Demir'den Kapılar: Kürt Hareketi ve Taksim Direnişi (“Gezi Parkı” Direnişi Notları ve Dersleri – 2)
"Halkın taleplerini görmezden gelirseniz özgürlükler gelemez" diyen Türk, hükümetin sokaktan yükselen sese kulak vermesi gerektiğine işaret etti.
Türk, eylemler sırasında BDP'li Milletvekili Sırrı Süreyya Önder'in yaralandığını da hatırlatarak kendisine ve bütün yaralılara geçmiş olsun dileğinde bulundu.”
İstanbul’da yaşayanların gazı ilk kez tattığını belirten Demirtaş, "Diyarbakır, Hakkari ve Şırnak’ta günlerce gaz yedik. Bir yıl geçmesine rağmen Diyarbakır sokaklarından hala gaz kokusu geliyor. Deminde belirttiğim gibi müzakere ve barış sürecine karşı ulusalcı ve milliyetçi kesimler süreci baltalamak için uğraşıyorlar, bunlara karşı dikkatli olmak lazım. Biz Gezi parkında yaşananları müzakere karşıtlığına çevrilmesine izin vermeyeceğiz. Çünkü biz onlarla hareket etmiyoruz. Tabanımız kesinlikle ırkçı ve faşistlerle aynı etkinlikler içinde olmayız. Bizim tabanımız ne yapacağını bilir“ dedi.”
Üçüncüsü, politikada kırgınlıklarla, sitemlerle mücadele edilmez. Yanlışların hesabı tutulmaz. Onlarla mücadele içindir zaten politika. Böyle bir hareketi bulmuş olarak sevinecek, içinde yer alacak yerde bir de sitem ediyor? “Bölgede yıllardır olup biten İstanbul’da olsaydı onlarca genç İstanbul dağlarına çıkardı”. Bu mudur bu kritik saatlerde söylenecek olan? Bunu sıradan Kürtler söylerse anlayışla karşılanabilir. Ama Demirtaş bir politikacıdır ve en azından resmen, “Türkiyelileşmek” ve hatta “Orta Doğululaşmak” diye bir hedefi bulunan; Türkiye’nin batısı ile doğusu arasındaki memnuniyetsizler arasında bağ kurmak isteyen; buradan tüm Orta Doğu’ya demokrasi getirmek isteyen bir hareketin sözcüsü olarak bu sözler çok vahim yanlışlardır. Politika böyle kırgınlıklar, duygular üzerinden yapılmaz.
İkinci paragrafta iyice açığa çıkıyor mantık. Demokratik bir orta doğu için mücadele eden bir Ortadoğu Politikacısı olarak değil; hatta bir Türkiye politikacısı olarak değil, bir Kürt politikacısı olarak konuşuyor. Hele Ulusalcılara ilişkin söyledikleri tamı tamına onların ekmeğine yağ sürecek bir nasihat. Görevi bu hareketin içinde yer alıp mümkünse onun demokratik olarak daha da radikalleşmesi ve demokratik hedeflere sahip olması için çalışmak iken, dışarıdan (şu “biz” zamiri) ve yukarıdan (“tabanımız”) bir uyarı yapıyor. Yani “orada faşistler falan da var bir orada olmayız, dışarıdan destek veriyoruz ama dikkat ha, faşistlerin oyununa gelmeyin!.”
İstanbul "Gezi Parkı" eyleminin ön saflarındaydım, bir gazeteci-yazar olarak. Biberlisi, portakallısı bol bol gaz yedim. İki defa hedef gözetilerek atılan gaz bombaları başımın yanından geçti.
Eylemi gerçekleştirenlerin sloganlarını, flamalarına, kendi aralarındaki konuşmalarına baktığımda aslında meselenin Gezi Parkı olmadığını, eylemi gerçekleştirenlerin AKP'yi aratacak faşist hedeflere sahip olduklarını gördüm. Nitekim bol bol sohbetler ederek, sohbetler arasında hedefe yönelik sorular sıkıştırarak bunu doğrulamış oldum.
