1 Doküman No: BİL.YD.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: Revizyon No: 01 Sayfa: 1 / 5 Hastanemiz teşhis tedavi hizmetlerinde; yasal mevzuat şartların karşılanmasından, hizmet sunumunda hasta ihtiyaç ve beklentilerine cevap verecek şekilde gerçekleşmesinden sorumludur. Bu amaçla kurulan Bilgi İşlem Birimi yazılım ve donanım açısından 24 saat kesintisiz hizmet sunmakta olup, bu birimde çalışmakta olan sorumlu personelin nöbet çizelgesi ve güncel iletişim bilgileri hastane santralinde bulunmaktadır. Hastane bilgi yönetim sistemin (HBYS) de yer alan temel modüllerin tümü aktif olarak kullanılmakta olup bölümlerin malzeme ve demirbaş istemlerinin yapılması onaylanması satın alınması depoya teslim edilmesi ve bölümler tarafında teslim alınması HBYS üzerinden gerçekleştirilmektedir. HBYS ye bağlı tüm bilgisayarların donanım ve yazılımlarının güncel envanteri bilgi işlem biriminde kayıt altına alınmaktadır. Bu envanterde bilgisayarların bulunduğu bölüm, marka, model, seri no, demirbaş numarası, donanım ve yazılım adı, işletim sistemi, ek aksamlar, alınma tarihi ve varsa garanti süresi bulunmaktadır. Bu amaçla kurumumuz; Faaliyetlerimizin ticari, mali ve diğer iç ve dış baskılardan ve etkilerden uzak tutulmasını, Hasta ve hak sahiplerine ait gizli bilgilerin ve tescilli hakların korunmasını, Teşhis ve tedavi sonuçlarının uygun şartlarda muhafaza edilmesini ve iletilmesini, Yeterlilik, tarafsızlık, karar verme ve çalışmalarda güveni azaltacak herhangi bir faaliyette bulunmamayı, Sağlık hizmeti sunarken beklenen kalite seviyesinin sağlanmasını, Vereceğimiz hizmetin belirlenen standartlar çerçevesinde gerçekleştirilmesini, Söz konusu bilgileri hasta onayı dışında ya da yasal bir yükümlülük altında bulunmadığı sürece herhangi bir üçüncü şahıs, kurum ve kuruluş ile paylaşmamayı taahhüt eder. Kurum olarak gizliliğin önemli olduğuna inanırız. Bu politika hastanemizde sunulan tüm sağlık hizmetleri için geçerlidir. Hastanemiz Hasta Hakları, güvenlik, veri bütünlüğü, erişim ve uygulama ile ilgili gizlilik ilkelerine bağlıdır. Topladığımız bilgiler ve onları nasıl kullandığımız: -Sağladığınız bilgiler; hastanemize teşhis ve tedavi için başvurduğunda hastalarımızdan kişisel bilgiler (ad, soyad, hastalık bilgileriniz, T.C. Kimlik numarası, adres, telefon bilgileri, vb..) istenmektedir. -Hastanemiz yalnızca, Hasta Bilgi Güvenliği Politikası ve/veya belirli hizmetlere ilişkin gizlilik uyarısında açıklanan amaçlarla kişisel bilgileri kullanır. -Otomasyon kullanan tüm veri giriş personeline işe alınmadan önce eğitim verilmekte, bilgi güvenliği politikasına uymayanlar hakkında gerekli yasal işlemler yapılmaktadır. Sunucu Güvenliği: Hastanemizde bulunan sunucular bilgi işlem ünitesi içerisinde ayrı bir bölümde izinsiz erişimin engellendiği alanda çalışmaktadır. Ancak yetkili kişilerce ilgili birime girilmektedir. Sunucuların bulunduğu alan su basması, yangına karşı her türlü önlemi alınmış ve yedekli klima sistemi ile soğutulmakta olup ayrıca sıcaklık ve nem bilgileri de düzenli olarak kayıt altına alınmaktadır. Sıcaklık değerleri derece, nem %30-50 arasında olması sağlanmaktadır. Bunun yanında yedekli güç kaynakları (UPS) mevcut olup, periyodik bakımları yapılmaktadır. E-Posta Kullanma Kuralları: a. Kurumun e-posta sistemi, taciz, suiistimal veya herhangi bir şekilde alıcının haklarına zarar vermeye yönelik öğeleri içeren mesajların gönderilmesi için kesinlikle kullanılamaz. b. Zincir mesajlar ve mesajlara iliştirilmiş her türlü çalıştırılabilir dosya içeren e-postalar alındığında hemen silinmeli ve kesinlikle başkalarına iletilmemelidir. c. Kişisel kullanım için İnternet teki listelere üye olunması durumunda kurum e-posta adresleri kullanılmamalıdır. d. Spam, zincir e-posta, sahte e-posta vb. zararlı e-postalara yanıt yazılmamalıdır.
