KARAR 2007/UM.Z-887(2007) Kamu İhale Kurumu, 2007/UM.Z-887 K. Kararı
Karar No: 2007/UM.Z-887
Karar No : 2007/UM.Z-887
Erhan Göçerli (Geçerler Sebze Meyve Ticareti Komisyon ve Taahhüt İşleri) Toptancı Sebze Hali No:16-17-30 ISPARTA
Akdeniz Üniversitesi İdari Mali İşler Dairesi Başkanlığı Dumlupınar Bulvarı Kampus 07058 ANTALYA
29.01.2007 / 3067
2006/164332 İhale Kayıt Numaralı “Muhtelif Gıda Ürünleri Alımı (Taze Sebze Meyve Grubu)” İhalesi
26.02.2007 tarih ve 07.00.56.0184/2007-10E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Akdeniz Üniversitesi İdari Mali İşler Dairesi Başkanlığı’nca 22.12.2006 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Muhtelif Gıda Ürünleri Alımı (Taze Sebze Meyve Grubu)” ihalesine ilişkin olarak Erhan Göçerli (Geçerler Sebze Meyve Ticareti Komisyon ve Taahhüt İşleri)’nin 17.01.2007 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 26.01.2007 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 29.01.2007 tarih ve 3067 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.01.2007 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idarece hem birim fiyat teklif mektubu hem de hal fiyatları üzerinden “yüzde” indirim yapılmasının istendiği, en düşük fiyatın kendilerince teklif edilmesine karşın ihalenin üzerlerinde bırakılmadığı iddiasına yer verilmiştir.
İdari şartnamenin “Teklif ve Sözleşme Türü” başlıklı 18 inci maddesinde; “İstekliler, Taze Sebze ve Meyve ile ilgili olarak verecekleri tekliflerde, Antalya Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hal Birim Fiyat Listesi üzerinden birinci sınıf mal için yapabilecekleri indirim miktarını % (yüzde) olarak açıkça belirteceklerdir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece en düşük fiyat esasına göre belirlenmesinin mümkün olmadığı durumlarda; işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerler olarak ifade edilmesi zorunludur. Parasal değerler olarak ifade edilmesi mümkün olmayan unsurlar için ihale dokümanında nispi ağırlıklar belirlenir.,
Belirtilen hususlara Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 55 inci maddesinde de yer verilmiştir.
Buna göre, ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı teklif iki farklı yönteme göre belirlenmektedir. Asıl olan, bu belirlemenin “en düşük fiyat esasına” göre yapılmasıdır. Bununla birlikte, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin yalnızca en düşük fiyat esasına göre belirlenmesi mümkün olmayan durumlarda ekonomik açıdan en avantajlı teklif, “fiyat dışı unsurlar” da dikkate alınarak belirlenebilir.
İdari şartnamenin “Ekonomik Açıdan En Avantajlı Teklifin Belirlenmesi” başlıklı 36 ncı maddesinde de, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, “en düşük fiyat esasına” göre belirleneceği belirtilmiştir.
Bununla birlikte, idarece ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, 4734 sayılı Kanunda öngörülen esaslardan birine göre değil de, 4734 sayılı Kanunun genel mantığı ile bağdaşmayan bir şekilde, Antalya Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hal Birim Fiyat Listesi üzerinden birinci sınıf ürünler üzerinden yapılacak “indirimlere” göre belirlenmiş olduğu anlaşılmıştır.
Ayrıca, idari şartnamenin “Geçici Teminat” başlıklı 27 nci maddesinde; “Taze Sebze ve Meyvede; tekliflerin sunulacağı tarihten 2 (iki) iş günü öncesine ait, birinci sınıf ürün için Antalya Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hal Birim Fiyat Listesine göre teminat hesaplanıp yatırılır. Teminatın ekine hesaplamada esas alınan Birim Fiyat Listesi eklenir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Şikayet başvurusu üzerine idarece alınan Kararda; idari şartnamenin 27.1 inci maddesinde teklif fiyatlarının %3 geçici teminat miktarının hesaplanması için istendiğinin açıkça belirtildiği ifade edilmiştir. (Bununla birlikte anılan maddede böyle düzenleme yer almamakta olup, yapılan düzenleme ile böyle bir hususun amaçlandığı kanaatine varılmıştır.)
