Önderlik gerçeği, uyma adabı ve doğru katılım-II/ Dışarıdaki zindan yıkılmadan İmralı zindanını yıkamayız
Özgürlüğünü istediğimiz Önderliğimiz, daha ilk günden beri kültürel soykırım uygulamalarına karşı inanılmaz bir iradeyle müthiş bir direniş sergiliyor. Onun bulunduğu yer zaten direnişin merkezidir. Bu direniş ön açıcı ve belirleyici bir direniştir. 14 Temmuz Direnişi nasıl direniş bayrağını Kürdistan dağlarına taşımaları için dışarıdaki gerilla güçlerine yapılmış bir çağrı olduysa, İmralı Direnişi toplumsal kurtuluşu sağlamak için direnişi tüm Kürdistan sathına yayma çağrısıdır.
Yine insanı tanıma eylemimize devam edebiliriz. Önder Öcalan’ın dediği gibi, “Kendini bilme bütün bilmelerin temelidir.” Hemen hepimiz ‘kendini bilme’den söz ederiz; ancak kendimizi tanımak üzere çıktığımız yolda, yöntemsizliğimiz yüzünden çoğu zaman kendi gerçekliğimizden daha da uzaklaşırız. Sahi, ben kimim? Aradığım ‘ben’ kimdir? Kendi çaresizliğine ağlayan, güçsüz, kendine inancını yitirmiş, sevinç ve neşeden yoksun, yaşamı taşınması zor bir yük gibi gören, aynaya baktığında karşısında yaşama küsmüş aciz birini bulan şu zavallı acaba aradığım ‘ben’ olabilir mi? Tanımak için yola çıktığım ‘ben’ bu mudur? Hayır! Benim aradığım ‘ben’ ‘tüm evrensel gerçekliklerin toplamı’ olan insan olarak ‘ben’dir. Ben kaderini kendi eline alan, yani kendi yazgısını kendisi belirleyen, Tanrı’nın akrabası, Tanrı’nın benzeri ve onun yeryüzündeki halifesi, bütün meleklerin önünde secdeye kapandığı kainatın en şerefli varlığı, doğanın tüm güçlerini açığa çıkarma ve içselleştirme yeteneği olan, Tanrı’nın yaptığı tüm işlerin aynısını bu dünyada yapan, toplumunun ve kendisinin kaderini alt üst eden varlık olarak ‘ben’im. Tanrı da bu ‘ben’de nefes alır. Ben tam da Tanrı’ya özgü tüm bu sıfatları kendi kişiliğinde barındıran bu ‘ben’i arıyorum. Ben kimim sorusuyla başlayan özbilincim, beni bu ‘ben’e götürür ya da götürmelidir. Eğer ben kimim sorusu beni bu ‘ben’e götürmüyorsa, o zaman verdiğim her cevap ve her arayışım yanlış demektir. Yanlış cevap yanlış yaşamda ayak sürümeye götürür. Bu anlamda belki de özeleştiriye yaklaşımımızı gözden geçirmemize ihtiyaç vardır.
Işığı yutan karadelikler misali toplumsal değerleri yutan kapitalist madernitenin insani değerleri her gün un ufak edip kayıplar arasına karıştırdığı ve insanlıktan yana çorak bir dünyada yaşıyoruz. İnsan olarak bizi biz yapan en temel değerlerin isyan etme ve reddedebilme özelliklerimiz olduğunu unutmamamız gerekir. Kayıp ‘ben’imizi ararken öncelikle bu özelliklerimizle buluşuruz. Tıpkı Havva’nın konulan yasağı çiğneyerek bilgi ağacının meyvesini yemesi gibi! Beni isyana kaldıran şey, beni ‘ben’ olmaktan çıkaran şeydir; uygarlık yaşamı ve kapitalist modern yaşam ve zihniyetidir. İsyanım beni ilkin bunlardan kopmaya götürür. Hemen ardından ‘kendime’ isyan ederim, bu yaşamın ben biçiminde oluşturulmuş haline karşı isyana kalkarım, kalkmak zorundayım. Her iki isyan aslında aynı anda gerçekleşir. Sisteme sıkılmış kurşun aynı zamanda bu sahte ‘ben’e sıkılmış olur. Tanrı benzeri insanı en iğrenç şeylere kurban eden sisteme ve onun eseri olan bireyciliğime karşı bu isyanım sayesinde ‘kendim’ olma yoluna girmeye çalışırım. Bu yolda ilerledikçe isyanın, reddetmenin, yaratıcı olmanın ve kendi olma bilincinin hiçbir değerle kıyaslanamaz özellikteki tadına varırım. Süreç ilerledikçe çok daha büyük bir derinlik kazanan ‘kendini bilme’ gücüm, yani öz bilincim beni giderek daha fazla yukarılara taşır. Yükseklere çıktıkça kendimi daha geniş bir çerçevede görür; alemde kendimi, kendimde alemi seyrederim. Öyle ya, en yükseklere çıkan en uzağı görendir.
Ben hem kendime hem de toplumuma karşı sorumluyum
Evet, Ali Şeriati’nin dediği gibi, “İnsanın kendisine olan inancını yeniden sağlayan tek şey bilinçtir.” Arayış dediğimiz şey, varlığından haberdar olduğumuz halde henüz tanımadığımız bir şeyle tanışmaktır. Bunu sağlayacak olan şey bilinçtir. Arayışımın ilk aşamasında hangi topluma ve ulusa, hangi tarihe, hangi kültüre, hangi zamana mensup olduğumu, geçmişimin ne tür değerlerle yoğrulduğunu ve hangi değerlere bağlı olduğumu anlamam gerekir. “Bu bir öze dönüş ve bilince dönüştür. Bundan daha üstünü düşünsel bilinç, ondan da üstünü ontolojik bilinçtir. Ben ancak tanrısallığının zirvesinde bir insani olgu ve insani varlık olarak hissettiğim zaman kendimi bulabilir, kendimi tam olarak tanıyabilir, kendimle yakınlık kurabilir, kendimi anlayabilir ve görebilirim.” O zaman kendi emsalsiz değerimi fark ederim. Modernitenin boynunda görünmez bir fiyat etiketiyle dolaşan metalaşmış bireyi ve bireycisinden kurtulurum. O zaman değerim sınırsız olur ve hiç kimse bana bir fiyat biçmeye cüret edemez; “hiçbir an’ım satın alınamaz.”
Önderliğimizin de vurguladığı üzere, toplumsallık insanlığın varoluş koşuludur. Toplumsallıkla bağ kurmamı sağlayan şey öz bilincimdir. Kendimi tanımaya başladığım andan itibaren bir topluma bağlı olduğumu, kaderimin bu toplumun kaderine bağlı olduğunu ve kendi kaderimin bağlı olduğum toplumun kaderini değiştirmekten geçtiğini fark ederim. Kendimi mutlak anlamda bu toplumdan sorumlu hissederim. Toplumumun kendi kaderini kendisinin belirlemesi için büyük bir sorumluluk üstlenir, toplumumun kurtuluş mücadelesinde bir öncü olarak rol oynama sorumluluğu altına girerim. Aksi durumda kendimi ahlaklı bir birey olarak değerlendiremem. Yani ben hem kendime hem de toplumuma karşı sorumluyum. Kendime ilişkin sorumluluklarımı yerine getirmeden başkasına yönelik sorumluluklarımın üstesinden gelemem.
Sorumluluk dediğimiz şey ilkin bireysel bir zeminde gerçekleşir, ardından topluma ve giderek tüm evrene doğru açılır. Sorumluluk düzeyim özgürlüğümün düzeyini belirler. Kendime karşı sorumluluğum tikelliğimle bağlantılıdır. Topluma karşı sorumluluğum ise beni evrenselliğe götüren kapıya ulaştırır ve ben her iki gerçekliğe ilişkin sorumluluklarımı tam bir sevinç içinde yerine getiririm. Aşk; sorumluluklarını sevinç içinde yerine getirmektir. Zorunluluk ile sorumluluk birbiriyle uyuşmaz. Çünkü; aşkta zorunluluk diye bir şey yoktur. Ariflerin de söylediği gibi aşk bir tanrısal cinnet halidir. Bizim hakikat aşkımız da böyle bir şey değil midir zaten? Gönül, gönüllü olmak ve aşk birbirine sıkıca bağlıdır. Aynı şekilde aşk insanı umudun ta kendisi yapar. Umudun kendi dışımızda bir gerçeklikten bir şeyler beklemek olmadığı bu anlamda ele alınmak durumundadır. Bu yüzden bizim pratiğimiz her zaman sevinç ve neşe pratiğidir, öyle olmak durumundadır. Sevinç ve neşe halinden uzak yaşamak aşktan mahrum bırakılmanın sonucudur.
