Prof. Dr. Emre Alkin - İşsizlik bir numaralı risk unsuru...
Hatırlarsanız geçen haftalarda küresel yatırımcıların dikkat ettiği 10 risk hakkında bir yazı paylaşmıştım. İşsizlik ve eksik istihdam listenin en başında duruyordu. Dolayısıyla, dün açıklanan işsizlik rakamlarına bu açıdan bakmak lazım.
Rakamlara baktığımda gözüme ilk çarpan gelişmeyi paylaşayım: Geçmişte işletmeler iş arayanların tamamına iş yaratamasalar da belli bir sayıda insanı işe başlattıkları için işsizlik yükselse de istihdam da artış gösteriyordu. Ancak bugün baktığımızda başka bir gelişmeyle karşı karşıyayız. Hem işsizlik yükseliyor hem de istihdam azalıyor.
İşsizlik artarken aynı zamanda istihdamın da azalması yatırım ortamına dair fikir veren göstergelerden biri haline geldi artık. Yukarıda belirtiğim gibi, yabancı yatırımcının herhangi bir ülkeye gelirken dikkat ettiği on unsurdan biri oldu istihdam. Dolayısıyla, bir ülkede hem işsizlik yüksek hem de istihdam azalıyorsa o ülke yabancı yatırımcılar açısından riskli ülke kategorisine giriyor.
Herkesin bol keseden istihdam sözü verdiği dönemin işe yaramadığı, Ocak ve şubat aylarında iş bulamayanların artmasının yanında işten çıkarmaların da olduğu göze çarpıyor.
"Gençler otoriter patronlarla çalışmak istemiyor..."
Genç işsizlikteki yükseliş de çarpıcı ama bunun sebebi sadece ekonomin bozulması değil. Türkiye’deki işletmelerin büyük bir kısmı gençlere kariyerleriyle ilgili ümit vaat etmiyor. Gençler, hiyerarşik yapılar ve otoriter patronlarla çalışmak yerine, kendi başlarına çalışabilecekleri esnek işletmeleri daha uygun buluyorlar.
Maalesef robotların ve yapay zekanın gelecekte devrede olacağı fabrikalar için hala 10-20 senelik eleman planı yapan işletmeler var. Tarih sahnesinden silineceklerinin bile farkında değiller. Gençler bunu görüyor ama işletme sahipleri göremiyor. Dolayısıyla gençlerdeki yüksek işsizlik hem zorunlu hem de ihtiyari olarak karşımıza çıkıyor.
Gençlere sürekli ilerici ve yenilikçi firmalarda çalışmaları için tavsiyede bulunuyorum ama böyle firmaların sayısının da fazla olmadığını üzülerek görüyorum.
Özetle, perakende ve sanayide bir dipten toparlanma hamlesi olsa da işsizlik verileri, bunun istihdam alanında yaşanmadığını gösteriyor. İşsizliğin düşmesi ve istihdamın istikrarlı bir şekilde artması için uzunca bir süre bekleyebiliriz.
* Küresel Sermayenin risk algısı nedir ?..
Eklenme Tarihi : 16.5.2019 07:28:07