Google'dan fetva bakmak caiz mi
İnsanımız fetvasını internetten soruyor. Cevaplarla amel ediyor mu etmiyor mu, yoksa işine gelen fetvayı bulana kadar aramaya mı devam ediyor?!
27 Ocak 2011 Perşembe 09:34
Adsl paketlerinin getirdiği sınırsız internet kolaylığı, hocaların yolunu gözleme, kitapları uzun uzun karıştırma, işin ehli bir âlime fetva sorma alışkanlığımızı bitme noktasına getirdi. Fetva sorma adetimizi değiştiren intenette ‘ehveni şer’ usulü ile fetva ararken nasıl bir yol izlenmeli?
Google, şakayla karışık hayatımıza yerleşen bir motor. Lâikinden muhafazakarına, dindarından, namaz kılmayanına hemen her kesimin dinle ilgili soracağı sorular mutlaka var. Yılda iki defa bayram namazları dışında dinle bir ilgisinin olduğunu zannetmediğimiz kimselerin bile hiç olmazsa gusül ile ilgili, dindar kimselerin ise hayatın her alanına ilişkin aklına takılanları var. O hâlde sorularımıza doğru cevapları hangi kaynaklarda bulabiliriz?
İlk kaynağımız: mezhep imamları ve müctehidler
İlk cevabımız elbette hazıra konmak yerine okumak ve araştırmak. Yani kitaplar. Büyük âlimlerimizin ölümsüz eserleri var. Fıkhul Ekber var, İhyaulumuddin var, El-İhtiyar var, Fetevayı Hindiye var, Mecelle var ve daha bir çok kıymetli eser. Eski eserler günümüzdeki eserlerin çoğundan daha değerli ne yazık ki.
Günümüzdeki tüm eserlerden kıymetli diyecek kadar keramet eskideydi yaklaşımında değiliz elbet ve duamız gayretimiz günümüzde de büyük eserler verebilen ilim ehlinin olabilmesi. Biz olamıyorsak başka büyüklerimiz böyle olabilsin. Malumdur ki, zaman geçip teknoloji ilerledikçe misyonlu ve kaliteli âlimlerimizin sayısı, zemini azalıyor. Bir İmam-ı Rabbani, İmam-ı Azam, İmam Gazali (bu alimlerin sayısı binlere kadar uzayabilir. Yakın dönemlerimizde İbn-i Abidin’e, İmam Kevseri’ye kadar gelebilir) günümüzde hasret kaldığımız âlimlerden. Ancak bu kimselerin eserlerini okumak da günümüzde yiğitlik ister. Dile bir miktar hakimiyet ve ıstılaha aşina olmak gerekir. Hiç olmazsa eskiden katır adına verilen fetvaları kişi bugün arabaya uyarlayabilmelidir. -Bu cümlemi GYY'miz modernistlik olarak vay gelenekçi, sen de modernistleşmişsin derse(!)-
Ya hiçbir aşinalığı olmayanlar?
Yukarıda ismi geçen zâtlar gibi, o kaynaklardan beslenmiş, sözlerine itimat edebileceğimiz âlimler varlığını hâla sürdürmekte. Eski ve kıymetli eserleri okuyup, günümüz meselelerine fetva çıkaramayacak olanlar, bu asırda yaşamış ve yaşayan âlimlerin kitaplarına başvurmalı ikinci yol olarak. Ancak buradaki en mühim konu alimin güvenirliği. Âlim ismi alırken dahi bir bilene sormak önemli. Zira son asrın ve ahir zamanın getirdiği en büyük tehlike hadis-i şerifte belirtilen bu tehlikedir:
Sizin için deccal’den daha çok deccal olmayanlardan korkarım.
Saptırıcı imamlardır. (Hadis-i Şerif - Ahmed Bin Hanbel)
Öyleyse saptırıcı önderler mühim bir tehlike, sinsi bir tuzak. Bu tehlike karşısında en büyük ölçümüz yine Kuran ve Sünnet olursa her türlü yoldan çıkıştan uzak durabiliriz inşallah. Tabii bu sefer de nefsimizin tuzağına düşmezsek.
Fetva verme ehliyetine kim nasıl sahip oluyor, bilemiyoruz ama benim tanıyabildiğim, öğrenebildiğim fetva veren büyüklerimizden birkaçı; Yusuf El-Kardavi, Ebubekir Sifil, Cevat Akşit, Nureddin Yıldız, Faruk Beşer, Mahmud Ustaosmanoğlu, Ömer Nasûhi Bilmen, Hayreddin Karaman... Bu zatların ve başka benim henüz keşfedemediğim nicelerinin kitapçılarda eserleri mevcut.
