Feza GÜRSEY ( ). - ppt indir
YayınlayanTatar Kilicli Değiştirilmiş 2 yıl önce
... konulu sunumlar: "Feza GÜRSEY ( 1921 - 1992 )."— Sunum transkripti:
1 Feza GÜRSEY ( )
2 Feza GÜRSEY Fizikte bulunmayacağı sanılan ayrıcalıklı grupların belirleyebileceği bakışımları araştıran Gürsey, kromodinamik ve elektromagnetik etkileşme yapan renkli kuvarklar ile zayıf(süresi 10 saniyeden uzun) ve elektromagnetik etkileşme yapan elektron, müon ve notrinolar gibi leptonları bir araya toplayan bileşik bir E6 grubunun içerdiği oktonyon cebrinin renk dinamiğiyle ilgisi olduğunu gösterdi.
3 Feza GÜRSEY Feza GÜRSEY; 07 nisan 1921’de doğar ve çocukluğunun çoğunu İstanbul’da Anadolu Hisarı’nda geçirir. Eğitimini üzerinde ailesi çok titizlikle durdu ve iyi yetişmesi için ellerinden yaptılar. Babası çok önemli bir bilim adamı, annesi Remziye Hisar hanımda çok akıllı ve üretken bir kişiydi. Feza GÜRSEY Galatasaray lisesinde öğrenim gördü. Çok başarılı bir öğrenci sayılmazdı. Derslerini sessizce dinler, ara sıra notlar alırdı. Sınav zamanında da arkadaşları sürekli ders çalışırken o başka konularla ilgilenirdi yılında liseyi bitirdi yılında da İstanbul Fen Fakültesi Matematik–Fizik bölümünü bitirir.M.E.B. tarafından yapılan sınavı kazanarak İngiltere’de doktora yapma imkanını elde eder.
4 Feza GÜRSEY
5 Feza GÜRSEY Feza GÜRSEY’ in okul hayatı boyunca, derslere fazla ilgi göstermeyen, sanki okula isteksiz gelen biri gibi görünmesine rağmen bu kadar başarılı olmasının sırrı neydi? Birincisi anne ve babasının çok başarılı olması ve kendine onları örnek alması ve sürekli araştırma yapma isteği ve meraklı olmasıdır. İkincisi de kişiliği gereği öğrenme isteği ve aydınlanmaya duyduğu arzudur. Feza Gürsey’e göre fizik, sadece Fen Bilgisinin bir dalı değildi. Hem insan yaşamı için hem de öğrenmek için merak ettirici bir konuydu. Fizik sadece bilmekle olacak bir şey değil. Yorum yapmak, üzerinde matematiksel oynaya bilmek gerekiyor. O fiziği bütün yaşamına uygulamıştı. Her zaman her yerde fizik, fizikle bir bütün gibiydi.
6 Feza GÜRSEY
7 Feza GÜRSEY Feza Gürsey Fiziği çözmekte çok uğraşmamıştır, o üzerine yoğunlaştığı konuyu çabucak kavrayan ve anladığını da anlatabilen birisiydi.Newton ve Marsel’e göre Klasik Fizik 19 Yüzyıl sonuna kadar astronomiye ve teknoloji meselelerini, karşılaştığımız tabiat olaylarını izah etmeye ve teknoloji meselelerini çözme gereği duyuyordu. Sorulan sorulara cevap alınamaması istenilen sonuçların alınamaması, sarsılmaz sanılan Klasik Fizik Kanunlarının bir tarafta yüksek hızlarda, bir tarafta atomik mesafelerde yetersiz kalıyordu. Artık Fiziğin daha çok araştırılıp daha çok öğrenilmesi gerekiyordu. Bununla birlikte fizikte bölümlere ayrılır, Çağdaş fizik, Modern fizik,...
8 Feza GÜRSEY Modern Fiziği besleyen iki kaynak vardır. Bunlar Realite ve Quantum Mekaniğidir. Realivite yüksek hızda Quantum mekaniğide atom aleminde Klasik Fiziği tamamlar.Modern Fiziği ince ve çok hassas davranarak maddenin en küçük yapı birimi olan atomu güneş sistemi boyundaki mesafelerden hatta çekirdek mesafelerinden incelemeye almışlardır.Elbette ana konuları bilmek çok girift tabiat olaylarını hemen anlaşılır hale getirmez. Daha derin araştırmalar sonucunda atom içerisinde bulunan nötron, plotondan daha küçük yapılı, başka momentli, başka elektrik yüklü, hepside kısa ömürlü parçacıklar çıkıyor.maddenin tam olarak şifresi çözülememiştir.
