10. Sınıf Türk Edebiyatı Dersi Çalışma Soruları 2
A)Eserler halkın ortak malıdır.
B)Eserlerin kim tarafından yazıya geçirildiği bilinmez.
C)Olağanüstülüklere hiç yer verilmemiştir.
D)Arap ve Fars edebiyatlarından konu bakımından faydalanılmıştır.
E)İslam inancı eserlerde yoğun bir şekilde hissedilir.
2.Yaşadığı dönem ve sonrasında çok iyi tanınıyor olmasına rağmen hayatı hakkında kesin bilgiler yoktur.13.yüzyılın sonları ile 14. yüzyılın başlarında yaşadığı kendi eserlerinden anlaşılmaktadır. Şiirlerinde tasavvuf etkisi görülen şairin ilk eseri Felekname’dir.
Yukarıda bahsedilen şair aşağıdakllerden hangisidir?
A)Ahmedi B)Kaygusuz Abdal C)Gülşehri D)Aşık Paşa
3.Aşağıdakilerden hangisi destandan halk hikâyesine geçiş ürünü olarak kabul edilir?
A)Dede Korkut Hikayeleri B)Divan- Hikmet C)Danışmentname D)İskendername E)Battalname
4. Mesnevi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A)Divan edebiyatında roman ile hikayenin yerini, tutmuştur.
B)Beyit sayısında herhangi bir sınırlama yoktur.
C)Bir olay etrafında gelişir.
D)Fars edebiyatından Türk edebiyatına geçmiştir.
E)Sadece aşk konusunda yazılır.
5. Bizim edebiyatımız, şiir edebiyatıdır.Avrupa’da roman 16.yüzyılda ortaya çıkan bir türken bizde asırlar sonra ortaya çıkmıştır. Bu yüzyıllarda binlerce, on binlerce beyitlik hikâyelerimizi bile manzum olarak anlatmışız. Hikâyelerimizi manzum olarak anlattığımız nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
A)Koşma B)Gazel C)Mesnevi D)Rubai E)Şarkı
6.Mutasavvıf şairlerimizden biridir.Öldükten sonra oğlu öğretilerini Mevlevilik adı altında sistemleştirmiş ve Mevlevi tarikatını kurmuştur. 13. yüzyılda Anadolu’da Oğuz Türkçesiyle eserlerin verildiği dönemde o, eserlerini Farsça yazmıştır. Farsça kaleme aldığı Mesnevi adlı eseri bugün bile tüm dünyada okunan başucu kitaplarından biridir.
A)Yunus Emre B)Ahmedi C)Mevlana D)Ahmed Fakih E)Gülşehri
7.Ahmedi’ye ait İskendername ve Cemşid ü Hurşit’in nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
A)Mesnevi B)Gazel C)İlahi D)Nefes E)Kaside
8.Aşağıdakilerden hangisi Dede Korkut hikayelerinin ortak özelliklerinden değildir?
A)Tabiat sevgisi B)Didaktik olması C)Dede Korkut adlı kişi D)Deli Dumrul E)Kadına saygı
9. Bu destanda anlatılanların gerçek olması, destanda adları geçen kişilerin gerçek tarihi kişiler olması, destanda geçen yer adlarının Anadolu coğrafyasında kullanılan adlar olması bu destanı diğerlerinden ayırmış ve tarihçiler bir dönem bu destanı tarih kaynak kabul etmişlerdir.
A)Battal Gazi destanı B)Timur Destanı C)Cengiz Han Destanı D)Satuk Buğra Han Destanı E)Danişmend Gazi Destanı
10. Ki oldur pâdişâh-ı heft-iklim
Kılur şehler kamusı ana tâzftn
Cihânun pâdişâhı durur ol hân
Kamu şehler bedendür likin ol cân
A)Aruz ölçüsüyle yazılmıştır.
B)Nazım birimi dörtlüktür.
C)Beyitler kendi arasında uyaklıdır.
E)İslamiyet sonrası Türk şiiri örneğidir.
11. Mesnevi, edebiyatımıza İranlıların kazandırdığı bir nazım
şeklidir. En uzun şiirler mesnevi türüyle yazılmıştır. Mesnevilerde
konu birliği yoktur. Bir şair beş mesnevisini bir araya getirerek
hamse oluşturur. Mesneviler ayrı bir kitap hâlinde yayınlanır.
