: 14/8/1987, : 87/12028 : 9/5/1955, : 6551 : 29/9/1987, : : 5, : 27, S.
Download ": 14/8/1987, : 87/12028 : 9/5/1955, : 6551 : 29/9/1987, : 19589 : 5, : 27, S."
1 3015 TEKEL DIŞI BIRAKILAN PATLAYICI MADDELERLE AV MALZEMESİ VE BENZERLERİNİN ÜRETİMİ, İTHALİ, TAŞINMASI, SAKLANMASI, DEPOLANMASI, SATIŞI, KULLANILMASI, YOK EDİLMESİ, DENETLENMESİ USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN TÜZÜK Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 14/8/1987, No : 87/12028 Dayandığı Kanunun Tarihi : 9/5/1955, No : 6551 Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi : 29/9/1987, No : Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 5, Cildi : 27, S BİRİNCİ KISIM Genel Esaslar Kapsam Madde 1 Av ve taş barutlarının, lağım patlatmakta kullanılan patlayıcı maddelerin ve bunların fitil, kapsül, ateşleme aletleriyle malzemelerinin, nişan, tüfek ve tabanca fişeklerinin, şenlik fişeklerinin, havai fişeklerin,maytapların ve benzerlerinin, dolu veya boş av fişekleriyle bunların hazırlanmasında kullanılan, tapa, kapsül gibi av malzemesinin, av saçmasının ve av kurşunlarının, potas güherçilesinin, üretilmesi için işyeri kurulması ve işletilmesi, üretilen maddelerin ambalajlanması, taşınması, saklanması, depolanması,ithali, satışı, kullanılması, yokedilmesi, denetimi, yivsiz av tüfeklerinin, hava ve gaz basıncı ile çalışan ateşsiz nişan tüfek ve tabancalarının ve bunların parçalarının ithali ve alınacak güvenlik önlemlerine ilişkin usul ve esaslar bu Tüzükte gösterilmiştir. Deyimler Madde 2 Bu Tüzükte; A - Patlayıcı maddeler,şiddetli bir kimyasal reaksiyonla parçalanarak,ani yüksek sıcaklıkla birlikte büyük hacimlerde gaz haline dönüşebilen maddelerden olan; 1 - Dumansız av barutu, kara av barutu, taş barutu, 2 - (Değişik: 4/5/ /12746 K.) Dinamitler ve emülsiyon patlayıcılar. 3 - (Değişik: 4/5/ /12746 K.) Patlayıcı madde olarak kullanılan: içeriğinde % 34.5 (yüzde otuz dört nokta beş) ve üzeri nitrojen (azot) ve % 02 (binde iki) ve daha fazla karbon içeren anfo (hazır amonyum nitrat ve fuel-oil karışımları). % 02 (binde iki) ve daha fazla karbon içeren potas güherçilesi (potasyom nitrat) ve % 2 (binde iki) ve daha fazla karbon içeren sodyum nitrat. 4 - Ateşleme fitilleri, 5 - Dinamit kapsülleri, 6 - Her türlü av kapsülleri, 7 - (Değişik: 4/5/ /12746 K.) Sağırlaştırılmış (plastifiye edilmiş) olanlar dışında % 12.6 (yüzde oniki nokta altı) ve daha fazla azot içeren ve % 25 (yüzde yirmi beş) den az oranda su veya alkolle ıslatılmış olan her türlü nitroselülozlar, 8 - Nitrogliserin, 9 - Her türlü piroteknik mamüller, sayılı Türkiye'de Harp Silah ve Mühimmatı Yapan Hususi Sanayi Müesseselerinin Kontrolü Hakkında Kanun kapsamında bulunan ve harp silah ve mühimmatı olarak kullanılabilecek olanlar dışında kalan bütün patlayıcı maddeler,
2 3016 B - Piroteknik mamüller, 1 - El maytabı ve çanak maytabı gibi her türlü maytaplar, 2 - Şenlik, işaret, aydınlatma fişekleriyle veri işaret fişekleri, havai fişekler, patlaklı ve yıldızlı roketler ve demiryollarında uyarı amacıyla kullanılan kestane fişekleri gibi her türlü fişekler ve roketler, 3 - Sinyal, gök yıldızlı ve kestaneli bombalar, renkli ve renksiz duman ve sis bombaları ile hakem bombası ve yer topları gibi her türlu piroteknik bombalar, 4 - Ateş çemberi, rozet güneşi, kayaş güneşi gibi her türlü döner mamüller, 5 - Altın veya gümüş yağmuru, romen kandili, serpantin, mızrak, çin ateşi gibi diğer şenlik malzemeleri, 6 - Oyun ve eğlence aracı olan; a - İçinde taneli karabarut bulunan kurbağa ve böcek şeklindeki eğlence malzemesi, b - Adi fırfır maytapları, çiçek yağmuru saçan maytaplar, ispanyol maytapları, şenlik mumları gibi klorat ve fosfor karışımıyla üretilen patlayıcı oyuncak malzemeleri, c - Şerit halindeki kağıt kapsüller, oyuncak tabanca mantarları, mukavva kapsülleri, C - Av malzemesi, her türlü dolu ve boş av fişekleri, saçma ve kurşunlar, bunların hazırlanmasında kullanılan her türlü av kapsülleri ve parçaları, D - Nişan tüfek ve tabanca mermileri, hava ve gaz basıncıyla çalışan ateşsiz, namluları yivli veya yivsiz olan Türk standartlarına ya da uluslararası standartlara uygun nişan tüfek ve tabancalarına ait mermiler, E - İşyerleri,bu Tüzük kapsamına giren maddelerin üretildiği ve işlendiği yerler, anlamında kullanılmıştır. Patlayıcı maddelerin sınıflandırılması Madde 3 Bu Tüzük kapsamına giren patlayıcı maddeler aşağıdaki biçimde sınıflandırılır. A - Duyarlılıkları bakımından: 1 - Güvenlikli patlayıcı maddeler; ısıya, sürtünmeye ve darbeye karşı çok duyarlı olmayan av kapsülleri, saniyeli fitiller gibi maddeler, 2 - (Değişik: 4/5/ /12746 K.) Güvenliksiz patlayıcı maddeler: ısıya, sürtünmeye ve darbeye karşı çok duyarlı olan nitrogliserin, sağırlaştırılmış (plastifiye edilmiş) olanlar dışında kalan % 12.6 (yüzde oniki nokta altı) ve daha fazla azot içeren ve % 25 (yüzde yirmi beş) den az oranda su veya alkolle ıslatılmış olan nitroselüloz, trinitrotoluen ve dinamit gibi maddeler. B - Uygulama alanları bakımından: 1 - İtici ve balistik etkisi olan patlayıcı maddeler; kara av barutu, dumansız av barutu gibi maddeler, 2 - Tahrip gücü olan patlayıcı maddeler; a - Ön patlayıcılar (inisiyal patlayıcılar), asıl patlayıcıları patlatmada kullanılan kurşun azotür kurşun trizinat, kurşun pikrat, tetrasen ve civa fülminat gibi maddeler, b - (Değişik: 4/5/ /12746 K.) Asıl patlayıcılar; trinitrotoluen, tetril, dinamit, nitrogliserin, sağırlaştırılmış (plastifiye edilmiş) olanlar dışında kalan % 12.6 (yüzde on iki nokta altı ) ve daha fazla azot içeren ve % 25 (yüzde yirmi beş) den az oranda su veya alkolle ıslatılmış olan nitroselüloz gibi maddeler. 3 - Piroteknik mamüller; maytaplar, roketler, şenlik, işaret ve aydınlatma fişekleri, şenlik bombaları, döner mamüller gibi maddeler.
