İzinsiz Hasta PaylaşımlarıProf. Dr. Haldun GÜNER
Arkadaşlar, “www.turkishnews.com.tr” sitesinde 6 Ocak 2017 tarihinde Metin Tapmaz imzasıyla çıkan yazı dikkatimi çekti. Sizlerle de paylaşmak istedim.
“Hastane ve doktor skandallarına bir yenisi daha eklendi. Üroloji uzmanı doktor, anestezi altındaki kadın hastasının cinsel organının fotoğrafını çekip sosyal medyada yayımladı. ‘Turkish News’ Haber Merkezi sosyal medya hesabından tedavisini gerçekleştirdiği hastalarının tedavi süreçlerini yayımlayan doktorun sosyal medya hesabından yaptığı bir paylaşım yurttaşların tepkisini çekti. Anestezi nedeniyle bilinci kapalı olan kadın hastanın cinsel organına yapılan tedavinin fotoğraflarını çekip, hastasından izin almadan sosyal medyada yayımlayarak herkesin görsellere ulaşmasını sağlayan doktorun hasta mahremiyetine saygı duymayarak ve meslek etiğini ve Türk Ceza Kanunu (TCK)’nu ihlal ederek yaptığı bu paylaşım kısa sürede halkın tepki göstermesine neden oldu. Bu tür fotoğrafların her ne şartta olursa olsun hastadan izin alınarak çekilmesi gerekirken, hastanın bundan habersiz olduğu ve izinsiz resimleri çekilen ilk hasta olmadığı bilgisini de yine Dr... fotoğrafın altına yaptığı yorumda kendi açıkladı.
Sosyal medya hesabında skandal fotoğraflarla ilgili kendisine yorum yapan bir kullanıcıya cevap veren Dr... şunları söyledi. “Benim böyle kullanacağım çok fotoğrafım var. Şu anda kime ait olduğunu bilmiyoruz. Belki hastalarımdan biri görüp ‘Aaa bu ben’ bile diyebilir, bunun izni olacağını sanmıyorum. Yeterli maskeleme yaptığımı düşünüyorum. Açıkçası kimden izin alacağımı bilmiyorum bile. Bu fotoğrafın sadece burada beni takip edenleri bilgilendirmek amaçlı kullanıldığı unutulmamalıdır.”
Bu konuda, 2016 yılında Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Kurumu İletişim Biriminin yapmış olduğu açıklama: “Hekim veya hastanın operasyon öncesi görüntü ve haberi, etik değil. Müdahale ve sonrasında, öncelikle hasta haklarına saygı gereklidir. Olayın yazılısı da görsel medyası da sosyal medyası da aslında aynıdır. Kamuda ameliyathane ve yoğun bakım görüntülerini yayımlamak, kesinlikle uygun değildir.”
TCK ise izinsiz fotoğraf paylaşımına cezai yaptırım uyguluyor. Bu suç TCK’da “Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar” başlığı altında 134, 135 ve 136. maddelerde yer alıyor.
“Facebook”, “Twitter”, “Instagram” ve internette izinsiz fotoğraf paylaşımının cezası
Sosyal paylaşım sitelerinde ve internette izinsiz fotoğraf yayımlamak, TCK 134, 135 ve maddeleri gereğince bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılıyor. TCK kapsamında bu suçun oluşması hâlinde ise madde 134/1’e göre fail, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile madde 134/2’ye göre ise iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılıyor.
Madde 134-(1) Kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal eden kimse, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Gizliliğin görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle ihlal edilmesi halinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz. (2) Kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri ifşa eden kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Fiilin basın ve yayın yoluyla işlenmesi halinde, ceza yarı oranında artırılır.
Madde 135-(1) Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kimseye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir. (2) Kişilerin siyasi, felsefi veya dini görüşlerine, ırki kökenlerine; hukuka aykırı olarak ahlaki eğilimlerine, cinsel yaşamlarına, sağlık durumlarına veya sendikal bağlantılarına ilişkin bilgileri kişisel veri olarak kaydeden kimse, yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.
Madde 136-(1) Kişisel verileri, hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Ceza kanunlarını veya yaptığının suç unsuru olduğunu bilmemek ise TCK madde 4’e göre hafifletici bir bahane olarak kabul edilmiyor.
Genital sistem hastalıkları ile yoğun olarak ilgilenen alanlardan üroloji, kadın-doğum ve dermatoloji disiplinlerinde çalışan meslektaşlarımın, paylaştıkları fotoğraf ve videolar hukuki bir sorun oluşturmadan uyarılması, mesleki çalışmaları için bence çok önemli. İnternet ortamında konuyla ilgili, özellikle genital bölge fotoğraf ve videolarını izlediğimde arkadaşlarımı uyarmadan geçemiyorum. Medikal dergiler ve kongreler başka, medyada paylaşmak ise bambaşka.
Siz meslektaşlarıma bir kez daha hatırlatayım dedim.