Sendikal Hak Ve Özgürlüklere Aykırı 5 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Geri Çekilmelidir !
15 Temmuz 2018 tarihinde yayınlanan 5 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle, Devlet Denetleme Kurulu’na geniş yetkiler tanındı.
Buna göre kararname ile “Kamu kurumu niteliğinde bulunan meslek kuruluşlarında, her düzeydeki işçi ve işveren meslek kuruluşlarında, kamuya yararlı derneklerle vakıflarda, her türlü idari soruşturma, inceleme, araştırma ve denetleme”yolu açıldı. Yine 5 Numaralı Kararname ile Devlet Denetleme Kurulu sendika, oda, meslek örgütü, vakıf ve derneklerde her türlü idari soruşturma, inceleme, araştırma ve denetleme yapabilecek ve ayrıca cumhurbaşkanı tarafından verilecek “diğer işleri” yapmakla yükümlü olacaktır.
Kararnamenin 6. Maddesine göre denetleme sırasında, denetlemeyi yürüten Devlet Denetleme Kurulu grup başkanı her kademe ve rütbedeki görevli için görevden uzaklaştırma tedbiri uygulayabilecek ve görevden uzaklaştırma tedbirinin uygulanmasını yetkili makamlardan isteyebilecek.
5 Numaralı Kararname ile getirilen bu anti-demokratik düzenleme, öncelikle hukuk devleti ilkelerine tümüyle aykırı olduğu gibi Anayasa’ya, yürürlükteki yasalara ve Türkiye’nin taraf olduğu Uluslararası Çalışma Örgütü’nün “Sendika Özgürlüğüne ve Örgütlenme Hakkının Korunmasına İlişkin 87. Sayılı Sözleşmesi başta olmak üzere ILO sözleşmelerine, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine, Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı’nın temel hükümlerine aykırıdır.
Anayasa’nın 104. maddesine göre kanunların açıkça düzenlediği konularda Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çıkarılamaz. Yine Anayasanın kanunla düzenlenmesini öngördüğü konularda da Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin düzenlenmesi olanaksızdır.
Anayasanın 51. maddesine göre sendika kurma hakkı ancak kanunla düzenlenebilir. Yürürlükte bulunan 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu bu çerçevede çıkartılmıştır. 6356 sayılı Kanunda sendikaların hangi kurallarla ve nasıl denetleneceği açıkça belirtilmiştir. Kanunun 29. Maddesine göre sendikaların denetimi sendikaların denetim kurulları ve yeminli mali müşavirler tarafından yapılır. Oysa Devlet Denetleme Kurulu’na yasayla verilmiş sendikal denetleme yetkisi yoktur ve olamaz.
“Ben istersem yaparım, hak-hukuk tanımam” yaklaşımı demokratik hukuk devleti ilkeleriyle uyuşmaz, uyuşamaz. Sendikalar, odalar, meslek kuruluşları, dernekler ve vakıflar üzerinde siyasal baskı yaratacak, onları siyasal otoritenin kölesi yapabilecek uygulamalar demokratik yaşamı güçlendirmez tam tersine yıkar, dağıtır, çürütür ve ortadan kaldırır.
12 Eylül Askeri Darbe döneminin yasalarına dönüş anlamına gelen ve içerdiği hükümler yönünden çok daha ileri düzeyde anti-demokratik hükümleri kapsayan 5 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi geri çekilmelidir.