Tüm Ayrıntıları İle Evlad Terbiyesi
Gönderen Konu: Tüm Ayrıntıları İle Evlad Terbiyesi (Okunma sayısı 10052 defa)
« : 05 Haziran 2015, 12:05:05 »
Evlad Terbiyesinde Aşamalar
Evlatlarımızın İslam ahlakı ile yoğrulması, dünya ve ahiret saadetimiz için en ehem meselelerdendir. Bu hususta ebeveyn, bilgili olup ne zaman nasıl davranması gerektiğini çok iyi idrak etmelidir. Özet olarak 4 dönemde irdelediğimiz çocuk ahlaki gelişimini şöyle sıralamak mümkün.
1- Telkin Dönemi : 0 - 6 Yaş
2- Teşvik Dönemi : 7 - 10 Yaş
3- İkaz Dönemi : 10 - 14 Yaş
4- Müsamaha Dönemi : 14 -
1- Telkin Dönemi:
En önemli temel telkindir. Çocuğun kulağına ezan ve kamet okunması,
Konuşmaya başladığında "La İlahe İllellah" kelime-i tevhidini söyletmek,
Abdest alırken onu yanına alıp göstermek.
2- Teşvik Dönemi:
Bu dönemde çocuk namaz kılmaya özendirilir. Doğru davranışlar ile yanlış davranışlar ifade edilir. Az yemek yemeye ve arkadaşlarıyla paylaşmaya ikna edilmesi, oturarak su içilmesi, "hadi gel 1 Fatiha, 3 İhlası Şerife okuyalım" "abdest alalım" gibi teşvikler ile alışkanlıklar kazandırılabilir. Erkek çocuklar babalarıyla, kız çocuklar anneleriyle abdest almalıdır. Yemeğe besmele ile başlamak, yemekten sonra dua etmek, yemek tabağını sünnetlemekte bu dönemde kazandırılması gereken davranışlardandır.
3- İkaz Dönemi:
4- Müsamaha Dönemi:
Artık yetişkin bir genç vardır. Peygamberimiz (s.a.v.)'in bu yaştaki gençleri askere aldığı düşünülürse; "Yavrum sanki namazını kılmadın gibi geldi, acaba neden kılmadın, haydi beraber kılalım" vb. gibi dostane ve müsamaha yolu ile yaklaşılmalıdır.
« Son Düzenleme: 05 Haziran 2015, 12:07:17 Gönderen: Mücteba »
« Yanıtla #1 : 05 Haziran 2015, 12:09:55 »
Evlatları terbiye etmede en güzel ahlak Yüce Dinimizin prensiplerine riayet etmekle mümkündür. İşte çocuk yetiştirmede terbiye prensipleri
Aile içerisinde ebeveynlerin birbirlerine, ebeveynlerin çocuklarına ve çocukların da ebeveynlerine karşı vazifeleri vardır. Sohbetimizde ise ebeveynin çocukları üzerindeki vazifelerinden evlat terbiyesi üzerinde durulacaktır.
Cenab-ı Hakk ayet-i kerimesinde:
"Ey iman edenler, kendinizi ve aile halkınızı yakıtı ataş ve insanlardan olan ateşten koruyun."
"Çocuğun babası üzerindeki haklardan biri ismini ve edebini güzel yapmasıdır." (Feyzul Kadir)
Bu ayet ve hadisten anlıyoruz ki Hazreti Allah ve Rasülü çocukların terbiyesinden ebeveynleri sorumlu tutmuş, baba olmadığı takdirde dede, anne, amca, gibi her kim velayeti üzerine almışsa onu sorumlu tutmuştur.
"Bir baba çocuğuna güzel ahlaktan daha üstün bir miras bırakamaz."
Burada emredilen korumanın te'dip, güzel ahlaki talim , kötü arkadaşlardan korumak , hevaya düşkün olmalarına mani olmak gibi şeylerle terbiyenin yapılmasıdır.
"Mallarınız ve canlarınız sizin için bir fitnedir (imtihandır)." (Teğabün,15)
Buradaki fitneden maksadın imtihan vesilesi olduğu belirtilmiştir. Imtihanı kazanmanın yolu onlara karşı olan vazifelerimizi yapmak, ahlaklarını güzel kılmak, onları hayata en iyi şekilde hazırlamaktır. Yoksa hem dünyada huzurlu olamayız, hem ahirette mesuliyetten kurtulamayız.
" Kişinin çocuğunu bir kerecik terbiye etmesi, onun için bir sa' miktarında yiyecek tasadduk etmesinden daha hayırlıdır." ( Tirmizi, Birr 33 )
"Çocuğun kendisine iyi davranmasında ona yardımcı olan babaya Allah rahmetini bol kılsın." (Feyzul Kadir)
Peygamber Efendimiz (S.A.V) güçlü kuvvetli bir adama uğrar.
Ashab-ı Kiram 'Ya RasülAllah (S.A.V), keşke şu adam Allah yolunda çalışır olsaydı' der. Peygamber Efendimiz de Eğer bu adam küçük çocuğu için çalışıyorsa Allah yolundadır." (Taberani,2,60)
İbni Ömer: "Evladını terbiye et, zira bundan mesulsün; edep olarak ne yaptın, neler öğrettin diye hesaba çekileceksin."
"Çocuklarınıza ikram edin ve terbiyelerini güzel yapın." (İbni Mace,Edeb, 3)
"Kişi öldükten sonra geride bıraktığı şeylerin en hayırlısı kendisine dua eden salih bir evlat (kendisinden sonra halkın amel ettiği bir ilim)" (Ebu Davud,Vesaya 14)
Buraya kadar mevzuları umumi manada ayet ve hadislerle anlatmaya çalıştık. Bizler Rasülullah (S.A.V.) Efendimizin evlat terbiyesini esas alarak sizlere safhalar halinde anlatmaya çalışacağız.
ÇOCUĞUN TERBİYESİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN SAFHALAR:
Çocuğun bedeni bir gelişmeye ihtiyacı olduğu hayat dair olumlu şeyleri (melekeleri) elde ettiği safhadır. Ayet-i Kerime'de mealen: Anneler çocuklarını tam iki yıl emzirsinler (Bakara 233) . Bir kısım hadisi şeriflerde süt devresinin sona erdiğinin ayrıca belirtilmesi bu safhanın ehemmiyetini izah eder.
Bu safhada çocuğa bilhassa ilk günlerde ilk yapılacak muamelelere ayrı bir önem verilmiştir.
İlk günlerde iktibas Peygamber Efendimiz doğumu yaklaşan kızı Hazreti Fatıma'ya daha doğum yapmadan hususi bir alaka göstermektedir. Hazreti Fatıma'nın Sevde binti Misrah(r.anha) anlatıyor. Doğum sancısı başlar başlamaz Peygamber Efendimiz gelir ve Hazreti Fatıma'nın halini hatırını sorduktan sonra "Doğum olunca bana haber vermeden hiçbir şey yapmayın" der. Doğum olunca Hazreti Sevde göbeğini keser sarı renkli bir beze sarar biraz sonra gelen Rasülullah (S.A.V.) Efendimiz doğum olup olmadığını ve Hazreti Fatıma'nın hatırını sorar. Hazreti Sevde Ya Rasülullah Çocuk doğdu göbeğini kestim sarı bir beze sardım der. Rasülullah (S.A.V.) Efendimiz öfkelenir ve "Bana asi oldun" der. Hazreti Sevde "Allah ve resulüne asi olmaktan Allah'a sığınırım" cevabı üzerine Rasülullah (S.A.V.) Efendimiz: "Çocuğu benim yanıma getir" der. Hazreti Sevde çocuğu getirir. Rasülullah (S.A.V.) Efendimiz sarı bezi atar beyaz bir bez içerisine sarar. İlk elbisenin beyaz renkli olmamasına dikkat edilmelidir. Doğumunda hazır bulunanlardan
İLK GIDA (TAHNİK)
Rasülullah (S.A.V.) Efendimiz çocuğu beyaz bir beze sardıktan sonra tükrüğünden çocuğun ağzına koyarak onu yutmasını sağlar. Keza Hazreti Ali (k.v.) Rasülüllah (S.A.V.) Efendimizin "Doğan çocuğa süt vermeden önce bana haber et, benden önce süt verme" diye Hazreti Fatıma validemize emir verdiğini belirtir. Hazreti Ali (k.v.) Efendimiz Hazreti Hasanın doğumunda bu emri yerine getirdiğini Hazreti Hüseyin'in doğumunda yerine getirmediğini babası gelmeden süt emzirdiğini zikreder ve Hazreti Hasan'ın ağzına Rasülüllah (S.A.V.) Efendimiz kendisini bilmediğim bir şey koyduğunu ifade eder.(Kenzül ummal,16.284)
Bu hadisden anlaşıldığına göre Rasülüllah (S.A.V.) Efendimiz doğan çocuğun midesine ilk inen gıdaya dikkat etmektedir. Nitekim muhtelif rivayetler bu ihtimamı sadece torunları için değil, umumi bir prensip halinde bütün Müslüman çocuklara teşmil ettiğini ifade etmektedir.
(Bu ilk gıda tahnik deniliyor). Efendimizin kimlere tahnik yaptığını kitaplar isimleri ile sayıyor.
Enes(r.a) ile doğum yapacak olan annesi Ümmü Süleym'e Rasulullah Efendimiz haber salarak "Çocuğun göbeği kesilince bana haber verin ve benden evvel ağzına bir şey koymayın" der. Bebek doğunca göbeği kesilir ve Hazreti Enes bebeği bir bahçede bulunan
Peygamberimize götürür. Peygamber Efendimiz Acve denen en iyi cins hurmadan 3 tanesi ile tahnik eder(gıdalandırır).
Bu hadisler tahnik meselesinin terbiyede ihmal edilmemesi gerektiği anlatmaktadır. Daha sonraki müslümanlar bu sünneti , doğan çocuğu bir alime tahnik ettirmektedirler. Harbuti Ömer Naimi , Terbiyeti Etfal adlı eserinde bunu şu mısralarla ifade eder :
Tevellüd ettiğinde veledin,
Bu fiil sünnet oldu eyle icra,
Verip bir alimin eline temri,
Onu kılsın buzakı ile helva,
O bani parmağınla alıp sen,
Çocuğun ağzına sür kıl mufa.
Çocuk dünyaya gelince ilk yapılan muamelelerden biri de duadır. Doğan çocukları Peygamber Efendimize getirildiğini, hayır dua edip, telkinde bulunduğunu belirtilmektedir.(Müslim). Gelen çocuklara Peygamber Efendimiz aynı zamanda dua ediyordu. Buhari de bu mevzu için Çocuklara bereketle dua ve başlarını okşama' diye bir bab ayırması da sünnetteki ehemmiyeti tescil eder.
Muaviye İbnu Kurre (ra) oğlu İlyas dünyaya gelince Ashab-ı Nebi den bir grubu davet ediyor, onlara ziyafet veriyor ve arkasından Ashab çocuk için dua ediyor. Siz dua ettiniz Allah duasını mübarek kılsın, şimdi ben dua edeyim siz amin deyin der, çocuğun dini ve aklı hususunda dualarda bulunur.
Peygamber Efendimiz Ensar'ın eşlerine yaklaşınca Ensar çocukları etrafını sarar, Peygamber Efendimiz onlara selam verir ve dua ederdi. İbni Abbas Resulluah(SAV):beni kucakladı ve Allah'ım bunu dinde fakih kıl,hikmet öğret' diye dua etti buyurur. Peygamber Efendimize göre dua, müminin silahı, dinin direği, semavat ve arzın nurudur.
İlk telkinden murat çocuğun kulağına ezan ve kamet okumaktır. Peygamber Efendimiz Hazreti Hasan ve Hazreti Hüseyin doğdukları zaman ezan ve kamet okumuştur ve kimin bir çocuğu olur da sağ kulağına ezan, sol kulağına kamet okursa ona Ümmü sıbyan (çocuktan ayrılmayan cin) zarar vermez. Her türlü idrakten uzak olan çocuğa ilk günden ihmal edilmeyip telkin yapılmalıdır.
Peygamber Efendimiz çocuğu, kalplerin meyvesi ve gözün nuru olarak vasıflandırmıştır, doğum büyük bir sevinç vesilesidir. Nitekim Peygamber Efendimiz oğlu İbrahim'in doğum müjdesini veren azadlı kölesine Ebu Rafi' ye bir köle hediye etmiştir.
Ashab doğum vesilesiyle ziyafet vermektedir. İbni Kurne ashabı ziyafete çağırıp dua ettiklerini haber veriyor.
İbni Abbas(RA) çocuğun doğumunun yedinci gününde şunları yapmanın sünnet olduğunu belirtir.
1. İsim verilir, (Hadis-i Şerif "Siz kıyamet günü kendi isimleriniz ve babalarınızın isimleriyle çağrılacaksınız.Öyle ise, isimlerinizi güzel kılın.")
2. Sünnet edilir,
3. Kızsa kulağı delinir,
4. Akika kurban kesilir, (Erkek için iki, kız için bir kurban kesilir.)
5. Başı traş edilir,
6. Traş edilen saçın ağırlığınca altın veya gümüş tasadduk edilir,
7. Ondan eza bertaraf edilir.
SÜT EVRESİNDE GIDA
Süt devresi içinde çocuğa verilen gıdanın çocuğun karakterine tesiri çok büyüktür. En önemli gıda süttür. Çocuğun özellikle et ve kemik yapısını güçlendirir. Verilen süt tabiat ve karakteri değiştirir. Sütanne aranıyorsa en başta sütannesi olacak olan kadının akıllı, dindar, ahmak olmaması gibi titizlik gösterilmesi istenir. Helalden beslenmek, haramda hasıl olacak sütte bereket ve hayrın olmayacağı ve bu çeşit sütle beslenen çocuğun karakterinin, tabiatının iyi olmayacağı ittifaktır. Çocuğun annesi çocuğu emzirirken abdestli olması eftaldir.
Ebu Muhammed El-Cuveyni merhum, bir gün eve girince çocuğunu annesinden başka bir kadını emzirir bulur, hemen çocuğu alır, baş aşağı ederek karnını sıkar ve emdiği sütü tamamen kusturur. Sebeb-i hikmeti ise çocuğu emziren kişinin huyu çocuğa tesir eder. Nitekim Hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz Evlat süte göredir.' diye buyurur. İmamı Gazali de, haramla beslenen kadından hâsıl olan sütle beslenen çocuğun ileride habis(kötü) şeylere meyledeceğini söyler.
Çocuğa fiili terbiye, müdahale ne zaman başlar?
İyi alışkanlıklar kazandırmak, istenmeyen davranışlardan vazgeçirmek hususunda her çocuğun gelişimi farklı farklıdır. Bazıları etrafı daha erken anlar idrak eder, bazıları geç idrak eder.
Konuşma, terbiye açısından konuşmaya başladığı devre en önemli devredir. Artık çocuk söyleneni anlar düşüncelerini anlatır.
Her çocuğun İslam fıtratı üzere doğması anne ve babasının tesiri ile Yahudi, Mecusi ve Hıristiyan olacağı beyan edilmesi ("Çocuk İslam fıtratı üzeredir. Konuşmaya başlayıncaya kadar bu hal üzere devam eder. Bundan sonra ebeveyni onu Yahudi veya Hırıstiyan yapar.") konuşmanın önemini vurguluyor terbiyede. Rasulüllah (S.A.V.) Efendimiz bu safhaya gelen çocuklarla hususi ilgilenirdi. İlk önce imanın öğretilmesini istiyordu. Rasulüllah (S.A.V.) Efendimiz "Çocuğunuza ilk öğreteceğiniz kelime "La ilahe illAllah " olsun, ölüm sırasında da bu kelimeyi telkin edin" buyuruyor. Çocuk Allah, ana baba sevgisi gibi bazı şeyleri anlayacağı anda çok soru soracak, merak edecek. Çocuk diye hafife almamalı doğru ve olgun biri gibi meseleleri izah etmelidir. Sebepleri ve niçinleri ile beraber iyi şeyler öğretilmeli, kötü şeylerden men edilmelidir.
Hayâ, ahlak sahibi olması için gayret edilmeli. Yerinde zamanında müdahale edilmeli sadece kötülük yaptığı zaman cezalandırılmamalı, iyilik yaptığı zamanda ödüllendirilmeli, takdir edilmeli ki, o hal pekişsin.
Çocukluk Devresindeki Terbiyenin Ehemmiyeti
Küçüklükte öğrenilen ve aşılanan şeylerin meleke durumuna geçerek hayat boyu tesir edeceği için Rasulüllah (S.A.V.) Efendimiz çocuklar farz olmadığı halde namaz, oruç gibi ibadetlere alıştırılmasını hatta namazda olduğu gibi mecburi tarzda alıştırılmasını istemiştir. Farz olmayan şeyin çocuğa zorlanması terbiye ve alışması içindir.
Terbiyeciler, çocukların meşguliyete boğulup akıllarının dağılmasından önce terbiye edilmesi zaruretinde müttefiktirler ve çocuğunu küçükten terbiye eden büyüyünce memnun kalır demişlerdir.
Alışkanlık, ibadetlerin, güzelliklerin aline gelmesi şarttır. Hayra alışın zira alışkanlık ile kaimdir. Hayırla dinen emredilen farz, vacip, nafile, mendup v.s. gibi her çeşit ibadet, edep, güzel ahlak bütün bunlara tecrübe ve meşakkatle alışmak gerekmektedir. Huy, terbiyecinin küçüklüğünde çocuğa inat, acelecilik, hevaya uyma ve hırs gibi alıştırdığı şeylerden meydana gelir.
Çocuğun gelişmesi şu dört boyut ele alınarak takip edilmelidir:
1. Ruhsal (dua, ibadet..),
2. Zihinsel (okuma
3. Sosyal (insanlarla ilişkiler
4. Bedensel (spor
DİNİ TERBİYE NASIL OLMALI?
1- İMAN ESASLARI
Peygamber Efendimiz ile Ashab-ı İkram çocuklara, önce kelime-i tevhidi, imanı öğretmiştir. Cündeb İbni Abdullah anlatıyorlar ki "Bir grup genç peygamber Efendimiz(sav) yanında idik. Kuran-ı öğrenmeden önce imanı öğrendik bilahare Kuran-ı öğrendik. Böylece ona olan imanımız iyice arttı."
Terbiye de her şeyden önce bütün dini hayatın temeli olan kalbi bir tasdikten ibaret olan iman esaslarının öğretilmesi telkini 1. plandadır.
Hadisi Şerif: "Çocuklarınızı üç hususta yetiştirin; Peygamber sevgisi , Ehli beyt sevgisi, Kur'anın kıraatı (çünkü kuranın hafızları hiçbir gölgenin bulunmadığı kıyamet gününde peygamberler ve asfiyalarla birlikte Allah'ın gölgesindedir.) (Feynul Kadir 1-225)
Çocuğa küçük yaşta öğretilebilir. Bu öğretme yaşı çocuğun duruma göre değişebilir. Küçük yaşta öğretilmesi konusunda sadece zorlanarak bırakılmaması konusunda hassas olunmalı. Ancak namazı kılacak şekilde kıratı bilmesi buluğ çağına gelinceye kadar şarttır.
Kur'an öğrenmiş olan çocuk buluğa erişince namazda okuyacağı şeyleri bilir. Onun için buluğa erişmeden Kur'an'ın ve ezberlerin öğretilmesi gerekir.
Namaz harfinde okunacak duaların ezberletilmesi Hazreti Peygamberimize hizmet için verilen Kays İbnu Sad İbni Ubade: Peygamber Efendimiz (SAV) "Kendisine sana cennet kapılarından birini öğreteyim mi ?" dedikten sonra LA HAVLE VELA GUVVETE İLLA BİLLAH cümlesini öğretir.
