7061 Sayılı Kanunla Bazı Vergi Kanunlarında Yapılan Değişiklikler
28.11.2017 gün ve 7061 sayılı “Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 5 Aralık 2017 gün ve 30261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
Bu Kanun ile Gelir Vergisi Kanununda, Kurumlar Vergisi Kanununda, Katma Değer Vergisi Kanununda, Özel Tüketim Vergisi Kanununda, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisine ve Özel İletişim Vergisine ilişkin olarak Gider Vergileri Kanununda, Veraset ve İntikal Vergisi Kanununda, Damga Vergisi Kanununda, Harçlar Kanununda, Emlak Vergisi Kanununda, Değerli Kağıtlar Kanununda, Gümrük Giriş Tarife Cetveli Kanununda, Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununda, Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununda, Vergi Usul Kanununda ve Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda ve diğer pek çok kanunda değişiklikler yapılmıştır.
* 2017 kira gelirleri dahil olmak üzere, gerçek gider usulü yerine götürü gider usulünü tercih eden mükelleflerin götürü gider oranı %25’den %15’e düşürülmüştür. Hazineye gelir temin edecektir.
* Gelir Vergisi Tarifesinin katılığı dolayısıyla 2017 yılında bir üst dilimden gelir vergisine tabi tutulan asgari ücretlilerin, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık 2017 aylarında %15’den fazla vergilenen ücretleri için mahsup yoluyla iade sistemi getirilmiştir. Hazineye gelir kaybına yol açacaktır.
Kurumlar Vergisi Kanununda Yapılan Değişiklikler:
* Kurumlar vergisi oranı 2018 yılı kurum kazançlarından itibaren %20’den %22’ye çıkarılmıştır. Hazineye gelir temin edecektir.
* 2017 yılında yapılan Yatırım Teşvik Belgeli yatırımlara uygulanan yüksek kanuni oran (yatırıma katkı oranı), 2018 yatırımları için de geçerli hale getirilmiştir. Hazineye gelir kaybına yol açacaktır.
* Kurumların gayrimenkullerini elden çıkarmaları dolayısıyla yararlandıkları kurumlar vergisi istisnası, %75’den %50’ye düşürülmüştür. Hazineye gelir temin edecektir.
* Finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketlerine, kendi mevzuatlarına göre ayırmak zorunda oldukları karşılıkları 2019 yılından itibaren gider kaydetme imkanı getirilmiştir. Hazineye gelir kaybına yol açacaktır.
* Yurt dışından gerçek kişilere elektronik ortamda hizmet satanlara, vergi dairesinde K.D.V. mükellefiyeti tesis etme mecburiyeti getirilmiştir. Hazineye gelir temin edecektir.
* Roaming hizmetleri K.D.V.den kısmi istisnadan yararlanır hale gelmiştir. Hazineye gelir kaybına yol açacaktır.
* Finansman şirketleri, v.b.ne, 2 yıl aktifte tutulan iştirak hisselerinin ve gayrimenkullerin satışı ve bunların bu hisseleri ve gayrimenkulleri başkalarına satışına K.D.V. istisnası getirilmiştir. Hazineye gelir kaybına yol açacaktır.
* 2017 yılında yapılan Yatırım Teşvik Belgeli yatırımlara tanınan inşaat işleri K.D.V. iade imkanı, 2018 yatırımları için de geçerli hale getirilmiştir. Hazineye gelir kaybına yol açacaktır.
* Eğitimde Fırsatları Artırma ve Teknolojiyi İyileştirme Hareketi (FATİH) Projesine K.D.V. istisnası getirilmiştir. Hazineye gelir temin edecektir.
* Alkolsüz pek çok içeceğe %10 özel tüketim vergisi getirilmiştir. Hazineye gelir temin edecektir.
Özel İletişim Vergisinde Yapılan Değişiklik:
* Muhtelif işlemlerde %25, %15 ve %5 şeklinde uygulanan Ö.İ.V., tek %7.5 oranda uygulanacaktır. Muhtemelen Hazineye gelir temin edecektir.
* Transfer Fiyatlama Yöntem Sözleşmesi harçları kaldırılmıştır. Hazineye gelir temin edecektir.
Emlak Vergisi Kanununda Yapılan Değişiklik:
*Emlak vergisinde takdir komisyonu kararlarının, bir önceki yıl değerinin %50’sini aşması engellenmiştir. Belediyelerin çok yüksek emlak vergisi hasılatı yapması engellenmiştir.
Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununda Yapılan Değişiklik:
*1.1.2018 tarihinden sonra iktisap edilecek taşıtlarda M.T.V. %50 artırılmaktadır. Hazineye gelir temin edecektir.
Değişikliklerin tüm ayrıntıları aşağıda maddeler itibariyle Sirkülerimizde incelenmiştir.
7061 Sayılı Kanunla Muhtelif Vergi Kanunlarında Yapılan Değişiklikler Hakkında Açıklama:
1. Gelir Vergisi Kanununda Yapılan Değişiklikler:
1.1 Kira Gelirlerine Uygulanan Götürü Gider Oranı Değiştirilmiştir.
1.1.1 Kanun metni:
“MADDE 14- 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 74 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “%25’ini” ibaresi “%15’ini” şeklinde değiştirilmiştir.”
Bilindiği üzere, ötedenberi gayrimenkul sermaye iradı elde eden gerçek kişiler beyan edecekleri geliri hesaplarken, yaptıkları gerçek giderleri veya %25 götürü gideri hasılattan indirebilmekteydiler. Yapılan değişiklikle, götürü gider imkanı, makable şamil bir şekilde, 1.1.2017 tarihinden itibaren elde edilen gayrimenkul sermaye iratları için %25’den %15’e düşürülmüştür.