3 3017 İKİNCİ KISIM İşyerlerinin Kuruluş ve İşletilmeleri BİRİNCİ BÖLÜM İşyerlerinin Kuruluşu İşyeri kurmada ön izin Madde 4 (Değişik birinci fıkra : 14/5/ /2443 K.) Bu Tüzük kapsamına giren patlayıcı maddelerin üretimi ve işlenmesi için işyeri kurmak isteyenler, üretecekleri patlayıcı maddelerin cins ve özellikleri ile işletmenin kapasitesi ve nerede kurulacağına ilişkin bilgileri içeren bir dilekçeyle İçişleri Bakanlığından ön izin belgesi almak üzere iş yerinin kurulacağı il valiliğine başvururlar. Girişimci gerçek kişi ise nüfus cüzdanının onaylı örneğinin, tüzelkişi ise temsile yetkili olanların nüfus cüzdanlarının onaylı örneğinin, başvuru dilekçesine eklenmesi gerekir. Başvurunun yapıldığı valilik, dilekçe ve eki belgeleri inceleyerek görüşü ile birlikte İçişleri Bakanlığına gönderir. İçişleri Bakanlığınca,ön izin belgesi isteyenin genel güvenlik bakımından durumunun uygun olduğunun belirlenmesinden ve kuruluş yeri bakımından Genelkurmay Başkanlığının görüşünün alınmasından sonra,ilgiliye ön izin belgesi verilir. Kuruluş izni için gerekli belgeler Madde 5 Patlayıcı madde üretmek ve işlemek üzere işyeri kurmak isteyenler aşağıda yazılı belgeleri sağlamak zorundadırlar: A - İşyerinin kurulacağı yerin 1/1000 veya 1/2000 ölçekli halihazır haritası üzerine çizilmiş ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca onanmış dört nüsha mevzi imar planı, B - İşyerinin kurulacağı yerin yüzölçümü ve sınırlarını gösteren, il bayındırlık ve iskan müdürlüğünce onanmış 1/500 ölçekli dört nüsha vaziyet planı, C - 1/50 Ölçekli ve il bayındırlık ve iskan müdürlüğünce onanmış inşaat projesi, D - İşyeri alanını sınırlayan, çevre duvarı veya en az iki metre yüksekliğindeki sağlam direklere bağlı sık tel örgüyü,sütre ve taş duvarları, denetime tabiana giriş kapısı ile gerekli diğer kapıları gösterir vaziyet planı ve detay resimleri, E - (Değişik: 4/5/ /12746 K.) 3194 sayılı İmar Kanununun 21 inci maddesi hükümlerine göre alınmış yapı ruhsatı, F - İşyerinin Ek: 1 sayılı çizelgede belirlenen güvenlik uzaklıklarını gösteren krokisi, G - (Değişik : 14/5/ /2443 K.) Yapılacak yerüstü depolarında Ek-1 çizelgenin dip notunun (D) bendinde gösterilen uzaklıkların içinde kalan alanın, girişimcinin, mülkiyetinde olduğunu veya kiralandığını ya da sahip veya zilyetlerinden muvafakat alındığını gösterir noter onaylı belge. H - Üretilecek patlayıcı maddelerin cins ve özelliklerini açıklayan belge, İ - İşyerinde üretilecek her madde için ayrı ayrı yıllık üretim kapasitesini belirten belge, K - İşyerindeki deneme ve yok etme yerlerini gösteren kroki, L - Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığından 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununa göre alınacak gayri sıhhi müessese belgesi, M - Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge çalışma müdürlüğünden 1475 sayılı İş Kanununa ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğüne göre alınacak kurmaizni, N - Sanayi ve Ticaret Bakanlığından alınacak imalat belgesi,
4 3018 O - (Değişik: 4/5/ /12746 K.) Çevre Bakanlığından alınacak iş yerinin çevreye olumsuz etkisi olmadığını belirten belge, P - (Ek: 4/5/ /12746 K.) İş yeri alanını sınırlayan tüm çevrenin harekete duyarlı sensörler ile çalışacak aydınlatma ve alarm sistemi ile birlikte ayrıca, kameralarla bir merkezden izlenecek şekilde düzenlenmiş donanımların kurulduğunu gösterir belge, Kuruluş izin belgesinin verilmesi Madde 6 Patlayıcı madde üretmek ve işlemek üzere işyeri kurmak isteyenler, kuruluş izin belgesi almak için, bir dilekçeyle İçişleri Bakanlığına başvurmak zorundadırlar. Başvuru dilekçesine, ön izin belgesiyle 5 inci maddede yazılı belgelerin eklenmesi gerekir. Yapılan inceleme sonunda, işyerinin kurulması uygun görülürse, başvuru tarihinden başlayarak bir ay içinde kuruluş izin belgesi verilir. Kuruluş izin belgesi,iki yıl için geçerlidir. Kuruluş, zorlayıcı ya da kabul edilebilir nedenlerle gerçekleştirilmezse, bu süre İçişleri Bakanlığınca uzatılır. İşyerinin genişletilmesi,yeni tesisler eklenmesi, kapasite artırılması için de yukarıda öngörülen usul ve esaslara göre yeniden izin belgesi alınması zorunludur. İKİNCİ BÖLÜM İşyerlerinin İşletilmesi İşletme izni için gerekli belgeler Madde 7 Kuruluş izin belgesi alınan işyerlerine işletme izni verilebilmesi için aşağıda yazılı belgelerle valiliğe başvurulur: A - İşyerinin, bu Tüzük hükümlerine uygun olarak yapıldığına ilişkin il bayındırlık ve iskan müdürlüğü raporu, B - Belediye veya valilikçe verilen yapı kullanma izni, C - Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürlüğünce verilmiş işletme belgesi, D - (Değişik: 4/5/ /12746 K.) Çevre Bakanlığından alınacak, iş yerinde arıtma tesis veya sistemleri kurulduğuna ve işletmeye elverişli olduğuna ilişkin belge, E - Yangın yönünden gerekli önlemlerin alındığına ilişkin itfaiye kuruluşu raporu, F - İşyerinin teknik sorumluluğunu yüklenecek kimya yüksek mühendisi, kimya mühendisi veya kimyagerin bu konuda vereceği noterlikçe onaylı kabul belgesi, G - İşyeri sahibince hazırlanan ve il sanayi ve ticaret müdürlüğünce onaylanmış işletme ve çalışma yönergesiyle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürlüğünce onaylanmış teknik güvenlik yönergesi. Dilekçe ve ekleri valilikçe, İçişleri Bakanlığına gönderilir. İşyerinin, plan ve projelerine ve bu Tüzük hükümlerine uygunluğu saptandığında İçişleri Bakanlığınca, işletme izin belgesi verilir. İşletme izin belgesi almak için başvuranın kuruluş izin belgesi sahibinden başka bir kişi olması halinde, ayrıca, durumunun genel güvenlik yönünden uygun görülmesi gerekir. İşletme izin belgesinin yenilenmesi Madde 8 (Değişik: 4/5/ /12746 K.) Oyun ve eğlence aracı olan patlayıcı maddelerin üretimi için verilen işletme izin belgeleri üç yıl, bunların dışında kalanlara verilen işletme izin belgeleri beş yıl sürelidir. İşletme izinleri sürenin bitiminde yapılacak tahkikat sonucuna göre yenilenir. İşletme izni almış işletmeler, yılda en az bir kez, valilikçe oluşturulacakbir komisyon tarafından denetlenir. Denetleme sonunda Tüzük hükümlerine aykırılığın tesbit edilmesi halinde, Tüzüğün 129 uncu maddesi hükümlerine göre işlem yapılır.
5 3018-1/ ÜÇÜNCÜ KISIM İşyerlerinin Kuruluş ve İşletilmelerine İlişkin Güvenlik Önlemleri BİRİNCİ BÖLÜM Binalar ve Tesisatta Alınacak Güvenlik Önlemleri Güvenlik uzaklıkları Madde 9 Patlayıcı maddelerin üretildiği veya işlendiği her işyerinin kurulmasında Ek: 1 sayılı çizelgede gösterilen en az güvenlik uzaklıklarına uyulması zorunludur. Bu işyerlerinin çevresine, güvenlik uzaklıklarından geçen tel örgü veya taş duvar çekilir. Binalar ve tesisat Madde 10 İşyeri binaları tek katlı yapılır. Ancak teknolojinin gerektirdiği hallerde çok katlı da olabilir. Duvarlar yanmaz, tavanlar hafif ve yanmaz, tabanlar düz, yanmaz, sızdırmaz, çarpmayla kıvılcım çıkarmaz,yumuşak malzemeden, kolay temizlenir ve hafif eğimli, pencereler büyük parçalar halinde etrafa dağılmayacak ve zarar vermeyecek mika, telli cam gibi maddelerden yapılır. Üretimin özelliğine göre binaların tabanları,statik elektriği iletici özel asfalt veya içerisine demir oksit karıştırılmış betonla yapılır. Ayrıca, kapılara statik elektriğe karşı topraklanmış pirinç, bakır veya alüminyum levhalar konur. Binalardaki giriş ve çıkış kapıları, pencereler, pancurlar ve havalandırma menfezlerinin kapakları basınç karşısında dışarıya doğru açılacak, tehlike anında bina içinde bulunanların kolayca kaçabilmelerini sağlayacak biçimde yapılır. Binanın pencerelerinde parmaklık veya kafes bulunmaz. Birden çok bölümleri bulunan işyeri binalarında bölümlerden herbirinin, biri doğrundan doğruya dışarıya,diğeri ana koridora açılan en az iki kapısı bulunur. Güvenliksiz patlayıcı maddelerin bulunduğu yerlerin çevresi, yapılan işin özelliğine göre,tamamen veya kısmen ya da ayrı ayrı sütrelenir veya taş duvarçekilir. Duvar veya sütrenin taban kenarları binalardan en az bir buçuk metreuzaklıkta başlar. Toprak sütrelerin üstleri en az bir metre genişliğinde olur ve kenarlarının eğimleri doğal eğiminden çok olamaz.