9 Feza GÜRSEY
10 Feza GÜRSEY İşte bütün bu kainat partikülleri kainattır ki ancak dev hızlandırıcı makinelerde, araştırmacı ve meraklı olan sabırla bilim adamları tarafından sağlanabilir. Bu sebepten dolayıdır ki fiziğin dalları oluşmuştur.bunlar; çekirdek altı fiziği, yüksek enerji fiziği ve partikal(parçacık) fiziği oluşur. Yüksek enerji fiziğine bir kuş bakışı yaparsak; uzun yıllardır verilen uğraşlar sonunda fiziğin en temelinde oluştuğu belirlenmektedir.Realivitenin ve Quantum mekaniğinin 30 milyar elektrovoltluk enerjilerinde 10 saniyelik zaman aralıklarında bile hala geçerli olduğu tespit edildi.
11 Feza GÜRSEY Her madde çeşidine birde anti madde tekabül eder. Partikülle anti partikülün kütleleri aynı, yükleri ters işaretlidir. Bu kanunlar deneylerle doğrulanmıştır. Bugün tanecikler arasındaki kuvvetler hakkındaki bilgimiz nedir? Şairler bile kendi çaplarında bilmeden fiziği çözmüş olabilir mi? Şu sözle de açıkça anlaşılıyor; “karşımda koca bir kainat yürür gibi” bu sözle yaşadığımız ortamın, soluduğumuz havanın yani yaşamda meydana gelen olaylar fiziğe bağlı gerçekleşen olaylardır. Fiziğe doğa, tabiat gibi bak da hem daha kolaylık hem de daha anlaşılırlık getiriyor. Feza Gürsey de fiziği doğa olarak gördüğünden hem daha kolay anlar ve başarılı olurdu, hem de daha kuvvetli bir anlatım kazanırdı.Karşısındaki fizikle ilgili bilgisi olmasa bile, o anlattığı konuyu anlardı, hem de hiç sıkılmadan ve öğrenme isteğiyle dolu olarak.
12 Feza GÜRSEY
13 Feza GÜRSEY Gerek dalındaki başarılarından gerekse bilgisinden ve deneyiminden dolayı 1950 yılında doçentlik unvanı aldı. Öğretim Üyeliği süresince Türk Bilim Tarihinin ilk ve son teorik Fizik kürsüsünün temelini oluşturan iki öğretim üyesinden birisidir. Fizikten bildiğimiz kuvvetli bir yer çekim kuvveti var. Bunun yanı sıra elektromanyetik kuvvetler mevcut. Bunlar uzun menzilli yani uzaktan tesir eden kuvvetlerdir. Partikül fiziği bize iki çeşit kuvvet daha kazandırmış oluyor. Kısa menzilli kuvvetler birbirine yaklaşırsa etki edebilir. Çekirdek kararlı halde olmasını sağlayan şiddetli kuvvetler oluşur. Çekirdeğin yapı biriminde proton ve nötron bulunur. Çevresinde de elektronlar bulunur. Nötr haldeki bir çekirdek elektron alış verişinde bulunmaz. Eğer elektron fazla yada yetersiz gelirse, elektron alış verişinde bulunur.
14 Feza GÜRSEY Elektrik yükleri farklı olsa da kütleleri birbirine yakın, hassaslarında benzeşen aileler teşkil ediyorlar. Birbirinden çok farkı olmayan geniş partikül aileleri de denir. Bu konuda matematiğin grup teorisi denilen dalı fiziğe yardımcı olur. Elektrik ve ucu iplik yükleri üçlü grup, sekizli grup oluştururlar. Bu guruplandırma sonucunda da periyodik dizilim oluşur. Buda kimyada yarar sağlar. Bütün olaylar birbiriyle bağlantı içindedir. Bir konuyu araştırırken fizikten, kimyadan, tarihten hatta coğrafyadan yaralanılır. Normal yaşantımızda bile fizikle veya diğer dallarla içice yaşıyoruz. Bu konuyu ayna kırıldığı zaman görüntünün, bazen kırıklı bazen pürüzlü olduğunu görüyoruz. Bu konuyu uzman bir fizikçide deneyler ve gözlemlerle inceler ve açısını ve kırılma açısını araştırır.
15 Feza GÜRSEY Bu yüzden de ecirlerin sorduğu soruları bilim adamları sorar; “kim kırdı bu aynaları” araştırırlar ve görürler ki aynanın kırık olduğu yok gelme açısı ve geri gitme açısının ve girdiği ortamının kırıcılık miktarından kaynaklanır. Fizik ilgilendiği konu ve anlatılış tarzı bakımından biraz ürkütücü gelebilir. Biz de fiziği Feza Gürsey gibi bir doğa olayı gibi karşılarsak anlamamızda, öğrenmemizde kolay olur. Feza Gürsey fiziği o kadar benimsemiştir ki, onunla bir bütün olmuştur. Bu yüzden fizik tarihinde çok yükselmiş ve bir çok ünlü bilim adamlarıyla birlikte çalışır. Ünlü bilim adamlarının vermiş olduğu konferanslarda yer alır ve söz hakkı ona da verilir. O da gerek yabancı dinleyiciler gerekse yabancı bilim adamları tarafından tek bir kelimesi kaçırılmadan dinlenirdi. Bildiklerini çok iyi bir şekilde yansıtırdı.
