Şekerler; süt ve süt ürünleri, ekmek, tahıllar, kurubaklagiller ile meyve ve sebzelerin yapısında bulunur. Fakat diyetle alınan şekerin çoğunluğunu besinlerde doğal olarak bulunan değil, besinlere sonradan eklenen şekerler oluşturmaktadır.
Çay şekeri olarak bildiğimiz sükroz şeker kamışı, şeker pancarı gibi kaynaklardan elde edilmektedir. Onun yanı sıra mısır şurubu, früktoz şurubu gibi farklı şeker kaynakları da hazır gıdaların içerisinde sıklıkla yer almaktadır.
Kolalı-gazlı içecekler, hazır sebze suları, şekerlemeler, çikolata, gofret, bar, dondurma çeşitleri, kek, kurabiye, bisküvi gibi hamur işleri, reçel, marmelat, krem çikolata, ezmeler, hamur ve sütlü tatlılar sükroz, früktoz şurubu ve mısır şurubu içeren bazı besinlerdir.
Şeker vücut için hazır enerji kaynağıdır ve fazla tüketimi aşırı enerji tüketimine neden olur. Fazladan alınan enerji ise yağ depolanmasının artması ile birlikte vücut ağırlığı artışına ve besleyici özelliği yüksek olan besinlerin daha az tüketilmesine sebep olmaktadır.
Vücuttaki yağ oranının artması kalp ve damar hastalıkları, diyabet, hipertansiyon ve kanser gibi hastalıkların gelişme riskini artırır. Sağlıklı ve dengeli beslenmenin sağlanması için şeker ve şekerli besinlerin tüketiminin azaltılması gerekmektedir.
Fazla şeker tüketiminin bir sonucu da diş çürükleridir. Ağızdaki bakteriler şekeri kullanarak dişin çürümesine neden olan şeker asitlerini üretir. Şeker içeren besinlerin çok sık tüketilmesi ve genellikle öğün aralarında tüketilerek dişlerin fırçalanmadan uzun süre durulması diş çürümesi sıklığını artırır. Diş çürümesi; ağrı ve diş kayıplarının yanı sıra besin tüketiminin azalmasına da sebep olmaktadır.
Ambalajlı yiyecek ve içeceklerin besin etiketlerinde yer alan şeker ve karbonhidrat içeriğine yönelik bilgi okunmalı ve sağlıklı besinlerin seçimi bu doğrultuda yapılmalıdır. Bazı besin etiketlerinde diyet ya da şekersiz gibi ibareler de bulunmaktadır. Bu tür besinlerde besinleri tatlandırmak amacıyla şeker yerine bazı yapay tatlandırıcılar kullanılmaktadır. Tatlandırıcıların bazıları çok düşük düzeyde enerji içerirken bazıları ise hiç enerji içermezler.
Düşük düzeyde enerji içeren besinlerin fazla tüketiminin de fazladan enerji alınmasına neden olacağı unutulmamalıdır. Aynı şekilde bu tür besinlerin etiketinde şekersiz ya da şeker içeriği azdır ibaresi bulunmasına rağmen yağ içeriğinin fazla olması da yüksek enerji alımına neden olmaktadır. Ağırlık yönetiminde en önemli adım sağlıklı tercihler ile dengeli bir beslenme programını düzenli bir fiziksel aktivite ile desteklemektir.
Şeker tüketimini azaltmak için; tadı şekerli olan yiyeceklerin tüketimi yerine tam tahıllar, kuru baklagiller, taze sebze ve meyveler ve sütü gibi besinleri tercih edin. Şekerli meşrubatlar yerine su, maden suyu, soda ya da ayran gibi içecekleri tercih edin. Şekerli yiyecekler tükettikten sonra dişlerinizi fırçalamayı unutmayın. En önemlisi ambalajlı ürün tüketeceğiniz zaman besin etiketini mutlaka kontrol edin ve sağlıklı tercihler yapın.
Şeker tadında sağlıklı günler geçirmeniz dileğiyle… 😊