Dikkat Eksikliği | Dikkat Eksikliği Tedavisinde Kullanılan İlaçlar | Dikkat Eksikliğinde Kullanılan İlaçlar
Dikkat Ölçüm Testleri Soru ve Cevaplarla Dikkat Eksikliği Dikkat Eksikliği İçin Ev Egzersizleri Dikkat Eksikliği Tedavisinde Kullanılan İlaçlar
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çocuğun gelişimine uygun olmayan yetersiz dikkat süresi, yaşa uygun olmayan hiperaktivite ve dürtüsellikle (düşünmeden harekete geçme) karakterize bir bozukluktur. Dikkat eksikliği tedavi edilmediği taktirde, çocuğun sosyal ve akademik alandaki işlevselliğinin giderek bozulduğu , özgüven kaybının sıklıkla ortaya çıktığı bilinmektedir. Dikkat eksikliği tanısı çocuk psikiyatristi uzman tıp doktoru tarafından konur. Çocuk psikiyatristleri dikkat eksikliği tanısı koyarken şu bulguları değerlendirirler: çocuğun doğum öncesi ve sonrası gelişim öyküsünün ayrıntılı şekilde alınması, aile ve çevresiyle olan ilişkilerinin değerlendirilmesi ve çocuk psikiyatristi tarafından gözlem ve muayenesi ile tanı konur. Hastalığın nedenleri olarak nörokimyasal, nörofizyolojik, psikolojik ve genetik faktörler üzerinde durulmaktadır. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun tam tedavisi için şu çok önemlidir: DEHB, çocuk psikiyatristi, aile ve okul işbirliği ile çok yönlü olarak ele alınmadığı taktirde tam olarak başarı sağlanması zorlaşır. İlacın bir DEHB`li öğrenci için gerekli olup olmadığına, öğrencinin klinik tablosunu değerlendirerek, sadece uzman tıp doktoru olan çocuk psikiyatristi karar verebilir. Ancak ilacın kullanımıyla ilişkili olarak ailelerin ciddi kaygıları olmaktadır. Bunun en önemli sebebi ilacın olası yan etkileri ve bağımlılık yaptığı ile ilgili medyadan edinilen yanlış bilgilerdir.
İlaçlar bu hastalığın tedavisinin çoğu zaman bir parçası olmaktadır. Bunun nedeni, tedavide kullanılan ilaçların DEHB’de görülen biyokimyasal dengesizlikleri düzenleyerek olumlu etkiler göstermesi ve çocuğu tedavisi sürecini olumlu etkilemesi nedeniyledir. Sıklıkla kullanılan ilaçlar, santral sinir sistemi stimulanları olan amfetamin türevi ilaçlar (Ritalin, Concerta, Adderal vb.), antidepressanlar, klonidin, pemolin, karbamazepin vs.’dir. Bunlardan özellikle dikkat fonksiyonları üzerine olumlu etkileri olan ve Metilfenidat içeren Ritalin ve Concerta isimli ilaçlar ülkemizde sıklıkla reçete edilmektedir. Metilfenidat; 1930’lardan beri bilinmekte ve sadece bu durumda değil; aşırı uyku hali ile giden ve “narkolepsi” dediğimiz hastalıkta da öncelikli olarak kullanılmaktadır. Sadece uzman tıp hekimi tarafından yazılabilen ve öncesinde hekim tarafından ilaç kullanmasına engel teşkil eden bir durumun (kardiyak aritmi, hipertiroidi, hipertansiyon, angina pectoris gibi) var olmadığı bilinen hastalarda, yine hekimin önerdiği dozda ve saatte, sıklıkla çocuğun ders saatleriyle uyumlu olarak kullanılır. İlaç kullanılmaya başlandıktan sonra da hastanın takibi yakından sürdürülür. İlaç kullanımına bağlı olarak görülebilen yan etkiler: uyku ve iştahta azalma, karın ve başağrısı olmakta ve yatkınlığı olan hastalarda tiklerin ortaya çıkmasına sebep olabilmektedir. Diğer yan etkiler çok daha nadiren ortaya çıkmaktadır.
DEHB ve dikkat dozukluğun geçmişe göre daha sık gözlenmesinin nedenleri; hem çocuk ruh sağlığı hizmetlerinin yaygınlaşması hem de aileler ve okulların, artan duyarlılıkları sonucu bu hizmetlere başvurmalarıdır. Çevresel etkenlerin de DEHB’nun şiddetinde katkısı vardır ancak tek başına sorumlu tutulamaz. Araştırmalar, biyolojik bir zemin üzerine psikolojik ve sosyal boyutun eklendiğini göstermektedir. - Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunda yaşanan problemlerin sorumluluğunu; çocuğu dışarıda tutarak, sadece çevreye yüklemek, beyin-davranış ilişkisini bilmemek anlamına gelir.
İlaca bağımlılıkla ilgili kaygılar ise, ilacın farmakolojik özelliklerinin aileler tarafından eksik bilinmesi nedeniyle yaşanmaktadır. Metilfenidat tedavisi, DEHB tedavi sürecinde çok yakından izlenen bir ilaçtır. Metilfenidatın çocuklarda bağımlılığa neden olmadığı, bir çok klinik ve bilimsel çalışma ile araştırmacılar tarafından her fırsatta vurgulanmaktadır. Üstelik uzun süreler bu ilacı kullanan çocuklarda tatil araları verilebildiği gibi, tedavi sonlandığında da rahatlıkla kesilebilmektedir. Metilfenidatın ileri yaşlarda madde kullanımına yatkınlığı arttırabileceğine dair net bulgular ortaya konmuş değildir, ileri sürülenler de tartışmalıdır. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu tanısı olan ve tedavi edilmeyen (tedavisiz bırakılan) çocuklar, ileri yaşlarda ortaya çıkabilecek davranım bozuklukları nedeni ile daha çok risk altında oldukları unutulmamalıdır!
Eklenme Tarihi : 19.09.2012
Okunma Sayısı : 6.412