SORULARLA PATENT MEVZUATI
Download "SORULARLA PATENT MEVZUATI"
2 İSTANBUL TİCARET ODASI Yayın N SORULARLA PATENT MEVZUATI Hazırlayan Arzu Yurtman İSTANBUL
3 Kitabın her hakkı ISTANBUL TİCARET ODASI'na ait lup, İSTANBUL TİCARET ODASI'nm ve yazar ismi belirterek alıntı yapılabilir. QREN fîjfins Reklamcılık ve Matbaacılık Sanayi Ticaret Ltd. Şti Fax:
4 ONSOZ Günümüz dünyasında ülkeler arasındaki karşılıklı eknmik ilişkiler yerini bölgesel birleşmelere bırakmıştır. Ülkemiz de bu gelişmelerin dışında kalmamak yönünde tercihini belirlemiş ve ileride Avrupa Birliği üyeliği hedef lmak üzere AB ülkeleri ile Gümrük Birliği'ni gerçekleştirmiştir. Bu aşamada yapılması gereken işlerin başında yasal mevzuatımızın AB ülkeleri ve standartlarına uyumlaştınlması gelmektedir. Özellikle 1995 yılında knuyla ilgili çalışmalara ağırlık verilmiş ve bir dizi mevzuat yenilenmek veya değişiklik yapılmak suretiyle uygulamaya knulmuştur. Ülkeler arasındaki ticari ilişkilerde en önemli unsur lan rekabete ilişkin düzenlemelere öncelik verilmiştir. 27 Haziran 1995 tarih ve sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 551 sayılı Patent Haklarının Krunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname de bu amaçla yürülüğe giren mevzuatlardan biridir. Elinizdeki kitapçığın hazırlanış amacı ise; buluşuna patent veya faydalı mdel belgesi almak isteyenlere, başvuru yapılması, patent hakkının alınması ve krunması knularında yardımcı labilmektir. Patent knusunda pratik bilgiler vererek bilgilendirmeyi hedefleyen kitapçığımızın tüm ilgililere yararlı lmasını diler, çalışmayı gerçekleştiren Etüt ve Araştırma Şube^si Araştırma Raprtörü Arzu Yurtman'a ve yazınımı gerçekleştiren Selma Subutay'a teşekkür ederim. Prf. Dr. İsmail Ozaslan Genel Sekreter
6 İÇİNDEKİLER 1. Patent Nedir? 2. Patent ile İlgili Yasal Mevzuat 3. Kimler Yararlanabilir? 4. Patent Verilebilecek ve Verilmeyecek buluşlar Nelerdir? 5. Patent İsteme Hakkı Kime Aittir? 6. Patent Başvurusu Nereye ve Nasıl Yapılır? Başvuru Dilekçesi Neler İçerir? 8. Rüçhan Hakkı ve Rüçhan Hakkı Belgesi 9. Başvuru Tarihi Ne Zaman Kesinleşir? 10. Başvurunun İncelenmesi ve Kabulü 11. Başvurunun Reddi 12. Başvurunun Kabulünden Snra Yapılacak İşlem Nedir? 13. Tekniğin Bilinen Durumuyla İlgili Araştırma Yapılanması 14. Başvurunun Yayınlaması 15. Üçüncü Kişilerin İtirazı 16. Patentin Verilmesi Nasıl Gerçekleşir? 17. İncelemesiz Patent Verilme Sistemi 18. İncelenerek Patent Verilme Sistemi 19. Başvuru Sahibinin İtirazı 20. Verilen Patentin Süresi Ne Kadardır? 21. Verilen Patentin İlanı 22. Patent Başvurusu Geri Çekilebilir mi? 23. Geri Çekilen Başvuru Yenilenebilir mi? 24. Patentten Dğan Hakkın Kapsamı 25. Patentin Kullanımının Sınırları 26. Patentin Birden Çk Kişiye Ait Olması 27. Patentin Sicile Kaydının Önemi 28. Ek Patent Başvurusu 29. Patentin Kullanımı Kullanım Belgesi Nedir?
