Tarla Bitkileri Nelerdir? | Melekler Mekanı FORUM - 24 Ekim 2016
tarla bitkileri nelerdir tarla bitkileri nedir çapa nelerdir kültür bitkilerinin özellikleri Tarla bitkileri hangileridir, bu dalın konusu nedir diye merak eden arkadaşlar için kısa açıklama: kaba bir genelleme ile tahıllar, baklagiller, yem ve yağ bitkileri ve bazı endüstriyel bitkiler tarla bitkileri dalının inceleme konusudur.
Tarla Bitkilerinden bitkilerden bazıları: (alfabetik sıra)
Anason (Pimpinella anisum) Arpa (Hordeum vulgare) Ayçiçeği (Helianthus annuus) Buğday (Triticum sp.) Bakla (Vicia faba) Börülce (Vigna unguiculata) Çeltik (Oryza sativa) Caramba (Lolium multiflorum) Çavdar (Secale cereale) Çay (Camelie sinensis) Fasulye (Phaseolus vulgaris) Fiğ (Vicia sp.) Haşhaş (Papaver somniferum) Kanola (Brasicca napus Kanola Oleifera) Karunga (Onobrychis sativa) Kenevir Kendir Keten (Linum usitasissimum) Kimyon (Cuminum cyminum) Mercimek (Lens culinaris Medik) Mısır (Zea mays) Nohut (Cicer arietinum) Pamuk (Gossypium sp.) Patates (Solarum tuberosum) Soğan (Allium cepa) Sarmısak (Allium sativum) Soya fasulyesi (Glycine merr.) Sorgum (Sorghum bicolor) Sudan otu Susam (Sesamum indicum) Şeker Kamışı Şeker Pancarı (Beta vulgaris) Şerbetciotu (Humulus lupulus) Tiricale (Triticosecale) Tütün (Nicotina tabacum) Üçgül (Trifolium) Yerfıstığı (Arachis hypogaea) Yonca (Medicago sativa) Yulaf (Avena sativa) Bilinenin aksine Domates, Biber, Hıyar, kavun, Karpuz vb. yetiştiriciliği tarla bitkilerinin değil bahçe bitkilerinin alanına girmektedir
Cevap: Tarla Bitkileri Nelerdir?
Patates insan beslenmesinde en az buğday ve pirinç kadar önemli yer tutan bir bitkidir. Yüksek karbonhidrat miktarı ile Avrupa ve Amerika’da birçok ulusun temel besin kaynağıdır. Ülkemizde de günümüzde cipslik ve sofralık tüketimi gün geçtikçe artmaktadır.
Patates tarımında en önemli hastalık patates siğilidir ve mücadelesi için yapılabilecek tek şey sertifikalı hastalıksız tohumluk kullanmaktır
Fasulye (Phaseolus vulgaris) Taze, konserve ve kuru olmak üzere değişik şekilde değerlendirilen, besin değeri çok yüksek olan, hemen hemen tüm dünyada bol miktarda tüketilen önemli bir kültür bitkisidir. Orta Amerika kökenli olan bu kültür bitkisi 250 yıl önce Anadolu'ya gelmiş ve çok geniş bir yayılım alanı bulmuştur. Taze fasulye A, B1, B2 ve C vitaminlerince zengindir. Taze fasulye de vücutta biriken asidi nötralize edebilecek baz fazlalığı da mevcuttur. Fasulyenin hazım olabilirlik oranı %84.1'dir. Hatta fasulye baklalarında bulunan phasol ve phaseolin maddelerinin şeker hastalığında kullanılan insülin karekterinde olduğu ve bu yüzden kandaki şeker miktarının düşürülmesinde kullanıldığı bildirilmektedir. kaynak
Meyveler bakla şeklindedir. Çiçeklerde döllenme olduktan sonra oluşan hava sıcaklıklarına bağlı olarak meyve gelişmeye başlar. 30 C’nin üzerindeki sıcaklıklarda, kuraklıkta (düşük hava nemi) söz konusu ise döllenme olduğu, bakla teşekkül ettiği halde meyve gelişmez ve dökülür. Meyve gelişmesi için ideal sıcaklıklar 15-25 C arasındaki sıcaklıklardır. Baklalar; etli, ince, kılçıklı, kılçıksız, iplikli veya ipliksiz olabilirler. Fasulyelerin hemen tamamında kılçık, bakla genç ve taze iken görülmediği halde daha sonra görülebilir.
Toprak istekleri bakımından seçici bir bitki değildir. Çok hafif topraklar dışında her toprakta yetiştirilebilir. Ancak organik madde yönünden zengin, yumuşak, iyi havalanan ve su tutma kapasitesi yüksek olan topraklarda daha başarılı sonuç verir. Potasyumca zengin toraklarda yetiştirilen fasulyelerde (taze- kuru) kalite belirgin bir şekilde artar. Toprak iyi hazırlanmalıdır. Kesekli bırakılırsa, çimlenme sırasında, çimlenen taneler üzerine ağırlık yapar ve çimlenmeye engel olur. Kaymak bağlama özelliğine sahip topraklarda özellikle tohumun çimlenme döneminde düşen yağışlar önemli çimlenme zorluklarına yol açar. Bu sebepten dolayı kaymak tabakası kırılmalıdır. Fazla asit karakterli topraklardan hoşlanmaz. Toprak reaksiyonunun pH 5.5-6.7 olduğu yerlerde en iyi ürün alınmaktadır.
