Olary diri görkeziň kampaniıasy dowam edıär Sepleriň elıeterliligi
Türkmenistanyň öňki daşary işler ministri Boris Şyhmyradow
Türkmenistanda 2002-nji ıylyň noıabr aıynda öňki prezident Saparmyrat Nyıazowyň janyna kast etmäge, hamana, boldy diıilıän synanyşyk bilen bagly aıyplanyp tussag edilen adamlaryň ykbaly barada daşary ıurtlarda alnyp barylıan kampaniıa ABŞ-nyň Helsinki komissiıasyna baryp ıetdi.
ABŞ-nyň Helsinki komissiıasy bu meselede 20-nji fewralda diňlenişik geçirmegi planlaşdyrıar. Agzalıan komissiıa tarapyndan ıaıradylan beıanatda aıdylyşyna görä, bu diňlenişikde hukuk goraıjy Human Rights Watch guramasynyň İewropa we Merkezi Aziıa boıunça bölüminiň başlygynyň orunbasary Reıçel Denber we ”Crude accountability” guramasynyň direktory Kate Watters dagylar çykyş ederler.
2002-nji ıylyň noıabrynda boldy diıilıän şol synanyşyk bilen bagly tussag edilen ıüzlerçe adamlar tutulanda we sud edilende, hukuk taıdan düıpli kemçilikleriň göıberilendigi hakda ıeterlik deliller bar diılip, bu ugurdan ıaňy-ıakynda köpçülige ıetirilen beıanatda aıdylıar.
Türkmenistanda režimiň çalşandygyna we aradan ençeme ıylyň geçendigine garamazdan, şol tussaglaryň saglyk ıagdaıy hemem olaryň ençemesiniň ykbaly hakda takyklygyň ıokdugy hem beıanatda bellenilıär.
Maglumat almak hukugy
ABŞ-nyň Helsinki komissiıasy tarapyndan 12-nji fewralda çap edilen beıanatda ykbaly näbelli bolup galıan şol adamlaryň maşgala agzalarynyň olar hakda maglumat almaga hukugynyň bardygy bellenilip, agzalıan komissiıada geçiriljek bu diňlenişikde bu meselä ıene bir gezek ünsüň çekiljekdigi nygtalıar.
Beıanatda Türkmenistanyň dünıäniň iň repressiw ıurtlaryndan biridigi, ıurtda söz, adamlaryň döwletden garaşsyz guramalary döretmek we ıygnanyşmak hukuklarynyň we mümkinçilikleriniň asla ıokdugy mälim edilıär.
“Aıratyn alada döredıän ıurtlaryň”
ABŞ-nyň Din azatlyklary boıunça halkara komissiıasynyň 2013-nji ıylda Türkmenistany “aıratyn alada döredıän ıurtlaryň” hataryna goşmagy Döwlet departamentine teklip edendigi hakda hem beıanatda maglumat ıerleşdirlipdir.
ABŞ-nyň Helsinki komissiıasynyň bu dokumentinde Türkmen hökümetiniň öz pikirini aç-açan beıan eden adamlardan ar almak üçin olary türmä basmak taktikasyny ulanıandygy aıdylıar.
Şeıle-de türkmen türmeleriniň tussaglary gynamak, olara jebir-sütem etmek ıaly ıaramaz abraıa eıedigi, olarda içki şertleriň gaty agyrdygy we dürli keselleriň giň ıaırandygy nygtalyp, Aşgabadyň daşary ıurt ekspertlerine türkmen türmelerine baryp görmäge rugsat bermeıändigi hem bellenilip geçilıär.
Jogapsyz galıan soraglar
25-nji noıabr: Tragediıanyň dowamy Maglumat näme üçin zerur?