İSKENDERİYE KÜTÜPHANESİNİ KİM YAKTI ? | Özdemir İnce
14 Mart 2009 ozdemiri
İskenderiye Kütüphanesi’ni kim yaktı sorusu nereden geldi aklıma ? İskenderiye Kütüphanesi derken gözümün önüne bir Kleopatra filmi geliyor. Bilindiği gibi Mısır Kraliçesi VII. Kleopatra önce Julius Caesar’ın sevgilisi ve karısı olur. Onun öldürülmesinden sonra sıra Marcus Antonius’a gelir. Çok acılı bir sevdadır Kleopatra-Marcus Antonius aşkı.
İmparatorluk mücadelesinde Marcus Antonius ile Octavius’un arası açılır. Octaius önce deniz savaşında galip gelir, bir yıl sonra Mısır’a gelir. Romalıların kendi aralarında yaptığı sokak savaşını uzaktan izleyen Cleopatra “Eyvah kütüphanem !” diye haykırır. 400 bin kitaplık Kütüphane belki de o zaman yanıp kül olmuştur.
Bu savaş sırasında umudunu yitiren Cleopatra intihar eder, peşinden Antonius. Yıl M.Ö.30’dur.
“İskenderiye’nin Yaşlı Şairi” Konstantinos Kavafis (“Bütün Şiirleri”, Çev: H.Millas-Ö.İnce. Varlık yayınları) aşağıdaki şiiri 1911 yılında yazmıştı. Antonius’un intihar etmeden önceki dakikalarının, saniyelerinin şiiri:
[TANRI ANTONİUS’A SIRT ÇEVİRİYOR
Eğer, gece yarısı, duyulursa ansızın
yakarmaları ve sitemleriyle değil korkakların,
ve veda et ona, yitirmekte olduğun İskenderiye’ye.] ***
İkinci iddiaya göre İskenderiye Kütüphanesini paganlar ile Hıristiyanlar savaşı sırasında Imparator I.Theodocius (250-350) yaktırdı. Üçüncü iddiya göre ise Halife Ömer, Mısır fatihi komutan Amr İbn al-As’a yaktırdı (651). Şu gerekçe ile : “Bu kitaplardaki bilgiler Kuran’a aykırı ise haramdır. Kuran’da yazanların aynısı ise gereksizdir !”
Kim yakmış olursa olsun, şimdi aynı yerde 1995-2002 yılları arasında inşa edilen yeni kütüphane var. Bu kütüphaneyi pazartesi günü göreceğim.
Önceki yazıANAYASA MAHKEMELERİNİN VAROLUŞ NEDENİSonraki yazıİSKENDERİYELİ ŞAİR KONSTANTİNOS KAVAFİS