İklim isteği yönünden hassas olup özellikle bazı dönemlerinde çevre şartlarına karşı çok duyarlıdırlar. Ilık iklim sebzesidir. Çimlenme için yüksek sıcaklık isterler. Sıcaklık sıfırın altında 2-3 C’ye düştüğünde büyük zarar görür. Buna karşılık çiçeklenme ve meyve bağlama dönemlerinde yüksek sıcaklık büyük zararlara yol açar, verim ve kalite çok önemli ölçüde düşer. Meyve bağlama döneminde 18-25 C sıcaklıklar optimum meyve tutumu ve gelişmesini sağlar.
Sıra arası 50-60 cm X sıra üzeri 20-25 cm olacak şekilde toprağın tav seviyesinin 3-5 cm altına tohum ekimi yapılır.Fasulye tohumlarında çimlenme sırasında fasulye sineği büyük zarara yol açabilir. Bu nedenle tohumun ekim öncesi mutlaka ilaçlanması gerekir. Dekara kullanılan tohum, ekim sıklığı ve özellikle de çeşidin dane iriliğine bağlı olmak üzere 6 - 18 kg arasında değişir.
Suni gübre kullanılacaksa gübrenin tamamı bir defada ve ekimden 2-3 hafta önce sürümle toprağa karıştırılmalıdır. Toprağın yapısına bağlı olarak saf olarak 1 dekara verilmesi gereken ortalama gübre miktarları:
Sülfat Formunda AZOT..................12-14 kg/da
Fasulye tohumları uygun çevre şartlarında 6-8 gün içinde çimlenir. Bitkiler toprak üstüne çıkar. Bitki gelişmesi oldukça hızlı olur. Bitkiler ilk hakiki yapraklarını geliştirdiğinde 1. çapa yapılır. Yağış, yabani ot ve toprağın o anki durumu dikkate alınarak 2-3 hafta sonra 2. çapa yapılır.
İlk fasulye meyveleri görülünceye kadar mümkün olduğunca sulamadan kaçınılmalıdır. Fasulyeler ilk meyve vermeye kadar hassas bir bünyeye sahiptir. Fazla su bitkilerde hemen sararma ve büyümede duraklama yaratır. Bu devrelerde hava şartlarının etkisi ile mutlaka su vermek gerektiği taktirde fazla olmamak koşuluyla bir iki defa sulama yapmak gerekir. Fasulyelerde çiçek açıp ilk ürünler görülmeye başladıktan sonra sulama işine de düzenli olarak başlanmalıdır. Hava durumuna göre 4-5 gün ara ile yeterli miktarda sulama yapılırsa ürünün miktar ve kalitesi de o ölçüde iyi olur.
OLGUNLUK, HASAT, DEPOLAMA ve VERİM:
3-4 günde bir defa hasat olgunluğuna gelmiş fasulye meyveleri toplanır. Hasatta bitkinin zarar görmemesine özen gösterilir. Baklalar yukarıya doğru çekilerek koparılır. Baklaları aşağıya doğru koparmaya çalışmak bitkiye zarar verir. Hasat edilen fasulyelerde meyvelerin pazarlanmaya kadar muhafazası önem taşır. Hasattan sonra meyvelerin gölge bir yerde, yüksek rutubetli (%80’in üzerinde) bir ortamda korunarak su kaybetmeleri önlenmelidir. Aksi halde hızla su kaybederek pörsürler, Pazar değerini kaybederler. %80’in üzerindeki nem içeren ortamlarda +4-5 C’de 8-10 gün süre ile muhafaza edilebilir.
Barbunya dane olarak tüketildiğinden dane fasulye üretimindeki yollar izlenmelidir. Bir de daneler oluştuktan sonra kesinlikle sulama yapılmamalıdır.
Silaj; havyan yemi olarak kullanılacak yeşil yem bitkilerinin havayla ilişiğini keserek süt asidi bakterileri yoluyla fermante edilmesi ve saklanması esasına dayanan, kışlık yem açığını kapatmak için kullanılan bir besi yemi saklama metodudur. Aslında her türlü yeşil yem bitkisi ile silaj yapılabilir. Ancak ülkemizde mısır başta olmak üzere, sudan otu, fiğ-arpa, fiğ-yulaf karışımları, sorgum, arpa, buğday, çayır otları ve ayçiçeği silaj yapılan bitkilerin başında gelir.
Yukarıda da belirttiğim gibi ülkemiz şartlarında en yaygın silaj yem bitkisi mısırdır.
ÇEŞİT SEÇİMİ: Silajlık Mısır (zea mays) tarımında dikkat edilmesi gereken en önemli konu çeşit seçimidir. Silaj için en uygun mısır bol yeşil aksamı üretebilen mısır çeşididir. Yani silaj tarımında generatif büyümeden çok vegetatif büyüme önemlidir. Mısır ve aslında genel olarak tüm bitkiler vegetatif büyüme dönemlerinde, generatif büyüme dönemlerine göre daha düşük sıcaklık isterler. İşte silajlık mısır tarımında bu özellikten çok faydalanılır. Sıcak bölgelerde tane amaçlı yetiştirilen mısırlar nispeten daha soğuk yerlerde yetiştirilerek meyve oluşumu engellenir ve yeşil aksamı bol mısırlar elde edilir. Sizlere önerebileceğim silajlık mısır çeşitleri şunlardır;
Dako tohumculuk XL-72 AA: Yaklaşık 120 günde olgunlaşır. Mısırların boyu ortalama 2.30m, kuru madde oranı %30 civarındadır. Dekarda yeşil ağırlık verimi 8000 kg, kuru madde verimi 2400 kg dır. (Güneş tohumculuğa ait Güneş-610’da dakoyla hemen hemen aynı değerlere sahiptir. Ar tohumculuk Fabio: Yaklaşık 130 günde olgunlaşır. Mısırların boyu ortalama 2.20m, kuru madde oranı %28 civarındadır. Dekarda yeşil ağırlık verimi 8200 kg, kuru madde verimi 2300 kg dır.
