Göz kadar göre görmesini kaybetmek, illaki bu rahatsızlık için söyle­nebilecek en iyi açıklama. Göz tansiyonunun yüksek olduğunu bilmeden her gün görmesini biraz daha kaybederek yaşayıp dışarı giden ve sonunda fark ettiğinde de iş işten geçmiş böylece çok insan var ancak ülkemizde, bu konu­da düzenlenecek kampanyaların ne dek manâlı ve gerekli olduğu açık.
Çevresinde bir zar ya da kılıfı olan ve içinde sıvı barındıran her oluşumun bir gerginliği/basıncı vardır. Göz de çevresinde kalın bir kılıfı olan ve içinde göz­yaşından öbür bir değişken barındıran bir organdır. Göziçi sıvısı göz odasının içini te­mizlemeye yarar, aralıksız olarak kaynağından salgılanır, bir dere gibi yatağında akar ve akarsuyun denize ulaşması gibi gözün özel bir kanalından vücudun genel dolaşımına katılır. Bu dolaşım kalıcı olduğu ve göz daima içi şişmiş bir balon gibi olduğu için, haliyle emin bir gerginliği yani basıncı vardır. Öteki bir deyişle her favori bir basınç-tansiyon vardır.
Göz tansiyonu ne vakit rahatsızlık yapar?
Bu sıvının yapımında çoğaltma olursa (bahar aylarında eriyen karlarla akarsuların taş­ması gibi veya akarsuyun denize karışacağı yerde bir baraj oluşursa suların kabar­ması gibi) favori de akıcı artar.
Fakat göz odası kapalı bir mekan olduğu için akıcı fazlasının tassa da akacağı bir yer yoktur. Sadece barajın cılız olan duvarını aşındırabilir. Göz odasının en za­yıf yeri göz sinirinin gözden ayrıldığı bölgedir. Asap, gözün diğer bölgelerinde­oysa duvar değin sert ve güçlü değildir. Dairesel olan sinirin ortasında, pozitif sıvının basıncı ile oyulmuş kabak gibi bir çukurlaşma meydana gelir. Oyulma esnasında asap hücreleri basınca dayanamayarak yaşamlarını birer ikişer kaybetmeye başlar. Başlarda bir iki hücrenin kaybı görmede bir şey ayrım ettirmezken, zamanla hücreli kaybı arttıkça, çevreyi görmede ayrım edilemeyen adacıklar oluşmaya başlar. Yeniden basınç fazlalığı sürerse bu adacıklar birleşirler ve daha geniş alanlarda görme kay­bı olur. Ahali çevre görmelerindeki adacık şeklindeki eksikleri ama kayıp iler­leyince fark edebilirler.
Göz tansiyonu hastalığı nasıl kavranabilir?
Göz tansiyonu hastalığı erken dönemde fakat muayene ile anlaşılabilir. Daha çok ileri yaşlarda gö­rülebildiği için mutlaka 40 yaşın üzerinde, yakınması olsun olmasın herkesin göz tansiyonu ölçülmelidir.
Görmede kayıp yapabilen göz basıncı artışına göz tansiyonu hastalığı adı veril­mektedir (glokom=karasu). Ne yazık fakat kaybedilen hücrelerin her tarafta hayatiyetle­rini kazanmaları muhtemel değildir. öte taraftan kayıp ilerlemedikçe ayrım edilmesi mümkün olamamaktadır. İşte bu yüzden bu hastalık sinsi ve tehlikeli bir hastalıktır.
Göz tansiyonu hastalığı gerçekten genelde bünyesel bir durumdur, ne yaptığımız bir hatayla ne de yediğimiz içtiğimizle ilgilidir. Ailesel de olabilir.
Ailesinde göz tansiyonu hastalığı olan kişilerde bu hastalığın olma olasılığı vardır. Bu yüzden ailede rahatsızlık olan kişilerde daha erken yaşlarda tansiyon kontrolü gereklidir. Lakin bir kere ölçümde tansiyonun olağan çıkması daha ileride yüksel-meyeceği anlamına gelmez. Yılda bir denetim zorunlu ve uygundur.
Göziçi basıncının ölçülmesi rahatsızlık tanısı için tatmin edici midir?