7 Kitabın her hakkı. İSTANBUL TİCARET ODASI'na ait lup, İSTANBUL TİCARET ODASI'nm ve yazar ismi belirterek alıntı yapılabilir. GREN fi^fins Reklamcılık ve Matbaacılık Sanayi Ticaret Ltd. Şti Fax:
8 ONSOZ Günümüz dünyasında ülkeler arasındaki karşılıklı eknmik ilişkiler yerini bölgesel birleşmelere bırakmıştır. Ülkemiz de bu gelişmelerin dışında kalmamak yönünde tercihini belirlemiş ve ileride Avrupa Birliği üyeliği hedef lmak üzere AB ülkeleri ile Gümrük Birliği'ni gerçekleştirmiştir. Bu aşamada yapılması gereken işlerin başında yasal mevzuatımızın AB ülkeleri ve standartlarına uyumlaştınlması gelmektedir. Özellikle 1995 yılında knuyla ilgili çalışmalara ağırlık verilmiş ve bir dizi mevzuat yenilenmek veya değişiklik yapılmak suretiyle uygulamaya knulmuştur. Ülkeler arasındaki ticari ilişkilerde en önemli unsur lan rekabete ilişkin düzenlemelere öncelik verilmiştir. 27 Haziran 1995 tarih ve sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 551 sayılı Patent Haklannın Krunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname de bu amaçla yürülüğe giren mevzuatlardan biridir. Elinizdeki kitapçığın hazırlanış amacı ise; buluşuna patent veya faydalı mdel belgesi almak isteyenlere, başvuru yapılması, patent hakkının alınması ve krunması knularında yardımcı labilmektir. Patent knusunda pratik bilgiler vererek bilgilendirmeyi hedefleyen kitapçığımızın tüm ilgililere yararlı lmasını diler, çalışmayı gerçekleştiren Etüt ve Araştırma Şube.si Araştırma Raprtörü Arzu Yurtman'a ve yazmrımı gerçekleştiren Selma Subutay'a teşekkür ederim. Prf. Dr. İsmail Ozaslan Genel Sekreter
10 İÇİNDEKİLER Sayfa 1. Patent Nedir? 5 2. Patent ile İlgili Yasal Mevzuat 5 3. Kimler Yararlanabilir? 5 4. Patent Verilebilecek ve Verilmeyecek buluşlar Nelerdir? 5 5. Patent İsteme Hakkı Kime Aittir? 6 6. Patent Başvurusu Nereye ve Nasıl Yapılır? 6 7. Başvuru Dilekçesi Neler İçerir? 7 8. Rüçhan Hakkı ve Rüçhan Hakkı Belgesi 8 9. Başvuru Tarihi Ne Zaman Kesinleşir? Başvurunun İncelenmesi ve Kabulü Başvurunun Reddi Başvurunun Kabulünden Snra Yapılacak İşlem Nedir? Tekniğin Bilinen Durumuyla İlgili Araştırma Yapılanması Başvurunun Yayınlaması Üçüncü Kişilerin İtirazı Patentin Verilmesi Nasıl Gerçekleşir? İncelemesiz Patent Verilme Sistemi İncelenerek Patent Verilme Sistemi Başvuru Sahibinin İtirazı Verilen Patentin Süresi Ne Kadardır? Verilen Patentin İlanı Patent Başvurusu Geri Çekilebilir mi? Geri Çekilen Başvuru Yenilenebilir mi? Patentten Dğan Hakkın Kapsamı Patentin Kullanımının Sınırları Patentin Birden Çk Kişiye Ait Olması Patentin Sicile Kaydının Önemi.T7;.T77H^ 28. Ek Patent Başvurusu Patentin Kullanımı Kullanım Belgesi Nedir? 18
11 31. Patent Kullanılmıyrsa? Lisans Alınması Lisans Bedeli Sözleşmeye Dayalı Lisans Patentten Kaynaklanan Srumluluk Zrunlu Lisans Verme Patent Hakkının Sna Ermesi Patent Sahibinin Hakkından Vazgeçmesi Patentten Dğan Hakka Tecavüz Sayılan Haller Tecavüze Uğrayan Patent Sahibinin Hakları Nelerdir? Yetkili Mahkeme Hangisidir? Tazminat Yksun Kalınan Kazanç Hesabı Tazminat İstenmeyecek Kişiler Faydalı Mdel Nedir? Bir Buluşun Faydalı Mdel Belgesi Verilerek Krunabilmesi İçin Taşıması Gereken Nitelikler Nelerdir? Faydalı Mdel Belgesi İle Krunamayacak Buluşlar ve Knular Nelerdir? Faydalı Mdel Belgesi Başvurusu Nasıl Yapılır? Faydalı Mdel Belgesi Buşvurusunun Patent Başvurusuna Değiştirilmesi Patent Hakkının Devri Patent Hakkının Veraset Yluyla İntikali Patent Krumasının Devamlılığı Nasıl Sağlanır? Ücretler Nasıl Ödenir? Buluşunuzu Birden Fazla Ülkede Krumak İstiyr musunuz? Yabancı Ülkelerde Büyük Maliyetlere Maruz Kalmadan Önce Buluşunuzu Kruma Şansınızı Değerlendirmek İstiyr musunuz? 29
12 56. Yurtdışında Güçlü Patentlere Sahip Olmak İstiyr musunuz? Uluslararası Patent Başvurusunda Bulunma Hakkı Uluslararası Patent başvurusu Yapılacağı Yer Uluslararası Araştırma Raprunun Değeri Uluslararası Ön İnceleme Tercihi Uluslararası Ön İnceleme Raprunun Değeri Uluslararası Patent Başvurusunun Gizliliği Ulusal veya Bölgesel Ofislerden Önce Prsedürün Ertelenmesi Ulusal veya Bölgesel Ofislerden Önce Prsedürün Başlaması Ulusal veya Bölgesel Ofisler Nezdinde İnceleme ve Daha Snraki İşlemler Uluslararası Patent Başvurunuzun Etkisi Uluslararası Patent Başvurunuzun Maliyeti Uluslararası Patent Başvurunuzun Dili Önceki Başvurudan Dğan Rüçhan Hakkı Talebi Uluslararası Araştırmanın Kalitesi 35 CEZA HÜKÜMLERİ 36 EKLER 38 KAYNAKÇA 54
13 Elinizdeki kitapçığın hazırlanışı içerik larak 31 Mayıs 1996'da tamamlanmıştır. Bu tarihten snra meydana gelebilecek değişiklikler için mevzuatın takibi gerekmektedir.