- Devlet, Kürtleri katletmeye devam etmeli.
- Polis diktatörlüğüne dayanan yani sözde İslami Türkiye Cumhuriyeti derhal eskisi gibi askeri diktatörlüğe yani sözde Laikliğe geçmeli. Ordu yönetime gelmeli.
- Müslümanların hak ve hürriyeti tekrar elinden alınmalı, türban resmi kurumlarda yasaklanmalı.
Bu taleplere sahip çoğunluğun içinde samimi taleplere sahip sosyalisti, çevrecisi, mazlumu, Kürtçüsü, İslami'si de vardı. İşte bu noktada Kürt gençliğine seslenişim bu yönde olacaktır:
Herhalde "Asker göreve", "Mustafa Kemalin askerleriyiz" gibi temel sloganlara sahip, Türk bayraklı kitlenin peşine takılacak değiliz!
Olayın başka boyutu da var. Polis göstericilere büyük zulümler yaptı, çok katı davrandı. Bu kabul edilemez. Her ne kadar eylemciler ve polis bize karşı olsalar da "ben insanım" diyen her kesin o zulme itiraz etmesi gerekir.
Evet, eğer PKK silahlı güçlerini Güney Kürdistan'a çekmemiş olsaydı, yani Kürt kanı dökülmeye devam etseydi kesinlikle bu eylem bu şekilde büyümezdi. Buna emin olun.
“Dünü doğru okumak...
Yüz binlerce insan İstiklal'de saldırıya uğradı. Orantısız güç filan değil, bayağı oksijenden fazla gaz soluduk; zehirlendik. Öfke üretmeye, insanları tahrik etmeye çalıştılar. Bunları herkes biliyor zaten. Asıl dikkat çekici olan bir ayrıntı gözden kaçırılıyor. Bir tek dükkân yağmalanmadı. Açık olan dükkanlardan bazılarından alışveriş yapanlar kasaya gidip ödemeyi yapıp fişini aldı ve eylemlere katılmayı sürdürdü. Bütün bunlar benim gözümün önünde gerçekleşti.
İstanbul bir sınav verdi. Ve bence bu sınavı başarıyla geçti. İçimizde toy delikanlılar vardı. Öfkeli, hırçın çocuklardı. Bireylere yönelik hakaret ve küfür içeren sloganlar attı. Bu ayıptı, kabul edilebilir bir şey değildi elbette ama insanları bu kadar kışkırtırsanız bunun önüne geçemezsiniz. Yapacak bir şey yoktu. Sıraselviler'de bu çocuklar çöp konteynerlerini devirip ateşe verdi, Taksim'e doğru yürümeyi sürdürdü. Onların gözü önünde başka bir ekip bulabildikleri yangın söndürücülerle ve suyla o ateşleri söndürdü. Bunların bir kısmını görüntüledim. Ateşi yakanlar, söndürenlere karşı çıkmadı, söndürenler de yakanlara... Bu küçük olay bana Türkiye'de bu yaşıma kadar görmeye alışık olmadığım yeni bir durum tanımlamaya zorluyor. Kafam karıştı, aklımdaki Türkiye görüntüsü allak bullak oldu. Acaba bütün bu taşkınlıkların, öfkenin, yıkıcılığın kaynağı partiler, örgütler, kurumlar mıydı? Olağan koşullarda birbirine tahammül edemeyecek grupların nasıl itidalli olduğuna tanık oldum. Bir yanda "Mustafa Kemal'in askerleriyiz" sloganı atılırken, hemen onların önünde Anarşist bir kız duvara -onların pek hoşuna gitmeyeceğini düşüneceğim- bir slogan yazıyordu. Tam karşı köşede de PKK'lı gençler, her iki grubun da hoşuna gitmeyecek başka bir slogan yazıyordu duvara. Bu insanların birbirine gösterdiği hoşgörü ve saygı beni şaşırttı. Bir yazar olarak itiraf etmeliyim ki, bazı şeyleri yeniden gözden geçirmem gerektiğini anladım.
