Can AKSIN: Ayvalık konuşuyor
Ayvalık'ta üretilen zeytinyağı "dünyanın en iyi zeytinyağından biri" demeyeyim de, bir Ayvalıklı olarak "en iyisi" diyeyim. Marka olan Ayvalık zeytinyağı, "coğrafi işaretleme" hakkını alarak büyük bir adım attı. "Ayvalık zeytinyağı" etiketini sadece Ayvalık'ta üretilen zeytinyağları kullanabiliyor.
Bu yıl zeytinin "kıt yılı" ya, sağlıklı ve saf zeytinyağı konusunda tartışmalar daha şimdiden başladı. Önceki yazılarımda bir çok eleştiri almıştım. Son yazımda da öyle oldu. En iyisi dedim, Ayvalıklılar kendi yağlarını kendileri tartışsınlar. İşte onlarca yorumdan bazıları şöyle:
RECEP ESEN (Eğitimci): Sayın Can Aksın, konu ile ilgili geçen sefer yazdığınız yazıyı tenkit edenlerden biriyim. Yazınızla ilgili olarak bazı konularda yazmam gerektiğine inanıyorum. Yapılan sahteciliklerle ilgili yazdıklarınız doğrudur. Ancak küçük üreticinin veya pazarda yağ satan köylülerin bu işleri yapabilmesi imkansız denecek kadar zordur. İçlerinde yapanlar mutlaka vardır.
Esas sorun başka yerdedir. Mesela başka bölgelerde üretilen yağların Ayvalık yağı ile karıştırılarak veya karıştırılmadan, Ayvalık yağı olarak pazarlandığı iddiaları vardır. Bu tür işlemleri ya da Isıl işlem dediğiniz işlemleri yapmak, küçük üreticinin harcı değildir.
Can Bey, Ayvalık'a ve Ayvalık zeytinyağı konusuna yardımcı olmak istiyorsunuz. Size küçük bir örnek vereceğim. Sıkıntının gerçek sebebi anlaşılacak. Bundan 12 veya 13 yıl kadar önce, annemin evinde eskiden kalma küplere yağ koyuyorduk. 100 kiloluk bir küpün üzerine eşyalar konmuş. Uzun yıllar içerisinde küpte yağ kalmış. Durumu fark ettiğimde üzüldüm. Atmaya kıyamadım. Bir alıcıya örnek götürdüm. O, bozuk yağı 5 liradan aldılar. Geçen yıl ise 5 dizyem yağı 480 kuruşa alıyorlardı. Sorun burada.
MURAT AVCI: Bana gelen müşteri, "evde yapılmış zeytinyağı" soruyor. Bilgi amaçlı yazıyorum. Evde zeytinyağı yapılmaz. Dükkanlarda "sızma zeytinyağı" adı altında satılan tenekelenmiş hiçbir zeytinyağı sızma değildir, sadece naturel zeytinyağıdır.
2013- 2014 zeytin sezonu çok verimsiz geçtiği için, yaz aylarında zeytinyağı fiyatlarının patlama yapmasını bekliyorum. İyi bir Ayvalık yağının kilogram fiyatı şu anda, dükkandan değil de kişilerden alacaksanız 9 liranın altında ise, o yağın Ayvalık yağı olmadığına işarettir.
Hele de 6-7 liradan satılması söz konusu dahi değildir. Taş baskılar kilo fiyatları 30-50 liranın altında ise sakın inanmayın derim.
HALİL UNCU: Dükkanlarda sızma diye satılan zeytinyağlarının hiç biri sızma değildir.
Benim bildiğim sızma, eski taş baskı sisteminde zeytin ezilmesi esnasında taştan sızan yağdır.
O da tonlarca mahsülden, sıza sıza 200-300 kilo kadar ancak toplanır ve üretici de bu yağı zaten kendi evine alır. Önüne gelen tenekeye sızma yazıp satıyor. Bunun en doğru yolu bildiğiniz güvendiğiniz adamdan alacaksınız yağınızı.
İBRAHİM ÇOLAK: (Gümüşlü Zeytin Zeytinyağları & Kozmetik çalışanı): Asit oranı sıfıra yakın olan yağlar, elbette kalitelidir. Ancak zeytinyağının kalitesine etki eden faktörler arasında şunları sayabilirim: zeytinin çeşidi, yetiştiği bölge, bölgenin iklim ve toprak yapısı ile hasat zamanı... Ayrıca uygun koşullarda toplanan zeytinlerin belli süre içinde hijyenik ortamlarda sıkıma götürülmesi, zeytinyağının kalitesinin artmasında önemli bir etkendir.
Bu arada, her gün ortalama iki yemek kaşığı sızma zeytinyağı tüketmek, insan vücudunun dengeli gelişimini sağlar, yaşlanmaya ve hastalıklara karşı da vücut direncini arttırır.
Natürel bir zeytinyağı, dünyada "kas" yapan 8 gıdadan biridir. Kaynama noktası çok yüksek olduğu için, kanserojen madde üretilmesini engeller ve kızartmalar için en ideal yağdır.