Cumartesi, 26 Kasım 2016 11:01
Tek adam kimmiş bir kere daha öğrensinler
Meydanı boş bulduklarını sandıkları anlarda, orta yerlere dökülüyorlar.. Mustafa Kemal'i ve Cumhuriyeti karalamak için, her fırsatı kullanıyorlar.. Cumhuriyeti ve onun kurucusuna insafsız saldırılar yapıyorlar.. Bugünün şartlarında o yılları yargılıyorlar kafalarınca.. Söyledikleri şeylerin çoğu ise yalan ve dolan..
Onları her dinleyişte, mahalle ağzıyla, içimi bir "Nefretlik duygusu" kaplıyor.. "Haydi bre maskaralar" demekten kendimi alamıyorum..
Son günlerdeki gelişmelerden sonra o tiplere buradan bir gerçek öyküyü anlatmak gereksinimi duydum.. Pek bilinmeyen ve hatta hiç bilinmeyen bir öykü.. Körpecik bir Cumhuriyet ve onun başındaki o "TEK ADAM kimmiş" bir kere daha öğrensinler diye..
O TEK ADAM ki, cezalandırmak için bir Türk erini kendilerine hedef alan Büyük Britanya İmparatorluğu'na, "Er Musa ceza görmeyecektir. Gerekirse, Türkiye, Er Musa için İngiltere ile savaşacaktır" diyebilen..
Abdullah Dilaver Argun (1902-1978)
1960 yıllarının sonlarıydı.. Abdi İpekçi odasına çağırdı:
- Dilaver Argun'u tanır mısın?
- Menderes'in Ankara valisiydi bildiğim kadarıyla.. Oğlu, yedek subay okulunda sınıf arkadaşımdı..
- Ona gideceksin.. Sana bir şeyler anlatacak.. Ama Ankara Valiliği ile ilgili değil.. Daha önceki zamanlar.. O; aynı zamanda Atatürk'ün Kuşadası kaymakamı imiş.. Belgeli, bulgulu şeyler söyleyecekleri..
Ol hikaye aşağıdadır.. Birileri okusunlar diye.. Uzaktan zart-zurt etmeyi bilen birileri.. Ve dahi şu günlerde sınır ötesi bir harekatımıza müsaade etmeyenler..
Öte yandan günümüzde "Devlet Adamı" diye geçinen bazılarının da okumalarında büyük yarar var tabii..
[29 Temmuz 2006, Anısına Saygıyla...]
Kanapiçe Koyu olayı..
[Kuşadası Kanapiçe Koyu olayı – 1]
Havada büyük daireler çizerek dolaşmakta olan anaç bir leylek, bir ara sanki boşlukta durur gibi oldu.. Öyle kalakaldı adeta.. Sonra büyük bir hızla dalışa geçti.. Süratle dikildiği topraktan kaptığı bir yılanı aynı hızla alıp yukarılara çıkardı; kısa bir süre sonra aşağıya atıp parçalamak üzere..
Kıyının iç tarafları buğday tarlaları.. Üzüm bağları ve çoğunlukla incir ağaçlarıyla kaplıydı.. Bir 14 Temmuz öğleden sonrasında Kuşadası ilçe sınırları içerisindeki "Kanapiçe Koyu" diye anılan bu mevkii sıcaktan kavruluyor, çevrede cırcır böceklerinin monoton bağrışmalarından başka bir ses işitilmiyordu..
Kanapiçe, Sisam (Tigani) Adası'nın hemen karşısında, Karaburun havalisinde küçük bir koydu.. "Dipburnu" adı verilen mevkiiyle, karşıdaki Sisam Adası birbirlerine öyle yaklaşıktı ki, durgun havalarda adada yüksek sesle konuşulanları işitmek, çığırtkan horozların bağırışlarını duymak kolaylıkla mümkün olabiliyordu..
İşte 1934 yılının o 14 Temmuz gününün korkunç sıcak öğleden sonrasında bir makineli tüfek tarrakası Kanapiçe Koyu'nun kayalıklarında tünemiş martı kuşlarını korkunç çığlıklarla havalandırdı.. Makineli tüfeğin gürültüsüne bir ara mavzerlerin gürültüsü de karıştı..
Kıyıdaki bir yerden, denize doğru adeta ölüm kustu birkaç dakika süreyle.. Sonra her şey yeniden eski sessizliğine kavuştu.. Cırcır böcekleri yeniden ötmeye koyuldular..
