2006 yatırım rehberi (2)
2005 yılını art arda kırdığı rekorlarla kapatan İMKB, 2006 yılına da iyimser başlıyor. Piyasa analistlerine göre gelecek yıl özellikle inşaat ve çimento, buna bağlı olarak da bankacılık ve sigorta sektörü itici güç olacak.
2006 yılında da yükselişini sürdürmesi beklenen İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda şimdi gözler hangi sektör ve hisselerin yükseleceğine çevrildi. Analistler, 2006 yılında uygulamaya girecek ipoteğe dayalı konut finansmanı sisteminin (mortgage), borsada gayrimenkul yatırım ortaklıkları, bankacılık, sigorta, çimento ve cam sektörlerini canlandıracağına dikkat çekiyor. Analistlerin 2006 yılındaki favori sektör ve hisseleri ise şöyle:
Holdingler: 2006'da holdinglere yönelik beklentiler yüksek. Koç Grubu'nun gerisinde kalmayacağı konuşulan Sabancı Holding'in 2006'da Milli Piyango ve enerji özelleştirmelerine girmesi bekleniyor. Doğan Holding'in de enerji sektörüne ilgisine işaret ediliyor.
Bankacılık: 2006'da yabancı yatırımların artması, makroekonomik istikrar ve mortgage sisteminin başlayacak olması bankacılık sektörünü öne çıkaracak. Şeker Yatırım Araştırma Müdür Yardımcısı Bahar Göktan'a göre Yapı Kredi Bankası'nın Koç Grubu'na geçmesinden doğan sinerji, banka hisselerini yükseltecek. Göktan, Garanti Bankası-GE Consumer Finance ortaklığının bankanın değerini artıracağını belirtiyor. Gedik Yatırım araştırma uzmanı Yunus Kaya ise bankacılık sektöründe faiz gelirlerinde artışın süreceğini ve bireysel bankacılık pastasındaki güçlü büyümenin devam edeceğini söyledi. Kaya, "Mortgage'ın devreye girmesi de kredi hacmindeki artışa büyük katkı sağlayacak" dedi.
Sigortacılık: Uzun süredir beklenen sigorta yasasının 2006'da çıkması bekleniyor. Sektörün penetrasyon oranlarının AB ve Doğu Avrupa'nın bile çok altında olduğuna dikkat çeken Gedik Yatırım araştırma uzmanı Yunus Kaya, sektördeki büyüme potansiyelinin önemli olduğunu düşünüyor. Kaya, 2006'da mortgage ile birlikte gerek kredi sigortası ve gerekse hayat sigortası alanlarında yeni büyüme alanları ortaya çıkacağını belirterek "Sektörde orta-uzun vadede konsolidasyonun devam etmesi bekleniyor" diyor.
Petrol ve petrokimya: Petrol fiyatlarındaki yükseliş, firmalarda da kâr patlaması yarattı. Benzer şekilde kârlarını artıran Türk şirketlerinin, kurumlar vergisi indirimiyle kârlılıklarını artırması bekleniyor. Tüpraş satışının 8.1 milyar dolar gibi yüksek bir piyasa değerine denk geldiğini hatırlatan Fortis Yatırım araştırma direktörü Muhittin Küley, 4.6 milyar dolarlık piyasa değeriyle işlem gören şirketin 2006'da endeksin üzerinde performans göstermesini bekliyor.
Gübre ve tarım ilaçları: AB'yle uyum sürecinden tarım da payını düşeni alacak. 2006'da ürün geliştirme, sulama, gübreleme, ilaçlama, pazar gibi konularda atılımlar bekleyen Yunus Kaya, "Gübre sektörü 2006'da organize olmuş ve yatırımlarını tamamlamış bir sektör olarak öne çıkacak" yorumunu yapıyor.
Basın, basım-yayın: Basın sektöründeki şirketlerin ana gelirlerini reklam, tiraj ve basım geliri oluşturuyor. Küley, 2006'da özellikle reklam harcamalarında beklenen büyümeye bağlı Doğan Yayın Holding ile Hürriyet Gazetecilik'te borsanın üzerinde büyüme öngörüyor.
Çimento: Mortgage'tan olumlu etkilenecek çimento, ihracat ve iç talepteki artışla yüksek performans bekleniyor. Şeker Yatırım'dan Bahar Göktan'a göre konut stoku sıkıntısı ve ertelenen kamu yatırımları sektördeki beklentileri artırıyor. Göktan, "İnşaat malzemeleri sektöründe de büyüme bekliyoruz" diyor. Muhittin Küley de Akçansa ve Konya Çimento'yu takip ettiklerini söylüyor.
Cam: Mortgage'la yükselecek sektörlerden biri de cam. İnşaat ve otomotiv sektöründeki gelişmelerle sektörün yıldızı parlayacak. Trakya ve Anadolu Cam, beklentisi yüksek şirketler arasında.
Yatırım ortaklıkları: Yatırım ortaklıklarının 2006 yılında uygulanacak yüzde 15 vergiden muaf olmaları nedeniyle cazibesinin artması düşünülüyor.
