4 Haziran 2011 Pazar
Gazetemizin köşe yazarı ve Canik Dergisi Yazarı Sn. İrfan Işık Hocamız dergideki son yazısında Ünye’deki Arnavut kaldırımları üzerine yazmış. Hocamız, her zamanki gibi nefis üslubuyla bize tarihten çok önemli bir kesit sunmuş, tarihin arşivine çok önemli bir bilgi daha bırakmış. Ellerine sağlık…
Arnavut kaldırımları, sadece gelip gidilen yol değil benim yaşıtım çocukların büyüdükleri, yürüdükleri, koştukları, oynayıp zıpladıkları oyun alanları, hayat alanlarıdır.
Şimdiki Niksar Caddesi o yıllarda, Hocamızın da yazısında ifade ettiği gibi tenis topu iriliğindeki kırma kireç taşların silindirle sıkıştırılmasıyla yapılan Makadam yoldu. Adına Niksar Şosesi ya da Yeni Yol denirdi.
İşte bu Niksar Şosesi’nden bugünkü Sanayi Sitesi girişinden yukarıya çıkan Orta Saraçlı yolu Arnavut Kaldırımı olarak döşenmişti. Yol, yaklaşık 2 km uzunluğunda o günün şartlarında mükemmel yapılmış bir yoldu.
Rahmetli babamdan öğrendim; yol, günün Belediye Başkanı Rahmetli Hüsrev Yürür’ün talimatı ve Orta Saraçlı’dan Belediye Meclis Üyesi Rahmetli Şuayip Uzman’ın önderliği ile yapılmıştı.
Yaklaşık 3 metre enindeki bu Arnavut Kaldırımı yolumuz günümüzün asfaltıydı. Ben ilkokula, ortaokula ve liseye bu yoldan gittim, geldim. Öyle ki gide gele, gide gele yolun neresinde hangi taş var, büyüklüğü ne, rengi ne iyice ezberlemiştim.
Biz çocuklar mahallede toplanır koloni misali okula gider gelirdik. Sabah okula giderken vaktimiz az olurdu, yolda pek oynayamazdık. Ama okul dönüşü yol boyu oynaya, oynaya okuldan dönerdik.
Arnavut Kaldırımında dizili taşlardan bilmece soruları sorardık birbirimize. 10 adım,, 15 adım… sonra hangi renk taş gelecek bahsine girer, kaybedene tek bacak üstü durma cezası verirdik.
Yolda, pıtık oynardık… Mamcılık, topla kiremit düşürme oynardık… Yakan topla grup halinde dünyanın gürültüsünü çıkartır, beyinlerimizi sağır ederdik. Mahallenin orta yerinde yolun düzlük bölümünde futbol oynardık ki nerdeyse her akşam ve ayışığı olan gecelerde geç saatlere kadar kan ter içinde kalırdık.
Arnavut kaldırımımızda koşar uçurtmalarımızı uçurur, rüzgar gülü döndürür, geceleri ateş böceği kovalardık.
Ben bu yolda bindim ilk kez Necati Abinin dört tekerlekli elle çekilen ahşap arabasına… Bu yolda ilk kez yolculuk yaptım Amcamların kağnısının üzerinde… Bu yolda öğrendim bisiklete binmeyi. Babamın motosikletini aşırarak ‘rüzgar’ gibi bu yolda uçtum…
Ben ve akranlarım çocukluğumuzu, doya doya mahallemizin Arnavut Kaldırımlı yollarında yaşadık.
“Lale Devri Çocuklarıyız Biz” şarkısı geldi aklıma yazımı yazarken… Ona nazire yaparcasına yazımın başlığını; “Arnavut Kaldırımı Çocuklarıyız Biz” koydum. Çok da yakıştı bence bize, bizim nesile ve bu yazımın başlığına bu ad.
Ama ben büyüdükçe bozuldu yolumuz. Mahallede yapılan yeni inşaatlara malzeme getiren kamyonların ağırlığına dayanamadı, yer yer çöktü… 1967 yılıydı mahalleye elektrik bağlamak için kamyonlar ağır yükleriyle elektrik direği taşıyordu. Arnavut Kaldırımımız hele bu yüke hiç dayanamadı, çöktü… Çöktü…
Çöktükçe beğenmez olduk, belediyeden yeni yol yapmasını istedik. 1986 yılında belediye dozerini gönderdi. Çakıl dökülerek yapılacak yeni yol için güzergah yarma çalışması yaptı. Dozer yolu kazdı, yardı, ezdi, kapattı… Yok etti Arnavut Kaldırımımızı…
Bizim evin olduğu yerdeki üç yol ağzında yolun ortasında çok geniş bir taş vardı. Ben bu taşın adını ‘ebe taşı’ takmıştım. Sonra herkes öyle demeye başladı. Dozer, önüne kattığı çakılı sürdü, sürdü getirdi Arnavut Kaldırımı üzerindeki ‘ebe taşı’, ebe taşımı kapattı, gömdü. Hüzünlendim o an. Bir tarafım yok oldu sanki acı hissetim.
Arnavut Kaldırımı üzerinde yaşadığım çocukluğum çakıl yığınlarının altına gömüldü, gitti, kayboldu. Kaybettiğimiz başka bir çok şey gibi.
Bu Haber 2342 Kişi Tarafından Okundu.