Mark Twen: bagtly bolmagyň dokuz syry
Mark Tweniň "Tom Sawıeriň başdan geçirenleri" atly kitabynyň baş sahypasy.
Amerikan ıazyjysy Mark Twen (Mark Twain) diňe bir meşhur romanlaryň awtory däl-de, eıse mugallymdyr.
Ömrüniň soňky döwründe yzly-yzyna duş gelen pajygaly wakalarda üç çagasyny, ıanıoldaşyny we iň ıakyn gowy dostuny ıitirmegine, şonuň ıaly-da amansyz kesele uçramagyna garamazdan, şaıatlaryň bellemegine görä, Twen hiç wagt özüniň degişmek, ıumorçyllyk endigini goımandyr.
Bir gezek onuň aradan çykandygy barada gürrüňler ıaırapdyr we bu gepler Tweniň öz gulagyna hem baryp ıetipdir. İazyjynyň muňa taryhda öçmejek yz galdyran jogaby şeıle bolupdyr: "Meniň ölendigim dogrudaky gep biraz çişirilen".
Indi bolsa Mark Tweniň bagtly bolmagyň dokuz syry hakda ıazanlaryny dykgatyňyza hödürleıäris:
1. Özünden göwnihoş bolmadyk adamyň durmuşdan hoşal bolmagy mümkin däl. Özüňizden, öz hereketleriňizden we gylyk-häsiıetiňizden hoşal bolmasaňyz, hemişe munuň ynjalyksyzlygy sebäpli zulum çekmeli bolarsyňyz.
Özüne göwni ıetıän adam sagdyndyr. Hemişe özüni azat hem erkin duıar we dogrudanam arzuw eden ähli zadyna ıetip biler.
Eger özüňizi erkin duımasaňyz, bu siziň ösüşiňize elmydama päsgel berer. Durmuşda ösüş üçin ähli mümkinçilikleri döretseňizem, içerki dünıäňizde azatlyk hem erkinlik bolmasa, ol size hökman bökdençlik döreder.
Azat hem erkin bolmagyň hötdesinden gelmegi başarmaly. Başga adamlaryň sizi halamagyna garaşmaň. Öz içerki dünıäňizde özüňize göwnüňiz ıetsin we özüňize pisindiňiz otursyn. Bu ugurda ähli päsgelçiligi ıeňip geçiň we öz erkiňize eıe çykyň. Muny başarmak, ıagny bularyň hötdesinden gelmek uzaga çekip biler, ıöne hiç wagt ruhdan düşmäň.
2. İaş diňe siziň aňyňyzdaky ıagdaıdyr. Eger ony gaıgy etmeıän bolsaňyz, diımek ol bir hökmanylyk däldir we onuň bir ähmiıeti ıokdur. Durmuşdaky päsgelçilikleriň hemmesi diıen ıaly aslynda biziň aňymyzda döreıändir. Biz etjek işimize görä ıaşymyzyň hem utgaşykly bolmalydygyny pikir edıäris. Haçan-da bu iş meniň ıaşyma görä däl diıen düşünjä eıe bolan mahalymyz, ondan soň biziň kämilleşmegimiz mümkin däldir.
Şuny çäksiz ynam bilen aıdyp bilerin, ıagny durmuşda ıüregiňize düwen işiňize siz berk ynananyňyzdan soň, oňa ıetmek üçin hiç hili päsgelçilik bolup bilmez we gijä galdy hasap hem edilmersiňiz.
3. Gülki - ynsana mahsus bolan iň güıçli ıaragdyr. Hiç kim ıumoryň ıiti täsirine garşy durup bilmez. İumor islendik ıagdaıy gülmek üçin başga tarapa öwrüp biler. Gülmek wagtyhoşlugyň çeşmesidir, ıagny azygydyr. Azyk ıeterlik bolan mahaly işlemek hem aňsat bolıandyr we gülen mahalyň oňaısyz duıgylary beıni aňdan gysyp çykarıandyr. Oňaıly atmosfera eıe bolan beıni täze bir güıç akymyny döredıändir.
Azygy gowy hem ıeterlik bolan adam islendik problemanyň hem hötdesinden gelip bilıändir.
4. Gahar-gazap - içine salnan gaby zaıalaıan turşy önüm ıalydyr. Ol ilki salnan gabyna soňky guılan gabyndakydan has köp zyıan berıändir. Gahar-gazap ilkinji dörän ıerini harap edıändir. Gahar-gazap iň bärkisi peıdaly zat däldir. Gazaba münen mahalyňyz ol siziň aňyňyzy öçürıär we siz şol sebäpli nädogry hereket edip, ıa-da ıagdaıy jenaıata çenli eltip bilıärsiňiz.
Eger birine garşy gazap edıän bolsaňyz, şuňa gowy düşünmelisiňiz, ıagny gazaply ıagdaıda ol adama däl, eısem özüňize has köp zyıan berıärsiňiz. Belki-de, ol adamyň siziň gahar-gazabyňyzdan habaram ıokdur.
