Evrimin Işığı Olmaksızın Biyolojide Hiçbir Şeyin Anlamı Yoktur / Theodosius DOBZHANSKY
Dobzhansky, T. 1973. Evrimin Işığı Olmaksızın Biyolojide Hiçbir Şeyin Anlamı Yoktur. The American Biology Teacher, 35:125-129 [i]
İşgal edilmemiş bir ekolojik niş, henüz kullanılmamış bir yaşam olanağı, bir meydan okumadır. Buzul çağı ikliminin, yerini daha ılıman bir iklime bırakması gibi çevresel bir değişiklik de bir meydan okumadır. Doğal seçilim, bir türün, uyuma yönelik genetik değişimler sayesinde bu meydan okumaya cevap vermesine neden olabilir. Bu değişimler, türün, daha önce boş duran, yeni bir yaşam olanağı niteliğindeki bir ekolojik nişi işgal etmesine ya da eğer söz konusu değişim elverişsizse, buna karşı koymasına olanak verebilir. Ancak türün verdiği cevap başarılı da olabilir, başarısız da. Bu, başta cevap veren türün, meydan okuma sırasında sahip olduğu genetik kompozisyon olmak üzere pek çok etkene bağlıdır. Başarılı bir cevap verememek türün soyunun tükenmesine sebep olabilir. Fosillerden elde edilen kanıtlar kesin olarak göstermektedir ki evrimsel yolların çoğunun sonu çıkmaz sokak, yani soyun tükenmesidir. Şu anda hayatta olan organizmalar, geçmişte yaşamış türlerin sadece küçük bir kesiminin başarılı torunlarıdır ve ne kadar geriye bakarsanız bu oran o kadar küçülür. Buna rağmen yaşamlarını sürdüren türlerin sayısı azalmamıştır; aslında büyük olasılıkla zaman içinde artmıştır. Bütün bunlar evrim teorisinin ışığı altında anlaşılabilir; Tanrı’nın açısından bakarsak, çok sayıda türü yoktan var edip sonra bunların büyük bir bölümünün soyunun tükenmesine göz yummak ne kadar da anlamsız bir iş olurdu!
Sitokrom c, oksijenli solunum yapan hücrelerin metabolizmasında önemli rol oynayan bir enzimdir. İnsandan küf mantarına kadar, birbirinden son derece farklı organizmalarda bulunur. E. Margoliash, W. M. Fitch ve diğer bilim insanları, canlılar dünyasının farklı dallarında sitokrom c’nin amino asit dizilimlerini karşılaştırdı. Farklılıkların yanı sıra en anlamlı benzerlikler de gün ışığına çıktı. Sitokrom dizilimleri bakımından, memeli ve kuşların farklı takımları arasında 2 ila 17, omurgalı sınıfları arasında 7 ila 38, omurgalılar ve böcekler arasında 23 ila 41 ve hayvanlarla mayalar ve küf mantarları arasında 56 ila 72 amino asitlik farklar var. Fitch ve Margoliash, bulgularını “minimal mutasyonel mesafeler” olarak ifade etmeyi tercih ediyor. Farklı amino asitlerin DNA’da farklı nükleotid üçlüleri tarafından kodlandığını yukarıda belirtmiştik. İşte bu kod artık biliniyor. Mutasyonların çoğu, bir proteini kodlayan DNA zincirinde bir yerdeki tek bir nükleotidin bir başkasıyla yer değiştirmesi sonucu gerçekleşir. Bu nedenle, bir organizmadaki sitokrom c’nin bir başkasındakine dönüşmesi için gerekli miminum tekil mutasyon sayısını hesaplamak mümkündür. İnsan sitokrom c’si ile diğer canlı sitokrom c’leri arasındaki minimal mutasyonel mesafeler şu şekildedir:
Bir protein çeşidindeki amino asit dizilimlerinin, türden türe değiştiği gibi tür içinde de değişebildiğini kaydetmekte yarar var. Tür, cins, familya, takım, sınıf ve şube düzeyindeki proteinler arası farklara, ayrıca tür içi bireyler arasında da değişen unsurların eklendiği açıktır. Bireysel ve grupsal farklılıklar, niteliksel değil, yalnızca nicelikseldir. Yukarıdaki önermeleri destekleyen çok sayıda kanıt vardır ve giderek de sayıları artmaktadır. İnsan hemoglobininin amino asit dizilimlerindeki bireysel farklılıklar üzerine son yıllarda çok sayıda çalışma yapıldı. Çoğu tekil amino asit değişiklikleriyle ilintili yüzden fazla varyant tespit edildi. Bunlar, tespit edildikleri kişiler ya da onların atalarındaki genetik mutasyonların sonucunda ortaya çıkan değişikliklerdir. Beklendiği üzere, bu mutasyonlardan bazıları taşıyıcılarını eleyici niteliktedir ama diğerleri nötral ve hatta bazı çevreler için olumludur. Mutant hemoglobinlerden bazıları yalnızca bir bireyde ya da bir ailede bulunmuştur; diğerleriyse dünyanın farklı kesimlerinde oturanlarda tekrar tekrar görülmektedir. Bütün bu çarpıcı bulgular ancak evrimin ışığı altında anlaşılabilir, başka türlü hiçbir anlamları yoktur.
Kaya midyesi (larva)
Theodosius Dobzhansky (1900 – 1975)
evrim teorisievrim ve genetikevrimin biyolojide önemimokelüler biyolojiTheodosius Dobzhansky
Önceki Yazı Yeni Bulunan İnsansı Fosili Sahelanthropus tchadensis / İsmail Kudret SAĞLAM
Sonraki Yazı Darwin’i doğrulayan on beş kanıt