306 Sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliğ ile İlgili İstisnalar Açıklandı
15.03.2019 tarihinde 306 Seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğ (“Tebliğ”) Resmî Gazetede yayımlanmıştır. Tebliğ ile, 7161 ve 7162 sayılı Kanunlar ile getirilen: internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden yapılan satışlarda esnaf muaflığı, uçuş ve dalış hizmetlerinde gelir vergisi istisnası, işten ikale ile ayrılan çalışanlara ödenen ek tazminatlar üzerinden kesilen gelir vergisinin iadesi ve tazminat ödemelerinde gelir vergisi istisnası uygulaması konularında prosedüre yönelik açıklamalar yapılmıştır.
17 Ocak 2019 tarihinde Resmî Gazetede yayımlanan 7161 sayılı Kanun ve 30 Ocak 2019 tarihinde Resmî Gazetede yayımlanan 7162 sayılı Kanun ile özetle şu konular hakkında düzenleme yapılmıştı:
İnternet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden yapılan satışlarda esnaf muaflığı;
Uçuş ve dalış hizmetlerinde gelir vergisi istisnası;
27.03.2018 tarihi öncesinde işten karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi ile ayrılan çalışanlara ödenen ek tazminatlar üzerinden kesilen gelir vergisinin iadesi;
Tazminat ödemelerinde gelir vergisi istisnası uygulaması.
15.03.2019 tarihinde Resmî Gazetede yayımlanan 306 Seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğ’i ile yukarıda sayılan bu düzenlemelerin usul ve esasına yönelik detaylar belirlenmiştir. Getirilen düzenlemelere yönelik açıklamalarımız özetle şu şekildedir:
1- İnternet ve Benzeri Elektronik Ortamlar Üzerinden Yapılan Satışlarda Esnaf Muaflığı
7162 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle, 30.01.2019 tarihinden itibaren uygulanmak üzere, esnaf muaflığından faydalananların, evlerde imal ettikleri ürünleri, internet vb. elektronik ortamlarda satmaları halinde esnaf muaflığından yararlanmaları mümkün hale getirilmişti.
Tebliğ ile yapılan düzenleme uyarınca, bu muaflıktan faydalanmak için internet üzerinden gerçekleştirilen satış tutarının ilgili yıl içinde geçerli olan asgari ücretin yıllık brüt tutarını aşmaması gerekmektedir. Bu koşul sadece internet ortamından yapılan satımlar için geçerlidir; şöyle ki eğer satışın bir kısmı muafiyet kapsamında internet harici şekilde yapılırsa yapılan satışta (asgari ücretin yıllık brüt tutarını aşmamasına yönelik) tutar sınırlaması söz konusu olmayacaktır. Eğer internet üzerinden yapılan satışlar için bu tutar alışırsa, esnaf muafiyeti kaybedilecek ve izleyen takvim yılının başı itibarıyla gelir vergisi mükellefiyeti tesis edilecektir.
Vergiden muaf esnaftan (internet üzerinden veya muafiyet kapsamında diğer şekillerde) tevkifat yapmakla sorumlu olanlar tarafından mal satın alınması halinde, yapılan ödemelerden %2 oranında tevkifat yapılması gerekmektedir. Bununla birlikte, internet üzerinden satın alınan mallar için yapılan ödemelerin banka dekontlarıyla (imza hariç, gider pusulasında bulunması gereken bilgileri içeren) belgelendirilmesi mümkündür.
2- Uçuş ve Dalış Hizmetlerinde Gelir Vergisi İstisnası
Yapılan değişiklikle, kamu kurum ve kuruluşları hariç olmak üzere, Türk Hava Kurumu veya kanuni veya iş merkezi Türkiye’de bulunan müesseselerde uçuş maksadıyla görevlendirilen pilotların ve sertifikalı kabin memurlarının 01.02.2019 tarihinden itibaren aylık ücretlerinin gerçek safi değerinin (işveren tarafından sağlanan menfaatler toplamından sigorta primi, şahıs/hayat sigortası primi ve sendika aidatları gibi indirimler ile engellilik indirimi düşündükten sonra kalan miktar) %70’i gelir vergisinden istisna edilmiştir. İlgili mevzuat uyarınca prim, ikramiye ve sair adla yapılan diğer menfaatlerinde ücretin ferisi olması sebebiyle ücret kapsamında değerlendirileceği unutulmamalıdır.
