Dünya petrol fiyatları | Kıbrıs Gazetesi Arşiv
Prof. Dr. Vedat Yorucu Dünya petrol fiyatları 19 December 2014, Friday Yorum Yaz Yazdır Amerika Birleşik Devletleri’nde önemli miktarda bulunan kaya gazı ve kaya petrolü nedeniyle, dünya petrol fiyatları düşmeye başlamıştır. Alternatif enerji kullanımına geçilmesi ve teknolojinin her geçen gün insan yaşamının bir parçası haline gelmesi, bence dünya petrol fiyatlarının düşmesinde çok önemli bir katalizör olmuştur. 2007 yılında başlayıp hâlâ devam eden mortgage krizi ve hemen akabinde dünyayı sarmalayan küresel sistemik finans krizi, birçok yatırım kuruluşu ve bankanın iflas etmesine, dünyada biriken önemli orandaki rezervin de tükenmesine neden olmuştur. Dünya ekonomilerinde kriz devam ederken, ekonomik büyüme, cari açık, borç stoku ve işsizlik sorunu, birçok ülkenin en öncelikli sorunu haline gelmiştir.
Amerika Birleşik Devletleri ile Avrupa Birliği Merkez Bankaları, faizleri rekor seviyede düşürerek piyasalara bol miktarda para sürmüştü. Para arzını arttırarak ekonomide tüketimin ve yatırımın eş zamanlı artmasını, işsizliğin de bir nebze olsun azalmasını hedeflemişlerdi. İngiltere Merkez Bankası da, benzer kararları alarak makroekonomik bunalımdan kurtulabilmek için kendince çareler üretmişti. Ekonomik durumları iyi olmayan Yunanistan, İrlanda, Portekiz, İspanya ve İtalya, çok kötü günler yaşamış, ülke borç stoklarının büyüklüğü nedeniyle ekonomilerine nefes aldıracak hamleleri yapamamışlardı. Bu ülkeler, ekonomilerine yeteri likidite imkanı yaratamayınca, AB Merkez Bankası’na müracaat ederek destek istemişlerdi. Ancak Almanya’nın AB ekonomisi üzerindeki hakimiyeti ve katı tutumu nedeniyle, bu ülkeler bekledikleri desteği tam olarak AB’den alamayınca, kendi ekonomilerine canlılık sağlayamamışlardı. Bu saydığım ülkelerde işsizlik oranı rekor seviyeleri görmüştü. Uygulanan ekonomik tedbirler paketleri de isteneni veremeyince, ortaya küçülen bir AB ekonomisi çıkmıştı. Bu ülkelere Güney Kıbrıs Rum Kesimi de eklenince sayı önce 6’ya çıkmış, ardından doğu bloğundaki Romanya, Bulgaristan, Macaristan gibi ülkeler de eklenince, AB ekonomisi, ABD’ye ve Uzak Doğu’ya göre pek rekabet edemeyen bir ekonomi olarak karşımıza çıktı.
Dünyanın en ileri gelen ekonomistleri, AB’nin kendi ekonomik büyüme sorununu çözmediği sürece, dünya ekonomisindeki krizin düzelemeyeceğine dikkat çekmişlerdi. Bunlar arasında, Nobelli iktisatçılardan Joseph Stiglitz ve Paul Krugman, özellikle sıkılaştırma tedbirlerine tezat bir görüş ortaya koyarak, Merkez Bankaları’nın piyasaları uzunca bir süre daha fonlaması gerektiğini savunmuşlardı. Ayrıca, dünya petrol fiyatları 100 Dolar’ın üzerinde seyrettiği sürece, AB ve ABD ekonomisindeki durgunluğun devam edeceğine de işaret etmişler, üretimin temel girdisi olan enerjinin, petrol fiyatlarının yüksekliğinden maliyetlere olumlu yansımadığını, dolayısıyla rekabet edebilirliğin iyileşememesine vurgu yapmışlardı. Artan baskılar sonucu İngiltere, Brent Petrol’ün fiyatını düşürmeye başladı. İngiltere Merkez Bankası Para Kurulu’nun 9 üyesinden 7’sinin son toplantıda faizlerin arttırılması yönünde görüş birliğine varması ve 2015’in ilkbaharından itibaren, İngiltere’de faizlerin artmaya başlayacağı yönünde piyasalara sinyal vermeleri, hem ABD Merkez Bankası FED’in, hem de Avrupa Birliği Merkez Bankası’nın benzer yönde adım atabileceği yönünde beklentilerin oluşmasına neden olmuştur.