6 3019 Sütreler bina çatısının en üst noktasından en az bir metre daha yüksek olur. Duvarların çimento harçlı olarak taştan yapılması halinde üst genişlik en az ellisantimetre, betonarme olması halinde, en az on santimetre olur. Sütre giriş kapıları ve geçitler, çalışanları patlama basıncı ve alevden koruyacak biçimde yapılır. Makine ve tezgahlar Madde 11 Üretimde kullanılan makine, tezgah, teçhizat ve bunlarla ilgili malzeme özenle seçilir. Makine ve tezgahların hareketli ve demir ve çelik malzemeden yapılmış bölümlerinin patlayıcı madde ve artıkları ile temasını önlemek için gerekli önlemler alınır. Bütün takım, cihaz, mastar ve kalıpların yapımında ve makine ve tezgahlara bağlanmasında gereken özen gösterilir. Kullanım ve bakımlarında sürtme, şok, darbe etkisiyle alev alma veya patlamalara karşı önlemler alınır. Kayış, kasnak, dişli gibi hareketli bölümlerin çalışanlara zarar vermemesi için bunlara koruyucu siperler yaptırılması zorunludur. Makine ve tezgahlar topraklanır, alet ve edavatta kıvılcım oluşmaması içinönlemler alınır. Elektrik tesisatı Madde 12 Motorlar,armatürler ve bütün elektrik tesisatı, kıvılcım, alev ve toz geçirmez, patlamaya dirençli, kapalı tipte olacaktır. Cihaz ve malzemelerin kullanılmasından önce, üretici ve satıcı kuruluşlardan bu cihaz ve malzemelerin gereken özelliklere sahip olduklarına ilişkin belgeler alınır, dosyalarında saklanır. Kapalı tipte olmayan motor ve şalterler binaların dışına konur. Mekanik bir etkinin bulunabileceği yerlerde zırhlı kablolar kullanılır veya kabloyu mekanik etkilere karşı korumak için gerekli önlemler alınır. Telekomünikasyon kabloları dahil, bütün yeraltı kabloları en az elli santimetre derinliğe yerleştirilir. Sigortalar daima tehlike bölgesi dışına konur, bu sağlanamazsa, kapalı tip kutular içerisine yerleştirilir. Bütün elektrik tesisatı, konuya ilişkin mevzuata uygun olarak yapılır. Isıtma tesisatı Madde 13 Patlayıcı madde bulundurulan, üretilen veya işlenen yerlerde, bu maddeleri veya bunların buhar ve gazlarını tutuşturabilecek, kıvılcım veya alev çıkaran ısıtma sistemi kullanılmaz. Isıtma,sıcak su,ısıtılmış hava ya da alçak basınçlı buhar devreleriyle sağlanır. Isıtma merkezlerinin patlayıcı madde bulundurulan, üretilen ve işlenen yerlerden güvenlik uzaklıkları Ek: 1 sayılı çizelgede gösterilmiştir. Isıtma araçları işyerini çeşitli bölümlerinde yürütülen işin özelliğine ve bilimsel esaslara göre belirlenen sıcaklığı geçmeyecek biçimde otomatik termostatlarla donatılır. Isıtmada kullanılan radyoyatörlerin, sağlam, sızdırmaz, pürüzsüz ve düzgün olması gerekir. Havalandırma Madde 14 Üretimde ortaya çıkan çeşitli patlayıcı, parlayıcı, tehlikeli vezararlı maddelerin işyeri havasında, Bakanlar Kurulunun 27/11/1973 günlü ve 7/7551 sayılı kararıyla yürürlüğe konulan parlayıcı, patlayıcı,tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzükle izin verilen en çok miktarları aşmasını önleyecek havalandırma tesisatıkurulması zorunludur. Bu amaçla kullanılacak aspiratörlerin motorları, kapalı tipte olacak veya motor ve diğer bölümleri işyeri binasının dışında bulundurulacaktır. Aspiratörlerin emme boruları yanmaz mal-
7 3020 zemeden, yeterli ölçüde olacaktır. Havalandırma tesisatında patlayıcı gaz karışımı oluşturacak ölü alanlar veya akışı zorlaştıracak keskin dönüşlü dirsekler olmayacak, tesisat kolaylıkla temizlenebilir ve onarılabilir nitelikte yapılacaktır. Paratoner Madde 15 Patlayıcı madde bulundurulan, üretilen veya işlenen binalar,mevzuatın öngördüğü paratoner sistemiyle donatılacaktır. İKİNCİ BÖLÜM Patlayıcı Madde Üretimiyle İlgili Güvenlik Önlemleri Üretimle İlgili Güvenlik Önlemleri Madde 16 Patlayıcı madde üretilen veya işlenen işyerinin bölümlerinde yalnızca o bölümde görevli işçiler bulunabilir. Dışardan kumandalı tezgahlarla çalışılması gereken bölümlere, tezgahların çalışması sırasında bu bölümde görevli olanlar dahil, kimsenin girmesine izin verilmez. İşçiler, görevlendirildikleri işten başka bir iş yapamazlar. Kendi bölümlerinden başka bir bölüme gerekmedikçe gidemezler. Görevlilerden başkasının bulunmaması gereken bir üretimin yapılması sırasında yabancı işçi, personel ve ziyaretçilerin girmeleri durumunda iş derhal durdurulur. Çalışma halindeki işyerlerinin civarında zorunluluk olmadıkça işçilerin bulundurulması yasaktır. İşçilerin çalışma sırasında dalgın ve sinirli bulunmalarına, yüksek sesle tartışmalarına, şakalaşmalarına ve sert hareketler yapmalarına engel olmak için gerekli önlemler alınır. İşyerinde çalışan işçilerin naylon, orlon, perlon gibi statik elektrik toplanmasına neden olacak giysilerle lastikli veya kıvılcım çıkaracak altı madeni çivili ayakkabılar giymeleri yasaktır. İşçilere işin özelliğine uygun gözlük, maske, eldiven, giysi, özel ayakkabı, çizme gibi koruyucu malzeme ve teçhizat verilir. Yapılan işin niteliğine göre işçi ile tezgah ve makine arasına koruyucu cam, mika,tahta,veya saç kalkan ya da perdeler yerleştirilir. Her giriş ve çıkışta kapılardaki madeni levhalara elle dokunularak vücuttaki statik elektriğin boşaltılması sağlanır. İşyerlerindeki çalışma masaları,makine,tezgah, alet ve edavat toz veya diğer yabancı maddelerden temizlenir, yerler sık sık yıkanır ve işyeri,sonraki vardiyaya güvenlik yönünden olumsuz etkileri giderilerek bırakılır. Kömür, yağ, herhangi bir patlayıcı ve parlayıcı madde ile bulaşmış kırpıntı, paçavra, üstüpü, pamuk veya kendiliğinden tutuşabilecek hiç bir madde işyeri içinde bulunduralamaz. Bu artıklar usulüne uygun biçimde yok edilir. Hammadde ve üretim artıkları veya üretim ve işleme sırasında dökülen, saçılan maddeler, özelliklerine uygun bir biçimde toplanarak plastik özel kovalarda ve gerektiğinde suyla ıslatılarak saklanır,bir uzmanın gözetim ve denetimi altında etkisiz hale getirilir. İşyerlerinde, işle ilgili olmayan malzeme ve yabancı eşya bulundurulamaz. Üretime giren hammadde ve tekrar işlenecek maddelerin saflıklarına gereken özen gösterilir. Patlayıcı maddelerle çalışılan işyerlerinde, ortamın nem ve sıcaklığı klimayla ayarlanır, sıcaklığın reaksiyon için gerekli sınırları aşmasına izin verilmez. Patlayıcı maddelerin güneş ışını almaması için gerekli önlemler alınır. Üretimde kullanılacak çözeltilerin hazırlanmasında titizlik gösterilmesi vereaksiyon esnasında köpürme,sıçrama ve dökülme gibi durumlara meydan verilmemesi, süzme, kurutma, kırma, eleme ve presleme gibi işlemlerin bu konularda hazırlanmış olan çalışma ve işletme yönergesiyle teknik güvenlik yönergesi uyarınca yürütülmesi sağlanır.
8 3021 Nitrogliserinin Üretiminde Dikkat Edilecek Hususlar Madde 17 Dinamit harmanlarına girecek nitrogliserin üretiminde gliserine enaz yüzde yirmi dietilen glikol veya bu maddenin sağladığı oranda donmayı geciktiren, teknik bakımdan elverişli diğer maddeler karıştırılarak Nitrogliserinin donma sıcaklığı düşürülür. Donar tip nitrogliserinli dinamit üretimi ve kullanılması için İçişleri Bakanlığından ayrıca izin alınması zorunludur. Oyun ve Eğlence Aracı Olan Patlayıcı Maddeler Madde 18 Oyun ve eğlence aracı olan patlayıcı maddelerin üretiminde kullanılacak klorat ve fosfor karışımındaki fosfor miktarı yüzde on iki buçuk, klorat miktarı yüzde seksen yedi buçuk oranlarını geçemez. Tabanca mantarlarında, mantarın ortasına patlayıcı madde konmak için açılan çukurun içine kağıt yapıştırılır, sıvı veya pasta halindeki patlayıcı madde, mantar çatlak ve deliklerine sızmayacak biçimde bu çukura yerleştirilir, üstü kağıt yapıştırılarak kapatılır. Bir tabanca mantarında bulunan karışım miktarı dört ile altı miligram arasında olur ve her bin adetteki karışım miktarı altı gramı geçemez. Elle atılarak patlatılan, atom gibi, oyun ve eğlence aracı olan patlayıcı maddelerin bin adedi içindeki patlayıcı madde miktarı beş yüz miligramı, yüz adetkağıt kapsüldeki patlayıcı maddenin toplam ağırlığı yedi yüz elli miligramı geçemez. Yukarıdaki hükümlere uyulmadan üretildiği belirlenen patlayıcı maddeler, denetimi yapanın emriyle derhal yok edilir. Üretim yerlerinde, bir binadaki patlayıcı madde karışımının miktarı bir kilogramı geçmez. Üretim sırasında, bu maddelerin nem oranı hiçbir zaman yüzde on beşten aşağı olamaz. Üretilen yirmi adet tabanca mantarını içine alacak kutuların her on tanesi kurutma ve ambalaja gönderilmek üzere, derhal üretildiği yerden çıkarılır. Kutuların atölyede birikmesine izin verilmez. Kurutma odalarının rafları, yanmaz malzemeden yapılır, raflarla zemin su geçirmez hale getirilerek her iş günü sonunda,madde artığı kalmamak üzere ıslakbez veya süngerle silinerek temizlenir. Odalardaki kurutma,sıcak su veya sıcak hava akımıyla yapılır. Ayrıca, her iş gününün sonunda ambalajı tamamlanan yüz kutu tabanca mantarlarından herhangi bir kutu numune olarak alınır ve her üç günde bir, bu kutular, sarsıntı makinasında beş saat süreyle yöntemine uygun biçimde sarsıntı denemesine tabi tutulur. Bu denemede patlayıcı maddeleri dökülen veya patlayan tabanca mantarlarının devir ve satışı yasaktır. Üretildiği işyerinden devir veya satışı yapılacak oyun ve eğlence aracı olan her çeşit patlayıcı maddenin, yönetmelikte gösterilen biçimde sarsıntı denemesinden geçirilmesi zorunludur. Bu denemelerin sonuçları, üretimin miktar ve muayene oranları, noterlikçe onaylı bir deftere yazılarak denetime hazır bulundurulur. Kutuların ve sandıkların üzerine büyük boyutta, "DİKKAT! İÇİNDE PATLAYICI MADDE VARDIR. TEHLİKELİDİR." sözcüklerinin yazılması zorunludur. Üretimde Taşıma Madde 19 İşyeri içinde patlayıcı madde taşımalarında aşağıdaki hususlara uyulması zorunludur: A - Taşımalar, olanaklar ölçüsünde insan gücüyle ve gereğinden çok kişi kullanılmadan yapılır. Taşımanın yapılacağı zeminin kaygan olmaması,patlayıcı maddelerin, etrafa dökülüp saçılmaması, düşürülmemesi, taşıma sırasında sert hareketlerden kaçınılması için gerekli önlemler alınır. Art arda yapılan taşımalarda belli bir güvenlik uzaklığının bulunmasına dikkat edilir. B - Büyük miktarlardaki patlayıcı maddelerin taşınması için,eksozu kıvılcımçıkarmayan motorlu araçlar veya kapalı tip akülü araçlar kullanılır.
