Referandum Sonuçları Görüş
Siyaset bilimci, Koç Üniversitesi
“Büyükşehirlerdeki irade çok önemli”
Öncelikle resmi sonuçları Yüksek Seçim Kurulu ilan etmemiş durumda. CHP’nin ve HDP’nin ciddi itirazları söz konusu. Bu durumun ortaya çıkması lazım önce. Seçmenin iradesinin tam olarak, net şekilde ortaya çıkması lazım. Şu anda en çok tartışılması gereken olağan dışı olan durum, YSK’nın kafa karıştıran kararları oldu. Böyle önemli bir referandumda zafer ilan etmeden önce partilerin centilmenlik içinde sabırlı olmaları gerekir. Önemli olan, doğru sonucun ortaya çıkması. Resmi olmayan sonuçlar az farkla ‘evet’ gösteriyor.
Buna rağmen hükümet itirazları dinlemeden kesin sonucu ilan etti, daha sonra da YSK açıklama yaptı. Bu durum her şeyden önce “hayır” diyenlerin haklılığını gösteriyor, yani tarafsız bir cumhurbaşkanının sistem için ne kadar önemli olduğunu. Meclisteki 2. ve 3. büyük partinin itirazlarını yok sayarak sonucu ilan eden makam, aynı zamanda oylamanın galibi olacak olan iktidar. Oysa bu durumda tarafsız bir cumhurbaşkanı olsaydı, durun bakalım, derdi, her iki tarafı da dinlerdi, ‘evet’ diyenleri de ‘hayır’ diyenleri de tatmin edebilecek adil bir süreç olurdu.
Bu sonuç değişmese bile bütün devlet olanaklarının ‘evet’ için kullanıldığı ‘hayır’ kampanyasının kısıtlandığı yarış ortamında, seçmenin yarısına yakınının ‘hayır’ dediği ortaya çıkıyor. Bu bir partiler arası seçim değil, referandumdu. Rejimin temel yapısında önemli değişiklikler içeren oylama, hiç eşit olmayan bir kampanya ortamında yapıldı. Meşruiyet sorusu ortaya çıkıyor.
Daha az önemli değişikliklerin oylandığı 2010 referandumuna göre, 2014 cumhurbaşkanlığı seçimine göre, iktidar açısından büyük oy düşüşü söz konusu. Büyükşehirlerdeki irade çok önemli. Küçük illerde daha çok hizmetlerin gelişmesi, devlet imkanları, oyların artmasında daha etkili olabilir. Büyük iller ekonominin, ticaretin, eğitimin merkezi olan yerler. Büyük ölçüde gönüllülük ve sivil inisiyatife dayalı ‘hayır’ kampanyasının bu kadar oy alabilmesini doğru okumak gerekiyor.
Yazarlardan Seçim Yorumları