Burada üretici tohum fiyatı-giderler-verim dengesine göre kendince en uygun seçimi yapmalıdır.
TOPRAK HAZIRLIĞI VE EKİM: Eğer birinci ürün ekim planlanıyorsa, toprak sonbaharda derin sürülür, ilkbaharda yüz sürümü ve tapan yapılır. Eğer ikinci ürün ekimi yapılacaksa birinci ürünün anızı mümkün olduğunca az bırakılmalıdır. Ekim için benim önerebileceğim sistem pneomatik mibzerdir. Yeni yeni kullanılmaya başlayan bu sistem ile birim alana atılacak yem miktarı en uygun şekilde ayarlanabilmektedir. Bir dekara 2-3 kg tohum kullanmak yeterlidir. Buda dekarda yaklaşık 12000-15000 mısıra denk gelmektedir. Fazla tohum atmak hem bitki gelişimlerini yavaşlatır hem de tane oluşumunu engeller. Sıra araları 75 cm sıra üzeri 10-15 cm olarak ayarlanabilir. GÜBRELEME: Mısır fazla besin tüketen bir bitkidir. Bu nedenle ister silajlık ister tane için yetiştirilecek olsun gübreleme uygun şekilde yapılmalıdır. Araştırmalar mısırın 1000 kg yeşil ot için 5kg N, 2kg P ve 4 kg K’ a ihtiyaç duyduğunu göstermektedir. Çiftçilerimiz sağlıklı gübreleme için toprak analizi yaptırmalı çıkan değerlere göre ilave etmesi gereken gübre miktarını ayarlamalıdır. Bu hem fazla masrafı önler hem de toprak sağlığı için önem taşır.
Yoğun bir emek, masraf ile yetiştirilen ve hasada gelen buğday ürününün tane dökümüne ve kalite düşüklüğüne meydan vermeden zamanında, biçerdöver ehliyeti bulunan tecrübeli operatörlerle yapılması büyük önem taşımaktadır. Ülkemizde 1 kişinin beslenmesi için ortalama yıllık 225 kg buğday gerekli olduğu düşünülürse 70 milyon nüfusumuz için 15.8 milyon ton buğdaya ihtiyaç vardır. Ülkemizde her yıl yaklaşık 9.4 milyon hektarlık alana buğday ekimi için ise dekara 20 kg tohumluktan yaklaşık 1.9 milyon ton gerekmektedir. Yine her yıl gerek depolamada ve gerekse taşınma sırasındaki kayıpları da %3 sayarsak yaklaşık 0.6 milyon ton buğday ürünü kullanım dışı kalmaktadır. Özet olarak bugünkü nüfusumuz için yılda en azından 15.8 + 1.9 + 0.6 = 18.3 milyon ton buğday üretmek zorundayız. Türkiye için stratejik öneme sahip buğday hasadı ile harmanı iklim koşullarına bağlı olarak, önce mayıs ayı sonunda Akdeniz bölgesinde başlamakta, haziran ve temmuz aylarında bir çok bölgemizde artarak devam etmekte ve en son ağustos ayında Doğu Anadolu bölgesinde bitmektedir.
Buğday hasat ve harmanı ülkemizin bir çok yöresinde biçer döverlerle yapılmakta ve kısa zamanda ürün ambarlara depolanmakta veya satışa çıkarılmaktadır. Biçerdöver ile hasat da, hasat ve harman işlemi birlikte yapılmaktadır. Bu nedenle biçerdöverin ayarları hasat ve harman açısından tane kayıplarını azaltmak için çok önemlidir. Tane kayıplarının en fazla olduğu arızalı, engebeli arazilerde kullanılan biçerdöverlerin ön tabla, düzenek ayarları çok iyi yapılmalı, tane dökümü asgari seviyede tutulmalıdır. 2. BUĞDAY ÜRETCİLERİMİZE HASATLA İLGİLİ UYARILAR: Üreticilerimiz, ehliyetsiz biçerdöver operatörlerine biçim yaptırmamalı, sabahın erken saatleri ile gece geç saatlerinde ıslanmış ve çiğ düşmüş mahsulü biçim yaptırmaktan kaçınmalıdır. Sabah çok erken ve akşam çok geç saatlerde yapılan hasatta rutubet artacağından başak ve tane atma daha çok olmaktadır.
Biçim sırasında biçerdöverin üzerine operatörün yanına çıkmak yerine, biçerdöverin arkasından giderek sapların bulunduğu namlunun altına bakılması ve sap artıkları içinde kalan başak, tanelerin kontrol edilmesi daha faydalı olacaktır. Aynı zamanda Hasat sırasında biçerdöverin deposundaki üründe kırık, kavuzlu, samanlı tane olup olmadığı kontrol edilmeli ve sorun varsa operatör uyarılmalıdır.