9 3022 C - Elle, el arabasıyla, römorkla ya da motorlu araçlarla yapılan bütün taşımalarda, taşıma hızı, taşınan patlayıcı madde miktarı, güvenliğin gerektirdiği sınırları geçemez, statik elektriğin boşalması için gerekli önlemler alınır. D - Taşıma sırasında patlayıcı madde ambajları, tam bir güvenlik sağlayacak biçimde araca yerleştirilir, giriş ve çıkış yolları serbest tutulur. E - Taşımadan önce, taşınacak maddelerin özelliğine bağlı olarak, gerekirse, patlayıcı madde nem bakımından şartlandırılır. F - Patlayıcı maddeler, özelliklerine göre fabrika içinde ancak kapalı veya örtülü özel kaplar veya borularla ve gereken önlemler alınarak taşınır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Bina, Tesisat, Makine ve Tezgahların Bakım ve Onarımında Alınacak Güvenlik Önlemleri Bakım ve Onarımda Güvenlik Önlemleri Madde 20 Patlayıcı maddelerle çalışılan işyerlerinde bakım ve onarıma başlamadan önce aşağıdaki güvenlik önlemleri alınır: A - Gereğine göre iş, kısmen veya tamamen durdurulur. B - İşyerinde bulunan bütün patlayıcı, parlayıcı, tehlikeli ve zararlı maddelerle bunların bileşimlerine giren diğer tehlikeli maddeler, onarım yerinden uzaklaştırılır. C - Onarılacak bölüm, patlayıcı, parlayıcı, tehlikeli ve zararlı madde artıklarından ve bulaşıklarından, usulüne uygun olarak, temizlenir ve yerler suyla yıkanır. D - Bakım ve onarım, yetkili amirin yazılı izniyle başlar, sorumlu bir teknik elemanın sürekli gözetiminde yapılır. E - Elektrik ve oksijen kaynağı gibi onarım cihazları, ancak, gerekli önlemler alınmak koşuluyla kullanılabilir. F - Onarım ve değişiklikler bina, tesisat, makine ve tezgahların ilk güvenlik durumunu bozmayacak veya azaltmayacak biçimde yapılır. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM İşletme Güvenliği ve Sorumluluğu Sorumlu Müdür Madde 21 İşyerleri teknik bakımdan sorumlu bir müdür tarafından yönetilir. Sorumlu müdürün kimya yüksek mühendisi, kimya mühendisi veya kimyager olması zorunludur. Müdürün herhangi bir nedenle görev başında veya vardiyalarda bulunmaması halinde sorumluluğu yüklenebilecek bir kimya yüksek mühendisi veya kimyamühendisi veya kimyagerin işyerinde sürekli olarak bulundurulması sağlanır. İşletme Güvenliği Madde 22 İşyerlerinde,ancak,18 yaşını tamamlayan ve bu işlerde çalışmalarında yerel güvenlik makamlarınca sakınca görülmeyen kişiler çalıştırılabilir. İşçilere, özellikle, karşılaşabilecekleri tehlikeler, yangın halinde alınması gereken önlemler,artıkların etkisiz hale getirilmesi, yükleme, boşaltma, taşıma ve işyerinin temizlenmesi gibi işler hakkında uygulamalı eğitim yaptırılarak yeterli bilgi ve deneyim kazandırılır. İşçiler, bu hususlarda yeterli bilgi ve deneyime sahip oldukları, işveren veya işyeri sorumlusu tarafından belirlendikten sonra çalıştırılırlar. İşyerlerinin kapıları iş saatleri dışında kilitli bulundurulur; silahlı ve kontrol saatli koruma görevlileri tarafından günün yirmi dört saatinde gözetim altında tutulur. Kontrol saatleri, en az saatte bir basılacak biçimde ayarlanır ve kayıt kağıtları saklanır. Geniş bir alana yayılmış ve etrafı duvar, tel örgü veya tel kafesle çevrilmiş işyerlerinin sınırları, belirli yerlere amaca uygun biçimde yapılmış bekçi kulelerindeki projektörlerle aydınlatılır.
10 3023 İşyeri sorumlusunun izni alınmadan ve beraberinde nezaretçi bulunmadan hiçbir yabancı, fabrika veya imalathaneye veya bunların tesislerine giremez. İşyeri alanı içinde, sigara ve benzerlerinin içilmesi, kibrit, çakmak, ateş, kızgın veya akkor halinde cisimlerle parlayabilecek veya yangın meydana getirebilecek maddelerin taşınması, bulundurulması ve kullanılması yasaktır. Bu hususları sağlamak için giriş ve çıkış kapılarında gerekli denetimler yapılır, kolay ve iyi görünen yerlere uyarı levhaları konulur. İşçilerin sigara içebileceği ve ateşli maddelerle çalışılmasına izin verilen yerler ayrı bölümlerde bulunur. Kömür ocaklarında kullanılan patlayıcı maddelerin grizu ve kömür tozuna karşı güvenli olup olmadığını belirlemek için, bunların fiziksel ve kimyasal müayeneleri ile galeri testleri yaptırılır. Bu muayene ve testler, yurt içinde yaptırılamazsa yurtdışındaki bir laboratuvar veya deneme istasyonunda yaptırılır. Nitroselüloz, nitrogliserin,barut ve dinamitlerle diğer patlayıcı maddelere ait standart stabilite testleri, üretici fabrikalar tarafından yapılır ve butestler, İçişleri Bakanlığınca gerek görüldükçe yetkili mercilere kontrol ettirilir. Yönerge ve Levhalar Madde 23 Patlayıcı madde üretiminde uygulanan işlem ve süreçleri ve çalışma yöntemlerini açıklayan bir işletme ve çalışma yönergesiyle çalışma sırasında alınacak güvenlik önlemlerini gösteren bir teknik güvenlik yönergesi hazırlanarak özel dosyalarında saklanır. Bunların bir örneği uygun yerlere asılır. Yönergeler, işçilere okutturulur; okunup anlaşıldığına ilişkin belge düzenlenir ve dosyalarında saklanır. Çalışmaların bu yönergelere uygun yürütülmesi sağlanır. Bakanlar Kurulunun 30/4/1953 günlü ve 4/685 sayılı kararıyla yürürlüğe konulan Sabotajlara Karşı Korunma ve Sabotajları Önleme Hakkında Talimat hükümleri de ayrıca uygulanır. İşyerinin çeşitli bölümlerinde yapılmasına izin verilen işin ne olduğunu, bulundurulabilecek en çok patlayıcı madde miktarıyla çalıştırılabilecek en çok işçi sayısını, ayrıca, güvenlik yönünden gerekli görülen diğer hususları belirleyen levhalar hazırlanarak uygun yerlere asılır. İlk Yardım Madde 24 İşyerlerinde üç kişiden az olmamak üzere, çalışan toplam işçi sayısının en az yüzde beşi ilk yardım ve kurtarma kurslarından geçirilir ve bunların ad ve soyadlarını gösteren listeler kapılara asılır. Yanık olaylarında ilk yardım amacıyla, tehlikeli yerlerin civarında suyla dolu tekne veya havuzlar ya da gerekli yerlere duş tertibatı yaptırılır. Ecza dolaplarında yanık ilaçları da bulundurulur. Patlama, yangın ve benzeri önemli olaylarda, işveren veya vekili, gerekli önlemleri almak, hastalanan veya yaralanan işçileri sağlık kuruluşlarına en süratli biçimde ulaştırmakla yükümlüdür. Yangın Madde 25 Her işyerinde işyerinin büyüklük ve özelliğine göre mekanik veya otomatik olarak çalışan alarm cihazları bulundurulur. İşyerinde, yapılan işin cinsine ve özelliğine göre etkili olabilecek tipte ve yeterli sayıda kolayca kullanılabilecek biçimde karbondioksitli, köpüklü veya otomatik yangın söndürme cihazlarının bulundurulması zorunludur. Bu cihazlar ve bunlara yardımcı tesisat ve teçhizat sürekli işler halde tutulur. Cihazlar, her altı ayda bir tartılır, ağırlığı diğer hususlar üzerine takılacak bir etikete işlenir, içindeki etkili maddenin net ağırlığının yarıdan aşağıya düştüğünün anlaşılması halinde, yeniden doldurulur.
