E-TİCARET SİTELERİNİN ( E-DÜKKÂN WEB SAYFASININ ) TASARIMINDA DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR NELERDİR? E-TİCARET SİTELERİNİN
e-kütüphane projesi by cgoze 15237 views
ASP.Net MVC ile Web Uygulamaları -1... by İbrahim ATAY 2665 views
Teydeb örnek by tireliburcin 15604 views
ASP.Net MVC ile Web Uygulamaları -1... by İbrahim ATAY 56314 views
, Working at canının istediği yerde
1. AHMET YESEVİ ÜNİVERSİTESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ YÜKSEK LİSANS ÖDEVİ E-TİCARET SİTELERİNİN ( E-DÜKKÂN WEB SAYFASININ ) TASARIMINDA DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR NELERDİR? E-TİCARET SİTELERİNİN TASARIM ÖZELLİKLERİNİ ANLATINIZ HAZIRLAYAN Mehmet Zahit UÇAR 132172162 DANIŞMAN Prof. Dr. Serpil EROL 16 Mart 2014
2. Günümüzde teknolojinin gelişerek, dünya üzerinde iletişim ve bilgiye erişimde sınırların ortadan kalkması, iş dünyasında da pek çok şeyin değişmesine sebep olmuştur. İş çevreleri; maliyet, kalite ve tedarik-teslimat sürelerinin kısaltılması şeklinde tanımlanan 3 temel kıstas çerçevesinde teknolojiyi en verimli şekilde kullanmaya çalışmaktadırlar. Bu bağlamda; − Şirketlerle müşteriler arasındaki mesafelerin kısalması − Tedarik zinciri ile şirketler arasındaki mesafelerin kısalması − Teslimat ve tedarikteki her aşamanın takibi ve izlenebilmesi − Müşteri odaklı ürün sunabilme − Stratejik satış profilleri oluşturup, gerçekleştirebilme − Ara eleman tasarrufundan dolayı maliyetlerin azalması − Ofis, dükkân, mağaza gibi mekândan bağımsız iş yapabilme gibi ana başlıklarla sayabileceğimiz pek çok avantaj ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla fırsatları kâra çevirmeyi bilen yatırımcılar, teknolojiyi etkin bir şekilde kullanarak internette iş yapmaya başlamışlardır. Bunun için de en hızlı ve etkili yol olarak e-mağaza ya da e-dükkân da denilen, artık e-ticaret ile özdeşleşmiş olan internetten alım-satım yapmaya yarayan sitelere yoğunlaşmışlardır. İnternete erişim maliyetlerinin azalması ile birlikte internette iş yapmak isteyen yatırımcı sayısı da önemli ölçüde artmıştır. Bu yatırımcıların içerisinde orta ve büyük ölçekli firmalar olduğu gibi küçük ölçekte ya da bireysel anlamda iş yapmak isteyen yatırımcılar da bulunabilmektedir. Bu da e-ticaret sitelerinin sayılarının büyük ölçüde artmasına yol açmıştır. Öyle ki internette ticaret alanında herhangi bir alanda binlerce siteye rastlamak mümkündür. Bu sitelerin sayılarının artması, beraberinde − Tasarım − Kalite − Güvenilirlik (Siteye veya firmaya duyulan güven) − Destek − Reklam − Güvenlik (Kişisel bilgilerin güvenliği)
