Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Kemal Arıkan › Diğer Bozukluklar › Hiperseksüelite Nedir?
Hiperseksüellik kavramında kültürün oynadığı rolü de dikkate almak önemlidir. Cinselliği daha olumlu gören kültürler, cinsel davranışı “aşırı” olarak değerlendirmeyen değerlere sahip olabilir. Aynı şekilde cinselliği tabu olarak gören kültürler cinsel davranışı “aşırı” görme eğiliminde olabilir.
Cinsel fantezi ve dürtüler ve cinsel davranışları planlama ve uygulamaya yönelik aşırı zaman harcamak, hoşa gitmeyen duygu durumlarına (örn. kaygı, depresyon, sıkıntı) tepki olarak tekrarlayan biçimde cinsel fantezi, dürtü ve davranışlara yönelmek, strese yol açan gelişmelere tepki olarak tekrarlı bir biçimde cinsel fantezi, dürtü ve davranışlara yönelmek. Bu cinsel fantezi, dürtü ve davranışları kontrol etmek veya kayda değer biçimde azaltmaya yönelik tekrarlayan başarısız çaba ve girişimlerde bulunmak, kendisinin veya başkalarının fiziksel veya duygusal zarar görme riskini göz ardı eden biçimde tekrarlayıcı cinsel davranışlara yönelmek “hiperseksüel bozukluk” olarak tanımlanmaktadır. Yetişkinlerin yüzde 3 ila 10’unun bu durumdan etkilendiği tahmin ediliyor.
Hiperseksüel davranışın nedenleri tam olarak anlaşılamamıştır. Bazı çocuklar veya ergenler, travmatik deneyimler, stres faktörleri veya akıl hastalıkları nedeniyle artan veya gelişimsel olarak uygunsuz cinsel davranışlarda bulunabilirler. Bazı araştırmacılar seks bağımlılığını davranış düzenleme sorunu olarak görürken, bazıları da bu davranışı daha yüksek bir cinsel dürtü veya dürtü kontrol sorunu olarak görüyor. Araştırmalar bu durumun nedenlerini karmaşık olabileceğini gösteriyor. Hem psikolojik hem de fizyolojik faktörler etiyoloji olabilir. Frontal ve temporal lob işlevsizliği, kafa travmaları, inme gibi davranış bozukluğuna neden olabilecek etkenlerin hiperseksüelite ile ilişkili olabileceği bulunmuştur. Hastaların kişilik özelliklerine bakıldığında dürtüsellik, kaygı bozukluğu, özdisiplin eksikliği ve duygusal düzensizlikler dikkati çekmektedir.
Hiperseksüelite tedavisi aşağıdakileri içerebilir:
Psikoterapi; ilişkileri yeniden oluşturma, stresle başa çıkma, cinsel düşünceler veya kompulsif cinsel davranışlar için tetikleyicileri belirleme, daha az yıkıcı alternatif davranışlar bulmak. Özellikle bilişsel davranışsal terapi, kabul ve kararlılık terapisi, çift terapisi ve nörofeedback’in etkili olduğu bilinmektedir.
Farmakolojik tedavi ile dürtüsel davranışların azaltılması faydalı olabilmektedir. Ayrıca testosteron ve östrojenler seviyelerinin düzenlenmesi hiperseksüel davranışın düzenlenmesine yardımcı olabilmektedir.
Amerikan Psikiyatri Birliği: Psikiyatride Hastalıkların Tanımlanması Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı. Dördüncü Baskı, (DSM-IV-TR). Köroğlu E (Çeviren), Ankara: Hekimler Yayın Birliği, 2007: 203-208.
Reid R, Carpenter BN, Hook JN, Garos S, Manning JC, Gilliland R. at all. Report of findings in a DSM-5 field trial for hypersexual disorder.jJ Sex Med 2012; 9: 2868–2877.
M Aydın Beşen ve E Aslan. Aseksüalite ve hiperseksüelite: Temel kavramlar. KADIN CİNSEL SAĞLIĞI. s:304-308.