Apandisit, körbağırsak üzerinde apandisin denilen bölümün iltihaplanması ile oluşan ve şiddetli ağrı ile seyreden ciddi bir enfeksiyon hastalıktır. Apandis patlaması hayatı tehlike yaratan bir sorundur ve bu nedenle kişinin acilen hastaneye yatırılması gerekir. Yangın tedavisi iltihaplı apandisin kesilip çıkarılması şeklindedir. Apandisit belirtileri, karın ağrısı -kasıklarda ve bacağın vücutla birleştiği noktalarda- ve mide bulantısıdır. Apandis ne taraftadır? İnce bağırsakla kalın bağırsağın birleştiği yerin alt tarafında kalan yedi santim uzunluktaki bağırsak parçası olan körbağırsağın apandis adı verilen 7-12 santimlik, içi boş çıkıntısının iltihaplanmasıdır.
Apandisit bir bakteri iltihabıdır ve 10-30 yaşları arasında çok sık görülür. Karın ağrısı, kusma, hafif ateş, iştahsızlık, kabızlık, ağrı bölgesinde şişme en belirgin apandisit belirtileridir. Apandis patlaması hayatı tehdit eden, önemli bir sağlık sorunu olduğu için karın bölgesinde şiddetini arttıran, uzun süre devam eden ağrılar için bir sağlık kuruluşuna gidilerek muayene olunmalıdır.
Apandisit için tedavi seçenekleri nelerdir?
Apandisit ne kadar zamanda iyileşir?
Ateş, genellikle 38 C’nin üzerine çıkmaz
Sancı ve ağrınızın nedeni Apandisit mi yoksa gaz mı?
Hazımsızlık veya gaz bazen geçici olarak şiddetli ağrıya neden olabilir. Şiddetli ağrı, genellikle apandisit belirtisidir. Bazı durumlarda, gaz sıkışmış gibi hissedebilir ve gazını atamadığınızı hissedersiniz. Sadece gazla ilgili rahatsızlık duygusu yaşıyorsanız, reçetesiz bir mide yanması ilacı alıp belirtilerinizin geçip geçmediğine bakabilirsiniz. Eczacıya danışarak alabileceğiniz reçetesiz ilaçlar arasında omeprazol veya lansoprazol olabilir.
Belirtileriniz bir günden fazla sürerse veya dayanılmaz ağrı veya rahatsızlık hissederseniz hemen doktorunuza danışın. Ayrıca yukarıda sıralanan belirtiler durumunda da mutlaka hemen doktora başvurmanızı öneririz.
Apandisit belirtileri: Karın ağrısı
Apandisit belirtileri arasında en bilineni karın ağrısıdır, karın bölgesine yayılan ağrılar donuk ve süreklidir. Ancak karnın sağ alt kısmını doğru ilerledikçe ağrı şiddetlenir ve “bıçak gibi” olarak tabir edilen ağrılar yaşanabilir. Baskı ya da hareketle artan ağrı vardır. Karın bölgesinin genelinde “donuk” bir ağrı, karnın sağ alt kısmında ise keskin ve şiddetli ağrılar olabilir. Sağ bölgedeki ağrı kalça kemiğinin hemen üst kısmına denk gelmektedir.
Ağrıya kusma, mide bulantısı, ateş, kabızlık ya da ishal, gaz sorunu ve sırt ağrısı gibi diğer belirtilerde eşlik edebilir ancak, ağrı dışında görülen bu belirtiler her kişide ortaya çıkmayabilir. Ağrı künttür ve göbek deliği etrafındadır. Fakat ortalama 4-6 saat (1-12 saat) sonra ağır lokalize olur ve şiddetlenir. Ağrı sağ alt kadrana lokalize olur.
Apandisit belirtileri: Kabızlık
Apandisitin en belirgin özelliklerinden bir diğer ise, apandist ağrısıyla birlikde kabızlığın meydana gelmesidir. Yani apandist bir sorun varsa büyük tuvalete çıkarmaz, engeller.
Apandisit belirtileri: Anoreksi (Iştahsızlık)
Hastaların % 90-95inde vardır, ama pek dikkat çekmez. Ağrıdan önce ortaya çıkar.
Apandisit belirtileri: Bulantı, kusma
Hastaların % 75inde vardır. Kusmalar şiddetli değildir. (şiddetli kusma varsa, başka nedenler düşünülür.) Kusmalar ağrılardan sonra ortaya çıkar. Eğer önce kusma, sonra ağrı olmuşsa, genellikle bu akut apandisit değildir. Kusma nedeni, periton irritasyonudur. Mide kontentini içerir.
