Endometrioma veya çikolata kistinde merak edilenler? - Kadın Hastalıkları Ankara - Doç.Dr.Önder Koç
Sık olarak etraftaki barsak, karın iç zarı, yumurtalık kanallarına yapışıklıklar yapabilir. Bu yapışıklıklar KASIK AĞRISI, AĞRILI ADET ve AĞRILI CİNSEL İLİŞKİYE yol açabilir. Yırtılmış bir çikolata kisti hafif derecede ateş, kanda artan miktarda enfeksiyon işaret eden hücreler, akut kasuk ağrısı ve apandisit benzeri bulgular yaratılır. Apandisit nedeniyle ameliyat edilen birçok hastada yırtılmış bir çikolata kistiyle karşılaşılabilir.
Çikolata kistinin neden oluştuğu net değildir. Bununla birlikte önerilen hipotezlerden bir tanesi adet kanamasının tüplerden geri karın içine yayılmasıdır.yumurtalık üzerine yerleşen kanamalı hücreler yumurtalık içine doğru yumurtalık duvarının çökmesine ve yalancı bir kist oluşmasına yol açar. Yüksek oranda demir içeren kist içeriği adetler ile kistin kendi içine kanaması ile artar.
Tanı için patolojik tanı yanı dokunun incelenmeye gönderşlmesi şarttır. Bununla birlikte gerek ultrason gerek MR görüntüleri ile büyük ölçüde ön tanı konur. Eğer hastanın önceden endometriosisi olduğu biliniyorsa kistik kitle %50 oranında çikolata kistidir. Çoğunlukla her iki yumurtalıkta görülür. Ultrasonu yetersizliği yumurtalık dışındaki endometriosis odaklarını ve yapışıklıkları göstermemesidir.
Ca-125 düzeyinin doktorunuz tarafından istenmesi tanı koydurucu değildir. Sıklıkla normal değeri olan 35 in üzerinde 100 ünite üzerindeki değerlerde yer alabilir. Bu test karın iç zarı iltihaplarında, yapışıklıklarda, yırtılmış çkolata kistlerinde ve miyomlarda da artabilir.
Çikolata kisti ne ile karışabilir?
Kanamalı yumurtalık kistlerinin görüntüsü çikolata kistiyle karışabilir. Bazen sert bir doku görüntüsü vererek yumurtalık kötü huylu oluşumlarıyla karışabilir. Çikolata kistinin karakteristik kalın duvarı yumurtalık kanserlerinde de sık görülen bir bulgudur, bu nedenle karışıklığa yol açbilir. Mr tetkiklerinde verilen damar içi Kontrast maddelerin kist duvarında tutulumu kötü oluşum riskini artırır.
Çikolata kisti Tedavisi ne olmalıdır?
Kapalı cerrahi yöntemle yanı laparoskopik cerrahi ile tedaviyi şikayet yaratan yada büyüyen çikolata kisti hastalarımıza önermekteyiz. Tıbbi tedavi 1 cm den daha büyük çikolata kistlerinde gerileme sağlamamaktadır. Doğum kontrol ilaçlarının cerrahi olmadançikolata kistini yok ettiğine, tekrarlamasını geciktirdiğine gösteren bir kanıt yoktur. Bu tedaviler cerrahi ile çikolata kisti temizlendikten sonra tekrarlamasını geciktirmek için önerilebilir. 5cm den daha küçük ve şikayet yaratmayan çikolata kistleri bir kaç ay izlenebilir çünkü bunlardan bir kısmı kanamalı kisttir, yani gerçek çikolata kisti değildir ve kaybolabilir.
Çikolata kistine ne zaman cerrahi yapalım?
Yoğun ağrıların giderilmesi için şikayet yaratan çikolata kistlerine laparoskopi yani kapalı cerrahi önerilebilir.
Şikayet yaratmayan çikolata kistleri kanser olasılığını dışlamak için, tanıyı doğrulamak için, ve acil yırtılarak komplike olmasını önlemek için çıkarılabilir.
Çikolata kisti kansere dönüşürmü?
Yumurtalıktaki çikolata kistinin yumurtalık kanserine dönüşme olasılığı % 2.5 gibi düşük bir olasılıktır. Clear cell ve endometrioid tip yumurtalık kanserleri gelişmesi nadirde olsa bir olasılıktır.