İmandan sonra farzlar arasında en mühim yeri işgal eden namazdır. Namaz normal olarak buluğdan sonra farz olmakla beraber çocuğun buna alışması için daha erken yaşlarda başlatılması gerekir. Namaza alıştırmak için yedi yaşında çocuktan kılması istenir. Bunun sebebi namaza mükellef olacak (buluğa gelmeden ) yaşa gelmeden namaza alışması öğretilmesi sebebiyledir. Yedi yaşında yumuşak bir şekilde davranarak namazı kılması istenir. On yaşında ise zorlamaya başlanır. Oniki, onüç yaşında da kılmazsa dövülebileceği ifade edilmiştir. Küçük yaşta emretmek zorlamak vacib olduğu için değil alışkanlık olması içindir mükelleftir
5-MESCİD'E V.S. ALIŞTIRMA
Hasan ve Hüseyin Efendilerimizin kendi başlarına mescide girip Peygamber Efendimiz (SAV) secdede iken sırtına binmiş ve bu yüzden secde uzamıştır. Hazreti Hasan'ı zaman zaman minberde yanı başına oturtur mescide oynamalarına kızmazdı. Erkeklerin namaz safı ile kadınlar arasına çocuklar dururdu. (Ebu Davud) .
Peygamber Efendimiz (SAV) ve Ashab, oruca tahammül edebilecekleri küçük yaşlarda buna teşvik edip tutturdukları rivayet ediliyor. Alıştırmak terbiye etmek maksadıyla takat getirebilecek çocuklara orucu tutturmak gerekir.7-10 yaşlarında mükellef olmadan önce (üzerine vacib olmadan önce) farzı yerine getirebilecek duruma geliyor.
Muhammed İbni Iyaz ez-Zühri anlatıyor:
"Küçüklüğümde Rasullullah'ın yanına götürüldüm. Üzerimde avretimi örtmeyen bir bez parçası vardı. Avretim açılmıştı ki Rasullullah "Bunun avretinin hürmeti(haramlığı)ne riayet edip örtün. Zira küçüğün avretinin haramlığı, büyüğün avreti gibidir. Allah avretini açanı koruyup gözetmez." (Müstedrek 3 , 257 )
Bir çeşit farzlarla çocuk mükellef olmasa bile velisi onu uygulamak çocuğu alıştırmakla mükelleftir.
HAZRETİ ENES'İN HATIRASI
Çocukluk devresinde bizzat Peygamber Efendimiz (SAV) bu terbiye ve nezaretinin altında geçirmiş olan kimselere bakalım. Sekiz yaşında Peygamber Efendimiz (SAV) ın hizmetine girerek on yıl boyunca hizmet ettiğini söyleyen Enes(r.a.) kendisine Peygamber Efendimiz (SAV) şunları öğrettiğini söyler:
1. Sır saklaması,
2. Abdest alma,
3. Namaz ve teferruatı,
5. Kalp temizliği,
6. Selam vermek,
7. Büyüklere hürmet küçüklere merhamet,
8. Sünnete tabi olmak.
Peygamber Efendimiz (SAV) Medine'ye geldiği vakit ben sekiz yaşındaydım annem elimden tutarak Peygamber Efendimiz (SAV) e götürdü ve "Ya Rasulüllah, Ensar'dan herkes sana bir hediyede bulundu, ben ise şu oğlumdan başka hediye edecek bir şeye sahip değilim bunu ala istediğin hususta sana hizmet etsin" dedi. Bundan sonra ben on yıl hizmette bulundum bu hizmet zarfında beni ne dövdü, ne azarladı, ne tahkir etti, ne de bir defacık surat astı.
Bana ilk tavsiyesi, "Sırrımı kimseye ifşa etme; sırrını asla kimseye söyleme." Bir seferinde şunu söyledi: "Oğulcuğum, abdestini tam al ta ki hafaza melekleri seni sevsin ve ömrün uzatılsın."
"Ey Enes, cenabetten gusül ederken mübalağa et ey oğulcuğum elinden geldiği nispette namazını bırakma zira bu taktirde melekler daima sana rahmet okurlar"
Çocuklar Hakkındaki Bazı Ayet-i Kerimeler
« Yanıtla #2 : 05 Haziran 2015, 12:11:59 »
"Ey Rabbimiz, bizi yalnız senin için boyun eğen Müslüman kıl! Soyumuzdan da yalnız senin için boyun eğen müslüman bir ümmet vücuda getir."[Bakara suresi, 128]
"Orada Zekeriyya Rabbına dua etti: Yâ Rab! dedi: Bana ledünnünden bir temiz zürriyyet ihsan eyle(katından hayırlı bir nesil ver) şüphesiz ki sen duayı hakkıyla işitensin." [Âlu İmrân suresi, 38]
Bu mevzuda gelen hadis-i şeriflerle meseleyi bir bütün olarak ele alalım
Allahü Teâla insanı tertemiz, berrak, işlenmeye hazır kıymetli bir mücevher mahiyetinde yaratmıştır. Bu, onun hayra da şerre de istidadının bulunduğunu, yaratılıştan kazanılmış olan kalb, akıl, ruh ve vicdan gibi latîf cevherlerinin, hangi inanç ve kültür havzasında yoğrulursa o yöne doğru meyledeceğini göstermektedir. Nitekim Kur'ân-ı Kerîm'de zikredilen "Allah sizi hiçbir şey bilmediğiniz hâlde annelerinizin karnından çıkardı ve size işitme(niz için kulaklar), (görmeniz için) gözler ve (anlayıp idrak etmeniz için de) gönüller verdi ki (bundan dolayı O'na) şükredesiniz" [Nahl suresi, 78] ayeti de, insana doğuştan İlâhî bir lütuf olarak kazandırılan cevherlerin varlığına dikkat çekmektedir. Dolayısıyla insan, hayatını idame ettirmek için herhangi bir terbiyeye ihtiyaç hissetmeden tabiî insiyakıyla yaşayışını sürdüren hayvandan farklı olarak, potansiyel hâldeki donanımını bir eğitim sürecinden geçirerek geliştirmek ve belli bir düzeye getirmek mecburiyetindedir.
Ancak, günümüzde çocuk terbiyesi gibi fevkalâde hassas olan bu meselede inisiyatif, ya bütünüyle âdet ve geleneklere bırakılmış veya gelenekten kaynaklanan kimi yanlışlıkları düzeltmek adına Batı kültürünün sözde şefkatli kollarına terk edilmiştir. Dünden bugüne bazı yörelerde bir anne-babanın kendi anne-babasının veya kayınvalide ve kayınpederinin yanında çocuklarını kucağına almasının yadırgandığına dâir uygulamalar, her ne kadar gelenekten kaynaklanan katı âdetler ise de; bugün artık geleneğin bu gibi yanlışlıklarını düzeltmek adına maalesef Batı kültürüne dayalı kimi esasların hâkim kılınmaya çalışıldığını görmek gibi bir talihsizliği de yaşıyoruz. Ne acıdır ki, gereksiz bir saygı ve faydasız bir terbiye anlayışının yerini, bu defa mânevî değerlerimizden kopma ve yırtılma hâli istilâ etmiş, bu hususta ifrat ve tefritler yaşanır hâle gelmiştir. Öyle ki, anne-baba belli bir yaştan sonra çocuğunun sigarasına, uyuşturucu kullanmasına, akşamları eve geç gelmesine, hattâ geceleri sokakta geçirmesine, dinî vecibeleri yerine getirmesine dahi karışamamakta; oğluna veya kızına bir şey söylese on katıyla karşılığını almaktadır. Nesillerin gönlünden iffet ve hayâ perdesi sıyrılmış, saygısızlık ve yüzsüzlük âdeta zamane nesillerinin şiarı olmaya yüz tutmuştur.
Nasıl dupduru, saf ve berrak bir pınar suyu, esas kaynağı ve mahiyeti itibariyle tertemiz olup, en faydalı ve şifalı bir hâl almaya müsaittir. Ya da üzerine toz toprak saçmak suretiyle bulandırılıp başka bir mahiyete sokulabilir, aynı şekilde yeni doğan bir çocuk da fıtrat ve kâinat kanunlarına göre hakikatleri kabule, bulanıklık ve dalâleti ise reddetmeye uygun ve müsait bir haldedir. Bu sebeple, 5-15 yaş grubu çocuklara ne anlatırsanız, onlar hemen onu hafızalarına kaydedip, kalp dünyalarına iman ve İslâm adına yerleştirirler. Söz gelimi, "Bir köy muhtarsız, bir iğne ustasız olmaz; öyleyse, şu koca kâinat da sahipsiz olmaz; onun sahibi Allah Teâla'dır" dediğinizde, karşınızdaki alıcı o kadar lekesiz ve bu tür mesajların öylesine frekansındadır ki, hiç parazitsiz söylediklerinizi kaydediverir.
İşte küfür de böyledir; uçmaya müsait bir kuşun kanatlarını kırma, güdük bırakma ve kümeslerde bu kabiliyetlerini öldürme, önceki ilk fıtratı köreltip, ikinci bir fıtrat ile uçamayacak hâle getirmedir. İrâdenin suistimaline ve dış sebeplere binaen fıtratı köreltilen bir insan, ikinci bir fıtrat kazanmış, temiz ve selim yaratılışını kirletmiş olur. Nasıl kuşun ilk haline bakıp da, kuştur bu, uçar diyorsak, aynı şekilde yeni doğan bir çocuğa da "Müslüman bu" veya "Müslüman olur bu" deriz.
Evet, her doğan, İslâm fıtratı üzere doğar; fakat anne-baba, arkadaş, muhit-çevre, toplum ve okul gibi dış tesirlerle, bunları lehinde veya aleyhinde değerlendirecek olan irade, fıtrata müsbet veya menfî yönde müdahalede bulunur. Bütün bunlara ilk engel olacak / olabilecek olan da ebeveyndir, ailedir.
(1) Çocuk terbiyesine doğumla birlikte başlamak:
Rasûlullah Efendimiz, yeni doğan çocuğa verilen ilk gıdanın faziletli ve âlim bir şahsın elinden olmasında hassasiyet gösterirdi. Bu ihtimamı sadece kendi torunları için değil, bütün çocuklar için de gösterirdi. Nitekim Hz. Âişe (r.anha), doğduğu zaman çocukların Rasûlullah'a (s.a.v.) getirildiğini, O'nun da bunlara hayır duada bulunup tahnîk yaptığını' belirtmektedir. [Müslim, Sahih, Âdâb, 27; Tahnîk, hurma vb. gıdaları ağızda çiğnedikten sonra çocuğun damağını onunla ovmaktır. (İbnu'l-Esîr, en-Nihâye, 1, 451)]Müslüman eğitimciler, Rasûlullah'ın (s.a.v.) çeşitli hikmetlere mebnî bu sünnetinin, yeni doğan çocuğun âlim ve fâzıl bir zâta götürülerek tahnîk ettirmek sûretiyle yaşatılmasını tavsiye etmişlerdir. [İbrahim Cânan, Peygamberimizin Sünnetinde Terbiye, s. 81]
Rasûl-i Ekrem (s.a.v.), çocuklar doğduktan sonra ilk yedi gün içerisinde, başlarındaki tüyü tıraş ettirip ağırlığınca sadaka' vermek [Mâlik, Muvatta', Akîka 2], Allah'a şükrün bir ifadesi olarak kurban(akîka)' kesmek [Buharî, Sahih, Akîka, 2], yakınlara ve eşe dosta ziyafet' tertip etmek [Buharî, el-Edebü'l-Müfred, s. 335] ve çocuğun doğumunu müjdeleyenlere hediye' takdiminde bulunmak [İbn Sa'd, et-Tabakâtu'l-Kübrâ, VIII/212] gibi sünnetler koymak suretiyle, Allah'ın bir kimseye verdiği en önemli lütuflardan birinin çocuk olduğuna ve çocuk terbiyesi mevzuundaki yükümlülüklerin de doğumla birlikte başlaması gerektiğine dikkat çekmiştir.
(2) Terbiyede şefkat-ciddiyet dengesini korumak:
Rasûlullah Efendimiz (s.a.v.), tabiat itibariyle şefkat ve muhabbet dolu bir yücelik timsali, raûf ve rahîmsıfatlarının sahibiydi. Her zaman güler yüzlü, tatlı sözlü ve şefkatliydi. Torunlarını öpüp koklarkenRasûlullah'ı (s.a.v.) gören Akra' b. Hâbis adlı sahabi bunu yadırgayarak, "Benim on çocuğum var ve şimdiye kadar hiç birini öpmüş değilim." dediğinde; Fahr-i Kâinat Efendimiz (s.a.v.) de onun bu tavrının hoş olmadığını, "Merhamet etmeyene merhamet olunmaz." veya bir başka vesileyle, "Allah kalblerinizden şefkat duygusunu çıkardı ise, ben ne yapabilirim ki!" demiştir. [Buhârî, Sahih, Edeb, 18]
Rasûlullah (s.a.v.), "Bunlar benim dünyadaki iki reyhanım (kokuların en güzeli)" [Buharî, Sahih, Fedâilü's-sahâbe, 22] dediği torunlarını kucaklar, koklar ve bağrına basardı. O'nun (s.a.v.) sevgisi sadece kendi çocukları ve torunlarına münhasır değildi; diğer çocukları da sever okşardı. Üsâme b. Zeyd'in anlattığına göre, Rasûl-i Ekrem (s.a.v.) onu bir dizine, torunu Hasan'ı da bir dizine oturtur, sonra ikisini de bağrına basarak: "Allah'ım, ben bunları seviyorum; bunları Sen de sev!" [Buharî, Fedâilü's-sahâbe 18]diye dua ederdi. Bir namaz esnasında sırtına binen torunu kendiliğinden ininceye kadar secdeyi uzatmış, çocuğa müdahale etmemiştir. Hattâ namaz bitince cemaatten birinin, "Ey Allah'ın Resûlü, namaz sırasında secdeyi öyle uzun tuttunuz ki, bir hâdise meydana geldiğini veya Sana vahiy indiğini zannettik." demesi üzerine: "Hayır! Bunların hiçbirisi olmadı; torunum sırtıma bindi. Acele etmeyi ve hevesi geçmeden de sırtımdan indirmeyi uygun bulmadım." diye karşılık vermiştir. [Nesaî, Sünen, Tatbîk, 82]
Burada önemli bir hususa işaret etmek gerekir ki, Sevgili Peygamberimizde (s.a.v.) sevgi ve şefkat her zaman asıl olmakla birlikte; O (s.a.v.), şefkat ve ciddiyet arasında belli bir denge de gözetmiştir. Zîrâ O (s.a.v.), vazifesi / misyonu ve tecehhüzü / donanımı itibariyle bir ciddiyet ve vakar insanıydı. Ashab-ı Kirâm (r.anhum), derlenip toparlanmadan, huzuruna yakışır bir hâl almadan, hürmetsizlik edecekleri endişesiyle O'nun karşısına çıkmaya, yüzüne bakmaya cesaret edemezlerdi. Hz. Ali ve Hz. Fâtıma(r.anhuma) da böyleydi. Onlardaki hürmet ifadelerine sürekli şahit olan Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin(r.anhuma) de zamanla aynı ruh hâletine bürünmüşlerdi. Yaşları ilerledikçe onları tatlı bir mehâbet hissi sarıvermişti. Rasûlullah (s.a.v.), ne kadar yumuşak ve müşfik davranırsa davransın, muhatapları asla lâubaliliğe girmezlerdi.
(3) Sevgi ve Ciddiyet Dengesi:
Sevgiyle ciddiyeti dengeleme meselesi, pedagojik açıdan da önemli bir husustur. Öğrencilerin hissiyatını gözetme, onların dertlerini dinleme, başlarını okşama, ellerinden tutma ve ihtiyaçlarını gidermemutlaka ehemmiyetlidir; fakat onlar karşısında ciddiyeti ve vakarı koruma da oldukça önemli bir husustur. Gerek anne-babalar, gerekse öğretmenler, çocuklarına veya öğrencilerine mutlaka sinelerini açmalı, her zaman onlarla ilgilenmeli, dertlerine ortak olmalı, gerekirse harçlık vermeli, hattâ onlar için canlarını bile feda etmeyi göze alabileceklerini göstermeli ve sevgilerini ortaya koymak için her vesileyi değerlendirmeli; ancak onlar karşısındaki konumlarını ve ciddiyetlerini mutlaka korumalıdırlar. Aksi hâlde, kontrolsüz sevgi ve alâkanın çocuğu şımartıp küstahlaştırması ve ukalalaştırması kaçınılmaz olacaktır.
(4) Çocuklara değer vermek, onlarla ilgilenmek:
Rasûlullah (s.a.v.), çocukları en güzel dünya nimetlerinden biri olarak görür; onlara karşı ilgiyi-alâkayı asla eksik etmez ve değerli olduklarını onlara hissettirirdi. O bir gün evinden çıkmış, torunlarından birini bağrına basarak: "Siz çocuklar insanı(n çok yaman imtihan vesilesisiniz; bu sebeple) bazen cimriliğe, bazen korkaklığa, bazen de cehalete müptelâ kılarsınız. Buna rağmen sizler Allah'ın en güzel kokulu nimetisiniz" [Tirmizî, Sünen, Birr, 11] sözleriyle, onların nâdide bir çiçek gibi olduklarına işaret etmiştir. Bu sebeple onların ağlamasına dayanamaz, ağlamalarına sebep olanları ikaz eder; namaz esnasında ağlayan bir çocuk sesi duysa, namazını kısaltır ve annesinin onunla ilgilenmesine fırsat verirdi [Buhârî, Sahih, Ezân, 65] Ashaptan Hz. Büreyde'nin (r.a.) naklettiğine göre, Rasûl-i Ekrem (s.a.v.) Mescid'de hutbe okurken, henüz çok küçük yaştaki torunlarının düşe kalka ilerlediklerini görünce hutbeyi yarıda keserek yanlarına gitmiş, onları kucağına alarak tekrar hutbeye çıkmış ve "Allah Teâlâ, Mallarınız ve evlâtlarınız(sizin için) bir imtihan (vesilesi)dir'[Teğâbün suresi, 15] derken ne kadar doğru söylemiş. Bunları öyle görünce sabredemedim." buyurmuş ve hutbesine devam etmiştir. [Tirmizî, Sünen, Menâkıb 30]
Nebî (s.a.v.), çocuklarla şakalaşır, onların anlayacağı dille konuşur, seviyelerine uygun espriler yapardı.Enes b. Mâlik'in üvey kardeşi Ebû Umeyr'in (r.anhuma) çok sevdiği kuşu ölünce, onu teselli etmek istemiş ve, "Ebû Umeyr! Serçeciğe ne oldu, serçecik ne yapıyor şimdi!" [Buhârî, Sahih, Edeb, 81]sözleriyle de acısına ortak olmuştu. Çocuklara "yavrum, evlâdım, oğlum" diye hitap edilmesini ister, kendisi de bu sözlerle gönüllerini alırdı. Yolda karşılaştığı çocukları bineğine alır, gidecekleri yere kadar götürürdü. [Buhârî, Sahih, Libâs, 98] Hasta olduklarını öğrendiğinde ziyaret eder, şifâ dileğinde bulunur, ashabın da böyle davranmasına örneklik ederdi. Nitekim Medine'de yaşayan bir Yahudî çocuğunu hasta yatağında ziyaret etmiş, ölmeden önce onun Müslüman olmasına vesile olmuştu.[Buhârî, Sahih, Cenâiz, 79]
Fahr-i Kâinat (s.a.v.), çocukların bir ihtiyacı olduğunda karşılar, isteklerini yerine getirirdi. Torunlarından birinin bir gün susadığını görmüş, hemen bir koyunun sütünü sağarak getirmiş ve ona içirmiştir. [İbn Hanbel, Müsned, I/101] Çocukların tertemiz fıtratlarına işaretle, mevsimin ilk ürünü hasat edildiğinde, mahsulün bol ve bereketli olması için Allah Teâla'ya dua etmiş ve oradaki topluluktan en küçük çocuğu çağırarak ilk meyveyi ona yedirmiştir .[İmam Malik, Muvatta', Câmi', 1] Çocuklarla selâmlaşmış, hâllerini hatırlarını sormuştur.
