Ne bütçe açığı, düpedüz iflas [Analiz: Semih Ardıç] - Tr724
Ana Sayfa Ekonomi Ne bütçe açığı, düpedüz iflas
Ne bütçe açığı, düpedüz iflas [Analiz: Semih Ardıç]
Bütçedeki bu sapmaya faiz haricindeki harcamalardan tasarruf edilmesi için tesis edilen ‘faiz dışı fazla’ (FDF) kalemi dâhil değil. Maliye Bakanı Naci Ağbal o kısmı geçiştirse de faiz dışı fazlada fazlalık yok, bilakis 12,5 milyar lira açık var. Esasında bütçe açığı 25,2 değil 37,7 milyar Türk Lirası.
Hükûmet 2016’nın Aralık ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden onay alırken 2017’de bütçe açığının 45 milyar lira olacağını taahhüt etmişti. Senenin ilk yarısında gelir ve gider arasında giderler lehine açılan makas, hükûmetin TBMM’ye, dolayısıyla vatandaşa verdiği taahhüdü yerine getirmeyeceğini ispat etti.
Kamunun kullandığı resmî taşıt sayısı 100 bin 784’ten 106 bin 406’ya yükseldi. Kamu kurumları bu kadar taşıt olmasına rağmen sivil plakalı araba kiralıyor. Onların gideri ayrı kalemde gösteriliyor. Kiralık binalar için de bütçeden 700 milyon liraya yakın ödeme yapılıyor. Uçak, helikopter, tekne, araba ve bina derken devletin senelik kira faturası 1 milyar lirayı aşıyor.
Bütçedeki kara delik büyürken faiz dışı fazlanın ortadan kalkması borç ödemelerinde anaparanın azalmaması manasına geliyor. 1990’larda olduğu gibi sadece faiz ödeyerek günü kurtarma alışkanlığı nüksetti.
Oysa Kemal Derviş, 2001 krizinin müsebbibi olan yüksek borçluluğu azaltmak maksadıyla FDF kaidesini tesis etmişti. Zira Türkiye’nin kamuda israfa son vermekten başka çaresi kalmamıştı. Aksi halde ne giderler azalıyor ne de anapara ödemesi yapılabiliyordu.
Borç katlandıkça vatandaşın cebine gitmesi icap eden para faize gidiyordu. Seçim meydanlarında bol kepçeden vaatte bulunan siyasetçiler iş başına geçtiğinde Hazine’ye yükleniyor, borç yükünü artıyordu.
Derviş’in programını takip etmekle en isabetli kararı veren AKP son üç senede farklı bir yola girdi. FDF küçüldü, küçüldü. Nihayetinde bu sene o kalem buharlaştı. Türkiye 20 milyar lira civarında FDF sayesinde kamu borcunun millî gelire (GSYH) oranını yüzde 40’ın altına indirmişti. Şimdi ibre yukarı döndü.
AKP lideri, Reis-i Cumhur Recep Tayyip Erdoğan daha evvel birkaç defa “niye bu kadar FDF veriyoruz.” diyerek buradaki kaynağa göz diktiğini ima etmişti. Erdoğan’ın bir dediğini iki etmeyen hükûmet tasarruf edip FDF hedeflerini tutturmak yerine har vurup harman savurmayı tercih ediyor.
–Erdoğan ve Başbakan Binali Yıldırım’ın kullandığı ‘gizli harcama giderleri (örtülü ödenek)’ 2 milyar lirayı yaklaşarak yeni bir rekor kırdı.
–TÜİK’in açıkladığı yüzde 5 büyümeye rağmen vergi gelirlerindeki artış giderleri karşılamadı.
–Enflasyon 2017’de yüzde 7,5 hedefinin semtine dahi varmayacak.
–İşsizlik yüzde 9’ indirilemeyecek, yüzde 10’un üzerinde inişli çıkışlı seyredecek.
–Ekonomi TÜİK’in ve hükûmetin güdümündeki medyanın tasvir ettiği tablodan fersah fersah uzak.
Nasıl 2017’de bütçe disiplini referandum uğruna feda edildiyse 2018 ve 2019 senelerinde de hükûmetin tek derdi ‘başkanlık seçimi’ olacak.
Bütçede kara delik büyüyecek, SGK’nın zararı katlanacak, bu yüzden de Hazine piyasadan daha fazla borç isteyecek.
Verilerin giderek eksiye dönmesinden daha vahim olanı kimsenin ‘eğriye eğri, doğruya doğru’ diyememesidir. Topyekûn bir hipnoz haliyle karşı karşıyayız. Erdoğan, dünyanın Türkiye’yi kıskandığını, gıpta ettiğini tekrar edip duruyor. Muhalifler için açık hapishaneye dönmüş bir memleketi kim, niye kıskansın?
Kuzey Koreliler’in kendilerini futbolda dünya şampiyonu zannettiklerine dâir rivayeti iletişim asrında afakî buluyordum.
Ekonomi bu kadar berbat halde iken bir asırdan fazla parlamenter sistemi tecrübe etmiş Türkiye’de milyonlarca kişi bin küsur odalı Saray’da mukim Erdoğan’ın propagandası ile amel ediyorsa komünist Kuzey Kore’de halk dünya birincisi olduklarına niye inanmasın!
ÖNCEKİ YAZISniper’lar da yıldönümü kutladı mı? [Ahmet Dönmez]
SONRAKİ YAZIErdoğan bir türlü anlatamıyor! OHAL bin yıl sürecek
Orhan mac 19 Temmuz 2017 at 16:53
Esasında tespitleriniz önemli. Ancak duygularınız tespit ve analizin önüne geçiyor . Tek bir hedefe kilitlenmişsiniz . Bu da yazılarınızın önünü tıkıyor ve çok daha bjrktif hale getiriyor . Daha sakin, daha ufku açık ve alternatifi fazla bakış açısı denemenizi tavsiye ederim .