NEWROZ ve NEVROZ - Ardahan Haber ( Haberin Doğru ve Tarafsız Kaynağı) Haberde lider tek gazete...
NEWROZ ve NEVROZ
Yazar Fakir - Mart 21 2008 - 22:34:44
NEWROZ ve NEVROZ ARASINDAKİ FARK
Asıl dil kökeni Kürtçe ve persçe olan ve söylenişi (New) ''Yeni'', (Roj) ''Gün'',Türkçede karşılığı ''yeni gün'' manasına gelen Newroz' un iyi kavranması gerekmektedir.
Baharın müjdecisi olan Newroz'u kimi Newroz gibi gerçek manada kullanırken, birçok insan bu kelimeyi farkında olmadan psikriyatik dalda bir hastalık olarak anılan Nevroz veya Türkçeleştirilmiş adıyla Nevruz olarak dile getirmektedir…
Bir kral vardır 2600 yıl önce; tanrılaşmak isteyen. Bir kral vardır Demirci Kawayla çağdaş; zalim ve zorba. Kürt halkını Fıratla Dicle arasına hepseden Ninowalı bir gardiyan, babası Mardası öldürüp yerine geçen, Bilvarasp adında, Dehak denen bir yılan. Ve her gün biri kız biri erkek iki gencin beyniyle yaşayan insan silüetli bir canavar.
Efsane bu ya, bir gün zalim Dehakın iki omuz başında iki yılanbaşı çıkar zehirli ve aç. Tez elden ferman çıkarılır Med halkına: Yılanlar Dehakı zehirlemesin diye her gün iki gencin beyni sunulmalıdır altın tepsi içinde.
İki Nehir boylarında çocuklar Bir aşk gülünü bile /Dalında koklayamadan yok oldular."
Ninowaya kaleler kurulur kemiklerden ve etten şatolar. Ama zalim Dehak doymak bilmez; yılanlar ölmek bilmez. Medya ülke, iki nehrin ortasında üçüncü bir nehir olmuştur, tanrılaşmış kral soyunun zulüm kalesinin hemen yanında kan akan. Med halkı suskun, korku boydan boya...
Korkunun ecele faydası yok. Ama ölümün çaresi var...
Bir Dehaka... Bir dağa...
Bir Dehaka... Bir dağa verilir gençler.
Yıllar sonra büyük bir ordu olur dağa gönderilenler
8 çocuğunu zalim Dehaka sunan Kawa adında bir demirci fırlar öne. Son çocuğunu vermeyi reddeder Dehaka. Ve yeşil, sarı, kırmızı önlüğünü giyip, Ninowayı yakacak isyan ateşen tutuşturur en yüksek tepede.
Alınca işareti isyan için bekleyenler, kışın ilkyaza evrildiği, kelebeklerin çiçek-çiçek gezmeye korktuğu, zulüm karası bahar gecesi aydınlanır tepelerden.
Her biri birer Kawa, birer isyan ateşi, ateşten birer top. Dağdan kopan ateşten bir çığ gibi akarlar Ninowanın üstüne. "Tam da karlar erirken yürüdüler. İncecik derelerce süzülüp nehirleştiler."
Dehakın zulüm kaleleri yerle bir edilir. Demirci Kawa demire biçim veren balyozuyla devirir zalimin başını. "Medyadan yükselen havarlar adına
Babilde çekilen ahlar adına bir daha-bir daha
İskit gözünde süzülen yaşlar adına
Elam kilerinden çalınan aşlar adına
Beyinleri çıkarılan gencecik başlar adına
Bir daha-bir daha. "
Gün düşer 21 Martta iki nehir arasına ve zulüm kavrulur yangınlarda havarlar değil, zılgıtlar yükselir medya ülkesinden. Bir de ateş, gökyüzüne, Ninowadan.
Yükselen yalımlarla dillendi özgürlük /Ceylanlar indi yeniden nehir kıyılarına /Turaç sesleri yükseldi sazlıklardan
/Ateşin çevresinde halaylar kuruldu /Sevinçler süzüldü geçmiş havarlardan /O büyük günün adına Newroz denildi. 2615 yıl önce zulmün başı Kawanın balyozuyla savruldu.