1.2 Asgari Ücretlilerin Müterakki Tarife Dolayısıyla Artan Gelir Vergilerinin Mahsubu Kabul Edilmiştir.
1.2.1 Kanun Metni:
Bilindiği üzere, ötedenberi gerçek kişilerin gelir vergisi, Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde kayıtlı Tarife gereğince %15, %20, %27 ve %35 oranlarında vergilendirilmektedir. Bu Tarife, ücret gelirleri için biraz daha yumuşak bir dilim yapısına sahip olmakla beraber, gerçek dışı olduğu için, 2017 yılında asgari ücretlilerin gelir vergisini bile Eylül ayından itibaren %15’den %20’ye çıkarmış ve vergilemiştir. Tarifenin çok dik yapısını değiştirmeye yanaşmayan yetkililer, 2017 yılı için söz konusu geçici madde ile sorunu kısmen çözmeyi tercih etmişlerdir. Böylece, asgari ücretlilerin 2017 yılı net ücretleri cari Tarife dolayısıyla %15 yerine %20 oranından vergilendirilmişse, %15’i aşan vergi, bu ücretlilere geri ödenmek üzere, işverenin muhtasar beyannamesinde ödenecek vergiden mahsup edilerek, reddolunacaktır.
Madde, 7061 sayılı Kanunun Resmi Gazetede yayım tarihi olan 4 Aralık 2017 günü yürürlüğe girmiştir.
Uygulama, 6 Aralık 2017 günlü Resmi Gazete’de yayımlanan 299 Seri Nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği çerçevesinde yürütülecektir.
2. Kurumlar Vergisi Kanununda Yapılan Değişiklikler:
2.1 Yapı Kooreratiflerine Tanınan İlave İmkanlar:
2.1.1 Kanun Metni:
MADDE 88- 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde yer alan parantez içi hüküm yürürlükten kaldırılmış ve aynı bendin sonuna aşağıdaki parantez içi hüküm eklenmiştir.
Yapı kooperatiflerinin ötedenberi ortak dışı işlem sayılmadığı için vergiden istisna edilen “arsalarını kat karşılığı vererek her bir hisse için bir işyeri veya konut elde etmeleri” hususu, yeni parantez içi hükümle genişletilmiştir. Böylece, “kooperatiflerin faaliyetin icrasına tahsis ettikleri ve ekonomik ömrünü tamamlamış olan demirbaş, makine, teçhizat, taşıt ve benzeri amotismana tabi iktisadi kıymetleri elden çıkarmaları” da ortak dışı işlem sayılmayacaktır. Bunun yanı sıra, kooperatiflerin ortak dışı işlemleri dolayısıyla bir iktisadi işletmelerinin oluştuğu kabul edilecek ve yukarıda sayılan faaliyetlerden elde edilen kurum kazancı, iktisadi işletmenin kurumlar vergisi matrahına dahil edilmeyecektir.
Madde, 1.1.2018 tarihinde yürürlüğe girecektir.
2.2 Taşınmaz (Gayrimenkul) Satış Kazancı İstisnasına ve Kooperatif Risturn İstisnasına Getirilen Daraltmalar:
2.2.1 Kanun Metni:
2.2.2.1 5520 Sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yapılan değişiklik:
Daha önce taşınmaz (gayrimenkul) satış kazancı, aynen iştirak hissesi satış kazancı gibi %75 kurumlar vergisi istisnasından yararlanırken yapılan değişiklikle, 1 Ocak 2018 tarihinden itibaren gerçekleşen gayrimenkul satışlarından elde edilen kazancın kurumlar vergisinden müstesna kısmı %50’ye indirilmiştir.
2.2.2.2 5520 Sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yapılan değişiklik:
Daha önce kapsamı kısıtlı olan ve “borç dolayısıyla bankalara devredilmiş olan ........ taşınmazların (gayrimenkullerin) satışından elde edilen kazancın %75’inin kurumlar vergisinden istisna edileceği” hükmü, yapılan değişiklikle “borç dolayısıyla finansal kiralama ve finansman şirketlerine devredilen taşınmazların satışından elde edilen kazançlara” da şamil hale getirilmiş; ancak, bankalar dahil, tüm şirketlerin vergi istisnası 1 Ocak 2018 tarihinden itibaren %50’ye indirilmiştir.
2.2.2.3 5520 Sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde yapılan değişiklik:
Daha önce, tüketim kooperatiflerinin yanı sıra, üretim kooperatiflerinin ve kredi kooperatiflerinin ortakla yapılan işlem için hesapladıkları risturnlar kurumlar vergisinden istisna edilmekteydi. Yapılan değişiklikle, yalnızca tüketim kooperatiflerinin, ortaklarının kişisel ve ailevi gıda ve giyecek ihtiyaçlarını karşılamak için satın aldıkları malların değerine göre hesapladıkları risturnlar kurumlar vergisinden müstesna hale gelmiştir. Üretim ve tüketim kooperatiflerinin 1 Ocak 2018 tarihinden itibaren ortakla yapılan işlem dolayısıyla hesapladıkları risturnlar vergilendirilecektir.
2.3 İndirimli Kurumlar Vergisinde Süre Uzatımı:
2.3.1 Kanun Metni:
Daha önce, 6770 sayılı Kanunun 30. maddesiyle K.V.K.na eklenen geçici 9. madde ile “mükelleflerin 2017 yılında gerçekleştirdikleri imalat sanayiine yönelik yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırım harcamaları için, K.V.K.nun 32/A maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde %55, %65 ve %90 şeklinde yer alan kanuni oranların (yatırıma katkı oranı), sırasıyla %70, %80 ve %100 şeklinde ve (c) bendinde %50 şeklinde (yatırım döneminde devam eden yatırımlar için) yer alan oranın %100 şeklinde uygulanması” hüküm altına alınmıştı. 7061 sayılı Kanunla, tavizli yatırıma katkı oranlarını uygulama süresi 2018 yılı yatırım harcamalarını da içine alacak şekilde genişletilmiştir.
