Belediyeler büyük çıkmazda!
Ülkedeki 28 belediyeden 17’si büyük borç batağında. Sadece ihtiyat sandığı ve sigortalara toplam 200 milyon TL’nin üzerinde borcu bulunan bu belediyelere, şimdi de vergi borçlarıyla ilgili uyarı yazıları gidiyor. LTB, YİM’den ara emri alarak bu vartayı şimdilik durdururken, diğer belediyeler de YİM’e başvurmaya hazırlanıyor
25 Ocak 2018, Perşembe 9:14
Belediyelerin mali çıkmazı daha da büyüdü. Borç batağındaki birçok belediye, yeni yılla birlikte, devlete olan borçlarını ödemesi için ilgili devlet kurumları tarafından baskı altında.
2018 bütçesi geçmediği için de geçmiş bütçenin ancak 12’de birini kullanabilen belediyelerin durumu hiç de iyi değil.
Ülkemizdeki 28 belediyenin 17’sinin geçmişe dönük yüklü miktarda sosyal sigorta, ihtiyat sandığı ve vergi borcu bulunuyor. 17 belediyenin toplam sosyal sigorta borcu 101 milyon 504 bin 139 TL iken ihtiyat sandığı borcu da 112 milyon 126 bin 099 TL. Vergi borçları ise bu rakamın dışında.
Belediyeler Değişiklik Yasası, 1 Ocak 2018 tarihine kadar, her belediyenin ödeme kabiliyeti dikkate alınarak ayrı ayrı ve öncelik sosyal sigorta ve ihtiyat sandığı yapılandırılması olmak üzere, sırasıyla, vergi borçları, depozit ve gecikme zamları/faiz borçlarının, çalışma işleriyle görevli bakanlık, maliye işleriyle görevli bakanlık ile ilgili belediyenin mutabakata varması koşuluyla, belirlenecek ödeme planı ile yeniden yapılandırmasını öngörüyor.
Ancak ilgili bakanlıklarla belediyelerin mutabakata varmamasına rağmen, ilgili daireler, belediyelere, alacaklarıyla ilgili yazı göndermeye başladı.
Devlet bütçesinin yasallaşmaması nedeniyle de bütçelerini, geçen yılın bütçesine göre ayarlamak zorunda kalan belediyeler, mali yönden iyice zora düştü.
Belediyeler konuyu yargıya taşıyor
Lefkoşa Türk Belediyesi (LTB), maliyenin kendilerine gönderdiği vergi konusunu, Yüksek İdare Mahkemesi'ne (YİM) taşıdı. YİM ise konuyla ilgili ara emri kararı verdi.
LTB ile aynı durumda olan 16 belediye de Belediyeler Birliği aracılığıyla konuyu YİM'e taşıyacak.
60 milyon TL'lik fark var
2017 yılı bütçesinde 261 milyon TL olan devletin belediyelere verdiği katkı payının, 2018 yılı bütçesinde 322 milyon TL olması öngörülüyor.
Ancak devlet bütçesinin hala geçmemesi nedeniyle belediyeler, bütçelerini, 2017 yılı bütçesine göre ayarlamak zorunda. .
Yalınkaya: Birçok belediye maaş ödeyemez duruma gelir
Belediye Emekçileri Sendikası (BES) Başkanı Mustafa Yalınkaya, Ocak 2018 itibarıyla, belediyelerin katkı payından geriye dönük Sosyal Sigorta ve İhtiyat Sandığı borçlarının kesilmeye başlanmasının, çalışanları direkt olarak ilgilendirdiğini söyledi.
Bu kesintilerin başlamasıyla birçok belediyenin maaş ödeyemez duruma geleceğini ifade eden Yalınkaya, bu nedenle bir değişiklik yasa tasarısı üzerinde çalışıldığını, ancak, Bakanlar Kurulu'ndan geçen bu tasarının erken seçim nedeniyle mecliste görüşülmeye başlanamadığını anlattı.
“Mevcut yasa belediyeleri zora sokar”
Mevcut yasanın belediyeleri zora soktuğunu kaydeden Yalınkaya, yasanın, 2018 yılının ocak ayı itibarıyla,
belediyelerin katkı payından sosyal, sigorta ve ihtiyat sandığı yatırımlarının kesilmesini, belediyelerin bir önceki kesinleşmiş bütçelerinden yüzde 50'ye kadar personel gideri harcanmasını ve emekliye çıkan, istifa eden, bir şekilde görevden ayrılan belediye personellerinin kıdem tazminatlarının erken ödenmesini öngördüğünü anlattı.
