Ana Sayfa» Yazarlar» Murat Girginer
Murat Girginer / AHEF BAŞKANI
İlk olarak pilot il olarak Düzce’de 8 yıl önce başlayan, tüm ülkede uygulanmasının üzerinden 3 yıl geçen Aile hekimliği hem çalışanlar için hem de hizmet alan halkımız için hala çözülemeyen sorunları, işleyiş kazandırılamayan evrensel ilkeleri ve aile hekimliği özünden sapan uygulama istekleri yüzünden bir türlü istenen verime ulaşamadı. Bugüne dek olan sürede özveri ile çalışan aile sağlığı çalışanları hekimler, hemşire ve ebelerin katkıları ile çok önemli başarılara imzalar atıldı. Ama ne yazık ki aile hekimliğinin getireceği koruyucu hekimlik ile bebek, çocuk, erişkin insanlarımızın hastalıklardan korunması, erken tanı, kronik hastalıkların takibi, komplikasyonlarının engellenmesi, sağlık harcamalarının kontrolü, ilaç israfının kontrol altına alınması gibi katkılar aile hekimlerinin özveri ile çalışmasına rağmen hala tam anlamı ile sağlanamıyor.
Aile hekimliğini başarı ile uygulanan ülkelerde birinci basamak sağlık hizmetlerini incelediğimiz zaman, birinci basamak sağlık hizmetlerinde bilimsel alan tanımlanması ile 4 ayrı tıp disiplini ve 4 ayrı hekim meslek grubu görev yapar. Bunlar aile hekimliği ve çalışanları, acil hekimliği ve çalışanları, adli tıp hekimliği ve çalışanları, halk sağlığı ve çalışanlarıdır. Oysa ülkemizde birinci basamaktaki yük tek bir çalışan grubuna aile hekimlerine yüklenmiş ve yüklenmeye çalışılmaktadır. Bu aile hekimlerinin görevlerini layığıyla yapmalarına engel olduğu gibi aile hekimliğinin getirilmesindeki beklentilerin yerine getirilmemesine, hem vatandaşın almak durumunda olduğu aile hekimliği hizmetinin sunulamamasına hem de ülke sağlık harcamalarının kontrol altına alınamamasına neden olmaktadır.
Aile hekimliği çalışanları hekimler, ebeler ve hemşirelerin görev tanımlarında olmayan aile hekimliği dışı başka tıp disiplinlerinin iş yüklerinin sürekli eklenmesi, sözleşme ile sürdürdükleri iş güvencelerinin ceza puanları ile her an iptal edilebileceği gerçeği, son 8 yılda maaşlarında düşüş olan tek meslek grubu olmaları 2014 yılı için karamsarlığa, bıkkınlığa, yılgınlığa ve motivasyon kayıpları ile gelecekleri için umutlarının kalmamasına neden olmaktadır.
2014 yılı hem aile hekimliği çalışanları hem de hizmet alan vatandaşlarımız için zor bir yıl olacaktır. Bir çok aile hekimi, ebe ve hemşire bu olumsuzlukların yaşanması ve olumluya gidişin olmayacağı konusunda oluşan görüş ile görevlerini bırakma eşiğine gelmişler, emekliliği gelenler bu seçeneği değerlendirmeye, görev tanımı sürekli değişmesinden dolayı artan iş yükü nedeniyle görev tanımı daha net ve değişmeyecek olan görevlere geçiş yapmaya, çok severek yaptıkları aile hekimliği uygulamasından artık buraya kadarmış diyerek son noktayı koyup ayrılmaya karar vermişlerdir. Bu az önce bahsettiğimiz vatandaşın hizmet sunumunda severek ve benimseyerek gittikleri aile hekimliği çalışanlarını kaybetmelerine neden olacak ve hizmet sunumunda yer alan aile hekimliği çalışanları sayısının azalması ile ciddi birikmelere, sıra beklemelere, yoğunluğa ve kaliteli hizmet sunumunun kaybına yol açacaktır.
Biz aile hekimleri bunu hiç istemesek bile gelinen noktada aile hekimliğini ilk getiren ekibin başarısız politikaları ve sahanın her ortamda ortaya koyduğu ve ilettiği sorunlar ve çözüm önerilerine değer vermeyen ve uygulama aksaklıklarını düzeltmeyen bürokratların sayesinde ortaya çıkan bir kaotik durumdur. Ve en büyük zararı aile hekimliğinden hizmet memnuniyeti yüksek vatandaşlar ve hizmet sunan hekimler, ebeler ve hemşireler görecektir. Asıl sorumlu olan Bürokratlar görevlerine devam edeceklerdir.
Aile hekimleri, ebe ve hemşirelerin görev tanımları dışında, sözleşmesine aykırı olarak başka bir kurum içinde sebebi ne olursa olsun acil nöbetleri tutmaya zorlanması camianın sabrının taştığı son noktadır. Kamu hastanelerinin acillerinde ki acil olmayan vaka oranı % 70 tir. Asıl sorun bu yanlış başvuru sayısını önlemler ile azaltmak ve bu hastaların aile hekimlerine aile sağlığı merkezinde başvurmalarını sağlamaktır. Eğer kamu hastanelerinin acillerde personel eksiği var ise özel veya kamudan hizmet alımı ile bu açığı her hastane kendi bünyesinde kapatabilecek düzenleme yapabilmelidir. Oysa en kolay yöntem seçilmiş ve bu işi aile hekimlerinin başka kuruma giderek çözmeleri istenmiştir. Bununla ilgili haklı tepkimizi ortaya koymaya devam edeceğiz, yasal tüm haklarımızı kullanacağız.
Aslında sorun 2004 yılında çıkartılan 5258 sayılı Aile hekimliği pilot yasasının içindeki pilot kelimesinin 2012 yılında çıkartılarak yaşanan onca sorun ve sunulan onca çözüm önerisine rağmen hiçbir değişiklik yapılmadan aile hekimliği yasası olarak kabul edilmesidir.
Oysa herkes takdir eder ki üzerinden 10 yıl geçmiş olan yasamız yetersiz kalmakta, uygulamanın başlaması ile oluşan aksaklıkları ve sorunları gidermek ve kaliteyi artırmak, çalışanların özlük haklarını korumak, iş yüklerini görev tanımlarını yeniden gözden geçirmek, hedefleri ve beklentileri karşılamak için yeni bir aile hekimliği yasası yazılmalıdır.
Yeni aile hekimliği yasası ile ülkemizde yeni bir sayfa açılmalı çalışanların beklentileri de göz önüne alınmalıdır. AHEF sahada özveri ile görev yapan üyeleri ile bu yasa için tüm bilgi birikim ve deneyimini ortaya koymaya katkı sunmaya hazırdır. 2014 yılı için karamsarlık şu an için ön plandadır. Umuyoruz ki sunduğumuz çözüm önerileri dikkate alınız ve bu karamsar tablo bir nebze olsun düzelir….
Aile Hekimliği camiası adına kaygılarımızla….
BU YAZI SAĞLIĞINSESİ GAZETESİ OCAK 2014 SAYISINDA YER ALACAKTIR.
Bu yazı toplam 10902 defa okunmuştur.
09 Ağustos 2014 Cumartesi 18:59