Petrol ve doğal gaz ihraç ederek dış ticaret fazlası veren ülkeler, şimdiye kadar yüksek enerji fiyatları nedeniyle durumdan oldukça memnundular. Oysa şimdi, İngiltere’nin Brent Petrol fiyatını düşürmeye başlamasıyla, hemen paralelinde kendileri de petrol fiyatlarını düşürmek zorunda kalmışlardır. Bu durum, kısa zamanda Rusya’nın 70 milyar Dolar zarar etmesine neden olmuştur. Dünya petrol fiyatları 55 Dolar civarına gerilemesi rağmen ki yüzde 40’ı aşkın bir fiyat indiriminden bahsediyoruz, bu düşüş tüketiciye pek yansımamıştır. Bunun nedeni, cari açık veren ülkelerin akaryakıt fiyatları üzerine koyduğu yüksek vergiler ve artan kur riskleridir. Bilindiği üzere, yıllık bütçeler fon gelirleri dikkate alınarak planlanmaktadır. Tüketiciye yansıyan fiyatların hemen düşmesi, yeni bütçe açıklarının ortaya çıkmasına neden olacağı gibi, beraberinde başka makroekonomik sorunları da getirebilecektir. Onun için, Maliye Bakanları ihtiyatlı davranmak mecburiyetindedirler.
Fiyat düşüşün devam etmesi ve kurların artmaması halinde, ekonomi büyüdükçe gelir artışı sağlanacak, gelir arttıkça da, düşen fiyatlar tüketicilere kademeli olarak yansıyabilecektir. Ancak burada belirtmeliyim ki, önümüzdeki yılın ilk çeyreğinde, faizlerin artmasıyla birlikte, kurlar beklenmedik düzeyde yükselecek, bu sefer de artan kur nedeniyle, Türkiye gibi kırılgan ekonomiler, yine yeni krizlerle yüzleşebilecektir. Bıçak-sırtı büyüyen Türkiye ekonomisi, sermaye çıkışları başlaması halinde, büyük bir şamar yiyecektir. Bu balon, eninde sonunda sönecektir. Benim beklentilerim şimdilik bu yönde, inşallah yanılan ben olurum.
Dış ticaret gelişmeleri (2016 Ocak-Mayıs) KKTC Merkez Bankası 2016 yılı ikinci çeyreği bülteni: Bütçe gelişmeleri Türk akımı doğalgaz boru hattı hayat buluyor Amerikan Merkez Bankası ışığı yaktı: Eylül’de faizleri arttıracak gibi Devlet Planlama örgütü bilgilendirdi: Poly Peck PLC’yi hatırlattı Kıbrıs’ta genel sağlık sigortası tamam Sterlin neden düştü? Esnaf ile alay mı ediliyor? Türk Hava Limanları’nda iç hatlara yönlendirilmemizin ekonomik zararları Türkiye’deki yabancılar 420 milyon dolarlık bonoyu sattı Olağanüstü Hal ilanı Türkiye Ekonomisine nasıl etki eder? Askeri darbe girişiminin ekonomik sonuçları Güney Kıbrıs Ekonomisi’nde sevinç Borsalarda ve kambiyo piyasalarında son durum Düşünce Taslağı: Sosyo-ekonomik – politik(2/2) Sosyo - ekonomik - politik (1/2) Bayram yerleri İsrail ve Rusya ile normalleşen ilişkilerin ekonomik faydaları İngiltere’nin AB üyeliğinden çıkmasının doğuracağı sonuçlar Genel Gıda ve Yem Yasası neden yürürlüğe sokulmuyor? Küçük esnaf ve zanaatkârlar dertli: Mali desteğe ihtiyaç var Brexit Gerçekleşirse Sterlin’in dümeni kopmaz 23 Nisan İlkokulu neden başarılı? Kolej sınavlarında önemli başarı 2016-2018 Yapısal Dönüşüm Programı’nda yüksek öğretimin yeri Alo Alo!......Telefon Ekonomik protokol neden sessiz sedasız imzalandı? Telefon ve elektrik satılacak mı? İşadamı, KKTC’ye neden yatırım yapmaz? Seyrüsefer harçları konulu yazıma gelen okuyucu