Hakikat sahnesi özgür yaşam sahnesidir
Önder Öcalan bir çözümlemesinde kendisini ‘Sahnedeki adam’ diye tanımlar. “Yaşamın olduğu yerde tiyatro vardır ve yaşamı büyük bir tiyatroya dönüştürmek büyük bir sanattır. Benimki tümüyle böyledir ve böyle olmak zorundadır” der. Ali Şeriati ise, bir talimat verir gibi, “Sahnede ol!” çağrısında bulunur. Yaşam gerçekten bir tiyatro ise o zaman bu sahnede yer aldığımızı bilerek yaşamak durumundayız. Sahnede olmamak demek, yaşamamak veya yanlışı yaşamak demektir. Şeriati, egemen güçlerin, “İnsan olarak ‘benim’ kaderimden ve toplum olarak ‘bizim’ kaderimizden gafil bırakmak için bizi genellikle çok ileri, büyük ve saygın, hatta çok mutluluk verici şeyleri düşünmeye davet” ettiklerini belirtir. Bu yüzden sıklıkla aldandığımızı ve yanlışa ortak olduğumuzu dile getirir. Arkasından şöyle devam eder: “Eğer sahnede değilsen, istediğin yerde olsan da önemi yoktur. Sistemin hedefi, sahnede olmaman koşuluyla istediğin yerde olmandır. Eğer bir yerde hazır olman gerektiği halde orada değilsen, artık istediğin yerde bulunabilirsin. İster içki sofrasına oturmuş ister namaza durmuş ol, ikisi de birdir.” Hakikat sahnesi özgür yaşam sahnesidir.
Önderliğimiz ile Şeriati’nin belirlemelerinin büyük ölçüde örtüştüğünden eminim. Bu yüzden Şeriati’den bir alıntıyla devam ediyorum. “Bir evde yangın varken seni namaz kılmaya ve Allah’a dua etmeye çağıran kimsenin daveti haince bir davettir. Başkasının işi onun -bu çağrıyı yapanın- umurunda değildir. Kutsal olsun ya da olmasın, bu durumda yangını söndürmeyle ilgilenme dışındaki her ilgi eşşekçe bir ilgidir. Eğer ilgilenirsen eşşekleşmiş olursun. İster en güzel bilimsel ve edebi eserleri incelemekle uğraşmak, isterse büyük bir bilimsel keşifle ilgilenmek olsun, fark etmez. Bunun dışında yaptığın ve uğraştığın her iş seni eşşekleştirir. Artık gitmiş olursun.” Yaşamın topyekun saldırı altında olduğu ve ihanete uğradığı bir yerde, yaşamı savunmakla igilenmek dışındaki her ilgi, insanın hayvanlaşmasına açık kapı bırakır. Bu ilgi ister basit bir tüketim nesnesine yöneltilsin, ister kendi nefsine odaklansın, isterse kutsal denilecek bir çalışmaya teksif edilsin, bu kesinlikle böyledir. Özgür yaşam sahnesi dışındaki tüm sahneler kişiyi özünden uzaklaştırır.
Yukarıda alıntı yaptığım değerlendirmesinde Önder Öcalan, onlarca yıldır tek kişilik bir oyun oynadığını dile getirir; buna karşılık bizim bu oyunda izlenmeye değer bir oyuncu olarak yer almak bir yana, iyi bir seyirci olmanın bile uzağında kaldığımızı söyler. Artık sahnedeki yerimizi almamızın ve figüranları değil kendimizi oynamanın zamanıdır. Eğer yaşam bir tiyatro ise, bu sahnede yer almamak demek, yaşamamak veya yanlış yaşamın içinde yitip gitmek demektir. Bu sahne inanılmaz ölçüde büyük ve geniştir. Ülkemizde yaşanan savaşa odaklanmak işin en önemli yanı olsa bile, sahnenin tüm işlerine yoğun ilgi göstermek şarttır. Bunun için her birimizin çalışmasının bir derenin ya da çayın ana nehre katılması misali mücadelenin bütünlüğüne akması ve bütünle birleşmesi gerekir. Her birimizin uğraşı sağlam bir halka gibi devrim zincirine eklenmelidir. Buna karşılık ana nehre ulaşmayan dereler ve çaylar yarı yolda kurur, ana zincire eklemlenmemiş halkaların kendi başına hiçbir işlevi yoktur.
Mücadelenin bütünlüğüne ilgi gösterip onunla bütünleşmeye çalışmamak tam da böyle bir şeydir. Kadronun örgütlenmiş ve eylemsel kılınmış hakikat olması bir yönüyle yine bu anlama gelir. Bütünlük ana nehirle birleşmek, zincire halka olarak eklenmektir.
Demokratik İslam’ı canlandırmak günün temel görevlerindendir
Önder Öcalan, en azından dört yüz yıldır hegemonik bir hal alan kapitalist modernitenin gelenekselleşen ve en fanatik dinden daha çok kültleşen kavram ve uygulamalarına karşı en yetkin peygamber ve evliya duruşlarını sergileyemezsek, sistemin değirmenine aptalca su taşımaktan kurtulamayacağımızı söyler. Bu yüzden sıkça velilerin kelamından alıntı yapıyorum. Seçkin peygamberler ve evliyaların sisteme yaklaşımları ve yaşam duruşları üzerinde yeterince durmayışımız çok ciddi bir yetersizliktir. Faşist Erdoğan gibi sapık ve sapkın dincilerin peygamber ve evliyaların adlarını foseptik çukurunu andıran ağızlarına pelesenk etmeleri karşısında sessiz kalmak, son kertede suçlarına ortak olmaktır. Eskinin tanrı-kralları gibi her şeyi kendisinden ibaret gören Erdoğan gibi despotların, ‘ben’i kahretmeye çağıran bu kutsalları iktidarı için nasıl bayağı bir araca dönüştürdüklerini gördükleri halde, buna sessiz kalanların bir kültür olarak İslam’dan söz etmeye hakları yoktur. Demokratik İslam bir gerçektir. Kimi buna ‘Yenilikçi İslam’ da der. Özü aynıdır. Erdoğan’ın eşşekleştirici sapkın dinine karşı Demokratik ya da Yenilikçi İslam’ı inanılmaz bir hızla canlandırmak günün temel görevlerinden biridir. İşin ehli olanların bu göreve dört elle sarılıp yerine getirmeleri gerekir.
Bu konuda sıradan bir çırak bile olamadığımı bilsem de, kutsallar hakkında söyleme hakkımı kullanmak durumundayım. Sıkça atıfta bulunduğum tasavvuf şeyhlerinden biri olan Ebu Bekir Vasıti’den bir alıntıyla değerlendirmelerime devam edeceğim. Vasıti’nin sözleri aynı zamanda salik’in -yolcu-, yani İslam’ın ruhuna bağlı olduğunu söyleyen bir kimsenin nasıl davranması gerektiğini hatırlatır niteliktedir: “İblis, ‘Çehremizden bir ayna yapıp senin önüne koymuşlardır. Buna karşılık senin çehrenden de bir ayna yapıp önümüze tutmuşlardır. Biz sana bakar, kendimize ağlarız; sen bize bakıp kendine gülersin!’ diyor. Ey salik! Yola girmeyi bari ondan öğren; zira İblis batıl yoluna baş koymuş, bu yüzden alemin melametini kabul edip kendi yolunda yiğitçe yürümüştür. Sen fetvayı kalbinden iste; eğer şu iki alem sana lanet etse de hezimete uğrayıp firar edeceksen bu takdirde bu yola girme. Eğer bu sözü ve tasavvuf yolunu iki alemin melametine değer bulmuyorsan şu şerbeti içme. Eğer iki aleme bir saman yaprağı kadar değer verirsen, ahdini yerine getirmemiş olursun. Başında ve bedeninde bulunan her kıldan bile yüz çevirmediğin sürece onun huzuruna olan yakınlığın sıhhatli olmaz. Seni arayan şeyi, yani cenneti arama; senden kaçan şeyden, yani cehennemden kaçma; sen ondan ona yol ara, o senin olunca her şey önünde elpençe durur.”
