Dr. Bedriye Gürkan'ın dizilere konu olan mücadele dolu hayatı
Muğla Şehir Gazetesinden Gazeteci Selda Öztürk tarafından, Dr. Bedriye Gürkan ile yapılan ropörtaj...
Dr. Bedriye Gürkan'ın görme engeli, aktivist ruhunun önüne asla geçemedi. O, tıpkı 45 yıl öncesinde olduğu gibi hala kadınların, işçilerin, engelli bireylerin, kısacası 'ezilenlerin' sesi olmaya devam eden bir lider, bir rol model...
Cumhuriyet Halk Partisi Kadın Kolları eski MYK üyesi ve Ege Bölge sorumlusu olan Bedriye Gürkan, aynı zamanda kendi kurduğu Cumhuriyet Kadınları Derneği'nin de başkanlığını yürütüyor.
Selda Öztürk: Toplumun tamamını ilgilendiren bir sorudan başlamak istiyorum. Engelli bireylerin toplumsal yaşamda karşı karşıya kaldığı en büyük sorun nedir?
B.GÜRKAN: Aslında şuradan başlamak gerekiyor. Engelliler mi vardır, yoksa bir takım bedensel sorunları olan bireyleri "engelleyenler" mi? Bence ikincisi daha doğru. Engellenenler ve engelleyenler vardır. Engellilik diye bir şey yoktur. Bazı vücut fonksiyonlarını başkaları gibi kullanamayanlar vardır. Eğer biz fiziki çevreyi düzenler, bir takım olumlu ayrımcılıkları yaşama geçirir ve en önemlisi de anlayışı, toplumsal zihniyeti değiştirebilirsek, engellilik diye bir şey söz konusu olmaz.
Bu farkındalığı nasıl yaratabiliriz?
Türkiye nüfusunun yüzde 12'si engelli. Benim yaşadığım Bodrum'da 200 bin nüfus olsa, bunun 2 bin 500'ü engelli demektir yani. Oysa Bodrum'da bugün beyaz bastonuyla, bağımsız bir şekilde sokaklarda gezebilen görme engelli sayısı benimle birlikte sadece 4! O kadar. Diğer görme engelliler evlerinde oturuyor. Toplumsal yaşamdan uzak, kendi hallerinde ve tamamen dışlanmış halde yaşıyorlar. Benim yapmak istediğim şeylerden biri, CKD ve CHP yoluyla, engelli dernekleri ya da Kent Konseyi Engelliler Meclisi yoluyla onlara ulaşmak, onlara bir takım eğitimler vermek, onlara örnek olmak. 'Yapabilirsiniz' demek ve onları toplumsal yaşama katabilmek. Bu çok önemli bana göre.
Bir kadın hareketi öncüsü olarak, hem engelli hem de kadın bireylerin toplumdaki yeri konusunda ne düşünüyorsunuz?
Yunanistan'da olduğu gibi Engelli Bakanlığı'nın da başında, engelli bir 'bakan' olması gerekir mi sizce de?Benim çok sevdiğim bir söz vardır. Cezayir savaşı sırasında Lisedeki edebiyat öğretmenimden duymuştum ilk kez... "Acıyı duyanlar değil, çekenler bilir. Cezayir'de kan gövdeyi götürse, aklınıza ça-ça-ça gelir!" derdi. Çok doğru bir söz... Bana göre, engelli bireylerin sorunlarıyla ilgilenen bakanlık kademelerinde ve bakanlıkta, mutlaka engellilerin istihdam edilmesi gerek. Ya da bir kadının... Çünkü engelli sorununu, engelli evlatlarına bakan kadınlar bilir. Bakın çok ilginç bir istatistiki veriden söz etmek istiyorum size. Engelli çocuğu olan erkeklerin, yüzde 70'ten fazlası çocuklarını ve eşlerini terk ediyor. Görme engelli kadınların gören eşleri de, yüzde 80 oranında eşlerinden ayrılıyor. Toplumdaki anlayışı ne kadar güzel anlatıyor bu rakamlar.
Görme duyunuzu doğuştan değil, sonradan kaybettiniz. Toplumdaki her bireyin bir 'engelli adayı' olduğunu düşündüğümüzde, yaşamınızda meydana gelen bu farklılığın sizi nasıl etkilediğini paylaşır mısınız bizimle?Çok zor şeyler yaşadım elbette. 12 yıl önce tanıyı aldım. Bir travma ile karşılaştığınızda yaşayacağınız beş aşama vardır. O aşamaların süresi, kişiye göre farklı olabilir. Daha gürültülü ya da zor yaşanabilir. Ama herkes yaşar bunları. Önce inkar safhası vardır. Ben, görme alanım daraldığı halde 'araba kullanmaya devam edebilirim, şunu yapabilirim,bunu yapabilirim' diyerek bir inkar aşaması yaşadım. Bu süreçte düşüp iki kere kolumu kırdım.
Hem tedavi oldum, hem de kendi kendime telkinlerde bulundum. "Yapabilirsin" dedim kendime sürekli. Örnekleri aradım buldum. Kurslara gittim. Bundan 4-5 yıl önce, Bağımsız Hareket Kursu'na gittim. Fethiye Altınokta Körler Derneği tarafından veriliyordu. Çok çalışkan, üretken, doğuştan kör ve olağanüstü bir insan olan Mehmet Üstün başkanımız beni kursa çağırdığında, "Allahın sopasının eğitimi mi olur?" dedim. Yine de gittim. Oluyormuş... Onu kullanmanın da eğitimi varmış. Döndüğümde hemen 'eğitim şart' diye bir makale yazdım.
Hayatınızın son 10-12 yılından, 3 Aralık Dünya Engelliler Günü olması nedeniyle de çoğunlukla, bu alandaki mücadelelerinizden söz ettik. Oysa, inanılmaz bir yaşam öykünüz olduğunu biliyorum. Pek çok kişi de sizi siyasi kimliğinizle tanıyor. Bir gün bunları okuyabilecek miyiz? Hayatınızı yazmayı düşünüyor musunuz?Tabii ki hayatımı yazacağım. 1968'in önder kadrolarındanım ben. Benim ve eşimin yaşadıklarını yaşayan pek az insan kaldı. İnanılmaz şeylere tanık olduk. Örneğin, Hatırla Sevgili dizisindeki Defne'nin doğum sahnesi, benim yaşamımdan alıntılanmıştır. Doktor annenin tarifiyle, eşi doğum yaptırıyordu... Gerçekte ise daha önce hiç doğum görmemiş 17 yaşındaki bir kız vardı ve ben anlattım, o bana doğum yaptırdı... Bunun gibi daha nice olağanüstü anlar var bizim hayatımızda... Sevgili Osman Gürün, oğlumun nikahını kıyarken 'Sizden bir söz almadan bu nikahı kıymam' dedi. Herkes şaşırdı. "Annenize hayatını yazdıracaksınız. Eğer söz vermezseniz, nikahınızı kıymam" dedi. O günden beri oğlumla gelinim, her gün üzerime düşüyorlar. Ne zaman yazacaksın diye... Bir tek ona zaman bulamıyorum işte. Herhalde biraz daha yorulmam ve masa başında olmam gerek. Şimdilik sadece makaleler ve işim için gerekli olan broşürler yazıyorum.
Düşünecek vaktim olmadı. Yatağan'da 26 yıl hekimlik yaptım. Tıp Fakültesi'ni siyasi nedenlerle 70'de bırakıp, 74 affıyla geri döndüm. 6 aylık ve 1.5 yaşında iki çocukla okudum. Yatağan'da tam kamu görevi yapacaktık ki, II. MC tarafından 6 ay içinde sürgüne gönderildik. 12 Eylül'de hem eşim hem ben tüm haşmetiyle faşist cuntayı yaşadık. Ardından çocuklar okula başladı. 89'da eşim afla, tam 25 yıl sonra hukuk fakültesine döndü. Dört ilde dört çocuk okuttum... 95 yılında çok ağır bir kas hastalığım oldu. Öte dünyanın kenarından döndüm. 5 yıl onun tedavisiyle uğraştık. 2002 yılına geldiğimizde tedavilerim bitti, eşim avukat olmuştu, çocuklar okuyorlardı. Her şey harikaydı ve ben görme engelli olacağımı öğrendim. Zor yıllardı. Geçti ve hiç siyaseti düşünecek vaktim olmadı açıkçası. Milletvekilliği düşünebilirdim. Çok da iyi yapardım. Ön seçimlerde de çok iyi sıralara gelebilirdim ama fırsatım olmadı. Bir süre sonra da artık düzenli, disiplinli bir takım şeyler yapmaktansa daha gönüllü işler yapayım dedim. Son 7-8 yıldır böyle yapıyorum.
Dr. Bedriye Gürkan hakkında
Muğla Şehir Gazetesinden Gazeteci Selda Öztürk tarafından , Dr. Bedriye Gürkan ile yapılan ropörtaj… Bu ropörtaj yapıldığında Dr. Bedriye Gürkan CHP Kadın Kolları MYK üyesi ve Ege bölgesi sorumlusuydu. Sonra Genel Kurulda Aday olmadı…
Dr. Bedriye Gürkan'ın eşi, Muğla Barosu eski başkanı, hukukçu, Muğla'nın kanaat önderlerinden Mustafa İlker Gürkan... Bedriye Gürkan, 'O benim öğretmenim' dediği eşiyle tıpkı 68'de olduğu gibi hala 'önder-militan' ilişkisi yaşadıklarını anlatıyor ve şöyle devam ediyor: "Bu ilişki tam 45 yıldır sürüyor. Özel hayatta eşitlik var elbette. Ama özellikle siyaset konusunda, ben O'nun sağduyusuna, öngörüsüne hep çok güvendim. Ondan çok şey öğrendim. Buraya gelmemde, emeği çok çok büyüktür."