Yukarıda altı çizili söz gruplarından hangisinde bilgi yanlışlığı vardır?
12.Dede Korkut Hikâyeleri ile İlgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A)Hikâyeler sade ve işlek bir Türkçeyle oluşturulmuştur.
B)Hikâyeleri yazıya geçiren Kaşgarlı Mahmut’tur.
C)Hikâyelerde açık ve yalın bir anlatım görülür.
D)Toplam 12 hikâyeden oluşur.
E)Dini unsurlar hikâyelerde görülür.
13 destanında ideali ve ülküsü olan bir İslam kahramanın yiğitlik ve kahramanlıklarla dolu hikayesi anlatılır. Destan kahramanı yalnız Rum tekfurlarıyla değil doğaüstü güçlerle, cinlerle, devlerle de savaşır.
A)Battal Gazi B)Danışmend Gazi C)Cengiz Han D)Timur E)Manas
14.I- Destandan halk hikâyesine geçiş ürünleridir.
II- Hikâyeler 17. yüzyılda yazıya geçirilmiştir.
III- Hikâyeler günümüze kadar ulaşamamıştır.
IV- Dede Korkut, hikâyeleri yazan kişi değildir.
V- Dil ve anlatım bakımından sıradandır.
Dede Korkut Hikâyeleri İle İlgili numaralandırılmış cümlelerden hangileri söylenebilir?
A) l-IV B)ll-V C)l-lll D)lll-V E)ll-IV
15. I- Cengiz Han
III- Alp ErTunga
Yukarıda verilen destanlardan hangileri İslamiyet sonrası Türk destanlarından değildir?
A) lll –V B )l-lll C) ll-IV D) IV-V E) ll-lll
TEST 4 CEVAP
1-C, 2-C, 3-A, 4-E, 5-C, 6-C, 7-A, 8-D, 9-E, 10-B, 11-C, 12-B, 13-A, 14-A, 15-A
1.Tasavvuftaki dört kapı kırk makamı işleyen bir eserdir. Şeriat, tarikat, marifet ve hakikatten oluşan bu dört kapının her birinin onar makamı vardır.Eser Hacı Bektaşi Veli tarafından yazılmıştır.
A)Risaletü'n Nushiyye B)Makalat C)Mektubat
D)Muhakametü’l Lügatateyn E)Mesnevi
2.14.yüzyılda Mustafa Darir tarafından Hz.Muhammed'in hayatının kısa ve yalın ifadelerle anlatıldığı eser aşağıdakllerden hangisidir?
A)Kitab-ı Siyer-i Nebi B)Makalat C)Fütüvvetname
D)Müntehab-ı Şifa E)Hamzaname
3. Bir nevi döneminin filozofudur. Toplumun ona verdiği hoca unvanı aslında onun bilge kişiliğinden ve olaylara herkesten farklı yaklaşmasından kaynaklanmaktadır. Toplumdaki aksaklıklara kendi yöntemleriyle cevaplar vermiş ve döneminin toplumsal zihniyetini,
çeşitli insan tiplerini günümüze taşımıştır.
Yukandakl paragrafta bahsedilen kişi aşağıdakilerden hangisidir?
A)Hoca Dehhani B)Nasreddin Hoca C)Hoca Ahmet Yesevi D)Aziz Mahmut Hüdayi E)Abdal Musa
4.Aşağıdakilerden hangisi 13. ve 14. yüzyıl öğretici metinlerinin konularından değildir?
A)Tasavvuf B)Menkıbeler C)Şifa D)Hasret E)Din
5.Amine Hatun hücresinde yalınuz oturup durur. Ol gice Resul’ün mevludı gicesiydi. Amine Hatun eydür: "Ol avazı işidecek ben yuharu bahdum. Nur içinde sanasın gark oldım.
Yukarıdaki 13 ve 14. yüzyılda yazılmış öğretici metin için numaralandırılmış İfadelerden hangisi söylenemez?
A)Düz yazı şeklinde yazılmıştır.
B)İslam inancını anlatmak için yazılmıştır.
C)Arapça sözcükler görülür.
D)Metne Oğuz Türkçesinin özellikleri hakimdir.