11 3024 Suyla çalışan yangın söndürme cihaz ve tesisatı belirli yerlerde kutu ve dolaplar içinde kolaylıkla alınıp kullanılabilir biçimde düzenlenir. Bunlar, yangın hidrantları, varsa basınçlı su sağlayan motopomplar günde en az bir defa beş dakika çalışma denemesine tabi tutulur. Yeterli sayıda işçi, bir yangın söndürme ekibi oluşturacak biçimde görevlendirilir ve eğitilir. Eğitim günleri ve çalışmalar,ilgililerin her isteminde gösterilmek üzere özel defterine işlenir. Yıldırıma Karşı Korunma Madde 26 Yıldırıma karşı korunma sistemi en az yılda bir kez bir uzmana denetlettirilir, belirlenen arıza ve noksanlar bir deftere yazılır. Arıza ve noksanlar derhal giderilir, onarımın tamamlandığına ilişkin belge düzenlenerek ilgililerin her isteminde gösterilmek üzere işyeri dosyasında saklanır. Elektrik Tesisatı Madde 27 Elektrik tesisatı ile statik elektrik donanımı bir yılı geçmeyen süreler içinde uzmanlarca bakım ve onarımdan geçirilir ve bu husus, istendiğinde gösterilmek üzere, özel defterine yazılır. DÖRDÜNCÜ KISIM Ambalajlama ve Güvenlik Önlemleri BİRİNCİ BÖLÜM Ambalajlamada Genel Esaslar Genel Esaslar Madde 28 Patlayıcı maddelerin, parça, koli, sandık ve benzeri ambalaj birimleri tek tip patlayıcı maddeyi içerecek biçimde olur ve patlayıcı maddelerin her hangi biri diğeri ile aynı ambalaj içinde kesinlikle bulundurulmaz. Ancak, av kovanı dolularının değişik türleri bir sandığa konulabilir. Patlayıcı maddelerin,sarsıntı ve sallantıya meydan vermeyecek biçimde boş- luk bırakılmadan anbalajlarına yerleştirilmeleri zorunludur. Patlayıcı madde ambalajlarının iki tarafına kolayca görülebilecek biçimde, sıcak damgayla veya şablon kullanılarak kolay silinmeyecek boyayla içindeki patlayıcı maddenin türüne göre "PATLAYICI MADDE", "GÜVENLİKLİ MUHİMMAT" veya "GÜVENLİKSİZ MUHİMMAT" sözcükleri yazılır. Ambalaj varilse, bu yazılar,varillerin alt ve üst yüzeyleri ile yan yüzeylerine de yazılır. (Değişik : 14/5/ /2443 K.) Patlayıcı madde ambalajlarının üzerine patlayıcı madde üreten işyerinin adı, yeri, üretilen maddenin cinsi, net ve brüt ağırlığı, grizu güvenli olup olmadığı, üretim tarihi, seri numarası, Birleşmiş Milletler numarası ile CE (Avrupa Birliği) işareti yazılır. Dinamitlerin donar veya donmaz tip oldukları da ambalaj üzerinde belirtilir. Ayrıca, patlayıcı madde sınıf ve uyum grubunu gösteren etiket yapıştırılır. (Ek : 14/5/ /2443 K.) Yukarıda belirtilen hükümler ithal edilecek patlayıcı maddeler hakkında da uygulanır. İKİNCİ BÖLÜM Barutların Ambalajı Barutlar Madde 29 Nitroselüloz esaslı dumansız av barutları ile kara barut türünden taş veya av barutlarının iç ambalajları, sağlam çinko, teneke, mukavva, polietilen ya da uygunluğu Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca onaylanmış başka maddelerden kutu, şişe ve torba biçiminde yapılır, su ve hava geçirmeyecek biçimde kapatılır. Ambalajların içinde net olarak en çok bir kilogram barut bulunur. Kara barut ve taş barutları en az beş yüz gram, dumansız av barutu en az iki yüz elli gram olarak ambalajlanır. Taş barutları, bez torbalar içinde, teneke veya mukavva kutulara yada polietilen torbalara yerleştirilmek koşuluyla iki buçuk kilograma kadar ambalajlanabilir. İç ambalajları tamamlanan nitroselüloz esaslı dumansız av barutları ile kara barut türünden taş ya da av barutları, ayrıca en az yedi milimetre kalınlığında, patlama direnci en
12 3025 az on kilogram/santimetrekare olan doppel-doppel oluklu mukavvadan sandıklara konulur. Sandık kapakları, gerekli direnci ve yapışmayı sağlayacak bir bantla yapıştırılarak kapatılır. Av barutları,önce polietilen torbalara konulmak ve torbalar da galvanizli demir, alüminyum, pirinç,sıkıştırılmış mukava ya da uygunluğu Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca onaylanmış başka maddelerden yapılan kaplar içine yerleştirilmek koşuluyla ambalajlanabilir. Av ve taş barutları dışında,mamul ya da yarı mamul barutların ambalajının varil veya sandık olması zorunludur. Variller ağaç, galvanizli demir, aliminyum, pirinç, sıkıştırılmış mukavva ya da uygunluğu Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca onaylanmış başka maddelerden yapılır. Kapaklar sızmayı önleyecek biçimde kauçuk,plastik veya galvanizli civata ve somunlarla sıkıca tutturulur. Ağaç variller, en az on milimetre kalınlığında, temiz ve sağlam tahtadan, geçmeli olarak yapılır ve ağaç kuşakla çemberlenir. Bu işte pirinç veya galvanizli demir çiviler kullanılır. Sandık ambalajlar, mümkünse budaksız veya düşmez budaklı, en az on iki milimetre kalınlıkta, nitelikli tahtadan yapılır. Köşeleri lambalı geçme,yanları geçme olur. Kapaklarda pirinç ya da galvanizli demirden,vidalı çiviler kullanılır. Bir ambalajın içindeki barutun net ağırlığı otuz kilogramı geçemez. Nitroselülozlar Madde 30 Komprime ve jelatinize edilmemiş, plastikleştirici madde ile cipshaline getirilmemiş nitroselüloz ve kollodyumların en az yüzde otuz oranında suya da alkol ile nemlendirilmiş olarak, her türlü sürtünmeyi ve nem kaybını önleyecek biçimde kapatılmış, su sızdırmaz, galvanizli saçtan, hermetikli veya uygunluğu Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca onaylanmış kaplara konulması zorunludur. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Dinamitlerin Ambalajı Dinamitler Madde 31 Dinamit hamuru, sağlam ve neme dayanıklı, parafinlenmiş kağıt, plastik ya da ince antistatik madensel sargıdan yapılmış kartuş içinde bulundurulur. Kartuşlar, kapsül veya ilk ateşleyici maddelerle birleştirilmez, üzerlerine okunaklı harflerle dinamitin ticari adı,ağırlığı ve üretim yılı yazılır. Kartuşlar, en az iki buçuk kilogram,en çok on kilogram ağırlığında, en az dört milimetre kalınlıkta, patlama direnci en az beş kilogram/santimetrekare olan oluklu mukavvadan kutulara yerleştirilir, gerektiğinde kartuşların sallanmaması ve kusma halinde nitrogliserinin emilmesi için kartuş aralarına kuru testere talaşı veya buna benzer kuru toz maddeler yerleştirilir. Kutuların içine kullanmava güvenlik talimatı konur. Kutu kapaklarının üstüne,dinamitin,üretildiği fabrikanın adı ve yeri, ticari adı, miktarı, üretim tarihi, donar ya da donmaz tipte olduğu, grizu güvenlikli olup olmadığı yazılı bir etiket yapıştırılır veya bu hususlar şablonla yazılır. Kutuların kapakları yapıştırıcı bir bantla kapatılır. Kutular hava ve su sızdırmayacak biçimde parafinle kaplanır veya sağlam polietilen, ya da uygunluğu Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca onaylanmış başka maddelerden yapılmış torbalara yerleştirilir ve torbaların ağzı hava ve su geçirmeyecek biçimde bağlanarak kapatılır. Bu kutu veya torbaların iki buçuk kilogramlık olanlarından sekiz adedi, beş kilogramlık olanlardan dört adedi ve on kilogramlık olanlardan iki adedi en az yedi milimetre kalınlığında,patlama direnci en az on kilogram/santimetrekare doppeldoppel oluklu mukavvadan yapılmış sandık içerisine, kutular torba içerisindeyse torba ağızları karşılıklı olarak birbirlerine ve içe doğru gelecek biçimde yerleştirilir. Sandık tek parça oluklu mukavvanın kıvrılmasıyla yapılır, sandığın birleştirilen yan kenarı en az onda dokuz milimetre kalınlıkta galvanizli tel ile dikilir ve sandığın taban ve kapak kısımları, ayrıca, gerekli sağlamlığı ve yapışmayı sağlayacak bir bantla kapatılır. Her sandığın içindeki dinamitin net ağırlığı yirmi kilogramı geçemez. Sandıkların üzerine, dinamitin üretildiği fabrikanın adı ve yeri, ticariadı, net ve brüt miktarı, üretim tarihi, kafile numarası şablon kullanılarak kolay silinmeyecek bir boyayla yazılır.
13 3026 Fitiller Madde 32 Maden işlerinde kullanılan güvenlikli lağım fitilleri gibi saniyeli ateşleme fitilleri, dinamit kapsüllerine takılmamış olarak, her biri on metrelik on kangal halinde bağlanır ve bir polietilen torbaya yerleştirilerek ağzısıkıca kapatılır. İçinde kangal halinde fitiller bulunan polietilen torbalardan on adedi de,en az yedi milimetre kalınlığında, patlama direnci en az on kilogram/santimetrekare olan doppel-doppel oluklu mukavvadan veya uygunluğu Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca onaylanmış başka maddelerden yapılmış bir sandık içerisine yerleştirilerek ambalajlanır ve ambalaj kutularının alt ve üst kapakları sağlambir bantla yapıştırılır. Ambalaj kutularındaki fitil uzunluğu en çok bin metre olur. Ambalaj kutularının üzerine, fitilin adı, üretildiği fabrikanın adı ve yeri, net ve brüt miktari,üretim tarihi ve kafile numarası şablon kullanılarak kolay silinmeyecek bir boyayla yazılır. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Zor Tutuşan Patlayıcı Maddelerin Ambalajı Zor Tutuşan Patlayıcı Maddeler Madde 33 Amonyum nitrat esaslı zor tutuşan patlayıcı maddeler, sağlam, neme dayanıklı kağıt sargı ya da plastik torbadan yapılmış kartuş içinde bulundurulur. Kartuşların üzerine,patlayıcı maddenin ticari adı ve üretim tarihi yazılır. Kartuşlar, en az iki buçuk, en çok on kilogram olarak polietilen torbalara konur, ağzı, hava ve su geçirmeyecek biçimde kapatılır, torbaların üzerlerine patlayıcının üretildiği fabrikanın adı, yeri, türü ve miktarı yazılır. Torbalar, en az yedi milimetre kalınlığında, patlama direnci en az on kilogram/santimetrekare olan doppel-doppel oluklu mukavvadan ya da uygunluğu Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca onaylanmış başka maddelerden yapılmış kutu veya sandıklarda ambalajlanır; dolu kutu veya sandıkların brüt ağırlığı otuz kilogramı geçemez. Baraj, liman, yol,havaalanı gibi büyük yapım işlerinde ve galeri atışlarında kullanılacak, zor tutuşan patlayıcı maddeler, kartuşsuz en az iki buçuk ve en çok on kilogram,amonyum nitrat ise kartuşsuz olarak en az iki buçuk ve en çok elli kilogram olarak polietilen torbalara veya uygunluğu Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca onaylanmış başka maddelerden yapılmış kutu ya da torbalara konularak ambalajlanır. Kartuşlu ya da kartuşsuz olarak taşınacak zor tutuşan patlayıcı maddeler kapsül takılmış olarak veya ilk ateşleyici maddelerle birlikte bulundurulamaz. BEŞİNCİ BÖLÜM Fitille ve Elektrikle Ateşlenen Dinamit Kapsüllerinin Ambalajı Fitille Ateşlenen Kapsüller Madde 34 Fitille ateşlenen dinamit kapsülleri, ağızları yukarıya gelmek üzere yüz adedi bir arada, teneke ya da uygunluğu Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca onaylanmış başka maddelerden yapılmış bir kutuya konur. Tehlikeli sürtünmeleri ve sallantıları önlemek için, kutuların iç yüzeyi mukavva ya da keçe gibi maddeler ile yastıklanır; gerekiyorsa, ayrıca, kapsüllerin, delikli karton veya plastik levhalara geçirilerek birbirlerine dokunmaması, taşıma ve istif sırasında sarsıntılardan etkilenmemesi sağlanır. Kutuların üzerine kapsülün adı, miktarı, üretildiği fabrikanın adı yazılır, kutuların içerisine de gün, ay ve yıl olarak kapsülün üretim tarihi yazılı bir etiket konulur.