Rasûl-i Ekrem (s.a.v.), çocukların şahsiyet sahibi olmaları için onlarla her ortamda ilgilenmiş, onlara değer vermiş, onları anlamak için söz hakkı verip dinlemiş, dünyalarına girmeye çalışmıştır. Çocuk yaşlardaki sahabilerden Râfi' b. Amr'ın (r.a.) başından geçen bir hâdise bunun en güzel örneğidir. Hz. Râfi', bir gün Medine'de Ensar'dan birinin bahçesindeki hurmaları taşlamış ve sahibi tarafından yakalanarak Rasûlullah'ın (s.a.v.) huzuruna getirilmişti. Efendimiz (s.av.) ona önce; "Yavrum! Hurmaları neden taşladın?" diye sordu. Çocuk da, "Karnım açtı, yemek için taşladım." diye karşılık verdi. Bunun üzerineRasûl-i Ekrem ve Nebiyy-i Muhterem (s.a.v.), "Peki, o hâlde bir daha hurmaları taşlama, dibine dökülenlerden ye, olur mu?" diye tatlı bir şekilde uyarmış ve, "Allah'ım! Ona doyumluluk ver!" diye dua etmişti. [Ebû Dâvud, Sünen, Cihad, 85] Nebî (s.a.v.), çocuğun suç işlediğini öğrendiği hâlde önce onu konuşturmuş, niyetini ve düşüncelerini öğrenmek istemiştir. Çocuklar çoğu kez yanlış yaparlar, yaptıkları yanlışın farkında da olmayabilirler. Onlar ne yaparlarsa yapsınlar, karar vermeden önce kendilerini dinlemek ve dünyalarına girip onları anlamaya çalışmak gerekir. Bu yaklaşım tarzı, çocuk terbiyesinde, çocuğa değer verip ilgi - alâka duyulduğunu gösteren ve tesirli neticelerin alınmasını sağlayacak bir davranış tarzıdır.
(5) Dinî Değerleri Yaşayarak Örnek Olmalı:
Sevgili Peygamberimiz (s.a.v.), çocuklara dinî değerleri' ve mânevî hakikatleri kavratma mevzuunda kolaydan zora, esastan furûâta doğru bir yol takip edilmesi gereğine işaret etmiştir. Bu sebeple dinî hayatın esası olan ve temeli kalbî tasdikten ibaret bulunan iman esaslarının telkini, öncelikli olarak ele alınmıştır.Peygamber Efendimiz (s.a.v.), huzuruna getirilen çocuklara ve gençlere, yaşlarına ve seviyelerine göre öncelikle iman hakikatlerini öğretir, kavratırdı. Nitekim konuşmaya yeni başlayan akraba çocuklarına imanın esası olan tevhid hakikatinden bahseden âyetleri ve kelime-i tevhîdi yedi kez tekrar ettirerek kavratmaya çalışmış ve dolayısıyla ashaba da bu hususta yol göstermişti. [Abdurrezzâk, Musannef, 4, 334] Ashâptan Cündeb b. Abdullah'ın (r.a.) naklettiğine göre, bir grup genç Medine'ye gelmişler ve kısa bir süre Rasûlullah Efendimizle (s.a.v.) birlikte kalmışlardı. Hz. Cündeb, bu zaman zarfında Kur'ân'dan önce, iman hakikatlerini öğrendiklerini, bilahare Kur'ân'ı öğrendiklerini ve böylelikle imanlarının arttığını ifade etmektedir. [İbn Mâce, Sünen, Sünnet, 9] Bunlar, iman hakikatinin çocuklara çok daha erken yaşlarda ve onların anlayabilecekleri ve kavrayabilecekleri bir dille ve bizzat yaşayarak öğretilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. İmanla alakılı hususlar her ne kadar mücerret bir vak'a (olgu) olsa da, bu nevi hakikatleri öğretmenin de bir usûlü vardır ve bu hususta takip edilecek en müessir yol da, imana dair yaşanan tecrübelerin hâl ve kaal diliyle çocuğa anlatılıp kavratılmasıdır. İman hakikatlerini bütün hücrelerinde duyup hisseden bir mü'minin bu hakikatleri çocuklara kavratmakta zorlanmayacakları gün gibi aşikârdır.
(6) Kur'an-ı Kerim'i Okutup Öğretmeli:
Rasûlullah (s.a.v.), çocuklara Allah'ın kelâmı olan Kur'ân-ı Kerîm'i öğretir ve ashabına da çocuklarına Kur'ân'ı öğretmeleri tavsiyesinde bulunurdu. Annesinin isteği üzerine sekiz yaşından itibaren çocukluğuEfendimizin (s.a.v.) yanında geçmiş olan Enes b. Mâlik'e (r.a.) şunları tavsiye etmişti: "Evlâdım! Kur'ân okumayı ihmal etme ve (unutma ki) Kur'ân ölü kalblere hayat verir; kötü ve çirkin şeylere, haddi aşmak gibi kusurlara karşı da insanı korur
" [Deylemî, Müsnedü'l-Firdevs, 2, 377] Keza sahabeyi bu hususta teşvik etmek için de şöyle buyurmuştur: "Çocuklarınızı şu üç hususta yetiştirin! Bunlar: Peygamber sevgisi, Ehl-i Beyt sevgisi ve Kur'ân kıraati. (Ömrünü Kur'ân'ı okuyarak, hatmederek ve anlayarak geçiren) Kur'ân hizmetkârlarına, hiçbir gölgenin bulunmadığı günde (kıyamet gününde) peygamberler ve salih kullarla birlikte Allah'ın gölgelikleri takdim edilecektir." [el-Münâvî, Feyzu'l-Kadîr, 1, 225] Fahr-i Kâinat'ın (s.a.v.) amcasının oğlu İbn Abbas (r.anhuma) da küçük yaşlarda başından geçen bir hatırasını şöyle nakleder: "Rasûlullah'ın (s.a.v.) vefatı esnasında on yaşındaydım. Ve ben (Kur'ân'dan) el-Muhkem'i okumuştum." Kendisine el-Muhkem'in ne olduğu sorulduğunda, onun el-Mufassal (Hucûrât Sûresi'nden sonra gelen 68 sûre) olduğunu ifade etmiştir. [Buhârî, Sahih, Fedâilü'l-Kur'ân, 25] Dolayısıyla Rasûlullahın (s.a.v.) terbiyesi altında yetişen çocuklar, Kur'ân terbiyesiyle yetişmişler ve küçük yaşlardan itibaren de seviyelerine göre kulluk vazifelerine hazırlanmışlardır.
(7) Dinin direği ve en önemli vecibelerden biri olan namaz'ın çocuklara öğretilip kavratılması ve namaz şuuruyla yetiştirilmesinin de çocuk terbiyesinde çok önemli bir yeri vardır. Kulluk vazifelerinin farziyeti her ne kadar büluğ çağı itibariyle başlasa da, Rasûlullah Efendimiz (s.a.v.), çocuklara yedi yaşına geldiklerinde alıştırmak maksadıyla namazın öğretilmesini, on yaşına geldiklerinde hâlâ namazın ifasında kusurlu davranıyorlarsa, ceza verilerek tedip edilebileceklerini [Tirmizî, Sünen, Mevâkîtü's-Salât, 183] ifade buyurmaktadır. Günümüz eğitimcileri tarafından da zorunlu öğrenme devresinin yedi yaş civarı olduğu kabul edilmektedir. Çocuk yedi yaşına girince, o devreye kadar, kendi gözlemleriyle yapılan şeyleri zaten kavramıştır. Artık bu merhalede sadece, onun elinden tutup o güne kadar müşahedeleriyle idrâk ettiği / gözlemleriyle algıladığı şeyleri açıklama, yerine göre teşvik (terğîb) ederek, yerine göre dekorkutarak (terhîble) uyarılmalıdır. Öyleyse belli bir yaşa kadar hâl ile yani yaşayarak gösterme geçerli iken, belli bir dönemden sonra artık fikrî seviyesine göre ve mantığına hitap edecek şekilde her mevzuyu açıklamak gerekecektir. Dolayısıyla çocuk, bazılarına göre Allah Teâla karşısında altı yaşında, bazılarına göre sekiz yaşında, bazıları için de en geç on yaşında bir yetişkin kabul edilerek onore edilmeli, izzetine ihtimam gösterilmeli ve her şey, ona nebevî bir azim ve iştiyakla anlatılmalıdır.
Günümüzde çocuk eğitimine dâir yapılan ilmî araştırmalar gösteriyor ki, çocuk terbiyesi / eğitimi çocuğun doğumuyla başlaması gereken bir yoldur. Hadîs-i şerîflerde bu vazife yapılması gereken yükümlülükler arasında, yeni doğan çocuğa mânevî şahsiyetinin kazandırılmasına matuf olarak âlim ve fâzıl bir zâta tahnik yaptırılarak dua ettirilmesi, kulağına ilk telkin edilecek sözlerin ezan ve ikamet olması, güzel bir isim verilmesi, doğumundan dolayı Hâlık Teâla'ya bir şükrün ifadesi olarak akîka kurbanının kesilmesi gibi tavsiyelerin bulunduğu anlaşılmaktadır.
« Son Düzenleme: 05 Haziran 2015, 12:14:49 Gönderen: Mücteba »
« Yanıtla #3 : 06 Haziran 2015, 18:26:20 »
Çocuk, ana ve baba için büyük bir nimettir, dedik. Evet, böy¬ledir. Çünkü çocuk gözlerin nurudur. Bugünün küçüğü olan çocuk, yarının büyüğü olacağından dolayı büyük önem taşımaktadır. Onun içindir ki, çocuğun küçük yaştan itibaren terbiye edilmesine, ahlaklı ve bilgili olarak yetiştirilmesine, hele imanlı olarak büyütülmesine çok önem verilmelidir. Çocuğun maddi gıdasına önem verilmesi gerektiği gibi, manevi gıdasına da önem verilmesi lazımdır. Maddi gıdasız yetiştirilen çocuk, fi¬ziki bakımdan cılız olduğu gibi, manevi gıdadan yoksun çocuk da ruhen cılız yetişir ki, her ikisinin de akıbeti tehlikelerle dolu olur. Çocuk terbiyesi ve yetiştirilmesi hususunda Resulüllah (sallAllahü aleyhi ve sellem) in şu hadis-i şerifine çok dikkat etmek gerekir:
"Her çocuk (İslam) fıtratı üzerine doğar. Ancak ana ve babası onu ya yahudileştirir, ya hıristiyanlaştırır, veya mecusileştirir." (Camiu's-Sağir; c. 2, s. 79)
Evet, âlemlere rahmet olarak gönderilen Peygamberimiz (sallAllahü aleyhi ve sellem) böyle buyuruyor. Böyle buyurduğu gibi, kendileri de çocuklarla çok meşgul olurlardı. Çocuklara daima sevgi, şefkat ve merhamet göstermişlerdir. Çocuklara şefkat ve merhamet göstermeyenlerin merhametsiz, şefkatsiz kimseler olduklarını haber vermiştir.
Küçük çocuk, gördüğünü hemen kavrar; çünkü onun hafızası kullanılmamış bir teyp bandı gibidir. Teyp bandı işittiği şeyi hemen aldığı gibi, küçük çocuğun. Hafızası da gördüğü ve işittiği her şeyi hemen alır. Bunun içindir ki, ana-baba çocuğa iyi örnek olmalı, çocuğa daima iyi olan şeyleri göstermeli ve işittirmelidir. Bugünün çocuklarında eğer ahlaksızlık görülü¬yorsa, çocuklardan kötü işler sadır oluyorsa, bunun yegâne sorumlusu onların terbiyesini ihmal eden ana-babalardır. Bugün çocuklarını iyi terbiye etmeyen, ana-babalar, yarın çocuklarının işleyecek oldukları fenalıklardan da sorumludurlar.
Bir çocuğun dünyaya gelmesine vesile olan ebeveynin, ço¬cuklarına karşı çok önemli görevleri vardır. Çocuğun dünya ve ahirette mes'ud olabilmesi için onun ana ve babası tarafından iyi, çok iyi terbiye edilmesi lazımdır. Çocuk dünyaya geldiği za¬man ana ve babanın biricik vazifesi çocuğun altı-yedi yaşına basıncaya kadar onun gıdasına ve sıhhatine önem vermeleri olduğu gibi, onu altı-yedi yaşından itibaren ahlaklı, imanlı, dini ve milli duygularla dolu olarak yetiştirmeleri de en mühim gö¬revleridir.
ÇOCUKLAR HAKKINDA NELERE DİKKAT ETMELİDİR
Çocuğu dünyaya gelen kimse müjdelenince, doğan çocuğu bir nimet bilip hemen Allah'a şükretmesi gerekir. Peygamber aleyhisselam, "Evlat kokusu, Cennet kokusudur" buyurmuştur. Çocuğun ağlamasından ana-baba müteessir olmamalıdır. Çünkü O'nun ağlaması ana ve baba için duadır.
"Onlardan birine kız (doğum) müjdesi verilince, kendisi pek öfkeli olarak, yüzü simsiyah kesilir. Verilen müjdenin tesiriyle toplumdan gizlenir. O (doğa) nı (sağ bırakıp) hakaretle mi tutacak, yoksa onu toprağa mı gömecek (kendi kendine düşünür). Bak, hükmede geldikleri şey ne kötüdür!"
Yine Allah Teâla buyuruyor ki:
Ne dilerse yaratır. O, kimi dilerse ona kız (evlat) lar bağışlar, kimi dilerse ona erkek(evlat) lar lütfeder. Yahut (çocuklar) erkekler, dişiler olmak üzere çift verir. Kimi de dilerse onu kısır bırakır. Şüphesiz O, hakkıyle bilendir, (her şeye) kaadirdir."
Erkek çocuk doğduğu zaman fazla sevinip kız çocuğun doğumuyla üzülmemelidir. Zira hayrın hangisinde olduğu bi¬linmez. Nice erkek çocuk sahibi vardır ki, oğlunu kız olmasını temenni etmektedir. Belki kızların anne-babaya sağladığı ra¬hatlık, erkek çocuklarının sağladığı rahatlıktan daha fazladır. Kızları yetiştirmek hususunda elde edilen sevab daha boldur.
PEYGAMBERLER EVLATLARINA HAYIR ÖĞÜT VERMİŞLERDİR
Anne babalar evlatlarına öğüt vermelidirler. Bu hususta peygamberler bize örnektirler.
Cenab-ı Allah, İbrahim ve Ya'kub (aleyhümüsselam) gibi peygamberlerin evlatlarına nasıl öğüt verdiklerini bize Kur'an-ı Kerim'de açıklıyor ve buyuruyor.
"İbrahim, bunu (aynı şeyi) oğullarına da tavsiye etti. (Torunu) Ya'kub da (öyle yaptı):"Ey oğullarım, Allah si¬zin için (İslam) dini (ni) beğenip seçti. O halde siz de (başka değil) ancak müslümanlar olarak can verin (dedi)." (Bakara Süresi, ayet:132)
Lokman aleyhisselamın oğluna yaptığı vasiyeti de Cenab-ı Allah Kur'an-ı Kerim'de şöyle beyan buyurmuştur:
"Hani Lokman oğluna -öğüt verirken- (şöyle) demişti: "Oğulcağızım, Allah'a (c.c.) ortak koşma. Çünkü şirk elbette büyük bir zulümdür." (Lokman süresi ayet: 13)
Bunun üzerine oğlu küfürden dönüp İslam'ı kabul etti. "Oğulcağızım, hakıykat (yaptığın iyilik veya kötülük) bir hardal tanesi kadar olsa da, bir kaya içinde, ya gök¬lerde, yahut yerin içinde (gizlenmiş) olsa bile Allah onu getirir (meydana çıkarır ve hesabını görür). Çünkü Allah latıyfdır. (İlmi en gizli şeylere kadar nafiz ve şamildir) hakkıyle haberdardır."
"Oğulcağızım, namazı dosdoğru kıl. İyiliği emret.
Kötülükten vazgeçirmeye çalış. Sana (bu emir ve nehiy sebebiyle) isabet eden şeylere katlan. Çünkü bunlar kat'i surette farzedilen işlerdendir."
"İnsanlardan (kibirlenip) yüzünü çevirme. Yer (yüzün) de şımarık yürüme. Zira Allah her kibir tasla-yanı, kendini beğenip öğüneni sevmez."
"Yürüşüyünde mu'tedil ol. Sesini alçalt. Seslerin en çirkini, hakikat eşeklerin anırışıdır." (Lokman süresi, ayet: 16, 17, 18, 19)
Kızlara iyi terbiye vermeleri, İslamiyeti öğretmeleri için kadınlara tenbih edilmelidir. Çünkü kızlar çoğunlukla vakitle¬rini annelerinin yanında geçirirler. Baba, iş icabı kızı ile çok fazla bir arada bulunamadığı içindir ki, ona dini terbiyeyi ver¬meye fırsat bulamaz. Binaen'aleyh, bu görevi ihmal etmemesi için karısına sıkı sıkı tenbih eder. Erkek çocuğun iyi bir terbiye alması, ahlaklı olarak yetişmesinde baba daha fazla imkâna sahip olduğu gibi, kızın terbiyeli, ahlaklı, tam bir müslüman hanımı olarak yetişmesi için de annenin çok büyük rolü olur.
Onlarla Gelen Sevap
"Herhangi bir müslümanın bir kızı varsa, o kızına İslam terbiyesi vermiş ve terbiyesini de gereği gibi yapmışsa, onu helalinden yedirmiş ve Allah'ın kendisine ihsan buyurduğu nimetlerden o kızcağızına ihsanda bulunmuşsa, o kız, babasını ateşten korumak hususunda teminat verici, cennete varmasını kolaylaştırıcı olur."
İbni Abbas (r.a.) Allah'ın Resulünden şu hadis-i rivayet etti:
"Hiç bir şahıs yoktur ki, iki kız evladı olsun, onlar onun yanında bulunduğu müddetçe onlara iyilik yapsın da, o kızlar da onu cennete sokmaya sebep ol¬masın."
Enes (r.a.) Allah Resulünün (s.a.v.) şöyle dediğini rivayet etti:
"Kimin iki kızı veya iki kız kardeşi olursa, o da bunlara yanında oldukları müddetçe iyilikte bulunursa, benimle o kimse cennette (parmaklarını işaret ederek) bunların ikisi gibi oluruz."
KIZLARA ÖNCELİK VERMELİDİR
Yine Enes'den Allah Resulünün şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir.
"Kim, çarşıdan güzel ve yeni bir şey alıp çoluk çocuğuna götürürse, sanki onlara bir sadaka sırtlamış götürmektedir. Ta ki, onu onların arasına bırakıncaya kadar (bu durum devam eder). Getirdiğinde erkek çocuk¬larından evvel kız çocuklarına vermelidir. Zira kız çocuğunu sevindiren bir kimse, sanki Allah'ın korku¬sundan ağlayan kimse gibidir. Alah'ın korkusundan ağlayan bir kimsenin ise Allah bedenini ateşe haram kılar."
Ebu Hüreyre (r.a.) da Allah Resülünün şöyle bu¬yurduğunu rivayet ediyor:
"Kimin üç kızı veya kızkardeşi olup, onların şiddet ve zahmetlerine karşı tahümmül gösterirse, Cenab-ı Hak, o kulunu, onlara gösterdiği rahmetin faziletin¬den ötürü cennetine dahil eder."
Resülüllah'ın bu sözünden sonra ashab-ı kiramdan birisi:
- Ey Allah'ın Resülü! İki tane olursa durum nasıldır? Resülüllah: .
- İki tane olursa da durum böyledir, buyurdu. Başka bir kişi:
- Ya bir tane ise nasıldır? Allah'ın Resülü:
- Bir tanede de aynı fazileti elde eder, cevabını verdi. Resül-i Ekrem (sallAllahü aleyhi ve sellem) kız çocuğu hakkında şöyle buyuruyor:
"Bir kimsenin' bir kız evladı olsa da onu İslam adabı ile terbiye etse ve Allah'ın kendisine verdiği ni-metlerle büyütse, Allah Teala, o kişiyi cehennem ateşinden korur."