Toplumsal gerçeklikten kopmuş insanın hali ağlanacak bir haldir. Ama soyunduğu tüm kutsallarını çamurların içine atan bu insanlar aslında birbirlerinin haline bakıp gülerler. Eğlence kültürü de denilen popüler kültürün bu dünyada üstün rağbet görmesi de bu gerçeklikle bağlantılı olsa gerekir. Kapitalist modernitede sistemin etkisi altındaki toplulukların zihniyeti maymun türlerinkinden de geridir. Önder Öcalan’ın dediği gibi, “bu insanlar adeta oynatılan sirk hayvanlarına dönüştürülmüştür.” Tıpkı hayvanat bahçelerindeki düzen gibi, tüm topluma da aslında hayvanat bahçesindeki tarzda bir düzen verilmiştir. Birçok filozof, hayvanat bahçesindeki hayvanların seyirlik olmasına benzer biçimde, toplumun da bir gösteri toplumuna dönüştüğünü belirtmektedir. Sistemin sanatında hakikatin ifade ediliş biçimlerinden biri olan ironi yoktur, gülerken düşünme söz konusu değildir; tersine güldürürken düşünmekten alıkoyma vardır. Anlamdan yoksun kişiliğinin bir maymununkini andıran anlamsız davranışlarına gülen insan ‘zaman öldürmeye’ çalışmakta, oluşmanın insanlaştıran sihirli gücünden kaçmaktadır. Bilinçsizlik zamansızlıktır, yani olmamaktır; bir yosunun ve solucanın zamanı kullanmasının bile gerisine düşmektir.
Dışarıdaki zindan yıkılmadan İmralı zindanını yıkamayız
Dile kolay, Önder Öcalan’ın Uluslararası Komplo’yla İmralı zindanına atılmasının üzerinden on sekiz yıl geçti. Önder Öcalan, tecride karşı gelişen direnişi kırmak için kardeşinin bir kez ziyaret etmesine izin verilmesi dışında, 5 Nisan 2015’ten bu yana siyasi heyetle görüşemiyor. Temmuz 2011’den beri avukatları İmralı’ya gidemiyor. Halkımız İmralı’da neler olup bittiğini bilmiyor. Söz konusu Önder Öcalan olunca, sistemin hukuku lağımlarda yüzüyor; Avrupa Konseyi kör, sağır ve dilsiz kesiliyor. Oysa Önder Öcalan, İmralı’ya götürüldüğünde kendisini karşılayan ilk kişinin Avrupa Konseyi’ne bağlı CPT’nin başkanlık düzeyindeki temsilcisi olduğunu söylemiş; bu kişinin kendisine, “Bu cezaevinde kalacaksın, biz de Avrupa Konseyi üzerinden denetleyip bazı çözümler geliştirmeye çalışacağız” dediğini belirtmişti. Avrupa Konseyi’nin bulduğu ‘çözüm’, anlaşılan tecrit içinde tecrit ve İmralı’yı tümüyle susturup yokmuş gibi davranmak oluyor. Çünkü; Önderliğimizin düşüncelerinden korkuyor. Arifler, “Her kim söz söyleyene kulak vermezse hayat çeşmesi kurur” derler. Ariflerin kelamından bihaber olsalar da, Avrupa Konseyi ve bu arada İngiltere de Kürt halkının ‘hayat çeşmesi’ni kurutmak amacıyla bu aşağılık yola başvuruyor. Ama Önderlik ‘sözü’nün gücü, hükmünü konuşturmaya devam ediyor; Kürt direnişi tüm bölgeyi etkisi altına alıp gelişimini sürdürüyor.
İmralı’daki tecride ve Önderliğimizin rehine konumunda tutulmasına karşı kesintisiz bir mücadele yürütmek halkımız ve dostları için en temel görevdir. Ancak bu mücadelenin sağlıklı ve sonuç alıcı olması için yapılması gerekenler vardır. Her şeyden önce nasıl bir ülkede yaşadığımızı bilmemiz gerekir. Bu da yetmez; nasıl bir düşmanla boğuştuğumuzu ve bu düşmanın neyi hedeflediğini, yine onu nasıl boşa çıkaracağımızı bilmek durumundayız. Nasıl bir düşmanla niçin savaştığımızı ve nasıl savaşmamız gerektiğini bildiğimizde mutlaka kazanırız. Bizzat Önder Öcalan, Kürdistan’ın etrafına duvar örülmemiş zifiri karanlık bir zindandan farksız hale getirildiğini söylüyor; böyle bir ülkedeki yaşamın zindanda geçen bir yaşamdan farksız olduğunu belirtiyor. Bu gerçeği görmeyip yine de ‘Önderliğe özgürlük’ isteyen biri, tüm iyi niyetine rağmen, fazla sonuç alamaz. Bu talep etrafında bir mücadele geliştirmek doğru olsa da, Önderliğimizin deyişiyle gerçek gündemimiz ‘devrim temelinde toplumsal kurtuluşu sağlamak’ olmalıdır. ‘Dış zindan’da toplumsal kurtuluşu hedefleyen bir özgürlük mücadelesini yükseltmedikçe ve bunu İmralı zindanında kesintisiz sürüp gelen soylu direnişe bağlamadıkça, yapılan iş ‘oportünist siyaset tarzını sürdürmek’ olur.
Bir an için köle çalıştırdığı geniş birçok çiftliği olan bir patronun çiftliklerinden birinde yaşayan köleler olduğumuzu düşünelim. Kendi onursuz köle yaşantımıza karşı geliştirdiğimiz bir mücadele olmadığı halde, küçük komşu çiftlikteki bir ya da birkaç kölenin özgür bırakılması için mitingler yaptık diyelim. Bu ne kadar doğru, yerinde ve sonuç alıcı bir talep olur? Burada bir kendini kandırma yok mudur? Kendini kandırma bir köle özelliği değil midir? Komşu çiftliğin kölelerine özgürlük istemek için hemen kendi kölelik zincirlerimizi kırmaya girişmemiz gerekmez mi? Kaldı ki, Önderliğimizin kendisi, “Sen önce halkını, toplumunu özgürleştir. Bunu yaptığında ben zaten özgürleşmiş olurum” demiyor mu? Gerçekler ortadadır: ‘Tutsak dayanışması’, her tutsağın kendi zindanında direniş savaşını yükseltip topyekun bir direniş seviyesine çıkarmasıyla gerçekleşir. “Bizim mücadelemiz kolektif bir mücadeledir. Kolektif kurtuluş bireysel kurtuluşun önünde gelir.” Diğer yandan özgürlüğünü istediğimiz Önderliğimiz, daha ilk günden beri kültürel soykırım uygulamalarına karşı inanılmaz bir iradeyle müthiş bir direniş sergiliyor. Onun bulunduğu yer zaten direnişin merkezidir. Bu direniş ön açıcı ve belirleyici bir direniştir. 14 Temmuz Direnişi nasıl direniş bayrağını Kürdistan dağlarına taşımaları için dışarıdaki gerilla güçlerine yapılmış bir çağrı olduysa, İmralı Direnişi toplumsal kurtuluşu sağlamak için direnişi tüm Kürdistan sathına yayma çağrısıdır. Bunu böyle bilmek gerekir.
Önderliğimizin esaretinin temelinde Kürt sorunu yatmaktadır
Önderliğimizin esareti, maruz bırakıldığı ağır tecrit ve rehine konumunun temelinde Kürt sorunu yatmaktadır. Tam bir Gordion kördüğümüne dönüşen bu sorunun bugüne kadar çözümsüz bırakılması, küresel hegemonik güçler ve işbirlikçilerinin Ortadoğu’da istedikleri gibi at oynatmalarına imkan sunmuştur. Aynı sorunun çözümü ise, zincirleme tarzda tüm bölgesel sorunların çözümünü beraberinde getirecektir. Sistemin korkusu bundandır; komplocuları Önderliğimize karşı kuralsız bir savaş yürütmeye yönelten en temel etken budur. Bugün Kürdistan’da pervasızca soykırım suçunu işlemeye devam eden faşist-soykırımcı AKP devleti, sistemin Kürt direnişinden duyduğu bu korkuyu çok iyi değerlendirmektedir. Küresel hegemonik güçlerin Kürdistan’daki vahşi soykırım uygulamaları karşısında ‘üç maymun’u oynadıkları açıktır.
