Kistik Fibrozlularda İlerleyici Akciğer Hastalığının Tedavisinde Defektif Genin Değiştirilmesi Potansiyel Bir Tedavidir
Lee TWR ve ark. / Güncellik: Haziran 2016
Kistik fibroz hastalarında ilerleyici akciğer hastalığının tedavisi için, kistik fibroz transmembran iletkenlik düzenleme (KFTD) geninin doğru kopyasının doğrudan akciğerlere verilmesinin etkisi hakkındaki kanıtları derledik.
Kistik fibrozda “kistik fibroz transmembran iletkenlik düzenleyicisi” (KFTD) denen bir proteini kodlayan gen hatalıdır. Kistik fibrozlu hastalar, yaşam beklentisini düşüren ilerleyici akciğer enfeksiyon ve hasarından yakınır. Hatalı KFTD geninin doğru bir kopyasını akciğer hücrelerine verebilen ajanlar etkin bir tedavi olabilir.
Kanıtlar 20 Nisan 2016 tarihine kadar günceldir.
Bu derleme için 302 hasta üzerinde yürütülmüş 4 araştırma bulduk. Çalışmalar 29 gün ile 13 ay arasında sürdürüldü. Çalışmalardan üçüne 12 yaş üstü kadın ve erkekler, birine sadece erişkin erkekler alındı. Çalışmalarda gen tedavisi sahte tedaviye (plasebo) karşı, her ikisi de akciğerlere solunan buhar şeklinde verildi. Çalışmaların tasarımı farklıydı ve farklı ajanlar kullanıldı. Bu nedenle sonuçları kombine edemedik.
En büyük ve yeni olan dâhil çalışmalardan üçü, gen tedavisi alan KF hastalarında akciğer işlevinin bazı ölçütlerinde bir iyileşme gösterdi. Tedavi ile yaşam kalitesi, tedavi külfeti ya da akciğer hastalığında alevlenme gibi klinik olarak daha ilişkin sonuç ölçütlerinde iyileşme bulamadık. Bir çalışmada KFTD gen transfer ajanları alan hastalarda “influenza benzeri” belirtilerin daha sık görüldü, ancak ajan daha büyük bir çalışmada tekrar tekrar kullanıldığında bildirilmedi. Gen transfer ajanları verilen hastalarda alt solunum yollarındaki moleküller ve tuzun hareketleri sağlıklı insanlara daha benzerdi.
Fayda yönündeki kısıtlı kanıtlar halen bunu rutin bir tedavi olarak desteklemiyor. Gelecekte yapılacak çalışmaların, sonuçları bir sistematik derlemede birleştirilebilecek şekilde tasarlanması ve net raporlama yapmasını öneririz.
En yeni çalışmada hastaların farklı tedavi gruplarına nasıl tam olarak randomize edildiği ayrıntılı olarak açıklandığı için çalışma katılımcılarının KFTD geni transfer ajanı ya da plasebo grubuna atanma şansının eşit olduğu ve sıradaki hastanın hangi gruba gireceğini kimsenin anlayamayacağı konusunda tatmin olduk. Diğer çalışmalarda hastaların gruplara rastgele yerleştirildiği bildirildi ancak nasıl yapıldığı açıklanmadı, bu nedenle gruplandırmada şansların eşit olduğundan emin olamıyoruz. Tüm çalışmaları yürüten klinisyenlerin katılan hastaların hangi tedaviyi aldığını bilmediğine ve çalışmalardan üçünde katılımcıların da bilmediğine inandık ancak son çalışmadaki katılımcıların hangi tedaviyi aldıklarını bilip bilmediğinden ve bu bilginin sonuçlara ne etkisi olabileceğinden emin olamadık. Maalesef çalışmalar tüm sonuçları net olarak raporlamadılar; bazı sonuçlar derlemede kullanabileceğimiz şekilde raporlanmadı, bazıları da hiç raporlanmadı. Bu durum sonuçlar hakkındaki vardığımız yargının kesinliğini azalttı.
Orijinal özet için: Kistik Fibrozda Gen Tedavisi