14 1.Patent Nedir? Buluş sahibine, buluşunu açıklaması karşılığında buluş knusu ürünü üretme, satma ve kullandırma knusunda belirli bir süre ayrıcalık verilmesidir. 2. Patent ile İlgili Yasal Mevzuat Türk hukukunda Patent haklarının krunmasına ilişkin yasal kaynaklar aşağıdaki gibidir: -551 sayılı Patent Haklarının Krunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (27 Haziran 1995 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.) -Patent Haklarının Krunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmelik ve Türk Patent Enstitüsünce uygulanacak lan "Ücret Tarifesi"ne ilişkin Tebliğ. (5 Kasım 1995 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.) -551 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik yapılması hakkında kanun. (Aynı Kanun cezai hükümleri de içermektedir. 7 Kasım 1995 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.) 3. Kimler Yararlanabilir? Türk hukukunda, 551 sayılı Patent Haklarının Krunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile getirilen düzenlemeye göre, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde ikametgahı lan sınai veya ticari faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişiler yararlanabilir. 4. Patent Verilebilecek ve Verilmeyecek Buluşlar Nelerdir? Yeni, tekniğin bilinen durumunu aşan ve sanayiye uygulanabilir lan buluşlar patent verilebilecek buluşlardır. Patent verilemeyecek buluşlar şunlardır:
15 -Keşifler, bilimsel teriler, matematik mettları; -Zihni, ticari ve ayrı faaliyetlerine ilişkin plan, usul ve kurallar; -Edebiyat ve sanat eserleri, bilim eserleri, estetik niteliği lan yaratmalar, bilgisayar yazılımları; -Bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik yönü bulunmayan yöntemler; -İnsan veya hayvan vücuduna uygulanacak cerrahi ve tedavi usulleri ile insan, hayvan vücudu ile ilgili teşhis yöntemleri; -Knusu kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı lan buluşlar; Bitki veya hayvan türleri veya önemli ölçüde biyljik esaslara dayanan bitki veya hayvan geliştirme teknikleri. 5. Patent İsteme Hakkı Kime Aittir? Patent isteme hakkı buluşu yapana veya nun haleflerine aittir. Ancak bu hakkın devri de mümkündür. Buluş birden çk kişi tarafından gerçekleştirilmişse aksi kararlaştırılmadığı sürece müştereken bu kişilere ait lur. Aynı buluş birbirinden ayrı birden çk kişi tarafından gerçekleştirilirse, patent isteme hakkı ilk başvuran kişiye aittir. 6. Patent Başvurusu Nereye ve Nasıl Yapılır? Patent Başvurusu Ankara'da İzmir Cad. N: 28 Kızılay adresindeki Türk Patent Enstitüsü'ne elden teslim edilir veya psta ile gönderilir. a) 1 nüsha başvuru dilekçesi, b) 3 nüsha buluş knusunu açıklayan tarifname,
16 c) 3 nüsha patentle krunması istenilen buluşun unsur veya unsurlarını kapsayan istem veya istemler, d) 3 nüsha tarifnameden, istem veya istemlerden atıf yapılan resimler, e) 3 nüsha özet, f) Başvuru harcının ve ücretinin ödendiğini gösterir belgenin aslı. Başvuru ücreti başvuru tarihinde ödenmemişse, bunu takip eden yedi gün içinde ödenebilir. Bu süre içinde ödenmemesi halinde başvuru geri alınmış kabul edilir. (Ücret Tarifesi Ek 1'de yer almaktadır.) 7. Başvuru Dilekçesi Neleri İçerir? a) Buluş başlığı, b) Başvuruyu yapan veya yapanlar ile ilgili bilgiler, adı, syadı, uyruğu, adresi, psta kdu, telefn numarası, faks numarası, ülkesi, c) Başvuru vekil aracılığı ile yapılıyrsa, vekile ait bilgiler, adı, syadı, uyruğu, adresi, psta kdu, telefn numarası, faks numarası, ülkesi, d) Başvuru sahibi veya vekilinin referans numarası, e) Rüçhan hakkı talep ediliyrsa, rüçhan başvurusuna ait bilgiler, Rüçhan ülkesi, tarihi ve numarası, f) Buluşu yapan ile ilgili bilgiler, adı, syadı, uyruğu, adresi, g) Başvuruyu yapan buluşu yapan değilse, başvuru hakkının ne şekilde elde edildiğinin belirtilmesi, h) Başvuru, önceki tarihli bir patent veya faydalı mdel başvurusu ya da patent veya faydalı mdel belgesi ile ilgili ise önceki tarihli başvuru veya belgeye ilişkin bilgiler; tarihi.
