Dr. Yener, Dünya Kanser Günü kanserin dünyada olduğu gibi ülkemizde de öldürücülüğünün yanında bıraktığı sakatlıklar ve ortaya çıkardığı ekonomik kayıplar nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirtti.
Son yılların verilerine bakıldığında kanserin bir halk sağlığı sorunu haline geldiğini, özellikle ortaya çıkışının önlenebilmesi, taramalarla ölüm oranlarının azaltılması, erken tedaviyle yaşam kalitesinin yükselmesinin göz önüne alınması durumunda kanserde birincil ve ikincil korumanın öneminin daha iyi anlaşılabileceğini ifade eden Yener, şunları söyledi:
“Birincil koruma ile önlenebilen en önemli kanser akciğer kanseridir. Ülkemizde ve dünyada kanser ölümlerinde birinci sıradadır. Tütün ile mücadelenin başarıyla yürütülmesi ile akciğer kanseri başta olmak üzere larinks, mesane, pankreas, servix, farinx, oral kavite kanserleri büyük ölçüde yok edilebilecektir. Sadece tütün kontrolü ülkemizde yılda 40 bin akciğer kanserinin önlenmesi anlamına gelmektedir. Bir başka açıdan bakışla her üç kanserin biri tütün kullanımı, biri de beslenme hataları ile ilgilidir. Bu nedenle bilinçli bir toplum olabilirsek üç kanserden ikisini önleyebiliriz demektir. 2000'li yılların başında yılda 6 milyon insan kansere yakalanırken bu sayı önümüzdeki 20 yılda 12 milyona ulaşacaktır. 2005 yılı içinde 12 milyon insan kansere yakalanmış, 7 milyon insan kanser nedeni ile yaşamını yitirmiş, 25 milyon kişi kanser ile mücadele ederek yaşamaktadır. 2030 yılında 24 milyon insanın kansere yakalanacağı, 17 milyon insanın kanser nedeniyle öleceği, 75 milyon kanserle yaşayan olacağı öngörülmektedir. Bu artışın en önemli nedeni sigara kullanımının artması, yaşlı nüfusun ve obezitenin artmasıdır. Bu nedenle kanserin primer, seconder, tersiyer koruması gündeme gelmektedir. Primer koruma kanser oluşmadan önce önlem almaktır. Örneğin akciğer kanserini önlemek için sigara ve diğer tütün ürünlerini kullanmamak gibi. Seconder koruma kanser hücresi oluşmuş ama klinik bulgu yokken bir takım tarama testleri kullanarak erken teşhis etmektir. Örneğin meme kanseri için klinik meme muayenesi ve mamografi çekimi, serviks kanseri için smear alınması gibi. Tersiyel korumada da klinik bulgular ortaya çıkmışsa hızlı tanı ve yetkin merkez seçimi önemlidir. Ülkemizde kanser kontrol programında sigara ve diğer tütün ürünlerinin kullanımının azaltılması, sağlıklı beslenmenin eğitim yoluyla yaygınlaştırılması, erken tanı ile kanser mortalitesinin azaltılması da önemli hedeflerimizdendir.”
Kanserden korunmanın yollarını anlatan Yener, şu önerilerde bulundu:
“Sigara kullanmayın. Anne karnındaki bebeği ilaç, kimyasal maddeler ve radyasyondan koruyun. Çalışma ortamındaki zararlı maddelerden sakının. Gereksiz radyolojik tetkiklerden kaçının. Gereksiz ilaç kullanmayın. Güneş ışığının zararlı etkilerinden korunun. Düzenli egzersiz yapın. Yüksek kalorili diyet ve katkı maddeli besinleri tüketmeyin. Böcek ilacı ve diğer tarım ilaçlarından uzak durun. Alkol kullanmayın. Yaşam tarzınızla bu yönde yapacağınız küçük adımlar bile size büyük kazanımlar sağlayacaktır. Unutmayın ki sağlıklı bir toplum kendi yaşamına sahip çıkan, bilinçli bireyler ile mümkündür. Kanserde erken teşhis hayat kurtarır. Erken teşhis kişilerin kendi kendini muayenesi, kontrol muayeneleri ve taramalar ile mümkündür. Böylece hastalığı tedavi şansı da yükselmekte, maddi ve manevi kayıplar azalmaktadır.”