14 3027 Her birinin içerisinde yüz adet kapsül bulunan teneke kutulardan beş adedi bir oluklu mukavva kutuya, kapsül ağızları üst tarafa gelecek biçimde yan yana yerleştirilir ve teneke kutuların arasına çarpma ve sürtünmeyi önlemek için, oluklu mukavva parçalar konur. Her beşyüz adetlik oluklu mukavva kutu ambalajlarının ağızları, yapıştırıcı bir bantla kapatılır ve kapağın üst yüzeyine kapsülün adı, miktarı, üretildiği fabrikanın adı ve yeri, gün, ay, yıl olarak üretim tarihi ile kullanma ve güvenlik talimatını içeren bir etiket yapıştırılır. On bin adedi geçmemek ve beş yüzün katlarından olmak koşuluyla, her beş yüzlük oluklu mukavva kutular en az on iki milimetre kalınlığında ahşap malzemeden yapılmış ve kulpları madeni olmayan sağlam sandıklara yerleştirilir, kapakları da galvanizli demir veya pirinç malzemeden yapılmış ağaç vidalarıyla kapatılır. Sandıkların üzerine, kapsülün üretildiği fabrikanın adı, yeri, ticari adı, miktarı, netve brüt ağırlığı, üretim tarihi, kafile numarası, şablon kullanılarak ve kolay silinmeyecek bir boyayla yazılır. Dolu sandıkların brüt ağırlığı kırk kilogramı geçemez. Elektrikle Ateşlenen Kapsüller Madde 35 Elektrikle ateşlenen dinamit kapsüllerinin iletken kabloları fiyonk haline getirilerek, en çok on adedinden bir bağ oluşturulur; bu bağlardan on adedi en çok yüzlük bağ haline getirilerek, bu bağlardan iki adedi kapsüller ters yöne gelecek biçimde oluklu mukavvadan yapılmış kutu içerisine yerleştirilir. İçinde en çok ikiyüz adet elektrikli kapsül bulunan oluklu mukavva ambalaj kutularının kapakları yapıştırıcı bir bantla kapatılır ve kutuların üzerine kapsülün adını, miktarını, üretildiği fabrika ve yerini, gün, ay, yıl olarak üretim tarihini, Ohm. olarak elektrik dirençlerini, iletken kablo tellerinin malzeme cinsi veuzunluklarını, grizu güvenlikli olup olmadıklarını ve kullanma ve güvenlik talimatını içeren bir etiket yapıştırılır. Ayrıca, kutuların içine kullanma ve güvenlik talimatı konur. İçinde en çok ikiyüz adet kapsül bulunan oluklu mukavva kutulardan altısı, en az on iki milimetre kalınlığında, kulpları madeni olmayan, sağlam, ahşap sandıklara yerleştirilir, kapakları galvanizli demir veya pirinç malzemeden yapılmış ağaç vidalarıyla kapatılır. Sandıkların üzerine, kapsülün adı, üretildiği fabrikanın adı ve yeri, Ohm. grubu, grizu güvenlikli olup olmadığı,miktarı,net ve brüt ağırlığı,üretim tarihi,kafile numarası,şablon kullanılarak kolay silinmeyecek bir boyayla yazılır. Dolu sandıkların brüt ağırlığı kırk kilogramı geçemez. Gecikmeli Elektrikli Kapsüller Madde 36 Gecikmeli elektrikli kapsüller,elektrikle ateşlenen dinamit kapsülleri gibi ambalajlanır.ambalaj üzerine,ayrıca,gecikme kademe numaraları yazılır. ALTINCI BÖLÜM Güvenlikli Mühimmatın Ambalajı Mermiler ve Av Kapsülleri Madde 37 Av ve nişan tüfek ve tabanca mermilerinin dolu ve boşları ile her türlü av kapsüllerinin en çok yüz adedi karton,plastik ya da madeni kutulara ko- nur. Kutular sağlam sandıklara yerleştirilir. Dolu sandıkların brüt ağırlığı kırk kilogramı geçemez. YEDİNCİ BÖLÜM Piroteknik Mamullerin Ambalajı Şenlik ve İşaret Fişekleri, Bombalar, Döner Mamüller Madde 38 Şenlik ve işaret fişekleri, bombalar, döner mamüller gibi piroteknik mamüllerin ateşleme bölümleri önceden kağıt ya da karton içerisine alınır, güvenli bir biçimde yapıştırılarak diğer bölümleriyle birleştirilir. Üzerlerine mamülün adını ve kullanış biçimini belirten etiketler yapıştırıldıktan sonra, sağlam tahta ya da oluklu mukavva sandıklar içerisine, sallanmayacak biçimde konularak ambalajlanır. Dolu sandıkların brüt ağırlığı kırk kilogramı geçemez.
15 3028 Kestane Fişekleri Madde 39 Demiryollarında kullanılan kestane fişekleri gibi patlayıcı işaret fişeklerinin en çok on adedi bir polietilen torbaya konularak ağzı hava ve su sızdırmayacak biçimde kapatılır. Bu torbalardan en çok yüz adedi tahta birsandığa yerleştirilir ve kapağı pirinç ya da galvanizli çivi kullanılarak kapatılır. Dolu sandıkların brüt ağırlığı kırk kilogramı geçemez. Elektrikli Tutuşturucular Madde 40 Detonotörsüz elektrikli kapsüller gibi elektrikli tutuşturucuların yüzer adedi,lambalı geçme sandıklara kağıt ambalajlar içinde konur. Dolu sandıkların brüt ağırlığı kırk kilogramı geçemez. Fünyeler Madde 41 Çekme ve sürtme fünyeler ile fitil tutuşturucuların yirmi adedi sağlam kağıtlara sarılır,bu paketlerden en çok beş adedi aynı biçimde,yüzlük paketler halinde ambalajlanır, iple bağlanır ve brüt ağırlığı kırk kilogramı geçmemek koşuluyla sağlam sandık ya da varillere yerleştirilir. Eğlence Bonbonları Madde 42 Patlayıcı eğlence bonbonları, karton kutulara, bu kutular da sandıklara yerleştirilir. Oyuncak Patlayıcılar Madde 43 Elle atılarak patlatılan atom gibi oyuncak patlayıcıların bin adedi,aralarına testere talaşı doldurularak karton kutulara konur. Kutular kağıtlara sarılarak sağlam sandıklara yerleştirilir. Tabanca Mantarları Madde 44 Mantarların en çok yirmi adedi alt yüzeylerinden ince bir karton levhaya muntazam aralıklı olarak yapıştırılarak karton kutulara konur. Mantararaları ve üstleri testere talaşı ve kağıtla yastıklanır, mantar üst kenarlarıyla kutunun kapağı arasında en az beş milimetre aralık bulundurulur. Kapaklar yerine oturtulduğunda kapak ağzı kenarları kutu alt yüzeyine kadar iner, kutular ya kağıt bantlarla yapıştırılır veya iplerle bağlanır. Kutuların beş adedi bir arada paketlenir, bu paketlerden en çok yirmi adedi oluklu mukavvadan yapılmış bir sandık içerisine yerleştirilir. Sandık boşlukları da ayrıca testere talaşıyla beslenerek, paketler sarsıntıdan etkilenmeyecek biçimde yerleştirilir. Paket ve sandıkların üzerine, "TABANCA MANTARI", "DİKKAT! İÇİNDE PATLAYICI MADDE VARDIR", "TEHLİKELİDİR" sözcükleri yazılır. Kağıt Kapsüller Madde 45 Oyuncak tabanca kağıt kapsüllerinden yüz adedi bir mukavva kutuya konur. Bu kutulardan en çok iki yüz adedi, sağlam kağıtlara sarılmış ve bir iple bağlanmış olarak oluklu mukavvadan yapılmış sandıklara yerleştirilir. Sandık iç yüzleri en az üç santimetre kalınlıkta testere talaşı, saman gibi maddelerle beslenir. BEŞİNCİ KISIM İthal ve Güvenlik Önlemleri İthal İzin Belgesi Madde 46 (Değişik birinci fıkra: 14/5/ /2443 K.) Bu Tüzük kapsamına giren maddeleri ithal etmek isteyenlere, ticaret sicilinde bu tür maddelerin ithalatçısı olarak kayıtlı bulunmaları, ithal edilecek maddelerin saklanmasına elverişli deposu bulunduğuna ilişkin depolama izin belgesine sahip olmaları veya izin belgeli depo kiralamaları, Sanayi ve Ticaret Bakanlığından alınacak yerli imal durum belgesinin aslını veya onaylı örneğini vermeleri ve güvenlik bakımından durumlarının İçişleri Bakanlığınca uygun bulunması koşuluyla, ithal edilecek miktarlarla sınırlı olmak üzere ilgili kuruluşça ithal izni verilir.
