stres-ve-goz | www.retina.tc
Stres, birçok hastalıkta tetikleyici rol oynayabilir. Gözde SSR (santral seröz koryoretinopati) nedeni belli olmayan ama ortaya çıkışında stresin önemli bir etken olduğu, genellikle kendisini sınırlayan, A tipi davranış şekli gösteren genç ve orta yaşlı erkeklerde daha sık görülen bir hastalıktır. 30-50 yaş arası erkeklerde kadınlara göre altı kat fazla görülür. A tipi davranış şekli aşırı hırslı, hassas, sabırsız ve obsesif kişilerin bir özelliğidir. SSR hastalığı 1866 da Alman göz hekimi von Graefe tarafından tanımlanmıştır. Başka hastalıkların tedavisinde kullanılan kortizon ilacının gözdeki SSR hastalığını tetiklediği bilinir.
Retina arkasındaki damarsal yapı olan koroid dokusunun aşırı çalışması sonucu, retinanın merkezi olan sarı nokta (makula) bölgesinde retina altından sıvı kaçağı olduğu için merkezi görme alanı kaybı olur, renkli görme ve görme kalitesi bozulur, ışık çakması olur, eğri ve az görme ortaya çıkar. Göz anjiosu ve sarı nokta tomografisiyle (OCT) tanı konur. İlk başta genellikle tek gözde görülür, fakat zaman geçmesiyle hastalık kronikleşebilir ve diğer göz de tutulur. İki SSR hastasının birinde nüks görülür. Geçmişte psikiyatrik hastalığın varlığı sık nükslerle birliktedir. SSR hastalarının %90’ı birkaç ay içinde kendiliğinden iyileşir. Tekrarlayıcı atakların varlığı, hastalığın altı aydan uzun sürmesi ve görme azalması durumunda tedavi yapılır. Düşük doz fotodinamik tedavinin olumlu etkileri vardır. Eğer SSR hastalığında yeni damar oluşumu görülürse göz içine anti-VEGF iğne tedavisi yapılır.
Stresin tetiklediği diğer bir hastalık, göz uçuğudur. Dudak ve burun çevresinde görülen uçuk virüsü (herpes simplex) göz kapaklarını ve kornea adı verilen saydam tabakayı da tutabilir. Göz kapağında görüldüğü zaman suçiçeği gibi çok sayıda içi su dolu kabarcıklar (vezikül) ağrılıdır. Gözün ön kısmındaki saydam tabakası olan kornea tutulduğunda herpetik keratit adı verilir. Göz ağrılıdır ve yabancı cisim hissi vardır. Göz kızarır ve sulanır. Kornea merkezinde olursa görme azalabilir. Eğer fark edilmez ve asiklovir anti-viral tedavisi gibi uygun tedavi yapılamazsa virüs iltihabı korneanın derin tabakalarına ilerleyip kalıcı görme kaybına yol açabilir. Bu hastalarda ileride kornea nakli gerekebilir.
Göz içi iltihabı olarak bilinen üveit ve Behçet hastalığı da stresten olumsuz etkilenir. Stresin üveit ataklarını tetiklediği bilinir. Behçet hastalığında göz içi iltihabına ek olarak ağızda ve genital bölgede yaralar çıkar, ciltte iltihap odakları vardır. Görme azalması ve göz önünde siyah noktalar ve uçuşmalar ortaya çıkar. Tedavisinde kortizonlu göz damlaları ve immünosüpresif ilaçlar kullanılır