Buna karşılık Kürdistan’ın dört bir yanında yükselen Kürt halk direnişi, bölgenin kardeş halklarını da bu direnişin içine çekerek gelişimini sürdürmekte; tüm dünya halklarının özgür yaşam umutlarına güç vermekte, ulus-ötesi bir devrim olarak tüm dünyayı etkileyecek boyutlar kazanmaktadır. Türkiye’de derin devletin iktidarı AKP’ye teslim etmesine yol açan bu direniş, gelinen noktada bu sapık dinci-faşist şebekeyi iktidarıyla birlikte yerle bir edecek bir düzey kazanmıştır. Aynı direniş AKP’nin maskesini düşürmüş, bölgedeki sapık dinci terörün arkasındaki güç olduğunu herkese göstermiştir. Geçmişte neredeyse bir ‘çözüm modeli’ olarak sunulan ve sistemin temel güçlerinin desteğini kazanan AKP iktidarının bugün bu desteği büyük ölçüde yitirmesi bunun kanıtıdır. AKP iktidarı için başlayan süreç çürüme, çözülüş ve çöküş sürecidir.
Önder Öcalan, genelde Türkiye’nin temel sorunlarının, özelde Kürt sorununun kaotik halden kangrenleşmeye doğru giden sorunlar olduğunu söylemekte, dolayısıyla çözüm için tarihsel-toplumsal temelli bir felsefi paradigmaya ihtiyaç olduğunu belirtmektedir. ‘İhtiyaç duyma’ sözcüklerinden hareketle bu paradigmadan hala yoksun olduğumuzu düşünmek yanlıştır. Önderliğimizin öğretisi bu felsefi paradigmanın ifadesidir. Dolayısıyla buna büyük ihtiyacı olanlar, uygulama güçleri olarak Önderliğin izleyicileridir. Söz konusu paradigmayı anlayıp özümsemedikçe, toplumsal sorunların çözümünde fazla yol alınamayacağı kesindir. Kangrenleşme doğrultusunda yol aldığı belirtilen toplumsal sorunların çözüm gücü yine bu toplumların kendisi olacaktır. Merkezinde Kürt sorununun yer aldığı tüm sorunlar ancak bu sorunları yaşayan toplumlar, topluluklar, etnik ve dinsel grupların birleşik direniş mücadelesiyle çözüme kavuşturulabilir. En yaşamsal ihtiyaç böylesi birleşik bir direniş savaşımının yükseltilmesidir. Bu savaşım aynı zamanda özlemi duyulan demokrasinin de ete kemiğe kavuşmasını anlatır. Bir yerde özgürlüğü ve onuru için sürekli mücadele halinde olan bilinçli ve örgütlü bir halk varsa, orada demokrasi de vardır demektir. Özellikle Türkiye’de böylesi bir halk gerçekliğinin olmadığını biliyoruz. Halkı ancak tabanda sürekli eğitip örgütleyerek ve eyleme geçirerek bu düzeye getirebiliriz. Eskiden halkın kendiliğinden bilinç edinemeyeceğini, özgürlük bilincinin dışarıdan topluma götürüleceğini ve devrimciliğin misyonunun da bu olduğunu söylerdik. Özgürlük ve demokrasi aşkı da bunu gerektirir. Devrimciler demokratik sıfatını ancak böyle kazanabilir. “Halkın demokratik örgütlenme ve eyleminde kendini kanıtlamayan hiçbir kadro ve önder demokratiklik sıfatına layık olamaz.”
Abdullah Öcalan sadece Kürt halkının önderi değil
ezilen tüm halkların rehberidir
Toplumun faşist-despotik bir sistemin korkunç saldırıları altında doğranıp adeta lime lime edildiğini biliyoruz. Kapitalizmin olduğu yerde toplum, toplumun olduğu yerde ise kapitalizm olmaz. Ulus devlet faşizmi zaten öncelikle toplumkırım demektir. Kapitalist modernitenin bu çılgın tanrısının en temel görevi, onu var kılan ahlaki örgüsünü parçaladığı toplumu bir sürü derekesine düşürmektir. Sürü güdülür, sürüleştirilen toplum sürü konumundan çıkmadıkça ulus devlet tanrısına karşı direnemez. Bu nedenle örgütlü politik bir toplum inşa edip somut bir gerçekliğe dönüştürmedikçe, faşizme karşı ayağa kalkması için topluma çağrılarda bulunmanın elle tutulur bir karşılığı olamaz. Neoliberal politikalar ve toplumkırım uygulamaları ortada toplum diye bir şey bırakmadığı için, ancak örgütlediğimiz kadarıyla toplumdan bahsedebiliriz. Gerçek buysa, o zaman direnişi yükseltmek için toplumu politikleştirmekten başka bir çıkış yolu yok demektir.
Ulus devletin ideologlarından Thomas Hobbes, “İnsan insanın kurdudur” der ve buradan yola çıkarak ulus devletin kaçınılmaz olduğu sonucuna varır. Kuşkusuz bu bir saptırmadır. İnsanı insanın kurdu haline getiren kapitalizmin kendisidir; onun bireyciliği dizginsiz bir biçimde geliştirmesidir. Toplumu fare misali kemiren bireycilik canavarı doğduğunda, Kafka’nın romanlarında ortaya koyduğu üzere insanın bir hamam böceğine, bir kurda ya da kuzuya dönüşme süreci başlamış olacaktır. Oysa insan toplumsal bir varlıktır, bir ‘zoon politikon’dur, ahlaki bir gerçekliktir. Bu da toplumun evrensel gerçeklik içinde en gelişmiş vicdana sahip yegane varlık olduğunu kanıtlar. Kapitalizm, parçaladığı toplumda kurt-kuzu ikilemini yaratır ve kuzuları kurtlara yem ederken, toplumsal vicdan ise kurt-kuzu ikilemini aştırır. Önder Öcalan’ın da işaret ettiği gibi, toplumsal sorunların çözümünde vicdan en büyük silahtır. Bu silahı ortaya çıkarıp işlevsel kılmadığımız sürece, eldeki maddi silahlarla faşizmi alt edip demokrasiyi kuramayacağımızı iyi bilmek zorundayız. Sadece bilmekle de yetinmeyip bu zorunluluğu dönüştürmekle yükümlüyüz. Özgürlük sadece zorunluluğun bilinci değildir, onun dönüştürülmesidir; yani vicdan sahibi politik ve ahlaki toplumu var kılmaktır.
Önder Öcalan’ın özgürlüğüne götüren yol budur; öteki yollar kesinlikle sapaktır ve hedefe götüren anayoldan ayrılmayı ifade eder. Kendi haddini bilmez birinin başkalarına dayattığı yol değildir bu; tam tersine bizzat Önder Öcalan tarafından belirlenmiş, yürümeleri için kendi yoldaşları ve halkının önüne konulmuştur. Mürşide uymanın burada da sergilenmesinden kaçınılamaz. Abdullah Öcalan sadece Kürt halkının önderi değil, insanlığın ve ezilen tüm halkların rehberidir; paradigmasıyla tüm halklara ve insanlığa kurtuluş ve özgürlük yolunu göstermektedir. Dolayısıyla kurtuluşu ve özgürlüğü ortak mücadelede gören herkesin ve her kesimin onun önümüze koyduğu çözüm yolu ve yöntemlerinde birleşmesi gerekir.
Önderliğin sözünü kendinde hapsetmek
en ağır günah olmuyor mu?
Bu noktada ‘yoldaşların yoldaşı’ olma iddiasını taşıyanların özgün görevlerine kısaca değinmemiz gerekir. Daha önce de belirttiğimiz gibi mücadele sahamız geniştir ve insanın yaşadığı her yeri kapsar, özünde dünyadaki tüm halkları kapsamına alır. İnsanlığa önderlik etmek de zaten buna götürür. Yoldaşların yoldaşları birer hizmet erbabıdır ve bu hizmetleri yerine getirmek için zorunlu olarak bazı mevkiler edinebilir. Ama asıl mevki, Önderliğin düşünce, söz ve eyleminin taşıyıcısı olmaktır. Öteki mevkiler ancak bunun tamamlayıcısı ve savunucusu olabilir. Havari, geniş anlamda kendi önderinin düşünce ve inançlarını yayan insandır. Dolayısıyla dünya halklarını Önderliğimizin ‘söz’ü ile buluşturmak ve evrensel çözümünü kendilerine götürmek, havariyle özdeş olan her yoldaşın asıl görevi olmak durumundadır. İsa’nın havarileri köleci Roma’nın izinde yürümüşler, dönemin küresel hegemonik gücü olan Roma’nın hükmettiği tüm alanlara yayılmışlar, bu alanlara ‘söz’ü taşımışlardı. Önder Öcalan’ın yoldaşları da onların izlerini takip etmek durumundadır. Kaldı ki, Önder Öcalan da küresel kapitalizmi yargılamıyor mu? Bu da sözü taşımayı küresel düzeye taşırmayı gerektirmiyor mu? Onun sözünü kendinde hapsetmek en ağır günah olmuyor mu?