Madde, Kanunun yayım tarihi olan 4 Aralık 2017 günü yürürlüğe girmiştir.
2.4 Kurumlar Vergisinde Oran Artırımı:
2.4.1 Kanun Metni:
Yapılan değişiklikle, kurumlar vergisi oranı 2018, 2019 ve 2020 yılları kurum kazançları için %20’den %22’ye çıkarılmıştır. Tüm Dünyada yatırımları artırmak için kurumlar vergisi oranları düşürülürken, Türkiye’de artırılması manidardır.
2.5 Finansal Kiralama ve Finansman Şirketleri tarafından ayrılan özel karşılıkların gider olarak indirimi:
2.5.1 Kanun Metni:
MADDE 106- 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 16 ncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(2) Finansal kiralama ve finansman şirketleri tarafından bu madde uyarınca ayrılan özel karşılıkların tamamı, ayrıldıkları yılda kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilir.”
6361 sayılı Kanunun karşılıklara ilişkin 16 ncı maddesi aynen aşağıdaki gibidir:
MADDE 16 – (1) Şirket, işlemlerinden kaynaklanan alacaklarından doğmuş veya doğması beklenen ancak, miktarı kesin olarak belli olmayan zararlarını karşılamak amacıyla Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde karşılık ayırmak zorundadır.”
Finansal kiralama ve finansman şirketleri, öncelikle faaliyetlerini düzenleyen 6361 sayılı Kanun ve onun uygulama mevzuatına uymak durumundadır. Bu nedenle bu tür şirketler, ticari alacaklardan kaynaklanan ve fiilen doğmuş veya doğması beklenen zararlarını karşılamak üzere karşılık ayırmak ve bu karşılıkları finansal tablolarında göstermek mecburiyetindedirler. Oysa, Vergi Usul Kanununun 323üncü maddesi gereğince, yalnız dava ve icra safhasına intikal eden ticari alacaklar için şüpheli alacak karşılığı ayrılıp, gider kaydedilebileceğinden, bu tür şirketlerin mali ve ticari finansal tabloları tamamen birbirinden farklı çıkmaktadır. Bu madde ile bu ikiliğe son verilmekte ve 6361 sayılı Kanuna göre ayrılan özel karşılıkların gider kaydı kabul edilmektedir.
Madde, 1 Ocak 2019 günü yürürlüğe girecektir.
3. Katma Değer Vergisi Kanununda Yapılan Değişiklikler:
3.1 Yurtdışından Elektronik Ortamda Sunulan Hizmetler:
3.1.1 Kanun Metni:
MADDE 41- 25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin (1) numaralı fıkrasına aşağıdaki cümleler eklenmiştir.
“Şu kadar ki Türkiye’de ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmayanlar tarafından katma değer vergisi mükellefi olmayan gerçek kişilere elektronik ortamda sunulan hizmetlere ilişkin katma değer vergisi, bu hizmeti sunanlar tarafından beyan edilip ödenir. Maliye Bakanlığı elektronik ortamda sunulan hizmetlerin kapsamı ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.”
Bilindiği üzere, 3065 sayılı K.D.V.K.nun 9 uncu maddesinde “Vergi Sorumlusu” düzenlenmekte ve maddenin 1 numaralı fıkrasında özetle, “mükellefin Türkiye’de ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde, Maliye Bakanlığının vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabileceği” hükme bağlanmaktadır. Maddeye yeni eklenen cümleler ile Maliye Bakanlığının bundan böyle yurt dışından Türkiye’de K.D.V mükellefi olmayan gerçek kişilere hizmet satan dar mükellefleri bu hizmetin K.D.V.nin ödenmesinden sorumlu tutacağı anlaşılmaktadır. Uygulamanın nasıl gerçekleştirileceğini, bundan sonra çıkarılacak olan K.D.V. Genel Tebliğlerinden gözleyebileceğiz.
Madde 1.1.2018 tarihinde yürürlüğe girecektir.
3.2 Roaming hizmetleri ile finansal kiralama ve finansman şirketlerince gerçekleştirilen taşınmaz (gayrimenkul) ve iştirak hisseleri alım/satım istisnası:
3.2.1 Kanun Metni:
3.2.2.1 Roaming Hizmetleri:
Bilindiği üzere, K.D.V.K.nun 17 nci maddesinde kısmi K.D.V. istisnası düzenlenmiştir. Kısmi istisna kapsamına giren teslim ve hizmetler için daha önce ödenmiş olan K.D.V.nin, K.D.V.K.nun 30 uncu maddesi gereğince hesaplanan K.D.V.den indirilmemesi gerekir.
7061 sayılı Kanunun 42 nci maddesiyle K.D.V.K.nun 17 nci maddesinin 4 numaralı fıkrasına eklenen yeni (ç) bendi ile “uluslararası roaming anlaşmaları çerçevesinde yurt dışından alınan roaming hizmetleri ile bu hizmetlerin Türkiye’deki müşterilere yansıtılması”, K.D.V.den kısmen istisna edilmektedir. Böylece, K.D.V.nin temel prensibi olan “destinasyon” (hizmetten faydalanılan ülkede K.D.V.nin alınması) ilkesi ihlal edilmiş olmaktadır. Yurt dışından roaming hizmetini Türkiye’deki tüketiciye veren GSM şirketi, kendi ülkesinde zaten hizmet ihracı dolayısıyla K.D.V.den istisna edileceğinden, bu madde değişikliği ile yurt dışından alınan roaming hizmeti için yapılan ödeme hiç bir yerde K.D.V.ne tabi olmayacaktır. Dolayısıyla, burada teknik hata yapıldığını düşünüyoruz.
