Şark serdarı ve Diyarbakır beylerbeyi
Bıyıklı Mehmed Paşa (Osmanlı Türkçesi: بیقلی مهمد پاثا ; ö. 24 Aralık 1521), Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı komutan ve Enderun'da yetişmiş bir vezir. Fırat-Dicle Seferi ile geniş bir coğrafyada Safevi hakimiyetini bitirerek Fatih Paşa unavanı aldı ve Diyarbakır'ın da ilk Osmanlı valisi oldu.
Hepsi için ^
2 Şark Serdarlığı
2.1 I. Harekât: Tunceli
2.2 II. Harekât: Diyarbakır
2.3 III. Harekât: Bahar taarruzu
2.4 IV. Harekât: Sefer-i Hümayun
2.5 V. Harekât: Dicle taarruzu
I. Harekât: TunceliDüzenle
Ayrıca bakınız: Ovacık Muharebesi
II. Harekât: DiyarbakırDüzenle
Ayrıca bakınız: Diyarbakır Kuşatması
Bıyıklı Mehmed Paşa Tunceli'de düşmanla uğraşırken Şah İsmail bu sefer de Maktul Diyarbakır Valisi Ustaclu Muhammed Han'ın kardeşi Ustaclu Kara Han komutasındaki 5.000 kişilik bir kuvveti İdris-i Bitlisî'nin bölgedeki çalışmalarıyla Osmanlı'ya bağlılığını bildiren Diyarbakır üzerine gönderdi. Diyarbakır Kuşatması'nın uzaması nedeniyle Bayburt'ta bulun Bıyıklı Mehmet Paşa'ya Karahan ve ordusunu imha etme görevi verildi. Amasya Beylerbeyi Şadi Paşa da Kiğı'da orduya katıldı. yaklaşık 10.000 kişilik aşiret kuvvetleri de orduya katılmıştı. 5.000 kişilik Amasya kuvvetleri de buna eklenince yaklaşık 25.000 kişilik bir kuvvetle başa çıkamayacağını düşünen Ustaclu Kara Han, Osmanlı ordusunun da gelmesi üzerine 10 Eylül'de kuşatmayı kaldırdı ve Mardin'e çekildi. Osmanlı ordusu şehre girmedi ve Kara Han'ın ordusunu Mardin'e kadar kovaladı. Kara Han Mardin'de de durmadı ve Sincar'a çekildi. Çöle girmek istemeyen Osmanlı kurmayları ise Cavsak'ta toplanarak tartışmaya başladı. Bıyıklı Mehmet Paşa ve tarafları Mardin'i kuşatmaktan yanayken, Şadi Paşa ve taraflarının dönmek istemesi üzerine bir sonuç alınamadı. Üçüncü gün ise Şadi Paşa ve ordusu ordudan ayrıldı. Mardin halkı şehri teslim ettiği halde Safevi birlikleri iç kaleye kapanıp direnişe geçtiler. Amasya ordusunun ayrılması, mevsim şartlarının getirdiği şiddetli kuraklık gibi nedenlerden ötürü Bıyıklı Mehmet Paşa ve ordusu da şehri kuşatmadan Diyarbakır'a döndü ve olanları İstanbul'a rapor etti. 4 Kasım'da da Diyarbakır'ın ilk Beylerbeyi olarak atandı. Diyarbakır beylerbeyliği, kanunlara göre üç tuğlu Vezaret(Vezirlik) makamıydı.
III. Harekât: Bahar taarruzuDüzenle
Ana madde: Koçhisar Muharebesi
IV. Harekât: Sefer-i HümayunDüzenle
Ana maddeler: Büyük Mısır Seferi ve Mercidâbık Muharebesi
V. Harekât: Dicle taarruzuDüzenle
Ayrıca bakınız: Mardin Kuşatması
Doğu Roma İmparatorluğu ve Müslümanlar arasında yaşanan savaşlardan bu yana Timur, Selçuklu, Akkoyunlu vb. devletlerin yaptığı yıkıcı savaşlara sahne olan Diyarbakır çok yıpranmış bir şehirdi. Seferden sonra Bıyıklı Mehmet Paşa tarafından şehir bakıma alındı. Bizzat kendisi; saray, hamam ve cami yaptırdı. Hatta kendisi de yaptırdığı Fatih Paşa Camisi'nde yatmaktadır. 1521 sonundaki ölümüne kadar da bu görevde kalarak bölgenin asayişi ve kalkınması için çalıştı. Kendi adında bir vakfı olup, yaptırdığı cami etrafında çarşılar ve hanlar kurulmuştu. Gelen tüccarların da yeme içme ihtiyaçlarını vakfından karşılamaktaydı. Yaptığı çalışmalar sayesinde şehrin zenginlik artışı 1518 ve 1540 defterlerinde açıkça görülmektedir.
^ a b https://islamansiklopedisi.org.tr/biyikli-mehmed-pasa
^ Sicilli Osmani, C. IV, Mehmed Paşa (Bıyıklı)
^ a b c İlhan, M. Mehdi (1992), Bıyıklı Mehmed Paşa, TDV İslam Ansiklopedisi
4 Kasım 1515-24 Aralık 1521 Sonra gelen:
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Bıyıklı_Mehmed_Paşa&oldid=21723706" adresinden alındı.