Yusuf Ziya Cömert - Türkiye Esed’le görüşür mü? Back To Top
21.08.2019 Çarşamba 00:02 - Son Güncelleme: 21.08.2019 Çarşamba 08:47
Esed nasıl bir adam? Bu soru on yıl önce sorulsaydı ‘fena değil’ derdim. İyi niyetli bir adama benziyor. Sanki iyi şeyler yapmak istiyor. Fakat Muhaberat onun yapabileceği iyi şeylerden hoşlanmıyor.
Esed nasıl bir adam?
Bu soru on yıl önce sorulsaydı ‘fena değil’ derdim. İyi niyetli bir adama benziyor. Sanki iyi şeyler yapmak istiyor. Fakat Muhaberat onun yapabileceği iyi şeylerden hoşlanmıyor.
Gidip geldikçe gördüğüm Suriye, Hafız Esed’in kaskatı, sopsoğuk Suriyesinden çok daha yaşanılır bir memleketti.
Öyle zannediyorum, birlikte Suriye’ye defalarca gittiğim meslekdaşlarımın kanaati de böyleydi.
Daha önce bahsetmişimdir, Hama katliamını Esed’e ben sordum.
“Hama’da çok kan döküldü, bugün o hadiselere baktığınızda nasıl değerlendiriyorsunuz?”
“O zamanın şartlarında gerçekleşmiş hadiselerdi. Aynı şartlar bugün olsa ben de aynısını yaparım.”
Bu cevabı kendi kulaklarımla işittim.
Fakat kötüye yormadım.
Memlekette Muhaberat var. Babasının mirasını reddedemez. Başka türlü konuşamazdı diye yorumlamaya çalıştım.
Şimdi, “Meğer adam doğruyu söylüyormuş, içinde bir canavar varmış” mı diyeceğim?
Görünüşe bakılırsa öyle ve görünüşe bakmak çoğu zaman yanıltmaz.
Peki eski görünüş ne olacak?
Bana ‘fena değil’ dedirten görünüş?
Adam iyi işler yapmaya meyyaldi. Fakat, olayların akışı çizgisini Muhaberatla bütünleştirdi. Ve zamanla içinde bir canavar oluştu.
Bu cümle, Esed’in Suriye’de kan dökmesine mazeret teşkil eder mi?
Dökülen kanın sorumluluğunu ondan düşürür mü?
Şu anda, babasından daha kanlı bir katildir.
Fakat, gidişat, Esed’in Suriye’deki iç savaştan sonunda galip çıkacağını gösteriyor.
Esed, Türk diplomasisinin, Türk yetkililerin öngöremediği bir şekilde, İran’ı, Rusya’yı devreye sokmayı başardı ve gidişatı lehine çevirdi.
Gele gele, Idlib’e dayandı.
Idlib kritik bölge. Savaş orada düğümlenmiş gibi. Korkuyoruz. Başkaları belki korkmuyordur, ben korkuyorum.
Neyden? Yeni bir katliamdan.
Korktuğumuz başımıza gelse de gelmese de, muhtemelen Idlib’den sonra savaşın sonu görünür.
Bir PYD koridoru kalır geriye. Türkiye zaten o koridora odaklandı.
Tam bu aşamada, Türkiye’nin Esed’le görüşüp görüşmeyeceği, görüşmesinin gerekip gerekmediği çokça konuşulmaya, tartışılmaya başlandı.
“Türkiye Esed’le neden görüşmüyor” sorusu daha sık soruluyor.
Hükümet kanadında sorulmuyor bu soru. Daha çok muhalefet dillendiriyor.
Hükümet, “Biz görüşmüyoruz, ama gerekli durumlarda dolaylı temaslar oluyor” gibi açıklamalar yaptı.
Türkiye’nin, iç savaşın başladığı günlerden itibaren izlediği politika bu tabir caizse kızgın duruşu zorunlu kılıyor.
Peki ne olacak sonunda?
Suriye rejimiyle veya Esed’le Türkiye görüşecek mi?
Bu sorunun cevabı, iç savaştan sonra Suriye’nin nasıl bir şekil alacağıyla çok ilgili.