3.2.2.2 İştirak Hissesi ve Taşınmaz Satış İstisnası:
7061 sayılı Kanunun 42 nci maddesiyle K.D.V.K.nun 17 nci maddesinin 4 numaralı fıkrasının (r) bendinin birinci paragrafında yapılan değişiklik sonucunda, söz konusu paragraf aşağıdaki şekli almıştır:
“(r) Kurumların aktifinde en az iki tam yıl süreyle bulunan iştirak hisseleri ile taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler ile bankalara, finansal kiralama ve finansman şirketlerine borçlu olanların ve kefillerinin borçlarına karşılık taşınmaz ve iştirak hisselerinin (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) bankalara, finansal kiralama ve finansman şirketlerine devir ve teslimleri ile bu taşınmaz ve iştirak hisselerinin finansal kiralama ve finansman şirketlerince devir ve teslimi.”
Böylece, başlangıçta sadece “mali yönden zor durumda olan kurumların gayrimenkul ve iştirak hisselerini satarak, sorunlarını çözmeleri” amacıyla getirilen bu istisna, bugün iyice genişleyerek, bankaların, finansal kiralama ve finansman şirketlerinin alım/satımlarını da kapsamına alan bir hale gelmiştir.
3.3 Yatırım Teşvik Belgeli Yatırımlarda K.D.V. İadesi:
3.3.1 Kanun Metni:
7061 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle K.D.V.K.nun geçici 37 nci maddesinin 1 numaralı fıkrasında yapılan değişiklik sonucunda, söz konusu fıkra aşağıdaki şekli almıştır:
a) Asgari 50 milyon Türk Lirası tutarında sabit yatırım öngörülen yatırımlara ilişkin inşaat işleri nedeniyle 2017 ve 2018 yıllarında yüklenilen ve 2017 ve 2018 yıllarının altı aylık dönemleri itibariyla indirim yoluyla telafi edilemeyen katma değer vergisi altı aylık dönemleri izleyen bir yıl içerisinde,
Talep edilmesi halinde belge sahibi mükellefe iade olunur................ “
Böylece, yatırım inşaat işlerine yapılan ödemelerin tam K.D.V. istisnasından yararlanması kanunen mümkün olmadığından, indirim yoluyla telafi edilemeyen K.D.V.nin makul bir süre içerisinde yatırımcılara iadesi için geçen yıl 6770 sayılı Kanunla K.D.V.K.na ilave edilen bu geçici maddeye, 2018 yılında yapılan inşaat yatırım harcamaları dolayısıyla yüklenilen K.D.V. de dahil edilmiş olmaktadır.
3.4 FATİH Projesi’ne İlişkin Tam K.D.V. İstisnası, Ö.İ.V. İstisnası, Damga Vergisi İstisnası, Harç İstisnası, Gümrük Vergisi ve Fon İstisnası, Ö.T.V. İstisnası, 5846 Sayılı Kanunun 44/2 nci Maddesindeki Kesintilerden İstisna, TRT Bandrol İstisnası, Telsiz Ruhsatname ve Yıllık Kullanım Ücreti İstisnası:
3.4.1 Kanun Metni:
Yukarıda Torba Kanun içerisinde yer alan torba maddenin incelenmesinden, FATİH Projesi bünyesinde fonksiyon almayı düşünen kişi ve kuruluşların akıllarına gelen her türlü vergi, resim, harç ve ücreti teker teker sayarak, bunları istisna kapsamına almayı amaçladıkları; böylece Proje maliyetini düşürmeyi hedefledikleri anlaşılmaktadır. Sonsuz bir vergi istisna düzeni yaratılamayacağından, bundan sonra müteaddit defalar yeni istisnalar getirilmesi beklenmelidir.
Teknik açıdan ise, bu geçici maddenin hangi tarihler arasında vergi, resim, harç, ücret istisnası getirdiğini anlayamadığımızı; 1.1.2018 tarihinde yürürlüğe girecek olan bu geçici maddenin hangi tarihe kadar yürürlükte kalacağını göremediğimizi ifade edebiliriz.
Bunun yanı sıra, bir vergi kanununa bir geçici madde ekleyerek, bununla başka vergi, resim, harç ve ücret kanunlarında geçici adı altında kalıcı istisna teminini de kanun yapım tekniği açısından son derece yadırgadığımızı kaydedebiliriz.
4. Özel Tüketim Vergisi Kanunu:
4.1 Otomobil Ö.T.V. İstisnasında Değişiklik:
4.1.1 Kanun Metni:
7061 sayılı Kanunun 72 nci maddesiyle Ö.T.V.K.nun 7 nci maddesinde yapılan muhtelif değişiklikler sonucunda, söz konusu maddenin ilgili kısmı aşağıdaki şekli almıştır:
Madde 7 – Bu Kanuna ekli;
2. (II) sayılı listede yer alan kayıt ve tescile tabi mallardan;
a) 87.03 (hesaplanması gereken özel tüketim vergisi ve diğer her türlü vergiler dahil bedeli 200.000 TL’yi aşanlar hariç) ..................
c) 87.03 (hesaplanması gereken özel tüketim vergisi ve diğer her türlü vergiler dahil bedeli 200.000 TL’yi aşanlar hariç) ..................
6. Kanuna ekli listelerdeki mallardan 4458 sayılı Gümrük Kanununun 167 nci maddesi [(5) numaralı fıkrasının (a) bendi ve (7) numaralı fıkrası kapsamında ithal edilen eşya ile (12) numaralı fıkrasının (a) bendi kapsamında ithal edilen bu Kanuna ekli (II) sayılı listenin 87.03 G.T.İ.P. numarasında “-Diğerleri” satırı altında yer alan mallardan özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi dahil gümrük vergilerine ilişkin istisna uygulanmaması durumunda belirlenecek gümrüklenmiş değeri 200.000 TL’yi aşanlar hariç] .................
