CIA'in 'işkence' dökümü Senato'da - Dünya Haberleri ANA SAYFA
CIA'in 'işkence' dökümü Senato'da
Giriş Tarihi: 9.12.2014 19:19
Güncelleme Tarihi: 9.12.2014 21:31
ABD Senatosu, 11 Eylül saldırıları sonrası kullandığı sorgu teknikleri nedeniyle CIA'yi kınadı. Senato'ya sunulan rapora göre CIA, esirleri cinsel tehditlerden matkaplı işkenceye kadar birçok yöntemle sorguladı ama hiçbir kritik istihbarat elde edemedi. Uzun süredir yayınlanması geciktirilen rapor, CIA'in tartışmalı Guantanamo Hapishanesi'nde ve Avrupa ile Asya kıtalarındaki gizli sorgu odalarında yaptığı yüzlerce işkenceyi anlatan ilk resmi belge olma özelliği taşıyor.
Reuters'ın rapora aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, CIA hiçbir uluslararası yasaya dayanmadan yakaladıkları esirlere cinsel tehditler, suda boğulma hissi, dar alanlarda uzun süre bekletme ve daha birçok rahatsız edici işkenceler yaptı. CIA Beyaz Saray tarafından yasaklanan sorgu tekniklerini kullanmaya devam etse de tüm bu işkencelere rağmen 'bir tane bile kritik istihbarat' elde edemedi. Ayrıca CIA, siyasetçiler ve Senato'ya rapor ettiklerinden çok daha ileri düzeyde sorgu teknikleri uyguladı. ABD Başkanı Barack Obama, raporun Senato'da okunmya başlanmasından kısa süre sonra yazılı bir açıklama yaparak, CIA'in ABD'nin küresel duruşuna ciddi zarar verdiğini bildirdi. Obama, ABD'nin bu tarz sorgulama yöntemlerini bir daha uygulamayacağı yönünde güvence verdi. Reuters'a konuşan kaynaklara göre rapordaki bazı işkence yöntemleri şöyle: ◾CIA ajanları bir esiri düzmece bir idam sehpasına koydu, boğazına ip geçirip esiri konuşturmak için uzun süre infazla tehdit etti.
◾2000 yılında USS Cole gemisine bombalı saldırı düzenlemekle itham edilen Abdurrahman el Nasiri'ye matkapla işkenye yapıldı.
◾En az bir esire süpürge sapıyla tecavüz tehdidinde bulunuldu.
◾Birçok vakada hemen saldırgan sorgu tekniklerine başvuruldu. Esirlerden bazıları 180 saat uykudan mahrum bırakıldı. ◾Bazı esirler saatlerce elleri başlarının üzerinden zincirlenmiş şekilde acı verici pozisyonlarda bekletildi.
◾Betona zincirlenen bir esir hipotermiden (vücut ısısını kaybetme) öldü
◾Kafalarına kukuleta geçirilen bazı mahkumlar çıplak halde koridorlarda sürüklendi, kırbaçlanıp dövüldü. ◾Birkaç esir gördükleri işkencelerden halüsinasyon, paranoya ve uykusuzluğa maruz kalarak kendilerine zarar vermeye kalkıştı. ◾El Kaide zanlısı Ebu Zübeyde, suda boğulma hissi yaratan sorgu yöntemine uzun süre maruz kalınca tamamen tepkisizleşti. Ağzından köpükler çıkmaya başladı. ◾11 Eylü saldırılarını organize ettiğini söyleyen Halid Şeyh Muhammed birçok defa boğulmanın eşiğinden döndü. Bush döneminde kullanılan waterboarding (suda boğulma hissi) tekniği Obama gelince yasaklandı.
ABD hükümeti, raporun getireceği uluslararası tepkilerden endişe ediyor. Beyaz Saray Sözcüsü Josh Earnest, "Raporun dünya genelinde ABD vatandaşlarına ve binalarını riske atacağına dair göstergeler var" dedi. Earnest hükümetin bu tehditlere karşı gerekli önlemleri aldığını, elçilik ve konsoloslukların güvenliğinin arttırıldığını söyledi.
ABD Dışişleri Bakanı John Kerry de Cuma günü Senato İstihbarat Komitesi Başkanı Senatör Dianne Feinstein'dan raporun yayınlanmasında 'zamanlamaya dikkat edilmesini' rica etti. Beyaz saray ise böyle bir raporun kamuoyuyla paylaşılması için hiçbir zamanın doğru olamayacağını söyledi.
Raporu okuyan pek çok ABD'li yetkili, işkencelerle edinilen istihbaratın hayati önem taşıyan ya da hayat kurtaran cinsten hiçbir fayda sağlamadığını söylüyor. Sızan bilgilere göre, raporda şüphelilerin suyla boğma, uzuvları germe ve benzeri işkence yöntemlerine maruz bırakıldığı bilgisi yer alıyor.
Bir başka önemli nokta ise, CIA çalışanlarının bu gizli program hakkında Beyaz Saray yetkililerine, Adalet Bakanlığı'na ve ABD Kongresi'ndeki komitelere yalan söylemiş olması.
ABD Başkanı Barack Obama, raporun içeriği hakkında Ağustos ayında "Bazı kişilere işkence yaptık" itirafında bulunmuştu. Obama, işkencenin kendi döneminde değil, George W. Bush döneminde olduğunu savunmuştu. CIA'in 'ileri düzey sorgulama' dediği işkence teknikleri Başkan Obama tarafından 2009'da durdurulmuştu.