Türkiye, zaman zaman “Esed’siz çözüm” ifadesini telaffuz etti.
Eğer Suriye iç savaşı Esed’in ekarte edileceği bir çözümle sonlanırsa yeni oluşacak rejimle temas kurmak çok büyük bir çelişki teşkil etmez.
Cenevre ve Astana görüşmelerinde Esed’siz Suriye tezi zayıfladı, yok olmaya yüz tuttu.
Dolayısıyla Esed’siz Suriye çok çok zayıf bir ihtimal.
Eeee? Ne yapacağız o zaman?
Ben olsam görüşmem.
Dökülen onca masumun kanını, milyonlarca insanın yerlerinden yurtlarından edilişini unutup Esed’le el sıkışamam.
Bunu söylerken, Türkiye’nin Suriye meselesindeki siyasi hatalarını, noksanlarını, aceleciliğini hatta beceriksizliğini göz ardı etmiyorum.
Buna rağmen görüşemem.
Devlet ne yapar acaba?
Zannediyorum bir süre mesafesini korur.
Yaklaşmaz o tarafa, surat asar.
Fakat Suriye çok yakınımızda. Kıyamete kadar surat asamazsınız.
Şu anda bile Suriye’yle ithalat ihracat işlerimiz var. TÜİK’in rakamlarına göre 2018’de 1 milyar 346 milyon dolarlık ihracat yapmışız.
Devletler ve tüccarlar bir yolunu bulur, başlarının çaresine bakarlar.
Olan garibanlara olur.
Bombalanan annelere, babalara, çocuklara... Aylan-ı Kürdi’lere.
ÖTÜKENLİKURT 22 Ağustos 2019 09:15
BEN GÖRÜŞMEM!? Neden? Çünkü çok kan döktü! Zaten ülkeyi yönetenler de aynen senin gibi düşünüyor, yani duygu penceresinden bakıyor olaylara! Devlet akılla yönetilir, duyguyla sadece aşık olunur! Kardeşim Esat'tan katil Esed'e dönüş de devlet politikası değil, mahalle kahvesi davranışı! Devletin yüce menfaatleri gerektiriyorsa, şeytanla bile görüşülür! Şu anda Esat ile işbirliği yapmak o kadar zaruri ki, ülkeyi devlet adamları yönetse, hemen diplomatik temas kurulur! Güneyimizde Kürt devleti kuruluyor yahu, bu bölünmeye bir adım demek, siz hala duygu denizinde balık avlıyorsunuz!
sacit 21 Ağustos 2019 23:32
putinler, ömer elbeşirler, cingpyingler, madurolar, arap kralları vs bunlarla yağlı ballı olunuyor da esedle de bir zahmet tokalaşsınlar. tamam yağlı ballı olmayın eskisi gibi ama putinle esed arasında ahlaki bir tercihte bulunduğunuzu söylemeyin. uygur müslümanlarına açık soykırım yapan çin liderine koşa koşa gidiliyorsa esede gitmek daha elzem. 4 milyon suriye vatandaşı sendeyken mecbursun.
KARAR OKURUMürsel 21 Ağustos 2019 19:33
Esad zeki öyle mi? Öyleyse tarihte olmadığı kadar kötü durumdaki ülkeyi insaca yaşanır hale getirsin.
B 22 Ağustos 2019 02:59
Fırsat verilirse yapabilir. Güneydoğu'da binlerce askerimizi şehit eden pkk'nın destekçisi, Suriye'de terör devleti kuran ABD'ye tekrar yanaşıp görüşmeyecek kadar zeki. Bir ülke düşünün. Halkı ABD tarafından ayaklandırılıyor. Arkasından Işıd adı altında kafa kesen bir katil sürüsü peydah oluyor. Silahları ABD tarafından karşılanıyor. Ülkenin yarısı pyd terör örgütüne teslim ediliyor. Binlerce tır silah getiriliyor. Esad bu durumda daha ne yapabilir ki. Ülkesini hala ayakta tutması bile büyük başarı.
