Paralel Evrenler Hakkında Merak Edilen Teoriler ve Kanıtlar
Yazar Metehan ÖKSÜZ 10 Mart 2020, 14:50 60k Görüntüleme
Paralel evrenler hakkında teoriler ve kanıtlar. Evrenimiz eşsiz mi? Bilim kurgudan bilimsel gerçeklere, bizim evrenimizin dışında da evrenlerin olduğunu öne süren bir kavram var. Bu hayatta yaptığınız tüm seçimlerin, aslında yapılmış olduğu bir alternatif evren… Kavramımız, “paralel evren” olarak da bilinen çoklu evren teorisinin astronomik yönüdür.
Bu fikir çizgi romanlarda, video oyunlarında, dizilerde ve filmlerde çok yaygındır. “Buffy the Vampire Slayer”dan “Star Trek”e, “Doctor Who”dan “Digemon”a kadar gelen serilerin tamamı, hikayelerini genişletmek için bu yöntemi kullanırlar.
Çoklu evrenin gerçekten var olduğuna inanmayı gerektiren, bazı kanıtlar bulunmaktadır. Tüm bu kanıtlara ulaşmak için ilk aşamada, evrenimizin nasıl oluştuğunu anlamamız gerekiyor…
Çoklu Evren İçin Savunma
Yaklaşık 13 milyar yıl önce, uzayda var olduğunu bildiğimiz her şey sonsuz bir tekillikten ibaretti… Daha sonra, Büyük Patlama teorisine göre, bilinmeyen bir tetikçi ortaya çıktı ve tüm bu etkenlerin, üç boyutlu uzayda genişleyip, şişmesine neden oldu.
İlk genişlemenin ardında ortaya çıkan güçlü enerjisi soğudukça, ışık da kendini belli etmeye başladı. Sonuç olarak, tüm bu küçük parçacıklar bileşerek, galaksiler, yıldızlar ve gezegenler olarak adlandırılan büyük madde parçaları haline geldi.
Bu teori sonrasında, akıllarda önemli bir soru canlanıyor…
Kainattaki Tek Evren Biz Miyiz?
Şu an ki teknolojimiz ile evrenimizi incelemekte sınırlıyız çünkü evren kıvrımlı ve biz dışarıyı göremediğimiz bir balık akvaryumunun içindeyiz. (Tabii dışarısı diye bir şey varsa.) Çoklu evrenin mümkün olabileceğinin söyleyen en az 5 tane teori vardır.
Paralel Evren Teorileri
Uzay-zamanın şeklini tam olarak bilmiyoruz. Önde gelen teorilerden birinde, dünyanın düz ve sonsuz olduğunu savunulur. Bu dışarıda bir yerlerde başka evrenlerin olmasına olasılık verir. Fakat bu durumu göz önünde bulundurursak, evrenlerin kendilerini tekrar etmeleri mümkündür. Bunun sebebi parçacıkların birçok şekilde meydana gelme özelliğidir. Birazdan bunun hakkında daha çok bilgi vereceğiz.
Çoklu evren için başka bir teori ise “sonsuz enflasyon”dur. Tufts Üniversitesi kozmolog Alexander Vilenkin’in araştırmasına dayanarak uzay-zamana bir bütün olarak değerlendirmemiz gerekir.
Büyük Patlamanın uzayın bazı yerlerini genişletmeyi bırakıp bizim evrenimizi genişlettiğini, ancak diğer evrenler genişlemeye devam edeceğini söyleyebiliriz.
Dolayısıyla evrenimizi bir balon olarak hayal edebilir ve uzayda asılı olduğunu söyleyebiliriz. Bu teoride ilginç olan şey, diğer evrenlerin bizimkilerden çok farklı fizik yasalarına sahip olmasıdır. Bunun sebebi, evrenlerin birbirine bağlı olmamalarıdır.
3. Bağ Evrenler
Birden fazla evren, “Bağ Evren” teorisinin bir parçası olarak kuantum mekaniği teorisini (atom altı parçacıkların nasıl davrandığı) izleyebilir. Olasılık yasalarına uyarsanız, kararlarınızdan birinden gelebilecek her sonuç için, her biri bir sonucun ortaya çıktığını gösteren bir dizi evren olacağını önerir.
Buna bağlı olarak, bir evrende aldığınız iş için Çin’e gittiğinizde, diğer evrende yolda olabilirsiniz. Paralel evrende Çin’e yolculuk yaparken, bir diğer evrende uçağınız farklı bir yere inmesi ve sizin burada kalmaya karar verme olasılığınız bulunmaktadır. Bu durumda, biri diğerinin oluşmasında rol alan iki ayrı evren olmuş oldu.