İnsanlığın günümüzde tam bir kaos ortamında bulunması ve adeta nefes alamaz duruma düşmesi, kapitalist sistemin dayandığı pozitif bilimle ‘kalp çeşmesi’ni sonuna kadar kapatıp analitik aklı zirveye çıkarmasıyla da bağlantılıdır. Marksizm’in de kopmayı başaramadığı mekanistik tarih ve toplum felsefesi bu bilimin gelişimi ile uyum içinde olmuş ve toplumsallığa düşman olan kapitalizmin ömrünü uzatmasına hizmet etmiştir. Bu felsefenin bizde de etkisini devam ettirdiğini belirtmekte yarar vardır.
Bilimdeki bu nesnellik anlayışı toplumun ve insanın iradesini kıran bir anlayıştır. Topluma bir makine gibi yaklaşan ve insanı bu makinenin herhangi aksamı veya parçası sayan bir anlayış, kaçınılmaz olarak bu makineyi çalıştıracak bir güce ihtiyacı öne çıkarır ve egemenleri bu görevi üstlenecek güçler olarak görür. Dolayısıyla, ilk köle sahibinin kölelerine yönelik tutumu ile bugünkü kapitalizmin topluma yaklaşımı özünde değişmemiştir. Değişmeyen şey özünde köleci zihniyettir, topluma ve bireyine bir nesne olarak yaklaşmadır. İktidarcılık mantığı insanı nesneleştirir; bir dönem bir üretim aracı, bir başka dönem cansız makinenin sıradan bir aksamı gibi değerlendirir. Bu mantıkta toplumda kendi kendini yönetme yoktur, yönetilme vardır.
Önder Öcalan’ın bakış açısında yönetim, evrensel düzeyde beyinsel gelişmeye ve özellikle biyolojik evrendeki sinir yoğunlaşmasına denk gelmekte; evrendeki düzenliliği, kaostan çıkış halini ifade etmektedir. Yani doğada kendi içinde bir sistem oluşturan her canlıda pratikleşen bir tür kendi kendini yönetme yetisi vardır. Canlılık, sezgisellik ve özgürlük özellikleri özellikle bunu gerekli kılar. Yönetime denk düşen bir kendi kendini düzenleme yeteneğinin olmaması ve bu yeteneğin pratikleşmemesinin evrende korkunç bir hercümerce yol açmaması imkansızdır. Hercümerce düşülmesini önleyen evrensel zihindir; canlılar alemindeki sezgisellik ve özgürlük özellikleridir. Canlı organizmalar bir makineden çok daha farklı çalışırlar. Sistemler bakış açısına sahip düşünürler, canlı organizmaları, hayatta kalmak için çevreleriyle sürekli bir enerji değiş-tokuşunu sürdürmeleri anlamında açık sistemler olarak tanımlarlar. “Kendini yenileme, kendi kendini düzenleyen sistemlerin en temel özelliğidir.” Bunu bir tür yönetim olgusuna bağlamak fazla yanlış olmasa gerekir. Öteki canlı sistemleri ile toplumsal doğa olarak insan arasındaki fark, toplumsal gerçekliklerin inşa edilmiş gerçeklikler olmasıyla izah edilebilir. Bu inşaya imkan sunan, insan zihnindeki muazzam esnekliktir.
Bütün bunları dillendirmedeki amaç şudur: En ilkel canlı sistemlerinde bile bir kendi kendini düzenleme, yenileme, kendini aşma, bu temelde çoğalma ve farklılaşma, bu anlamda bir tür yönetime benzer bir durum varsa, o zaman insan toplumu gibi evrenin beyni, yüreği ve dili olabilmiş bir hakikatin yönetilmesi gereken bir olgu olarak görülmesi yanlış bir yaklaşımdır. Bilincin kaynağı olan toplumu öz yönetimine kavuşturmak, başka bir deyişle kendi kendini yönetme düzeyine taşımak, onu yeniden kendi beyniyle buluşturmaktır. Toplum mühendisi durumuna düşmek istemiyorsa, öncü partinin yapması gereken şey budur. Reel sosyalizmin kendisini çözülmeye götüren en büyük zaafı, başlangıçta sovyetlerde -meclislerde- olan yönetim erkini devlete aktarması, devrimci partiyi iktidar gücü yapmasıdır. Toplumsal kurtuluşun öncü gücü olarak devrimci parti, toplumu yöneten bir güç değil, onu kendi öz yönetimine taşıyan bir güç olmak durumundadır. Yönetim toplumda süreklilik arz eden bir olgudur. Sürekliliği kesintiye uğratan güç hiyerarşik ve devletçi uygarlık sistemidir ve bu da dış bir gücün toplumun yönetim erkini gasp etmesi durumudur. Devrimci partinin en temel görevi, köleliği ifade eden bu durumdan kurtardığı toplumdaki yönetim olgusuna yeniden süreklilik kazandırmaktır. Görev bu tarihsel sürekliliğin yeniden işler kılınmasıdır.
Toplum inşa edilmez o kendini inşa eder
Sistemler aralarında dayanışma ilkesinin işlediği birbirini tamamlayan bütünleşmiş bütünlerdir. Toplumsal sistem ile parti sistemi birbirini tamamlayan ve iç içe işleyen iki farklı sisteme dayanır. Toplumsal gerçekliklerin inşa edilmiş gerçeklikler olduğu dikkate alındığında, partinin bu inşadaki rolü çok daha net bir biçimde görülebilir. Ancak bu inşa tuğlaların bir plan dahilinde ve özenli bir biçimde üst üste konulması temelinde yükselen bir binanın inşasına benzemez. Bunun anlamı şudur: Toplum inşa edilmez, o kendini inşa eder. Bunun tersi, topluma bir nesne, yığın halindeki varlığından bir şeyler ortaya çıkarılacak bir olgu olarak bakmak anlamını taşır. Bu da reel sosyalizmin akıbetine düşmek olur. Öncü parti açısından doğru olan tutum, dağıtılmış ve sürüleştirilmiş bir olgu durumuna düşürülmüş olsa da, eldeki toplumsal hakikatleri savunmakla işe başlayarak, bunları inşanın özneleri haline getirmektir. Toplumu, toplulukları ve bireyi özneleştirmek demek, toplumu kendi kendini yönetir düzeye çıkarmak demektir. Demokratik Ulus’un inşası da zaten özgür birey ve toplulukların kendilerini yönetmeleri ve en üstte ortak bir yönetime kavuşmalarıyla gerçekleşir. İdeolojik duruş budur. Değerlendirmemiz boyunca üzerinde durduğumuz kadro tanımı bir yerde ‘yoldaşların yoldaşı’nın da tanımıdır. Önderliğimizin dediği gibi, iki yoldaş yoldaşlığın sırrına erip birlik olduklarında hakikati temsil ediyorlar demektir. Hakikat olarak özgür toplum onların zihninde ve yüreğindedir. ‘Fikir-zikir-fiil’ birlikteliği, onları hayallerinde var olanı pratikte var kılmaya sevk eder.
