G Kodları - 1
A ekseninin kesin veya artan pozisyon değeri
(Dönen eksenlerde X ekseni)
B ekseninin kesin veya artan pozisyon değeri
(Dönen eksenlerde Y ekseni)
C ekseninin kesin veya artan pozisyon değeri
(Dönen eksenlerde Z ekseni)
Çapı tanımlar veya kesici uyumluluğu için radyal (eğimli) ofsette kullanılır. Tornalarda D kesme derinliğidir. Açıklık seçimi ve Foto plotterlede kullanılır.
Tornada diş açarken hassas ilerleme.
İlerleme miktarını tanımlar.
Frezede uzaklık için kullanılan ortak birimdir (dakikadaki inç miktarıdır inches per minute’in kısaltması IPM veya dakikadaki milimetre miktarıdır milimeters per minute’in kısaltması mm/min)
Tornalarda her dönmedeki uzaklık miktarıdır (Dönmedeki inç miktarıdır inch per revolution’un kısaltması IPR, veya dönmedeki milimetrik miktardır millimeters per revolution’un kısaltması mm/rev)
Komutların hazırlığı için verilen adres
G komutları çoğunlukla nasıl bir hareket istenildiğini belirtmede
(örnek: sabit pozisyonlama, lineer ilerleme, dairesel ilerleme) veya hangi ofset değeri için isteniyorsa kullanılır.
Takım boyu ofsetini tanımlar: C eksenindeki artışı karşılar.
G02 veya G03 yay komutlarıyla X ekseninde yay merkezini tanımlar. Sabit döngülerde parametre olarak kullanılır.
G02 veya G03 yay komutlarıyla Y ekseninde yay merkezini tanımlar. Sabit döngülerde parametre olarak kullanılır.
G02 veya G03 yay komutlarıyla Z ekseninde yay merkezini tanımlar. Sabit döngülerde, parametre olarak kullanılır, L adresinin eşitidir.
Sabitlenmiş döngülerde döngü sayısıdır. G10 kullanılarak hangi kaydın düzenleneceği belirlenir.
Sabit döngü sayısı: Her pozisyondaki bir devirdeki tekrarlama numaralarını tanımlar. Başka bir sayı belirlenmemiş ise bu sayı 1’dir. Bazen “L” yerine “K” adreslenmiştir. Tek delik için pozisyonlama yerine G91 artan pozisyonlamayla, eşit yerleştirilmiş bir delik grubu, programlanabilir.
G10 kullanımı: hangi kaydın düzenleneceğini belirler (iş ofseti, takım yarı çapı ofseti, takım boyu ofseti gibi)
Aksiyon kodu, harici komutlar, değişik açıklamalar. Birçok M kodu makine fonksiyonlarını çağırır.
Genellikle makine kodu olarak da söylenir.
Programdaki satırlar (blok) numaralarını gösterir. Sistem parametre numaraları G10 kullanılarak değiştirilebilir.
Satır (blok) numaraları: isteğe bağlı olarak çoğunlukla yok sayılır. İşlenen satırın bilinmesi gerekiyorsa (hangi satırın işlendiğinin bilinmesi)
Numaralar her blokta veya dönülmesi gerekli yeri belirlemek amacıyla kullanılır eğer GoTo durumu destekleniyorsa. N numaraları 1’er artmaz. 10,20 veya 1000 şeklinde artar. Sadece bir program boyunca belli noktalarda kullanılır.
Sistem parametre numarası: G10, program kontrolü altında sistem parametrelerinin değişmesine olanak verir.
Cnc kontrollerde sıfır ve O harfini ayırmak amacıyla sıfır rakamı ∅ şeklinde kullanılmıştır.
P Çeşitli G ve M kodları için parametre adresi olarak işlem görür
G04 bekleme süresini tanımlar
Ayrıca bekleme süreleri veya diğer değişkenlerin sunumu, bazı kapalı döngülerde bir parametre olarak tanımlar
Alt programların çağrılması ve kurulmasında kullanılır.( M98 ile hangi programın çağrılacağı M99 ile hangi bloğun işaretlenip ana programın döneceği yer belirlenir
Kapalı döngülerdeki ufak artışlar
Örnek: G73, G83 (delme sürecindeki ufak artışlar)
Yay yarıçapı boyutunu tanımlar, ya da kapalı döngülerde freze geri çekme yüksekliğini tanımlar
Yarıçap için, G02 ve G02 için R adresleri tüm kontrolları desteklemez. Bu durumda IJK vektörleri kullanılır. “R level” yükseklikten çıkarılır bu G99 programlandıysa çağrılarak kullanılır.
İşmili hızını veya moda göre yüzey hızını tanımlar.
Veri tipi = tamsayı. G97 modunda (genellikle varsayılan değerdir) tamsayıdan sonra gelen S dakikadaki dönüş miktarı olarak yorumlanır. G96 modunda (CSS), S sayısından sonra gelen tam sayı yüzey hızı olarak yorumlanır. Çok fonksiyonlu makinalarda, hangi işmilinin (ana işmili, ikincil işmili) giriş bilgilerini bir başka M kodundan türetir.
T adresin nasıl işlediğini veya M06 ile ilişkisini anlamak için değişik metotlar kullanılır bunlardan birisi torna kalemliği gibi programlamadır. ATC takım seçimini sabitler. ATC rastgele takım seçimi hafızasında esas kabul, “bekleyen bir sonraki takım” ve boş takımlardır. Programlamada bunlardan birisi kullanılır.
Bunu edinmede M06 yorumu kullanılır.
X eksenine tekabül eden artımlı bir eksen (tipik olarak torna grubu A kontrolü)
Bazı makinelerde bekletme süresini tanımlar (“P” veya “X” yerine)
Bu kontrolda, X ve U, G90 ve G91 in önüne geçer. Tornalarda, G90 yerine kaba bir sabit döngü adresidir.
Y eksenine karşılık gelen artımlı eksen
2000 li yıllara kadar V adresi nadir kullanılmıştır. Birçok tornada Y ekseni olmadığından, U ve W adresleri kullanılmıştır.
Z eksenine tekabül eden artımlı bir eksen (tipik olarak torna grubu A kontrolü) Bu kontrolda, Z ve W, G90 ve G91 in önüne geçer. Tornalarda, G90 yerine kaba bir sabit döngü adresidir
Kesin veya arttırımlı X ekseni
Bazı makinelerde bekletme süresini tanımlar (“P” veya “U” yerine)
Kesin veya arttırımlı Y ekseni
Kesin veya arttırımlı Z ekseni
Ana iş mili eksenin dönüşü, makinede tanımlanan Z ekseninden türetilmiştir.