Haberler » RÖPORTAJ » “Stresle Başa Çıkabilirsiniz”
Tarih: 18.9.2018 12:08:00 / okunma / yorum
Stres ve strese bağlı hastalıklar, günümüzde görülen en yaygın sağlık sorunlarından biri. Genç ya da yaşlı, kadın ya da erkek herkes stresin olumsuz etkilerine maruz kalıyor. Peki, yeniçağın kâbusu olarak da adlandırılan stres nedir, neden olur, bu kadar yaşamlarımızın içindeyken ortaya çıkardığı olumsuzluklarla nasıl baş edebiliriz? Bütün bu sorulara mesleğinde Uzman Psikolojik Danışman Şenol Baygül´e siz sevgili okuyucularımız için sorduk.
Peki, durumları stresli hale getiren şey nedir?
Stres tanımının içinde de yer alan değerlendirme. Karşılaştığımız herhangi bir durumu zarar verici, tehdit edici ya da kayıp olarak yorumladığımız anda stres yaşamaya ve buna uygun tepkiler vermeye başlıyoruz. Diğer yandan karşılaştığımız herhangi bir durumu kendimizi kanıtlayabileceğimiz ya da kazanç sağlayacağımız bir meydan okuma olarak yorumladığımızda sağlıklı diye bahsedilen stres seviyesinden ötesini yaşamıyoruz. Bir örnek üzerinden açıklamak gerekirse, birkaç kişi karşısında bir konu hakkında açıklama yapmamız gerektiğini düşünelim. Eğer bu durumu insanların bizi olumsuz eleştirebileceği bir durum olarak yorumlarsak stres seviyemiz artar ve hissedeceğimiz şey kaygı, panik gibi olumsuz duygular olabilir. Fakat fikrimizi paylaşabilme imkanı olarak yorumlarsak stres seviyemiz çok az olur ve kendine güven, kararlılık gibi olumlu duygular hissedebiliriz.
Amerika´ da 30.000´ den fazla kişinin katıldığı ve 8 yıl süren bir araştırmanın sonucuna göre stresin zararlı olduğu düşüncesine sahip olmak da bizi olumsuz etkileyen olgulardan biri. Şöyle ki stres bir kez tetiklendikten sonra vücutta beynin eşliğinde birtakım fizyolojik ve davranışsal değişiklikler meydana gelir. Saldırgan bir köpek ya da bir hırsızla karşılaştığınızı düşünün. Vücudunuz nasıl tepki verecektir? Kalp atışlarınız hızlanabilir, hızlı hızlı nefes alıp vermeye başlayabilirsiniz, elleriniz titreyebilir, terleyebilirsiniz. Bunlar stres yaşandığında ortaya çıkan normal tepkilerdir. Bu tepkileri fark ettiğinizde stres yaşadığınızı bilirsiniz ve durumu yine kayıp ve sizi tehdit eden bir şey olarak değerlendirdiğinizde daha fazla stres yaşarsınız. Çünkü zihin ve beden iletişim içinde çalışır.
Stres bu kadar yaşamlarımızın içindeyken ortaya çıkardığı olumsuzluklarla nasıl baş edebiliriz?
Öncelikle stresin çözümünü kendi içinde barındırdığını söylemeliyim. Nasıl mı? Vücudumuz strese tepki olarak oksitosin adında bir hormon salgılar. Bu hormon iyi hissetmemizi sağlayan hormonlardan biridir, birisine sarılınca daha fazla salgılandığı için ‘sarılma hormonu´ da denir. (Ufak bir ipucu, birisine sarılmak size daha iyi hissettirir.) Stres altındayken damarlarınız genişlemesini sağlar ve bedensel tepkilerinizin normale dönmesini sağlar. Sizi destek aramaya iter, yani stres tepkiniz etrafınızın size değer veren insanlarla çevrili olmasını ister. Bu döngüyü hızlandırmak adına vücudunuzun daha fazla oktisosin salgılaması için hayal kurun, sevdiğiniz birine sarılın, varsa evcil hayvanınızı sevin, masaj yaptırın.
Stresle savaşmak yerine onunla arkadaş olarak onu daha yapıcı hale getirebilirsiniz. Mesela yaşadığınız durumu kendinizi ispat edebilecek bir arena olarak görürseniz sonunda özgüven duygunuzun arttığını bile görebilirsiniz. Bir söz vardır; “Öldürmeyen acı güçlendirir.”, unutmayın.
Anahtar Kelimeler: Stresle Başa Çıkabilirsiniz