Kanser ağrıları nasıl giderilir?
DAHİLİ BİLGİLER »
İÇ HASTALIKLARI İLİŞKİLİ BİLGİLER »
Gönderen Konu: Kanser ağrıları nasıl giderilir? (Okunma sayısı 698 defa)
« : 07 Mart 2018, 17:23:21 »
Tüm kanser hastalarının ortak sorunu ağrılardır. Kanser ağrıları kanser hastalarının tamamına yakınının muzdarip olduğu ve yaşam konforunu ciddi olarak bozak kanser hastalarında çözülmesi gereken en önemli problemdir.Dünya Sağlık Örgütü (WHO) bu konuda ağrının şiddetine göre non-opioid, zayıf opioid ve güçlü opioidlerin kullanıldığı 3 basamaklı ardışık merdiven tedavisi uygulanmasını önermektedir. Fakat sağlık çalışanları, hasta ve hasta yakınlarına bağlı önyargılar nedeniyle %80’lere varan oranlarda ağrının giderilmesinde yetersiz olunmaktadır. Kemoterapi alan hastalarda kemoterapinin uygulama şekli ve ilacın ne olduğuna göre de kanser hastalarında kemoterapiye sekonder ağrılar gelişir. Hem kanserin primer olarak kendisinin sebep olduğu ağrılar hem de kemoterapiye bağlı ağrılar kanser hastalarını hayatlarının son dönemlerinde rahatsız etmekte ve değişik tedavi çeşitleri denenerek bu ağrılar giderilmeye çalışılmaktadır. Kanser hastaları ölmekten çok, ağrı ve ıztırap çekerek ölmekten korkmaktadırlar. Tedavi edilmeyen ağrılar hastaların sosyal ilişkilerini olumsuz etkileyerek ağrıya bağlı uyku uyuyama gibi değişik nedenlerle psikolojik bozukluklara neden olmaktadır. Bu konuyla ilgili kısa bir makale hazırlamaya karar verdim ve paylaşıma sundum umarım faydalı olur.
Kanser hastalarında ağrı nedenleri:
Kanserin Kendisine Bağlı Gelişen Ağrılar:
Ağrı hassasiyeti olan yapıların tümör tarafından invazyonu ve kompresyonu nedeniyle gelişen ağrılardır. Bazan bir sinir köküne yada sinir ucuna invaze olan tümör giderilemez ağrılara sebep olabilir. Bunun dışında beyine metastaz yapan tümörler beyin ödemine neden olarak şiddetli baş ağrılarına neden olabilir.
Kemoterapiye bağlı gelişen ağrılar:
Kemmoterapi ilaçların çalışma prensipleri genellikle çoğalan hücreleri yok etmek üzerine kuruludur. Kanser hücreleri aşırı çoğaldığı için kemoterapi tüm vücutta yıkıma yol açarken kanser hücrelerini daha çok yok eder çünkü malign hücreler normal vücut hücrelerine göre çok daha hızlı bölünme eğilimindedir. Buradan yola çıkarak kemoterapi uygulanan hastalarda çok bölünen kemik iliği hücrelerinin en çok etkilenmesi aşikardır. Bunun sonucunda ciddi kemik ve eklem ağrıları kemoterapinin yan etkileridir. Kemoterapi uygulamasından sonra günlerce bazan haftalarca devam eder. Bu nedenle kemoterapi uygulanan hastalar iyi hidrate edilmeli ve güçlü ağrı kesiciler kullanılarak ağrı ontrolü sağlanmalıdır.
Kanser dışı nedenlerle gelişen ağrılar:
Kanser hastalığı genellikle orta ve ileri yaşlı bireylerde gelişmektedir, bu nedenle de kanser hastalığına birçok yandaş hastalık eşlik etmektedir. Osteoartrit yani halk dilinde kireçlenme olarak bilinen eklem ağrıları malignite varlığında ve kemoterapi uygulandığında şiddetlenecektir. Diyabetik hastalarda izlenen diyabetik nöropati bulguları kemoterapi ile şiddetlenecektir. Diyabetik olmayan hastalarda bile kemoterapiye sekonder nöropati gelişmektedir. Yatağa bağımlı hastada dekübit yaraları ve buna bağlı ağrılar, kanser hastalığının getirdiği strese sekonder migren ağrıları, kemoterapiye sekonder immün yetmezliğe bağlı zona ağrıları ve postheretik nevraljiler diğer ciddi 3.cül ağrı sebepleridir.
Kanser ağrısı tedavisi:
Hafif ağrıların tedavisi:
Nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar kullanılmalıdır. Cox 2 inhibisyonu yapan bu ilaçlar ibuprofen, flurbiprofen, asetilsalisilik asit, diklofenak, naproksen ve indometazin gibi ilaçlardır. Bu ilaçlaın tek kısıtlayıcı kemoterapi ilaçları gibi nefrotoksik olmalarıdır ve böbrek yetmezliği olmayan hastalarda kullanılabilir. Bunun yanında gastit veya duodenal ülserlerin alevlenmesine sebep olabilmeleridir. Bunun yanında Cox 3 inhibisyonu yapan parasetamol de kanser hastalarında hafif ağrıların tedavisinde diğer nonsteroid antiinflamatvar ilaçlarla birlikte kullanılabilecek ilaçlardır.
Hafif-orta şiddette ağrıların tedavisi:
Nonsteroid antiinflamatuvar (NSAİ) ve parasetamol gibi ağrı kesicilerle tedavi sağlanamayan hasta gurubudur. Bu hastalara bu ilaçlara ek olarak hafif opioidler olan kodein, dihidrokodein, tramadol veya propoksifen eklenmelidir. Tramadol, santral etkili opioid agonisti, monoaminerjik aktiviteye sahip sentetik analjeziktir ve hastaların konforunu ciddi şekilde artırır. I.M olarak kullanılan dolantin hastane ortamında, oral formu olan contramal tablet yeşil reçeteye yazılarak temin edilebilir.
Orta-ciddi şiddette ağrıların tedavisi:
NSAİ ve hafif opioidlerin yanı sıra ağır opioidler de tedaviye eklenir. Ağır opioidler morfin, hidromorfin, buprenorfin, metadon, fentanil, alfentanil ve heroin sık kullanılan ağır opioidlerdir. Bu ilaçlar genellikle kırmızı reçete ile temin edilebilir ve kontrole tabii ilaçlardır. Kırmızı reçeteli olan durogesic fentanil içeren cilt flasteridir ve ağrının şiddetine göre 2-3 günde 1 flaster kullanılır. Doktorunuzun bu ilacı kırmızı reçeteye yazması gerekmektedir, yoksa eczaneden alınamaz. Tüm bu tedavilerin genel olarak bilinmesine rağmen ve kanser ağrısı basit farmakolojik yöntemlerle %80-90 oranında önlenebilirken, ilaçlara erişim güçlüğü ve denetime tabii ilaçların kötüye kullanım nedeniyle genelde reçete edilmek istenmemesi gibi nedenlerle pratikte % 40'larda kalmaktadır. Lütfen hastalara yaşadığı son zamanlarında en azından ağrısız bir zaman geçirebilmeleri için gereken tüm özeni gösteriniz.
« Son Düzenleme: 07 Mart 2018, 18:36:29 Gönderen: beyin »