3.BUĞDAY İÇİN EN UYGUN HASAT ZAMANI: Türkiyer17;de buğday hasadı genellikle güneyde önce Anamur yöresi ve Çukurovar17;da mayıs ayı sonunda başlamakta, haziran, temmuz aylarında Güneydoğu, Ege, Marmara, Karadeniz Trakya ve İç Anadolu Bölgelerinde yoğunlaşmakta, Ağustos ayında Doğu Anadolu bölgesinde sona ermektedir. Geç ekilen veya gelişme devresi uzun yani geççi buğday çeşitlerinin hasadı, normal zamanda ekilen ve orta erkenci çeşitlere göre bir iki hafta daha sonra yapılmaktadır. Buğday bitkisi, hava sıcaklığına ve çeşidin erkenciliğine bağlı olarak başak çıkarmayı takip eden çiçeklenmeden 50-60 gün sonra biçerdöver ile yapılacak hasat olumuna gelir. Buğday bitkileri biçerdöver ile hasat olumuna geldiğinde bitkinin sapları, yaprakları ve başaklar sarı saman rengini alır, başaktaki ve tanedeki rutubet oranı %12r17;nin altına iner. Buğday hasadının zamanını iyi belirlemek tane kayıplarını azaltma ve ürün kalitesi için çok önemlidir. Hasadın erken yapılması, tanelerin buruşuk ve solgun olmasına neden olmaktadır. Çünkü başakların ve tanelerin iyice kurumadan erken hasat edilmesi durumunda tam olgunlaşmamış tanelerde kalite düşmekte, başaktan ve başakçık kavuzundan taneler zor ayrılmakta, yüksek rutubet nedeniyle ürünü kurutmak gerekmektedir. Geç yapılan hasatta ise çeşidin özelliğine de bağlı olarak başakta tane dökülmeleri, yağışa ve rüzgara bağlı olarak bitkide yatmalar, bazı çeşitlerde başaktaki tanede çimlenmeler görülebilir. Buğday hasadındaki bir haftalık gecikme dekardan alınan tane veriminde %2-3 arasında azalmaya, süne zararlısı varsa tanede süne emgi oranının artmasına ve ürün kalitesinin düşmesine neden olmaktadır.
· Buğday tarlasında başaklar altın sarısı rengini almalıdır. · Başaklardaki taneler sert olmalı, tırnakla bastırılınca ezilmemeli, kuru olmalıdır.
· Bitkinin sapı, yaprakları, başağı ve taneleri tamamen kurumuş olmalıdır. · Başağı koparıp elimize alıp ovaladığımızda taneler kolayca başakçık kavuzlarından ayrılmalıdır.
· Başaktaki kardeşler de hasat olumuna gelmelidir, hasat sırasında tüm tarladaki buğday bitkileri mütecanis olarak kurumalıdır. 4. HASATTA TANE KAYIPLARINI AZALTMAK İÇİN ALINABİLECEK ÖNLEMLER:
4.1. Biçerdöverin silindir hızı ayarı: Biçerdöverle hasat yaparken tane dökülmesi dolabın çarpması sonucu ise devir sayısı azaltılır. Biçerdöverin silindir hızı mümkün olduğu kadar düşük, dakika da 250-350 devir arasında olması uygundur. Aşırı silindir hızı bir yandan tanelerin kırılmasına neden olurken, bir yandan da eleklerde tıkanmalar meydana gelir, başak ve tane olarak önemli hasat kayıplarına neden olabilir.
4.2. Batör-kontrabatör açıklık ayarı: Biçerdöverden sap samanla birlikte dövülmemiş başaklar dışarı atılırsa bunu engellemek için batör-kontrabatör aralık ayarı iyi yapılmalı ve batör devri uygun olmalıdır. Gerekirse batör ve kontrabatördeki aşınmış parçalar değiştirilmelidir. Buğday sapı ve başaklar yeterince kuru iseler (%12 ve daha az nemli), açıklık ayarı biraz daha artırılabilir. Biçerdöverin arakasındaki hasat artıkların atıldığı namluya bırakılan saplardaki başaklarda bir miktar tane kalıyorsa bu açıklık azaltılabilir. Bu durumda silindir hızını artırmak yerine, açıklık ayarını düşürmek daha iyidir.
Eleğin aşırı yüklenmesini önlemek için biçerdöverin biçim esnasındaki hızı azaltılmalıdır. Buğday hasadının temiz yapılması, ürününün kalitesini ve satış fiyatını olumlu yönde etkileyen çok önemli bir faktördür. Bu nedenle depoya gelen ürünün temiz olması ve kavuz gibi sap saman parçaları taşımaması için biçerdöverin üst ve alt eleklerinin aralıklarının uygun olması gerekmektedir. 4.5. Sarsak ve bayrak kayıpları:
Tarla başlarında hasat edilmemiş buğday bitkilerine r0;bayrakr1; denilmektedir. Bu tip kayıplar, biçer döver dönüşlerinde ön tablanın zamanında indirilmemesi sonucu olmaktadır. Bu gibi ürün kayıplarını azaltmak için biçerdöver operatörlerinin eğitimli ve dikkatli olması gerekmektedir. 4.6.Yatmış buğday ve biçim yüksekliği :
Yatan buğday tarlalarında kesme kayıplarını azaltmak için biçerdöverin sap ayırıcısı iyi ayarlanmalı ve sap kaldırıcı parmaklar iyi kullanılmalıdır. Yatan buğday tarlasında başak ve tane kayıplarını azaltmak için hasatta çok dikkatli olunmalıdır. Buğday hasadında çok yüksekten biçim yapmaktan kesinlikle kaçınmalıdır. Çok yüksekten hasat dekardan daha az sap balyası alınmasına ve anızlı toprak işlemenin zor olmasına neden olmaktadır. Tarlanın ve buğdayın gelişme durumuna göre yaklaşık 10-15 cm arasında yüksekten hasat yapılması uygundur. 5. SONUÇ: Sonuç olarak, biçerdöverle hasatta tane kayıplarını en aza indirmek için biçim zamanı, biçerdöverin hızı, batör-kontrabatör açıklığı, biçim yüksekliği büyük önem taşımaktadır. Eski model ve ayar tutmayan biçerdöverlerle ve ehliyeti bulunmayan biçerdöver operatörleriyle yapılan hasatlarda büyük oranda tane kayıpları olmaktadır. Gelişmiş, modern kabinli, dijital olarak tane kayıplarını gösteren biçerdöverler tane kayıplarını minimum düzeye düşürmektedir. Geç kalınan hasatlarda tane kaybı fazla olmakta ve sonbaharda bu gibi tarlalarda haramzade veya kendi gelen bitkilerin çokluğu bunu göstermektedir. Emniyetli depolama için buğday ürününün rutubeti kesinlikle %12r17;nin altında olmalıdır. Sevgili buğday üreticilerimiz, biçerdöver biçerken arkadaki sap samanın atıldığı namlunun altında ve içinde %3r17;den fazla tane dökümü varsa ve operatörü uyardığınız halde gerekli tedbirleri almıyorsa hemen en yakın Tarım İl ve İlçe Müdürlüklerine haber vermeniz sizin ve ülkemizin menfaatine olacaktır. ...Ben beni bırakırsam sen beni bırakma yarab...
