3 adam konuştu! ABD'nin bir karın ağrısı var ama... /
Uçuşa yasak bölge olmayacakmış! Kim girecek ki?
Ankara ve Washington DAEŞ’le mücadele konusunda bir işbirliği geliştirdiler. Bunun tartışması günlerdir zaten yapılıyor ancak Amerikalılar’ın bir karın ağrısı var. Amerikan yönetiminden üst düzey üç yetkili geçtiğimiz salı günü basın mensuplarına isimlerinin kullanılmaması şartıyla bazı açıklamalar yaptılar ve bunlar-bugün-basına yansıdı. Parça parça parçalayalım…
1. “Türklerle görüşmelerimiz yaklaşık 9-10 ay önce başladı. Önce eğit-donat programı konusunda anlaşmaya vardık.” Bu bilginin anlamı ne? Ya bu tarihteki bir gelişmeye gönderme yapılıyor veya Türkiye’nin yaşadığı “güncel gelişmelerle” anlaşma arasındaki “zamanlama” ortaklığını bozmaya çalışıyorlar. İkincisi yüksek ihtimal. Kaldı ki, daha önceden eğit-donat konusunda varılan o tarihteki anlaşmanın bir somut sonucu da Türkiye tarafından görülmüş değil.
2. “Yaklaşık 6 hafta önce, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, silahlı istihbarat, izleme ve keşif (ISR) operasyonlarında Türk üslerinin kullanımımıza açık olduklarını söyledi.” Durup dururken? 6 Hafta tarihi hakkında da aynı iki ihtimal geçerli? Bu tarih seçimin ertesine geliyor. Belli ki ABD, bu tarihle yapılan anlaşma arasında bir bağ kurmaya çalışıyor. Hatta yazılı metinden çıkarılması zor ama sanki bir “şaşkınlık” ifadesi bile var. Sanki, o zamana kadar İncirlik hiç akıllarına gelmemiş gibi.
3. “Türkiye sınırının halen IŞİD kontrolünde olan son bölümünün koordinasyon halinde ve ılımlı grupların katılımıyla temizlenmesi için birlikte çalışma ihtimalini de tartıştık.” Bu daha da ilginç çünkü daha önce İncirlik sanki akıllarına gelmemiş gibi “şaşıran” ABD, bu sefer de, “de” ekiyle “arada onu da konuştuk” diyor. Oysa burası yine kendi ifadeleriyle IŞİD’in “son uluslar arası bağı”! Burası kapandı mı IŞİD de “kapanmış” oluyor.
4. Şimdi şu sözlere dikkat; “Burayı kapatmak için Türkiye’ye ihtiyacımız var ve onlarla çok yakından çalışmak istiyoruz. Bu onların da çıkarına. Onlar bize geldi. Yardım istediler ve yardım etmeyi kabul ettik.” İyice garip ifadeler. Yani, “ABD’nin ihtiyacı var” ama “olmasa da olur”!
5. Buradan hissediliyor ki, sanki Washington İncirlik ile “bölge” meselesini birbirinden ayırmak istiyor gibi! En azından bu şekilde algılanmasını istiyor gibi?!
6. En ilginç kısımlardan biri geliyor; “Burası uçuşa yasak bölge olmayacak, tıpkı Kobani’de (DAEŞ’e karşı verilen mücadele sırasında düzenlenen hava operasyonlarının) uçuşa yasak bölge olmadığı gibi. Ancak (düzenlenecek operasyonlar) DAEŞ’i bu bölgeden çıkaracak ve buraya yaşamın dönmesine müsaade edecek şekilde gerçekleştirilecek.” Kobani örneğinin verilmesi üzerine düşünülmeli! Neden bunu hatırlatıyor ABD. Bize mi hatırlatıyor Kürtlere mi? İki, “bir bölge temizlenecek ve buraya yaşam dönecek”! Bakalım…
7. “Türkiye’nin de dediği gibi, Türk askerleri operasyona dahil olmayacak. Amerikan askerleri de olmayacak. Sahada manevra kabiliyeti olan, bizim koordinasyon kurabildiğimiz, DAEŞ’e karşı birlikte çalışabileceğimiz farklı muhalif gruplar dahil olacak.” Uçuşa yasak yok, içeride gerçek bir ordu yok ama yaşam var! Güzel ama onları kim koruyacak? İşte o tarif yapılıyor ama nasıl bir şeydir anlamak zor. (Esad’ın uçakları girmeyecek ise uçuşa kapalı bölge demektir. Başka kim girecek zaten? IŞİD uçakları mı?)
8. “PKK Türkiye’de saldırılar düzenlememiş olsaydı Türkiye Kuzey Irak’ta bu saldırıları düzenliyor olmazdı.” Bunun tercümesi de şu; ABD, IŞİD’e yönelik Türkiye ile yaptığı anlaşma ile PKK’ya yönelik saldırıların çakışmasından mutsuz!
9. “PKK’nın DAEŞ’e karşı mücadeledeki rolüyle ilgili konuşamam. Ancak PKK, Türklerle yeni bir cephe açmak istiyorsa bunun çok da akıllıca olmadığını söyleyebilirim. Suriyeli Kürtler de Özgür Suriye Ordusu ile birlikte ve yan yana çalışarak DAEŞ’e karşı çok etkili oldu. Bu devam edecek çünkü amacımız DAEŞ’i yenmek ve Türkiye de bu amacı paylaşıyor.” Bu cümleler içinde, “PKK, Türklerle yeni bir cephe açmak istiyorsa bunun çok da akıllıca olmadığını söyleyebilirim” ifadesinin albenisi yüksek olabilir ama aslında bunu zaten herkes, Ankara da biliyor. ABD’nin onlara bir şey yapacağı da yok. Çok çok, IŞİD’e karşı mücadeleyi aksatırsa, “kesin şunu” diye el altından mesaj gönderilir. Ancak diğer kısım, “Suriyeli Kürtler de Özgür Suriye Ordusu ile birlikte ve yan yana çalışarak DAEŞ’e karşı çok etkili oldu. Bu devam edecek çünkü amacımız DAEŞ’i yenmek ve Türkiye de bu amacı paylaşıyor” bölümü iki şekilde yorumlanabilir; a) PYD başka bir şey ve biz onunla çalışmaya devam edeceğiz, b) Buna kafayı takmayın, işimiz IŞİD’le. Ondan sonra PYD ile işimiz olmaz.
10. Bu açıklamaların zamanlaması ve niteliği üzerine başka okumalar da yapılabilir. Ancak öncesinde bir sorunun yanıtının bilinmesi gerekiyor; bu ABD devletinin ihtiyaç duyduğu ve tam olarak “kendi ağzından” yaptığı bir açıklama mı, yoksa ABD’nin içinde Beyaz Saray’a uyumlu veya uyumsuz bir parça mı konuşuyor? Çünkü Ankara buna cevap vermek isteyebilir ve muhataba göre yanıtı değişebilir!