Gyzyl etiň düzümini, bölümlerini we täzeligini tanamak. | Öwrenmeli
Sep 25, 2019 | 11 |
Adamyň her günki iımitlenıän önümleriniň biri hem etdir.Et bize energiıa çeşmesi bolup hyzmat edıär.Bu gezekki makalamyzda size gyzyl et barada käbir zatlary öwretmekçi.
Gyzyl etiň düzümi: esasan suw,protein ( belok) we ıagdan ybaratdyr.Bulardan başga hem dürli witaminleri, minerallary saklaıar.
Suw:Gyzyl etleriň esasy düzüminiň biri suwdur.Suw etde 75% tutıar.Suwuň mukdary etiň bişme wagtynda üıtgäp bilıär.Bişme wagtynda uly mukdarda suwuň ıitgisi bolanda et gurar we agyrlygy uly mukdarda azalar.
Protein (belok):Gyzyl etleriň düzüminiň 20% protein tutıar.Eti gyzdyryp başlanymyzda öňküsinden gatylaşıar.Munuň sebäbi proteinleriň gatamagy bilen düşündirilıär.Etdäki proteinler dürli görnüşde bolıarlar.Olaryň iň esasylary: aktin-miıozin, miıogen, albumin we mioglubindir.
İag:Esasan etiň düzüminiň 5% ıagdan ybarat.(Köp semredilen mallarda 30% çenli ıetip bilıär).İaglar esasan etiň içinde damar görnüşinde (muňa marbling diıilıär) saklanıar.Aşa semredilen mallarda etiň daşyny saraıar.Soňky wagtlar saglyk meselesinde ıagsyz etler maslahat berilse hem, etiň belli bir derejede ıagly bolmasy et bişıärkä guramamagy üçin, etin ıumşak bişmegi üçin we ete gowy tagam berıänligi üçin zerur bolup durıar.
Witaminler we minerallar:A,K,B,tiamin (B1), riboflawin (B2), niasin(B3), B6, B12 witaminleri we demir fosfor ıaly minerallary saklaıar.
Karbongidratlar:Etde bu maddalar örän az bolıar.Etler gury otda ıakylyp bişirilende (roast, saute, gril) karbongidratlar örän gowy tagam berıär.
Haıwan kesilenden gysga wagt soňra bedende himiki üıtgeşmeler sebäpli, etde hereket döreıär.Käbir adamlar muňa haıwanda integem jan bar diıip düşünıär, ıöne bu beıle däl.Bu herekete Rigor Mortis diıilıär.Hereket uzak gitse 3 gün dowam edıär we şondan soň et ıumşap başlaıar.
Etleriň bedendäki ıerleşıän ıerine görä klassifikasiıasy
Bedeniň iň köp hereket edıän böleklerindäki etler bilen az hereket edıän bölekleriniň etleriniň tapawudy bardyr.Hereket-myşsalary berkidıär. Hereketli ıeriň etiniň beılekilere görä tagamy hem başgaça bolıar.Mysal üçin: but. Buduň hereket edip işleıän wagtynda etler ulalıar, gataıar we dykyzlanıar.Şonuň üçiň köp adamyň et almakda islegli ıeri malyň budy hasaplanıar.Butdan başgada arkada oňurga gyrasy iň gowy et böleginiň saklanıan ıeridir.Bu bölek esasan steık bişirmek üçin peıdalanylıar.
Gyzyl etleriň täzeligi nähili tanalar?
Täze et açyk gyzyl reňkde bolmalydyr.
Täze ete barmak bilen basanymyzda etiň ıüzünde çukurjyk emele gelmeli.
Täze etde ys bolmaıar we ıüzünde typançak suwugrak madda bolmaıar.
Etiň durşy gatyja bolmaly akyp duran bolmaly däl.
Buzdan çözülende ıüzünde buzuň ıanygy bolmaly däl.
Gyzyl etleriň saklanyş şertleri
Etiň dogry şertlerde saklanmasy-täze et 0-2 C0, doňdurylan et -18 C0 saklanmaly.
Doňdurylan etler satyn alnanynda ıüzünde reňk üıtgewsizligi , etiň çözülmegi we ıumşak bolmagy gerek.
Paketli,ıörite gaplanıan et bölekleriniň ıüzünde öndürilen senesi görkezilmelidir.Paket ıyrtyk , ıagny deformasiıa sezewar bolmaly däl.
Steık ıaly uly kesilen etler sowadyjyda 0-2 C0-da 1-2 gün, doňduryjyda -18 C0-da 6-12 aıa çenli saklanyp bilner.
Üwelen et (farş) ıaly bölekler sowadyjyda 0-2 C0-da 1-2 gün, -18 C0– da 2-3 aı saklanyp bilner.
Etiň doňuny çözmek esasan günüň ıylylygyna çözülse gowy bolıar.Bu etiň tagamynyň ıitgisini azaldıar.İöne uly möçberdäki etleri çözmek kyn düşıär.Munyň üçin eti 4 C0-dan ıokary bolmadyk temperaturada çözmek maslahat berilıär.Bu şertde etiň hakyky tagamy saklanyp galıar.
Jemi 6,603 gezek okaldy, Şu gün 2 gezek okaldy
GeçenkiDiş agyrysy üçin ulanyp boljak tebigy bejergi usullary haısylar?
IndikiHakyky altyny nähili tanamaly?
Jennet	on September 29, 2019 at 12:46
Dogry. yone farsh bolansong et namesini yitiryar?
Adym yok	on September 30, 2019 at 10:43
Nadip instigramdan wideo almaly
Adym yok	on September 30, 2019 at 10:46
Salam nädip instgramdan widony skaçat edip almaly kyn bolmasa öwrediň garaşyan
Begenç Mälikgulyıew	on October 2, 2019 at 16:07
Adym ıok	on October 5, 2019 at 09:14
Instgram däl! INSTAGRAM! Haçan öwrenerkalar dogry ıazmany biziň türkmenlerimiz?
Myhman	on October 6, 2019 at 12:45
Cr.Ronaldo	on October 14, 2019 at 16:37
Betow	on October 21, 2019 at 04:35
Shema	on October 29, 2019 at 06:54
aždar..	on April 1, 2020 at 19:47
goy alkyşlar sizi, daglar deyin makam etsin..
okamdan son, hic zat bilmeyandigimi bilim..