Sual: Dini konuları iyi bilen bir zat, rastgele önüne gelene, bir topluluk içinde, Sen yanlış yapıyorsun, doğrusu şöyle diyerek insanların kalbini kırıyor. Sen kalb kırıyorsun dediğimizde de, Birisinin hatasını görüp de doğruyu söylemeyen kâfir olur diyor. Bu zatın yaptığı doğru mudur? Dini bilgileri anlatırken nelere dikkat etmek gerekir?
Bildiğimiz iyi ve doğru şeyleri, bilmeyenlere, en güzel tarzda öğretmek gerekir. Çünkü ilmin zekatı, bilmeyenlere ilmi öğretmekle ödenir. Emr-i maruf ve nehy-i münker yapan, tavsiye ettiği iyi şeyleri kendi yapmalı, kötü olarak bildirdiği şeyleri kendisi işlememelidir! İşlerse sözü tesirli olmaz. Kuran-ı kerimde mealen buyuruluyor ki:
(İsrâ gecesinde, [Miraca çıktığım gece] ateşten makaslarla, dudakları kesilen insanlar gördüm. Kim olduklarını sordum. Onlar da, İyiliği emreder, kendimiz yapmazdık. Kötülükten nehyeder; fakat kendimiz sakınmazdık diye cevap verdiler.) [İbni Hibban]
Gönül Çalabın tahtı, Çalab gönüle baktı
Bir kez gönül yıktınsa kıldığın namaz değil
Yol odur doğru vara, göz odur Hakkı göre
Doğru yola gittinse, er eteğin tuttunsa
Yunus sözleri çatar, balını yağa katar
Çok kıymetli mal satar, cevherdir o, tuz değil.
(Bir müslümanı incitmek, kalbini kırmak, Kâbeyi yetmiş kere yıkmaktan daha günahtır.) [R.Nâsıhin]
(Mümin Kâbeden üstündür.) [İbni Mace]
Bir vaiz, zalim sultan karşısında doğruyu söylemek en büyük cihad diye, Halife Memuna, sert sözlerle nasihat vermeye başladı. Halife, (Ey vaiz, Allahü teâlâ, senden iyisini, benden kötüsüne gönderdiği halde, o, yumuşak konuştu) dedi. Vaiz, (Benden iyi ve senden kötü olan kimdir?) dedi. Halife, (Benden kötü olan Firavundur, senden iyi olan da Musa aleyhisselamdır) dedi. Allahü teâlâ da, Hazret-i Musaya, Firavunla konuşurken yumuşak konuşmasını emretmiştir. (Tâhâ 44)
Birisinin hatasını görüp de söylemeyen kâfir olur sözü yanlıştır. İlim sahibi birine, biri, lüzumlu dini bir sual sorsa, o da bunu bildiği halde, hiç bir mazeret yokken gizlerse, işte o zaman günah işlemiş olur. (Hatasını gördüğümüz herkese, doğrusunu bildirmek gerekir) diye bir şey yoktur.
Dini anlatırken nelere dikkat etmeli eskitoprak