3. gibi rekabet koşullarını da getirmiştir. Dolayısıyla artık internetten alışveriş yapmak isteyen müşteriler daha bilinçli ve daha seçici olmak zorunda kalmışlardır. E-ticaret yapan yatırımcılar yukarıda sayılan bu rekabet koşullarında daha fazla müşteriye hitap edebilmek ve daha fazla müşterinin sitelerinde uzun süre kalmasını sağlamak için bir takım önlemler almak zorunda kalmışlardır. Bunun için de e-ticaret sitesine gelen müşterileri ilk olarak karşılayan, site tasarımı oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Öyle ki sitenin yerleşimi, sayfadaki reklamların konumları, seçilen tasarım renkleri, yazı tipi, karakterlerin puntoları gibi daha sayabileceğimiz pek çok öğe ziyaretçinin sitede geçirdiği vakti çoğu zaman doğrudan etkilemektedir. Nasıl ki bir süpermarkete sadece süt almak için giden bir müşteri farkında olmadan, pek çok ürün aldıktan sonra marketten çıkmaktadır. E-ticaret sitesinde de herhangi bir ürünü aramak ya da incelemek için gelen bir müşteri, eğer iyi tasarlanmış ve birbiriyle ilişkilendirilmiş ürünlerin bulunduğu bir e-ticaret sitesindeyse, hiç farkına varmadan en az yarım saatini farklı ürünleri inceleyerek geçirebilir. Bir e-ticaret sitesinin başarısını, tasarımın ne ölçüde etkilediğini anlayabilmek için öncelikle var olan ve etkin bir başarı gösteren e-ticaret sitelerinin tasarımlarına ana hatlarıyla bakmak gerekir. Böylece artı ve eksi yönler ya da müşteriyi sitede tutacak güçlü ve zayıf yönler ortaya koyulabilir. İncelenen örnek siteler; − Apple ( http://store.apple.com/tr ) − Hepsiburada.com ( http://www.hepsiburada.com/ ) − Sahibinden.com ( http://www.sahibinden.com/ ) − Gitti Gidiyor ( http://www.gittigidiyor.com/ ) − Yemek Sepeti ( http://www.yemeksepeti.com/ ) − Amazon ( http://www.amazon.com/ ) − E-bay ( http://www.ebay.com/ ) − Tchibo ( http://www.tchibo.com.tr/ ) − Saturn ( http://www.saturn.de/ ) − N11 ( http://www.n11.com/ ) − Vatan Bilgisayar ( http://www.vatanbilgisayar.com/ )
4. − Mavi Jeans ( http://www.mavi.com/ ) Aranılan Ürüne Ulaşma: E-ticaret sitelerinin tasarım temelinde öncelikle müşterinin aradığı ürüne hızlı ve doğru biçimde ulaşabilmesini sağlamak gerekir. Bu yüzden sitede mutlaka bir arama bölümü olmalıdır. Ayrıca bu aramaları, müşterinin kendisine göre istenilen değişik ölçütlerde sınıflandırabilmesi ya da filtrelendirebilmesi için bir de detaylı arama bölümü bulunmalıdır. Sitenin tasarlanması aşamasında, müşteriler tasarımcının düşünme mantığıyla düşünmek zorunda değildir. Bu yüzden e-ticaret sitesinin tasarımından önce, aynı sektörden ya da benzer sektörlerden müşterilerin yönelimini, beklentilerini ve e-ticaret deneyimlerinden elde ettikleri sonuçları araştırmak faydalı olacaktır. Böylece henüz tasarım aşamasındayken müşterilerin istedikleri ürüne ulaşmada hangi yolları tercih ettiklerini bilerek, arama bölümlerinde ve ürün sıralamalarında, bu ölçütler dikkate alınmalıdır. Müşterilerin sitede kaybolmalarını önlemek ve yüzlerce ürün arasında kafa karışıklığı yaşamalarına engel olabilmek için mutlaka her sayfanın veya kategorinin bir geri dönüş bağlantısı olmalıdır. Alternatif