ICO ve DICO Arasındaki Farklar - Coinolog.com
Komodo platformu ilk decentralized (merkeziyetsiz) ICO’yu (kripto para arzı – proje fonlaması) yapacağını duyurdu. Az çok fikir yürütsem de tam olarak ne gibi yenilikler getireceğini merak ettim. Yaptığım bir anket sonrası büyük çoğunluğun aynı merak içinde olduğuna karar verdim.
ICO ile DICO arasında ne gibi farklar var, biliyor musunuz?
%8 Evet, %92 Hayır
ICO ile DICO arasındaki farklar nedir?
Teknik olarak fazla derine inmeden yaptığım araştırmalardan edindiğim bilgileri sizlerle paylaşmak istiyorum.
En başta klasik ICO’lar “takip edilebilir”dir. Yatırım miktarını çeşitli sebeplerle gizli tutmak isteyen yatırımcılar Komodo’nun sıfır kanıt ismindeki gizlilik protokolü (zk-snark+jumblr) sayesinde bunu sağlama imkanı buluyor. Küçük yatırımcıları çok cezbedecek bir sebep olarak görmesem de çeşitli sebeplerle ilgi duyacak kişiler mutlaka olacaktır.
Geleneksel ICO’lar bir server üzerinden yapılıyor ve bu sebeple tek seferde bir transferi onaylayabiliyorlar (çoğunlukla manuel olarak). Katılan kişilerin bildiği gibi yatırım miktarınızı gönderdikten sonra bazen haftalarca bile beklemeniz gerekebiliyor token’larınızın elinize geçmesi için. Ancak Komodo, Monaize DICO’sunu atomic swap kullanarak yapacağından işlem çok daha hızlı gerçekleşecek gibi görünüyor. BarterDex sayesinde üçüncü bir tarafa gerek kalmadan farklı blockchain’ler arasında yapılan kripto para değişimlerine atomic swaps deniyor. DICO’da ise benzer bir yol izlenecek. Herhangi bir internet sayfasına ihtiyaç duyulmadan DICO için tasarlanmış Monaize cüzdanı ile Komodo veya Bitcoin ile Monaize token’ı arasında değiş tokuş yapılacak. Yani bunu bir kripto para borsasında Bitcoin ile Ethereum almaya benzetebilirsiniz. Tabi ki bu kadar basit bir işlem olmayabilir. 10 Kasım’daki DICO’nun ertelenmesi daha çok ara yüzle ilgili bazı sıkıntılarla ilgili. Muhtemelen olabildiğince basite indirgemek niyetindeler. Sonuç olarak işlemi başarılı bir şekilde tamamladığınızda Monaize token’larınızı hızlı bir şekilde elde edeceksiniz. Eğer bir aksilik olmazsa teorik bilgilere göre DICO sayesinde günlerce hatta haftalarca beklemeye son diyebiliriz.
Elinde hatırı sayılı miktarda parası bulunan kişiler veya yazılımcılar bazı yöntemlerle ICO açılış zamanını saniyesinde tespit edip yüklü miktardaki transferini herkesten önce devreye sokarak toplam token miktarının büyük kısmını satın alabiliyor. Sonrasında olan ise hepimizin malumu. Aynı gün bu kişiler gibi ekran başında oturup onların yaptığı hilelerden dolayı çok istediği projenin token’larını alamayan insanlara daha pahalı bir şekilde kâr ile satılması. Katıldığım son ICO’nun tam beklenen vakitte başlamadığını yani kısa süreli bir gecikme yaşandığını belirtirsem sanırım bu saniye tespitinin neden önemli olduğu da daha iyi anlaşılır. Küçük ve teknik bazı hileler yapamayan yatırımcı maça 1-0 geride başlıyor. Son katıldığım ICO’da gayet hızlı davranmama rağmen kabul edilmedim ve ertesi gün iade edildi param. Yeri gelmişken, büyük yatırımcılara pre-sale adı altında inanılmaz indirimler yapan bazı projelerin olduğunu da belirtmek isterim. Hatta kapalı kapılar ardında ifade edilen rakamlardan çok daha büyük indirimlere sahip gizli ön satışların olduğu bile iddia ediliyor. Sonrasında ise balinalar denen sorun daha da büyümüş olarak karşımıza çıkıyor. Eğer sıradan insanların, küçük yatırımcıların kazançlarını kripto paralarda muhafaza etmesi/bunlara yatırım yapması ve bu sayede kripto dünyasının/topluluğunun daha da genişleyerek rakibi olarak gördüğü fiat’a karşı bir zafer kazanması isteniyorsa güven zedeleyici bu ve benzeri olayların bir şekilde son bulması gerektiğini düşünüyorum. Büyük yatırımcıların adil olmayan çeşitli yöntemlerini engellemek için bazı projeler kendilerince önlem almaya çalışıyor. İşte bunun için önemli adımlardan birini de Komodo atmaya çalışıyor. Belki başarırlar ve biz de eşit şartlar altında tekrar ICO’lara katılma şansı buluruz.