2 Doküman No: BİL.YD.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: Revizyon No: 01 Sayfa: 2 / 5 e. Kullanıcıların kullanıcı kodu/şifresini girmesini isteyen e-postaların sahte e-posta olabileceği dikkate alınarak, herhangi bir işlem yapılmaksızın derhal silinmelidir. f. Çalışanlar e-posta ile uygun olmayan içerikler (pornografi, ırkçılık, siyasi propaganda, fikri mülkiyet içeren malzeme vb.) gönderemezler. g. Çalışanlar, mesajlarının yetkisiz kişiler tarafından okunmasını engellemelidirler. Bu yüzden şifre kullanılmalı ve e-posta erişimi için kullanılan donanım/yazılım sistemleri yetkisiz erişimlere karşı korunmalıdır. h. Kurum çalışanları mesajlarını düzenli olarak kontrol etmeli ve kurumsal mesajları cevaplandırmalıdır. i. Kurum çalışanları kurumsal e-postaların kurum dışındaki şahıslar ve yetkisiz şahıslar tarafından görünmesi ve okunmasını engellemekten sorumludurlar. j. Kaynağı bilinmeyen e-posta ekinde gelen dosyalar kesinlikle açılmamalı ve derhal silinmelidir. Çünkü bu mailler virüs, bombaları ve Truva atı gibi zararlı kodlar içerebilirler. k. Kurum dışından güvenliğinden emin olunmayan bir bilgisayardan web posta sistemi kullanılmamalıdır. l. Elektronik postalar sık sık gözden geçirilmeli, gelen mesajlar uzun süreli olarak genel elektronik posta sunucusunda bırakılmamalı ve bilgisayardaki bir kişisel klasöre (personel folder) çekilmelidir. m. Hastanemiz çalışanları gönderdikleri, aldıkları veya sakladıkları lerde kişisellik aramamalıdır. Yasadışı ve hakaret edici e-posta haberleşmesi yapılması durumunda yetkili kişiler önceden haber vermeksizin mesajlarını denetleyebilir ve kullanıcı hakkında yasal ve idari işlemler başlatabilir. n. Kullanıcılar kendilerine ait e-posta adresinin şifresinin güvenliğinden ve gönderilen e- postalardan doğacak hukuki işlemlerden sorumludurlar. Şifrelerin kırıldığını fark ettikleri andan itibaren yetkililerle temasa geçip durumu haber vermekle yükümlüdürler. o. Altı ay süre ile kullanılmayan e-posta kutuları Bilgi İşlem birimi tarafından kaldırılabilir. Kurumdan ayrılan personel kurumsal e-posta sistemini kullanamaz. E-posta adresine sahip kullanıcı herhangi bir sebepten birim değiştirme, emekli olma, işten ayrılma sebepleriyle kurumdaki değişikliğinin yetkililer tarafından Bilgi İşlem birimine en kısa zamanda bildirilmesi gerekmektedir. Şifre Kullanma Kuralları a. Bütün kullanıcı seviyeli şifreler (örnek, e-posta, web, masaüstü bilgisayar vs.) en az altı ayda bir değiştirilmelidir. Tavsiye edilen değiştirme süresi her üç ayda birdir. b. Şifreler e-posta iletilerine veya herhangi bir elektronik forma eklenmemelidir. c. Şifreler başkası ile paylaşılmamalı, kağıtlara yada elektronik ortamlara yazılmamalıdır. d. Şifrelemede, küçük ve büyük karakterlere (örnek, a-z, A-Z), hem digit hem de noktalama karakterleri ve ayrıca harflere (örnek, 0-9,! ^+%&/()=?