Adaylar ve partiler | Sadık Can
by Sadık Can · 19 Nisan 2011
bdedeoglu@stargazete.com 19 Nisan 2011 Star Gazetesi
Türkiye’deki seçim sistemi, partiler yasası ve aday belirleme usulleri ciddi biçimde eleştirilmeye değer özellikler taşıyor. Yeni dönemde demokrasinin verimli biçimde işlemesinin önündeki bu tür engellerin kaldırılabileceğini ummaktan, yeni bir anayasa ile birlikte yeni yasaların da yapılacağını beklemekten başka çare bulunmuyor seçmenler için.
Bununla birlikte, iki ay sonraki seçimlerin Türkiye’nin bundan sonraki uzun yıllarını belirleyecek bir döneme gebe olduğu söylenebilir, belirtmek gerekir ki seçmen de bunun bilincinde. Birçok bölgede seçmen aday isimlerine göre oy kullanmıyor olabilir. Ancak isimler, ortaya bir parti profili koyuyor ve bu profil de seçmen açısından “gelecek” kaygısı içerisinden değerlendiriliyor. Dolayısıyla adayların isimleri ile Türkiye’nin taşınması muhtemel yer arasında bağıntı kurulabiliyor. Ekonomik beklentiler gayet tabi tüm seçmenler için birinci sıradaki değişken; ancak en az bunun kadar önemli iki konu daha bulunuyor. Bulardan birisi nasıl bir rejim sorusuna, diğeri de Dünya’nın neresinde bir Türkiye sorusuna verilen yanıtlarda gizli.
Anayasaya dair vizyon
Aday listelerini açıklayan siyasal partiler, isim kompozisyonlarıyla Türkiye’yi taşımak istedikleri yerin önceliklerini ima eden ipuçları vermiş gözüküyorlar ve bu çerçevede yeni dönemde anayasa ve yasalar ile siyasal sistem tartışmalarının yoğun olacağı söylenebilir; öneriler de AK Parti’den gelecek gibi gözüküyor. Tartışmaların ne yönde gelişeceğini tahmin etmek için ise alim olmaya gerek bulunmuyor, sadece partilerin bu dönemdeki politikalarını nasıl yönetecekleri sorusu öne çıkıyor. Adaylara bakılırsa AK Parti’nin bu süreci üçlü saç ayağıyla götüreceği anlaşılıyor. Bunlar, partide görüş ayrılığına izin vermeyecek, sağlam, bakanlık ve bürokrasi görevlerinde başarı sağlamış çekirdek kadro, yeni anayasa sürecinde aktif rol alacak kadro ve bu yenilikleri topluma anlatacak, onları ikna edecek kadro.
Benzer düzendeki bir tabloyu diğer partilerde şimdilik görmek ise pek kolay değil; ancak CHP’nin sürece “yenileşerek” hazırlandığı da bir gerçek. Bu yenileşmenin yeni anayasa, yeni bir rejim ya da daha demokratik karar alma mekanizmaları karşısında önerici mi yoksa ket vurucu mu olacağı ise şimdilik açık değil.
Dış dünya vizyonu
Türkiye’ye küresel düzeyde yer biçme konusu ise anayasal ve yasal yenileşme süreciyle doğrudan bağlantılı. Henüz erken olabilir, ancak içeriye yönelik politikaların küresel gelişmeler karşısındaki değeri ölçülmediğinde, kendi başına bir anlam taşıması zor olabilir. Siyasal partilerin dış politika öncelikleri, aslında tam da Türkiye’nin küresel düzeydeki yerini nasıl gördüklerini ortaya koyarken aynı zamanda içerideki rejim kalitesi hakkında da gerçek beklentilerini açığa çıkarır.
AK Parti’nin aday listesi, dış politikayı bölgesel değil küresel ölçekte değerlendirmeye devam edeceğini gösteriyor. BM gibi çok taraflı geniş platformlarda ağırlık artırmaya yönelik bu politika, önceliğini gelişmekte olan ülkelere kaydıracak gibi. CHP’nin aday listesi ise dış politikanın parti siyasetinde bu sefer bir yeri olacağı izlenimini verse de niteliği ve yönü konusunda şimdilik bir fikir vermiyor. Muhtemelen “batı” taraftarlığı ile “batı” karşıtlığını bir arada tutmaya çalışan geleneksel tavırdan vazgeçilemeyecek.
Türkiye’nin dünyadaki yerinin konumlanmasına hizmet edecek AB üyelik süreci, aslında siyasal partilerin gerçek tutumları bakımından en belirleyici özelliklere sahip. Umalım ki seçimler öncesinde siyasal partiler bu konudaki öneri, beklenti ve olası faaliyetleri hakkında seçmeni bilgilendirsinler.
Türkiye'nin İlk Uçak Fabrikası
Nüfus ve seçmen dağılımı
Seçime Bir Hafta Kala Neler Yaşanabilir
Tags: Partiler ve adaylarıTürkiyedeki seçim sistemi
Türkiye ve Suriye: Stratejik derinliğin sonu
İlhan Cihaner CHP Adayı
Next story Başkanlık sistemi
Previous story Siyasi Partiler Kanunu