Diyarbakır Garı 2015: Umut ve Hüzün - Finans Exe - " + sTitle) $(this).attr('href', sUrl); }); $('.slideType3 .mainContent') .before('
Eklenme Tarihi : 4.08.2015
Diyarbakır’daki mevsimlik işçilerin Türkiye’nin çeşitli bölgelerine umuda yolculuğu bugün tren istasyonundan başladı. Her yıl bu zamanlarda Güneydoğu’dan kalkan Kurtalan Ekspresi ile binlerce fındık işçisi Karadeniz ve diğer bölgelere taşınırken, garda hüzünlü anlar yaşanıyor. Tren gelesiye kadar cıvıl cıvıl olan gar, ‘umut yolcuları’nın gitmesiyle yerini hüzne bırakırken, eşini ve çocuklarını bırakıp ekmek parası için yollara koyulanların söyledikleri yanık türküler ile umuda yolculuğun ne kadar zor olduğu gözler önüne seriliyor.
Fındık toplama mevsimine girilmesiyle Güneydoğu’daki binlerce işsiz ve yoksul ailenin ‘Umud’ yolculuğu başladı. Özellikle Diyarbakır, Şanlıurfa, Mardin ve Muş, Siirt ve Batman’daki ileler son dönemde yaşanan olaylar yüzünden endişeli görüntüleri dikkat çekiyor. Ancak işsizlik ve yoksulluğun belini büktüğü hayatların geçici bile olsa açlık ve sefaletten bir dönemlik sıyrılma adına oldukça ciddi ve kararlı olmaları da dikkatlerden kaçmıyor.
Umuldu gidip perişan olarak dönenler de var
Bölgede 1 Ağustos itibarıyla ‘Umud’ göçü başladı. Kimi çalışacağı ve kalacağı yeri işvereni pozisyonundaki dayıbaşı (İşçilerin başı) aracılığıyla netleştirirken, kimileri de ‘nasıl olsa iş bulurum’ düşüncesiyle yatağı yorganı toplayıp ailesiyle yollara koyuldu. Kimi aileler ise iş bulamadan evine dönmek zorunda kalıyor. Ceplerinde tek kuruş kalmadığı için günlerce tren istasyonlarında kaldıktan sonra birilerinin devreye girmesiyle evlerine dönebiliyorlar. Bu durum umutlu giderek perişan olarak dönmelerine neden oluyor. Ağırlıkta tren ile yapılan yolculuklar, aynı zamanda gizliden kamyon kasalarında ve minibüslerde de yapıldığı biliniyor. Amaç bir an önce iş bulmak ve para kazanmak çünkü işsizlik ancak bu zamana kadar sabredilebiliyor.
Ailem için en iyisi fındık tarlalarıdır
Diyarbakır tren garında ailesiyle yolculuğa çıkacak olanlardan biri olan Mehmet Zeki Aslan (52) 8 nüfusun içerisinde sadece kendisinin geçici olarak kimi zaman çalıştığını anlatarak, Ne kızlarım ne de oğlum iş bulamıyor. Ben bazen inşaatlarda çalışıyorum. Bizim aile için en iyisi fındık tarlalarında çalışmaktır. Hepimiz çalışıyoruz orada ve biraz birikim yapıyoruz. Bu birikim bizi 4-5 ay atıyor. Sonrasında yine açız ve hep bu günü bekliyoruz. Allah kimseye böyle muhtaçlık vermesin. Biz gerçekten bu işe muhtacız ve yapmak zorundayız dedi.
Keşke iş olsa da evimizin önünde çalışsak
Kentinde iş olması durumunda fındık toplamaya asla gitmeyeceğini de anlatan Aslan, Keşke evimizin, kapımızın önünde iş olsaydı da gurbetlere, yabancı yerlere bütün ailemizle gitmek zorunda kalmasaydık. Kim istemez ki evinin, toprağının bulunduğu yerde çalışıp ailesini geçindirmek ama olmuyor ne yapalım. Bu bizim ayıbımız değil, iş verildi de biz mi çalışmadık. Ne yapalım bizi yönetenler utansın. Devlet utansın. Biz niye utanalım, ne haksızlık yapıyoruz ne de haram yiyoruz. Alnımızın akıyla çalışarak hakkımızı elde ediyoruz şeklinde konuştu.
Genç kızlar ve erkekler hayalleri için yolculuğa çıkıyor
Fındık ve tarım işçilerinden kimi genç kızlar çeyizleri, kimi erkeklerde evlilik hazırlıkları yapmak için para biriktirme adına yapıyor bu yolculuğu. Bu genç kızlara ve genç erkeklere aileden kimi zaman diğer kardeşlerde çalışmalarıyla destek sunuyor. Göç edenler arasında yeni doğan bebeklerinde bulunduğu dikkat çekerken, yaşları 5 veya 6 olan ve anne babaya muhtaçlıkları, mecburiyetleri bulunmayan çocuklar ise evde kalan nine ve dedeye emanet ediliyor.
