AktüelEkolojiKitapHerkesin kütüphanesinde olması gereken ekoloji kitapları
5 Haziran Dünya Çevre gününde sizler için kütüphanenizde bulunması gereken bazı kitapları seçtik. 1- Küresel ısınmanın kırılma noktası “Güvenli sera gazı seviyelerini çoktan geride bıraktık. İşler çığrından çıkmaya başlıyor: Kuzey Kutbu buzları eriyor; donmuş kutup topraklarından metan kaynıyor; dağ buzulları çözülüyor. Gelecek birkaç yıl içinde, hızlanan iklim değişikliğinin kontrol dışına çıkmasını önlemek için, farklı bir yola girmek zorundayız.” Küresel ısınma hakkında bildiklerimiz, genel olarak, havalara bakıp, “Yaz çok sıcak geçti, kış ise ılık. İşte...
Gazedda KıbrısHaziran 5, 2019
5 Haziran Dünya Çevre gününde sizler için kütüphanenizde bulunması gereken bazı kitapları seçtik.
1- Küresel ısınmanın kırılma noktası
“Güvenli sera gazı seviyelerini çoktan geride bıraktık. İşler çığrından çıkmaya başlıyor: Kuzey Kutbu buzları eriyor; donmuş kutup topraklarından metan kaynıyor; dağ buzulları çözülüyor. Gelecek birkaç yıl içinde, hızlanan iklim değişikliğinin kontrol dışına çıkmasını önlemek için, farklı bir yola girmek zorundayız.”
Küresel ısınma hakkında bildiklerimiz, genel olarak, havalara bakıp, “Yaz çok sıcak geçti, kış ise ılık. İşte küresel ısınma!” düzeyinde kalıyor. Bilimsel verilere ise, maalesef bize ulaştırıldığı kadarıyla sahibiz. Bu konudaki çalışmaların çoğu ya büyük petrol ve otomobil şirketlerinin güdümünde yürütülüyor ya da sonradan manipüle edilip öyle yayımlanıyor; dolayısıyla, bu alanda çalışmak bilgi kadar cesaret de istiyor. İ;şte James Hansen bu az sayıdaki cesur insanlardan biri.
2 -Açık Yeşil-Teorisi ve Pratiği ile Bir Ekoloji Rehberi
Yeşil düşüncenin köklü tarihinden düşünürler ve aktivistler hakkında özel dosyaların da yer aldığı bu rehber kitap, çevre muharibi ve grevci Greta Thunberg’in, “Evimiz yanıyor!” diyerek işaret ettiği iklim krizinden hep birlikte nasıl çıkabileceğimize ilişkin yeni bakış açılarına kaynaklık ederken, kainattaki yegâne evimize karşı sorumluluklarımızı da yeniden gözden geçirmeye davet ediyor. (Tanıtım Bülteninden)
3 -Politik Ekoloji
4 -Hayatın Dokusundaki Kapitalizm Sermaye Birikimi ve Ekoloji
Çevreci, feminist ve Marksist düşünceye dayanan Jason W. Moore Hayatın Dokusundaki Kapitalizm ile yerleşik ekoloji görüşlerinde tanınmayan bir sentez sunuyor: Kapitalizm, doğa, iktidar ve zenginlik bileşiminden oluşan bir “dünya-ekolojisidir”. Elbette ekolojik sorunlarımızın kaynağı, kapitalizmin ucuz emek, ucuz gıda, ucuz enerji ve ucuz hammadde (: kâr-daha fazla para ve iktidar) yaratma kapasitesidir. Sermayenin (Dört Ucuzlar yani) emek, gıda, enerji ve hammaddeden yararlanma kapasitesi Dünya-ekolojisini/kapitalizmi ve nihayet hayatın dokusunu oluşturur:
Dünya-ekolojisi tam olarak sermayenin/iktidarın üretim/para kazanma ve yönetme süreçleri ve biz sıradan insanların da çalıştığı, amaçlarının peşinden koştuğu, milliyetlere, cinsiyetlere, kültürlere ayrıldığı gündelik hayatın ta kendisidir. Dünya-ekolojisi kapitalizmdir. Kapitalizm, genelde görmeye alıştığımız gibi dar bir ekonomik ve sosyal ilişkiler bütününden ibaret değildir, kapitalizm daha ziyade, hayatın bütününe yerleşmiş olan sermayenin, iktidarın ve üretim/yeniden-üretimin dünya-ekolojisi olarak anlaşılmalıdır. Kapitalizm ve doğa (doğa kendini para ve iktidar hırsına karşı korumaya başladığından itibaren) içiçe geçmiştir. İnsanlar ise bu dokunun içine hapsolmuştur.