Türkiye'de yemeklik baklagiller arasında fasulye ve mercimekten sonra ekim ve üretimi en fazla yapılmakta olan nohut, kurak bölgelerin bitkisidir. Nohut, toprak isteği bakımından kanaatkar oluşu dolayısıyla ve köklerinin havanın serbest azotunu tespit etmesi bakımından hububat- yemeklik münavebesinde önemi çok büyüktür. Daneleri proteince çok zengin olup (%18-31) aynı zamanda bir sanayi ham maddesidir. Nohudun geçit formları ile yabani formları arasındaki formları hayvan yemi olarak kullanılır. Nohut bir senelik çalımsı bir görünüşe sahiptir. Tohumları için kültüre alınmaktadır. BESİN DEĞERİ
Çiftçilerimiz “bulut çaldı” ve “ülker” denilen antraknoz hastalığına hassas yerel çeşitleri kullanmaktadır. Bu hastalık tohumla bulaştığı için hastalığa dayanıklı çeşit kullanmak son derece önemlidir. Tohumluk aynı zamanda saf ve çimlenme gücü yüksek danelerden oluşmalıdır. Tarımsal Araştırma Enstitüleri tarafından geliştirilmiş antraknoz hastalığına dayanıklı veya toleranslı, kaliteli ve makinalı hasada uygun nohut çeşitleri bulunmaktadır. Geliştirilen nohut çeşitleri: Eser 87, Canıtez, 87 ILC482, Akçin 91, Aydın 92, Menemen 92, İzmir 92, Damla 89, Aziziye 94, Diyar 95, Gökçe, Sarı 98, Cevdet bey 98, Er 99, Küsmen 99, Uzunlu 99’ dur. Bu çeşitlerin tohumlukları TİGEM ve özel sektör tarafından üretilmekte olup, kolaylıkla temin edilebilmektedir. Hastalıklara dayanıklı çeşitleri erken ekerek verimi önemli derecede artırmak mümkündür.
Nohutta dane dökme problemi olmadığından kuruyan bitkiler orakla biçilerek veya elle yolunarak hasat edilir. Hasat edilen bitkiler ufak yığınlar halinde iyice kuruyuncaya kadar bekletilir. Daha sonra harman makinalarında veya diğer yöntemlerle harman yapılır. Harman sırasında danelerin kırılmaması ve çatlamamasına dikkat edilir. Araştırma kuruluşları tarafından geliştirilen uzun boylu çeşitleri biçerdöverle hasat etmek mümkündür. Ancak böyle tarlaların yüzeyinin düzgün ve taşsız olması gerekir.
CARAMBA' NIN ÖZELLiKLERi VE TARIMI
Geniş yapraklı ve çok lezzetli tek yıllık bir yem bitkisi olan CARAMBA inek, koyun, keçi ve at gibi hayvanlara yedirilebilir. Genellikle yeşil ot olarak yedirilen CARAMBA, kuru ot olarak veya silajı yapılarak değerlendirilir. EKİM ZAMANI :Ege ve Akdeniz bölgelerinde Ağustos sonundan Ocak sonuna kadar, Karadeniz ve Marmara bölgelerinde Ağustos 15den Kasım sonlarına kadar, iç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde Ağustos, 15den Ekim ayı sonlarına kadar, Güneydoğu Anadolu bölgesinde Ağustos sonundan Kasım sonuna kadar ekim yapılabilir. Yoğun kar düşen bölgelerimizde erken ilkbahar ekimi de yapılır. TOHUM YATAĞI: Düz tesviye edilmiş ve sıkıştırılmış olmalıdır. TOHUM MİKTARI: 5 kg/Dekar SIRA ARALIGl: Serpme veya 10r11;17,5 cm sıra aralıklı olmalıdır.
