Çanakkale’den Boston ve Louvre’a uzanan Assos…
Edremit Körfezi kıyısında, denizden 236 metre yüksekliğe kuruldu. M. Ö. 6. yüzyıla uzanan tarihinde; Yunanlar, Makedonlar ve Persler’e ev sahipliği yaptı. Bölgedeki tek büyük limana sahip olması cazibesini arttırdı. Aziz Pavlos bile şehri ziyaret etti.
Ortaçağ’a kadar önemini koruyan Assos, sönmüş volkanik bir tepe üzerindeydi, bu nedenle bol miktarda andezit taşı bulunuyordu. İşlenmesi zor olan andezitten lahit yapan halk, ürettikleri malları tüm Anadolu’ya sattı. Assos lahidinin önemli olmasının sebebi, andezit taşının insan bedenini çabuk çürütmesiydi. Halk arasında “insan yiyen taş” denmesinin sebebi de buydu.
Teraslarla denize inilen Assos kenti, surlarla çevriliydi. Günümüze kadar gelen bu dev surlar, doğu ve batı kapıları önündeki nekrapol, anıt mezarlar ve tiyatro… Ancak hiçbiri zirvedeki ihtişamın asıl sebebi değildi.
Assos’un en yüksek noktasında yeralan Athena Tapınağı, Zeus’un kızı Athena için yapıldı. Şehrin koruyucu tanrıçası adına inşa edilen mabedin kutsal odasında tanrıçanın heykeli bulunuyordu. Arkaik döneme ait ilk ve tek dor düzenindeki Athena Tapınağı’nın sütunlarında da kıymetli firizler vardı. Herakles’le ilgili bir hikayenin anlatıldığı kabarmalar, heykel gibi dünyanın başka yerlerine dağıldı.
1881-1883 yılları arasında ilk kazıyı yapan Amerikalılar heykeli götürdü, sütunlardaki firizlerinse bir kısmı Boston’a bir kısmı da Louvre gitti.
Çanakkale sınırındaki Assos antik kentinde Aristoteles’in de yaşadığı söylenir. Ancak belki de bu bile bir lahitten çıkan kadınlar orkestrası heykelciği kadar ilginç değildir. Bir ölü için hazırlanan ilginç hediye gizemini korusa da Assos, eşsiz manzarası ve ilginç tarihiyle Ege’yi selamlamayı sürdürüyor.
Öncəki yazı Kayalara oyulmuş rölyefler ve Hititler…
Sonrakı yazı Dalyan’ın simgesi kaya mezarları ve denizle çekilen bir medeniyet:Kaunos…