Mezkur olan ve olmayan bu zâtların eserlerini / ilmihallerini alıp evlerimizin başucuna koymak, bununla yetinmeyip fetva adına sormak istediğimiz, merak ettiğimiz her türlü meseleyi bu eserlerde araştırmak önemli. Ancak buna üşenenler, hangi sorunun cevabını nerede bulacağını bilmeyenler, mukaddime bölümünü kullanamayanlar ve bir şekilde bu ihtiyaçlarını internetten yani google’dan doldurmaya çalışanlar ne yapmalı?
Google'dan fetva bakmak caiz mi?
Haberimizin asıl bölümüne geldik. İnternetteki kaynaklar ne kadar sahih?!
Öncelikle fetva aramalarımızda asla google’dan ulaştığımız blog, forumvâri kaynaklara itibar edemeyiz. İster ehli sünnet ister gelenekçi fark etmez! Ondan kaynak olmaz!İnternetten fetva alacaksak mutlaka sabit kaynaklarımız olmalı. Çokça açılan fetva ve fıkıh sitelerinden en az üç tanesi sık kullanılanlarımıza eklenebilir ve bu ihtiyacımızı oralardan karşılayabiliriz. Bu bağlamda itimat edebileceğimiz ve geniş arşive sahip olan takdire şayan bir site sorularlaislamiyet.com. Google aramalarında üç dört yıl önce tanıştığım bu site, şu an gönderdiğiniz tüm sorulara görüntülü, sesli ve yazılı olarak cevap veriyor. Bu cevaplar sitede yayınlanırken isim ve kimlik bilgilerinizin paylaşılmamasıyla, tüm kullanıcıların istifadesine açılıyor. Cevaplanmayan soru kalmasın sloganıyla yayını sürdüren sorularlaislamiyet.com hemen hemen cevaplanmadık soru bırakmadı ve geniş ilmihallerde yer alan tüm sorulara cevaplar sundu. Muhtemelen soracağınız soruya arşivden kolayca cevabını bulacaksınız. Bulamadığınız takdirde maille de cevap alabiliyorsunuz. Ayrıca site geniş çok tıklanmasına rağmen hiçbir reklama yer vermiyor. Kasıt ile yapılan bu uygulama, alanındaki tüm sitelere bir örnek teşkil ediyor. Dinimizislam.com da bu mantıkla yayınını sürdürmekle beraber, bu kadar geniş bir arşive sahip değil. Ancak fetvaları güvenilir ve yine de geniş. Site eğer bir cemaat sitesi olma yolundan çıkarılırsa daha fazla bir kitleye hitap edecektir. Buna rağmen bu site de fetva arayışlarınız da sık kullanılanlarınıza ekleyebileceğiniz bir adres.
Bu tür fetva sitelerinin dışında eklenebilecek üçüncü tercihler fıkıhçıların resmi web siteleri olabilir. Yukarıda isimlerini zikrettiğimiz isimlerin bir çoğunun kendilerine ait web siteleri var. Web sitelerinde, sorularlaislamiyet.com’da olduğu gibi fıkıhçılar kendileri sorulara cevap veriyor ve arşiv oluşturuyorlar. Her ne kadar bazı fetvaları hoşuma gitmese de görüş farklılığı olarak ele almak zorunda olduğum Hayreddin Karaman Hocamızın web sitesi de bu manada geniş bir arşive sahip.
Mehmet Bahadıroğlu fetva sormayanın işinden hayır çıkar mı diyerek haber verdi
Güncelleme Tarihi: 01 Şubat 2011, 13:41
Fetvalarını bu sitede topluyor: www.fetvameclisi.com
bu konuda serahsi hz.nin yazmış olup cevat akşit hoca efendinin çevirmiş olduğu el-MEBSUT tan faylanılabilir.
Mehmet Yiğit Aydın - 8 yıl Önce
fetvameclisi.com adresiden bir kaç sorum oldu sanırım Nureddin Yıldız hoca orada cevap yazıyor. Oldukça doyurucu cevaplar aldım. Allah kendisinden razı olsun.
mustafa yılmaz - 8 yıl Önce
birçok meselede fetva soranın durumunun fetvaya doğrudan etkisi olduğunu ve her fetvanın herkes için uygulanabilir olmadığını unutmamak lazım.
metin sal - 8 yıl Önce
ben de bu habere google'dan ulaştım. demek ki caiz.