YAKMADA ELEKTRONK DONANIM VE EMNYET SSTEMLER - PDF
Download "YAKMADA ELEKTRONK DONANIM VE EMNYET SSTEMLER"
1 25 YAKMADA ELEKTRONK DONANIM VE EMNYET SSTEMLER Haluk SÖZER ÖZET Emniyetli gaz yakma için kullanılması gereken elektronik donanımlar ve özellikleri ALEV KONTROL Gaz yakmada emniyet, gaz hattı kontrolünden sonra alev kontrolü ile devam eder. Gaz yakmada, alev kontrolünün hedefi arıza hallerinde dahi yanma ve patlamaları önlemektir. Ayrıca çalıma emniyeti, imalat seyri ve imalat neticesini etkiler, sistemin her an kullanılabilir ve çalıabilir olmasını salar. Modern imalat tesislerinin proses ve yanmayı kontrol eden tam otomatik elektronik donanımlara ihtiyacı vardır. Emniyet nedeniyle gaz ısıtmalı sanayi fırınları ve yanma hücresi sıcaklıklarının 750 o C altında olması halinde alevin kontrol edilmesi arttır.yanma hücre sıcaklıının 750 o C üzerinde olması halinde alev kontrol ilk ısıtmada gereklidir. Alev kontrol iyonizasyon elektrodu veya ultra viole fotosel ile yapılır. Genel deyimle beyin olarak adlandırılan gaz ateleme otomatları IFS, PFS tipleri alev kontrolü yanı sıra brülör start programı ve gerekli emniyet fonksiyonlarını da üstlenirler. Beyinlerin yapıları bünyesindeki bir elemanın arızası halinde en emniyetli yolu (gaz giriinin kapatılması) seçecek ekilde hazırlanmıtır. Gazlı bir brülörün yakılması ve yakma süresince devamlı alev kontrolü gaz yakma kontrol cihazı (beyin) ile yapılır. Brülör yakma için start verildiinde beyin ateleme trafosu üzerinden ateleme elektroduna yüksek gerilim vererek kıvılcım oluturur ve ayni anda gaz manyetik ventilini de açarak gaza yol verir. Alev olutuunda ateleme durur, emniyet süresinde alev kendi baına yanıyorsa gaz akıı devam eder. Alev olumazsa gaz girii anında kapatılır,tekrar start vermek gerekir. Brülörün ilk yakıı bir pilot bekle veya küçük alevle balar, salıklı alev oluumundan sonra gerekiyorsa büyük aleve geçilir. ÖN SÜPÜRME Ateleme öncesi yapılan ön süpürme ile yanma hücresi ve bacada yanıcı gaz karıımı kalmaması emniyete alınır.ön süpürmeden sonra yanma hücresi ve bacada karıım konsentrasyonu yanıcı gazın parlama noktasının %25 altına dümelidir. Genelde yanma hücresi ve baca hacmi toplamının 5 katı hava ön süpürme için yeterlidir.
2 26 Ön süpürme en az max.brülör kapasitesinin %25 i edeer hava ile yapılmalıdır. Ön süpürme gerekmez ayet : Fırın ortamında oksijen bulunması tehlikeli ise veya ürün kalitesini etkiliyorsa, Yanma hücresinde asgari 750 C sıcaklık garanti ediliyorsa. Ara kapamadan sonra tekrar çalımada ön süpürme gerekmez ayet : Brülörün devamlı yanan bir pilot beki mevcutsa, Brülör önünde ayni anda kapatan 2 manyetik ventil (klas A) ve sızdırmazlık kontrol varsa ve ventillerin çok açıp kapamaya uygun olduu imalatçısı tarafından tevsik edildi ise, Çok brülörlü sistemlerde bir veya birkaç brülör devamlı yanıyorsa, Yanma hücresinde asgari 750 C sıcaklık garanti ediliyorsa. GAZ YAKMA OTOMATI, UYGULAMA ÖRNEKLER ekil 1. Gaz yakma otomatının, ateleme ve iyonizasyon elektrotlu bir yakıcı da uygulanabilecek elektrik balantı eması örnei.
