Anasayfa » Sağlık & Yaşam » Vertigo Nedir, Nasıl Olur, Tedavisi ve Egzersizleri Nelerdir ?
Vertigo, kişilerin kendisinin veya çevresinin hareket ettiği ilüzyonuna yakalanması hastalığıdır.Baş dönmesi, denge kaybı ve denge bozuklu semptonları ile ortaya çıkan vertigo asli bir hastalık olmayan iç kulak ve sinir sistemi üzerinde meydana gelen ve bir çok hastalığın bir belirtisi olarak görülen bir rahatsızlıktır. Vertigo, iç kulak hastalığı olduğu için asli bir hastalık olarak da kabul edilse de işitme duyusu içindeki balans denge organının denge oluşturamaması durumu olarak tanımlanır.Bir çok hastalığın belirtisi olan vertigo şu sınıflalara ayrılır:
Benign pozisyonal vertigo; iç kulak kristallerinin oluşturduğu bir hastalık
Vestibuler nörit;denge sinirinin virüsler tarafından işgal edilmesi ile oluşan hastalık,
Labirentit: iç kulağın virüs veya bakteri enfeksiyonu oluşturması sonucu ortaya çıkan hastalık
Serebro Vaskular olay: beyin kanaması nedeni ile oluşan hastalık
Perilenfatik Fistul: iç kulaktan orta kulağa doğru sıvı sızması sonucu oluşan denge kaybı hastalığ
Superior kanal dehisensi: yüksek sesin, öksürüğün hapşırmanın denge kaybı oluşturması sonucu meydana gelen hastalık
Migren; baş ağrıları nedeni ile ortaya çıkan denge kaybı
Çeşitli ilaçların yan etkileri ile ortaya çıkan denge kaybı hastalığı olarak 9 a ayrılır.
Vertigo bir üst solunum yolu hastalığı olarak tanımlanabildiği gibi iç kulak hastalığı olarak da tanımlanabilir. Vertigo ortaya çıkmadan önce belirtileri ile kendisini belli eder. Vertigo belirtileri bir çok hastalığın belirtisi olarak ortay açıklayabileceği için her belirti asli bir vertigo belirtisi olmaz. Vetigo hastalarında görülen belirtiler şu şekildedir:
İç kulak hastalığı olan vertigo olan kişilerde en belirgin görülen belirti denge kaybı veya kişinin sürekli hareket ediyormuş hissine kapılmasıdır. Kişi kendisini hareket ediyor gibi görebileceği gibi çevresinin de sürekli hareket halinde olduğu hissine kapılır. Bu durumda kişi sürekli denge kaybı yaşar. Vertigo hastalığının en belirgin belirtisi denge kaybıdır.
Üst solunum yolu ve iç kulak hastalığı olarak tanımlanan vertigo hastalığında kişilerde iç kulak sıvı sızması, iç kulak iltihabı gibi durumlar söz konusu ise kişilerde sürekli kulak çınlaması ve ses duyma gibi rahatsızlıklar görülebilir.
İç kulak hastalığı veya iç kulak yolu iltihabı olarak adlandırılan vertigonun görülen en belirgin özelliklerinden biri de kişilerde işitme kaybına yol açmasıdır. İşitme kaybı yaşayan kişiler işitme azlığı veya duymama gibi şikayetlerde bulunabilir.
Denge kaybı olan vetigo kişilerde mide bulantısı ve mide bulantısına bağlı kusma belirtileri gösterebilir. Ancak her görülen mide bulantısı veya kusma vertigo belirtisi değildir. Bu nedenle kişilerde vertigo belirtileri görülüp görülmediğine dikkat edilmelidir.
İç kulak yolu hastalığı olan vertigo belirtilerinden biri de kulak akıntısı oluşması ve sıvı akıntısı görülmesidir. İç kulak denge sıvısı olarak bilinen sıvının sızıntı olarak dışarı akması ve denge sıvısının azalması nedeni ile kişilerde denge kaybı oluşur.
