Ekonomik Devrimlerle Evliliğin Tarihi | KreatifBiri
gulderenyasar 03/10/2018 Kültür, KültürlüBiri
Evlilik, çağlar boyunca hayatımızın bir parçası olmuş ve onu şekillendirmiş bir yapı. Toplumların sosyolojik değişimine bağlı olarak evlilik kavramı da günümüzdeki şeklini alana kadar çok değişti ve değişmeye de devam ediyor. Evlilik kavramı ilk nasıl ortaya çıktı? Tarihteki olayların hangisinden daha çok etkilendi? Kadın ve erkek arasındaki görev dağılımı nasıl değişti? Evlilik eskiden ekonomik bir anlaşma olarak uygulanırken günümüzde nasıl romantik bir anlam kazandı?
İlk insanlarda evlilik kavramı bizim anladığımız şekliyle oluşmamıştı. Bonobo maymunları gibi bir çok partnerle birlikte oluyorlardı. Bu da çocukların ebeveynlerinin net bir şekilde belli olmamasına ve aile kavramının oluşmamasına neden oluyordu. Kabile kavramı daha önemliydi. İnsanlar et ağırlıklı beslenmeye başladıkça bebekler daha erken doğmaya başladı. Bu da daha fazla anne bakımına ihtiyaç duydukları anlamına geliyordu. Bebeğe bakmak için iş birliği önem kazandı ve bu durum ilk evlilikleri ortaya çıkardı. Bu evlilik anlayışı bizimkinden biraz farklıydı. 3-4 yıl birlikte yaşadıktan sonra başka aile arayışına giriyorlardı (3-4 yılın sonunda biten evlilik sayıları günümüzde ilginç bir şekilde artmıştır).
Tarım devrimi ve yerleşik hayatla birlikte evlilik, mülkiyeti korumak için ayrı bir önem kazanmıştır. Erkek mirası kendi çocuklarına bırakmak ister. Böylece birlikte olduğu kadını daha çok sahiplenmeye başlar, mirasçılarını belirler. Bu aynı zamanda iki ebeveynin kaynaklarını birleştirerek çocuklara daha iyi koşullar sunmalarını sağlar. Soyun sağlıklı devamını garanti altına alır. Tarımsal yerleşim yerleri büyüdükçe evlilik sadece aileyi ilgilendiren bir olgu olmaktan çıkar. Dini ve sivil otoriteler tarafından önemsenen bir kurum haline gelir.
Yani evlilik erkeklerin kadın köle edinmesi için imzalanan bir sözleşme olarak değil, çocuğu yetiştirmek için tarafların birbirlerine verdikleri teminat olarak ortaya çıkmıştır. Erkek ve kadının çocuklarını hayatta tutma içgüdüsüyle yaptığı bir anlaşmadır.
Antik uygarlıklardan çoğu, çok eşliliğe izin vermekteydi. Günümüzde tüm kültürlerin çeyreğinden daha azı bunu yasaklıyor. Antik Mezopotamya, Mısır ve İsrail’de zenginlerin birden fazla eş ve cariyesi olabilirken halk tek eşli yaşıyordu. Çok eşlilik yasak değildi ama pratikte tek eşli bir toplum yapısı görülmekteydi.
Himalaya Dağları’nda bir kadın birden fazla erkekle evlenebiliyordu. Aynı ailedeki tüm erkek kardeşler bir kadınla evleniyor. Böylece az sayıdaki verimli arazinin yeni kurulacak bir çok aile arasında bölünmesini engelliyorlar.
Çin’de ailenin devamı ve rahatsız ruhları memnun etmek amacıyla hayaletlerle yapılan evlilikler de olmuştur.
Aileler Arası Anlaşmalar ve Statü
Çoğu kültürde evlilik mülkiyet ve soyun devamı gibi önemli konuları etkilediği için gençlik aşklarına bırakılamayacak kadar önemli görülmüştür. Aileler ya da yöneticiler tarafından ayarlanmıştır. Modern evlilik anlayışı ise son birkaç yüzyılda görülmektedir.
Sanayileşme ile çekirdek aileler önem kazandı. İnsanlar statü ve ailevi görevler yerine kişisel mutluluğu hedeflemeye başladı. Bu da boşanmayı ve geç yaşta yapılan evlilikleri arttırmaya başladı. Evlilik tarih boyunca toplum tarafından şekillendirilen bir yapı olmuştur. Toplumların yapıları, değerleri ve hedefleri değiştikçe evliliğe olan bakış açıları da değişmiştir ve değişmeye devam edecek.
Written by gulderenyasar