Ödülsüz - 12422 - İzmir Büyükşehir Belediyesi Opera Binası Mimari Proje Yarışması
İzmir Büyükşehir Belediyesi Opera Binası Mimari Proje Yarışması 12422 Rumuzlu Ödülsüz Proje;
Teknik Ekip - Danışman
İsmail Cem Baskın, İnş. Y. Müh.
Kaan Soylu Akyürek, Mak. Müh.
Dilek Güleç Özdoğan, Elk. Müh.
Mehmet Ali Aygün, Peyzaj Mimarı
İlgi Karaaslan Y. Mimar (MSGSÜ, Lon. Metropolitan Uni.)
Portal, kent hayatı ile sanat etkileşiminin bir sorgusudur.
Portal, yarattığı açık, yarı açık, farklı yüksekliklerdeki kamusal alanları ve opera binası ile sanatı halkın içine, halkı da sanatın içine alır. Portal’da; opera binası, içine kapalı sadece temsiller süresince kullanılan bir yapı olmaktan çıkar, önündeki, altındaki, arkasındaki, üstündeki kamusal alanları ile günlük kent hayatına ilintilenerek sürekli olarak varolur.
Temsilin Değişimi ve Dönüşümü Üzerine
Gösteri ve performans sanatlarının tümü, temelde sanatçıyla izleyici arasındaki bir diyaloğa dayanır. İzleyici hiçbir zaman sadece pasif bir “alıcı” konumunda kalmaz, sahnede sanatçının ortaya koyduğu performansa (en azından) sadece mekandaki varlığıyla bile bir katkı koyar. Dolayısıyla, sanılanın aksine sanatçı - izleyici arasındaki bu diyalog en ilkel gösteri formlarında bile tek yönlü değil; hep karşılıklıdır. Bu karşılıklılık özellikle günümüz teknolojisiyle iç içe geçmiş sofistike çağdaş sanat formları düşünüldüğünde gittikçe artan bir profil çiziyor. Her gün daha fazla sanat eseri kavramsal temelini doğrudan izleyicisine ve izleyicisinden aldığı tepkilere oturtuyor. “Sanatçı” ile “İzleyici” arasındaki ve “Eser” ile “İzleyici” arasındaki sınırlar gittikçe eriyor. “Eser sahipliği”, “Telif hakkı” gibi kavramların ve hatta “Sanatçı”, “İzleyici”, “Kullanıcı”, “Etkilenen” gibi pozisyonların alanları birbiri içine karışıyor. Sanat artık her gün daha fazla kişiye ulaşıyor ve doğal olarak toplumsal hayatın içine daha sık ve güçlü giriyor.
Opera; belki de doğası gereği tüm bu dönüşümden en zor ve en yavaş etkilenen formlardan biri. Eğer bir sanat eseri hayatın iç dinamiklerinden beslenmiyorsa; çağının insanından ve çağının ruhundan kopuksa kitlelerin ilgisini çekemiyor. Dünya genelinde operaya giden, operadan zevk alan kitlenin yaş ortalamasının her geçen yıl artması da bu durumun somut göstergelerinden biri. 1
Fakat opera sanatının genel anlamda bu yeni dünya içindeki kavramsal dönüşümden nasıl etkileneceği, neye ve ne biçimde dönüşeceği; bestecilerin, müzisyenlerin, solistlerin, koreografların ve en çok da operaları (devlet, vakıf ya da özel) yöneten idarelerin karar verecekleri bir durum. Şu kaçınılmaz bir gerçek ki yakın bir gelecekte bu bir varolma sorunu haline geldiğinde; yani opera binaları teker teker birer müze haline gelmeye başladığında bu büyük dönüşüm operaya da uğrayacak ve opera; ilk örneklerinin ortaya çıktığı tarihlerden bu yana toplumların ve zamanların üzerine bindirdiği her türlü ideolojik, sınıfsal alt ve üst anlamlarından arınmış bir şekilde saf halde bir “çokluortam (multimedya) sanat formu” olarak yeniden doğacak. 2
Bu bağlamda Portal, bir opera manifestosudur.
Bu yeni opera; merkezine bir devleti, bir kurumu ve hatta daha da önemlisi opera sanatının kendisini almak yerine doğrudan insanı almalı. İnsana yakın olmalı, topluma rağmen değil toplumla beraber yaşamalı. İnsanlarla arasına duvarlar ve engeller koymak yerine köprüler ve geçişler kurarak davetkar olmalı.