Bununla birlikte, 4734 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinde; ihalelerde alınacak geçici teminat miktarının, isteklilerce, teklif bedelinin en az %3’üne tekabül edecek şekilde verilmesi gerektiği açıkça belirtilmiştir. Bu itibarla, idarenin, geçici teminat tutarının teklif bedeline göre değil de, Antalya Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hal Birim Fiyat Listesine göre hesaplanacağı şeklinde bir düzenleme yapmasının da mevzuata aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.
B. Şikayete konu aşama ve bu aşamayla bağlantılı işlemlerin kamu ihale mevzuatına uygunluğu yönünden incelenmesi sonucunda tespit edilen hususlar aşağıda belirtilmiştir:
1- İdari şartnamenin 7.1/r maddesinde; “İstekliler teklif edecekleri ürünlerle ilgili olarak, ihale konusu ürünün teknik şartnamesinde belirtilen; TSE Belgesi, ürünlerin üretildiği iş yerleri için ise; TS-EN ISO 9000 Kalite Yönetim Sistemi ve TS 13001 Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları (HACCP) Yönetim Sistemi Belgesi vereceklerdir.”,
7.3.3/1 inci maddesinde; “İstekliler teklif edecekleri ürünlerin markasını belirtecektir.”, (İdari şartnamede iki adet 7.3.3 maddesi yer almakta olup, yapılan tespit ikinci 7.3.3 üncü maddeye ilişkindir.)
7.3.2 nci maddesinde ise;
“1. İstekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belgeler ve kapasite raporu,
2. İstekli yetkili satıcı ise, yetkili satıcı olduğunu gösteren belgeler,
3. Türkiye’de serbest bölgelerde faaliyet gösteren imalatçı veya yetkili satıcı ise yukarıdaki belgelerin yanısıra serbest bölge faaliyet belgesi verilmesi,”
İhale dosyasının tetkikinden; itirazen şikayet konusu gruba teklif veren her üç isteklinin de bu meyanda herhangi bir belge sunmamış oldukları anlaşılmıştır. Kaldı ki, belirtilen yeterlik kriterlerinin, mahiyetleri itibariyle “Taze sebze ve meyve” grubuna uygulanabilir olmamasına rağmen, bütün ihale konusu grupları kapsayacak şekilde düzenlenmiş olmasının mevzuata aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
2. 4734 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinde; “teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması” gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliğinin Birinci Bölümünün XIII.K maddesinde de; “4734 sayılı Kanuna göre birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde, birim fiyat teklif mektubundaki teklif bedelinin, birim fiyat eki cetvelde toplamı gösteren rakamla uyumlu olması ve teklif bedelinin hem yazı hem de rakamla yazılması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.
Bununla birlikte, Işık Manav Gıda Ltd. Şti. tarafından sunulan “Birim Fiyat Teklif Cetvelinde” teklif bedelinin 103.412,00 YTL olarak yazıldığı, ayrıca cetvelin altına bu tutardan, isteklice uygulanan %16’lık indirim oranı düşülerek bulunan 86.866,08 YTL’nin yazıldığı, “Birim Fiyat Teklif Mektubunda” da teklif bedelinin 86.866,08 YTL gösterildiği görülmüş olup, bu durumun, ihale dokümanında yapılan ve yukarıda ayrıntıları belirtilen aykırılıklardan kaynaklandığı kanaatine varılmıştır.
İhale sürecinde yapılan ve yukarıda mevzuata aykırılıkları tespit edilen işlemler 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğundan, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,