KONUKLARINIZIN SESİ 200
Yayın Tarihi: 11 Ocak 2017 Çarşamba, 11:35
Bu, ikiyüzüncü ve yeni yıldaki ilk yazımız. Gelin bu yazımızda (matematikten, bilimden ayrılmadan ama) sayısız, şekilsiz, simgesiz bir şeyler yazalım.
Matematiğin de, bilimin de temel soruları ne? “Ne? Nasıl? Neden?” “Çevremizde ne oluyor? Nasıl oluyor? Neden oluyor?” diye soruyorsunuz; fiziği, kimyayı, biyolojiyi... oluşturuyorsunuz. Bu soruları nitel yanıtladığınızda dil yeterli. Ama bu nitel yanıtlar duyarlı değil, uygulamada işe yaramıyor. Bu soruları nicel yanıtlamak istediğimizde dilimiz matematik. Nicelleştirme, aritmetik-cebirle başlıyor; analizle bu nicelleştirmeyi çok daha duyarlı kılıyoruz. Zaman ve mekan tüm doğa olaylarının (hatta toplumsal olayların) temel değişkenleri ve mekanı biz geometride matematikselleştiriyoruz...
Ama başta söz verdik: Sayısız, şekilsiz, simgesiz bir şeyler yazacağız. Öyleyse yargılarımız nitel olacak; konumuzu buna göre seçmeliyiz? Bu yazımızda bizim seçtiğimiz konu: KÖKENİMİZ!
Soyut matematik öğrenimimizde alışıyoruz: Önce sınırlama yapmalıyız. Örneğin, geometri ama düzlem geometri ama yalnız üçgen geometrisi veya (şimdi ne okullarımızda, ne üniversitelerimizde ele alınıyor ama) yalnız cetvel-yalnız pergel geometrisi... Burada da sınırlama yaparsak kökenimiz ama cisim olarak değil, canlı olarak değil, insan olarak değil, Türkiyeli olarak; (Trakya'yı, Trakları okuyucularımıza bırakalım) Anadolu'lu olarak.
İlk adımımız “Başkaları ne diyor?”
(1) Elimizde İngilizce bir kaynak var: Empires of the Word (Sözcüğün İmparatorlukları)-Nicholas Ostler. (Biliyorsunuz yazı, köken incelemesinde en önemli gösterge.) Burada ne diyor Ostler Bey? “Türkçe ve Farsça İslam uygarlığının yardımcı dilleri olarak en iyi bilinen diğer iki ana dil.” ve 600 sayfalık kitabında Dede Korkut'tan bir alıntıyla Türkçeye iki sayfa ve bir haritalık yer ayırıyor.
(2) İlber Ortaylı Türklerin Tarihi'nde önsözüne,
“Dünya tarihinin hemen hiçbir safhası dünya coğrafyasının hemen hiçbir önemli parçası yoktur ki orada Türkler olmasın.” diye başlıyor ama
“Türklerin tarih sahnesine çıkışı nasıl gelişti?” sorusuna yanıtı,
“Türk dilindeki yazılı belgeler bilindiği üzere Miladi 8'inci asırda başlar.” oluyor. Ortaylı'nın kendi sorusu, “Türkler kimlerdir ve ilk olarak Anadolu'ya ne zaman gelmişlerdir?”e yanıtı ise,
“Türkler tarihi özellikleri olan, çok coğrafya değiştiren, aşağı yukarı bir ırkın tarihinde fazla bir süre sayılmayan 1200 yıl içinde bugünkü Çin'in iç sınırlarından Tuna boyuna kadar gezinen bir kavimdir; yani Anadolu'ya gelişimiz 1100'dür aslında.” oluyor. Ortaylı Türklerin Tarihini araştırmamış; bunu kendi de söylüyor. Yargıları okuduklarına dayanıyor.
(3) J.P. Roux Türklerin Tarihi'ni araştırarak yazmış. Roux geçmişte de, günümüzde de birçok değişik adla anılan Türkleri,
“Türk, Türkçe konuşandır.” diye dil aracılığıyla tanımlama gereği duymuş. “Ne etnik ne de dinsel değeri olan Türk sözcüğü herhangi bir devlet veya ulus kavramını asla getirmez. Türkler tarihlerinin hiçbir döneminde tek bir yerde, belirli sınırlar içinde, ortak bir buyruk altında bir arada olamamışlardır. Kurdukları en büyük imparatorluklar bile içlerinden ancak bir bölümünü ilgilendirmiş ve kendilerinden daha kalabalık Türk olmayan topluluklara dayanmıştır.” diye eklemiş. (Birden özetin özetine atlarsak) Roux Türklerin Orta Asya'daki kökenini MÖ 2 - 3'üncü bin yılda Çin'e saldıran Kuzey Barbarlarının (Hular) içindeki proto-Türk varlığı”na ve “MÖ 210 yılına doğru ölmüş olan Teoman (yazılışı ile şan-yu) yönetimindeki Hiongnu”lara kadar götürüyor. Roux'a göre Anadolu'ya geliş ise yine 1071.
Burada duralım. “Başkaları ne diyor?” a sonraki yazılarımızda devam edelim.