August | 2009 | Yazılım Mühendisliği
Object Creation Patterns, B&ouml;l&uuml;m 1 : Creation Method
Uzun süredir yazamamanın verdiği rahatsızlığı üzerimden atmak üzere yeni yazı serilerimize başladığımızı bildiririm.(Vatana millete hayırlı olsun ) Bu satırları yazarken bile kendimi biraz daha rahatlamış hissettim. Yaklaşık belki 1 sene önce arkadaşım Sadullah’ın Factory Pattern ile alakalı yazı yazmamı istediğini hatırlar gibiyim. Daha sonra başka arkadaşlarda yorumlarında bu yönde istek belirttiler. Bu yüzden bende hem daha önceki sözümü geç de olsa yerine getirmiş olayım, hemde diğer arkadaşlara faydalı birşeyler sunayım diye bu konuda bildiklerimi sizlere anlatayım dedim. Bu yazı serisinde nesneleri oluşturmada kullanılan işimize yarayabilecek , benim de sık sık kullandığım yöntemlerden, pattern’lardan bahsedeceğim.
Biliyorsunuz nesneye yönelik bir dilde yazılım geliştirirken en çok kullandığımız kalıp new ile nesne oluşturmaktır. Bazen bu şekilde nesneleri oluşturmak her zaman en iyi yöntem olmayabiliyor.Bu yüzden nesneleri oluştururken kullanılan çeşitli yöntemler mevcut, her birinin avantajı ve dezavantajları var. Bu yazıda bunlardan ilk olarak bahsetmek istediğim Creation Method yöntemi.
Çok basit ve bir o kadar da faydalı bulduğum Creation Method yönetime pattern demek doğru olmaz sanırım. İlk olarak Effective Java kitabında Static Factory Methods başlığı altında bu yöntemle karşılaşmıştım. Daha sonra da Refactoring To Patterns kitabında aynı yöntemi Creation Methods olarak anlatıyordu. Factory Pattern ile karışmaması için Creation Method ismini daha uygun bulduğumu söyleyebilirim bu yüzden yazının bundan sonraki bölümünde Creation Method olarak bahsedicem.
Creation Method yöntemini kullanarak basit olarak nesneleri oluştururken sık sık kullanılan ve tekrar eden kodu, nesnenin üzerinde static metodlar içinde toplayarak tekrar eden kodu önleyebilirsiniz.Örnek olarak bu durumu aşağıdaki kodlar üzerinde inceleyelim.
private Attachment UploadFile(string filePath)
//Diğer kodları kısa tutmak için yazmıyorum
string outputFileName = "Fax_" + DateTime.Now.ToString("dd.MM.yyyy_hh_mm_ssss") + "." + extension;
string outputFilePath = uploadFolder + "\\" + outputFileName;
outputFileStream = new FileStream(outputFilePath, FileMode.Create);
byteRead = inputFileStream.ReadByte();
if (byteRead != -1) outputFileStream.WriteByte((byte) byteRead);
} while (byteRead != -1);
attachment.AttachmentName = outputFileName;
attachment.AttachmentPath = outputFilePath;
attachment.AttachmentType = EnumAttachmentType.Image;
attachment.MimeTypeIcon = Icons.Image;
Projenin diğer bir kısmında ise aşağıdaki gibi kodlar bulunuyor
protected void OnFileUpload(RelatedFile relatedFile)
attachment.AttachmentName = relatedFile.RelatedFileName;
attachment.AttachmentPath = relatedFile.RelatedFilePath;
attachment.AttachmentType = EnumAttachmentType.Word;
attachment.MimeTypeIcon = Icons.Word;
protected void AddProduct()
attachment.AttachmentName = "";
attachment.AttachmentPath = "";
Yukarıda gördüğünüz kod parçaları projenin birçok yerinde bulunuyor.Dikkat ederseniz farklı işlemler için Attachment yani eklenti nesnesini oluşturup kullanıyoruz. Bu oluşturma sırasında AttachmentType, MimeTypeIcon (eklenti tipi,dosya tipi ikonu) gibi özellikleri yapılan işleme göre atıyoruz.Bu nesneyi oluşturma kodu uygulamanın birçok yerinde tekrar ediyor. Dolayısıyla oluşturma sırasında her nesneye yeni bir özellik atamak istersek ya da varolan özelliklerden birinin(örn. MimeTypeIcon) değişmesi istersek uygulamanın her yerine dağılmış olan bu kodu tek tek düzenlemek zorunda kalırız. Öncelikle bu tarz tekrarı önlemek için nesnemize aşağıdaki gibi uygun yapıcı metodları ekleyebiliriz ve tekrarı önleyebiliriz.