SAĞ KULAĞINA EZAN, SOL KULAĞINA KAMET OKUMALI
Doğumun ikinci edebi, doğan çocuğun kulağına ezan oku¬maktır. Rafi, (r.a.) babasından rivayet eder: "Allah'ın Resulünü gördüm ki, Hazret-i Fatıma (r.a.) oğlu Hasan'ıdoğurduğu zaman, Hasan'ın kulağına ezan okudu."
"Hangi müslümanın bir çocuğu doğunca, çocuğun sağ kulağına ezan, sol kulağına da kamet okursa, o ço¬cuktan ümm-i sibyan (havale) hastalığı kalkar," bu¬yurmuştur.
"Ey Allah'ım! Bunu hayırlı ve Allah'dan (c.c.) kor¬kanlardan eyle ve onu güzel bir surette yetiştir."
"İhtiyarlık halimde bana İsmail'i ve İshak'ı ihsan eden Allah'a hamd olsun. Gerçekten Rabbim duayı ka¬bul edendir."
Hz. Eblibekir (r.a.) efendimizin kızı Hz. Esma validemiz an¬latıyor:
GÜZEL BİR İSİM VERMELİDİR
"Çocuklarınızı benim ismimle isimlendiriniz. Fakat benim künyemi kimseye vermeyiniz." b u-yurmuştur.
Binaenaleyh Ebu İsa ile herhangi bir kimseyi künyelen¬dirmek mekruhtur.
"Sizler kıyamet gününde özel isimleriniz ve ec¬dadınızın isimleriyle çağrılacaksınız. O halde isimle-rinizi güzelleştirin. Yani çocuklarınıza güzel isimler verin."
Herhangi bir müslümanın manası uygun olmayan ismi varsa, o ismi değiştirmek onun için müstehaptır. Nitekim Allah'ın Resulü (s.a.v.), El-As'ın ismini "Abdullah" ile değiştirdi.(Ümmü Seleme validemizin kızı) Zeynep'in ismi (temizleyici manasına gelen) "Berre"idi. Bunun üzerine Allah'ın Resulü (s.a.v.) "O kendi nefsini temizler" dedi. Ve ismini"Zeynep" olarak değiştirdi. Böylece Eflah, Yesar, Nafi ve Bereket isimleriyle isimlenmek hususunda da yasak¬lama gelmiştir. Çünkü "Bereket orada mı?" diye sorulunca "Hayır" cevabı verilebilir.
Kötü ve çirkin mana taşıyan, hele İslamda yasak edilen isimlerin çocuklara takılması doğru değildir. Böyle İslamda çirkin görülen isimlerin değiştirilmesi hakkında hadis-i şerifler varid olmuştur. Zamanımızın modası haline gelen anlamsız ve uydurma isimleri, çocuklara vermekten müslüman-ların kaçınması gerekir.
Resulüllah (s.a.v.) Efendimiz; isyan manası taşıdığı için "asi" ismini, izzet ve ululuk sadece Allah'a mahsus olduğu için, "aziz" ismini, "şeytan" ismini; verdiği hükmü geri al¬mak manasını taşıdığı için "hakim" adını, yılanlardan bir cinsin adı olduğu için "hubab"adını, ateş adı olduğu için "şihab" ismini, çorak ve verimsiz araziye denildiği için "afira"adını değiştirmişlerdir.
Said b. Müseyyeb'in büyük babası Resulüllah'ın (s.a.v.) hu¬zuruna varmış. Efendimiz kendisine adını sormuş. O da "Hazen" olduğunu söyleyince, Efendimiz kendisine "Sehil"adını almasını tavsiye etmiş. O zat da, "Ey Allah'ın Resulü, babamın verdiği adı nasıl değiştireyim" diye özür di¬lemiş, değiştirmemiş, fakat ondan sonra evlerinde hüzün ve ke¬der eksik olmamış.
NİÇİN EZAN VE KAMET OKUNUR
İsim konulurken çocuğun kulağına ezan ve kamet oku¬manın hikmeti: Musallada kıldığımız cenaze namazı için ezan ve kamet okunmamasının sebebi nedir? Bu namazın ezan ve kameti, doğduğu zaman çocuğun kulağına okunmuştur. İslamiyet o yavruya ilk dersi doğduğu zaman vermekte ve: "Ey yavrucak, sakın dünyanın göz alıcı renklerine aldanıp da Allah'a karşı kulluğunu unutma. Dünyada ebedi kalacağını zannetme. Senin ömrün, bir ezanla kamet arasındaki zaman kadar azdır ve çabuk geçecektir. Bu kısa dünya hayatında faniyi, baki olan bir hayata teb¬dil etmeye bak" demek istemektedir.
Bazı kimseler, ırkçılık taassubu ile, geçmiş zamanlarda yaşamış ve fakat Müslüman olmayan şahısların adlarını ço¬cuklarına isim olarak takmaktadırlar. Allah bizi İslam dini ile şereflendirmiştir. Bu şeref biz Müslümanlara yeter. Irk taas¬subu ile bu gibi isimler almak asla doğru görülmez.
ÇOCUK İÇİN KURBAN KESMELİ
Erkekler için de bir kurban kesileceğine dair rivayetler vardır. Eti, kurban eti gibi, hem yenilir hem de fakirlere tasadduk edi¬lir.
Resulüllah Efendimizin oğlu İbrahim, dünyaya geldiği za¬man, Ebu Raf'i (r.a.)'in zevcesi Selma ebeliğini yapmıştı. Bu se¬beple Ebu Raf'i, Peygamber Efendimize oğlunun doğumunu müjdelediğinde çok sevindiler. Müjdesine karşı bir köle vererek taltif ettiler.
Doğumunun yedinci günü, çocuğun saçını tıraş ettirerek gümüş ile tarttırıp gümüşü tasadduk etti ve saçlarını göm¬dürdü.
Fahr-i Kainat Efendimiz torunları Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'in doğumlarında ikişer -diğer bir rivayete göre bi¬rer- kurban kesmişlerdir.
Doğumdan sonra yapılacak vazifelerden birisi erkek çocuğu için iki koyunu akika kesmektir. Kız çocuğunun akikası ise bir koyundur. Fakat erkek için de, kız için olduğu gibi, bir koyun akika verilirse, herhangi bir beis yoktur. Aişe validemiz (r.a.) Allah Resulünün erkek çocuk hakkında iki koyunu, kız çocuğu hakkında da bir koyunu "akika" olarak kesmeyi, emir bu¬yurduğunu rivayet etmektedir. Ve yine rivayet ediliyor ki. Allah'ın Resulü (s.a.v.) Hazret-i Hasan'ın akikası olarak bir koyun kesmiştir. Resulüllah'ın böyle yapması bir koyun ile iktifa etmenin de ruhsatlı olduğuna delalet eder.
Bismillah. Allahım falan çocuğun akikası senin içindir ve se¬nin rızana yöneliktir, deyin."
Akika, hayat belirtisi görülen çocuğu Allah'a yaklaştırmaya vesile olan bir kurbandır. Çocuğu bela ve afetlerden korur; İsmail (a.s.) için gönderilen koç gibi. İslam dininin bir vecibe¬sini yerine getirmenin bir sevincidir. Mü'min bir kimsenin ha¬yata başladığının sevincinin ifadesidir.
Davut Aleyhisselam zamanıydı. İki kadın çocuklarını da alarak kıra çıkmışlardı. Evlerinden de biraz uzakta idiler.
Yanlarında birbirlerinden ayırt edilemeyecek kadar birbi¬rine benzeyen küçük çocukları bulunduğu halde beraber otururlarken bir kurt gelip çocuklardan birini kapıp götürdü. Kadınlardan biri diğerine: Kurdun götürdüğü çocuk seninki idi, dedi. Diğeri ise, hayır senin çocuğun idi diyordu. Her biri kalan çocuğa sahip çıkıyordu. Anlaşamadılar. Bu ihtilaf üzerine davalaşmak için Davut aleyhisselamın huzuruna geldiler. Davud aleyhisselam kurdun saldırısından kurtulan çocuğun, yaşlı olan kadına ait olduğuna karar verdi. Yine mesele bitmedi. Kadınlar daha sonra Davud aleyhisselamın oğlu Süleyman aleyhisselamın huzuruna çıktılar ve meseleyi ona anlattılar. Süleyman aleyhisselam ben bu meseleyi hallederim, dedi. Daha sonra:
- Bana bir bıçak getirin, çocuğu kesip aranızda taksim ede¬yim, madem anlaşamıyorsunuz, yarısı birinizin, yarısı da biri¬nizin olsun dedi. Genç olan kadın:
- Aman, hayır hayır. Allah sana rahmet ihsan etsin, çocuk benim değil, yaşlı kadınındır ben istemiyorum dedi. Bu sözler üzerine Süleyman aleyhisselam kalan çocuğun yaşlı kadına değil, genç kadına ait olduğuna hüküm verdi.
Zira genç kadın, çocuğun gerçek anası olduğundan kesilme¬sinden endişe ettiği için, onun ihtiyar kadında kalması pa¬hasına da olsa hakkından vazgeçmişti.
İhtiyar kadın ise kesileceğini duyduğu halde endişelenme¬mişti.
Böylece genç olan kadın kendi çocuğuna kavuşmuş oldu.
ANA HATLARIYLA TERBİYE
Toplumların temeli ailedir. Aile ise çocuk, karı ve kocalar¬dan oluşmuştur. Baba ve anneler gelecek nesillerin sağlam bir yapı arzetmesini istiyorlarsa, çocuklarına gereken ilgiyi eğitim ve öğretim ve bilhassa terbiye alanında göstererek vermelidirler. Sağlam bir temel üzerine bina kurmayanların yaptıkları inşaatlar, birer birer çökmeye mahkumdur.
Kur'an-ı Kerim'de zikrolunan ayeti kerimelerde çocuğun değeri belirtilmiştir. "Mal ve oğullar, dünya hayatının sü¬südür."
"Muhakkak ki mallarınız ve oğullarınız birer fitne¬dir (imtihan vesilesidir) büyük sevap O'nun katındadır." Çocukların yetiştirilmesi ve terbiyesinin nasıl olacağı hakkında Kur'an-ı Kerim'i incelediğimizde, değişik ayetlerde zaman za¬man baba-evlat münasebetlerinin çoğunda nezaket, hoşgörü, sevgi ve şefkat, müsamaha yüklü telkinlerin bulunduğu görüle¬cektir. Bu da İslam nizamının aileyi teşkil edenlere verdiği önemi belirtir. Lokman suresinin hemen hemen birçok ayetleri bununla yakından ilgilidir.
Hz. Peygamber (s.a.v.) Efendimiz çocuklarla ilgilenmenin önemini belirterek bizi uyarmıştır. "Kişinin öldükten sonra amel defterinin kapan¬mayıp devamlı sevap yazılmasına sebep olan şeyler, kendisine dua eden salih bir evlat, sevabı kendisine ulaşan sadaka-i cariye, kendisinden sonra halkın amel ettiği ilimdir."
CİHATTAN ÜSTÜN AMEL
Taberani'de şöyle bir rivayet vardır:
"İbn-i Mübarek kardeşleriyle beraber bulunduğu bir gazvede onlara sorar: İçinde, bulunduğumuz cihaddan daha ef¬dal bir amel biliyor musunuz? Hayır. bilmiyoruz cevabını alınca, "Ben biliyorum. İffetli bir adam düşünün, ailesi, çoluk ve çocuğu var. Geceleri kalkarak; uyumakta olan çocuklarını yoklar, üstü açılanları örter. İşte bunun ameli bizden efdaldir" der.
İtikadı sağlam, amelleri ihlaslı, davranışları İslami ölçü¬lere uygun olan bir çocuğun yetişmesini arzulayan mükellefle¬rin, önce kendileri bu şartlar dahilinde şahsiyetlerini oluşturmalı, daha sonra ailede bunu uygulayacak pratiğe geçirmelidir.
Çocuğun yetiştirilmesinde birinci.derecede anneler sorum¬ludur. Annelere gereken ilgiyi ve uygun nasihatları telkin et¬mek ise, babaların görevidir. İslam nizamı mükemmel bir top¬lumu kurmak için ilk önce mükemmel bir aile kurmayı şart koşmuştur. Aileyi kuracak fertler, İslami kimliklerine gereğince dikkat etmeli, İslami ve imani şuuru bir arada bu¬lunduran eşler seçilmelidir.
15. Hicri yüzyılın içinde bulunan Müslümanlar, yeniden İslami bir toplum oluşturmak ve İslam şeriatını o toplum üze¬rinde ikame etmek mecburiyetindedirler. İşte bu hedefe yö¬nelmiş olanlar da; yarınların büyükleri olacak çocukları iman, ibadet ve diğer konularda iyi yetiştirmelidirler.
ÇOCUK TERBİYESİNE DİKKAT
Evlenme sonucu kurulan yuvanın ahengini temin eden, karı-kocanın mutluluğunu sağlayan çocuktur. Ancak bu ahenk ve mutluluğun hayat boyunca devam etmesi için, dünyaya gelen çocuğun çok iyi terbiye edilmesi lazımdır. Dini bilgilerden ve İslami terbiyeden mahrum olarak yetişen çocuk, ailenin huzu¬runu ve mutluluğunu, huzursuzluk ve mutsuzluğa çevirir. Çünkü bu çocuk ana bilmez, baba tanımaz, kendi başına buyruk biri olur. Böyle hareket eden çocuk ise ana ve babasına huzursuzluktan başka bir şey vermez.
Ne yazık ki, zamanımızda birçok ana-baba çocuklarının dini terbiyesine dikkat etmiyorlar. Dini bilgilerden ve İslami terbiye¬den mahrum olarak yetiştiriyorlar. Bu husus müslümanların en acıklı hallerinden biridir. Çocuklarını İslam dışı çevreler el¬lerinden alıyorlar da haberleri bile olmuyor.
Çocuk ana ve babaya tertemiz olarak verilen bir emanettir.
Ana-baba çocuklarının terbiyesinde dikkatli olmaz, dini terbi¬yeyi vermezlerse, onların maddi ve manevi yüksek mertebelere ulaşmamalarına sebep olmuş olurlar. Çocuklarını İslami ter¬biye ile yetiştirmeyen ana ve baba onları helake sürükleyecekleri gibi, Kıyamet Günü onların felaketlerinden de sorumlu tutulacaklardır.
Dünyada kendilerine İslamiyeti öğretmeyen, onları iyi ter¬biye etmeyen ana ve babalar Kıyamet Günü ciğerpare çocuk¬larından kaçacaklardır. Niçin? Çünkü kendilerine İslamiyeti öğretmeyen ana ye babanın yakasına yapışacaklar da ondan. Çocuğu dünyada İslami bir terbiye ile terbiye etmemek çok gü¬nahtır. İnsanın çocuğuna verecek olduğu en büyük hediye güzel terbiyedir. İnsanların yedikleri yemeklere göre değişik haller aldığı bir gerçektir. Yani haram lokma ile yetişenler haramdan kaçınmazlar, sevap işlemekten ziyade günah işlemeye meyilli olurlar. Peygamberimiz (s.a.v.) bir hadis-i şeriflerinde:
"Haramdan çekinin! Zira haramın binası er geç yıkılır", buyurmuştur.
"Hacı Bayram Veli Hazretlerinin müridlerinden, Yazıcıoğlu Mehmet Efendi namıyla meşhur Muhammediye kitabının ya¬zarı (Muhammed Efendi) Edirne ve Gelibolu civarında yaşamıştır. Bu muhterem zatın bir de Ahmet isminde (Ahmed-i Bican olarak ma'rut) kardeşi vardır. Ahmedi Bican Hazretleri aynı zamanda Envarul Aşıkin kitabını Farsçadan tercüme eden zattır."
"İki kardeşten biri olan Ahmedi Bican hazretleri birgün bir camide vaaz etmekte iken ağabeyi Muhammed Yazıcıoğlu ca¬miden içeriye girer ve küçük kardeşinin sohbetini dinlemeye başlar. Kardeşi ağabeyinin camiye geldiğinin farkındadır. Fakat bir de bakar ki, ağabeyi biraz sonra camiyi terkeder, kapıdan çıkarken de tebessüm edip ondan sonra ayrılır. Kürsüde nasihat etmekte olan Ahmedi Bican Hazretleri, ağabeyinin bu halinden bir şey anlayamaz ve akşam eve geldiği zaman durumu annesine anlatıp durumu öğrenmesini ister. Her iki dervişin de anası, büyük oğlu Muhammed eve geldiği zaman: "Oğlum, kardeşin camiden niçin gülerek çıktığını soruyor, bir hata mı işledim" diyor. Kardeşinin dersinde niçin gülerek çıktın? diye sorduğunda ağabey şöyle cevap verir:
Çocuğu ilk defa annesi emzirmelidir. Sonra eğer icab edi¬yorsa sütanneye verilir. Çocuk konuşmaya başladığı zaman ilk olarak ona kelime-i tevhidi (yani "LA İLAHE İLLAllah MUHAMMEDÜN RESULÜLLAH"ı öğretmeli. Eğer çocuğa ilk önce tevhid kelimesi ve akabinde İslami esaslar öğretilirse, o çocuk imanlı olarak yetişir. Çocuğa küçük iken, yemeğe besmele ile başlamak, yemeği sağ eliyle yemek, kendi önünden yemek, lokmasını küçük yapmak, yemeği iyi çiğnemek, elini elbisesine sürmemek ile, çok yemek yemenin zararlı olduğu, az yemenin ise sünnet ve faideli olduğu da öğretilir.
Ana ve babanın çocuğuna terbiye verirken seçecekleri yol Peygamber aleyhisselamın yolu olmalı, O'nun sözlerini, alimle¬rin ve iyi kimselerin hallerini hikaye ederek çocuğun kalbine yerleştirmelidir. Çünkü bunlar çocuğun kalbine tesir eder. Kendisinde alim olmak ve yahut iyi insanlardan olmak hevesi uyanır. Ve onlara karşı sevgi beslemeye başlar.
Çocuk yaramazlık yaptığı zaman onu azarlamak doğru değildir. Hatta bazı zamanlarda yaptığı, yaramazlığı görmemez¬likten gelmek lazımdır. Çünkü çocuk her zaman azarlanırsa, buna alışır, tehdit ve azarlamaların çocuk üzerindeki etkisi azalır. Çocuk herhangi bir kabahat işlediğinde, anası onu: "Seni babana söyleyeceğim" diyerek korkutmamalıdır.
Ana ve baba çocuğu, emsalleri arasında elbiseleri ve yediği yemekleriyle böbürlenmekten kesinlikle men'etmelidirler. Başkasından herhangi bir şey aldığı vakit, çocuğa kızıp bir daha almaması için onu uyarmalıdırlar. Çocuğa kötü huyların, para ve maddenin zararlarını öğretmeleri gerekir. Hele kahvehane¬lerde oturmanın, kötü meclislerde, (mesela tiyatro, sinema, moda defileleri, kokteyller, balolar, plajlar gibi) bulunmanın za¬rarlarını öğretmeli ve böyle yerlere gitmesini kesinlikle yasak-lamalıdırlar.
Hulasa; anne ve babanın çocuğa adab-ı muaşereti iyice öğretmesi lazımdır. Çocuğa Peygamber aleyhisselamı sevme¬sini, ehl-i beytine hürmet edip onlara karşı sevgi beslemesini ve Kur'an-ı Kerim'i okumasını öğretmelidirler. Peygamber aleyhisselam, çocukların, peygamberlerini sevmeleri, Kur'an-ı Kerim'i okumaları ile terbiye edilmesini emrediyor.
Ana ve baba çocuğu Kur'an-ı Kerim'i dinlemeye teşvik etme¬lidir. Lüzumsuz şeylerle oyalanmanın, faydası olmayan işlerle vakit geçirmenin doğru olmadığını kendisine öğretmelidirler. Çocuğa kötü kimselerden, kötü işlerden uzak kalmasını tenbih etmelidirler. Çünkü kötü kimselerle bulunan kimse onların kötü ahlakından etkilenir. Çocuğa her türlü atıcılık, yüzücülük, binicilik gibi İslami olan sporların faydalarını öğretmelidirler.
