Gluten Alerjisi ve Çölyak Hastalığı - Glutensiz Beslenme | Dr. Oetker
Buğday, arpa, çavdar, yulaf gibi bazı tahıllarda bulunan gluten proteinin tüketilmesi, kimilerinde çölyak hastalığına sebep olurken kimilerinde gluten alerjisi olarak ortaya çıkmaktadır.
Gluten alerjisi mi yoksa çölyak hastası mı olduğunuzu anlamak için mutlaka uzman bir doktora danışılmalıdır. Ancak, uzman doktor tarafından yapılacak bazı testler ve muayene sonrası kesin tanı konulabilir.
Bu sayfada gluten alerjisi ve çölyak hastalığı hakkında sıkça merak edilen sorulardan bazılarının cevaplarını bulabilirsiniz.
Gluten proteini bazı kişilerde hafif hassasiyete neden olur. Şişkinlik, ishal ve kabızlık gibi geçici sorunlara yol açar buna ‘çölyak olmayan gluten hassasiyeti/intoleransı’ denilmektedir.
İnce bağırsağın, gluten adlı proteine karşı ömür boyu süren alerjisine/hassasiyetine çölyak hastalığı denir. Buğday, arpa, çavdar ve yulaf gibi tahıllar gluten içermektedir. Çölyak hastalarının GLUTENSİZ beslenmeleri zorunludur.
Glutenin alerjen etkisi nasıl olur?
Gluten, birçok insan için mide-bağırsak kanalı yoluyla kolaylıkla sindirilebilen normal bir proteindir. Fakat bazı kişiler gluteni sindiremez. Bu kişiler çölyak hastalığı olarak adlandırılan gluten intolerantlardır. Çölyak hastalığına sahip kişiler gluten içeren herhangi bir gıda yediklerinde, ince bağırsak zarında bulunan ve "villi" olarak adlandırılan, çıkıntılar kaybolur. Bu durum ince bağırsağın zarar görmesine ve bağışıklık sisteminin zayıflamasına neden olur.
Çölyak hastalığının emilim sistemi ve bağışıklık sistemi üzerine etkisi nedir?
Çölyak, absorbsiyon (emilim) bozukluğu olarak da sınıflandırılır. Çünkü; besin elementleri ince bağırsak aracılığıyla emilememektedir. Normalde gıdalarda bulunan besin elementleri ince bağırsakta bulunan villi sayesinde kan dolaşımına karışırken, villinin yapısı bozulduğunda, kişinin aldığı besinin miktarı ne olursa olsun kötü beslenmiş olur. Çünkü; vücudun bağışıklık sistemi ince bağırsakta hasara neden olmuş ve besin emilimini engellemiştir. Bu sebeple çölyak hastalığı "otoimmün bozukluk (bağışıklık sistemi bozukluğu)" olarak kabul edilir.
Çölyak hastalığı ne zaman ve nasıl ortaya çıkar?
Çölyak hastalığı kişilerde genetik olarak gözlenen bir hastalıktır. Bazen hastalık, ameliyattan, hamilelikten, doğumdan, viral enfeksiyondan veya ciddi duygusal streslerden sonra ilk kez tetiklenir veya aktif hale gelir.
Hastalık belirtileri; kusma, ishal, aşırı karın ağrısı, karın şişliği, kansızlık, yorgunluk, hassas bağırsak sendromu, kilo alamama veya ani kilo kaybı, ağız ve cilt yaraları gibi belirtilerdir.