Avrupa’da, virüs kaynaklı lojistik sorunlar ve talepsizlik türev faaliyetleri yavaşlattı - ChemOrbis.com
Avrupa’nın COVID-19 salgınının yeni merkez üssü haline gelmesi ile birlikte, türev piyasalarda işletim oranlarının düşürülmesi veya tesislerin kapatılması gündemdeydi. Bu arada, konteyner bulmaktaki zorluklar ve kara sınırlarında artan kontroller sonucunda yükselen navlun ücretleri de tedarik zincirinde aksamaların yaşanacağının sinyalini veriyor.
Karantinalar, üretim zincirinde kesintileri ve talep endişelerini tetikledi
Oyuncular, sipariş iptalleri ve tesislerin geçici süreliğine durdurulmasının yaygınlık kazanabileceğini belirtti. Bunun ardındaki sebepler arasında ise, lojistik sıkıntılar ve belli sektörlerde yavaşlayan talep gösterildi.
İtalya, İspanya ve Fransa’da COVID-19 salgını sonucunda karantina ilan edilmesi, başta perakende, seyahat, turizm, ev eşyaları, inşaat ve otomotiv sektörlerinde faaliyetlerin sekteye uğramasına yol açtı. Seyahat engelleri, imalat ve hizmet süreçleri üzerinde baskı kurduğu için sipariş iptalleri görüldü.
Artan navlun ücretleri, tesislerde insan gücü eksikliği ve özellikle İtalya’ya tır sürücülerinin gitmemesi nedeniyle de imalatçıları bazı zorluklarla karşı karşıya bırakıyor. Halihazırda yarı kapasitede üretim yapan imalatçılar, ilerleyen günlerde operasyonları tamamıyla durdurmayı planlıyor.
Vaka sayılarındaki artış daha sıkı karantina önlemlerinin alınmasını gerektirebilir ve buna bağlı olarak da İtalya’da olduğu gibi karantina süreçleri uzatılabilir. Bu arada, İtalya virüsün yayılmasını engellemek adına 3 Nisan’a kadar gerekli olmayan tüm tesislerin ve faaliyetlerin durdurulacağını açıkladı. Süpermarketler, eczaneler, postane ve bankalar ise hizmet vermeye devam edecek.
Ekonomik destek paketleri açıklandı
Dünyanın çeşitli noktalarında ve Avrupa’daki karantinalar, ekonomide resesyon endişelerini artırdı.
Bu sebeple, merkez bankaları COVID-19’un etkileriyle mücadele etmek amacıyla ekonomik teşvik önlemleri aldı. Avrupa Merkez Bankası, 750 milyar euroluk (820 milyar dolar) acil destek programı başlatma kararı aldı.
Otomobil üreticileri, faaliyetlerini askıya aldı, ABS üzerindeki baskı güçlü
Otomotiv sektörü, aylar süren daralmanın ardından virüsün en çok vurduğu sektörler arasında yer alıyor.
Birçok otomobil üreticisi, Avrupa ve virüsten etkilenen diğer ülkelerde üretimi geçici süreliğine askıya aldı. Bu kararların ardında, COVID-19 nedeniyle oluşan tedarik zincirindeki aksaklıklar ve sağlık endişeleri yatıyor.
Bir distribütör şöyle konuştu: “Bazı şirketler, COVID-19 salgınını önlemek için tesislerinde üretime ara verdi. İmalatçılar, talepteki keskin düşüşü yönetmek amacıyla faaliyetleri askıya aldı. Aynı zamanda, otomotiv sektörü oldukça yavaş.”
Başka bir distribütör de, “Bölgedeki fuarlar, virüs endişeleri nedeniyle ya iptal edildi ya da ertelendi. Bu bakımdan, talep oldukça düşük. Bu, bazı ABS siparişlerimizin iptal edilmesine yol açtı,” yorumunu yaptı.
Çoğu oyuncu, COVID-19 salgınının gerçek etkisinin önümüzdeki aylarda hissedileceği görüşünde. Bir tüccar şu yorumu yaptı: “Karantinalar nedeniyle oyuncak ve elektronik cihaz mağazaları kapandı. Salgının ABS talebi üzerinde yarattığı etkiyi Mayıs ayında daha net görebiliriz.”