Dobson, tüm dünyada baskı üstüne baskı basan, yayıncısını, eleştirmenini ve yazarını şaşırtan bir ilgiyle karşılanan, pek çok üniversitede ders kitabı ilan edilen kitabında özgün ve yeni kavramlarla adeta düşünsel bir şölen sunuyor. (Tanıtım bülteninden)
6 -Yeşil İktisat
Ekososyalist “radikal” alternatif, ekolojik kurtuluşa nereden başlanması gerektiğine ilişkin yerel ve genel örgütlenme modelleri öneriyor. Ekososyalizm “ekoloji için” konuşmayı değil, harekete geçmiş olmayı ifade ediyor.
8 -Ekolojinin Kızıl Hattı
9 -Her Çevrecinin Kapitalizm Hakkında Bilmesi Gerekenler
Günümüzde, gezegenimizin hızla çevresel bir felakete doğru gitmekte olduğu yönünde yaygın bir görüş birliği mevcuttur. Şiddetlenen iklim değişikliği, okyanus asitlenmesi, ozon tükenişi, küresel tatlı su kullanımı, biyo-çeşitliliğin kaybı ve kimyasal kirlilik gibi meseleler geleceğimizi tehdit etmektedir ve bunlara karşı acilen bir şeyler yapılması gerektiği açıktır. Daha belirsiz olan ise, insanlığın tam olarak ne yapması gerektiğidir. Günümüzün çevre hareketinin saflarında militan aktivistlerden işletme yöneticilerine, envaı çeşit insan bulunmaktadır ve bunlar birbirleri ile rekabet içindeki pek çok plan ve reçeteyi içinde bulunduğumuz krize bir çözüm olarak görmektedirler. Elinizdeki kısa ve hayli okunaklı kitap, “yeşil bir kapitalizm” ihtimalini ve parçalı kimi reform tasarılarını reddeden çevrecilerin konumunu keskin bir üslupla savunan bir manifesto niteliğindedir. Çevre ve iktisat alanındaki araştırmaları ile tanınan Magdoff ve Foster, içinde bulunduğumuz ekonomik gerçekliği net bir biçimde kavramaksızın ekolojik yıkımı tersine çevirme mücadelesinin söz konusu olamayacağını savunmaktadırlar. Hatta bu savı daha da ileri taşıyarak, kapitalizmin çevreci bir biçimde yeniden tasarlanması veya salt teknolojik kimi yeniliklerin benimsenmesi gibi yöntemlerin de felaketi önleyemeyeceğini öne sürmektedirler. Önümüzdeki çevresel facianın temel nedeni sisteme yön veren mantığın ta kendisidir ve egemen konumdakiler -ne kadar “yeşil” görünürlerse görünsünler- gereken dönüşümleri pratiğe geçirmekten acizdirler. Her Çevrecinin Kapitalizm Hakkında Bilmesi Gerekenler, çağımızın en büyük iki meselesi olan ekolojik krizi ve yalpalayan kapitalist ekonomiyi, bütünlüklü, anlaşılır bir biçimde ele alan faydalı bir eserdir ve çevre hareketinde önemli tartışmalar yaratacağı açıktır.
10 -Bu Enkazı Kaldırmak
– Bıll mckıbben –
Vegan Etik-Herkes İçin Şefkatli Bir Yaşama Kucak Açmak
Anlatmak istediklerini kısa ve öz bir şekilde aktaran, anlaşılması kolay ve bilgilendirici bir çalışma olan Vegan Etik bize şefkatin bölünebilir bir kavram olmadığını, bizim aktivizmimizin de bölünebilir olmaması gerektiğini hatırlatıyor. Mark Hawthorne’un cesaret verici kitabı, okuyucuyu birlikte hareket edip, kendimize ve başkalarına şefkat ve saygı ile yaklaşarak toplumsal adaleti neden ve nasıl elde edebileceğimizi anlama yolunda keşfe çıkarıyor. (Yararlı soru-cevap bölümünü de okumamazlık etmeyin!)
– Carol J. Adams, Etin Cinsel Politikası kitabının yazarı
– Lori Gruen, Entangled Empathy: An Alternative Ethic for Our Relationships with Other Animals kitabının yazarı
Tutarlı bir şekilde şefkatli olmayı başaran bir etik, et, yumurta ve süt ürünleri yememenin ötesine geçebilir. Mark Hawthorne Vegan Etik’te bu etiğin daha kapsamlı sorunlarla birleşerek gerçek anlamda dönüştürücü bir dünya görüşünü nasıl şekillendirebileceğini tartışıyor.
