Periyodik Bakım Rehberi – Kapsam, İpuçları, Merak Edilenler | Tur Assist Periyodik Bakım Rehberi – Kapsam, İpuçları, Merak Edilenler | Tur Assist
0 Periyodik Bakım Rehberi – Kapsam, İpuçları, Merak Edilenler | Tur Assist
Periyodik Bakım Rehberi
Motorlu araçların parça ve sistemlerinde meydana gelen aşınma, bozulma, korozyon gibi fiziksel deformasyonlar sebebiyle belirli aralıklarda gerçekleştirilen düzenli tetkiklere, periyodik bakım denir. Periyodik bakım, motorlu araçların performansını arttırmayı, kullanım ömrünü uzatmayı, meydana gelebilecek olası arızaları engellemeyi kısaca araçların güvenli ve performanslı olarak çalışmasını amaçlar.
Periyodik bakımlar, tüm marka ve modellerde, kontrol, ayar, değiştirme ve var olan arızaları giderme süreçlerini kapsar.
Kontrol işlemi, zaman ve kullanıma bağlı olarak araç üreticilerinin önceden belirlemiş olduğu kontrollerin yapılmasıdır.
Ayar, zaman ve kullanıma bağlı olarak deforme olan sistemlerin ayarlanmasıdır. Söz gelimi rot-balans ayarı genellikle kullanım ile ilgili sıkıntılardan dolayı gerçekleştirilir. Kontrol ve ayar süreçlerini kapsar.
Değiştirme işlemleri, bazı parça ve bileşenlerin çeşitli sebeplerle zaman içinde fonksiyonlarını sağlıklı bir şekilde yerine getiremeyecek kadar bozulması durumunda yapılır.
Arıza giderme işlemleri ise sürücü şikayetleri ya da kontrol süreci neticesinde tespit edilen arızaların giderilmesini kapsar.
Arzu ederseniz tüm motorlu araçlarla ilgili genel geçer periyodik bakım süreçlerine daha yakından bakalım:
Motor ile İlgili Periyodik Bakım
Motor ile ilgili parçaların periyodik bakımlarını ifade eder.
Hava Filtresi Bakımı: Silindirlere giden hava ile yabancı maddelerin geçişini engellemek maksadıyla kullanılan hava filtresi periyodik olarak değiştirilir.
Yakıt Filtresi Bakımı: Yakıt içindeki yabancı maddelerin yakıttan ayrıştırılması için kullanılan yakıt filtresi düzenli olarak değiştirilir
Hava Filtresi Isı Kontrol Valfinin Bakımı: Egzoz gazının motor ısındıkça doğrudan egzoz borusu ve susturucu yoluyla dışarı atılması, hava filtresi ısı kontrol vali tarafından gerçekleştirilir. Bu valf, periyodik bakımlar sırasında hem fiziki olarak ve hem de cihazlar aracılığıyla kontrol edilir.
Bujilerin & Buji Kablolarının Bakımı: Silindir içinde sıkıştırılmış olan yakıt hava karışımını bir elektrik kıvılcımı ile ateşleyen buji sistemi periyodik olarak kontrol edilir. Genellikle kullanım süresi 10.000/15.000 km olup arıza durumlarında ya da ömrünü tamamladığında yenisiyle değiştirilir.
Ateşleme Sisteminin Bakımı: Benzinli otomobillerde, silindirlere giden yakıt hava karışımının tutuşturulması için, sıkıştırma sürecinin sonuna doğru gerekli olan kıvılcımı tedarik eden ateşleme sistemi periyodik bakımlarda kontrol edilir.
Yakıt Sisteminin Bakımı: Araçların yakıt deposu ve bununla ilintili yakıt depo kapağı, yakıt filtresi, hava filtresi, karbon kanister, enjektörler, yakıt pompası, sistemdeki sensörler, bağlantı parçaları ve borular düzenli olarak kontrol edilir.
Motor Havalandırma Sisteminin Bakımı: Karter içindeki yağ buharının ve yanma odasında gelen gazların karterden uzaklaştırılmasını sağlayan havalandırma sistemi aynı zamanda pozitif karter havalandırma olarak adlandırılır. Periyodik bakımlarda düzenli olarak kontrol edilir.
V Kayışının Bakımı: Krank mili kasnağından aldığı motor gücünü su pompası, soğutma fanı, alternatör, hidrolik direksiyon yağ pompası ve klima kompresörü gibi ünitelere aktaran v kayışı, periyodik olarak kontrol edilir ve ömrünü doldurunca değiştirilir.