16 Bu tür başarılar tabi ödülsüz olmazdı:
Feza GÜRSEY Bu tür başarılar tabi ödülsüz olmazdı:
17 Feza GÜRSEY 1969 Tübitak Bilim Ödülü
1977 S.Glashow ile birlikte J.R.Oppen Heimer Ödülü 1981 College ‘de France’de konuk prof. Ve College’de France Madalyası 1984 İtalya Cumhuriyet’ince verilen Commedotore unvanı 1986 Romada Konuk Profesörlük ödülü 1989 Türk Amerikan Bilimcileri ve Mühendisleri Derneğinin Seçkin Bilimci Ödülü 1990 Galatasaray Vakfı Madalyası
18 Feza GÜRSEY Fizik insan yaşamını araştırma, kolaylaştırma en önemlisi de merak ettirme ve soru sordurmadır. Fizik öğrendikçe genişler ve birbirinden ayrılmaz. Bir konuyu araştırıp öğrenince insani bir duygu olan merak ortaya çıkıyor ve sürekli araştırılıyor. Feza Gürsey’de fiziğin hep geliştiğini ve ilerlediğini biliyordu, bu yüzden hep öğrenmeye, araştırmaya devam etti. Feza Gürsey’in amacı ünlü olmak veya ünlü kişilerle bir arada bulunmak değil, onun amacı bildiklerini öğretmek vatanına ve milletine yararlı insanlar ve çalışkan bir nesil yetiştirmek istiyordu. Feza Gürsey bu merakı ve öğrenme isteği ile dolu kişiliğini anne ve babasına duyduğu özentiden mi yoksa öğrenmeyi ve öğretmeyi sevdiği için mi başarılı olduğunu merak edipte sorsak.
19 Feza GÜRSEY
20 Feza GÜRSEY Başarı istemenin yarısıdır. Tabi bu da sadece istemekle olmaz. Aile içindeki durum ve yaşadığımız çevre bizi nereye çekerse biz oraya yöneliriz. Örneğin ekonomik bakımdan zengin bir ülkede eğitime çok önem verilerek bütün teknolojik aletler geliştirilir. İnsan toplumun parçasıdır. Toplum da tabiat içinde yerini alır. Bu yüzden temel tabiata dökülmelidir. Toplum temel bilime dönük olduğu nispette bilim de insanlara uygulamalı meyvalarını bırakır. Temel bilim unutulursa toplumlar teknolojiden yoksun ve fikir yoksulluğundan kurtulamaz. Yani Feza Gürsey anne ve babasının yetiştirmiş olduğu kişilik bakımından hem de almış olduğu eğitimin kalitesi bakımından önemli bir mevki ve yararlı bir insan olmuştur. Her şeyi silip atsak bile yüksek Enerji Fiziği gibi son bir özü kalıyor. O da güzelliği bir taraftan temel bilim derin bir gerçeği aksettirdiği için, bir taraftan da lojik yapısı ve sadeliği bakımından güzel. Bir avuç insan eski dervişler misali tabiatın sınırlarında dolaşır dururlar. Şairin dediği gibi:
21 Feza GÜRSEY Muhyiddinem dervişem Hak yoluna girmişem Onsekizbin alemi Birzerrede görmişem
22 Feza GÜRSEY Ne yaparsak yapalım bütün yollar bir noktada birleşiyor. Bilimler dallara ayrılsa da yarar ve teknolojik açıdan bir araya gelip bir noktada toplanabiliyor. Feza Gürsey gibi bizde uğraştığımız işe kendimizi vermeli ve yararlı bir fert olmaya çalışmalıyız. Bizler Türk olarak böyle başarılı bir bilim adamıyla gurur duymalı ve onun izinden giderek gerek fizik gerekse bilimin diğer alanlarında başarılı insanlar yetiştirmeliyiz veya yetişmesi konusunda üstümüze düşen görevi yapmalıyız. Bilime yapmış olduğu katkılarından dolayı Feza Gürsey’e ne kadar teşekkür etsek azdır. Büyük bir insandı ve gerektiği gibi yaşadı.
23 Feza GÜRSEY
24 Feza GÜRSEY Not: Böyle değerli bir bilim adamını tanımamıza vesile olduğu için öğretmenimize teşekkür ederim. Kaynaklar : Yeni Bir Alem Yüksek Enerji Fiziği Prof. Dr. Feza Gürsey Ortadoğu Teknik Üniversitesi 1968 Bilim Ödülü Töreni Konuşması Merkezi/Feza_Gursey_TR.htm paket/biliminsanlari/turkbilimadami/index.htm Hazırlayan : Zahide Uygun ; Balıköy Lisesi 2005
25 Fizik ve Fizik Öğretimi
"Feza GÜRSEY ( 1921 - 1992 )." indir ppt