Basıncın bayağı olması, hastalığın o anda olmadığı anlamını taşımaz, bu nedenle muayenede sadece kan basıncı ölçümü yapılmakla yetinilmez, göz sinirinin de ince­lenmesi gerekir. Çünkü herkesin göz sinirinin beslenmesi farklıdır. Bazı kişilerde damarlarda kireçlenme varsa, göz siniri az miktarda yüksek basınca bile dayana-mayabilir.
Bunun yanı sıra, göz tansiyonunun yüksek olduğu her kişide göz tansiyonu hasta­lığı gelişmez. Göz duvarının yapısı, gözün transparan kısmının kalınlığı basıncın etkisi­ni değiştirebilir.
Göz tansiyonu hastalığının zararlı etkisi yalnızca basınca ve gözün yapısına alt değildir. Düşmana karşısında koyacak olan askerlerin besinine yani kanın yeterince ok­sijen sağlayıp sağlayamamasına da bağlıdır.
Göz tansiyonu hastalığı diğer hangi hastalıklara ast olarak ortaya çıkabilir?
1. Başka göz hastalıkları (ör; göziçi iltihapları), yeniden göziçi sıvısının denize ulaşmasını engelleyen yapışıklıklara niçin olarak göz basıncını yüksel­tebilir.
2. Vücut tansiyonu yüksek olan kişilerde göz tansiyonu da yüksek olabilir ya da göz tansiyonunun zararlı etkisi fazla olabilir. Tansiyon yüksekliği damarlarda direnci yükseltir, damarların iç tabakası kalınlaşır, daha az kan taşınır.
3. Cisim tansiyonu düşük olan kişilerde göz tansiyonunun zararlı etkisi fazla olabilir. Tekrar daha az kan taşınıyor olabilir.
4. şeker hastalığı olan kişilerde damarlar güçsüz olduğu için göz tansiyo­nunun zararlı etkisi pozitif olabilir. Çünkü yeniden daha eksik kan taşınıyor olabilir.
5. diyabet olan kişilerde damarlar güçsüz olduğu için göze yeterince kan ve oksijen (besin) ulaştırılamamaktadır. Göz beslenebilmek için yeni damar yolları açılmak zorunda kalır. Bu damarlar zayıftır ve olmamaları gereken yerlerde meydana gelebilirler. Eğer göz sıvısının denize vardığı bölgede oluşurlarsa yersiz bir baraj yapmış olurlar. Bu yüzden göz tansiyonunu yükseltebilirler.
6. Guatra ast göz hastalığında, göz çevresindeki kasların ve gözün yaslandığı yağ yastığının şişmesi ve kalınlaşması nedeniyle göz sıvısının denize ulaşmasında engel meydana gelebilir.
7. Kortizonlu göz ilaçları uzun süreli kullanımda göz tansiyonu hastalığı­na neden olabilir. böylece bu alıcı damlalar ve merhemler yalnızca ve en ince ayrıntısına kadar göz hekiminin tavsiyesiyle ve kontrolünde kullanılmalıdır.
Göz tansiyonu hastalığının muayenesinde hangi ek araştırmalar yapılır?
* Göziçi basıncının öbür saatlerde birkaç kez ölçülmesi (göz tansiyonu)
* Gözün saydam kısmının kalınlığının ölçülmesi
* Göz sinirinin incelenmesi ve o günkü durumun bugün geçerli birkaç yöntemden biriyle tescil edilmesi (göz siniri tomografisi)
* Göziçi sıvısının denize ulaştığı bölgenin özel bir ayna ile en düşük bir defa incelenmesi
Bu işlemlerin hiçbirisi acı veren ya da tehlikeli işlemler değildir. Fakat fazla manâlı bilgiler veren işlemlerdir.
Göz tansiyonu hastalığı mutlaka çare ve takip edilmesi gereken bir durumdur. En sık olarak damlalar önerilir. Bunlar yaşam boyu kullanılması gereken arkadaş-yoldaş ilaçlardır.
