Halim Utlu - Yunan'lılar, cephede 120, geride 30 bin, biz ise 105 bin kişi idik..
Türk'lerin 26-30 Ağustos tarihini, ZAFER olarak niteleyen İstiklal Yazarımız Falih Rıfkı Atay,o günlerle ilgili anılarında " Ah MUSTAFA KEMAL, MUSTAFA KEMAL, SANA ÖLÜNCEYE KADAR O GÜNÜN SEVİNCİNİ ÖDEYEBİLMEKTEN BAŞKA BİR ŞEY DÜŞÜNMEYECEĞİM..." diyor.Şimdi, ünlü yazar Falih Rıfkı Atay'ı dinleyelim;
Türkler 1071'de Malazgirt Savaşı'nı kazandıktan kısa bir süre sonra, İznik taraflarında Türkçe konuşuluyordu. Falih Rıfkı'ya şöyle katkım olsun. Malabadi Köprüsü (Batman) 960 tarihlidir ve bir Türk boyu olan Artuklu'lar tarafından inşa edilmiştir. 1071 Türklerin Anadolu'daki nihai zaferidir. Yine Falih Rıfkı ile devam edelim; 1914'deki Osmanlı, kapitülasyon rejimi altında bir yarı sömürgedir. 1918'de Birinci Dünya Savaşı galipleri bizi affetmiş dahi olsalar, Milli Kurtuluş Savaşından çıkmadan,Lozan'ı imzalamasaydık, İngiltere gibi bağımsız bir ülke olan, bir Türkiye Cumhuriyeti olabilir miydik?
Bu yeni Türkiye iki meydan savaşının eseridir. Biri,1921 Ağustos'unda Sakarya Nehri boyunda, diğeri Afyon Cephesinde verilmiştir. İkisinin de Türk Ordularının Başkomutanı Mustafa Kemal idi...TBMM de hava bozuktu. Ordunun bir saldırı harbi veremeyeceği fikri büyük çoğunlukta idi. İngilizler de artık yumuşamış olduğu için, Anadolu'yu boşaltmak esası üzerinden görüşme yapılmalı idi. İşin içinde İstanbul'la birleşmek, M. Kemal'den kurtulmak fikrinin de büyük payı vardı.
Pakistan'dan M.Kemal'e gelen para,Garp Cephesine yetiştirildi
Garp Cephesi Komutanlığı, saldırı harbi yapamayacağımız inancında idi. Cephenin haber kaynağı İstanbul'du. İstanbul'dan gelen haberlere göre, Yunan Cephesinde, maddi manevi, her şey yerinde idi. Rus kaynakları, Yunan Başkomutanı Hacı Anesti Türk Ordusunun Anadolu ortasındaki durumunu zayıf görüyordu. Menemen'deki Milne Hattına çekilmeli ve Trakya'daki birliklerle İstanbul işgal edilerek, Ankara üzerine baskı yapılmalıydı...
Mustafa Kemal'e göre ise Yunan'lılara saldırının tam sırası idi.İçişleri Bakanına göre; daha geçen gün İnebolu'dan gelen bir kamyon soyulmuş, her bölgede güvenlik bozuktur. Milli Savunma Bakanına göre, günün birinde, herhangi bir hareket emri verilecek olursa, ordunun yürüyecek ayakkabısı yoktu. Silah kayışı da yoktur. Maliye Bakanı kasada on para kalmamıştır, demiştir.
TBMM'deki muhalif vekillere göre, ordu yürüyemez, aldatılmaktadırlar. Hızır gibi Hindistan Müslümanlarından (Pakistan) M.Kemal'e gelen para, derhal Garp Cephesine yetiştirilir.
Yakup Şevki Paşa, milletin varının yoğunun bir zar gibi atılmasına karşı
Ordu komutanlarından biri Yakup Şevket Paşa,2. Ordu Komutanı Ali Ihsan Paşa, bölücülük yaptığı için geriye alınmıştı, yerine teklif edilen Ali Fuat Paşa " Ben cephe komutanlığı yaptım" diye reddetmişti. Refet Paşa "Önemli bir şey mi olacak, sanmıyorum, olacak olursa, o zaman düşünürüm." demiştir. Ordu Komutanlığı Nurettin Paşa'ya verilmiştir.
