RC Heli Dergisi, Thunder Tiger Raptor 50, RC Helikopter, Model Helikopter, Uzaktan kumandali helikopter, RTF helikopter
Yazan: Sarper Karataş
Türkiyedeki en merak edilen, en yapılamayan hobi: Uzaktan kumandalı araçlar arasında helikopterin her zaman bambaşka bir yeri vardır hayatımızda. Belki çok görülen bir örnek olmadığı için, belki de bir fikir olarak helikopter ilgi çektigi icin, etraftan her zaman duyarız helikopter sevdasını bugüne kadar yaşatmış olanları. Bu duyguyu tatmin etmek icin satın alınabilecek pekçok marka ve model var. Günümüz itibariyle uzaktan kumandalı helikopter yarışları Formula F1'i aratmayacak kadar modern ve mühendisliğin uç noktalarında yapılıyor. Türkiye'de uzaktan kumandalı helikopter denilince sadece bir avuç insanın yaptığı bir hobiden bahsediyoruz. Öyle ki, zaman zaman yarışmaları yapılmak istenmiş ve yarışmacı bulunamamış bir hobi bu. Bu ilgisizliğin başlıca nedeni helikopterin uzaktan kumandalı araçlar arasında en pahalı ve en zor araç olması. Neyse ki teknoloji ilerledikçe bu hobi de daha yapılabilir ve ulaşılabilir bir hal alıyor.
Thunder Tiger firmasının 30 yıllık helikopter üretim deneyimi piyasadaki önemli bir noktaya dayanıyor; ucuzluk ve kalite. Bu yüzdendir ki Türkiye'de bu kadar uzun süredir var olmuş ve hala var olmaya devam ediyorlar. Türkiye'ye has birşey değil bu, yurtdışında her ülkede rakiplerine hiçbir zaman bu avantajını kaptırmıyor. Bu yazıda benimde sahip olduğum Thunder Tiger firmasının Raptor 50 Titan modelini inceleyeceğiz.
İçten yanmalı motorun uçan hali:
Yakıtlı modeller uçak veya helikopter olsun her zaman motor gücüne göre ayrılır. Uçaklarda en çok görülen modeller 46'lık ve 90'lık iken, helikopterlerde 30 ve 50'lik yakıtlı modellerin ağırlığını görüyoruz. Peki, nedir 50'lik bir helikopter veya bu 30, 50, 90 gibi sayılar neye tekabul etmektedir? Bu sayılar ile tam olarak motorun yakıtı yaktığı bölmenin cubicinch olarak boyutunu veriyoruz. 30'luk bir motor, 0.30 cubicinch yanma bölmesine sahipken, 90'lık bir motor 0.90 cubicinch, 1.80'lik bir motor ise 1.80 cubicinch yanma bölmesine sahip oluyor.
Yakıtlı helikopterlerde yaygın olan 4 farklı nitro motor büyüklüğü var. 30, 50, 60 ve 90 . Bunlardan daha büyük helikop- terler benzinli motorlara sahip olup genelde hava fotoğrafçılığı gibi yük taşima üzerine işlerde kullanılıyor. Helikopter modelciliği teknolojiden en çok etkilenen modelcilik branşlarından birisi. Bundan 20 sene önceki helikopter modelciliği çogunlukl a meydan turu ve scale modeller üzerine kurulu iken, 10 sene önce helikopterle akrobasi ve gösteri uçuşlar yaygınlaşmaya başlamış. Helikopterlerin gerek yapı gerekse üzerlerindeki elektronik üyelerinin gelişmesi ile gün geç- tikçe helikopter ürünleri ve pazar daha agresif akrobasi uçuşları üzerine yoğunlaşiyor. Bu durumun diğer bir örnegini ise eskiden yaygın olan 30 ve 60'lık helikopterlerin yerini bugün 50 ve 90'lık helikopterlerin almış olmasında da görüyoruz. 30 ve 50'lik modellerin genel yapısı %80 aynı oluyor. Bu durum 60 ve 90'lık modeller içinde geçerli. 50'lik bir helikopter 600-620 mm pal kullanıyorken 30'luk helikopterler 550 mm pal kullanıyorlar. Daha güçlü motorla gelen torkla savaşa- bilmek için 50'lik helikopterin kuyruk borusuda 30'luk kardeşinden daha uzun oluyor. Bu iki belirgin fark dışında genelde piyasadaki 30 ve 50'lik helikopter kitleri arasında fark bulunmuyor ve parçalar ortak oluyor. Bu durum 30'luk bir model ile yaşadığınız kırımın 50'lik modeller ile hemen hemen aynı fiyata gelmesi ve bu sayede daha güçlü bir motorla uçabilmek avantajını beraberind e getiriyor. Raptorların parça fiyat- larının ucuz olmasınıda göz önünde bulundurduğumuzda 50'lik modeller uzun vadede çok daha ucuza geliyor.
