4857 sayılı İş Kanunu’na 32. ve 37. Maddeleri ile değişiklikler getiren 6331 sayılı “İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu” 30 Haziran 2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı. İş Kanunu’nda yer alan değişiklikler 30.12.2012 tarihinde yürürlüğe girecektir.
1) 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. Maddesinin 4. Fıkrasında yer alan hüküm yürürlükten kaldırılmıştır.
“İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir. İşveren vekilinin bu sıfatla işçilere karşı işlem ve yükümlülüklerinden doğrudan işveren sorumludur.”
2) 4857 sayılı İş Kanunu’nun 4. Maddesinin f. bendinde yer alan “İş sağlığı ve güvenliği hükümleri saklı kalmak üzere” ifadesi metinden çıkarılmıştır.
“Aşağıda belirtilen işlerde ve iş ilişkilerinde bu Kanun hükümleri uygulanmaz;
ı) 507 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Kanununun 2 nci maddesinin tarifine uygun üç kişinin çalıştığı işyerlerinde.”
3) 4857 sayılı İş Kanunu’nun 7. Maddesinin 1. Fıkrasının son cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Geçici iş ilişkisi kurulan işveren işçiye talimat verme hakkına sahiptir. olup, işçiye sağlık ve güvenlik risklerine karşı gerekli eğitimi vermekle yükümlüdür.”
4) 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. Maddesinin II/d. bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“d) İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması veya 84’üncü maddeye aykırı hareket etmesi, işyerine sarhoş yahut uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması.”
5) 4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. Maddesinin 4. Fıkrasında yer alan hüküm yürürlükten kaldırılmıştır.
“Sağlık kuralları bakımından günde ancak yedibuçuk saat ve daha az çalışılması gereken işler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı tarafından müştereken hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.”
6) 4857 sayılı İş Kanunu’nun 69. Maddesinin 4, 5 ve 6. Fıkralarında yer alan hükümler yürürlükten kaldırılmıştır.
“Gece çalıştırılacak işçilerin sağlık durumlarının gece çalışmasına uygun olduğu, işe başlamadan önce alınacak sağlık raporu ile belgelenir. Gece çalıştırılan işçiler en geç iki yılda bir defa işveren tarafından periyodik sağlık kontrolünden geçirilirler. İşçilerinin sağlık kontrollerinin masrafları işveren tarafından karşılanır.
İşveren gece postalarında çalıştırılacak işçilerin listelerini ve bu işçiler için işe başlamadan önce alınan ve periyodik sağlık raporlarının bir nüshasını ilgili bölge müdürlüğüne vermekle yükümlüdür.”
7) 4857 sayılı İş Kanunu’nun 71. Maddesinin 3. fıkrasında geçen “hafif işler” ibaresinden sonra gelmek üzere “, onaltı yaşını doldurmuş fakat onsekiz yaşını bitirmemiş genç işçilerin hangi çeşit işlerde çalıştırılabilecekleri” ibaresi eklenmiştir.
“On sekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçiler bakımından yasak olan işler ile on beş yaşını tamamlamış, ancak on sekiz yaşını tamamlamamış genç işçilerin çalışmasına izin verilecek işler, on dört yaşını bitirmiş ve ilk öğretimini tamamlamış çocukların çalıştırılabilecekleri hafif işler, onaltı yaşını doldurmuş fakat onsekiz yaşını bitirmemiş genç işçilerin hangi çeşit işlerde çalıştırılabilecekleri ve çalışma koşulları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından altı ay içinde çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.”
8) 4857 sayılı İş Kanunu’nun “İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ” başlıklı 5. Bölümünde yer alan 77, 78, 79, 80, 81, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89. Maddelerinde yer alan hükümler yürürlükten kaldırılmıştır.
Diğer mevzuatta iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak 4857 sayılı İş Kanunu’na yapılan atıflar 6331 sayılı “İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu”nun yürürlüğe girmesi ile birlikte işbu Kanuna yapılmış sayılır.
4857 sayılı Kanunun 77, 78, 79, 80, 81 ve 88. maddelerine göre yürürlüğe konulan yönetmeliklerin, 6331 sayılı “İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu”na aykırı olmayan hükümleri, işbu Kanunda öngörülen yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar uygulanmaya devam olunur.
Çalışanlar için, 4857 sayılı Kanun ve diğer mevzuat gereği daha önce alınmış bulunan periyodik sağlık raporları süresi bitinceye kadar geçerlidir.
9) 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Diğer merciler tarafından yapılan teftişler” başlıklı 95. Maddesinde yer alan hüküm yürürlükten kaldırılmıştır.
“İşyerinin kurulup açılmasına izin vermeye yetkili belediyelerle diğer ilgili makamlar işyerinin kurulmasına ve işletilmesine izin vermeden önce, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca iş mevzuatına göre verilmesi gerekli kurma izni ve işletme belgesinin varlığını araştırır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca kurma izni ve işletme belgesi verilmemiş işyerlerine belediyeler veya diğer ilgili makamlarca da kurma veya açılma izni verilemez.
İşyerinin kurulup açılmasına izin vermeye yetkili belediyelerle diğer ilgili makamlar her ay bu hususta izin verdikleri, işveren ve işyerinin isim ve adresini ve yapılan işin çeşidini gösterir listeleri bir sonraki ayın onbeşine kadar o yerin bağlı bulunduğu bölge müdürlüğüne bildirirler.”
10) 4857 sayılı İş Kanunu’nun 98. Maddesinin 1. Fıkrasında yer alan “85 inci madde kapsamındaki işyerlerinde ise çalıştırılan her işçi için bin Yeni Türk Lirası,” ifadesi metinden çıkartılmıştır.
“Bu Kanunun 3 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkralarındaki işyeri bildirme yükümlülüğüne aykırı davranan işveren veya işveren vekiline, çalıştırılan her işçi için yüz Yeni Türk Lirası, 85’inci maddekapsamındaki işyerlerinde ise çalıştırılan her işçi için bin Yeni Türk Lirası, 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki işyerini muvazaalı olarak bildiren asıl işveren ile alt işveren veya vekillerine ayrı ayrı on bin Yeni Türk Lirası idari para cezası verilir.”
11) 4857 sayılı İş Kanunu’nun “İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili hükümlere aykırılık” başlıklı 105. Maddesinde yer alan ve idari para cezalarını düzenleyen hüküm yürürlükten kaldırılmıştır.
12) 4857 sayılı İş Kanunu’nun da yer alan Geçici Madde 2 hükmü yürürlükten kaldırılmıştır.
“Geçici Madde 2 - 1475 sayılı Kanuna göre halen yürürlükte bulunan tüzük ve yönetmeliklerin bu Kanun hükümlerine aykırı olmayan hükümleri yeni yönetmelikler çıkarılıncaya kadar yürürlükte kalır.”