Devlet arazi satışlarından 2007'de 1 milyar YTL kazandı
Giriş : 22.04.2008 / 09:06:00
Güncelleme : 22.04.2008 / 09:36:11
En büyük gayrimenkullere sahip devletin arazi satışlarından elde ettiği gelir yüz güldürüyor.
Son aylarda iç ve dış gelişmelerin etkisiyle konut satışlarında yaşanan durgunluk emlak sektörünü olumsuz etkiliyor. Emlakçılar piyasalardaki hareketsizlikten şikayet ederken en büyük gayrimenkullere sahip devletin arazi satışlarından elde ettiği gelir yüz güldürüyor.
Hazine'ye ait arazilerin satış ve kiralama işlemlerini gerçekleştiren Milli Emlak Genel Müdürlüğü'nün cirosu geçen yıl 1 milyar YTL'yi aştı. 2007 hedefinin yüzde 95'ini gerçekleştiren Genel Müdürlük, dar gelirliye konut üretilmesi için Toplu Konut İdaresi (TOKİ)'ne 1,5 milyar değerindeki taşınmazı bedelsiz devretti. Bu sayede TOKİ'nin 2008 yılı başta olmak üzere önümüzdeki yıllar için daha fazla ucuz konut yapmasının önü açıldı.
Cumhuriyet tarihi boyunca bütçe hedeflerini ilk defa 2005 yılında tutturan Milli Emlak Genel Müdürlüğü'nün toplam gelirleri 2006'da 1 milyar 61 milyon Yeni Türk Lirası'na ulaştı. Geçtiğimiz yıl ise gelir 1 milyar 59 milyon yeni lirayı buldu. 2007 gelirlerinin 911,5 milyon YTL'si satış, kira, irtifak ve ecrimisil (bir malın sahibinin rızası dışında kullanılması, işgal) gelirlerinden oluştu. Geriye kalan miktar ise belediye ve il özel idarelerine aktarılan yerler ile SİT alanında kalan taşınmazlar için verilen sertifikalardan elde edildi.
İstatistiklere göre geçen yıl arazi satışlarından en fazla gelir yüzde 22'lik bir paya karşılık gelen 191,4 milyon YTL ile İstanbul'dan elde edildi. İstanbul'u 126,8 milyon YTL ile Antalya, 66,4 milyon yeni lira gelir ile İzmir izlerken Ankara 63,5 milyon YTL'lik gelirle dördüncü oldu. Milli Emlak, dar gelirliyi konut sahibi yapmak için çalışan TOKİ'ye de geçen yıl 1,5 milyar YTL değerinde 17 milyon 723 bin metrekare yüzölçümlü 475 taşınmazı bedelsiz olarak devretti. Arsa üretim alanlarında bulunan Hazine'ye ait arsa ve arazilerin devir işlemleri TOKİ'nin talebi, Maliye Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan bakanlıklarının müşterek teklifi ve başbakanın onayı ile bedelsiz olarak gerçekleşebiliyor.
İstanbul'un üçte biri devlet arazisi
Milli Emlak Genel Müdürlüğü'nün faaliyet raporuna göre Hazine, 2 milyon 559 bin 916 adet taşınmaza sahip. İstanbul'un yüzde 34,1'ini, Ankara'nın yüzde 20,1'ini, İzmir'in ise yüzde 27,8'ini devlete ait taşınmazlar oluşturuyor. Hazine adına tescil edilmiş bina sayısı 104 bin 651'e ulaşıyor. Hazine'ye ait gayrimenkullerin 351 bin 72'sini arsalar, 470 bin 534'ünü araziler, 140 bin 12'sini bağ-bahçeler, 1 milyon 65 bin 300'ünü tarlalar, 259 bin 932'sini de ormanlar meydana getiriyor. Hazine'ye ait gayrimenkullerin kapladığı alan da 138 milyar 132 milyon 8 bin 820 metrekareye ulaşıyor. Bunun 95 milyar 376 milyon 722 bin metrekarelik bölümünün üzerinde ormanlar yer alıyor. Tarlalar 18 milyar 916 milyon 650 bin, araziler 18 milyar 342 milyon 512 bin, orta malları 2 milyar 216 milyon 818 bin, arsalar da 1 milyar 201 milyon 577 bin metrekarelik bir alan oluşturuyor. Taşınmaz adedine göre, Konya, Hazine'nin en fazla taşınmazının olduğu il olarak ortaya çıkıyor. Bu ilimizde Hazine'ye ait 123 bin 510 adet mülk bulunuyor. Konya'yı 93 bin 161 taşınmaz ile Kayseri, 81 bin 659 taşınmaz ile Ankara, 73 bin 518 taşınmaz ile de Mersin izliyor. Mülkiyet açısından Hazine'nin en az söz hakkı olan il ise Hazine taşınmazlarının il yüzölçümünün sadece yüzde 1,1'ini kapladığı Kilis. Milli Emlak verilerine göre, Türkiye'de kamu kuruluşlarının toplam 197 bin 669 lojman ve tesisi bulunuyor. Aynı rakam önceki yıl 196 bin 640 idi. Kamu kuruluşları içerisinde en fazla lojman ve sosyal tesise sahip kuruluş Milli Eğitim Bakanlığı. 44 bin 923 lojman ve sosyal tesise sahip MEB'i 42 bin 28 lojman ve sosyal tesisle Milli Savunma Bakanlığı izliyor. Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 37 bin 656, Sağlık Bakanlığı'nın 20 bin 158, Jandarma Genel Komutanlığı'nın 14 bin 534 adet lojman ve sosyal tesisi bulunurken; Çevre ve Orman Bakanlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği, Özürlüler İdaresi Başkanlığı, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü ve Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü'nün hiç lojmanı bulunmuyor.