3. boyutta uçuş:
50'lik Raptorun, piyasada şu an 2 nitrolu modeli bulunuyor. Bunlar Raptor 50 v2 SE ve Raptor 50 Titan (resmi olmasada v3 diyede geçiyor). Bu 2 farklı modelin hedeflediği tüketici kitlesi farklı. SE olan model metal kafa bloğu, akrobasi için daha çevik hareketler sunan dampener ve flybar paddle'lar ile gelirken, 50 Titan, artık satılmayan eski kardeşi 50 V2'nin revize edilmiş bir hali. Titan, 620mm'lik pallerinde kullanılabilmesini sağlamak için 50'lik raptorlardan da uzun bir kuyruk borusuna sahip. Elevator sistemi ve debriyaj sistemide revize edilmiş. Bu 2 modeli kısaca kıyaslayacak olursak:
50 SE: Metal kafa bloğu Metal washout Daha hafif flybar paddle Sert akrobasi dampenerları Karbonfiber stabilizerler
50 Titan: Daha uzun Kuyruk borusu Kuyruğa monte edilebilir kuyruk servosu Push-Pull tarzı elevator sistemi Push-Pull tarzı kollektif sistemi Daha büyük rulmana sahip debriyaj sistemi
50 Titan kutudan çiktigi hali ile alınabilecek en stabil ve uçurması en kolay helikopterlerden birtanesi. Sahibi için çok dengeli bir eğitim platformu olarak görev yapan titan bu hali ile pekçok akrobasi manevrasını sorunsuz gerçekleştiriyor. Kullanıcı kendisine güvendiği ve artık daha fazla performans aradığında ise 50 Titanını kolaylıkla sert 3D amaçlı bir helikoptere çevirebiliyor.
50 Titanı başlangıç seviyesi stabil ve kullanımı kolay bir helikopterden ileri seviye akrobat bir helikoptere dönüşmek için sadece flybar paddle ve dampener değişmesi yetiyor(yaklaşik 10 dolar civarı). Binen ekstra yük altında eskimesini önlemek içinde metal kafa hubı ve washout takıldığı zaman canavar gibi bir modeliniz oluyor.
Raptor Çok uzun süredir piyasada olan bir helikopter olduğu için çok fazla 3. parti parça bullunabiliyor. eCCPM çevirici kitlerden tutunda, komple karbonfiber gövdelere hatta ekstra kollektif ve cyclic pitch sağlayan yeni kafa dizaynlarına kadar pekçok parça kullanıcının beğenisine sunuluyor. Raptor almak isteyenlere birde müjde, Thunder Tiger Titan modelinin 3D amaçlı SE'ı olacak yeni bir model piyasa sürmeye hazırlanıyor. Titanın ve SE'ın tüm avantajlarını barındıracak bu modelin decal rengi ise yeşil olacak. Her iki raptor modelide kutudan çiktiklari halleri ile +/- 11 derece kollektif ve 7 derece cyclic açı alabiliyor. Dişli oranı 8.5 olan Raptorlar daha sonradan alınabilecek dişli seti ile 8.7 oranına değiştirilebiliyor. Her iki kitten de tahta paller ve plastik kuyruk palleri çikiyor. Plastik kuyruk pallerinin performansı çok iyi. Kullanıcısına hiç sıkıntı yaşatmıyor ve daha iyi kuyruk pallerine uzun süre ihtiyaç duyurmuyor.
