Tüp Bebek Tedavisine Psikolojik Hazırlık - Doç. Dr. Latif Küpelioğlu Tüp Bebek Tedavisine Psikolojik Hazırlık
Tüp Bebek Tedavisi > Tüp Bebek > Tüp Bebek Tedavisine Psikolojik Hazırlık
Tüp bebek tedavisi, psikolojik açıdan anne ve baba adaylarını kimi zaman zorlayabilen bir süreçtir. Bu sebeple de psikolojik yardım almak tedavi sürecinin sağlıklı bir şekilde tamamlanabilmesi için oldukça önemlidir. Bu tedavi kapsamında, çiflerin düzgün bir psikolojide olması, stresle başa çıkmaları,, tedaviyi olumlu yönde etkileyecektir.
Öncelikle kısırlık konusu hakkında çiftlerin bilgili olması gerekir. Kısırlık toplum %15 oranında görülen bir sorundur. Yani 6 çiften 1 tanesinde mevcuttur ve çoğunlukla tedavi edilebilir. Anne ve baba olmak isteyen çiftler bu şekilde çocuk sahibi olabilir. Bu sebeple çiftler kendilerini yalnız hissetmemeli, toplumdan soyutlamamalıdır.
Anne ve baba adayları tüp bebek tedavisi boyunca neler hisseder?
Anne ve baba adayları, özellikle ilk tüp bebek denemeleriyse oldukça büyük bir kaygı içinde olurlar. Bu tedavi süreci onlar için, onlar iççin büyük belirsizliklerle sarılı, psikolojik açıdan oldukça güçlü durmaları gereken ve bunun yanında disiplin isteyen bir süreçtir. Özellikle de tedavi sonucunda ne olacağını kestirememek, adayları büyük bir heyecan, umutsuzluk bazen de çok fazla umutlu olma gibi duygu dalgalanmalarına yol açar. Bebek sahibi olmak isteyen çfitler, bu uğurda savaştıklarını bilirler. Ancak verdikleri tüm çabaya rağmen bunun olumsuz sonuçlanabileceğini düşünüp büyük bir karamsarlığa kapılabilir.
Tüp bebek tedavisinin istenildiği gibi sonuçlanmaması, farklı bir yönden ele alınmalıdır. Kadın, tedavi sonunda adet kanaması ile karşılaştığında büyük bir üzüntü duyar. Büyük bir hayalkırıklığı yaşar. Özellikle de tekrarlayan tüp bebek başarısızlıklarında, çiftler vazgeçme noktasına dahi gelebilir. Depresyon belirtileri görülebilir. Ancak çiftlerin unutmaması gereken, tüp bebek tedavisinde başarı kadar başarısızlık ihtimali de vardır. Bu iki ihtimal de birçok faktöre bağlıdır. Tüp bebek başarısızlıkları yeni bir deneme ile önceki tedavide yapılan hataların düzeltilmesi sağlanabilir. Neden başarısız olunmuşsa, tespit edilebilir ve yeni denemede yeni bir umut ışığı doğar.
Tüp bebek tedavisinde kısırlık konusunda bir uzmandan destek alınması oldukça faydalıdır. Psikolojik destek almaya, çiftler ne zaman hazır olursa o zaman başlamalıdır. Ancak uygun olan, tedavi ile eş zamanlı hatta biraz daha erken psikolojik desteğe başlamalarıdır.
Çiftlere stresle başa çıkma yöntemleri öğretilmeli, tedavi için ve ileride olası bir ebeveynlik için sağlam psikolojinin ne kadar önemli olduğu anlatılmalıdır.
Çift olarak uygulanan terapilerde ise anne ve baba adaylarının kısırlık sorunlarıyla ilgili düşüncelerin açıkca ifade edilmesi sağlanır. Mevcut olan korkular dışarı çıkartılarak konuşulur ve çözülür. Kimin kaygısı varsa ya da ne düşünüyorsa bu sorunlar konuşulur ve akabinde çiftler katarsis yaşar. Katarsis, rahatlama demektir. Psikolojik açıdan yaşadıkları baskının serbest kalmasını sağlayan çiftler, kontrol duygularını tekrar ele alırlar. Özgüvenlerini yeniden kazanırlar, birbirleriyle olan iletişim artacağından tedavi aşamalarında daha da güven duyarlar.