Tüm ordu Çay'da(Afyon) toplanmıştır. Yine büyük kurtarıcı ön plana çıkmamış ve Fevzi Paşa'yı ikna etmiş. Çünkü, en kıdemli Paşa odur. O da kendi planı gibi anlatmıştır. Yakup Şevki Paşa, milletin varının yoğunun bir zar gibi atılmasına karşıdır.M.Kemal,"Milletin varı yoğu bu ise o zaman düşmanı burada imha etmelidir.." demiştir. İsmet Paşa muhaliftir. Kolordu Komutanı Kemalettin Sami Paşa, düşmanı 20 km den fazla kovalayamayacağını söyler. M.Kemal o zaman düşmanı 20 km'de imha etmek gerektiğini söyler.
Yunanlılar cephede 120 bin, geride 30 bin, biz ise 105 bin kişi idik
Nurettin Paşa, yeni geldiğini fikri olmadığını söyler. Bunun üzerine Fevzi Paşa "Madem ki ordunun bana güveni yoktur.." der ve istifasını verir. M.Kemal de, Genel Kurmay Başkanı çekildiğine göre, kendisinin de komutanlık görevinde kalamayacağını bildirir. Telaşa düşen İsmet Paşa "Efendim bize fikrimizi sordunuz, söyledik.Yoksa hepimiz emrinizdeyiz, ne yolda isterseniz öyle hareket ederiz..." der. Saldırıya karar verilmiştir.Atatürk Ankara'da vekilleri toplayarak karara onları da katmıştır.
Yunanlılar cephede 120 bin, geride 30 bin. Biz ise 105 bin kişi idik. M.Kemal,24 Ağustos sabahı Ankara'dan hareket etti. Afyon'un güneyindeki Şuhut kasabasında geceyi geçirdi. 25-26 gecesi, Kocatepe'nin hemen güneyindeki dere içinde Başkomutanlık karargahına geldi.Şafakla beraber saldırı emrini verdi....Ankara'dan hareket edeceği akşamı Keçiören'de yakın adamları ile geçirmişti. Ayrıldığı zaman bir hayli yorgundu.
Esir alınan Trikopis ve Dimitris'i, masaya alarak,tartışıp teselli etti
Yanındakilere "Taarruz haberini alınca hesap ediniz, 15 gün sonra İzmir'deyiz.."demişti. İzmir alındığında yine karşılayanlar arasında gördüğü arkadaşlarından ikisine "Bir gün erken, beni düşman yanılttı..." demiştir. İzmir'e taarruzun 14. günü girdiğinde raporları dinledi. Kıtalar yerine varmışlardı." Düşmanda bir sezinti var mı? Raporlara göre yok. O zaman baskın muvaffak olmuştur.." dedi.
Kocatepe'de, bir ağır düşüncenin adamı M.Kemal, 26 Ağustos sabahı orduyu saldırıya sürmüştür. Taarruz sökünce, bu anlarda sert, yalçın, kalbi ve sınırı aransa bulunmaz bir iradeden ibarettir. Uşak'da bir ucu, Afyon'da diğer ucu.. Kütahya'da olan ve Uşak'ta sırtını dağlara yaslamış halde esir alınan Başkomutan Trikopis ve General Dimitris getirildiğinde, dostça yanına almış ve bir asker gibi masada onunla tartışıp teselli etmiştir. Ege kıyılarında bir yattan 550 km öteden savaşı idare etmeye çalışan Hacı Anesti'yi eleştirmiştir.
Düşman zırhlıları hala İstanbul sularında ve sokaklarındaydı..
Bu tarihi günlere bir de İstanbul'dan bakalım;" Falih Rıfkı, gazeteye geldiği vakit Anadolu'nun birdenbire kapandığını söylediler. İstanbul ve Anadolu'nun işgal köyleriyle Anadolu'nun milli mücadele kısmı arasında hiçbir temas imkanının kalkmadığını söylüyorlar. Ürperiyorum. Acaba Yunan'lılar mı taarruza geçtiler?! İngiliz, Fransız, Rum ve Ermeni gazetelerinde hiçbir kırıntı yok.
Hepimiz M.Kemal 'in askeri dehasını biliyorduk ve bir zar atmayacağını biliyorduk. Yalnız yemekten değil, düşünmekten de kesilmiştik. Düşman zırhlıları hala İstanbul sularında ve sokaklarındaydı...Türk Ordusu'nun bir taarruz savaşına giremeyeceği fikri, bizim kuşakların değişmez gerçeğiydi.Zaman geçtikçe umutsuzluğumuz arttı. M.Kemal'e kızanlar ağızlarını açmışlardı.