_;*) sahip olmalıdır. e. En az sekiz adet alfa nümerik karaktere sahiptir. f. Herhangi bir dildeki argo, lehçe veya teknik bir kelime olmamalıdır. g. Aile isimleri kullanılmamalıdır. h. Herhangi bir kişiye telefonda şifre verilmemelidir. i. E-posta mesajlarında şifre yazılmamalıdır. j. Şifreler aile bireyleriyle paylaşılmamalıdır. k. Şifreler, işten uzakta olduğunuz zamanlarda iş arkadaşlarına verilmemelidir. l. Bir kullanıcı adı ve şifresi birden çok bilgisayarda kullanılmamalıdır. m. Şifre kırma ve tahmin etme operasyonları belli aralıklar ile yapılabilir. Güvenlik taraması sonucunda şifreler tahmin edilirse veya kırılırsa kullanıcıya şifresini değiştirmesi talep edilecektir. Antivirüs Politikası a. Bütün bilgisayarda kurumun lisanslı antivirüs yazılımı yüklü olmalıdır ve çalışmasına engel olunmamalıdır. b. Antivirüs yazılımı yüklü olmayan bilgisayar ağa bağlanmamalı ve hemen Bilgi İşlem birimine haber verilmelidir.
3 Doküman No: BİL.YD.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: Revizyon No: 01 Sayfa: 3 / 5 c. Zararlı programları (örneğin, virüsler, solucanlar, truva atı, bombaları vb) kurum bünyesinde oluşturmak ve dağıtmak yasaktır. d. Hiçbir kullanıcı herhangi bir sebepten dolayı antivirüs programını sistemden kaldıramaz ve başka bir antivirüs yazılımını sisteme kuramaz. İnternet Kullanım Politikası a. Hiçbir kullanıcı peer-to peer bağlantı yoluyla internetteki servisleri kullanamayacaktır. (Örneğin; KaZaA, imesh, edonkey, Gnutella, Napster, Aimster, Madster, FastTrak, Audiogalaxy, MFTP, emule, Overnet, NeoModus, Direct Connect, Asquisition, BearShare, Gnucleus, GTK-Gnutella, LimeWire, Mactella, Morpheus, Phex, Qtella, Shareaza, XoLoX, OpenNap, WinMX. vb) b. Bigisayarlar arası ağ üzerinden resmi görüşmeler haricinde ICQ, MIRC, Messenger vb. mesajlaşma ve sohbet programları gibi chat programlarının kullanılmaması. Bu chat programları üzerinden dosya alışverişinde bulunulmamalıdır. c. Hiçbir kullanıcı internet üzerinden Multimedia Streaming (Video, mp3 yayını ve iletişimi) yapamayacaktır. d. Çalışma saatleri içerisinde aşırı bir şekilde iş ile ilgili olmayan sitelerde gezinmek yasaktır. e. İş ile ilgili olmayan (Müzik, video dosyaları) yüksek hacimli dosyalar göndermek (upload) ve indirmek (download) etmek yasaktır. f. İnternet üzerinden kurum tarafından onaylanmamış yazılımlar indirilemez ve kurum sistemleri üzerine bu yazılımlar kurulamaz. g. Bilgisayarlar üzerinden genel ahlak anlayışına aykırı internet sitelerine girilmemeli ve dosya indirimi yapılmamalıdır. h. Bilgisayar İşletim Sistemlerine zarar verdiği için internet üzerinden ekran koruyucu, yamalar, masaüstü resimleri, yardımcı, tamir edici program olduğu belirtilen araçlar gibi her türlü dosya ve programların indirilmesi ve/veya kurulması yasaktır. i. Üçüncü şahısların kurum içerisinden interneti kullanmaları Bilgi İşlem sorumlusunun izni ve bu konudaki kurallar dahilinde gerçekleştirilebilecektir. j. Bilgi