Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İbrahim Özen’e göre, Trabzonlular hep ani kararlar vermeye alışmış insanlar. Bunun da nedeni bölgenin engebeli bir yapısının olması, sahilden itibaren hemen dağların yükselmesi. Özen de buradan hareketle karakter tahlilinde bulunuyor:
“Ova insanının yürürken ağır ağır karar verme imkânı vardır. Ancak burada insanlar sürekli olarak bir çukuru atlamak, taşlara basarak atlamak, derelerden geçmek zorundadırlar. O nedenle yürürken ani kararlar verir, hemen uygularlar. Bu hayatlarına da yansımıştır, Ani karar verirler, çabuk öfkelenir, çabuk da yatışırlar. Bir ovadaki insan gibi düşünerek yürümezler. Sonucunu tam kestiremeden kararlar verirler, ama belki ondan da pişmanlık duymuştur. Ama iş işten geçmiştir.”
Aslında yeni dönemin ilk sinyallerinden biri, Ağustos 2003’te otellere yapılan ve bütün turistleri rahatsız eden gece yarısı baskını. O gece baskını, maalesef o güzelim isimle “Nataşa” olarak adlandırılan kadınlardan kalanların çoğunu kentten uzaklaştırdı. Geriye Türklerle evlenen, üstelik yüzde 99’u Müslümanlığı kabul eden Rus ve Gürcü kadınlar kaldı.
Silahların konuşmaya başladığı ilk karanlık olay, KTÜ’den Prof. Dr. Sadettin Güner ile üç yaşındaki oğlunun sırf araç benzerliği nedeniyle öldürülmesiydi.
Geçen yıl meydana gelen bu olayları, tüm Türkiye’yi de sarsan bildiri dağıtan TAYAD üyelerinin linç girişimi oldu. Hem de iki kez ard arda yeniden yaşandı aynı olaylar. Kentin yöneticileri de yeterli önlem almamakla eleştirildi.
İkincisi bir mülki amir olarak yetkilerim daraltıldı. Umuma açık yerlerin genel olarak aranması talebim bile hâkim onayı olmadan uygulanamıyor. Hırsızlığın cezası da azaltıldı, hırsızlık arttı. Akçaabat’ta jandarma bir oto hırsızını yakaladı, mahkeme serbest bıraktı.
Vali Yavuzdemir’in “Trabzonlu tanımı” kentteki milliyetçi ve muhafazakâr duyarlılıkları öne çıkarıyor. “Trabzon halkında bayrak ve vatan sevgisi tanrı sevgisi kadar kutsaldır” diyor. Halkın “silah sevgisi”ni de övüyor vali:
“PKK bu yörelere gelememişse bunun nedenlerinden biri bu insanların silah sevgisidir. Bu insanlar kırsalda da olsa hepsi silah taşıyor. Biz isteyene ruhsat veriyoruz. Tabii şartları taşıyanlara. Kayıtlı silahtan korkmamak lâzım. Ruhsatlı silahtan balistik örnek alınır, takibi kolaydır. Ruhsatlı silahla işlenen suçlar yüzde 3 civarında.”
Yavuzdemir, konuştuğumuz çoğu kişinin tersine kentte ekonomik durgunluk olduğunu da kabul etmiyor. Yılsonunda tamamlanacak Karadeniz otoyolu sayesinde bölgenin yılda 8-10 milyon turist ağırlayacak bir yer haline geleceğinden söz ediyor. “Lüks turistik yerler yapılacak. Bölgeyi kötü etkileyen, Nataşalar’ın barındığı batakhane gibi oteller de kendiliğinden devreden çıkacaktır” diye konuşuyor.
Faruk Bildirici / Hürriyet / 11 Şubat 2006
TRABZON’A VURAN İKİ BÜYÜK DALGA
Gerçekten eskiden her gün adım atılamayacak denli kalabalık olan liman bugünlerde sessizliğe bürümüş. Havaalanına inip kalkan Rus uçakları da görünürlerde yok.
HIRİSTİYAN MEZARLIĞI HARABOLMUŞ
Trabzon’da “misyonerlik” konusunda özel bir duyarlılık hâkim. Bunun tarihi nedeni de geçmişte bu bölgede Rum Pontus devletinin yaşamış olması.
RUSLARLA AKRABA OLDUK
TRABZON’DA NELER OLUYOR / 2
KENTİ ASIL VURAN TRABZONSPOR’DAKİ HARAÇ OLAYI
Trabzonspor mağlup olduğu günler, kentte bazı dükkânlar açılmıyor, kentin üzerini kara bulutlar kaplıyor. Hatta Trabzonspor asbaşkanı Haşim Sayitoğlu’na göre başarısızlıklar kentin havasını bozuyor:
“Futbolda yaşanan olay bizler adına çok üzücü. Zaman zaman ortaya çıkan olaylar emniyet güçleri tarafından çok dikkate alınmadı gibi veya birazcık göz ardı edildi.
Sayitoğlu böyle umutlu konuşadursun hâlâ kurşunlama zanlıları Hakan Süleyman ile Şenol Kaya yakalanamadı. Üstelik aradan günler geçti. İşin kötüsü Trabzon’da genel kanaat, polisin bu kişileri zaten yakalayamayacağı yolunda…
Bu noktada Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İbrahim Özen’in tespiti dikkate değer. “İnsanlar kolaycılığa alışmıştı. Alın teri ve emekle elde edilen gelirle epey fark vardı bu kazandıklarının arasında” diyor, yeniden o kolay para kazanma yollarını aradıklarına, bunun da sıkıntı yarattığına dikkat çekiyor.
