Diplomat adayları AB için umutsuz… ‘Toplumun geleceği es geçiliyor’
Anadolu Üniversitesi’nin Türkiye’nin dört bir yanındaki üniversitelerdeki uluslararası ilişkiler bölümü öğrencileri ile yaptığı “Avrupa Birliği Algısı” araştırmasının sonuçlarına göre, öğrencilerin yüzde 61’i Türkiye’nin AB’ye üye olmasını desteklerken, öğrencilerin yarısından fazlası Türkiye’nin AB’ye ‘hiçbir zaman’ üye olunamayacağını düşünüyor. Öğrencilerin yanıtlarını değerlendiren proje koordinatörü Yrd. Doç. Dr. Erhan Akdemir, AB sürecinin iç politikadaki çıkarlara feda edildiğini belirterek “AB bir değerler bütünü ve Türkiye kendi ulaşmak istediği değerleri ıskalıyor şu anda. Toplumun geleceği es geçiliyor” dedi. Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Uluslararası İlişkiler bölümü öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Erhan Akdemir, son dönemde yaşanan gelişmelerin ardından 745 öğrenciye anket uygulaması ve İstanbul, İzmir, Ankara, Malatya, Antalya, Samsun ve Gaziantep’te 60 öğrenci ile odak grup çalışmaları yaparak “Avrupa Birliği Algısı” üzerine çalışmasını tamamladı. Projenin en dikkat çeken sonucu ise, öğrencilerin çoğunluğunun Türkiye’nin AB’ye girmesini olumlu bulurken, bu konuda umutlarının kalmaması oldu. AB’ye destek sürüyor Son dönemde hükümet ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan tarafından AB süreci hakkında çok sert açıklamalar yapılsa da öğrencilerin AB’ye destekleri devam ediyor. Araştırma sonuçlarına göre, öğrencinin yüzde 61’i Türkiye’nin AB’ye üye olmasını desteklerken, olumsuz bakan öğrencilerin oranı ise yüzde %39’da kaldı. Öğrencilerin bu tutumunu değerlendiren Akdemir, iç politikada yaşanan sıkıntıların buna ciddi etkilerinin olduğunu vurgulayarak, “Bu gibi dönemlerde daha fazla AB’ye yaklaşıldığını görüyoruz. İçerde demokrasi azaldıkça, insanların büyük bir kısmı AKP’li de olsa, MHP’li olsa da bu sürece sahip çıkmak istiyor” değerlendirmesinde bulundu. İslam mı, Avrupa ülkesi mi Araştırma sonuçlarına göre öğrencilerin Türkiye’yi tanımlama biçimleri de birbirinden ciddi farklılıklar gösteriyor. Araştırmadaki, “Sizce Türkiye öncelikli olarak hangisidir?” sorusuna cevap veren 745 öğrencinin 183’ü Türkiye’yi öncelikli olarak bir İslam ülkesi olarak, 187’si Türk cumhuriyetlerinden biri, 175’i Avrupa ülkesi ve 124’ü de Türkiye’yi bir Orta Doğu ülkesi olarak görüyor. ‘Üye olamayacağız’ Araştırmanın bir diğer dikkat çeken noktası ise öğrencilerin AB konusundaki umutsuzluğu. Araştırmaya katılan öğrencilerin yüzde 51’i Türkiye’nin AB’ye hiçbir zaman üye olamayacağını düşünürken, yüzde 22’si 11-20 yıl arasında, yüzde 17’si 5-10 yıl arasında, yüzde 10’u ise 21-50 yıl arasında Türkiye’nin AB’ye üyelik sürecinin tamamlanabileceğini düşünüyor. Öğrencilerin çoğunluğu, AB’yi temel olarak kültürel çeşitlilik, seyahat özgürlüğü ve öğrenim özgürlüğü olarak tanımlarken, son yıllarda yapılan araştırmalarda gittikçe düşen AB yöneticilerinin samimiyetine güven noktasında ise öğrencilerin yüzde 90’a yakını AB’nin Türkiye’ye yönelik politikalarında samimi davranmadığını ifade ediyor. Din ve demokrasi Araştırmada Türkiye-AB ilişkilerindeki en büyük sorun irdelendiğinde ise öğrencilerin yüzde 35’i din farklılığının en büyük sorun olduğuna ilişkin görüş belirtirken, yüzde 21’i ise Türkiye’de demokrasinin gelişmemiş olması ciddi bir problem olarak görüyor. Öğrencilerin yüzde 11’lik kısmı AB’nin teröre destek vermesini sorun olarak görürken, benzer oranda öğrenci de Türkiye’deki insan hakları sorunlarının önemli bir etken olduğunu düşünüyor.
Baskı artınca halk AB’ye yaklaşıyor Araştırma sonuçlarını Cumhuriyet’e değerlendiren proje koordinatörü Yrd. Doç. Dr. Akdemir, öğrencilerin büyük çoğunluğunun AB’ye üyelik sürecine destek verse de umutsuzluğun “Bizi oraya almazlar” anlayışı ve İslam vurgusundan kaynaklandığını söyledi. Türkiye’deki demokratik hakların sınırlanmasının insanları AB’ye yaklaştırdığını belirten Akdemir, “İçerde demokrasi azaldıkça insanların büyük bir kısmı AKP’li de olsa, MHP’li olsa da bu sürece sahip çıkmak istiyor” dedi. Meşruiyet kaybedilebilir Türkiye’deki demokrasi ve özgürlükler alanındaki sorunların AB içerisinde Türkiye’yi istemeyenlerin “ekmeğine yağ sürdüğünü” vurgulayan Akdemir, “1999’dan 2005’e kadar Türkiye AB aşırı sağına karşı daha güçlüydü. Ancak bugün oy kaygısı ve milliyetçi hassasiyetlerle şekillenen bir iç politika, bu karşıtlığa daha fazla olanak sağlıyor” değerlendirmesinde bulundu. Son dönemde AB’ye karşı sertleşen tutuma ilişkin Akdemir, “Türkiye kendini refaha götürecek bir durumu elini tersiyle itiyor. AB aşırı sağı da Türkiye karşıtlığı ile kendisine kötülük ederken, AB’yi de değerleriden uzaklaştırıyor. Aynı durum Türkiye’de de oluyor. Türkiye AB’den uzaklaşarak güvenlik ülke statüsünden çıkarsa, bu hükümetin meşruiyetinin de azalmasına neden olur” diye konuştu.