McLaren'in Ön Kanadı Esniyor Mu?
28 Haz 2011 14:20
Geçtiğimiz sezon pek çok kez tartışma konusu olan ve gündemi meşgul eden esnek kanat tartışmasına bu kez McLaren de ortak olmuşa benziyor.
McLaren geride bıraktığımız haftasonu Avrupa Grand Prix'ine yeni bir ön kanar tasarımıyla geldi. Uç plakaları, ana planya ve üst flap'ta güncellemeler yapılırken belki de en dikkat çekici nokta kanadın buruna bağlandığı dikey sütunlar. Araç üstü kamerasından ekranlara yansıyan görüntüde ön kanadın bu bağlantı noktasından giderek ayrıldığı açık bir şekilde görülebiliyor. Ön kanattaki bu hareketlilik esnek aerodinami konusunda kafalarda soru işareti bırakırken McLaren FIA'nın teknik kontrollerini geçtiği ve yasallığının onaylandığı da bir gerçek. Craig Scarborough'un durumun yasallığı ve çalışma prensibi ile ilgili hazırlamış olduğu makaleyi sizlerle paylaşıyoruz.
Aşağıdaki videoda McLaren'in ön kanada yerleştirdiği araç üstü kamera sayesinde ön kanadı buruna bağlayan dikey sütunları dikkatlice inceleyelim. Dikey sütunun hemen arkasındaki bağlantı noktasına bakarsak, ön kanat ile dikey sütunun birbirinden uzaklaştığını fark edeceksiniz.
Aslında bu tip bir tasarımın bu alandaki oluşumu çok basit. Kanadın merkez noktasına metal plakalar bağlanıyor ve doğrudan vidalanıyor. Bu vidalar dikey sütunlar içerisin belirlenen deliklerden geçiyor ve civata yardımıyla sıkılaştırılıyor. Bu da parçanın özgürce hareketini engelliyor ve esnememesini sağlıyor. Takım bu hareketli yüzey arasındaki boşluğu ayarlamak için madeni levhalar yerleştiriyor ve böylece kanadın araca takıldığında doğru araç yüksekliğinde bulunmasını sağlıyor. Hemen hemen her takım bu temel tasarımdan faydalanıyor.
Bununla birlikte yine araç üstü kamerasında McLaren kanadı dikey sütuna bağlandığı esas noktada kanadın geriye doğru esnemesine olanak sağlıyor. Yüksek hızda kanadın arka bölümü ve dikey sütun arasındaki farkın artarak açıldığı görülüyor (yukarıdaki resim, sarı renkli alan). Araç yavaşlamaya başladığında da bu fark kapanıyor ve kanat olağan halini alıyor. Yarışta her iki aracın da araç üstü görüntüsünü takip ettim ve her iki durumda da bezer davranışı sergilediklerine şahit oldum (aşağıdaki resim).
Bu durum yüksek hızlarda downforce'un azalmasıyla ön kanadın hücum açısının (kanada ait kiriş ile bunun havaya nazaran hareket istikameti arasındaki dar açı) esnemesi üzerinde etkisi olabilir. Buna bağlı olarak da yine yüksek hızda downforce'a hava akımı aktarılır ve bu da önden kayma üzerinde etkili olabilir, muhtemelen burada aracın daha dengeli ve sabit olması amaçlanıyor. Ön kanadın düzleşmesinin uygulamasını daha önce gördük, tarihte ön kanadın yüksek hızda düzleştiğini görmek alışılmamış bir şey değil, flap'ın aero yüke maruz kalması gibi.
Yüksek hızda daha iyi aero dengeye sahip olmak Red Bull'da görüldüğü gibi ön kanadın aşağı doğru esnemesiyle farklı etkiler yaratabilir böylece daha fazla downforce üretilebilir. Bu nedenle Red Bull aracın dengesini kontrol etmektense daha fazla performans arıyor.
Bu bağlamda McLaren'in ön kanadının davranışı birkaç yolla açıklanabilir, belki üretim hatası sonucu doğan bir hatadır, takımın yeni ön kanat tasarımı ile Valencia'da sorun yaşayıp yaşamadığını incelemek gerekiyor.
Pek çok eski tasarımcı ve teknik direktörden gelen bilgiler doğrultusunda geçen sezon takımların bu alanı tasarlarken yaylar kullandıkları biliniyor. Bu tip bir yolla başvurarak tasarım yapıldığında kanat/dikey sütun ortak yüzeyinde bir uyum yaratılarak ikisi arasındaki fark arttırılabilir. Normalde bu alanda yay kullanılır ve yaylar da FIA'nın yük testlerine maruz kalır fakat FIA'nın yük testlerinin ötesinde yay kanadın kontrollü bir şekilde hareket etmesine olanak sağlar. Elbette karbon fiber tabakası içinde uyumlu tasarım oluşturmaktansa kanadı bu şekilde kontrol etmek daha kolay. Kurallar bu tip karmaşık mekanizmaların kullanımının yasaklandığına dair özel bir madde içermiyor. Red Bull'un ön kanadını örnek gösterecek olursak, yüksek hızlarda kanadın esnediği açık bir şekilde görülüyor fakat FIA'nın esneme testlerini geçtiği sürece kanadın hareketli olmasına izin veriliyor gibi görülüyor. Bu da FIA'nın karoserin kesinlikle sabit olması gerektiği ve gövde/şasi ünitesi arasındaki ilişkide özgürlüğe izin verilmeyeceği kuralıyla çelişiyor.
RBR, Renault ile işbirliğini uzatmak istiyor
Herbert: 'RBR'nin rakibi artık Ferrari'