Bu yeni operanın içi dışı bir olmalı. İçinde neler olduğunu, işleyişini, işlevsel mekanizmasını dışarıya dürüstçe göstermeli. Kabukların, yüzeylerin arkasına gizlenmemeli. Gerçekte ne ise öyle görünmeli.
Bu yeni opera kent yaşamına değer katmalı. Bulunduğu yerde ne silik kalmalı, ne de fazlaca baskın. Yerine özel olmalı. Sadece opera kullanıcısına değil tüm kentliye hitap etmeli.
Bu yeni opera, katı rasyonelizm ya da gelişigüzel biçimsellik yerine kamusal mekana önem verir.
Portal önerisi opera binasını kent mekanları ile birlikte vareder, opera binasını farklı ölçeklerdeki ve kotlardaki bu alanlar silsilesi arasında kurgular.
Mavişehir’in yoğun konut dokusu arasında yer alan yapı, bu yoğunluktan kendini doğu ve batıda yere basan ve eğimli kabuğu taşıyan duvarlarla soyutlar. Bu duvarlar ve kabuk aynı zamanda Portal’ı oluşturan ana elemanlardır. Portal hem opera fuayesine geçiş hem de önündeki Kent Sahnesi’ne arka plandır.
Kent Sahnesi sahilden gelen yürüyüş aksına +4.50 kotuna çıkan bir rampa ile eklemlenir. Burada izleyici ve izlenen arayüzünde kalır insan. Bir yandan İzmir seyredilirken bir yandan da kent tarafından izlenmektedir. Kent Sahnesi partilerin, konserlerin, kokteylerin düzenlenebileceği açık bir kamusal alandır.
Kent Sahnesi yüzeyi, portaldan geçerek Fuaye ana girişini oluşturur. Fuaye ve salon galerileri birbirinin içine akan rampalar ağıdır. Büyük salona, ana holüne ve balkonlarına –3.50, 0.00, +4.50 ve +9.00 kotlarından, küçük salona 0.00, +4.50 kotlarından giriş bulunmaktadır.
Portal altından geçerek kabuğun üstüne çıkan rampaya ulaşılır. Kabuğun üstünde büyük salonun sofitasını perde olarak kullanan açık hava sineması vardır. Sinema kabuğun eğimli yüzeyinden faydalanarak basamaklanır. Bu eğimli yüzeyin uç noktası hem İzmir’i sergiler; hem de Kent Sahnesi’ne ve Opera Park’a vistalar sunar.
Salonların kuzeyinde opera temsillerinin, üretiminin ve eğitiminin yapıldığı kütleler vardır. Bu yapılar kampus kümesi şeklinde tasarlanmıştır. Opera çalışanları ve halkın etkileşim içine girebilmeleri amacıyla
-3.50 kotunda bir dış avlu, 0.00 kotunda bir plaza kurgulanmıştır. Ses açma ve müzik odaları görsel olarak bu açık alanlar ile doğrudan ilişkilidir. Kentli bu mekanları kullanırken operanın arka planını da deneyimleme imkanı bulur.
Arazinin kuzeyinde kabuk yere basar ve lokal bir park oluşturur. Bu park; alt kültür gruplarını kendine çekecek şekilde düşünülmüş, kaykay ve BMX akrobasi platformları önerilmiştir. Ayrıca kabuğun yere bastığı duvarın grafiti duvarı olarak kullanılması amaçlanmıştır.
Balıkçı barınağı rehabilite edilerek korunmuş ve barınak ile yapı arasında Opera Park tasarlanmıştır. Opera Park’ın sadece Karşıyaka-Mavişehir yürüyüş aksının son/ilk noktası değil aynı zamanda Mavişehir halkı için de bir odak noktası olması amaçlanmıştır. Balıkçıların kullanacağı çekekler parka opera binası ile birlikte kimliğini kazandıracaktır. Opera binası ayrıca öneri vapur iskelesi ile birlikte Alsancak, Konak ve Karşıyaka’ya bağlanır.
1 Performing Architecture, Opera Houses, Theatres and Concert Halls for the Twenty-First Century, Michael Hammond, syf 17
2 The Gilded Stage: The Social History of Opera, Daniel Snowman, syf 15...
İstanbul Sanayi Odası Odakule Pasajı...	0 Beğeni 0 Yorum 811 Görüntülenme