Lavanta Çiçeği - Faydaları, Bakımı ve Çoğaltma Yöntemleri
Mis kokulu bir Akdeniz kızı lavanta. Güzelliği dillere destan, kokusu bir efsane ve de her tanesi ayrı bir şifa!
Tüm övgüleri hak eden lavanta çiçeği nasıl yetiştirilir, nerede yetişir? Faydaları nelerdir? Lavantaya dair merak ettiğiniz ne varsa sizler için bu yazımızda anlatacağız! Lafı fazla uzatmadan başlayalım.
“Ballıbabagillerden, mavi veya mor renkli çiçekleri koku sanayisinde kullanılan bir bitki” diyor TDK lavanta çiçeği için. Peki nedir bu ballıbabagiller derseniz, çoğu güzel kokulu ve bir ya da çok yıllık çiçekli bitkilerin ait olduğu bir familya. Lavanta Wikipedia sitesinde 39 türde sınıflandırılmış. Ancak biz işin bu boyutundan ziyade bakım ve yetiştirilmesi ile ilgileniyoruz.
Lavanta Çiçeği Nasıl Yetiştirilir?
Lavanta bitkisi hemen her toprakta yetişebilen bir bitkidir. Çok seçici değildir. Kuru, hafif, kireçce zengin toprakları sever.
Kuraklığa da soğuğa da dayanaklıdır.
T.C Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Lavanta Bitkisi için hem vegetatif hem de generatif olarak üretilebilen bir bitki bilgisini veriyor.
* Generatif yollarla bitki yetiştirilmesi
* Vegetatif yollarla bitki yetiştirilmesi
Lavanta çiçeği nerede yetişir? sorusunun yanıtı ise çeşitlidir. Genellikle deniz ikliminin olduğu bölgelerde yaygın olarak görülür. Türkiye’de hem toprak hem de eiklim bakımından Akdeniz bölgesinde ağırlıklı olarak yetiştirilir. Güneş sever.
Lavanta sulama konusunda rahat bir bitkidir. Yetiştirilen toprak aşırı kumlu değilse suya neredeyse ihtiyaç duymaz. Çiçel verimini artırmak için ara sıra sulama yapılması yeterlidir.
2-3 senede bir gübreleme yapılabilir ancak olmazsa olmaz değildir.
Işığı çok sever. Bu yüzden eğer evde bakılıyorsa pencere kenarlarında mutlu olacaktır.
Lavanta Çiçeği Yetiştirmek, Çoğaltmak
Lavanta çiçeğinin iki yolla yetiştirilebileceğini yukarıda belirtmiştik. Lavanta hem tohum hem de fide yöntemiyle dikilebilir. En yaygın üretme tekniklerinden biri de elbette çelikle üretimdir. Biraz daha detaylı anlatmak gerekirse;
Tohumla lavanta yetiştirirken, öncesinde ekilecek arazinin iyice havalandırılması gerekir. Talaş ve kumla karıştırılan tohumlar, bir ay boyunca buzdolabında bekletilir. Lavanta bitkisi tohumla çoğaltılır. Tohumlar talaş veya kumla karıştırılır, 30-40 gün boyunca 5 derece sıcaklıkta bekletilir. Bu beklemenin ardından 3 mm derinlikte ekilerek aydınlık bir yere alınır. Lavanta tohumu çimlendirme işlemi 21 günde tamamlanır.
Tohumlar ekilip çimlendikren sonra ilk sene çimlenme olmaz. Zayıf ve kısa saplı bitkiler oluşur ancak ikinci senenin sonunda çiçeklenme gözlemlenmeye başlar.
Fideleri ekerken minimum 30 x 40 cm’lik boşluklar bırakılmalıdır. Lavanta hangi mevsimde ekilir? Bölgenin ilklim koşulları da baz alınarak lavanta dikimi için ilkbahar ayları tercih edilmelidir.
Lavanta çok fazla bakım isteyen bir bitki değildir. Gübreleme yapılması yeterlidir. Çiçeğin verimini artırır. Yaklaşık 3 senede bir kez ahır gübresi ya da kompost ilave edilebilir. Dikim esnasında gübreleme yapabilirsiniz.
