Yeni Araştırmalara Göre Otizm İnsan Kokusuna Verilen Tepkileri Etkiliyor – ceviriyoruz.org
By Zeynep Ecem Maden	 Last updated Nis 4, 2018
Çalışmalar, Otizm Spektrum Bozukluğu’nun (ASD), kişinin çevresini görmesini ve duymasını bir şekilde etkilediğini zaten göstermişti. Şimdi, İsrail’de Weizmann Fen Bilimleri Enstitüsü araştırmacıları, Otizm Spektrum Bozukluğu olan bireylerin kokuları (özellikle insan kokusunu) diğer kişilere göre daha farklı yorumladıklarını keşfetti. Araştırma bu haftanın başlarında Nature Neuroscience dergisinde yayımlandı.
İnsanların koku alma duyusunun bir narkotik köpeğininki kadar güçlü olmadığı doğru ama bir iletişim şekli olarak kullanmasak bile koku alma duyumuza bilinçli bir şekilde güveniriz. Bir vücut kokusu düşündüğünüzde biraz daha sık duş alabilecek bir iş arkadaşınızı ya da akrabanızı zihninizde canlandırabilirsiniz. Ama bu kokular genellikle bilinç düzeyinde fark edemeyeceğimiz kadar hafiftir.
Mutluluk, saldırganlık ve korku gibi duygular kendi kokularını üretir ve bu kokulardan birini aldığımızda, biz fark etmeden ruh halimizi ve davranışımızı etkileyebilir. Bu, kokuları algılama ve yorumlama becerisinin sosyal anlamda bizim için çok önemli bir rol oynadığı anlamına gelir.
Otizm Spektrum Bozukluğu’nun tanımlayıcı özelliklerinden birisi sosyal işaretleri ayırt etmede zorluk yaratmasıdır, bu sebepten enstitünün nörobiyoloji bölümünden Noam Sobel ve ekibi deneylerden yararlanarak koku ve otizm arasındaki bağlantıyı araştırmaya karar verdi. Otizm Spektrum Bozukluğu olan insanların vücut kokusunu saptamada Otizm Spektrum Bozukluğu olmayanlardan daha kötü olmadığını ama kokulara farklı şekillerde tepki verdiklerini buldu.
Birinci deney için, bilim insanları, tüm erkek olan gönüllü grubunu (bazıları Otizm Spektrum Bozukluğu olan, bazıları olmayan) iki çeşit terlemeye maruz bırakarak test etti. İlk parti korkutucu bir aktivitede yer alan bir grup insandan toplandı (serbest paraşüt dersi) ve korkuyla uyarılmış kimyasallar içerdi. İkinci parti yine aynı gruptaki insanlardan ama bu kez teorik olarak herhangi bir korku kimyasalı üretilmemesi gereken esnada yani egzersiz yaparlarken alındı.
Kontrol grubu, bilim insanlarının beklediği gibi tepki verdi; ilkinde korku dolu tepkiler sergiliyorlarken, ikincisinde böyle bir şey söz konusu değildi. Otizm Spektrum Bozukluğu olan grup tam tersini yaptı. Bilim insanları, ikinciye verilen tepkideki kaygı seviyelerinde ölçülebilir bir artış gösterdiklerini not etti.
Sonraki deneyler de benzer sonuçlar verdi: Otizm Spektrum Bozukluğu olan katılımcılar korku temelli kokulara maruz kaldıklarında daha sakin gözüküyorlardı, maruz kalmadıklarındaysa kaygı seviyeleri daha yüksek gözüküyordu. Bu bulgular, Otizm Spektrum Bozukluğu olan insanların koku ile ilgili sosyal işaretleri okuyabildiğini ama doğru okuyamadıklarını öne sürüyor.
Sobel şöyle açıkladı: “Bu noktada hala tahminlerde bulunuyoruz ama laboratuvarımızda ve başka laboratuvarlarda yapılacak araştırmaların hem kokuyla ilgili olan bilinçsiz sosyal işaretlerin işlevlerini hem de bunların otizm gibi sosyal bozukluklardaki kökenini aydınlığa kavuşturacağını umuyoruz.”
Yazar: Elena Fahro