ÖTV indirimi sürekli olsa satışlar hep bu kadar yüksek olur mu? | Yazan: Emre Aksoy | Köşe Yazıları @ Otokritik.com
Amerikalı’ların mortgage sisteminin çökmesiyle domino taşları gibi sırayla yıkılan ekonomilerden Türkiye’de nasibini aldı. Başbakanımızın “Teğet geçecek inşallah” dediği kriz geldi tam ortamızdan geçti. Baktı hükumet durum vahim, paçayı kurtarmak için kolları sıvadı ve konumuz olan otomotiv sektörünü kurtarmak için ÖTV indirimi yoluna gitti. 1600cc hacimli otomotbilleri için geçerli olan %37 olan ÖTV oranını geçici olarak %18’e indiren hükumet otomotiv sektörünü adeta şahlandırdı...
Ölme noktasına gelmiş otomobil satışları rekor düzeylere yükselince neredeyse bütün otomotiv dergilerinde benzer köşe yazıları okumaya başladım. Yazıların ana fikri genelde şuydu: “ÖTV indirimi sayesinde otomobil satışları geçen seneye kıyasla yükseldi. Hükumet ÖTV indirimini sürekli kılsa herkes mutlu olur. Hem hükumet daha çok kazanır, hem insanlar daha ucuza daha iyi araçlara sahip olurlar”. Kulağa hoş geliyor değil mi? Ancak bu sav gerçekte olan bitenden bi haber, son derece naif bir savdan öteye geçemiyor. Neden mi ? Açıklayayım...
Öncelikle, ÖTV indiriminden bu yana patlayan satışların sebebini açıklamak için vatandaşımızın alışveriş psikolojisini diğer ülkelerin vatandaşlarıyla kıyaslayalım. Örneğin Avrupalı bir insanı örnek alalım. Avrupalı ne zaman kendine yeni bir kazak alır? İhtiyacı olduğu zaman. Eğer yeni bir kazağa ihtiyacı yoksa hayatta satın almaya tenezzül etmez. 1 milyon tane kazak alacak parası olsun yinede almaz. Peki ya bizim insanımız? Bizim insanımız “fırsat” gördü mü ihtiyacı olsun olmasın koşa koşa gider 3 tane kazak alır. Bu enteresan bir şekilde hepimizin yaptığı birşey. Bi yerde bi ürünü kampanyada gördüğümüz zaman ihtiyacımız olmasa bile satın alıyoruz; almasak bile normalde önünden bile geçmeyeceğimiz ürünleri almaya meğilleniyoruz.
ÖTV indiriminin son derece başarılı olmasının sebebi budur. İndirimin olacağı söylentisi yayıldığında otomobil satışlarının bıçak gibi kesilmesinin sebebi de budur: İnsanımızın “fırsat” beklemesi. Fırsat ortaya çıktığı zaman da ihtiyacı olan olmayan herkes galerilere hücum etti. ÖTV indirimi otomotiv sektörünü rahatlatmaktan öteye geçti, hepsini bir anda zengin etti. Bir önceki sene yaptığı satışların toplamını ÖTV indirimi sayesinde 1 ayda yapan markalar türedi. İnsanlar showroomlardaki satış temsilcileriyle konuşabilmek için ayakta sıralar bekledi. Yastık altı diye tabir ettiğimiz paralar aniden ortaya çıktı. Çöp torbaları içinde showrooma para getiren insan manzaraları oluştu. Uzun lafın kısası, ÖTV indiriminin etkileri olumlu olmaktan öte anormal oldu. Böylesine anormal bir talebin de sürekli olmasını bekleyemezsiniz çünkü ülkede o kadar araba alacak insan yok.
Bu anormal satış rakamlarının indirimle birlikte devam edeceğini var saymak saflıktan öte birşey değildir. Satışların patlama yapmasının sebebi ÖTV indiriminin 2 ay boyunca sürecek olmasının yarattığı “fırsat” psikolojisidir.
Bu yüzden 1 sayfa boyunca dert yandığım köşe yazılarını “acaba 8 yaşında çocuklar mı yazıyor?” diye düşünmekten kendimi alı koyamıyorum.