Sinema yasası: Neden tartışılıyor, yeni yasa çözüm olacak mı? - Kültür Sanat haberleri
18.01.2019 22:49 /
Sinema filmlerinin değerlendirilmesi, sınıflandırılması ve desteklenmesini düzenleyen kanundaki değişiklikler bugün TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Böylece 2004’te kabul edilen 5224 sayılı kanunda 11 değişiklik yapıldı. Peki bu yasa nasıl gündeme geldi ve yeni düzenlemeyle sorunlar çözülebilecek mi? Bilet fiyatları yasa nedeniyle artacak mı?
Sinema filmlerinin değerlendirilmesi, sınıflandırılması ve desteklenmesini düzenleyen kanundaki değişiklikler bugün TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Böylece 2004’te kabul edilen 5224 sayılı kanunda 11 değişiklik yapıldı.
Anadolu Ajansı (AA) Ekim 2018’de Bakanlık’tan aldığı bilgilere dayanarak hazırladığı haberde, Türk dizilerinin dünyaya ihracını artırmak ve Türkiye’yi yurt dışında tanıtmak için bir yasal düzenlemeye gidileceğine yer verilmişti.
Bakanlık’ın AA’ya verdiği bilgiye göre, 350 milyon doların üzerindeki ihracat geliriyle ABD’den sonra ikinci sıraya yerleşen Türk dizileri, 500 milyonun üzerinde kişi tarafından izleniyor, bu da Türkiye için hem önemli bir döviz geliri hem de turizm için tanıtım imkanı sağlıyor.
Fakat Aralık ayında film yapımcılarının sinema salonlarıyla, özellikle de Mars Grubu’yla yaşadığı “patlamış mısır krizi” yasa çalışmalarının hızlandırılmasına ve bu konunun da düzenlemeye dahil edilmesine yol açtı.
PATLAMIŞ MISIR TARTIŞMASI NASIL BAŞLADI?
Türkiye’de sinema salonları, bilet satışlarından elde ettikleri gelirin yarısını yapımcıya veriyor.
İlk olarak Aralık ayında Cem Yılmaz, Twitter’da yaptığı paylaşımda yeni filmi Karakomik Filmler’in vizyona adaletli bir şekilde girmesi için beklediğini söylemişti:
“Emek verdiğimiz filmlerin en adaletli şekilde seyircisiyle buluşacağı günü bekliyorum. Film bizim, film sizin… Mısıra değil filme bilet alan milyonlarca seyircimize sorumluluğumdur.”
Bunun üzerine Mars Grubu Kurumsal İlişkiler Direktörü Aslı Irmak Acar’ın “Cem Yılmaz olmazsa başka Cem Yılmazlar çıkar, onlar film çekmezse çekeni bulacağız” sözü tartışmaları alevlendirmişti.
Tartışmaların büyümesiyle Şahan Gökbakar da sosyal medya hesabından yayınladığı bir skeçle anlaşmazlığın nedenini takipçilerine aktarmıştı.
Bu süreçte ODTÜ Sinema Topluluğu, “Ben filmimi 10 lira kardeşler mısır da bedava der yine gösteririm” diyen Cem Yılmaz’a filmlerini amfilerde gösterme daveti yaptı. Topluluktan yapılan açıklamada Cem Yılmaz’dan bir yanıt gelmemesi üzerine, “Cem Yılmaz medyada bu konu üzerinde dikkat çekmeye devam ederken davetimizi yok sayarak aslında açıklamalarında samimi olmadığını göstermiş oldu” denildi.
YILMAZ ŞÖLE YANIT VERDİ:
Öte yandan Mars dışındaki sinema zincirlerinden Cinemapink’in Genel Müdürü Selim Yavuzoğlu da Cem Yılmaz ve Şahan Gökbakar’a ne isterlerse vermeye hazır olduklarını söyledi.
Yavuzoğlu, “Mars pazarın yüzde 44’üne sahip. Geride yüzde 56 var. Birçok sinema işletmecisi ile görüşüyoruz. Buradan Cem Yılmaz, Şahan Gökbakar ve Yılmaz Erdoğan’a çağrıda bulunuyorum. Ne istiyorlarsa vermeye hazırız. Gelin filmler gösterime girsin. İzleyiciyi cezalandırmayalım. Sinema salonlarını gece geç saatlere kadar çalıştırmaya hazırız” dedi.
YÖNETMENLER VE ÖRGÜTLER NEDEN ELEŞTİRDİ?