Apandisit belirtileri: Ateş
Orta derecede ateş vardır. Ama ateş 38 C’nin üzerine çıkmaz. Eğer 39 C’den çok ateş varsa, bir komplikasyon ortaya çıkmış demektir. Hafif ateşle birlikte ağrı karnın sağ alt bölümüne iner. Sindirim güçlüğü, kabızlık ya da ishal görülür. Hasta sık sık kusabilir. Ağız ve dilde kuruluk vardır, hasta iştahsızdır.
Apandisit belirtileri: Hızlı kalp atımı
Hafif taşikardi vardır, ama 120-140/dakikada bir taşikardi varsa, komplikasyon var demektir
Birçok durumda apandisit nedeni tam bilinmeyebilir, bazen birden fazla neden olabilir. Bazen apandisitte bir tıkanıklık ve enfeksiyon neden olabilir ve tam tıkanıklık acil ameliyat gerektirebilir. Obstrüksiyon sıklıkla dışkı maddelerinin birikiminden kaynaklanabilir yada aşağıdaki durumlarda neden olabilir:
büyümüş lenfoid folliküller
Apandisit ekinde bir tıkanıklık olduğunda, bakteri organın içinde çoğalabilir. Artan basınç ağrılı olabilir ve kan damarlarını sıkıştırabilir. Apandisitte kan akışının olmaması gangrene neden olabilir. Ek parça koparsa, dışkı karnı doldurabilir. Bu tıbbi çok acil bir durumdur ve doktor müdahalesi gerektirir. Enfekte olmuş apandisit yırtılma yerine sızdırırsa, apse oluşturabilir. Bu, enfeksiyonu küçük bir alana sınırlar ama bu apse hala çok tehlikeli olabilir.
Doktorunuz fizik muayene yaparak başlayacaktır. Karnınızın sağ alt kadranda hassasiyet ararlar. Eğer hamilesin, ağrı daha yüksek olabilir. Perforasyon ortaya çıkarsa, mideniz sertleşebilir ve şişebilir. Apandisiti teşhis etmek için henüz herhangi bir test yok. Önce, doktorunuz tam kan sayımı (CBC) testi isteyecektir. Bir CBC, bir bakteriyel enfeksiyon olup olmadığını belirleyebilir. Bakteri enfeksiyonu çoğunlukla apandisit ile ilişkilidir.
Apandisit tedavisi kişiden kişiye değişebilir, çoğu durumda, ameliyat gerekli olacaktır. Ameliyatın tipi, durumunuza göre değişir, eğer rüptüre olmamış bir apse varsa, doktorunuz önce antibiyotik tedavisi uygulayabilir. Daha sonra ciltten geçirilen bir tüp kullanarak abseyi boşaltır. Enfeksiyon tedavisi gördükten sonra, apandisitinizi çıkarmak için ameliyat olmanız gerekebilir. Rüptüre apse veya apandiksünüz varsa, ameliyat derhal gerekli olabilir. Apandisit kaldırılması için yapılan ameliyat apendektomi olarak bilinir.
Doktorunuz bu işlemi açık ameliyat veya laparoskopi ile gerçekleştirebilir. Laparoskopi daha az giriimseldir, iyileşme süresini kısaltır. Bununla birlikte, apse veya peritonitiniz varsa açık ameliyat gerekebilir. Nadiren de apandisit ameliyat olmadan iyileşebilir. Karın ağrısı azsa ve tanı testleri normalse, bu sadece bir seçenektir. Bu senaryoda, belirtileriniz çözülene kadar tedavi planınız sadece antibiyotik ve sıvı diyet içerebilir.
Eğer tedaviniz laparoskopi ile yapılmış ise, muhtemelen ameliyattan birkaç gün sonra hastaneden çıkarsınız. Bu ameliyat daha az invazivdir, bu nedenle iyileşme süresi kısadır. Açık cerrahiye girerseniz veya peritonit gibi ek komplikasyonlar yaşarsanız, bir haftaya kadar hastanede kalmanız gerekebilir ve boşaltma gerekebilir. İşlem sırasında karın kaslarınızın kesilmesi gerekiyorsa, iyileşme süreniz daha uzun olabilir. Ameliyattan sonra hassasiyet ve morarma yaşayabilirsiniz. Bu, zamanla gelişecek ve asetaminofen (Tylenol) ve ibuprofen (Advil) gibi tezgah üstü ağrı kesiciler tarafından rahatlayabilir. Geçici kabızlığı da yaşayabilirsiniz. Sulu kalma ve lif bakımından zengin gıdalar yemenin bağırsak hareketlerini düzenlemesine yardımcı olabilir.
1- Everything About Appendicitis
2- Appendicitis Treatment