– Jasmin Singer, Always Too Much and Never Enough kitabının yazarı ve Our Hen House sunucularından biri
– Kim Stallwood, Hayvanlar ve Toplum Enstitüsü Avrupa direktörü ve Growl: Life Lessons, Hard Truths, and Bold Strategies from an Animal Advocate kitabının yazarı
Barış, çevre ve adalet sorunlarına kendini adamış tanınmış bir aktivist olan yazar, Brain Tokar, İklim Adaleti Hareketi ile ilgili bu kitabında konuyu tüm boyutlarıyla incelemekte; küresel ısınma hakkında uzak geleceğe ait senaryoların muhtemel sonuçlarından ziyade yaşamları halihazırda bundan etkilenen ve genellikle küresel Güney’de yaşayanları; küresel Kuzey ülkelerinin tarihsel iklim borçlarını ödememek (iklim adaletini gerçekleştirmemek) için iklim zirvelerinin altını oyacak ideolojik, “bilimsel” ve politik manevralarını; iklim krizi inkarcılığını ve iklim krizinin göstermelik çözümlerini; bugünkü radikal iklim hareketlerin mirasçısı oldukları 60’lar ve 70’lerdeki sivil haklar, barış ve çevre hareketlerinden öğrenmesi gerekenleri; iklim adaleti arayışının yalnızca ütopyacı vizyoner bir ufka sahip olunduğunda başarılı olabileceğini; ve Toplumsal Ekoloji’nin bu vizyonu sağlayabilecek tarihsel, felsefi ve politik birikimini ve bu birikimin geçmişteki çevre hareketlerinde oynadığı kritik rolü bizlere kapsamlı ve tatminkâr biçimde aktarmaktadır.
İklim mücadelelerinde bugün gelinen durum hakkında ise yazar şunları söylemektedir: “İklim krizi doğası gereği küresel kapsamdadır ve sera gazı kirliliğinin küresel olarak azaltılmasına yönelik ilerlemenin gerçekleşmiyor oluşu, her zamankinden daha büyük bir koordinasyon, kararlılık ve vizyon ortaklığı ihtiyacını gösterir. İklim hareketi için en iyi umut belki de Kuzey’de yükselişe geçen iklim militanlığı ile küresel Güney’deki mücadelelerin artan uluslararası görünürlülüğünü birleştirmekte yatıyordur ve insanlığın geleceği bir şekilde bu geçici nitelikte fakat kuşku götürmezcesine zorunlu olan umuda bağlı olabilir.”
‘Bu kitaptaki makaleler, özetle, bugün yüz yüze olduğumuz ekolojik sorunların özünü yakalama çabasıdır: Yani, toplumsal ilişkilerde tahakküm ve ekonomik ilişkilerde rekabet. Alman Yeşilleri ve dünyanın birçok yerinde politik olarak, nahif çevreciler bir yana, Avrupa ve Amerika Birleşik Devletlerindeki birçok sosyalistten bile duymakta olduğumuz, kapitalizm ve serbest rekabetin erdemleri hakkındaki mevcut çığırtkanlık yüzünden, tüm bu makalelerdeki anti-hiyerarşik ve anti-kapita ist yönelim, her tür ‘Sol’un hiç olmazsa modern kapitalizme karşı bir zeminde buluştuğu yirmi yıl öncesine oranla bugün çok daha önemlidir.
Kuzey ve Güney Amerika’dan Avrupa’ya getirilenler (altın, gümüş ve bitki çeşitleri) önce Avrupa ekonomisi ve tarımını, sonra da bütün dünya ekonomisini ve tarımını dönüştürdü. Bu dönüşüm, kapitalist gelişimin bir sonraki büyük aşamasının, kısacası 18. yüzyıl sonları ve 19. yüzyıl başlarında Avrupa’da üretimin boyutunu ve yoğunluğunu değiştiren Sanayi Devriminin yarattığı ekonomik sistemin yolunu hazırladı. Gezegeni yıkıma uğratarak?dünyayı insanî amaçlar için kullanılamaz hale getiren ekonomik sistem, hem doğanın büyük kısmının devamını hem de toplumun bekâsını ve gelişimini tehdit eder hâle gelmiştir.
Son beş yüzyılda insanlık, çevresiyle ilişkisinde kritik bir eşiğe ulaşmıştır. Bugün çevreyle ilgili olan ve dünyayı bezdiren nakarat(aşırı nüfus artışı, küresel ısınma, ozon tabakasının, türlerin, tropikal ormanların ve sulak alanların, yer altı sularının yok edilmesi, erozyon, çölleşme, yer altı sularının çekilmesi ve kirlenmesi, deniz sularının ve haliçlerin kirlenmesi, zehirli çöpler, böcekleri ve zararlı bitkileri öldürmede kullanılan ilâçların zehirleyici etkileri…) âcil sorunların uzun bir listesini içerir. Şâyet eski haline döndürülemeyecek toplumsal-ekolojik bir kötüye gidişten kaçınmak istiyorsak, başlıca çevre sorunlarını kontrol altına alabilmemiz için önümüzde sadece 30-40 yıl var ve zorunlu değişiklikleri yapmamız gereken sadece çok hayatî bir on yıldır.
Ve tabiî bugün karşı karşıya olduğumuz çevre yıkımının nedenleri ne biyolojiktir ne de tek tek bireylerin tercihlerinin bir sonucudur. Sorunun kökleri üretim ilişkilerindedir.(Tanıtım Bülteninden)
-Philip Morrison, Scientific American-
-René Dubos, Nature-
Değişim tabaktan başlar - Fezel Nizam
Kalıcı Etki Proje Yarışması’nda finale kalanlar belirlendi