Bir Dövüş Oyunundan da Öte: Mortal Kombat Mitolojisinin Kökenlerinin Gerçek Yüzü -
Gorgon Önerir: Bir Kitap – Bir Film – Bir Albüm (3)
Bir Büyük DEV’e Dönüşen Devlet: LEVİATHAN
Claude Lévi-Strauss 111 Yaşında!
30 Mayıs 2019 12 Ağustos 2019 Gorgon Dergisi	0 yorum Mortal Kombat, oyun
Yazar: Valda Roric
Çevirmen: Drake T. Wolfgang
“Mortal Kombat” geniş bir mitolojiye dayanmaktadır. Sadece icat edilmiş efsanelerden ibaret değildir, aynı zamanda çeşitli dünya mitolojilerinden de esinlenilmiştir. Bu makale, gerçek mitlerden alınan öğelere göz atacak ve Mortal Kombat’ta boy gösteren, konuyla en çok ilişkisi olan yönleri inceleyecektir.
Mortal Kombat, çok sayıda alem fikrini ortaya koymaktadır. Her alemin temsilcileri, diğer alemleri ele geçirmek ya da bastırmak isteyen diğer “Dış Dünya” savaşçıları ile savaşmak zorundadır. Mortal Kombat içerisinde, Dünya Alemi “Evrenin Cevheri” olarak lanse edilmekte, nihai ödül olarak kabul edilmektedir.
Mortal Kombat dövüş sahnesi. (BagoGames/ CC BY 2.0 )
Çoklu alemler fikri Mortal Kombat içerisinde yeni ortaya atılmış bir fikir değildir. Aslında, bu fikir oldukça eskidir. Eski İskandinav mitolojisinde dokuz temel alemden bahsedilmektedir. Bu alemlerin arasında, Dünya Alemi Midgard insanların yaşadığı yer olarak kabul edilir. Diğer alemlerin sakinlerinin bazıları, insanlara karşı yardımsever bir tutum sergilemiş olup (Asgard Tanrıları gibi), bazıları ise onlara karşı düşmanca davranmıştır (Jotunheim’in Buz Devleri gibi). İskandinav Mitolojisinin bu dokuz alemi, Yggdrasil adlı bir evren ağacının dallarıyla birbirine bağlıdır.
İskandinav mitolojisi, diğer alemlerden bahseden tek inanç sistemi değildir. Başka kültürler ve dinler de diğer alemlerden gelip dünyayı ziyaret etmiş olan tanrılardan bahsetmektedir.
Yggdrasil ağacı. ( CC BY SA )
Reptilyanlar ve Banshee’ler
Peki ya gezegensel bir felaketin dinozorları yok etmediği başka gezegenlerde, bir tür insansı varlık, sürüngenlerden (ya da dinozorlardan) evrilseydi? Reptilyan imgesinin üzerine kurulu olan prensip budur. Reptilyanlar kendi dünyalarında geliştiler ve evrilip, bütün bir medeniyeti inşa eden akıllı insansı varlıklar haline geldiler.
Güçlü savaşçılar olmalarına rağmen, reptilyanların alemi dış dünya (Outworld) tarafından fethedildi. Yine de sürüngenlerden gelişen bu insansı varlıklar teorisi ilginçliğini sürdürmektedir. Ayrıca bu teori, Süper Mario serisinde de gösterilmektedir.
Solda: Mortal Kombat 4’teki reptile. ( Fair Use )
Sağda: Koboldlar olarak bilinen reptilyanlar. ( CC BY NC SA )
Mortal Kombat’ta Kraliçe Sindel bir Edenian’dır ancak kendine özgü olan çığlık atmak yeteneği, tipik bir Banshee’nin karakteristik özelliğidir. Banshee, İrlanda’dan gelen mitolojik bir varlıktır. İrlanda klanlarından birinin aile üyesi öldüğü zaman, bu varlığın çok gürültülü bir çığlık attığı söylenirdi. Banshee’ler uzun saçlı ve kırmızı gözlü olarak tanımlanmaktadır. Kraliçe Sindel, kendine özgü çığlığı ve uzun saçlarıyla bilinir ve bu özelliklerini rakipleriyle savaşırken, onları manipüle etmek için kullanır.
Solda: İrlanda’dan bir banshee ( CC BY SA)
Sağda: Mortal Kombat’tan Sindel. ( Fair Use )
Büyü ve Ruh Emiciliği
Genellikle büyücülük (sorcery) deyimi, sihir (magic) için kullanılmakta olan başka bir terimdir. Ancak Latincede büyücülük, “kötülük etme/kabahat işleme”, “fesatlık” ya da zararlı sihir anlamına gelen “maleficium” terimi ile bağlantılıdır. Mortal Kombat’ta büyücülük, kara büyüyle bir hayli bağlantılıdır. Dış Dünyanın (Outworld) kötü şöhretli ana büyücüsü Shang Tsung’dur. Shang Tsung dövüşün finali olarak bilinen “fatality” hareketi ile mağlup ettiği düşmanlarının ruhlarını emmesi ile bilinir.
