" Bu bölümde; müfredat değişikliğine göre güncellenmiş, Yangın - Kalabalık ve Kişi Koruma derslerine ait, kısa notlar bulunmaktadır. Adayların derslerde gördüğü konulardan, özellikle soru çıkan bölümleri, hatırlatmak amacıyla hazırlanmış olup sınava girmeden önce birkaç kez okunmasında yarar vardır. "
UYUŞTURUCU MADDELER DERSİ
Uyuşturucu maddeler; merkezi sinir sistemi üzerinde yaptıkları etkilere göre üçe, üretim kaynaklarına göre ikiye ayrılırlar.
MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİ YAVAŞLATANLAR
 Tabi uyuşturucular (afyon, morfin, eroin, kodein)
 Sentetik uyuşturucular (depresantlar, trankilizanlar, halüsinojenler)
MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİ UYARANLAR
 Tabi uyuşturucular (kokain, crack)
 Sentetik uyuşturucular(Ecstasy, captagon)
DUYULARIN BOZULMASINA SEBEP OLANLAR (HALÜSİNOJENLER)
 Tabi uyuşturucular (esrar, marihuana)
 Sentetik uyuşturucular (LSD)
1. AFYON : Morfin, kodein ve eroin afyonun türevleridir. Bu grup uyuşturucular, haşhaş bitkisinden elde edilir. Haşhaş ekimi ve ürünün işlenmesi, ekim alanının izin belgesine uygunluğu gibi konular, Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından düzenlenmektedir.
2. ESRAR : Dişi Hint kenevirinden elde edilen ve merkezi sinir sistemine yatıştırıcı etki yapan bir uyuşturucudur. Bitkinin yapraklarının üzerindeki reçinenin çıkarılmasına reçine esrar, kurutulmuş haline marihuana, kurutulmuş yaprak ve sapların elekten geçirilmesine toz esrar, çeşitli şekillerde preslenmesine pres veya takoz esrar, damıtılarak elde edilen siyaha yakın koyu kahverengi ve doğal kenevir ürünlerinin en yoğunu olan maddeye de sıvı esrar denir.
3. KOKAİN : Koka bitkisi yapraklarından elde edilen bir maddedir. Uyarıcı özelliği vardır. Güney Amerika’nın kuzey ve kuzeybatısı boyunca uzanan yüksek dağlarda yetişen koka bitkisinin yapraklarından elde edilen bir alkaloittir. Crack : Kokainin çeşitli kimyasal işlemlerle saflaştırılması sonucunda elde edilen tehlikeli bir türevidir.
4. AMFETAMİNLER : Merkezi sinir sistemini uyarıcı özelliği vardır. Bu özelliği nedeniyle genellikle sporcular tarafından doping amacıyla kullanılır. Amfetaminlerden en bilinenleri ; Extacy, Captagon.
5. LSD : Halüsinojen yarı sentetik bir uyuşturucudur. Çavdar mahmuzu denilen bir çavdar mantarından sentezlenir. En kuvvetli halüsinojenlerden biri olarak kabul edilir.
6. UÇUCULAR (İNHALANLAR) : Tiner, gazyağı, bali, çakmak gazı, uhu, oje ve benzerleridir. Denge bozukluğu, sarhoşluk, kusma, bulantı, tıkanma, baş ağrısı, görme bulanıklığı ve uyuşukluk yapar.
İnhalasyon : Buğu, gaz veya ufak damlacıklar halindeki sıvıların solunmasıdır.
7. SAKİNLEŞTİRİCİLER : Bunlar; trankilizanlar, sedatifler ve barbituratlar olarak tasnif edilebilir. Diazem ve benzeri sakinleştirici ilaçlar, tıpta depresyon tedavisinde kullanılan maddelerdir. Doktor kontrolü dışında kullanılması bağımlılığa yol açar.
Türkiye’de, Sağlık Bakanlığınca; sentetik uyarıcılar için KIRMIZI, uyuşturucular için YEŞİL reçete sistemi uygulanmaktadır.
Uyuşturucu ile mücadelede görevli dört ana kurum vardır. Bunlar; İçişleri, Sağlık, Tarım ve Köyişleri Bakanlıkları ile Gümrük Müsteşarlığıdır.
UYUŞTURUCU İLE İLGİLİ BAZI TANIMLAR
1. Uyuşturucu Madde : Tıbbi amaçlar dışında kullanıldığı takdirde insanların maddi, manevi sağlığı üzerinde olumsuz etki yaparak, psikolojik ve fiziksel bağımlılığa sebep olur.Bilimsel açıdan bir maddenin uyuşturucu ve uyarıcı olarak nitelendirilebilmesi için;
* Merkezi sinir sistemini etkilemesi,
* Fiziki yada psikolojik bağımlılık oluşturması,
* Sağlık ve sosyal bakımdan zarar oluşturması,
* Kanunların bulundurulmasını, kullanılmasını ve satışını yasaklaması gerekir.
2. Bağımlılık : Uyuşturucu maddelerle kurulan ilişki sonucunda kişinin özdenetim, özerklik gibi temel varoluş özelliklerini yitirmesi ve maddelerin yol açtığı sahte haller sonucunda ortaya çıkan yeni tutum ve davranışlar kazanmasıdır. Diğer bir tanımla; uyuşturucu maddeye karşı fiziki veya psikolojik olarak şiddetli bir istekle bağlılık hissi, kişinin bırakmak istemesine rağmen bırakamaması, maddenin dozunu giderek artırması, kullanmadığında yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkması, bundan zarar görmesine rağmen, kullanımı sürdürmesi durumudur.
3. Yoksunluk : Alışılan madde kullanılmadığı zaman vücutta fiziki ve psikolojik sorunların ortaya çıkmasıdır.
4. Tolerans : Kullanılan madde miktarının aynı etkiyi elde etmek için giderek artırılmasıdır.
5. Tabi Uyuşturucular; tabiatta normal koşullar altında yetişen çeşitli bitkilerden elde edilen maddelerdir.
6. Sentetik Uyuşturucular; fabrikalarda ve laboratuarlarda kimyasal yollardan elde edilen uyuşturuculardır.
- Durdurma, kimlik sorma ve kimlik tespit etme yetkisi
- Parmak izi ve fotoğraflar alma yetkisi
- Arama yetkisi
- Yakalama ve gözaltında tutma yetkisi
- Zor kullanma yetkisi
- Silah kullanma yetkisi
- El koyma yetkisi
- Adli görev ve yetkileri
- Zorla getirme ve ifade alma yetkisi
- Trafik hizmetleri ilişkin görev ve yetkileri
- İstihbarat toplama ve dinleme
- Engel olma, yasaklama (önleme) yetkisi
- Belirli yerlere girme yetkisi
​​​​​​​Kaynak: Ankara Güvenlik