Robotların işsiz bıraktığı insanlar için evrensel bütçe oluşturulacak
Teknolojinin hızla ilerlediği günümüzde yapay zeka ve robotlar daha fazla kullanılmaya başladı. Yapay zeka ve robotlarla birlikte dev şirketlerinse ilerleyen yıllarda in­sanları “devre dışı bırakacak” projelerin peşinde olduğu anlaşılıyor.
Tüm dünyanın teknolojik ilerlemeyle il­gili öncelikli korkusu, üretim sektöründe maliyetlerin düşürülmesi ve işgücü kali­tesini iyileştirmek adına insanların yerini robotların alması.
Teknolojik ilerlemenin üretime katkı­sı arttıkça, bu yöndeki korkular daha çok dillendirilmeye başlandı. ABD Merkez Bankası (FED) Başkanı Janet Yellen aralık ayında düzenlediği haftalık faiz açıklaması toplantısında imalat şirketle­rinin teknolojik yenilikler nedeniyle is­tihdamlarını azaltmalarını beklediklerini belirterek, endişelerin ciddiyetini artma­sına neden oldu.
Böylece “Teknolojik ilerleme melek mi, şeytan mı?” analizleri yapılırken, Mars’a ticari uçuşları başlatmayı amaçla­yan Space X‘in ve insansız otomotiv üre­ticisi Tesla‘nın kurucusu Elon Musk, bu endişelere tabiri caizse “tuzla biber” ekti. Musk, yakın zamanda robotların insanla­rın yerini alacağını ve buna bağlı olarak bir “gelir boşluğu” doğacağını düşünü­yor. Bunun için çözüm önerisiyse “evren­sel bir gelir bütçesi” oluşturmak.
EVRENSEL GELİR BÜTÇESİ PLANI
Yapay zekânın tehlikelerini araştırmak için kendi şirketlerinde hatırı sayılır bir fon oluşturan Musk, “Günün sonunda otomasyon nedeniyle evrensel bir gelir oluşturmamız gerekecek. Çünkü insan günümüzde yaptığı işler yerine başka işler yapmak zorunda kala­cak. Daha karmaşık, daha ilginç işlerden bahsediyoruz. Tabii eğlenmek veya gez­mek için de daha çok zamanımız olacak.
Öte yandan yeni dünya, gelecek ve ya­pay zekâyla nasıl bütünleşeceğimizi de bulmamız, öğrenmemiz gerek” görüşün­de.
Robotların önümüzdeki yıllarda 15 milyon kişiyi işinden edeceği tahmin edi­len İngiltere’de Mayıs 2016’da yapılan bir anket, insanların küresel gelire sıcak baktığını gösteriyor. Ingilizlerin tabi tu­tulduğu ankette belirtilen evrensel temel gelire sosyal sigorta ödemeleriyle tüm te­mel ihtiyaçlar için yeterli olacak bir bütçe dahil edilmiş.
2 bin işsiz Finli evrensel gelir alacak
Robotlar nedeniyle önümüzdeki yıllarda işsizler ordusunun tüm dünyada artmasından endişe edilirken, İskandinavya ülkesi Finlandiya işsiz vatandaşlarına şimdiden işsizlik maaş ödeyen ilk Avrupa ülkesi oldu. 1 Ocak günü yürürlüğe giren pilot uygulama gereği, rastgele seçilen 25-58 yaşları arasındaki iki bin kişiye iki yıl boyunca her ay 560‘şar euro ödenecek. Ülkenin sosyal sigortalarından sorumlu kurumu KELA yetkilisi Olli Kangas, bu maaşın ödeneceği kişilere parayı nereye harcadığının sorulmayacağını, ancak herhangi bir devlet kurumdan sosyal yardım alması halinde o tutarın maaşından kesileceğini bildirdi. Kangas uygulamanın amacının işsizler arasında yaygın olan “iş bulmakta isteksizlik” sorununu ortadan kaldırmak olduğunu belirterek, bu iki yıl boyunca kişilerin iş bulması halinde bile aylık 560 euro’nun ödenmeye devam edileceğini söyledi. Kangras, işsizlerin vatandaşlarına oldukça cömert davranan sosyal güvenlik sistemindeki haklarının zarara uğrayacağı korkusuyla düşük gelirli veya kısa dönemli işleri reddettiğini belirterek, “Yeni uygulama ya onları bu tür işlere yönlendirecek ya da daha da tembelleştirecek. İki yıllık dönem içinde göreceğiz” diye konuştu. Toplam 8.8 milyon nüfusu bulunan Finlandiya’da kasım ayı işsizlik oranı 8.1 oranında seyrederken, 213 bin kişinin işsiz olduğu belirtiliyor.
