Tekalif-i Milliye Emirleri İlan Edildiğinde Atatürk'ün İkamet Ettiği Yer - Malumatfuruş
Yazar: malumatfurus 6 Nisan 2020 0 yorum
Tekâlif-i Milliye’nin Yayımlandığı Tarihte Mustafa Kemal Atatürk’ün Ankara Garı Direksiyon Binasında Kaldığı İddiası Doğru Değil
Mustafa Kemal Atatürk’ün 7 Ağustos 1921 tarihinde Tekâlif-i Milliye Emirleri ilân edildiği sırada Ankara Garı Direksiyon Binasında kaldığı iddiası doğru değil. Ankara’ya geldiği 27 Aralık 1919 tarihinden TBMM Başkanlığına seçilmesine kadar önce Ziraat Okulunda, sonrasında Ankara İstasyondaki Direksiyon Binası adıyla bilinen taş binada ikamet eden Atatürk, 1921 yılının Haziran ayında Çankaya’daki Bağ Evi’ne taşınmıştı. Başkomutan olarak Meclis’in kendisine sunduğu yasama yetkisini kullanarak Tekâlif’i Milliye Emirlerini ilân ettiği sırada Atatürk, günümüzde Ankara Çankaya Atatürk Köşkü (Müze Köşk) olarak ziyarete açık bulunan Bağ Evi’nde ikamet etmekteydi.
Atatürk’ün Ankara Garı Direksiyon Binasında kaldığı iddia edilen odaya ait görsel Ankara Beştepe’teki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi ile kıyaslanarak aşağıdaki notlarla sosyal medyada paylaşılmıştı:
“Tekalif-i Milliye yayımlandığı tarihte (1921) Mustafa Kemal Atatürk’ün kaldığı, Ankara Garı Direksiyon Binası’ndaki odası (solda)… Sağdakini biliyorsunuz (2020)!”
“Tekalif-i Milliye yayımlandığı tarihte Atatürk’ün kaldığı, Ankara Garı Direksiyon Binası’ndaki odası. Millete Teklif-i Milliye teklif eden Erdoğan’ın günlük 4,5 milyon TL gideri olan itibardan tasarruf etmediği sarayı. Prompter bilgeliği ile buraya kadar beyler. Buraya kadar.”
Müzeyyen Şevkin’in Atatürk’ün Tekâlif-i Milliye Emirleri ilân edildiği sırada Ankara Garı Direksiyon Binasında kaldığı iddiasını içeren paylaşımı
Ali Aktaş’ın Atatürk’ün Tekâlif-i Milliye Emirleri ilân edildiği sırada Ankara Garı Direksiyon Binasında kaldığı iddiasını içeren paylaşımı
Atatürk’ün Ankara Tren İstasyonu’nun hemen yanında yer alan Direksiyon Binası olarak bilinen evde ikâmet ettiği doğru. Ancak gözden kaçırılan husus, Tekâlif-i Milliye’nin ilânı sırasında konakladığı evin Direksiyon Binası olmadığı.
Atatürk’ün Direksiyon Binası’ndaki odası
Atatürk’ün Ankara’da Kaldığı Konaklar
Mustafa Kemal Atatürk Ankara’ya geldiği 27 Aralık 1919 tarihinde önce Keçiören’de bulunan Ziraat Okulu’nda (Ziraat Mektebi) misafir edilmişti. Atatürk, Ziraat Mektebi’nin dönemin şehir merkezine uzak olması sebebiyle Direksiyon Binası’ndaki konağı ve karargâhına taşınana kadar burada konaklamış ve çalışmalarına devam etmiştir. Atatürk’ün Ankara’daki ilk misafir edildiği bu bina günümüzde Meteoroloji Genel Müdürlük binası olarak kullanılmaktadır.
Atatürk’ün Ankara’da ilk konakladığı yer olan Ziraat Mektebi’nin dünü ve bugünü
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına seçilmesinden sonra 1892’de yapılan, Ankara Tren Garı’nın hemen yanında yer alan Direksiyon Binası olarak bilinen taş binada ikamet etmeye başlamıştır.
Atatürk’ün karargâh ve konut olarak kullanımına tahsis edilen bu binanın çalışma ve dinlenme koşullarına uygun olmaması nedeniyle yeni bir yerleşim yeri aranmaya başlanmıştır.
Direksiyon Binası günümüzde Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Ankara Gar Kompleksi içinde yer almakta olup, Atatürk Konutu ve Demiryolları Müzesi olarak kullanılmaktadır.
Atatürk’ün TBMM Başkanı seçilmesinden sonra taşındığı ve 1921 yılı Haziran ayına kadar konakladığı Direksiyon Binası
Çankaya Bağ Evi
Atatürk’ün çalışma ve dinlenmesi için yetersiz olduğu değerlendirilen Direksiyon Binası’na alternatif bir konut arayışı neticesinde Kasapoğlu Köşkü olarak bilinen köşk, Ankara Müftüsü Rıfat Börekçi’nin girişimiyle Ankaralılar tarafından satın alınarak 30 Mayıs 1921’de Atatürk’e hediye edilmiştir.
