Mayıs | 2011 | Ebrulikedi's Blog
A.B.D.’de kişisel gelişim endüstrisinin yıllık büyüklüğü 65 milyar dolarmış… Gerçekten komik olan şu ki; kişisel gelişim yayınlarının %95’i hiç bir bilimsel araştırmaya dayanmıyor.
“Biblioterapi” kişisel danışmanlara para akıtmaktan daha ucuz bir çözüm gibi geliyor herhalde. “Yedi etkili alışkanlığı” öğrenip, yedi günde kendini yeniden inşa edebileceğine veya evrenin “gizli” koduna süpermarket raflarında ulaşabileceğine inanmak bayağı ciddi (ve komik) bir patoloji haline geldi.
Kendini mutlu hissetmek için alınan hapların, tezgah üstü destek haplarının, medet umulan iksirlerin yıllık cirosu ise 23 milyar dolar civarında tahmin ediliyor. Estetik operasyonların dünya üzerindeki toplam yıllık cirosuna dair yuvarlak bir rakama ulaşamadım. Hepsini toplarsak, dünya üzerinde “mutluluk endüstrisinin” büyüklüğü dudaklarımızı uçuklatır tahminindeyim.
Endüstri nebulöz bir biçimde büyüdüğüne göre bu yollardan geçerek mutluluğu yakalayanların sayısı çok az olmalı. Her geçen gün de yeni yeni tüketiciler katılıyor ki, sektör her sene katlanarak büyüyor.
Ya da işin içinde başka bir iş var.
Acaba bu işte ilaç endüstrisinin eli var mı diye düşünüyor insan… Farkında iseniz, artık ilaç firmaları ilaçları değil, “hastalıkları” pazarlar hale geldiler. “Life-style drugs” (yaşam-stili ilaçları deniliyor) tüketimini pompalamak için yeni yeni kavramlar icat ettiklerine bakılırsa… İnsanları “serotonin” üretimleri eksik olduğu için mutsuz olduklarına veya “post-travmatik stress sendromun”dan musdarip olduklarına inandırarak tüketime çok kolay ikna edebiliyorlar.
Aslında komik olan nedir biliyor musunuz? Bireyleri uzun dönemli takip ederek yapılan bilimsel çalışmalar ve evrim araştırmaları göstermiş ki, hafif yollu depresif olan bireylerin sağkalım ve uzun yaşama yüzdeleri iyimser ve bu yüzden kendini mutlu hissedenlere göre daha fazla imiş. Buna “depresif gerçekçilik” demişler. Yorumu şu; “Eğer bir duygu içimizde var ise, evrim onu gerekli gördüğü için oradadır.”
Yani; depresyonun da “gerçekçi olanı” sağkalım şansını arttırıp, yaşam süresini uzatıyormuş. Nasıl mı? Kendini iyi hissetmediğin zamanlarda şöyle bir durup, durum tesbiti yapıp, hoşuna gitmeyeni değiştirip, yola devam etmeni sağlayan gerçekçi bir dost olarak ele alırsan depresyonu, seni tehdit eden durumlara karşı iyimser birine göre daha hazırlıklı olabiliyormuşsun. Bir nevi “uyan çağrısı” yani.
Kısa kesemedim lafı bu kez ama: ilaçla, terapilerle, koç’larla, estetik müdahaleler ve kitaplarla, DVD’lerle “tam-teçhizatlı-kameraman-Cevat Kelle” gibi depresyona savaş açmak işine hiç yaradı mı? Yaramadı büyük olasılıkla. Dolayısı ile, mutsuzluğu baskılaman gerektiğini söyleyenlere kanma.
Yani; savaşma, seviş! Depresyonunla bile. Otur düşün, kendine teslim ol ve dinlen biraz…
Bu arada yararlı bir dip not: Bilimsel mutluluk çalışmaları bir kaç etken saptamışlar;
Kendini bir şeylere vakfetme,
Elindekini başkaları ile paylaşma ve
kendini huzurlu hissetmenin işe yarayan yolları olarak saptanmış.
Benden aktarması. Elçiye zeval olmazmış.