17 numarası, bölünmüş başvuru, ek patent, ı) Tarifname, özet ve resimlerin sayfa sayısı, istemlerin sayısı, j) Başvuruyu yapanın veya vekilin imzası ve tarih, k) Uluslararası tasnif sınıf veya sınıfları. 8. Rüçhan Hakkı ve Rüçhan Hakkı Belgesi Paris Anlaşmasına dahil ülkelerden birine mensup veya bu ülkelerden birine mensup lmamakla birlikte nlardan birinde ikametgahı veya işler durumda bir ticari müessesesi bulunan gerçek veya tüzel kişiler, bu ülkelerin herhangi birinde bir patentin veya faydalı mdel belgesinin verilmesi için yetkili mercilere yaptıkları başvuru tarihinden itibaren 12 ay süreyle patent veya faydalı mdel belgesi almak için Türkiye'de başvuru yapma knusunda rüçhan hakkından yararlanır. Bu 12 aylık süre içinde kullanılmayan rüçhan hakları düşer. Başvuru sahipleri isterlerse, Enstitüye usulüne uygun larak yapılmış başvurularını takip eden 12 ay içerisinde bu başvurudan dğan rüçhan haklarını kullanmak suretiyle, Paris Sözleşmesine üye ülkelerde de patent veya faydalı mdel başvurusunda bulunabilirler.rüçhan belgesiyle ilgili ücretin ödenmesi karşılığında rüçhan belgesi alınır. İstenilen her rüçhan karşılığında rüçhan belgesi alınır. İstenilen her rüçhan belgesi için başvurunun aynısı lan tarifname, talepler ve teknik resimlerden birer nüsha gönderilmelidir. Rüçhan hakkı talep edilen bir patent başvurusunda, başvuru sırasında ya da başvurunun yapıldığı tarihten itibaren 3 ay içersinde ilk başvurunun yapıldığı ülkenin Sınai Mülkiyet İdaresinden alınacak rüçhan hakkı belgesinin ve bu belgenin kimlik bilgilerini içeren sayfaların Türkçe çevirisinin Enstitüye verilmesi zrunludur.
18 9. Başvuru Tarihi Ne Zaman Kesinleşir? Patent başvurusu tarihi, başvuru için gerekli belgelerin Türk Patent Enstitüsü'ne veya nun yetkili kıldığı makama verildiği tarih, saat ve dakika itibariyle kesinleşir. 10. Başvurunun İncelenmesi ve Kabulü Başvuru tarihinin kesinleşmesinden snra. Enstitü başvurunun Kanun Hükmünde Kararnamede yeralan şekli şartlara ve fiziksel özelliklere uygunluğunu inceler. Başvurunun patent verilmeyecek knular ve buluşlar kapsamına girip girmediği ve sanayiye uygulanabilir lup lmadığını inceler. İnceleme snucunda, şekli şartlara uygunluk açısından bir eksikliğin lmadığı anlaşılır veya sözknusu eksiklikler mevcuda göre giderilir veya tamamlanır ise, başvuruyu yapana, önceden talepte bulunmamışsa tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma yapılması için Enstitünün bildirim tarihinden itibaren 1 ay içinde talep yapması gerektiği bildirilir. 11. Başvurunun Reddi İnceleme snucu başvuru knusu buluşun açık ve şüpheye yer vermeyecek şekilde yenilik veya sanayiye uygulanabilir lma niteliklerinden yksunsa başvuruyu yapana karşı görüşlerini bildirmesi için 3 aylık süre tanınır. Başvuru sahibinin karşı görüşlerinin incelenmesi snunda verilecek karann lumsuz lması halinde Enstitü red gerekçesinin dayanaklarını da bildirmek suretiyle başvuruyu reddeder. 12. Başvurunun Kabulünden Snra Yapılacak* İşlem Nedir? Başvuru sahibi kendisine başvuru uygunluğunu öngören bildirimin yapılmasından snra 1 ay içinde tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma yapılmasını talep etmelidir.