Paylaştığım fotoğraflarda insanların yüzünün göründüğü karelerden kaçınmaya özen gösteriyorum, ne olur ne olmaz... Ama asla yan yana gelebileceğine inanmayacağınız futbol taraftarları ellerinde parti kaşkollarını sallayarak aynı sloganı atıyordu: "Faşizme karşı omuz omuza!"
Ben AKP yönetiminin faşist olduğuna inanmıyorum. Dün Başbakan bizi böyle tanımladı. Tam olarak hatırlamıyorum ama E. Laclau bir panelde birinden "ırkçı" diye söz eder. Salondaki gençlerden biri, "O ırkçı değil, faşisttir!" diye söze girer. Laclau da: "Haklısın ağır bir ithamda bulundum" diye sözünü geri alır. Şu anda ayrıntılarını hatırlamıyorum ama böyle bir anektoddu.
Faşizan olmak faşist olmaktan daha ağır bir durum olabiliyor. Sonuçları açısından dünkü uygulamalar faşizandı ve eylemlerde bulunan herkesin bildiği gibi, ortak tek bir slogan vardı: "Faşizme karşı omuz omuza!" Bu da bir tek şeye işaret ediyor ki insanlar faşizan uygulamalara karşı ayağa kalktı.
Olay bu kadar basitti. Yani "başıbozuk" bir kitle olarak bizi bir arada tutan şey bu ortaklıktı.
Medyaya hiçbir zaman güvenmedim. Eğitimim bu alanda olmasına rağmen... Belki de eğitimim bu alanda olduğu için... Edepsizlik yapmak istemem ama inananların yaşadığı düş kırıklığı da beni şaşırttı. Kimseyi gücendirmemek için de o sözü söylemedim ama şimdi söyleyebilirim: "Ne bekliyordunuz?" Medyanın patronu, onlara reklam ve ödenek verenlerdir. Medyanın bizim sesimiz olduğu palavrasına inananlar çok temiz kalpli ama lütfen biraz daha dikkatle baksınlar gazetelere, televizyonlara.
Her eylemci gibi ben de polisin gösterdiği saldırganlığı unutmayacağım. "Onlar da bizim çocuklarımız" tekerlemesinden kurtulup bu konuda derhal bir şey yapmak gerek. Polislerin hiç vakit geçirilmeden psikolojik destek alması gerek. Karşılarındaki göstericilerin düşman olmadığı öğretilmeli onlara. Gerekiyorsa müdahale öncesi her memura bir şişe pasiflora verilmeli.
Bu vesileyle Talcid gibi bir ilaç ürettiği için Bayer'e içtenlikle teşekkür ederim. Dünyada işe yarayan ikinci önemli ilaç olduğunu söyleyebilirim.
Bu çok iyi oldu. Türkiye'de kimin kim olduğu böyle zamanlarda anlaşılır. Anadolu'da derler ki, dostunu tanımak için yolculuk yapacaksın. Biz o yolculuğu yaptık ve dostumuz olduğunu düşündüğümüz, değer verdiğimiz pek çok "şöhret"in orada olmadığına tanık oldu. Alacakları olsun, bir gün sizin de ayağınız kaldırım taşlarının altındaki kumsala basacaktır. Yandaş olmakla zulümden kurtulacağınızı düşünmeyin. Bir gün sizin de yeterince yandaş olmadığınız ortaya çıkıverir. O güne kadar iyi saklanın ve satabildiğiniz kadar satın.
Dünün yarın olması dileğiyle, bana limon uzan çocukları hiç unutmayacağım. Bana gaz sıkanları da... Cennetin ve cehennemin insanların ruhuna sindiğini gördüm. Çünkü bir yolculuk yaptım.