Birinci fıkranın; (2) numaralı bendinin (a) ve (c) alt bentleri ile (6) numaralı bendinde yer alan tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Hesaplanan tutarın 100 lirayı aşmayan kesirleri dikkate alınmaz. Bakanlar Kurulu, bu şekilde tespit edilen tutarı %50’sine kadar artırmaya yetkilidir.”
Böylece, eskiden motor silindir hacmi 1.600 cm3’ü aşanlar hariç, geri kalan 87.03 Gümrük Tarife pozisyonundaki eşyadan, münhasıran engellilik derecesi %90’ı aşanlar tarafından kullanılan otomobiller özel tüketim vergisinden müstesna iken, şimdi vergili bedeli 200.000 lirayıaşanlar hariç, geri kalan 87.03 pozisyonundaki eşyadan, münhasıran engellilik derecesi %90’ı aşanlar tarafından kullanılan otomobiller vergiden müstesna hale gelmiştir. Bundan böyle, engellilerin 1.600cm3’ü aşmayan otomobilleri değil, fakat vergili bedeli 200.000 aşmayan otomobilleri Ö.T.V.den istisna edilecektir.
Yürürlük tarihi 1.1.2018’dir.
4.2 Sigara Asgari Maktu Ö.T.V.de Değişiklik:
4.2.1 Kanun Metni:
“Madde 73- 4760 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) bendinde yer alan “perakende satışa sunulan sigaraların birim ambalajı içinde yer alan her bir sigara” ibaresi “perakende satışa sunulan sigaraların ve makaronların birim ambalajı içinde yer alan her bir sigara veya her bir makaron” şeklinde ve “20 adet sigaradan” ibaresi “20 adet sigaradan, 50 adet makarondan” şeklinde değiştirilmiştir.”
Böylece, Kanun eki cetveldeki asgari maktu Ö.T.V.hesabına, makaron ibaresi de eklenmiş olmaktadır.
Yürürlük tarihi 4.12.2017’dir.
4.3 Sigara Maktu Ö.T.V.de Değişiklik:
4.3.1 Kanun Metni:
“Madde 74- 4760 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) bendinde yer alan “her bir sigara adedi” ibaresi “her bir sigara veya makaron adedi” şeklinde değiştirilmiştir.”
Böylece Bakanlar Kuruluna daha önce, birim ambalaj içinde yer alan her bir sigara adedine göre tespit etme ve artırma yetkisi verilen maktu Ö.T.V., şimdi birim ambalaj içinde yer alan her bir makaron adedine göre de kullanılabilecektir.
4.4 Alkolsüz İçeceklerde Ö.T.V.:
4.4.1 Kanun Metni:
“MADDE 75- 4760 sayılı Kanunun ekinde yer alan (III) sayılı listenin;
Böylece, bundan böyle meyve suları, sebze suları, sular, alkolsüz diğer içecekler, tatlandırılmış, aromalandırılmış gazlı içecekler, sade gazozlar, meyvalı gazozlar ve alkolsüz biralar ile makaronlar da Ö.T.V. kapsamında vergilendirilecektir.
Yürürlük tarihi, (A) Cetvelindeki alkolsüz içecekler için 1.1.2018; (B) Cetvelindeki makaronlar için 4.12.2017’dir.
5. Gider Vergileri Kanununda Yapılan Değişiklikler:
5.1 Özel İletişim Vergisinde Yapılan Değişiklik:
5.1.1 Kanun Metni:
“MADDE 10- 13/7/1956 tarihli ve 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “%25”, (b) ve (d) bentlerinde yer alan “%15”, (c) bendinde yer alan “%5” ibareleri “%7,5” şeklinde, yedinci fıkrasında yer alan “Birinci fıkradaki %25 ve %15 oranlarını ayrı ayrı veya birlikte %5’e, %5 oranını ise sıfıra kadar indirmeye ve bu oranları kanuni oranlarına kadar artırmaya” ibaresi “Birinci fıkradaki oranları ayrı ayrı veya birlikte sıfıra kadar indirmeye, iki katına kadar artırmaya” şeklinde değiştirilmiştir.”
Yapılan değişikle öncelikle, her nevi mobil elektronik haberleşme işletmeciliği kapsamındaki tesis, devir, nakil ve haberleşme hizmetleri için %25 olan Ö.İ.V. %7.5’e indirilmiştir. Daha sonra, radyo ve televizyon yayınlarının uydu platformu ve kablo ortamından iletilmesine ilişkin hizmetler ile diğer elektronik haberleşme hizmetleri için %15 olan Ö.İ.V. %7.5’e indirilmiştir. En son olarak, kablolu, kablosuz ve mobil internet servis sağlayıcılığı hizmeti %5’den %7.5’e çıkarılmıştır.
Bakanlar Kurulunun Ö.İ.V.nde değişiklik yetkisi de “Kanundaki oranları ayrı ayrı veya birlikte sıfıra kadar indirme ve iki katına kadar artırma” şeklinde belirlenmiştir.
5.2 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisinde Yapılan Değişiklik:
5.2.1 Kanun Metni:
“MADDE 11- 6802 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (p) bendinde yer alan “Türkiye’de kurulu borsalarda gerçekleştirilen” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.”
Yapılan değişiklik sonucunda, 29 uncu maddenin birinci fıkrasının (p) bendi aşağıdaki şekli almıştır:
“Madde 29- Aşağıda yazılı muameleler dolayısıyle alınan paralar banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnadır.
p) Arbitraj muameleleri ile vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerine ilişkin muameleler ve bu muameleler sonucu lehe alınan paralar,
Daha önce, BSMV mükelleflerinin yalnızca Türkiye’de kurulu borsalarda gerçekleştirdikleri vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerine ilişkin muameleler ve bu muameleler sonucu lehe alınan paralar BSMV’den müstesna iken, şimdi 1.1.2018’den itibaren yurt dışında kurulu borsalarda gerçekleştirilen bu tür muameleler ve lehe alına paralar da BSMV’den istisna edilecektir.