İşlem Birimi, iş kaybının önlenmesi için çalışanların internet kullanımı hakkında gözlemleme ve istatistik yapabilir. Genel Kullanım Politikası a. Bütün PC ve Laptoplar otomatik olarak 10 dakika içerisinde şifreli ekran korumasına geçebilmelidir. b. Laptop bilgisayarlar güvenlik açıklarına karşı daha dikkatle korunmalıdır. İşletim sistemi şifreleri aktif hale getirilmelidir. c. Kurumda domain (çalışma alanı) yapısı varsa mutlaka login olunmalıdır. Bu durumda, domain e bağlı olmayan bilgisayarların yerel ağdan çıkarılmalı, yerel ağdaki cihazlar ile bu tür cihazlar arasında bilgi alışverişi yapılmamalıdır. d. Laptop bilgisayarın çalınması/kaybolması durumunda en kısa sürede Bilgi İşlem Birimi ne haber verilmelidir. e. Bütün Cep Telefonu ve PDA (Personal Digital Assistant) cihazları kurumun ağı ile senkronize olsun veya olmasın şifreleri aktif halde olmalıdır. Kullanılmadığı durumlarda kablosuz erişim (Kızılötesi, Bluetooth, vs) özellikleri aktif halde olmamalıdır ve mümkünse antivirüs programları ile yeni nesil virüslere karşı korunmalıdır. f. Bütün kullanıcılar kendi bilgisayar sisteminin güvenliğinden sorumludur. Bu bilgisayarlardan kaynaklanabilecek, kuruma veya kişiye yönelik saldırılardan (Örneğin; elektronik bankacılık, hakaretsiyaset içerikli mail, kullanıcı bilgileri vs.) sistemin sahibi sorumludur. g. Kurumun bilgisayarlarını kullanarak taciz veya yasadışı olaylara karışılmamalıdır. h. Ağ güvenliğini (Örneğin; bir kişinin yetkili olmadığı halde sunuculara erişmek istemesi) veya ağ trafiğini bozacak (packet sniffing, packet spoofing, denial of service vb.) eylemlere girişmemelidir. i. Port veya ağ taraması yapılmamalıdır.
4 Doküman No: BİL.YD.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: Revizyon No: 01 Sayfa: 4 / 5 j. Ağ güvenliğini tehdit edici faaliyetlerde bulunulmamalıdır. DoS saldırısı, port-network taraması vb. yapılmamalıdır. k. Kurum bilgileri kurum dışından üçüncü kişilere iletilmemelidir. l. Kullanıcıların kişisel bilgisayarları üzerine Bilgi İşlem Biriminin onayı alınmaksızın herhangi bir çevre birimi bağlantısı yapılmamalıdır. m. Cihaz, yazılım ve veri izinsiz olarak kurum dışına çıkarılmamalıdır. n. Kurumun kullanmakta olduğu yazılımlar hariç kaynağı belirsiz olan programları (Dergi CD leri veya internetten indirilen programlar vs.) kurmak ve kullanmak yasaktır. o. Yetkisi olmayan personelin, kurumdaki gizli ve hassas bilgileri görmesi veya elde etmesi yasaktır. p. Kurumsal veya kişisel verilerin gizliliğine ve mahremiyetine özel önem gösterilmelidir. Bu veriler, hastanemizin bu konudaki ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla elektronik veya kağıt ortamında üçüncü kişi ve kurumlara verilemez. q. Personel, kendilerine tahsis edilen ve kurum çalışmalarında kullanılan masaüstü ve dizüstü bilgisayarlarındaki kurumsal bilgilerin düzenli olarak farklı ortamlara (CD, DVD, USB, External Harddisk