Download "bölüm 8 teknik mevzuat, onaylanmış kuruluş ve akreditasyon çalışmaları"
1 bölüm 8 teknik mevzuat, onaylanmış kuruluş ve akreditasyon çalışmaları
2 Bölüm 8. Teknik Mevzuat, Onaylanmış Kuruluş ve Akreditasyon Çalışmaları Teknik mevzuat uyum ve akreditasyon çalışmaları kamu yararı temelinde, bu alanın doğru bir şekilde düzenlenmesi doğrultusunda yürütülmektedir. AB Teknik Mevzuat Uyumu çerçevesinde meslek alanlarımızla ilgili yasal düzenlemelere müdahil olunmakta, bu alandaki görüş ve öneriler ilgili kurum ve kuruluşlara aktarılmaya devam edilmektedir. Teknik Mevzuat, Onaylanmış Kuruluş ve Akreditasyon çalışmalarının daha koordineli ve sağlıklı sürdürülebilmesi için Oda Merkezi nde oluşturulan birim, Şubelerimiz ile koordinasyon içerisinde 41. Dönemde aşağıdaki çalışmaları yürütmüştür ONAYLANMIŞ KURULUŞ ÇALIŞMALARI Odamız, meslek alanlarımıza giren Asansörler, Basit Basınçlı Kaplar, Gaz Yakan Cihazlar, Sıvı ve Gaz Yakıtlı Sıcak Su Kazanları, Basınçlı Ekipmanlar ve Makina Emniyeti konularında Onaylanmış Kuruluş olmak için Sanayi ve Ticaret Bakanlığı na başvurmuştur. Odamız Asansör Kontrol Merkezi (AKM), Haziran 2006 tarihlerinde Sanayi ve Ticaret Bakanlığı adına Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) tarafından yapılan denetimi başarı ile tamamlamış ve Bakanlık, Odamızın 95/16/AT Asansör Yönetmeliği kapsamında Onaylanmış Kuruluş olarak atanması için AB Komisyonu na bir rapor ile başvurmuştur. Başvuru, AB Komisyonu tarafından onaylanmış ve 19 Şubat 2008 tarihinde AB Resmi Sitesinde Odamızın 2022 No lu Onaylanmış Kuruluş olarak atandığı duyurulmuştur. TMMOB Makina Mühendisleri Odası Asansör Kontrol Merkezimiz Onaylanmış Kuruluş Görevlendirme Sözleşmesi imza töreni Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Sanayi Genel Müdürlüğü nde 1 Nisan 2008 tarihinde yapılmıştır. Törene Bakanlık adına Sanayi Genel Müdürü, Odamız adına Oda Yönetim Kurulu Başkanı ile Oda Yönetim Kurulu Sekreter Üyesi katılmıştır. Asansör Kontrol Merkezimiz, 95/16/AT Asansör Yönetmeliği kapsamında Modül B (Asansör AT Tip İncelemesi), Modül F (Asansör Son Muayene), Modül G (Birim Doğrulaması) ve Modül H da (Tam Kalite Güvence) asansörlere CE işaretlemesi yapmak üzere Avrupa Birliği ve Türkiye de Onaylanmış Kuruluş olarak atanmış; Modül B, F ve G kapsamında ise Türkiye deki ilk ve tek yerli Onaylanmış Kuruluş olmuştur. Böylelikle Odamız, ilgili modüllerde asansörlerin üreti- 177
3 Teknik Mevzuat, Onaylanmış Kuruluş ve Akreditasyon Çalışmaları minden nihai kullanımına kadar CE işaretlemesi yapmak üzere yetkilendirilmiştir. Ülkemizdeki 5 Onaylanmış Kuruluştan biri olan Odamız, ülkemiz üreticilerinin yerli onaylanmış kuruluşlarla çalışma taleplerine yanıt vermek üzere tüm hazırlıklarını tamamlamıştır. Odamız uzun yıllardır asansör proje denetim ve onaylarından Asansör Mühendis Yetkilendirme ve Asansör Avan Proje Hazırlama Mühendis Yetkilendirme kurslarına ve asansörlerin gündelik yaşamda güvenli kullanımı için ilgili Belediyelerle yapılan protokoller çerçevesinde kamu adına yürüttüğü denetimlere kadar var olan birikimini bu yetkilendirme ile bir üst düzeye sıçratmıştır. 178 Bununla beraber, piyasa gözetim denetimi sorumluluğunun Sanayi ve Ticaret Bakanlığı adına kullanılması için Bakanlık ile gerek uygulamanın nasıl gerçekleştirileceğinin gerekse altyapı ihtiyaçlarının belirlenmesi için görüşmeler sürdürülmektedir. Makina Emniyeti, Basınçlı Ekipmanlar, Basit Basınçlı Kaplar, Sıcak Su Kazanları ve Gaz Yakan Cihazlar Direktiﬂeri ile ilgili yapılacak çalışmalara 42. Dönemde hız verilmesi planlanmaktadır AKREDİTE MUAYENE KURULUŞU ÇALIŞMALARI Odamız, TS EN standardına göre basınçlı kaplar ve kaldırma iletme makinalarının periyodik kontrolleri ile teknik ölçüm