Kısırlık problemi adayların hayatını fiziksel, ruhsal, sosyal ve ekonomik açıdan oldukça güçlü bir şekilde etkilemektedir. Günümüzde teknolojinin bu denli gelişmesi, tüp bebek alanında her geçen gün geliştirilen yenilikler, artan deneyim ve bilgi düzeyi sayesinde kısırlık çaresiz bir hastalık olmaktan çıkmıştır. Doğru tanı, doğru yöntem ve doğru tedavi ile çiftlerin tüp bebek tedavisi ile başarı olmak şansları, başarısız olma şanslarından daha fazladır.
Stres, tüp bebek başarısını olumsuz etkiler. Bu konuda yapılan birçok bilimsel çalışma da bu görüşü desteklemektedir. Bu sebeple dünya çapında yapılan tüp bebek tedavilerinde psikolojil destek de tedaviye ek olarak girmiştir. Anne adayının yaşadığı stres düzeyi, tedavinin başarısız olmasına bile yol açabilir. Stres yaşamak elbette ki doğaldır, ancak stres kontrol altına alınamazsa çeşitli psikolojik sorunlar da peşinden gelecektir. Bu sebeple anne adayı ve ona tedavi süresince destek olacak olan baba adayının göreceği psikolojik desteğin tüp bebek tedavisinin sağlıklı bir şekilde ilerlemesini sağlayacaktır.
Anne ve baba adayının tedavi süresince olumlu olması, streslerini tedaviye yansıtmadan yaşamaları, pozitif bakış açısı tedavi süresine dinamik katacaktır. Tüp bebek tedavisiyle beraber uygulanacak psikolojik tedavi anne ve baba adaylarının kısırlık problemlerinin zorluklarını aşmalarında ve tüp bebek tedavisi aşamasında yaşanan stres ve kaygının giderilmesi için oldukça yardımcı olacaktır.
Tüp bebek tedavisinde psikolojik desteğin faydaları nelerdir?
Yapılan araştırma ve çalışmalarda tüp bebek tedavisi aşamasında psikolojik destek görmüş olan çiftlerle, tedavi aşamasında psikolojik destek almamış olan çiftlerin kıyaslanması, oldukça ilginç ve faydalı neticelerin ortaya çıkmasına yardım etmiştir. Bu araştırmalar tüp bebek tedavisi aşamasında alınan psikolojik desteğin oldukça olumlu neticeler sağladığını ortaya koymuştur. Bu desteğin etkileri ise:
Tedavi aşamasında alınan psikolojik desteğin tedaviyi olumlu etkilemesiyle, kadının hamile kalma oranlarında artış bildirilmiştir.
Tedavi neticesinde elde edilen hamileliklerde canlı doğum oranların artış göstermiştir
Anne ve baba adayının kendi arasındaki çatışmalar azalmıştır.
Anne ve baba adayı birbirine daha çok destek olmaya başlamıştır.
Tedavi aşamasında çiftlerde depresyon ve anksiyete belirtileri büyük bir hızla azalmıştır.
Tedavi aşamasında meydana çıkan stresin büyük oranda yok edilmiştir.
Tedavi süresince psikolojik destek alan çiftler, stresle başa çıkma yöntemlerini geliştirmiştir.
Çiftler, tedavi sayesinde kaybettikleri kontrol duygusunu tekrar kazanmıştır. Bu sayede özgüvenleri yerine gelmiştir.
Psikolojik tedavi gören çiftlerin evliliklerin yeniden gözden geçirilmesi sağlandığı için bağlar güçlendirilmiştir.
Psikolojik destek sayesinde yalnız olmadıklarını anlayan çiftler, deneyimlerini çekinmeden başka tüp bebek aileleriyle de paylaşma şansı bulmuştur.