Sigara zamları bütçeye yarayacak: 6 milyarlık gelir yolda
Habertürk yazarı Rahim Ak, dün “Sigaranın vergideki payı 5 puan arttı” başlığıyla yayımlanan yazısında sigara yapılan zamları değerlendirdi. “Önce yılbaşında…
Habertürk yazarı Rahim Ak, dün “Sigaranın vergideki payı 5 puan arttı” başlığıyla yayımlanan yazısında sigara yapılan zamları değerlendirdi. “Önce yılbaşında ardından temmuz ayında yapılan vergi artışları ile sigarada vergi oranı yüzde 87’ye kadar çıktı” bilgisini veren Ak, şöyle devam etti:
“Türkiye bu alanda dünya lideri olurken, sigara şirketlerinin son iki gündür yaptığı fiyat artışları ile bütçeye yaklaşık 6 milyar lira gelir sağlanacak.
Büyük sigara şirketlerinden 2’si 3’er liralık zammı dün ve bugün yaparken diğer büyük şirketin ise yarın sabahtan itibaren 3 liralık fiyat artışına gitmesi bekleniyor. Sigarada vergileme perakende satış fiyatına göre değiştiği için eğer sigara şirketleri fiyat artışına gitmezse beklenen vergi geliri elde edilemiyor. Şimdi ise beklenen zamlar yapıldığı için Maliye kasasına giren miktar da katlanacak.
Sigarada fiyatlarında dün ve bugün gerçekleşen artışlar ile yılın geri kalanında bütçeye 5 milyar ÖTV, 1 milyar KDV olmak üzere, toplam 6 milyar TL vergi geliri sağlanmış olacak. Sigara ÖTV gelirlerinin toplam ÖTV ve toplam vergi gelirleri içindeki payı da yapılan vergi artışları ile giderek tırmanıyor. Son yıllarda ÖTV gelirleri içindeki payı artış içinde olan tütün mamullerinin, 2019 yılının ilk 6 ayı sonunda payı yüzde 38’e ulaştı. Geçen yıl bu rakam yüzde 32 düzeyindeydi. 2019’un ilk 6 ayında toplam vergi gelirleri 307.7 milyar lira ve ÖTV geliri ise 64.8 milyar liraya çıkarken bunun tam 24.7 milyar lirası sigaradan elde edildi. Benzer şekilde, tütün mamullerinden elde edilen ÖTV gelirlerinin toplam vergi içindeki payında da önemli bir artış gerçekleşerek yüzde 6.8’den yüzde 8’e çıktı.
Türkiye’de toplam sigara tüketimi şu anda 118 milyar dal yani 6 milyar paket olarak ölçülüyor. Kaçak sigaranın mal olduğu vergi kaybı ise yaklaşık 1.5 milyar lira. Yasal pazardan kaçağa geçen her yüzde 1’lik dilim yani 1 milyar dalda (50 milyon paket) devletin kaybı 800 milyon liraya ulaşıyor. Eğer bu son zamlarla kaçak sigara pazarı ikiye katlanırsa vergi kaybı 1.5 milyar lira olabilecek.
Perakende satış fiyatına bağlı sigara vergilendirme sistemi ‘mali çarpan’ etkisi yaratıyor. ‘Mali çarpan’ vergi ya da maliyet artışlarının perakende fiyatlara katlanarak yansıması sonucunu doğuruyor. Mevcut durumda nispi vergi oranının (yüzde 67) çok yüksek olması sebebiyle mali çarpanın seviyesi de çok yükselmiş durumda. 1 Kuruşluk bir maliyet artışının perakende satış fiyatına yansıması 9.3 Kuruş tutarında olmasını gerektiriyor. “