Lif kabağı | | Adan Zye Bitkiler DünyasıLif kabağı – Adan Zye Bitkiler Dünyası
A-Z bitkiler dünyasıEv, ofis, büro, bahçe, balkon, doğa bitkileriLif kabağıKörpe meyveleri yenebilir, olgunlaşıp kuruyan meyveleri bulaşık süngeri ve banyo kesesi gibi kullanılır, iri sarı çiçeklerinden dolayı da bir süs bitkisidir.
Banyo lifi, bulaşık süngeri gibi temizlik araçlarını kendiniz bahçenizde yetiştirmeniz lif kabağı sayesinde mümkündür. Aslında bu bitki tam olgunlaşmamışken yenebilir de. Oldukça zengin mineraller ve vitaminler içerir. Sağlığa faydası çoktur.
Türkiye’de yenildiği pek bilinmese de Uzakdoğu – Güney Asya ülkelerinde salatalık benzeri meyveleri henüz körpe iken toplanarak çeşitli yemekler yapılır. Kabak yemeği gibi pişirilerek ya da yağda kızartılarak yenebilir. Meyveler fazla olgunlaşmadan, 12cm gibi boya geldiklerinde toplanmalıdır. Daha fazla olgunlaştıklarında liflenme oluşumu başlar ve yenebilmesi mümkün olmaz. Lif /sünger amaçlı yetiştiriyorsanız meyveler iyice büyüyene kadar bekleyeceksiniz.
Lif kabağı Kabakgiller (Cucurbitaceae) famiyasının Luffa cinsinin iki türüne denir. Her ikisi de temizlik aracı ve yemeklik sebze amaçlı olarak aynı amaçla yetiştirilir aynı amaçla kullanılırlar.
Dış kabuğundan ve özsuyundan arındırılarak kurutulmuş lifkabakları.
Lif kabağı (Luffa aegyptiaca)
Köşeli lif kabağı (Luffa acutangula)
Luffa aegyptiaca (Luffa cylindrica)
Mısır lif kabağı denir ama anavatanı Mısır değil güney ve güney-doğu Asya’dır. Vietnam doğal olarak yetiştiği yerlerden olduğu için bir adı da Vietnam lif kabağıdır.
30cm kadar (bazen daha uzun ve daha iri) büyüyebilen meyveleri salatalık (hıyar) benzeri bir görünümdedir. Sarı çiçekleri çok güzel görünümlü olduğundan dolayı bahçelerde süs bitkisi olarak da kullanılır (güzel çiçekleri için).
Gelişimi, serpilmesi, ürün vermesi için sıcak hava ve çok sulama gerekir. Ayrıca gelişimi için ve meyvelerinin tam olgunlaşması için yeterince sıcak günlerin en az 150 gün kadar sürmesi de gerekiyor. Yüksek rakım illerimiz bu bitkiye pek uygun değildir.
Bu türün meyvesi köşeli olup dev bir bamyaya benzer. Bazı memleketlerde Çin bamyası denir. Anavatanı Orta Asya, Doğu Asya ve Güney-doğu Asya cıvarlarıdır. Bazı Asya ülkelerinde yenebilir sebze olarak ticari amaçla üretilir. Yemeği yapılır, kızartılarak yenebilir, çiğ olarak da yenebilir. Meyveleri körpe iken hasadı yapılır ve satılır. Meyveler tam olgunlaşınca liflenir. Daha sonra da bildiğimiz lif kabağında olduğu gibi lifleri için değerlendirilebilir.
Lif kabağı yetiştirilmesi
Yetiştirilmesi, bakımı salatalıklarda ve karpuzlarda olduğu gibi kolay ve basittir ama en az 150 gün pek soğuk olmayan günlere ihtiyacı olduğundan dolayı her ilimizde yetiştirilemez. Belki henüz körpe meyvelerini salatalık gibi yiyebilirsiniz de meyvelerin liflenecek kadar olgunlaşabilmesi sonbahar soğuklarına hatta kışa kalır ve kısaca lif elde edemezsiniz. Mesela İstanbul’da nisan ortasında lif kabağı tohumlarını ekseniz, iklim eylül ortasına kadar kesin olarak elverişlidir ve bu da ortalama 150 gün eder. Çocukluğumdan hatırlıyorum annem bir kere İstanbul’daki bahçemizde gayet başarılı bir şekilde yetiştirmişti.
Toprak, su ve güneş isteği
Organik maddelerce zengin toprakta daha verimli gelişir. Toprağı yaprak çürüntüleri ve bol bol sığır gübresi ile hazırlayın. Lif kabağı suyu çok sever. Toprak çok az kuruma gösterdikçe tekrar sulayın. Tohumları ekeceğiniz yer günde en az 5 saat direkt güneş alabilmeli. Lif kabağının gelişimi için güneş ve sıcaklık çok önemlidir.
Tohumların ekilmesi ve fidelerin bakımı
İlkbaharda don olayları tehlikesi kalktıktan sonra hesaplayın. Sonbahar serinlerinin ilk başlangıç gününe en az 150 gün kalacak şekilde, daha fazla geç kalmadan tohumları ekmelisiniz. Lif kabağı tohumlarını önce 24 saat kadar suda bekletmelisiniz. Sonra 2-3cm derine gömün. Aralarında en az 30cm mesafe olmalı. Tohumlar hava şartlarının ve toprağın özelliğine göre çabuk çimlenmeyebilir. Aceleci olmayın. En geç 1 ay içinde çimleneceklerdir.
Fideler büyürken yarım metreyi geçene kadar yan dal vermesine izin vermeyin. Eğer yanlardan filizlenirse onları koparın. 1,5 metreyi geçmeden önce vereceği tomurcukları da açmadan koparırsanız çok güçlü gelişir ve meeyvelerini çok iyi besleyebilir.
Lif kabağı metrelerce uzar. 10 metreyi geçebilir. Yerde sürünmemesi için uzun sırıklara bağlamalısınız. Hatta çardak şeklinde düzenlemeniz daha iyi olur.
Kategori: Bahçe / Balkon Süs Bitkileri, Sebze Tarih: 09 Mart 2016Etiketler: Cucurbitaceae (Kabakgiller) | Sarmaşık / asmaSorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.Cevabı iptal etmek için tıklayın.Ön Adınız ve Şehriniz (Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)
« Dere otu, Anethum graveolensMavi papatya ‘Felisya’ (Felicia amelloides) »