Madımak'ta olanları bütün dünya öğrenmeli
Sivas Katliamı'nda yaşamını yitiren Hollandalı gazeteci Carina Cuanna'nın hikâyesi film oluyor, "Carina'nın Günlüğü-Sivas 93" adlı filmde başrolü Alman oyuncu Denise Ankel oynuyor. Ankel, özellike katliam sahnelerinden çok etkilenmiş: İsanlar nasıl olup da bu kadar acımasız olabiliyor!
Yönetmen Ulaş Bahadır, bir cuma günü bana senaryoyla birlikte bir mesaj gönderdi. “Okuyup ne düşündüğünü söyler misin?” yazıyordu mesajda. Cevap vermek için de pazartesiye kadar vaktim vardı. Sivas’ı ilk kez bu senaryoyla öğrendim. Daha önce bilmiyordum...
Babam o tarihte Türkiye ’de olduğumuzu ve söylüyor ama ben hiçbir şey hatırlamıyorum. O nedenle internette iyi bir araştırma yaptım.
Carina Cuanna’nın fotoğraflarını görünce ne hissettiniz? Birbirinize hiç benzemediğiniz ortada...
Dış görünüşünden ziyade gerçekten 90’lardaki duruma odaklandım. Carina Cuanna, o dönemde kadın haklarıyla yakından ilgilenen bir kadın. Kendimi onun durumunda görmeye çalıştım. “Bu kadın neden Türkiye’yle ilgileniyor?” sorusuna yanıt aradım. Bağımsız, güçlü, kendi kararlarını alan bir kadın. Ailesi Türkiye’ye gitmesini istemiyor, sevgilisi de öyle. Ama o gidiyor. Onu anlayınca, “Sarışın olmamam, Hollandalı olmamam problem değil” dedim. Çünkü
hikâye çok önemliydi. Türk tarihinde de önemli bir yere sahip ve anlatılması gerekiyor. Aynı zamanda çok güçlü bir kadın hikâyesi.
Öncelikle bağımsızlığı. Fikirlerini sorarsan, benim Türkiye’ye gittiğimde sahip olduğum fikirlere çok yakın...
İlk yüzleştiği şey, insanların açık olması ve sıcakkanlılıkları. Onun İstanbul’da geçirdiği ilk hafta gibi bir hafta geçirdim ben de. Ön hazırlık çalışmaları için İstanbul’da çalışmaya başladığımızda onunla neredeyse aynı haftayı geçirdim. Yönetmenim Ulaş’la gülmüştük hatta. İstanbul’a gittiğimin üçüncü günü mide problemleriyle uğraşıyordum, Carina’nın günlüğünde de İstanbul’daki üçüncü günü öyle.
Evet, Sivas’a gitmedik.
Korkunçtu... Çekim sırasında aklımdan şu soru çıkmadı; insanlar nasıl olur da bu kadar acımasız olabiliyor? Aynı şeyi Carina, annesine mektup yazarken de hissediyor. “Bu anneme yazdığım son mektubum ama ona hoşçakal diyemem” demiş günlüğünde. Böyle bir şeye hazır olamazsınız. Çekim yapılırken o durumu ben de yaşadım. Camlar kırıldı, herkes bağırıyordu, benim bir anda koridora çıkmam gerekiyordu. Kameranın çekim alanının dışına çıkmama rağmen koşmaya devam ettim. Gerçekten o acımasız atmosferi hissettim. Bu arada komik bir de anım var bu sahnelerle ilgili.
Evet... Herkes odaklanmış, kameraman hazır. Aktörler ağlıyor, ben de sahnede öleceğim ve oyuna girmem gerekiyor. Birden çığlıklar başladı, duman her yeri sardı ve Ulaş’ın “motor” sesini duydum. Yere yattım, kalbim çıkacakmışçasına bağırıp ağlamaya başladım. Daha çok duman geldikçe gerçekten de o an öleceğime inandım orada. Ulaş “tamam” deyince kalktım. Meğer bu kadar oyunu boşuna yapmışım, çünkü o an kameranın açısında bile değilmişim! Kendi kendime ölüyorum, kimse görmüyor. (Gülüyor)
Babamın dili olan Türkçe’de kendimi daha fazla ifade etme fırsatı buldum. Babamın konuştuğu dili ve kültürünü anlamam için bir fırsat oldu...