Yalınkaya, bu uygulamaların belediyeleri zora sokacağını kaydederek, bu nedenle, yeni bir yasa tasarısı üzerinde çalışıldığını ve bu yasa tasarısının da maaş krizi yaşanmaması için sosyal sigorta ve ihtiyat sandığı borcu kesintilerinin bir yıl ötelenmesini öngördüğünü belirtti.
Bir an önce hükümetin kurulup, bu tasarının görüşülmeye başlanması gerektiğini kaydeden Yalınkaya, “Çalışanların sosyal sigorta, ihtiyat sandığı da çok önemlidir. Ancak gün itibarıyla evlerine ekmek götüremez duruma gelebilirler. Bu yüzden bu tasarı bir an önce görüşülmeye başlanmalı” dedi.
Kaya: Belediyeler ciddi sıkıntı yaşıyor
Lefke Belediye Başkanı Aziz Kaya, belediyelerin ciddi bir sıkıntı ile karşı karşıya olduğunu anlattı.
2015 yılında yürürlüğe giren Belediyeler Değişiklik Yasası'na göre, belediyelerin sosyal sigorta, ihtiyat sandığı ve vergi borçları ile ilgili maliye ve çalışma bakanlıklarıyla görüşme öngörüldüğünü belirtti.
Bu görüşmeler doğrultusunda, 2017 yılı içerisinde belediyelerin ödeme gücüne göre bir taksitlendirme programı hazırlanması gerektiğini ifade eden Aziz Kaya, Belediyeler Birliği'nin bu nedenle 3 kez çalışma ve iki kez de maliye bakanlığı ile görüştüğünü söyledi.
Kaya, ancak bu görüşmelerden herhangi bir sonuç elde edilemediğini belirtti.
“Vergi Dairesi kendince hesaplama yaptı”
Belediyelerin, bakanlıklarla bir mutabakata varamamasına rağmen Vergi Dairesi'nin, belediyelere, kendince hesaplamalar yaparak, yapılacak kesintilerle ilgili rakamlar gönderdiğini kaydeden Kaya, bunun yasaya da aykırı olduğunu ifade etti.
Kaya, yasada yer alan “ilgili bakanlık ve belediyelerin mutabakata vardığı ortak bir taksitlendirme yapılmalı” maddesine rağmen Vergi Dairesi'nin yaptığı bu uygulamanın yasaya aykırı olduğunu söyledi.
“Bir takım formüller üretilmeye çalışıldı”
Yaşanacak soruna karşı bir takım formüller üretilmeye çalışıldığını ifade eden Kaya, ancak seçim nedeniyle hazırlanan yasa tasarısının mecliste görüşülemediğini kaydetti.
Kaya, belediyelerin borçlarının yüzde 60'nın faiz, yüzde 40'nın da borç olduğunu hatırlatarak, bu sistemin yürütülebilir bir sistem olmadığını belirtti.
Aziz Kaya, bu sistemle daha ciddi sorunlar yaşanabileceği konusunda uyarı da bulundu.
“Belediyeler YİM'e başvuracak”
Belediyeler Birliği'nin, İhtiyat Sandığı, Sosyal Sigorta ve vergi borcu olan belediyelerin Yüksek İdare Mahkemesi'ne başvurması konusunda karar ürettiğini kaydeden Kaya, Lefkoşa Türk Belediyesi'nin başvurduğunu ve ara emri kararı alındığını ifade etti.
Aziz Kaya, diğer belediyelerin de YİM'e başvuracağını kaydetti.
“Belediyelere yeni yaralar açılmamalı”
Sosyal Sigorta, İhtiyat Sandığı ve vergi borçlarının kesilmeye başlanmasının belediyelere yeni yaralar açacağını ifade eden Kaya, öncesinde, kesinlikle bu kurumlar ve belediyeler arasında bir uzlaşıya varılması gerektiğini vurguladı.
Kalkan: Yazı gönderdik
Vergi Dairesi Müdürü Özdemir Kalkan ise vergi borçlarıyla ilgili belediyelere yazı gönderdiklerini doğruladı.
Belediyelerin borçlarıyla ilgili 20 yıla kadar taksit öngördüklerini ifade eden Kalkan, hedeflerinin, belediyeleri sıkıntıya sokmadan borçları tahsil etmek olduğunu anlattı.