Eskinin siyasal literatüründe parti ‘parça’ veya ‘kısım’ anlamına geliyordu. Partinin kadrolardan oluşan dar topluluk olarak ‘işçi sınıfının öncü müfrezesi’ olması da aynı anlamdadır. Bu ‘öncü müfreze’ toplumla birleşmek ister ama toplumdan kopuktur, çünkü parçadır. Bir makinede parçalar yan yana getirilip birbirine eklenir. Bir organizmada ise tüm farklı bütünlükler iç içe geçer. İlkinde toplum ve parti anlayışına hükmeden klasik mekanistik evren, doğa ve toplum anlayışıdır. Buna göre, bütün, parçaların bir araya getirilmesinden oluşur. Bu anlayışla partinin organik demokratik toplumun prototipi olması mümkün değildir. İlk örnek olarak prototip, hakikatin temsilidir. Kök hücre olarak rolünü oynadıkça, hasta toplumu sağlığına kavuşturur ve onu kendisi yapar. Toplumsallığın en özlü, en bilinçli, en fedakar, en cesur, en yaratıcı, farklılık temelinde eşitlik anlayışına en bağlı, en iradeli, özgürlüğe en düşkün ve farklılıkların birliği hedefine en kenetlenmiş ve kadro adı verilen kişilerden meydana gelen toplum kesimi olarak parti, zedelenmiş bir dokuyu onarmak üzere müthiş bir eyleme yönelen canlı hücreler misali, bir toplumsal onarım eylemine girişerek toplumu yeniden olması gereken canlılığıyla buluşturur. Canlılık kazanıldığında, bozulmuş dokuyu yenileyen hücrelerin asli görevlerine dönmeleri gibi, parti de işlevini tamamlamış olur.
Partiler geçici olup işlevlerini tamamen yerine getirdiklerinde sönen, varlıkları sona eren yapılardır. Oysa insanlığın varoluş biçimi olarak toplumsallık ve toplum kalıcıdır. Ama bu durum toplumda öncülerin geçiciliği anlamına gelmez. Öncülük bir tür kurumlaşma olarak toplumdaki varlığını devam ettirebilir. Klan ve kabile toplumlarında yaşanan durum budur. Toplumsal inşa eyleminde başarılı olmak isteyen kadroların her şeyden önce klan ve kabile toplumlarındaki Tanrıça ana ile yaşlı bilgenin misyonuna denk düşen bir misyonu içselleştirmeleri gerekir. Engels, kapitalizm dünyasındaki en güçlü devlet adamının bile bir kabile şefinin otoritesine gösterilen içten gelme bağlılığa kıskançlıkla yaklaştığını söyler. Bu anlamda kadroların bilinç, anlayış gücü, beceri, ciddiyet ve uygulama ustalığıyla birleşmiş birer otorite gücü haline gelmeleri gerekir. Otorite olmadan öncülük yapılamaz, yol gösterip pratiğe sevketme başarılamaz.
Parti olmadan ve bu parti kendi dinamik sistemini kurmadan toplumsal inşadan söz etmek ham hayalciliktir. Zaten her iki sistemsel olguyu karşı karşıya koyup birini diğerinden ayırmak kadar saçma bir yaklaşım yoktur. Bunlardan biri olmadan diğeri olamaz, hele parti olmadan toplumdan hiç söz edilemez. İkisinden birini tercih eden bir yaklaşıma da düşmemek gerekir. Toplumsal yönetim parti yönetimine bakmalı, parti yönetimi toplumsal yönetime güç verip yetkinleştirmelidir. Toplumun örgütlülük, özgürlük ve özyönetime katılım düzeyini yükselten güç partinin kendisidir; onun ölçüler çıtasını sürekli yukarılara çıkaran, her anı örgütlü ve eylemli bir pratikle dolu, toplumsal inşa eylemine aşk düzeyinde katılan, kendilerini hakikatin temsili haline getirmiş kadrolarıdır. Partinin kendi içinde sağlam örgütlenmesi, örgütsüz tek bir kadro bile bırakmaması, her yerde ve her alanda kendi komite ve temsilciliklerini kurması, tüm kadrolarını tam bir coşku seli halinde pratiğe sevk etmesi, her üyesinin pratiğini anında denetleyebilen ve yanlışlıkları zamanında gideren bir sisteme ulaşması, dinamik karakteriyle kendini yenileyip sürekli kendi aşma yeteneğini geliştirmesi Demokratik Ulus’un inşasında başarı sağlama ve zafer kazanmanın en büyük garantisidir.
Önderlik gerçeği, özgür yaşam gerçeğidir
Kürt halkı günümüz dünyasının en şanslı halkı durumundadır. Çünkü; genelde uygarlık sistemini, özelde ise Kürdistan’ı paramparça edip Kürtleri kimliksiz bir köleliğe mahkum eden küresel kapitalist sistemi çözüp alternatif özgürlükçü bir sistemi ortaya koyan bir Önderliğe kavuşmuştur. Sadece ulusal değil evrensel bir karaktere sahip olsa ve tüm insanlığı ufkuna yerleştirse de, Kürt sorununun çözümüyle işe başlaması halkımız için büyük bir şans niteliğindedir. Yurtsuzluk ve kimliksiz kölelik artık Kürtlerin kaderi olmaktan çıkmıştır. Kaldı ki, Kürdistan’da onlarca yılı geride bırakan bir varlık ve özgürlük direnişi söz konusudur. Toplumlara yaşamı zehir eden sadece yaşadıkları kölelik değildir, ondan daha fazla bu kölelikten kurtulmanın yol ve yöntemlerini bilmemeleridir. Halk olarak Önder Öcalan’ın tarih sahnesine çıkışından önceki durumumuz buydu. Oysa bugün sadece tarihsel toplum gerçekliğimiz değil bütün bir insanlık tarihi aydınlatılmış, insanlık tarihindeki yerimiz bütün açıklığıyla ortaya konulmuş, geleceğimiz projelendirilmiş, yürüyeceğimiz yola ışık tutulup aydınlatılmıştır. Gerekli olan, yürüyüşe geçmektir. Bunun adı, devrimdir ve devrimler halkların bayramıdır. Bayramlar keder ve acı değil, sevinç ve neşe anlarıdır. Faşist sömürgeciliğin zulüm ve zorbalığının tırmanışa geçmesi bu gerçeği değiştiremez.
Bu hususu daha iyi kavramak için yine Önderlik gerçeğine bakmamız gerekir. Önder Öcalan için yaşam her anı bayram gibi ele alınması gereken bir şeydir. Yaşamı bir şölene dönüştürecek olan ise bireydeki hakikat algısının gelişimidir. Bayram bir bakıma kendini yeniden yaratmadaki süreklilik halidir, kendini aşmadır, her an kendini ve kendisiyle birlikte toplumu yeniden inşa etmedir. Geçmişte kendini dönem dönem yaratırken, bugün neredeyse her an yeniden yaratmaya çalışan Önderliği engin bir pozitif eylemlilik içinde anlamak pek de zor olmasa gerekir. Doğru yaşamak, tüm pozitif eylemler içinde en pozitif özellikler taşıyan bir zirveleşmiş canlılık halidir, bir akış durumudur; yokluğa karşı varolma, gelişme, farklılaşma, büyüme ve çoğalmadır. Yaşam her zaman kendisinden daha fazla bir şeydir; her an aktiviteye geçen sınırsız potansiyeller birikimidir. Hakikat algısı gelişkin olanlar insan yaşamının bir mucize olduğunu fark etmekte zorluk çekmez. Önderliğimizin dediği gibi, “İnsanlar niçin yaşadıklarını doğru kavramışlarsa, herhangi bir yerde yaşamak kendileri için sorun oluşturmaz. Yaşam sürekli hata ve yalanlar içinde geçerse anlamını yitirir. Böylece yaşamın yozlaşması denen olgu ortaya çıkar. Keyifsizlik, rahatsızlık, kavga, küfür yoz yaşamın doğal sonuçlarıdır.” Kısacası Önderlik gerçeği, özgür yaşam gerçeğidir.
Kuşkusuz bilincin kaynağı toplumdur. Toplumsal gerçeklikle bağ kurmadan bilinçte gelişme yaşanamaz. Çoğumuz Spinoza’nın, “Anlamak özgürlüktür” belirlemesinden haberdarız. Anlamak bizi hakikate, yani anlayarak hayatı yaşamaya götürür. Hakikat toplumsaldır. Bu nedenle ancak toplumsal bağlamı içinde ele aldığımızda yaşamın anlamına ulaşabilir ve doğru yaşayabiliriz. Yedi yaşından itibaren Önderliğimizin toplumsallık kavgası içinde olduğunu unutmamamız gerekir. Denilebilir ki, Önder Öcalan’ın gerçekliği, arayış yürüyüşü, daha çocukluğundan itibaren toplumsal gerçeklik ve gerisindeki evren temelinde olmuştur. Onun bu yaklaşımı olmasaydı, düşmanları tarafından yok edildiğine inanılan ve sözüm ona kendisine sahip çıkanların ise kendisi hakkında varlık-yokluk tartışmasına giriştiği Kürt toplumu yatırıldığı mezar çukurundan ayağa kalkamaz ve bugünkü gibi özgür yaşamakta sonuna kadar kararlı bir halk haline gelemezdi. Bu olmasaydı, bizler Onun çözdüğü evrensel gerçekliğin dilini öğrenme yoluna giremezdik.
