ylym ugruna ozunin saldamly goshandyny goshan alym abu nasyr muhammet ibn muhammet al-faraby, ol 870-950 yyllarynda yashap gecipdir.
onun yashan dowrunde merkezi aziyanyn uly kitaphanalary merwde, buharada, samarkantda bolupdyr.ol merkezi aziyada esasy bilimini ele alandan son bagdata gidipdir. ol yerde ona durli dilleri owrenmage mumkincilik dorapdir.alym arap,grek,latyn yaly birnace dili bilipdir.ylmy ishlerini arapcada yazypdyr.
al-faraby bagdatda lukmancylyk, we mantykdan (logikadan) sapak alypdyr.
alym esasan hem aristotelin yazan logikalryna ginisleyin dushindirishler beripdir.shonu u/n hem ona dowurdeshleri -aristotelden son ikinji mugallym- yada -gundogaryn aristoteli- diyip at beripdirler,
awisenna (abu ali ibn sina)980-1037- oz terjimehalynda aristotelin :metafizika: atly kitabyny okasa da ona dushunmandigini, emma al-farabynyn :meafizikanyn tezisleri: atly kitabyny okandan sonra hemme zada dushunenligini bellap gecyar.
al-farabynyn eserleri xv asyrda yewrey dilinden rus diline gecirilyar.shol zamanlar ony russiyada mantygyn (logika) mugallymy diyip atlandyrypdyrlar.
Öz döwrüniň bilimli, çuň döredijilik pikirli, paıhasly, akyly köp adamy: tebigaty öwreniji, matematik, lukman, astronom, sazanda, psiholog, din adamy, etik, sosiolog, himik, filosof bolupdyr. Ol adamzat biliminiň ähli ugurlaryny döredijilikli ele alypdyr we olaryň her birine önjeıli goşandyny goşupdyr. Alym ylymlaryň dürli pudaklaryna degişli 200-den gowrak iş ıazypdyr. Emma biziň günlerimize çenli onuň işleriniň diňe ujypsyzja bölegi gelip ıetipdir. İöne şolar-da onuň barlaglarynyň giňligine we çuňlugyna ynandyryjykly şaıatlyk edıär. Ol tebigy-ylmy, sosiologih we yslam dini mowzuklardan işler ıazyp, olarda öz döwrüniň öňde baryjy jemgyıet pikirlerini beıan edıär. Ol şol işlerinde tüıs döredijilik pikir-paıhasly, hakyky alym hökmünde çykyş edıär. Faraby arap dilinde şygyrlar hem ıazypdyr.
--diyar jurnalynyndan gysgaldylyp alyndy (2-2007)
eger bu hakda ginishleyin bilyan bolsanyz gayrat edp yazsanyz we onun yazan kitaplary hakynda yazsanyz
uly alymlara cäksiz hormat...
bir anekdot ıadyma düşdi-dä şuwagt:) bir edebiıatçy bilen bir astranomik gije çadr guryp ylym-bilimden söhbet edipdirler...agşam ıatanlarynda astranomik edebiıatçyny dürtip ıokaryk seret näme görıäň diıipdir. edebiıatçam şygyrlaşdyryp ıyldyzlary taryp edip başlapdyr mundan. astranom:"heeeııı, tur biziň çadyrymyzy ogurlapdyrlar" :D