Ulaş bu filme her şeyini verdi. Yeri geldi yemek yemedi, uyumadı... Onun bu çabasından hepimiz çok etkilendik. Sık sık bize sıradan bir filmde oynamadığımızı, canlandırdığımız insanların gerçekten yaşadığını hatırlatıyordu. Sürekli
“Bu sadece bir film değil, kalbim bunun için atıyor, bu benim bebeğim” diyordu. Hayatını hiçe sayıp çekimler boyunca kendini bu filme adadı.
Ulaş’a ilk söylediğim, Carina’nın ailesiyle tanışmak istediğim, onlara büyük saygı duyduğumdu. Kesinlikle gerginim. Çünkü kızlarını oynayan birine nasıl tepki vereceklerini bilmiyorum. Ama onlarla tüm sevgim ve saygımla gideceğim. Üzerinden zaman geçmiş olsa da, bu tarz yaralar hiçbir zaman iyileşmez. Özellikle de bir anne için... Annesi hakkında gerçekten uzun uzun düşünüyorum.
Belki de yeni bir aileniz olur...
Umarım. Belki onların acısını hafifletebilirim.
Madımak Oteli’nde olanları bütün dünyaya öğretmesi... Bu yüzden filmin birçok ülkede gösterilmesini isterim.
Türkçeyi anlıyorum ama konuşamıyorum. Küçükken de böyleydim. Benimle Türkçe konuşulduğunda Almanca karşılık verirdim. Ama Türkçem şimdi fena değil. İstanbul’dayken de Ulaş “Türkçen iyiye gidiyor ama dili biraz bozmalısın, çünkü Carina’nın dili bir haftada böyle değildi” demişti.
Bin hiçbir zaman kendimi iki kültürde birden yaşıyormuş gibi hissetmedim. İki kültür arasında hiç ayrım yapmadım. İnsanlar Alman mı, yoksa Türk mü olduğumu sorduklarında da “Ben Denise’im ve ne düşündüğünüz beni ilgilendirmiyor” diyorum. Bir kadın olarak yetişmemde Alman kültürünün etkisi olmuştur ama Türkiye’ye 7 yıl sonra tekrar gidip halalarımla görüştüğümde, bazı özelliklerimin onlardan geldiğini gördüm...
Üzülerek söylüyorum ki birçoğunu tanımıyordum. Füsun Demirel’le tanıştığımda onu daha önce hiç görmemiştim. Ama Füsun Demirel ve Rıza Akın’la bir araya geldiğimde onların kızı gibi hissettim kendimi. Bu arada “Berlin
Kaplanı”ndaki sahnem de kesildi.
Küçük bir sahnem vardı, sadece masada oturuyordum. Ama prömiyerde gördüm ki bütün bar sahnesi kısaltılmış. Filmden çıktıktan sonra çok güldüm. “En azından CV’me yazabilirim” diyordum.
İlk başladığımda 9 yaşındaydım. 11’imden sonra oyunculuk daha seri hale gelmeye başladı. Sonra da oyunculuk okulunu kazandım. Okulu İstanbul’a gelmeden bir hafta önce bitirdim.
Tabii ki... Bence büyük bir yeteneğim var ve bunu kullanabilmek isterim. Türkiye’de buradakinden farklı bir Denise çıkacaktır ortaya. Film çekimleri bittiğinde İstanbul’dan ayrılmak benim için çok zor oldu. Daha uzun süre kalıp bir projede daha yer almayı isterdim. Çünkü dili öğrenmeye başlamıştım ve kültürü de öğreniyordum.