6. Veraset ve İntikal Vergisi Kanununda Yapılan Değişiklik:
6.1 Kanun Metni:
“MADDE 13- 8/6/1959 tarihli ve 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 16 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “%10” ibaresi “%20” olarak değiştirilmiştir.”
Daha önce, şans oyunları ile gerçek ve tüzel kişilerce düzenlenen yarışma ve çekilişlerde kazanılan ikramiyelerde V.İ.V. oranı %10 iken, yapılan değişiklikle 1.1.2018’den itibaren bu oran %20’ye çıkarılmıştır.
7. Damga Vergisi Kanununda Yapılan Değişiklikler:
7.1 Maktu ve Nispi Damga Vergilerinde Değişiklik:
7.1.1 Kanun Metni:
Yeniden düzenlenen fıkra ile Bakanlar Kurulunun damga vergisini artırma ve indirme yetkisi yönünden daha önce muhtelif kanunlarla yapılan değişiklikler ortadan kaldırılmış ve Bakanlar Kuruluna nispi vergilerde “sıfır ile kanuni oranın bir katına kadar olan oran arasında serbestce oran tespit etme yetkisi” verilmiş; bu yetki, maktu vergilerde “kanuni oranın yarısı ile on katı arasında serbestce tespit etme” şeklinde belirlenmiştir. Bakanlar Kurulu bu yetkisini, kağıt türleri itibariyle ayrı ayrı veya birlikte kullanabilecektir.
7.2 Özel İstisna Hükmü:
7.2.1 Kanun Metni:
D.V.K.nun (2) sayılı tablosunda damga vergisinden istisna edilecek kağıtlar sayılmakta; bu tablonun IV üncü bölümünde ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar sıralanmaktadır. 7061 sayılı Kanunla bu bölüme eklenen 54 numaralı fıkra ile “kamu özel iş birliği projelerinin finansmanı için yurt dışında ihraç edilen menkul kıymetler karşılığında fon temin etmek üzere kurulan özel amaçlı kuruluşların, bu fonları proje yüklenicisi firmalara kullandırmasına ilişkin olarak düzenlenen kâğıtlar ile bunların teminatı ve geri ödenmesine ilişkin işlemler nedeniyle düzenlenen kâğıtlar, damga vergisinden istisna edilmektedir.
8. Harçlar Kanununda Yapılan Değişiklikler:
8.1 Özel İstisna Hükmü:
8.1.1 Kanun Metni:
MADDE 31- 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 123 üncü maddesine onbirinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
Bilindiği üzere, Harçlar Kanununun 123 üncü maddesinde özel kanunlardaki hükümler düzenlenmektedir. Şimdiye kadar özel kanunlarla getirilen muhtelif harç istisnalarına ilave olarak 7061 sayılı Kanunla maddeye onikinci istisna fıkrası getirilmiştir. Buna göre, “kamu özel iş birliği projelerinin finansmanı için yurt dışında ihraç edilen menkul kıymetler karşılığında fon temin etmek üzere kurulan özel amaçlı kuruluşların, bu fonları proje yüklenicisi firmalara kullandırmasına ilişkin işlemler ile bunların teminatı ve geri ödenmesine ilişkin işlemler, yargı harçları hariç, Harçlar Kanununda yazılı harçlardan müstesna tutulacaktır.”
8.2 Transfer Fiyatlandırması Yöntem Belirleme Anlaşması Harcı Yürürlükten Kaldırılmıştır:
8.2.1 Kanun Metni:
Harçlar Kanununa bağlı (8) sayılı Tarife, İmtiyazname, Ruhsatname ve Diploma harçlarını düzenlemektedir. XII numaralı bölümde transfer fiyatlandırması ile ilgili yöntem belirleme anlaşması harçları, başvuru harcı ve yenileme harcı olarak sıralanmıştır. Ancak, 7061 sayılı Kanunla 4.12.2017 tarihinden itibaren bu bölümdeki harçlar yürürlükten kaldırılmış olmaktadır.
9. Emlak Vergisi Kanununda Yapılan Değişiklik:
9.1 Kanun Metni:
Bilindiği üzere, bazı yörelerde takdir komisyonları 2018 yılı için oldukça yüksek arsa ve arazi metrekare birim değerleri takdir etmişlerdi. Bu uyumsuzluğu ortadan kaldırmak üzere Emlak Vergisi Kanununa getirilen geçici 23 üncü madde ile artış oranı 2017 yılının %50 fazlası ile sınırlandırılmıştır.
10. Değerli Kağıtlar Kanunu:
10.1 Kanun Metni:
MADDE 27- 21/2/1963 tarihli ve 210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Değişiklikten önce, değerli kağıtların Maliye Bakanlığının muvafakati ile yalnızca Bakanlık ve daireler tarafından hazırlanıp bastırılması mümkünken, 7061 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına da yetki verilmiş; ayrıca değerli kağıtların elektronik belge olarak düzenlenmesi imkanı getirilmiştir.
11. Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanunda Yapılan Değişiklikler:
11.1 Kanun Metni:
Bakanlar Kuruluna 7061 sayılı Kanunla tamamen yeni bir yetki tanınmıştır. Daha önce Bakanlar Kurulu gümrük vergisi had ve nispetlerini sıfıra kadar indirmeye veya Cetveldeki had ve nispetleri %50’sine kadar artırmaya yetkiliydi. Şimdi Bakanlar Kurulu, Cetvelde yer alan eşyaların gümrük vergisi had ve nispetlerini ayrıca %50’ye kadar yükseltme yetkisini de almıştır. Bu iki yükseltme yetkisi birbirinden tamamen ayrıdır.
