İletişimi Etkileyen Benlik Durumları
İLETİŞİMİ ETKİLEYEN BENLİK DURUMLARI
Sosyal bir varlık olan insanlar; diğeriyle bilgi, duygu ve düşüncelerini paylaşmak, konuşmak ister ve bunun için de çeşitli yollar dener. Denediği bu yollardan amacı kendisini ifade etmek, anlaşılmak, dinlenilmek, karşısındakini anlamak ve iletişim nedeni olan amacını gerçekleştirmektir.
İnsanı en mutlu eden şey dinlenilmek, anlaşılmaktır. Emin olun ki anlaşılmanın ardından karşınızdaki kişi ne yaparsa yapsın anlaşılmanın hazzını vermeyecektir. Çünkü insan için önemli olan iletişimin kendisidir. Peki iletişim bu kadar önemli iken insan en iyi iletişimini nasıl kurar ve iletişim sırasında kendisini nasıl ifade eder?
Birey kendisini ifade ederken karşısındaki kişiye göre değişen benlik durumları içerisine girer. Bu benlik durumları kişinin, karşısındaki ile eşit ve anlaşılır ilişki kurmasını sağlarken; bazen de iletişimin istenilmeyen yönde gitmesini sağlar. İletişim sırasında genel olarak üç benlik durumu kullanılır. Yetişkin, anne-baba (ebeveyn) ve çocuk benlik yapıları olarak belirtebileceğimiz bu yapılar iletişimin nasıl ilerleyeceğini gösterecektir.
Anne-Baba (Ebeveyn) Benliğimiz: İletişim sırasında kullanılan bu benlik yapısı; kural koyan, koruyucu, eleştiren tarafımızdır. Diğer insanlara nasıl davranılması gerektiği konusunda öğütler veya emirler verir.
Yetişkin Benliğimiz: İletişim sırasında kullanılan bir diğer benlik yapısı ise; bireyleşmiş ve akılcı yanımızdır. Gerçekliği dikkate alan, veri toplayan, değerlendiren, analiz yapan ve mantıklı sonuçlar çıkaran tarafımızdır. Kişiliğin akılcı yanıdır. Dış dünyadan ve diğer benliklerden gelen verileri kodlar, işler ve gerçekçi bir şekilde bir davranış biçimi oluşturur.
Çocuk Benliğimiz: Duyguların ağır bastığı yanımız ise çocuk benliğimizdir. Çocuk benliğimiz doğal çocuk ve uyarlanmış çocuk olarak ikiye ayrılır. Kişiliğimizin az gelişmiş ve çocuksu yanıdır. Doğal çocuk benliğimiz kişinin fiziksel ihtiyaçlarını gözetir. Tepkileri anlıktır. Eğitilmemiştir. Uyarlanmış çocuk benliği ise bağımlı ve eğitilmiş çocuk yanımızdır.
Önemli olan bireyin iletişim sırasında hangi benlik durumunu kullandığıdır !
Bir insan başka biriyle konuşurken kendi benlik durumlarının birinden, karşısındakinin benlik durumlarından birine doğru konuşur. Burada beklediğimiz ya da öğrenilmesini istediğimiz iletişim sırasında iki kişinin yetişkin benlik durumlarını kullanmalarıdır. Böylece birbirini dinleme, anlama ve ifade etme konusunda eşit düzeyde olacaklar ve iletişimi sürdürebileceklerdir.