NEY, Ne Ola Ki? - Kültür ve Sanat Etkinlikleri
NEY, Ne Ola Ki?
Rahime Kasım - 12/08/2012 - Denemeler, Mevlana, Müzik, Ney
"Hz. Ali'nin (k.v) kulaklarında bir nefes yankılanır. Soğuk, eşsiz ve misk kokulu... Kollarını tutan, bedenine yaklaşan yürek, Allah'ın Sevgilisi, kayınpederi ve amcasının oğluydu. Sol göğsü delindi genç adamın, çöllerde döndü ür oldu. O büyük ruhuna, Fatima'yı taşıyan kalbinden taştı, doldu. En sonunda insan eli değmemiş bir kuyuya fısıldadı Aslan, yolu sonunda yerini buldu. Fakat bilmişti Peygamber, buyurdu:
Sırrımı ifşa mı ettin?
dedi Ali "yok",
Allah Resulü (s.a.v) dedi "var"...
Yoksa neyin nesidir bu ney? Sırrımı yüreklerde yakar."
Bu hikaye neyi anlatır aslında, anlamasını ve yanmasını bilene...
Peki, ney deyince aklımıza ne gelir? Mevlana, yeşil, sema, semazen... Hem de Mevlana'nın ney üflemediğini bilmeden. Ben işte buna "mana ve derya" derim.
Ney üflemeden, neyle akla gelebilecek kadar meftun olmak, yanmak ve aşık olmak...
Aşkı Allah'ta bulmak...
Yerdeyken semada uçurtma olmak...
Secdedeyken, yerden bulut olmak...
"Bişnev ez ney çün hikâyet mî küned
Tâ begûyem şerh-i derd-i iştiyâk "
Ney der ki: Beni kamışlıktan kopardıklarından beri
İniltim kadın-erkek herkesi ağlattı
Ayrılık bağrımı delik deşik eylesin
Tâ ki aşk derdini anlatabileyim
Mevlevilikte ciddi manada önemli bir yere sahip olan ney, işte Mevlana'nın satırlarında budur. Doğrusu ney kendini, bu kalemde bulur. Tasavvufu herkes konuşur, ama ney anlatır, benim dersim o sesi duyduğumda başlar, sustuğunda biter...
Ney; sessiz kıraattır, inleyen zikir.
Ona üfleyebilmek için de hem yürek, hemde Muhammedi bir nefes gerekir.
Ben denedim mi üflemeyi ? Tam üç kez... Başarılı olabildim mi? Kısmen...
Neyzen bir ağabeyimizin ısrarıyla, kitap alırken, bıraktım elimdekileri -ki o gün Mesnevi'yi aldım- boyutu normalinden biraz ufak neyi tuttum. Kalbim buz tutmuştu sanki. O ufacık boşluğa üfledim. Sonuç tam bir hayal kırıklığıydı. Etrafımdakilerin gülüşlerine aldırmayarak, derince bir soluk aldım ve yine kaçamadığım sonuç, sadece bir boşluk! Artık neyzen ağabeyin suratına boş boş bakmaya başlayınca, sanki "bunda bir eksik var" gibi, bana gülümseyerek ucuna takılması gereken ufak parçayı gösterdi. Ben ona anlamayan gözlerle bakarken, o bana "haydi bakalım, nefesini kontrol et" dedi. Öncekilerin tersine gayet hafif ve ince üfleyiş ve bir iki üç : Huuuu !
O anki heyecanımı, mutluluğumu, kelimeler anlatsa utanırdı.
Ben o zaman anladım ki; neyi üflemek için, önce hem nefesini, hem ruh ve gönlünü, duygularının ateşinde katmer katmer inceltmeli, o kamıştan aşka öyle fısıldamalıymışız. Sanki ben neye değil de ney bana üflemiş gibiydi. Kalbimdeki derin izi, şimdi ney/zenlerin, sema/zenlerin ufkunda kanatıyorum. Musiki, Allah'a çağırdığında anlam ifade ediyor...
Müzik zevkim, dinlediğim insanlar çok çeşitlidir aslında bakarsanız. Fakat bu duygunun yanında hepsi, anlık kayboluşlar olarak kalıyor.
Vikipedi'de kullanılmış, bu konuyu çok güzel özetleyen bir cümleyi sizlerle paylaşmak isterim :
"Günümüzde ney, Türk sazı olarak anılmaktadır ve tasavvuf müziğinin bir simgesi haline gelmiştir. Bir müzik aleti için kullanılan çalmak yerine, Ney için üflemek tabiri kullanılır. Burada üflemenin mecazi bir anlamı vardır. Kaynağını İslam'da Allah'ın insanı yaratırken ruhu üflemiş olmasından alır."
Tarihteki neyzenlere bir göz atalım isterseniz. Pek az bilinen, semada gizli olan o isimleri duyduğunuzda çok şaşıracaksınız.
Neyzen Şeyh Yusuf Dede
Neyzen Şeyh Mustafa Nakşi Dede
Neyzen Kazasker Mustafa İzzet Efendi
Ve daha nicelerinin binleri aşan eserleri, şimdilerin sema ve ney/zenlerine ilham ve örnek olan Allah aşıkları, ney tutkunları, suskunlar...
Bizzat dinlediğim ve size de tavsiye ettiğim neyzenler :
Buyurun çok sevdiğim bir ney taksimiyle sizde semada yürüyün.
Mevlana Celaleddin-i Rumi, Mesnevi, ilk 18 beyit.
Kategoriler # Denemeler # Mevlana # Müzik # Ney
By Rahime Kasım zaman: 12/08/2012
Kategori: Denemeler, Mevlana, Müzik, Ney
Recep Altun; 9 Aralık 2012 16:08
Bu ney ki, sırrına erenlerin mutlu nefesidir. Bu ney ki vuslatın hasretidir.
Ney taksimi de çok güzeldi. Ne kadar temiz üflenmiş. Üfleyenin nefesine ve yüreğine sağlıklar olsun.