ENZİMLER | OYTUN ERBAŞ
7) enzim aktivitesi regüle edilebilir yani aktive veya inhibe edilebilir. Böylece ürün oluşum hızı hücrenin ihtiyaçlarına göre ayarlanmış olur.
8) Enzimlerin çoğu hücre içinde spesifik organellerde lokalize olmuştur. Bu sayede, reaksiyon substratı veya ürünleri diğer reaksiyonlardan izole edilmiş, reaksiyon için uygun bir ortam hazırlanmış olur. Hücrede bulunan enzimler hücrenin aynı zamanda fonksiyonunu da belirlerler.
Enzim Aktivitesi Birimi (IU) : Optimal koşullarda 25°C’ta dk.da 1 mol substratın dönüşümünü sağlayan enzim miktarıdır.
Spesifik Aktivite : (IU/mg) mg.enzim proteini başına gelen enzim ünitesidir.
Enzimlerin İsimlendirilmesi ve Sınıflandırılması :
Oksidoredüktazlar : Oksidasyon ve redüksiyon olayları. Ör : laktat dehidrogenaz.
Transferazlar : Fonksiyonel grupların (ör : amino veya fosfat grupları) transferini yapar. Ör: transaminazlar, ALT, AST.
Hidrolazlar : Su ekleyerek bir substratın hidrolizini katalizler. Ör: üreaz, asetilkolinesteraz.
Liyazlar : Geriye çifte bağ bırakarak C-C, C-S, C-N bağlarına etki ederler. Ör : aldolaz, fumaraz,
İzomerazlar : Optik ve geometrik izomerlerin birbirine dönüşümünü katalizler. Ör : rasemaz, epimeraz.
Ligazlar : Yüksek enerjili fosfat hidrolizi ile (ATP9 iki molekülün birleşmesini katalizler. Ör : piruvat karboksilaz.
Enzim Katalizinin Mekanizması :
Bir reaksiyonun başında substratın sahip olduğu serbest enerji başlangıç durumunu gösterir. Bir kimyasal reaksiyon ve ürün oluşumu ancak, belli miktarda substratın yeterince enerji kazandığı geçiş durumuna ulaşıldığında meydana gelir. Ortamda enzim yoksa sadece az miktarda substrat molekülü bu geçiş durumuna ulaşabilir. Enzimler, bu geçiş durumuna ulaşmayı sağlayan aktivasyon enerjisini düşürerek, reaksiyonu hızlandırırlar. Enzim reaktanların ve ürünlerin serbest enerjilerini değiştirmez dolayısıyla reaksiyon eşitliğine de etki etmez.
Enzim katalizinin önemli bir yönü de spesifikliktir. Bir enzim spesifikliği, a) Substrat veya ürünün fonksiyonel grupları b) Enzimin ve kofaktörlerinin fonksiyonel grupları c) Çeşitli fonksiyonel grupların fiziksel yakınlığı ile belirlenir. Enzim katalizinin spesifikliğini açıklamak üzere 2 teori ileri sürülmüştür.