"İstanbul'un Vefa semtinin ismi kendisinden kalan za¬manın manevi erlerinden Şeyh Vefa Hazretlerinin bir oğlu vardı. Bu çocuk, o zaman henüz İstanbul'a çeşmeler yapılmadığı için evlere hayvan sırtında su taşıyan sakaların kırbalarını delerdi. (Kırba, eti yenen hayvanın derisinden tabak-lanarak elde edilen tulum) Hazreti Fatih Devri meşayihlerinden olan Şeyh Vefa Hazretlerinin çocuğu bu kötü hareketini uzun zaman devam ettirdiği halde, sucular Şeyhin hatırına çocuğa bir şey demedikleri gibi, gelip durumu Hazreti Şeyhe bile anlatmaya cesaret edemezlerdi."
"Sakalardan (Sucu) bir tanesi artık dayanamayıp durumu çocuğun babasına açmaya karar verdi. Şeyhin huzuruna gele¬rek: "Ya Şeyh! Ne zamandan beri sizin çocuk bizim kırbalarımızı elindeki iğne ile delmekte ve akan suları ağzını dayayıp içmektedir. Biz bu zamana kadar bir şey söylemedik ama, artık dayanılmaz oldu, siz bir tenbihte bulunsanız da çocuk bu halinden vazgeçse" dedi." "Oğlunun böyle çirkin bir iş yaptığını öğrenen Şeyh Vefa Hazretleri, çok üzüldü. Ne kadar kırbası delinen sucu varsa hepsini çağırıp zararlarını ödedi ve gönüllerini alarak "bir daha olmaz inşAllah, suç çocukta değil, mutlaka bizdedir. Ya anası bir hata işledi yahut bende bir kabahat var" diyerek sucu-ları gönderdikten sonra, hanımını çağırıp meseleyi anlattı:
Hanım kabahat ya sende ya bende
iyi düşün çocuğa hamile iken veya emzikli iken haram bir şey yedin mi?" diye sordu. Şeyhin hanımı gayr-i meşru hiçbir şeyi yemediğini yalnız, çocuğa hamile iken komşunun bahçesindeki nardan canı çektiğini ve iğne ile delerek bir damla emdiğini söyleyince Şeyh sevindi: "Elhamdülillah hastalık teşhis edildi" diyerek gidip komşudan helallık dilemesini ve ne isterse vermesini söyledi. Kadın gitti, evin kadınını buldu, durumu anlatıp hakkını helal etmesini rica etti. N arın sahibi: "Helalolsun komşu, bir damla nar suyunun ne kıymeti olur, keşke koparıp yeseydin" diyerek hakkını helal etti. Ve bu mesele hallolduktan sonra Hazreti Şeyh oğlunu çağırıp tenbih etmek lüzumunu bile hissetmedi. Hakikaten ondan sonra çocuk, değil elindeki iğne ile sucuların kırbasını delmek, dönüp onlara bakmıyordu bile. Sucular keşke daha evvel durumu Şeyhe· anlatsaydık. Şeyh Oğlunu terbiye etmiş" diyorlardı. 22"
ÇOCUKLARI SEVGİDE ÖLÇÜ
Anne-baba için evladını sevmek,. Onların arasında geçirdiği dakikalar kendisi için en zevkli bir iştir. Peygamber Efendimiz de çocuklarını çok sever, onları okşar ve öperdi.
Bir gün huzurunda Akra b. Habis bulunurken. Resul-i Ekrem torunu İmam Hasan'ı sevmiş ve öpmüştü. Akra
- Benim on oğlum var, (şimdiye kadar) onlardan hiçbirini öpmedim dedi.
Resulüllah (s.a.v.) Efendimiz onun yüzüne baktı ve şöyle bu¬yurdu:
- "Acımayana merhamet olunmaz!"
Peygamber Efendimiz bir defasında dizinin birine torunu Hz. Hasan'ı, diğer dizine de Üsame b. Zeyd'i oturtmuş, sonra onları kucaklayarak bağrına basmış ve şöyle buyurmuştu:
"Ya Rabbi bunlara rahmet eyle. Ben bunlara acıyorum"
Ancak çocukları severken ölçüyü kaçırmamalı ve birini se¬verken, diğerini asla ihmal etmemelidir.
Kardeşler arasında kıskançlık fazla olur. Öyle ki bu kıskançlık, aile geçimsizliklerine ve facialara sebep olabilir. O bakımdan sevgide kıskançlığa sebep olmamalıdır.
İstanbul Bayrampaşa semtinde, kendisinden daha çok beşikteki kardeşinin sevildiği düşüncesine kapılan küçük bir çocuk, bebeği ekmek bıçağıyla öldürmüştü. Yakup (a.s.)ın oğulları Hz. Yusufu kıskanmışlar ve bu kıskançlık onları kardeşlerini köle olarak satmaya kadar götürmüştü.
Benim küçük bir kardeşim vardı. Biz onu Ebu Umeyr diye çağırırdık. Onun Nuğay kuşu (Kaya kuşu) vardı. Onunla oy¬nardı. Kuş öldü. Kardeşim ona üzülüyordu. Bir gün Resulüllah (s.a.v.) bize geldi; kardeşimi üzgün gördü: "Nesi var?" diye sordu. Nuğayr'ı öldü ona üzülüyor dedik. O da kardeşime: "Ya Eba Umeyr, ma fealen Nuğayr = Ey Ebu Umeyr, Nuğarcık ne yaptı?" diye onu neşelendirmeğe, üzüntüsünü gidermeye çalışıyordu.
- Nasılsın kızım? diye hatırını sormuş ve öpmüştür. Resulüllah Efendimiz, Hz. Fatıma (r.a.) geldiği zaman kal¬kar, ona hoşgeldin eder, öper ve onu yerine oturturdu.
Yine bir gün, küçük olan torunu Hz. Hasan'ı "O yaramaz orada mı? o yaramaz orada mı?" diye sordu. Biraz sonra Hz. Fatıma, Hz. Hasan'ı gönderdi, Hasan koşarak geldi. Peygamberimiz de torunu Hz. Hasan'ı bağrına bastı, öptü ve "Allahım ben onu seviyorum, sen de onu ve onu seven¬leri sev" dedi.
EVLADA BAĞIŞTA BULUNMAK
Anne veya baba, evlatlarına bir şey hediye edeceği veya kü¬çük çocuklara oyuncak gibi şeyler vereceği zaman adaletli ol¬malıdır. Peygamberimiz: "Allahtan korkunuz ve çocuk¬larınız arasında adalet gösteriniz" buyurmaktadır.
"Zamanımız da bazı kimseler, oğlan çocuğuna hibede bulu¬nup bağ, tarla ve ev bağışlar, fakat kızına ya hiç vermez, veya sus payı olarak küçük bir şey vermekle iktifa ederler."
"Acaba kızın suçu nedir? Kız olarak dünyaya gelmesi ise, bu Allahlın takdiridir. Cenab-ı Hakk, dilediğine kız, dilediğine er¬kek evlat ihsan eder. Bu hususta cinsiyet bir tercih sebebi ol¬mamalıdır."
"Çamaşır ve bulaşık gibi bir iş görerek hayatını devam ettir¬meye razı olsa bile, işe giderken çocuklarını kimin himayesine bırakacak? Ehl-i namus bir kimse ile evleneyim dese, dört beş çocuklu bir kadına kim talip çıkacak? Adaletsiz, merhametsiz ve ileriyi görmeyen gaddar bir babanın cehenneme çevirdiği bu hayat karşısında kadın, hayatına kıyacak veya namusunu pa¬zara çıkaracak olursa, babasının mezarındaki kemikleri sızlamayacak mı?"
"Ebeveynin bu adaletsiz davranışları, kardeşlerin birbirin¬den soğumasına ve küsmelerine sebep olmaktadır. İşin içine nefis ve şeytan da karışıp, kardeş kapıları birbirinin yüzlerine ebediyyen kapanmaktadır. Mü'minler arasında üç günden fazla dargınlığı haram olan İslamiyet, kardeşin kardeşe müebbeden küsmesine müsaade eder mi? Anne ve baba, çocukları arasında, muvazene unsuru olacak iken, münazaa unsuru olmaktadır. Meşhur meseldir:
ÇOCUKLARA DİNİ TERBİYE
"Ey oğullarım! Allah sizin için (İslam) dinini beğenip seçti. O halde siz de (başka değil) ancak müslü-manlar olarak can verin."
Anne ve baba için en mühim vazife, çocuklarını müslüman olarak yetiştirmektir. Koca koca adam oldukları halde, besmele okuyamayan, kelime-i şehadet getiremeyen, gusül abdestini bi¬lemeyen insanların, kendilerinden çok anne ve babaları so¬rumlu olacaklardır.
Namaz zaruri bir vazife olduğu gibi, namaz kılmayı çocuk¬lara telkin etmek de onun gibi zaruri bir vazifedir. Bu vazifeden peygamberler bile müstesna değildir. Hz. Lokman oğluna "Oğulcağızım, namazını dosdoğru kıl" diye nasihat etmiştir.
Anne babanın evladına ibadetle emretmesi, sadece küçük yaştayken olmamalıdır. Çocuklar büyüdükten ve hatta evlendik¬ten sonra bile, bu vazife devam edecektir. Peygamber Efendimiz namaz vakitlerinde Hz. Fatıma'nın evine uğrar ve ikaz ederdi. Sabah namazlarında "Namaz (a kalkın), namaz vakti (oldu)" buyururlardı.
Çocukların küçüklüğünü bahane edip uyusunlar, büyü¬yünce kılarlar diye onları namaza kaldırmamazlık yapma¬malıdır. Çünkü alışırlar ve büyüdükten sonra da kalkmazlar. Sabah namazı vakti ile güneş doğması arasında uyuyanların rızkı dar olur. Hz. Fatıma validemiz naklediyor: Bir gün babam bana uğramıştı. Ben sabah yan gelmiş yatıyordum. Ayağı ile beni hareket ettirerek şöyle buyurdu:
ÇOCUKLARA HAYIR DUA ETMELİDİR
Anne-baba, çocuklarının hem dünyada hem de ahirette hayırlı başarılar elde etmesi için dualarını eksik etmemelidir¬ler. Peygamberlerin hem kendi evlatları, hem de ümmetleri hakkındaki duası neyse, bir anne ve babanın çocukları hakkındaki duası da odur, yani red olunmaz. Bir hadis-i şerifte şöyle buyurulmaktadır:
"Ey Rabbim! Beni, ailemi, bunların yapmakta ol¬dukları kötülüğün azabından kurtar."
ANNE DUASI (I)
Allah dostlarının büyüklerinden olan Bayezid-i Bestami hazretleri bu mertebeye nasıl ulaştığını şöyle anlatıyor:
Annem hasta ve yaşlı bir kadındı. Bir gece benden su istedi.
O anda su yoktu. Dışardan su getirmek için bir kapla gittim. Geldiğimde annem uyumuştu. Hava şiddetli derecede soğuktu. Ben o soğuk havada gidip su getirmiştim. Annem uyandı ve su kabını anneme uzattım. Fakat o soğukta su kabı donup elime yapışmış. Su kabıyla beraber elimin derisi soyuldu. Elim kan içinde kaldı. Bu halimi gören annem çok üzülmüştü. Elini kaldırdı ve; "Ya Rabbi! Oğlumun halini görüyorsun, Ya Rabbi! Ne söyleyeyim, ne söyleyeyim, ne söyleyeyim" diye üç kere seslendikten sonra"Allah'ım onu aziz eyle" deyip elini yüzüne sürdü. O geceden sonra bende bazı değişiklikler olmaya başladı. Cenab-ı Hak annemin duası hür¬metine bu mertebeye beni layık gördü."
Anneler! Çocuklarınıza devamlı hayır dua ediniz. Hiç bir zaman beddua etmeyiniz.
ANNE DUASI (II)
Hz. Musa (a.s.) bir gün,
- Ya Rabbi bana Cennetteki komşumu bildir, diye ilticada bulunmuştu. Hak Teala Musa Aleyhisselama:
- Ya Musa falan yere git! Senin komşun falan yerdeki ka¬saptır, diye haber verdi.
Kasap akşam eve gelirken yanında bir miktar et getirmişti.
Eve geldikleri zaman Hz. Musa'dan izin istedi, ve onları pişirdi, bir zembil içinde tavana asılı olan annesini indirdi, altını kuru¬ladı ve eti parçalara bölerek onun ağzına vermeye başladı.
Musa Aleyhisselam meseleyi sordu:
- Bu zenbildeki nedir? Kasap:
- Benim annemdir. Ona iyi bakamaz diye evlenmedim. Ben bakıyorum. Fareler zarar vermesin diye de böyle bu zenbil içinde yukarı kaldırıyorum dedi.
O sırada kadının hafiften sesi duyulmaya başladı. Hz. Musa;
- Ne diyor? diye sordu. Kasap annesini yerine kaldırdıktan sonra;
- Ben bunu senelerden beri bu şekilde yedirir, içirir ve bü¬tün ihtiyaçlarını temin ederim. O da bana her zaman:
- Oğlum Allah seni Cennette Musa'ya komşu eylesin, diye dua eder, dedi.
O zamana kadar kendisinin kim olduğunu gizle¬yen Musa Peygamber, kendisinin Musa olduğunu söyledi ve Cennette kendisine komşu olacağını müjdeledi.
ÇOCUKLARA İYİ ÖRNEK OLMALIDIR
Fotoğraf makinesinin karşında hangi görüntü varsa, makine¬nin onu çektiği gibi, çocuklar da büyüklerinin bilhassa anne YE babasının iyi veya kötü hareket ve sözlerini olduğu gibi kaparlar. Onun için onlara çok iyi örnek olmalıdır.
Eğer çocuklarımızın iyi insanlar olmasını istiyorsak, biz iyi olmalıyız. İçki, kumar, sigara ve daha başka kötü alışkanlıklara yakalanmalarını istemeyen anne-babalar, bunları kendileri yapmamalıdır. Elinde sigara tutan bir baba çocuğuna "sigara içme" dese, veya kumar masasındaki bir insan çocuklarına "kumar oynamayınız" dese, bunların çocuklar üzerinde ne te¬siri olabilir?
Oğlu fazla bal yiyen bir aile varmış. Yüzüne baktıkları ve üzerine titredikleri yavrunun bala düşkünlüğü, hastalık dere¬cesinde imiş. Biricik oğullarının bu yüzden bir zarara uğramasından endişelenen ebeveyni, zamanın tabiblerinden bir fayda bulamayınca o devrin alim ve mutasavvıfı Abdülkadir Geylani hazretlerine götürmeye karar verirler. Devesine binen baba, çocuğunu yanına alarak Bağdat'ın yolunu tutar. Beş on saat yorucu bir yolculuktan sonra Bağdat'a varır. Abdülkadir Geylani Hazretlerinin huzuruna çıkarak meseleyi anlatır.
Adam bundaki hikmeti anlamayı, kırk gün sonraya bırakarak çocuğunu aldı ve aynı yoldan, gelişte katlandığı çile¬lerle, köyüne döndü. Kırk gün sonra Bağdat'a Gavs-i Azamın beldesine ulaştı. Abdü'l-Kadir Geylani Hazretleri çocuğu karşısına alarak;
- O gün ben, kendim de bal yemiştim. Çocuğa "Bal yeme!" desem, 'sözümün tesiri olmazdı. Vücudumda onun tesiri ol¬dukça yapacağım nasihatin bir faydası olmayacağından, senin kırk gün sonra gelmeni söylemiştim, dedi.
Büyük adam olabilmek için büyük çilelere göğüs germek ve nefıs feragatine sahip olmak gerekmektedir. Verdiği öğüdün te¬sir edebilmesi için kırk gün bal yemeyecek kadar nefse hakimiyet temin eden bir zatın, elbette ki sözü tesir edecekti ve etti. Artık ondan sonra o çocuk fazla bal yiyemez oldu. En basit gö¬rünen meselelerde bile hüküm böyle olursa, en zaruri dini me¬selelerde ne kadar dikkatli olmak gerekmektedir. Kendisi na¬maz kılmayan bir kimse, çocuğuna "Namaz kıl" dese sözün" bir tesiri olur mu?
Küçükken yaramazlık yapan çocuğunu babasının ayarla¬masından kurtarmak isteyen anne "babası o yapmadı" der. O hatayı kendisi yaptığını bilen çocuk, o anda annesinden yalan söyleme tohumunu kapmıştır. Evde olan baba, gelen herhangi birisiyle görüşmek istememekte ve çocuğuna "babam evde yok de" diye ona yalan söyleme talimi yaptırmaktadır. Böyle anne¬ babalar çocuklarının şeker, çikolata isteklerini de "alayım" diye söz verdikleri halde icabında almayınca, "unuttum" demekte-dirler. Çocuk bunun bir yalan olduğunu anlar ama izah ede¬mez. Ertesi gün, daha ertesi gün yine unutulur. Çocuk bir güze yalana alıştırılır. Ve ebeveyninin sözlerinde durmayan insanlar olduğunu anlamış, o da yalana inanmıştır.
Gün gelip bu anne ve baba ihtiyarlayıp küçükken yalana alıştırdıkları ve büyük adam olan evlatlarından bir şey istedik¬lerinde, onlara "alayım" diyen evlat, içinden almamaya niyetle¬nip akşam da "unuttum" demektedir. Bunun da kendilerinin yaptığı gibi bir yalan olduğunu bilen ana ve babanın yapacağı hiçbir şey yoktur.
ÇOCUKLARA TERBİYEDE SERT OLMAMALI
Çocuklar, lafın mecazını-kinayelisini anlamazlar. Onu için ağızdan çıkan sözlere dikkat etmelidir. Yaramazlık yapan çocuğa "Senin kulaklarını koparırım" deseniz hakikaten kopa¬racağınızı zanneder. "Bak yaramazlık yapma seni öldürürüm" derseniz, öldürecek sanar. Kulağın koparılacağını veya öldürü¬leceğini bekleyip duran insan ne halde olur?
Onlara daima yumuşak konuşmalıdır.
"Söz var kestire başı, söz var kese savaşı" demişler. "Tatlı söz yılanı deliğinden çıkarır."
Ancak, onun anlayacağı seviyede konuşmalıdır. Hz. Enes diyor ki:
"Ben Hz. Resülüllah'a 10 sene hizmet etim. Bana bir defa bile öf demedi. Ne için yaptın veya şöyle yapmalı değil miydin? demedi.
Ölçü budur ....
Çocuklara yapacağımız konuşmalar, vatanperverlik, mer¬hamet, dine bağlılık gibi üstün meziyetleri geliştirici şekilde ol¬malıdır.
Oruçlu zamanda, aç olan, yiyeceği bulunmayan insanları hatırlatmalı ve şükrü öğretmelidir. Katı kalpli değil, merha¬metli ve iyiliksever olmaları için gayret etmelidir.
Hayatında iyi ameli pek çok olmayan birisi vefat ettikten sonra, ermiş birisi onu rüyada cennetin gül bahçeleri içersinde gördü. Sebebini sorduğunda şu cevabı aldı:
- Ey veli, ben bir gün yolda gidiyordum. Bir yetim çocuğu ağlar gördüm. Gözlerinden yaşlar dökülüyordu. Sebebini sor¬dumsa da, çocuk meramını ifade edebilecek yaşta değildi. Onun gözyaşlarını dindirmeden ayrılmamaya kararlı idim. Bir ara çocuğun, ayağının birini yere basamadığını görmüş, acısının ayağından geldiğini sezmiştim. Baktığım zaman ne göreyim! Büyükçe bir diken, ayağına saplanmış duruyordu. Dikeni çıkardığım zaman yetimin ağlaması durmuş ve gözünün yaşı dinmişti. Bunu takiben oradan ayrıldım. İşte ey veli, gördüğün bu gülleri ve çiçekleri, hep o diken açtı.!!!
