Merkür’ün genç ve güçlü volkanı
18 Temmuz 2010 / 09:08
Güneş’e en yakın gezegen olan Merkür’ün etrafında dolaşan Messenger Uzay Aracı, gezegenin en genç volkanını tespit etti. Bu volkanın bulunduğu Rachmaninoff Havzası, geçmişte volkanik açıdan son derece aktif bir bölgeymiş.
NASA’nın Merkür’e gönderdiği Messenger adlı uzay aracının yolladığı veriler, bu gezegenin bilinmeyenlerine ışık tutuyor. Son gelen veriler, Merkür’de geçmişte meydana gelen volkanik aktiviteler hakkındaki bilgilerimize yenilerini ekledi. Üstelik Güneş Sistemi’ndeki diğer gezegenlerin geçirdikleri değişim sürecinin de daha iyi anlaşılmasına zemin hazırladı.
Merkür’deki volkanlarla ilgili makale, geçtiğimiz günlerde bilim dergisi Journal Science’da yayımlandı. Merkür’ün yörüngesindeki üçüncü uçuşunu tamamlayan Messenger, bir süre daha Dünya’ya veri göndermeyi sürdürecek. Messenger, son uçuşunda, bir göktaşının çarpması sonucunda oluşmuş olması muhtemel bir havzayı ortaya çıkardı. Bu havzaya, Romantik Çağ’ın en büyük bestecilerinden Rachmaninoff’un adı verildi.
Diğer gezegenlere de ışık tutuyor
Konuyla ilgili araştırmayı yöneten Maryland’daki Johns Hopkins Applied Fizik Laboratuvarı’ndan Dr Louise Prockter, “Messenger’ın ilk uçuşunda, Merkür’ün her köşesinde volkanik aktivitelerin izlerine rastladık. Bu, son derece heyecan vericiydi,” diyor.
Louise Prockter’ın dediğine göre, şimdi, çok da eski olmayan bir tarihte, bir çarpma neticesinde oluşan Rachmaninoff Havzası’yla ilgili tarihleme çalışmaları yapılıyor. Burası, gezegenin en genç bölümü ve geçmişte volkanik aktiviteler açısından oldukça zengindi. Bu volkanik aktivitelerin ne zaman meydana geldiği hakkında, yüzeyin dokusuna bakılarak tahmin yürütülebiliyor. Rachmaninoff Havzası’nda gezegenin en genç volkanı da tespit edildi.
“Bu volkan bizim tahminimizden iki milyar yıl daha genç” diyen Prockter, Messenger’ın Rachmaninoff Havzası’nda daha genç volkanlara rastlamasının da olasılık dahilinde olduğunu söylüyor.
Birleşik Krallık’taki Open Üniversitesi’nden yerbilimci Dr David Rothery’ye göre, Messenger’ın gönderdiği veriler, Güneş Sistemi ve dışındaki diğer gezengenlerin zaman içinde geçirdiği değişimi anlamayı kolaylaştıracak. BBC News’e konuşan Rothery, “Merkür, Güneş’e çok yakın. Bugüne kadar diğer yıldızlara yakın gezegenler hakkında bilgiler edinmeye çalıştık. Messenger sayesinde, o gezegenlerin yapısını da daha iyi anlayabileceğiz” dedi.
Rothery’ye göre, Merkür’ün oluşum süreci ve gelişimi Güneş Sistemi dışındaki gezegenlerinkine benziyor.
Manyetik fırtınalar arasında
Journal Science’ın son sayısında Merkür’le ilgili bir makale daha var. Maryland’daki NASA Uzay Uçuş Merkezi’nde çalışan uzay fizikçisi James Slavin ve meslektaşları, Merkür’deki manyetik fırtınalar hakkında bir çalışma yaptılar.
Messenger, 2009 Eylül’ünde bu tür bir manyetik akımın içinden geçmişti. Buna göre Merkür’deki manyetik fırtınalar yaklaşık iki dakika boyunca devam ediyor.
Dr David Rothery’nin şu sözü gerçekten üzerinde düşünülmeye değer: “Güneş Sistemi, kelimenin tam anlamayla büyük bir laboratuvar ve tüm gezegenlerin birbirlerinden farklı özellikleri var.”