Misbah Hicri - GÜZEL VE ÖZLÜ SÖZLER
18 OCAK 2020 Cumartesi 12:15
Giriş Tarihi : 10-06-2018 22:10
Zaman zaman kimi gazetelerin köşelerinde ya da bir yazarın köşe yazısının sonunda ibret alma anlamında bir veya bir kaç söze rastlarsınız. Gazeteler bu güzel ve özlü sözleri sizin için araşıtır bulurlar. İbrat alalım diye. Kaçımız okuyoruz. Kaçımız o sözleri belleğimizde tutabiliyoruz. Kimi zaman söyleyeni, yazanı yanlışta yazılsa önemli olan o sözün içeriğidir. Konuşuldukça insanın ruhuna damla damla tat verir. Her söz kendi dilinde kendine has güzellikler taşır.
Bu konuda kimi zaman bazı yazarların bu işi kendine sorumluluk kabul edip toplumu özlü sözlerle düşündürme ve ufuklarını açma anlamında çalışmalara rastladıkça bir hoş olurum… Çünkü toplum olarak konuşmaya başladığımız zaman bir özlü sözle ya da bir ata sözü ile başlarız. Bazen bir kısadan hisse ile bitirir. Bazen de bir fabılla işi noktalarız.
Yapılan araştırmalar sonucu; “arı yarım kilo bal yapabilmek için iki milyondan fazla çiçeğe konup bitki özünü almak zorundadır,” deniliyor. İşte sözlerde böyledir. Yürek imbiğinden damıtılıp bu güne kadar gelirken bizim de ders almamız insanlığın erdemindendir. Alamayana zorla kabul ettirmek gibi bir lüksümüzde yok. İşte o sözlerden birkaç tane.
Bu gün bilgi üzerindeki sözlerle bir giriş yapalım. “Bilgi, büyük adamı alçak gönüllü yapar, normal adamı şaşırtır, küçük adamı ise kibirlendirir.” (Birigitte)
Konfüçyüs’ün şu sözünü okuyup bir düşünün. “ya bir yol bul, ya bir yol aç, ya da yoldan çekil.” Bunları anlamak, sözün tadına varmak için bilgili olmak şart değil; bunu anlamamak için aptal olmak lazım. Yine bir söz ve Konfüçyüs. “Bilgi insanı kuşkudan iyilik, acı çekmekten kararlı olmak da korkudan kurtarır. Ve bir söz daha; “bildiğini bilenin arkasından gideniz, bildiğini bilmeyeni uyarınız, bilmediğini bilene öğretiniz, bilmediğini bilmeyenden kaçınız.”
Kaç asırdır hala Mevlana’nın erdemli sözlerinden ilham alırız. “Ne kadar bilirsen bil, anlatabildiklerin karşındakinin anlayabileceği kadardır.” Önemli sözle yine Mevlana’nın deryasında kulaç atalım. “ Soru da bilgiden doğar cevapta…” Şu at nalı yapımcısının söylediği söze bakın. Hani hayatın her alanında at nalını uğur sayarız ya. Hatta bir çok kapının üzerinde bir at nalı durur. Çoğumuz belki bunun sebebini dahi bilmeyiz. Ama onun bir amaç ve gaye için kullananlar var olduğunu biliyoruz, uğur getirsin diye.
“Hoca” diye sormuşlar. At nalını evimizin kapısına asarsak uğur getirir mi? Hoca- zannetmiyorum. Onlardan her atta dört tane var ama bütün gün kamçı yiyip duruyorlar. Kimi zamanda tökezlenip düşüp ayak kırıyorlar. “Hatta işe yaramadıkları zaman o atların çayırlara terk edildiğini hep görürüz. Hani diyoruz ya “kelin dermanı olsa başına sürer.”
Bilgi bir hedef içindir. Bu hedefi öğrenmek için ve oku hedefe atmak için daha çök öğütleyici söze ihtiyacımız olduğuna inanıyorum. Hedefi olmayan bilgi bir işe yaramaz derken Montaigne nin bu sözünü ezberlemek gerekir. “Hedefi olmayan gemiye hiçbir rüzgâr yardım edemez.”
Birkaç söz yetmez. Yaşadıkça bize yeni sözler yeni öğütlere ihtiyacımız olacaktır. “İlim ile amel etmeyen âlim başkalarını girdirdiği halde kendisi çıplak olan iğne” gibidir (İmam Gazali)Bu güzel sözler arasında KocaYunus’u anmadan geçmek olmaz. “İlim ilim demektir/ ilim kendin bilmektir/ sen kendini bilmesen/ bu nice okumaktır.”
Düşünür Bacon’un bu sözü bilginin gücünün ifadesi için yeterlidir sanırım. “Bilgi tek başına bir güçtür.” Mola Cami “Bilgiden başka hiçbir kuvvete heves etme.” Bu sözü düşündürücüdür. “Bilgi, bölüşüldükçe artan hazinedir”. (Bhartrihari) Şu sözleri yazarken ve sizlerde okurken bilginin gücüne ermeye çalışın. Bizler bilgiden başka her şeye heves ettiğimizi inkâr edebilir miyiz?
Peki, bir hazine olduğunu bilmemize rağmen kaç kişi bunu bölüşüyoruz. Ya yüzüne bakmıyoruz ya da kendi içimizde saklıyoruz. Bölüşürken de üstünlük anlamında kullandığımızın farkında değiliz, böbürlenme adına, ben biliyorum misali. Oysa bilgi bölüşüldükçe artar. Bilgi arttıkça insanın ufku genişler.
“İnsanın bilgisi artınca huzursuzluğu da artır.” Diyen Goethe ne kadar haklı. Şu sözü de yazıp bitmeyen konuyu burada bitirelim. “Bilgin ölse de yaşar, cahil yaşarken ölüdür.” Haydi kalın sağlıcakla. Bilginin erdemi ile buluşmak üzere…
ETİKETLER: GÜZEL VE ÖZLÜ SÖZLER