zaman: Rum cemaatinin en eski gazetesi fotokopi makinesiyle yaşatılıyor
Rum cemaatinin 80 yıllık gazetesi Apoyevmatini, bir bilgisayar ve fotokopi makinesiyle ayakta duruyor.
Gazetenin muhabirliğini, yazarlığını, editörlüğünü, yayın yönetmenliğini ve mizanpajını Mihail Vasiliadis tek başına yapıyor. İstanbul’da yayınlanan gazetenin en sıkı takipçileri ise Yunanistan’da. Aylık biriktirilen gazeteler, Türkiye’den göçen Rumların yaşadığı Atina’ya gönderiliyor. 200 bin liraya satılan her gazete için bir milyon lira posta masrafı ödeniyor.
Gazetenin yayın hayatına başlama hikayesi ilginç. 1925 yılında aynı mahallede iki eczane bulunmasına izin verilmiyordu. Dönemin yöneticileri, Rum cemaatinin ileri gelenlerinden Vasiliadis kardeşlere, Beyoğlu’ndaki eczanelerinin kapatılmasına karşılık matbaa kurup gazete çıkarma ruhsatı verdi. Konstantinos ve Andonis Vasiliadis, 12 Temmuz 1925’te gazeteyi yayınlamaya başladı. Başyazarlığa Kavalieros Markuizos getirildi. O yıllarda gazetenin satışı 20 bine yaklaşıyordu. İstanbul’daki Rum asıllı vatandaşlara dağıtılan gazetenin bugünkü tirajı ise 520’yi geçmiyor.
Apoyevmatini, yakın zamana kadar Dr. Yorgi Adosoğlu tarafından çıkarıldı. Adosoğlu, hastalığı sebebiyle son yıllarda yataktan çıkamamasına rağmen yayını sürdürdü. Ancak hem gazetede hatalar arttı hem de satış 80’e düştü. Yorgi Adosoğlu, bir yıl önce hayatını kaybetti. Bunun üzerine Rum cemaati, daha önce Türkiye’de gazetecilik yapan Mihail Vasiliadis’i ülkeye geri çağırdı. Vasiliadis, Türkiye’deki Rum cemaatine mensup bir aileden geliyor. Gazetecilik merakı 1958’e dayanıyor. Ünlü edebiyatçı Peyami Safa’nın Milliyet gazetesindeki Rumlarla ilgili yazılarına itiraz etmiş. Düşüncelerini mektupla Peyami Safa’ya iletmiş.
Vasiliadis’in gazetecilik mesleğine ilgisi Rum cemaatinin dikkatini çekmiş. Yardımcı eleman olarak işe başladığı Elefteri Foni gazetesinde 1960 yılında sorumlu yazı işleri müdürlüğüne getirilmiş. 1965’te, “milli birliği bozacak şekilde Rumluk propangadası yapmak” suçlamasıyla hakkında dava açılmış. 10 yıllık bir dava sürecinin ardından 1975’te beraat etmiş. Bir müddet Embros gazetesinde çalıştıktan sonra Yunanistan’a göçmüş. Mihail Vasiliadis, Doktor Adosoğlu’nun ölümünden sonra Apoyevmatini’nin yayına devam etmesi için yeniden Türkiye’ye dönmüş.
İkindi vakti dağıtılıyor
Apoyevmatini, Türkçe “ikindi” demek. Gazete sabah yayına hazırlanıp öğleden sonra dağıtıldığı için bu adı taşıyor. Mihail Vasiliadis, yazıları evindeki bilgisayarda hazırlıyor. Haberleri, gazetenin sütunlarına göre tek tek şekillendiriyor. Sabah, kes-yapıştır yöntemiyle hepsini birleştiriyor ve aydınger kağıdına fotokopisini çekiyor. Çıktıları matbaaya götürerek bastırıyor. İkindi vakti, 5 dağıtıcı gazeteyi abonelere ulaştırıyor. Dört sayfalık gazetenin satış fiyatı 200 bin lira. Gazete, cemaatin etkinlikleri, kiliseyle ilgili haberler ve duyurulardan oluşuyor. Vasiliadis, Türk basınında çıkan Rum cemaati ile ilgili haberleri de Rumcaya tercüme edip gazetede yayınlıyor. Teknik imkansızlıklar sebebiyle resim basılamıyor.
Mihail Vasiliadis, Türk vatandaşı Rumlara dağıtılan gazeteye Basın İlan Kurumu’nun resmi ilan vermemesinden şikayetçi. Vasiliadis, gazetenin borçlarının ödenmesi ve ayakta kalması için hem Yunanistan’daki hem de Türkiye’deki dostlarından mali destek sağlıyor; ama cemaatin gazeteyi yeterince sahiplenmediğini söylüyor. Vasiliadis, Türkiye’nin tarihine şahitlik eden 80 yıllık gazetenin kendisi için moral kaynağı olduğunu kaydediyor.