Instagram Canlı Yayın - Dr. Necati Fındıklı - 16 Mart 2018 - Bahçeci
S: Hangi vakalara genetik tanı yapılır?
C: Tüm hastalara genetik tanı uygulamak doğru değildir. Örneğin genç bir çifte genetik işlem yapılması doğru değildir. NGS kullandığımız yöntemlerin başındadır.Tüm kromozomlar detaylı bir şekilde incelenir. Doktorunuz hangi yöntemi tercih ederse ona güvenmelisiniz. Ngs ve Pgd yöntemi en önemlilerindendir.
S: 3.günden 5.güne gitmeyen embriyolarda sperm kaynaklı bir problem var denebilir mi?
C: İlk 3 günkü gelişim yumurta önemlidir fakat 3.günden sonra sperm embriyo gelişiminde daha önemlidir. Bu her zaman böyle değildir. Sperm özellikle 3. günden sonra embriyo gelişimini etkilemektedir.
S: Donmuş embriyolara genetik tanı uygulanır mı?
C: Embriyo erken gelişim döneminde dondurulduysa çözme döneminde 5. güne kadar büyütebiliyoruz. 5. ve 6. günde genetik tanı uygulayabiliyoruz. 5. güne ulaşmış embriyoların genetik tanı uygulamalarında ikinci dondurma çözme ihtiyaç duyduğumuzdan kaynaklı embriyoların canlılığının kaybolmasını görebiliyoruz. Gerekmediği taktirde önermediğimiz bir yaklaşımdır.
S: Genetik ayıklama yapıyoruz. Sürekli anormal geliyor. Neden?
C: Doktorunuzla değerlendirme yapın. Embriyo sayısı yaş ve daha önceki denemeler değerlendirilir.
S: 2.Tüp bebek denememiz 3. Gün transfer oldu. Kalsiyum aktive edildi. Embriyolar parlak değil, gebelik oluşmadı neden olabilir ?
C: Kalsiyumlu aktivasyon uygulamasını genellikle spermin yumurtayı döllenme kapasitesinin riski olduğu vaklalarda kullanıyoruz. Güncel durum ise kalsiyumla aktive edilen embriyoların standart embriyolara göre çokta fark yoktur.
S: Sperm ile ilgili neler yapabiliyoruz?
C: Spermin dış görünüşüne, hareketliliğine ve sayısına göre değerlendirme yapılır. En düzgün sperm seçilir. Spermin olası genetik materyalde hasar tespit ediyoruz. Ya test amaçlı kullanırız ya da mikro enjeksiyonda döllenme amaçlı kullanıyoruz. Her hangi bir hasar tespit edildiğinde bir sonraki tedavide planlanacaksa öncesinde antioksidan tedavileri uygulanarak hasar yönünden iyileştirmeye çalışılır.
S: İnternette in vitro aktivasyon yazıyor, siz nasıl görüyorsunuz?
C: Özellikle menopoz öncesi düşük yumurta rezervi olan olgularda gerçekten ümit teşkil eden uygulamadadır. Şuan deneysel olarak kabul edilen bir aşamadadır.
S: 5.güne takip eden embriyolar neden dondurulmayıp 6.gün bekletiliyor?
C: Elde edilen embriyoları sonuca ulaştırabilmek gebelik şansı yüksek olan embriyoların 5. güne ulaşmasıdır. Yavaş gelişen embriyolar gebelik açısından sorun oluşturmuyor. Taze transfer planlanıyorsa bu süreçte 6. güne rahime tutma durumu olan embriyoya 6. günde rahim çokta faydalı olmayacaktır.
S: Kanserli hastalardan alınan yumurtalar sağlıklı mıdır?
C: Yumurtalar alındığı zaman yumurtalık dokusundaki yapı önemlidir. Kanser olgusu yumurtalık dokusunda yoksa burada sorun yoktur.
S: Hocam embriyoları dondurmak çözmek embriyolara zarar verir mi?
C: Doğru yapılan embriyo dondurma çözme işlemlerinde çözme sonrası zarar görme ihtimali düşüktür.
S: PGD yapıldığı halde neden düşük olur?
C: Embriyonun kromozom düşüklüğü gebeliğin düşüşüne neden olur. Tüm düşüklerin kaynağı genetik değildir. %40 oranda da rahmin yapısal bozukluğu, anatomik bozukluk, bağışıklık sisteminde bozukluk olabiliyor.
