Download "İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: MİKROBİYOLOJİYE GİRİŞ...1 BÖLÜM 2: MİKROORGANİZMALARIN MORFOLOJİLERİ.13 BÖLÜM 3: MİKROORGANİZMALARIN HÜCRE YAPILARI..."
1 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: MİKROBİYOLOJİYE GİRİŞ Tanım ve Kapsam Mikrobiyoloji Biliminin Gelişmesi Mikroorganizmaların Hayatımızdaki Önemi Mikroorganizmaların Yararları Madde Döngüsüne Katkıları Diğer Yararları Mikroorganizmaların Zararları...10 BÖLÜM 2: MİKROORGANİZMALARIN MORFOLOJİLERİ Genel Özellikler Hücre Şekilleri...15 BÖLÜM 3: MİKROORGANİZMALARIN HÜCRE YAPILARI Ökaryotik Hücre (Eucyte) Hücre Duvarı Stoplazma Membranı Stoplazma Mitokondriler Endoplazmik Retikulum Ribozomlar Golgi Organeli Lizozomlar Sentrozom ve Sentrioller...26 xi
2 Genel Mikrobiyoloji ve Laboratuvar Kılavuzu xii Kloroplastlar Çekirdek Flagella (Kamçı) ve Silya Vakuoller Prokaryotik Hücre (Protocyte) Hücre Duvarı Stoplazma Membranı Stoplazma Ribozomlar Mezozomlar Stoplazma İçi Diğer Organeller Vakuoller Çekirdek Materyali Nükleik Asitlerin Yapısı ve Görevleri Plazmidler Endospor Hücre Dışı Yapılar Kapsül ve Salya Flagella (Kamçı) Pili ve Fibril Hücre Depo Maddeleri Polisakkaritler Yağ ve Yağ Benzeri Maddeler Polifosfatlar Kükürt Manyetik Madde (Fe 3 O 4 ) Ökaryotik ve Prokaryotik Mikroorganizmalar Arasındaki Önemli Farklılıklar...58 BÖLÜM 4: MİKROORGANİZMALARIN GELİŞMESİ Gelişme İstekleri Sıcaklık ph Ozmotik Basınç Işık...65
3 İçindekiler Oksidasyon-Redüksiyon Potansiyeli Oksijen Karbon Azot, Kükürt ve Fosfor İz Elementler Organik Gelişme Faktörleri Karıştırma veya Çalkalama Mikroorganizmaların Beslenme Tipleri Kültür Besiyerleri Besiyerlerinin Gruplandırılması Mikroorganizmaların Aşılanması (İnokülasyon) Mikroorganizmaların Gelişme Safhaları Generasyon Süresinin Hesaplanması...76 BÖLÜM 5: MİKROBİYAL GELİŞMENİN KONTROLÜ Mikrobiyal Kontrolü Etkileyen Faktörler Mikrobiyal Kontrolde Etki Şekilleri Mikrobiyal Kontrolde Fiziksel Yöntemler Isıl Uygulama Filtrasyon Düşük Sıcaklık Kurutma Radyasyon Mikrobiyal Kontrolde Kimyasal Ajanlar Fenol ve Fenolikler Halojenler Alkoller Ağır Metaller ve Bileşikleri Yüzey Aktif Maddeler Organik Asitler Aldehitler Gaz Kemosterilizerler Oksitleyici Maddeler Antimikrobiyal Droglar...94 xiii
4 Genel Mikrobiyoloji ve Laboratuvar Kılavuzu BÖLÜM 6: MİKROORGANİZMALARIN ÇOĞALMASI Eşeysiz Çoğalma...99 xiv Vegetatif Çoğalma Tomurcuklanma ile Çoğalma Bölünme ile Çoğalma Sporla Çoğalma Eşeyli Çoğalma BÖLÜM 7: MİKROORGANİZMALARDA MADDE DEĞİŞİMİ Enzimler Hakkında Genel Bilgi ATP ve Enerjice Zengin Diğer Bileşikler Enerji Üretim Yöntemleri Mikroorganizmaların Karbonhidrat Metabolizmaları FDP veya EMP-Yolu (Glikoliz) ile Heksoz Parçalanması Pentozfosfat (PP)-Yolu Entner-Doudoroff-Yolu (KDPG-Yolu) Solunum Aerobik Solunum Anaerobik Solunum Fermentasyon Laktik Asit Fermentasyonu Alkol Fermentasyonu PASTEUR-Effekt (Pastör Etkisi) Azot Metabolizması Yağ Metabolizması Madde Değişiminin Ayarlanması BÖLÜM 8: MİKROBİYAL EKOLOJİ Mikroorganizmaların Bulundukları Yerler ve Yayılmaları Mikroorganizmaların Ortak Yaşam Şekilleri Mikroorganizmaların Çevre İle İlişkileri BÖLÜM 9: MİKROORGANİZMALARDA KALITSAL DEĞİŞİM Mutasyon...137
