SUN TZU SAVAŞ SANATI. Türkçesi Pınar Erturan - PDF
Download "SUN TZU SAVAŞ SANATI. Türkçesi Pınar Erturan"
3 SUN TZU SAVAŞ SANATI Türkçesi Pınar Erturan
4 SAVAŞ SANATI / Sun Tzu Özgün adı: The Art of War Türkçe çeviri: Remzi Kitabevi, 2016 Her hakkı saklıdır. Bu yapıtın aynen ya da özet olarak hiçbir bölümü, telif hakkı sahibinin yazılı izni alınmadan kullanılamaz. Türkçesi: Pınar Erturan Yayına hazırlayanlar: Ömer Erduran Erol Erduran Kapak tasarımı: Ömer Erduran ısbn birinci basım: Ocak 2017 Kitabın basımı 2000 adet yapılmıştır. Remzi Kitabevi A.Ş., Akmerkez E3-14, Etiler-İstanbul Sertifika no: Tel (212) Faks (212) Baskı ve cilt: Seçil Ofset, 100. Yıl Mah. Matbaacılar Sitesi 4. Cad. No: 77 Bağcılar-İstanbul Sertifika no: / Tel (212)
5 5 SAVAŞ SANATI ÜSTÜNE Gerçek zafer, savaşmadan kazanılan zaferdir; gerçek önder savaşmadan kazanan önderdir. sun tzu Sun Tzu Wu, (Sun Tzu, Sun Usta anlamına gelir ve Sunzi olarak da yazılır) Wu devletinde (şimdiki Çin) yaşamış ünlü bir Çinli general, filozof ve askeri stratejisttir. Doğum ve ölüm tarihleri kesin olarak bilinmemekte, ama M.Ö. 500 yıllarında yaşadığı tahmin edilmektedir. Savaş Sanatı adlı kitap M.Ö. 5. yüzyılda Çin de yazılmış bir askeri staretji kitabıdır ve Çin de eski dönemlerden beri kullanılan savaş teknikleri üzerine Sun Tzu nun yaptığı sohbetlerin bir araya getirildiği bir eserdir. Kitap 13 bölümden oluşur ve her bölüm savaşla ilgili bir konuyu ele alır. Devlet yönetimi ile Taoculuğu kaynaştıran ve genel olarak askeri strateji ve savaş taktikleri temel alan bu yapıt bir yandan askeri stratejinin başyapıtı olarak kabul edilirken, bir yandan da Doğu da ve Batı da askeri konular dışında, iş ve hukuk dünyasında da etkili bir kaynak olarak kabul edilmiştir.
6 6 SAVAŞ SANATI Kitap ilk olarak 1772 de Fransızcaya Cizvit Jean Joseph Marie Amiot tarafından çevrilmiş, daha sonra İngiliz subay Everard Ferguson Calthrop tarafından 1905 de kısmi bir çeviri denemesi yapılmıştır. İlk açıklamalı İngilizce çeviri 1910 yılında Lionel Giles tarafından hazırlanmış ve yayınlanmıştır. Mao Zedong, General Vo Nguyen Giap, General Douglas MacArthur ve Japon İmparatorluğu liderleri bu eserden ilham almışlardır. Sima Qian ın MÖ. 1. yüzyılda kaleme aldığı Büyük Tarihçi nin Kayıtları adlı eserinde, Sun Usta olarak da anılan Sun Wu tarafından askeri bir metin yazıldığı ve bu metnin Wu kralı Helu tarafından okunup çalışıldığı anlatılır. Bu metin geleneksel olarak Sun Usta nın Savaş Sanatı olarak adlandırılmıştır. Çin de halen geçerli olan genel kanı, Sun Wu nun Çin de İlkbahar ve Sonbahar Dönemi nin (MÖ ) sonlarına doğru yaşamış askeri bir teorisyen olduğudur. Sun Wu, doğduğu Qi eyaletini terk edip Wu Krallığı na gitmiştir. Burada, zarif saray kadınlarını bile savaş konusunda eğitebilmesiyle kralın gözüne girmiş ve Wu ordularını güçlendirip, batıdaki rakip Chu eyaletini tehdit eder hale getirmiştir. Ünlü stratejist, şair ve kumandan Cao Cao, Savaş Sanatı hakkında bilinen ilk yorumu kaleme almıştır. Cao nun yazdığı giriş yazısından metni elden geçirdiği ve bazı bölümleri çıkardığı anlaşılır, ancak yaptığı değişikliklerin boyutu belli değildir. Savaş Sanatı, Çin kraliyet tarihçelerinin bibliyogra-
7 7 fik kataloglarında sürekli yer almıştır, ancak bu kataloglarda eserin bölümleri ve boyutları hakkındaki bilgiler büyük farklılıklar gösterir. Erken 20. yüzyılda, Çinli yazar ve devrimci Liang Qichao, metnin aslında MÖ. 4. yüzyılda, Sun Wu nun soyundan geldiği düşünülen Sun Bin tarafından yazıldığını öne sürmüştür. 12. yüzyıldan başlayarak, bazı uzmanlar Sun Wu nun varlığını sorgulamıştır. Bunun temel nedeni, Zuo nun İlkbahar ve Sonbahar Dönemi Tarihi Olayları adlı eserinde adının geçmemesidir. Sima Qian ın Büyük Tarihçi nin Kayıtları adlı eserinden önce Sun Wu ismine rastlanmamaktadır. Bu yüzden de Sun Wu nun gezgin savaşçı anlamına gelen bir takma ad olduğu düşünülmüştür. Buna karşın Sun Bin askeri konularda tanınan gerçek bir kişiliktir ve belki de sadece efsane olan Sun Tzu nun ortaya çıkmasına ilham olmuştur.