19 Bu talebin yapılmaması veya ücretinin ödenmemesi halinde başvuru geri alınmış sayılır. Diğer bir durumda ise; başvuruyu yapan, başvuru tarihinden itibaren 15 ay içinde tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma yapılmasını Enstitü'den talep eder ve talep tarihinden itibaren 3 ay içinde ücret tarifesinde belitilen ücreti öder. (Ek. 1) 13. Tekniğin Bilinen Durumuyla İlgili Araştırma Yapılması Başvuru sahibinin tekniğin bilinen durumu knusunda araştırma yapılması talebinde bulunmasından snra, tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma yapılır. Araştırma snunda Araştırma Rapru tarifname ve varsa resimler dikkate alınarak, istem veya istemler itibariyle, Enstitü veya Enstitü tarafından belirlenecek milletlerarası niteliği tanınmış araştırma kuruluşları tarafından düzenlenir. Araştırma Rapru düzenlendikten snra, başvuru sahibine tebliğ edilir. 14. Başvurunun Yayınlanması Enstitünün şekli şartlara uygunluk açısından yaptığı incelemenin tamamlanmasından ve başvuru sahibi tarafından tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma yapılmasının talebinden snra ve 18 aylık sürenin dlmasından itibaren Enstitü tarafından bültende yayınlanarak tplumun incelemesine sunulur. Başvuru sahibinin talebi halinde 18 aylık sürenin dlması beklenmeden de yayınlanması mümkündür. Başvuru yayınlandığı tarihte Araştırma Rapru tamamlanmış ve üç aylık süre dlmuş ise birlikte yayınlanır. Eğer tamamlanmamış ise mevzuata göre gerekli prsedür tamamlandıktan snra bilahare yayınlanır.
20 Başvuru sahibinin incelenerek patent verilmesi veya incelemesi patent verilmesi sistemlerinden hangisini tercih ettiği de ilgili bültende ilân edilir. 15. Üçüncü Kişilerin İtirazı Üçüncü kişiler, araştırma raprunun yayınlandığı tarihten itibaren 6 ay içinde, incelenerek patent verilme sözknusu ise; araştırma raprunun içeriği hakkında, aşağıda sayılanları da eklemek suretiyle, görüşlerini Enstitü'ye bildirebilir. a) Görüş bildirilen başvurunun ve yayınlandığı bültenin tarihi ve numarası, b) Görüşü kanıtlayan belgeler, c) Görüş bildirenin adı ve adresi. İncelemesiz patent verilme sözknusu ise; üçüncü kişiler patentin verilebilirlik şartlarının mevcut lmadığını ileri sürebilir ve itirazda bulunabilirler. Bu itiraza aşağıda sayılanları eklemek gerekir. a) İtiraz edilen başvurunun ve yayınlandığı bültenin tarihi ve numarası, b) İtirazın dayanağı lan belgeler, c) İtiraz edenin adı ve adresi. 16, Patentin Verilmesi Nasıl Gerçekleşir? Araştırma raprunun başvuru sahibine tebliğinden itibaren üç aylık bir süre içinde başvuru sahibi incelenerek patent verilmesi veya incelemesiz patent verilmesi sistemlerinden hangisini tercih ettiğini Enstitüye bildirir. Üç aylık süre içinde herhangi bir bildirim yapılmaması halinde, incelemesiz patent verilmesi sistemini tercih ettiği kabul edilir.
21 17. İncelemesiz Patent Verilme Sistemi Üçüncü kişilerce araştırma rapruna ilişkin görüş bildirilmiş ise, belirlenen sürenin dlmasından snra (6 ay) Enstitü, üçüncü kişiler tarafından araştırma rapru ile ilgili larak bildirilen yazılı görüşleri kanıtlayan belgelerle birlikte başvuru sahibine bildirir. Bu bildirim tarihinden itibaren 3 ay içinde başvuru sahibi üçüncü kişilerin araştırma rapruna ilişkin görüşlerine karşı kendi görüşlerini ileri sürebilir ve gerekli görürse istem veya istemlerinde değişiklik yapabilir. Başvuru sahibinin görüşlerini bildirmesi için tanınan süre dlduktan snra Enstitü üçüncü kişilerin araştırma rapruna ilişkin görüşlerini dikkate almaksızın, incelemesiz patent verilmesine karar verir. Verilen patente ilişkin belgeler, tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma rapru ve bu rapra üçüncü kişiler tarafından verilen bütün görüşler, tplumun incelemesine açılır. Patent istem veya istemlerinde bir değişiklik lmuşsa, bütün değişiklikler ve değişiklik tarihleri de belirtilir. 