İki baskın: 1 boş 1 dolu
Somali'de Şebab örgütünü hedef alan ABD eli boş dönerken Libya'da başına 5 milyon dolar koyduğu Kaide lideri Libi'yi yakaladı.
Cumhuriyetçilerin ek bütçe tasarısına onay vermemesi yüzünden kepenk indiren ve Asya’daki kritik iki zirveye gitmekten vazgeçen ABD Başkanı Barack Obama, Afrika’da iki ülkede operasyon için para bulmakta zorlanmadı. ABD özel kuvvetleri hafta sonu önce Somali, ardından Libya’da Kaide’nin üst düzey isimlerinin hedef alındığı operasyonlara imza attı. Kenya’nın başkenti Nairobi’de AVM basıp 67 kişiyi öldüren Şebab’ın Somali’deki kalesi Barave kentine yapılan gece baskını ‘başarısızlıkla’ sonuçlanırken Libya’nın başkenti Trablus’ta düzenlenen operasyon hedefine ulaştı. Trablus’ta asıl adı Nezih Abdülhamid el Reci olan üst düzey Kaide üyesi Enes el Libi ele geçirildi. FBI, 1998’de ABD’nin Tanzanya ile Kenya’daki büyükelçiliklerine düzenlenen ve 14 ABD’li ile 220 Kenyalının ölümüne sebep olan bombalı saldırının zanlılarından biri olan Libi’nin başına 5 milyon dolar ödül koymuştu. Pentagon Basın Sözcüsü George Little, 15 yıldır aranan 49 yaşındaki Libi’nin Libya dışında ve güvenli bir yerde tutulduğunu açıkladı. Libi’nin yakalanmasıyla ilgili detaylar ise kardeşi Nebi’den geldi. AP’ye konuşan Nebi’ye göre Libi sabah namazından sonra evinin önünde park ederken üç araç yaklaştı. Olayı pencereden izleyen Libi’nin karısının deyişiyle aracın içinden çıkan ‘yabancı görünümlü silahlı komandolar’ arabanın camını kırıp Libi’yi yere yatırıp etkisiz hale getirdikten sonra kaçırdı.
Bir ABD’li yetkili CNN’e operasyonun gündüz ve tamamen Libya hükümetinin bilgisi dahilinde gerçekleştirildiğini söylerken Libya güvenlik yetkilileri olaydan haberdar olmadıklarını savundu. Libya hükümeti derhal Washington’la temasa geçip ‘izin almadan komando operasyonu düzenleyerek bir Libya vatandaşını kaçırmasıyla’ ilgili beyanat istedi. 2011’de Libya lideri Muammer Kaddafi’nin linç edilerek öldürülmesiyle sonuçlanan iç savaş esnasında Libya’ya dönen Libi’nin ABD’de mahkemeye çıkarılması bekleniyor. İddianameye göre Libi, Kaide’nin 1993’te Nairobi’deki ABD Elçiliği’ne yapmaya hazırlandığı saldırı için görüntü topladı. 1994’te ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı’nın kullandığı bina ile Britanyalı, Fransız ve İsrailli hedefleri vurmayı amaçladı.
Somali’den boş döndüler
Diğer taraftan özel SEAL deniz piyadeleri Libya operasyonundan bir gün önce ‘önem derecesi yüksek’ bir Şebab liderini yakalamak için Somali’ye yaptıkları baskından eli boş döndü. ABD’li bir yetkili hedefin öldürüldüğünü sandıklarını ama komandoların tam emin olamadan geri çekilmek zorunda kaldıklarını belirtti. Yetkili ABD tarafından hiçbir kayıp olmadığını kaydetti. Bir güvenlik yetkilisi de baskının AVM saldırısına karşılık olarak bir buçuk hafta önce planlandığını söyledi.
Şebab: Geri püskürttük
Barave’deki Şebab üyeleri helikopterlerle gelen komandoların kim olduğu gizli tutulan hedefin deniz kıyısındaki villasına ateş açtığını ama saldırının geri püskürtüldüğünü anlattı. Şebab sözcüsü Abdülaziz Ebu Musab da “Bu acemi operasyonda açıklarda demirleyen büyük bir gemiden inen ‘beyazlar’ botla kıyıya yanaştı. Bir korumamız öldürüldü ama akabinde takviye güçleri geldi ve yabancılar kaçtı. Sonradan onların durduğu yerde bir sürü kan gördük, demek ki bazılarını yaralamış olabiliriz” ifadelerini kullandı. Musab, Britanya ve Türkiye ’den özel kuvvetlerin de bu deniz ve hava saldırısına destek verdiğini öne sürdü. Buna karşın Türk Dışişleri Sözcüsü Levent Gümrükçü iddiaları reddetti. Britanya’dan da yalanlama geldi. Obama’ya vekâleten Endonezya’daki Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği zirvesine giden Dışişleri Bakanı John Kerry de insanlara adalet götürmeye devam edeceklerini ve ‘terörist avlamaktan’ asla vazgeçmeyeceklerini söyledi. Somali Başbakanı Abdi Ferah Şirdo da teröre karşı yabancı hükümetlerle işbirliği yapmalarının sır olmadığını belirterek: “Anlayış gösterin. Barış dolu ve terörden arınmış bir Somali istiyoruz” dedi.
Somali baskını, Kaide üyesi Salih Ali Salih Nabhan dahil 6 kişinin öldürüldüğü 2009’daki saldırıdan bu yana en büyük operasyon. 20 yıl önce Mogadişu’da 2 ABD helikopterinin düştüğü operasyon fiyasko ile sonuçlanmıştı. ‘Kara Şahin Düştü’ filmine konu olan ve 18 askerin öldüğü operasyon, ABD’nin Etiyopya, Somali, Eritre ve Cibuti’yi içine alan Afrika Boynuzu’nda ‘istikrar sağlama’ misyonunda sonun başlangıcı olmuştu. O tarihten bu yana ABD’nin Afrika’ya müdahalesi füze saldırıları ve özel kuvvetlerin yer aldığı yıldırım operasyonlar düzeyinde kaldı.