin Sonuna Gelebilen Yardımcı Fiil: SOU DESU - そうです
Sou desu yardımcı fiilini daha önce kibar köklere eklenen yardımcı fiillerde görmüştük. Kibar kök ile birlikte "-e benziyor, gibi görünüyor" anlamında görünüş bildiriyordu. Sou desu bunun dışında bütün düz biçimlerin (sözlük çekimi, düz biçimin olumlu olumsuz ve geçmiş çekimleri vs) sonunda kullanılabilir. Türkçe'deki /-miş/ anlamında rivayet bildirir.
Düz çekime sahip X cümlesine bu yardımcı fiili eklediğimizde anlam, "Duyduğuma göre X'miş." olacaktır. Yani /-miş/ eki gibi rivayet bildirir. アリは先生だ。
Ali wa sensei da.
Yukarıdaki cümleye sou desu eklersek ne olacağını görelim.
Ali wa sensei da sou desu.
Ali öğretmenmiş. (Duyduğuma göre)
Gördüğünüz gibi oldukça basit. Kurabileceğiniz her düz cümleden sonra bi biçimi ekleyip X'miş şeklinde bir ifade oluşturabilirsiniz.
Ayumi wa rainen Toruko ni iku.
Ayumi seneye Türkiye'ye gidecek.
Ayumi wa rainen Toruko ni iku sou desu.
Ayumi seneye Türkiyeye gidecekmiş.
Daha önce bahsettiğim üzere sou desu kibar kökten sonra geldiğinde "görünüş" bildiriyordu. Düz biçimden sonra geldiğinde ise rivayet bildirdiğini az önce belirttim. Şimdi aynı fiilin bir kibar köküne, bir de düz biçimdeki bir haline sou desu ekleyerek karşılaştıralım.
Kullanacağımız fiil "yağmak" anlamına gelen furu 降る. Kibar kökü: Furimasu → Furi olur.
Yağmur yağacağa benziyor. (Yağacak gibi görünüyor.)
Gördüğünüz gibi fark oldukça belirgin. İlk cümlede düz biçimin geçmemiş zamanını kullandık. İkinci cümlede kibar köke yardımcı fiil ekledik, ve son cümlede düz biçimin geçmemiş zamanına yardımcı fiil ekledik.