Ürünler: Müşteri istediği ürünü herhangi bir nedenle bulamazsa, mutlaka alternatif ürünlerin önerilebileceği bir bölüm de olmalıdır. Böylece müşteri aradığı ürünü bulsa bile fikir değiştirip alternatif ürünü ya da hem aradığı ürünü hem de sitenin kendisine önerdiği alternatif ürünü almak isteyebilir. Ancak bu alternatif ürün öneri işlemi kesinlikle sıkıcı, başka hedefe yöneltici ve rahatsız edici biçimlerde olmamalıdır. Siteye bir ürün aramak için değil de arama motorlarının yönlendirmesi ya da bir başka bağlantıyla gelen müşterilerin de bir şeyler satın almasını sağlamak için değişik yöntemler kullanmak gerekebilir. En çok tercih edilenler, en son gezilenler, en çok arananlar, fırsat ürünleri, kampanyalar, slayt gösterileri vb. gibi değişik şekillerde müşterilere ürünler sunulabilir. Tasarım Rengi: Müşterinin sitede sıkılmadan dolaşabilmesi için tasarımın mutlaka sade, anlaşılır ve kolay kullanılabilir bir yapıda olması gerekir. Müşteri istediği ürüne kolayca ulaşırken, sıkılmadan da sitede dolaşabilmelidir. Özellikle seçilen renklerin;
5. − Kurumsal renkler − Ürünleri yansıtan renkler − Ferahlatıcı, sakinleştirici, dinginleştirici renkler − Alışveriş duygusunu güdüleyici renkler − Akılda kalıcı, çağrıştırıcı renkler − Birbiriyle uyumlu renkler şeklinde seçilmesi, müşterilerin sitedeki devamlılıklarını arttırabilir, siteyi tavsiye etmelerini sağlayabilir veya tekrar ziyaret etmeleri için olumlu bir sebep olabilir. Tasarım Dili: Sitede kullanılan dil de sade ve anlaşılır olmalıdır. Müşterinin aradığı üründeki özellikler, gereksiz detaylandırılmadan, anlatım bozukluğu ve imla hataları olmadan, hedeflenen müşteri profiline uygun bir dilde olmalıdır. Gerekli dil çevirileri mutlaka bulunmalı, teknik terimlerin ve simgelerin tanımları, açıklamaları yapılmalıdır. Sitede kullanılan dilin kalitesi firmanın ciddiyetini ve saygınlığını gösterir. Kullanılan font ve karakterlerin punto büyüklüğü tasarımla orantılı olmalı, göze batacak derecede çirkin görünmemelidir. Ürün Görselleri: Ürünlere ilişkin görseller, ürünlerin özelliklerini yansıtabilmeli, net ve anlaşılır olmalıdır. Çünkü e-ticaret sitelerinde müşteriler ürünleri fiziksel olarak tecrübe edemezler. Görseller mutlaka belirtilen ürüne ait olmalı ve açıklamalardaki özellikleriyle uyuşmalıdır. Müşteri bir başka siteden kopyalanmış bir görselin farklı bir sitede bulunmasını ( özellikle de görselin üzerinde bir başka sitenin ismi geçiyorsa ) hoş karşılamayabilir. Bu yüzden görseller siteye özgün olmalıdır. Gerekirse videolarla, interaktif animasyonlarla desteklenmelidir. Ürüne ilişkin seçenekler ( örneğin renk, beden, ebat vb.) açıkça belirtilmelidir. Görsellerin yüksek kalitede olması, site tasarımıyla ve (gerekirse) renkleriyle uyuşması, site sahibinin siteye verdiği önemin dolayısıyla da firmanın kalitesinin bir göstergesidir.