5 İçindekiler 9.2. Mikroorganizmalarda Genetik Transfer ve Rekombinasyon Transdüksiyon Transformasyon Konjugasyon BÖLÜM 10: MİKROORGANİZMA SINIFLANDIRILMASI Mikroorganizmaların Sınıflandırılmasında Tarihsel Gelişim Mikroorganizmaların İsimlendirilmesi Bakterilerin Sınıflandırılması Bakterilerin Bergey s Manuel of Determinative Bacteriology ye göre Sınıflandırılması Cyanobakteriler Bakteriler Bakterilerin Bergey s Manuel of Systematic Bacteriology ye Göre Sınıflandırılması Mantarların (Funguslar) Sınıflandırılması Phycomycetes Zygomycetes Ascomycetes Basidiomycetes Deuteromycetes Protistalar Algler Akışkan Mantarlar Gerçek Akışkan Mantarlar (Myxomycetes) Endoparazidik Akışkan Mantarlar (Plasmodiophoromycetes) Ağ Oluşturan Akışkan Mantarlar (Net SlimeMolds- Labyrinthulomycetes) Hücresel Akışkan Mantarlar (Agrasiomycetes) Protozoa Virüsler xv
6 Genel Mikrobiyoloji ve Laboratuvar Kılavuzu Laboratuvar KILAVUZU MİKROBİYOLOJİ LaboratuvarINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR MİKROBİYOLOJİ LaboratuvarINDA KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER MİKROBİYOLOJİDE KULLANILAN BAZI TERİMLER ASEPTİK TEKNİK Aktarma Teknikleri ve İnokülasyon STERİLİZASYON Sterilizasyon Yöntemleri xvi Isıl Uygulamalar Membran Filtrasyon Kimyasal Madde ile Sterilizasyon (Dezenfeksiyon) Işınlama ile Sterilizasyon Sterilizasyon Kontrolu MİKROSKOP ve ÇEŞİTLERİ Aydınlık Alan Mikroskobu Mekanik Kısım Optik Kısım: Mikroskopta Büyütme Diğer Mikroskoplar Karanlık Alan Mikroskobu Faz Kontras Mikroskobu Fluoresans Mikroskop Elektron Mikroskobu Diferensiyal İnterferens Kontrast Mikroskop Mikroskoplama Teknikleri ve Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar Mikroorganizmaların Boyutlarının Ölçülmesi BOYAMA YÖNTEMLERİ Bakterilerin Boyanması Basit Boyama...200
7 İçindekiler Gram Boyama Negatif Boyama Sporların Boyanması Kapsül Boyaması ÇEVREMİZDEKİ MİKROORGANİZMALAR Koloni Özellikleri SAF KÜLTÜR TEKNİKLERİ Plak Çizme Yöntemi BESİYERLERİ Besiyeri Çeşitleri Genel sınıflandırma Fiziksel özelliklerine göre sınıflandırma Besiyerlerinin Bileşimine Giren Temel Maddeler Besiyeri Hazırlık Aşamaları KÜF VE MAYALARIN MORFOLOJİLERİ Küflerin Mikroskobik Morfolojisi Mayaların Mikroskobik Morfolojisi MİKROBİYOLOJİK SAYIM YÖNTEMLERİ Dökme Plak Yöntemi Yayma Plak Yöntemi Mikroorganizma Sayılarının Hesaplanması Çoklu Tüp (En Muhtemel Sayı Yöntemi-EMS) Yöntemi MEMBRAN FİLTRASYON YÖNTEMİ Filtrasyon Düzeneği Filtre Malzemeleri ANAEROBİK KÜLTÜR TEKNİKLERİ KAYNAKÇA DİZİN xvii
Mikroorganizmalar; Mikrobiyoloji ve Mikroorganizmalar. Mikrobiyoloji mikro, biyo ve loji kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur.
Mikrobiyoloji ve Mikroorganizmalar Mikrobiyoloji mikro, biyo ve loji kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Mikro çok küçük (gözle görülemeyecek kadar küçük ) biyo canlı loji bilim Mikrobiyoloji mikroorganizmaları
Oya Irmak ŞAHİN-CEBECİ Genel Mikrobiyoloji Ders Notu#1
Oya Irmak ŞAHİN-CEBECİ Genel Mikrobiyoloji Ders Notu#1 Mikroorganizmaların Gelişme İstekleri Gerekli koşullardan anlaşılan; mikroorganizmanın hangi hızda gelişebileceği ve gelişmenin nasıl kontrol altına