Buraya kadar Komodo DICO’larının neden gizlilik sağlayacağından ve haftalarca sürebilen bekleme işlemine nasıl son verebileceğinden bahsettik.
Peki balina sorunu ve küçük yatırımcının geri itilmesi sorununa nasıl çözüm bulmayı düşünüyorlar?
Bir geliştiricinin yazdığına göre planları şöyle; DICO başladığında tüm token’lar normal ICO’lar gibi tek bir server üzerinde bulunmayacak. Bunun yerine çeşitli bağlantı noktalarına bölünüp 100 farklı server’a dağıtılacak. Tüm coin’leri satın almak isteyen bir balinanın bunu tüm server’larda ayrı ayrı ve aynı anda yapması gerekecek, yani işi zorlaşacak. DICO’yu yapan ekip dilediğinde tüm coin’lerin tek seferde satılması yerine her güne toplam adetin belirli bir oranı satışa çıkacak şeklinde programlama yapabilecek. Böylece bir balinanın toplam adeti satın alabilmesi için günlerce sürecek bir mücadeleye girmesi gerektiği için bu ihtimal biraz daha azalacaktır diye düşünülüyor.
Özel bir cüzdan aracılığıyla yapacağınız DICO katılımı sadece ödeme sonrası coin’lerinizi hızlı ve gizli bir şekilde elde etmeniz anlamına gelmiyor. Aslında bu hızın getirdiği çok önemli bir avantaj daha var. Transferiniz -değiş tokuş hızlı bir şekilde gerçekleşeceği için- ICO ekibi tarafından kabul edilene kadar sermayeniz onların elinde uzun süre beklemek zorunda kalmayacak. Bu işlem, bekleme süresi boyunca oluşabilecek riskleri ortadan kaldırmış olacak. Kripto para dünyasının özellikle Ethereum ve onun ICO’ları sayesinde çok da yabancı olmadığı hırsızlık, hacklenme gibi olayları göz önünde bulundurursak sanırım bu risklerin neler olabileceğine dair daha doğru tahminlerde bulunabiliriz. Çok güvendiğiniz projeniz belki orijinal bir fikre sahip olsa da toplanan paraları güvende tutamayacak birkaç amatör tarafından hayata geçirilmeye çalışılıyor olabilir.
Gizlilik, hız ve güvenlik anlamında son derece sevindim Komodo’nun DICO atılımına. Bazı konularda taş devrinden kurtaracağını düşünüyorum ICO’ları. Ancak hepsi benim olsun diyen aç gözlü büyük yatırımcı sorununa gerçek anlamda çözüm olabileceğine tam ikna olamadım. İlerleyen dönemde bu konu üzerine geliştirmeler yapmaları hepimizin menfaatine olacaktır. DICO konusunda Komodo’ya rakipler çıktıktan sonra daha güzel gelişmeler görmemiz kuvvetle muhtemel.
ÖNCEKİ YAZI← Coinolog Canlı Yayını (06.11.2017)