S: Embriyolarda çözme sıcaklığı kalitesini bozar mı?
C: Dondurup çözerken bazı kitler kullanılır ve temelinde hepsi aynı amaca yönelik olsa bile ufak farklılıklar vardır. Bazı kitlerde oda sıcaklığında olurken bazıları 37 derecede çözülür.
S: Mitoscore nedir? Başarıyı etkiler mi?
C: Hücrelere enerji sağlayan yapılara denir. Mitoscore denilen testle embriyonun sağlığına bakmaktayız. Embriyoların genetik yapısı incelendiğinde rahime nakledildiğinde %70’lere kadar çıkan başarı şansı vardır. Fakat %30’luk durumu hala açıklayamıyoruz. Genetik tanı yapılan embriyolarda da mitoscore testi bakılır.
S: Talesemi taşıyıcısıyım PGT süreci ne kadar sürüyor?
C: En sık kullanılan yöntem PGT’dir. Kromozom bozukluğu taşıyan embriyoları eleyebilmek için kullanırız. Bazı gen düzeydeki hastalıkları taşıdığı bilinen ebeveynlerde ilerde çocuklara geçmemesi içinde uyguladığımız bir yöntemdir. Bozukluğun ne olduğu biliniyorsa gen düzeyinde buna bakabiliyoruz.
S: Baba olmadan önce kendimizde test yapıp hastalıklarımızı öğrenebiliyor muyuz? Hastalık taşıyorsak genetik ayıklama yapabiliyor muyuz?
C: Çiftlerde genetik hastalık varsa önceden tespit edebiliyoruz. Eğer hastalık varsa o zamanda da embriyolarda PGT yöntemiyle taranabilmesi de mümkündür.
S: İleri sperm testlerinde neler yapılabilir?
C: İleri sperm testleri durumu, tüp bebek tedavisinde spermin görüntüsü sayısı hareketliliği bakılıyorken içerindeki genetik yapısı bilinemeyebiliyor. İleri spermde, spermin taşıdığı genetik yapıdaki hasarlardır. Bazı durumlarda her şey iyi gibi görünürken başarısızlık olabiliyor nedende spermdeki DNA hasarı olabiliyor.
S: HLA tiplemesi için defalarca denedik olmadı ne yapmalıyız?
C: HLA tiplemesi konu genetik tanının ileri boyutudur. Ebevylerde gen bozukluğu varsa embriyolarda bunları tarıyoruz. Bazı çiftlerde mutasyon tespit edilmediği için hastalıklı bebek sahibi olma söz konusudur. Hem genetik hastalıklarının embriyolarda ayrıştırıldığı hem de kardeş ile doku uyumlu embriyo bulmaya çalışıyoruz.
S: Sperm Mikroçip yöntemi nedir?
C: Sperm mikroçip spermin doğal ortamda kaliteli olarak seçilmesidir. Mikroçiple kullanılan ve kullanılmayan hastalar karşılaştığımızda net bir durum yoktur.
S: Yumurta sayısı ile gebelik oranın alakası var mı?
C: Evet alakası vardır. Bu tedavilerde belirli sayıda yumurta almaya çalışarak ve spermle dölleyerek elde edilen embriyoları rahime nakletmeye çalışıyoruz. Elimizde ne kadar çok embriyo varsa yaklaşık olarak 15-20. Çok sayıda olması da tabi ki başarıyı göstermiyor. Yaşa önceki denemelere göre gebelik şansları sunulabiliyor.
S: Transfer günlerini neye göre karar veriyorsunuz?
C: Kişiye özgü bir tedavi yapıyoruz. 5. gün transfer her vaka için uygun değildir. Bazı vakalarda erken transfer yapabiliyoruz yani 2.3.4 günde transfer yapılabilir. Çiftlerin tedavisinde yüksek başarıyı hangi günde yapacağımıza kanaat ettiysek ona göre yapıyoruz.
S: Embriyolarda dondurma hangi şartlarda yapılır?
C: Embriyoları uzun yıllar saklayabiliyoruz ve transferi gerçekleştiriyoruz. Klinik olarak tedavide olumsuz olarak tespit edildiği durumda dondurabiliyoruz, çiftlerin isteğiyle yapabiliyoruz. Son yapılan çalışmalarda donmuş çözülmüş embriyolarda elde edilen gebeliklerde ve doğumlarda da normal gebeliğe göre yakın fetal gelişim ve doğum sonrası sağlık görebiliyoruz.