İzak Atiyas ve Ozan Barış'ın Tüsiad için hazırladığı "Türkiye'de Büyümenin Kısıtları: Bir Önceliklendirme Çalışması" raporunda araştırmacılar, hızlı ve kaliteli büyümenin önündeki engeller arasında kayıtdışılığı da sayıyor. Değindikleri en önemli nokta; kayıtdışılık ile eğitim düzeyi arasındaki ters ilişki. Bir ülkenin eğitim düzeyi arttıkça kayıtdışılık oranı azalıyor. Öte yandan kayıtdışılık arttıkça verimlilik düşüyor. Büyüme bundan olumsuz etkileniyor. Erol Taymaz'ın yaptığı bir araştırmada, Türkiye'de girişimcilerin eğitim düzeyinin kayıtdışında kalıp kalmama seçimlerinde önemli rol oynadığı saptanmış. Öte yandan kayıt içindeki firmaların verimliliğinin kayıtdışında olanlardan 1.5 kat fazla olduğu da bulgular arasında yer almış.
Bu nedenle, 25 yaşından büyük olanların ortalama eğitim düzeyinin "orta ikiden terk" olduğu, 69 ülke arasında Pisa performanslarına göre 41.sırada bulunan Türkiye'de "merdiven altı sektörünün" büyüklüğüne şaşmamalı... Bu yapının ise büyümenin önünde önemli bir engel teşkil ettiği kesin bir gerçek..
Kn. Gazi Erçel