Naylon Dünya - Ünye Kent Gazetesi
13 Ocak 2020 Pazartesi Saat: 08:36
Dünyada kanser vakaları artmış durumda. Her ailede neredeyse en az bir kişinin kansere
yakalandığı hasta haberini her gün üzülerek alıyoruz. Ne kadar üzüntü verici!
Oysa 100 yıl öncesinde bu oranlar böyle miydi? Uygarlaştık mı? Ee o kadar uzay teknolojisinde bu normal!
Sizi bilmem ama ben sağlıklı olmayı tercih ederim.
Sizi de duyar gibiyim. Önce Sağlık değil mi? Burada önlem amacıyla atılması gereken ilk adım 100 yıl öncesine geri dönebilmektir.
ani 100 yıl öncesinin havasını soluyabilmek, 100 yıl öncesinin suyunu içebilmek, 100 yıl öncesi kadar doğal sebze ve meyve yetiştirmek ve tüketmek, 100 yıl öncesi kadar hareketli olmak, yürümek, arabayı kullanmamak, 100 yıl öncesi gibi sentetik malzeme ve naylon kullanmamak, vs.vs… Yine daha önceki ÜNYE'DE CİTTASLOW KRİTERLERİ UYGULANABİLİR Mİ? yazımda bu konulara bir parça değinmiştim. Dünya bunu sistemli olarak ve bir plan doğrultusunda başarmak istiyor. Ülkemizin de bu gelişmeye seyirci kalamayacağı açıktır. Tüm mesele bu çaba gösterilirken zaman kaybının minimumlarda olmasıdır.
Neden Sağlığımızı koruma anlamında, torunlarımızın geleceğini sağlıklı kılabilmek adına öncülük etmiyoruz?
Gelin buna ‘’ naylon poşet ‘’ denen insan zararlısını yok etme çalışmalarıyla başlayalım. Hem de Ünye’mizde. İkibinli yılların ilk dekadının ortalarında İlçe sağlık Grup Başkanlığı görevini sürdürürken bu konuda bir proje yapmıştım fakat çeşitli zorluklar nedeniyle hayata geçirememiştim. Ama şimdi insanlarımız daha bir farkında oldular ve bu sefer bunu Ünye olarak başarabiliriz diyorum.
Bu konuda mücadele edeceğimiz düşmanı önce bir tanıyalım: Her yıl tüm yeryüzünde, hem de insanoğlu tarafından trilyonlarca üretilen naylon poşetin doğaya karışımlarının 500 Yıl kadar sürmesi, zararlı etki süresini de aynı oranda artırmaktadır. Dünya Genelinde başlıca Amerika Birleşik Devletlerinin birçok bölgelerindeki yerel yönetimler, Tayvan, Kenya, Uganda, Hindistan ve Fransa Hükümetleri Poşet Kullanımına Yasak Getirdi. Bir çok Amerikan filmlerinde görmüşüzdür, adam Amerikan marketinde alışveriş yapmıştır ve marketten çıkarken ellerinde taşıdığı koca koca kağıttan imal edilmiş ambalaj kese kağıtları vardır. Çünkü Naylon Poşet zararlıdır!
Yine etrafımızda bolca bulunan Plastik ambalajlar, petrolün bir türevidir. Plastik ambalajların PET, HDPE, PVC, polystren köpük ve çözünebilen plastik gibi çeşitleri bulunur. Plastik, çok daha ucuza üretilebildiği için birçok sektörde ahşabın, camın hatta metal işçiliğinin yerini almıştır. En çok kullanılan plastik ambalaj çeşitlerinden olan: PET şişeler, PVC malzemeler ve Polietilen poşetlerin geri kazanılması da genellikle mümkün değildir. Bir süre sonra molekül yapıları bozularak yeniden kullanılamaz hale gelirler.
Plastiğin doğada yok olma süresi ise maalesef 1000 yıldır. Ham petrol, doğal gaz gibi yenilenemeyen kaynaklar bu kanserojen olan plastiklerin üretimi için giderek azaltılmakta, oluşan zararlı gazlar ciddi oranda hava, su ve çevre kirliliğine sebep olmaktadır. Çünkü Plastikler yandığında, çok tehlikeli bir madde olan ve sera etkisi yaratan dioksin gazı ortaya çıkmaktadır. Bazı plastikler, vinil klorid içerdiklerinden kanserojendir ve gıdalarla etkileşime geçerek vücudumuza sinsice sokulabilirler.
