Barış Pınarı Harekatı planlandığı şekilde ve başarılı bir biçimde devam etmektedir. Harekatın gerekliliği konusunda bir tartışma yoktur, olmamalıdır da. Her ülkenin huzur ve güvenlik içinde yaşama hakkı vardır. Böyle bir ortamı gelecek kuşaklar için de oluşturmak zaten bu kuşağın görevidir.
Böyle bir harekatın hedefi dikkate alındığında, bir ekonomik maliyet hesabı yapmak pek anlamlı değildir. Ne gerekiyorsa o yapılır. Ancak yine de bazı gerçekler vardır ve ortaya çıkması muhtemel sorunlara çözüm aramak ve hazırlıklı olmak ta son derece önemlidir.
Kabul edelim ki, Türk ekonomisi, genel göstergeler dikkate alındığında en parlak günlerini yaşamamaktadır.
Merkezi yönetim bütçesinde, bu yılın eylül ayında 17.7 milyar lira, ocak-eylül döneminde ise 85.8 milyar lira açık kaydedilmiştir. Oysa geçen yılın ilk 9 ayında bütçe açığı 56.7 milyar TL olmuştu. Yani yılın ilk dokuz ayında açık geçen yıla göre 29.1 milyar TL artmıştır. Devam eden Barış Pınarı Harekatı dikkate alındığında, bütçe açığının daha da artması kaçınılmazdır. Böyle bir durum kamunun borçlanma ihtiyacını arttıracak, enflasyon ve faiz hadlerini olumsuz yönde etkileyecektir. Bu süreçte TL’de değer kaybedebilecektir.
Reel ekonominin en temel göstergelerinden biri büyüme oranıdır. Son üççeyrekte büyüme oranımız negatiftir. Bu yılın ağustos ayında sanayi üretimi, geçen yılın aynı dönemine göre % 3,6 oranında gerilemiştir. Sanayi üretimi, büyümenin en temel göstergesidir.
Askeri Harekatın, dış kaynaklara en az ihtiyacımız olan bir döneme rastlaması iyi bir şanstır. Çünkü ülkemiz bu sıralar cari fazla vermekte ve yıllık olarak değerlendirildiğinde de açık kontrol edilebilir düzeylerde kalmaktadır. Ancak bu durum geçicidir. Türkiye makul bir oranda büyümek zorundadır. Aksi istihdam hacminin daralması demektir. Bu yılın Temmuz ayı itibariyle işsizlik % 13,9 a çıkmıştır. Genç nüfusta işsizlik %27,1 dir. Sanayi üretimindeki gerileme, işsizliğin artabileceği yönünde bir işaret sayılmalıdır.
Dünyanın büyük bir bölümünün, askeri harekata destek vermemesi ve bazı yaptırımlara yönelmesi, önümüzdeki dönemde dikkate almak durumunda olduğumuz bir başka ciddi sorundur. ABD, iki ülke arasındaki dış ticaret hacmini 100 milyar dolara çıkaracak anlaşmanın müzakerelerini durdurmuş, ayrıca çelik ihracatımıza uygulanan gümrük vergisini arttırmıştır. Bunlara başka yaptırımların eklenmesi ihtimal dahilindedir. AB de bazı yaptırımların peşindedir. Doğu Akdeniz’de haklı olarak yaptığımız sondaj çalışmalarını da askeri harekata karıştırarak, yaptırım istemekte, NATO ve BM’yı de bu işe karıştırmak istemektedir. Öyle görülüyor ki, Gümrük Birliği Anlaşması’nın revizyonunu da bir süre unutmamız gerekecektir. Rusya’nın tavrındaki baz değişiklikleri de bu arada not etmekte fayda vardır.
Söylemek istediğimiz şudur. Askeri harekatın hedeflere ulaşmasından sonra yeniden ekonomik gerçeklerle karşılaşacağız. Bu itibarla, harekat sonrası alınacak ekonomik önlemlere hazırlıklı olmamız gereklidir. Yapısal reformları geciktirmemeliyiz. Yerli ve yabancı yatırımcılar için uygun bir yatırım ortamını sağlama yolundaki çabalarımızı sürdürmeliyiz. İhracatımızın yarısını yaptığımız ve dış kredilerimizin çoğunu aldığımız AB ile ilişkilerimize önem vermeliyiz. ABD başta olmak üzere, bütün ülkelere askeri harekatın, sadece teröristlere karşı yapıldığını anlatabilmeliyiz. Bu konuda dışarıda görevli Büyükelçilerimize verilen görevi önemsiyoruz.
Ülkemizde güvenimizi ve huzurumuzu sağlamak herkesin görevidir ve bu görevin maliyeti söz konusu edilemez. Ancak tedbirli olmakta ve maliyeti en aza indirmeye çalışmakta da yarar vardır.
Etiketler : barış pınarı, harekat, operasyon, türk ekonomisi, merkezi yönetim, 2020 bütçesi, ihracat, avrupa birliği, ab, abd, rusya, suriye, ilişkiler