Elit mi halk mı? / Zeynep Uluant
On senedir âtıl bir şekilde duran Atatürk Kültür Merkezi'nin yeni binasını, kalabalık bir topluluğa ve tabii ki medyaya açıklayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşması esnasında şu cümleyi kullandı:
"Yeni AKM elitlerin değil, halkın olacak"
Yeni tartışmaların da fitilini ateşleyebilecek bu talihsiz cümle üzerinde konuşmak isterim.
Öncelikle gelin, bu iki kelimenin Misalli Türkçe Sözlük'teki karşılıklarına bakalım.
Elit: Seçkin, güzide, mümtaz.
Halk: Bir milleti meydana getiren insan topluluğu, aynı ülkede, aynı devlete bağlı vatandaşların tamamı, bir milletin aydın tabakası ve devlet yöneticileri dışında kalan kısmı, ahali.
(Diğer mânâları öğrenmek isteyenler, internet ve mobil uygulamadan ulaşabilirler.)
Fransızca kökenli elit kelimesinde en ufak bir olumsuz mânâ olmadığı gibi tam aksi, toplumun kaymak tabakası diyebileceğimiz bir anlam çıkmaktadır. Halk kelimesinin ise bir anlamı, bütün bir milleti kastederken, diğeri bir bölümünü (amma asla bölüp ayırt etmeden) kastetmektedir. Sadece bir tarif söz konusudur. Hal böyleyken, milletin birçok sahada yükünü çeken kesimi dışlar bir ifade kullanmak yanlış olduğu kadar yakışıksızdır da… Üstelik devlet idarecilerinin de elit tabakadan sayıldığını düşünürsek, nasıl bir tenakuza düşüldüğünü görmek güç değildir.
Gelelim çocukluğumdan beri bildiğim Atatürk Kültür Merkezi'ne… Henüz orta okul talebesiyken Türkçe öğretmenimizin götürdüğü Kuğu Gölü Balesi'ni hayranlıkla seyrettiğim, Kontes Maritza operetini zevkle dinlediğim bir kültür sarayı var hâfızamda… Mimarisini pek beğenmesek de çok yük kaldıran bu binada yetişkinlik yıllarımda çalıştığım dernek için düzenlediğimiz Klasik ve Tasavvuf Müziği Konserleri bütün canlılığıyla aklımda... 500 kişilik küçük salonu doldurduğumuzda duyduğumuz haz ve sayısını unuttuğum nice faaliyet… Bunların hiçbirisinde biz elit veya halk ayrımı yaşamadık. Elit de halk da hiçbir muamele farkı görmeden, zorluk yaşamadan, aynı koltuklarda oturup aynı müzik veya gösteriden zevk aldılar. Girişte hiçbirine elit misin halk mısın diye sorulmadı. Hani "sadece elit değil halk da girecek" dense bile yanlıştır zira bu bir zorlama değil talep meselesidir. Halkın da zevkleri farklıdır ama bir büyük devlet sanat kurumunun vazifesi de her zevke hitab eden değil kaliteli ve sanat zevki yüksek icraat yapmaktır. Atatürk Kültür Merkezi'nde arabesk konseri yapılmaz, asla hakir gördüğümden değil, yeri değildir de ondan… Ama arabesk müziği isteyen istediği yerde dinler, konserine de gider.
İnşallah, Atatürk Kültür Merkezi, bütün halkı kucaklayarak, kültür ve sanat seviyesini yükselten, bununla da kalmayıp batının ve bizim seçkin örneklerini insanımızla buluşturan bir mekân olarak toplumdaki boşluğu doldurur.