GÜNÜN KADINI: Bilim dünyasındaki cinsiyetçiliğe göğüs geren Vera Rubin
14 Ağustos 2017 06:03
Kariyerinin her anında cinsiyet ayrımcılığı ile savaşan Rubin, başarılı bir gökbilimci olmasının yanı sıra bilim dünyasındaki kadınlar için bir rol modeldi.
KADIN BİLİMCİ OLMAK...
1948’de Vassar Koleji’ndeki astronomi eğitimi gördükten sonra Princeton Üniversitesinde astrofizik eğitimi almayı planlayan Rubin, Princeton’ın, lisansüstü programına kadınları kabul etmeyip, ders kataloğu bile göndermeyi reddetmesiyle sarsıldı. Bunun üzerine, Cornell’de mastır ve Georgetown’da doktora eğitimini tamamladı. Fakat, Rubin’in seksizimle mücadelesi bitmemişti. Carnegie Enstitüsü Kara Mıknatıs Departmanına katıldıktan sonra bile, araştırmalarını yapmak için gerekli ekipmanlara ve tesislere erişmek için savaş vermek zorunda kaldı. Bunların yanı sıra 1964 yılında Kaliforniya'daki Palomar Gözlemevi’ndeki sitenin 200 inç teleskopunu kullanma izni alan ilk kadın oldu. Ancak, gözlemevinin bir kadın tuvaletinden yoksun olduğunu keşfetti. Buna karşılık Rubin, kağıttan eteğe benzeyen bir şekil kesip banyo kapılarından birine yapıştırıp “Al işte; artık bir kadınlar tuvaletiniz var” mesajı verdi. Başka bir seferinde de, ünlü astrofizikçi George Gamow’la görüşme fırsatını elde ettiğinde çok heyecanlandığını fakat kadınların üst kattaki ofislere çıkmasına izin verilmemesinden dolayı lobide konuşmak zorunda olduklarını öğrendiğinde duyduğu hayal kırıklığından bahseder Rubin.
RUBİN’İN YENİ DÜNYASI
Alanındaki ilk kadınlardan biri olarak karşılaştığı zorluklar göz önüne alındığında, Rubin'in 20. yüzyılda astronomide en önemli ve temel ilerlemelerden biri olarak kabul edilen buluşunun aslında çok daha olağanüstü bir başarı olduğu görülür. Gökbilimci Emily Levesque, bu yıl Astronomi dergisine verdiği söyleşide “Karanlık maddenin varlığı, evren hakkındaki konsepti ve alanımızı kökten değiştirdi” ifadelerini kullandı. Rubin’in karanlık maddenin varlığını kanıtlaması, uzak galaksiler üzerine yaptığı çalışmalar sonucunda ortaya çıktı. Rubin ve meslektaşları, gözlemler doğrultusunda, galaksi dönüş probleminin ve gerçek açısal momentum ile gözlemsel açısal momentum tahminleri arasındaki tutarsızlığın nedenini keşfettiler: karanlık madde. Karanlık madde evrenin nasıl genişlediğinin açıklanması için gerekli olan “Evrenin kayıp kütlesiydi”
Geçen yıl 88 yaşında ölen Rubin, uzun kariyeri boyunca daha önce bilinmeyen galaksiler de dahil olmak üzere yeni keşifler yapmaya devam etti. Rubin’in de söylediği gibi, “Yeni bir dünyaya baktık ve hayal ettiğimizden daha gizemli ve daha karmaşık olduğunu gördük. Evrenin hâlâ açığa çıkmamış birçok gizemi bulunmaktadır.. Onların keşfi, geleceğin maceracı bilim insanlarını bekliyor.”
#cinsiyetçilik #Bilim insanı #gökbilimi #Vera Rubin
GÜNÜN PORTRELERİ: 50 ünlü ressamın resimlerinden kadın portreleri
GÜNÜN ŞARKISI: Hinech Yafa