YakınPlan TV – İŞTE HSYK KARAR GEREKÇELERİ
Anayasa Mahkemesi, HSYK’nın yapısını değiştiren, Adalet Bakanının görev ve yetkileri arasına, “HSYK Teftiş Kurulu Başkanını ve Teftiş Kurulu başkan yardımcılarını atamak” hükmünü ekleyen düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı buldu, iptal hükmü kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasından başlayarak 3 ay sonra yürürlüğe girecek.
CHP’nin HSYK’da değişiklik yapan yasanın hükümlerinin iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurmuştu. İstemin ilk incelemesini tamamlayan Anayasa Mahkemesi, gündeminde yer almamasına rağmen dün toplanarak HSYK’nın yapısında değişiklik öngören düzenlemenin esas incelemesini yaptı.
Yüksek mahkeme HSYK’nın yapısını değiştiren Yasanın, Adalet Bakanına verilen yetkilerini düzenleyen hükümlerini iptal ederken, Adalet Akademisi ile ilgili bölümlerinin iptal istemini reddetti. Mahkeme, düzenlemeyle Adalet Bakanı’na Teftiş Kurulu Başkanını, Teftiş Kurulu başkan yardımcılarını atama yetkisi veren hükmü iptal etti.
Bunu karşılık Adalet Bakanı’nın Teftiş Kurulu’nun Genel Sekreter Yardımcılarını ataması ise anayasaya aykırı bulunmadı.
Düzenleme ile Adalet Bakanı’na HSYK üyelerinin hangi dairede asıl ve tamamlayıcı üye olarak görev yapmasını belirlemesine ilişkin hüküm iptal edildi.
Bu hükmün yürürlüğü de durduruldu. Daire başkanlarının, her dairenin kendi üyeleri içinden üye tam sayısının salt çoğunluğuyla belirlenecek iki aday arasından Genel Kurul tarafından seçilmesi ve Genel Kurulun ilk toplantısında toplantı veya karar yeter sayısının sağlanamaması hâlinde üç gün içinde yapılacak ikinci toplantıda, katılanların en çok oyunu alan kişinin daire başkanı seçilmesine ilişkin hüküm de anayasaya aykırı bulundu.
TEFTİŞ KURULU BAŞKANI KARARI
Yüksek Mahkeme, Tetkik hâkimliğine, hâkimlik ve savcılık mesleğinde fiilen en az beş yıl görev yapmış ve üstün başarısı ile Kurul hizmetlerinde yararlı olacağı anlaşılmış bulunanlar arasından ihtiyaç duyulan her bir boş kadro için Birinci Daire tarafından teklif edilen iki katı aday içinden, muvafakatleri alınarak Genel Kurulca geçici veya sürekli çalıştırılmak üzere atama yapılır.
Kurul’a karşı sorumlu olan Teftiş Kurulu Başkanının, Adalet Bakanına karşı sorumlu olması şeklinde yapılan değişiklik Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildi.
Yüksek Mahkeme Teftiş Kurulu’nun “Kanun, tüzük ve yönetmeliklerde gösterilen veya Başkan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak” şeklindeki görev tanımında yer alan Kurul ibaresinin Başkan (Adalet Bakanı) şeklinde değiştirilmesini anayasaya uygun bulmadı.
Düzenlemenin 15. Maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Kurul müfettişleri, hâkimlik ve savcılık mesleğinde fiilen en az beş yıl görev yapmış ve üstün başarısı ile Kurul müfettişliği hizmetinde yararlı olacağı anlaşılmış bulunanlar arasından ihtiyaç duyulan her bir boş kadro için Birinci Daire tarafından teklif edilen iki katı aday içinden muvafakatleri alınarak Genel Kurulca atanır. İlk toplantıda toplantı veya karar yeter sayısının sağlanamaması hâlinde üç gün içinde yapılacak ikinci toplantıda, katılanların en çok oyunu alan kişinin ataması yapılır” hüküm de anayasaya aykırı bulundu.
Teftiş Kurulu Başkan ve başkan yardımcılarının görev ve yetkilerini belirleyen 15. Maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde yer alan “Kanun, tüzük ve yönetmeliklerde gösterilen veya Başkan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak veya yaptırmak” hükmündeki ‘ilgili daire başkanı’ ibaresinin ‘Başkan’ (Adalet Bakanı) şeklinde değiştirilmesini anayasa aykırı bulundu.
Kurul üyelerinin seçimini düzenleyen 19. maddenin 2. fıkrasında yer alan “oy kullanabilir” hükmü anayasaya aykırı bulunarak iptal edildi.
BAKAN HSYK’YI ÜYE TAM SAYININ SALT ÇOĞUNLUĞU İLE TOPLANTIYA ÇAĞIRAMAYACAK
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulun toplantı ve yeter sayısını düzenleyen 29. Madde de yer alan Adalet Bakanı’nın gerekli hallerde veya üye tam sayının salt çoğunluğunun görüşülecek konuyu belirten yazılı talebi üzerine genel kurulu olağanüstü toplantıya çağıracağına ilişkin hüküme de iptal etti.
HSYK Üyeleri hakkında soruşturma ve kovuşturma işlemlerine ilişkin hükümleri düzenleyen 36. Maddenin 1 ve 3. Fıkrası da iptal edildi. İptal edilen hükümler , “Kurulun seçimle gelen üyelerinin, disiplin suçu oluşturan eylemleri sebebiyle, haklarında yürütülecek disiplin soruşturması Başkan, (Adalet Bakanı) disiplin kovuşturması Genel Kurul tarafından bu Kanun hükümleri uyarınca yapılır. Başkan, (Adalet Bakanı) ihbar veya şikâyetle ilgili olarak, doğrudan veya yaptırdığı inceleme sonucuna göre soruşturma açılmasına yer olmadığına ya da soruşturma açılmasına karar verir. Soruşturma açılmasına karar vermesi hâlinde üyeler arasından, üç kişilik bir soruşturma kurulu görevlendirir. Soruşturma kuruluna, yaşça büyük olan üye başkanlık eder” ibarelerini içeriyor.
Sonraki ADALET BAKANI: AYM'NİN KARARINA UYACAĞIZ
Önceki ÇAVUŞOĞLU'NUN GÖRÜŞME TALEBİNE AB'DEN RED