KARARLARI YAPAY ZEKÂ ALACAK
Dev şirketlerinse ilerleyen yıllarda in­sanları “devre dışı bırakacak” projelerin peşinde olduğu anlaşılıyor.
ABD’nin önde gelen hedge fonu şir­ketlerinden Bridgevvater Associates’in kurucularından Ray Dalio böyle bir pro­je için düğmeye basmış bile.
Yakında insan kaynakları müdürü ola­rak yapay zekâyı devreye sokmaya hazır­lanan Dalio, çoğunluğu bilgisayarlardan oluşan ve kararların yapay zekâ algorit­maları tarafından verildiği bir çalışma or­tamı oluşturmaya çalışıyor.
Dalio’nun hayal ettiği çalışma ortamın­da duygusal olmaya yer yok. Şirket için­de kurduğu Systemised Intelligence Lab isimli birimde 2015’ten bu yana bu proje üzerinde çalışan Dalio, önümüzdeki beş yıl içinde şirkette alman kararların dörtte üçünün makineler tarafından alınmasını istiyor.
Bu kararlara, istihdamla şirket içinde­ki farklı departmanlar içindeki görüş ay­rılıklarının giderilmesi de dahil edilmiş. 147.5 milyar dolarlık bu projede çıkış noktası, duygusal bir varlık olan insanın kendisini iyi hissetmediği kötü bir günde yanlış karar vermesinin önüne geçmek.
FBI Direktörü James Comey’in 2013’e kadar “insanın duygularını iş yaşantısı için bir lüks olarak kabul eden” bu şirket­te baş hukuk müşaviri olarak çalıştığını ve şirketin başkanı David McCormick’in 20 Ocak’ta ABD Başkanlığı koltuğuna oturacak olan Donald Trump’ın savunma bakan yardımcısı olarak adının geçtiğini de belirtmek gerek.
Japon sigorta şirketi de yapay zekâya geçiyor
Japonya’da bir sigorta şirketi 30’dan fazla çalışanının işine son vererek yerine yapay zeka sistemlerini çalıştıracağını açıkladı. Başkent Tokyo’daki Fokoku Mutual Life Insurance isimli şirketin yönetimi, yapay zekanın üretkenliği yüzde 30 artıracağını ve bu uygulamanın iki yıl içinde yatırım olarak geri döneceğini ileri sürerek bu kararı aldıklarını bildirdi. Şirkete göre bu ay “işe alınacak” yapay zeka sistemi sayesinde şirket bir yılda 1.23 milyon dolar tasarrufta bulunacak.
Uygulamanın şirkete maliyetiyse yıllık 123 bin dolar olarak hesaplanmış. Şirket, IBM VVatson’ın “insan gibi düşünen bilişsel teknoloji” hizmetinin kullanıldığını bildirerek, bu teknolojinin verileri analiz edip yorumlayacağını belirtti.
Bu veriler arasında belirli bir nizamda yazılmamış yazılarla, görüntü, ses ve videolar yer alıyor. Bu teknolojinin şirketin işini büyük ölçüde kolaylaştıracağı kesin.
Yapay zeka, hastanelerden gelen binlerce doktor muayenesi raporu ve ameliyat tutanaklarıyla, sigortalı hastaların şikayetlerinin yer aldığı metinleri okuyarak, ne kadar ödeme yapılacağını hesap edecek. Şirket yetkilileri, yeni uygulamanın bu işlemi insandan daha hızlı yapacağının altını çiziyor. Japonya’daki Nomura Araştırma Enstitüsü’nün 2015’te yayınladığı bir rapor, 2035 yılında ülkedeki işlerin neredeyse yarısının robotlar tarafından yerine getirileceğini iddia etmişti.
Elon MuskFokoku Mutual Life Insurancerobotrobot işçiSpace XTeslaya­pay zekâ