Analiz: Özgün ve Ulusal Ar-Ge’ye Avrupa’da Yer Bulmak - MSI
Başlatan radar, Eki 04, 2017, 06:36 ÖS
Eki 04, 2017, 06:36 ÖS
Etkin Proje AB Projeleri Yöneticisi Dr. Rosen Dimov'un, MSI Dergisi'nin 145'inci sayısında yayımlanan "Özgün ve Ulusal Ar-Ge'ye Avrupa'da Yer Bulmak" başlıklı makalesinin tam metnine aşağıdan ulaşabilirsiniz:
MSI Dergisi'nin Nisan sayısında, ulusal ve özgün teknolojileri geliştirmenin önündeki en ciddi engellerden birinin finansman sorununu aşmak olduğundan yola çıkılarak, TÜBİTAK TEYDEB programları ile Teknopark/Teknokent ve Ar-Ge Merkezi desteklerinden söz edilmişti. Bahsedilen yerli Ar-Ge desteklerine ek olarak, Avrupa Birliği (AB)'nin değişik fonlarından yararlanmak ve hibe destekleri almak da mümkün.
AB'nin, birlik üyesi ülkelerin altyapı ve refah düzeyini eşdeğer ve yüksek bir noktaya ulaştırmak amacıyla çeşitli destek programları bulunuyor. Bu kapsamda, AB'nin politikaları ile uyumlu olacak biçimde belirlenen alanlarda, gerek üye ülkeler gerekse aday ülkeler arasında; iş birliğinin, uygulamaların ve teknolojinin gelişip yaygınlaşması destekleniyor. Türkiye de "aday ülke" konumu nedeniyle, 2002 yılından bu yana, bu destek programlarından yararlanabiliyor.
Eureka Projeleri, en az iki ülkenin katılmasını gerektiriyor. Katılımcı kuruluşlar, farklı niteliklerde olabiliyor. Örneğin, Türkiye'den bir şirket katılırken, diğer ülkeden üniversite, sanayi şirketi ya da sivil toplum kuruluşu katılabiliyor. Türkiye'den katılım ile ilgili olarak bütçede herhangi bir üst sınır bulunmuyor. Projelerde, küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ - AB, KOBİ'leri, 250'den az personel çalıştıran, yıllık cirosu 50 milyon avroyu veya bilanço tablosu 43 milyon avroyu geçmeyen şirketler olarak tanımlıyor.) harcamalarının en fazla %75'i karşılanırken büyük firmaların projelerinde, bu oran %60'ta kalıyor. Herhangi bir başvuru tarihi ve alan kısıtlaması bulunmuyor.
Eurostars Projeleri, piyasaya 3 yıl içerisinde sunabilecek projeleri destekliyor. Eureka'da olduğu gibi, bu projelere de en az iki ülkenin katılması gerekiyor ve katılımcı kuruluşlar, yine farklı niteliklerde olabiliyor. Türkiye'den, şirketler programa başvurabiliyor; üniversiteler ve diğer nitelikteki organizasyonlar, alt yüklenici olabiliyor. Bu programa başvuruda, iki koşul bulunuyor: Proje koordinatörünün Ar-Ge faaliyetleri gerçekleştiren bir KOBİ olması ve projenin çıktısının ticarileştirilebilmesi. Başvurular, Şubat ve Ekim aylarında kabul ediliyor. KOBİ'lerin harcamalarının %75'i karşılanırken büyük kuruluşların ise en fazla %60'ı karşılanıyor ve yine Eureka programında olduğu gibi, herhangi bir alanda proje önerisi verilebiliyor.
Eureka Tematik Programları, yalnızca belirli konular üzerinde yoğunlaşıyor. Türkiye'den yalnızca firmalar katılabiliyor; KOBİ'lerin harcamalarının yine %75'i; büyük firmaların ise en fazla %60'ı karşılanıyor. Savunma ve havacılık şirketlerinin ilgisini çekebilecek Celtic+, yazılım projelerine yönelik Eureka tematik programlarından biri olarak karşımıza çıkıyor. Horizon 2020'de de gündeme gelecek olan bulut (cloud), büyük veri (big data) ya da nesnelerin interneti (IoT) konularını da bu kapsamda değerlendirmek mümkün. Euripides'te, herhangi bir akıllı elektronik çözüm kabul edilebiliyor; ITEA'da ise yelpaze daha da genişleyebiliyor.
