KUMKAPI DISI KILISESININ ISIM GUNU KUTLANDI
Dun Kilise takvimimize gore “Ikinci Zadik”, ya da “Yeni Pazar” yortusuydu. Kumkapi Disi mahallesindeki Surp Harutyun Kilisesi’nin isim gunu kutlamalarina Patrigimiz 2. Mesrob Hazretleri riyaset ettler. Surp Badarak’i kilisenin din gorevlisi Der Sahag Apega sundu. Kutsal Sofra’ya Vahram Sargavak Luleciyan, Artun Tekiroglu, Markar Esayan, Sevan Arabyan ve Ilyas Can hizmet ettiler. Coksesli ilahileri Norayr Kenan yonetimindeki Varvaryan Korosu seslendirdi. Koroya orgla ArdasesYahniyan eslik etti.
Surp Badarak bitiminde vaaz eden Patrik Hazretleri, Aziz Yuhanna’nin (Surp Hovhannes Avedaranic) Incil’inden alinti yaparak, “Biz de O’nun yuceligini, Baba’dan gelen, lutuf ve gercekle dolu olan Tek Ogul’un yuceligini gorduk” (1:14) ayetini acikladilar. Rab Isa’nin (Der Hisus) olulerden dirilisinin sadece kutlanilacak bir mucize olmadigini, bunun yanisira, insanlarin hayatini degistirecek, ruhani yasamimizi yenileyecek muhtesem bir olay oldugunu soyleyen Patrigimiz, Tarsuslu Aziz Pavlos’un (Surp Bogos) sozlerini animsatarak soyle dediler: “Isa’nin Rab oldugunu acikca soyler ve Tanri’nin O’nu olumden dirilttigine yurekten iman edersen, kurtulacaksin” (Rom. 10:9). Rab Isa’nin ilahi yuceligini “goren” ve bu ugurda yasamlari pahasina incilcilik gorevini ustlenen azizlerden Sahak Apega’ya deginen Patrigimiz, Ermeni asilli bu kesisin Imparator Valens doneminde, 4’uncu yuzyilda, Istanbul’da yasadigini anlattilar. Sahak Apega, Arius tarikatinin sapkin ogretilerini takip eden ve diger tum kiliseleri kapattiran Valens’ten defalarca Istanbul’daki Ortodoks Hristiyan kiliselerini yeniden ibadete actirmasi icin talepte bulunur. Imparator ofkelenir ve aziz kesise iskence edilmesi icin emir verir. Sahak Apega, Imparator’un savasta yenik dusecegini ve yanarak olecegini gordugunu soyler. Gercekten de, Gotlar’a karsi savasa cikan Valens, yenik duserek ahsap bir kulubeye siginir. Dusmanlari kulubeyi atese vererek imparatorun hayatina son verirler. O saatlerde, Istanbul’da tutuklu bulunan Sahak Apega, yaninda bulunanlara, “Valens yaniyor” der. Yeni imparator Teodos, Valens tarafindan hapsedilen tum Hristiyanlar’i azleder. Sahak Apega da denizkiyisina yakin bir yerde bir manastir kurar, ve bir cok unlu kesis bu manastirdaki rahipler topluluguna uye olur. Sahak Apega’nin manastirinin unu tum imparatorluga yayilir. 381’deki Evrensel Konsil’e de katildigi soylenen Sahak Apega, 380’li yillarda ruhunu Tanri’ya teslim eder. Istanbul’daki Ermeni Kilisesi tarihinin ilk unlulerinden olan bu aziz kesisin gerek cektigi elemler, gerekse manastirdaki yasaminin odaginda bedenin geciciligi, ruhunsa ebediligi inanci yatiyor, ruhunun kurtulusu icin her firsatta carmihin uzerinde olumuyle olumu yenen ve dirilisiyle bize yasam veren Diri Rab’bi mujdeliyordu. Patrik Hazretleri, vaazlerini “Krisdos haryav i merelots!” (Mesih olulerden dirildi) mujdesiyle noktaladi. Kiliseyi hincahinc dolduran imanlilar da coskuyla, “Orhnyal e harutyunn Krisdosi!” (Mesih’in dirilisi mubarek olsun!) diye yanitladilar.