6. Ödeme Yapma: Ödeme işlemi için mümkün olduğunca fazla alternatif sunulmalıdır. Kredi kartı, havale, EFT, PayPal, taksitli alışveriş, dövizle alışveriş vb. gibi müşteri kitlesinin kendisine en uygun ödeme yöntemini seçebileceği tüm seçenekler olmalıdır. Böylece müşteri, mecbur bırakıldığı şekilde değil de özgür ve rahatça seçebildiği ödeme yöntemiyle alışverişini tamamlar. Bu da müşterinin kendisini rahat ve güvende hissetmesini sağlar. Ayrıca ödeme işlemi kafa karıştırıcı detaylar içermemeli, alışverişin her aşamasında sepete gidip hemen ödeme yaparak alışveriş bitirilebilir kolaylıkta olmalıdır. Bu yüzden sepet ve ödeme bağlantıları her sayfada, müşterinin kolayca erişebileceği bir konumda olmalıdır. Kayıt Olma ve Kişisel Bilgilerin Güvenliği: Özellikle e-ticaret sitelerinde dolaşıp, ürünlere göz atmak için müşterilere kayıt olma zorunluluğu getirilmemelidir. Çünkü müşteri kayıt olduktan sonra aradığı ürünü bulup bulamayacağını bilemediği için bu aşamada tereddüt yaşayabilir. Dolayısıyla da siteyi terk edebilir. Müşteriler siteyi dolaşıp, sepete ürün ekleyebilmeli, ancak ödeme safhasına gelindiğinde kayıt olmaları istenmelidir. Kayıt aşamasında da gereksiz detaylar, kişisel güvenliği ihlal edecek sorular ve müşterinin sıkılmasına sebep olacak ayrıntılardan kaçınılmalıdır. Müşterinin kendisini daha rahat hissedebildiği bir alışveriş deneyimi yaşatmalıdır. Ayrıca sitede mutlaka kişisel bilgilerin güvenliğinin ve gizliliğin korunduğunu bildiren simgeler veya işaretler bulunmalıdır. Böylece müşteri ödeme işlemlerinde ve siteye kayıt işlemlerinde tereddüt yaşamayacaktır. Kurumsal Kimlik: Bir e-ticaret sitesinin tasarımı kesinlikle kurumsal kimliği doğrudan yansıtmalıdır. Eğer bir markaya aitse mutlaka markanın kurumsal profili sitede bulunmalı, logo yer almalıdır. Çünkü müşteriler iki farklı üründen markası olana, markası olmayan (noname) üründen daha fazla ödemeyi tercih ederler. Ayrıca bilinen ve kendini kanıtlamış bir markayı, bilinmeyen bir markadan daha fazla tercih etmektedirler. Bu yüzden sitedeki markalaşma aşamaları iyi bir şekilde gerçekleştirilmelidir. İçerik-Tasarım Paralelliği: Sitedeki ürünlerin site tasarımıyla uyumlu bir yapıda olması gerekir. Örneğin bir bilgisayar firmasının e-ticaret sitesinde, bir iç çamaşırı firmasının tasarımının ve renklerinin kullanılması kötü bir tercih olacaktır. Bu yüzden müşterinin ürüne odaklanmasını kolaylaştıracak bir
7. tasarımın olması, müşterinin bilinçaltında o ürünle site arasında bir çağrışım ve bağ oluşturacaktır. Mobil Erişim ve Farklı Tarayıcılar: İnternete her yerden ulaşabilmenin e-ticaret sitelerine getirdiği avantajlardan biri de her zaman her müşteri profiline ulaşabilmek olmuştur. Ancak tasarımda buna dikkat edilmezse bu avantaj kolayca dezavantaja dönüşebilir. Örneğin masaüstü bilgisayarlar için tasarlanan bir e-ticaret sitesinin bir akıllı telefon ya da tablet bilgisayardan görüntülenmesi çeşitli sıkıntılar doğurabilir. Ekranın küçük olması nedeniyle sıkışık bir görüntü ortaya çıkabilir. Sitenin sayfaları ekrana sığmayıp taşabilir. Görseller veya yazılar üst üste binebilir. Bu yüzden tasarım aşamasında sitenin esnek bir tasarım yapısına sahip olması büyük önem taşımaktadır. Böylece her platformda site açılabilir, anlaşılabilir ve kolay ulaşılabilir olmalıdır. Farklı web tarayıcılarda bile istenen sade