Piyasalar 15 Temmuz’un izlerini sildi
15 Temmuz demokrasiye, sivil hayata ve milletin egemenliğine vurulmak istenen bir darbe olduğu kadar Türkiye ekonomisini de hedef alan hain bir girişim oldu. Ancak 16 Temmuz’dan itibaren seferberliğe katılan ekonomi dünyası yaraları sardığı gibi bir adım da ileriye giderek yeni rekorlar getirdi.
Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) tarafından yapılmaya çalışılan başarısız darbe girişiminin üzerinden tam bir yıl geçti. Ekonomi ve piyasalarda yaşanan çalkantı ise çoktan geride kaldı; borsa 100 bin psikolojik seviyesini geride bıraktı, dolar geriledi. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşları yatırım yapılabilir seviyedeki notlarını düşürse de yabancı yatırım girişleri devam ediyor. Türkiye tüm zorluklara rağmen son çeyrekte güçlü bir toparlanma yaşarken, Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı Başkanı Arda Ermut 3,6 milyar dolar yatırım çektiklerini vurguladı. 2016 yılında uluslararası doğrudan yatırımların yüzde 56’sını yılın ikinci yarısında aldıklarına dikkat çeken Ermut “İlk 7 ayın ortalaması 900 milyon dolarken, son 5 aylık ortalama 1 milyar 162 milyon dolar oldu. 2016 yılının en çok yatırım çektiğimiz ayı ise 1,9 milyar dolar ile aralık oldu. Bu rakam aynı zamanda son 17 ayda gelen en yüksek brüt UDY yatırım tutarı olma özelliğine sahip” dedi.
2017 yılının ilk üç aylık yabancı yatırım verilerine bakıldığında, 15 Temmuz’un ardından yapılan çalışmaların ve siyasi istikrarın Türkiye’yi daha da cazip hâle getirdiğine değinen Ermut “Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın uluslararası iş dünyasına olan çağrısı ve 16 Nisan’daki referandum 15 Temmuz sonrası sağlanan güven ve istikrar ortamı yatırımcı kararlarına olumlu katkıda bulunmuş ve Türkiye ekonomisine olan güveni daha da artırmıştır” diye konuştu.
Borsa 105 bin ile tarihî rekor kırdı
15 Temmuz’da günü 82 bin 825 ile son iki ayın zirvesinden kapatan BİST100 Endeksi 18 Temmuz’da 80 bin 755’ten açılmış ve o hafta 70 bin 426’ya kadar gerilemişti. Bu seviye 15 Temmuz’dan sonra görülen en düşük seviye oldu. Daha sonra sakin bir seyir izleyen endeks aralık ayının başından itibaren yükselişe geçti. Ocak ayının ilk haftasında doların yönü yeniden aşağı dönerken endeks de 15 Temmuz öncesi seviyesini geride bıraktı. Daha sonra yükseliş gitgide hızlandı ve 13 Haziran’da ilk defa 100 bin görüldü. Bu tarihten sonra rekorlar bir birini takip ederken, 15 Temmuz’un yıl dönümü öncesindeki son işlem gününde 105 bin puanı aştı.
Dolar kuru 3,47’ye kadar geriledi
15 Temmuz darbe girişiminin yaşandığı gece uluslararası piyasalarda 3 TL’nin üzerine çıkan dolar kuru, 3,05’in üzerini test ettikten sonra 3,0250’den haftayı tamamlamış, 18 Temmuz haftası ise Asya’da 3 TL’nin altından işlemlere başlamıştı. Daha sonra kur 11 Ocak’ta 3,9415’e yükseldi ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının sıkılaşma adımları ve küresel risk algısındaki değişimle yön aşağı döndü. Ekonomide toparlanma sinyallerine ABD Başkanı Donald Trump’ın seçilmesiyle kasım başında başlayan küresel dolar rüzgârının da tersine dönmesiyle kur 3,4751’e kadar geriledi. TL dolar karşısında yeni yıl kayıplarını geri aldı. Oynaklık yarı yarıya azaldı.
6 ayda 77 milyar dolar ihracat yaptık
Geçen yıl temmuzda bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 11,5 gerileyen ihracat, ağustosta yüzde 7,4 arttı. Geçen seneyi dalgalı bir seyir ile tamamlayan ihracat rakamları 2017 yılına yüzde 17,9 artış ile başladı. Şubatta yüzde 2,2 düşen ihracat mayıs ayına kadar yükselişine devam etti ve yılın ilk 6 ayında 77 milyar doları geçti.
Yılın ilk çeyreğinde yüzde 5 büyüdük
2016 yılının 3. çeyreğinde yüzde 1,8 daralan Türkiye ekonomisi, bu büyük şoka ve bazı kuruluşların negatif değerlendirmelerine rağmen hızla toparlanarak yılın son çeyreğinde yüzde 3,5 büyüdü. Böylelikle ekonomi 2016’nın tamamında yüzde 2,9 büyüme performansı gösterdi. Türkiye ekonomisi, bu yılın ilk çeyreğinde ise yüzde 5 büyüdü.
Bütçe en zor dönemde 129 milyon fazla verdi
Bütçe geçen yıl temmuzda darbe girişimi olmasına rağmen 129 milyon lira fazla verdi ve en zorlu durumlara karşı bile güçlü yapısını koruduğunu ortaya koydu. Geçen sene sonunda ekonomiye destek veren geçici düzenlemeler ve vergi indirimleri nedeniyle artan bütçe giderlerine rağmen bütçe açığı 29,3 milyar lira ile hedeflenenden daha düşük gelerek bu durumu teyit etti. Mali disiplinden taviz verilmezken, yeni yılda ise bütçede vergi indirimleri ve teşviklerin etkisi görüldü.
İstihdam seferberliği ile işsiz sayısı azaldı
Türkiye’deki işsizlik oranı geçen sene nisandan itibaren artış gösterdi ve yüzde 10,7’ye çıktı. Bu yıl ocak ayına kadar yükselişini sürdüren işsizlik oranları yüzde 13’e ulaştı. Ancak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘istihdam çağrısı’ ve alınan tedbir ve desteklerle işsizlik oranları düşüşe geçti. Şubatta yüzde 12,6’ya gerileyen işsizlik rakamları istihdam seferberliğinin etkisiyle martta 0,9 puan düşüşle yüzde 11,7 olarak gerçekleşti.
Enflasyon tek haneye doğru inişe geçti
Enflasyon geçen yıl haziranda yüzde 7,64 iken kara gecenin yaşandığı temmuzda 1,15 puan artışla yüzde 8,79’a çıktı. Nisan ayına kadar tırmanışı devam eden yıllık enflasyon rakamları, bu aydaki yüzde 11,87’lik seviyesinden sonra gerilemeye başladı. TÜFE bu yıl mayısta yüzde 11,72’ye, haziranda da yüzde 10,9’a düştü.
Son hedef not artışı
15 Temmuz 2016’dan sonra uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarında Türkiye yatırım yapılabilir seviyesindeki notunu kaybetti. Eurobond tarafında faiz artışı 70-80 baz puan civarında oldu.
Kaynak: , Link : www.turkiyegazetesi.com.tr/ekonomi/489284.aspx