Bir Takım durumlarda lazer tedavisi, bir takım durumlarda da ameliyat yapılması gerekebi­lir. Her ikisinde de gaye göziçi sıvısına yeni bir yol açmaktır. Lazer ile göz için­de, ameliyat ile göz dışarıda yeni bir yatak başlamak amaçlanır. Ameliyatta yapılan, bir değişiklik düdüklü tencere modeli oluşturmaktadır. Sıvının göz dışına akmasının sağlanması amacıyla bir delikçik açılır, lakin bu deliğin mikrop kapmaması gerek­tiğinden açık bırakılamayacağı için, düdüklü tencere düdüğünün tencerenin bu­har çıkaran deliği örtmesi gibi, bir örtüyle örtülür.
Çare bir defalık mıdır?
Tedavi ne olursa olsun, peşine düşüp takip şarttır. Kontrole giderken damlanızı önerildi­ği şekilde son dakikaya kadar damlatmaya devam edin. Kan Basıncı us hap bırakılmaz. Reçete edilen ilaç bitince bitmiş alıp devam edin. Göz tansiyonu kendi kendine düşmez. bir de muayeneye giderken eski tetkik­lerinizi de yanınızda götürmeyi unutmayın.
Düşük-sıradan basınçlı göz tansiyonu (glokom) hastalığı nedir?
İnanılması şayet şiddet gelebilir, lakin ara sıra göz basıncı olağan sınırlarda olmasına karşın (20-22 mmHg sınırdır) göz tansiyonu hastalığı olabilir. Çoğunlukla gençler­de olan bu koşul; o kişinin, o gözüne, o basıncın yüksek gelmesinden olur. Buna düşük-normal basınçlı glokom hastalığı denilmektedir. Beden tansiyonu genellik­le düşük olan, el ve ayakları genelde soğuk olan kişilerde bu durumda tedavi yi­ne aynıdır.
Sıcacık açısal göz, gizli açılı glokom nedir ve nasıl olur?
Bazı kişilerde yapı olarak göz sıvısının gözü terk edip denize ulaştığı delta kuytu ve sığ bir alandır (kuytu açılı göz). Günlük yaşamda göz basıncı bayağı iken, günün birinde uzun zaman karanlık bir ortamda otururken gözbebeği karanlıkta büyüdü­ğü için bu deltada bir akışkan yüklenmesi olur ve göz basıncı bir anda yükselir. İşte bir tek bu durumda göz tansiyonu favori ağrı, lakin dayanılmaz bir sancı yapar ve göz kan çanağı gibi olur. Bu gerçekte ivedi bir durumdur, zaten sızı kişiyi bir an önce doktora götürür (gizli açısal glokom krizi)
Ama glokom krizi, defalarca ani bir krizle başlamayabilir, ara sıra ak­şamları tartı duygusal veya basınç hissiyle de kendini kesin edebilir. Dikkatle yapıla­cak bir muayenede, açı bölgesine bakılması ile tanı konulabilir.
Ani glokom krizinden korunmak için ne gerçekleştirmek gerekir?
Gözünün yapısı bu duruma eğimli olan kişilerin (açısı sıcacık) karanlıkta oturmama­sı ve karanlıkta iş yapmaması gerekir. üstelik mümkünse çok heyecanlanmaması! Coşku gözbebeğini büyütür, fakat heyecan nasıl önlenir oysa?
* Gizli açısal bir göz yapısına sahip olduğu söylenen kişilerin karanlık-loş ışıktan kaçınması
* Düzenli denetim
* Beden tansiyonu kontrolü
Ne televizyon bakmak ne okumak ne de meslek yapmak tehlikeli değil. Ne yediğiniz ne içtiğiniz önemli değil (nasıl içtiğiniz manâlı) / Gerginlik, dermansızlık da etkin yok
Bebeklerde göz tansiyonu hastalığı nasıl tanı edilir? Tedavisi nedir?
Anestezi aşağıda göz tansiyonu ölçülerek ve aynalı makine ile göz içi yapılarına bakılarak tanı edilir. Çare sadece ameliyatladır.
Nedene tarafından damla veya ameliyat ile tedavi edilir
Olabilir. Bir Takım çocuklar tansiyon yüksekliği ile doğarlar. Büyük, hatta “aman ne hoş” denilen gözlerde sürekli sulanma oluyorsa; çocuk ışığa hiç bakamıyor, kesintisiz tedirgin ve ağlıyorsa göz tansiyonu yüksekliğin­den şüphelenilmelidir.