Onu isteyişimiz münafıklık istemeyişimiz ise küfürdür
Farklılaşma biçim kazanmadır. Farklılıkta veya formlardaki çeşitlilik, bilinçlerin çeşitliliğine tekabül eder. Eksik bilinç eksik formdur; çarpık bilinç çarpık formlaşmayı ortaya çıkarır. Doğru bilinç doğru oluşum, dolayısıyla doğru hayattır. Önderliğimizin mahkum ettiği yetersiz devrimciliğimiz, bir yönüyle eksik ya da çarpık bilincimizin bedenleşmiş halidir. Önderliğimizi çok sevdiğimizi ve uğruna canımızı vermeye hazır olduğumuzu söylememiz, buna karşılık Onun engin bilinç deryasına dalmaktan imtina etmemiz sadece kendini kandıran kişilikler olmaktan kurtulamadığımızı kanıtlayabilir. Bu da özünde onu istemediğimizi veya kendimize göre istediğimizi gösterir. Bir yoldaşımızın dediği gibi, Onu isteyişimiz münafıklık, istemeyişimiz ise küfürdür. Bu ikilemden kurtulmak, bireycilik ve kendine göreliği mezara gömmekle mümkündür.
Önder Öcalan’ı gerçekliği arayış yolculuğuna çıkaran şeyin sınırları önceden belirlenmiş ve gerçekte en ağır ihanete uğramış bir yaşama dahil olmayı reddetmesi olduğu kesindir. Doğru olanın arayışına götüren işte bu red tutumudur. Yürüyüş zaten kesintisiz bir eylemlilik halinin ifadesidir ve doğruyu arayış yürüyüşü daha başından itibaren örgütlü hareket etmeye götürür. Önderlik gerçeğinde örgütlülük, zorunluluğun ötesinde bir yaşam biçimidir. Örgütlü yaşamda ısrar ile hakikate kilitlenme arasında sıkı bir bağ mevcuttur. Örgütlülük olmadan oluş gerçekleşmez, üretim yapılmaz, inşa olmaz. Hakikat yolculuğu özünde bir oluş yolculuğudur; kendini yeniden ve yeniden yaratma, aynı anda toplumsal hakikati inşa etmedir. Bütün bunlar yaratıcı bir ruhun yapıcı eylemleridir; yıkma burada tali durumdadır. Ancak yaşamın akışı önündeki engelleri ortadan kaldırma söz konusu olduğunda yıkmaktan söz edilebilir. Bu da tıpkı bir tohumun kayaları çatlatarak kökleriyle derinlere inip başıyla yüceltilere doğru yol almasına benzer. Dolayısıyla bu da sonuçta pozitif bir eylemdir; çünkü, yaşam savaşımını kazanmaya götürmüş, varlık savaşını kazanmıştır. Adabı gözetip mürşit olarak Önderliğe uymak demek, her anını örgütlü yaşamak ve ‘ağır basan yönü pozitif eylemlilik olan’ bir pratik içinde bulunmak demektir. Başka türlü pratik önderlik görevi başarılamaz.
Daha önce başka bir yazımda da dile getirmiştim. Önderlik gerçeğinde yaşanan hakikat yolculuğunda adeta tek kişilik bir yürüyüş vardır. Ancak tek başına yapılmış ve arayışçı yalnız bırakılmış olsa bile, bu durum söz konusu yürüyüşün çoğul karakterde olduğu gerçeğini değiştirmez. Çoğalma ve çoğullaşma, tek başına yürüyüş halindeki Mürşidin esas amacıdır. Yürüyüşe kaldıran da zaten bu amacın kendisidir. Büyük dostluklar ve arkadaşlıkların olmadığı bir yaşamın hiçbir değeri olamaz. Yola giren ve yol açan, yanı başında can yoldaşları olsun ister; başkaları kendini kanıtlamış yoldaşlarının yoldaşı olsun ister. Çünkü; birlikte yol almak acıları azaltır, sevinçleri çoğaltır; birlikte yürümek yürüyüşün seyrini değiştirir, hızını büyütür; birlikte yürüdüğü yoldaşlarının olması Mürşidin yükünü hafifletir. Bir Fransız filozofu, aşk bir kadınla bir erkeğin karşı karşıya oturup birbirinin gözlerinin içine bakması değildir; her ikisinin yan yana durup uzaktaki bir hedefe bakmasıdır, der. Dolayısıyla aşk, amaçtaki ortaklıktır; tüm yüreklerin aynı amaç uğruna heyecanla çarpması ve aynı hedefe doğru birlikte sevgiyle yol alınmasıdır. Önderlik gerçekliğindeki aşk, en soylu görevleri birlikte gerçekleştirmeyi öngören bir birlik halidir. Burada dar ilişkilere, ucuz birlikteliklere, ahbap çavuş türü ilişki ve yaklaşımlara yer yoktur. Bu tür yaklaşım sahipleriyle pikniğe bile çıkılamaz.
Kendi nefsinin yol arkadaşı olanlar asla ‘yoldaşların yoldaşı’ olamazlar
Bu değerlendirmeleri dayanaksız bir soyutlama gibi değerlendirmek yerine, sınırlı da olsa reel gerçekliğin bir izahı olarak ele almak çok daha doğrudur. Şunu söylemeye çalışıyorum: Önderlik gerçeğindeki yoldaşlık ütopistik bir düşünce değil, ortaya çıkarılıp var kılınmış reel bir gerçekliktir. Önder Öcalan, “Belki de evrensel düalizmin bir gereğidir. Büyük yürümek isteyenler büyük arkadaşlık isterler” der. Köyde daha çocuk yaştayken de bu arayışta olduğunu belirtir, Hasan Bindal ile arkadaşlığının bu arayışın ürünü olduğunu söyler. Onun büyük arkadaşlarından biri de, kendisi kadar duyarlı yaşayan başka birini bulmanın zor olduğunu belirttiği Kemal Pir’dir. Ona göre Kemal Pir hala tam kavranıp yaşamsal kılınmamıştır; “Ne kadar yüceltilse ve yaşama yansıtılsa azdır.” Kemal, bu anlamda yoldaşlığın ölçüsüdür. Onlar ve benzer yoldaşların önemi, ‘kendilerini değil yoldaşlarını yaşamaları ve yaşatmaları’dır. Önder Öcalan, bu değerlendirmeyi yaparken, bu örneklere işaret ederek, kendi arkadaşlarını yaratabildiğini dile getirir. Yani Onun yoldaşları var edilmiştir, vardır ve var olmayı sürdürmektedir. Tersini iddia etmek kadar, bu yoldaşlara bakarak yoldaşlığın sırrını çözüp onların yoldaşı olmaktan kaçmak da nihilizmdir, inkarcılıktır.
Arifler velilerden Allah’ın dostları diye söz eder ve ‘dostların dostu’ olmayı en büyük amaçları sayarlar. Önder Öcalan da ‘yoldaşların yoldaşı’ olmanın gereğine vurgu yapar; “Yoldaşların yoldaşı olmak, temsil edilen hakikatten pay almak demektir. Bunun dışında boşuna yoldaş tanımı aramamak gerekir” der. Demek ki Önderlik gerçeğinde temsil edilen hakikatten pay almak isteyenler, her şeyden önce Önder Öcalan’ın yoldaşı olmayı örnek düzeyde başarmış Kemal Pir’le yoldaşlık kurmayı hedeflemek durumundadır. Böyle bir yol arkadaşının görevi, Kemal Pir’i ve Önderlik gerçeğini yaşamak ve yaşatmak olmalıdır.