Raptor 50'nin Türkiye piyasasındaki rakibi:
Align Trex 600 Raptorun gerek Türkiye'de gerekse yurt dışında en büyük rakibi trex serisi. Raptor 50 ile Trex 600 aynı sınıfta helikopterler. Aslında trex 600 için tekrar gözden geçirilip modernize edilmiş bir raptor diyebiliriz. Abi raptordan çok şey ögrenmis 600'un bazı akrobasiye yönelik artıları var. Karbonfiber gövde, isternise kayış yerine shaft aktarmalı kuyruk veya eCCPM swashplate gibi. Trex 600, Raptor 50 serilerine göre daha hafif. Bu durum Raptorların biraz daha oturaklı olmasına Trexlerin ise biraz daha çevik olmasına neden oluyor. Aynı zamanda raptor, üzerindeki plastik malzemeler ve dizaynı yüzünden trex 600'den daha dayanıklı. 600 serisinin karbonfiber gövdesi kırıldığı zaman tamir edilemezken, Raptorların plastik gövdesi biraz yapıştırıcı yardımı ile eski haline çok rahat getirilebiliyor. Plastik parçalar karbonfiberden çok daha ucuz olduğu için çogu zaman parçayı değiştirmek daha basit bir opsiyon oluyor. Trex 600, +/- 13 derece kollektif pitch ve 8 derece cyclic pitche sahip olmasından dolayı daha çevik gözüksede 50'lik nitro motor bu açılarda boğulmadan sadece -2 saniye dayanabiliyor. Bu yüzden Trex 600 biraz daha el alışkanlığı gerektiriyor diyebiliriz. Raptor için bu açıları elde etmek mümkün. İster başka markaların raptora sunduğu kafa opsiyonlarını isternirse de dremel yardımı ile açılan yeni miksaj kolu delikleri ile Raptor 50, kolaylıkla trex 600'un kollektif açılarına kavuşabiliy or. Raptorun günümüze göre biraz geride kalmış üst flybarlı sistemi yüzünden 8 derece cyclik açı kullanılamıyor. Bunun yerine daha hızlı cyclic kontrol isteyen kullanıcılar kafa hızını arttırma yöntemine gidebilir. Raptor 50 Titan'a yaklasık 5 aydır sahibim ve bu dönemde sadece bir kere yumuşak dampenerlar yüzünden kırım ya- şadım. Pallerin kuyruk borusuna çarpmasi sonucu helikopterim havada paramparça oldu ve yere taş gibi düştü. Kuyruk tarafı komple bozulmasına rağmen gövdede ve iniş takımlarında hiçbir zarar yoktu.
Kendi Raptorumda mavrikk isimli yan sanayi ürünler üreten bir firmanın komple metal kafa setini kullanıyorum. Kalitesi ve dayanıklılığı açısından çok memnunum. Kafa geometrisi ve yapısı olarak orjinal thunder tiger kafanın tamamen aynısı olan bu ürün daha ucuza satılıyor. Raptor sahibi olan herkesin mutlaka bakması gereken markalar olarak Kasama, QuickUK, Geforce ve Mavrikk'i sayabiliriz. Bu firmaların hepsi Raptorlara uygun ürünler üretip satıyorlar. Aralarında Kasama gibi sadece performansa yönelik pahalı ve kaliteli ürünler olduğu gibi mavrikk gibi kullanıcı dostu dayanıklı ve ucuz ürünlerde var.
Raptorlar hakkında daha fazla bilgi için ziyaret edilebilecek siteler:
Yazıma 3 adet örnek Raptor kurulumu ile son veriyorum:
Başlangıç modeli Raptor 50:
Raptor 50 Titan kit ve Pro50H motor
Futaba 3001 analog servolar(4 adet)
Futaba 240 yada 401 gyro, 3001 servo
6 kanallı pcm veya 2.4 ghz, full range alıcı
4.8 V Nicd 1000mah veya üstü alıcı pili
Orta seviye akrobasi için Raptor 50:
Raptor 50 Titan Kit OS Hyper 50 motor
Futaba 3151,3152 dijital servolar
Futaba 401 gyro + 9254 servo
6 yada ihtiyaca göre 7 kanal pcm veya 2.4ghz full range alıcı
2 adet Karbonfiber kuyruk stabilizerleri
Hafif flybar paddlelar
Kırmızı renkli sert dampenerlar
Akrobasiye uygun esnek olmayan ve saglam karbonfiber 600-620 mm pal
JR7703D gyro ve servosu
Metal kafa bloğu (Mavrikk, Thunder Tiger veya QuickUK)
Metal kafa bloğu ile kullanılabilen infinavation marka dampenerlar
Fiyatı az arttıracak daha güçlü dijital servolar 9252 vb.
2S lipo pil ile çalisabilecek regulatorlü elektrik sistemi(Align 2 in 1 regulator)
İleri seviye raptor 50:
Futaba 9252, 9254, BLS 451 veya JR 8717 benzeri dijital servolar
Spartan, solid g veya logictech 6100 gyro.
Bu gyrolar ile uyumlu narrow pulse özel servoları
7 kanal 2.4 ghz alıcı
Karbonfiber kuyruk stabilizerleri
Kasama Srimok metal kafa seti
Hafif akrobasi flybar paddleları
Akrobasi için özel esnek olmayan ve sağlam karbonfiber paller(Radix, Mscomposit, Funtech, align vb.)
92 mm karbonfiber kuyruk palleri