Orhan Özçatalbaş - Araştıma ve Geliştirme Politikaları - Enpolitik.com
AR-GE, yani araştırma ve geliştirme; ilgi gösterildiğinde, kaynak ayrıldığında ve tabi ki nitelikli insan kaynağıyla buluşturulduğunda ve tüm bunlar doğru politikalarla yönetildiğinde ülkeyi yüksek gelişmişler ligine taşıyacak sihirli kavramlar! Kalkınma ve özellikle insani kalkınma odaklı AR-GE politikaları ile gelişme bir bakıma kaçınılmaz ve yüksek katma değerli teknoloji üretme kabiliyetine sahip olmaksa bir bakıma sürdürülebilirliğin teminatı…
Yukarda belirtilen gelişmeleri elde etmek yönünde Başbakanlık Ulusal Bilim, Teknoloji ve Yenilik Stratejisi(UBTYS,2011-2016) belgesi önemli tanımlamalar yapmaktadır. Buna göre Ar-Ge ve yenilik sistemindeki temel dinamiklerin işlevselliğini artıracak konulara dikkat çekilmekte ve bu şekilde Ar-Ge ve yenilik kapasitesinin geliştirilmesine yönelik gelişmelerin hızlandırılarak sürdürülebilirliğin sağlanması hedefi ifade edilmektedir. Yine belgede; insan kaynaklarının geliştirilmesi, Araştırma sonuçlarının ticari ürün ve hizmete dönüşümünün teşvik edilmesi, Çok ortaklı ve çok disiplinli Ar-Ge ve yenilik işbirliği kültürünün yaygınlaştırılması, KOBİ’lerin yenilik sisteminde daha güçlü aktörler olmalarının teşvik edilmesi, Araştırma altyapılarının Türkiye Araştırma Alanı(TARAL)’ın bilgi üretme gücüne katkısının artırılması ve Ülkemizin çıkarları doğrultusunda uluslararası BTY işbirliğinin etkinleştirilmesi üzerinde durulmaktadır(Özçatalbaş, 2016).
Türkiye 2003 yılından son 13 yılda belirgin olarak bilim ve Ar-Ge politikalarında önemli hatta radikal değişimler yapmıştır. 2003 ile 2015 yılları arasında Türkiye milli gelirini 305 milyar dolardan 800 milyar dolara çıkararak GSYH’sını 2,6 kat artırmışken, aynı dönemde Ar-Ge’ye ayırdığı payı 5 kattan fazla artırmıştır. Dolayısıyla 2003 yılında gayrisafi yurtiçi hasıladan Ar-Ge’ye ayrılan pay binde 48 iken 2014 yılında yüzde 1,01, 2015 yılında ise yüzde 1,06’ya yükselmiştir. Ar-Ge harcamalarında özel sektör yaklaşık %50’lik pay ile ilk sıradadır, bunu yükseköğretim ve kamu kurumları takip etmektedir. Yine 2014 yılında Ar-Ge harcamalarının %51’i ticari kesim tarafından finanse edilirken bunu %26 ile kamu, %18 ile yükseköğretim, %3 ile yurtiçi diğer kaynaklar ve %1 ile yurtdışı kaynaklar takip etmektedir.