Yazan: Ebruli Kedi 05/16/2011 in Psychobabble, İnsanlık halleri
Etiketler: antidepresanlar, biblioterapi, depresif gerçekçilik, depresyon, evrim, kişisel gelişim, mutluluk endüstrisi
Ya Meksikalı ya da sarışın olmak lazım…
OECD’nin 2011 raporuna göre Meksikalılar ve İskandinav ülkelerinde yaşayanlar çok mutluymuş…
Meksikalıların neden mutlu olduklarına kimse güzel bir açıklama getiremiyor. Çok fazla çalışıyorlarmış, gelir dağılımı en az bizimki kadar eşitsizmiş. Havasından mı suyundan mı bilinmez. Meksikalıların bilip de bizim bilemediğimiz nedir?
İskandinav ülkelerinde ise “olumlu deneyim” yüzdesi çok yüksek. Adamların tuzu kuru tabi.Güneşleri yok gerçi ama onu da yaz tatillerinde ılık denizlere akın ederek hallediyorlar. Para ile mutluluk oluyor anlaşılan…
Türkler mi? Bilmem kaç ülke arasında en mutsuzu biziz. Bizden mutsuzu yok.
Türklerin sadece yüzde 56.5’i bir hafta içinde “olumlu bir deneyim” yaşadığını söylemiş. “Olumlu Deneyim” ne demek? Gülmek, saygı görmek, bir önceki gün keyifli bir şey yapmak, vaktini nasıl geçirdiği konusunda özgür olmak, yeni bir şey öğrenmek, gurur duyduğu bir şey başarmak.. Her bir faktörü ayrı ayrı sormuşlar.
Bizimkisi bayağı travmatik bir durum… Çok ciddi ve giderek de derinleşen bir patolojiye işaret ediyor.
Bizler çok derin acıların üstüste biriktiği bir coğrafyada yaşıyoruz. Giderek, “başkaları”nın acıları kişisel anlamda hepimiz için travmatik bir hal alıyor.
Her ne kadar duyarlılık katsayınıza bağlı olsa da, birileri acıları yaşarken kenarda duran bizler, suçluluk duygusu ile sürekli ve her an özür diler duruma geçiyoruz. Eminim ki herkes bu toplumsal travmaların etkisini genel bir huzursuzluk, nedenini bilemediği derin bir doyumsuzluk ve mutsuzluk hali olarak deneyimliyordur. İnsanlığın bir bölümü acı çekerken, oturduğun yerde bu sezonun moda renklerini ya da akşama nerede göbek atacağını düşünerek mutlu olmayı bekleyemezsin. Bir gün önce bir şeylere gülebilmiş olsan bile, ertesi gün mutlaka ama mutlaka ağlayacak bir şeyler oluyor bu ülkede. Kollektif bilinç(altı) diye bir olgunun varlığına inanıyorsak (ki ben inanıyorum) bu ülkede mutlu olmak zor.
Kendi yaşantımdan bir kaç basit örnek vereyim:
Yeğenimin altını değiştiriyoruz; minicik, pembecik, yaşam dolu bir varlık. Neşeyle bacaklarını oynatıp, kahkahalar atıyor. Ben ise, altından aldığımız beze odaklanıyor, geçmişte Diyarbakır Cezaevi’nde tutuklulara yapılanları düşünür hale geçiyorum bir anda… O andan sonra mutlu ol olabilirsen.
Mangalda ızgara yaparken bir anda aklıma bir kaç sene önce Tuzla’da ki gemi yangınını söndürürken yanlış giysi giydirildiği için alev alan itfaiyeci geliyor. Hiç unutmuyorum.
Çiçek açan kiraz ağaçlarının altında çiçeklerin güzelliğine odaklanmış iken, bir anda diktiği kiraz ağaçlarını geride bırakıp göçmek zorunda olan yaşlı bir kadın oluveriyorum.
Bu ülkede olumlu deneyim yaşamak hiç kolay değil. Üstelik sadece yaşadığımız yılların yükü değil taşımak zorunda kaldığımız.. Okudukça, haberdar oldukça, öğrendikçe, dinledikçe suçluluk ve sorumluluk duygusu büyüyor. Çağları, salt üzerinde yaşadığımız toprakları değil, genleşerek tüm coğrafyaları kapsar hale geçiyor.
Bu saatten sonra Meksikalı olamayacağıma göre sarışın mı olsam acaba? (Eyvah, sarışın sözcüğünü kullandım, muzır neşriyata girer mi acep?)
Yazan: Ebruli Kedi 05/10/2011 in İnsanlık halleri
Etiketler: Meksika, mutsuzluk, OECD, olumlu deneyim, sarışın