Anasayfa Jailbreak Jailbreak nedir? Jailbreak neden ve nasıl yapılır? Yasal mıdır?
Jailbreak nedir? Jailbreak neden ve nasıl yapılır? Yasal mıdır?
Jailbreak nedir ve ailbreak nasıl yapılır diyenler detaylarını bu haberde okuyacaklar. Jailbreak yapıldığında telefon garanti dışı kalır mı? Evet yazılıma müdahale garanti kapsamında onarıma engel olur. Ama cihazı servise göndermeden önce orjinal yazılım yüklenip gönderilebilir.
Herhangi bir platformda Jailbreak terimini okuduysanız veya duyduysanız merakınıza yeniş düşmüş olabilir ve araştırmaya başlamış olabilirsiniz. O halde doğru yerdesiniz. Bu yazımızla, Jailbreak nedir , Jailbreak nasıl yapılır ve yasal mıdır gibi sorulara cevap veriyoruz…
Hiç birisinin iPhone’unun ana ekranında sizinkine göre farklılıklar gördünüz mü? Mesela yan yana dizilmiş 4 veya 5’ten fazla uygulama ya da iPad’in arayüzünü tümüyle kaplayan farklı bir görünümü? Bu özellikleri iPhone veya iPad’inize dahil etmek için App Store’a boşuna bakmayın. Çünkü bunun gibi özellikler ve dahası sadece Jailbreak adında bir iOS hack yöntemi ile mümkün. Biz de bu yazımızda Jailbreak nedir, neden ve nasıl yapılır, en önemlisi yasal mıdır (bir diğer deyişle aygıtın garantisine etkisi var mıdır) gibi sorulara cevap vermeye çalışacağız.
Jailbreak nasıl yapılır ve aslında bu hack yöntemi ile iOS aygıtınızda neler oluyor? Riskleri ne ve bu yöntem yasal mı? Jailbreak’e dair tüm sorularınıza cevap bulmak için yazımızı okumaya devam edin.
Jailbreak Yasal Mıdır?
Öncelikle, Jailbreak nedir demeden önce Jailbreak denildiği zaman akla gelen ilk isim iOS korsanı Jay Freeman’dır. Kendisi App Store alternatifi Cydia adındaki JB uygulama mağazasını bu sihirli dünyaya dahil ederek, aslında Jailbreak’in Jailbreak olmasını ve bugünkü popülaritesine ulaşmasını sağlamıştır.
Birçok akıllı telefon, tablet ve oyun konsolunda üreticileri tarafından inşaa edilen Dijital Yazılım Yöntemi (DRM) adında bir alan yer alır. Bu DRM, yazılım sınırlamalarının bulunduğu ve güvenlik sebebi ile pek çok kısıtlamanın yapıldığı alandan başka bir yer değildir.
Jailbreak ise tam bu noktada devreye giriyor ve Apple’ın iOS için kullandığı DRM kısıtlamalarını aşarak izinsiz yazılım çalıştırmaya ve sisteme tweaks adı verilen eklemelerin yapılmasının önünü açıyor. Bir bakıma bu yöntem direkt olarak bir hack işleminin sonucudur denilebilir.
Daha tekniki olarak açıklamak gerekirse: Jailbreak, bir kullanıcının Apple tarafından imzalanmayan yani onaylamadığı kod parçacıklarını çalıştırmasını sağlayacak yamalarla değiştirilmiş işletim sistemi çekirdek düşmanı olarak düşünülebilir. Ayrıca, size kök düzeyinde erişim hakkı tanır. Tüm “root” işlemlerini yapabilmeniz için sınırları olmayan süper hesap UNIX’i size verir. Elbetteki yöntem tüm bu esneklikleri sağlamasının yanı sıra bazı tehlikeleride beraberinde getirmektedir. Bu yöntemin tehlikelerine karşı detaylı bilgiyi yazının devamında paylaşıyoruz.
Cydia adı verilen App Store alternatifi uygulama mağazası Jailbreak dünyasının temelini oluşturur. Cydia ile gayri resmi uygulamalara erişebilir, normal şartlarda App Store üzerinde ücretli olan uygulamaları ücretsiz olarak indirebilirsiniz. Bunun yanında tweak’lerin yer aldığı bir depodur ve pek çok ek uygulamalara, temalara ve yamalara bu depolardan ulaşabilirsiniz.
iOS (iPhone, iPad ve iPod touch) dünyasında Jailbreak olarak bilinen bu terim Android dünyasında root olarak bilinmektedir. Her iki işletim sistemi de bu temel kavram aynı mantıktadır.
İyi veya kötü, iOS her şeye kapalı bir yazılımdır. Yani; uygulamalar App Store üzerinde bulunabilir ve bu uygulamaların geliştiricileri Apple’ın sıkı kurallarına uymak zorundadırlar. Belli bir dereceye kadar Apple, geliştiricilere kısıtlamalar yapar. Elbette ki hepsi öncelikli olarak kullanıcı güvenliğini sağlamak ve uygulamaların genel kalitesini yüksek tutmak içindir.
