iyonya okulu - ekşi sözlük
felsefenin ilk okulu...
felsefe tarihinin ilk okul ya da düşünce geleneğini oluşturan iyonyalı filozoflar, thales, anaksimandros ve anaksimenes olarak sıralanır. iyonya okulu, felsefenin ilk okulu olarak ortaya çıkarken, batı anadolu kıyılarındaki iyonya da, yunan felsefesinin ilk merkezi olarak seçkinleşir.
thales, anaksimandros ve anaksimenes, her şeyden önce, mitopoetik düşünceden kopuşu ve felsefi düşünüşe geçişi simgeler. ikinci olarak, bu filozoflar, herhangi bir çıkar, pratik amaç gözeterek değil de, salt bilmek ya da anlamak için felsefe yapmışlardır. öte yandan, thales, anaksimandros ve anaksimenes, her ne kadar felsefede onların yaşadıkları çağda madde ile ruh arasında bir ayırım yapılmamış olsa da, felsefe tarihinin ilk materyalistleri olarak bilinirler.
nitekim, nedensel bir varlık anlayışı ortaya koyan ve varlığa ilişkin doğru bir açıklamanın maddi, fail, formel ve ereksel neden olmak üzere, dört ayrı nedeni ortaya koyması gerektiğini belirten aristoteles'e göre, iyonyalılar yalnızca maddi neden üzerinde yoğunlaşmışlar ve varolan her şeyin kendisinden türediği arkhe ya da maddi nedeni belirledikleri zaman, varlığı açıklayacaklarını düşünmüşlerdir. onlar, bundan dolayı aynı zamanda monist filozoflar olarak sınıflanırlar.
bu filozofların monist olarak sınıflanmalarının nedeni, şu halde, öncelikle maddeyi evrendeki tek gerçeklik olarak görmeleri, dış dünyayı meydana getiren çokluğun gerisinde bir birlik aramaları ve madde söz konusu olduğunda da, daha sonraki plüralistler gibi, varlığın temeline birçok arkhe ya da maddi neden değil de, tek bir madde yerleştirmeleridir.
iyonyalı filozoflar, maddi neden dışında bir neden, fail neden düşünmedikleri ve özellikle de maddeye hareket verecek, onu harekete geçirecek bir dış güç tasarlamadıkları için, arkhe olarak, kendi kendisini harekete geçirecek, kendi hareketini yine kendisinin açıklayacağı bir ilk madde aramışlardır. bundan dolayı, onlar aynı zamanda hilozoistler diye bilinirler.
iyonyalı filozoflarda ortak olarak sergilendiğini gördüğümüz başka bir ortak nokta da, onların "hiçten hiçbir şey çıkmayacağı" (nihil ex nihilofit) ve dolayısıyla madde ya da dünyanın ezeli olduğu inancıdır. aynı zamanda tüm yunanlı filozoflar tarafından paylaşılan bu inancın bir gereği olarak, hiçten yaradılış, veya maddi dünyanın zaman içinde bir başlangıcı olduğu düşüncesi, onların akıllarının ucundan dahi geçmemiştir.
26.12.2002 12:09 uzum
antikçağ yunan felsefesinin özdekçi felsefe okulu.
07.03.2012 03:13 ~ 03:14 su elita
m.ö. 6. ve 5. yüzyıllarda thales, anaksimandros, anaksimenes, herakleitos, anaksagoras, diyojen, arkhelaos ve hipponaks gibi eski yunan filozoflarının oluşturduğu okul. olguları maddeyle ya da fiziksel güçlerle açıklamaya çalışmışlardır.
(bkz: elea okulu/@gha)
12.10.2019 16:26 gha