B 21 Ağustos 2019 16:04
Tayyip Erdoğan (66) gider, Esad(54) kalır. Genç bir lider. Ne yapacağını biliyor. Dostunu düşmanını iyi tahlil ediyor. En önemlisi de aldatılamıyor. 3 çocuk babası. Doktor. Zeki bir insan. Üniversite mezunu. Seçimle gelmedi. Tekrar seçilmek gibi bir kaygısı yok. Zaten Suriye'nin doğal lideri.Radikal önlemler almış olabilir. Başka çaresi yoktu. Aksi takdirde sonu Saddam, Kaddafi gibi olacaktı. Rusya ve İran'ı tam zamanında yardıma çağırdı. Maalesef bu aklın yarısı bile bizim idarecilerde yok.
musto 21 Ağustos 2019 15:32
İstemeye, istemeye, aramızdaki barışı bozduk ama birisi vardı'ki akıl hocaları danışmanları o çok istekliydi bir kaç dil biliyor bir kaç kitap karalamış tekrar 1500 yıllara fütuhatla döneceğimizi düşünüyordu.Bir taraftan diyetini öde diyen lobiler bir taraftan diyetini ödemezsen beyzbol sopası gösterenler anlayacağınız ne kadar ayak diresekte bizi kendimize bırakmadılar.Sonrada tut bizi tutabilirsen.
KARAR OKURU 21 Ağustos 2019 13:18
iki ülke dost kalmaliydi. Asla bu savasi desteklememeliydik. Irak batakligi karsimizda dururken, param parça olmusken. Suriye, kendi iç sorunlarini kendi halletmeliydi, planlarinda Amerika'yi desteklememeliydik. YPG'si, PYD'si, ISiD'i türemezdi basimiza. Amerika hapsirinca zatüre olmazdik. Sinir ticaretimiz bitti. Milyonlarca mülteci, ekonomik yükü.. Daha 50 yil basimiza açtigimiz elli çesit sorunla bogusacagiz. Suriye'nin bu hale getirilmesi israil'in gücünü tahkim etti.
Cidden mühim şahsiyet 21 Ağustos 2019 12:45
Ilımlı muhalif Eğit Donat anlaşması hala yürürlüktemi Bu anlaşma hangi ulkeyle yapılmıştı Güvenli bölge anlaşması nereyi güvenle bölgecek
Okur 21 Ağustos 2019 11:31
Suanda Turkiye, Esada yalvariyor biz ettik sen etme diye fakat Esed Rusya'yi yanina aldi ve Turk ordusuna saldircak ve buyuk hazirlik yapiyorlar.
KARAR OKURU 21 Ağustos 2019 11:07
Onca sivil, çoluk çocuk ve şehidimizin katilinden mektup getirtip, yine eli kanlı kardesini devletin televizyonuna çikaracaksinız, ama gunahiyla sevabıyla ulkesini savunan baska bir ulkenin devlet başkaniyla gorüşmeyeceksiniz ! Bu nasıl bir yukardan bakış ve tezattır !!!
KARAR OKURU 21 Ağustos 2019 11:06
Suriyeliler'in burada kalması asla mümkün değil.Hangi ülke 3.5 Milyon kişiyi ülkesine almış?Süleyman Soylu 100Bin Suriyeli'ye vatandaşlık verildi dedi.AK Parti iktidardan inip başka bir iktidar geldiği takdirde vatandaşlık alan birçok Suriyeli'nin vatandaşlığı iptal edilir.En kötüsü şu ki toplumda Suriyeli karşıtlığı artıyor.Esad ile anlaşmaktan başka çaremiz yok.Perinçek Eylül'de Esad ile görüşmeye gidecek.Perinçek'in heyetinde AK Parti'li bir isim olacak mı göreceğiz.
KARAR OKURU 21 Ağustos 2019 10:23
Suriye belasını başımıza sarmasaydık, suriyeli mültecilere (bence göçmen oldular) 40 milyar dolar harcamayacaktık, suriye ile ticaretten 100-150 milyar dolar para kazanmış olacaktık, YPG yaratılmamış olacaktı bu nedenle YPG ye karşı yaptığımız askeri harekatlara milyarlarca dolar harcamamış olacaktık, muhtemelen de ekonomik kriz içinde değil refah içinde olacaktık.