Televizyon kanalları şiddet ve ölüm haberleriyle dolu. Silahlı çatışmalar, trafik kazaları ve tecavüzler günlük yaşamın alışılmış bir parçası sayılıyor. İnsan eliyle yaratılan bu şiddete doğa da, deprem, sel, toprak kayması gibi yıkımlarla katkıda bulunuyor. Dünyada her gün binlerce insan doğal ya da toplumsal yıkımlar nedeniyle hayatını kaybediyor. Peki, bu arada sağ kalanlara ne oluyor? Savaşa katılan, bir kaza ya da depremden sonra enkazın arasından kurtarılan, tecavüze uğrayan ya da işkence gören kişiler yaşamlarına hiç bir şey olmamış gibi kaldıkları yerden devam edebiliyorlar mı? Bazıları bunu başarabiliyor. Ya da, yaşadıkları olayın etkisini üzerlerinden tam olarak atamasalar bile ciddi bir ruhsal rahatsızlık geçirmeden onunla bahşedebiliyorlar. Bu insanların önemli bir bölümüyse 'travma tik nevroz' adı verilen ruhsal rahatsızlığa yakalanıyor. Bu rahatsızlığın en önemli belirtisi olayın kişinin zihninde sürekli olarak yeniden yaşanması. Bazıları sık-sık olayla ilgili kâbuslar görüyor. Kimileriyse, olayı anımsatan bir durumla karşılaştıklarında sanki o anı yeniden yaşıyor gibi oluyor, hatta kimi zaman hayaller görüyor, gerçekte olmayan sesler duyuyorlar. Hiç beklenmedik durumlar olayın anımsanmasına yol açabiliyor. Örneğin, tecavüze uğramış bir kadın, şort giymiş bir erkek gördüğünde tecavüz anıyla ilgili anıları yeniden canlanabiliyor. Ya da, savaşa katılmış bir asker bir egzoz patlamasıyla birlikte kendini yere atıp geçmişte yaşamış olduğu çatışma anının havasına yoğun biçimde kendini kaptırabiliyor. Kişi, olayı anımsatabilecek durumlardan uzak durmaya çalışıyor. İnsanlardan kaçıyor, içe kapanıyor ve giderek donuk, duygularını yaşayamayan bir kimliğe bürünüyor. Ancak, tüm bu çabalara rağmen, olayı anımsamaktan ve aynı yoğun duyguları tekrar-tekrar yaşamaktan kurtulamıyor. Bu arada uykuları da bozuluyor. Uykuya dalmak güçleşiyor. Sık-sık uyanmalar görülüyor. Kişi sinirli ve her an patlamaya hazır birisi haline geliyor. Kafasını toplamakta güçlük çekiyor ve kendini işine veremiyor. Travma tik nevroz en az bir ay sürüyor. Daha doğrusu, bir aydan kısa sürüp geçen durumlar travma tik nevroz olarak kabul edilmiyor. Bu rahatsızlığın belirtileri genellikle olaydan kısa bir süre sonra ortaya çıkıyor. Ancak, bazen yıllar sonra bile hastalanan kişilere rastlanabiliyor.
Travma tik nevrozda beyinde neler oluyor?
Olay sırasında beyinde korkunun tipik biyokimyasal bulgusu olan noradrenalin salınımı görülüyor. Ancak, travma tik nevrozda söz konusu salınım bir aşırılık gösteriyor ve süreklilik kazanıyor. Bu süreklilik aşırı bir gerginliğe, bunaltı ve kolay irkilme gibi belirtilere yol açıyor. Bu kişilerde görülen bir başka önemli laboratuar bulgusu, yaşanan olayın anımsanması sırasında beyinlerinde morfin benzeri bir maddenin salgılanması. Bu madde kişinin ağrı ve acıya karşı direncini yükseltiyor. Hatta bazılarının olayı anımsatan durumları tekrar-tekrar yaşamaya çalışmalarına neden oluyor
Nev (yeni) ve ruz (gün) kelimelerinin birleşmesinden meydana gelen ve YENİGÜN anlamını taşıyan Nevruz, kuzey yarımkürede başta Türkler olmak üzere birçok halk ve topluluk tarafından yılbaşı olarak kutlanır.
Newroz ''Bahar bayramınız'' kutlu olsun,
İlyas YILDIZ / Araştırma yazısı
1 Yorumlar | 1136 Okunma