Günümüzde Devlet Olgusunu Açıklayan Görüşer
Devlet konusu ele alındığında günümüzde iki farklı temel yaklaşım olduğu görülmektedir.
Bunlardan birisi mekanik devlet yaklaşımı diğeri de organik devlet yaklaşımıdır.
Organik devlet yaklaşımına göre toplum, insan organizması gibi düşünülmektedir. De
702 Okunma Devlet konusu ele alındığında günümüzde iki farklı temel yaklaşım olduğu görülmektedir.
Organik devlet yaklaşımına göre toplum, insan organizması gibi düşünülmektedir. Devlet bu organizmanın kalbi, bireyler ise parçasıdır. Birey ancak toplumun bir parçası olmakla önem kazanır. Bu görüşe göre toplumun, bireyin üzerinde olduğuna vurgu yapılır. Nasyonel Sosyalistlerin devlet anlayışı organik devlet görüşüne uyan bir örnektir. Nazizmde toplumdan ayrı bireysel bir dünya kabul edilmediği gibi, günlük hayatın her faaliyeti, ancak ve ancak, topluma hizmet ediyorsa bir önemi vardır.
Toplumun amacı devlet tarafından saptandığı gibi, devlet toplumu bu amaç istikametinde yönlendirir. Bu açıdan her toplumun kendine göre izlemesi gereken hedefleri birbirinden farklı olacaktır. Platon'a göre devletin amacı, insan faaliyetlerinin her yönüyle rasyonel bir şekilde idare edildiği bir 'altın çağı' yakalamaktır. Hitler'e göre devletin amacı, ırkın arılığının sağlandığı bir toplum oluşturmaktır. Lenin'e göre ise proleter devletin amacı, tüm insanlığın sosyalizme ulaşması için çalışan ve sömürülen insanlara önderlik yapmaktır.
Mekanik yaklaşımda Devlet halkın iyiliği için oluşturulduğu düşünüldüğünden, iyilik kavramının nasıl tanımlanacağı gündeme gelmektedir. Buradaki iyilik kavramının açıklanabilmesi için genel ilke, eğer devlet bireyleri şiddetten koruyorsa bu durum onların yararına hizmet ediyordur. Yoksa devlete sosyal ve ekonomik görevler yüklemek bireysel özgürlüğü kısıtlar. Devletin bireylerin şiddetinden korunması için güvenlik hizmetlerini vermemesini düşünmek toplumda anarşinin olmasına razı olmak demektir. Özel orduların çokça bulunduğu Lübnan ve K. İrlanda gibi ülkelerdeki hadiseler bu görüşü doğrular niteliktedir
Demokratik yaklaşımlardan olan mekanik yaklaşım, devletin ekonomik işlevleri açısından minimal devlet, muhafazakar devlet ve sosyal demokrat devlet olarak incelenecektir.
MİNİMAL DEVLET VEYA LİBERAL DEVLET YAKLAŞIMI
Minimal devlet anlayışını ilk formüle eden A. SMİTH devletin üç temel fonksiyonunun olduğunu belirtir.
*Birincisi toplum ve bireylerin dışarıdan gelecek zorbalıklardan korunması için gerekli olan milli savunma hizmetleridir.
*İkincisi bireyin diğer bireylerden gelebilecek zorbalıklardan korunabilmesi için polis ve adalet hizmetlerinin sunulması.
*Üçüncüsü ise piyasa ekonomisinin alt yapısının kurulup işletilmesi için gerekli bayındırlık hizmetleri. Klasik
Liberalizmin altın çağını yaşadığı 19. Yüzyıl boyunca ve 1. Dünya Savaşı’na kadar çeşitli ülkelerde devletin ekonomik olarak büyüklüğü GSMH’nın %10’nu aşmamıştır
MUHAFAZAKAR DEVLET YAKLAŞIMI
Muhafazakar devlet yaklaşımının piyasa ekonomisine bakışı Liberallere yakındır. Ama temelde Muhafazakarları Liberallerden ayıran bazı hususlar vardır ki bunlar, devlete veya ilahi kudrete itaat fikri, hayır amacıyla da olsa dayanışma düşüncesi, piyasa ekonomisine karşı geçmişten gelmiş olsa bile bir ‘adil fiyat’ eğilimi vardır. Ayrıca Muhafazakarlarda istikrar adına da olsa geleneğe ve mevcut kurumlara sahip çıkma gayreti mevcuttur.
KEYNES’in iki dünya savaşı arasında piyasa ekonomisinden taviz verdiği ve tam istihdam için devlet müdahalesini gerekli gördüğü dönemde muhafazakar partilerin de devletin piyasa ekonomisine tahsis, ekonomik istikrar ve bölüşüm amaçları ile gönülsüz de olsa müdahalesini kabullendiğini görmekteyiz. Zaten Muhafazakar Partiler cemaatlerden yola çıkmış oldukları için, kendi cemaatleri ile ve genel anlamda Kilise ile ilişkilerini sürdürürler
SOSYAL DEMOKRAT DEVLET YAKLAŞIMI
Sosyal Demokratlar, bireylerin özgürlüklerinin maddi temelini gelir dağılımından aldıkları paya dayandırırlar. Bu nedenle bölüşüm için piyasa ekonomisine müdahaleyi zorunlu görürler . Çünkü Sosyal demokratlar bireylerin mutluluğu için ileri derecede devletin müdahalesine inanmışlardır. Sosyal Demokratlarca savunulan devlet müdahalesi çok değişik alanları içine almaktadır. Bu müdahaleler işyeri güvenliği regülasyonları, taban fiyatları, asgari ücret, sağlığın ve eğitimin sosyalizasyonu, işsizlik ve yoksulluk yardımları, devlet konutları gibi konulara kadar yayılmaktadır. Ama devlet müdahalesi bireysel özgürlüğü kısıtlar eleştirisine karşı sosyal demokratlar, özgürlük fiziksel zorun bulunmamasından çok daha ilerisini talep eder demektedirler. Şöyle ki, dar gelirli bir insan gelirini istediği gibi harcasa bile özgürlüğünün hacmi oldukça sınırlıdır. Sonuç olarak sosyal demokratlar, tam istihdam için devletin müdahalesini gerekli görmekte, sosyal refah devletini benimsemekte hatta geçmişte KİT’lerin varlığını ve planlamayı savunmakta idiler