Doğalgazda Rusya’nın Türkiye’ye bağımlılığı giderek artıyor
Doğalgazda Rusya’nın ülkemize bağımlılığı giderek artmasına rağmen, Rusya ile ülkemiz arasındaki gaz ilişkilerine dar bir perspektiften bakmayı tercih eden bazı düşünce kuruluşları ve köşe yazarları ayağımıza kadar gelen fırsatları görmezden geliyorlar.
3 Şubat’ta ülkemizi ziyaret eden Gazprom Başkanı Aleksey Miller’in, Bakan Güler ve BOTAŞ yöneticileriyle yaptığı toplantıda ele alınan konu başlıkları Rusya’nın ülkemize bağımlılığının daha da artacağını gösteriyor. AA tarafından kamuoyuna yansıtılan haberlere, anlayamadığım nedenlerle, stratejistler ve düşünce kuruluşları yeterince ilgi göstermedi. Geçmişi uzun süreden beri ve aynı kavramlar etrafında tartışma konusunda ünlenen stratejistler, geleceği okuyamadıkları için olsa gerek, enerji işbirliğinde yarınları tartışmakta yarar görmüyorlar. Enerji temininde milli kaynaklar yerine dışa bağımlılığımız ve doğal gazda Rusya’dan büyük miktarda alım yapıyor olmamız tartışılabilir, eleştirilebilir. Ancak, bu tartışma, ‘bugün ne yapılmalı?’ sorusunun yanıtını ararken karşımıza çıkan fırsatları değerlendirmemizi engellememeli.
Analistlere ve düşünce kuruluşlarına düşen görev enerji alanında ciddi bir “SWOT” analizi yapmaları. Önerim, bu analizi klasik anlamda bir “SWOT” analizi şeklinde değil de, “swOt” olarak ele almaları. Bu sayede, geçmişe veya günümüzün gündemine takılmadan Rusya ile bu coğrafyada geleceğimizi birlikte planlayabiliriz. Evet, Türkiye, Rusya için Ukrayna’dan daha güvenilir bir ortak. Türkiye sadece Rusya için değil, İsrail ve Lübnan ile Yunanistan ve İtalya açısından da güvenilir bir ortak. Hatta, sıvılaştırılmış gaz işine girdiğimiz takdirde, İspanya için bile güvenilir ortak olacak. Rusya’nın doğal gazda sıcak denizlere açılma siyasetinde, Türkiye’ye bağımlılığı işte bu açılardan giderek artıyor. Kim bilir bu gelişmeler belki de, Rusya’dan aldığımız doğal gazın maliyetini azaltacak yeni formüllerin ortaya çıkmasına da neden olur. “FO muydu, GO muydu?” muhabbeti, yerini yeni işbirliği formüllerine bırakır.
Miller’in Ankara’da söyledikleri, Rusya ile ülkemiz arasındaki işbirliğinin geleceğine yönelik iyi niyetli beklentiler değil, somut projelerdir. Miller, enerji alanında Türkiye’yi sadece bir müşteri olarak değil, gazın transit geçişi için de sağlam bir ortak olarak gördüklerini belirtti. Rus doğalgazının Yunanistan ve İtalya ile İsrail ve Lübnan’a transitinin detaylı olarak görüşüldüğünü belirten Miller, “Gazprom’un projelerle ilgili fizibilite çalışmaları mevcuttur ve ilk sonuçlar da olumludur” dedi. Miller ayrıca, “Türkiye’den, sağlıklı ve güvenirliliği açısından transit ülke olarak en ufak bir kuşkumuz yok” diye konuştu. Türkiye’de yeraltı doğalgaz depolama projeleri ve doğalgaz dağıtımıyla ilgili taleplerini bir kez daha yinelediklerini belirten Miller, şöyle devam etti: “Gazprom da Türkiye için her zaman sağlam bir ortak olmuştur” Mavi Akım’ın kapasitesinin artırılması çalışmalarının da sürdüğünü kaydeden Miller, Türkiye’ye yönelik doğalgaz ihracatının güvenliği için en önemli seçeneğin Karadeniz’den geçecek güvenli boru hatları olduğunu söyledi. Miler son olarak, Rus doğalgazının Türkiye’de sıvılaştırılması konusunun da gündeme geldiğini ifade etti.
Azerbaycan’da lafımız altın, işimiz teneke, 09/06/2006, Referans Gazetesi
Türkiye’nin Rus pazarını ihmal etme lüksü yok, Referans, 27.10.2006