Bağlar bölgesi Çankaya’daki bu bağ evi hemen küçük bir onarımdan geçirilmiştir. Ardından 1921 yılı Haziran ayı başlarında Atatürk Ankara Garı’nda ikamet etmekte olduğu konuttan bu Köşk’e taşınmıştır.
Günümüzde Cumhurbaşkanlığı Köşkü Bahçesi içerisinde yer alan bu konut Atatürk Müze Köşkü adıyla ziyarete açıktır.
Çankaya’daki Cumhurbaşkanlığı Köşkü Bahçesi içerisinde yer alan Atatürk Müze Köşkü
Atatürk Tekâlif-i Milliyet Emirlerini İlân Ettiği Sırada Direksiyon Binasında Değil Çankaya’da Bağ Evinde İkâmet Ediyordu
Bir savaş ekonomisi uygulaması olan, Ordu’nun ihtiyaçlarını karşılamak için 10 maddeden oluşan bir ulusal (vergi) yükümlülük fermanı olan (Millî Yükümlülükler olarak günümüz Türkçesine çevrilebilecek) Tekâlif-i Milliye Emirleri 5 Ağustos 1921 tarihinde ilân edilmişti.
Başkomutan olarak Meclis’in kendisine sunduğu yasama yetkisini kullanarak Tekâlif-i Milliye Emirlerini duyurduğu sırada Atatürk, günümüzde Ankara Çankaya Atatürk Köşkü (Müze Köşk) olarak ziyarete açık bulunan Bağ Evi’nde ikamet etmekteydi.
Atatürk, Tekâlif-i Milliye’nin ilânı sırasında konut olarak kullanmıyor ve Çankaya’daki Bağ Evi’ne taşınmış olsa da Direksiyon Binası’nı karargah olarak kullanmayı sürdürmüştür. Örneğin, 21 Ekim 1921 tarihinde, Fransızlarla yapılan anlaşmanın görüşmeleri ve imza töreni bu binada gerçekleşmiştir.
Günümüzde “Ankara Millî Mücâdele İstasyon Atatürk Evi” olarak bilinen Direksiyon Binası’ndan 1921 Haziranında taşındığı, günümüzde Ankara Çankaya Atatürk Köşkü (Müze Köşk) olarak bilinen Bağ Evi, Atatürk’ün 57 yıllık ömründe en uzun süre ile yaşadığı ikametgâh olma özelliğini taşımaktadır.
Atatürk’ün Kendi Kaleminden Tekâlif-i Milliye Emirleri
Mustafa Kemal Atatürk, Başkomutan olarak Sakarya Savaşı öncesinde ordunun ihtiyaçlarını karşılamak için yayınladığı “Milli Yükümlülükler” olarak günümüz Türkçesine çevrilebilecek “Tekâlif-i Milliye Emirleri”ni Nutuk adlı eserinde şöyle aktarmıştı (Mustafa Kemal Atatürk (1934). Nutuk, Cilt II, Devlet Matbaası. İstanbul, Sf:130-132).
Bu bahsettiğim hususâtı temîn için, iki gün zarfında, 7, 8 Ağustos 337 tarihlerinde, Tekâlif-i Milliye Emri namı altında yaptığım tebligât-ı umumiyeden her birinin, kısaca muhteviyâtından bahsedeyim.
Bir harbin kazanılması için ne derece hurde şeylerin bile nazar-ı dikkate alınması lâzım geldiğine dair bir fikir vermiş olmak için, bu muhteviyâtı şâyân-ı arz görürüm:
10 Haziran 1921 tarihinde Çankaya Köşkü bahçesinde görüntülendiği karelerle yazıyı sonlandıralım…
* Tespiti için Ekşi Sözlük’ten jet lag‘e teşekkürlerimizle…
Halime Gürbüz Yalçın Bayer Emre Aköz Yavuz Bahadıroğlu Ergün Diler Hilal Kaplan Ertuğrul Özkök Deniz Gökçe Abdurrahman Dilipak Bülent Erandaç Güneri Civaoğlu Ahmet Kekeç Fuat Uğur Soner Yalçın Hasan Karakaya Mehmet Barlas Abbas Güçlü Bekir Hazar Yusuf Kaplan Rahmi Turan M. Necati Özfatura Mine G. Kırıkkanat Abdulkadir Selvi Hıncal Uluç Melih Aşık Mehmet Y. Yılmaz Şeref Oğuz İslam Memiş Murat Muratoğlu Engin Ardıç Melih Altınok Nazlı Ilıcak Murat Yetkin Murat Bardakçı Yılmaz Özdil Ahmet Hakan Ayşe Hür İsmet Berkan Necati Doğru Reha Muhtar Fatih Altaylı Ahmet Yenilmez Emin Çölaşan Can Ataklı Yiğit Bulut