OSMANLI’DA İLK PİYANGO ÇEKİLİŞİNİ RUM VE ERMENİLER DÜZENLEDİ – Mavri Thalassa
By karadeniz	 On Ara 9, 2018 214
Milli Piyango’nun 70 milyon lira ikramiyeli yılbaşı biletlerinin satışı sürerken, Anadolu’da ilk piyangonun 1850’li yıllarda Rum ve Ermeniler tarafından düzenlendiği ortaya çıktı. Gazanfer İbar’ın kaleme aldığı ‘Anadolulu Hemşehrilerimiz- Karamanlılar ve Yunan Harfli Türkçe’ adlı kitabında da 1866 yılında Kayseri’de ‘Pianko’ olarak basılan ve çekilişi yapılan piyango biletine yer veriliyor.
Türkiye İş Bankası Kültür yayınlarından çıkan, Gazanfer İbar’ın kaleme aldığı ‘Anadolulu Hemşehrilerimiz- Karamanlılar ve Yunan Harfli Türkçe’ adlı kitabın ‘Piyango’ bölümü, Türkiye’deki piyango tarihine de ışık tutuyor.
Kitapta Karamanlıca olarak Kayseri’nin şimdilerde Talas ilçesine bağlı Zincidere mahallesinde basılan piyango biletinin üzerinde “Kayseri’de Agios Vasileois Ek kışlasının inşasına medar olmak üzere PİANKO. Beheri 20 kuruşluk, 2000 adet bilet olup, bunların 10 adeti kazanacak her biri 20 Mahmudiye ile 2 dörtlü krımitza. Yevmiye keşidesi gazeteler ile ilan olunacak” yazıyor.
Kayseri’de Karamanlıların düzenlediği Türkiye Piyango tarihinin ilk örneğinin de sergilendiği kitapta ayrıca “Yunan Harfli Türkçe olması ve Anadolu’da Kayseri’de düzenlenmiş olması ise olağandışı ve önemlidir” ifadeleri yer alıyor.
İLK PİYANGO ÇEKİLİŞİ OSMANLI DÖNEMİNDE
Lozan anlaşması uyarınca ‘Müslüman-Rum Nüfus Mübadelesi Anlaşması’ kapsamında, Türkçe konuşan Ortadoks Hristiyanlar olarak ağırlıklı olarak İstanbul, Ankara, Niğde, Nevşehir merkez ve Ürgüp ilçesi, Amasya, Kırşehir, Konya, Karaman Kayseri merkez ve Talas ile İncesu ilçelerinde yaşayan Karamanlıları kitabında anlatan yazar Gazanfer İbar, Anadolu’daki ilk piyangoya ilişkin şu satırlara yer verdi:
”Ülkemizde ilk piyango çekilişlerinin 1850’li yıllarda başladığını, çoğunlukla Rumlar ve Ermeniler tarafından düzenlendiğini, Türkiye Piyango Tarihi ve Milli Piyango İdaresi kitaplarından öğrenilmektedir. Anatoli gazetesindeki bir ilan sayesinde 1866 yılında İstanbul’daki Karamanlıların ödül olarak mermer bir heykel veren biletleri 1 Mecidiye gibi yüksek bedelden satılan bir piyango düzenlediklerini anlıyoruz. 1880’li yıllarda genellikle gayrimüslim cemaatler arasında piyango düzenleme yoluyla gelir sağlama uygulamaları bir düzene oturtulmuştur. Daha sonra kişisel amaçlı piyangolar tamamen yasaklanmış, genel hayır amaçlı olanlara da kısıtlama getirilmiştir. Şöyle ki, ikramiye toplamı 50 bin kuruşa kadar küçük çaplı olanlar yerel yönetimlerin yani valiliklerin ve mutasarrıflıkların, bundan fazla olanların ise, Ticaret Bakanlığı’nın iznine bağlandı.”
‘Anadolulu Hemşehrilerimiz- Karamanlılar ve Yunan Harfli Türkçe’Gazanfer İbarilk piyango çekilişiKaramanlıların piyangosupiyangoTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları