Limon | Ayhan34 | Yaş Sebze Meyve ve Gıda Sanatı
Bu anket 719 kez oylanmıştır. Muz
Portakal ve mandalina gibi turunç­giller familyasında yer alan bir meyve ağacı­dır. Kışın yapraklarını dökmeyen bu ağaç (Citrus limon) aynı anda hem tomurcuk, hem çiçek, hem de yeni gelişen bir ucu çıkıntılı yumurtamsı meyvelerini üzerinde taşır.
Kendi haline bırakıldığında 6 metreye (hatta bazen 9 metreye) boylanabilen limon ağaçları meyve­lerin kolay toplanabilmesi için genellikle budanarak alçak boylu çalı boyutunda tutu­lur. Parlak yeşil, derimsi yapraklarla bir ara­da çok güzel bir görünüm oluşturan beyaz limon çiçekleri, portakal çiçekleri kadar kes­kin kokulu değildir.
Nitekim, gıda, parfüm ve kozmetik sanayisinde yaygın olarak kul­lanılan limon esansı, çiçeklerden değil mey­velerin kabuğundan elde edilir.
Esans kayna­ğı olan, parlak sarı derimsi kabuğun beyaz, süngersi iç katmanından da pektin denen bir madde çıkarılır; pektin jölelere kıvam verici olarak katılır ya da ishal tedavisinde kullanı­lır. Meyvelerin C vitaminince zengin, bol sulu
ve etli içi çok ekşi olduğundan doğrudan yenmez; daha çok sıkılarak yemeklere, sala­talara, içkilere katılır ya da limonata hazırla­nır. Limon suyundan elde edilen sitrik asitten ise meşrubat üretiminde ve dokuma sanayi­sinde yararlanılır.
Anayurdunun Hindistan'ın kuzeybatı ke­simleri olduğu sanılan limon ağaçları yüzyıl­lardır Güney Asya'da ve Anadolu'da yetişti­rilmektedir. 12. yüzyılda Araplar tarafından İspanya'ya ***ürülmüş, oradan da tüm Avru­pa'ya yayılmıştır. Bugün, Afrika'nın güneyin­deki Zimbabve'den ABD'deki California'ya kadar dünyanın bütün ılıman yörelerinde yetiştirilmektedir. Dünya limon üretiminde ilk sıraları ABD ve İtalya alır. Bu ülkeleri İspanya, Portekiz, Arjantin, Türkiye, Yuna­nistan, Brezilya, İsrail ve Güney Afrika izler. Türkiye'de en çok Akdeniz Bölgesi'nde yapı­lan limon üretimi yılda 350 bin tona varır.
Limon ağaçlan, üstün nitelikli ağaçlardan alınan sürgünlerin dayanıklı anaçlara aşılan­ması yoluyla çoğaltılır. Bunun için anaç ola­rak genellikle turunç ya da portakal ağaçları seçilir. Fidanlar iki yaşına geldiğinde limon bahçelerine aktarılır. Dikim genellikle 6 met­re aralıklı sıralar halinde yapılır, böylece ağaçların birbirini sıkıştırmadan rahatça geliş­mesi sağlanır. Ağaçlar dikimden dört yıl sonra meyve vermeye başlar.
Limon henüz yeşilken toplanır. Yaralanıp, berelenmesini önlemek için dikkatlice toplan­dıktan sonra olgunlaşıncaya yani sararıncaya kadar ışık almayan, nemli ve iyi havalandır­malı depolarda bekletilir. Pazarlanmaya hazır hale geldiğinde ince kâğıtlara sarılıp sandıkla­nır. "Yatak limonu" denen bu tür limonlar bozulmadan altı ay kadar dayanabildiğinden kışın elde edilen ürün yaza kadar güvenle saklanır. Bazen de sararmaya yüz tutmuş limonlar toplanarak, bekletilmeksizin doğru­dan satışa sunulur.