Elektrofanın Bakımı: Soğutma suyu sıcaklığını belirli bir seviyede tutan ve genellikle radyatör üzerine yerleştirilen elektrofan, belirli aralıklarla kontrol edilir. Özellikle elektrik bağlantılarının kontrolü, müşir kontrolü, kırıklık ve çatlaklık kontrolü önem arz eder.
Soğutma Suyunun Bakımı: Motorun çalışma sıcaklığına en kısa sürede gelmesini ve motordan en yüksek verimi alabilmek için motor parçalarının sıcaklığının belirli bir değerde kalmasını sağlayan soğutma sistemi ile birlikte içindeki suyun kimyasal değerleri düzenli olarak kontrol edilir. Motor suyu periyodik olarak değiştirilir.
Triger Kayışı ve Gergi Rulmanının Bakımı: Kam miline hareket vermek amacıyla kullanılan triger kayışı periyodik olarak değiştirilir. Kontrol ve değişim hayati önem arz eder.
Supap Sisteminin Bakımı: Supapların sızdırmaz olabilmesi için supap yuvalarına kusursuz bir şekilde oturup oturmadığı düzenli olarak kontrol edilir.
Egzoz Gazı Kontrolü: Egzoz gazının yasalarca belirlenen sınırların üstüne çıkıp çıkmadığı düzenli olarak kontrol edilir. Zararlı egzoz emülsiyonlarında artış olması durumunda gerekli bakım, onarım ve parça değişimleri yapılır.
Yakıt Buharı Önleme Sisteminin Bakımı: Yakıtın buharlaşması nedeniyle depodaki boş alan yakıt buharı ile dolar. Karbon kanister olarak da adlandırılan yakıt buharı kontrol sistemi, yakıt deposunda ve yakıt püskürtme sisteminde oluşan yakıt buharının kontrollü bir şekilde motorda yakılmasını sağlar. Bu sistemin ana parçası olan valfler periyodik olarak kontrol edilir.
Motor Yağının Kontrolü: Motor yağı sistemde dolaşmaya başladığı andan itibaren kirlenmeye ve deforme olmaya başlar. Bu nedenle motor yağı ve yağ filtresi periyodik olarak değiştirilir.
Yakıt Pompasının Bakımı: Yakıtı depodan alıp enjektörlere ileten yakıt pompası, özellikle basınç anlamında düzenli olarak kontrol edilir.
Radyatör, Kalorifer Hortum ve Bağlantılarının Bakımı: Motor soğutma suyunun içinden geçtiği radyatör ve kalorifer hortumları zaman içinde sertleşerek deforme olur. Genellikle çatlama, yırtılma ve gevşemeler görülür. Soğutma sistemi verimli çalışması için periyodik olarak kontrol edilir.
Termostatın Kontrolü: Termostatın iki görevi vardır. Bunlardan ilki, motorun çalışma sıcaklığına çok kısa sürede ulaşmasını sağlamak, diğeri de soğutma suyu sıcaklığını belirli bir aralıkta tutmaktır. Bu parçada oluşabilecek bir arıza soğutma sisteminin çalışmasını doğrudan etkileyeceğinden periyodik olarak kontrol edilmesi önem arz eder.
Egzoz Boru ve Susturucuların Kontrolü: Boru ve susturucular her türlü dış etkiye açık parçalardır. Çarpma, sürtünme gibi fiziki darbelerin yanı sıra korozyona da maruz kalır. Bu bakımdan periyodik olarak gözle kontrol edilir.
Katalitik Konvertörün Kontrolü: Egzozdan dış ortama atılan zararlı gazların zararsız gazlara dönüştürülmesi için kullanılan katalitik konvertörler kontrol edilerek belli periyotlarda yenisiyle değiştirilir.
Güç Aktarma Organlarının Periyodik Bakımları
Lastiklerin Aşınma ve Basınç Kontrolü: Lastiklerin diş derinliği, fiziksel etkiler nedeniyle zamanla aşınarak azalır. Aşınma ve basınç kontrolü her periydik bakımın olmazsa olmazlarındandır.
Debriyaj Pedalının Kontrolü: Düz vitesli araçlarda debriyaj, motor ile şanzıman arasındaki güç ve hareket aktarımını kontrol etmek maksadıyla kullanılır. Kavramada herhangi bir problem yaşanmaması maksadıyla pedal yükseklik ayarı ve pedal boşluk ayarı kontrol edilir.