4 ve analiz hizmetleri kapsamlarında A Tipi Muayene Kuruluşu olarak 17 Mayıs 2004 tarihinde Türk Akreditasyon Kurumu (TÜR- KAK) tarafından akredite edilmiştir. Akredite olduktan sonra yıllık olarak gerçekleştirilen gözetim denetimlerinde, periyodik kontrol, teknik ölçüm ve analiz hizmetlerini yürüten personelin sayısının arttırılması çalışmalarına devam edilmiştir. Başlangıçta 8 kişi olan Muayene Kuruluşu yetkili personelinin sayısı önce 22 ye, ardından 41 e ve re-akreditasyon denetiminde ise 61 e çıkartılmıştır. TS EN Standardı nın iptalinin ardından, Muayene Kuruluşumuz dokümantasyonunu TS EN ISO/IEC Çeşitli Tipteki Muayene Kuruluşlarının Çalıştırılmaları için Genel Kriterler Standardı na göre düzenlemiş ve akreditasyon kapsamına 23 Şubat 2007 tarihi itibarıyla Egzoz Gazı Emisyon Ölçümleri ni de eklemiştir. Muayene Kuruluşumuzca faaliyetleri örgüt geneline yayma amaçlı her yıl periyodik kontrol eğitimleri düzenlenmektedir. 41. Dönemde 26 Ocak 04 Şubat 2007 ile 8 9 Eylül 2007 tarihlerinde İstanbul Şube de yapılan eğitimlere akreditasyon kapsamında periyodik kontrol faaliyeti yürüten teknik görevlilerimiz katılmıştır. Muayene Kuruluşumuzun re-akreditasyon denetimi Şubat 2008 tarihlerinde gerçekleştirilmiş olup, denetim ekibince herhangi bir uygunsuzluk bulunmamıştır AKREDİTE PERSONEL BELGELENDİRME KURULUŞU ÇALIŞMALARI Mühendislik hizmetlerinin kaliteli ve güvenilir olması için üniversite eğitimini aşan bir mesleki yeterlilik gereği söz konusudur. Mühendislik lisans eğitiminin, bilim ve teknolojinin günümüzde ulaştığı düzeyde meslek yaşamı boyunca sürecek meslek içi eğitime olanak sağlayacak temel bilimsel eğitim olduğu gerçeğinden hareketle, üyelerimiz, Odamız tarafından ek eğitimlere tabi tutulmakta, bu eğitimler sonrasında yasa ve yönetmeliklerle tanımlanmış uzmanlık ve yetki belgeleri kendilerine verilmektedir. MİEM tarafından verilen eğitimler sonrasında yapılan sınav ve belgelendirme faaliyetinin Teknik Mevzuata uyumlu, tarafsızlığı ve bağımsızlığı üçüncü taraflarca da onaylanmış bir şekilde yürütülmesi için TS EN ISO/IEC Personel Belgelendirmesi Yapan Kuruluşlar İçin Genel Şartlar Standardı kapsamında kurulan Personel Belgelendirme Kuruluşumuz (PBK) 19 Ocak 2007 tarihinde Türk Akreditasyon Kurumu (TÜR- KAK) tarafından akredite edilmiştir. Odamız, mühendis yetki ve sorumluluklarını geliştirmenin yanı sıra mühendislik hizmetlerini denetlenebilir ve güvenilir kılma; toplumun can ve mal güvenliğini sağlama ve uluslararası standartlar doğrultusunda kurumsallaşma yolunda önemli bir adım olan PBK Akreditasyonu nun kapsamını genişletmeye ve verilen hizmeti tüm ülkeye yaymaya devam edecektir. MMO Personel Belgelendirme Kuruluşu 11 kapsamda Mühendis Yeterlilik Belgesi vermektedir. Bunlar: Mekanik Tesisat, Hava- 179