Kiliseyi insa ettiren hayirsever Harutyun Amira Bezciyan ve bugunku hayirseverlerin muteveffa sevdikleri hokehankist dualarinda tek tek anildiktan sonra, Varvaryan korosunun olusturdugu gecitle ve coskulu Zadik ilahileriyle Patrik Hazretleri kiliseden vakif yonetim kurulu odasina gectiler. Burada, kilisenin isim gununu kutlamak icin gelen Eminonu Belediye Baskani Lutfi Kibirioglu’nu kabul eden Patrik Hazretleri, saygideger konukla yakinen ilgilendiler.
Kilisenin Varvaryan salonu da kilise gibi hincahinc dolmus, diger kilise vakiflarinin temsilcileri, diger semtlerden gelen imanlilar, ve Kumkapililar sevgi sofralari etrafinda toplanmislardi. Basmasada Patrik Hazretleri ile birlikte rahiplerimizden Der Sahak ve Der Yegise apegalar, Der Drtad Kahana, hayirseverlerimizden Dikran Gulmezgil, Kumkapi Disi Kilisesi vakif yonetim kurulu baskani Varujan Tavra yer almaktaydi. Ayrica Efrim Bag baskanligindaki Kumkapi Surp Astvadzadzin Patriklik Kilisesi vakfi yonetim kurulu uyeleri, ayni vakfin bir onceki baskani Zadik Toker, Surp Pirgic Hastanesi yoneticilerinden Vartan Hamurkesen, Eyup Surp Yegya Kilisesi’nden Krikor Mihciyan ve daha bir cok hayirsever oradaydi. Varujan Tavra’nin okudugu yillik vakif faaliyet raporundan sonra, sunuculugunu Harutyun Cilingiryan’in yaptigi sirin bir program sunuldu. Hayk Kececiyan org esliginde, ve daha sonra Norayr Kenan akapella sarkilar soylediler. Kumkapi Disi kilisesi vakfi 1700’uncu yil vesilesiyle Patrik Hazretlerine ve Der Sahak Apega’ya, kiliseye hizmetleri icin de Varvaryan korosundan Garbis Moskofyan’a ve vakfin bir onceki baskani Dr. Garabed Yayla’ya birer gumus tabak hediye etti. Sunucu Cilingiryan, Sahak Apega’nin vaazleri sayesinde Kumkapi Disi kilisesinde her hafta Zadik yasandigini ve artik kilisenin hep doldugunu soyleyerek, din gorevlisinin “vartabed” ve “episkopos” rutbelerini hak ettigini soyledi. Bunun uzerine salonda gurultulu bir tezahurat basladi. Arkasindan da yine sunucunun sarfettigi gereksiz sozlerle, ayni gurultulu tezahurat Patrigimiz icin tekrar edildi. Ancak Patrik Hazretleri, bu tur eylemleri kilise ortaminda dogru bulmadiklarini belli ettiler.
Patrik Hazretleri, sevgi sofrasindan ayrilmadan once, ozetle soyle konustular:
“Kumkapi Disi kilisesinin akareti yok. Vakfa ait bes kucuk evde de saniyorum 16 kisi yasiyor. Kilisenin masraflarini yonetim kurulu uyeleri kisisel cabalariyla karsiliyor. Ayrica dort odali rahip lojmani icin de saniyorum onbes milyarlik bir masraf oldu. Butun bu nedenlerden dolayi, normalde okulu bulunmayan vakiflarin kiliselerimizde madag tertip etmelerine izin vermiyoruz, ancak bu yil Kumkapi Disi icin bir istisna yaptik. Bu kilisenin canlandirilmasinda tum emegi gecenleri, din gorevlinizi, vakif yonetim kurulu uyelerinizi ve Varvaryan koronuzu tebrik ediyorum.
