Evdeki hava daha kirli - Kocaeli Gazetesi
Kapalı bir ortamın, örneğin bir evin havası, dışarıda olandan daha kirli nasıl olabilir?
“Bu mümkün değildir” diyeceksiniz. Ama endüstriyel kentlerde kesinlikle böyle. Son yıllarda hava kalitesine ilişkin olarak yapılan bilimsel araştırmalar bunun kesinlikle doğru olduğunu gösteriyor.
Böyle kentlerde yaşayanlar, hava kirliliğinin bizi evlerimizde de takip ettiğini fark edemiyor. Göremediğimiz ve koku yoluyla algılayamadığımız şeylerin varlığını kabul etmek elbette kolay olmuyor. Ama Amerikan EPA (Çevre Koruma Ajansı), iç mekanda olan hava kirliliğini dışarıda olandan daha tehlikeli görüyor
Sizler itiraz etmekte devam edin! Meskenler, ofisler, okullar vs gibi iç mekanlarda olan kirlilik genelde dışarıdaki hava kirliliğini aşmaktadır.
Evimizdeki havayı kirletenler dış ve iç kaynaklardan gelenler olmak üzere iki ana gruba ayrılıyor. Dışarının havasındaki gazlar ve tozlar ev gibi kapalı alanlara doğrudan ve oluşturdukları atmosferik aerosoller halinde giriyorlar.
Aerosol, bir gaz ile kolloidal boyuttaki katı veya sıvı parçacıkların karışımıdır. Örneğin bacalardan çıkan toz parçacıklarının kükürtdioksit ve hava nemi ile oluşturduğu karışım bir “aerosol” dür. Diğer bir ifadeyle bunlar uzun bir süre havada asılı kalacak şekilde oluşmuş çok ufak mikro damlalardır. Aerosoller kapalı ortamlara kolayca girmekte ve oralarda adeta yerleşmektedir. Çünkü büyük kısmı, temas ettikleri yüzeylerde kimyasal reaksiyonlar sonucu başka kimyasal türlere dönüşerek adeta “sabitlenmektedir.”
İç kaynaklı olanların başında, evlerde kullanılan mobilyalar, duvar boyaları, duvar kaplamaları, klima gibi ısıtma cihazları, temizlik malzemeleri, halılar yer alıyor. Bunların ve yapımında kullanılan malzemelerin içerdiği Uçucu Organik Bileşiklerden buharlaşarak havaya karışan gazlar başrolde. İçlerinde formaldehit gibi sağlık açısından son derece tehlikeli olanlar var.
Bu konuda en endişe verici sonuç Brüksel’de 2003 yılında yapılan bir araştırmada benzenle (C6H6) ilgili olarak uygulanan testlerde ortaya çıkmıştır. Benzenin atmosferdeki varlığı %80 oranında motorlu araç trafiğinden kaynaklanmaktadır ve kanserojen etkiye sahiptir.
Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) Ocak 2010 itibariyle yürürlüğe giren normuna göre bu gazın insan sağlığını korumak için limit değeri metreküpte 5 mikrogram kabul edilmiştir. Yani 5 mikrogramı aştığında tehlike oluşmaktadır.
Şimdi dikkat!.. Brüksel’de alınan sonuca göre ikametlerdeki benzen konsantrasyonu metre küpte ortalama 6,4 mikrogramdır. Belirlenen bu ortalama şehir havasında olanın iki mislidir. Son derece çarpıcı bir sonuçtur. Bu konuda yakın zamanda yapılan başka çalışmalar Brüksel’de alınan bu sonuçları doğrulamıştır. Ortaya çıkan rakamlar dışarıdaki konsantrasyonlarına göre %50-%100 arası daha fazladır.
Özellikle çocuklar, yaşlılar ve hastalar zamanın büyük kısmını ev, çalışma yeri, okullar, mağazalar gibi kapalı yerlerde geçirmek zorunda kaldığından kirli havayı daha fazla solumaktadır. Üstelik endüstriyel-teknolojik değişimlere bağlı olarak kapalı ortamlarda dağılan kirletici maddelerin sayısı ve miktarı her geçen gün daha da fazlalaşmaktadır.
İzmit’te sanayi tesisleriyle adeta iç içe yaşamaktayız. Evimizin havasına kirleticilerin girmesini önlememiz imkansız gibi. O halde ne yapacağız ? Evinizi her gün en az 20 dakika boyunca, en az bir kez, en soğuk havalarda bile, karşılıklı kapı ve pencereleri açıp hava cereyanı oluşturarak düzenli olarak havalandırın. Mutfakta yemek pişirirken, mekanik fan ve filtrelerle emişli olanı tercih edin. Evde sprey, tütsü ve mum gibi kokuları kullanmaktan kaçının. Tütün dumanında benzen de olduğunu unutmayıp ev içinde sigara içmeyin.
Dışarıda olanla baş edemiyorsunuz, bari içeride olan hava kirleticileri barındırmayın.
1) Anonim. 2007. Oggetti nel tempo. Principi e tecniche di conservazione preventiva.Istıtuto per i beni artistici culturali e naturali della regione Emilia-Romagna. Bologna /Italıa
2) Anonim. 2019.Inquinamento: Università Cattolica, dieci regole per respirare bene in casa. Sır-Agenzia d’informazione