İdeal Tipografinin Matematiksel Karşılığı ve Altın Oran İlişkisi - Barış Mancar
Görsel: Diomari Madulara
Tipografi dediğimiz kavramın, sadece web dünyasında geçerli olmadığını da öncesinden belirtmek gerekiyor. Zira içinde yazı barındıran kitap, dergi, gazete gibi birçok alanda tipografi vardır. Tipografi sayesinde bu mecralarda kullanılan metinler; font tipi, font boyutu, satır aralığı, satır genişliği gibi birçok metrik ile uyumlu halde hazırlanır. Peki bu metriklerin ideal bir ölçüleri var mıdır?
Bu durumu da kısaca şöyle açıklayabiliriz; Satır genişliği arttıkça, metnin okunması daha çok zorlaşıyor. Çünkü okuyucunun, gözünü geniş paragraflar arasında gezdirirken satır atlama ihtimali de artıyor.
2004 yılında yapılan bir araştırma da bu durumu kanıtlıyor. İngiltere’deki devlet üniversitesi University of Reading (Mary C. Dyson) tarafından yapılan bir araştırmaya göre, satırların uzun olması kişilerin ilgili paragrafı okurken satır atlamasına sebebiyet veriyor.
Ölçülerin arasında matematiksel bir ilişki ararken; danışmamız gereken tek bir sabit oran bulunuyor. Bu da, doğanın birçok alanında rastlanan, birçok sanatçının eserlerinde bir ölçü sabiti olarak kullandığı ve mükemmelliğin sembolü olarak tanımlanan Altın Oran‘dır. (Ayrıca bkz: Fibonacci dizisi)
Bitkilerde, hayvanlarda, uzayda ve hatta insan DNA’sında dahi rastlanan bu eşsiz oran (1.6xxx), yıllar boyunca birçok kişinin ele aldığı ve üzerinde araştırmalar yaptığı bir konu. Her bir alanda uygulanabilen bu altın oranı, tipografiye uyarlamak da mümkün. Peki nasıl?
Ancak burda bir problem daha karşımıza çıkıyor. Bu da, web tarayıcılarının bu formüllerde alınan sonuçlara karşı matematiksel duyarlılık göstermemesi.
Web tipografisi üzerinde ince bir ayar yaparak altın orana uyarlayabilmek için bir örneğe göz atalım:
Ancak bu sonuçları web sitemizin CSS kodlarına uyguladığımızda webin sadece tamsayıları çözümlemesinden dolayı birçok hata ile karşılaşmamız mümkün. Burada görünen en iyi çözüm, 25.88854px boyutundaki satır yüksekliğini 26px’e yuvarlamak. Ancak bu sefer de formülün bize verdiği optimal değerin dışına çıkmış oluyoruz.
Satır yüksekliğini 26px’e yuvarlama işlemi, aynı zamanda satır genişliğinin de 670.21670px’den daha büyük olmasını gerektiriyor.
Eğer tüm bu karmaşık formüller ile boğuşmak istemiyorsanız, bunun için geliştirilen bir hesaplama aracını kullanabilirsiniz . Chris Pearson tarafından geliştirilen “Golden Ratio Typography Calculator” isimli araç sayesinde, tüm bu formüllere gerek kalmadan sadece font tipi ve ölçü bilgilerini girerek en ideal font boyutu, satır yüksekliği ve satır genişliğini elde edebilirsiniz.
Satır yüksekliğine göre en iyi tipografi,
Satır yüksekliğine göre en iyi ikinci tipografi,
Font boyutuna göre optimal tipografi.
Birçok farklı optimal değerler sunan hesaplama aracına buraya tıklayarak ulaşabilir, burada bulduğunuz en ideal tipografi boyutlarını çalışmalarınızda uygulayabilirsiniz.
Faydalanılan Kaynaklar: University of Reading (Mary Dyson), GRT Calculator, Pearsonified (Chris Pearson)
Önceki İçerikFacebook Psikolojisi: Neden Beğeniyor, Yorum Yapıyor, Paylaşıyoruz?
Sonraki İçerikAt Kenara Dursun: Ücretsiz Stok Fotoğraf Kaynakları