18. İncelenerek Patent Verilme Sistemi Araştırma raprunun yayınlanmasını takip eden 6 ay içinde başvuru sahibince incelenerek patent verilmesi amacıyla tekniğin bilinen durumunun aşıldığı knusundaki incelemenin yapılmasını Enstitüden talep etmelidir. Bu incelemenin yapılabilmesi için üçüncü kişilere tanınan 6 aylık itiraz süresinin bitmesi ve inceleme ücretinin ödenmesi gerekir. Üçüncü kişilerce itiraz edilmişse, bütün itirazlar bunların kanıtları bekletilmeksizin başvuru sahibine bildirilir. Başvuru sahibi; itiraz süresinin bitmesini takiben 3 ay içinde ve talep etmesi halinde 3 ay daha ek süre tanınmasının
22 ardından itirazlara cevap verebilir ve görüşlerini bildirir. Başvuru sahibine tanınan bu sürelerin dlmasının ardından Enstitü patent verilebilirlik şartları bakımından incelemeyi başlatır. Başvuru sahibinin süresi içinde yapılan itirazlara cevap vermemiş lması incelemenin başlatılmasına engel değildir. Enstitü, istem veya istemlerin kapsamı ile sınırlı lan inceleme snucunda başvurudaki eksiklik veya patent verilebilirlik şartlarının yeterliliği knusunda karar verir. Düzenlenen inceleme rapru başvuru sahibine bildirilir. Başvuru sahibinin bu rapra itiraz hakları vardır ve itiraz için tanınan süre 6 aydır. Enstitü, hiçbir itirazın yapılmadığını ve patent verilmesine ililşkin şartları engelleyen bir durum lmadığını inceleme snucunda tespit ederse, patentin verilmesine karar verir ve kararı başvuru sahibine tebliğ eder. Verilen karara göre gerekli ücretler ödendikten snra Enstitü istenen patenti verir. 19. Başvuru Sahibinin İtirazı Başvuru sahibi, Enstitünün inceleme raprunda bildirilen lumsuz görüşleri gidermeye yönelik gerekçeli görüşlerini ileri sürebilir ve gerekli gördüğü takdirde başvuruda değişiklik yapabilir. Başvuru sahibinin görüş bildirmesi veya başvuruda değişiklik yapması durumunda Enstitü bu değişiklikleri inceler. Bu inceleme snunda, inceleme raprundaki farklı görüşlerin giderilmediğine karar verirse, bu karan ile ilgili gerekçesinin dayanaklannı da bildirerek, başvuru sahibine karşı görüşleri ileri sürebilmesi için 3 ay süre tanır. Bu safhada başvuru sahibi, karşı görüşlerin giderilmesine yönelik kendi görüşlerini ileri sürebilir ve gerekli görürse baş-
23 vuruda değişiklik yapabilir. Enstitü, başvuru sahibinin görüşlerini ve eğer varsa başvurudaki değişiklikleri inceledikten snra kesin kararını verir. Enstitü'nün kesin kararı, istem ve istemlerin tamamı veya bir kısmı için patent verilmesi şeklinde labilir. 20. Verilen Patentin Süresi Ne Kadardır? İncelenerek verilen patentin süresi başvuru tarihinden itibaren hesaplanmak kaydıyla 20 yıldır. Bu süre uzatılamaz. İncelemesiz verilen patentin süresi başvuru tarihinden itibaren geçerli lmak üzere 7 yıldır. Bu süre içinde patent sahibi veya üçüncü kişiler inceleme talebinde bulunabilir. Bu talebin yapılması halinde incelenerek patent verilme sistemi uygulanır İncelemesiz verilen patentin knusunun gerekliliği ve yararlılığı devletçe garanti edilmediğinden incelemesiz patentin incelenmesi için 7 yıl içinde talep yapılması gereklidir. 21. Verilen Patentin İlânı Gerek incelemeli gerekse incelemesiz patent verilme sistemi uygulansın her iki durumda da patentin verilmesi Enstitü tarafından bültende ilân edilir. Her patent Enstitü tarafındag fasikül halinde basılır ve talep edenlere verilir. Baskı, gerektiğinde çğaltma suretiyle de sağlanabilir. 22. Patent Başvurusu Geri Çekilebilir mi? Patent başvurusu patentin verilmesinden önce başvuru sahibi tarafından her zaman geri çekilebilir. Ancak, patent başvurusu üzerinde Patent Sicilinde hak tesis etmiş üçüncü kişilerin rızası lmadan başvuru geri çekilemez.