6.Yola ne menzül belürdi ne nişan
Yedi yıl uçdılar bülbül gibi
Yukarıda Mantıku't Tayr’dan alınan manzume için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A)13 ve 14. yüzyıl Oğuz Türkçesiyle yazılmıştır.
B)Sade ve yalın bir dil kullanılmıştır.
C)Mesnevi nazım biçimiyle yazılmıştır.
D)Uyak düzeni aa/bb'dir.
E)Olay anlatılmadığı için öğreticilikten uzak lirik bir şiirdir.
7.Aşağıdakilerden hangisi 13 ve 14. yüzyıl Oğuz Türkçesiyle yazılan öğretici metin türlerinden değildir?
A)Hamzaname B)Müntehabat ı Şifa C)Kutadgu Bilig
D)Fütüvvetname E)Siyer-i Nebi
8.Aşağıdakilerden hangisinde Gülşehrl’ye ait eserler bir arada verilmiştir?
A)Cemşid û Hurşit-İskendername
C)Mesnevi- Divan-ı Kebir
D)Risaletü'n Nushiyye-Türkçe Divan
9.13. yüzyıl tasavvufçularımızdandır. Eserlerinde ve yaşamında derin bir tasavvufi anlayış hâkimdir.Yunus Emre ve Mevlana gibi döneminde derin izler bırakmış, devrini ve dönemini de aşarak günümüze kadar ulaşmayı başarmıştır. Türbesi bugün Nevşehir ‘in kendi adıyla anılan ilçesindedir.
Yukandakl parçada bahsedilen tasavvufçumuz aşağıdakilerden hangisidir?
A)Gülşehri B)Nasreddin Hoca C)Erzurumlu İbrahim Hakkı
D)Hacı Bayram Veli E)Hacı Bektaşi Veli
10. I- Tasavvuf anlayışı ve nizamı
II- Tıp metinleri
III- Dünyadan zevk alma
IV- Maddi aşk
V- Hz. Muhammed’in hayatı ve ahlakı
Yukarıda numaralandırılmış İfadelerden hangileri 13 ve 14. yüzyıl Oğuz Türkçesiyle yazılmış öğretici metinlerinin konularından değldir?
A) lll -IV B) l -lll C) ll -lll D) IV -V E) ll-IV
11. ------ adlı eserde ruh kuşlarının Hüdhüd adlı ermiş kuşun yol göstermesiyle Anka veya Simurg denilen efsanevi kuşla temsil edilen Allah’ı arayışları anlatılmıştır. Yıllarca Allah'ı arayan kuşlardan bazıları "Mutlak Vûcud'a “ ulaşır ve Simurg’un yine kendileri
olduğu gerçeğini anlarlar. Kuş dili anlamına da gelen eser alegoriktir.
Yukandakl boşluğa asağıdakilerden hangisi getirilebilir?
A) Mesnevi B) Felekname C)Cemşid ü Hurşit
D) İskendername E) Mantıku’t Tayr
12. I- Güldürürken düşündürme amaçlanır.
II- Nasreddin Hoca fıkraları İslamiyet öncesi dönemde oluşmaya başlamıştır.
III- Nasreddin Hoca fıkraları dil bakımından ağır ve süslüdür.
IV- Fıkralarda her çeşit insanı görmek mümkündür.
V- 15. yüzyıldan itibaren yazıya geçirilmiştir
Yukarıda numaralandırılmış cümlelerin hangisinde Nasreddin Hoca fıkraları İle ilgili bir bilgi yanlışlığı yapılmıştır?
A) l -V B) ll -lll C) ll -IV D)lll -V E)l - ll
13. Aşağıdakilerden hangisi 13 ve 14. Yüzyıl öğretici metinlerinden değildir?
A)Hamzaname B)Fütüvvetname C)Murabba
D)Kitab-ı Siyer-i Nebi E)Müntehab-ı Şifa
14. I- Didaktik bir eserdir
II- Tasavvuftaki 4 kapı 40 makamı anlatır.
III- Hece ölçüsüyle yazılmıştır.
IV- Türkçe kaleme alınmıştır.
V- Tasavvufi bir eserdir.