Endişeli gidiyoruz ama mecburuz
Gelecek hafta fındık toplamaya Karadeniz taraflarına gideceklerini anlatan tarım işçisi Mehmet Vardar, özellikle bölgede yaşanan şiddet olaylarının faturasını fındık toplamaya giden işçilerden çıkarılmaması gerektiğini söyledi.
Yıllardır bölgedeki Kürtlerin fındık toplamak için Karadeniz’e gittiğini anlatan Vardar, giden bu kişilerin sadece ekmek parası için gittiğini belirterek, İnsanlar acından ölüyor. Ortada bir savaş vardır evet ancak bu savaşı yapanların tarafları vardır. Bunlar biz sivil halklar değiliz. Fındık toplamak için Doğu ve Güneydoğu’dan Karadeniz bölgesine giden insanlarımızın hor görülmesine, potansiyel suçlu olarak lanse edilmesini kabul edemeyiz. Bizler gitmeye mecburuz, keşke burada iş imkânı olsaydı da burada çalışsaydık ama gerçekten iş bulamıyoruz dedi.
Garda Önce Hareketlilik, Sonra Sessizlik
Önceki gün başlayan ‘umud yolculuğu’ sırasında Diyarbakır tren garında duygusal anlarında yaşanmasına neden oldu. Diyarbakır Tren Garı’nda umut trenini bekleyen yüzlerce işçi, tren düdüğünü duyunca büyük bir hareketlikle eşyalarını toplamaya başlıyor. Kurtalan Ekspresi’nin gelişiyle bir anda gar hareketleniyor. Trenin durmasının ardından işçiler trene erken binebilmek için adeta birbirleriyle yarışıyor. Yanlarında götürdükleri, un, tüp, şeker ve gıda maddelerinin yanı sına yataklarını camlardan içeriye sokmaya çalışıyorlar. Kimileri ise eşyalarının dışında çocuklarını da trenin camından içeriye atıyor. Umuda yolculuk geride kalanların el sallamalarıyla cıvıl cıvıl olan garın sessizliğe bürünmesi ile son buluyor. Eşlerini ve çocuklarını ekmek parası için geride bırakanlar ise söyledikleri türküler ile umuda yolculuğun ne kadar zor olduğunu gözler önüne seriyor. Uzun ve zahmetli yolculuk Adapazarı, Sakarya, Yalova, Bursa, İstanbul, Ankara, İzmir, Ordu ve Giresun gibi kentlerde son buluyor. Karadeniz ve Marmara bölgelerinde 2 ay boyunca gece gündüz demeden tarlalarda çalışan mevsimlik işçiler, günde 40-43 TL arasında değişen yevmiye alıyorlar.
Mevsimlik tarım işçilerinin yevmiyeleri belirlendi: Fındık yevmiyesi 43 lira
Bu arada, Adıyaman Mevsimlik Tarım İşçileri Derneği Başkanı Mehmet Gürbüz, 2015 yılında mevsimlik tarım işçilerinin ücret ve koşulları hakkında açıklamada bulundu. Gürbüz, geçen yıl 36,5 lira olan yevmiye ücretlerinin Temmuz ayının 15’ine kadar 40,5 lira, Temmuz ayının 15’inden itibaren ise 43,5 lira olacağını kaydetti.
Mehmet Gürbüz, Adıyaman’da geçen yıl ortalama 60 bin kişinin mevsimlik tarım işçisi olarak başka illere çalışmaya gittiğini belirterek, 497 kişinin aracılık yaptığını söyledi. Bu sayıdan işi bırakanların olduğunu ifade eden Mehmet Gürbüz, 2015 yılı için mevsimlik tarım işçilerinin çalışma şartları ve ücretlerinin belirlenmesi için Adıyaman Valiliğinde yapılan toplantıda günlük 50 lira olarak belirlendi. Asgari ücretin brütü üzerinden günlük yevmiye belirlendi. Malatya’da ki komisyonda ise bu ay yevmiye 40,5 lira, Temmuz ayının 15’inden itibaren 43,5 lira olarak belirlendi dedi.
Adıyaman’dan mevsimlik tarım işçileri Haziran ayı itibariyle Malatya’ya kaysıya, sırasıyla Giresun’a fındığa, Niğde’ye patatese, Malatya, Isparta, Amasya, Antalya’ya elmaya, Osmaniye’ye yer fıstığına gidiyor. Kış aylarında ise Antalya bölgesinde seralarda çalışmaya gidiyor.
Fındık ve tarım işçileri, Ağustos ayının başından Eylül ayının ortalarına bazen sonlarına kadar olan bu göçleri nedeniyle geçtiğimiz yıl Ağustos ayındaki Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde de oy kullanamamışlardı.