💰 #7 - Oyun balonu sponsorluğuna yapılan bağışlar, Apple'ın IMDb 8* dizilerini solladı!?
"Evet, bugün Hype Oldu günü. Haftanın son günü. Yani bugünü ve yarını saymazsak." (Tınar Alpuğ, 2009)
November 15 · Issue #8 · View online
“Evet, bugün Hype Oldu günü. Haftanın son günü. Yani bugünü ve yarını saymazsak.” (Tınar Alpuğ, 2009)
Uzun bir aradan sonra bir kez daha herkese merhaba! Arayı biraz açtığım için hepinizin yeniden affınıza sığınıyorum ve hızlıca yeni hype'lara doğru ilerliyorum.
Unutmadan, eğer bu bülteni beğeniyor ve bu 100 küsür kişilik topluluğa yeni kişileri katmayı düşünüyorsanız, bu bülteni eşinize dostunuza yönlendirmeyi ihmal etmeyin 🤗
Her şeyin balonu olur da oyunların olmaz mı?
💰 Oyun endüstrisindeki kalkınma mı desek, balon geliyor mu desek bilemiyorum (grafik: @ZhugeEX, Twitter)
Video oyunları endüstrisi, hem eğlence hem de dijital ürün anlamında dünyanın en büyük endüstrisi haline geldi. Dolayısıyla endüstri de çeşitlendikçe çeşitlendi. İlk oyun oynamaya başladığım 90'ların sonlarında belli başlı janralarda (genre) belli başlı oyunlar vardı ve oyun yapmak, dağıtmak ya da para kazanmak ancak koca koca firmaların altından kalkabileceği şeylerdi.
Günümüzde ise, üstteki grafikte de görüldüğü üzere, oyun endüstrisinde çılgınca bir büyüme ve genişleme söz konusu. Bunda tabi ki geniş-bant internet erişimi, oyun motorlarına erişim, Steam'in ve diğer oyun pazaryerlerinin iyice yaygınlaşması gibi endüstriyel faktörlerin payı hiç de az değil. Fakat yine de, 2005-2015 arasında toplam çıkan oyun sayısından fazla oyunun 2017'de çıkmış olması pek de normal olmasa gerek.
Tabii bu kalabalığın arasına karışan küçük dolandırıcılar da yok değil. Steam'in kendi ekonomisi içindeki önemli etmenlerden olan kart ve oyun içi item'ların üstünden balon bir piyasa oluşturmaya çalışan 150'yi aşkın oyun, daha geçtiğimiz günlerde Steam'den kaldırılmış.
🎮 Huzuru minik single-player indie oyunlarda bulan ve yüksek lisans tezini bile video oyunları üzerine yazmış biri olarak temennim tabi ki hype'ın balona dönüşmemesi, fakat tablo da gözümü korkutmuyor değil. Zira bu tablonun olası zincirleme reaksiyonu, “Rovio ve Angry Birds gibi birkaç hype oyunu olan ve vurgun yapan oyun firmaları, dev ve saçma yatırımlar, büyük batışlar, sektörden elin eteğin çekilmesi” şeklinde olabilir, bir benzeri dot-com bubble'da olduğu gibi.
Yıldızı ben yaptıysam sponsor da bana para verecek!
⚽️ FIFA 18'in yıldızı Alex Hunter'ı Coca Cola kaçırmamış!
Bilen bilir, yaklaşık 10 yıldır futbol ve basketbol oyunlarında bir “become a legend” akımı var. Normalde ağırlıklı eşe dosta karşı oynanan bu oyunların, tek kişilik oyun deneyimini arttırmak için böyle yollara gitmesi, bir kariyer yolculuğu ve yıldıza dönüşüm konseptiyle oyuncuları daha da bağlaması bir yandan da oldukça mantıklı. Gelinen son noktada ise, oldukça temiz ve akılcı düşünülen bir hikaye anlatımı ile bir yıldız adayının kariyer gelişimine ortak oluyoruz.
Bu yılın FIFA'sında ise karşımıza daha ilginç bir durum ortaya çıkmış. Oyunda kariyeri yönetilebilen karakterlerden olan Alex Hunter'a, oyun geliştiricilerine sponsorluk ücreti ödemek suretiyle Coca Cola sponsor olmuş. Coca Cola'nın birçok farklı spor dalından sporculara sponsor olduğu hepimizin malumu, fakat bir sanal karaktere sponsor olması yeni bir devri başlatıyor diyebiliriz.
