HAKAN ÖZYILDIZ: Azalan döviz ihtiyacı kısa vadeli kaynaklarla finanse edilmiş
Finansman ihtiyacı 29,5 milyar dolar kadar azalmış. Azalışın en büyük nedeni cari açığın düşmesi. Altın ithalatı başta olmak üzere, ithalat çok hızlı düşmüş. Bunu sanayinin çarklarının ağır işlemesinden de görüyoruz. Ara mal ve girdi ithalatına bağımlı üretimde önemli azalışlar var.
Turizmdeolumlu bir gelişme var. Ama gelirden çok turizm giderlerindeki azalış daha fazla etkili olmuş. Yüksek kur yurt dışı seyahati pahalı hale getirmiş. Dışarıya gidişler azalmış.
Bunlar karşılık dış borç geri ödemelerinde bir azalma yok gibi. Sadece 3 milyar dolar kadar bir fark var. Uzun vadeli kredi ödemeleri 25,5 milyar dolar olmuş.
Döviz ihtiyacını karşılamakta, Hazine’nin dış tahvil ihraçları önemli rol üstlenmiş; 8,2 milyar dolarlık işlem var. Buna karşılık yabancılar, Haziran hariç ilk altı ayda, iç borçlanma senedi satmışlar. Haziran ve sonrasında alıma geçmelerinin en büyük nedeni, TCMB’nin faizleri düşüreceğine ve Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) yatırımcılarının buradan sermaye kazancı yazılacağı beklentisi.
Kredi girişlerindevade kısalmış. Uzun vadeli borçlanma azalırken, kısa vadeli kredi borçlanması artmış.
Yanı sıra, mevduatlardada artış var. Kendi ülkelerinde bankaya para yatırdığından eksi faiz alabilen bıyıklı, bıyıksız yabancılar, %3-4 faizi görünce mevduatlarını Türkiye’ye getiriyorlar.
Özetlemek gerekirse, cari açık şimdilik çok azaldı. Dolayısıyla döviz finansman ihtiyacı azalıyor. Ama ihtiyaç yok olmuyor. Olan döviz ihtiyacı ise kısa vadeli kaynaklardan karşılanıyor.
Yabancının kısa vadeyi tercih etmesinin bir nedeni olsa gerek.
Ne olabilir? Uzun vadeli risk almak istememesinin nedeni sadece ekonomik mi yoksa başka şeyler de var mı?