Güney Kürdistan Bağımsızlık Referandumu ve Olasılıklar | Çaldıran Ajans
Güney Kürdistan’ın devletleşme sürecinde ilk adım olarak görülen bağımsızlık referandumunun yakın bir zamanda yapılacağı, Kürdistan federe yönetimi yetkililerince açıklandı. Söz konusu bağımsızlık referandumu son yıllarda gündemde olmasına karşın, birçok iç ve dış siyasal faktörler...
4 Nisan 2017 Salı 0:24 Bu haber kez okundu
2005 yılında 275 sandalyeli Irak Meclisi için yapılan genel seçimlerde Kürdistan’da gayri resmi referandum sandıkları kurulmuş ve halkın yüzde 99’u bağımsızlıktan yana evet demişti. Bununla beraber, toplanan 2 milyona yakın imzayla Birleşmiş Milletler’e başvuruda bulunularak, Kürdistan’ın bağımsızlığı için referandum talep edilmişti.
Aralık 2005’de kabul edilerek yürürlüğe giren Irak Anayasası’nda Kürtlerin talep ve ısrarlarına rağmen Kürdistan’ın kendi geleceğini kendisinin belirleme hakkına ilişkin net ve açık bir hüküm mevcut değil. Buna karşın Anayasa’nın giriş kısmının son paragrafında “Irak’ı oluşturan grupların özgür iradeleriyle bir araya geldikleri” vurgulanmaktadır.
Öte yandan Irak Anayasası’nda federe bölgelere anayasa yapma zorunluluğu getirilmemiş, fakat federe bölgelerin idari, siyasi yetki ve sorumlulukları genel hatlarıyla merkezi Anayasa’da tarif edilmeye çalışılmıştır.
“Anavatanları Kürdistan’da binlerce yıl yaşamış eski bir halk olan Kürtler, tıpkı dünyanın diğer ulusları ve halkları gibi, self-determinasyon hakkını kullanabilecek niteliklere sahip bir ulustur. Self-determinasyon hakkı, Birinci Dünya Savaşı sonunda çıkarılan ve ilkeleri uluslararası hukukun temeli haline gelen Woodrow Wilson’ın on dört maddelik prensiplerinde kabul edilen bir haktır.”
Kuşkusuz anayasalar politik konjonktüre göre hazırlanan siyasi ve idari toplumsal sözleşmelerdir. Irak Anayasası, Kürtlerin veya farklı kimlik ve mezheplerin ayrılma hakkına hiçbir atıfta bulunmamaktadır. Buna karşın Bağdat’ın ulusal kimliklere, mezheplere ve bölgelere yetki devri ve paylaşımı üzerine inşa edilmiştir.
Kürdistan Federe Hükümeti, Bağdat merkezi hükümetinin anayasaya riayet etmeyerek ihlalde bulunduğunu belirtmektedir. Anayasanın 140. maddesinde yer alan, başta Kerkük olmak üzere “tartışmalı” bölgelerde en geç 2007’de referanduma gidilmemesi, Kürdistan’ın payına düşen yüzde 17’lik bütçenin tırpanlanması, peşmergeye silah ambargosu ve benzeri konular Anayasa’nın ihlalinde belli başlı sorunlardır.
ABD ve İngiltere’nin Kosova’nın bağımsızlığındaki rollerinden dolayı bir kısım çevreler Kosova’yı “emperyalizmin uydu devleti” olarak tanımlamışlardır. Oysa bu değerlendirmeler eski Yugoslavya’nın oluşumu ve dağılımının tarihsel ve sosyolojik gerçeklerini göz önünde bulundurulmadan yapılan yüzeysel, sığ ve marjinal ideolojik “anti emperyalist” değerlendirmelerden öteye bir anlam ifade etmemektedir.
Bu tespit sadece Kosova açısından değil, gerek Güney ve gerekse Rojava Kürdistanı’ndaki siyasal güçlerin, bölgedeki söz konusu emperyal aktörlerle neden iş ve güçbirliği yapmak zorunda olduklarının mevcut reel politikanın anlaşılmasında önemli bir saptamadır. Eğer tarihsel olarak daha da gerilere gidersek, Yunanistan, Sırbistan, Bulgaristan ve benzeri Balkan ülkelerinin Osmanlı’dan ayrılarak devletleşmelerinde Rusya ve Britanya gibi emparyal devletlerin desteklerini görürüz.
Uluslararası toplum ise buna Iraklıların karar vereceği bir konu diyerek, daha basit bir ifade ile topu taça atmaktadırlar. Çünkü Bağdat ve Erbil uluslararası toplumun müttefikleri olmakla beraber; Irak modeli de uluslararası toplumun oluşturduğu bir modeldir. Bu modelin kısa sürede deforme olması, suların durulmadığı Ortadoğu’da uluslararası toplum açısından kabüllenilmesi oldukça zor ve kötü bir sınav anlamına gelecektir. Bu açıdan bağımsızlık öncesi geçiş süreci uzlaşısı olarak Kürtlere konfederasyon önerile bilinir. Fakat Kürtler konfedere bir Irak’ı şuana kadar telaffuz etmeyerek, Kürdistan’ın bağımsızlığı üzerinden süreci inşa etmeye çalışmaktadırlar.
ABD Bağdat bağımsızlık Çetin Çeko Erbil İngiltere IŞİD Kosova kürdistan Referandum
‘Barzani Türkiye ve İran’ı Ciddiye Almıyor’Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin (KYB) kurucularından Ömer Şeyhmus, The Independent gaze...
Rusya: Irak’ın Kuzeyinde Silahlı Çatışma Sürebilir Rusya Dışişleri Bakanlığı, Kerkük’ün Irak ordusunun kontrolüne geçtikten sonra Irak’ın...
ABD’den S-400 AçıklamasıABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Heather Nauert, Rusya’nın 2019’da Türkiye’ye S-400 hava sa...
Van Edremit’te PKK’li Bartın Toprağa Verildi
Emniyet’ten Polis Aracından Ateş Açılması ile İlgili Açıklama