Türkiye’de Neden İş Kazaları Yaşanıyor?
“Kaza” kelimesi, Türk Dil Kurumu sözlüğüne göre; “istem dışı veya umulmayan bir olay dolayısıyla bir kimsenin, bir nesnenin veya aracın zarar görmesi” olarak tanımlanmaktadır. İşçi kazalarında incelenen raporlar ise, kazaların %98’e yakınının, tanımın aksine; önlenebilir ve öngörülebilir sebeplerden kaynaklandığını söylüyor. Bu da durumun vahametini gözler önüne seriyor.
Her yıl dünyada ortalama 2,2 milyon kişi iş kazalarında ölüyor. Yaşanan kazalarınsa, %98’lik bir kısmı işveren veya personel ihmalinden kaynaklanıyor. Türkiye’de ise rakamlar, yılda 240 bin kişinin iş kazası sonucu öldüğünü göstermektedir. Buna göre Türkiye, El Salvador ve Cezayir’den sonra işçi ölümlerinde dünya 3.sü iken, Avrupa’da 1.sırada yer almaktadır.
Rakamlar ile Türkiye’de İşçi Ölümleri
2013 yılında ise yürürlüğe giren İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na rağmen Türkiye’de işçi kazalarında ne yazık ki bir azalma olmamış, aksine günümüze değin artarak devam etmiştir. Bunlardan 13 Mayıs 2014’te yaşanan 301 kişinin hayatını kaybettiği Soma Maden Faciası, en büyük işçi kazası olarak kayıtlara geçmiş bulunmaktadır. Dünyada büyük yankı uyandıran olayın ardından, Bolivya, Küba ve Venezuela’da maden ocaklarında 1 günlük iş bırakma ile 3 günlük yas kararı alınmıştır. Öte yandan SGK’nın verileri, 2014 yılında iş kazası sonucu ölen sigortalı çalışan sayısının da 1626 olduğunu söylemektedir.
2018 biterken, Kasım ayı içerisinde açıklanan veriler ise işçi ölümlerindeki durumun ciddiyetini gözler önüne sermektedir. Buna göre, toplamda 154 işçi yaşamını yitirmiş, bunlardan İstanbul, İzmir ve Kocaeli gibi şehirler, işçi ölümlerinin en fazla yaşandığı iller olarak başı çekmektedir. İşçilerin ölüm sebepleri incelendiğinde ise, trafik servis kazaları %24, ezilme göçük nedenli ölümler %21 ve düşmeden kaynaklı ölümler ise %16 olarak açıklanır. Tüm bu ölümlerin iş kollarına dağılımı ise şu şekildedir;
· %24 inşaat,
· %21 tarım,
· %16 taşımacılık,
· %7 ticaret/büro
· %4 maden
En Çok İş Kazaları İnşaat Kolunu Gösteriyor
Türkiye’de iş kazalarının en çok yaşandığı sektör olarak, inşaatı görmekteyiz. Bunun nedeni ise, Türkiye’nin bir deprem ülkesi oluşuna bağlanıyor. Özellikle 17 Ağustos depreminin ardından artan yeni ve sağlam yapılanma ihtiyacı, Türkiye’de kentsel dönüşüm sürecini hızlandırmıştır. Evleri hızlı teslim etme ihtiyacı, yeterliliklerine bakılmadan daha fazla işçi ve iş gücü sorununu getirdiği için en fazla ölümlerin inşaat sektöründe yaşanıyor oluşu Türkiye için sürpriz bir veri olarak görülmemektedir. Peki, tüm bu inşaattan ve diğer sebeplerden kaynaklı işçi ölümleri için hangi tedbirler alınmalıdır?
Dünyada ve Türkiye’de yaşanan işçi ölümleri, üzerinde durulması gereken son derece vahim bir konudur. İşçilerin sağlıklı ortamlarda çalışması ve ölümlerin azalması için birçok kanun çıkarılmıştır; fakat yine de önüne geçilememektedir. Tedbir için öncelikle;
- Tüm çalışanlar iş ve işçi sağlığı eğitimlerine tabii tutulmalı ve bilgilendirilmeli,
- Kanunlar kapsamında yer alan denetlenmeler artırılmalı,
- İşçilerin haklarını savunabilmeleri için devletin ve işverenlerin sendikalaşma süreçlerini desteklemeleri gerekmektedir.
Aksi takdirde işçi ölümlerinin ne yazık ki önüne geçilemeyecektir. YİSGÜM olarak biz de İSG eğitimlerini kalıcı hale getirerek, kaza riskini azaltmaya yönelik geliştirdiğimiz Sanal Gerçeklik ile Yüksekte Güvenli Çalışma Eğitimi ile güvenli ve sağlıklı çalışma ortamı için çalışıyoruz. İşçi ölümleri ile ilgili toplumda bilinç oluşturan herkesin yanında ve destekçisi olduğumuzu, kamuoyuna duyurmaktan kıvanç duyuyoruz.