24 23. Geri Çekilen Başvuru Yenilenebilir mi? Eğer patent başvurusu yayınlandıktan snra geri çekilmiş ise aynı buluş hakkında yeniden Patent başvurusu yapılamaz. Henüz yayınlanmamış bir patent başvurusunun geri çekilmesi halinde ise, aynı buluş hakkında ilk başvuru sahibi yeniden patent başvurusu yapabilir. Ancak, kruma sn başvuru tarihinden itibaren başlar. 24. Patentten dğan Hakkm Kapsamı Patent hakkı sahibi, buluşun yeri, teknlji alanı ve ürünlerin ithal veya yerli üretim lup lmadığı knusunda herhangi bir ayırım yapmaksızın patent hakkından yararlanır. Patent sahibinin, üçüncü kişiler tarafından izinsiz larak aşağıda sayılanların yapılmasını önleme hakkı vardır. a) Patent knusu ürünün üretilmesi, satılması, kullanılması, ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle lursa lsun elde bulundurulması, b) Patent knusu lan bir usulün kullanılması, c) Kullanılmasının yasak lduğu bilinen veya bilinmesi gereken usul patentin kullanılmasının üçüncü kişiler tarafından başkalarına teklif edilmesi; d) Patent knusu usul ile dğrudan dğruya elde edilen ürünlerin satışa sunulması veya kullanılması veya ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle lursa lsun elde bulundurulması. 25. Patentin Kullanımmın Sınırları Bir patent knusunun kullanımı yasalara veya genel ahlaka veya kamu düzenine veya genel sağlığa zarar verecek
25 şekilde lamayacağı gibi, bu kullanım, mevcut veya gelecekte kabul edilecek belirli veya belirsiz süreli kanuni yasaklamalara ve sınırlamalara da bağlı lacaktır. 26. Patentin Birden Çk Kişiye Ait Olması Patent başvurusu veya patent bölünmeksizin birden çk kişiye aitse, hak üzerindeki rtaklık taraflar arasındaki anlaşmaya göre; böyle bir anlaşma yksa, Medeni Kanundaki müşterek mülkiyete ilişkin hükümere göre düzenlenir. Her hak sahibi diğerinden bağımsız larak aşağıdaki işlemleri kendi adına yapabilir: a) Hak sahibi, kendisine düşen pay üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilir. Payın üçüncü kişiye devir edilmesi halinde, diğer pay sahiplerinin nalım hakkını kullanabilmeleri için, durum iki ay içinde. Enstitü tarafından diğerlerine bildirilir. Onalım hakkı, bildirimin tebellüğünden itibaren bir ay içinde kullanılır. b) Hak sahibi, diğer hak sahiplerine bir bildirimde bulunduktan snra buluşu kullanabilir. c) Hak sahibi, patent başvurusunun veya patentin krunması için gerekli önlemleri alabilir. d) Hak sahibi, birlikte yapılan patent başvurusu veya alınan patentten dğan hakların herhangi bir şekilde tecavüze uğraması halinde üçüncü kişilere karşı hukuk veya ceza davası açabilir. Diğer hak sahiplerinin davaya katılabilmeleri için, durum davayı açan tarafından davanın açıldığı tarihten itibaren bir ay içinde, kendilerine bildirilir. Buluşun kullanılması amacı ile üçüncü kişilere lisans verilmesi, hak sahiplerinin tamamının karar vermesiyle mümkündür. Ancak mahkeme, mevcut şartları gözönünde tutarak, hakkaniyet düşüncesiyle, bu yetkiyi hak sahiplerinden sadece birine de verebilir.
26 27. Patentin Sicile Kaydının Önemi Patent başvuruları ve patent, Yönetmelik uygun larak. Patent Sicili'ne kayıt edilir. hükümlerine Patentin gasbı ile ilgili 13.maddenin birinci fıkrası hükmü saklı kalmak üzere, patent başvuruları veya patentlere ilişkin devirler ve lisanslar, patent başvurularını veya patentleri etkileyen iradi veya mecburi tasarruflar, iyi niyetli üçüncü kişilere karşı Patent Sicili'ne kayıt tarihinden itibaren hüküm dğurur. Patent başvurusu veya patentten dğan haklar, usulüne uygun bir şekilde Patent Sicili'ne kayıt edilmedikçe, üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. Patent başvurusu veya patentten dğan haklar, Patent Sicili'ne kayıt ettirilmedikçe, ürünlerin üzerinde bir patente dayandığı belirtilemez. Enstitü, patent sicilinde belirtilen ve resmi belgelere geçen işlemlerin hukuka uygun, geçerli ve etkin bir şekilde yapılmasını sağlar. Patent sicili alenidir. 28. Ek patent başvurusu Patent başvurusu veya patentin sahibi, patent knusu buluşu mükemmelleştiren veya geliştiren ve asıl patentin knusu ile bütünlük içinde bulunan buluşların krunması için, ek patent başvurusunda bulunabilir. Patent verilmesi kabul edilinceye kadar, patentin verilmesi kabul edilmese dahi, patent başvurusuna ek patent talepleri yapılabilir. Tekniğin bilinen durumunun aşılması, ek patentler için uygulanmaz. Ek patentin süresi asıl patentin süresi kadardır. Ek patentler için yıllık ücretler ödenmez. 29. Patentin Kullanımı Patent sahibi veya yetkili kıldığı kişi, patentle krunan buluşu kullanmak zrundadır. Kullanma zrunluluğu patentin verildiğine ilişkin ilanın ilgili
27 bültende yayınlandığı tarihten itibaren 3 yıl içinde gerçekleştirilir. Patent sahibi veya yetkili kıldığı kişi, Enstitü nezdinde buluşu kutlanmakta lduğunu resmi bir belge ile kanıtlar. 30. Kullanım Belgesi Nedir? Patent knusu buluşun satışa sunulduğunu veya uygulandığını teyid eder. Kullanım belgesi, buluşun kullanıldığı sınai işletmedeki üretimin incelenmesi snucunda verilir. Belge ilgili merci tarafından buna ililşkin başvurunun yapıldığı tarihten itibaren 3 ay içinde düzenlenir ve patent siciline kaydedilir. 31. Patent Kullanılmıyrsa? Patent sahibi, patent knusu buluşu kullanmıyrsa Enstitü'ye yapacağı yazılı bir başvuru ile, patent knusu buluşu kullanmak isteyen herkese lisans vereceğini bildirebilir. Enstitü, lisans verme tekliflerini Patent Sicili'ne kayıt ederek ilân eder. Lisans verme teklifleri halkın incelenmesine açıktır. Lisans almak için patent sahibine bir talep yapılmadığı sürece patent sahibi yaptığı lisans verme teklifini her zaman geri alabilir. 32. Lisans Alınması Lisans almak isteyen kişi, buluşu kullanma şeklini de belirterek, bu talebini yazılı larak 3 suret halinde Enstitü'ye bildirir. Enstitü, sureterden birini patent sahibine gönderir. Diğer suretlerden biri Enstitü'ye kalır, diğerini talep sahibine geri yllar. Patent sahibi ile talep sahibine gönderilen suretlerden Enstitü'nün mühürü ve aynı sevk tarihi bulunur. Lisans alan, her 3 ayın bitiminde, patent sahibine buluşu kullandığına dair bilgi vermek ve lisans bedelini ödemekle yükümlüdür.