Debriyaj Hidroliği Kontrolü: Pedala uygulanan kuvvet, hidrolik yağ vasıtasıyla debriyaja ulaştırılır ve debriyajın ayrılması sağlanır. Debriyaj hidroliğinin seviyesi düzenli olarak kontrol edilir.
Mekanik Vites Kutusunun Bakımı: Motordan alınan hareketin torkunu veya devrini, yol durumuna göre ayarlamak için kullanılan güç aktarma organına vites kutusu adı verilir. Yağı periyodik olarak kontrol edilir ve değiştirilir.
Otomatik Vites Kutusunun Bakımı: Tıpkı mekanik vites kutusu gibi otomatik vites kutusundaki yağ da her periyodik bakımda kontrol edilir ve gerektiği durumda değiştiririlir.
Otomatik Vites Kumanda Sisteminin Kontrolü: Vites kumanda telinin ayarı, seçme kolu pozisyon şalteri, king down kumandası, sürüş programları düzenli olarak kontrol edilir.
Şaft ve Mafsalların Kontrolü: Hareketin vites kutusundan diferansiyele ulaştırılmasını sağlayan mile şaft adı verilir ve üzerinde mafsallar bulunur. Araçların altından gelebilecek fiziki darbeler sebebiyle deformasyona açık bir sistemdir. Özellikle üzerindeki mafsalların aşınıp aşınmadığı kontrol edilir, yağ durumuna bakılır.
Diferansiyelin Bakımı: Şaft ile aks arasında bulunan güç aktarma sistemine diferansiyel adı verilir. Zamanla dişli ve yatakların viskoziteli yağı azalır veya deforme olur. Bu bakımdan her periyodik bakımda diferansiyel yağının seviyesi kontrol edilir.
Aks Bilyeleri ve Körüklerinin Bakımı: Şaftın ve şaftın bağlı olduğu diğer güç aktarma organlarının dış etkenlerden korunması için körükler kullanılır. Körüklerin içinde gres yağı veya diferansiyel yağ bulunur. Körüklerin hasar görmesi halinde yağ azalır, aks bilyeleri ses yapar ve zamanla bozulur. Bu bakımdan periyodik bakımlarda körükler ve aks bilyeleri kontrol edilir.
Fren Balatalarının Bakımı: Fren sistemlerinin en önemli parçalarından biri fren balatası olup, fren diskine göre daha yumuşak bir malzemeden yapılır ve zamanla aşınarak ekonomik ömrünü tamamlar. Her periyodik bakımda fren balataları kontrol edilir.
El Freni Kontrolü: Sürücü kabininin içinde bulunan el freni, bir kol aracılığıyla kontrol edilir. Özellikle el freni mekanizmasındaki olası bir arıza, umulmadık hasar ve kazalara yol açabilir. Bu bakımdan düzenli olarak kontrol edilmesi önem arz eder.
Fren Merkezi ve Hidroliği Kontrolü: Fren işlemini gerçekleştirmek için gerekli gücü ayarlayan ve tekerleklere dağıtan organa ren merkez pompası adı verilir. Üzerinde bulunan hidrolik deposuna fren hidrolik yağı bulunur. Hidrolik miktarı çok düşerse sistem hava yapar ve frenler çalışmaz. Fren sisteminin hayati bir öneme arz etmesi bakımından yağ seviyesi her bakımda dikkatle kontrol edilir.
Hidrovak Kontrolü: Fren merkez pompasının ön tarafında konumlandırılan hidrovak, motordan aldığı vakum yardımıyla frenleme gücünü arttırır. İçindeki diyafram veya vakum hortumu yırtıldığında ya da deforme olduğunda fren kuvveti azalır. Hidrovak arızaları fren pedalında sertleşme ya da boşalma gibi belirtilerle kendini gösterir. Her periyodik bakımda düzenli olarak kontrol edilmesi gerekir.
Fren Basınç Regülatörünün Kontrolü: Fren sisteminin çeşitli noktalarına iletilecek basınçlı havanın önceden belirlenmiş değerlerde kontrol altında tutulmasına yarayan aparata ren basınç regülatörü adı verilir. Basınç dalgalanmalarını ayarlayan bu regülatörün de periyodik bakım kapsamında kontrol edilmesi önem arz eder.
