Bartholin Kisti ve Apsesi Nedir ?
Ekleyen: Op.Dr.Neslihan Hazar Ekleme Tarihi: 18/11/2018 . Eklenen Kategori(ler)Blog
Bartholin kisti ve apsesi nedir ? Bartholin kisti ve apsesi nasıl oluşur? Tedavileri nasıl yapılmalıdır?
Bartholin Bezi Nedir, Nerededir?
Bartholin bezleri vagina girişinin, sağında ve solunda, her iki yanında yer alan bir salgı bezidir. Bartholin bezleri ince bir kanalla vagina girişine, kızlık zarının hemen önüne açılır. Bartholin bezlerini, normalde gözle görmeyiz ve elle de hissetmeyiz. Bu bezler cinsel ilişki sırasında içerisindeki sıvıyı vajinaya salgılar, bu sayede vajina girişinde kayganlık sağlar ve ağrılı cinsel ilişkiyi önler. Bartholin bezinin salgısı ergenlik döneminde başlar, cinsel uyarılma ile artar.
Bartholin Kisti, Bartholin Apsesi Nedir ?
Bartholin bezini vajene bağlayan kanal, herhangi bir bölümde, herhangi bir nedenle tıkanabilir. Kanal herhangi bir sebeple tıkanırsa bartholin kisti oluşur. Bu durumda bez içinden salgılanan sıvı dışarı akamayacak ve bezin içinde birikecektir. Bezin temiz bir salgı ile şişmesi bartholin kisti adını alır. Bartholin kisti, cinsel birliktelik ile ve travma ile büyüyebilir. Kist büyüklüğü 1 cm. den portakal büyüklüğüne dek ulaşabilir. Vagina girişinde günlük yaşam sırasında hafif ağrı yapabilir. Kist büyüdükçe ağrı olasılığı artar. Cinsel ilişki sırasında rahatsızlık, bası hissi ya da ağrı hissedilebilir.
Oluşmuş bartholin kisti enfekte olursa içinde cerahat oluşur ve buna da bartholin apsesi diyoruz. Bartholin kisti veya apsesi genellikle tek taraflı olur, nadiren çift taraflı olur.
En çok üreme çağında ve cinsel aktif hayatı olan kadınlarda görülmekle birlikte bakire kadınlarda da görülebilir.
Bartholin Kisti ve Apsesi Neden Olur ?
Bartholin kistinin nedeni net olarak bilinmemektedir. Genital bölgeye olabilecek travma ve sert cinsel ilişki buna neden olabilir.
Bartholin apsesine ise genellikle bakteri enfeksiyonları neden olur. Özellikle cinsel ilişki ile geçen Gonore (bel soğukluğu) ve yine cinsel ilişki ile geçen Klamidya en sık bartholin apsesi sebebidir. Ayrıca barsak içinde bulunan bakterilerin (E. Coli), tuvalet temizliği sırasında vajina girişine bulaşması ve bu nedenle vajina florasını bozulması da bartholin apsesine neden olabilir.
Bartholin Kisti ve Apsesi Nasıl Önlenebilir?
Hijyenik kurallara, temizliğe dikkat etmeli. Ayrıca cinsel ilişki sırasında kondom (prezervatif) kullanılması enfeksiyon riskini azaltacaktır.
Bartholin Kisti ve Bartholin Apsesi Belirtileri Nelerdir?
– Bartholin kistinde; genellikle sadece şişlik oluşur. Çok büyümediği sürece ağrı oluşturmaz.
-Bartholin apsesinde; şişlik, kızarıklık, hassasiyet ve zonklama tarzında ağrı oluşur.
-Bartholin apsesinde; kişi oturmada ve yürümede zorluk çeker.
-Kişinin sosyal yaşamını etkiler.
-Ateş ve halsizlik yapabilir.
-Tedavi edilmeyen apseler kendiliğinden drene olabilir. Fakat bunlar tedavi edilmediği için tekrarlar.