"Gümrük Muhafaza K-14 / 7 / 1934 saat 15 kararlarında Kanapiçe mevkiinde, içerisinde 4 kişi çıplak bir durumda kurşuni renkte yelkenli bir sandalın sahilimize yaklaştığını gördük. Beş arkadaş tarassut ve takip ettiğimiz sandal, Kanapiçe Koyu'na ve karaya yaklaşmıştı. Üç el havaya ateş etmek suretiyle "Dur" emrini verdik. Bu emre itaat etmeyenlerin, kendilerini denize atarak kaçmaya başlamaları üzerine beş arkadaş birden ateş ettik. Bu dört şahıstan üç tanesi ölü olarak denizde kaldı. Bir tanesinin ne olduğu meçhuldür. Mezkur sandal, denizde kendi kendine dolaşmaktadır. Ölüler sahildedir. Keyfiyet, Dipburnu Karakol erlerinin ifadelerine atfen arz olunur.
Not: Mezkur sandalın Sisam Adası'nda bulunan İngiliz harp gemisine ait olduğunu arz ederim.
Karine Muhafaza Memuru Mustafa."
'Ben, Türkiye Cumhuriyeti'nin temsilcisiyim..'
[Kuşadası Kanapiçe Koyu olayı – 2]
Ve Kuşadası Kaymakamı Dilaver Bey arz etti ki,
"Başvekil İsmet Paşa Hazretleri"ne:
"Kanapiçe Koyu Dipburnu Karakolu erlerinden beşi pusudayken, saat 16.00 sıralarında üç kişinin çıplak olarak bir kotra ile erlerin pusu yerine yaklaştıkları ve ikisinin karaya çıktıkları, erlerimizin 'Teslim olun' ihtarına mukabil karaya çıkan ikisinin derhal ve tekrar aşağıya atladıkları görüldüğünden, erlerimizin tekrar "Teslim olun" diye bağırmalarına rağmen bunların denize atladıkları ve bunun üzerine ateş açıldığı... Birinin deniz üstünde kaldığını... İkisinin ateşten masun bir yere sığındıkları... Açılan ateşten birinin öldüğü, birinin de yaralı olduğu... İngiliz Harp gemisinin bir Yunan motorunu sahillerimize göndererek cesetlerin bulunmasını rica ettiği anlaşılmıştır...
Ve 16 Temmuz günü saat 14.00 sıralarında, üç bacalı bir İngiliz harp gemisi Dipburnu istikametinden gelerek, limanın dört mil açığında durdu.. Kaymakam Dilaver Bey, aynı anda Ankara'ya şu telgrafı çekti:
"Tarrasuttayım.. Harp gemisinden bir motor sahilimize yaklaşıyor. Karaya çıkmalarına izin verelim mi?"
Kuşadası Kaymakamlık Binası o sıralar yeni inşa edilmiş ve Kaymakamlık makamı da oldukça iyi döşenmişti.. Dilaver Bey'i odasında ziyaret edenler, göğüsleri nişanlarla dolu iki İngiliz subayı ile iki sivildi.. Yabancılar, gösterilen koltuklara oturduktan sonra hemen konuyu açtılar.. Sivillerden iyi Türkçe bilen ve Rum olduğu anlaşılan biri, konuşmanın Fransızca olarak cereyan etmesini istedi.. Dilaver Bey, aralarında Türkçe bilen biri olduğuna göre bunu gereksiz bulduğunu söyledi.. Sadede gelindi ve önce İngilizler laf aldılar.. Onlara göre:
Dilaver Bey, olayın İngilizler tarafından geçiştirilmek istenen kısmını ele aldı önce, cevaplamasını yaparken.. Üzerlerine ateş açılan İngiliz subayları karaya çıkmışlardı..
"Dur" emrine itaat etmemişlerdi.. Bu, kaçakçılığı önlememize dair olan kanun maddesine aykırı bir davranıştı.. 1918 Numaralı Kanun'a göre, bu tip hareket eden kişilere ateş edilirdi.. Olaydan üzüntü duyulmaktaydı ama askerlerimizin hareket tarzı kanunlarımıza uygundu..
