08.08.2019 Dr. Bumin DOGRUSÖZ - 64 görüntülenme YAZDIR
Dünya Gazetesi 8.8.2019
Hemen her hukuk dali, kendi açisindan “hata” kavramina yer vermistir. Hata, ceza hukukunda suçun unsurlarina bagli olarak ve özellikle yanilma hali ile dikkate alinirken, borçlar hukukunda iradeyi sakatlayan bir hâl olarak düzenlenmistir.
Hata hâli ve kavrami Vergi Usul Kanunumuzda da yer bulmus ve Kanunun 116. maddesinde “vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapilan hatalar yüzünden haksiz yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alinmasidir” seklinde tanimlanmistir. Izleyen maddelerde hata, hesap hatalari ve vergilendirme hatalari olmak üzere iki ana türe ayrilmistir. Kanun matrahta veya vergi miktarinda yapilan hatalarla mükerrer vergi tarhini hesap hatasi olarak kabul etmistir. Kanunda vergilendirme hatalari ise mükellefin sahsinda hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vegilendirme yahut muafiyet döneminde hata seklinde sayilmistir (VUK md. 117 ve 118)
Görüldügü gibi, vergi hukukunda hatadan söz edebilmek için, varligi ileri sürülen hatalarin bu aktardigimiz hâllerden birisinin kapsami içerisinde yer almasi gerekmektedir.
Vergilendirme islemlerinde hata, mükellef tarafindan da yapilabilir, idare tarafindan da. Eger hata mükellef tarafindan yapilmissa, mükellefin usulünce düzeltme istemesi gerekmektedir. Idarenin hata yaptigi hallerde ise vergi idaresi hatayi re’sen düzeltme hak ve yetkisine sahiptir.
Uygulamada gözlemimiz mükelleflerin gerek idari islemlerde (özellikle tarh isleminde) yapilan gerek kendi beyanlarinda yapilan hatalara karsi düzeltme istemlerinin çok büyük çogunlugu idare tarafindan reddedildigi yolundadir. Yargi Kararlarina baktigimizda ise, yarginin Kanunun düzeltme hükümlerini, kapsami oldukça sinirlayici sekilde dar yoruma tabi tuttugunu görmekteyiz.
Yargi organlarinin kararlarina göre, maddi olaylarin degerlendirilmesini veya nitelendirilmesini gerektiren bir hukuksal sorunun varligi hallerinde ve/veya uyusmazligin çözümünün mevzuatin hukuki yorumuna bagli oldugu durumlarda, hata ve düzeltme hükümlerine basvurulamaz. Bir baska deyisle bir vergi hatasinin varligindan söz edilebilmesi için ileri sürülen hususun yasa maddelerinin yorumunu veya maddi olayin nitelendirilmesini gerektirmeyecek sekilde açik ve net olmasi gerekir. Yarginin bu dar yorumu sonucunda, düzeltme isteyen ve talebi reddedilen pek çok mükellef redde karsi yargiya basvurdugunda, talebin esasi dahi tartisilmadan dava reddedilmektedir. Dava açmadan önce idareye müracaatla hatayi düzelttirmeye çalisan mükelleflerde, taleplerinin hata kapsamina girmedigi, bu nedenle idareye yapilan basvurunun dava açma süresini durdurmayacagi” gerekçesine dayali “davanin süreden reddi” kararlari ile karsilasabilmektedir. Bu nedenle bence idari islemlerde hata bulunmasi durumunda dogrudan yargiya basvurulmasi, hata kapsamina girip girmedigi tereddütünü berteraf eden en garantili yoldur.
Idarenin düzeltme talebini reddeden islemleri de, istemin hata ve düzeltme hükümleri kapsaminda olmasi kosulu ile, hiç süphesiz yargi denetimine açiktir. Bu ret islemine karsi ilgililer tabii ki dava açabilirler. Ancak burada yargiya geçis, özellikle dava açma süresi bakimindan bazi özellikler tasimaktadir.
28.03.2019 - 365 görüntülenme
30.10.2018 - 398 görüntülenme
07.06.2018 - 419 görüntülenme
29.09.2016 - 2347 görüntülenme
14.06.2016 - 1889 görüntülenme
26.05.2016 - 1874 görüntülenme
24.12.2015 - 1787 görüntülenme
24.11.2015 - 1972 görüntülenme
07.06.2010 - 1823 görüntülenme
Bumin Doğrusöz. Toplam ziyaretçi sayısı: 1356894