Fren Borusu, Hortum ve Bağlantıların Kontrolü: Fren sistemindeki boru, hortum ve bağlantılar düzenli olarak kontrol edilir. Bağlantıların doğru şekilde sıkılıp sıkılmadığı ve sistemi oluşturan parçaların deforme olup olmadığı fiziki olarak kontrol edilir.
Fren Pedalının Kontrolü: Fren pedalının konumu ve yüksekliği kontrol edilir. Örneğin fren pedalı normalden daha fazla zemine yakın bir konumdaysa frenleme kuvveti istenilen seviyede olmayacaktır.
ABS Sisteminin Kontrolü: ABS, kaygan zeminde frenin kitlenerek aracın kaymasına engel olur. Sadece tekerlekler kilitlendiğinde devreye giren ABS sistemi diagnostik test cihazı ile kontrol edilir.
Direksiyon Sisteminin Kontrolü ve Bakımı: Periyodik bakımlarda direksiyon sistemlerindeki direksiyon simidi, direksiyon mili, direksiyon dişli kutusu, pim, hidrolik pompa, rotlar, rot başları, deveboynu ve diğer ek sistemler gözden geçirilir.
Rotiller, Rot Başları ve Körüklerin Kontrolü: Bu parçalardaki gevşeklikler, sürüş esnasındaki çarpma sonucunda meydan gelen eğilme, kırılma gibi arızalar ön düzen ayarında bozulmalara yol açar. Periyodik bakımlarda araçların alt kısımdaki bu parçalar mutlaka özenle gözden geçirilir.
Süspansiyon Sistemi ve Ön Takım Kontrolü: Gövde ile tekerlekler arasında yer alan ve titreşimleri minimize eden süspansiyon, konfor kadar güvenlik anlamında da önemli rol oynar. Araçların yol tutuşunda çok önemli bir işlevi olan süspansiyon sistemi de düzenli olarak kontrol edilmesi gereken mekanizmalardır.
Elektronik Kontrollü Süspansiyon Sisteminin Kontrolü: ADS modülü sensörlerden gelen bilgiler doğrultusunda sisteme direktifler verir. Sensörler, tekerleklere ve aracın hızına, direksiyon açısına ve yük durumuna ilişkin bilgileri sağlar. Gözle kontrolün yanı sıra diagnos cihazlarıyla da kontrol edilir.
Elektrik ve Elektronik Sistemlerin Periyodik Bakımları
Akünün Kontrolü: Elektrik enerjisini kimyasal enerji olarak saklayan ve kimyasal enerjiyi tekrar elektrik enerjisine çeviren akü, araçlarda elektrik ile çalışan sistemlerin enerji ihtiyacını temin eder. Periyodik bakım kapsamında akü kutuları, kutup başları ve elektrolit seviyeleri kontrol edilir.
Far Ayarının Kontrolü: Periyodik bakımlarda far ayarları bir cihazı yardımıyla yatay ve düşey eksende olmak üzere kontrol edilir.
Uyarı, Aydınlatma ve Sinyal Lambalarının Kontrolü: Bu sistemlerde genellikle sigortaları ile ilgili problemler, kablo ve duy yuvalarında oksitlenme ve kopukluklar ya da flaşör ve röle arızaları ortaya çıkar. Periyodik bakımlarda bu sistemlerle ilgili kontroller de gerçekleştirilir.
Cam Suyu Kontrolü: Cam fıskiyesinden fışkırtılan ve camdaki kirleri temizleyerek görüş açısını olması gereken seviyeye çeken cam suyu da periyodik bakım kapsamında kontrol edilir.
Alternatörün Bakımı ve Şarj Kontrolü: Motordan aldığı mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çevirerek elektrikle çalışan alıcıların enerji ihtiyacını karşılayan alternatör ve akülerin elektrik kaynağından şarj olmasına yarayan şarj sistemi, belirli periyotlarda kontrol edilir.
Sigorta ve Rölelerin Kontrolü: Elektrik devresini yüksek akıma karşı koruyan sigortalar, aslında araçlarda meydana gelebilecek kısa devre sonrasındaki olası yangınların da önlenmesine yardımcı olur. Röleler ise far, korna gibi yüksek akıma ihtiyacı olan devrelerin güvenliğini sağlar. Bu aparatların ve buna bağlı sistemlerin kontrolü periyodik bakım kapsamındadır.
Marş Motorunun Bakımı: Motorun ilk hareketi almasını sağlayan sisteme marş adı verilir. Marş sistemi batarya, kontak anahtarı, marş motoru, marş şalteri, volan ve volan dişlisinden meydana gelir. Bir nevi doğru akımla çalışan elektrik motoru olan marş motoru düzenli olarak kontrol edilir.