« Son Düzenleme: 06 Haziran 2015, 18:28:55 Gönderen: Mücteba »
« Yanıtla #5 : 06 Haziran 2015, 18:27:38 »
"Dayağın, çocukları başta hırsızlık olmak üzere çeşitli suç¬lara ittiği bildiriliyor. Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğretim görevlisi Güner Arıkan, yaptığı açıklamada, dayakla cezalandırılan çocukların ileri yaşlarda hırçın ve acıma duygu¬sundan yoksun bir kişiliğe büründüklerini belirterek, "Çocukların en büyük düşmanı dayaktır. Çocuğa dayakla eğitim vermek, onu kör kuyuya atmakla eş değerdir" diyor.
Özellikle baba dayağı ve baskısıyla büyüyen çocuklarda bazı ruhsal dengesizliklerin baş gösterdiğine, böyle bir ortamın, çocuğu sık sık yalan söylemeye yönlendirdiğine işaret eden Arıkan, çocuklara karşı anne babanın uyguladığı cezalar ve işlenen suç oranları konusunda şunları söylüyor: "Çocukların suç işlemeye yönelmesinde en büyük suçlu ebeveynlerdir. Dayak çocuğa hiçbir şey kazandırmadığı gibi, kişiliğinden bir çok şey alıp götürmektedir. Anne-babanın çocuğu dayakla ceza-landırması, çocuğu şahsa ilişkin suçlarda yüzde 10 suç işlemeye itmektedir. Mala ilişkin suçlarda 7.9, cinsel suçlarda11.5, tüm suçlarda ise 10.9 oranında suça itmektedir. Yalnız ba¬banın dayakla cezalandırması şahsa ilişkin suçlarda yüzde 70, mala ilişkin suçlarda 73.7, cinsel suçlarda62.5 oranında, yalnız annenin dayakla cezalandırması şahsa ilişkin suçlarda 11.3, mala ilişkin suçlarda 11.3, cinsel.suçlarda 6.3 oranında, anne ¬babanın her ikisinin dayak dışı cezalandırması şahsa ilişkin suçlarda 2.6, mala ilişkin suçlarda 2.6, cinsel suçlarda 10.4oranında suç işlemeye itmektedir."23
ÇOCUKLARI SÜNNET ETTİRMEK
Sünnet olmak Hz. İbrahim'in (a.s.) sünnetidir. Hz. İbrahim kendisini 80 veya 120 yaşında sünnet etmiştir. Çocuk 7 günlük olduktan sonra sünnet ettirilebilir. Büluğ çağına kadar sünnet¬siz bırakmamalıdır.
Peygamberimiz sünnetli olarak doğmuştur. Memleketimizde olmamakla beraber, kız çocukları da sün¬net ettirilmektedir. Bızırları uçlarından çok hafif olarak kesilir; onların sünnetleri budur. Kızların sünnet olması, evlilikte er¬kek ve kadının daha fazla zevklenmesine sebep olmaktadır. Zamanımız da Afrika'nın bir çok yerlerinde kız çocukları sün¬net edilmektedir.
TERBİYELERİNE DİKKAT ETMELİDİR
Çocuklar anne babaya bir hediye ve bir emanettir. Allah'tan gelen bu güzel hediyenin ve emanetin hakkını vermelidir.
Peygamber Efendimizin diğer bir ifadesiyle bu hediye ¬Allah'ın emanetidir. Emanet ise güzelce korunmalıdır.
Nitekim buyuruyorlar ki:
"Hepiniz çobansız ve hepiniz elinizin altındakiler¬den mes'ulsünüz. Halkın başındaki idareci çobandır, halktan sorumludur. Erkek, ev halkının çobanıdır; on¬lardan sorumludur."
"Her çocuk fıtrat üzere (İslam dinini kabul etmeye mü¬sait olarak) doğar. Sonra ana babası onu Yahudi veya Hıristiyan yaparlar. Nitekim sağlam deveden sağlam yavru doğar. Siz hiç kuyruğu, kulağı kesik yavru olduğunu gördünüz mü?" .
Çocuklara verilecek olan güzel terbiyenin ehemmiyetini ifade için buyuruyorlar ki:
"Hiç bir baba, çocuğuna güzel terbiyeden (edepten) daha değerli bir şey vermez."
Çocuklara, yemek yerken önünde yemesini, yemekten önce ve sonra ellerini yıkamasını da öğretmelidir.
Terbiyede mühim bir husus da, anne ve babanın odalarına kapıyı vurmadan girmemelerini öğretmekdir.
ÇOCUĞA KUR'AN OKUMASINI ÖĞRETMELİDİR
"Çocuklarınızı şu üç haslet ile terbiye ediniz; pey¬gamberlerini sevdiriniz; onun ehl-i beytini sevdiriniz. Kur'an okumasını öğretiniz."
Kur' an okumasını öğrenmek, sadece din adamı olacak olan¬lara değil, bütün müslümanlara vazifedir.
Bir insanın inandım dediği kitabı okumasını bilmemesi ne garip şeydir? Yabancı bir memleketten gelen bir mektuba, o li¬sanı bilmeyenin aval-aval bakması gibi, müslümanın Kur'ana bakması acınacak haldir.
Kur'an bize yabancı değil, inancımızın kitabıdır. Yabancı lisan¬lara harcadığımız vaktin onda biri, hatta yüzde birini Kur'an okumaya harcasak Kur'an okumasını bilmeyen kimse kalma¬yacaktır.
İşte ey anne ve babalar! Bunlar İslam'ın çocuğun ahlak se¬lameti, kişiliğinin gelişmesi ve en güzel ahlakı benimsemesi için koyduğu metodudur. Size düşen, çocuklarınızı bu kaidelere göre terbiye etmektir. Böylece çocuklar faziletli ve itibarlı olarak edep üzere yetişip gelir; insanlar arasında dikkat çeken birer nümune olurlar.
ÇOCUKLARIN ARKADAŞLARINA DİKKAT ETMELİ
Çocuklar, henüz bir şahsiyet oluşacak yaşa gelmeden çok te¬sir altında kalırlar. Onları tesirleri altına alacak arkadaşlarına dikkat etmelidir. Çürük bir elmanın, koca bir küfe dolusu sağlam elmayı da çürüteceğini unutmamalıdır.
"Gençlik delilikten bir şubedir" hadisini çocuklarla be¬raber düşünmelidir.
Peygamberimiz "Kişi dostunun dini üzerindedir. Siz kiminle arkadaşlık yaptığınıza bakınız" buyuruyorlar.
Kil'e sormuşlar: Neden bu kadar değerlisin? Gül ile biraz arkadaşlık yaptım, demiş.
Kil de diğer topraklar gibi bir topraktır ama diğer topraklar kir yapar, kil kiri temizler.
Peygamberimiz "Ancak mü'minle arkadaş ol" buyuruyorlar. .
Yine şu meşhur sözü hiç unutmayalım:
O halde, çocuklarımızı; dinden-imandan, iyi terbiyeden, ha¬ram ve helal düşüncesinden uzak olan çocuklarla arkadaş et¬memeliyiz. Ancak, bu tavsiyeler, evlatlarının müslüman olarak yetişmesini isteyen anne-babalar içindir.
ÇOCUKLAR YETİŞMEYE BAŞLAYINCA
Çocuklar henüz küçükken 7 yaşından itibaren namaz kılmaları telkin edilecekti. Bunu gördük. On yaşlarına gelen ço¬cukların yatakları ayrılır. O yaştan itibaren, kardeşler aynı yor¬gan altında yatmamalıdırlar.
Bülüğ çağına gelen veya yaklaşan kız ve oğlanlara bülüğ, yaşına ait bilgileri yani kızlara adet görmekle ilgili bilgileri, er¬keklere de ihtilam olmakla ilgili bilgileri vermelidir.
Gözümüzün nuru çocuklarımızı hepimiz severiz. Olur ki emaneti veren Allah bir gün gelir geri alır. Çok sevdiğimiz ev¬latlarımızdan birine bir hal olur. O zaman da Allah'a isyan et¬meyip bunu sabır ile karşılamalıdır. İnsan, evladı olsun başka bir yakını olsun, ağlar. Fakat ağlarken bağırıp çağırmak, saç baş yolmak asla caiz değildir.
Çocuklar yavaş yavaş büyürken; bir taraftan da konuşmayı öğrenirler. Bir çocuk 1-2 yaşındayken hala beşikte yatabilir ve bu arada konuşmayı öğrenebilir. Fakat biz "Beşikte Konuşan Çocuklar" ifadesiyle henüz konuşabilecek durumda olmayan, bebekleri kastediyoruz. Tarihte bazı bebekler, Allah'ın bir hik¬meti ile konuşmuşlardır. Bu bir yaratılış harikasıdır. Emekli müftülerimizden sayın Mehmed Emre, İslamda Kadın ve Aile isimli eserinde bu konuda bir sıralama yapmış ve henüz bebek iken konuşan 14 isim tesbit etmiştir. Bu hususla ilgili sıralamayı aynen iktibas ediyoruz: Çocuklar, yaşı kemale erdikçe ve etrafındaki kimselerin öğretmesi ile konuşurlar. Bizim üzerinde durmak istediğimiz, bir harika olmak üzere beşikte konuşan çocukların kimler olduğu ve ne konuştuklarını açıklamaktır:
Buhari ve Ahmed b. Hanbel'in Ebü Hüreyre'den (r.a.) rivayet ettiği bir hadis-i şerifte, Hz. İsa, Cüreyc adındaki veliyi temize çıkaran çocuk ve diğer bir üçüncüsü zikr ve tafsil edilmektedir. Hakim'in sahih senetle rivayet ettiği hadis-i şerifte ise, bun¬lardan farklı ve daha fazla olarak Yusuf aleyhisselamın lehine şahitlik yapan çocuk ile Firavn'ın kızının başını tarayan kadının çocuğu zikredilmektedir.
İmam Süyüti, muhtelif rivayetleri nazar-ı itibara alarak manzümesinde bu çocukların sayısını on dörde kadar yükselt¬mektedir. Biz o manzümeyi esas alarak beşikte konuşan çocuk¬ları sırası ile ve konuştukları sözleri ifadeye çalışacağız:
3- Hazret-i İsa: Meryem Süresi'nde İsa aleyhisselamla alakalı mesele şöyle açıklanmaktadır: Hz. Meryem, Hz. İsa'yı babasız olarak dünyaya getirdiği zaman kavmi, "Hey Meryem, andolsun ki sen acaib bir şey yapmışsın. Ey Harun'un kızkardeşi, senin baban kötü bir adam değildi. Anan da iffetsiz bir kadın değildi." dediler. Hz. Meryem (beşikteki) İsa aleyhisse¬lama işaret etti. Kavmi, "Biz henüz beşikte bulunan bir sabi ile nasıl konuşuruz? dediler. Hz. İsa dile gelip dedi ki: "Ben, haki¬kat Allah'ın kuluyum. O bana kitap verdi ve beni Peygamber kıldı. Ben, her nerede bulunursam, mübarek kıldı. Bana, ben hayatta bulundukça namazı, zekatı emretti. Beni anneme hür¬metkar kıldı. Beni bir zorba, bir bedbaht olarak yaratmadı." dedi.
5- Hz. Meryem: Hz. Meryem'in annesi Hanne, "Cenab-ı Hak bana bir çocuk ihsan ederse Beyt-i Makdisin hizmetine vak¬fedeceğim" diye adakta bulunmuştu. Onu dünyaya getirdiği zaman Beyt-i Makdise götürüp teslim etti ve "Alınız bunu, mes¬cide adaktır" dedi. Hz. Meryem, teyzesinin kocası bulunan Zekeriyya aleyhisselamın himayesinde büyüyordu. Mabedin mihrab adı verilen yüksek bir merdivenle çıkılan bir yerinde bu¬lunuyordu. Orası kilitli durur ve Hz. Zekeriyya'dan başka giren olmazdı.
Fahişe bir kadın gelerek Cüreyc'i zinaya davet etti. Cüreyc, Allah'tan korkarak, kadının arzusuna hiç temayül göstermedi. Bu vaziyet karşısında kadın varıp bir çobanla zina etti. Fahişe, çobandan hamile kalmıştı. Neticede gayri meşru bir çocuk dün¬yaya getirdi. Ahali fahişeye, çocuğun kimden olduğunu sorunca "Cüreyc'tendir", dedi. Halk ayaklandı ve Cüreyc'in ibadetgahını yıkıp dağıttılar. Kendisine fena lakırdılar sarfettiler. Zinayı ya¬pan serbest, zinadan kaçan mağdur vaziyete düşünce, geçir¬mekte bulunduğu bu acı ve o nisbette ağır imtihan karşısında Cüreyc abdest aldı ve namaz kılarak Allamü'l-guyub olan Allahü Tealaya yalvardı, yakardı. Sonra çocuğun yanına geldi ve kendisini bu ağır töhmetten ve halkı da kötü zan taşımaktan kurtarmak için kerametini açığa koydu da çocuğa:
7-Yusuf aleyhisselam: "Onun bulunduğu evdeki (kadın) onun nefsinden murad almak istedi, kapıları sımsıkı kapadı ve "Sana söylüyorum, beri gel" dedi. O ise, "Allah'a sığınırım, doğrusu o benim efendimdir. O, bana güzel bir mevki vermiştir. Hakikat şudur ki, zalimler asla felah bulmazlar" dedi. O (kadın) andolsun ona niyeti kurmuştu. Eğer Rabbinin bürhanını gör¬memiş olsaydı (belki Yusuf da) onu kasdetmiş gitmişti. İşte biz ondan fenalığı ve fuhşu bertaraf edelim diye böyle bürhan gös¬terdik. Çünkü o, (taatde) ihlasa ermiş kullardandı. İkisi de kapıya koştular. O (kadın) bunun gömleğini arkasından boylu boyunca yırttı. Kapının önünde (kadının) efendisine rast geldi¬ler. Kadın dedi ki; "Zevcene kötülük etmek isteyenin cezası zin¬dana atılmaktan, yahut acıklı bir azaptan başka ne olabilir? Yusuf "O, kendisi, benim nefsimden murad almak istedi" ce¬vabını verdi.
Bu kucaktaki çocuğun şahitliğini reddetmeye kimsede me¬cal kalmadı. Zira her şeyden önce bu bir harika ve Hz. Yusufun bir mucizesi idi. Baktıkları zaman elbisenin arkadan yırtıldığını gördüler. Böylece Yusuf aleyhisselam'ın iffetteki kemali ortaya çıkmış oldu.
8- Zalim bir hükümdarın iman edenleri ateşe atacağı zaman annesinin kucağında bulunan bir kü¬çük çocuğun şehadeti:
Padişah ona sihir öğreteceği genci yolladı. Gencin yolu üze¬rinde bir rahip vardı. Yola çıktığında onun yanına oturup sözle¬rini dinlerdi. (Anlattıkları) delikanlının hoşuna gitti (ve onun dinine girdi). Sihirbazın yanına vardığında, (geç kaldın diye) kendisini döverdi. Bu halden rahibe şikayet etti. O şöyle dedi:
- Ben hiçbir kimseye şifa veremem, şifayı ancak Allah verir¬. Eğer Allah'a iman edersen, Allah'a dua ederim, O da sana a verir, dedi.
Daha sonra delikanlı getirildi. Ona da "Dininden dön" de¬nildi. O da bu teklifi reddetti. Padişah onu kendi ar¬kadaşlarından bir cemaate teslim etti ve:
- Allah, onlara karşı beni ayakta tuttu, dedi ve padişaha karşı şöyle konuştu: "Sana emrettiğimi yapmadıkça beni öldü¬remezsin. " Padişah:
- Halkı, geniş bir meydan da toplayacaksın; beni de hurma dalına asacaksın. Sonra ok torbamdan bir ok al, yayın tam or¬tasına yerleştir, daha sonra "Delikanlının Rabbi olan Allah'ın adı ile" de sonra at. Sen, böyle yaptığın takdirde beni öldürebilir¬sin, dedi.
Bunun üzerine hükümdar halkı bir meydana topladı. Delikanlıyı hurma dalına astı. Sonra delikanlının ok tor¬, asından bir ok aldı, onu yayın tam ortasına koydu. Daha sonra, "delikanlının Rabbinin adı ile" dedi. Bunu takiben oku attı. Ok delikanlının şakağına isabet etti. O, elini şakağına koydu ve ru¬hunu teslim etti. Halk "Delikanlının Rabbine iman ettik" dedi¬ler. Sonra Padişahın adamları gelip:
9- İsrail oğullarından bir kadın, oğlunu emziri¬yordu. Binekli, güzel ve heybetli bir adam da oradan geçiyordu. Kadın oğlunun da böyle olmasını arzuladığından, "Ya Allah, benim oğlumu da böyle (yakışıklı ve heybetli) kıl!" dedi. Çocuk emmeyi bıraktı ve o kimseye dönüp baktı da, "Ya Allah beni onun gibi yapma!" dedi. Sonra annesini emmeye devam etti.
- O atlı, zalimlerden biridir. Bu kadın ise, halk, kendisine yapmadığı halde hırsızlık yaptı(n), zina etti(n), diyorlar, ce¬vabını verdi.
13- Musa aleyhisselam: Fir'avn, zulümde o kadar haddi aşmıştı ki, "Sizin en üstün Rabbinizim", diye, kavmini kendi¬sine taptırmaya başlamıştı. Ölüp de yok olmamak için çare ara¬yan, fakat bulamayan bu zalime, bir kahin, "İsrailoğullarından bir çocuk doğacak ve senin devletinin zevaline sebep olacak" demiş idi. Fir'avn bundan korkup, Beni İsrail'den doğan erkek çocukları öldürtmeye başlamıştı.
Her semte tayin ettiği cellatlar İsrailoğullarının evlerini dolaşıp yeni doğan erkek çocukları öldürmeye devam ettikleri sırada Hz. Yakub'un üçüncü oğlu "Levi'nin torunlarından İm¬ran adındaki zatın oğlu istikbalin KELİM'i Hz. Musa dünyaya geldi. Annesi, evladının gözü önünde boğazlanmasına dayana-mayacağı için türlü çareler ararken Fir'avn'ın cellatları evi bastılar. Hz. Musa'nın annesi, korkusundan çocuğu fırının içine sakladı. Hz. Musa'nın kızkardeşi vaziyeti bilmediği için fıırını yakmıştı. Annesi çocuğu almak için geldiğinde ne görsün! Fırın alevalev yanmakta idi. Annelik şefkatinin verdiği bir heyecanla:
- (Anneciğim) korkma ve üzülme! Allah beni (yanmaktan) ¬korudu, dedi.
Evlad, nikahın temel taşıdır. Nikah müessesesi onun ıçın kurulmuştur. Nikahdan gaye, neslin devam etmesi ye alemin, insan denilen cinsden mahrum kalmamasıdır. Şehvet insan¬ları nikaha sürekleyici ve teşvik edici olarak yaratılmıştır. Bu şekilde yaratılmak, erkek ve dişi için Allah'ın bir lutfudur. Bu lutuf onları cinsı birleşme sayesinde evlad elde etmeye sevkeder.
İnsanoğlu şehvetten doğacak felaketlerden emin bulunduğu zaman, Allah'a daha yakın olur. O kadar ki eski büyüklerimiz¬den hiç kimse bekar olarak Allah'ın huzuruna varmayı iste¬mezdi.
Eğer yüce yaratıcı, Resulünün lisanıyla insanların ya¬ratılışından maksad ve muradını açıkça belirtmeseydi dahi du¬rum bu merkezde olurdu. Kaldı ki bu emri açıkça peygamberi¬nin lisanıyla belirterek bu sırrı açığa vurmuştur:
''Evleniniz, üreyiniz." O halde evlenmekten (gücü yettiği halde) kaçan bir kimse, tarlayı sürmekten yüz çevirmiş, tohu¬munu boşa harcamış demektir. Allah'ın yarattığı ve çalışır hale soktuğu aletleri bırakmış, yaratılışın gayesine aykırı hareket etmiş ilahi bir hatla yazılmış olan hikmetine karşı bir cinayet işlemiş olur.
