Benjamin Franklin Kimdir - Benjamin Franklin Resimleri - Benjamin Franklin Biyografisi - Benjamin Franklin Hakkında
Benjamin Franklin, 6 Ocak 1706’da Boston’da doğdu. On yedi kardeştiler. Babası, 1685 yılında İngiltere’den Amerika’ya göç etmişti ve evin geçimini sabun ve mum yaparak sağlamaya çalışıyordu. Ancak maddi güçlükleri bir türlü aşamıyorlardı. Sekiz yaşında okula başladı; ama ancak iki yıl okuyabildi. Babası, çocuklarına yeterli eğitim sağlayamadığından, öteki kardeşleri gibi onu da çırak olarak işe yerleştirdi. Önce bir bıçakçının, sonra marangozun, daha sonra da tornacının yanında çalıştı. Ağabeyi James, küçük çapta bir basımevi kurmuştu; 1718’de, henüz on iki yaşındayken onun yanında çırak olarak çalışmaya başladı.
Yazıları çok tuttu.Bir gün ağabeyiyle kavga etti ve eşyalarını toplayıp Boston’u terk etti. Önce New York’a, sonra da Philadelphia’ya gitti.
Londra’nın en iyi basımevlerinde birinde on sekiz ay çalıştı. Çalışkan ve örnek bir eleman olarak herkesin beğenisini kazandı.Çalıştığı sürece kazandığı paraları biriktirip matbaacılıkla ilgili araçlar satın aldı. 11 Kasım 1726’da Philadelphia’ya geri döndüğünde henüz yirmi bir yaşındaydı ve hiç parası kalmamıştı. Kendi adına bir basımevi kurması olanaksızdı. Bu nedenle eski patronunun yanına girdi. Bir süre onunla birlikte çalışarak para biriktirdi ve 1728 yılında kendi adını verdiği basımevini kurdu.
Bir taraftan var gücüyle çalışırken, öteki taraftan da kentin kültürlü, bilgili insanlarıyla da ilişki kurmaya çalıştı. Yakın arkadaşlarını ve dostlarını biraraya getiren “Junto” adını verdikleri kulübü kurdu. Her cuma akşamı kulüp üyeleri toplanıp politik, ticari, dini, felsefi konularda fikir alışverişi yapıyorlardı. Bu toplantılar kırk yıl kadar sürdü.
Bu prensibini de yaşamının sonuna değin uygulamaya çalıştı. Yoksul çocuklar için parasız okul açılmasını sağladı. Bir halk kütüphanesi kurdu ki bugün dünyanın sayılı büyüklükte kütüphanelerinden biri durumuna gelmiştir. Daha sonra kentte ilk hastaneyi kurdu. Tümüyle ahşap yapılardan oluşmuş kentte ilk itfaiye teşkilatını kurdu ve kendisi de örnek olmak için bu kuruluşta görev yaptı. Posta İdaresi’nin düzene sokulması, mektup dağıtımının aksamaması için kuruluşun başına geçmesi önerisini hemen kabul etti.
Franklin’in gözleri bozuktu ve hem uzak hem yakın olmak üzere devamlı gözlük kullanıyordu. Devamlı takıp çıkarma sorununa çözüm getirmek üzere, hem uzağı hem yakını aynı anda görebilecek bir gözlük yapmalıydı. Bir çift yakın, bir çift uzak gözlük camlarını ortadan kesip, uzak göreni üste, yakın göreni alta koyup aynı gözlük çerçevesine yerleştirdi. Franklin’in 250 yıl önceki buluşunu bugün biz bifokal gözlük” olarak kullanıyoruz.
Hemen hiç eğitimi olmayan Benjamin, sırf kendi merak ve zekâsı sayesinde birçok bilimsel gerçeğin ayırdına vardı ve açıklık getirmek için çabaladı. Elektrik konusunda aklını kurcalayan çok şey vardı. İki yakın arkadaşı Peter Collins ve Philip Syng ile birlikte bilimsel çalışmalar ve deneyler yaptılar. Ayrı ayrı çalışıyorlar; ama sık sık deneyimlerini paylaşıyorlardı. 1749’da Franklin tarihte ilk kez elektrik bataryası yapan kişi oldu.
Benjamin Franklin’in özverili çalışmaları, bilim çevrelerince de saygıyla karşılandı ve Harvard, Yale ve William&Mary üniversitelerinden şeref dereceleri kazandı. 1753’te altın madalyayla ödüllendiren Londra Kraliyet Akademisi 1756’da onu üyeliğe kabul etti. Böyle bir şerefi, o güne değin Koloni Amerikası’ndan kimse görmemişti.
Bu denli çalışmalarının yanısıra, uzlaştırıcı yapısından dolayı İngiltere ile Amerikan kolonileri arasında süregelen anlaşmazlıklara çözüm bulması için 1757 yılında İngiltere’ye, daha sonra da Fransa’ya gönderildi. Bu görevleri yaklaşık yirmi üç yıl sürdü.
Franklin yetmiş altı yaşına gelmişti ve artık ülkesine dönmek istiyordu. Önce bu isteği kabul edilmedi. Ama birkaç yıldan buyana gut hastalığı ve böbrek taşı ağrıları onu iyice yormuştu ve ölmeden memleketine dönmek istiyordu. Bu kez isteği kabul edildi ve 1785’te Fransa’dan ayrıldı.
Peki köşesine çekilince hiçbir şey yapmadan evinde oturdu mu? Elbette hayır… Franklin’i evinde ziyarete giden Dr. M.Cutler, orada gördüklerini şöyle anlatır:
“Franklin beni kütüphanesine götürdü. Bu büyük salonda tüm duvarlar kitap doluydu. Sanırım ki böyle bir kütüphaneyi Amerika’da başka bir evde görmek olanaksız. Kitapların yanısıra, Franklin’in buluşları çevreye dağıtılmıştı. Önce cam bir alet gördüm. Bu, insan bedenindeki kan akımını gösteriyordu. Cam tüplerde bir sıvı devamlı dolaşmaktaydı. Sonra bir pres gördüm, iki dakikada bir bir yazıyı kopya ediyordu ve kopya da aslı denli netti. Bu aleti de kendisinin geliştirdiğini söyledi. Yapay bir kol, yüksek raflardaki kitapları kolayca yerinden alabiliyor ve yerine koyabiliyordu. Oturduğu koltuk yatar duruma gelebiliyordu. Bir mandala bastığında bir yelpaze kendiliğinden gidip geliyor ve serinlik veriyordu. Kendi icadı daha birçok şey gördüm.” İçten gelen bir terbiye ve zerafete sahipti; sevgi dolu, hoşgörülü ve yardımseverdi. Georges Whitefield’e yazdığı mektupta şöyle diyor:
“Bana gelince, birisine yardım ettiğim zaman, bunu bir lütuf olarak değil de bir borcu ödüyormuşum gibi düşünürüm. Bugüne kadarki yaşamımda pek çok kimseden pek çok yardım gördüm. Bu kişilere, bana yaptıkları iyiliklerin karşılığını vermek için herhalde hiç fırsat doğmayacaktır. En önemlisi, Tanrı’nın yardımlarına nasıl yanıt verebilirim ki? O halde minnettarlığımı ifade edebilmek için, insanlara, bana yapılan iyilikleri vermeliyim.”
Benjamin Franklin, 17 Nisan 1790’da seksen dört yaşında yaşama veda etti.