Kendini yaşayıp kendi nefsinin yol arkadaşı olanlar asla ‘yoldaşların yoldaşı’ olamazlar. Ünlü tasavvufçulardan ve Hallac-ı Mansur’un arkadaşı Şeyh Ebu Bekir Şibli, bir gün adamın birine, “Sendeki tevhidin niçin sıhhatli olmadığını biliyor musun?” diye sorar. Adam hayır deyince, “Çünkü; onu kendinle arıyorsun” der. Yani kendi dar sınırlarına hapsolmuş bir kişiliğin ‘yoldaşın yoldaşları’ ile birlik olmaya çalışması boşuna bir çabadır, çünkü sağlıklı değildir. Yoldaş olabilmiş ‘Ölümsüz Diriler’le birliğin sağlıklı olması için kişinin kendi benliğinin hapisanesinden çıkıp özgürleşmesi gerekir.
Aynı konuyla ilgili ciddi bir yoğunlaşmayı yaşayan arkadaşların bulunduğunu biliyorum ve bu da bende büyük bir sevinç ve heyecana yol açıyor. Daha önce cezaevinden yazan arkadaştan söz etmiştim. Bu arkadaş aynı hususa ilişkin şunları belirtiyordu: “Önderliğimiz, ‘Ne kadar istiyorlarsa o kadar onların olduğumu bilsinler’ dedi. Bunu defalarca vurguladı. Bundaki hakikate bakmak ve görmek zorundayız. Ben bunun üzerine epeyce düşündüm, açıkçası mevcut halimle ancak çıkmaza girebildim. O ne kadar istenilebilir? Benim istemimin sınırı yine ben olduğuma göre, Önderliği hakikatiyle ne kadar isteyebilirim ki? Ben kendimi kendimle sınırlamışken, aslında bu daracık sınırlarda kendi darlığımla doluyum; o yüzden kendini aşma kabiliyetinden mahrum kaldığım için, istem beyan edip etmemem bir şey ifade etmiyor. Zaten “Beni bir baba, bir ağabey gibi görüyorsunuz” eleştirisinden de anlaşıldığı üzere, Önderlik istenirken bile gerçekte istenmemiş oluyor. O halde ne yapmak gerekir? Yapılması gereken şu darboğazı aşmanın bir yolunu bulmaktır: Onu isteyişimiz münafıklık, istemeyişimiz ise küfürdür.”
Ona katılmak yolcu iken, yol aşık iken aşk olmaktır
Bizi bu ikilemden kurtaracak olan arifi tanımak için yine ariflerin tanıklığına başvurabiliriz. Bir gün kendisine “Arif kimdir?” diye soranlara, Ebu Bekir Şibli, “Bir sineği taşıma takatine dahi sahip olmayan kimse” cevabını verir. Bir süre geçtikten sonra aynı soruyla yine karşılaşır. Bu kez, “Arif o kimsedir ki, yedi kat gökleri ve arzı -yeryüzünü- tek bir kirpiğinin üzerinde taşıma kudretine sahiptir” der. Her iki tanım arasındaki farkı görenler itiraz edip, “Ya Şeyh! Bir zamanlar öyle diyordun, şimdi de böyle diyorsun, hangisi doğru?” diye sorarlar. Şibli’nin cevabı oldukça anlamlıdır: “O zaman biz biz idik, şimdi biz Oyuz.” Evet, Önderlik gerçeği ile ilişkimizde yaşadığımız sorunları nasıl aşacağımız sorusuna cevabımız da benzer olmalıdır.
O olmak, yani bir su damlası misali okyanusa katılıp kaybolurken gerçekte okyanusun kendisine dönüşmek, kızgın taşa değdiğinde hiçleşecek kadar güçsüzken okyanusa dönüşüp her şey haline gelmek: Önderlik gerçeğine katılım budur; Ona katılmak yolcu iken yol, aşık iken aşk olmaktır. Yoldaşlar topluluğu olarak bizler aşka akan aynı kutsal yolun yolcularıyız. Hepimizin kilitlendiği ve ulaşmaya çalıştığı hedef aynıdır. Ne mutlu bize ki, hepimizi ‘ortak sevgili’ye götüren aydınlık bir yolumuz var. Bize hem özlemi hem de her an buluşacakmış duygusunu yaşatan şey bu kutsal yolun ve yolculuğun kendisidir. Önderliğimiz buna Aşk Yolu adını verdi; kendisinin yoldaşlarıyla birlikte aşk yolunun işçiliğini yaptığını söyledi. Hem yolu açan hem de kendisini yol haline getiren Odur. Yolun bilinç ve inanç abidesi olmuş yolcusunun bu yolda can vermesi onurların en büyüğüdür. Yerinde ve zamanında ölüm değerlidir, özünde ölümsüzlüktür. “Darağacı arifin miracıdır.” Hallac-ı Mansur’u katledenlerin aslında kendilerini öldürüp onu ölmemek üzere darağacına gönderdiklerini kimler inkar edebilir? Ölüm ve cezaevi özgürlük içinse şahadet şerbeti seve seve içilir, cezaevlerindeki yaşam kaşaneler ve saraylardaki yaşama gururla tercih edilir.
Bizzat kendisinin ifade ettiği gibi, Önder Öcalan’ın kendi toplumundan ayrı bir varlığı yoktur. O kendini toplumsal özgürlük alanlarında eritmiş, geride ‘ben’ diye bir şey bırakmamıştır. Belki bu temelde ‘BEN’ olmuş, yani özgür toplumun kendisi haline gelmiştir. Gerçek buysa, bu topluma bağlanmış bir kimsenin Önderlik gerçeğinden ayrı bir varlığı yoktur. Önder Öcalan kendisini ‘Kürtlük var oldukça yaşayan gerçeklik’ olarak tanımlamaktadır. O, kendini sözünü taşıyan ve bu sözü bedenleştiren insanın dili üzerinden konuşabilir, özbilince kavuşmuş kişinin dili üzerinden söz söyleyebilir, gözü üzerinden bakabilir, kulağı üzerinden işitebilir. Örneğin; eşsiz komutan Çiyager ve büyük halk önderi Mehmet Tunç’un dili üzerinden konuşan Odur. Bunun için de Ona katıldıklarını söyleyenlerin, kimin dili üzerinden gelmiş olursa olsun, her an Önderlikten gelecek olana hazır olmaları gerekir. Önderlik gerçeği hakikat yolunun sadık yolcularında bedenleşir, onlarda kendisini var eder, onlarda kılavuzluğunu sürdürür. Onu kendi dışında görmek, gerçekte kendisini görmemektir, kendi kimliğinden bihaber olmaktır.
Bu noktada sözü yine cezaevinden yazan arkadaşa bırakıyorum: “Önder Öcalan’ın yoldaşları olarak, Ona bir baba ya da ağabey gibi yaklaştığımız oranda, O kendini bizde ister ve istediği ölçüde bize ait olur. Bizim niyetimizin O’nda olabilmesi için, O’nun niyetinin bizde olmasına çalışmamız gerekir. Yoldaşlarımızla birlikteyken O’nunla olduğumuzu unutmamalı; tüm yoldaşlarımızı O’nun sözünü, düşüncesini ve eylemini taşıyanlar olarak görmeliyiz. Yoldaşlarımız söz söylerken Önderliğimiz konuşuyormuş gibi dinlemeli, her zaman O’nun karşısında konuşuyormuş gibi sözümüzü dile getirmeliyiz.” Doğru yaşam budur.
“Yanlış hayat doğru yaşanmaz” sözü Theodor Adorno’nun en ünlü aforizmalarından biridir. Bu belirleme kuşkusuz değerlidir. Ancak burada gördüğümüz şey sadece bir olumsuzlamadır. Adorno, yanlış olduğunu söylediği kapitalist modernitedeki yaşam konusunda bizi uyarır, adeta bu yaşama katılmamamızı ister. Fakat doğru yaşamın ne olduğu konusunda bir şey söylemez. Önder Öcalan ise, Adorno’nun, “Yanlış hayat doğru yaşanmaz” anlayışını; “Doğru hayat yanlış yaşanmaz” haline getirdiğini ve buna göre yaşamayı esas aldığını söyler. Bunun için kendini her gün sorguladığını belirtir. “Sizleri yanlış yaşamdan kopardık, bir türlü doğru yaşama gelmediniz. Trajediniz tam da burada başlıyor. Sizler kendinizi sorgulamaktan kaçıyorsunuz. Egonuz çok güçlü, kendinizden bayağı memnunsuz. Benimle aranızdaki fark buradadır” der.
Evet, doğru hayat Önder Öcalan’ın hayatıdır. Bu hayata katılmanın zamanıdır.