KARAR OKURU 21 Ağustos 2019 08:35
On binlerce Müslüman Çeçen'in kanını döken, hatta T.C. vatandaşı Çeçenlere Türkiye'de operasyon düzenleyen, Medet Ünlü'nün katiline “Kıymetli dostum Putin”, diye hitap eden, iki gün sesini duymasa, hemen telefon açıp hasret gideren Erdoğan, Esed’le de yeniden kanka olur. Ortalık durulsa, Esed, TOKİ’ye ya da yandaş müteahhitlere üç beş büyük ihale verse yeter; bizim ki imza töreninde tokalaşmakla kalmaz, kucaklaşır bile.
KARAR OKURU 21 Ağustos 2019 07:26
Şimdiye kadar görüşmediği hata. Tüm taraflarla görüşmeli. Suriye iç savaşında Esad kötü ama kim iyi söyler misiniz? Muhalefet dediğiniz dünyanın birçok bölgesinden toplanıp getirilmiş İslamcı radikaller mi iyi. Türkiye mülteci sorununu kim çözecekse, kim istikrar sağlayabilecekse, kim oranın bir terör fabrikası olmasının önüne geçebilecekse onunla görüşmeye ağırlık vermeli. O da Esad veya rejimin devamı bir kişi bir yapılanma gibi duruyor. Sırf İslamcılarla görüşürüz ötekileri takmayız demek ülkeye çok şey kaybettirdi ve hâlâ kaybettiriyor.
KARAR OKURU 21 Ağustos 2019 06:42
Bir zamanlar bizdede birisi vardı demokrasi getirecekti yolsuzluklar yok olacaktı yani bunlara meyyakdi sanırım. Ama kahrolası batı derin devlet falan izin vermedi.Esadi eleştirenler hemen bi yanibaslarina baksalar ya.Adam yedi düvele karşı ülkesini savunuyor.valla yurtsevermis ben takdir ediyorum.idlibdeki teröristlerde bizim başımıza bela olacak.az kalı gelecekler buraya.teroristlerle koyun koyuna yatarız ne olacak
KARAR OKURU 21 Ağustos 2019 01:34
eset ile görüşse ne görüşmese ne! bu saate kadar olanlar oldu zaten. dünyada ne kadar mülteci varsa biz bakarız. tabi önce Müslümanlar. şemsiye açılmış artık...
Bu ülkenin temelini gelecekte sarsacak 5 Milyon Suriyeli ,tüyü bitmemiş yetimin hakkı mültecilere harcanan 40 milyar dolar ,daha gelecek 1 milyon mülteci ,sahada arada kalmışlık.Dış politika sadece duygularla buraya kadar.Allah,a .kaldı işimiz.Kandırıldılar maalesef.
KARAR OKURU 21 Ağustos 2019 00:41
Savaşların kazananları ve kaybedenleri olur. Kaybedenlerin ya da azınlıkta olanların, ya da savaş kazanamayanların yaşama hakları vardır. Bu da kendilerince makul bir anlaşma yapılarak sonlandırılması kadar normal bir durum yok. Bu kazananın haklı olduğu anlamına gelmez. Bu kayıpları ve acıları azaltma girişimidir. Bunun tersine inananların zayıf oldukları dönemde müşrikler ile anlaşma imzalayan peygamberin hayatını bir kere daha okumalarında fayda var. Firavun un zulmüne rağmen ona gidip çözüm arayan bir Musa var. Bu zulmü onaylamak değil, yerlerinden yurtlarından edilenlere bir çare bulmadır
KARAR OKURU 21 Ağustos 2019 00:07
1milyar 346 milyon $ ihracat...Biz gerçekten neyi konuşuyoruz Ziya bey? Herhalde Suriye daha henüz tam Afganistan olmadı; belki ramak kaldı; acaba onun için mi bu inadımız? Acaba güneyde birilerine saha temizliği falan mı yapılıyor? Ne bu öfke bu şiddet?