Dolayısıyla personele ödenen aylık ücretin gerçek safi değerinin %70i istisna edildikten sonra kalan %30luk kısım gelir vergisine tabi olacaktır.
3- 27 Mart 2018 Öncesinde İkale Sözleşmesi İle İşten Ayrılan Çalışanlara Ödenen Ek Tazminatlara Kesilen Gelir Vergisinin İadesi
Bilindiği üzere 7162 sayılı Kanun ile yapılan düzenleme sonucunda, 27 Mart 2018 tarihinden önce işten karşılıklı sonlandırma veya ikale sözleşmesi yapılarak ayrılan çalışanlar için ödenen tazminatlar, iş kaybı, iş sonu veya iş güvencesi tazminatlarından tahsil edilen gelir vergisinin (eğer çalışan dava açmamış/açtığı davadan feragat etmiş ise) ret ve iade edileceği hüküm altına alınmıştı.
Bu düzenlemeden yararlanabilmek için ödemelerin 27 Mart 2018 öncesinde yapılmış olması ve ödemeye ilişkin verginin vergi dairesine yapılmış olması zorunlu tutulmuştur. Düzeltme zamanaşımı sebebi ile 01 Ocak 2014 öncesindeki dönemlere ilişkin başvurular kabul edilmemektedir. Düzenlemenin bir diğer şartı ise, dava açılmamış olmasıdır. Eğer çalışan iadeyi aldıktan sonra dava açarsa, iade edilen tutarlar ceza ve faizi ile geri alınacaktır. Önceden açılmış ve yargılaması devam eden davalar için çalışanın işbu davadan feragat etmesi gerekmektedir. Yine, 27 Mart 2018 tarihi sonrasında düzenlenen sözleşmeler ile bu tarihten önce düzenlenmekle birlikte tazminat ödemesinin bu tarihten sonra yapıldığı hallerde söz konusu düzenlemeden yararlanmak mümkün değildir.
Söz konusu iadeyi alabilmek için çalışanın 306 no.lu tebliğ ekinde yer alan dilekçe örneği, ikale sözleşmesi ve sözleşmeye istinaden yapılan vergi kesintisini gösterir belgeyi (ücret bordrosu gibi) ibraz etmesi gerekmektedir. İşbu belgeler elden veya posta yoluyla ilgili vergi dairesine iletilebileceği gibi İnteraftif Vergi dairesi üzerinden elektronik ortamda da verilebilir.
Ek tazminat niteliğinde olmayan ihbar tazminatı, resmî tatil, yıllık izin, yol ve yemek ücretleri, hizmet primi veya ikramiye ödemelerinden kesilen gelir vergisinin iade edilmeyecektir.
4- Tazminat Ödemelerinde Gelir Vergisi İstisnası Uygulaması
7162 sayılı Kanun ile yapılan düzenleme neticesinde çalışanlara ölüm, engellilik ve hastalık gibi durumlarda ödenen tazminat ve yardımlara uygulanan gelir vergisi istisnası korunmuş; gelir vergisinden istisna edilen işsizlik nedeniyle verilen tazminatlar ile işe başlatmama tazminatlarının hangi tazminatlar olduğuna açıklık getirilmiştir.
Buna göre, hizmet erbabına sunulan:
Ölüm, engellilik ve hastalık gibi durumlarda ödenen tazminat ve yardımlar,
4447 s. Kanun uyarınca ödenen işsizlik ödeneği,
4857 s. Kanun uyarınca ödenen işe başlatmama tazminatları
Sigortalı işsizlere, işsiz kaldıkları dönem için yapılan işsizlik ödeneği ödemeleri ile mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde işçinin 1 ay içerisinde işe başlatılmaması halinde, işçiye en az dört – en fazla sekiz aylık ücreti tutarında ödenen tazminat da istisna kapsamında sayılacaktır.
Eğer taraflar arabuluculuk sonucunda işçinin işe başlatılmaması yönünde anlaşırlarsa, çalışana ödenen en çok sekiz aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatı da istisna kapsamında sayılacaktır.
Written by Seda Arıcı, Posted in Vergi Hukuku, İş Kanunu