yorumları Bakan Serdar Denktaş’a: Avrasya Araştırmaları Enstitüsü ve Kazakistan Kongresi’nden çıkardığım sonuçlar Kazakistan’da uluslararası ekonomi, finans ve enerji kongresi Dünya Borsaları’ndaki düşüşlere dikkat ODTÜ Enerji Konferansı’ndan anekdotlar Doğu Akdeniz Enerji Güvenliği ve Jeopolitiği Konferansı UBP-DP hükümet programı – (3): Ekonomi ve özelleştirmeler olumsuz, enerji ve hidrokarbonlar olumlu UBP-DP hükümet programı -2 UBP-DP hükümet programı (1) Amerika çözümü finanse edecek-miş !!! KKTC Merkez Bankası’nın 2015 yılı raporu Arif Feridun – “Yazgı” Kıbrıs ekonomi zirvesi yazılarıma gelen okuyucu mektubu CTP-UBP hükümeti, gerçekleri bal gibi biliyordu Sanat ile ekonominin arakesitinde bir yıldız: İlde Atik DPÖ’ye dikkat ediniz Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (3/3) Kıbrıs Ekonomi Zirvesi (2/3) Kıbrıs ekonomi zirvesi (1/3) Hani turizm örgütü nerede? Dış ticaret bilançosu ne durumda? DAÜ’de, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz hidrokarbon konulu konferans KKTC’deki bütçe gelişmeleri Parasal ve finansal gelişmeler (2015 IV. Çeyrek Bülteni) KKTC’de kara para aklanıyor mu? Maliye Bakanı Özgür’e düşen yükümlülükler Ercan Havalimanı’na neden 11 milyon dolar? Kat sınırı emirnamesi işe yarar mı? Brüt krediler’de ki düşüşe dikkat ediniz Türkiye angajman kurallarını uyguluyor Görüşme süreci ve Federal Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk ekonomisi raporu hakkında Yerel sanatçılara da yer verilsin Hükümet düğümünü atacak olan da, bozacak olan da Kıb-Tek olacaktır Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz Radar Reşat’ın KKTC ekonomisine bakışı Yükselen ekonomilerin hepsi zorda KIB-TEK, vatandaşı tiftikliyor Güney Kıbrıs ekonomisi ne durumda? Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (2/2) Halkın Partisi’nin özelleştirme politikası (1/2) Halkın Partisi’nin ekonomik vizyonu 2016’da bizleri nasıl bir ekonomi bekliyor? Sosyal güvenlik sistemi battı Sosyal Güvenlik ağı güçlendirilip genişletilmelidir Emeklilik sistemini düzeltmenin tek yolu iradedir İsrail-Türkiye yakınlaşmasının temeli doğalgaz Kumarhanelerin ekonomik faydası artık tartışılır oldu Amerika Merkez Bankası ve faiz artışı beklentisi Doğalgaz ittifakı, görüşmelere zarar verir Akdeniz enerji halkası Kıbrıs Türk Turizm Örgütü ne zaman? Türk Rus gerginliği ve olası ekonomik sonuçları 2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim (3 - son) 2016 yılı bütçesi değerlendirmelerim-(2) Böyle bütçe mi olur? Program olumlu ve desteklenmeli 2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı -3 2016-2018 orta vadeli program taslağı -2 2016-2018 orta vadeli program taslağı -1 Orta vadeli program Euro’ya geçmek mümkün mü? Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum Derinya kapısı geçişlerinden ekonomik kazanç beklemiyorum Şeytanca alınan karar: KIBTEK’in görev zararları halka ödettirilecek Yeni bir faiz yasasına ihtiyaç vardır Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? Olası çözümün maliyetini kim karşılayacak? Olası bir çözüm sonrası, muhtemel ekonomik endişelerim Direk ticaret tüzüğü olmadı Çözüm bize ne kazandırır? ASGARİ ÜCRETLE İLGİLİ BİR OKUYUCU MEKTUBU CTP hizaya geldi!!! Eğitimdeki sorunların temeli irade ve ekonomik çıkmazdır GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR GENEL SAĞLIK SİGORTASI YARARLI BİR UYGULAMADIR Kıbrıs’ın havası da, ekonomisi de toz duman içinde B20 Zirvesi ve Ankara Dış ticaretimiz ne durumda Bütçe gelişmeleri Eylül’de fedfaiz’i artırır mı? FED Eylül’de faiz’i artırır mı? Dümeni kopan Türkiye ekonomisi Çin Devalüasyona gitti: Dolar ve Euro’nun durumu Güney Kıbrıs’ın ekonomik durumu Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Doğalgaz Ticareti’ndeki önemi Doğalgaz piyasasına Avrupa’dan bakınca Döviz dalga dalga Güney Enerji Koridoru’nda enerji denklemi değişti CTP-UBP koalisyonu hükümet programı Yeni kabine Avrupa, Türkmenistan ve Azerbaycan gazına göz dikti KKTC Merkez Bankası’nın 2015 Yılı Birinci Çeyreği Bülteni Yunanistan’daki radikal sol, çok erken çark etti “Su Yönetimi Projesi” başlıklı yazıma, eski Ekonomi ve Turizm Bakanı Derviş Kemal Deniz cevap verdi Amerika faizi artırmadı...Dolar şimdi ne olacak? Amerika Merkez Bankası Faiz’i artırır mı? Su yönetimi projesi Döviz şimdi ne olacak? İstatistik Dairesi’nde nihayet iyi işler yapılmaya başlandı 24’üncü Dünya İşletmecilik Kongresi Kıbrıs Ekonomi Zirvesi’nde ekonomik entegrasyon irdelendi Transit Ticaret Merkezi – Kıbrıs (Cyprus As A Transit Trade Centre) TRT modeli özerklik Suriye gaz havzası Millî Direnme Ekonomisi CTP BRT’de doğru işler yapılmaya başlandı: Mete Tümerkan’la uğraşmayı bırakınız Kıbrıslı Rumların ekonomisi battı Dragon çayı, KKTC’nin stratejik konumunu güçlendirecektir Barcelona kıyı ötesi (offshore) protokolü Kıbrıs patatesi İstanbul’dan ekonomi gözlemi Amaranta Vadisi’ndeki yabancılara müjde Ne kadar ayakları üzerinde duran ekonomi yarattınız ki? Kıbrıs doğalgazı açmazda: Sıkıştırılmış doğalgaz revaçta Çamlıbel birinci Ekogünü Yerli üretim ve kültürel miras’ın korunması Genel Sağlık Sigortası’na geçilecek: GSS Koordinatörü Dr. Aykut Üretici’nin anlattıkları Taksiciler çok dertli Belediyeler Bütçesi ve Birlik Başkanı’nın feveranı Türkiye’de konut satışları Lübnan gaz havzası Yerli üretim desteklenmeli Dolar’ın ateşi düşmüyor Nobelli Ekonomist Stiglitz’in yeni önerileri: “İç talebe bağlı büyüme modeline geçilmeli” Yunan halkını acaba neler bekliyor? Kolej sınavları hakkında okuyucu yorumları Bir acayip kolej sınavı Yunanistan’daki radikal sol’un zaferi ve ekonomik beklentiler Kur ve faiz hareketlerinin 2015 beklentileri İstatistiğin önemi Turizm örgütü Dünya ham petrol fiyatlarını doğru okuyabilmek Sağlık Bakanlığı 2014 yılı icraatları Gelir eşitsizliğinin bedeli Siber Hanım’ın işi zor! KKTC’de Euro’ya geçiş mümkün müdür? Ada ekonomileri için denk bütçe uygun değildir Mevduat neden bu kadar hızlı artıyor? 2015 yılı bütçesi ile reform olmaz Emtia, metal ve enerji piyasaları’nda son durum İletişim Bilgileri: