On İkinci Söz'ün Birinci Esas'ında; "Hakim-i namdar, Kur'an-ı Hakim'in kudsiyetine, o muciznüma kamete harika bir libas giydirsin,.." ifadesi temsilde neyi simgeliyor? O mucize kamete libas giydirilmesinin manası nedir? | Sorularla Risale
On İkinci Söz'de genel hatları ile Kur'ân ile din dışı felsefe arasında bir karşılaştırma ve Kur'ân'ın bütün kelâmlar üzerindeki yeri izah ediliyor.
Birinci Esas'ta ise Kur'ân ve felsefenin evrene bakış açıları olan "mânâ-yı ismî" ve "mânâ-yı harfî" kavramları izah ediliyor.
"Amma o müzeyyen Kur'ân ise, şu musannâ kâinattır. O hâkim ise, Hakîm-i Ezelîdir. Ve o iki adam ise, birisi, yani ecnebîsi, ilm-i felsefe ve hükemâsıdır. Diğeri Kur'ân ve şakirtleridir."
"Evet, Kur'ân-ı Hakîm, şu Kur'ân-ı Azîm-i Kâinatın en âli bir müfessiridir ve en beliğ bir tercümanıdır. Evet, o Furkandır ki, şu kâinatın sayfalarında ve zamanların yapraklarında kalem-i kudretle yazılan âyât-ı tekviniyeyi cin ve inse ders verir. Hem herbiri birer harf-i mânidar olan mevcudata "mânâ-yı harfî" nazarıyla, yani onlara Sâni hesabına bakar. "Ne kadar güzel yapılmış; ne kadar güzel bir surette Sâniinin cemâline delâlet ediyor." der. Ve bununla kâinatın hakikî güzelliğini gösteriyor."(1)
Burada Kur’an’-ı Hakim kainat kitabıdır. Kainat kitabı üzerine yazılan yazılar ise Kur’an ayetleri ile felsefenin bozuk fikriyatıdır. Libas ise Kur’an’ın kainat kitabını mükemmelen ve bütün tafsilatı ile tercüme ve tefsir etmesine bir kinayedir.
Mesela; kainat içinde ölüm bir mesaj, bir kelimedir. İnkarcı filozoflar, bu mesajı ve kelimeyi, yokluk ve hiçlik olarak tercüme ediyorlar. Kur’an ise ölümü, daimi ve baki bir alemin başlangıcı ve bir geçiş noktası olarak tercüme ve tefsir ediyor. Kur’an-ı Kerim; "insanlık, ölüm ile yokluğa ve hiçliğe gitmiyor, bilakis ebedi bir alemde ebedi yaşamak için sevk ediliyor" diyerek, insanlığın aciz ve çaresiz kalbine bir merhem, bir ilaç oluyor. Maddeci felsefe; tercüme özürlü bir rehber iken, Kur’an-ı Kerim; hakiki ve şaşmaz bir mütercim ve rehberdir.
Ezeli tercüman tabirinde şöyle ince bir nükte vardır, o da şudur: İnsanın kafa feneri hükmünde olan aklı; ancak maddi alem üzerinde hareket edebiliyor. Hatta maddi alemin uzak noktalarına da ulaşamıyor. Halbuki alemler, sadece bu maddi alemle kayıtlı ve sınırlı değildir. Allah’ın mülkünde insan aklının anlamakta zorlanacağı çok alemler ve noktalar vardır. İnsan aklının bu alemleri ve noktaları çıplak aklı ile yani vahyin yardımı olmadan anlaması ve ihata etmesi mümkün değildir.
Evet, insanlığın saadet ve mutluluğu; ancak semadan inen Allah'ın ipine sarılmak ile mümkündür. İnsanların kafasından çıkan vehimli çürük iplere sarılmak, insana saadet ve mutluluktan çok, bela ve sıkıntı getirir.
Mana-yı harfi ve mana-yı ismi her ikisinde de ön kabul vardır. Mevcudata başta tarafsız bakılarak, tefekkür edilerek, sonra yaratıldığına, yarıtıcısına ulaşmak gerekmez mi?