Psikolojik olgunluk - VAN PSİKİYATRİ UZMANI
Psikoloji bir yönüyle kişiliğe karşılık gelmektedir. Dolayısıyla psikolojik olgunluk aynı zamanda kişilik olgunluğu ile eşanlamlı olabilir. Aslında insanın amacı olgun insan olmaktır/olmalıdır. Bunun için zayıf yönlerimizin farkında olmak ve bunların üstesinden gelmek için gayret göstermek gerekmektedir. Bize başvuran bazı hastalar-danışanlar –belki haklı tarafları olmakla beraber- kısa yoldan tek yöntemle belki ilaçla hızla iyileşmeyi ve problemlerin çözümünü istemektedirler. Halbuki kısa yöntemler bazı durumlarda hastanın rahatlamasını sağlayabilir. Bunlar esas değil daha çok yardımcı bir tedavi yöntemidir. Asıl olan kendilerinin durumlarının farkına varmaları ve problemin çözümü için yeni yöntemler öğrenebilmeleridir. Bu alanda çalışanlar olarak biz rehberlik yapabiliriz. Burada bizim konuyu iyi anlatmamız tabii ki önemlidir.
Psikolojik olgunluk farklı şekillerde tanımlanabilir. Birçok kişi bu konuya katkıda da bulunabilir. Bizim açımızdan -ben ve benim gibi düşünenler- psikolojik olgunluk kendinin farkında olmaktır. “Bir ben var benden içeri” diyen Yunus gibi her iki benin farkında olmak. Duyguların farkında olmak. Sevincin, hüznün, öfke ve heyecanın farkında olmak. Neden böyle oldum bunun farkında olmak.
Bir başka açıdan psikolojik olgunluk başkasının-karşıdakinin farkında olmaktır. Farklı ifadeyle kendi duygu ve düşüncelerinin, aklından geçenlerin ve hissettiklerinin farkında olmaya çalışmanın yani kendini anlamaya çalışmanın yanı sıra karşıdaki insanı da anlamaya çalışmaktır. Karşıdakinin de duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışmaktır. Bu belki de ona hak verme veya empati yapmaktan farklı bir şeydir. Belki biraz daha objektif davranabilmektir. Yani sonuçta psikolojik olgunluk kendini ve karşıdakini anlamaya çalışma gayreti olarak tanımlanabilir. Buna karşın çocuklar ihtiyaçlarının hemen karşılanmasını isteyebilir. Yer, zaman buna müsait mi, anne babanın cebinde para var mı, bu isteği yapıla bilir mi? Bunları düşünmez, düşünemez, farkında olmayabilir. Dolayısıyla çocuğun olgun olmaması zaten bu noktalardan kaynaklanabilir. Yetişkinler gibi anlayışlı karşılayan çocuklar zaten büyük gibi, büyümüşte küçülmüş gibi tanımlanır. Bunlara karşın olgunluk ya hep ya hiç değildir, ya çocukluk ya yetişkinlik de değildir. Sıfırdan yüze kadar herkes bu iki alandan puan alabilir.
Psikolojik olgunluk aynı zamanda esnekliktir. Çocukla çocuk yetişkinle yetişkin olabilmektir. Belki kısaca psikolojik olgunluk kendini kontrol edebilmektir. Hani herhangi bir aracı iyi süren iyi direksiyon hakimiyeti olan, iyi bir şöfor gibi. Kontrol bizdeyse biz biziz. Ama kontrol daha çok olumsuz düşüncelerin, gelip geçici duyguların, çevrenin, başkasının, sanal dünyanın, medyanın ya da sadece doyuma odaklanmış istek ve dürtülerin etkisinde ise biz ancak o kadar biziz demektir.