Muhalifler için kritik süreç
29 Aralık 2014 13:11
Rusya’nın De Mistura planı çerçevesinde Moskova’da yeni Suriye görüşmelerini başlatmak için girişimleri sürerken, muhalifler içindeki görüş ayrılıkları bir strateji belirlenmesini engelliyor.
Rusya Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada "Taraflar resmi olmayan bir ortamda kendi vizyonlarını ve krizin nasıl çözüleceğine dair kendi önerilerini dile getirecekler" ifadeleri yer aldı.
Suriye geçici hükümetinin Başbakanı ve Müslüman Kardeşler’e yakın bir isim olan Ahmed Toma ise istişarelerde bulunmak üzere Katar’da bulunuyor.
SMDK içinde bölünme
Suudi Arabistan’ı destekleyen Bahra liderliğindeki ekip ile SMDK içindeki Toma’nın da dahil olduğu İhvan’a yakın kanat arasında önemli görüş ayrılıkları var.
Bu görüş ayrılıkları muhaliflerin masaya oturup oturmayacağı konusunda net bir tavır belirlemesi, masaya gelme kararı alındığı takdirde ise heyetin kimlerden oluşacağına dair karar alınmasını engelliyor.
SMDK Başkanı Hadi Bahra Kahire'de temaslar yürütüyor. [Fotoğraf: EPA]
Al Jazeera’ya konuşan SMDK’ya yakın kaynaklara göre, eğer Suriyeli muhalifler siyasi düzeyde ve uluslararası temsil hakkı olan kişi ve kurumlarıyla ikna edilemezse, Rusya muhaliflerin içinden bazı kişilerin muhatap kabul edilmesi ve masaya çekilmesi yoluna gidebilir, bu durum da muhalefetin parçalanmasına neden olabilir.
Muhalif kaynaklar, “Ruslar, Cenevre 3’ü başlatmak istiyor ancak çok daha farklı bir vizyonla. Cenevre 1 ve 2’ yi yok sayarak muhalefetin aleyhine ve Esed rejimini çok daha güçlü kılan şartlarda bizi masaya oturtmak istiyorlar. Muhalefet ortak siyasi ve askeri strateji belirlemez ve birlikte hareket etmez ise çok daha zor günler görecek. Rus girişimi başarılı olursa Esed ayakta kalabilir. Uluslararası toplum da bu noktada 1 yıl önce durduğu yerde değil. SMDK ve hükümet yetkilileri şayet net bir ittifak sağlamaz ise Rusya ve Staffan de Mistura öncülüğünde yürütülen süreç Suriye muhalefetinin büyük bir yenilgisi ile sonuçlanabilir” ifadelerini kullanıyor.
Muhalefet içinde tartışılan bir diğer konu ise, görüşmelerin Moskova yerine Mısır’ın başkenti Kahire’de yapılması.
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Rusya'nın girişimiyle ilgili şu ifadeleri kullandı.
"Süreci gerek muhalefetle gerekse Rus yetkililerle yakından takip ediyoruz. Bizim için Suriye halkının meşru temsilcisi Suriye Ulusal Koalisyonu'dur. Ve Suriye Ulusal Koalisyonu'nun diğer muhalif gruplarla da temas halinde olduğunu ve bundan memnun olduğumuzu söylemeliyiz. Suriye'de istikrarı, kalıcı barış ve huzuru getirmek, varolan sorunların çözülmesini istiyorsak siyasi dönüşüm şart. Cenevre Deklerasyonu da bu siyasi dönüşümün temelini oluşturuyor. Bu siyasi dönüşümde hiçkimse dışlanmamalıdır. Suriye içinde de kimse dışlanmamalı. Hristiyanlar, Nusayriler, Şiiler, Sünniler, Araplar, Türkmenler, Kürtler herkes işin içinde olmalıdır. Ama Esad rejiminin meşruiyetini kaybettiğini defalarca söyledik. En son İran ziyaretinde de açık bir şekilde söyledik. Ama bu siyasi dönüşümü sağlarken hiçbir ülke de dışlanmamalı, buna Rusya ve İran dahil. Bugün Suriye ve özellikle Esed rejimi konusunda farklı düşündüğümüz için bu iki ülkenin ismini verdim, herkesin siyasi dönüşümde desteği olmalıdır, hiçkimsenin de endişesi olmamalıdır. Dolayısıyla bu yönde muhalefetle Rusya'nın görüşmesi de gayet doğaldır. İletişimimiz de gayet şeffaf bir şekilde devam ediyor."
Rusya son dönemde Suriye krizinde ağırlığını koymaya ve ‘merkez ülke’ haline gelmeye çalışıyor.
Rusya’nın hedefi Moskova’da Suriye rejimi ve muhalefetini bir araya getirerek yeni bir Cenevre süreci başlatmak.
Suriye’de sahadaki etkisini 'koz' olarak kullanmaya çalışan İran DA, bu noktada Esed’in koltuğunu korumasını sağlayacak bir ‘siyasi çözümü’ hayata geçirmek için uğraşıyor. De Mistura’nın planına İran’ın yanı sıra Rusya ve ABD de destek veriyor.
Önceki Bakanlar Kurulu Saray'da toplanacak