Bu tarzdaki konuşma, iki saate yakın bir süre devam etti.. Sona doğru, İngiliz kumandan cebinden bir kağıt çıkartarak kaymakama hitaben şöyle konuştu:
- Kumandan cenapları yanlış temas aramaktadırlar. Ben Türkiye Cumhuriyeti'nin temsilcisiyim. Osmanlı Hükümeti'nin değil...
'Erlerimiz, vazifelerinin gereğini yapmışlardır..'
Kuşadası Kanapiçe Koyu olayı – 3
İngilizler'in istekleri üç bölümde toplanıyordu.. Ve bu üç bölüm, sert bir hava taşıyordu..
Kaymakam Dilaver Bey, İngiliz heyeti ile konuşmasını derhal Ankara'ya geçti.. Bir kahve içmeye vakit bulamadan, Ankara'nın cevabı geldi.. Bu kez makinenin başında Hariciye Vekili Tevfik Rüştü Aras bulunuyordu ve Kuşadası Kaymakamı'na, İngilizler'e verilmek üzere bir mektup dikte ettiriyordu.. Dikte ettirilen mektup şuydu:
Mektup aynı gün, Kuşadası Liman Reisi tarafından İngiliz amiraline verildi.. Amiral teşekkür ediyor ve ertesi gün bir kumandanı, cesedi arama zamanını kararlaştırmak için kaymakamı ziyarete yollayacağını bildiriyordu..
"İngilizler, çıplak adamlarının karaya çıkmadıklarını beyan etmekteler. Kaymakam Bey'in bu noktaya temas etmemiş olduğu, dikkatimizi çekmiştir. Hakikat nedir? Bunu hükümetin olduğu gibi bilmesi, meselenin halli için tek çaredir. Hükümetin yalan ve yanlış muameleye dayanması, çok zararlı ve muhataralı olur. Adamlar hakikaten karaya çıkmamışlarsa dahi, erlerimiz yine vazifelerinin gereğini yapmışlardır. Elverir ki Hükümet hakikate aykırı beyana düşmesin. Vekiller Heyeti şuanda toplantı halindedir. Binealeyh, memurlarımızın ve erlerimizin korkmayarak hakikati olduğu gibi söylemelerini isterim. Yarım saate kadar cevap bekliyorum."
18 Temmuz günü saat 15.20 sıralarında, Sisam sahillerinin önünden 7 harp gemisi çıktı.. Bunlar ağır yolla Darboğaz'a doğru seyrediyorlardı..
"Dahiliye Vekaleti'ne... Durumu yakından incelemek üzere, Gümrük Alay Kumandanı İlhami Bey, Genel Kumandan Seyfi Paşa'dan aldığı emir üzerine, şimdi bir Gümrük motoruyla Darboğaz istikametine hareket etti. Arz ederim.
Kaymakam Dilaver" "İzmir Valiliği'ne... Darboğaz istikametinde durumu incelemeye gelen Alay Kumandanı İlhami Bey'in Genel Kumandanlığı'na Söke Postahanesi'nden yazdırdığı telgraf raporunu, bilgi için arz ediyorum.
'Er Musa için gerekirse savaşırız'
Kuşadası Kanapiçe Koyu Olayı – 4
Gazi Paşa, bütün bu olaylar sırasında Kızılcahamam'da bulunmaktaydı.. Ve gelişmeleri de saati saatine izliyordu.. İngiliz Donanması'nın tehditkâr bir tavırla kıyılarımıza yaklaştığı kendisine iletilince, Ankara'ya ve Kuşadası'na bağlı hatlardan emretti:
"Kanuni vazifesini yaptığı anlaşılan Türk eri Balıkesirli Musa, yerinden alınamaz ve cezalandırılamaz. Gerekirse Musa için Britanya İmparatorluğu ile hali mahasama (savaş) göze alınır... Kızılcahamam'dan şimdi Ankara'ya hareket ediyorum. Ege Bölgesi'nde kısmi seferberlik emrini veriyorum."
İngilizler'in davranışlarının ne olacağı beklenedursun, seferberlik emri de yerine getirilmeye başlandı.. Kuşadası halkının telaşa kapılmaması için gerekli uyarılar yapıldı.. Seferberlik emri madem ki Gazi Paşa'nın ağzından çıkmıştı, o halde en kısa zamanda yerine getirilecekti.. Öyle de oldu.. Kuşadası ve havalisinde, en ufak bir aksaklığa meydan verilmeden her şey tamamlandı..