Bunun yanı sıra, G.G.T.C.nde teknik bir hatayla gümrük vergi had ve nispeti “muaf” olarak kayıtlı olan eşyaların yeni vergisi bundan böyle “0” (sıfır) olarak gösterilecektir.
12. Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu:
12.1 Taşıt Değeri:
12.1.1 Kanun Metni:
Daha önce taşıt değerine bakılmaksızın, yalnızca taşıtın motor silindir hacmine göre düzenlenen M.T.V., bundan böyle otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtları ve benzerleri için her her iki hususu da dikkate alarak düzenlenecektir. Taşıt değeri ise “taşıtların teslimi, ilk iktisabı ve ithalinde, K.D.V. matrahını oluşturan unsurlardan (vade farkı ile hesaplanan özel tüketim vergisi hariç) oluşacaktır”.
Maddenin yürürlük tarihi 1.1.2018’dir.
12.2 Yeni Taşıtların Tarifesi:
12.2.1 Kanun Metni:
Şimdiye kadar yalnızca taşıtların motor silindir hacmine göre alınan M.T.V., 1.1.2018’den sonra iktisap edilen taşıtlar için taşıt değeri de dikkate alınarak belirlenecektir. Taşıtların değeri ise taşıtların teslimi, ilk iktisabı ve ithalinde, K.D.V. matrahını oluşturan unsurlardan (vade farkı ile hesaplanan özel tüketim vergisi hariç) oluşacaktır.
Tarifede, aynı motor silindir hacmine sahip taşıtlar için taşıt değerine göre farklı iki ayrı satır oluşturulmuş ve bu satırların sonraki yıllarda da vergi tutarının belirlenmesinde esas alınacağı hükme bağlanmıştır.
Daha sonra, vergi tutarlarının her yıl Ocak ayında ilan edilen kasko sigorta değerlerini %10 aşması halinde Bakanlar Kurulunun, bir önceki satırda aynı yaş grubunda bulunan taşıtlara isabet eden vergi tutarını esas alabileceği; ayrıca, bu %10 oranını %4’e indirebileceği ve tekrar kanuni oranına kadar artırabileceği kaydedilmiştir.
12.3 Verginin Tarh, Tahakkuk ve Ödenmesi; Gider Kaydedilemeyeceği:
12.3.1 Kanun Metni:
1.1.2018 tarihinden itibaren iktisap edilecek olan taşıtların vergi tutarının belirlenmesinde taşıt değeri de dikkate alınacağından, şu anda trafikte olan taşıtların vergi tutarları, yalnızca taşıt motor silindir hacmini esas alan (I/A) sayılı Tarifeye göre belirlenecektir. Bu durumu ilgili maddelerde göstermek amacıyla, 197 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları ile 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “(I)” ibaresi, ”(I), (I/A)” şeklinde değiştirilmiştir.
12.4.1 Kanun Metni:
1.1.2018 tarihinden itibaren iktisap edilecek taşıtların M.T.V.nin belirlenmesinde taşıt değerleri de dikkate alınacağından, Bakanlar Kurulunun vergi tutarı belirleme yetkisine ilişkin 10 uncu maddede gerekli paralel düzenlemeler yapılmıştır. Ayrıca, eski dördüncü fıkranın yerine getirilen yeni fıkrada, “taşıt değerlerinin hesabında yüz liraya kadar kesirlerin ve vergi tutarlarında bir liraya kadar kesirlerin dikkate alınmayacağı” hükme bağlanmıştır.
12.5 Trafikteki Taşıtların M.T.V. Tarifesi.
12.5.1 Kanun Metni:
1.1.2018 tarihine kadar iktisap edilmiş taşıtların vergi tutarı, 197 sayılı Kanuna yeni eklenen “geçici madde 8” ile kanunlaşan (I/A) sayılı Tarifeye göre hesaplanacaktır. Ancak, geçici madde ile getirilen vergiler geçici nitelikte olduğundan, bu maddenin hangi tarihe kadar yürürlükte olduğunun da kaydı gerekirdi.
Maddede, vergi tutarlarının her yıl Ocak ayında ilan edilen kasko sigorta değerlerini %5 aşması halinde Bakanlar Kurulunun, bir önceki satırda aynı yaş grubunda bulunan taşıtlara isabet eden vergi tutarını esas alabileceği kaydedilmiştir.
Daha sonra, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce iktisap edilmiş; ancak çeşitli nedenlerle kayıt ve tescil edilmemiş taşıtların 1/1/2018 tarihinden sonra ilk defa kayıt ve tescil edilmeleri halinde, bu maddede yer alan tarifeye göre vergilendirilecekleri hükme bağlanmıştır.
13. Vergi Usul Kanununda Yapılan Değişiklikler:
13.1 Bilinen Adresler:
“MADDE 16- 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 101 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Yapılan değişiklikle, bundan böyle mükelleflerin işi bırakmada, vergi beyannamelerinde ve vergi davalarında bildirdikleri adresler, “bilinen adres” olarak kabul edilmeyecektir.
Mükellefler tarafından yalnızca işe başlamada ve adres değişikliklerinde bildirilen adresler geçerli kabul edilecek; bunun yanı sıra mükellefin, “adres kayıt sisteminde” bulunan yerleşim yeri adresi de geçerli kabul edilecektir. Mükellefin imzası bulunmak şartıyla, yoklama memuru veya yetkili memur tarafından tutulan tutanakdaki adres de geçerlidir.
Mükellefin işyeri adresinde bulunamaması halinde tebliğ, gerçek kişilerde kendisinin; tüzel kişilerde başkan, müdür veya kanuni temsilcinin; tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde ise bunları idare eden veya temsilcilerinden birinin “adres kayıt sisteminde” bulunan adresine yapılacaktır.