EKİM DERİNLİĞİ: 1,5r11;2 cm GÜBRELEME: Ekimden önce tohum yatağına 15 kg/da 20-20-0 (NPK), ilk çıkıştan 15 gün sonra 20 kg/da Amonyum nitrat (%33) uygulanır. Ekim-Kasım aylarında don görülen bölgelerde çıkıştan sonra gübre tavsiye edilmez. Her biçimden sonra 25-30 kg/da Amonyum nitrat (%33) ile gübreleme yapılmalıdır. Gübreleme biçimden hemen sonra, otların toplanmasını takiben yapılmalıdır. Gübre uygulandığı zaman yaprakların kuru olmasına dikkat edilmelidir. Ekimden önce tarlaya hayvan gübresi uygulandığında_ daha yüksek verim alınır. SULAMA: Sonbaharda yağışlı aylarda yağışlar takip edilerek ekildiğinde bitkinin çimlenmesi ve gelişmesi için mevsimsel yağış yeterlidir. Genellikle tohumlar Ekimden bir hafta sonra çimlenir. Yağışın olmadığı aylarda ekildiğinde çimlenme, ilk çıkış ve fide aşamalarında toprağın üst tabakasının nem oranının korunması için ekimi takip eden 2-3 hafta içinde az miktarda ancak sık sık sulama yapmak gereklidir. Bitkinin köklenmesinden sonra ise sulama buharlaşma oranına bağlı olarak yapılmalıdır. Her sulama için uygulanması gereken en uygun su miktarı 30 mmdir. (=30.000 It/da) YABANCI OT KONTROLÜ:Gerekli olan hallerde bitkinin 4. yaprak aşaması ve sonrasında 2,4-D, MCPA veya MCPP gibi yabancı ot öldürücü ilaçlar, geniş yapraklı otlara karşı uygulanabilir. OT ÜRETİMİ ve VERİMİ:CARAMBA 6r11;32°C arasında her ısıda gelişmektedir. Donlara karşı dayanıklıdır. En ideal gelişme ısısı 18r11;24°C arasındadır. Bu sıcaklık aralığında ekildiğinde 35 günde ilk biçime ulaşmaktadır. Hava sıcaklığının normal olduğu aylarda düzenli olarak her 20 günde bir biçime gelmektedir. Ekim zamanına bağlı olarak, iklim koşullarının ve uygulanan bakımın iyi olması şartı ile CARAMBA dan bölgelerimize göre kuru arazilerde yılda Dekara 2-3 ton kuru ot alınmaktadır. Biçim, bitki boyu yüksekliği 30r11;40 cm arasında iken yapılmalıdır. 1200 kg - 2000 kg üzerinde kuru madde/da/yıl (= 1 0r11;20 ton yaş ıot/da/yıl) oranında verim alınması mümkündür. Sindiriminin kolay olması nedeniyle yetişkin bir ineğin günde 150 kg CARAMBA yemesi mümkündür. Kolay sindirilme özelliği sayesinde süt veriminde kesin artış sağlar: Ayrıca taşıdığı yüksek besin değerleri ve kuru madde oranının yüksek olması nedeniyle besi hayvanlarında diğer yeşil yem bitkilerinde olduğu gibi kondisyon düşüklüğüne yol açmadığı gibi yüksek, besi artışı sağlar. Hayvanların tüylerinde parlaklık meydana getirir. Dışkıda olumsuz bir değişime yol açmaz. BİÇİM YÜKSEKLİĞİ: 6 cm biçim yüksekliği önerilmektedir. Orak veya tırpan ile biçilmesi mümkündür. Gelişmiş işletmelerde ise çayır biçme makineleri ve otsilaj makineleriyle biçim yapılabilmektedir. Büyükbaş hayvanlar için öncelikle biçmek, koyun ve keçi için otlatmak daha uygundur. Otlatma 8r11;15 cm arasında yaptırılmaktadır. 6 cm'den daha derin otlatmalardan kaçınılmalıdır.
Ertesi yıl, bahar aylarında bitkiye, amonyum nitrat, üre gibi üst gübreler verilir. Gübreleme korungaya 5 kg/da civarında azot verecek şekilde olmalıdır. Bitki, uygun sıcıklık ve yağış ile birlikte dallanır, boylanır ve çiçeklenmeye başlar. Hasat
Korunga tohum için biçilecekse büyük çoğunluğunun olgunlaşması beklenir. Tohumlar farklı zamanlarda olgunlaştığından tohum dökmeye başladığı an belirlenerek biçerdöverlerle hemen biçilmeye başlanır. Biçilen tohumlar harman yerlerinde ince tabakalar halinde serilerek istiflenir. Güneşte sürekli karıştırılarak kuruması sağlanır. Bu arada tohumu alınmış korunga sapı balyalanarak istiflenir. Kurutulan korunga tohumları sellektörleme işlemi yapılarak temizlenir. Çimlenme analizleri yapılarak ekime hazır hale getirilir. Dekara 400-100 kg civarında korunga tohumu alınabilir. ...Ben beni bırakırsam sen beni bırakma yarab...
Kılçıksız Brom,Kuzey ve Orta Avrupa ile Çin'e kadar uzanan Asya'nın ılıman bölgelerinin yerli bitkisi olup,ilk defa Macaristan'da kültüre alınmıştır.
İklim ve Toprak İstekleri: Kuraklığa ve sıcaklığa oldukça dayanıklıdır. Kılçıksız brom en fazla serin iklimlere adapte olmuştur.Ancak sıcak iklimlere adapte olmuş tipleri de vardır. Yani kılçıksız bromun kuzey ve güney olmak üzere 2 önemli tipi vardır. Kuzey tipi brom güney tipi brom kadar hızlı yayılamaz,bu nedenle çim tabakası çok sık değildir.Kuzey tipinin rekabet gücü daha az olduğu için baklagillerle daha kolay yetiştirilir. Güney tipinin kuzey tipinden daha üstün olmasının nedenleri:
Değişik toprak tiplerine adapte olabilen kılçıksız brom kumlu tınlı topraklardan,ağır killi topraklara kadar her tip toprakta yetişebilir.Ancak en iyi gelişmesini killi tınlı, iyi drene edilmiş,derin ve verimli topraklarda yapar. Yüksek ışık yoğunluğu, yağışın fazla olması, toprak verimliliğinin düşük ve azot eksikliği şartlarında keçeleşir. Keçeleşen tesisler sarımsı bir görünüm arz eder.bitkilerde boylanma olmaz,salkım teşekkül eden sap sayısı azalır ve verimi tamamen düşer.