görünüm sağlanabilmelidir. Bunun içinde mutlaka sitenin tasarım aşamasında pek çok farklı platformda test işlemi yapılmalıdır. Site tasarımının esnek olması, değişik zamanlarda sitenin kurumsal ya da sezonluk hedefler doğrultusunda istenildiği gibi kolayca değiştirilmesine de katkı sağlayabilmektedir. Örneğin tekstil sektöründe sezon sonu, yeni sezon kampanyaları, kitap sektöründe kitap fuarları zamanında ya da okul dönemlerinde farklı kampanyalar yapılması gibi. Arama Motorlarıyla Uyum: Site tasarımında, site içerisinde müşterilerin kaybolmamasına dikkat edileceği gibi arama motorları tarafında siteye gelen ziyaretçi botların da siteyi etkin ve net bir şekilde indeksleyebilmeleri için özen gösterilmelidir. Bu yüzden tasarlanan sayfalarla ve ürünlerin konumlarıyla doğru bir şekilde eşleşen anahtar kelime eşleşmeleri sağlanmalıdır. Sipariş Sonrası ve Destek: Müşteri siteden alışverişini yaptıktan sonra siteden ayrılıp bir daha o siteye geri dönmüyor şeklinde bir yaklaşım yanlıştır. Hemen her müşteri siparişinin teslimat aşamasına kadar kargo ve sevk aşamalarında başına neler geldiğini takip etmektedir. Bu yüzden sipariş sonrası takibi de kolayca yapabileceği bağlantılar, ilgili kargo firmalarıyla gerekli anlaşmalar ve elektronik altyapı kurulmuş olmalıdır. Tasarımda da bu bağlantılara dikkat edilmelidir. Ayrıca verilen siparişle ilgili oluşabilecek herhangi bir sorunda kolayca
8. destek verilebilecek ya da müşterinin destek sayfalarına kolayca ulaşabileceği bir tasarım öngörülmelidir. Siparişin başarıyla verilip, teslimatın sorunsuz yapılmasından sonra sitenin geliştirilebilmesi ya da müşteri beklentilerinin analizinin yapılıp sitenin veya ürünlerin, müşteri profillerine göre daha sonra düzenlenebilmesi için bir müşteri görüş sayfası bulunmalıdır. Müşteriler bu sayfalardan diğer müşterilerin deneyimlerine ulaşıp, sitenin güvenilirliğini test edebilir ya da aradıkları ürünlerle ilgili görüşleri paylaşıp geliştirilmesine katkıda bulunabilirler. Müşteri-Tedarikçi Yönetimi: E-ticaret sitesinde yöneticiler, müşterilerle ilgili verileri değerlendirebilmeliler. Ayrıca ürünlerin eklenmesi, çıkarılabilmesi, güncellenmesi gibi pek çok arka plan işlerini kolayca yapabilmeliler. Bu yüzden site tasarımında sitenin müşteriye bakan ön sayfası kadar yöneticilere bakan arka sayfalarının da esnek bir kullanıma sahip olması gerekmektedir. Detaylı istatistikler, tedarikçilerle kolay ve hızlı bağlantılar, stok durumları vb. gibi işlemlerin doğru, hızlı ve detaylı yapılabilmesi için site tasarımında arka sayfaların da sade ve yardıma ihtiyaç duyulmadan kolay kullanılabilir olması unutulmamalıdır. Sosyal Medya-Ziyaretçi Takibi: Günümüzde mobil internetin kullanımının artmasıyla birlikte sosyal medya kullanımı da artmıştır. Dolayısıyla e-ticaret sitesinin sosyal medya bağlantılarının mutlaka bulunması gereklidir. Bu, müşterilerin o sitenin popülerliğine olan güvenlerini de arttırmış olur. Ayrıca mutlaka kullanıcıya yönelik sosyal medyada paylaş veya bahset bağlantısı olmalıdır. Bu da gelen müşteriler kanalıyla yeni müşterilere ulaşmayı kolaylaştıracak ve bir nevi ücretsiz reklam yapılmış olacaktır. Siteye gelen ziyaretçi sayısının bir sayaç tarafından tutulması ve bunun gösterilmesi, müşterilere o sitenin ne kadar popüler veya tercih edilen bir site olduğunu gösteren olumlu bir etkendir.