“Bavul ticaretinin kapanması Trabzon ekonomisine büyük darbe vurdu. Eski hareketlilik kalmadı” diyor Prof. Dr. Özen. Bir de o dönemde Trabzon’da iki yönlü göç olduğunu dile getiriyor Özen. Bir yandan Trabzon’dan İstanbul’a ve diğer büyük kentlere göç olmuş. Bir yandan da komşu kentlerden Trabzon’a akın olmuş.
Güvenliğin sağlanamamasından yara alan kurumlardan biri de üniversite. Öldürülen Prof. Dr. Sadettin Güner’in fotoğrafı Rektör Özen’in makam odasının en görünür yerinde. Özen, Güner’i kaybetmenin acısını hâlâ yaşıyor. “İnsanlar kolay yetişmiyor. Üzülmemek elde değil” diyor. Ama kentte yaşananlar onu her gün yeniden kahrediyor. Asıl canını sıkan da bir öğretim üyesi olarak “elinden bir şey gelmemesi” ve bir seyirci konumunda olması…
Kentin söylentiler ağından oluşan gizli büyüsüne kapılanlar da var kuşkusuz. Onlar kendini akıntıya bırakmış öyle yaşıyor. Papaz Santoro’nun öldürülmesi sorduğunuzda “Yazık oldu çocuğa diyorlar… Yakında M. Ali Ağca gibi bir "kahraman" sayarlarsa şaşırmamak gerek...
ÇÖMLEKÇİ MAHALLESİ MUHTARI ESKİ RUS PAZARI
Sarp sınır kapısının açılmasından sonra Rus pazarının kurulduğu ilk yer olan Çömlekçi mahallesi, bugün "imaj mağduru" durumunda. Çömlekçi Mahallesi Muhtarı Refik Günaydın, 1992’de kurulan Rus pazarının zamanla "bavul ticaretinden fuhuş ticaretine döndüğünü" söylüyor. Günaydın, mahallelerini yakından etkileyen fuhuş ticaretinden dertli:
"İşsiz gençlerimizin bazıları bu sektöre yönlendirildi. Sonra da Bağımsız Devletler Topluluğu’ndan gelenler burada yoğunlaşınca nahoş olaylar meydana gelmeye başladı. Ben yetkililere bunun önlenmesi için çeşitli raporlar verdim. Buradaki Rus pazarının kaldırılması iyi oldu. Ancak 15 senenin birikiminin bir anda silinmesi mümkün değil.
BELEDİYE BAŞKANI M.VOLKAN CANALİOĞLU
Belediye Başkanı M. Volkan Canalioğlu CHP’li. O da üzgün, "Trabzon bunları hak etmiyor" diyor. Kentin gündüz nüfusunun 500 bini aştığını vurguluyor Başkan Canalioğlu ve olaylarda bu yoğun nüfusun etkisi olduğuna inanıyor. Kentin bavul turizminin bitmesinin ardından "göç alan değil göç veren bir kent haline geldiğini" aktarıyor. Ona göre en önemli sorun işsiz gençlerin çokluğu:
"Gençler enerjilerini yanlış yönlere sevk ediyorlar. Televizyonlardaki mafya dizileri gençlerimizi kötü etkiliyor. Silah sahibi olmaya, mafya dizilerindeki gibi olmaya çalışıyorlar. Çocuklarımızla yakından ilgilenmemiz, onları gönül bağıyla takip etmemiz gerekiyor. Kent de bu kadar büyüyünce aileler çocuklarını yakından takip etme imkânı bulamıyor. Çocuklar iyi yere giderse iyi, kötü yere giderse kötü olabiliyor. Emniyetin de hem teknik açıdan hem de sayı açısından takviyesi gerekli. Emniyet güçleri, Trabzon büyükşehir kabul edilerek düzenlenmeli. Şehirdeki bütün kurum ve kuruluşlar olarak elele verip bu sorunların üstesinden geleceğiz."
TRABZON TURİZM MÜDÜRÜ MEHMET ÖNCEL KOÇ
MAHALLE ÇETELERİ İŞBAŞINDA
TRABZON’DA NELER OLUYOR? / 3
RAHİP SANTORO’YA VEKÂLET EDEN RAHİP BRUİSSEN:
Faruk Bildirici / Hürriyet / 9 Şubat 2006
Rahip Andrera Santoro’yu vuran lise öğrencisinin babası Hikmet Akdin, çökmüş bir yüzle karşıladı bizi. Üzgündü. Hâlâ inanamıyor, “Kim yaptırdı?” sorusuna yanıt arıyor, ikide bir tekrarlıyordu; “Silahı oğluma kim verdiyse o yaptırdı bunu.”
Tabancaya elimi de dokundurmadım. Poşetle aldım. ‘O.ben böyle bir şey yapmazsın’dedim. İnanamadığım için bir gün tuttum. Salı günü götürüp teslim edecektim. Polisler bizden önce geldi. Sağ olsunlar. Bize çok iyi davrandılar. Orası polis merkezi değil, cennet.”
İki odalı küçük laboratuardan ayrılırken, Hikmet bey hâlâ tekrarlıyordu. “Benim çocuklarım karıncayı bile incitmezler. Bu nasıl oldu bilemiyorum.”
Faruk Bildirici / Hürriyet / 8 Şubat 2006
OKUL ARKADAŞLARI ROBOT RESİMDEN TANIMADI
Papazın öldürülmesinin ardından geçen pazartesi günü polisler, ellerinde katilin robot resmi ile birlikte Fatih lisesi’ne gelerek tek tek sınıfları dolaştılar. Ancak buna rağmen O.A.’nın sınıfı dâhil hiçbir sınıftaki öğrenci, robot resimden O.A.’yı tanıyamadı.