Büşra ÇİNKAYA - ELEKTRONİK İMZA HAKKINDA NE BİLİYORUZ?
Günümüz çağında teknoloji hızla ilerliyor. Gelişen teknoloji ve internet sayesinde artık birçok işimizi zaman kaybetmeden halledebiliyoruz. Özellikle koronavirüs sürecinde aylardır evlerde kendimizi izole ettiğimiz bu dönemde alışveriş, fatura işlemleri vb. birçok ihtiyaçlarımızı internet sayesinde kısa sürede halledebildik.
Evde kaldığımız bu süreçte internet ve sosyal medya kullanımı bir hayli arttı ve ilerleyen dönemlerde daha da artacağını tahmin etmek güç değil. Sosyal medya ve internet kullanımı üzerinde durulması gereken ayrı bir konu diye düşünüyorum.
Bu hafta yazımın başlığından da anlaşıldığı gibi ‘‘elektronik imza’’ hakkında araştırma yapmak ve yazmak istedim. Son yıllarda kamu kurumlarının ve birçok özel şirket elektronik imza kullanmaya başladı. Peki nedir bu elektronik imza? Elektronik imza, elektronik ortamda gerçekleşen dilekçe ve yazışmalarda ıslak imza yerine kullanılan bir uygulama.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun (BTK) web sitesinde yer alan bilgiye göre elektronik imza;
‘‘ 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’nda yer alan şekliyle Elektronik imza; başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veriyi tanımlar. Elektronik imza; bir bilginin üçüncü tarafların erişimine kapalı bir ortamda, bütünlüğü bozulmadan (bilgiyi ileten tarafın oluşturduğu orijinal haliyle) ve tarafların kimlikleri doğrulanarak iletildiğini elektronik veya benzeri araçlarla garanti eden harf, karakter veya sembollerden oluşur.’’
5070 sayılı kanuna göre Elektronik İmza ıslak imza ile eş değer olarak kabul edilmiştir. E-imza işlemlerin daha hızlı ve kolay bir şekilde yapılmasına imkan sağlamaktadır. Çalışma şekli ise bilgisayara USB olarak bağlanır, flash disk şeklindedir. Buna akıllı kart veya token denilmektedir. Token içerisinde kişiye özgü bilgilerin bulunduğu şifrelenmiş bir sertifika bulunmaktadır.
Elektronik imzanın özellikleri veri bütünlüğü, kimlik doğrulama ve inkar edilemezlik şeklinde üç temel özelliği sağlamaktadır. Ayrıca elektronik imzanın atılabilmesi için kişiye ait bir de Nitelikli Elektronik Sertifika’nın (NES) olması gerekir. Atılan imzanın doğruluğunun teyit edilebilmesi için elektronik sertifikalar gereklidir. Bu sertifikalar Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından yetkilendirilmiş elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarından alınmaktadır.
Elektronik imzanın uygulama alanları; kamu kurum ve kuruluşları, bankalar, sigorta şirketleri, büyük şirketler, üniversiteler gibi uygulama alanlarına sahiptir. Kamusal alanda; kurumlararası iletişim, sağlık, sosyal güvenlik uygulamaları, vergi ödemeleri gibi işlemlerde kullanılır. Ticari alanda; İnternet bankacılığı, sigortacılık işlemleri, e-sözleşmeler vb. işlemlerde kullanılır.
Ayrıca araştırmalara göre 2019 sonu itibarıyla elektronik ve mobil imza sertifika sayısının, 4,5 milyonu aştığı söyleniyor. Kurumlara ve şirketlere kolaylık sağlayan elektronik imzanın gün geçtikçe uygulama alanları daha da artacaktır diye düşünüyorum.
Elektronik imza hakkında daha ayrıntılı bilgi edinmek isterseniz, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun (BTK) (https://www.btk.gov.tr/) web adresinde bu konu hakkında bütün sorularınıza cevap bulabilirsiniz.
Bir sonraki yazımda görüşmek üzere sevgili okurlar...
Yazarın diğer yazıları 21.5.2020 -GENÇ NÜFUS MUTLU MU? 14.5.2020 -TÜRKİYE’NİN ‘‘SAĞLIKLI TURİZM SERTİFİKASYON PROGRAMI’’ 7.5.2020 -RAMAZAN AYININ OLMAZSA OLMAZI 'HURMA' 30.4.2020 -SIRADAKİ SANAL TURUMUZ: EFES MÜZESİ 23.4.2020 -SANAL GÖBEKLİTEPE GEZİSİ 16.4.2020 -HERKESİN BİR HOBİSİ OLMALI 9.4.2020 -SOSYAL İZOLASYON 19.3.2020 -KORONAYA KARŞI KOLONYA 5.3.2020 -8 MART DÜNYA KADINLAR GÜNÜ 27.2.2020 -TÜKETİM KÜLTÜRÜ İNSANLARI 20.2.2020 -ÇİKOLATANIN KEŞFİ 13.2.2020 -AKILLI ŞEHİR: THE WOVEN CİTY 6.2.2020 -MASALSI ŞEHİR BRUGGE 30.1.2020 -ENDÜLÜSÜN KALBİ: SEVİLLA 23.1.2020 -‘‘CAM ADASI’’ MURANO 16.1.2020 -AVUSTRALYA YANGINI VE DEVE KATLİAMI 9.1.2020 -BEZDEN BEBEKLER