Shang Tsung insan olduğu çağlarda karanlık sanatları İmparator Shao Khan’dan öğrenmiştir. Yüzyıllar boyunca birçok ruhu emdiği ve bu ruhlardan güç aldığı için Raiden, onunla yüzleşmenin “bir kişi ile değil, bütün bir lejyonla” yüzleşmeye bedel olduğunu söyler.
“Ruh emiciliği” fikri de eskiye dayanmaktadır. Şeytanların ruhsal anlaşma yoluyla ruhları ele geçirdiği yani ruh emiciliği yaptığı söylenir.
“Mortal Kombat vs. DC Universe”deki haliyle
Shang Tsung . ( Fair Use )
Buradaki diğer bir konu ise birinin Chi ya da hayati enerjisini alma fikridir. Çin mitolojisinde, Jiang Shi, Shang Tsung’un savaşta mağlup ettiği insanların ruhunu ele geçirmesi gibi, onların hayat enerjilerinden beslenen bir vampir türüdür.
Jiang Shi illüstrasyonu. ( Alisha Costanzo )
Cehennemi ziyaret etmenin, insanları bir daha eskisi gibi olamayacakları şekilde değiştirdiği söylenir. Mortal Kombat’ta bu durum, büyücü Quan Chi’nin yönettiği Netherworld’ü ziyaret edenler için geçerlidir. Quan Chi’nin müdahalesi sonrasında Mortal Kombat’ın savaşçılarından bazıları hortlak (Revenant) olarak geri dönmüştür.
Hortlaklar, yaşayanlara musallat olmak için canlandırıldığına inanılan yürüyen ölülerdir. Hortlaklara olan inanç, günümüz Romanya’sının kırsal bölgelerinde halen var olmaktadır. Rumenler onları “Strigoi” şeklinde çağırmaktadır. Bir Strigoi, yaşayan akrabalarına ya da kendisine haksızlık yapan kişilere musallat olmak için mezarından doğmaktadır.
Solda: Quan Chi, Mortal Kombat X. ( Fair Use )
Sağda: Strigoi illüstrasyonu. ( Skorganizedchaos/Devianart)
Raijin ve Fuujin
Mortal Kombat’ta, Raiden “Gök Gürültüsü ve Şimşek” tanrısıdır ve Fuujin de rüzgarları kontrol etmektedir. Raiden, Dünya Aleminin koruyucusudur ve Dış Dünya’ya (Outworld) karşı olan dövüş turnuvasındaki dünyalı insanların akıl hocasıdır.
Tawaraya Sōtatsu’nun Fūjin-raijin-zu eseri,
Raijin solda, Fūjin sağdadır. ( Public Domain )
Japon mitolojisinde Raiden (Raijin), gök gürültüsü, şimşek ve fırtınaların tanrısıdır. Kökenleri Şinto dininin başlangıcına kadar izlenebilir. Neredeyse her zaman Rüzgar Tanrısı Fuujin ile ilişkilendirilir. Bu iki karakter genellikle birlikte tasvir edilir. Fuujin (Futen) en eski Şinto tanrılarından biridir ve mitolojide büyücü benzeri bir şeytan gibi tavsir edilir.
Mortal Kombat: Armageddon’daki karakterler. ( Fair Use )
Bunlar Mortal Kombat’ın ilham aldığı engin mitolojilerin en önemli örneklerinden sadece bazılarıdır. Gerçekte Mortal Kombat hikayesi çok daha karmaşıktır ve detaylı olarak incelenmelidir.
Ana görsel: Mortal Kombat X – Raiden. (inforumatik/ CC BY NC SA 2.0 )
← Ölü Teknolojiler
Karkamış’ta Asur tahtı bulundu →
23 Eylül 2017 7 Aralık 2019 Gorgon Dergisi 0
30 Eylül 2018 12 Ağustos 2019 Gorgon Dergisi 0
28 Mart 2019 5 Ekim 2019 Gorgon Dergisi 0
Gorgon Önerir: Bir Kitap – Bir Film – Bir Albüm (2)
Erhan Us’un “Il Curriculum Segreto” Sergisi Roma’da Sanatseverlerle Buluştu
Aylık Arşiv Ay seçin Aralık 2019 Kasım 2019 Ekim 2019 Eylül 2019 Ağustos 2019 Temmuz 2019 Haziran 2019 Mayıs 2019 Nisan 2019 Mart 2019 Şubat 2019 Ocak 2019 Aralık 2018 Kasım 2018 Ekim 2018 Eylül 2018 Ağustos 2018 Temmuz 2018 Haziran 2018 Mayıs 2018 Nisan 2018 Mart 2018 Şubat 2018 Ocak 2018 Aralık 2017 Kasım 2017 Ekim 2017 Eylül 2017