EVLENEN KADINLARA NÜFUS KAYDI DEĞİŞİKLİĞİ ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASI- Dr.Gülsim DOLGUN*
Kadınlar evlendiklerinde kendisine sorulmaksızın, onayı alınmaksızın nüfus kaydı erkeğin nüfus kaydına taşınıyor. Evlilik, bir insanın kendi kimliğini bırakıp bir başka insanın kimliğini giyinmesini zorunlu mu kılmalıdır? Bir yaşa kadar hayatını kurmuş bir kadın düşünün. Pek çok yerde sosyal kaydı olsun: Telefonlar, Bankalar, SGK, Vergi Dairesi, Meslek Odası, Dernekler, vb kurumlardaki kayıtları…Adını ve soyadını yazdığı imzası var . Günlük yaşamında kullandığı pek çok belgesi var: Ehliyet, Pasaport, Personel Kimlik Belgeleri, Tapular, Dernekler ve Odalar Kimlik Belgeleri, Diplomalar, İşyeri Ruhsatları, Şirket Ortaklıkları, Noterden alınmış İmza Sirküleri, Noterde yapılan Sözleşmeler vb. ….Bir gün uygun insana rastlıyor. Ömürlerinin kalan kısmını birlikte geçirmeye, evlenmeye, aile olmaya karar veriyorlar. Bu kadın bütün sosyal kayıtlarını neden yenilemek zorunda kalsın? Ayrıca her bir kaydın yenilenmesi de hem zaman hem de bazen para gerektiren işlemler…
Düşünün? Nüfusun önlü arkalı fotokopisini vererek yaptırdığımız ne kadar çok kayıt var? Tüm bu kayıtlarınız evlenirken eğer kadınsanız geçersiz hale geliyor. Bir anda bu resmi kurumlarda tanınmaz hale geliyorsunuz. Bu durum kaydı değişen kişi kadar kuruma da zorluk yaşatıyor. İşlemi yapacak olan kurum personeli de kaydı bulmakta güçlük çekiyor. Aynı kişi mi diye araştırıyor, başka bir belge istiyor. Örneğin bankadaki işiniz bu nedenle gecikiyor.
Kişinin onayı ve izni olmadan nüfus kaydının tek bir harfi değiştirilemez iken evlilikte kadına sorulmaksızın onayı alınmaksızın bu büyük değişikliğin yapılması düşündürücü. Bir resmi kurumdan diğerine taşınan demirbaş eşya gibi. Bu değişikliğin sıkıntılarını yaşayan ve hisseden kadın evlilik gibi çok mutlu bir olay yaşadığından olsa gerek duygusal olarak tepki göstermiyor. Her vatandaşın kendi nüfus kaydı bilgilerini yalnızca istediği zaman değiştirme hakkı var. Ancak evlenirken Medeni Kanunumuzca kadınlara böyle bir hak verilmiyor. Nezaketen sorulmuyor bile, izni alınmıyor. Kadınlarımız da kanunlarımız hükümlerine göre verilmeyen bu hakları için sessiz kalıyorlar.
Nüfus Kayıtlarının defterlerde ve elle tutulduğu, kadınların çalışma hayatında pek yer almadığı çok önceki yıllarda evlenirken tüm kadınların erkeğin kaydına taşınması akıllıca bir çözüm olabilir. Ama artık Nüfus Dairelerinde bilgisayarların kullanımına geçildi ve her kişiye özel kimlik numarası da verildi.
Biliyorsunuz, artık bu nedenle devlet tarafından nüfus kaydının bir başka yere taşınması istenmiyor. İşlemler kolaylaştığı için herkesin kaydı bulunduğu yerde kalsın deniliyor. Bu durumda evlilik sırasında kadının kaydının da bulunduğu yerde kalabilmesi mümkün gibi görünüyor. Kimin kiminle evli olduğunu bilmek artık zor olmamalı. İyi bir bilgisayar programı yazılımı ile bunun izlenmesi kolay olacaktır.
“Kadınlar Eğer İsterlerse Nüfus Kayıtlarını Değiştirmeden Evlenebilsinler! “ diyorum. Medeni Kanunumuzda yeni düzenlemeler yapılarak iki kişinin eğer isterlerse nüfus kayıtlarını değiştirmeden evlenebilmeleri sağlanmalı. Çağdaş hukukçularımızca çalışmalar yapıldığında siyasetçilerimizin de desteğiyle evlenen kadınlara nüfus kaydı değişikliği zorunluluğunun kaldırılabileceğine inanıyorum. Hukukçular ve siyasetçiler çoğunlukla erkek olduklarından bu sıkıntıları hissetmeseler de, kız kardeşleri, eşleri veya kızlarıyla empati kurabilirler. Devletin vatandaşının yaklaşık yarısını bir anda tanımaz hale getiren ve tanıyabilmek için kurumlarda zaman kaybına da yol açan bu durumun düzeltildiğinde sağlayacağı kazancı göz ardı etmeyeceklerdir, sanırım. Pek çok Avrupa ülkesinde bile olmayan bu hak belki ilk önce Türkiye’den başlar. Neden olmasın?
“ NÜFUS KAYDIMA DOKUNMA! ” diyenler GİRİŞİM GRUBU kuruyoruz.
Gönüllülük esası ile yapılacak olan çalışmalara katılmak ve sosyal sorumluluğunu bir ölçüde yerine getirmek isteyenleri davet ediyor; görüş, öneri ve desteklerini bekliyor ve küçük anketimizi doldurmalarını rica ediyoruz. Anketimizde yaşamlarında karşılaştıkları güçlükleri de soruyoruz ve içlerinden en ilginç olanlarını seçmeyi arzu ediyoruz.
*Dr.Gülsim DOLGUN (glsmd@superonline.com)-İzmir