Tepedelenli Ali Paşa'nın mezarı
Arnavutluk Başbakanı Sali Berişa'nın, Savunma Bakanı İsmet Yılmaz'dan ülkesine naklini talep ettiği Tepedelenli Ali Paşa'nın kesik başı, Zeytinburnu'nda bulundu.Belediye Başkanı Murat Aydın, "Tarihte bir sır olarak kalan Tepedelenli Ali Paşa'nın mezarını 2006 yılında Ayvalık Mezarlığı'nda ortaya çıkardık" dedi.
Arnavutluk Başbakanı Sali Berişa, ülkesine resmi bir ziyarette bulunan Savunma Bakanı İsmet Yılmaz ve AK Parti İzmir Milletvekili Rifat Sait'ten Galatasaray'ın kurucusu Ali Sami Yen'in babası Şemsettin Sami'nin mezarı ve 1822'de Osmanlı'ya isyan ettiği gerekçesiyle kurşuna dizilerek idam edilen ve kesilen başı İstanbul'a gönderilen Tepedelenli Ali Paşa'nın kafasının Arnavutluk'a naklini istemişti.
Yanya Valisi iken saraydan gelen fermanı dinlemeyen Tepedelenli Ali Paşa, azınlıklarırn isyan hareketine destek verdiği için Mühürdar Halet Efendi tarafından hakkında çıkartılan idam fermanı ile 1822 yılında Yanya Gölü üzerindeki Pandeleimon Manastırı'nda tek kurşunla öldürülmüş, ardından da başı kesilerek İstanbul'a gönderilmişti. Ancak bir seveni, hem Ali Paşa'nın hem de çocuklarının kesik başlarını ortada bırakmayarak Silivirikapı dışındaki bir mezarlığa gömer.
İkiyi yüzyıldır tarihi bir sır olarak kalan Tepedelenli Ali Paşa'nın kesik başının bulunduğu mezar, Zeytinburnu Belediyesi'nin yaptığı bir proje ile ortaya çıktı. Belediye Başkanı Murat Aydın'ın 2005 yılında başlattığı ilçedeki mezarlıkların yeniden düzenleme projesi kapsamında, 3 bin 500 tarihi mezarın varlığı tespit edildi. Proje koordinatörlüğünü Yalova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Süleyman Berk'in yaptığı ve mezar taşlarının fotoğraflarını ise Başkan Aydın'ın çektiği çalışma iki yılda tamamlandı, ardından tarihi mezarların envanteri "Zamanı Aşan Taşlar" adlı bir kitapta toplandı.
MEZARINA BÜYÜK BİR KAVUK YAPILMIŞ
Mezarın Silivrikapı dışındaki bir mezarlıkta olduğunun bilindiği ancak neresi olduğu konusundaki sır perdesinin bir türlü aralanmadığını anlatan Berk şunları söyledi: "Kesik başın gömülü olduğu mezarı Ayvalık Mezarlığı'nda bulduk. Seveni paşaya kavuklu bir mezar taşı yaptırmış. Osmanlı'da mezar taşları şahsın hayattayken sosyal statüsünü de ortaya koyar. Tepedelenli'nin mezar taşına büyük bir kavuk yapılmış. Taşta "30 seneden fazla Yanya'da görev yapan isyancı Tepedelenli Ali Paşa'nın kellesi gömülüdür" ibaresi yer alıyor. Yan yana dizilen 4 mezarda Tepedelenli'nin iki oğlu ve bir torunu bulunuyor."
TEPEDELENLİ'NİN MEZAR TAŞINI BAŞKAN FOTOĞRAFLADI
Zeytinburnu Belediye Başkanı Murat Aydın, 2005 yılında ilçedeki tüm mezarlıkları inceleterek tarihi değeri olan mezar taşlarını tespit ettirdiğini belirterek "Bu memleketin gerçek tapusu mezarlıklardır. Bu mekanlar binlerce yıllık tarihi sırları da içinde barındırıyor. Biz de bu noktadan hareketle ilçedeki tüm mezarlıkları taradık ve tarihi belge niteliğindeki mezar taşlarını tespit ettik. Hatta bazılarının fotoğraflarını bizzat kendim çektim. Bunlardan biri de Ayvalık Mezarlığı'nda bulunan Tepedelenli Ali Paşa'nın mezar taşı. Tarihte bir sır olarak kalan Tepedelenli Ali Paşa'nın mezarını bulmak beni çok heyecanlandırmıştı. İki yıl süren çalışmayı Zamanı Aşan Taşlar adlı iki ciltlik bir eserde topladık ve araştırmacıların hizmetine sunduk" dedi.