5 temmuz 2009: "Nil"
Tarihte birçok medeniyete beşiklik etmiş Nil nehri son yıllarda giderek eski çağlardaki gibi paylaşılamaz hale geliyor. Uğruna savaşların yapıldığı Nil havzaları uzmanlara göre yakın gelecekte yeni su savaşlarına ev sahipliği yapacak. Nehir üzerinde birçok ülkenin gizli emelleri olduğu söyleniyor. Nil nehri üzerinde hakkı bulunan Afrika ülkeleri arasındaki anlaşmazlık giderek belirginleşiyor. Nil nehri kenarında bulunan ve üzerinde hakk iddia eden ülkeler ile Mısır arasında giderek sertleşen bir diyalog oluşuyor. Uzmanlara göre önümüzde yılın ilk altı ayına kadar bir gelişme kaydedilmezse bölgede su için bir savaşın çıkması an meselesi. Başta Mısır olmak üzere Afrika'nın yaklaşık 10 ülkesi Nil nehri üzerinde büyük projeler peşinde. Ancak sadece Afrika ülkeleri değil bazı üçüncü ülkelerin de konuya el altından dahil oldukları söyleniyor. Hatta bu üçüncü ülkelerin Afrika ülkelerini Mısır'a karşı kışkırtarak muhtemel bir ihtilafta Nil üzerinde pay alabilmeyi hedeflediği öne sürülüyor.http://www.8sutun.com/haber?id=48584
Kuzeydoğu Afrika’da büyük bir nehir. 6650 kilometrelik uzunluğu ile dünyânın en uzun, 3.200.000 km2 su alma alanı ile dünyânın üçüncü büyük nehridir. Nil’in su alma havzasında bir grup göl bulunur. Bunlardan biri olan Victoria, dünyânın ikinci büyük gölüdür. Nil, başlangıçta Beyaz Nil (esas kol) ve Mavi Nil olarak iki ana kol hâlinde doğar ve bu kollar Hartum’da birleşir. ...Etiyopya'nın yüksek yerlerinden kaynağını alan Mavi Nil, Sudan'da Beyaz Nil ile birleşerek Mısır'ın doğusunu kuzey-güney yönünde katederek Akdeniz'e dökülür.
Nil nehri Mısır içinde çok uzun bir mesafe kat etmesine rağmen hemen hiç bir kol almaz. Nil'in Mısır'ı geçtiği 1500 km uzunluğunda ve ortalama 10 km genişliğinde saha boyunca tarım yapılır. Asvan barajı yapıldıktan sonra Nil'in Mısır'da yaptığı taşkınlar durdurulmuştur.
Nehrin en uzaktaki kaynağı Burundi'deki Doğu Afrika Göller Bölgesi'ndeki Kagera Nehri olarak doğar ve Tanzanya, Ruanda ve Uganda sınırlarını oluşturarak Victoria gölüne katılır. Asıl Nil Nehri bu gölden Victoria Nili olarak çıkar. Kyoga ve Albert Göllerinden geçtikten sonra Albert Nili olarak yoluna devam eder. Nimule'de Sudan'a giren nehrin ana kolu, Melekal yakınında Bahrü'l Gazal ve Sobat Nehirleriyle birleştikleri yere kadar Bahrü'l Cebel, Mavi Nil Nehri ile birleştiği yere kadar da Beyaz Nil Nehri olarak anılır. Mavi Nil Etiyopya'nın orta kesiminde doğar ve Beyaz Nil'e Hartum yakınlarında doğu kıyısından katılır. Asıl Nil son büyük kolu olan Atbera nehrini Hartum'un kuzaydoğusunda ve doğu kıyısından alır. Daha sonra kuzeybatıya doğru geniş bir S çizer. Bu arada üç çağlayanı aşarak Nasır Gölüne katılır. Bu gölü oluşturan Assuan Barajı'nın aşağısında Mısır içlerinde kuzeye doğru akar ve Kahire Yakınlarında Nil deltası ile son bulur. Mısır'da Nil Nehri'nin sulama amacıyla kullanılması çok eski bir geçmişe dayanır. 19. yüzyılda baraj ve kanalların yapımı ile daha geniş bir alanda ve sürekli sulama olanağı sağlanmıştır. Nil Nehri üzerinde bulunan Assuan Barajı hem sulama, hem de elektrik üretiminde Mısır için hayati bir önem taşımaktadır. Nil Nehri tarih boyunca ve günümüzde taşımacılıkta da yoğun olarak kullanılmaktadır. Nehir denize dökülmeden önce büyük bir delta oluşturur. Güneyde Kahire'den başlayan deltanın denize olan mesafesi 160 km dir. Bu noktadan deltanın Akdeniz kıyısında Batı ve doğu uçlarında yer alan Port Said ve İskenderiye’ye olan mesafesi ise 250 km'dir. Deltada sayısız kanallar, kollar ve göller vardır. Ancak nehir iki ana koldan denize dökülür.
*Sahih Arz-ı Mev'ud, Türkiye sınırlarına uzanıyor mu?http://www.haksozhaber.net/author_article_detail.php?id=10470