vb) yedeklenmesinden sorumludur. r. Bilgi İşlem birimi tarafından atanan yetkili kişiler kullanıcıya haber vermeksizin yerinde veya uzaktan, çalışanın bilgisayarına erişip güvenlik, bakım ve onarım işlemleri yapabilir. Bu durumda uzaktan bakım ve destek hizmeti veren yetkili personel kişisel bilgisayardaki kişisel veya kurumsal bilgileri görüntüleyemez, kopyalayamaz ve değiştiremez. s. Bilgisayarlarda oyun ve eğlence amaçlı programlar çalıştırılmamalı/ kopyalanmamalıdır. t. Bilgisayarlar üzerinde resmi belgeler, programlar ve eğitim belgeleri haricinde dosya alışverişinde bulunulmamalıdır. u. Kurumda Bilgi İşlem biriminin bilgisi olmadan Ağ Sisteminde (Web Hosting, E-posta Servisi vb) sunucu niteliğinde bilgisayar ve cihaz bulundurulmamalıdır. v. Birimlerde sorumlu Bilgi İşlem personeli ve ilgili teknik personel bilgisi dışında bilgisayarlar üzerindeki ağ ayarlarları, kullanıcı tanımları, kaynak profilleri vs. üzerinde mevcut yapılmış ayarlar hiçbir surette değiştirilmemelidir. w. Bilgisayarlara herhangi bir şekilde lisanssız program yüklenmemelidir. x. Gerekmedikçe bilgisayar kaynakları paylaşıma açılmamalıdır, kaynakların paylaşıma açılması halinde de mutlaka şifre kullanma kurallarına göre hareket edilmelidir. y. Bilgisayar üzerinde bir problem oluştuğunda, yetkisiz kişiler tarafından müdahale edilmemeli, ivedilikle Bilgi İşlem Birimine haber verilmelidir. Kuralların uygulanmasından birim amirleri sorumlu olup; şahısların yapmış olduğu kural ihlallerinde ilgili sistem kullanıcından başlamak üzere silsile yolu ile sorumludurlar. Sisteme Erişim: -Hastanedeki tüm bilgisayarlar otomasyon sistemine bağlı olup ayrıca güvenlik duvarı koruması altında bu bilgisayarların internete erişimi sağlanmaktadır. İnternete erişim bilgi işlem ünitesinin kontrolü altında kısıtlı olarak sağlanmaktadır. -E-Posta erişimine internet üzerinden kullanımına izin verilmekte olup, sakıncalı iletiler güvenlik duvarı tarafından engellenmektedir. -Uzaktan Erişim: Bilgi işlemden sorumlu personel tarafından gerekli görülen durumlarda güvenlik duvarı tarafından korumalı olarak erişim sağlanmaktadır. -Kablosuz erişim: Hastane içerisinde kablosuz erişim kullanılmamaktadır. Tüm network erişimleri kablolu bağlantı ile yapılmaktadır. Kablosuz bağlantı sağlayan cihazların kablosuz özellikleri güvenlik açısından kapalı durumdadır. Kablolu erişim için otomasyon ile bağlantıyı sağlayacak olan cihazların MAC (fiziksel) adresleri modem üzerinde kayıtlıdır. İzinsiz olarak dışardan girişlere kapalıdır. -Şifre Kullanımı: Otomasyon erişimi verilen personellerin kullanıcı adı ve şifreleri bilgi işlem tarafından verilmekte olup, bu şifrelerin kısa süre içerisinde ilgili personel tarafından belirli zaman aralıklarında değiştirilmesi istenmektedir. Şifre değişikliği yapılmadan sisteme erişim sağlanmamaktadır. Personelin değiştirmiş olduğu şifreler otomasyon üzerinden hiçbir şekilde görülmemektedir.