Horizon 2020 KOBİ Aracı, KOBİ'lerin hızlı ve idari süreçleri görece daha kolay finansmanına olanak sağlayabiliyor. Birinci aşamada, KOBİ'ler, ilk fikirlerinin fizibilite çalışması için, 50.000 avro alabiliyor (ne daha fazla ne de az). İkinci aşamada, bu fikri piyasaya sürebilmek için, 2 yıllık veya daha kısa süreli bir yenilikçilik çalışmasına başlıyor; bu aşamada gerçekleştirilecek Ar-Ge çalışmaları, 2,5 milyon avroya kadar destekleniyor. KOBİ projeleri için en fazla destek oranı yine %75. Buna karşılık, sağlık ve biyoteknoloji alanlarına yoğunlaşmış projelerde, AB, ihtiyaç duyulan tutarın tamamını karşılayabiliyor. Bu programın en iyi yanı, başvurularda, başka bir ülkeden ortağa ihtiyaç duyulmaması. Ayrıca herhangi bir alanda proje önerisi verilebiliyor.
Horizon 2020 Araştırma ve Yenilik Hareketleri, en az 3 farklı ülkeden ortak gerektiriyor. Türk firmaları için yabancı ortak bulmak zor gibi görünse de finansal koşullar oldukça etkileyici: Konu kısıtlaması olmaksızın %100'lük bir fonlama oranı ve 8 milyon avroya kadar çıkabilen bütçeler mevcut.
Bazı programlarda, şirketin büyüklüğünü iyi değerlendirmek gerekiyor; yalnızca KOBİ'ler için olan desteklere, büyük organizasyonlar başvuramıyor.
Özgün fikir ortaya çıktıktan sonra yapılması gereken, bu fikrin AB'ye uygunluğunu ve uygun çağrı ya da çağrıların varlığını araştırmak olmalı. Uygun çağrı saptandıktan sonra, bir planlama yapılmalı ve yol haritası oluşturulmalı.
CORDIS'in ortak bulma amacıyla da kullanılması,
Burada öncelikle önerdiğimiz, bu çalışmaların yan çalışma olarak değerlendirilmemesi; bu konularda çalışan ve tek görevi bu olan kişilerin istihdamı. Bu yöntem sayesinde, duyuruların takip edilmesi, CORDIS'in ayrıntılı biçimde incelenmesi, şirket birliklerinde yer almak üzere şirketlerle iletişime geçilmesi ve etkinliklerin izlenerek katılım sağlanması, daha sistematik biçimde ilerliyor.
Diğer yandan, yurt dışında düzenlenen AB toplantı ve etkinliklerine katılmak ya da ortak bulmak amacıyla yapılan seyahatlere, TÜBİTAK seyahat desteği veriyor. Ayrıca, Türkiye'de bir toplantı düzenleyip yabancıları ülkeye davet etmek istenirse de destek almak için adres yine TÜBİTAK.
Bir başka yöntem de AB alt kuruluşlarının, kendi içindeki etkinliklerine katılarak tanınırlığı arttırmak. Savunma ve havacılık alanında faaliyet gösteren firmalar açısından bakılacak olursa bu konuda tek tek değil ortak hareket etmek, sonuç getirme açısından daha etkili olacaktır. Bunun bir örneği, yakın zamanda, Etkin Proje'nin kılavuzluğunda, danışmanlık verdiği gıda firmalarınca gerçekleştirilmiştir.
Etkin Proje'den, AB Projelerinin Ömür Devri Boyunca Destek
Etkin Proje'nin AB Destekleri Bölümü, yaklaşık 1,5 yıl önce, AB konusunda ciddi bir atılım yaptı. Bu dönemde, bölümün hazırladığı 25'ten fazla proje, AB tarafından fonlandı. Mart sonu itibarıyla değişik programlara yönelik olarak hazırlanmış ve gönderilmiş, toplam 21 yeni başvuru bulunuyor. Nisan ortası itibarıyla alınan kabul adedi 17 oldu; diğer projelerin değerlendirmeleri ise sürüyor.
Öte yandan, AB'nin oldukça sert ve sıkı denetleme prosedürleri bulunuyor. AB denetlemesi, projenin tamamlanma tarihini izleyen 2 yıl içinde, herhangi bir zamanda gerçekleşebiliyor; Etkin Proje ekibi, bu aşamada da şirkete destek oluyor.
Community Research and Development Information Service (CORDIS), AB genelinde bilgi paylaşımı amacıyla kullanılan bir ortam. CORDIS internet sitesi 1994'ten bu yana, İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, İspanyolca ve Polonyaca yayında. Bununla birlikte, bilimsel içerik, yalnızca İngilizce sunuluyor.
CORDIS'in ana kullanım amaçları şöyle sıralanabilir: