Güzelce Mahmut Paşa Çeşmesi - Beyaz Tarih
Yapılış Tarihi : 17. yy
Yaptıran : Vezir Güzelce Mahmud Paşa
Kesme küfeki taşı cephenin ekseninde sivri kemerli bir niş, kemerin üzerinde de son mısrada 1605 tarihini veren mermer inşa kitabesi bulunmaktadır. Bülbülî mahlaslı bir şairin on dört mısradan meydana gelen sülüs hatlı kitabe manzumesi on dört kartuşa taksim edilmiş ve bunların altına iki kartuş daha eklenerek sağdakine “Mâşallah”, soldakine de “Tamir 19 Safer sene 1170” (13 Kasım 1756) ibareleri yerleştirilmiştir. Bu durum, söz konusu onarım sırasında kitabenin bütünüyle yenilendiğini göstermektedir. Kitabeyi taçlandıran beyzî madalyonun içindeki Abdülmecid tuğrası da çeşmenin bu hükümdar döneminde bir daha onarıldığına işaret etmektedir. Sivri kemerli nişi yanlardan kuşatan ve normalde kitabeyi de yukarıdan kavraması gereken silme çerçevenin kitabenin bitiminde kesintiye uğraması, bu hizadan itibaren kesme taş örgünün yerini tuğla örgüye terk etmesi ve ayrıca nişin içindeki kaş kemerli iki maşrapalığın arasına ampir üslûbunda dikdörtgen bir ayna taşı yerleştirilmesi bu son onanma ait olmalıdır.
M. Baha Tanman, Güzelce Mahmud Paşa Çeşmesi, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt.14, 1996
I.Gıyâseddin Keyhusrev’in büyük oğlu olan İzzeddin Keykavus babası ölünce devlet erkânının kararı ile Selçuklu tahtına çıkarıldı. Biat, yas ve tahta çıkma törenleri Kayseri’de yapıldı. Ancak Kayseri’den Konya’ya hareket edileceği sırada sultanın kardeşi Alâeddin Keykubad’ın saltanat davasıyla ortaya çıktığı ve şehre doğru gelmekte olduğu haber alındı. Alâeddin Keykubad şehri kuşattı. Meselenin savaşla halledilemeyeceğini anlayan devlet adamları diplomatik yola başvurdular. Daha sonra Alâeddin Keykubad’ın üzerine yürüyen İzzeddin Keykâvus Ankara Kalesi’ni kuşattı. Erzakı azalan Alâeddin Keykubad, kendisinin ve halkın canına dokunulmaması şartıyla teslim oldu ve Malatya yakınlarındaki Minşâr Kalesi’ne hapsedildi. Keykâvus onu öldürmek istediyse de hocası Mecdüddin İshak buna engel oldu. Bu yıllarda Gıyâseddin Keyhusrev’in öldüğünü duyan Antalya Rumları şehirdeki Türkler’i katlederek Antalya’nın idaresini ellerine geçirdi. Ancak sultan Antalya’nın geri alınması yerine Sinop’un fethine girişti. Elinde esir bulunan Trabzon Rum İmparatoru I. Aleksios Komnenos’u da yanına alarak Sinop önlerine vardı. I. Aleksios’un serbest bırakılması ve gitmek isteyenlere izin verilmesi şartıyla şehri teslim edeceklerini bildiren Sinoplular isteklerinin kabul edilmesi üzerine şehri sultana teslim ettiler. Sinop bundan sonra Selçuklu ticaretinin gelişmesinde önemli bir rol oynamaya başladı.
Safiiye Sultan Camii
Melike Safiye Camii adıyla da anılan cami Kahire’de Dâvudiye caddesinde yer alır. Harim giriş kapısı üzerindeki üç satırlık Arapça kitâbesine göre Osmanlı Padişahı III. Mehmed’in annesi Safiye Sultan tarafından inşa ettirildi. Safiye Sultan’ın kölesi Osman Ağa eserin yapımına nezaret etti. XVII. yüzyılda Mısır’a çeşitli seferler yapan Evliya Çelebi camiyi, “Yirmişer basamak merdivenle çıkılır, altmış sütun üzerine yapılmıştır, avlusunun etrafı altmış adet kârgir kubbedir, avlusu mermer döşelidir, mihrabı, minber ve minaresi Anadolu üslûbundadır, cemaati gayet çoktur” şeklinde tasvir etti. 1930’da Kral I. Fuâd zamanında büyük onarım gören yapı Osmanlı tarzında bir çevre duvarıyla kuşatılmış bahçe içinde planlandı. Ancak bu dış avlu duvarları ve avlu kapılarından ikisi günümüze kadar gelmedi. Bugün mevcut olan Kazzâzîn Kapısı mukarnas dolgulu üç dilimli kemerli bir niş içinde basık kemerli bir açıklıktan ibarettir.
Son devir Arap tarihçisi, edip ve gazeteci olarak bilinen Corci Zeydan, Ortodoks mezhebine mensup fakir bir hristiyan ailenin çocuğu olarak Beyrut'ta dünyaya geldi. İlk tahsilinin ardından küçük bir lokanta işleten babasının yanında çalışmaya başladı. Gece eğitimi veren bir okulda kısa sürede ingilizce öğrenerek Amerikan Protestan Kolejine kaydoldu. Bu okuldaki tıp öğreniminden sonra eczacı diploması aldı ve daha sonra Kahire'ye giderek Tıp Medresesine girdi ancak öğrenim süresinin uzunluğu ve maddi imkansızlıklar sonucu okulu bırakarak edebiyat, tarih ve dil konuları üzerine çalışmaya başladı. Düzenli ve sağlam bir tahsil görmemesine rağmen ilme olan tutkusu sebebiyle kendini yetiştiren Corci Zeydan, el-Hilal’de yirmi iki yıl boyunca yayımlanan sayısız makalesinden başka tarih, edebiyat, dil ve sosyal konular üzerine kırk civarında kitap yazmıştır.