5 Teknik Mevzuat, Onaylanmış Kuruluş ve Akreditasyon Çalışmaları landırma Tesisatı, Soğutma Tesisatı, Klima Tesisatı, Yangın Tesisatı, Doğalgaz İç Tesisatı, Asansör Avan Proje Hazırlama, Asansör, Araç Projelendirme, Araçların LPG ye Dönüşümü ve Araçların CNG ye Dönüşümü, Mühendis Yeterlilik Belgelendirmelerine ilişkindir. PBK, talep edilen belgenin verilmesi, geçerliliğinin sürdürülmesi, yenilenmesi, kapsamının genişletilmesi veya daraltılması, askıya alınması ve iptaline ilişkin yöntemleri yönetim sistemi içerisinde tanımlayarak uygulamaya sokmuştur. Belgelendirme süreçlerinin etkin işletildiği yönetim sistemi ve nitelikli personel katılımı ile sistemin işleyişine yönelik oluşturulan kurallar sayesinde PBK, Mühendislik Hizmetleri Yeterlilik Bel- 180 gelendirmesinde, süreci daha ileriye götüren bir yapı olma hedefindedir. MMO PBK, her belgelendirme programı için Belgelendirme Program Kurulları (BPK) ve Sınav Değerlendirme Kurulları (SDK) oluşturmuştur. Sınavların içeriğine ilişin kararlar BPK lar tarafından alınmakta ve sınav değerlendirmeleri konularında yeterliliği olan SDK lar tarafından yapılmaktadır. BPK kurulları ve kurulların ilgilendikleri belgelendirme programları şu şekildedir: Mekanik Tesisat Belgelendirme Program Kurulu: Mekanik Tesisat (Sıhhi Tesisat, Isıtma Tesisatı, Isı Yalıtımı), Havalandırma Tesisatı, Soğutma Tesisatı, Klima Tesisatı ve Yangın Tesisatı
6 Doğalgaz Belgelendirme Program Kurulu: Doğalgaz İç Tesisatı Asansör Belgelendirme Program Kurulu: Asansör Avan Proje Hazırlama ve Asansör Araç Projelendirme Belgelendirme Program Kurulu: Araç Projelendirme, Araçların LPG ye Dönüşümü ve Araçların CNG ye Dönüşümü BPK lar yıllık olarak düzenlenen Belgelendirme Programının Geliştirilmesi ve Sürdürülmesi toplantılarıyla Belgelendirme Programlarını değerlendirmektedir. 24 Nisan 2006 tarihinde Doğalgaz İç Tesisatı BPK ve 18 Haziran 2006 tarihinde Yangın Tesisatı BPK sınav şartnamesi ve sorularının değerlendirilmesi gündemleriyle toplanmıştır Eylül 2006, 7 Nisan 2007, 1 Aralık 2007 ve 1 Mart 2008 tarihlerinde PBK çalışmaları ve gözetim denetimi hakkında görüş ve öneriler, sınavlarla ilgili istatistikî verilerin değerlendirilmesi, şikâyet / itiraz kayıtlarının değerlendirilmesi, belgelendirme program şartnameleri, gözetim sınavı şartnameleri ve sınav değerlendirme kriterleri hakkında görüş ve öneriler, sınav sorularının değerlendirilmesi, belgelendirme programlarında meydana gelen gelişmelerin değerlendirilmesi, yasal şart ve mevzuat değişikliklerinin değerlendirilmesi, belgelendirme prosesinin iyileştirilmesiyle ilgili öneriler gündemleri ile tüm kapsamlarda Belgelendirme Programının Geliştirilmesi ve Sürdürülmesi toplantıları yapılmıştır. Danışmanlar Kurulu Genel Değerlendirme toplantıları 28 Kasım 2006 tarihinde yürürlüğe girecek dokümanların onaylanması, akreditasyon denetlemesinde tespit edilen uygunsuzluklar hakkında görüşme, dilek ve öneriler ; 24 Aralık 2007 tarihinde ise PBK çalışmaları hakkında görüş ve öneriler, PBK politika ve prosedürleri, iç tetkik sonuçlarının değerlendirilmesi, yönetimin gözden geçirme toplantısı kararlarının değerlendirilmesi, belgelendirme programları ile ilgili istatistikî verilerin değerlendirilmesi, şikâyet / itiraz kayıtlarının değerlendirilmesi gündemleri ile yapılmıştır. PBK çalışanlarına yönelik olarak çeşitli tarihlerde; PBK uygulamaları ve yönetim sistemi