Önemi ve Kullanılması: Derin köke sahip, sıcak,soğuk ve kurağa dayanıklı, yüksek alkali topraklarda yetişebilen, iyi bir çim tabakası oluşturan, kaliteli ve lezzetli yem üretebilen bir yembitkisidir. Hem kıra., hem de sulu şartlarda gerek yalnız, gerekse baklagillerle karışım halinde ot veya otlakiye olarak yetiştirilebilen bir bitkidir. Kılçıksız bromun tüm olgunlaşma boyunca özelliklerine bakıldığında domuz ayrığından iyidir. Hazmolunabilir protein seviyesi olgunlaşma boyunca diğer yem bitkileri gibidir. Elverişli N miktarının yeterli olduğu ortamlarda, büyümenin erken devrelerinde kılçıksız brom otunun ham protein oranı çok yüksektir. Olgunluğun ilerlemesiyle, hazmolunabilir protein hızla azalır. Yalnız veya kıraç şartlarda korunga ile, sulu şartlarda yonca ve çayır üçgülü ile karışık ekilerek ot üretimi için yetiştirilebilir.Kendi kendini tohumlamalarını ve rizomla üremeleri nedeniyle çiğnenmeye ve otlatmaya oldukça dayanıklıdırlar.Bu özellikleri nedeniyle iyi bir mera ve toprak koruma bitkisidir. Tesis zamanı sağnak yağışlara denk getirmemek şartıyla dik ve meyilli yol kenarlarının yeşillendirilmesinde ve erozyona karşı korunmasında da kullanılır.
2- Kıska (arpacık) ile yapılan yetiştiricilik: Bu çeşit yetiştiricilikte 1. yıl arpacıklar elde edilir. 2. yıl bu arpacıklar ekilerek baş elde edilir. 3- Fideyle yapılan yetiştiricilik: Süresi tohum ekimiyle olan yöntemle aynıdır. Aynı yıl baş elde edilir. Ekonomik bakımdan en uygun yöntem doğrudan tohum ekimiyle olan yöntemdir. Makineli tarımı da uygundur. Bu yöntemle tarlada çok iyi toprak hazırlığı yapılması gerekir. Tarla sonbaharda 15-20 cm derinlikte işlenir. İşlemeden önce dekara 2-4 ton yanmış ahır gübresi atılır. Akdeniz bölgesi içi tohum ekim tarihi 15 ağustos’tan 15 ekime kadar olan dönemdir. Ekimden önce toprak tava gelir gelmez yüzlek işlenir. Toprak kültivatör, tırmık ile iyice parçalanır, sonra bastırılır ve tohum ekilir. Ekim sırasında 500 gr/da tohum kullanılır. Pnömatik mibzerle ise 200 gr/da tohum kullanılmaktadır. Ekim sırasında toprak sıcaklığının 10-12 ºC olması gerekir. Bitki sıra aralığı 20-30 cm olmalıdır. Bitkiler 10 cm yüksekliğe geldiğinde sıra üzeri mesafeyi ayarlamak için elle seyreltme yapılır. Sıra üzeri mesafe 2-3 cm, iri çeşitlerde 5 cm olmalıdır. Yabancı otlara karşı da ilaçlı mücadele yapılmalıdır.
Soğan yetiştiriciliğinde vegetasyon dönemi içinde yeterli yağış varsa (450-500 mm) sulamadan da yetiştirilebilir. Aksi halde sulama yapılmalıdır. En uygun sulama yöntemi yağmurlamadır. 1-2 sulama yeterlidir. Baş olgunlaştırma döneminde sulama yapılmamalıdır. HASAT:
Hasat ve Depolama: Ayçiçeği hasadı biçerdöver ile yapılır. Ayçiçeği, havaların sıcak veya yağışlı gitmesine ve çeşidin erkencilik durumuna bağlı olarak çiçeklenmeden 45 ile 60 gün sonra hasat olumuna gelir. Ayçiçeği hasat olumuna geldiğinde bitkilerin sap, yaprak ve tablaları tamamen kuruyup kahverengine dönüşür. Hasat öncesi ayçiçeği tablalarındaki danelerinin rutubeti % 9.5’i geçmemelidir. Rutubet yüksek olduğunda hasat edilen ürünün kurutulması gerekir. Ayrıca hasadın fazla geciktirilmesi kuş zararını ve tane dökülmesini artırarak kayıplara neden olabilir. Emniyetli bir depolama için ayçiçeği danelerinin rutubeti % 9.5’i geçmemelidir. Hastalık ve zararlıları:
. TANIMI VE TOPRAK İSTEĞİ
Arpa daha çok hayvan yemi olarak kullanılır. Yem olarak değeri mısırın % 95'i kadardır. Yemlik arpalarda protein oranının fazla olması istenir. Kavuzun fazla olması besleyicilik değerini düşürür. Kullanıldığı önemli alanlardan biri de malt sanayidir. Bira üretimi için gerekli olan malt iki sıralı beyaz arpalardan elde edilmektir. Biralık arpalarda protein oranının düşük olması gereklidir (% 9 -10.5).
Kuru koşullarda Arpa-Nadas-Arpa Arpa-Mercimek-Buğday-Mercimek Arpa-Nadas-Buğday-Nadas Sulu Koşullarda
Arpa-İkinci ürün-Pamuk Arpa-İkinci ürün-Sebze Arpa-İkinci ürün-Pamuk-Buğday-İkinci ürün Arpa-İkinci ürün-Mercimek-İkinci ürün (İkinci ürün : Soya, Yerfıstığı, Mısır, Susam, Ayçiçeği vs.)