9 9 İÇİNDEKİLER Savaş Sanatı Üstüne... 5 I Planlama II Savaş Açmak III Stratejik Saldırı IV Taktiksel Eğilimler V Enerji VI Zayıf ve Güçlü Noktalar VII Manevra VIII Taktik Çeşitlemeleri IX Ordu Yürüyüşte X Arazi XI Dokuz Konum XII Ateşle Saldırı XIII Casusların Kullanımı... 75
11 Planlama 11 I Planlama Sun Tzu der ki: 1 Savaş hayati önemde bir Devlet meselesidir. 2 Savaş bir ölüm-kalım meselesidir, güvenlik içinde yaşamaya ya da yok olmaya giden bir yoldur. Bu yüzden, asla her ne olursa olsun ihmal edilemeyecek bir inceleme konusudur. 3 Savaş sanatı, savaş alanındaki koşulları saptamak için dikkate alınması gereken değişmez beş faktör tarafından yönetilir. 4 Bunları şöyle sıralayabiliriz: (1) Yol; (2) Gök; (3) Yer; (4) Komutan; (5) Yöntem ve disiplin. 5, 6 Yol; halkın hükümdarları ile tam bir uyum içerisinde olmalarını sağlar; böylece hayatları pahasına, hiçbir tehlikeden korkmadan onun peşinden giderler.
12 12 SAVAŞ SANATI 7 Gök; gece ve gündüzü, soğuk ve sıcağı, zamanı ve mevsimleri ifade eder. 8 Yer; büyük ve küçük mesafeleri, tehlike ve güvenliği, açık arazi ve dar geçitleri, ölüm ve kalım olasılıklarını kapsar. 9 Komutan; bilgelik, içtenlik, insalcıllık, cesaret ve otoriterlik erdemlerini temsil eder. 10 Yöntem ve disiplin deyince orduyu uygun alt sınıflara ayırma, subayların rütbeye göre sınıflandırılması, orduya erzak ve malzeme ulaştırılacak ikmal yollarının bakımı ve askeri harcamaların kontrolü anlaşılır. 11 Bu beş başlığı her komutan iyi bilmelidir; bunları bilen komutan galip gelecektir, bilmeyen ise başarısız olacaktır. 12 Bu yüzden askeri koşulları tartmak istersen bunları aşağıdaki kıyaslamalara temellendir: 13 (1) İki hükümdardan hangisi ordusunun bireylerine Yol u daha iyi aşılamıştır? (2) İki komutandan hangisi daha dirayetlidir? (3) Gök ve Yer avantajları kimden yanadır? (4) Hangi tarafta disiplin daha sıkı uygulanmaktadır? (5) Hangi ordu daha güçlüdür? (6) Hangi tarafta subaylar ve erler daha eğitimlidir? (7) Hangi ordu hem ödüllerinde hem de cezalarında daha istikrarlıdır?
13 Planlama Bu yedi değerlendirmeyi göz önünde bulundurarak zafer veya yenilgiyi tahmin edebilirim. 15 Tavsiyelerime kulak verip onlara göre harekete geçen komutan kazanacaktır: böyle biri komutada kalsın! Tavsiyelerimi dinlemeyen ve onlara göre harekete geçmeyen komutan ise bozguna uğrayacaktır: böyle biri ise görevden alınsın! 16 Benim tavsiyelerimi uygularken, beklenmedik fırsatlardan yararlanmayı bilin. 17 Kişi, karşısına çıkan fırsatlara göre planlarında değişiklik yapabilmelidir. 18 Her savaş aldatmaca üzerine kuruludur. 19 Bu nedenle, saldırabilecek güçteyken, acizmiş gibi gözükmeli; güçlerimizi harekete geçirirken, hareketsizmiş gibi durmalı; düşmanı yakınındayken uzakta, uzaktayken yakında olduğumuza inandırmalıyız. 20 Düşmanı kandırmak için yemler sun. Kargaşa içindeymiş gibi görün ve onu yok et. 21 Eğer düşman her cephesini güvenlik altına almışsa, onun saldırısına hazır ol. Eğer senden çok daha büyük bir güce sahipse ondan kaç.
ısbn 978-975-14-1609-4 Remzi Kitabevi, 2014
2 PROF. DR. ÜSTÜN DÖKMEN, 1954 yılında İstanbul da dünyaya geldi. İlk ve ortaokulu Erzurum da, liseyi Ankara da bitirdi. Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bö lümü nden lisans ve yüksek lisans derecesi aldı.