Rota Hesaplama | Sen iste o hesaplasın!
Gün içinde yaşadığımız şehirler içerisinde ya da daha önce hiç gitmediğimiz bir yere doğru seyahatlerde bulunabiliyoruz. Araç trafiğine uygun olan tüm yolları bilmemiz ya da aklımızda tutmamız mümkün olmadığı için yapmak istediğimiz ya da yapmamız gereken seyahatlerde yol tariflerine ihtiyaç duymaktayız. Yapılan bu seyahatler için ihtiyacımız olan yol tariflerinde kendimize izlememiz gereken bir rota belirleyerek yola koyulabiliriz. Rota belirlerken kullanılan araç için en avantajlı olan tercih edilmelidir. Deniz yolu, hava yolu ve sonrasında kara yolu için yapılan rota belirlemeleri ulaşımda büyük kolaylık sağlamaktadır. Farklı alternatifler içerisinde en uygun olan rotanın belirlenmesi örneğin deniz yolu için geminin buzullara çarpmadan ilerlemesini, hava yolu için farklı hava yolu taşıtları ile olası kazaların önüne geçilmesi gibi durumları amaçlamaktadır.
Söz konusu olan rota ve rotalama ile ilgili olarak ayrıntılı bilgiyi yazımızda bulabilirsiniz. Bunun yanında rota hesaplaması ile ilgili açıklamalara da yer vermekteyiz.
Rota, genelde deniz taşıtları ile hava taşıtları tarafından kullanılan bir kavramdır. Bir taşıtın bulunduğu konum baz alınarak gidilecek olan nokta doğrultusunda izlemesi gereken düz hat rota ile belirlenmektedir. Türkçe’deki rota terimi İtalyanca rotta kelimesinin dilimize yerleşmesi ile birlikte kullanılmaya başlanmıştır. Rota, kullanılan sistemlere göre farklı şekilde adlandırılmaktadır. Buna göre; Amerikan sistemi kullanan ülkeler course ve Britanya sistemini kullanan ülkeler ise track olarak adlandırmaktadır. Amerikan sistemi dahilinde rotalama yapan ülkeler tarafından track sözcüğünün kullanılması uçağın yerdeki izdüşümünü belirtmektedir. Britanya sistemi dahilinde rotalama yapan ülkeler ise uçağın yerdeki izdüşümünü belirtirken TMG yani Track Made Good ifadesini kullanmaktadır. Britanya sisteminde yer alan TMG kısaltması actual TR (gerçek rota) şeklinde ifade edilmektedir. Amerikan sistemi ile Britanya sisteminin aynı anda kullanılması birtakım karmaşaları da beraberinde getirdiği için tek bir kullanım önerilmektedir. Uluslararası anlamda standardın sağlanması için ICAO tarafından rotanın track olarak ifade edilmesi uygun görülmüştür.
Rota Yol Hesaplama
Rota hesaplaması, esasında deniz taşıtları ve hava taşıtlarında kullanılmakta olan bir kavramdır. Ancak deniz taşıtları ve hava taşıtlarında için geçerli olan bir kavram rağmen içinde bulunduğumuz zaman diliminde kara taşıtları için de kullanılan bir kavram haline gelmiştir. Bir noktadan başka bir noktaya gidilmek istendiğinde iki nokta arasında ulaşım sağlanması için yol tariflerine her zaman ihtiyaç duyulmaktadır. Eski dönemlerde bir yere gitmek için yol bilgisi olan bir yakınımızdan ya da seyahat sırasında karşımıza çıkan bir kişiden yardım alınmaktaydı. Ancak günümüzde bu yol tarifleri için kişilerden yardım almak yerini teknolojik aletlerle yapılan yol tariflerine bırakmıştır. Yol tarifi için araçlara takılan özel aletlerde, kullanılan bilgisayarlarda ve hemen hemen herkesin sahip olduğu akıllı telefonlarda bulunan navigasyon özelliği ile iki nokta arasındaki ulaşım sağlanabilmektedir. Navigasyon ile rota belirlemek için öncelikle kişinin yola koyulacağı başlangıç noktası ile varmak istediği bitiş noktası belirlenmektedir. Başlangıç noktası her zaman kişinin o anda bulunduğu konum olmak zorunda değildir. Örneğin; kişi Antalya’da bulunurken İstanbul ile İzmir arasında rota belirlemek isteyebilir. Belirlenen başlangıç ve bitiş noktası harita üzerinden yol tarifi yapmaktadır. Bir kişi tarafından alınan yol tarifi yardımı ile sadece gidilecek nokta bölgesel olarak öğrenilebilirken navigasyon ile mahalle, cadde ve sokak konumuna kadar tarif alınabilmektedir. Navigasyonun tercih edilmesini artıran özelliklerinin biri de iki nokta arasındaki yol alternatifleri sunmasıdır. Yol tarifi alternatifleri ile hangi yolun kaç kilometre uzunluğunda olduğu ve normal şartlarda kaç dakika sürdüğü hakkında sürücüye bilgi verilmektedir. Ayrıca bu yol alternatifleri sunulurken trafik yoğunluğunun da belirtiliyor olması araç kullanıcıları için büyük fayda sağlamaktadır. Özellikle büyük şehirlerde yola çıkan araç kullanıcılar için çok önemli olan zaman, daha az yoğunlukta bir yolun tercih edilebilmesi ile büyük ölçüde kişiye kazanç olarak dönmektedir.
Navigasyon cihazlarının yol tarifleri için rota planlama özelliği bulunmaktadır. Rota planlama özelliğinde sürücüye hızlı, kolay, kısa ve ekonomik seçenekleri sunulmaktadır. Rota planlama özelliğinde yer alan bu seçenekleri kısaca açıklayalım;
Hızlı : Harita üzerinde yer alan yollardan trafik ışıklarının ve dönüşlerin en az olduğu yol seçeneği gösterilir.
Kolay : Bu seçenek ile genellikle çevre yolları gösterilmektedir. Çevre yolları; trafik yoğunluğu yüksek olmayan, az dönüş bulunan ve araçların akıcılığı fazla olan yollardır.
Kısa : Araç sürücüsüne iki nokta arasındaki en kısa yol seçeneği sunulmaktadır. Varılmak istenen noktaya en kısa yoldan ulaşmak isteyen sürücülerin çok dönüşlü yollardan gitmesi gerekebilir. Ayrıca rota planlamada kısa yol seçeneğinin tercih edilmesi sürücüyü çevre yolundan tali yola sokabilir, ardından tekrar çevre yoluna çıkarabilir. Bunun yanında kestirme yol belirlemeleri ile düzgün olmayan yollarda seyir edilmesine sebep olabilir. Bu tür yollar hem sürüş keyfine hem de kullanılan araca zarar verebilmektedir.
Ekonomik : Haritada belirlenen ekonomik yol gösterimi yol konusunda hız sınırı olan seçenekleri sunmaktadır. Hız konusunda sınırlama olan yollarda yakıt açısından daha düşük maliyet avantajı sağlanabilmektedir. Bu yollar genellikle zaman problemi olmadığı zamanlarda kullanılmaktadır.
Her sürücü için kullanılan rota planlama seçenekleri tercihe bağlı olarak değişmektedir. Ancak sürücüler tarafından rota hesaplamalarında şehir içi ve şehirler arası mesafelerde yapılacak olan seyahatler için kolay seçeneğinin seçilmesi tavsiye edilmektedir.
deniz yoluhava yolukara yolurotarota belirlemerota hesaplamayolyol seçenekleri