Cenab-ı Hak, nefislerin devamını istediği içindir ki yoksul¬lara yedirmeyi emir buyurmuş, insanları o yöne teşvik etmiş ve o yolda sarfedileni ödünç diye tabir etmiştir:
Evlenmemek, Allah tarafından devam ettirilen neslin ke¬silmesidir. O halde. nikahtan çekinen bir kimse, Adem Aleyhisselam'dan kendisine kadar devam eden neslin kökünü kesmiş ve zürriyetsiz olarak ölmüştür.
KENDİSİNE DUA EDEN EVLAT BIRAKMAK
"Ademoğlu, öldüğü zaman, bütün amelleri sona erer, ancak üç tanesi devam eder ... Onlardan birisi sa¬lih evladdır."
"Evlad, çoğu zaman salih olmuyor" şeklindeki suale cevap:
Ne de olsa o evlad mü'mindir. Salih olmak ise, dindarların çocuklarında çokça görülen bir haslettir. Hele evebeynleri dini terbiyesine biraz ihtimam gösterip onu takvaya sevketmişlerse ...
Hulasa: Dua mü'mine faydalıdır. İsterse duayı yapan salih bir evlad olşun, isterse facir bir evlad ... Babası, onun duasından ve hasenelerinden faydalanır. Günahlarından ise, babası değil sadece çocuk mes'uldür. Zira hiç kimse başkasının günahından mes'ul olmaz. "Hiç bir kimse başkasının yükünü taşımaz."
Bu sır ve hikmeti belirtmek için Cenab-ı Hak buyurmuştur ki:
"Biz o salih kullarımızın zürriyetlerini onlara il¬hak ettik. Onların amellerinden de onlar için hiçbir şey eksiltmedik."
Yani onların amellerinden zerre kadarını bile eksiltmedik.
Üstelik onların evladlarını da onların sevaplarına kattık. Ve böylece onların sevapları arttı.
ÖLEN EVLADIN ŞEFAATINA NAİL OLMAK
"Küçük yaşta ölen çocuğa cennete gir denildiği za¬man, cennetin kapısında durur ve öfkeli bir sesle şöyle haykırır:
- Ebeveynim benimle birlikte olmadıkça ben cen¬nete girmem!
"Küçük yaşta ölen çocuklar kıyamet günü mey¬danda mahlukat hesaba arzolunduğu zaman toplaşırlar. Bu esnada meleklere:
Cennete götürülen çocuklar cennet kapısında du¬rurlar. Onlara:
- Babalarımız ve annelerimiz nerededir? diye so¬rarlar.
- Sizin babalarınız ve anneleriniz sizin gibi değildir. Onların günahları ve kötülükleri vardır. Onlar şimdi o günahlarından ötürü hesaba çekilmek¬tedirler.
Hikaye olunur ki, salihlerden birisine evlenme teklifi yapıldığında, bir zaman teklifi hep reddetti. Bir gün uyanır uyanmaz. "Beni evlendirin! Beni evlendirin! Beni evlendirin! diye bağırmıştı. Bu durumu görenler neden böyle yaptığını sor¬dular. Dedi ki:
- Rüyamda kıyametin koptuğunu gördüm. Sanki bir grupla birlikte mahşerde idim. Boynum kopacak derecede susamıştım. Etrafımızdakilerin hepsi de benim gibi susuzluk ve üzüntü içinde kıvranmakta idi. Biz bu durumda iken, bir de baktım ki, ellerinde altın testi, gümüş ibrikler ve omuzlarında nurdan mendiller bulunan çocuklar, topluluk içinde geziyor ve seçtik¬leri bazı kimselere su içiriyorlar. Fakat insanların çoğuna su vermeden geçip gidiyorlar. Onlardan birine elimi uzatıp çok su¬sadığımı ve biraz su içirmesini söyledim. O bana;
"Günah (işleyecek yaş) a ulaşmamış üç çocuğu ölen hiçbir Müslüman yoktur ki, o çocuklar kendisini cen¬netin sekiz kapısından karşılamış olnasınlar. O, bu kapıların, hangisinden dilerse cennete girer."
Hanefilere göre çocuk dört yaşına gelinceye kadar, ister er¬kek ister kız olsun, avret mahalli yoktur. Bu yaşa kadar çocuğun bedenine bakmak ve tutmak caizdir. Fakat çocuk şehvet duyulan hale geldiği zaman, ön ve arka avret yerlerine bakmak caiz olmaz. Çocuğun kendisi şehvet haddine geldiği zaman ise, erkek olsun kız olsun, namaz içerisinde ve haricinde yetişkinlerin tabi olduğu hükümlere tabidirler.(26)
26) Mezahib-i Erbaa Cilt: 1, s. 193
Çocuk Terbiyesi ile Alakalı Bazı Hadis-i Şerifler
« Yanıtla #6 : 06 Haziran 2015, 18:29:47 »
Rasûlüllah Efendimizin (s.a.v.) üvey oğlu, Ebû Seleme Abdullah b. Abdülesed'in öz oğlu Ebû Hafs Ömer şöyle dedi:
"Ben Rasûlüllah'ın (s.a.v.) himâyesinde yetişen bir çocuktum. Yemek yerken, elim yemek tabağının her yanına giderdi. Bunun üzerine Rasûlüllah (s.a.v.) bana şöyle buyurdu:
'Oğul, Besmele çek! Sağ elinle ye! Hep önünden ye!'
"O günden sonra buyurduğu gibi yedim." (Buhârî, Sahîh, Et`ıme 2, 3; Müslim, Sahîh, Eşribe 108)
İbn Ömer'den (r.anhüma) rivayet edildiğine göre Rasûlüllah'ı (s.a.v.) şöyle buyururken dinlemiştir:
"Hepiniz çobansınız; hepiniz güttüğünüz sürüden sorumlusunuz. Devlet reisi de bir çobandır ve sürüsünden sorumludur. Erkek, ailesinin çobanıdır ve sürüsünden sorumludur. Kadın kocasının evinin çobanıdır ve sürüsünden sorumludur. Hizmetkâr efendisinin malının çobanıdır; o da sürüsünden sorumludur. Netice itibariyle hepiniz çobandır ve güttüğü sürüden sorumludur."(Buhârî, Sahîh, Cum`a 11, İstikrâz 20, İtk 17, 19, Vesâyâ 9, Nikâh 81, 90, Ahkâm 1; Müslim, Sahîh, İmâre 20)
Amr b. Şuayb babası Şuayb'dan, o da dedesi Abdullah b. Amr b. Âs'dan (r.anhüm) Rasûlüllah'ın (s.a.v.) şöyle buyurduğunu rivayet etti:
"Çocuklarınıza yedi yaşındayken namaz kılmalarını söyleyiniz. On yaşına bastıkları hâlde kılmazlarsa kendilerini cezalandırınız, yataklarını da ayırınız. " (Ebû Dâvûd, Sünen, Salât 26)
Ebû Süreyye Sebre b. Ma`bed elCühenî'den (ranhüm) rivayet edildiğine göre Rasûlüllah (s.a.v.) şöyle buyurdu:
"Çocuğa yedi yaşına erdiğinde namaz kılmayı öğretiniz. On yaşına bastığı hâlde kılmazsa, (kılmasını temin ve teşvik yönünde) cezalandırınız." Ebû Dâvud'daki hadis ise şu meâldedir: "Çocuk yedi yaşına girince, namaz kılmasını söyleyiniz." (Ebû Dâvûd, Sünen, Salât 26; Tirmizî, Sünen, Mevâkît 182)
« Yanıtla #7 : 06 Haziran 2015, 18:31:26 »
H.Ş.: "İlâhî! Ben iki zayıfın, yetim ile kadının haklarına tecâvüzden men ve ediyorum. (Neseî, Riyâzü's-Sâlihîn, C.!, S.313)
H.Ş.: Siz ancak zayıflarınız(ın duâsı, ibâdetleri ve ihlâsı) ile yardım olunur ve rızıklanırsınız. (Riyâzü's-Sâlihîn, C.!, S.314)
H.Ş.: Kadın bir kaburga kemiğidir. Eğer onu doğrultmak istersen kırarsın. Onu öyle kullan. Eğer idâre edersen onda noksanlıklarla beraber geçime yarayan kıymet vardır. (Riyâzü's-Sâlihin, C.1, S.316)
H.Ş.: Evi için en hayırlı kadın, geçimi kolay (masrafı en az) olan kadındır.(Mutâru'l-Ehâdis)
H.Ş.: Kadının cihadı, kocasına iyi davranmasıdır. (Rûhu'l-Beyân, C.2, S.164)
H.Ş.: Kadın beş vakit namazını kılar, yılda bir ay orucunu tutar, ırzını muhafaza eder ve kocasına itâat ederse, Cennet'in kapılarından dilediğinden girsin. (Mişkâtü'l-Mesâbih, C.2, S.202)
1  Şişman zayıflar,
2  Giyinmiş çıplaklar,
3  Câhil âlimler.
- Cahil âlimler: Dünya ehlidir. Ticaret yapar, çalışır, dünya hayatını iyi bilir, fakat âhiretten gafildirler. Mal toplar, haram, helal olduğuna ehemmiyet vermezler. (Rûhû'l Beyân, C.2, S. 165)
Rasûlüllah S.A.V. bir gün Ümmü Hânî R.A.'in evine uğramıştı. Efendimizden sordular:
"-Yâ RasûlAllah! Ben yaşlandım. Bana oturduğum yerde yapabileceğim bir amel tavsiye ediniz" dedi. Rasûlü Ekrem S.A.V.:
"-Yüz defa Allah'ı tesbih et (Sübhâ-nAllah de). Bu senin için Hz. İsmâil evlâdından yüz köle âzât etmene müsâvîdir.
- Yüz defa Allah'a hamd et (Elhamdülillah de) bu senin için eğerli ve yularlı yüz at yükü eşyayı Allah yolunda tasadduk etmene denktir.
- Yüz defa da tehlil (Kelime-i tevhid) oku..." buyurdular.
A.C.: Göklerin ve yerin mülkü Allah'a aittir. (Bildiğiniz veya bilmediğiniz şeyleri)dilediği gibi halk edip, istediğine (Şuayb ve Lût A.S. gibi) kız, dilediğine (İbrâhim A.S. gibi)erkek evlâdı verir. Dilediğine (Rasûlüllah S.A:V. gibi) çifter çifter erkek ve kızlar verir. Dilediğini de (İsa ve Yahya A.S. gibi) akim (çocuksuz) kılar. Şüphesiz Allahü Teâlâ her şeyi bilir ve her şeye gücü yeter. (S.Şûrâ 49-50)
H.Ş.: Evlatlarınız size Allahü Teâlâ'nın armağanıdır. Dilediğine kız, dilediğine erkek evlat verir. Muhtaç olduğunuz zaman onların malları da sizindir.
H.Ş.: İlk çocuğun kız olması kadının bereketindendir. Çünkü, Cenâb-ı Hak âyet-i celileye "Dilediğine kız verir ..." diye başlamıştır.
H.Ş.: Allahü Teâlâ'dan beni zahmetsiz rızıklandırmasını istedim. Beni kızlarla rızıklandırdı.
H.Ş.: Kızları kerih görmeyiniz. Çünkü ben de kızlar babasıyım. (Rûhu'u-Beyân, C., S. 342-343)
H.Ş.: Kişinin kız çocuğu olduğu zaman, Allahü Teâlâ bir grup melek gönderir. Onlar: "Esselâmü Aleyküm yâ ehle beyt" (Ey ev halkı size selam olsun) derler ve kanatlarıyla giydirip, elleriyle başını meshederek "Şu zayıf kadından doğan zayıf kızdır. Bunu bakıp büyütene Allahü Teâlâ kıyâmete kadar yardımcı olsun" derler. (Kenzü'l-Ummal, 45378)
H.Ş.: Kim kız çocuğunu baliğ oluncaya kadar yetiştirirse, kıyâmet günü ben ve o kimse yan yana bulunuruz. (Mübarek parmaklarını biri birine bitiştirmişlerdir) (Riyâzü's-Sâlihîn C.1, S.311)
H.Ş.: Sizden birinizin üç kızı veya üç kız kardeşi olur da onlara güzel bakar, giydirir ve evlendirirse, Cehennemle kendi arasında perde olur ve Allahü Teâlâ kendisine Cennet nasip eder. (Kenzü'l-Ummal, 45368-45369)
H.Ş.: İçinde kız çocuğu bulunan her eve gökten her gün 12 rahmet iner ve melekler o evi gece gündüz (aralıksız) ziyaret ederler. Ve ana babasına her gün bir senelik ibâdet sevâbı yazarlar. (Riyâzü'n-Nâsihin 328).
H.Ş.: Kızını sevindireni Allahü Teâlâ Cennetle sevindirir, (O kimse) kurtulur. (Şir'a, 451)
H.Ş.: Çarşıdan getirilen şeyi çocuklar arsında taksim ederken kızlardan başlamalı. Onlar kalben daha hassas, ruhen daha incedir. (Şir'a)
Allahü Teâlâ, ayrılık olmayan ebedi âlemde, Cemâlinin Cennetinde buluşmak nasip etsin ve cümlemizi nûrunda, feyzinde dâim eylesin. (Bihürmeti Seyyidi'l-Mürselîn)
H.Ş.: Biriniz zikreden kalp, şükreden dil, âhiret işlerine yardımcı mü'min bir eş edinmeye baksın.
H.Ş.: Allahü Teâlâ kime sâliha bir kadınla evlenmek murat etmişse, dininin yarısında ona yardım etmiştir. Diğer yarısı için Allah'tan korksun.
H.Ş.: Evli kişinin kıldığı iki rekât namaz, bekâr insanın kıldığı seksen rekât namazdan hayırlıdır. (Kenzü'l-Ummal, 44446)
Kasas S. 27. Âyet-i celilesinde, Şuayb A.S.'ın kızını vermek için Mûsa A.S.'a tâlib olduğu zikredilmektedir.
Şah-ı Nakşibend Hz. hanımına kızını gösterip: "Bu kız rüşte erince bana haber ver", demiş. Rüşte erince de, Alâaddin Attar Hz.'nin anasına: "Kızıma dünür gelsin, oğluna vereceğim" diye haber göndermiştir.
1  Sana yiyecek ve giyecekten her ne getirirse cân-ü gönülden kabul etmelisin.
2  Emrettiği şeyleri yap, yapma dediklerini yapma.
3  Evini temiz tutmağa gayret et, Görülen ve kokusu duyulan şeylerden çekin. Etrafı tertipli bulundur.
4  Üstünü başını son derece temiz tut. Sık sık yıkayıp temizle. Bir kadının en büyük süsü temizliğidir. Kocan için ayrıca giyin ve kendine intizam ver.
5  Kocanın uyku ve yemek vakitlerine dikkat et. Yatağı ve sofrayı vaktinde hazırla. Uykusuzluk ve açlık insanı öfkeli kılar.
6  Kocanın namus, şeref ve îtibarını dikkatle koru.
7  Kocanın akrabalarına karşı iyi davran; asil insanların edebi budur.
8  Kocanın malını ve parasını koru; izni olmadan alıp harcama!
9  Aranızda geçenleri kimseye söyleme.
10  Ona uy! Neşeli ve kederli zamanlarında neşesine ve kederine ortak ol!
Peygamberimiz S.A.V., kızı Hz. Fâtıma'yı Hz. Ali R.A. ile evlendirmişti. Hz. Ali'ye düğün öncesinde:
Hz. Osman R.A. zırhı 480 dirhem gümüşe satın aldı ve yine Hz. Ali'ye hediye etti. Peygamberimiz bundan pek memnun oldu ve duâ buyurdu...
O zaman Hz. Fatıma R.A.'ın düğün merasiminden daha parlağı olmamıştı. Verilen ziyâfet; arpa ekmeğiyle yağ, yoğurt ve hurmadan yapılan yemekti.
Hz. Fâtıma Vâlidemiz nikâhında mehir olarak Ümmet-i Muhammed'in dünya ve âhiret sıkıntılarından kurtulmasını istemiştir.
Ve: Peygamberimiz S.A.V. kızı ile dâmâdı arasında vazife taksimi yapmıştı. Ev süpürmek, el değirmeni ile arpa öğütmek ve ekmek pişirmek gibi ev içinde olan işleri Hz. Fâtıma'ya; deve sulamak, çarşıdan alışveriş yapmak gibi dışarı işlerini de Hz. Ali'ye verdi.
"Babacığım hastayım, açlığa da dayanamıyorum" dedi.
"- Kızım bende üç gündür yemedim. İstesem Rabb'im verir. Lâkin âhiret devleti için, dünyada bir gün aç, bir gün tok olmağa razıyım" buyurdu.
Rasûlullah Efendimizi Sahâbeden biri davet etmişti. Efendimiz sofrada bir parça et kesip, "Fatıma aylardır böyle bir taam yemedi; bunu ona götürün" buyurdu...
Zehrâ, temiz demek. Hiç âdet görmediğinden böyle denilmiştir. Beyaz yüzlü güzel" manasına de gelir.
Betül: Dünyadan ve erden kesilmiş, kendini Hakk'a, ibâdete vermiş, demektir.
"- Ben yıkandım, arındım; vefâtımda beni böylece defnedin" demiştir.
Hz. Fatıma Vâlidemiz sırattan geçer-ken melek nida eder: "Herkes gözlerini kapasın: Habîbullahın kerimesi geçiyor!" der.
H.Ş.: Fatıma benden bir parçadır. Onu kızdıran beni öfkelendirmiş olur. (Feyzü'l-Kadir, C.4, S.421)
Hz. Osman R.A., hâyası sebebiyle Efendimizin iltifatına mazhar olmuştur. Sâadet asrında 99 bâkirenin hayâsına sahipti ve gömleği ile banyo yapardı. Rasûlüllah S.A.V.'in hayâsının meyvesidir...
Kardeşini; fazla utanmasından dolayı Rasûlüllah'a şikâyet eden kişiye: "Hayâ imandandır, buyurdu. (Riyâzü's-Sâlihîn, C.2, S.96)
H.Ş.: Hayânın hepsi hayırlıdır. (Riyâzü's-Sâlihîn, C.2, S.97)
H.Ş.: Rasûlüllah S.A.V. perde arkasında örtülü bir kızdan daha utangaçtı. Hoşlanmadığı bir şey gördüğünde hoşnutsuzluğu, yüzünden belli olurdu. (Riyâzü's-Sâlihîn, C.2, S.56)
H.Ş.: Allahü Teâlâ bir kulu helâk etmek istediğinde ondan hayâyı alır. Hayâ gidince onu herkesin nefret ettiği bir insan bulursun. Ondan emânet alınır. Ve onu hâin bulursun. Hâin olunca, kendisinden rahmet alınır. Rahmet alınınca lânetlenmiş bulursun. Onu lânetlenmiş bulunca da ondan İslâm bağı alınır, İslâm ile alâkası kesilir. (Muhtaru'l-Ehâdîs, S. 56)
III. Murat Manisa'da şehzâdeyken halk, ibretli birayak divânı istemişti. Birkaç nesil evvel Yahûdi gençle gönül düşkünlüğü sebebiyle kaçan Müslüman kızın mahallesini halk lânetlemiş, o mahalle, şehrin ortasında halde kalmıştı. Divandan maksat: O mahalleden lânetlemeyi kaldırıp, tekrar imara açmaktı...
Merkezi Cenevre'de bulunan Milletler arası Sulh ve Hürriyet Cemiyetinden bir heyet 1930'larda Türkiye'ye geldiğinde, reisleri olan bayan müşir:
"Türkiye'ye gelmezden evvel Türk kadınlarının son zamanlarda çok terakkî ettiğini işitmiştim. Fakat bu kadar sür'atli adımlar attıklarını tahmin etmiyordum. O kadar ki, eski an'anenizi, âdetlerinizi sert bir hareketle (kökten) attınız asâletiniz bozuldu. Eski an'anelerinizi terk etmeyin. Seneler geçtikçe onları ararsınız; fakat elde edemezsiniz". (Milliyet Gazetesi, 16.6.1932)
Hz. Sümeyrâ, Uhud'da şehid olan babası, kardeşi ve oğlunu devesine yükledi. "Yükünde ne var?" diyenlere "Yüküm ne olursa olsun; Rasûlüllah sağ mı?" dedi.