Çikolata kisti çıkarıldıktan sonra 5 yıl içinde tekrarlama olasılığı %15-30 dur. Histolojik atanı almış bu hastalar öncelikle 6 aylık daha sonra yıllık ultrason ve mıuayene ile takip edilir. Kitle büyümez ise cerrahi müdahalede bulunulmaz. Şikayet yaratır yada hızlı büyürse cerrahiye alınır.
Çikolata kisti için net bilgi bulunduğu yumurtalıkta yumurtalık rezervini kötü etkilemesidir.
Tüp bebek hastalarında çikolata kisti varlığında yumurtlama ilaçlarına daha az cevap alınır. Yumurta toplamak için girilecek yumurta keseciklerine girişi engeller. ESHRE (avrupa üreme derneği) tarafından 4cm ve üzeri çikolata kistlerinin temizlenmesi hem yumurta toplamayı kolaytırır hemde toplanacak yumurta sayısını artırır. Cerrahinin yumurta rezervini düşürdüğüne dair karşıt görüşler olmakla beraber KAPALI ENDOMETRİOSİS CERRAHİSİ YUMURTALIĞIN MAKSİMUM KORUNMASINI AMAÇLAYAN BİR İHTİSAS CERRAHİSİDİR. Cerrahiyi uygulayan ekibin bu tip cerrahilerdeki tecrübesi yumurtalığın korunmasını etkileyen en önemli faktördür. BAZI TÜP BEBEK UZMANLARıNCA ÖNERILEN KISTIN IĞNE ILE BOŞALTıLMASı YÖNTEMI TıBBI BIR HATADıR. AĞıR ORGAN YAPIŞIKLIKLARı VE KASıK BÖLGESININ APSESI ILE SONUÇLANIR. BU KONUDA HASTALARIN BİLİNÇLİ OLUP LAPAROSKOPİK CERRAHİ UYGULAYICILARINDAN İKİNCİL GÖRÜŞ ALMALARI UYGUN OLUR.
Çift taraflı çikolata kistlerinde ise cerrahi öncesi mutlaka rezerv değerlendirlmesi ve cerrahinin uygunluğunun değerlendirilmesi gerekir. Çok düşük yumurtalık rezervinde cerrahiden kaçınılır.
Çikolata kistinde nasıl bir cerrahi yapılır?
Klasik cerrahi yaklaşım kistin kapalı yani laparoskopi yöntemiyle çıkarılmasıdır. Kistin iğne ile boşaltılması 6 ay içinde kistin %88 oranıda tekrarlamasına yol açar. ASLA TERCİH EDİLMEMELİDİR.
Net bilgi Kistin yakılmasının yada lazerle buharlaştırılmasının cerrahi olarak çıkarılmasına göre çok az etkinliği olan yöntemler olmasıdır.
Çikolata kisti Cerrahisinde dikkat edilmesi gereken önemli noktalar nelerdir?
Yumurtalık dokusunun kanama kontolü sağlanması amacıyla yakılmasından kaçınılmalıdır. Kanama kontrolü mikro dikişlerle sağlanmalıdır.
Yumurtalığı besleyen damarlar yakınında çalışırken maksimum dikkat gösterilmelidir.
Çikolata kistine yapışık sağlıklı yumurtalık dokusunun alınmasından kaçınılmalıdır.
Kist kapsülü ayrılırken çekiştirme koparma türü kaba hareketlerden kaçınılmalı endometriosis cerrahisi için geliştirlmiş mikro alet uçlarından yararlanılmalıdır.
UNUTMAYINIZKİ ÇİKOLATA KİSTİNİZİN ULTRASONDA KAYBOLMASI BAŞARILI BİR CERRAHİ GEÇİRDİĞİNİZ ANLAMINA GELMEZ!
Çikolata kisti yakınındaki fomksiyonel kistlere dokunulmamalıdır.
Üremesini tamamlamış kadınlarda cerrahi seçenekler?
Üremesini tamamlmış kadınlarda çikolata kistinin tekrarlama olasılığını önlemek amacıyla yumurtalığın kapalı cerrahi ile tamamen çıkarılması alternatifi değerlendirilebilir.
One response on “Endometrioma veya çikolata kistinde merak edilenler?”