“Sinork Badriarkimiz’in doneminden beri, sadece Sahak Apega’nin degil, din gorevlisi olmak isteyen baska genclerin de okumalarini, yuksek tahsil gormelerini sagladik, bugun de sagliyoruz. Sahak Apega’yi da iste bu gibi basarili icraatlarda bulunabilmesi icin Patrikhane hazirladi, okuttu ve yine Patrikhane Kumkapi Disi’ndaki bu goreve 11 ay once atadi. Atamayi yaparken de bir lojman tahsis edilmesini ozellikle istedik. Hayr Sahak 1992’de rahip oldu, ancak cemaate en kalici ve en verimli hizmetinin su son 11 ayda gerceklestigini soylemek mumkun. Onun basarisi bizi sevindiriyor ve mutlu ediyor. Ancak bir din gorevlisine rutbe verilmesi meselesinin konusulacagi yer bu sofralar degildir. Cemaat yonetiminin nasil Kinaliada ve Kurtulus’taki kahvelerde gorusme konusu edilmesi yanlissa, kilise yonetiminde alinacak kararlarin ve din adamlarina verilecek rutbelerin de bu gibi kalabalik sofralarda alenen dile getirilmesi dogru degildir. Bir daha boyle bir seyin tekrar edilmemesini bekliyorum. Patriklik, bir takdir ve takdis makamidir. Cemaatimizdeki ruhanileri de sivilleri de ne zaman ve neye gore takdir ve taltif edecegimizi biliriz.
“Unutulmamasi gereken sey sudur. Kilisemizin birincil gorevi diger tum Hristiyan kiliseleriyle aynidir: Incil’i vaaz etmek ve ruhlarin kurtulusunu saglamak. Bunu bildigimiz her dilde ve her uygun sart ve zamanda yapmak kilisenin borcudur. Kilisemizin ikinci gorevi ise kendine hastir. Kilisemiz, Ermeni Kilisesi’dir, ve 1700 yildir Ermeniler’in Hristiyanliga yaptigi zengin katkiyi, kulturunu, yazisini, dilini, edebiyatini, hatta gerektiginde cemaati olusturan halkin muzigini, sarkilarini ve danslarini korumak ve himaye etmekle yukumludur. Aksi taktirde, kilisenin adini degistirmek gerekirdi. Turkce vaazler onemli hatta elzemdir, ancak bunun yanisira din kulturumuzun de yasatilmasi gerekiyor. Bunu burada da tum gorevlilerden bekliyorum.
Dort cemaat vakfi secimlerine yaklasik iki hafta var. Secim kulturumuz biraz zayif. Adaylar birbirlerini kiracak, tahkir edecek, kiskirtacak, cemaati bolecek soylemlere tenezzul etmemelidirler. Hizip, iftira ve karalama gibi saldirgan kampanyalar yerine, herkes yoneticiligine aday oldugu kurum icin gelistirdigi projeleri cemaate aciklamalidir. Secimden sonra herkes yine ayni sevgi sofralari etrafinda toplanacak, birbirinin gozunun icine bakacaktir. Ben bu hizmet yarisinda cemaate de, adaylara da basarilar diliyorum. Toplumumuz icin en hayirlisi olsun.”
Patrik Hazretleri daha sonra kilisenin bahcesini gozden gecirdiler, ve vakif yonetim kuruluna imkanlar dahilinde buranin da elden gecirilmesini, cevrenin duzenlenmesini, eski agaclarin budanmasini, yeni agac ve bitkilerin de uygun yerlere dikilmesini tavsiye ettiler. Onarimdan gecen rahip lojmanini da gezen ve cok begenen Patrigimiz, yoneticileri tebrik ettiler, Hayr Sahak’a da bu mekanda mutluluk ve basari dileklerinde bulundular.