TÜBİTAK Desteğiyle Yerli Deney Faresi Üretiliyor | TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU
TÜBİTAK, özel sektörün Ar-Ge çalışmalarına verdiği hibe ve desteklerle başarılı projelerin hayata geçirilmesine öncülük ediyor. Bu çalışmalardan biri de Veteriner Hekim Begüm Buğdaycı’nın ‘Deney Hayvanları Üretim Laboratuvarı’ projesi. 2008 yılında genç girişimcilere yönelik düzenlenen "Bir Fikrin mi Var?" yarışmasında 750 proje arasından birinci seçilen Buğdaycı, kazandığı para ödülü ile Türkiye’nin ilk özel Kobay Deney Hayvanları Laboratuvarı Anonim Şirketi'ni kurdu. Türkiye'de deney hayvanı üretiminin merdiven altında yapılmasından dolayı sağlıksız sonuçlar verebileceği fikrinden yola çıkarak uluslararası standartlarda üretim yapmak amacıyla bu alana yoğunlaştı. Buğdaycı, tıp ve veteriner fakülteleri, aşı firmaları, biyoloji bölümleri, eczacılık fakülteleri, farmakoloji bölümleri ve ilaç firmalarının deney için kullandığı fare ihtiyacını karşılamaya başladı. Bu ihtiyacın karşılanmasını için kurduğu laboratuvarda ‘Sprague Dawley’, ‘Wistar’, ‘Long Evans’, ‘Gerbil’ ve ‘Suriye Hamsteri’ gibi normal deney hayvanları üretti. Ancak laboratuvara en çok yurt dışından ithal edilen ve deneylerde en çok tercih edilen ‘Nude Fare’ talebi geldi. ‘Nude Fare’ üretimi için özel bir laboratuvar kurmak isteyen Buğdaycı, projesine finansal destek bulmak için araştırma başlattı. TÜBİTAK’ın destek programlarını inceleyerek TEYDEB’in 1507 - TÜBİTAK KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programına başvurdu. Yurt dışından getirilen kobay hayvanlarının yerli imkanlarla üretilmesi ve araştırmacıların deney yapabileceği bir laboratuvar kurulması için projeye TÜBİTAK tarafından 231 bin lira hibe desteği verildi.
“Başarımızı TÜBİTAK’a Borçluyuz”
TÜBİTAK desteği sayesinde Ar-Ge laboratuvarını kuran Begüm Buğdaycı, projesine verilen destekten duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Buğdaycı, “Laboratuvarda üretimin yetersiz olduğunu gördüm. Biz normal fareler üretiyorduk bunlar da yapılan deneyler de kaliteli sonuç vermiyordu. Araştırmalarımızda nude farelerinin deneylerde daha iyi sonuç verdiğini öğrendik. Bu fareler kılsız ve timüsü bulunmayan, immünolojik çalışmalarda yaygın olarak kullanılan, enfeksiyonlara aşırı duyarlı deney fareleridir. Bu özelliklerinden dolayı kanser hastalığının tedavisi için yapılan deneylerde daha çok tercih ediliyor. Bir diğer ihtiyacımız da Ar Ge laboratuvarıydı. Araştırma yapmak isteyen bilim adamlarının burada çalışmasını, deneylerini burada yapmasını istiyorduk. Bunları gerçekleştirebilmek için gerekli olan Ar-Ge desteğini bize TÜBİTAK sağladı. Kendi imkanlarımızla bunları yapamazdık, şirketimiz bugün yaptığı çalışmaları TÜBİTAK’a borçludur” dedi.
Türkiye’den İlk Kez Yurt Dışına Kobay Hayvan İhraç Edildi
Yaptıkları çalışmalarla uluslararası alanda dikkatleri üzerlerine çektiklerini söyleyen Buğdaycı, bir ilki gerçekleştirerek yurt dışına kobay hayvan ihracatı başlattıklarını söyledi. Bu kapsamda Uruguay’a kobay hayvanı gönderdiklerini ve dünyadaki kobay hayvan piyasasında isimlerini duyurduklarını kaydetti.
Türkiye'de bazı devlet kurumları kendi ihtiyacına yönelik deney hayvanı üretimi yapıyor. Bunun yanında bakım ve beslenme koşullarının uygunsuz olduğu merdiven altı üretim ve satış yapanlarda yer alıyor. Bunların dışında özel deney hayvanı alımı yapmak isteyen araştırmacılar ve şirketler, yüksek fiyatlar ve gümrükleme masrafları ile ithal tercihine başvuruyor. TÜBİTAK, Türkiye'de tüm ruhsatlı, sağlıklı ve standardize olarak araştırmacılar için deney hayvanı üretimi amacıyla ‘Deney Hayvanları Üretim Laboratuvarı Projesi’ni desteklemeye karar verdi. Özel sektörün bu alanda yer alması, ihtiyaç duyulan açığın kapatılması ve uluslararası standartlarda yerli olarak deney hayvanı üretilmesi için projeye 231 bin lira hibe desteği verildi. Proje kapsamında araştırmacıların deneklerle deney yapabileceği Ar-Ge laboratuvarı da dizayn edildi.