Depremin Oluşturduğu Değişmeler › Harbi Forum
Yer kabuğu katmanında türlü nedenlerle derin ve uzun çatlaklar oluşmuştur. Zamanla yeni Yer çatlaklar da oluşabilir. Fay denilen bu çatlak*lar nedeniyle blok durumundaki bü*yük kaya kütleleri, magma üzerinde hareket eder. Bu blokların birdenbi*re ve değişik yönlerdeki hareketleri depremleri oluşturur. Yer altı sularının, toprak ve kayaları aşın*dırması ile oluşan mağaralar çökebilir
Haritada Türkiye'nin deprem bölgeleri ve tehlike dereceleri görülmektedir. Depre*min şiddeti ve süresi, sismograf adı verilen aletle ölçülür.
• Evdeki raflar duvara sıkıca monte edilmeli. Ağır eş*yalar rafların alt katlarında durmalı.
• Ağır tablolar ve aynalar oturulan ve yatılan yerler*den uzağa aşılmalı.
• Potansiyel yangın tehlikesi olan elektrik ve gaz sis*temi sürekli kontrol edilmeli, bozukluk varsa tamir edil*meli.
• Buzdolabı, şofben gibi ağır ev alet ve makineleri du*vara sıkıca bağlanmalı.
• Acil^durumda alınacak gerekli malzemeleri kolayca ulaşabileceğiniz yere koyun. Acil Malzemeler
• Işıldak veya fener, yedek pil • Pille çalışan radyo, yedek pil
• Deprem sırasında alçak katlardaysanız ve dışarı çıkabiliyorsanız, çıkın. Yüksek katlardaysanız, içeride ka*lın, dışarı çıkmaya çalışmayın. Sakin olun. Paniğe kapıl*mayın ve koşuşturmayın. Depremler genellikle hafif sar*sıntı ve gürültü ile başlar ve birkaç saniye sonra daha yı*kıcı sarsıntılar gelir. Büyük bir depremde ayakta durmak, koşmak mümkün değildir. Dışarı çıkarken binalardan düşen cam ve molozlardan korunun. Önceden "Ev Dep*rem Planı" yaptıysanız, hemen uygulamaya geçin.
• Sinema, tiyatro, okul, büro gibi kalabalık yerlerde bulunuyorsanız, deprem anında merdivenlere veya asan*söre koşmayın. Koltuk, sıra gibi en yakındaki güvenli yer*de kendinizi korumaya alın.
• Deprem sırasında binalardan dökülen yıkıntılar ve camlardan, bacalardan, elektrik direk ve tellerinden uzak*ta, güvenli bir alanda sarsıntının durmasını bekleyin.
• Araba kullanıyorsanız, sarsıntı başladığında, eğer bulunduğunuz yer güvenli ise durun. Sarsıntı bitene ka*dar araç içinde kalın.
DEPREMDEN SONRA • Depremden sonra yangın ve parlamalara yol açabi*leceği için kesinlikle çakmak, kibrit, mum yakmayın. El feneri kullanın.
• Deprem durduğunda elektrik şalterini, gaz ve su va*nalarını, yanan ocakları hemen kapatın. Yangına yol açabilecek kimyasal maddeler dökülmüşse, temizleyin.
• Kendinizi ve yanınızdakilerin sağlık durumlarını kontrol edin. Yaralılara ilkyardım uygulayın. Ciddi yara alanları tehlike altında değilse hareket ettirmeyin, güven*li bir yerde yetkililerin gelmesini bekleyin.
• Portatif radyonuzu açın ve yetkililerin açıklamaları*nı dinleyin.
• Acil durumlar dışında (itfaiye, ambulans gibi), ya*kınlarınıza haber vermek için dahi olsa telefonu kullan*mayın. Telefon şebekesi bloke olur ve acil ihtiyaçlara da*hi cevap veremez hale gelir.
• Evden acil ayrılmanız gerekmiyorsa, kırılan camları bantlayın. • Evi terk ederken yanınıza el feneri, pilli radyo, su, kuru yiyecek, ilkyardım çantası, hava şartlarına uygun giysi, battaniye, para ve kredi kartı alın.
• Büyük bir depremden sonra artçı depremler mutla*ka devam eder. Hasar gören evlere, uzmanlar kontrol et*meden kesinlikle girmeyin. Bazı artçı depremlerin zayıf*lamış yapılarda öncü depremler kadar büyük hasar verebileceğini unutmayın.
• Aracınızı itfaiye, ambulans gibi acil yardım getiren araçların yolundan çekin. Şehirden uzaklaşmaya çalışma*yın. Kurtarma araçlarının gelmesini engelleyebilirsiniz ve yollar kapalı veya çökmüş olabilir.
Sosyal ve Siyasal Değişmeler Açısından Cumhuriyet Dönemi