Koku Alma Bozuklukları – Aritmi Sağlık Grubu
Koku alma, burundan ve ağızdan alınan havanın içinde taşınan “Koku Molekülleri”nin, burnun yaklaşık 7 cm gerisinde, üst konka ve burun kemiği etrafında bulunan, yaklaşık 1 cm2 lik “Koku Alanı”na ulaşması ile başlar.
Koku moleküllerinin “Koku Alanı’na ulaşması için normal nefes alma dışında, burun kaslarının sürece daha aktif katıldığı ve havayı burun çatısında bulunan “Koku Alanı’na daha fazla yönlendirebildiği koklama davranışı da katkı sağlar. Görme için göz hareketleri ne kadar gerekliyse, koku almak için de koklama davranışı o kadar gereklidir. Sağ ve sol burun boşluğu içerisinde yerleşmiş olan koku alanlarının her birinde hava içerisindeki koku molekülleri burunda bulunan koku alanına ulaştıktan sonra, bu bölgedeki epitel içerisinde çözünür ve “Koku Reseptör Hücresi” ile etkileşime girer.
Koku Tıbbının en zor alanlarından birisini kafa travmaları sonrası oluşan koku alma bozuklukları oluşturmaktadır. Özellikle oksipital bölge adının verdiğimiz başın arka tarafına alınan kafa travmaları ve burundaki koku alanı ile beyindeki koku soğancığı arasındaki bağlantıyı sağlayan ince deliklere sahip kemiksi yapının bulunduğu burun tavanına alınan kafa travmalarında sıklıkla koku kaybı ve koku alma bozukluğu ortaya çıkar. Koku reseptör nöronlarının bu travma sonrası kendini yenileme kapasitesi olmasına rağmen özellikle 2. nöronla bağlantı yollarını bulamamasından dolayı koku kaybı devam etmektedir. Bu gibi durumlarda “Endoskopik Koku Alanı Muayenesi” ve sonrasında “Koku Yolları İleri Görüntüleme Teknikleri” , “Psikofizik ve Elektrofizik Koku Testleri” ile problemin yeri ve şiddeti ortaya konmakta sonrasında problemin çözümü için hangi terapi tekniğinin kullanılacağına karar verilmektedir.
Son yıllarda Alzheimer ve Parkinson gibi hastalıklara “Koku Alma Bozukluğu” şikâyetlerinin de eşlik ettiği saptanmıştır. Öyle ki özellikle Parkinson Hastalığında hiç bir nörolojik bulgu başlamadan kokualma bozukluğu şikâyeti başlamakta ve nörologlar hastaların erken teşhisinde hastaları Koku Hastalıkları ile uğraşan KBB Uzmanlarına yönlendirerek Koku Testlerinin yapılmasını istemektedir.
Koku duyusunun hafıza ile yakından ilişkisi, koku merkezlerinin hafıza merkezleri ile olan bağlantıları Fonksiyonel MR teknolojisi ile birlikte daha net ortaya konulmuştur. Bu yüzden Unutkanlık şikayeti başlayan hastalara “Klasik Koku Fonksiyon Testleri”ne ek olarak “Koku Hafıza Testleri”ni de yapmak gerekmektedir.