4. Matematiksel Evrenler
Paralel evren oluşumunu anlamak için, başka bir olası yol da matematiksel yapının, hangi evrende bulunduğunuza bağlı olarak değişebileceğini açıklayan matematiksel evreni araştırmaktır.
Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nün teori önericisi Max Tegmark, 2012 makalesinden alıntılandığı gibi,
“Matematiksel bir yapı, insan bagajından tamamen bağımsız bir şekilde tanımlayabileceğiniz bir şeydir.” Dedi.
“Gerçekten de orada, insan olmasa bile var olmaya devam edecek, bağımsız olarak var olabilecek bir evrenin olabileceğine inanıyorum.”
5. Paralel Evrenler
Uzay-zamanın düz olduğu fikrine geri dönersek, birden fazla evrendeki olası parçacık konfigürasyonlarının sayısı, kesin olmak gerekirse, 10 ^ 10 ^ 122 farklı olasılıkla sınırlı olacaktır. Bu nedenle, sonsuz sayıda kozmik parça ile, içindeki parçacık düzenlemeleri tekrar etmelidir. (Sonsuz defalarca…) Bu, sonsuz sayıda “paralel evren” olduğu anlamına gelmektedir.
Bizim evrenimizle bire bir aynı kozmik evrenler (tam olarak sizin gibi birini içerir) ve sadece bir parçacığın konumuna göre farklılık gösteren evrenler, iki parçacığın konumuna göre farklılık gösteren evrenler vb. bizimkinden tamamen farklı evrenlere kadar gidebilir.
Ünlü fizikçi Stephen Hawking ‘in ölümünden önceki son makalesi de çoklu evreni ele aldı. Makale, Hawking’in ölümünden sadece birkaç ay sonra Mayıs 2018’de yayınlandı.
Teori hakkında, Cambridge Üniversitesi’ne The Washington Post’ta yayınlanan bir röportajda,
“Biz tek ve benzersiz bir evrene bağlı değiliz. Ancak bulgularımız çoklu evreni çok daha küçük olası evrenlere önemli ölçüde azalttığını ima etti.”
Paralel Evrene Karşı Argümanlar
Paralel evren teorileri onların sonsuz Dünya’nın bizimkilerden biraz farklı olduğunu öne sürüyor. (resim kredisi: Victor Habbick / Shutterstock)
Ancak herkes paralel evren teorisine katılmıyor. Astrofizikçi Ethan Siegal’in 2015 tarihli Medium makalesinde, uzay zamanının teoride sonsuza kadar devam edebileceğini kabul etti, ancak bu fikirle ilgili bazı sınırlamalar olduğunu söyledi. Temel sorun, evrenin 14 milyar yaşın biraz altında olmasıdır. Yani evrenimizin yaşı belli ki sonsuz değil, sınırlı bir miktardır.
Bu, parçacıkların kendilerini yeniden düzenleme olasılıklarını sınırlandıracak ve ne yazık ki alternatif benliğinizin Çin’i görmek için o uçakta bulunma şansını elde etmesini daha az mümkün kılacaktı. Ayrıca, evrenin başlangıcındaki genişleme katlanarak gerçekleşti, çünkü uzayın kendi doğasında var olan çok fazla enerjisi vardı.
Ancak zamanla, genişlemenin açık bir şekilde yavaşladığı, Büyük Patlama‘da yaratılan maddenin parçacıklarının genişlemeye devam etmediğine dikkat çekti. Sonuçları arasında, bu, çoklu evrenlerin farklı genişleme oranlarına ve genişleme için farklı sürelere (daha uzun veya daha kısa) sahip olacağı anlamına gelir. Bu, bizimkine benzer evrenlerin olasılıklarını azaltır.
Siegal, “Temel sabitler, parçacıklar ve etkileşimler için sınırsız sayıda olası değer olabileceği sorunları bir kenara bırakırsak hatta birçok dünya yorumunun fiziksel gerçekliğimizi gerçekten tanımlayıp tanımlamaması gibi yorumlama meselelerini bir kenara koysak bile işin gerçeği, olası sonuçların sayısının çok hızlı bir şekilde artmasıdır. Sadece üstel olarak çok daha hızlıdır. Genişleme gerçekten sonsuz bir süre boyunca gerçekleşmedikçe, buna benzer paralel evrenler yoktur. ” dedi.
Siegal, bu diğer evren eksikliğini bir sınırlama olarak görmek yerine, bunun benzersiz olmayı kutlamanın ne kadar önemli olduğunu gösteren felsefesini benimser.
Sizi pişmanlık içinde bırakmayan, sizin için işe yarayan seçimler yapmanızı önerir. Çünkü hayallerinizdeki seçimlerin oynadığı başka gerçeklikler yoktur; bu nedenle, bu seçimleri gerçekleştirebilecek tek kişi sizsiniz.
