Bir Mezhebe Uymak 1
Sual: Kur'an ve sünnet var iken bir mezhebe uymak doğru mudur?
Din imamlarımız, Kur'an-ı kerimden mana çıkarmaya kalkışmadılar. Kendilerini bundan âciz gördüler. Resulullah efendimizin Kur'an-ı kerime nasıl mana verdiğini Eshab-ı kiramdan sorup araştırdılar. Eshab-ı kiramın anladıklarını da, kendi anlayışlarına tercih ettiler. İmam-ı a'zam hazretleri, herhangi bir sahabinin sözünü kendi anladığına tercih ederdi. Resulullahtan ve Sahabeden bir haber bulamayınca, ictihad etmek zorunda kalırdı.
Allahü teâlâ, insanlara, (Kur'an-ı kerimden hüküm çıkarın) demiyor. (Resulümün ve Eshabının çıkardığı hükümlere uyun, bunları kabul edin) buyuruyor. (Resulüme itaat edin, ona tâbi olun) âyet-i kerimesi ve (Eshabımın yoluna sarılın) hadis-i şerifi, bunu açıkça bildirmektedir. Âlimler bile, Kur'an-ı kerimin manasını anlamakta güçlük çekerken, bir cahil, murad-ı ilahiyi bilmeden nasıl olur da, Allah şöyle buyuruyor, Resulullah böyle buyuruyor, diyebilir? Derse, dediği nasıl doğru olabilir? Allahü teâlâ, böyle söylemeyi yasakladı. Tefsir âlimleri ve mezhep imamları bile, bu sözü söylemeye cesaret edememiştir. Anladıklarını bildirdikten sonra, (Bu benim anladığımdır, doğrusunu Allah bilir) demişlerdir. Kur'an-ı kerimin manasını Eshab-ı kiram bile anlamakta güçlük çeker, Resulullah efendimize sorarlardı.
Mezhepsizler, asırlardır Müslümanların ve âlimlerin dört mezhepten birine uymalarına tahammül edemiyor, birkaç mezhepsizin kitabından aldıkları ifadeleri kaynak gösterip bir mezhebe uymanın caiz olmadığını ispata kalkıyorlar. İmam-ı Şarani gibi büyük bir âlimin Mizan'ından nakil yapıp, İmam-ı Ahmed'in müctehid bir hadis imamı olan Ebu Davud'a (Kimseyi taklit etme, dini Resulullah ve eshabından öğren) dediğini bildiriyorlar. (Gördünüz mü, Şarani de dört mezhepten birine uymayı yasaklıyor) diyorlar.
İkinci husus, İmam-ı Şarani hazretleri, dört mezhebin hak olduğunu, mutlaka bu dört mezhepten birine uymak gerektiğini bildirmek için Mizan-ül-kübra'yı yazmıştır. Dört mezhebin fıkıh bilgilerini anlatan Mizanın tercümesi de vardır. Zahiri ve bâtıni ilimlerin mütehassısı Abdülvehhab-ı Şarani hazretleri, hadis ve fıkıh âlimi olup Şafii mezhebindedir. Mizanın sadece önsözünü okuyup buna uyan mezhepsiz olmaktan kurtulur. Mizan'ın önsözünde buyuruluyor ki:
Dört mezhebin imamları ve onları taklit eden âlimlerin hepsi, her Müslümanın dört mezhepten dilediğini taklit etmekte serbest olduğunu bildirdiler. Allahü teâlâ, amelde mezheplere ayrılmaktan razı olduğunu, Habibi vasıtası ile bildirdi. Resulü, bu ayrılığın rahmet olduğunu bildirdi. Müctehid olmayanın, bir mezhebe uyması gerekir. Bir âlim, ictihad derecesine yükselince, kendi ictihadına uyması gerekir. İmam-ı Ahmed'in, (İlminizi imamlarınızın aldıkları kaynaktan alın, taklitçilikte kalmayın) sözü bunu göstermektedir.
Resulullah efendimiz, Kur'anda kısa ve kapalı olarak bildirilenleri açıklamasaydı, Kur'an kapalı kalırdı. Resulullahın vârisleri olan mezhep imamlarımız, hadis-i şeriflerde mücmel [kısa ve kapalı] olarak bildirilenleri açıklamasalardı, sünnet kapalı kalırdı. Böylece, her asırda gelen âlimler, Resulullaha uyarak, mücmel olanı açıklamışlardır. Nahl suresinin 44. âyetinde, (İnsanlara indirdiğimi onlara beyan eyle) buyuruldu. Beyan etmek, açıklamak demektir. Âlimler de açıklayabilselerdi ve Kur'an-ı kerimden ahkam çıkarabilselerdi, Allahü teâlâ Resulüne, sana vahiy olunanları tebliğ et der, beyan etmesini emretmezdi.) (Mizan)
Bu ümmetin çeşitli gruplara ayrılacağı, birisi hariç, diğerlerinin bid'at fırkası olacağı, onların da Cehenneme gideceği Resulullah efendimiz tarafından bildirildi. Bir hadis-i şerif meali şöyledir:
Dikkat edilirse, sadece (Benim yolumdan giden kurtulur) denmiyor, (Eshabımın yolundan giden de kurtulur) buyuruluyor. Eshabının ictihadları farklı idi. Onun için amelde mezheplere ayrılmanın mahzuru olmaz, hatta rahmet olduğu hadis-i şerifle de bildirilmiştir. Yukarıdaki hadis-i şerifte bildirilen fırka, itikat yönüyle doğru olan fırka demektir. Hakiki âlimler bu hadis-i şerifteki kurtuluş fırkasının ehl-i sünnet vel cemaat fırkası olduğunu bildirdiler. İtikatta ayrılık olmaz. Onun için kurtulan tek fırka deniyor. Diğerleri bid'at fırkalarıdır. Bid'at ehli ise muhakkak Cehenneme gidecektir. Bir hadis-i şerif meali de şöyledir:
(Sözlerin en doğrusu Allah'ın kitabı, yolların en güzeli Resulullahın yoludur. İşlerin en kötüsü ise bid'attir. Her bid'at sapıklıktır, her sapıklığın yeri de Cehennemdir.) [Buhari, Müslim, Nesai]
15,844,301 Tekil Ziyaretçi