'Çağrı fiyatını çok konuşacağız'
Alp Tekince Ekinciler Yatırım Menkul Değerler Genel Müdürü
Gelecek yılda sıkça rastlayacağımız bir gelişme, borsadaki özel şirketleri yabancıların doğrudan alması olacak. Bankacılık sektöründe, Yapı Kredi nedeniyle ve küçük bankalara yönelik olası yabancı talebine bağlı hareket bekliyorum. Garanti Bankası-GE Consumer Finance ortaklığı benzeri başka ortaklıklar ve stratejik işbirlikleri göreceğiz. Yani 2006'da çağrı fiyatını çok konuşacağız. 2005'te inşaat sektörü canlıydı. 2006'da bu yan sanayisine de yansıyacak. Dolayısıyla cam sektörü hisseleri hayli iskontolu kaldı. Benzer hareketlenme gayrimenkul yatırım ortaklığı şirketlerinde de görülecek.
Şunu vurgulamak isterim, gelecek yıl endeks bazında, 2005'te yaşadığımız kadar hızlı hareket beklemek yanlış olur. Aksine daha seçici, hisse bazında hareket yaşanacak. Yatırım araçlarına getirilen yüzde 15'lik stopaj vergisiyle ilgili özellikle yerli yatırımcıda rahatsızlık yok. Yabancı yatırımcı açısından belki çekinceler olabilir ama saklamada yüzde 67 olan payları dikkate alındığında piyasadan önemli çıkış olmadığı ortada. Oranının dünyadakine paralel olması gerekiyordu. Vergi Konseyi'nin önerisi yüzde 10'du. Dolayısıyla vergi oranı yabancılar açısından bizim piyasalarımızda biraz yüksek kaldı. Böyle bakılırsa piyasadan yabancı çıkışı olmasa bile yeni alımların önünü kesebilir.
Borsa yatırımcısı beyanname vermeyecek
Vergi değişikliğinden borsa da nasibini aldı ve borsa kazançlarına yüzde 15 stopaj geldi. Yeni yılla birlikte uygulanacak vergi değişikliklerinin en önemlisi, borsa kazançlarının vergilendirilmesinde beyan usulünden vazgeçilerek, yerine stopaj usulü (vergi kesintisi) vergileme getirilmesi oldu.
2006 yılında borsadan elde edilecek kazançlar özetle şu şekilde vergilendirilecek:
1 Ocak 2006'dan itibaren borsada edinilen hisse senetlerinin bir yılda elden çıkarılmasıyla sağlanan kazançlardan, işlemi yapan banka veya aracı kurum tarafından yüzde 15 oranında vergi kesilecek.
Vergi kesintisi yapılan borsa kazancı, tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyecek.
Kesinti yapılacak alım-satım kazancı hesaplanırken, değişik tarihlerde satın alınan hisselerin bir kısmının elden çıkarılması halinde, alış maliyeti, 'İlk giren ilk çıkar' yöntemine göre belirlenecek.
Hisse senedi alındığı gün elden çıkarılmışsa kazanç belirlenirken 'ağırlıklı ortalama' yöntemi uygulanacak.
Hisse senedi iktisabından önce elden çıkarılırsa (açığa satış), elden çıkarma tarihinden sonra yapılan ilk alım işlemi esas alınacak.
Komisyonlar ve 'Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi' kazançtan indirilecek.
Bankalar ve aracı kurumlar verginin tam ve doğru olarak tahakkukundan ve vergi dairesine ödenmesinden sorumlu olacak.
Vergilendirilecek kazanç, üç aylık dönemlerde hesaplanacak. Zarar, izleyen üç aylık dönemdeki kazançtan mahsup edilecek.
Borsada edinilen ve bir yıldan fazla elde tutulan hisselerin satılmasından sağlanan kazançlar stopaja tabi tutulmayacak, beyan edilmeyecek, tek kuruş vergi ödenmeyecek.
2005'te hisse alan avantajlı
2006'dan önce edinilen ve 2006'da batılan hisselerden sağlanan kazançlar, 31 Aralık 2005 tarihinde yürürlükte olan vergi uygulamasına göre vergilendirilecek. Buna göre:
1 Ocak 2006'dan önce borsada satın alınan hisse senetleri, üç aydan fazla elde tutulduktan sonra 2006'da satıldığında sağlanan kazanç beyan edilmeyecek, yüzde 15'lik stopaja da tabi tutulmayacak.
2006'dan önce edinilen ve 2006'da üç ay içinde satılan hisselerden elde edilen kazançlardan mesinti yapılmayacak. Kazançlar beyan edilerek vergiye tabi tutulacak.
Beyan edilecek kazanç hesaplanırken hisselerin iktisap bedeli, elden çıkarıldığı ay hariç (iktisap edildiği ay dahil), DİE'ce belirlenen aylık TEFE artış oranında artırılacak. Artırılmış iktisap bedeli, satış bedelinden indirilmesi sonucu bulunan kazanç tutarı, 13 bin YTL'yi aşması halinde beyan edilerek vergilendirilecek. Bu tutarı aşmayan kazanç beyan edilmeyecek.
Borsaya kote olmayanlar
Borsaya kayıtlı olmayan hisselerin iki yıl içinde satılmasından elde edilen kazançlar beyan edilerek vergilendirilecek. Ancak, bu kazançlar stopaja tabi tutulmayacak,
Borsada kayıtlı olmayan hisseler iki yıl elde tutulduktan sonra satılırsa sağlanan kazançlar ise stopaja tabi tutulmayacak, tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyecek.
YARIN: Mevduat ve fonlar