Albatros Nedir? Özellikleri Nelerdir?
admin | 28 Şubat 2016 | Genel, Hayvanlar Alemi
Albatroslar fırtınakuşları takımının fırtınakuşgiller familyasına giren kuş türleridir. Albatros sözcüğü, İber yarımadasında ve Antil denizinin güneyindeki adalarda büyük deniz kuşlarına ve Antil denizinin güneyindeki adalarda büyük deniz kuşlarına ve pelikanlara verilen İspanyolca ve Portekizce “alcatraz” sözcüğünden gelmiştir.
Albatroslar genel olarak Diomedea ve İslialbatros olmak üzere iki cinse ayrılır. Diomedeanın 12 türü islialbatrosun 2 türü vardır. Bunlar, kuyruklarının uzunluğu da dahil olmak üzere değişik vücut yapıları gösterirler. Çoğu albatroslar genellikle güney denizlerinde yaşarlar. Fakat Galapagos’da yaşayan dalgalıalbatros tropikal bölgelerde yaşayan tek albatros türüdür. Kısa kuyruklu albatros, Laysan albatrosu ve siyah ayaklı albatros ise Büyük Okyanusun kuzeyindeki adalarda yaşarlar.
Albatrolar, 3,5 metrelik kanat açıkğıyla kuşlar arasında en büyük kanat açıklığına saliptir. Kanatların eni uzunluğa oranla çok azdır. Aerodinamik bakımdan çok etkili olan kanatlar, çırpma işlemini yeterince yerine getirmek için güçlü bir hava akımına gereksinir. Bu nedenle albatroslar denizlerin rüzgarlı kesimlerinde uçarlar. Albatroslar kalın yapılı kuşlardır. Vücut ve kanatlar, sırt ve arkada koyulaşan, kahverengi beyaz tüylerle kaplıdır. Baş büyük, bacaklar kısadır. Arka parmak körelmiş ya da bütünüyle yok olmuştur. Diğer üç parmağın arasında bir deri gerilir. Sağlam ve kıvrık bir gagaları vardır. Koku alma duyuları yüksektir. Albatrosların en belirgin özelliklerinden biri saldırıya uğradıklarında midelerindeki yağlı maddeyi kusmalarıdır. Midedeki yağ madde bir savunma aracı görevi görür.
İslialbatrosun dışında albatroslar birlikte yaşama eğilimi gösterirler ve toplu yuva yaparlar. Diomedea cinsi albatroslar daha çok ıssız okyanus adalarında, yüzlerce ya da binlercesi bir arada ürerler. Laysan ve siyah ayaklı albatros gibi ufak yapılı albatroslarda 60 gün dolaşan albatros ve kralalbatros gibi iri yapılı olanlarda ise 70-80 gün süren kulakça devresinde dişi ve erkek sırayla kuluçkaya yatarlar.
Dalgalıalbatrosun dışında bütün albatroslar, eylül ile ocak ayları arasında yumurtlarlar. Tropikal bölgelerde yaşayan tek albatros örneği olan dalgalıalbatros ise ilkbaharın sonunda ve yazın başında, mayıs ve haziran ayları döneminde yumurtlar.
Albatrosların yuva yapma süresi çok uzundur; bu nedenle bazı büyük türler her yıl yumurtlayamazlar. Yavruların yumurtadan çıkmalarıyla uçmaya başlamaları arasında geçen süre küçük türlerde 2,5-3 ay arasındadır. Büyük türlerde ise bu süre 8-9 aya kadar uzayabilir. Örneğin kralalbatros için tüylenme süresi 243 gündür. Dolaşanalbatros aralık sonlarında yumurtlamaya başlar; nacak bazı türleri şubat ayına kadar hiç yumurtlamazlar. Yavruların gelişmesi çok hızlıdır; ağırlıkları günde 100 gram kadar artar. Yavrular yumurtadan çıktıktan yaklaşık olarak altı ay kadar sonra ergin albatrosların ağırlıklarına erişirler.
İslialbatrosların iki türü olan Phoebetria pusca e Phoebetria palpebrata büyük topluluklar halinde yaşamazlar. Atlas okyanusunun güneyinde ve Hint okyanusunun ılıman bölgelerinde bulunurlar. Öteki albatros türleri yuvalarını yüksek kayalara yapalar.
İslialbatrosları Diomedea cinsinin türlerinden ayıran başlıca özellik, ilkinin tüylerinin kara oluşu, gözlerinin çevrisinde yarım bir beyaz yuvarlak bulunması, kantarlının dar, kuyruğunun uzun oluşudur. Vücut ölçülerinin oranının uçuş için son derece elverişli oluşunun yanı sıra yapıları ince ve güzeldir. İslialbatroların her iki türü de görünüş bakımından aynı irilikte olup, uçuşa öteki albatros türlerine oranla çok daha elverişlidirler.
Koku alma duyuları çok gelişmiş olan albatrosların hemen hemen bütün türleri göçücü kuşlardır. Üremedikleri yıllarda Atlas okyanusunu ve Büyük okyanusu aşarak göç ederler.
Büyük okyanusun kuzey kesimlerinde milyonlarca albatros bulunmakla birlikte bunların çok azı Atlas Okyanusunun kuzey bölgelerine geçer. Ancak bu genellemenin dışında kalanlar da vardır. Örneğin diomedea inglica adlı albatros türünün taşıl kalıntılarına İngiltere ve Kuzey Amerika’da rastlanmıştır.
Kaynak: Hayvanlar Alemi Ansiklopedisi