Alevilik üzerine birkaç belirleme
Perşembe, 03 Ağustos 2017 16:37
“Damlanın içinde gerçeği buldum
Son birkaç aydır Alevilik üzerine yazılmış epey kitap okudum. Bu kitaplar arasında çok değerli çalışmalar olduğu gibi, her biri birbirini boşa çıkaran kitaplar da bulunuyor ne yazık ki. Kitapları okurken gördüm ki, bazı kitaplarda yazarın kendisi bile neyi anlattığının veya neyi anlatmak istediğinin pek de farkında değil.
Nasıl mı? Örneğin yazar bir yandan ballandıra ballandıra Aleviliğin kalu beladan beri var olduğunu, insanlığın doğum kapısı ile geldiğini, doğurganlığı ile her türlü kutsallığı hak edenin kadın Analar olduğunu, Aleviliğin bir kadın inancı olduğunu, eşitlikçi ve özgürlükçü bir inanç olduğunu söylüyor. Buraya kadar her şey normal. Ancak bir başka bölümde bütün bu söylenenleri boşa çıkaran tanımlamalarla Alevilik götürülüp İslam’a bağlanıyor. Hatta “Alevilik İslam’ın özüdür” denilerek önceden söylediklerinin tersine Alevilik tarihini İslam’la başlatıyor. Elbette bu dediğimi yapan yazar sayısı çok az ama var.
Bir yandan varoluşçu olunuyor, vardan var olduğumuz gerçeği dile getiriliyor. Öte yandan yaratılışçı olan, Adem’i balçıktan yaratan onun kaburgasından da Havva’yı yaratan bir tanrı anlayışı savunulur olunuyor. Bunları yazanlar Eğer kötü niyetli değillerse, en hafifinden kara cahildirler denilebilir ancak. Çünkü biliyoruz ki; iki zıt bakış açısı, iki zıt oluşum teorisi bir anda aynı inanca kaynaklık yapamaz.
Yaşananlar ve yazılanlar tam bir kavram kargaşasına yol açmış bulunuyor. Bazı yazarlarımız Aleviliği arş-ı alada yapılan Kırklar Cemi ile başlatıyorlar. Bazıları insanlığın doğuşundan bu yana, bazıları Kerbeladan başlatıyor. Bazıları ise doğa inancı diyorlar bu inanca. Ortak bir tanımda buluşulamadığı için, hepimiz “yol bir sürek binbir” diyerek işin içinden sıyrılıyoruz. Pirlerimizden öğrendiğimiz yakın akrabalar Müsahip olamazlar. Ancak Muhammed damadı Ali ile Müsahip oluyor. Yine Cemlerde kadın erkek olmaz can vardır diyor Pirlerimiz. Ancak ne hikmetse yazarlarımızın ezici çoğunluğu Kırklar Söylencesini anlatırken 17 Kadın 23 Erkekten bahsediyorlar.
Birçok kitap okuduktan sonra çokça konuda ezberim bozuldu. Çok düşündüm, eğer Alevilik Zerdüştlükten geliyorsa İbrahim’i bir inançtır. Çünkü Zerdüştlük İbrahim’i dinlerin ilkidir. Yani tanrıyı yer yüzünden gökyüzüne çıkaran, görünmez kılan ve insanı da kul yapan inançların anası olan Zerdüştlükle, insan ve doğa merkezli bir inancın uyum göstermesi pek akıl karı değil. Birçok yazarın ise Zerdüştlükle Mazda inancını karıştırdığını gördüm. Alevilik Mazdaizmden çok şey almıştır elbette. Ama anladım ki, bugün yaşayan Alevilik tüm asimilasyon çabalarına yoldan saptırma uğraşlarına karşın kendine özgü bir inanç bir doğa dinidir.
Okuduklarımdan ve yaşananlardan, yazılanlardan görmekteyim ki; geçmişte Kızılbaş Kürt ve Türkmen Alevilerin katline ferman vermiş Bektaşi Postnişinlerinin Mürşid-i Alem ilan edilmekte ve devlet müzesi statüsünde olan, bahçesinde cami bulunan Hacı Bektaş Tekkesi’de bizlere Serçeşme olarak dayatılmaktadır.
Son 25 yılda katıldığım Alevi örgütlenmesi çalışmalarında: Bu serçeşmelik oyununa balıklama atlayan Alevi okumuşları, şairleri, zakirleri tanıdım. Bunlar bir yandan Bektaşi Tekkesine serçeşme diyorlar, tarih boyunca Alevi ve Kürt katliamına imza atanları göklere çıkarıyorlar. Ardından da Kürt halkı ile Alevilerin birleşmesi, ortak mücadele etmesi gerektiğini söylüyorlar. Tam bir riya ve ikiyüzlülük örneği. Bu düşüncenin sahipleri ne yazık ki hala aramızda itibar görüyorlar, saflarımızda barınabiliyorlar.
Biliniyor “Adem ile Havva yaratıldı… Naci ile Naciye doğdu… biri Kudret Kardili’nden emirsiz, diğeri Kubbei Rahman’dan emirle geldi.” (Sırrı Öztürk Alevilerin Büyük Sırrı sayfa 210) Alevik hakkında oluşmuş ortak görüş şu aslında; “Aleviler yok”a inanmazlar. “var”a inanırlar. La mekân yoktur. Her şey vardır. Bilinmeze değil bilinene inanır. Hak gerçektir.” (age sayfa 241)
Yine Öze dönüş derken, asla mühendisliğe soyunmadan, hakikatimizi olduğu gibi kabul ederek, Tanrısal anlamlar yüklediğimiz Ali kültünü, Hüseyni direnişçiliği de kabul ederek yolu sürdürmekle yükümlüyüz.
Aleviliği salt bir bilgi ve akıl inancı olarak algılarsak, onun inanç yönünü, kutsiyetini görmezden gelirsek, kaba materyalizme düşeriz. “Alevilik bir din değildir. Bir yaşam felsefesidir, bir yaşam biçimidir” demek hiçbir şey söylememektir aslında. Çünkü her inancın bir yaşam felsefesi var, bir hukuku var bu sadece bize özgü bir şey değildir. Evet Alevilik İbrahim’i (semavi) bir din değildir. Bir Doğa dini, bir doğal dindir. Her din gibi de kendine özgü inanç ve ibadet ritüelleri vardır. Bu açıdan Aleviliği bir din olarak görmeyenler, Alevi olamazlar.