Sabıkaların silinmesinde yargının hali
09 Ekim 2017, Pazartesi 9:13
Bildiğim kadarı ile yasa tasarıları, tüzük tasarıları, yönetmelik tasarıları ve benzerleri, başsavcılığa gönderilmekte ve başsavcılığın verdiği görüşler de dikkate alınarak ileriki işlemler yapılmaktadır.
Sabıkaların silinmesine ilişkin yasa tasarısı da çok büyük bir ihtimalle, bu usule uygun olarak işlem görmüştür. Yani sabıkaların silinmesine ilişkin yasa tasarısı, görüş için başsavcılığa gönderilmiş, tasarı ile birlikte tasarının genel gerekçesi ve her bir maddesinin gerekçeleri de gönderilmiş ve başsavcılık bu konuda bir görüş vermiş ve bilahare tasarı, meclis komitesinde ve sonrasında da genel kurulda görüşülmüş ve sonuçta cumhurbaşkanının onayı ile resmi gazetede yayınlanarak 2012 yılında yasallaşmıştır.
Bu uygulamanın bir sonucu olarak bence ülkemizde, yasaların gerekçelerini ve amaçlarını ve kapsamlarını en iyi bilmesi gereken ve de bilen kurum, başsavcılıktır.
2012 yılından itibaren belki de yüzlerce kişi, sabıkalarının silinmesi için mahkemeye müracaat etmiş ve birçoğunun sabıkası, mahkemenin kararı ile silinmiştir.
Sabıkaların silinmesine ilişkin yüzlerce karar, başsavcılığı temsilen gelen savcıların da olurları alınarak verilmiştir. 2012 yılından 2016 yılına kadarki uygulamaya göre, birden fazla sabıkası olan kişinin en son tarihli sabıkası esas alınırdı ve o tarihten itibaren mahkemeye müracaat tarihine kadar, 5 yıl geçmişse idi, sabıkalar silinirdi. Bunun yanı sıra, askeri mahkemenin vermiş olduğu mahkûmiyetlere ilişkin sabıkalar da silinirdi.
2016 yılında bu yasada bir değişiklik yapıldı ve KKTC vatandaşlarının yanı sıra, çalışma izni, iş kurma izni veya daimi ikamet izni olan yabancıların da sabıkalarının silinmesine imkân tanındı. 2016 yılındaki değişiklikten en çok yararlanacak olan yabancılar, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları idi. Önemle üzerinde durulması gereken konu şudur; yapılan değişiklikle, sabıkaların silinmesine ilişkin koşullarda hiçbir değişiklik yapılmamış, sadece ve sadece yasanın kapsamına, KKTC’de izinli olan yabancılar da alınmıştır.
2016 yılındaki değişiklikten sonra başsavcılık, yasanın amacı ve kapsamı ve yorumu ile ilgili görüşlerini değiştirdi ve askeri mahkemelerin mahkumiyetlerine ilişkin sabıkaların yasa kapsamında olmadığını ve birden fazla sabıkası olan kişilerin her bir sabıkası arasında en az beş yıl geçmiş olmasının gerektiğini, ileri sürmeye başladı. Geçmişte, benzeri durumda olan yüzlerce kişinin sabıkasını silmiş olan mahkeme, başsavcılığın bu görüşü ile hem fikir olmuş ve bir müracaatı red etmiştir. Bu red kararına karşı yargıtaya, istinaf dosyalanmış ve yüzlerce müracaat askıya alınarak, yargıtayın bu konuda vereceği karar beklenmeye başlanmıştır. En nihayet Yargıtay bu konudaki kararını açıklamış ve bir yerde Yargıtay da, başsavcılığın bu konudaki görüşlerini doğru kabul etmiştir.
Hukukun üstünlüğü ilkesi gereği, yargıtayın bu kararı doğru kabul edilmelidir. Ancak, ben yargıtayın bu konudaki birçok görüşü ile hem fikir değilim. Hukukçuluğumu bir tarafa bırakarak olaya bakıyorum. Bu şekilde baktığımda, yargıtayın kararını tasvip etmem asla mümkün olamaz. Geliniz birlikte düşünelim. Adamın komşusunun askeri mahkemedeki sabıkasını mahkeme silmiş, ancak ayni mahkeme şimdi bu adama diyor ki, “ben askeri mahkemenin sabıkalarını silmeye yetkili değilim.” Ayni şekilde adamın bir tanıdığının onlarca sabıkasını mahkeme silmiş ancak ayni mahkeme şimdi adama diyor ki, “senin her bir sabıkan arasında beş yıl geçmediği için seninkilerini silmeye yetkili değilim.” Allah aşkına bu adamın mahkemeye saygısı kalırmı? Ben söylemeyeyim siz söyleyiniz. 4 yıla yakın bir müddetle yetkili olan mahkeme, birden bire yetkisizlik kararı veriyor.