16 3029 (Mülga : 14/5/ /2443 K.) Tıpta, sanayide ve tarımda kullanılacak olan birer kilograma kadar şişeleriçinde veya yarım kilograma kadar mukavva veya karton ambalajlarda bulunan ve miktarı elli kilogramı geçmeyen potas güherçilesi ithali için depolama izin belgesi aranmaz. Başvuru Madde 47 İthal izni için,ithal edilecek maddenin üretildiği fabrika ile fabrikanın bulunduğu ülkeyi, varsa patent tarih ve numarasını,kimyasal bileşimini ve belli başlı özelliklerini gösteren menşe şahadetnamesi ve proforma (teklif) faturaları, maddenin özellikleri ve ambalajları yönünden güvenli olduklarına ilişkin bulunan ve yetkili mercilerce belirlenen deneme istasyonlarından alınmış orijinal ambalaj belgesi de eklenerek bir dilekçe ile İçişleri Bakanlığına başvurulması gerekir. İthal izni verilmeden önce ithali istenilen patlayıcı maddelerden örnek isteyerek inceleme ve testler yapmaya ve yaptırmaya İçişleri Bakanlığı yetkilidir. Grizu ve Kömür Tozuna Karşı Güvenli Dinamit İthali Madde 48 Kömür ve maden ocaklarında kullanılan grizu ve kömür tozlarına karşı güvenli dinamitlerin ithaline İçişleri Bakanlığınca izin verilebilmesi için,bileşim,özellik ve ambalajları belirlenmiş tipler üzerinden Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca Maden ve Taş Ocakları İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Alınacak İşçi Sağlığı ve İş güvenliği Önlemlerine İlişkin Tüzük hükümlerine göre kullanma izni verilmiş olması ve bunların galeri denemelerinin yapıldığının belgelendirilmesi gerekir. İthal Öncesi İşlemler Madde 49 İthalatçılar, ithalden önce, bu maddelerin,üretildiği ülkeyi, fabrikayı, cins, nevi ve miktarını,hangi amaçla ithal edileceğini, nerelerde kullanılacağını, başka kişi veya kuruluşlara devredilecekse bunların adlarını ve teslim alacakları yerleri,gireceği gümrük kapısını, deniz ve hava limanını, transit olarak geçecekse yol güzergahını İçişleri Bakanlığına bildirmek zorundadırlar. İçişleri Bakanlığınca ithal izni verilen patlayıcı maddelerden, demiryolu, karayolu ve denizyolu ile taşınacaklar için, gelişlerinden üç gün, havayoluyla taşınacaklar ise gelişlerinden yirmidört saat önce ilgili gümrük makamlarına deniz ve hava limanı yetkililerine yerel zabıta makamlarına yazılı olarak bilgi verilir. Deniz limanında izin belgesi verilmiş bir pallayıcı madde deposu yoksa deniz üstü işlemi yapılır ve patlayıcı maddeler liman başkanlığınca izin verilen enyakın ve en uygun iskeleye boşaltılır. İskelede yükleme ve boşaltma sırasında gereken güvenlik önlemleri zabıta makamlarınca alınır. İthalde Güvenlik Önlemleri Madde 50 İthal edilmekte olan patlayıcı maddelerin,yüklenmesi, boşaltılması, istifi, taşınması ve bunlardan örnek alınması sırasında sinirli, aceleci ve sert hareketlerden kaçınılması sağlanır. Ambalajların düşürülmemesine, çarpılmamasına ve bozulmamasına, istiflerin bu Tüzüğe uygun olmasına dikkat edilir. Sandıkların açılmasında ve depolamada gerekli güvenlik önlemleri alınır. Muayene ve Kontrol Madde 51 İçişleri Bakanlığı,gerekli gördüğü hallerde ve ithalden önce patlayıcı maddelerin siparişine ve örneklerine uygun olup olmadığını muayene ve kontrola yetkilidir. Muayene ve kontrol, ithalatın yapıldığı ülkede, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca uygun görülecek bir deneme istasyonu veya laboratuvarda yaptırılabileceği gibi, ithalde gümrük muayenesi sırasında da yaptırılabilir. İthat edilecek patlayıcı maddelerin kullanma kılavuzlarının, Türkçe olarak hazırlattırılması ve her ambalaja yeter sayıda konulması sağlanır.
17 3030 İthalde Yok Etme Madde 52 Gümrüklere gelmiş bulunan pallayıcı maddelerin nitelikleri yönünden ithal izin belgesine uygun olmadığı veya ambalajının bozuk olduğu muayene sırasında anlaşılırsa, ithalatçı bunları muayene tarihinden itibaren bir ay içinde geldiği yere geri göndermek veya yok etmek zorundadır. ALTINCI KISIM Taşıma ve Güvenlik Önlemleri BİRİNCİ BÖLÜM Taşımada Genel Esaslar Taşıma İzin Belgesi Madde 53 Bu Tüzük kapsamındaki patlayıcı maddelerin fabrikadan,giriş gümrüğünden,satıldığı yerden veya depolardan başka bir yere taşınması için taşıma izin belgesi alınması zorunludur. Bu belgeler, işletme, ithal, satın alma, depolama, kullanma veya satış izin belgesi bulunanların dilekçe ile yapacakları başvuru üzerine, gönderileceği yerin uzaklığına göre belirlenecek süre için geçerli olmak üzere yerel emniyet makamları, bulunmadığı yerlerde ilçe jandarma bölük komutanlıklarınca verilir. İthal edilecek veya ülkeden transit geçecek patlayıcı maddelere ait taşıma izin belgesi verilmeden önce İçişleri Bakanlığından izin alınır. Av tezkeresi sahiplerinin bir kiloya kadar ambalajlı barutları, avda kullanılan dolu fişekleri ve her türlü av malzemesi ile 83 üncü maddede belirtilen birinci gruba dahil satıcıların,aynı belediye sınırları içerisinde taşıyacakları, beş kilogramı geçmeyen ambalajlı av barutları, her türlü av malzemesi ve beş bin adedi geçmeyen ava mahsus dolu fişekleri taşıma izin belgesine tabi değildir. Patlayıcı maddelerin taşınmasından sonra izin belgesinin kırk sekiz saat içinde yerel emniyet makamlarına,bulunmadığı yerlerde ilçe jandarma bölük komutanlıklarına verilmesi zorunludur. Belgeyi alan makam, taşınmasına izin verilen maddelerin yerine tam olarak gelip gelmediğini ve depo edildiği yeri saptayarak bunları belgeye yazar ve belgeyi veren yere geri gönderir. (Değişik : 14/5/ /2443 K.) Taşıma izin belgesini veren makam durumu Emniyet Genel Müdürlüğüne bildirir. Taşınacak patlayıcı madde miktarı, gideceği yerdeki sürekli, geçici veya gezici depoların izin belgelerinde yazılı kapasitelerinden, depo edilmeden kullanılacaksa, bir defada kullanılacak miktardan çok olamaz. Maden işletmesi içindeki depolar arasında yapılacak taşımalar için,her yıl onaylanmak,taşıma sırasında görev yapacak sorumluların adları bildirilmek ve sadece işletme sahasıyla sınırlı kalmak üzere sürekli taşıma izin belgesi verilir. İnsan tarafından taşınan ve on kilogramı geçmeyen, taşıtla taşınan ve iki yüz elli kilogramı geçmeyen aynı işyeri içindeki patlayıcı madde taşımaları, işyeri amirinin sorumluluğu altında,taşıma izin belgesi aranmadan yapılır. İthalde Taşıma İzin Belgesi Madde 54 İthal edilen patlayıcı maddelerin taşıma izin belgesi bu maddelerin ambalajlarının Tüzük hükümlerine uygunluğu belirlendikten sonra verilir. İthalatçı, ithal edilecek patlayıcı maddelerin yaklaşık geliş tarihini, onbeşgün önceden bildirmekle yükümlüdür. Kesin geliş tarih ve saatinin de demir, kara, denizyoluyla gelenler için gelişlerinden üç gün, havayoluyla gelenler için gelişlerinden yirmi dört saat önce, geldiği yere göre istasyon, liman ve havaalanı müdürlükleriyle yerel güvenlik makamları ve gümrük idarelerine yazılı olarak bildirilmesi gerekir.
