Kutnuculuk Tarihe Meydan Okuyor
Posted on 11 Nisan, 2010 in KÜLTÜR
Kutnu kumaşı dokumacılığı, Gaziantepli ustaların maharetli elleri ile tarihe meydan okuyor. Kutnuculuğun tarihi çok eskilere dayanıyor. Gaziantep’te yüz yıllardan beri yapılan kutnuculuk, bir zamanlar çok önemli bir geçim kaynağı olmuş. Bu sanattan 500-600 ekmek yemiş. Ancak son yıllarda eski değerini kaybeden kutnu dokumacılığı, şehirde bir iki usta tarafından icra edilmeye başlanmış. Sanatının son bulmaması için çalışan kutnucu ustalarından Muhittin Eldemir, katıldığı festival ve sergilerde sanatını tanıtmak için çalışıyor. Gaziantep’te tamamen el tezgahlarında, değişik şekillerde dokunan ipekli bir dokuma türü olan kutnunun, 16. yüzyıldan itibaren Gaziantep’te dokunulduğunu söyleyen Eldemir, “Kutnu kumaşı, eskiden Anadolu’da özellikle alımlı giyinmek isteyen insanların hayallerini süslerdi. Anadolu Selçukluları’ndan bu yana dokunan kutnu kumaşları Osmanlı padişahları tarafından da elbise olarak diktirilirdi. Görkem, zarafet ve estetik ifade eden kutnu kumaşların hammaddesi filoş olan suni ipek ve pamuk ipliğidir. İçinde sentetik hiçbir madde bulunmadığından sıhhi bir kumaş türüdür.” diyor.
Geçmişi çok eskilere dayanan kutnuculuğun; dünyada basma sanatı yokken, ipeğin çeşitli boyalara defalarca batırılıp, kendisine has renk ve motifler verilerek yapılan bir dokuma olduğunu anlatan Eldemir, kutnu kumaşının, kutnu ve alaca olmak üzere ikiye ayrıldığını belirtiyor. Mecidiye, hindiye, zencirli, kemha, darcı, sedefli, mekkavi, kürdiye, cütari, rehvancıoğlu, kırkalem, sultan, Osmaniye, mehtap mercan, sedyeli, çiçekli olmak üzere 60’tan fazla çeşidi olan kutnunun hakim renginin sarı olduğuna dikkat çeken Eldemir, çalışmalarını Anadolu ve Beyazhan’da sürdürüyor. Sanatını yaşatmak için ailesiyle birlikte mücadele veren Eldemir, kutnunun son yıllarda yeniden ilgi görmeye başladığına vurgu yapıyor.
Kullandığı yeni renk ve desenlerle 60 olan çeşit sayısını 80’e çıkaran Eldemir, 9. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in eşi Semra Sezer’in de katıldığı bir defilede bu kıyafetleri görücüye çıkarmış. Bayan Sezer’e, defilede gösterilen ürünlerden bazılarını hediye eden Eldemir, bu olayın kendileri için bir dönüm noktası olduğunu söylüyor. Defileyle kutnuya ilginin artığını söyleyen Eldemir, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın büyük şehirlerde düzenlediği el sanatları festivallerinin ilgiye katkı sağladığını belirtiyor. Bu sayede, İstanbul Ayasofya ve Taksim Gezi Meydanı, Edirne ile İzmir Fuarı’nda ciddi tanıtım yaptıklarını belirten Eldemir, İstanbul’da birçok tasarımcıyla tanıştıklarını ve bu kişilerin kutnuya büyük ilgi gösterdiğini anlatıyor.
İlgiye bağlı olarak işlerin açıldığını ve üretimin yüzde 40 oranında artığını dile getiren Eldemir, üretimin yüzde 90’ının elle, yüzde 10’unun da makineyle yapıldığını belirtiyor.
Kutnu kumaşı, ‘kutnu ve alaca’ olmak üzere ikiye ayrılıyor. ‘Mecidiye, hindiye, zencirli, kemha, darcı, sedefli, mekkavi, kürdiye, cütari, rehvancıoğlu, kırkalem, sultan, Osmaniye, mehtap mercan, sedyeli, çiçekli olmak üzere 80’den fazla çeşidi olan kutnunun hakim rengi sarı. Altın rengindeki sarı, kumaşa renk vermekle kalmaz, doğal bir parlaklık sağlar. Kırmızı, mor, yeşil, bordo, pembe, mavi ve siyah renklerin de tercih edildiği kumaş, eskisi kadar olmasa da kimi yörelerde halen giysi olarak kullanılıyor. Özellikle de Yörükler tarafından tercih edilen kutnun, Türkiye’nin her bölgesinde ağırlıklı olarak kullanıldığı bir çeşidi var.
Tags: kutnu, kutnuculuk	[Top]
← Gaziantep Müzeleri İle Tarih Yazıyor Gaziantep Sanal Geziliyor →