Ömer Fethi GÜRER - Geçiş Yerleşmeleri
03.07.2014, 22:50 171
Anadolu illerinde kimi geçiş noktalarının yerleşmeleri ulaşım ağanın varlığında hızla gelişmişlerdir.
Kimi yerler ise her olanağına karşın atılım merkezi olma konumuna erememişlerdir. Niğde Ulukışla İlçesi bu bağlamda önemli bir örnektir. Adana-Ankara-Kayseri-Niğde yol ayrımında olmasına karşın otoyol gibi Demiryolu içinde kavşak noktası Ulukışla bu bağlamda gelişme gösteremeyen noktalardandır.
Aksaray yalnız otoyol varlığı ile önemli atılım sağlamışken Ulukışla bundan mahrum kalmıştır. Bugün dahi Anadolu’nun en güzel Kervansaraylarından Öküz Mehmet Paşa Kervansaray Ulukışla da görülecek güzellikte bir yapı iken Aksaray Sultan Han gibi bir ilgi odağı durumunda değildir. Oysa ana yoldan beşyüz metre içeride onarımı da yapılmış camisi, hamamı, konaklama yerleri ile mutlaka ilgi çekecek bir Osmanlı eseridir. Tarihi Kentler Birliği-ÇEKÜL akademi için uğrak verdiğim yerlerden Edirne Havsa İlçesinde bu yerlerden biridir. Edirne il merkezine yakınlığına rağmen bir yerde kavşak noktası konumdadır.
Uzunköprü-Çanakkale yol ayrımı yanında Otoban bağlantı yolu ilçeden geçmektedir. Prof. Dr Metin Sözen gibi ülkemizde tarihi kentlerin ayağa kalkmasına vesile olan bir önderinde yönlendirimi ile Havsa için Sokullu Mehmet Paşa Külliyesini yeniden var kılmak adına ciddi çaba ve çalışma yapılmaktadır. Belediye Başkanı Oğuz Tekin yanı sıra, ÇEKÜL Edirne temsilciliği, Kaymakamlık ve kimi zaman valiler de bölge için duyarlılık göstermesinin olumlu yansımaları görülmektedir.
Havsa’nın en görkemli tarihi dokusu Sokullu Külliyesi 1572 yılında Sokullu Mehmet Paşa tarafından oğlu Kurt Kasım Bey için yaptırılmış, eserin bir bölümü ayakta. İnşa edildiğinde cami, imaret, arasta, kervansaray ve hamamdan oluşan yapılardan günümüze sağlam erebilen cami dışında diğerleri yeniden onarıma gereksinim noktasında. Mimar Sinan Caddesi üzerinde yer alan külliye bulunduğu alanda bazı yapıların onarılması, izleri bulunan yapıların kurtarılması ile geçmişte olduğu gibi bölgenin uğrak yeri olabilmesi olası.. Külliyeden ayakta kalan eserler ve yıkılanların izleri yanında bir ayrıntıda Yeniçeri mezar taşının bir örneğinin burada koruna gelmesi, Ayrıca işgal yıllarında işgalcilerin zulümlerinin izlerini anlatan bir kuyuda Havsa için farklı bir detay yansıtıyor. Anıtları, mezarları, parkı, camisi, hamamı ile Havsa dünün görkemini bugün yeniden yaratmanın arayışı içinde.