eğitimi, OBYS PBK modülü kullanma eğitimi, ISO personel belgelendirmesi yapan kuruluşlar için genel şartlar standardı eğitimi, ISO 9001 kalite yönetim sistemleri eğitimi gerçekleştirilmiştir. Mühendis Yeterlilik Belgelendirme sınavlarına katılmak isteyen başvuru sahiplerinin bilgilendirilmesi amacıyla belgelendirme programına başvurmak için ön şart olan eğitimin içeriği ve süresi, belgelendirmede aranacak şartlar, başvuru sırasında istenilen belgeler, sınav esnasında kullanılabilecek materyaller, sınav süresi, başarı notu, belge geçerlilik süresi, gözetim periyodu, sınav soru ağırlıkları, başvuru, şikâyet ve itiraz formlarının yer aldığı bir broşür hazırlanmış, 2007 ve 2008 yıllarında güncellenmiştir. 27 Mart 2007 tarihinde yapılan ilk sınavdan itibaren geçen 1 yıllık süreçte Akredite Personel Belgelendirme Kuruluşu tarafından gerçekleştirilen sınav sayısı 16 olup, 289 kişi bu sınavlara katılmış, 224 kişi başarılı olarak belge sahibi olmuştur. PBK nın ilk gözetim denetimi Şubat 2008 de başarıyla gerçekleştirilmiştir. PBK Akreditasyonu ile ilgili genel bilgilere, sınav programına ve gerekli formlara adresinden ulaşılabilinir. 181
7 Teknik Mevzuat, Onaylanmış Kuruluş ve Akreditasyon Çalışmaları 8.4. AKREDİTE DENEY LABORATUVARI ÇALIŞMALARI Oda Ana Yönetmeliği nde Oda nın Amaçları kısmında belirtilen İş ve işçi güvenliği, ergonomi, çevrenin korunması ve enerjinin üretimi ve yönetimi, ölçüm ve test cihazlarının kalibrasyonu vb. sanayiye yönelik araştırma, geliştirme konularında teknik ve bilimsel her türlü çalışmalarda bulunmak, gereksinilen ölçüm, test ve kontrolleri yaparak belge vermek, Oda nın üyelerinin bu konudaki uzmanlık çalışmalarını toplum yararına sunmak, araştırma, eğitim ve testlere yönelik uygulama merkezleri ve laboratuvarlar kurmak ifadesine dayanarak kurulan MMO Merkez Laboratuvarı, bu amaçlar doğrultusunda Baca Gazı Emisyon ve Toz 182 Ölçümleri yapan, bütün çalışanları MMO Ana Yönetmelik ve diğer Yönetmelikleri kapsamında tarafsız olmakla mükellef olan ve kâr amacı gütmeyen bağımsız bir laboratuvar olarak faaliyet yürütmektedir. Endüstri Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği kapsamında gerçekleştirilen Baca Gazı Emisyon Ölçümlerinin ilgili standartlara uygun olarak yapılması için gereken çalışmalar Odamız tarafından tamamlanmış ve Bacagazı Laboratuvarımız, TS EN ISO/IEC Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yeterliği İçin Genel Şartlar Standardı kapsamında 8 Ocak 2007 tarihinde TÜRKAK tarafından akredite edilmiştir.
8 Laboratuvarımız, Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Referans Laboratuvarı tarafından 6 Temmuz 2007 tarihinde denetlenerek 9 Temmuz 2007 tarihinden itibaren 3 yıl geçerli olan Çevre Analizleri Yeterlilik Belgesi ni almaya hak kazanmıştır. Bacagazı Emisyon Ölçümlerine ilişkin faaliyet yürütecek olan Merkez Laboratuvarı, 8 kapsamda sanayi tesislerinde ölçümler yapmaktadır. Bunlar: Gravimetrik Metod ile Toz (Partikül Madde) Tayini, Renk Karşılaştırma Metodu ile İslilik Tayini, Elektrokimyasal Hücre Metodu ile O2 Tayini, Elektrokimyasal Hücre Metodu ile CO Tayini, Elektrokimyasal Hücre Metodu ile NO, NO2 NOx Tayini, Elektrokimyasal Hücre Metodu ile SO2 Tayini, Pitot Tüpü Yoluyla Hız ve Debi Tayini, Gravimetrik Metod ile Nem Tayini ölçümlerine ilişkindir. 183