Uygulamaların, iOS üzerinde yani iPhone ve iPad üzerinde yapabildikleri bir bakıma sınırlıdır. Geliştiriciler her ne kadar geniş özelliklere sahip uygulamalar geliştirseler de Apple, bunu App Store eklemelerinde yaptığı incelemelerde kontrol eder ve sınırları aşan uygulamaları uygulama mağazasında yayınlamaz. Bu da kullanıcılar açısından çok ileri seviye (ana ekran görünümünü değiştiren tema uygulamaları gibi) uygulamaların App Store’da yer almaması anlamına geliyor.
Apple için tüm bu sınırlamalar, kullanıcı güvenliği, aygıt performansı ve genel uygulama kalitesinin sağlanmasından başka bir anlam ifade etmemektedir. Ve Apple’ın bu sınırlarını normal koşullarda aşmak imkansızdır. Bu sebepledir ki iPhone’unuzla daha fazla işlem yapabilmek istiyorsanız tek seçeneğiniz vardır o da Jailbreak’tir.
Jailbreak araçları genellikle OS X veya Windows ile uyumlu olarak gelir. iOS sürümünüzle uyumlu olan bu araçları veya araçlardan herhangi birisini kullanılarak iPhone veya iPad Jailbreak yapılabilir. Ünlü hacker grupları tarafından Jailbreaking işlemleri iOS sürümlerine göre gerçekleştirilir ve bu güncel Jailbreak araçlarını kendi portalları, blogları veya forumları aracılığı ile paylaşırlar.
Bu sorunun cevabı cevap verene göre değişiklik gösterebilir. Mesela ABD sınırları içerisinde bu yöntem yasaldır. Çünkü 2010 yılında kar amacı gütmeyen uluslararası Dijital Hakları Savunuculuğu Örgütü Jailbreak argümanlarını kabul etmiştir. Tabii ki bu yöntem ile ortaya çıkabilecek olumsuzlukları görmezden gelerek.
Apple, bu konuda üstü kapalı bir politika izlemektedir ve Cupertino devi tarafından bu yöntem kesinlikle tavsiye edilmemektedir. Elbette ki Apple’ın Jailbreak’i tavsiye etmemesinin sebebi öncelikli olarak kullanıcı güvenliğini baz almasından kaynaklanmaktadır. Bunun dışında Apple, servis desteğinde Jailbreak yapılmış aygıtlarla orijinal yazılımlı aygıtlara tutumu da farklı oluyor. Örneğin aygıtınızın yazılımını bu yöntem ile kırıp açık hale getirdiniz ve kamerasında kullanıcısı kaynaklı olmayan bir sorun var diyelim. Herhangi bir Apple Premium Reseller veya Apple Store ile uzmanından destek almak istediğinizde aygıtınızın Jailbreakli olması bahane edilerek size destek sağlanmayabilir, hatta ve hatta aygıtınız garanti dışı bırakılabilir. Bu nedenle bu tip durumlara karşı dikkatli olmanızı özellikle vurgulamak isteriz.
Aygıtınızı Jailbreak yaptıktan daha sonra orijinal yazılıma geçiş yaptığınızda ise herhangi bir sorun yaşamayacaksınızdır. Elbette ki Apple, aygıtınızın geçmişini tüm hatları ile incelediği zaman Jailbreak kalıntılarına ulaşabilir ancak genel anlamda orijinal yazılıma çevrilen aygıtlar için Apple sorun çıkartmamaktadır.
Jailbreak yapmadan önce telefonunuzun tam yedeğini almanız kesinlikle önerilir. İşlem yaptığınızda cihazda sorun çıkarsa yani Jailbreak yaptım telefon açılmıyor veya kendini kapatıp açıyor gibi hatalarla karşılaşanlar ilk hard resetle denesin.
Uygulama sonlandırıldı gibi hatalar ve donma gibi sorunlar çıkarsa sıfırdan kurulum şart.
Jailbreak dünyasından en güncel gelişmelere Türkiye’de ilk olarak ulaşmak isterseniz “Jailbreak” kategorimizi takip etmeye başlayabilirsiniz. Her zaman olduğu gibi, aklınıza takılan konularda sorularınızı sorabilir veya yaşadığınız sorunlar için yorum bırakabilirsiniz.
Jailbreak Yasak mı
Jailbreak Yasal mı
Kadri 1 Şubat 2016 at 20:45
Sn. Ömer Bey; 7 Ocak 2016 tarihli “Jailbreak nedir? Nasıl yapılır?” adlı yazınızdaki resimde bulunan hava durumu tweakinin adı nedir? Mahsuru yoksa söyleyebilir misiniz? Saygılarımla.