Keder insanları öldürmez derlerse, buna siz de inanınız
Akşam üstü gene beynimizin içinde aynı burgu, kalbimizin içinde aynı ağrı, Büyükada'ya gidiyorum.Aydınlık ferah bir Ağustos akşamı. Güverte tıklım tıklım.Türkçe konuşmayanlarda, birbirinin sözünü kapan bir sevinç var. Sadece bu sevinç bizi yılmaya yeterdi. Ne olmuştu demeye korkuyorduk.
Fena bir şey vardı. Kimseye sormaksızın onu zihnimizden hafifletmeye uğraşıyorduk. Ordu bozulmuş olsa bile, bir mütareke imkanı yok muydu?Fakat içimizdeki sorunun, kimseden aramaya cesaret edemediğimiz cevabı kendiliğinden yayıldı. Başkomutan M.Kemal karargahı ile beraber esir edilmiş.
Keder insanları öldürmez derlerse, buna siz de inanınız. Kalp denen şeyin ne kadar dayanıklı bir maddeden yapılmış olduğunu ben, o akşam üstü Büyükada vapurunun güvertesinden öğrendim.
Türkleri, Büyükada Yat Kulübü'nden kovmuşlardı
Türkleri, Büyükada Yat Kulübü'nden kovmuşlardı. Yalnız bir iki sırnaşık, yolunu bularak içeri girebilmişlerdi. Bunlar o akşam cezalarını çekmişlerdir. Çünkü kulüpte M.Kemal 'in esir olması şerefine, kulübün bütün şampanyaları patlatılıyor ve Türkler de dağıtılan kadehleri içmeye zorlanıyordu. Ada sokakları çoluk çocuğun çığlıkları ile geçilmez bir hale geliyordu.
Bütün Türkleri, yaş içinde bulacağımı sanıyordum. Meğer ne kadar soysuzluğa uğramışız. Acaba sokaktakilerin hepsi, şu veya bu muhipler cemiyetinin üyeleri mi idi? Bizimkiler utançlarından evlerinde mi kalmışlardı? Bu gülüşler bu çırpınışlar, bu el sıkışmışlar neydi?! Meğer bütün karargahı ile Başkomutan M.Kemal değil, Yunan Başkomutanı Trikopis esir olmuş...
Bir çocuk gibi sıçramaya başladım. Habere, Havadise, Telgrafa koşuyorum. Hani o dün bakmadığımız Sürüm Gazetesi yok mu, meğer resmi tebliğlerin km'lerce gerisinde imiş. Yunan Ordusunu yok etmişiz ve İzmir'e iniyormuşuz...
İkdam'daki Yakup Kadri'yi arayıp, ilk vapurla İzmir'e gitmeyi teklif ettim
Ben ömrümde hiçbir edebiyat eserinde, ilk hedeflerinin Akdeniz olduğunu bildiren günlük emri okurken, duyduğum zevki duymadım. Bütün heyecanların üstünde bir heyecan veren, bütün şairlerin üstünde bir bir şiirdi. Ne olmuştuk biliyor musunuz, kurtulmuştuk.
AHMUSTAFA KEMAL, MUSTAFA KEMAL, SANA ÖLÜNCEYE KADAR O GÜNÜN SEVİNCİNİ ÖDEYEBİLMEKTEN BAŞKA BİR ŞEY DÜŞÜNMEYECEĞİM...
Konuşmak için dilim, yazmak için kalemim tutuldu. İkdam'daki Yakup Kadri'yi arayıp, ilk vapurla İzmir'e gitmeyi teklif ettim.
Nemiz varsa, bağımsız bir devlet kurmuşsak, bir vatandaş olmuşsak, şerefli insanlar gibi dolaşıyorsak, yurdumuz batının, vicdanımızı ve kafamızı doğunun pençesinden kurtarmışsak, şu denizlere bizim diye bakıyor, bu topraklarda ana bağrının sıcağını duyuyorsak, belki nefes alıyorsak, hepsini, her şeyi 30 Ağustos Zaferine borçluyuz...
(F. Rıfkı Atay, "Çankaya "Kitabından..)
#Yunan #lılar #cephede #geride #bin #105 #bin #kişi #idik
4 EYLÜL, TİRE'NİN KURTULUŞU VE İMZA GÜNÜ