Yukarıda numaralandırılmış cümlelerden hangisinde Makalat ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) l -ll B) lll –IV C)IV-V D) l -lll E) ll -IV
15. Oğuz Türkçesiyle 13. ve 14. yüzyıllarda yazılmış öğretici metinler İçin aşağıdakllerden hangisi söylenemez?
A)İslam inancı ve ahlakı öğretici metinlerle anlatılmaya çalışılmıştır.
B)Manzum ve mensur metinler yazılmıştır.
C)Ağır ve süslü bir dil kullanılmıştır.
D)Tasavvuf anlayışı öğretici metinler aracılığıyla halka anlatılmıştır.
E)Nasreddin Hoca fıkraları da bu dönem öğretici metinlerindendir.
TEST 5 CEVAP
1-B, 2-A, 3-B, 4-D, 5-E, 6-E, 7-C, 8-B, 9-E, 10-A, 11-E, 12-B, 13-C, 14-B, 15-C
1.------- adlı eserde zahitten, ariften bahsedilirken Allah'ın tecellisi olan insan övülür. Yazar Kur’an ayetlerinden ve hadislerden faydalanır. Arapça yazılmıştır.
Yukandakl boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A)Cemşid ü Hurşit B)Selçuklu Şehnamesi C)Arapça Divan
2.Aşağıdakilerden hangisi 13 ve 14. yüzyıl Oğuz Türkçesiyle yazılan öğretici metinlerinin konularından değildir?
A)İslamiyet inancı ve kaideleri B)Tasavvuf anlayışı
C)Aşk, kadın, şarap D)Tıp metinleri
3.I- İslam inancı bu metinler aracılığıyla öğretilmeye çalışılmıştır.
II- Şifa kitapları da yazılmıştır.
III- Sadece manzum metinler vardır.
IV- Didaktiklikten uzak lirik metinlerdir.
V- Açık ve anlaşılır bir dil kullanılmıştır.
Yukarıda numaralandırılmış İfadelerden hangileri 13 ve 14. yüzyıl Oğuz Türkçesiyle yazılmış öğretici metinlerinin özelliklerinden değildir?
A) l -lll B) lll –IV C)IV-V D) l -IV E) ll -lll
4.Aşağıdakilerden hangisi 13 ve 14. yüzyıl Oğuz Türkçesiyle yazılan öğretici metin türlerinden değildir?
A)Fütüvvetname B)Müntehabü’l Şifa C)Gazel D)Hamzaname E)Tercüme-i Siretü’n Nebi
5. Kaçan dil ve ağız ıssıdan kabarsa ve derisi sıyrılsa ilacı sinürlüce dirler ve havanda dögeler, sıkup suyun alalar, bu sudan iki kaşuk ezilmiş sumak suyuna ve bir kaşuk dahi sirke karuşdurup mazmaza ideler.
I- Nesir şeklinde yazılmıştır.
III- Şifa kitabından alınmıştır.
IV- Yabancı sözcüklerle yüklü ağır bir dil kullanılmıştır.
A) ll -IV B) l -ll C) lll -IV D) l –lll E)ll-lll
6. I- Din dışı konularda yazmıştır.
II- Yeniçeri ocağının "Piri” kabul edilir.
III- Bektaşilik ölümünden sonra kurulmuştur.
IV- Makalatı Farsça kaleme almıştır.
V- 15. yüzyılda yaşamıştır.
Hacı Bektaşi Veli ile ilgili yukarıda numaralandırılmış cümlelerin hangilerinde Hacı Bektaşi Veli ile ilgili bir bilgi yanlışlığı vardır?
A)I- ll-lll B) l -IV-V C) lll -V D) ll -lll E) ll -IV-V
7.Mantıku't Tayr ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A)Mantıku’t Tayr, kuş dili demektir.
B)Tasavvufi bir eserdir.
C)Gülşehri tarafından yazılmıştır.
D)Feridüddin Attar Gülşehri’nin eserinden etkilenmiş ve Farsçaya çevirmiştir.
E)Mesnevi nazım biçimle yazılmıştır.
8.Aşağıda Nasreddln Hoca İle ilgili verilen cümlelerden hangisinde
A)Tam olarak nereli olduğu bilinmemektedir.
B)Toplumsal problemlere dikkat çekmiştir.
C)Felekname adlı eserinde dünyanın gidişatından şikâyet vardır.
