Ergenlik Dönemi ve Yeme Bozuklukları
İpek Kıran 17 Nisan 2019
İpek Kıran 17 Nisan 2019 0 Yorum
Ergenlikle birlikte insanın hayatında önemli değişimler yaşanır. Çocuklarınız artık fiziksel ve psikolojik olarak değişim sürecine girerler. Çocuğunuz bağımsız olma yolunda ilerlerken, kendine dair yeni şeyler keşfetmeye başlar. Bu keşif sürecinde iniş-çıkışlar yaşar ve kendi sınırlarını oluşturma yolunda adımlar atar. Çoğu ergen bu dönemde dış görünüşüne hayatında hiç olmadığı kadar önem verir. Ebeveyn olarak hangi tutumun doğru, hangi davranışın tehlike sinyalleri gösterdiğini iyi takip etmeniz gereken bu dönem çocuğunuz için son derece önemli olan bir geçiş dönemidir.
1 Yeme bozuklukları nelerdir? Ergenlikte yeme bozukluklarının sebepleri nelerdir?
2 Anoreksiya nervoza nedir?
3 Bulimiya nevroza nedir?
4 Yeme bozukluklarını tetikleyen faktörler nelerdir?
4.2 Beden Algısı
5.1 Sosyal Baskılar
5.2 Çocuğum yeme bozukluğu yaşıyor mu? Çocuğumun yeme bozukluğu olduğunu nasıl anlayabilirim?
Yeme bozuklukları nelerdir? Ergenlikte yeme bozukluklarının sebepleri nelerdir?
Yeme bozuklukları insan hayatının her döneminde görülse de başlangıç noktasının çoğunlukla ergenlik döneminde olduğu belirtilmiştir. Bireyleri yeme bozukluğuna iten faktörlere baktığımızda bunların sosyal, biyolojik, kişisel sebepler olduğunu görüyoruz.
Ergenlik döneminde değişim sürecinin iniş-çıkışlı olması, özgüven problemlerinin meydana gelişi, yaşanılan belirsizlikler ve stres, çocuklarınızın bedensel algılarıyla ilgili sorunlar yaşamalarına sebep olabilir. Bağımsızlığını ilan etmeye çalışan ergen bir yandan da hayatını kontrol edemez, ailesine ve sosyal çevresine bağlı hareket eder. Kendi hayatında kontrol edebildiği en güçlü olay yemektir. Yeme bozuklukları, hayatın belirsizliklerinin oluşturduğu çaresizliğe karşı bir savunmadır.
Anoreksiya nervoza, psikolojik rahatsızlıktır. Bu kişiler, çok az yiyerek veya hiç yemek yemeyerek kilo vermeye çalışır. Bireyler çok zayıf olmalarına rağmen, beden algıları bozuk olduğundan kilolu olduklarını düşünürler. Yaşadıkları temel his kilo alma korkusudur. Bu bireyler yemek yememenin yanı sıra aşırı spor yapar veya zayıflatıcı ilaçlar kullanabilirler.
Bulimiya nevroza nedir?
Bulimiya nervoza, aşırı miktarda gıdayı çok kısa sürede tüketme (tıkınırcasına yeme) ve kusma döngülerinden oluşan psikolojik rahatsızlıktır. Bu sorunu yaşayan bireylerin yaşadıkları temel duygu suçluluk ve utançtır. Bu bireyler yemek yerken kontrollerini kaybeder ve sonrasında yaşadıkları utanç nedeniyle kendini zorla kustururlar. Bu hastalığa sahip birey, normal kiloda olabilir, bu yüzden hastalık çoğunlukla dışarıdan anlaşılmayabilir.
Yeme bozukluklarını tetikleyen faktörler nelerdir?
Ergenlere göre bedensel olarak zayıf olan güzel ve popülerdir. Onlar birbirlerinin ilgilerini çekebilme kriterinin bu olduğuna inanırlar. Bu yüzden diyet yapmayı zayıflamanın ilk adımı olarak görürler.
Daha önce de bahsettiğimiz gibi bireylerde beden vucüt algısı farkındalığı ergenlikle birlikte gelişir. Toplum normlarına göre belirlenen zayıf-kilolu kavramlarından biriyle kendini eşleştirmeye çalışan ergen, kabul gördüğünü düşündüğü tarafa göre kendini diğer insanlarla kıyaslamaya başlar. Eğer kilolu olduğunu düşünürse kendinden daha zayıf gördüğü kişilere karşı olumsuz tutumlar sergileyebilir ve bu durum aynı zamanda bedensel algılarının bozulmasına neden olabilir.
Bireyler ergenlik döneminde yaşamlarının getirdiği yeni sorumluluklar ve değişimlerle birlikte zaman zaman kendilerini yetersiz ve güvensiz hissederler. Bu hislerle birlikte yaşadıkları kaygı seviyesi artar ve özsaygıları zarar görebilir. Düşük özsaygı da yeme bozukluklarını tetikleyen sebeplerden biridir.
Bu dönemde ergenler toplumun idealize ettiği doğru davranış, düzen, vs. gibi dış kaynaklı baskılar hissederler. Kendilerini başkalarıyla kıyaslar ve daha popüler, daha başarılı, daha yetenekli, daha sportif olmaya çalışırlar. Bütün bunlara eşlik eden daha güzel ve ideal olma isteği fiziksel görünüşe dair çeşitli endişeler yaşamalarına ve bu da hayatlarının kontrolünü kaybetmiş gibi hissetmelerine neden olabilir. Biliyoruz ki kişinin hayatını kontrol etme çabası yeme bozukluğunun tetikleyici faktöründen biridir.
Çocuğum yeme bozukluğu yaşıyor mu? Çocuğumun yeme bozukluğu olduğunu nasıl anlayabilirim?
Yemek yemiyor veya normalden küçük porsiyon yiyor ise,
Kilo almak korkularından biri haline geldiyse,
Kendi bedenini olduğundan farklı görüyorsa, ( zayıf birinin kendini kilolu görmesi)
Çok spor yapıyorsa,
Yemekleri odasında veya güvendiği bir yerde saklıyorsa,
Kimsenin görmesini istemeyip gizli gizli yemek yiyorsa,
Hızlı kilo alıp veriyorsa,
Her yemek sonrası banyoda uzun süre zaman geçiriyorsa,
Sosyal ortamlardan kaçıyorsa,
Kaygılı, mutsuz ve öfkeli ise,
Giyim tarzını bedenini kapatacak şekilde değiştirip bol giyinmeye başladıysa,
Adet döngüsünde değişiklik veya mide ağrısı sıkıntısı yaşıyorsa çocuğunuzda yeme bozukluğu problemi olabilir.
Yukarıdaki sorunlardan bir ya da bir kaçıyla karşı karşıya kalıyorsanız bir uzmandan destek almanızı öneririm. Yeme bozuklukları tedavisi olan bir hastalıktır. Uzman tarafından altta yatan sebeplere bakıldığında gelişim görülecektir.
Artık bundan öte yol yok 🙂 Hafta hafta gebeliğin son haftalarının değerlendirmesini yapmak üzere yine karşınızdayım. Bu haftaki yazımda, son 3 hafta için…