Hele bölgemizde zaman zaman kullanılan, özellikle atık maddeden üretilen siyah torbalar, poşetler ise insan sağlığını iyiden iyiye tehdit etmektedirler. Sağlıklı ambalaj malzemesi kullanan satıcıları hariç tutarsak, genellikle seyyar satıcı ve pazar esnafının kullandığı bu poşetler, maalesef, atık gibi maddelerin toplanarak tekrar işlenmesiyle üretilmekte ve bu atık maddelerin geri kazanımı (!) sonucu şeffaflaştırma da mümkün olmadığından, koyu tonlarda ve genellikle de siyah tonlarda renklendirilerek piyasaya sunulmaktadır.
Aslında Türk Gıda Kodeksi'ne göre, gıda maddelerinin hijyenik olmadan dönüştürülen koyu renkli torbalarda taşınması ve muhafaza edilmesi yasaklanmış durumdadır. Çünkü bu Siyah renkli naylon poşetlerin içinde barındırdığı mikroorganizmalar, bakteriler insan sağlığı açısından ciddi bir tehdit olmaktadır. Ancak şeffaf poşetlere göre daha ucuz olduğu için bazı esnaflar yasak da olsa bunları bilinçsizce tercih edebilmektedir.
Dikkat edin sadece siyah naylon poşet için bu kısıtlama var, oysa artık neredeyse vücudumuzun bir parçası olan genel anlamda renkleri açık da olsa, süslü de olsa, bembeyaz veya renkli de olsa NAYLON POŞET kullanımının yasaklanması için bir önlem hali hazırda alınmamıştır. Burada Tüketici derneklerine de büyük iş düşmekte, yerel yönetimlerin zabıta ekiplerine ve Halk Sağlığı ekiplerine büyük iş düşmektedir.Çünkü pazaryerlerini denetleyip,tüketiciyi kesekâğıdı kullanımına hatta ip file kullanımına yönlendirmesi, bu konuda eğitim seferberliğinde bulunmaları gerekmektedir. Hatırlar mısınız? 40 yıl önce ailelerimiz alışverişlerinde file ve kese kağıdı kullanırlardı. İşte bu günlerdeki sağlığımızı ciddi oranda o günlere de borçluyuz.
Bir yandan naylon poşet kullanımını yasaklarken, yerine daha sağlıklı bir alternatifi de koymak gerekir. Hatta önce sağlıklı alternatifi ortaya koyup teşvik yapılmalı, sonra sağlıksız olan naylon poşet yasaklanmalıdır. Bu konuda aklıma Her 2 yılda bir ilçemizin de kullanımına açılan Avrupa Birliği Proje Destekleme fonları geliyor.Bir proje yapılsa örneğin : ‘’ İçerideki malzemeyi göstermeyen kese kağıdı kılıflı ip file torbası ‘’ projesi. Yani Kese kağıdı file içine yerleştirilecek ve alışveriş sonucunda alınan gıdalar, sebzeler, meyveler bu file torbası ile taşınacaktır. Böylece 100 yıl olmasa da 50 yıl öncesinin gıda taşıma şekline dönmüş olacağız. Hatta bu proje yapılırsa, bu anlamda Avrupa Birliğinden de para desteği alınırsa birçok gencimiz bu proje süresince bu işte çalışır, para da kazanır ve eğer bu işte başarılı olurlarsa, çevre ilçe ve komşu illere de satış yapılarak ilçemize de bir gelir kapısı kazandırılmış olur. Her şeyden önemlisi de Sağlığımızı koruma anlamında da önemli bir adım da atmış oluruz.
Dünyadaki hava kirliliğinin yarısını temizleyebilen Ormanların yükünü biraz olsun hafifletebilmek için, üstelik sağlığımızı yeniden taptaze geri alabilmek için böyle projelere çok ama çok ihtiyacımız olacaktır.
Saygılarımla, Daha sağlıklı ve Mutlu günler dileğimle…
Anahtar Kelimeler : Naylon, Dünya