Rasûlüllah S.A.V. Efendimiz bu sözü işitti, çok memnun oldu ve "Ölmeden şehidlerini bir daha görsün" diye duâ buyurdu.
-"Anam babam sana feda olsun Yâ RasûlAllah! Biz sana ve senin Rabb'ine iman ettik. Lâkin biz kadınlar sizlerin evlerinizde kapanıp kalmış, Mahall-i iştihanız ve çocuklarınıza hamile olmuşuz. Sizlerse Cuma ve Bayram namazı kılmak, câmilere cemâate çıkmak, hasta ziyâret etmek, hal hatır sormak, cenâzede bulunmak, birden ziyade haccetmek gibi faziletle bizden üstün kılınmışsınız. Bunların hepsinden üstün olan da; Allah yolunda cihaddır.
Lâkin erkek kısmı cihad, hac, umre v.s. için evlerinden çıktığında mallarınızı biz koruruz. İp eğirip size elbise yapar ve çocuklarınızı besleriz. Şu halde bizler o faziletlerin hayır ve sevabında sizlere ortak olamaz mıyız?" dedi.
-"Böyle fasih konuşan bir kadın gördünüz mü?" buyurdu.
-"Ey kadın! Anla ve kadınlara da anlat: Kadın kısmının erkeğini râzı ve memnun etmesi o fazîletlerin hepsini yapmış gibidir", buyurdu. (El-Hakâik, C.2, S.155)
Rivâyet edilmiştir ki, Peygamberi-miz'den hanımları, mevcut bulunandan ziyade yiyecek ve giyecek istediler. Bu sebeple, onlardan bir ay ayrı kalıp, uzlet etmek üzere yemin etmişti. 29. günden sonra Cebrâil A.S. âyet-i celile getirdi "Ey Nebî! Hanımlarına söyle! Eğer siz dünya hayatını ve ziynetlerini, süslü elbiseleri ve nimetlerini isterseniz sizin mehrinizi ve talâkınızı vereyim, serbest olun. Eğer siz Allahü Teâlâ'nın ve Rasûlü'nün rızâsını ve âhiret evini nimetlerini isterseniz, sizlerden güzel amel edip itaat edenlere Allahü Teâlâ büyük ecir ve nimetler hazırlamıştır"buyuruldu. (S.Ahzâb, 28-29)
Vâlidelerimizden başta; Hz. Aişe-i Sıddıka olmak üzere, hepsi, Allah'ın ve Rasûlü'nün rızasını isteyip, ona tâbi olmuşlardır. (Allah hepsinden râzı olsun) (Mevâkıp)
-"Ey Ümmü Hassan! Amcazâdenize bir mektup yazıp ihtiyaçlarınızı bildirirseniz, eksiklerinizi tamamlayacağını umarım" demişti. Cevap:
-Ey Süfyân! Bunca zaman benim gözümde muhterem kimse idin. Ben, her şeyin yaratıcısı ve hakîkî mâliki Allahü Teâlâ'dan bile dünyaya âit bir şey istemek düşüncesinde değilim. Allah'tan istemediğim şeyi, benim gibi âciz ve muhtaç bir kuldan mı isteyeceğim?!.. Yemin ederim ki, Rabb'imden gayri şeylerle meşgul olacağım bir zamanın üzerimden geçmesini istemem.
Balı bulan, kovanı fedâ etmekten çekinir mi? Cenâb-ı Hakk'ın kalbe akseden nûru tecelliyâtıyla füyüzâta dalan kâmil insan, âdî nefsin arzûlarına meyleder mi? Kalbinde çöreklenen nefs-i emmâre ejderini aşk kılıcı ile imhâ eden, tasavvuf yolunu ihmal eder mi?
Çünkü en kâmil hürriyet, İslâm'a teslim olmak; en büyük saâdet de Allah'a kul olmaktır...
EVLİYÂDAN ABBÂSE (K.S.)
Mezhep imamlarımızdan Ahmet bin Hambel'in hanımı olan Abbâse Hz.leri 30 sene evli kaldığı kocasını bir defa gücendirmemiş ve Ahmet bin Hambel Hz. Vefâtı esnâsında hanımından dâima saygı gördüğünü ve ondan kendisini gücendiren bir hareket sadır olmadığını söylemiştir.
EVLİYÂDAN MUÂZETÜ'L-ADEVİYYE K.S.:
Hz. Âişe Vâlidemize yetişmiş ve onun geniş ilminden istifâde etmiştir. Allah'tan o kadar korkardı ki, haşyetinden kırk sene başını semâya kaldırmadı. Devamlı murâkabede bulunur ve günde 600 rekât namaz kılardı.
Sabaha çıkınca ""Bugün benim öleceğim gündür" der, akşama kadar uyumaz, akşam da, "Bu gece benim ölüm gecem" diyerek sabaha kadar uyumazdı, uyku bastırınca evin içinde "Ey Nefis! Uyku, önünde bulunan ölümdendir" diyerek dolaşırdı.
Abdülaziz bin Mervân'ın kızı ve Ömer bin Abdülaziz'in zevcesi... Babası ve kocası tarafından iki yönlü saltanat sahibi olduğu halde dünyaya itibar etmeyip hâlis bir hayat sürmüştür.
Kocası Ömer bin Abdülaziz tahta geçince hanımı Fâtıma'ya: "Benimle geçinmek istersen mücevherât ve ziynet eşyâlarını Beytülmâle teslim et! Onlar sende iken bir arada olmam mümkün değildir" demiş, Fâtıma Hâtun da hiç tereddüt etmeden ziynetlerini tamamen devlet hazinesine teslim etmiştir.
Ömer bin Abdülaziz vefât edince tahta gecen erkek kardeşi, Fâtıma'ya:
-Biliyorum Ömer sana haksızlık etti. Ziynetlerin Beytülmâlde duruyor; onları alabilirsin" dedi
Fâtıma'dan, asâlet örneği:
-Hayatımda itâat edip de, ölümünden sonra isyan mı edeceğim? VAllahi istemem" demiştir.
Hâdiseler: Meşâhirünnisâ ve Cevdet Paşa Tarihi'nden alınmıştır.
« Yanıtla #8 : 06 Haziran 2015, 18:32:07 »
- Anneciğim, ben kardeşimin vaazına gülmedim. Gayet güzel konuşuyordu. Vaazı da çok tesirliydi. Ancak Hızır Aleyhisselam'dan bahsettiği halde onu dinleyenler içersinde Hızır AleyhisSielam'ın da bulunduğunu bilmiyordu. Ben ona güldüm: demiş.
ANNE BABANIN HATALARI ÇOCUKLARA TESİR EDER-2
Allah dostlarının büyüklerinden Bayezid Bestami Hazretleri ilk zamanlar ibadetten lezzet alamazmış. Bunu bir gün annesine açmış:
Anneciğim ben yapmış olduğum ibadetlerden tat alamıyorum. Sebebi ne olabilir? Bir düşün, bana hamileyken veya emzirdiğin zamanlarda haram bir şey yemiş veya bana yedirmiş olmayasın. Sen öyle bir şey yapmışsan senden bana tesir eder, demiş.
Annesi uzun uzun düşündükten sonra demiş ki:
- Evladım, sana hamile olduğum zaman bir gün evin damına çıkmıştım. Orada bir kabın içinde bir miktar peynir vardı. Başka bir komşumuza aitti. Aşeriyordum. Dayanamadım bir parça koparıp yedim.
- Olsa olsa sebebi budur. Anne git o peynirin sahibi kimse, ondan helallık dile. Haklarını helal etmelerini iste, der.
Annesi gider. Peynir sahibini bulur. Haklarını helal etmelerini ister. Onlar helal ettikten sonra, Bayezid yaptığı ibadetlerden zevk almaya başlar.
ANNE BABANIN HATALARI ÇOCUKLARA TESİR EDER-3
KÖTÜ ANNENİN KÖTÜ SONU
ANNE HAKKININ ÖNEMİ
Peygamberimiz zamanında Alkame adında ibadetine düşkün bir sahabi vardı. Hastalanmıştı, uzun zamandan beri yatıyordu. Durumu iyi değildi. Bir gün Alkame hakkında bir haber geldi:
Alkame son nefeslerini vermek üzere. Fakat çok sıkıntı çekiyor ve bir türlü ruhunu teslim edemediği gibi, Kelime-i Şehadet de getiremiyor.
Bu haber kendisine ulaşan Peyamberimiz, Alkarne'nin nasıl bir insan olduğunu ve amelinin nelerden ibaret bulunduğunu sordu. Verilen bilgiler Alkame'nin ibadetine düşkün birisi olduğu yönündeydi. Bu durumda annesinin getirilmesini emretti. Alkame'nin annesini Peygamberimiz'in huzuruna getirdiler. Peygamber Efendimiz beli bükülmüş yaşlı kadına sordu:
- Anne! Alkame'nin durumu nasıldı? İbadetine düşkün müydü? Ne kusuru vardı? Veya kusuru var mıydı?
- Ya Rasülüllah! Alkame'nin ibadet cihetinden hiç bir kusuru yoktu. Yalnız ben ona kırgınım. Çünkü karısını bana tercih etti. Benim isteklerimi yerine getirmiyordu ...
Bu şekilde annesinin şikayette bulunmasından mesele anlaşılmıştı. Annesinin, ona hakkını helal etmesi gerekiyordu. Fakat kırgın anne buna yanaşmıyordu.
- Haydi odun toplayın ve ateş yakın. Alkame'nin annesi, bunun niçin yapıldığını sorunca Hz. Rasulüllah SallAllahü Aleyhi ve Sellem buyurdu ki:
- Annesine asi olan, onun kalbini kıran kimsenin hakkı yakılmaktır. Onu ateşte yakacağım.
Anne yüreği dayanamamıştı:
- Ya Rasulüllah ciğerpare evladımı yakacamısın?
- Tabii yakacağım. Çünkü zaten sen ona hakkını helal etmediğin müddetçe cehennemde yanacaktır. Ondan önce ben yakacağım.
- Ya Rasulüllah, ben ona hakkımı helal et tim, dedi.
Hz. Rasülüllah SallAllahüAleyhi ve Sellem:
- Gidin bakın bakalım Alkame'nin durumu nedir?
Gittiler ve haber getirdiler:
- Ya Rasulüllah, Alkame Kelime-i Şehadet getiriyor.
Evet Alkame'nin dili çözülmüş ve, Kelime-i Şehadet getirmeye başlamıştı. Ve bu mübarek kelimeyi söyleye söyleye ruhunu teslim etti.
Şunu hiç unutmamalıdır ki, Allah'a itaat ve ibadetten sonra ilk yerine getirilmesi gereken şey, anne ve babaya itaattır. Allah'ın emri budur.
BABA HAKKINI YERİNE GETİRMEMENİN TEHLİKESİ
ANNE BABA İÇİN YAPILAN İYİLİK
Belh Şehri'nde bir genç, her cuma günü, o günkü kazancını vefat etmiş olan, anne ve babasının ruhu için sadaka olarak verirmiş. Bir cuma günü, iş bulamadığı için onların ruhlarına birşey gönderemeyecekmiş. Bunu yapamayacağı için de üzülüyormuş. Şehrin alimlerinden birine gidip sormuş:
- Ben, her cuma kazandığımı ana babamın ruhları için harcardım. Bu cuma bir şey kazanamadım. Ne yapayım?
- Pazara git. Kavun, karpuz kabuklarını topla ve sahipsiz olan hayvanlara yedir.
Genç müslüman öyle yapmış. O gece ana ve babası rüyasında kendisine şöyle demişler:
- Evladım Allah razı olsun. Senin, bizim için yaptığın hayırlar karşılığında, bize cennetten kavun karpuz ikram edildi.
BİR BABANIN ENTERESAN VASİYETİ
Zaman geldi ve adam vefat etti. Oğlu,"babasının vasiyetini bildirdi. Ortaya bir mesele çıktı. Cenaze çoraplarıyla gömülür mü, gömülmez mi?
HZ. MUSA 'NIN CENNETTEKİ KOMŞUSU VE ANNE HAKKI
- O zenbildeki, benim annemdir. Kendisi hastadır. Ben her akşam gelir onun hizmetini yapar, altını temizlerim. Fareler zarar vermesin diye giderken yukarı kaldırırım. Belki karım anneme bakmaz diye de evlenmedim. Hizmetini sadece kendim yapıyorum. O da bana hep 'Ya Rabbi benim bu oğlumu cennette Musa'ya komşu eyle" diye dua eder.
HAZRETİ İMAM 'IN BABASINDAKİ Allah KORKUSU
Sevgili ve Sevimli Çocuklar!
« Yanıtla #9 : 06 Haziran 2015, 18:32:34 »
Türkçe'mizde, "Kişi sevdiği ile beraberdir" diye bir atasözümüz vardır. Bu aslında Sevgili Peygamberimizin (s.a.v.) bir hadisinin mealidir.
Dikkatlerinizi bu mübarek, değerli ve önemli sözün anlamı üzerinde toplamanızı istiyorum.
Sonra da, sevdiklerinizin-sevdiklerimizin kimler olduğunu hatırlamanızı...
Hiç düşündünüz mü sevgili çocuklar, kimleri seviyorsunuz?
Haydi, biraz düşünün bakalım...
Ardından da kendi kendinize saymaya-sıralamaya başlayın...
Evet, her şeyden önce ve en çok Yüce Allâh'ımızı seviyoruz değil mi?
Çünkü bizleri de, bizlere doğru yolu gösteren, dünya ve âhiret saâdetini bildiren Sevgili Peygamberimiz'i de, dünyaya gelmemize vesîle olan anne-babalarımızı da... kısacası bildiğimiz-bilmediğimiz bütün varlıkları da yaratan Allah Teâlâ'dır.
İnsanları yaratmazdan önce, dünyayı hayata elverişli bir halde var eden ve bu kadar güzel bir şekilde yayıp döşeyen, bizlere hazırlayan da yine O'dur.
Güneşle bize ışık ve ısıyı veren, baharda kara topraktan yemyeşil çimenleri bitiren, renk renk çiçekleri açtıran... Uykuda olanları uyaran, ölü olanları dirilten... Daldan dala kuşları uçuran, cıvıl cıvıl ötüştüren, renk renk kelebekleri havada dolaştıran, minik minik kuzuları çimlerde koşuşturan... Şarıl şarıl ırmakları coşturan, şırıl şırıl dereleri akıtan ve bu suların geçtiği yerlerde hayat fışkırtan Rabb'imizdir.
Sıra sıra dağları, dimdik yamaçları yaratan, üzerlerini ormanlarla donatıp güzelleştiren, içlerini madenlerle zenginleştiren... Suyu buharlaştırıp gökyüzüne çıkaran, sonra onu yağmur hâlinde rahmet ve bereket olarak yeryüzüne indiren Hz. Allah'tır.
Arıları çiçekten çiçeğe kondurup bizler için bal yaptıran... Her ağaç, her bitki topraktan aynı gıdayı emdiği halde onlardan; renkleri, kokuları, şekilleri, lezzetleri, gıdaları birbirinden değişik meyveler-sebzeler yaratan da Yüce Yaratan'ımızdır.
Denizlerin tuzlu sularında çeşit çeşit lezzette balıkları halk eden ve bütün bu yarattıklarını, faydalanmaları için insanların emrine veren de, yine her şeyi yoktan var eden Mevlâ'mızdır.
Rabbimiz, biz insanları en güzel surette yaratmış, şerefli kılmış, akıl vermiştir. Verdiği bu akılla; ilkönce, "Ben cinleri ve insanları, ancak beni tanıyıp bilsinler ve bana kulluk etsinler diye yarattım" (Kur'ân-ı Kerim, Zâriyât sûresi, 56) mealindeki İlâhî fermânı gereği, onu tanıyacak, yaratılış gâyemiz-amacımız istikametinde/yönünde davranmaya çalışacağız. Sonra da doğruyu yanlıştan, iyiyi kötüden, güzeli çirkinden, faydalıyı zararlıdan ayırt edeceğiz.
Kalplerimizi şirkin, küfrün ve diğer bütün kötülüklerin zulmetleriyle karartmadan iman nûruyla aydınlatmaya çalışacağız. "Hani Lokman (a.s.), oğluna nasîhat ederek/öğüt verekek demişti ki: Oğulcuğum, Allâh'a ortak koşma! Muhakkak ki ŞİRK (Allah'a ortak koşma, tanıma), elbette çok büyük bir zulümdür." (Kurân-ı Kerim, Lokman sûresi, 13)
Sevgili Peygamberimiz sallallâhü aleyhi vesellem (Salât ve selâm O'na olsun) de, "Çocuklarınıza ilk öğreteceğiniz söz, LÂ İLÂHE İLLAllah: Allah'tan başka ilah yoktur' kelime-i tevhîdi olsun..." buyurmuşlardır.
Başıboş yaratılmadığımızı, dünyaya gelişimizin çok ulvî-yüce bir gâyesi-maksadı-amacı olduğunu hiçbir zaman unutmamalıyız.
Bizi yaratan Allâh'ımızın yapmamızı istediklerini yapmalı, kaçınmamızı istediklerinden de kaçınmalıyız.
Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) ve onun yolunu tâkip eden Allah dostlarının-salih zatların/iyi insanların yürüdükleri yolda yürümeye çalışmalıyız.
Ülkemize, milletimize hizmet etmiş, ömürlerini bu uğurda tüketmiş olan büyüklerimizin, tarihî şahsiyetlerimizin çizdiği yolda ilerlemeye ve bu esnada karşılaşacağımız her türlü sıkıntı ve zorluklara göğüs germeye gayret göstermeliyiz. Bu hususta önümüze çıkan engellerden hiçbir zaman yılmamalıyız.
Etrafımızdaki her şeyin, vücudumuzdaki bütün organların, Allâh'ın varlığına-birliğine birer delil olduğunu bilmeliyiz.
Ve yine O'ndan başka ibâdet etmeye, kulluk yapmaya lâyık hiçbir şeyin bulunmadığına inanıp, kalplerimizi kelime-i tevhîdin nûru ile aydınlatmalı; Kur'an okuyarak, namaz kılarak, yapacağımız diğer ibâdet ve tâatlerle imânımızı kuvvetlendirmeliyiz. Ülkemiz için, milletimiz için hayırlı-yararlı, iyi ahlâklı, dürüst, saygı ve sevgi yüklü birer fert; topluma yük değil, aksine onların yükünü paylaşmaya aday hayırlı bir insan olmaya çaba göstermeliyiz.
Verdiği bütün nimetlerinden dolayı Allâh'ımıza şükreden, iyilik ve yardımları sebebiyle de insanlara teşekkürden geri kalmamalıyız. Onun için de;
Derslerimize iyi çalışmalı, dürüst olmalı, verilen vazifeleri, üzerimize düşen hizmetleri eksiksiz ve zamanında yapıp, vatana-millete-topluma hayırlı, içinde bulunduğumuz cemiyete/topluma ve âilemize yararlı birer insan olarak yetişmeye gayret etmeliyiz.
Allâh'a emanet olun...
En içten selâm ve sevgilerimle...
Ynt: Tüm Ayrıntıları İle Evlad Terbiyesi
« Yanıtla #10 : 08 Haziran 2015, 12:10:32 »
Ebu'l Faruk Hazretleri buyurmuşlardır ki:
« Yanıtla #11 : 05 Mart 2016, 15:55:22 »
"Sabî mükellef değil, lakin amellerine itibar edilir. İnd-i Bârî'de mükâfâtı vardır."
Bu mükâfattan ebeyni de aynen istifade eder.
« Yanıtla #12 : 02 Eylül 2016, 17:33:23 »
« Son Düzenleme: 02 Eylül 2016, 17:35:17 Gönderen: Mücteba »
« Yanıtla #13 : 03 Ekim 2016, 16:53:44 »
« Son Düzenleme: 03 Ekim 2016, 16:56:19 Gönderen: Mücteba »
« Yanıtla #14 : 03 Ekim 2016, 16:55:47 »