protected void Metod()
Attachment attachment = new Attachment(relatedFile.RelatedFileName,relatedFile.RelatedFilePath,EnumAttachmentType.Word,Icons.Word);
Attachment attachment = new Attachment(outputFileName,outputFilePath,EnumAttachmentType.Image,Icons.Image);
Attachment attachment = new Attachment(Icons.Empty);
Yukarıdaki gibi nesneye gerekli constructor metodlarını ekleyerek tekrarı önlemiş olduk. Fakat burada da şöyle bir problem ortaya çıkıyor. Eğer nesnenizde bu şekilde birden fazla constructor varsa dışarıdan bu sınıfları kullanacak olan yazılımcıların ya da takım arkadaşlarımızın her yapıcı metoda baktığında hangisini kullanacağı hakkında pek bir fikri olmamasıdır. Düşünün elinizde oluşturmak istediğiniz nesneye ait 5 adet farklı yapıcı metodunuz var hangisini kullanarak nesneyi oluşturmalısınız? Bu yapıcıların arasındaki fark nedir? Direk olarak anlamak pek mümkün değil. Çünkü yapıcı metodların isimleri Java, C# gibi dillerde nesne ismi ile aynı olmak zorunda bu da bize o yapıcı metodların neyi yaptığı konusunda pek ipucu vermiyor.
Aynı kodu birde Creation Method kullanarak aşağıdaki gibi tekrar yazalım.
public class Attachment:BusinessBase
private static Attachment createAttachment(string filePath,string fileName,EnumAttachmentType type,MimeTypeIcon icon)
Attachment attachment =new Attachment();
attachment.AttachmentName = fileName;
attachment.AttachmentPath = filePath;
attachment.AttachmentType = type;
attachment.MimeTypeIcon = icon;
public static Attachment createImage(string filePath,string fileName)
public static Attachment createWord(string filePath,string fileName)
public static Attachment createEmpty()
Yukarıdaki kodda gördüğünüz gibi nesnemiz üzerine aynı nesneyi oluşturan static metodlar ekledik. Dolayısıyla nesnemizi oluşturan yerler bundan sonra aşağıdaki gibi oluşturacaklar.
Attachment attachment = Attachment.createWord(relatedFile.RelatedFileName,relatedFile.RelatedFilePath);
Attachment attachment = Attachment.createImage(outputFileName,outputFilePath);
Attachment attachment = Attachment.createEmpty();
Gördüğünüz gibi artık yukarıda gördüğünüz kod hem tekrardan arınmış oldu hemde çok daha anlaşılır duruma geldi. Artık heryerde tekrar eden gereksiz oluşturma kodları tek bir yerde toplandı.Dolayısıyla nesneyi oluşturma sırasında yeni bir özellik eklemek istersek ya da varolan bir özelliği değiştirmek istersek bu işlemi tek bir yerde yapacağız. Ayrıca birçok construstor olduğunda hangisinin nasıl bir nesne oluşturacağı durumu ortadan kalktı. Nesnenin üzerindeki createWord, createImage, createEmpty gibi metodlar çok daha anlaşılır ve ne yaptığını ifade eden metodlar.Bu yüzden sınıfın kullanımı daha da kolaylaştı.
Gördüğünüz gibi Creation Method basit ama tekrarı önleyen, kullanım kolaylığını ve okunulabilirliği arttıran oldukça etkili bir yöntem. Ben bu yöntemi genellikle bu tarz basit durumlarda daha çok kullanıyorum. Eğer oluşturma mantığı daha kompleks ve farklı nesneler işin içine giriyorsa ya da nesne üzerindeki bu tarz Creation Method’ların sayısı gitgide artıyorsa Factory, Abstract Factory Pattern’ları kullanabilirsiniz.Bunlarada serimizin diğer yazılarında değinmek üzere sizleri kod ile başbaşa bırakıyorum….
This entry was posted in Patterns,Principles and tagged Patterns, Principles on August 25, 2009 by M. Cihat Altuntaş.