5 Doküman No: BİL.YD.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: Revizyon No: 01 Sayfa: 5 / 5 Bilgi Güvenliği: -Verileri yetkisiz erişime, yetkisiz şekilde değiştirilmelerine, açıklanmalarına veya imha edilmelerine karşı korumak için uygun önlemleri alırız. Hastanın özlük bilgileri ve kurum bilgileri sadece poliklinik ve servis bilgisayar sekreterleri tarafından değiştirilebilir. Bilgisayar sekreterlerinin bilgileri silme yetkileri yoktur. -Hastalarla ilgili her türlü kaydın kim tarafından, hangi tarihte girildiği, ulaşma, değiştirme bilgisi hastane bilgi işlem programı log kayıtları altında tutulmaktadır. -Hastaların klinik kayıtlarına yalnızca konu ile ilgili yetkilendirilmiş kişinin giriş yaptığı hastane bilgi işlem programında Güvenlik Sistemi adı altında izlenebilmektedir. Veri tabanı üzerinde Hasta kayıt logları, Hasta Hizmet logları, Hasta Fatura Logları, Hasta Poliklinik logları, Tanımlama Logları, Hasta Dosya logları, Veri tabanı oturum logları, Sağlık kurulu kayıt logları kayıt altına alınmaktadır. Kullanıcıların ara yüze bağlanmak için kullandıkları şifreler, şifreli biçimde veri tabanında saklanmaktadır. Veri tabanı sistem logları gerektiğinde İdare tarafından izlenmektedir. Kullanıcılar veritabanına yapılacak müdahale (yama, güncelleme v.b) öncesinde otomasyon sistemi üzerinden bilgilendirilmektedir. Hastaneye destek hizmeti veren firmanın dış ortamdan iç ortama hangi durumlarda erişim yapacağı hakkında hastane tarafından onaylanmış gizlilik sözleşmesi mevcut olup dış ortamdan iç ortama erişimler kayıt altına alınmaktadır. Her kullanıcının veri tabanında hangi bilgilere erişebileceği bilgi işlem biriminde sorumlular tarafından belirlenmektedir. Ayrıca bu kişilerin hangi yetkilere sahip olduğu HBYS üzerinden takip edilebilmekte ve rapor edilebilmektedir. HBYS de oluşan sorunların çözümünde uyulması gereken Kurallar: 1- Konu ile ilgili bilgi işleme sistem sorumluları ile telefon veya HBYS modülü üzerinden online mesajlaşarak irtibat kurulmaktadır. 2- HBYS ile ilgili sorunlar ve çözümler sorunun oluştuğu tarih ve saat bildirimin yapıldığı tarih ve saat kayıt altına alınmaktadır. Bu kayıtlar HBYS modülü üzerinden izlenebilmektedir. 3- Sorunlar ile ilgili aylık istatistiksel çalışmalar yapılmakta olup, sorunlarla ilgili gerekli düzeltici önleyici faaliyet başlatılmaktadır. Bilgi Paylaşımı: -İleri tetkik ve tedavi yöntemleri için başka hastane veya özel merkezler sevk sırasında hastaya ait bilgiler ilgili mevzuatın gereklerine uygun belgeler ile hastanın kendisi tarafından iletilmektedir. -Hasta sağlık bilgileri hastanemiz tarafından veya Sağlık Bakanlığının bilgi yönetim sistemleri tarafından araştırma, istatistik ve karar destek sistemleri için kullanırlar. Yedekleme: -Bütün hasta kayıtları ve yedeklenmiş hasta bilgileri fiziksel olarak korunmuş mekânlarda saklanmaktadır. -Hasta kayıtlarının yedeklenmesi sistem tarafından günde iki defa olmak üzere periyodik olarak yapılmaktadır. Yapılan yedeklemeler DVD ortamına aktarılarak Hastane ana binasına yaklaşık 4 Km mesafede olan ek binada Bilgi İşlem odasında kilitli şekilde saklanmaktadır.
HASTANE BİLGİ SİSTEM GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ Doküman No: YÖN. PR.05 Yayın Tarihi:14.02.2013 Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00
1.AMAÇ Karacabey Devlet Hastanesine başvuruda bulunan kişilere ait bilgilerin güvenliğinin sağlanması amaçlı öncelikle verilerin doğru olarak toplanması, depolanması ve kullanılmasına ilişkin uygulamalarımızı
RTSO BİLGİ Doküman No RTSO Ya ın Tarihi 01.07.2011 GÜVENLİGİ Revi on Tarihi 01.01.2013 Rev on No 01 Sa fa 1-26 RTSO BILGI... ~ GUVENLIGI POLITIKASı. MsİLCisİ ONA YLA YAN/GENEL SEKRETER ~-~~ - RTSO BİLGİ