Vertigo hastalarının bir çoğunda görülen belirtilerden biri de gözlerde nemlenme ve yaşarma meydana gelmesidir.
Verigo Nasıl Geçer ?
Vertigo hastalığının en başarılı tedavi yöntemi Vestibuler rehabilitasyon olarak adlandırılan yöntemdir. Vestibuler rehabilitasyon, fizik tedavi ile rehabilitasyonun vertigo tedavisi olarak sentezlenmiş halidir. Vertigo tedavisi semptomatik ve belirtileri ortadan kaldırmaya yönelik bir tedavi yöntemi olduğu için şikayetleri ortadan kaldırmayı hedefleyen yöntemlerin bir araya getirilmiş halidir.
Vertigo hastalığı; tedavi edilerek bu hastalıktan muzdarip olan hastaların yaşam kalitesini yükseltmek, yaşlı hastaların vertigo denge kaybı sonucu düşmesini ve yaralanmasını önlemek amacıyla yapılır. Vertigo hastalığı tedavisi için kullanılan tedavi yöntemleri şu şekildedir:
Vestibüler Rehabilitasyon: Vertigo sorununu tetikleyecek tüm vücut hareketlerinin, diğer hareketlerin ve manevraları kullanılarak denge sistemin bozukluklarını düzelten ve iyileştiren bir tedavi yöntemidir. Vertigo tedavisi genellikle fizik tedaviye dayalı iken bulantı – kusma gibi belirtilerin görülmesi ile ilaç tedavisi uygulanan bir hastalıktır. Baş dönmesi ve bulantı bir arada olduğunda kişilerde oluşacak iştah kaybını ortadan kaldırmak için yapılan tedavilerde vertigo tedavisi kapsamındadır. Vertigo tedavisi için cerrahi yöntemlere baş vurulması da söz konusudur. Cerrahi operasyonlarda perilenfatik fistul ve Superior kanal dehisensi teşhisi olması durumunda geçerli olan cerrahi tedavi yöntemleri çok nadir olarak uygulanır.
Vertigo hastalığına yakalanan hastalar şu egzersizleri yapmalıdır:
Göz hareketleri: Başlangıçta yavaş yavaş başlanmalı,gözler sağa sola aşağı ve yukarı koordine bir şekilde hareket ettirilmelidir. Belirli bir ritimde yapılan bu hareketler 3. dakikadan sonra hızlandırılmalı ve yüksek ritimde yapılmalıdır.
Baş hareketleri: Vertigonun meydana getirdiği denge kaybını ortadan kaldırmak için baş aşağı ve yukarı sonra sağa ve sola dönderilmeli, gözler açık olarak başlayan hareketler gözler kapatıldıktan sonra devam ettirilmelidir.
Oturur pozisyonda yapılacak hareketler: Oturur pozisyonda omuzlarınızı sağa ve sola döndürün ve bu hareketleri hızlandırarak devam ettirin. Omuz hareketleri vücut dengenizi sağlayan bir egzersiz olduğu için sizi rahatlatacaktır.
Ayakta yapılacak hareketler: Ayaktayken dizlere kadar eğilip kalkın, elinize bir top alarak sağa ve sola doğru dönün. Kollarınız yere paralel olacak şekilde sürekli olarak topu bir elinizden diğer elinize ulaştırın.
Hareket halinde yapılacak egzersizler: Hareket halindeyken gözlerinizi kapatın ve adım atın daha sonra gözlerinizi açıp adım atmaya devam edin. Bu işlemi bir süre daha devam ettirin ve daha sonra elinizi havaya kaldırıp ters tarafa doğru dönün.Gözlerinizi kapatın ve sağ eliniz ile sola doğru bir kavis çizin. Çizdiğiniz kavisi tekrar geriye alın. aynı işlemi diğer aliniz ile de yapın. Bu hareketleri yaparak denge kaybı sorununuzdan kurtulabilirsiniz