Matisse Neden Japon Balıklarına Takıntılıydı? - Sanatla Art
Japon balıkları burada, orada, fanusun içinde, masada, camın önünde, japon balıkları her yerdeler! Matisse’in eserlerine baştan sona baktığımızda, Japon balıklarına takıntılı olduğu bir dönem olduğunu fark ediyoruz. Evet ama, neden?
Küçük Bir İnceleme
Henri Matisse, Japon balığı, 1912, Puşkin Devlet Güzel Sanatlar Müzesi, Moskova
İncelememizin gösterdiği üzere, balıklar en az on eserinde görünmektedir (eğer buraya koyduklarımız dışında sizin gözünüze çarpan bir tablosu varsa bize Instagram üzerinden gönderebilirsiniz). Bu Japon balığı, 1912 ilkbaharı ve yaz döneminde üretilmiş olan seriye aittir.
Henri Matisse, Japon balığı ve Heykel, 1912, Modern Sanatlar Müzesi, NY
Bu Japon balığından ne dilerdiniz? Bir masala göre, akvaryum balığı üç dileğinizin gerçekleşmesini sağlayacak sihirli bir güce sahipmiş. Ama Matisse’i saplantılı gibi tekrar tekrar resmetmeye iten şey gerçekten bu gizemli güç müydü?
Henri Matisse, Japon balığı ve Palet, 1914, Modern Sanat Müzesi, NY
Hızlıca popülerlik kazanan balıklar, Birleşik Devletler’e 1850 yıllarında ulaşmışken Avrupa’dan Doğu Asya’ya 17. yüzyılda ulaşmıştır. Metalik ölçekleri nedeniyle iyi şans ve serveti sembolize etmektedirler. O yıllarda Japon balıkları, erkeklerin birinci evlilik yıl dönümlerinde eşlerine gelecek yılların refahlığını vaat ettikleri geleneksel bir hediye olmuştur.
Henri Matisse, Odadaki Balık Tankı, 1912, Danimarka Ulusal Galerisi – Kunst Statens Müzesi, Kopenhag
Henri Matisse, Akvaryumun Önündeki Genç Kadın (Jeune fille devant un aquarium), 1921-1922, Barnes Vakfı, Philadelphia
Henri Matisse, Arap Kahvehanesi, 1912-1913, Saint Petersburg
Henri Matisse, Zorah Terasta, 1912, Puşkin Devlet Güzel Sanatlar Müzesi, Moskova
Matisse’in Japon balıklarına olan takıntısının, Fas’a gittiği ve Faslıların yaşam tarzlarını gözlemlediği zamanlarda başlamış olması olasıdır. Genellikle Faslıları, dikkatle Japon balığı akvaryumuna bakıp hayallere dalmışken ya da meditasyon yaparken tasvir etmiştir. Gerçekliklerinin sıradan unsurlarını nasıl düşündüklerini ve bundan zevk aldıklarını görmek Matisse’i çok etkilemiştir.
Henri Matisse, Japon Balıklı Oda, 1914, Centre Pompidou, Paris
Matisse için Japon balıklarının kendisi, çok hayran olduğu Faslıların sakin düşünce yapısının sembolize edilmiş haliydi. Japon balığını resmetmek onun için bir zamanlar hayalini kurduğunu yazdığı gibi, dikkatliliğin bir egzersizi haline gelmiştir:
dengesizlik, saflık ve dinginlik sanatı, konuyu bulandırmadan ya da iç karartmadan sakınma, […] bir yatıştırıcı, sakinleştirici bir etki, yorgunluktan sonra rahatlama hissini veren koltuk gibi bir sanat olabilir.
Sanat Tarihi içinde yayınlandıfas fransız henri matisse japonbalığı matisse paris resim ressam sanat sanat tarihi tablo olarak etiketlendi