BÜTÜN DÜNYA’YI AYDINLATAN İSLAM’IN GÜNEŞİ HİÇBİR ZAMAN BATMAZ
İslam kültürü Avrupa”ya İspanya, Sicilya, Balkanlar ve Kafkaslar olmak üzere, dört ayrı yönden girmiştir. Kazan, Bahçesaray, Üsküp, Saraybosna, Mostar, Priştine, İşkodra, Palermo, Kurtuba ve Gırnata yüzyıllarca Avrupa”daki İslam kültürünün merkezleri olmuşlardır.Müslümanlar 711 yılında Avrupa topraklarına ayak basmışlardır.O yıldan beri Avrupa topraklarındadırlar.
Akdeniz ve Karadeniz”e kıyıları olan bütün Avrupa ülkelerinde İslam kültürünün eserleri varlıklarını koruyorlar. Avrupa bütünüyle Müslüman kültürüne dayanmadığı gibi, bütünüyle Hristiyan kültürüne de dayanmaz.Avrupa bütün büyük dinlerin harman olduğu kıtadır.Ancak hiçbir büyük din Avrupa topraklarında doğmamıştır.
Bugün İtalya sınırları içinde yer alan Sicilya adası, Müslümanların Akdeniz”den Güney Avrupa”ya ana giriş kapılarından birisi olmuştur. Kuzey Afrika”dan gelen Müslümanlar, İspanya”dan sonra Sicilya”ya 829”da, ada bir Doğu Roma eyaleti iken gelmişlerdir.Ada yüzyıllarca Müslümanların yönetiminde kalmıştır.
Müslümanlar aynı yüzyılın sonunda adanın tamamında ve Güney İtalya”nın bazı kısımlarında en büyük söz sahibi olmuşlardır. Roma kapılarına kadar gelen Araplar, bütün İslam dünyasının “Kızılelma”sı olan İstanbul”a İtalya üzerinden ulaşmayı düşünmüşlerdir.İstanbul’u İslam dünyasına kazandırmak Araplara değil, Türklere kısmet olmuştur.
Müslümanların Sicilya”daki yönetimi İspanya”daki kadar uzun ömürlü olmamıştır. Adanın yönetimi binli yılların sonunda Normonlara geçince, yeni yöneticiler, Müslümanların mirasını sahiplenerek, onların yönetim geleneklerini benimsemişlerdir. Onların zengin üretim ve yönetim birikiminden yararlanmışlardır.
Sicilya”da İbn Haldun”un dediği gibi: “Mağluplar galipleri” değil, “galipler mağlupları” taklit etmişlerdir. Normon yönetimi, Müslümanların adadaki üç yüzyıla yakın birikimlerine güvenerek, üst düzey yöneticileri onlardan seçmiş ve çevresine Müslüman bilgin ve sanatçıları toplamıştır.
Kral Fredrik ve oğlu Manfred Arapça öğernmişler,Müslümanların bilgi ve bilgelik birikimini özümsemişlerdir. Onlar İslam bilim ve sanatının Latince”ye aktarılmasına öncülük yapmışlardır. Onların Müslüman ve Yahudilere açık yönetiminde, Palermo, Floransa ve Roma”da Avrupa Rönesansı”nın temelleri atılmıştır. Avrupalılar Rönesanslarını Müslümanlara borçludurlar.
Müslümanların döneminde Latince ve Yunanca gibi, Arabça da ülkede ana dilidir. Sigrid Hunke”den, “Avrupa”nın Üzerine Doğan İslam Güneşi” isimli kitapta, Sicilya ve İspanya”da yeni boyutlar kazanan Müslümanların bilim ve sanatının, Avrupa”yı nasıl dönüştürdüğü ayrıntılı olarak anlatılır.Müslümanlar olmasaydı,bugünkü Avrupa olmazdı.
Sicilya”daki Normon yönetimi bir Hristiyan ülkeden daha çok bir Müslüman ülke yönetimine benzemiştir. Çünkü ada yüzyıllarca Müslümanların yönetiminde kalmıştır. Onların döneminde Sicilya, her yanından sular akan, bütün yerleşim birimlerinin, portakal, hurma, limon ve muz bahçeleriyle kuşatıldığı, bir bolluk ve barış adasına dönüşmüştür.
Hunke, kitabında, coğrafyacı İbni Havkal”ın 970”de yalnızca Palermo”da 300 cami saydığını aktarır.Büyük bulvarlar ve geniş caddelerle süslü Palermo”da 300 cami varsa, mutlaka 300 okul ve 300 de çarşı vardır.Çarşısız cami etkisiz, camisiz çarşı ilkesiz olur.
Müslümanların kurduğu şehirlerde okul, cami ve çarşı birbirinden ayrılmayan ve birbirini tamamlayan bir bütünün parçalarıdır. Ekonomik ve kültürel hayatın odak noktasında üç ana kurum vardır.Kültürel doku ve ekonomik yapı üç kuruma dayanır.
Sicilya”daki ekonomik ve kültürel canlılık, Müslümanların görünen dünyayı, görünmeyen dünyanın Cennet bahçesi olarak gören değerlerinden kaynaklanır. Ekonomik ve kültürel zenginlik de, bilim ve sanata yeni boyutlar kazandırırlar.
Avrupa kültürü, yitirdiği kutsal boyutu Atina ve Roma”da değil, Palermo ve Kurtuba”da aramalıdır.
Sicilya ve İspanya Avrupa kültürünün Avrupa”da kaybolmuş Yusuf”larıdır.
Yusuf’ların rüyaları önünde ya da sonunda gerçekleşir.
Allah gerçekleşmeyecek rüyayı göstermez.
Dünyayı rüya görenler değiştirirler.
← Dışişleri Bakanlığı, Azak Denizi’nde Ukrayna’ya ait gemilere ateş açıldığı ve yaralıların bulunduğu yönündeki haberleri endişeyle karşılıyoruz
Hidayet gazetasınıñ 25 yıllıq yubileyi qayd etilecek →
Azerbaycan’da başbakan değişti Ali Asadov, ülkenin yeni başbakanı oldu.
Sagındım – Celal ÇAĞDAŞ