Bilim Kurguda Paralel Evrenler
İşte bazı paralel evren kullanan bilim kurgular. (Aşağıda tam bir liste bulunmamakta, sadece en fazla dikkat çekenler yer almaktadır.)
Marvel ve DC çizgi romanlarında çoklu evrenin parçaları olan paralel evrenlerinde hikayelerini işlerler.
“Digimon”, “Dragon Ball” ve “Sonic The Hedgehog” animelerinde, karakterlerin paralel evrenler de farklı versiyonları vardır.
Paralel evrenlere oyunlarda da karşılaşmak mümkündür. “Dungeons & Dragons,” “BioShock Infinite,” the “Final Fantasy” franchise, “Half-Life,” “League of Legends,” “Mortal Kombat” and “The Legend of Zelda.” serileri bunlara örnektir.
“Flatland: A Romance of Many Dimensions” (1884), Edwin A. Abbott tarafından, daireler, üçgenler ve kareler gibi canlı geometrik figürleri içeren iki boyutlu bir dünya hakkında bir hikaye. Roman ayrıca Lineland, Spaceland ve Pointland gibi diğer evrenleri de içeriyor. Bu kitap 2007’de uzun metrajlı bir filme uyarlanmıştır.
Bir H.G. Wells romanı olan “Men Like Gods” (1923), bir “Paratime” makinesi içeriyordu ve çoklu evreni keşfetti.
Bir C.S. Lewis kitap serisi olan “Narnia Günlükleri” (1950-56), dünyamız ve hayvanların konuştuğu Narnia dünyası arasında yolculuk eden birkaç çocuğu anlatır. Bu kitapların bazıları, 2000’li yılların başlarında uzun metrajlı filmler olarak yayınlanmıştır.
Bir “Star Trek” bölümünde, karakterlerin daha acımasız ve savaşçı olduğu bir “Ayna Evren” vardı. Konsept hemen hemen her “Star Trek” serisinde tekrarlandı. 2009 yılında, “Star Trek” evreni, 1960’ların orijinal dizisindeki karakterleri alternatif bir evrene yerleştiren bir filmde yeniden başlatıldı. Filmde Chris Pine ve Zachary Quinto rol aldı ve bir dizi başka “Star Trek” filmi çekildi.
1982’de başlayan bir Stephen King dizisi olan “Karanlık Kule” adlı eserde, gezginler portallardan farklı kulelerdeki farklı seviyelere geçmektedir. (Başka bir deyişle paralel Dünyalar). Serinin bir kısmı 2017’de uzun metrajlı bir filme uyarlandı.
“Geleceğe Dönüş” film dizisi (1985’te başladı), 1885, 1955 ve 2015 ziyaretleri de dahil olmak üzere McFly ailesinin maceralarını takip ediyor. Özellikle ikinci film, bir karakter onu zengin olmak için kullandığında alternatif bir gerçekliğin dezavantajlarını gösteriyor. Dizide Michael J. Fox rol aldı.
Philip Pullman’ın “Karanlık Malzemeleri” dizisinde çocuklar birden fazla dünya arasında yolculuk ediyorlar. İlk kitap “Altın Pusula” 2007 yılında bir filme uyarlandı.
“Kayar Kapılar” (1998), ana karakterin trene yetişip yetişemeyeceğine bağlı olarak iki paralel evren gösteren bir filmdir. Gwyneth Paltrow ve John Hannah rol aldı.
“Run Lola Run” (1998) Franka Potente’nin oynadığı bir film. Bir kadın, erkek arkadaşının hayatını kurtarmak için sadece 20 dakikada 100.000 Alman markı kazanmaya çalışıyor. Film birçok alternatif dünyaları gösteriyor.
Michael Crichton tarafından yazılan “Timeline” (1999), Orta Çağ’a kadar uzanan tarihçileri takip ediyor. (Kitap çoğunlukla bir zaman yolculuğunu ele alsa da çoklu evrede de kullanılır.) 2003 yılında kitaba dayanan bir film yayınlandı.
“Donnie Darko” (2001) bir lise öğrencisinin kendini görüntülerle karşı karşıya bulduğu ve anlamlarını anlamaya çalıştığı bir filmdir. Jake Gyllenhaal rol aldı.
Terry Pratchett ve Stephen Baxter’in “The Long Earth” kitap serisi, Dünya ile neredeyse aynı olabilecek paralel evrenleri tartışıyor.
“Stranger Things” (2016’dan günümüze), küçük bir kasabada küçük bir çocuğun ortadan kayboluşunun araştırılmasıyla başlayan bir bilim kurgu-korku televizyon dizisidir. Dizi Upside Down adı verilen alternatif bir boyutun, yani paralel evrenin tartışmasını içerir.
Yüksek Tansiyon Nedir, Belirtileri ve Etkileri Nelerdir?