Nasıl küçük de olsa Kürt hareketiyle dayanışan devrimci ve sosyalist Türkler, yıllardır, Kürt hareketinin Apo'cu ve demokratik kanadını varlıklarıyla, sadece bir karşı örnek olarak, bir imkanın somut örneği olarak güçlü kıldılarsa; Kürt hareketi de varlığıyla Türkiye’nin demokrat ve sosyalistlerini bu hareketin içindeki Türk milliyetçilerine karşı göçlü kılabilirler. Kürt hareketi varlığıyla bu imkanın varlığını göstermezse onlar da bu hareket içinde yalnız kalacaklardır.
f) Tekrar edelim. Sırrı Süreyya ve Ertuğrul Kürkçü şimdiye kadarki tutumlarıyla (Sırrı Süreyya’nın Kılıçdaroğlu'nun davranışına ilişkin söyledikleri içerikçe durumu doğru tasvir etmekle birlikte böyle konuşması doğru değildi. O herkesi, hangi niyetle olursa olsun oraya çağırmaya devam etmeliydi baştaki gibi. Niyetler üzerinden niyetleri okuyarak politika yapılmaz. Sadece onları da değil, bütün AKP’lileri de çağırmalıydı.) Kürt hareketinin seçip Meclis’e taşıdığı politikacılar olarak iyi bir sınav verdiler ve Kürt Hareketi ile Türk orta sınıfları arasındaki uçurumun kapanması için; bu uçurumu kapatacak bir köprü kurabilmek için iyi bir köprü başı ele geçirip köprüyü inşa edecek kılavuz iplerini gerdiler. Kürt hareketi bunu şu ana kadar değerlendiremedi ama derhal ciddi bir özeleştiri ateşinden geçip tutumunu değiştirmelidir. Aksi takdirde çok geç olur.
Eylemlerin “ateş kıs” sürecine denk gelmesi de edilgenliğin gerekçesi olamaz, olmamalı. Tersine “doğu” ile “batı” arasında iki farklı algının ve alınganlığın aşılması değilse de aşınmasının imkanı, bu tür eylemlerin içinde psikolojik, ruhsal yakınlaşmalardan de geçiyor... Bu eylemlerin eşit, kurucu ortağı olmak mümkünken “sembolik” açıklamalarla ve dayanışmalarla pasif bir yerden siyaset kurgulamak herşey bir yana, yıllarca mücadele ederek oluşturduğu kendi değerler sistemini de aşındırır. Dahası, doğa gibi siyaset de boşluk tanımaz ve her eylem başka kolektiflerce “manüple” edilebilir... Ordunun “Sürekli Aydınlık İçin Bir Dakika Karanlık” eylemlerini açık-kapalı olarak manüple ettiği bilgisi sıcaklığını koruyor. Hal böyle olunca, Gezi Direnişi'nin, “milliyetçi-ırkçı” kesimlerce bu coğrafyanın ihtiyacı olan özgürlük perspektifinden saptırılarak, sadece AKP karşıtı, klasik devlet/ordu yanlısı bir mecraya sürüklenmesi mümkün. Bunun işaretlerini eylem içinde yeterince gördük daha da göreceğiz...
Bu nedenle, eylemcilerin kulakları kadar kalplerinin de Diyarbakır'da olduğunu politik olarak bilmek ruhen de hissederek dağların, ormanların altına elini koyanların ağaçların altına da ellerini daha çok koymaları tarihin emri siyasetin kavlidir... Bu yapılmadıkça, “Kürtler kendi dertleri dışında bir şeyle ilgilenmiyorlar. Biz buradayız onlar neredeler?” şeklinde bir karşı eleştirinin ve alınganlığın eylem içinde yeniden üretileceğini bilmek için kalın kitaplar okumak gerekmiyor.”
Etiketler: Devrim Teorisi, Ertuğrul Kürkçü, Gezi Parkı Direnişi, Marksizm, Sırrı Süreyya Önder