Lavanta bitkisine hasat yapılırken tamamen kuruyan dallar bitkiden alınır. Yan dallardaki çiçek başlarında bulunan uç çiçekler ve orta saptaki başak hasat edilir. Hasadın elle yapılması önerilir. Dalları değil de çiçekleri hasat edecekseniz bu yol ellerinizin mis kokmasına sebep olacaktır 🙂
Lavanta hasadı ne zaman yapılır sorusunun cevabı ise çiçeklenmenin olduğu zaman olarak verilebilir.
Bal arılarından korunabilmek için hasadı sabahın çok erken saatlerinde yapmanız önerilir.
Lavanta Çiçeği Nasıl Kurutulur?
Lavanta çiçeğini tüketebilmek için kurutmak gerekir. Lavanta sıcağı seven bir bitkidir ancak kurutulma işleminde güneş görmek istemez. Güneşte kuruyan lavantaların aromaları zarar görecek ve renkleri solacaktır. Lavanta çiçeğini sağlarından ayırarak kurutmak gerekir. Gölgeye serilerek kurutulabilir.
Eğer lavanta çiçeği doğal yollarla kurutulmayacak ise normalden daha dikkatli davranılmalıdır. Sıcaklığın ortalama 30 derece olmasına önem verilmelidir.
Lavanta çiçeği gölgede kurutulur ve lavantadan uçucu yağ üretmek için su ya da buhar distilasyonu uygulanır.
Lavanta Saksı Değişimi
Lavanta genellikle bahçede yetiştirilen bir bitkidir. Dertsiz olmasına rağmen saksıdan ziyade geniş alanlarda mutlu yaşar. Saksıları da buna oranla büyük olmalıdır. İlkbahar ve sonbahar aylarında iklim ılımanken saksı değişimi yapılması ve yılda 1 defa saksı değiştirilmesi önerilir.
Saksı değişimi esnasında drenaj için en alta – saksı deliklerini kapamayacak şekilde- çakıl taşları koyulabilir.
Lavanta çiçeği ağrı kesici özelliğe sahiptir.
Lavanta kokusu sinir sistemine etki eder. Sakinleştirici etkisi bilinen lavanta uykusuzluğu da giderir.
Romatizmal rahatsızlıklardan ötürü gelen ağrıları tedavi eder.
Antiseptik özelliğe sahiptir, yağı cilde faydalıdır. İçerisinde bulunan besinler sayesinde kızarıklık ve yara izlerinin geçmesini sağlar ve akne tedavisinde kullanılır.
Egzama kaşıntılarına iyi gelir.
Lavanta saçların uzamasına yardımcı olur ve dökülmesini engeller.
Bağırsak ve hazımsızlık gibi sorunlarla savaşır, çayının tüketilmesi tavsiye edilir.
Yaralara uygulanarak hücre yenilenmesini hızlandırır.
Lavanta yağı yanık tedavisinde kullanılır ve kas ağrılarını giderir.
(- Cilde iyi gelen çiçekler.)
Lavanta yağından uyku spreyi hazırlayabilirsiniz. Bunun için yarım su bardağı ılık suya bir çay kaşığı lavanta yağı damlatın.
Lavanta Çiçeği Nasıl Kullanılır?
Uçucu yağ olarak kozmetik ve parfüm sektöründe oldukça popüler olan bir bitkidir lavanta. Güzel kokusu ile sabunlara, esanslara ilave edilmiş bunun yanı sıra bedene olan faydası sebebi ile tıbbi olarak da kullanılmıştır. Tüketimde genellikle lavanta çiçeği kurusu kullanılır. Lavanta yağı, cilt ve saç için kullanılabilir.
Evde kendiniz de lavantadan çiçeğinden kolayca faydalanabilirsiniz. Kuruttuğunuz veya kurutulmuş olarak temin ettiğiniz lavanta çiçeklerini çay olarak rahatlıkla tüketebilirsiniz. .
Gelin buketi olarak da kullanılan lavanta, son dönemlerde düğün ve tören ikramlarında da yer bulmakta. Bunları birkaç örnek ile gösterelim;
Güzel gelinler için güzelliği nam salmış lavantalarla hazırlanmış bir gelin tacı.
Lavantalarla donatılmış bir gelin çiçeği
Burada da lavantaları damatlığın yakasında görüyoruz. Sizce de çok şık değil mi?
