SABAH - 02/06/2004 - Mehmet Barlas
Tarih, ezberlenilmesi gereken başbelası bir ders konusu mu?
Gün, horoz öttüğü için mi doğar?
İngiliz "The Guardian" gazetesinde, John Ezard'ın bir haberi vardı. Buna göre, İngiltere'yi işgal etmeye hazırlanan (1588) İspanyol Kralı 2'nci Filip'in "Büyük Armada"sını, İngiliz komutan Drake değil, biz Türkler (veya Osmanlılar) durdurmuşuz.
Bu tezi, tarih kitapları ile ünlü yazar-araştırmacı Jerry Brotton ortaya atmış.
Brotton'un anlattıklarına göre, o dönemdeki İngiltere Kraliçesi 1'inci Elizabeth'ın güvenlik şefi Sir Francis Walshingham, İstanbul'daki İngiliz Elçisi William Harborne'a bir mesaj göndermiş.
Bu mesajda, Türkler'in İspanyollar'a karşı tahrik edilmesi ve Akdeniz'de İspanyollar'la karşı karşıya getirilmeleri istenilmiş.
Bu da olmuş...
Osmanlı donanması Akdeniz'de harekata başlayınca, İspanyollar, bütün gemilerini İngiltere'yi işgal etmek için yola çıkan "Büyük Armada"ya verememişler.
Tarihe ilgi duyanlar, olayın sonunu bilir. 30 Temmuz 1588'de, Sir Francis Drake'in komutasındaki İngiliz donanması Gravelines deniz savaşında, İspanya'nın Büyük Armada'sını yenip, yok etmiştir.
Böylece İngiltere'nin İspanyollar tarafından istila edilmesi önlenmiştir.
Biliyoruz, 1800'lü yılların başında da, Napolyon İngiltere'yi istila etmeye karar vermişti.
Bu amaçla oluşturulan ve Fransız-İspanyol donanmalarından oluşan armada, 20 Ekim 1805'te, Amiral Horacio Nelson komutasındaki İngiliz donanması tarafından, Trafalgar'da yenildi.
Burada Osmanlı'nın katkısı var mı bilmiyoruz. Ama Cezzar Ahmet Paşa'nın daha önce Napolyon'u Akka'da yendiğini biliyoruz.
Bir de İngiltere'nin, Hitler tarafından istila edilmesi girişimi vardır 2. Dünya Savaşı'nda. Ama "İngiltere Muharebesi" diye bilinen girişim, Alman hava kuvvetlerinin (Luftwaffe), İngiliz savaş pilotları (Royal Air Force) tarafından yenilmesi ile, başlamadan sona ermiştir.
Osmanlı'nın İngiltere'yi istila edilmekten kurtardığı tezini ortaya atan araştırmacı-yazar Jerry Brotton'a teşekkür etmeliyiz.
Onun açıklamalarını okuyan İngilizler, belki minnet borcunu 500 yıl sonra ödemek için, Türkiye'nin AB üyeliği konusunda daha fazla çaba gösterirler.
Bazı İngilizler, böyle bir vefa duygusuna sahip olmayabilir.
Örneğin Winston Churchill, 1915'teki Çanakkale Harekatı'nı planlamış ve Boğazları geçerek, hem Osmanlı'yı çökertmeyi hem de Rus Çarlığı'na yardım götürmeyi amaçlamıştı.
Ama Müttefik donanması, Çanakkale'yi geçemedi. Sonuçta, güneyden yardım alamayan Rus Çarlığı, çöktü.
Bazı tarihçilere göre, Rusya'da Sovyet Rejimi'nin kurulması, Osmanlı'nın Çanakkale Zaferi sayesinde mümkün oldu.
Söylemek istediğimiz şu. "Tarih" gerçekten, ezberlenilmesi gerekli olan bir başbelası lise ders konusu değildir.
Eğer tarihe, yaşanılan ve devam eden bir süreç olarak bakarsanız, bugünkü olayları daha iyi anlarsınız.
Ve hatta yarın neler olabileceğini de, görebilirsiniz. Mesela 1'inci Dünya Savaşı'nı ve sonrasını derinine bilirseniz, "Irak Meselesi"ni farklı boyutları ile görmeniz mümkündür.