🤑 “Dünya dijitalleşiyor, artık sanal karakterler bıdıbıdı” tatavası yapmayacağım tabi ki sizlere, fakat irili ufaklı marka - oyun etkileşimlerinden, Coca Cola ve EA Sports gibi devlerin sponsorluklar konuşması enteresan şeylerin habercisi olabilir. Öbür yandan bakacak olursak, milyonlarca oyuncunun açıkça özdeşleştiği, macerasına ortak olduğu bir karaktere böyle bir yatırım yapmak, hem marka imajı hem de marka bilinirliği açısından oldukça mantıklı.
Bir hizmet olarak "3-5 dolar ateşleme"
💵 Üçe beşe bakmayanlar sağolsun Patreon da büyümeye devam ediyor
Konuya vesile olan haberimiz azıcık eski olmakla birlikte, değinmeden geçmek istemiyorum. Patreon, kısaca içerik üreticilerin aylık düzenli bağış toplamalarını sağlayan bir servis. Karşılık olarak içerik üreticiler çeşitli öncelikler ya da ayrıcalıklar tanımlayabiliyor; ya da sadece teşekkür ediyor. Bu servis sayesinde, hem içerik üreticilere destek olmak isteyenler kolayca olabiliyor, hem de bağımsız şekilde içerik üretenler bir şekilde iyi kötü gelir elde edebiliyor.
Özellikle Facebook ve Youtube'un katılaşan gelir paylaşımı politikaları ve iTunes Podcast gibi ücretsiz mecralardan yayın yapan bağımsız içerik üreticilerin sayılarının iyice artması sayesinde, bağış pazarı genişlemesine devam etmiş. Haliyle Patreon da büyüme ihtiyacı duymuş ve 60 milyon $ yatırım almış.
Peki bu haber günlük hayatta ne işimize yarayacak? Bağımsız ve özgün içerik üreticilerinin sayılarının artması, kalitenin de yukarı geliyor ve yepyeni hype içeriklerin olabileceği anlamına geliyor. Bir yandan da, maddi durumu elverenlerin 3-5 dolar gibi küçük meblağlar vermesi sayesinde içerik üreticiler sponsor arayışına girmiyor ve özgürlüğünü rahatlıkla koruyabiliyor.
🙌 İçerik üreticiler için gönülden destek olmanın her şeyden önemli olduğunu bizzat deneyimlerime dayanarak söyleyebilirim. Bu anlamda üreticilerle tüketicilerin ilişkisine yeni bir katman ekleyen bu tarz platformların varlığı önemli. Bir yandan da, yeni içerikler keşfetmek isteyenlere, Patreon'dan güzel meblağlarda bağış toplayan üreticilere göz atmalarını tavsiye edebilirim, gerçekten oldukça özgün ve nitelikli şeylere rastlamak mümkün.
IMDb 8* altını hayatta izlemem!
🎬 Sizin de hayran kaldığınız, fakat IMDb'de gömülen filmleriniz mutlaka vardır (Atomic Blonde IMDb: 6.9*, Mert: 10*)
IMDb, Rotten Tomatoes ya da Metacritic; bir filme gitmeden göz attığımız, ya da filmden çıkınca ister istemez kendimizi doğrulamak istediğimiz, ya da basitçe evde hangi filmi izleyeceğimizi seçerken uğradığımız crowdsourced ya da seçilmiş değerlendiricilerden oluşan “rating” siteleri. Hepimiz ister istemez hype'a katılmak istiyoruz, fakat “trendsetter” diyebileceğimiz bu mecralarda çıkan ratingler ve kritikler bu hype'ı çoğunlukla belirliyor.
Wired'ın araştırmasına göre ise, bu mecralar oldukça “biased”, yani yanılgı dolu. Zira, filmleri değerlendirenlerin demografik segmentlerine (yaş, cinsiyet vs.) göre değerlendirmelerin yönünün çok ciddi şekilde değiştiğini yakalıyorlar. Bu doğrultuda da, çoğunlukla 18-30 yaş aralığı erkek egemen bir ortam olan bu sitelerdeki listelerin izleyicileri yanıltabildiği ortaya çıkıyor.
Hızlı bir örnek olarak, Batman - The Dark Knight filminin IMDb değerlendirmelerinin demografik kırılımına bakarsak, hem kadın-erkek arasında, hem de yaş grubu büyüdükçe oluşan ve 1 puana yaklaşan kırılımı görebiliriz (1 puan nedir demeyin, bu film en beğenilen 4. film).
