Dünyada Demokrasi, Adalet ve Haysiyet Ayaklanmaları: Devrimci Dalga – Herkese Mubarek Olsun!
Dünyanın gidişatını izlemek için daima büyük bir gayret içinde olduğumuz halde, itiraf etmek gerekir ki, Ahmet İnsel, Ocak ayı başlarında Açık Gazete içindeki kendi “Ufuk Turu” köşesinde bu konuyu gündeme getirmeseydi, başdöndürücü bir hızla değişen dünyanın gerçeklerine “ayılmamız” için en az birkaç gün daha geçmesi gerekebilecekti. Arap dünyasında yükselen müthiş isyan dalgasından, daha doğrusu, onun fitilini ateşleyen Tunus’taki başarılı halk ayaklanmasından söz ediyoruz. Tunus gençliği, uzak bir kasabada üniversite mezunu ama işsiz “işportacı” delikanlının polis devletinin hakaretine uğradıktan sonra incinen haysiyetini korumak için kendini yakması üzerine, onun tutuşan bedeninden oluşturduğu özgürlük meş’alesiyle ABD ve Batı destekli zalim ve yoz diktatörlüğün hırsızlık rejimini hayret verici bir süratle alaşağı etti – ABD’yi ve Tunus’un eski “efendi”si Fransa başta olmak üzere tüm eski, yeni kolonyalist Avrupa ülkelerinin yönetimlerini büyük bir şaşkınlığa, hatta hafif bozguna uğratarak... “Bozkır Yangını”
Açık Radyo’da o tarihten itibaren, bu sefer ipin ucunu hiç kaçırmadan meşalenin ışığını izlemeyi sürdürdük. Aynı ateş, 1968 Devrimi kuşağının çok iyi hatırladığı bir deyimle bir “bozkır yangını” gibi, büyük bir hızla yayıldı, birçok Arap ülkesini yaladı ve geldi Mısır’a dayandı. Şu satırların yazıldığı sırada Mısır toplumunun bütün kesimlerinden genç, yaşlı, dinci, dinsiz, başörtülü, “yarı-çıplak”, milliyetçi, enternasyonalist, çoluk, çocuk 2 milyon insan başkent Kahire’nin büyük meydanında, o meydanın adına layık bir duruşla, 30 yıllık çürümüş, vahşi, haydut diktatörlüğe meydan okuyor, yalnızca özgürlük ve umut talep ediyordu – hemen şimdi! Bunun adına devrim diyorduk biz de. Karşısında duvar gibi dikilen robocop ordusuna tek başına molotof kokteyli fırlatan genç kızın, sıyrılan pantolonundan görünen çiçekli donu, insanın aklına Eugène Delacroix’nın 1830 devrimini resmettiği “Özgürlük Halka Öncülük Ediyor” başlıklı tablodaki çıplak göğüslü özgürlük allegorisi genç kızı getiriyordu. Gözlerimizin önünde serpilip gelişen Mısır Devrimi’nde kadınlar ve gençler başı çekmekteydi. Devrim şimdi ve burada idi yani. Şair ve müzisyen Gil Scott-Heron, öfke-umut karışımı stili ile terennüm ettiği o benzersiz resitatif şarkısında devrimin televizyondan seyredilemeyeceğini homurdanmıştı, ama yanılıyordu, ve o da eminiz yanılmaktan mutlu olacaktı.
Bundan sonra ne olacak? Soru daima budur elbette. Çağın önde gelen bir diğer düşünürü Slavoj Zizek de, Guardian’daki “Arap Devrimci Ruhundan Neden Korkacakmışız?” başlıklı yazısında bu soruyu ortaya koyarken, şöyle de bir cevap getiriyor: “Mubarek, orduyu isyancıların üzerine gönderdikten sonra seçim kolaylaştı: Ya kozmetik bir değişiklik olacak artık ve böylece bir şeyin değişmesiyle herşey aynı kalacak, ya da gerçek bir kopuş yaşanacak… İşte hakikat ânı: Batılıların Mubarek için getirdikleri argüman, yani ‘ya o ya da kaos’ argümanı, onun aleyhine bir argüman aslında. Batılı liberallerin ikiyüzlülüğü nefes kesici: Kamuoyu önünde açıkça demokrasiyi desteklediler. Şimdi, halk zalim diktatörlere karşı din adına değil de laik özgürlükler ve adalet adına isyan edince de, birden derin kaygılara kapılıverdiler. Özgürlüğe bir şans doğduğu anda neden sevinç ve coşkuya kapılmayıp kaygıya garkolunduğunu anlayabiliyor musunuz kuzum?” Zizek, kendi sorusuna, yine 68 devrimi kuşağından olanların gayet iyi hatırlayacağı bir alıntıyla kendi cevap veriyor: “Mao Zedung’un eski düsturu bugün belki her zamankinden daha geçerli: ‘Gökteki cennetin altında büyük kaos var – vaziyet mükemmel yani.’”
İşin ironik tarafı, bu sinsi korkuların birden gözlerimizin önünde belirmesi, Arap dünyasında insanların yüzlerce yıllık “korku imparatorlukları”nı çürük bir perde gibi yırtıp atmalarıyla aynı âna denk geldi. Tamer Şaban adlı blogçunun hazırladığı o kısacık ama son derece ustaca kotarılmış vurucu videoda sakallı gencin haykırışı, bazı halklarda artık korkunun bir daha geri gelmeyeceğini bütün kesinliğiyle zihinlerimize çakmaktaydı: “Müslüman, Hristiyan veya Tanrıtanımaz!... Ne olursak olalım, lanet olası hak ve özgürlüklerimizi vereceksiniz ve bizi bir daha asla susturamayacaksınız!” (www.youtube.com/watch?v=DvoyfMLO6rU) Yerlebir olan –veya böyle olacağını pek yakında göreceğimiz- ikinci “tabu” ise, kuşaklar boyu zihinlerimize özenle yerleştirilmiş olan “Arap-çorap” ırkçılığı. Bizi sırtımızdan hançerlemiş, her millet hak ettiği yönetimle yönetilir “öz”deyişine uygun şekilde diktatörlerine layık yaşayan pısırık, pis Arap” anlayışı, yine görmek isteyenler için, ebediyen gömülmüştü. Kahire, İskenderiye, Süveyş ve diğer Mısır şehirlerinin meydanlarında, yollarında, köprülerinde ve sokaklarında korkunç diktatörlüğe barışçı bir şekilde başkaldıran milyonlarca insanın gözlerindeki haklı gazap ve kararlı coşkunun yanısıra, inkârı mümkün olmayan bir gururu görmemek için hakikaten “bakar-kör” olmak gerekirdi. Devrim yapmakta olduğunun bilincinden yansıyan bir gururu. Wallerstein, “İkinci Arap Başkaldırısı” diye adlandırdığı bu benzersiz olayın zaman içinde en büyük kazananının “elbette Arap halkları” olacağını söylerken, herhalde bunu kastediyor olmalıydı.