Bu yazı, 31 Haziran'da yazılan "Sur Yürek sızımız olarak hep kalacak" yazısının devamıdır. Daha çok Sur’un yıkım sürecine nasıl geldiğini anlatmaya çalıştığım o yazıda Diyarbakır Kent Ormanı'nda talan edilme girişimlerini yazacağımı belirtmiştim.
İstanbul Merter'de 1.000 dönüm alanı kent ormanı diye vizyon proje hazırlayan iktidar, Diyarbakır'da 2005 yılından bu yana oluşturulmaya çalışılan Kent Ormanı'nın yapılmaması için tüm kurum ve kuruluşlarıyla direniyor.
Urfa'da 10 bin dönüm mera alanını, Limak Çimento’ya kalker ocağı için tahsis edenler, Diyarbakır'da 1998 ve 2001 yılında yapılan imar planlarıyla, yeşil alana dönüştürülen ve etrafında devasa sitelerin yapıldığı Diyarbakır Kent Ormanı'na dikilen 377 ağaca bile tahammül edemediler. Bu ağaçların dikilmesini sağladıkları için yargılama izni bile verdiler.
Diyarbakır Kent Ormanı olarak belirlenen 6500 dönüm alan 10 yıldan beri talan edilmeye çalışılıyor. Kent yapılaşmasının ortasında kalan ve kentin nefes borusu olarak adlandırılan bu yeşil alan başta kamu kurumları ve bazı rant çevreleri tarafından 10 yıldır talan edilmeye çalışılıyor.
Bu Kent ormanının, yüzde 30'unun mülkiyet sorunu çözülmüş bulunmaktadır. Geriye kalan ise hazine ve mera alanıdır. Diyarbakır Defterdarlığı ve bazı AKP milletvekilleri yıllardır bu alanın yeşil alan olmaması için direniyor.
Yasalara göre, 1 Ocak 2003 tarihinden önce imar planı yapılan mera alanları, belediyelere ve ilgili kurumlara devredilmek zorunda. Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü'nün buna ilişkin genelgesine rağmen bu alanlar belediyelere tahsis edilmedi. Ne hikmetse hiç bir belediye bu alanların kendilerine tahsis edilmesini istemedi.
2012 yılında Diyarbakır Valiliği'nde kamu kurumlarının temsilcilerinin katıldığı toplantıda burası “ulufe dağıtılır gibi” dağıtıldı. 300 dönümü stada, 300 dönümü Milli Eğitim Müdürlüğü’ne tahsis edildi. Valilik Konağı, Adliye binası, Büyükşehir Belediyesi hizmet alanı, Defterdarlık çalışanlarına konut alanı vb. aklınıza ne kadar gelen kamu kurumu varsa bu mera alanı onlara pay edildi.
Diyarbakır Şehir Stadı yapımı için, ayrılan alanın imar planları Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'nden de geçti. Kayapınar Belediyesi buranın yeşil alan olduğunu ve üzerinde yapı yapılamayacağını belirterek konuyu Yargıya taşıdı. Hem mahkeme, hem de Danıştay yeşil alanın değiştirilemeyeceği kararını verdi. Stat, Hazine'ye ait başka bir alana taşınırken, kurumlara tahsisler ise kağıt üzerinde kaldı.
2012 yılında Kayapınar Belediyesi ağaçlandırma çalışmaları başlatarak, kent içinde kalan tüm alanların ağaçlandırılmasına öncelik verdi. Musa Anter Caddesi'nde bulunan 37 dönüm alan ağaçlandırıldı önce. Ardından 1.200 dönümlük Kent Ormanı’nın önemli bir bölümüne ağaçlar dikildi.
Bu ağaçların dikilmesi esnasında buna direnenler oldu. Tarım İl Müdürlüğü ve Defterdarlık buraların ağaçlandırılmaması için tutanaklar tuttu. Ama yıllarca buraları tarım arazisi olarak kullananlara karşı tek bir tutanak dahi tutamadı.
Milli Eğitim Müdürlüğü, Defterdarlığa yazı yazarak kendilerine tahsis edilen alana ağaç dikildiğini, bunun önlenmesini istedi. Bu ağaçların dikilmesiyle Milli Eğitim'in tüm liseleri buraya toplaması projesi askıya alındı. Danıştay'ın kararından sonra yapı yapılamayacağı da kesinleşince bu projeden vazgeçildi. Projelerden vazgeçilmesine rağmen, bu mera alanının “nasıl talan edileceği” düşüncesiyle belediyelere devri de yapılmadı.
Bu dönem DTK öncülüğünde dikilen ağaçlar söküldü. Büyükşehir Belediye eşbaşkanlarının katıldığı ağaçlandırma çalışmalarına silahlı saldırı düzenlendi. Köylüler üzerinden bu alana dikilen ağaçlar sökülmeye, bu alanın halka açılmasına karşı direnç oluşturulmaya çalışıldı.
2012 yılında yapılan bu çalışmalar sonucunda, üç ayrı mera parseline 10 bini aşkın ağaç bu alana dikildi. 2014 yılında kuruyan ağaçlar yenilendi. Bu mera alanının bir tanesinin kendisine ait olduğunu iddia edenlerin şikayeti üzerine 2 mülkiye müfettişi Diyarbakır'a gelerek o dönem görev yapanların ifadesini aldı.
Tüm genelgeler, yasalar, bu konuda Danıştay'ın verdiği içtihat kararlarını, bu alanın şikayet edenler tarafından yıllarca ekilmesine rağmen hiç bir işlem yapılmadığına dair uydu görüntülerine rağmen, dikilen 10 bin ağaç görülmeden sadece bir parselde, 2 kişinin yargılanması için bakanlık rapor düzenledi.
Kent Ormanı talanını en çok isteyenlerin başında ise Diyarbakır Milli Emlak Müdürü ile Defterdarlık geliyor.
Zaten Diyarbakır'a devlete ait olan 1000 dönüm arazinin 6 ayda ilk mahkemede karara bağlanıp, üstelik Defterdarlığa gelen resmi mahkeme kararının birileri tarafından ortadan kaldırılmasıyla, kesinleşen ilk mahkeme kararıyla, kamunun 1000 dönüm arazisi adeta buharlaştı. Bu işin faturası da Defterdarlıkta çalışan kayıt memuruna çıktı.
Kısacası, Hevsel Bahçelerinde, Suriçi'nde yürütülen talan politikası neyse, Diyarbakır Kent Ormanı için uygulanan politika da odur. Kent Ormanının 10 yıldır orman olmasına direnen bir kamu bürokrasisi bulunmaktadır. Bunların dayandığı temel dayanak da AKP iktidarıdır. Atanan kayyumlar, KHK'larla yapılan talan düzenlemeleriyle yaratılan “kent rantı” yandaşlara peşkeş çekilmeye devam ediyor.