Tanı için klinik muayene yeterlidir, çünkü görüntü çok tipiktir. Herhangi bir tetkike gerek yoktur. Ancak menopoz sonrasında bartholin kisti oluşursa, bartholin bezi kanseri olabileceği düşünülüp kist çıkarılıp patolojiye gönderilmelidir.
Bartholin Kist ve Apsesinin Tedavisi:
Bartholin kisti küçükse ve şikayet yok ise hiç bir işlem yapılmadan takip edilir. Ancak kist büyükse ve cinsel ilişkide bası belirtisi oluyorsa cerrahi olarak tedavi edilir. Ancak apse oluşmuş ise muhakkak cerrahi olarak tedavi edilmelidir.
Cerrahi tedavide özellikle bezi korumaya yönelik cerrahi müdahaleler yapılır. Cerrahi işlem hastanın isteğine göre lokal veya sedasyon anestezi eşliğinde yapılır. Kist veya apsenin bulunduğu bölgeye, vajina girişinin üzerine 1 cm’lik kesi yapılarak kist veya apse içeriği boşaltılır. Kist ve apse içeriği boşaldıktan sonra hasta rahatlar. Daha sonra hangi yöntem kullanılacaksa o işleme geçilir.
Gümüş Nitrat Tedavisi:
Boşalttığımız Bartholin kist veya apse kesesi içine, 0.5cm’lik gümüş nitrat konur. Gümüş nitrat yakıcı bir maddedir. Bu nedenle gümüş nitratın akmasını önlemek için, genellikle kesi yeri üzerine bir tane dikiş konulur. 24-48 saat sonra kese gümüş nitrat ile birlikte doktor tarafından alınır. İşlem sonrasında hastaya iki hafta cinsel ilişki yasağı, deniz ve havuz yasağı verilir. Hasta istediği gibi ayakta duş alabilir.
Lokal veya sedasyon anestezi altında boşaltacağımız bartholin kist veya apsesi üzerine 1-2 cm’lik kesi yapılır kist veya apse içeriği tamamen boşaltıldıktan sonra, kist içerisindeki mukusun veya apsenin drenajının devamını sağlamak için kist duvarı dışarı doğru ağızlaştırılarak dikilir. . İşlem sonrasında hastaya iki hafta cinsel ilişki yasağı, deniz ve havuz yasağı verilir. Hasta istediği gibi ayakta duş alabilir.
Word Kateter Uygulaması:
Lokal veya sedasyon anestezi altında boşaltacağımız bartholin kist veya apsesi üzerine 0.5cm’ lik bir kesi yapılarak kist içeriği iyice boşaltılır. Kesi yerinden Word kateterin balon kısmı sokulur. Daha sonra Word kateterin balonu 2-3 cc serum fizyolojik ile doldurulur. Kateterin diğer ucu vajinaya konularak kateter 4-6 hafta bırakılır. Bu sayede kist içeriğinin drenajı sağlanır.4-6 hafta sonra Word kateterin balonu boşaltılarak kateter doktor tarafından alınır. Kateter kaldığı sürece 4-6 hafta boyunca cinsel ilişki, deniz ve havuz yasağı verilir.
Bu tedaviler apse için uygulanmışsa muhakkak antibiyotik de verilir.
Lazer İle Tedavi:
Lazer ile bartholin kist veya apse duvarı açılıp kist duvarı lazer ile yakılır.
Bartholin Bezinin Çıkarılması:
Bartholin kisti sık sık tekrarlıyorsa ve menopoz sonrası görüldüyse kanser riski nedeniyle bartholin bezinin çıkarılması gerekir. Ameliyathanede genel anestezi altında bartholin bezi çıkarılıp patolojiye gönderilir. Ameliyat sonrasında cinsel ilişkide vajinal kuruluk şikayeti olursa, vajinal kayganlaştırıcı jel (lubrikan jel) önerilir.
Tedavi ne kadar başarılı olursa olsun bartholin bezi tamamen çıkarılmadığı sürece bartholin kist veya apsesinin tekrarlama olasılığı %10-20 arasındadır.