Dünya da bütün ülkelere bakın, şayet o ülkede ekonomide istikrar yoksa hiç bir şeyin yolunda gitme şansı yoktur. Ekonomide istikrarı yakalayan ülkelerin ise şu özellikleri öne çıkıyor; 1. İyi işleyen hukuk sistemi. 2. Parlamenter katılımcı demokrasi. 3. Laik eğitim. 4. Siyasi ve ekonomik özgürlük ile uzun vadeli stratejik planlama. Bu listeyi daha da uzatabiliriz ancak temel liste yani işin özü bu. Bunlardan birini ihmal edelim diğerleriyle idare ederiz derseniz uzun vadede mutlak duvara toslarsınız.
Türkiye 2017 yılında nerede ise hemen her alanda eğitimden sağlığa dış politikaya kadar büyük sorunlar yaşıyor. Eğitimde TOEG ve Üniversite sınav sistemi örneğindeki anlamsız yığınla problem. Dış politikada da Suriye çıkmazı ile Barzani açmazları. Hukukun en ağır şekilde hem de hukukun içindekiler tarafından yerden yere vurulması gibi. Hal böyle olunca bu ülke ekonomide ve sosyal yapıda ciddi kuralsızlıklar yaşadı. Bunların oluşturduğu erozyon şimdilerde realize olma gayretinde.
Biz yaşadığımız coğrafyada başta komşularımız olmak üzere bölge ülkeleriyle gerçekçi, saydam ve barışçıl ilişkiler içinde olamadık. Bu anlayış için Türkiye aslında çok mücadele verdi ama bizi bugünkü hâle düşürme projelerini aşamadık.
Yani demem o ki ülkemizde yeni ya da eski sistem ya da kurumsal yapı işlemiyor veya işlemesini beceremiyorsak her şeyin maliyeti yüksek olur. Hal böyle olunca ne sistem kalıyor nede kurumsal yapı. Dolaysıyla o ülkede vatandaş dâhil mutsuz ve umutsuz bir yaşam içinde kıvranır dururlar. İste tamda bu gün ki durum bunun en çarpık örneği. Zira Türkiye şimdi bu maliyetleri ödeme dönemine girdi. İlerisi için söylenecek tek söz ise bu maliyetler daha da artacak.