"Türkiye için Avrupa'da ibre Brüksel'den Strasbourg'a dönüyor"
Sedat Ergin: Tutuklu gazetecilerin durumu her seferinde Türk Hükümeti'nin önüne getiriliyor
13 Ocak 2018 08:39
Hürriyet yazarı Sedat Ergin, Avrupa Birliği'nin Türkiye'deki tutuklu gazeteciler hakkındaki açıklamalarını yazdı. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) ifade özgürlüğünü içeren maddesine atıfta bulunan Ergin, "Bu bağlamda tutuklu gazetecilerin ya da Osman Kavala gibi sivil toplum liderlerinin durumu her seferinde Türkiye’nin var olan kurumsal yükümlülükleri bağlamında Türk Hükümeti’nin önüne getiriliyor." dedi. Ergin, "Türkiye açısından Avrupa cephesinde ibrenin artık Brüksel’den daha çok Strasbourg’a kaydığını söyleyebiliriz" ifadesini kullandı.
Ergin'in "Türkiye için Avrupa’da ibre Brüksel’den Strasbourg’a dönüyor" başlığıyla yayımlanan (13 Ocak 2018) yazısı şöyle:
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geçen hafta Paris’e yaptığı ziyaret AB ile ilişkiler konusunda yeni bir format arayışının başladığının işaretlerini verirken, Türkiye’nin Avrupa ile ilişkilerinin geleceği konusunda Avrupa Konseyi ve AİHM sisteminin AB’ye kıyasla daha işlevsel bir konum kazanmakta olduğunu da gösterdi.
Böyle bir ihtimal, öyle anlaşılıyor ki, şu an itibarıyla Avrupa cephesinde kimsenin göze almak istemediği bir durumdur.
AB sürecinin Türkiye üzerindeki etki marjı iyice daralırken, Avrupa Konseyi sistemi özellikle insan hakları, basın özgürlüğü ve demokratikleşmeyle ilgili sorunlar üzerinde Türkiye ile diyaloğun yürütülebileceği, beklentilerin iletilebileceği ana merkez olarak beliriyor.
Macron da zaten özellikle basın özgürlüğü konusunda Türkiye’ye yönelttiği kuvvetli eleştirilerini büyük ölçüde Avrupa Konseyi sistemi taahhütlerine uygunluk meselesi olarak takdim ediyor. Sözleşmenin ifade özgürlüğüne ilişkin hükümleri ve AİHM’nin sözleşmeyi yorumlayarak bu başlıkta geliştirdiği içtihatları, Türkiye’nin de mutlak bir şekilde uyması gereken bağlayıcı bir yükümlülük alanı oluşturuyor.
Bu bağlamda tutuklu gazetecilerin ya da Osman Kavala gibi sivil toplum liderlerinin durumu her seferinde Türkiye’nin var olan kurumsal yükümlülükleri bağlamında Türk Hükümeti’nin önüne getiriliyor.
Avrupa Konseyi 1949 yılında kurulduğunda, Türkiye bu örgütün kurucu üyeleri arasında yer almıştır. Türkiye, ardından 1987 yılında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin denetimi çerçevesinde vatandaşlarının AİHM’ye bireysel başvuru hakkını kabul etmiştir. Bunu, Türkiye’nin 1989 yılında AİHM’nin zorunlu yargı yetkisini kabul etmesi izlemiştir. Bir başka anlatımla, AİHM’nin vereceği kararları uygulamak yükümlülüğünün altına girmiştir Türkiye.
Bir sonraki adım, AK Parti döneminde 2004 yılında gerçekleştirilen bir anayasa reformuyla Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve AİHM kararlarına ulusal mevzuatın üstünde bir bağlayıcılık tanınması olmuştur.
AB ile tam üyelik müzakereleri ilerlesin ya da gerilesin, Türkiye’nin Avrupa Konseyi karşısında bu hukuki çerçeveye oturan yükümlülükleri AB cephesindeki gelişmelerden etkilenmeden devam ediyor.
Sonuçta Avrupa Konseyi, Sözleşme ve AİHM’den oluşan Strasbourg sistemi, bugün itibarıyla Avrupa ile Türkiye arasındaki ilişkiler açısından en önemli kurumsal güvence olarak beliriyor. Türkiye açısından Avrupa cephesinde ibrenin artık Brüksel’den daha çok Strasbourg’a kaydığını söyleyebiliriz.