13.2 Tebliğ Evrakının Teslimi:
13.2.1 Kanun Metni:
“MADDE 17- 213 sayılı Kanunun 102 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Daha önce Vergi Usul Kanununda adres tespiti ve tebliğ evrakının teslimi işlemlerinde “adres kayıt sistemine” yer verilmemesi dolayısıyla sürümcemede kalan pek çok tebligat, yeni düzenlemeyle daha kolay yapılabilecektir. Yalnız, V.U.K.nun yeni 102 nci maddesinde yer alan otomatik “tebligatın yapılmış sayılacağı” hükmü tarafımızca mahzurlu görülmüştür. Henüz posta memurlarının postayı, alıcının posta kutusuna değil, fakat sokak kapısının dışına attığı bir Türkiye’de yaşıyoruz. Gerekli emek harcanmadan, “adres kayıt sistemindeki” adrese başvurmadan, bunun dışında herhangi bir eski adreste tebligatla ilgili bütün işlemler yapılmış olsa da, muhatabın bu tebligattan hiç haberinin olamayacağı durumlarda, çok gereksiz yere hak kayıplarına yol açılacaktır.
13.3 İlanen Tebligat:
13.3.1 Kanun Metni:
Eski V.U.K.nun 103 üncü maddesi hükmünün mali idareyi sıklıkla ilanen tebligata zorlaması dolayısıyla, yeni getirilen madde ile yalnızca çok kısıtlı hallerde ilanen tebligat yapılır hale gelinecektir.
13.4.1 Kanun Metni:
Maliye Bakanlığı’na bırakılmış olan “mükelleflerin hangi bilgi, belge ve beyannameleri, nasıl verecekleri” hususu her zaman sorunlu olmuş; Maliye Bakanlığı Genel Tebliğ ve Sirküler yoluyla mükelleflere yeni bilgi, belge, beyanname verme mükellefiyetleri getirip, bu talimatlara uymayanlara ceza yağdırdığından, sürekli olarak mükellefleri ile ihtilaflı hale gelmiştir. Açılan vergi davalarını sürekli kaybeden Maliye Bakanlığı, bu kez olağanüstü geniş hacimde bir “Yetki” maddesi düzenleyip, bunu kanun hükmü haline getirmiş bulunmaktadır.
Umarız bu madde son olur ve mükellefler de prosedürlere nasıl uyacaklarını bundan böyle belirleyebilirler.
Elektronik ticareti kayıt altına alabilmek için maddeye yeni ilave edilen (7) numaralı fıkra umarız elektronik ticaret işlemlerini kayıt altına almada yardımcı olur.
Maddenin “kanuni süresi geçtikten sonra elektronik ortamda verilen beyannamelere” ilişkin olan beşinci fıkrasının birinci cümlesi, “bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelerin” de eklenmesiyle daha kapsamlı hale getirilmiştir.
13.5 Adres Değişikliklerinin Bildirilmesi:
13.5.1 Kanun Metni:
Daha önce iş veya ikamet yeri adres değişikliklerinin vergi dairesine bildirilmesi gerekirken, artık ikamet yeri adres değişikliğinin vergi dairesine bildirim mecburiyeti ortadan kalkmıştır.
14. 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda Yapılan Değişiklikler:
14.1 Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemler ile İşlem Yapanların Sorumlulukları:
14.1.1 Kanun Metni:
MADDE 7- 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 22/A maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Yapılan düzenleme ile madde daha anlaşılabilir hale gelmiştir. Daha önce Maliye Bakanlığının bu maddenin uygulanması yönünden yetkisi oldukça kısıtlıyken, şimdi kişinin amme borcunun olmadığına dair belge getirmesi zorunluluğuna ilaveten; igili kamu kurum ve kuruluşlarına istihkaktan kesinti yapma; kesintiyi tahsil dairesine aktarma; kesintilere asgari tutar ve oran getirme; kesintinin garameten taksimi gibi oldukça geniş yetkiler verilmiştir.
14.2 Hususi Ödeme Şekilleri:
14.2.1 Kanun Metni:
Daha önce, amme alacaklarının kredi kartı, banka kartı ve benzeri kartlar ile yapılması hususu 4962 sayılı Kanunla maddeye dahil edildiği halde, bu kartların tümünün komisyonsuz ödemede kullanılması hususu ihmal edilmiştir. Nitekim, 41 inci maddenin sekizinci fıkrasında yalnızca kredi kartından bahsedilmektedir. Yapılan değişiklikle, 4.12.2017 tarihinden itibaren Maliye Bakanlığı, bu kartların komisyonsuz kullanın yetkisini harekete geçirebilecektir.
14.3.1 Kanun Metni:
6183 sayılı Kanunun 15 inci maddesinde yer alan “İhtiyati Hacze İtiraz”, 55 inci maddesinde yer alan “Ödeme Emri”, 56 ncı maddesinde yer alan “Teminatlı Alacaklarda Takip”, 60 ncı maddesinde yer alan “Mal Bildiriminde Bulunmayanlar” ve 58 inci maddesinde yer alan “Ödeme Emrine İtiraz” için daha önce öngörülen 7 günlük süre 15 güne çıkarılmıştır.
Örneğin, kendisine ödeme emri tebliğ edilen şahıs, böyle bir borcunun olmadığını tebligatı müteakip 7 gün içinde vergi mahkemesinde dava konusu edebilecekken, şimdi bu davayı 15 gün içinde açabilecektir.
2018 Bütçesine ilave gelir temin etmeyi amaçlayan 7061 sayılı Kanun çerçevesinde, Hazineye ilave gelir temin edilebileceği şüphelidir. Ayrıca Sirkülerimizin muhtelif bölümlerinde değinildiği üzere, Kanunda çok fazla sayıda teknik hata bulunmaktadır.