Tek kullanımlık ve tıbbi ürünlere yönelik talepte hızlı artış
Bu arada, tıbbi uygulamalar ve gıda ambalajına yönelik talepte ciddi artış görüldü. Sürdürülebilirlik endişeleri son aylarda tek kullanımlık ürünler üzerinde negatif bir etki yaratsa da, şişelenmiş su ve gıda paketlerini içeren kullan-at ürünlere yönelik talep COVID-19 salgını nedeniyle son zamanlarda önemli ölçüde arttı.
İtalya’daki bir alıcı, “Plastik ambalaj vergisinin askıya alınmasını umuyoruz,” dedi.
Lojistik sıkıntılar, arzı daraltabilir
Oyuncular, lojistik faaliyetlerin yakın vadede çıkmaza girmesinden endişe duyuyor. Belli sektörlerde hem yurtiçi hem de ihracat pazarlarından gelen siparişler iptal edildi. Lojistik sıkıntılar da, piyasalardaki bu durgunluğu pekiştirebilir.
Karantinaların süresinin uzatılması tüketimin daha da azalmasına yol açarsa, tüm tedarik zincirinde tesisler üretim kesintisine gidebilir. Ham madde tedarikine erişimin aksaması halinde yakın vadede petrokimya tesislerinin de üretimi askıya alması gündeme gelebilir. Birkaç kaynak, Güney Avrupalı bir üreticinin PS işletim oranını %50’ye düşürdüğünü öne sürdü.
Bir PVC oyuncusu şöyle konuştu: “Daha sıkı önlemler alınırsa, Avrupa’nın önde gelen üreticileri faaliyetlerini durdurabilir. Bu da, arzın daralmasına yol açacaktır. Nisan görünümünü talepten çok arz belirleyeceğe benziyor. Etilen için zayıf beklentiler dile getiriliyor; ancak, PVC piyasası etilen kontratını takip etmeyebilir.”
Önde gelen bir piyasa oyuncusu, “Petrokimya tesisleri, şimdilerde olağan faaliyetlerine devam ediyor. Biz de mallarımızı normalde olduğu gibi gönderdik. Ancak, gelecek hafta bunu yapmaya devam edebilecek miyiz bilmiyoruz. Tır şoförleri, kara sınırında kontrollerin sıkılaştırılması nedeniyle uzun kuyruklarda beklemek zorunda kalıyor ve sonrasında da yeniden bu destinasyona gitmek istemiyorlar. Alıcılar, sınırların kapanacağı endişesi ile Mart ayında halihazırda ilave mala girmişti,” şeklinde konuştu.
Nisan düşüşleri kaçınılmaz
Ham madde piyasaları Mart ayında keskin düşüşler gördü. Bunun ışığında, Avrupa’da polimer piyasaları da Nisan ayında yeni düşüşlere hazırlanıyor. Zayıf görünüm, Mart sona ererken halihazırda talebi yavaşlattı.
ChemOrbis Fiyat Sihirbazı’na göre, CIF NWE bazındaki spot nafta fiyatları Mart başına kıyasla %53 geriledi. Bu, fiyatları ChemOrbis’in kayıt tutmaya başladığı 2008 yılından bu yana görülen en düşük seviyelere işaret ediyor.
Monomer piyasalarında, enerji kompleksini takip eden spot stiren keskin düşüşlerde başı çekti. Bunu, arzın bol seyrettiği spot etilen takip ederken, propilen daha ufak düşüşler kaydetti. ChemOrbis’e göre, monomer fiyatları FOB NWE bazındaki stiren için %34’ün üzerinde düşüş kaydetti. FD NWE bazındaki etilen ve propilense, Mart başına kıyasla sırasıyla %15 ve %9’luk düşüşler gördü.
Nisan ayı monomer kontratlarının stiren ve etilen için üç haneye varan düşüş kaydetmesi beklenirken, propilenin 70-80€/tonluk düşüşlerle yapılması öngörülüyor.
Bunun polimer fiyatlarına ne ölçüde yansıyacağı ise merak konusu. Talepte olası bir sert azalmanın keskin düşüşler getirmesi olasılık dahilinde. Öte yandan, bazı oyuncular lojistik sıkıntıların arz kesintisine yol açması halinde, bu durumun fiyatlarda beklenen düşüşleri hafifletebileceği görüşünde.