D)Şakacı ve nüktedan bir kişiliğe sahiptir.
E)Hayatı hakkında kesin bilgiler yoktur.
9. Biri gördi bir sarây-ı zernigâr
13. ve 14. Yüzyıl öğretici metinlerini anlatım biçimleri bakımından gruplandırırsak yukarıdaki örnek aşağıdakilerden hangisine dâhil olur?
A)Manzume biçiminde yazılanlar
B)Nesir biçiminde yazılanlar
C)Roman biçiminde yazılanlar
D)Nazım nesir karışık yazılanlar
E)Düz yazıyla yazılanlar
10. Birini bir dağ başında kurt yidi
Kimi sayn oldı vü kaldı girü
Yukarıdaki 13 ve 14. yüzyıl Oğuz Türkçeslyle yazılan öğretici metin örneği İçin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Ses değişiklikleri dışında günümüz Türkçesiyle aynıdır.
B) İslamiyet etkisinin olduğu bir dönemde sade ve yalın bir dille yazılmıştır.
C)Manzum yazılmış didaktik bir eserdir.
E) aa/bb uyak düzenine sahip olmadığından mesnevi nazım biçimiyle yazılmamıştır.
11. Gülşehri’nin bu eseri kuş dili anlamına gelir. Feridüddin Attar’ın aynı adlı eserinden esinlenilerek oluşturulmuştur. Bu eserde Hüdhüd adlı ermiş kuşun yol göstermesiyle Anka veya Simurg denilen efsanevi kuşla temsil edilen Allah’ı arayışları anlatılır.
Yukarıda bahsedilen Gülşehri'ye alt eser aşağıdakilerden hangisidir?
A)Mantıku’t Tayr B)Aruz Risalesi C)Cemşid ü Hurşid
D)Yusuf u Züleyha E)İskendername
12.Aşağıdakilerdenhanglsinde13 ve14.yüzyılöğretici metinleri bakımından doğru gruplandırılmıştır?
A)İlahi biçimiyle yazılanlar-Gazel biçimiyle yazılanlar
B)Manzum yazılanlar-Düzyazıyla yazılanlar
C)Gazel biçimiyle yazılanlar-Manzum yazılanlar
D)Düz yazıyla yazılanlar-Koşuk biçimiyle yazılanlar
E)Manzum yazılanlar-Mesnevi biçimiyle yazılanlar
13.Aşağıdakilerden hangisi Nasreddin Hoca fıkraları için söylemek doğru olmaz?
A)Fıkralar ders ve nasihat barındırır.
B)Dönemin zihniyeti ve anlayışı görülür.
C)Mizahi bir anlayış görülür.
D)Fıkralarda uyanık geçinen tipler Nasreddin Hoca’nın uyanıklığı karşısında kaybeder.
E)Fıralar oluştuktan yıllar sonra yazıya geçirilmiştir.
14.Ahilik teşkilatının kurallarını ve bu teşkilata girenlerin uyması gereken kuralları anlatan öğretici metin örnekleridir. En ünlüsü Haliloğlu Yahya’nındır.
Yukarıda bahsedilen öğretici metin aşağıdakilerden hangisidir?
A) Müntehab-ı Şifa B) Hamzaname C)Fütüvvetname
D) Kitab-ı Siyer-i Nebi E)Felekname
15. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 13 ve 14. Yüzyıl Oğuz Türkçesiyle yazılan öğretici metinler ile İlgili bir bilgi yanlışlığı söz konusudur?
A) Nasreddin Hoca fıkraları öğretici metin örneklerindendir.
B) Bu dönemde siyer kitapları ve şifa kitapları da yazılmıştır.
C) Bu dönem öğretici metinlerinde İslamiyet'in etkisiyle Türkçenin yerini tamamıyla Arapça ve Farsça almıştır.
D) Bu dönemdeki düz yazıyla yazılmış metinler öğretici, aydınlatıcı ve bilgilendiricidir.
E) Bu dönemde oluşan Nasreddin Hoca fıkraları sözlü gelenekle dilden dile aktarılmıştır.
TEST 6 CEVAP
1-D, 2-C, 3-B, 4-C, 5-A, 6-B, 7-D, 8-C, 9-A, 10-E, 11-A, 12-B, 13-E, 14-C, 15-C