Ekim mibzerle yapılmalıdır. Ekim derinliği, çimlenme için yeter nemi ve havalanmayı sağlayacak düzeyde ayarlanır. Genellikle kışlıklarda ekim derinliği 4 - 6 cm, yazlık ekimlerde 3 - 4 cm olmalı ve m2' ye kışlık ekimlerde 300 - 350 tane, yazlık ekimlerde 350 - 400 tane tohum düşecek şekilde hesaplanmalıdır. Bu ise kuru koşullarda 14 - 16 kg/da, sulu koşullarda ise 12 - 14 kg/da arasında değişebilir (Tohumun 1000 dane ağırlığına göre). Ekim kardeşlenmenin yüksek olduğu taban ve sulu arazilerde daha seyrek yapılabilir. 3.5 Gübreleme
3.6 Sulama Arpanın su ihtiyacı buğday kadar olmamakla beraber, bol verim ve kaliteli ürün için yeterli miktarda da toprak emine ihtiyaç vardır. Arpada sulama yapılacaksa birinci su sapa kalkma ikinci su süt olumu devresinde olmak üzere iki su verilir. Tek su verilecek ise süt olum devresinde tatbik edilmelidir. Sulamada tatbik edilecek husus bitkinin gelişme devresinde, yağışların yeterli olmadığı dönemlerde arpanın toprakta ihtiyacı olan suyun, sulama suyu ile karşılanmasıdır.
3.7.1 Hastalıkları: Arpa Kapalı Rastığı: Mantari bir hastalıktır. Buğday sürmesine benzer. Hasta bitkinin daneleri katı ve siyah rastık parçaları olur. Ekimden önce tohumlar civalı ilaçlarla ilaçlanmalıdır.
3.8 Hasat, Harman ve Depolanması Arpada hasadı geciktirmek hem verimi arttırır, hem de su oranının düşmesini sağlar. İyice kurumadan hasat edilmiş arpa ürününde kavuzlar kolayca renk atar, kalite düşer. Hasat tırpan veya orakla yapılıyorsa, kırılmasını önlemek için, hasada sabahın erken saatlerinde çiğli havada girilmelidir.
Kültür sebzeleri arasında yemeklik ve ilaç olarak kullanılan sarımsak çok eski zamanlardan beri bilinen ve evlerimizde azar azar da olsa sürekli olarak tükettiğimiz bir sebzedir. Ana Vatanı: Batı Asya'dan geldiği söylenen sarmısağın çok eski kültür bitkileri arasında yeri vardır. Sert kokulu olan sarmısağın tıbbi önemi büyüktür.
1 m² alana baş sarımsak üretiminde 80-100 adet diş dikilir. Bu değerle dekara kullanılacak diş miktarı diş iriliğine bağlı olarak 60-80 kg arasında değişir. Yabancı otlardan temiz bir tarlada dişler arasındaki dikim mesafesi 10-12 cm olarak verilir. Yabancı ot sorunu olan tarlalarda sıravari dikim yapmak ve sıralar arasında yabancı otla mücadelenin kolaylaştırılması için 25-30 cm sıra arasına 6-8 cm sıra üzeri mesafe ile dikim yapmak gerekir
Dikimden sonra dişler hemen kök ve sürgün meydana getirerek gelişirler. Bitkiler 15-20 cm boy aldıklarında yabancı ot gelişmesini önlemek ve bitkilerin daha iyi gelişmesini sağlamak için 3-4 cm derinliği geçmeyecek şekilde yüzeysel bir çapa yapılır. Hafif karakterli topraklar ile yabancı ot sorunu olmayan tarlalarda çapalamaya da gerek kalmaz. Çapalama oldukça emek isteyen bir iştir. Sarımsakta maliyeti etkileyen en önemli unsur üretim materyali (dişler), dikim ve çapalama işçilikleridir. Bu kalemde yapılacak tasarruflar maliyeti önemli ölçüde azaltacaktır.
Sarımsaklarda hasat bitkinin yapraklarının iyice kurumaya başladığı dönemde yapılır. Sarımsaklar hevenkler halinde asılarak depolanacaksa hasatta yaprakların tam olarak kuruması beklenmez, bitkilerde örmeye imkan verecek şekilde solduğu dönemde yapılır. Hasat genellikle çapa ile yapılmaktadır. Sıravari dikim yapılmış ise soğan hasat makineleri ile de hasat yapılabilir. Hasat edilen sarımsaklar kurumak üzere birkaç gün süre iel tarlada bırakılır. Sonra yapraklar ovularak uzaklaştırılıp depolanır veya pazarlanır. Hasat miktarına etki eden faktörlerin başında diş seçimi gelmektedir. Mümkün olduğu kadar az sayıda ve daha iri diş meydana getiren, düzgün şekilli, çeşidin özelliğini taşıyan başlar tohumluk materyal olarak alınmalı ve 18-20 ºC sıcaklıklarda saklanmalıdır.
Tarla Bitkileri Nelerdir? konusuna benzer içeriklerimiz
Bitkilerin Yöresel isimleri Nelerdir ?
yöresel dilde domates küzbara nedir
bitkiler, nelerdir, resimleri, isimleri nelerdir, hakkında bilgi için yazımıza buyrun.
şifalı bitkilerin artık ne olduğunu hepimiz öğrendik. bazen yol kenarında gördük,bazen evimizin bahçesinde bazen de tarlada şurda burda.
gördüğümüz zaman dedik aaa bu ..... otu dedik. her yörenin şivesi başkadır melekler.
mesela bizim tokat yöresinde...