Korna Kontrolü: Kornalar da periyodik olarak kontrol edilip bakımdan geçirilir.
Silecek Kontrolü: Silecek motoru, silecek kolları, lastikler ve bağlantı parçalarından oluşan silecek sistemi, randıman anlamında kontrol edilir. Deforme olan silecek lastikleri değiştirilir.
Göstergelerin Kontrolü: Göstergeler, araçlarda olmaması gereken bir durumu ya da arızaları kullanıcısına bildirmek için bazı işaretler verir. Bu işaretler yani araç arıza göstergeleri genelde ön konsoldan rahatlıkla görülebilecek bir şekilde konumlandırılır. Periyodik bakım esnasında çalışmayan gösterge olup olmadığı kontrol edilir.
Kalorifer, Klima ve Polen Filtresinin Kontrolü, Bakımı: Isıtma, soğutma ve hava sirkülasyonu sağlama görevini gören sistemler de periyodik bakım kapsamında kontrol edilir. Gerekli durumlarda klima polen filtresi değiştirilir ve tüm sistemin sağlıklı ve verimli bir biçimde çalıştığından emin olunur.
Hava Yastığı Kontrolü: Kaza anında darbelerin şiddetine ve geliş yerine göre otomatik olarak şişerek sürücü ve yolcuların kabine çarparak yaralanmasını minimize etmeye yarayan hava yastıkları, pasif bir güvenlik sistemidir. Elektronik donanımlar oldukları için gözle ve diagnos test cihazıyla her periyodik bakımda kontrol edilir.
Aynaların Kontrolü: Sürücünün arka ve yan tarafları görebilmesi için kullanılan aynalar genellikle birer motor yardımı ile ayarlanır. Ayrıca aracın dışında bulunan aynalar birer rezistans ile buzlanmaya karşı önlem alınarak sürücülerin görüş konforunu güvence altına alır. Aynalarla ilgili tüm bu sistemler de düzenli olarak kontrol edilir.
Sürücülerin Yapabileceği Kontroller Nelerdir?
Akünün gözle kontrolü: Kutuda pislik, çatlak olup olmadığı, kutup başlarının okstlenip oksitlenmediği,
lambaların çalışıp çalışmadığı,
cam suyu seviyesi,
korna sesinde bir değişiklik olup olmadığı,
sileceklerin cam ile %100 temas edip etmediği,
yağ seviyesinin çubuk üzerinde üstteki çizgiye yakın bir yerde olup olmadığı,
egzozdan renkli duman gelip gelmediği,
lastik dişlerinde, omzunda ve yanaklarında çatlaklık gibi yapısal bozulmaların olup olmadığı, Lastiğe batmış çivi gibi yabancı cisimlerin olup olmadığı, lastiklerin ideal basınç değerinde olup olmadığı, lastik supaplarında balon olup olmadığı,
gaz, debriyaj ve fren pedallarının ideal seviyede olup olmadığı,
vites kutusundan vites değişimi esnasında ses gelip gelmediği, viteslerin ideal şekilde geçiş yapıp yapmadığı,
sürüş esnasında ön takımdan herhangi bir ses gelip gelmediği,
egzoz borularından normalden farklı bir ses gelip gelmediği,
fren balatalarından ses gelip gelmediği,
direksiyonda boşluk ya da titreme olup olmadığı,
ABS sisteminin çalışıp çalışmadığı,
araç arıza göstergelerinin yanıp yanmadığını da sürücüler kendileri gözlemleyerek kontrolünü sağlayabilir.
Mapfre güvencesiyle Tur Assist tarafından tüketicilerin beğenisine sunulan otomobil garanti paketi Warranty, bugünden ileride meydana gelebilecek olası riskleri görebilen ve bu risklere karşı önlem alan araç sahipleri için geliştirilmiştir.
Araç bakımı konusunda gereken önlemleri almanıza rağmen aracınız herhangi bir sebeple arızalanırsa, Warranty paketinin, aracınızın en kritik parçalarını ve işçilik ücretlerini güvenceye alan kapsamlı bir otomobil garantisi olduğunu hatırlatırız. Unutmayın her araba arızalanabilir, sizinki de!
Araba bakımı kategorimize gidebilir ya da Hava Filtresi Değişimi Hakkında daha detaylı bilgi alabilirsiniz.