Bu, haysiyetli bir lider ve haysiyetli bir millet için kaçınılmaz bir durumdu.. İcap ederse birtakım şeyler inceldikleri yerden kopacaklardı..
"Maktul zabitin cesedini aramak için İngiliz motorlarına müsaade verildiği anlaşıldı. Bunun tele teyid ve tasdiğini rica ederim.
Sisam'da İngiliz Başkumandanı..."
"Ankara No: 7206 Verildiği saat: 19.20 Vusulu: İhbarlı. Bir dakika durdurulamaz.
1- İngiliz Donanması'nın, sizden cesedi aramak için verilmiş olan müsadenin tasdiğini istediği anlaşıldı.
Tarafınızdan tasdik ve teyit cevabının verilmesi ve motorlarımızın her türlü kolaylığı göstermek için hazır bulunduklarının bildirilmesi uygun görüldü.
Başvekil Paşa Hazretleri'nin talimatları devam ediyordu... Ki o Başvekil Paşa Hazretleri, İsmet İnönü'ydü..
Başvekil Paşa Hazretleri İsmet Bey'in Kuşadası Kaymakamı Dilaver Argun'a verdiği talimatları, yarın anlatırız.. Türkiye Cumhuriyeti'nin (Hani bazılarının şimdiki zamanlarda beğenmedikleri, yerden yere vurmaya çalıştıkları Türkiye Cumhuriyeti'nin..) Büyük Britanya İmparatorluğu'na bir savaş pahasına takındığı tavrın geri kalan kısmını da yarın anlatırız.
'Türk Donanması da merasime katılacaktır'
Kuşadası Kanapiçe Koyu olayı – 5
2- Bugün İngiliz Büyükelçisi ile yapılan görüşmede aşağıdaki hususlar açıklık kazanmıştır: İki Hükümet, olay üzerinde iki tarafta da kötü niyetten eser bulunmadığına kanaat hasıl etmiştir.
"İzmir Valiliği'ne, Başvekalet'e...
2- Kocatepe torpidomuzun arkasında ve sağda Quenn Elizabeth zırhlısı ile bunların arkasında maktulun mensup olduğu Dövenşayr ve amiral gemisi olan Londan kruvazörleri mevkii alacaklardır. Saat tam 09.30'da boru işareti ile sancaklar yarıya indirilecek, 12 dakika dini merasime ayrılacak, boru sesleri arasında kurşunsuz üç yaylım ateşi yapılacak ve 3 dakikalık suküt edilecektir. Daha sonra çelenk denize atılacak, mızıka İngiliz marşını ve paydos havasını çalacaktır.
Torpidomuz ise Kuşadası'na gelecektir.
Kocatepe, Kuşadası'na öğleden sonra geldi.. Akşamüstü ise İzmir'e hareket etti.. Bu olayların sonunda, Kuşadası Kaymakamı Dilaver Bey'e bir takdirname ile 50 lira para mükafatı ve 1 hafta istirahat izni verildi..
Dilaver Bey, devlet parasını çarçurdan İzmir Asliye Ceza Mahkemesi'ne sevk edildi.. ("Bu yazıyı okuyanlar, o kelledekiler, kafadakiler duysunlar da utansınlar.." demeyeceğim, bir şey öğrensinler..)
Bir er Musa'nın; o Balıkesirli neferin cezalandırılmaması için İngiliz İmparatorluğu ile harbi göze alan Gazi Paşa Türkiyesi, bürokrasi yüzünden, 9 lira için, koca kaymakamını mahkemelik etmekten çekinmemişti..
Bu 5 gün süren öyküden, isteyen istediği hisseyi çıkartır..
Açıklama: Gazeteci ve yazar Halit Çapın tarafından Dilaver Argun ile gerçekleştirilen röportaj-yazı ilk kez 15 Temmuz 1970 tarihinde Milliyet gazetesinde bir yazı dizisi olarak yayınlanmıştır. Yazar yukarıda alıntıladığımız metin Takvim gazetesinin 2-6 Ağustos 2005 tarihlerindeki nüshalarında yeniden yayınlamıştır.
Okunma 19052 defa	Son Düzenlenme Pazartesi, 26 Kasım 2018 21:31
Bu kategoriden diğerleri: « Fırat Kalkanı Operasyonu Sona Erdi