Indi gowy oılanyň, görüň, gahar-gazap - özgämi ıa-da siziň özüňize has köp zyıanly? Gahar-gazap edıän adamyňyz kejirlik edip, raıyndan gaıtmaıan bolsa, onda dawaly ıagdaıy aıyrmak üçin ilkinji ädimi arkaıyn siziň özüňiz ädiň.
Ondan soň eden töwekgelçiligiňize özüňiz hiç wagt puşman etmersiňiz. Çünki şeıle töwekgelçiligi özüňizi aıamak üçin etdiňiz ahbetin. Biderek gahar-gazapdan gaça durmagyň özi hem bagtlylykdyr.
5. Dünıä size bergilidir öıdüp pikir etmäň. Dünıäniň size hiç hili bergisi hem borjy ıokdur. Sebäbi ol sizden öňem bardy. Çagalykda ähli zady ene-ata üpjün edenligi sebäpli, käbir adamlar kämillik ıaşyna ıetensoňam öz aladasyny özi etmeli däl ıaly pikirde bolıar we çagalyk düşünjesinde gezıär.
Şeıle adamlara, hamala, daş-töweregindäkiler olar üçin alada etmeli ıaly görünıändir. Şonuň üçinem öz-özünden dürli sebäpler oılap tapıandyrlar. Näme isleıän bolsa, hamala, dünıä olara islän zadyny bermäge borçly ıalydyr.
Garaşıan zatlary başa barmasa-da, başga adamlary günäkärlär, olardan öıkelärler we depressiıa uçrarlar. Dünıäde köp ıagdaıyň bize äşgär bolmaıan sebäplerden ıüze çykıandygyny kabul etmegimiz hökmanydyr. Durmuşda ıagdaılar siziň isleıän görnüşiňizde bolmaıan bolsa, onda muňa hiç kim günäkär däldir.
Eger azap etseňiz, zähmet çekseňiz öz isleıän ähli maksadyňyza ıetersiňiz. Dünıä şu wagta çenli sany-sajagy bilinmeıän adalatsyzlyklara şaıat bolandyr. Hiç wagt adalatsyzlyklar doly gutarar diıip asla pikir etmäň.
6. Täze ideıalar bilen öňe çykan adam, haçan-da onuň ideıalary başa barmasa, geň görülıändir. Täzelikler hemişe gorkunç hem hatarly görünıändir. Adamlaryň täze ideıalara görkezıän garşylykly reaksiıasy size we siziň ideıäňyza garşy däl, eıse beıleki adamlaryň diıäıjek zatlaryna garşy görkezilıän reaksiıadyr.
Bu olaryň içerki dünıäsindaky duıgudyr. Ony olaryň ähli duıgularynda, aıdıan sözlerinde we deňeşdirmelerinde görmek bolıandyr. Hatda iň aıylganç pursatda hem olar ahyrsoňunda raıyndan gaıdyp, sizi öz erkiňize goıarlar we öz işleri bilen gümra bolarlar.
Şonuň üçinem hiç wagt alada galmaň we size gerek bolan işi etmekden çeke durmaň. Köpsanly tanymal adamlar we açyş edenler, jemgyıetde ıekirlenden ep-esli wagt geçenden soň öz arzuwlaryna ıetip, mynasyp orun almagy başarandyrlar.
7. Pessimizm - gowşak gylyk-häsiıetli adamlaryň özgelerden haraı gözlemeginden başga zat däldir. Siziň içerki dünıäňiz dykgatyňyzy gönükdirıän zatlaryňyzdan hakykata has köp laıykdyr. Siz özüňizi problemalaryň içine itip, özüňizi azap çekıän we bagtsyz ıaly hasaplap bilersiňiz.
İöne dykgatyňyzy pozitiw tarapa gönükdiren mahalyňyz sähel salymyň içinde durmuşyňyzyň akymynyň ıagşylyga tarap gönügendigini özüňiz hem duıup galarsyňyz.
Ünsüňizi problemalara biygtyıar gönükdirmek bilen, siz ıagşylyga barıan ıoly özüňiz böwetleıärsiňiz. Problemalar baradaky gaıgy-gussany, pikirleri ıüregiňizde ynjalyk döräre ıer galar ıaly biraz azaldyň.
8. Öz ruhuňy götermegiň iň gowy ıoly başga biriniň ruhuny götermekdir. Kyn ıagdaıa düşen bir adama, hatda tanamaıan hem bolsaňyz, eliňizden geldiginden kömek edip bilseňiz, hökmany suratda ruhuňyz galkynar.
Adamyň çäresizlikde öz-özüni halasgär ıaly görmegi onda ynjalyk döredip bilmez. Şol bir wagtyň özünde kömek eden adamyňyz hem gaıtargy hökmünde size ıa-da başga birine kömek etmäge synanyşar. Şeılelikde ynsanperwerlik duıgusy köpçülige ıaırar.
9. İigrimi ıyl soňra siz eden işleriňiz üçin däl, eıse etmedik işleriňiz üçin ahmyr çekersiňiz. Şonuň üçinem gämiňiziň ıelkenlerini galdyryň we asuda kenary terk ediň. İelkenli gämiňiz üçin iň belent derejäni saılap alyň. Hemişe gözlegde boluň. Arzuw-hyıal ediň, dünıäni keşt etmäge çykyň. Siziň pikiriňiz