18 3031 Taşınması Yasak Patlayıcı Maddeler Madde 55 Aşağıda belirtilen patlayıcı maddelerin taşınması yasaktır. A - Emici maddeye emdirilmemiş nitrogliserin, B - Nitrogliserini terlemeyle kusan dinamitler, C - Kapsül takılmış dinamitler, D - Civa fülminat, kurşun azotür, kurşun tirizinat, kurşun pikrat, tetrasen gibi kovan ve kapsüllere doldurulmuş bulunmayan her türlü inisiyal patlayıcı maddelerle karışımlarından üretilen kağıt kapsüller, bonbonlar ve benzeri oyuncak türünden kapsüller dışında kalan patlayıcı maddeler. Yasak Haller Madde 56 PTT İşletmesi veya posta taşıyan yüklenicilere ait araçlarla koli halinde veya zarf içinde patlayıcı madde taşınması yasaktır. Birlikte Taşıma Yasağı Madde 57 Dinamitler,barutlar ve kapsüller aynı taşıtta bir yerde ve birarada taşınamaz. Bu Tüzük kapsamındaki patlayıcı maddelerin aynı vagonda veya gemi ambarında yahut motorlu ve motorsuz taşıtlarda yolcu, hayvan veya başka eşyayla bir arada taşınması yasaktır. Ancak,dolu ve boş av kovanlarıyla bunlara ait av kapsül ve av fişekleri, saniyeli fitillerle amonyum nitrat, bu Tüzük hükümlerine uygun olarak ambalajlanmış olmaları koşuluyla, birlikte veya diğer maddelerle bir arada kara taşıtlarında taşınabilirler. Bu taşımalarda aynı araçta parlayıcı ve yanıcı maddeler bulundurulmaz. Taşıma izin belgesi bu kurallara uygun olarak düzenlenir. Birlikte Taşıma Koşulları Madde 58 Ana depolardan geçici ve gezici depolara ve işyerlerine yapılan ve il sınırı dışına elli kilometreden çok çıkmayan taşımalarda, toplam üç yüz kilogramı geçmemesi ve çeşitli patlayıcı maddelerin aynı bölümlere konulmaması koşuluyla 57 nci maddenin birinci fıkrası hükmü uygulanmaz. Güvenlik Önlemleri Madde 59 Ambalajların, taşıma sırasında patlayıcı maddelerin ambalaj içindeki, ambalajların taşıt içindeki dengeleri bozulmayacak biçimde yerleştirilmelerine özen gösterilir. Yükleme ve boşaltma, seyir ve durma sırasında, taşıtın yakınında veya içinde sigara içilmez ve ateş yakılmaz. Ambalajlar, taşıt içinde sıkışmayacak, sarsılmayacak, çarpılmayacak ve yuvarlanmayacak biçimde istif edilir ve ıslanmaması için önlemler alınır. Yükleme ve boşaltma işlerinde çalışan işçilerin,çalışma sırasında,çivisiz, işin ve işyerinin özelliğine uygun ayakkabı giymeleri zorunludur; çalışma günlerinde alkollu içki kullanmaları ve iş başında sigara içmeleri yasaktır. Yükleme ve boşaltma sırasında, darbe, düşürme, sürtme, çarpma gibi tehlikeli olabilecek hareketlerden kaçınılır. Patlayıcı madde yüklü taşıtların insan ve hayvan topluluklarının bulundukları yerlerde bekletilmesi yasaktır. Demiryolu istasyonlarında, limanlarda ve hava limanlarında patlayıcı maddelerin yükleme ve boşaltma işlemleri öncelikle ve bekletilmeden yapılır ve yüklenen taşıtların yükleme ve boşaltma yerlerinden derhal uzaklaştırılması sağlanır. Patlayıcı maddelerin yükleme, boşaltma ve taşınmasında diğer güvenlik önlemleri yanında,bakanlar Kurulunun 30/4/l953 günlü ve 4/685 sayılı kararıyla yürürlüğe konulan sabotajlara Karşı Korunma ve Sabotajları Önleme Hakkında Talimat hükumlerine göre de gerekli önlemler alınır.
19 3032 İKİNCİ BÖLÜM Karayoluyla Taşıma Taşımada istifleme ve araçlarda aranacak teknik özellikler Madde 60 Patlayıcı maddelerin karayollarında taşınmasında ambalajların darbe ve çarpmalardan korunması ve düşürülmemesi için önlemler alınır. Taşıma sırasında taşıtın hızı, tehlikeli madde taşıyan araçlar için öngörülen hız sınırlamalarını aşmamak üzere, görüş, yol, hava ve trafik durumuna göre bir tehlike oluşturmayacak düzeyde tutulur. Patlayıcı maddeler, hayvan gücüyle çekilen taşıtlarla taşınmaz. Ambalajlar, taşıtlara, kapakları üst tarafa gelecek biçimde ve birbirlerine iyice yanaştırılmış olarak yerleştirilir, hareket halinde, patlayıcı madde ambalajlarının sağa, sola oynamamaları, kaymamaları, sıçramamaları ve düşmemeleri için gereken önlemler alınır. Patlayıcı maddeler, taşıtlara taşıtın yan kenarlarının yüksekliğini aşmayacak biçimde yüklenir. Üstü kapalı taşıtların arkadan kilitlenir kapılı olması, üstü açık olan taşıtların branda beziyle iyice örtülmüş bulunması gerekir. İçi saç veya demir malzeme ile kaplı taşıtların tabanlarına ve yan kenarlarına tamamen branda bezi döşenmesi zorunludur. (Ek : 14/5/ /2443 K.) Kapsüle duyarsız emülsiyon patlayıcılar ile anfo ve bunların benzeri patlayıcı maddeler, taşıma izin belgesi alınması suretiyle; A - Sabit üretim tesisinde üretildikten sonra araç istiap haddini aşmamak koşuluyla kartuş, püsüs veya özel torba içinde en çok 400 kilograma kadar uygun ambalajlarda paketlenmiş biçimde veya özel donanımlı yol tankerleri ve/veya araçları ile dökme olarak, B -Sabit tesislerde üretilen emülsiyon ve/veya anfo ayrı tanklar içinde özel donanımlı araçlarla kullanım sahaları veya işletmelere taşınarak araç üzerinde karıştırıldıktan sonra doğrudan deliklere pompalanmak veya dökülmek üzere, maden sahaları veya işletmelere nakledilebilir. (Ek : 14/5/ /2443 K.) Bu amaçla kullanılacak özel donanımlı yol tankerleri veya araçlarında aranacak teknik özellikler ile bu araçların muayene ve denetim esasları yönetmelikle belirlenir. Gece Yükleme ve Boşaltma Yasağı Madde 61 Yükleme ve boşaltma gündüzleri yapılır. Taşıtların, yüklenecek veya boşaltılacak patlayıcı maddelerden en az yirmi metre uzaklıkta bulunması, gerekli güvenlik önlemlerinin alınması ve aydınlatmanın elektrikle yapılması koşuluyla geceleri de yükleme ve boşaltma yapılabilir. Yükleme, boşaltma ve taşıma sırasında taşıtın yanında sigara ve benzerlerini içmek, ateş yakmak ve kıvılcım çıkaran maddeler kullanmak yasaktır. Geceleme Yeri Madde 62 Taşıtlar olabildiğince yerleşim yerleri dışında ve etrafı en az iki yüz metreye kadar boş bulunan arazide geceleyebilirler. Yerleşim yerleriyle konaklama yerleri arasında bir tepe veye benzeri bir engel bulunursa, uzaklık, yüz metreye kadar indirilebilir. Konaklamalarda her aracın başında sürekli olarak en az bir kişi korumayla görevlendirilir,ayrıca, topluca korunmaları için gerekli önlemler alınır. İçişleri Bakanlığı gerekli gördüğü zaman ve yerlerde gece patlayıcı madde taşınmasını sınırlamaya ve yasaklamaya yetkilidir. Hava karardıktan sonra taşıtların önüne ve yanlarına görünebilen yükseklikte beyaz,arkasına kedi gözü camı veya kırmızı reflektörler konulması zorunludur. Güzergah Madde 63 Üç yüz kilogramdan çok patlayıcı madde için verilecek taşıma izin belgelerinde,taşıtın izleyeceği yol ve konaklama yerleri belirtilir. Taşıma sırasında zorunlu nedenlerle belgede belirlenen yol ve konaklama yerleri zabıta tarafından değiştirilirse, bu husus belgeye yazılır ve trafik zabıtasına haber verilir. Taşıma sırasında bir tehlike olasılığı varsa, zabıta makamlarınca, istem üzerine veya resen gerekli güvenlik önlemleri alınır.
20 3032-1/ Konvoy Halinde Taşıma Madde 64 Konvoy halinde taşımalarda taşıtlar arasında en az seksen metre uzaklık bulunması zorunludur. Demiryolu geçitlerinde taşıtlar, bekleyerek yolun açık ve güvenli olduğunu gördükten sonra geçerler. Patlayıcı madde yüklü taşıtlar, olanaklar ölçüsünde insan topluluğu bulunan yerlerden geçirilmez; başka yol yoksa, geçiş için yerel güvenlik makamlarınca uygun görülen yerlerde güvenlik önlemleri alındıktan sonra bu taşıtların geçişine izin verilebilir. Gerek görülürse şehir içinde patlayıcı madde taşımaları için güvenlikli geçiş yerleri, yetkili mercilerce belirlenir, taşımaların bu yol üzerinden güvenlikle yapılabilmesi için gerekli onlemler alınır. (Dikkat: Devamı 3033 üncü sayfada)
TEKEL DIŞI BIRAKILAN PATLAYICI MADDELERLE AV MALZEMESİ VE BENZERLERİNİN ÜRETİMİ, İTHALİ, TAŞINMASI, SAKLANMASI, DEPOLANMASI, SATIŞI, KULLANILMASI, YOK EDİLMESİ, DENETLENMESİ USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN
- 2 - Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi: 4.5.1999, No: 99/12746
BİRİNCİ KISIM GENEL ESASLAR KAPSAM
Tekel dışı bırakılan patlayıcı maddelerle av malzemesi ve benzerlerinin üretimi, ithali, taşınması, saklanması, depolanması, satışı, kullanılması, yok edilmesi, denetlenmesi usul ve esaslarına ilişkin
BİRİNCİ KISIM: GENEL ESASLAR KAPSAM
Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi Ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul Ve Esaslarına İlişkin
PATLAYICI MADDE ÜRETİLEN VE DEPOLANAN İŞYERLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ PROJE DENETİMİ DEĞERLENDİRME RAPORU
T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞI PATLAYICI MADDE ÜRETİLEN VE DEPOLANAN İŞYERLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ PROJE DENETİMİ DEĞERLENDİRME RAPORU EYLÜL 2005 ÖNSÖZ Çalışma