Bebeklerde Dil Gelişimi Dil Öğrenme Aşamaları
Aylarca süren bebek dilinden sonra, bebeğiniz gerçek dil dünyasına girecek ve ikinci yaşından sonra günde 20 kelimeye kadar çıkacak! Ve siz de tüm bunları dinleyeceksiniz…
Cümle kurmaya ne zaman başlayacak?
12. aydan sonra hafıza ve cümle kurma aşamalarıyla birlikte, dil gelişimi büyük bir hızla ilerlemeye başlar. 18. aydan sonra çocuklar, kendileri ve dış dünyayla ilişkilendirmeler yapmaya başlarlar ve daha sonraki aylarda cümleleri daha uzun ve karmaşık hal alabilir. Bu aşamada zor sözcükleri tekrarlaması için onu teşvik edebilirsiniz, bu yüzden ne söylediğini anlamadığınızda, anlamış gibi davranmamaya çalışın. Farklı cümle yapılarına aşinalık kazanabilmesi için ona hikayeler anlatabilir ya da kitap okuyabilirsiniz. Bebeğiniz iki yaşına geldiğinde, 120-250 sözcük öğrenmiş olacaktır, ancak prematüre doğduysa daha geç konuşmaya başlayabilir.
Dil öğrenme aşamaları
Bebek annenin sesini tanıyabilir.
1. ay: Bebeğiniz sesinizin tonlamasına ve sesinizin yansıttığı duyguya karşı açıktır. Ve ağlayarak birçok farklı duyguyu ifade edebilir.
1-5 ay: İlk sesler, ilk heceler.
5-7 ay: Sesli harflerle ağız hareketleri arasındaki ilişki gelişir, bebeğiniz ses tonlamalarını taklit eder ve bebek dili konuşmaya başlar.
8-10 ay: Heceleri kurmaya ve ilk sözcüklerini söyleme başlar. İstediğiniz bir nesneyi anlayabilir ve doğru tepkiyi verebilir.
10-20 ay: Birçok sözcüğü tanır ve sözcüklerle görüntüleri ilişkilendirir. İlk kelimeler ağzından çıkar
2-3 yaş: Sözdizimini anlar, sözcüklerden cümleciklere geçer. Kelime bilgisi hızla gelişir, fiilleri, söz oyunlarını ve tekil-çoğul sözcükleri ayırt edebilir.
Dille ilgili temel sorunlar
Doktorlara göre ciddi dil sorunları genellikle duygusal ve psikiyatrik sorunların belirtileridirler. Okul öncesi çocuklarda en sık görülen dil sorunları afazi (konuşma zorluğu), disleksi (yazı algılama bozukluğu), disortografi (dil bilgisi kurallarını öğrenememe), kekeleme ve yazma zorluğudur. Çocuğunuzun dil gelişimi hakkında endişeleriniz varsa, hemen çocuğunuzun doktorundan bir randevu alın ve ondan sizi bir konuşma terapistine yönlendirmesini isteyin. İhtiyatlı olmanız iyi bir şeydir ancak durumu olduğundan fazla büyütmeyin. Çocuğunuzun başka bir sorunu olmadığından emin olun ve onunla sohbet etmeyi hiçbir şekilde kesmeyin. Sürekli diyalog onun için konuşmayı daha kolay bir hale getirecektir, ancak kafasını karıştırabilecek bazı sözcüklerden sakınmanız gerekebilir.
Dağarcığı Nasıl Geliştirilir?
Aşağıdaki kolay ve hızlı uygulamaları yeni doğmuş bebeklerinize her gün uygulayarak, kelime dağarcıklarını geliştirebilir ve seslere daha erken tepki vermesini sağlayabilirsiniz.
Beraber okuma alıştırmaları yapın
Kesin olarak bilinen bir gerçek var ki, bebeklik dönemlerinde ailesi tarafından düzenli kitap okunan bebekler, bir yaşlarına geldiklerinde, diğerlerine göre hem daha çok kelime dağarcığına sahip oluyorlar, hem de daha erken konuşmaya başlıyorlar. Üstelik okunan kelimeleri şu anda anlamadıkları için sadece çocuk kitapları değil, kendi sevdiğiniz kitapları da okuyabilirsiniz. Çünkü burada asıl amaç okunanları anlaması değil, kelimeleri ve sesleri kelime dağarcığına yerleştirmesidir.
Onunla konuşmaya çalışın
Araştırmalara göre gündelik hayatlarında, bebeğiniz her ne kadar anlamıyor olsa bile, onunla konuşmanız, 3 yaşına geldiğinde kelimeleri daha doğru konuşmasına ve anlamsız cümleler kurmasına engel olmaktadır. Hatta konuşma, kitap okumaktan bir derece daha faydalı olmaktadır, çünkü kitap okurken istemiyor olsanız bile edebi bir dil takınmak zorundasınız, fakat günlük konuşmalarınız daha rahat ve anlaşılır olabilir. Chicago Hastanesi, Patoloji bölümünde yapılan bir araştırmaya göre, çocukların konuştuğu kelimelerin %90’ı, anne ve babalarını tekrar etmeye çalışırken öğrenilmiştir.
Şarkı ve de ninni söyleyin
Söylemiş olduğunuz ister ninni, isterseniz de tekerleme olsun, bebeğinizin kulağına kafiyeli bir şekilde giden her kelime ve cümleyi öğrenmesi daha kolay ve de unutması daha zor olacaktır, ayrıca bu yol yeni bir dil öğrenmenin bile en güzel yoludur. O yüzden bebeğinizin yabancı dillere yatkın olmasını ve biraz büyüdüğünde farklı diller öğrenmesini de istiyorsanız Türkçe ninni ve tekerlemeler haricinde, istediğiniz dilde ninni ve tekerlemeler de dinletmeniz tavsiye edilir.
Bebek taklidi yaparak konuşmayın
Yüzüne baktığınızda onu taklit etmemek her ne kadar biraz zor olsa da, bu konuşmasını engelleyen en önemli etkenlerden birisidir. Çünkü yukarıda da bahsedildiği gibi, bebekler öğrendikleri kelimenin %90’ını anne ve babasından almıştır, fakat siz kendi kelimelerinizi kullanmak yerine onu taklit ederseniz, bebeğinizde de herhangi bir ilerleme göremezsiniz ve işleri çok daha zora sokarsınız.
Dikkatini objelere yönlendirin
Evde, yolda ya da oyun parkında, parmağınızla ve konuşmalarınızla ona çeşitli nesneleri tanımlayın ve elinizden geldiğince tekrar etmesine çalışın. Örneğin kuş, çiçek, vazo, araba ya da top gibi. Önemli olan bebeğinizin her gün yeni bir şeyler öğrenmesi ve bu yaşlarda bunu oyun ile de yapmanız son derece kolay.
Komik sesler çıkartın
Günlük hayatınızda onunla tamamen normal bir şekilde konuşmak zorunda değilsiniz, çeşitli kelimeleri komik ve ilginç bir şekilde söylerseniz, kesinlikle ilgisini çekecek ve söylediklerinizi, geniş hayal dünyasında bir şeyler ile eşleştirmesine sebep olacaksınız. Böylece duyulan ve öğrenilen kelimelerin unutulması daha da zorlaşır.