05 Nisan — min. okuma: 4-5 dakika
Kısa sürede neredeyse tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 virüsünden korunmak adına alınan önlemler, birçok konuda olduğu gibi kültürel alanda da kısıtlamalara neden oldu. Kütüphaneler, müzeler, sanat galerileri kapatıldı, konserler, sergiler iptal edildi. Daha çok evde vakit geçirmeye başladığımız bu süreçte kitap okumaya, bir türlü vakit bulunamayan araştırmalara ve akademik çalışmalara daha çok zaman ayırabilir hale geldik.
Ancak kütüphane ve diğer kaynaklara erişim zorlaşınca, bu duruma çeşitli alternatifler üretme zorunluluğu hasıl oldu. Bu sebeple her türlü bilgi ve kaynağa ulaşmayı kolaylaştırmak adına birçok kütüphane ve arşiv, ücretsiz olarak erişime açıldı. Her ne kadar kitapları basılı olarak okuma hazzının yerini tutmasa da teknolojinin getirdiği kolaylıklardan istifade etmek, zorlu karantina günlerini biraz olsun katlanılabilir hale getirebilir.
Online Ziyaret Edilebilen Kütüphane ve Arşivler
“Hayat Eve Sığar” sloganıyla harekete geçen Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından, “Kütüphanem Cepte” isimli bir mobil uygulama ile milyonlarca e-kitap erişime hazır hale getirildi. Bu uygulama, her vatandaşın kendi e-devlet sistemi üzerinden rahatlıkla ulaşabildiği bir sistem.
Oldukça geniş kapsamlı bir arşive sahip olan “Atatürk Kitaplığı” da online olarak ziyaret edilebiliyor. Kütüphanenin web sitesi üzerinden çeşitli kitap, süreli yayın ve makaleye ulaşmak mümkün.
Yine “Milli Kütüphane”nin dijital arşivi de el yazması eserlerden süreli yayınlara kadar geniş bir içerik imkanı sunuyor.
“Gutenberg Projesi” adıyla kültürel yayın ve eserleri online ortama aktarıp paylaşmak amacıyla gönüllü olarak yürütülen projenin web sitesinde de milyonlarca yayın çeşitli formatlarda paylaşılmış durumda.
Cambridge, Koç Üniversitesi, Marmara Üniversitesi kütüphaneleri ve Vatikan Kütüphanesi de coronavirüs önlemleri ardından dijital ortamda ziyaret edilebiliyor.
Özel ilgi ve çalışma alanlarına göre online yayın ve içeriğe ulaşmak da mümkün. Örneğin “Salt Araştırma” kent ve toplum, mimarlık, tasarım gibi konularda iki milyona yakın içeriği dijital ortamda paylaşıyor. Sinema alanında kitap, dergi, makale ve tezleri incelemek isteyenler için de Sinematek Dijital Kütüphanesi oldukça faydalı bir kaynak.
Son zamanlarda adını sıkça duyduğumuz bir sesli kitap uygulaması olan “Storytel” de Türkçe kitapların yanında geniş İngilizce kitap donanımıyla evde kalınan günleri kitaplarla geçirmek isteyenler için 14 gün olan ücretsiz deneme süresini coronavirüs sebebiyle 30 güne çıkarmış durumda.
Dijital Erişime Açılan Dergiler
Coronavirüs nedeniyle ücretsiz olarak paylaşıma açılan yalnızca kitaplar ve kütüphaneler değil. Birçok dergi, belirli bir süre için de olsa online platformlarda okuyucu ile buluşuyor.
İlk olarak Tubitak, Bilim Teknik, Bilim Çocuk, Bilim Genç dergilerini dijital ortamda ücretsiz olarak erişime açık hale getirdi.
Birbirinden değerli edebiyatçı, müzisyen ve yazardan oluşan kadrosuyla Tuhaf Dergi, “Evde Kal” özel sayısı çıkararak online olarak okuyucuya sundu.
“Evde Kal Dergi Oku” sloganıyla sayılarından bazılarını ücretsiz erişime açan Mahalle Mektebi Dergisi de kampanyaya katılan dergilerden bir diğeri.
Bunların yanında halihazırda online olarak yayın yapan yüzlerce dergi ve gazeteye de internet üzerinden ulaşmak mümkün.
Dijital Olarak Ulaşılabilen Diğer Kültürel Etkinlikler
Evden çıkmadan kendimizi izole ederek yaşamaya çalıştığımız bu zorlu süreçte daha keyifli ve verimli vakit geçirebilmek için teknolojinin sağladığı güzellikler kitaplarla sınırlı kalmıyor. Coronavirus önlemeleri sebebiyle kapılarını ziyaretçilere kapatmak durumunda kalan bazı müze, kültür merkezi ve sanat galerileri, sanal ziyarete açıldı.
Böylece evlerimizden online olarak kilometrelerce uzaklıktaki müzeleri ziyaret edebiliyor, konserleri izleyebiliyor böylece kültürel faaliyetlerden bir nebze de olsa istifade etmiş oluyoruz. Her biri adeta gerçekten oradaymış hissi veren müze ve galeriler, evde geçirdiğimiz süreyi eğlenceli hale getirebilir.
Uzaktan erişimle dahil olabileceğiniz kültürel etkinliklerden örnekler verecek olursak;
Türkiye’nin ilk modern sanat müzesi olan İstanbul Modern, web sitesi üzerinden sanal gezintiye imkan veriyor. Aynı şekilde Rahmi Koç Müzesi, Pera Müzesi, Ayasofya, Sakıp Sabancı Müzesi, Şanlıurfa Göbeklitepe dijital ortamda keyifle ziyaret edilebiliyor.
Bunların yanında sanatseverler için İstanbul Bienali, Arkas Sanat Merkezi, Galeri Soyut, Pop Art Gallery web siteleri ile evden çıkmadan pek çok sanat eserini incelemek mümkün.
Dünyadan örneklere baktığımızda ise; Paris Operası, National Gallery of art Washington, British Museum, The Louvre, Van Gogh Müzesi, Viyana Devlet Operası başta olmak üzere onlarca müze ve kültür sanat merkezi sanal gezintiye imkan sağlıyor.
Güzel ve çok yardımcı bir bilgilendirme teşekkür ederiz