3 27 ekil 2. Gaz yakma otomatının ateleme ve iyonizasyon kontrolü tek elektrod üzerinden yapılan bir yakıcı da uygulanabilecek elektrik balantı eması örnei. ekil 3. Gaz yakma otomatının ateleme elektrotlu ve alev kontrolu ultra vieole fotosel üzerinden yapılan bir yakıcı da uygulanabilecek elektrik balantı eması örnei
4 28 Yukarıda gösterilen örneklerde, gaz yakma otomatlarının balantılarında 3 nolu klemens önünde gösterilen ifade, sistemde kullanılan emniyet kontaklarının gaz yakma otomatının enerji girii önüne seri balanıp atelemenin gerçeklemesi için gerekli artların olumasını salamayı ifade eder.( Örnein gaz basıncı düük ve yüksek basınç prezostatları hava fanına ait hava prezostatı ve yüksek sıcaklık alarm kontakları vs. gibi) SIZDIRMAZLIK KONTROL SIZDIRMAZLIK KONTROL CHAZI LE UYGULAMALARA AT ÖRNEKLER ekil 4. Çalıma ve emniyet manyetik ventillerinden sonra direk yakıcıya balı gaz hattında sızdırmazlık kontrolünün yapılabilmesi için TC 410 tipi sızdırmazlık kontrol cihazına yapılan elektrik balantı eması ve gaz hattı üzerindeki armatürlerin yerleim planı
5 29 ekil 5. Çalıma ve emniyet manyetik ventillerinden sonra eit basınç regülatörü ile yakıcıya balı gaz hattında sızdırmazlık kontrolünün yapılabilmesi için TC 410 tipi cihaza yapılan elektrik balantı eması ve gaz hattı üzerindeki armatürlerin yerleim planı ekil 6. Çok yakıcılı sistemlerde gaz hattı üzerinde bulunan tek emniyet ventili ve her yakıcı önünde bulunan çalıma manyetik ventillerinin sızdırmazlık kontrolü için TC 410 tipi cihazın elektrik ve gaz hattına yapılacak uygulamanın seması Sızdırmazlık kontrolü; gaz hattı üzerinde bulunan emniyet ve çalıma ventillerinin kaçırmazlık kontrolü ile gerçekleir. Yukarıda gösterilen elektrik balantılarında ifade edildii gibi atelemeden önce sızdırmazlık kontrolu okey sinyali ile gaz yakma otomatlarının önüne emniyet zinciri olarak seri girilen kontaklar sayesinde gaz hattında arızalı bir ventil var ise atelemeyi gerçekletirmeyerek sistemi emniyete alınmı olur.
6 30 KAYNAKLAR  ÖNDER LTD, Seminer Notları  KROMSCHRÖDER, Eitim Notları, Katalog, Broür ÖZGEÇM Haluk SÖZER 1974 yılında Bursa doumlu Haluk SÖZER 1991 yılında Bursa Erkek Lisesinden mezun olduktan sonra 1992 yılında Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektronik ve Haberleme Bölümünde lisans eitimi aldı yılında Opkon firması adına Yalova Elyaf plik Fabrikası yeni Akrilik tesisinin yapımında Endüstriyel Otomasyon ve Enstrüman montajında proje sorumlusu olarak çalıtı yılında Önder Mühendislik Ltd. firmasında yakma sistemleri otomasyonu imalatı ve projelendirme sorumlusu olarak görev yapmaktadır.
DOAL GAZ, GENEL BLGLER
3 DOAL GAZ, GENEL BLGLER Duran ÖNDER ÖZET Doal Gazın Tanımı, Türkiye de Daılımı, Tarihçe, Kimyasal Yapı, Fiziksel Deerler, Türkiye de Mevcut ve Programlanan Doalgaz Daıtımı, Yeni Daıtım irketleri GAZ NEDR?