Tüm detaylar düşünülür de davetiye düşünülmez mi? Bu da mis kokulu davetiyelere bir örnek teşkil ediyor.
Düğününüze gelen misafirlerinize şeker yerine lavanta tohumları veya lavanta çayı ikram etmeye ne dersiniz?
Ya da şık süslenmiş lavanta sabunları ile benzersiz bir düğün hatırası bırakabilirsiniz. Seçim size kalmış.
Çiçeklerin kullanıldığı ilginç nikah ve düğün davetiyeleri için daha önce hazırladığımız yazımızı okuyabilirsiniz.
24 Eylül 2018, 10:26
Lavanta bitkisini salonumda beslemek istiyorum mümkünmüdür acaba verim alabilirmiyim.?
9 Nisan 2019, 13:44
Mümkündür fakat yine de büyük alanlarda yetişmeyi seven bir bitki. Evde yetiştirmek istiyorsanız güneş gören bir köşeye biraz geniş bir saksının içinde rahatça bakabilirsiniz. Fazla suya gerek duymazlar. Toprağını da senede 1 değiştirirsiniz ilkbahar ya da yaz aylarında. Gayet mümkündür evde yetiştirmek.
27 Mayıs 2019, 12:19
Lavanta yı acaba hangi aylarda dikebiliriz mesala 10.ayda ekim ayında diksek olurmu bilgi alabilirmiyim
Lavanta hertürlü toprakta yetişir saksı değişme gereği yoktur ama büyük bir saksıya dikin 2 yılda bir yanmış hayvan gübresi ilave edin çok yıllık bir bitkidir kolay soğuk almaz fidesi fidan merkezlerinde saksısı 5 ile 10 TL arasında fiyatı vardır kolay gelsin çiçek severler
29 Haziran 2019, 08:02
aktarlarda satılan lavantayı toprağa eksem çıkar mı ?
Emre Kunt dedi ki:
5 Ağustos 2019, 09:54
13 Temmuz 2019, 13:44
Lavantanın tohum olarak çoğaltılması ve tohumdan çoğaltılan bu lavanta fideleri ticari amaçlı tarlaya dikilirse verimli olur mu. Fidancilarla konuştuğumuzda tohumla çoğaltmanın olmayacağını söylüyorlar. kendi fidelerini satmak amaçlı mı söylüyorlar bilmiyorum.Sizlerden uzman görüşü alabilir miyim.
Ev ortamında saksıda yetiştirmek istiyorsanız havadar bir yerde olmasına dikkat edin. Tohuma uğraşmak yerine fidancılardan 5 liraya alabilirsiniz.
6 Ağustos 2019, 12:32
Ardahanda lavanta yetiştire bilirmiyim evetse hangi türü önerirsiniz
Özge korkmaz dedi ki:
Ben Erzincan da lavanta yetiştirmek istiyorum. Bu işi ticari olarak yapmak amacındayım. Acaba buranın iklimi bunun için uygun mudur, onu bilemedim. Bu konu hakkında nereden bilgi alabilirim acaba
SEYHAN ORHON dedi ki:
13 Kasım 2019, 07:49
Küçük bir fide ekmiştim, kocaman bir ağaç oldu.. Yaprakları çok güzel kokuyor,fakat çiçek açmıyor….boyu nerdeyse 1.5 metre…
ben halk eğitim bünyesinde lavanta yetiştirmek istiyorum kursiyerlere bana yardımcı olabilecekmisiniz
Lavanta çok güzel büyüdü, nerdeyse 1 metreyi geçti. Fakat 2 senedir çiçek açmıyor. Yardımcı olursanız sevinirim….
Raziye göktaş dedi ki:
Muglada lavanta yetiştirmek istiyorum burda sadece ev önlerine dikmişler burada yapsam yetişir mi
ERHAN TANRIKULU dedi ki:
5 Nisan 2020, 11:58
selam. Kayserideyim. Gecen sene ektigim lavanta hala kuru duruyor. Acaba ne yapmam gerekir. Şuan tarih 05.04.20
24 Nisan 2020, 14:13
Merhabalar lavanta Özbekistan iklimina uygunmu yardımcı olursanız sevinirim
özlem zengin dedi ki:
18 Mayıs 2020, 10:20
tuplü lavanta aldim hangi araliklarla dikmeliyim yardimci olursaniz sevinirim