28 Lisans alan bu yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde, lisans veren, lisans alandan 1 ay içinde yükümlülüklerini yerine getirmesini isteyebilir. Lisan alanın bu süre içinde de yükümlülüklerini yerine getirmediği mahkemece tespit edilirse, lisans iptal edilir. 33. Lisans Bedeli Lisans bedeli taraflar arasında karşılıklı anlaşma yluyla belirlenir. Tarafların anlaşamamaları halinde, taraflardan birinin yaptığı talep üzerine, yetkili mahkeme, taraflan da dinleyerek, lisans bedelini tespit eder. Mahkeme, daha önce taraflarca uygun bulunan bedelin, daha snra yetersiz hale gelmesi durumunda, bedelde değişiklik yapabilir. Lisans bedelinin değiştirilmesi talebi. Mahkeme tarafından bedelin belirlenmesinden itibaren en az 1 yıl geçtikten snra yapabilir. Patentin bedelsiz larak da devri mümkündür. 34. Sözleşmeye Dayalı Lisans Patent başvurusunun veya patentin kullanma hakkı, milli sınırların bütünü içinde veya bir kısmında geçerli lacak şekilde, lisans sözleşmesine knu labilir. Lisans, inhisari lisans veya inhisari lmayan lisans şeklinde verilebilir. Sözleşme şartlarının lisans alan tarafından ihlali halinde, patent başvurusu veya patentten dğan haklar, patent sahibi tarafından lisans alana karşı, dava yluyla ileri sürülebilir. Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, lisans inhisari değildir. Lisans veren patent knusu buluşu kendi kullanabileceği gibi, üçüncü kişilere aynı buluşa ilişkin başka lisanslar da verebilir. İnhisari lisans sözknusu lduğu zaman, lisans veren başkasına lisans veremez ve hakkını açıkça saklı tutmadıkça, kendisi de patent knusu buluşu kullanamaz.
29 Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, sözleşmeye dayalı lisans sahipleri, lisanstan dğan haklarını üçüncü kişilere devir edemez veya alt lisans veremez. Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, sözleşmeye dayalı larak lisans hakkını alan kişi, patentin kruma süresi byunca milli sınırların bütünü içinde patent knusu buluşun kullanılmasına ilişkin her türlü tasarrufta bulunabilir. 35. Patentten Kaynaklanan Srumluluk Devir edilen veya lisansı verilen, patent başvurusu veya patent knusu buluşun, ayıplı lmasından dlayı üçüncü kişiler zarar görürse, devir eden ve devir alan, veya lisans veren ve lisans alan, müteselsilen srumlu lur. 36. Zrunlu Lisans Verme Zrunlu lisans, lisans verilmesi teklifinde bulunulmamış bir patent için; patent knusu buluşun kullanılmaması, patent knusu buluşun kullanılmasının önceki tarihli bir patentte krunan buluşun kullanılması ile mümkün lması halinde, kamu yararının sözknusu lması halleri sözknusu ise, yetkili mahkemeden ilgili kişilerce zrunlu lisans talep edilebilir. Patent knusu buluşun ihraç edilmesi durumu zrunlu lisans gerekçesi larak kabul edilmez. Patent knusu buluşun kamuya yararlı lduğu gerekçesi ile kullanımının zrunlu lisans knusu yapılmasına Bakanlar Kurulu karar verebilir. 37. Patent Hakkmın Sna Ermesi Patent hakkı; a) Kruma süresinin dlması; b) Patent sahibinin patent hakkından vazgeçmesi; c) Yıllık ücretlerin ve ek ücretlerin öngörülen sürelerde ödenmemesi;