Dinleme iletişimin en temel alanlarından biridir. Empatik iletişimin gerçekleşmesinde dinleme en önemli unsurdur. Karşımızdaki kişiyi işitmek yeterli olmaz. Onun söylediklerini anlamak,düşünmek,etkin bir dinleyici olmak gerekir. Hiç kuşkusuz dinleme edimini sağlıklı bir şekilde gerçekleştirmek kolay değildir. Günlük hayatımızın koşuşturması ve yorgunluğu içinde sürekli bir şeyleri dinlemek zorunda kalırız.
Gerçek dinleme söylenenleri dikkatimizi tam vermemiz ve onları anlamamız anlamına gelir. Dinleyerek yakın çevremizdeki arkadaşlarımızı,aile üyelerini anlamamızı,neler hissettiklerini öğrenmemizi,onları ve ilişkilerimizi daha iyi değerlendirmemizi sağlayacaktır. Dinleyerek evimizde, mutlu ya da mutsuz insanların varlığını,işte daha iyi çalışmamızı sağlayabiliriz. Yanlış duymuş bilgiler,yarım yamalak duyulmuş mesajlar gereksiz zaman kaybına,verimliliğin düşmesine ve moral bozukluğuna yol açar ( 1 )
İletişimin dinleme ve algılamadan kaynaklanan en önemli engelleri;
atlama,savsama,çarpıtma ve aşırı anlam yükleme olarak görmekteyiz. Dinlemeyi dolayısıyla iletişim engelleyen bir başka neden konuşma hızıdır. Hızlı konuşan kişi karşısındaki kişinin dinlemesinde uzaklaşmasına neden olmaktadır.
Dinlemenin değişik türleri vardır. Görünüşte dinlemek en yaygın karşılaşılan türlerinden birdir. Bir kişinin dinliyor görünmesine karşın aslında dinlemediği duygu ve düşüncelerinin başka bir yerde olduğu bir dinlemedir. Bir diğeri ise kendi konuşacakları dışında başka bir şeyle ilgilenmeme durumudur. Bir diğer konuşmacı konuşurken kendi notları ile ilgilenen, büyük bir heyecanla konuşma sırasının kendine gelmesini bekleyen bir acık oturum ya da panel konuşmacısı bu türe örnek olarak verilebilir. Secici dinleme türü ise konuşanın söylediklerinden yalnızca kendi ilgilendiklerini dinleme durumudur. Bir diğer örnek ise saplantı türü dinleyicidir. Bu tür dinleyiciler ne söylenirse söylensin kendi saplandıkları konuların dışındakileri işitmezler. Benzer olarak ta savunucu dinleyici de her söyleneni bir tür saldırı olarak algılar. Tuzak kurucu dinleme ise karşısındakini zor duruma düşürme amaçlıdır. Yüzeysel dinleme ise derinliğe inemeyen ve sadece sözcüklere takılan bir dinleme türüdür. ( 2 )
Aktif dinleme türü ise iletişim etkinliği artırır. Aktif dinlemede dinleyici konuşmacının mesajının tamamlamaktan sorumludur. Aktif dinlemede dinleyici sözlü,sözsüz diğer iletişim unsurlarını dikkat eder. Aktif dinleyici empatik dinleyicidir. Kişinin bulunduğu yeri bilir. Dinleyici mesajı konuşmacının bakış acısından algılamaya çalışır. Böylece konuşmacının duygu ve düşüncelerini anlama ve yorumlama cabası içindedir.
Hiç kuşkusuz günümüzde çoğumuzun aktif dinleyici olmadığımızı bilmekteyiz. Sabırsız,konuşmayı tamamlamadan kesme,konuşmacının açıklarını arama,daha bilgi olduğunu gösterme,kavramları anlamını bilmeden yerinde ve zamanında kullanamama gibi davranışlar yaygındır.
• Konuşmayı kesin,hiç kimse konuşarak dinleyemez..
• Konuşmacıya kolaylık sağlayın,onun rahatlamasını sağlayın.
• Konuşmacıyı dinleme isteğinde olduğunu gösterin,işinizi bırakın saatinize bakmayın,göz teması kurun.
• Dikkatleri dağıtan şeyleri ortadan kaldırın.
• Konuşmacıyı empatik dinleyin,kendinizi onun yerine koyun.
• Sabırlı olun,başka kimseyle iletişim kurmayın.
• Kendinizi rahat ve hafif tutun.
• Eleştiriyi sonraya bırakın,soru sorun,konuşmacının mesajını başka sözcüklerle acın.
• Konuşmacının sözünü bitirmesini bekleyin
• İnsanların sabrını,ilgi ve algı düzeylerini dikkate alarak iletişim kurmanın önemini unutmayın. ( 3 )
(1) Mackay Ian,Dinleme Becerisi.(Çev:Aksu Bora ve Onur Cankoçak) Ankara,İlkaynak,1977;10
(2) Çüceloğlu ,1991 akatarn Gürgen,1977 a.g.k. 153
(3) Cahpeus aktaran Tutar ve Yılmaz,2002 a.g.k;78.
Switch Kullanılan Ağlarda Trafik dinleme(Sniffing )
Teknoloji kriz dinlemez
Dinlemek Çok Önemli