Gönderen Konu: Çocuklara Öz Bakım Becerilerinin Kazandırılması (Okunma sayısı 4771 defa)
« : 31 Ekim 2009, 09:42:11 »
* Öncellikle çocuğun gün içinde en az iki saat süreyle kuru kalabilmesi, ya da gün içindeki uyku saatinden kuru olarak kalkabilmesi çocuğun tuvalet eğitimi için gerekli olan kas kontrolünü geliştirdiğinin bir göstergesi olabilir.
* Bunun yanı sıra çocuğun tuvalet veya lazımlığa ilgi göstermesi, ıslak bezinden rahatsız olması tuvalet eğitimi için ilk adımlar olarak kabul edilebilir.
* Ayrıca çocuğun basit yönergeleri (istediğiniz bir şeyi size getirir mi) uygulayabilmesi, kendi başına banyoya ya da evin başka yerlerine gidebilmesi, basit işlerde anne-babayı taklit etmesi, el-parmak kaslarını (küçük nesneleri tutabilmek, kolay giyilen bir pantolonu ya da şortu çekebilmek) yeterli şekilde kullanabilmesi tuvalet eğitimi için çocuğun hazır olduğunu gösteren diğer işaretlerdir.
1-Sakin ve sabırlı bir tutum içinde olmak tuvalet eğitimi için en önemli adımdır. Anne-baba gergin olduğunda çocuk da bu gerginliği hissedecektir. Yüksek kaygı öğrenmeyi olumsuz etkiler. Çocuğun bireysel özelliklerini ve farklılıklarını göz önüne almak önemlidir. Kuzeni ya da kardeşi 2 yaşında öğrenmiş olabilir ama her çocuğun gelişim ve öğrenme süreci farklıdır, hazır olana kadar beklemek deneyip vazgeçmekten daha iyi olabilir.
2-Model olun. Mümkünse anne-baba olarak tuvaleti ne zaman, nasıl kullandığını anlatın, sizin için bir sakıncası yoksa kız çocuklar anneyi, erkekler babayı izleyebilirler. Çocuklar anne-babalarını taklit etmesi severler ve bir çok beceriyi de bu şekilde öğrenirler. Genelde siz tuvalete giderken sizi takip ederler. Bu süreyi onlara tuvalete niçin gittiğinizi ve neler yaptığınızı anlatarak kullanabilirsiniz.
3-İşaretleri okuyun. Anne-babalar çocuklarının ne zaman tuvalete gitmeye ihtiyaç duyduklarını anlarlar. Yüzünün aldığı şekil, oyuna ara vermesi, koltuğun arkasına saklanması gibi.. böyle bir durumda alıp onu tuvalete taşımayın ama tuvaletinin geldiğini ve onu yapma ihtiyacı olduğunu fark etmesini sağlayın.
7-Çocuğunuz lazımlığa ya da klozete oturmak istediğinde ilk seferler yanında olmak, bu davranışını ödüllendirmek ( illa maddi olarak değil, sarılmak, bir öpücük vermek de etkili bir ödüldür) davranışın pekişmesine yardımcı olabilir.
8-Lazımlıkta ya da klozette 4-5 dakika geçirdikten sonra tuvaletini yapmamış olsa da kalkmasını sağlayın. Arada kazalar olacaktır. Bu çok doğal ve öğrenme sürecinin bir parçasıdır. Cezalandırmak, bağırmak, korkutmak çocuğun daha çabuk öğrenmesine yardımcı olmaz tam tersi süreci uzatabilir.
9-Bazen çocuğu yemeklerden ve uykudan kalktıktan sonra gibi zaman dilimlerinde kısa süreli olarak lazımlığa ya da klozete oturtmak tuvalet eğitimine yardımcı olabilir. Ama bunun baskı ve zorlama halinde olmamasına, çocuğun tepki geliştirmesine neden oluşturmamasına dikkat etmek önemlidir.
·Yemek saati ailece bir araya gelinen, sakin ve keyifli bir zaman olmalıdır. Tüm ailenin birlikte yemek yemesi yeme alışkanlığının kazanılmasında önemlidir.
·Televizyon karşısında oyalayarak yemek yedirmekten mümkün olduğunca kaçının.
·Yemek yemenin doğal bir ihtiyaç olduğunu unutmamaya, çocuğun yemeği anne-babaya karşı bir güç savaşına dönüştürmemeye özen gösterin.
·Tabağa az miktarda yemek koyun, büyük öğünler küçük çocukların gözünü korkutabilir. Tabağındakini kendi başına bitirme mutluluğunu yaşamasına fırsat verin, bırakın bitirip biraz daha istesin.
·Mümkün olduğunca yemeklerin estetik olarak göze hitap etmesini sağlayın. İçinde ne olduğu anlaşılmayan, besleyici değeri yüksek ama kahverengi olan bir bulamacı siz yer miydiniz bir düşünün.
·Yemek konusunu bir ceza ya da baskı unsuru haline getirmeyin. Böylesi bir durum psikolojik gelişimini ve anne-baba ve çocuk arasındaki ilişkiyi olumsuz etkileyecektir.
·Birkaç öğün atlamakla ya da daha az yemekle çocuğunuzun gelişimi zarar görmez ama yemek yeme gibi temel bir alışkanlığı uygun şekilde kazanamazsa ilerleyen yıllarda hem de duygusal olarak hem de sosyal olarak (okulda yemek yemediği için arkadaşları tarafından alay edilmek gibi) bundan zarar görme olasılığı artabilir.
"Çocuklarda Özbakım Becerileri" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Psk.Ece AKIN BAKANAY'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.