Fakat Bakanlık’ın düzenlemesine meslek örgütleri ve yönetmenlerden itirazlar geldi.
Aralarında Nuri Bilge Ceylan, Çağan Irmak, Erden Kıral, Kadir İnanır, Derviş Zaim, Reis Çelik ve Yılmaz Erdoğan’ın da bulunduğu yönetmenler ortak imzalı bir bildiriyle yasayı eleştirdi:
“Özellikle sınıflandırma ve değerlendirme ile ilgili maddelerinde, ‘komisyonca uygun bulunulmayan filmler ticari dolaşıma ve gösterime sunulamaz’ önermesi daha ileri bir kanun ruhuna terstir. Bu önerme olmamalıdır.”
Yönetmenlerin dışında Oyuncular Sendikası da “Komisyonca uygun bulunmayan filmler ticari dolaşıma ve gösterime sunulamaz” maddesini, “Cümle içerisinde dahi bir sansür algısı yaratan bu maddenin, çağımıza ve sinemanın ruhuna aykırı olduğu su götürmez bir gerçektir” ifadeleriyle eleştirdi.
BAKANLIK SANSÜR ELEŞTİRİLERİNE NE YANIT VERİYOR?
Bakan Ersoy, “Oradaki endişelerini de çok yersiz buluyorum. Geriye dönük beş yılda binlerce film yayınlanmış sadece üç tanesine yasaklama getirilmiş, pornografik içerikli filmler onlar da. Gidin bakın o filmlere siz de hak verirsiniz” dedi.
Ersoy’un kastettiği filmlerden biri Danimarkalı yönetmen Lars von Trier’in ödüllü Nymphomaniac (İtiraf) filmiydi.
Nymphomanıacthemovie.comYasaklanan filmde seks bağımlılığı konusu işleniyordu
Film, 2014’te Sinema Genel Müdürlüğü’ne bağlı Değerlendirme ve Sınıflandırma Üst Kurulu tarafından yasaklanmıştı.
Yasak kararı üzerine Özen Film yöneticisi Mehmet Soyarslan, filmin pornografik olmadığını söylemiş ve “Bu film bütün ülkelerde, hiçbir detay planı mozaiklenmeden 16 ila 18 yaş sınırı alarak gösterilmektedir. Estetik ve sanatsal değerinin yanı sıra, toplumun bilgi ve kültür zenginliğine bu derece etki yapacak ve seyirciyi düşünmeye, araştırmaya sevk edecek bu film ülkemiz insanına layık görülmemiştir” demişti.
BİLET FİYATLARINI ETKİLEYECEK Mİ?
Yasada, “İlk seans, öğrenci halk günü gibi gelenekselleşmiş indirimler ile okullara, meslek gruplarına, belirli yaşın üzerindeki kişilere yapılacak benzeri indirimlerin, işletmeciler ile filmin yapımcısı ve varsa dağıtımcısı arasında yapılacak sözleşmelerle” belirleneceği yazıyor. Bu madde de indirimli biletlerin fiyatlarının artmasına veya ortadan kalkmasına yol açabilir.
Yapımcı Serkan Çakarer de bloğunda yayınladığı yazıda sinema seyircisi ve TL cinsinden hasılatın son yıllarda artmasına rağmen euro ve dolar cinsinden hasılatın 2018’de gerilediği ve 10 yıl öncesinin altına düştüğünü söylüyor. Çakarar’e göre bu durum sektörün en büyük oyuncusu Mars sinemalarını 2016’da dolar kuru 2,8’ken 800 milyon dolara alan Koreli CJ CGV grubunu derinden ekiliyor.
TÜİK verilerine göre ilk defa 2012’de 10 TL bandını aşan ortalama bilet fiyatları Aralık 2018’de 17,5 TL idi. Sinema salonları bilet fiyatlarını her yıl artırsa da döviz cinsinden bilet fiyatları 2004’ten bugüne en düşük seviyesinde.
CEM YILMAZ VE ŞAHAN GÖKBAKAR FİLMLERİNİ VİZYONA SOKACAK MI?
Yeni yasa, yapımcılarla sinema salonlarının anlaşmazlığını kamuoyuna taşıyan, mevcut şartlarda filmlerini vizyona sokmayacaklarını söyleyen Cem Yılmaz ve Şahan Gökbakar’ı tatmin etti.
Şahan Gökbakar ise Recep İvedik 6’nın vizyona girmesi için dağıtım şirketi United International Pictures ile anlaştı. UIP’ın internet sitesinde filmin 8 Şubat’ta sinemalarda olacağı yer alıyor.