Vİral gastroenteritlerde patogenez - Türkiyenin sağlık sitesi
Anasayfa » Hastalıklar » İnfeksiyon Hastalıkları » Vİral gastroenteritlerde patogenez
Rotaviruslar ince barsağın proksimal kısmında villus epiteîine invaze olarak gastroenterite neden olurlar. Rotavirus ile meydana gelen gastrointestinal infeksiyoniarda lamına propriada lenfositik infiltrasyon, epitelyal hücre harabiyeti, vilîuslarda kısalma, villus epitelinin kolumnar özelliğini kaybederek kuboidal ve yassı görünüm alması, ağır vakalarda vilîuslarda dökülme gibi patolojik değişiklikler görülür. Rotavirusların neden olduğu epitel harabiyetini takiben kriptalarda proliferasyon görülür ve epitelin yenilenmesi hızlanır. Ancak yüzey epiteîine kriptalardan gelen ve yeterince diferansiye olmamış hücrelerin ernilim bozulduğu göstermesi nedeniyle sulu ishal meydana gelir. Mikrovillus (Brush border) ve membran disakkaridaz aktivitesi azalır. Na-pompası, NaKATPase sistemi ile glukoza bağlı sodyum transportu bozulur. Bütün bozukluklar neticesinde ishalle sodyum ve su kaybı ortaya çıkar.
İntrasellüler cAMP ve GMP birikimine rastlanmaz. Epitelin yenilenmesi ve diferasyonu iyi beslenmiş kişilerde 4-5 günde tamamlanır. Malnütrisyonun bu iyileşmeyi geciktirmesi ve fonksiyon bozukluğu ile ishal daha uzun süre devam edebilir. Norvvalklike virüsün etken olduğu gastroenteritlerde de aynı mekanizmalar geçerlidir.
A. S a İm o ne İla in feks İyonları:
Salmonella’lar hareketli gram-negatif basillerdir. Laktoz ve suk-roz’u fermente etmezler (non-lactose fermenters). Başlıca üç türü vardır. Bunlar S.typhi, S.choleraesuis ve S.enteritidis’dir. 1000’in üzerinde serotipi olup bu serotipler kendi adları ile refere edilirler örneğin: Salmonella enteritidis serotype typhimurium, Salmonella typhimurium olarak ifade edilir. Salmonella infeksiyonları 4 farklı klinik sendromla seyrederler. Bunlar:
2- Enterik ateş
4- Asemptomatik infeksiyon ve taşıyıcüık’tır.
Salmonella’lar vücuda genellikle kontamine su ve besin maddeleri ile girerler. İnsanlar S.typhi için rezervuardır. Buna karşılık nontyphoid formların majör rezervuan evcil ve yabani hayvanlar ile bunlardan elde edilen gıda maddeleridir (et, yumurta gibi).
1. Salmonella Gastroenteriti:
Salmonella infeksiyonlannm en sık görülen şeklidir. En sık
rastlanılan etken S.enteritidis ve S.choîeraesuis’tir. Klinik belirti
ve bulgular kontamine su ve gıda maddelerinin yenilmesinden 6
ile 48 saat sonra ortaya çıkar. Hastalarda kplik tarzında karın
ağnsı ve ishal vardır. Hastalığın başlangıcında çoğu hastada bulantı, kusma da görülür. Ateş titreme ile 38-39 °C’ye kadar yükselir. Esas semptom yumuşak kıvamda dışkılama şeklinde olabilir. Benzer şekilde çok miktarda ve sulu dışküama olabileceği gibi, dizanteriye benzer şekilde tenesmus ile birlikte az miktarda ve kanlı dışkılama da olabilir, Kolik tarzında karın ağrısı hastaların 2/ 3’sinde görülür, sıklıkla periumbilikal bölge ya da aşağı abdominal kadranda lokalizedir. Barsak sesleri artmıştır ve abdominal hassasiyet vardır. Mutat olmamakla birlikte ağır seyir gösteren hastalarda dışkıda kan görülebilir. Semptomlar genellikle 2-5 gün içinde kendiliğinden geçer.
Başka bir hastalık nedeniyle hastanede yatan hastalarda bazen salmonella gastroenteriti görülür. Bu durum nozokomiyal infeksiyona bağlı olabileceği gibi antinıikrobiyal tedavi alan hastalarda daha önceden mevcut olan asemptomatik intesünal infeksiyonun aktivasyonuna da bağlı olabilir.
Salmonella gastroenteriti olan bazı hastalarda yapılan sigmoidoskopik muayene ve kolon biyopsilerinde sıklıkla aktif kolitin de görüldüğü rapor edilmiştir. Bu nedenle gastroenterit terimi yerine “enterokolit” terimi de kullanılmaktadır.