Nur Melis diyor ki:
4 Temmuz 2016, 10:45
Regl dönemlerinde her genç kız biraz olsun ağrı çeker. Ama bu benim için artık bir işkence haline gelmişti. Baygınlıklar, istifra etmek, sıcak su torbaları ve her ay kalçadan vurulan kas gevşeticiler artık kabus haline gelmeye başlamıştı. Çoğu kez hastanelere gidip kadın doğum uzmanlarının kapısını çalsamda polikistik bir durum olduğunu söyleyerek ve ” herkes bu ağrıları çeker” avuntusuyla ağrılarıma geri dönüyordum. Son aylarda iyice düzensizleşen döngü sonrasında tekrar ama bu sefer özel hastanelerde doktor doktor gezmeye başladım . Sol yumurtalıkta 5 cm lik bir kist kendisini gösterdi ama gittiğim hekim sadece ilaç tedavisi önerdi. Yumurtalıkların rezervi bozulur, daha ciddi riskler ortaya çıkar ,daha evli bile değilsin kesinlikle ameliyat çok riskli dediğinde çok çaresiz hissetmiştim . Bu durum bana sadece bu kisti baskılayacak bir tedavi sunuyordu ve operasyon kesinlikle hata olacak gibi geciştirilen bir secenekti. 23 yaşındayım ve bu kistin daha da büyüyerek yumurtalığı baskılamasını istemiyordum. İnternette yazılanlar yeterince kabus senaryoları oluşturuyordu kafamda ama ilk gittiğim hekim beni hiç de rahatlatacak şeylerden bahsedememişti. Ben ve ailem tatmin olmayınca internetten geniş çaplı bir çikolata kisti araştırmasına başladık . Bu süreçle bir kaç farklı hekime gittim ve yeni yeni gözlemler ortaya çıktı. Bir hekim bu kisti sadece 3 cm gördü. Bir diğeri 5 cmlik bu kistin yumurtalık rezervine ciddi baskısı olduğunu ve hemen alınması gerektiğini söyledi hatta bir an evvel evlen diyen de oldu. Tüm bunlar olurken ailemin endişe ve merakına yetecek kadar ilgi ve alakayı hiç bir hekim karşılayamadı. Zor bir süreç. Mevcut bir hastalığınız ve endişeli bir aileniz var. Tek ihtiyacınız olan başarılı bir rehber. Biz Önder hocamın ismini sürekli çikolata kisti ve miyomlarla ilgili araştırmalarımızda görüyorduk. Devam eden araştırma süresinde onun bu konudaki başarılarını okumaya başladık ve tabi kapalı ameliyat konusundaki uzmanlığını. Önder hocamla ilk muayeneme annem ile gittim. Hiç yorulmadan bütün sorularımıza cevap verdi. Ultrason çekerken her bir detayın tek tek üzerinde durdu. Ve daha önce hiç bir hekimin söylemediği bulgulardan bahsetti. Tedavi sürecinden ve nelerle karşılaşabileceğimizden bahsetti. Sonuç olarak solda 5 cm sağda 3 cmlik çikolata kisti vardı ve yumurtalıklar kissing durumundaydı bu da kistlerin en istenmeyen durumu olan yapışıklığa sebep olduğunu gösteriyordu. Önder hocam ameliyat ile bu durumun ortadan kalkabileceğini, sonrasında ilaç ile yeni kist oluşumlarının baskılanabileceğini söylediğinde güvenle kabul ettim. Çünkü ilk muayeneye giderken eğer ki tedavi süreci ameliyat ile devam edecekse bu ameliyatın kapalı ameliyat olmasını istediğimden ve bunu da en iyi şekilde Önder hocamın gerçekleştirildiğinden araştırmalar sonucunda emin olmuştum. 29 Haziran çarşamba günü gerçekleşen ameliyat sonrasında herşey oldukça başarılı ilerledi. Karnımda sadece 3 küçük delik var ve şuan ameliyat öncesi hayatımdan daha iyi hissediyorum hem ruhen hem bedenen. Ağrılarım kalmadı , kocaman bir ameliyat izim yok ve yumurtalıklar iyi durumda. İyi ki Önder hocam ile bu tedavi sürecine başlamışım, iyi ki onun başarı dolu ellerinde gerçekleşmiş bu operasyon. Hassasiyetiniz, ilginiz ve sağlığımın bana sunacağı hayat kalitesi için size çok teşekkür ederim Önder hocam