😶 Rating sitelerini kullanmak kuşkusuz hepimiz için hayat kolaylaştırıcı. Fakat birçok konuda topluluktan ayrışan fikirlerimiz olduğu gibi beğenilerimiz de olması çok normal. Eğer Schindler’s List'i izlerken sıkıldıysanız, sıkılmışsınızdır. Bu sizin belki basitçe o janrı sevmediğiniz anlamına geliyor olabilir. Ya da belki tıpkı benim gibi Atomic Blonde'un atmosferine, müziklerine ve aksiyonuna hayran kalıp, topluluğun aksine bu janrı sevdiğiniz anlamına geliyor da olabilir. Önemli olan beğenilerimizin farkında olup onları yönetebilmek.
Bir Apple'ın dizilerine para ödemiyorduk, eksik kalmasın
🖥 Orijinal içerik topuna Apple'ın girmesi pek de alışılmış değil
Apple, aylar önce orijinal içerik üretme hype'ına katılacağını açıkladıktan sonra (ben kaçırmışım), bomba isimlerle anlaşma haberleri de gelmeye başladı (iyice milliyet.com tarzı haberciliğe başladım). 2018 yılında hayata geçecek olan online streaming projesine, Apple tam 1 milyar $ ayırmış. Dağıtıcılık ve mecra olma anlamında tartışmasız game-changer olan Apple'ın orijinal içeriklerini ve dağıtım süreçlerini şahsen merakla bekliyorum.
Jennifer Aniston ve Reese Witherspoon ile bir dizi için anlaştığını taze taze duyuran Apple'ın bu orijinal içeriklere saçtığı paralar ise göz doldurucu. Bir kitap uyarlaması olacak olan bu dizinin bir bölümü için yaklaşık bütçe 10 milyon $ civarında. Bir başka proje için ise Steven Spielberg'le anlaşan Apple'ın, bu proje için ayırdığı bütçenin ise 5 milyon $ civarında olduğu konuşuluyor.
Bir ölçek olması açısından; devasa setlerde, detaylı makyaj ve kostüm işçiliğinin olduğu ve bolca efektin de boy gösterdiği Game of Thrones'un bir bölümü 6 ile 10 milyon $ arasında çekiliyor. Netflix dizilerinin bölüm başına ortalama bütçeleri ise 3-5 milyon $ arasında değişiyor.
🤔 ABD'de belli başlı yapımları izleyebilmek için belli kablo TV kanallarına ekstra ücret ödeme kültürü uzun zamandır mevcut. Fakat Amerika dışında subscription servislerinin iyice artmasının, bir yandan orijinal içeriklerin neredeyse blockbuster sinema filmleriyle kapışır bütçelere gelmesinin sonu nereye gider emin değilim. Özellikle nüfusun kalabalık ve Dolar kurunun görece yüksek olduğu bölgelerde (hemen bizi düşünmeyin, Hindistan ve Çin zaten 2.5 milyardan fazla insan demek) gidişat yine torrent'e dönüş anlamına mı gelecek, göreceğiz. Zira birkaç yıl içinde Disney, Netflix, HBO ve Apple kadar lokal servislerin de artacağını düşünürsek aylık ödemeler can yakacak gibi duruyor.
Amazon, futbol endüstrisine de yavaştan el atmaya başlamış. Manchester City için dev bütçeli bir belgesel anlaşması yapmasıyla birlikte, bu tarz aylık ödemeli servislerin gücünü kullanarak canlı yayın işine de girip girmeyeceği de tartışma konusu oluyor.
Toutiao'dan ve işlerinden daha önce kısaca bahsetmiştim. Bu hafta ise yaptıkları bir satın alma ile baya hype oldular. Tam 1 milyar $ karşılığında, bir lip-sync uygulaması olan Musical.ly'i satın almaları oldukça ilginç ve beklenmedik karşılandı. Bilmeyenler için, kısaca şarkıları videonuz üzerine dublaj şeklinde yerleştirme uygulaması olan Musical.ly, 1 milyar eder mi, zaman gösterecek.
Tamamen rastlantı eseri bir yazılarına denk geldiğim bir yerli ürün tasarımı firması olan Kedi Design'ın diğer yazılarını kurcalarken denk geldim; tertemiz ve basitçe chatbot konseptinin ne olduğunu ve nasıl çalışması gerektiğini anlatmışlar. Kısaca Siri, Alexa benzerlerini de kapsayan chatbot'ların, kullanıcı deneyimini ciddi şekilde düşünenler arasında ben de varım.
Haftaya görüşmek üzere, hype'sız kalmayın 😘