Vatandaş olarak olaya baktığımdaki durumu anlattım. Şimdi hukukçu olarak bakıyorum. Yargıtay diyor ki, bir yasayı yorumlarken, yasa koyucusunun amacına da bakmak gerekir. Bunu söylüyor ve yasa koyucusunun amacına bakıyor ve yasa koyucusunun, her bir sabıka arasında en az beş yıllık bir sürenin geçmiş olmasını amaçladığı, neticesine varıyor. Asla ve asla ve kesinlikle söylüyorum ki, yasa koyucusu böyle bir şey amaçlamamıştır ve yasadan da böyle bir amaç çıkartılması söz konusu olamazdı. Hiçbir milletvekilinin aklının ucundan dahi böyle bir amacın geçtiğine inanmıyorum.
Hiçbir milletvekilinin aklının ucundan dahi geçmemiş olan bir amacın, amaçlandığına ilişkin Yargıtay’ın bu görüşü karşısında şaşkınlık içerisindeyim. Yasaların yorumlanmasında dikkate alınacak hususlardan birisi de tatbikattır. Tatbikat dikkate alınmadığı takdirde, yargı önünde eşitsizlik yaratılır, yargıya güven ve saygı azaltılır. Yargıtay kararını verirken yıllardır devam eden tatbikatı göz önünde bulundurmadı ve erken davranana adalet, geç kalana adaletsizlik yaratılmış oldu.
Askeri mahkemenin mahkûmiyetlerine ilişkin sabıkalara gelince… Yargıtay, yasanın, askeri mahkemenin sabıkalarını, kapsamadığı neticesine vardı. Bu sonuca varırken de, yasanın, “mahkeme” kelimesine vermiş olduğu anlamı esas aldığını ifade etmiştir. Maalesef bu sonuçla da hem fikir değilim. Yasanın, “mahkeme” kelimesine verdiği “kaza mahkemesini” anlatır şeklindeki anlam, sabıka silinmesine ilişkin müracaatların hangi mahkemeye yapılabileceğine ilişkindir. Yargıtay’ın görüşü ile hareket edersek, ağır ceza mahkemelerinin ve Yargıtay’ın, hafif suçlara ilişkin vermiş oldukları mahkûmiyetlere ilişkin sabıkaların da silinememesi gerekir.
Halbuki yasa, “suç” kelimesini tefsir etmekte ve şöyle demektedir;”suç” Ceza Yasası ve yürürlükteki DİĞER YASALAR uyarınca ağır suç sayılmayan ve para cezası ile cezalandırılan bir fiil, teşebbüs veya ihmali anlatır. Görülebileceği gibi, bu tanımlamadan, askeri mahkemelerin yetki alanındaki suçların, yasa kapsamında olmadığını söyleme olanağı yoktur.
Tam tersine “diğer yasalar” kavramından, askeri yasalar altındaki suçların da yasa kapsamında olduğu anlaşılmaktadır. Yargıtay’ın bir ilginç görüşü de, karara konu suçlardan birisinin düzenlenmekte olduğu yasanın, o suçu, yüz kızartıcı bir suç olarak düzenlemediği şeklindeki görüşüdür. Ben bu güne kadar, suç düzenlemekte olan hiçbir yasanın, düzenlediği suçun, yüz kızartıcı bir suç olduğunu söylediğini görmedim de duymadım da. Tabii ki bu konuda ne söylesem pek önemi olmayacaktır.
Bana göre Yargıtay’ın kararı son derece hatalıdır ve yanlıştır ancak, geçerli olan da Yargıtay’ın kararıdır. Kanaatimce iş meclise düşmektedir. Yargının da saygınlığı açısından derhal bu konuda bir yasa yapılmalıdır. Ayrıca sabıka silme işlerinin mahkemeye bırakılmasındaki mantığı da çözemedim. Bu konudaki yetki idareye verilmelidir.