​Prof. Ortaylı: Türkler İçin Farsça Dilinin Önemi, Avrupalıların Yununca’ya Verdikleri Önem ile Eşdeğerdi | (İBNA)
_publish_dateThursday 11 May 2017 - 15:53
​Prof. Ortaylı: Türkler İçin Farsça Dilinin Önemi, Avrupalıların Yununca’ya Verdikleri Önem ile Eşdeğerdi
Prof.İlber Ortaylı İran'da yaptığı konuşmada:Türkler için Farsça dilinin önemi, Avrupalıların Yununca'ya verdikleri önem ile eşdeğerdi.Yununlar medeniyetinin başlangıcını temsile eder ama İran medenyeti Türkler için bir öğretmen ve yol gösterici vazefesini görmüştür.Türkler İslam dinini, edebiyet ve mimari kültürünü İranlılardan öğrenmiştir.''Dedi.
İran Kitap Haber Ajansı (İBNA) - Prof.Dr.İlber Ortaylı İstanbul'un 30.Uluslararası Tahran Kitap fuarı'nın Onur Konuğu şehri olması şerefine düzenlenen ''Dünya tarihinde İstanbul'un Yeri'' oturumunda konuşma yaptı.
Ortaylı konuşmasının başında İstanbul mimarisinin orjinal bir mimari olduğunu söyleyerek: ''İstanbul'da dört mimari çeşitini görebilriz. Birincisi late antiquity adlı verilen mimari çeştidir ve biz onun örneklerini iki Ayasofya'da görüyoruz. Onda sonra Bizans mimarisinin devri başlar.Bizans mimarisi birçok safhadan oluşuyor ve onun en geç safhasında İtalyan tesimiri gözükmektedir ama ithişam bakımından Roma mimarisi ile alakası yok.Daha sonra Osmanlı devri başlıyor ki onu Mimar Sinan devri olarak da adlandırabiliriz. Ondan sonra 18.yy başlar.Bu yüzyılda yapılan binalarda Baroque Ottoman mimarisi başaçeker. Daha sonra da 19 asırda Rokoko mimari ve daha sonra Neoklasisizm etkisini görüyoruz.''Dedi.
İstanbul'un kültürel tairhteki kompartmanların çok geniş olduğunu söyleyen Prof.Dr.İlber Ortaylı: ''Bizim Ermeni, Fransız, İtalyan, Yahudi mimarisini bilmemizlazım çünkü 16.asırdan bu yana bu milletlerden birçok mimar bizim yapılarımızda çalıştılar.''Dedi.
Ortaylı bugün İstanbul'un çok kalabalık olmasına rağmen eski minoritesinin kalmadığını söyleyerek: ''Biz eskiden birçok milleti içimizde barındıran bir imparatorluktur ama artık ulusal bir cumhuriyete dönüştük.Bunun için de 1980'den bu yana İstanbul'a yerleşen İranlılar, bizim için bir kazanç oldu.''Açıklamasını yaptı.
Ortaylı şimdilerde birçok gencin Farsça öğrendiğini söyleyerek: ''Ben çocukken bu kadar Farsça öğrenen Türk yoktu.Bu furya bizim nesille başladı. 19.asırda İstanbul'daki İran Medeniyati çok göze çarpıyordu. O dönem İranlıların kendi gazete, mezarlık han ve okulları vardı ama malesef bugün artık kalmadı. İstanbul’da hala Pahlevi dilini bilen Azerbaycanlılara rastlayabiliriz.''Dedi.
Prof Ortaylı İran ve Türkiye'nin birbirine çok iyi tanıması gerektiğini vurgulayarak: ''Turizim çok önemlidir. Son yıllarda enterensan bir şekilde Türkler İran'a kültürel gezi düzenlemeye başladılar.Ama turizimden daha önemli olan konu tercümedir. 1940'lı yıllara kadar Türkler Necati Lugal,Gölpınarlı, Adnan Sadık Erzi ve Tahsin Yazıcı gibi dünyadaki en iyi Persologlara sahiptirler.Şimdilerde tekrar İran ve Farsça dili Türkiye'de dirilmeye başladı.Türkler için Farsça dilinin önemi, Avrupalıların Yununca'ya verdikleri önem ile eşdeğerdi.Yununlar medeniyetinin başlangıcını temsile eder ama İran medenyeti Türkler için bir öğretmen ve yol gösterici vazefesini görmüştür.Türkler İslam dinini, edebiyet ve mimari kültürünü İranlılardan öğrenmiştir.''Dedi.
Ortaylı Türk dilinin %40'nın Farsça'dan gelme olduğunu söyleyerek: ''Edebi Türkçe'yi anlamak için Farsça ve Arapça bilmek gerekir. Osmanlı'da 18.asır Farsça devridir, hatta saraylarda bile Farsça konuşuluyordu. Farsçasız Türkçe olmaz. Türkler araplarla geç irtibat kurdular, bunun için de bütün Arapça kelimeler bize Farsça'dan geçti. ''Dedi.
Ortaylı elsinei selase'yi bilmeyen birisinin aydın sayılamayacağını söyleyerek: ''Tüm bilginler Arapça, Farsça ve Türkçe bilmeliler.Bu dillerden birisini bilmeyen her kimse yarımdır.
Ortaylı İran şiirinin önemine vurgu yaparak: Türkler Fars şiirinin müzikalitesini aldılar bu nedenle de bizim için Farsça şiiri çok önemlidir. Osmanlıda Farsça şiirini anlamayan biri şiiri anlayamazdı.Dünyanın en büyük Hafız şarihleri Türkler olmuştur. Sûdî Bosnevî’nin yazdığı şerih o kadar iyi ki İranlılar bile Farsça’ya çevirerek yayınladılar.'' Dedi.
_doc_id : 248107