11 SERİ NO’LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ
Resmi Gazete Tarihi 24/10/1951
I _ Vergi Usul Kanununun 44 üncü maddesiyle tanınan yetkiye, dayanılarak, 1951 1952 bütçe yılları için takdir edilmiş bulunan götürü serbest meslek kazançları, götürü ücretler ve gündelik kazançların 1951 Bütçe yılına hasrı ile, 1952 1953 Bütçe yıllarına ait götürü vergi matrahlarının yeniden takdir ve tesbit edilmesi muvafık görülmüştür.II _ Vergi Usul Kanununun 67 nci maddesi hükmüne göre, götürü ücret, götürü serbest meslek kazancı ve gündelik kazançları, tesbit edecek olan geçici takdir komisyonu üyelerinin, bahse mevzu ücret ve kazanç erbabının mensup oldukları meslekî teşekküller, bu nevi meslekî teşekküller bulunmıyan yerlerde belediyeler tarafından (kendi üyeleri arasından veya hariçten) seçilmeleri, aynı kanunun 40 ıncı maddesi hükmüne göre de, bu matrahların mahallî İş ve İşçi Bulma Kurumu gibi resmî dairelerle meslekî teşekküllerden mütalâa alındıktan sonra, o ilin merkez ve bağlı ilçeleri için ayrı ayrı tesbiti gerekmektedir.
Mezkûr hükümler karşısında, götürü serbest meslek kazançları, götürü ücretler ve gündelik kazançların takdirini yapacak olan komisyonlara, sözü edilen ticaret ve kazanç sahipleri tüccar sayılmadıklarından, Ticaret Odasınca değil, sair meslekî teşekküllerce üye seçilecek ve meslekî teşekkül bulunmıyan yerlerde bu iş belediyeler tarafından yapılacaktır.
Bundan başka, il merkezlerinde kurulan takdir komisyonları daimi veya geçici götürü matrahları ilceler itibariyle ayrı ayrı takdir edeceği gibi, her ilçeye ait takdir işine başlamadan evvel, o ilçede mevcut olan belediye, İş ve İşçi Bulma Kurumu gibi resmî dairelerin ve meslekî teşekküllerin mütalâasını da almağa mecburdurlar.
Müttehaz kararların kimlere ve nerelere teslim edileceği ve bu kararlara karşı kimlerin itirazda bulunabileceği Vergi Usul Kanununun 40 ve 41 inci maddelerince açıklanmıştır. Buna nazaran, komisyonların takdire mütaallik kararları ilgili bulundukları ilk mali yıldan en az 2 ay evvel imza karşılığında Belediyelere, bulunan yerlerde Ticaret Odalarına ve resmi esnaf teşekküllerine (mülhak ilcelere mütaallik takdir kararları bu mahallerdeki Belediye, Ticaret Odası ve resmî esnaf teşekküllerine) ve ilin en büyük gelir memuruna teslim edilecek, bu suretle mezkûr müessese ve teşekküllerle şahısların alınan kararlara karşı itiraz edebilmeleri imkânı sağlanmış olacaktır. Ticaret Odalarından komisyona üye alınmamış olması, kanun hükümlerinin sarahati karşısında, götürü matrahlar hakkındaki kararların bu odalara teslim edilmemesini gerektirmez.
III – Gelir Vergisi Kanununun 48 ve 53 üncü maddeleriyle Esnaf Vergisi Kanununun 18 inci maddesi mucibince;
a) 3 sıra sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde açıklananlara ilişik (A) cetvelinde sözü edilen ücretlilerin,
b) 1 ve 6 sıra sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde açıklananlara, ilişik (B) cetvelinde sözü edilen serbest meslek erbabının,
c) 1/12/1950 günlü ve 23240-3/30049 sayılı Esnaf Vergisi Genel Tebliğinde açıklanan iş sahiplerine, ilişik (C) cetvelinde yazılı olanların,
IV _ 6 sıra sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde, sigorta prodüktörleri ile gümrük komisyoncuları yardımcılarının da götürü usulde teklifi açıklanmış ise de, bilâhara yapılan incelemede, birincilerin faaliyetlerinin dellâllıktan ibaret olduğu, ikincilerin ise, gümrük komisyoncuları nezdinde hizmetli olarak çalışabilecekleri anlaşıldığından, serbest meslek erbabı olarak değil, esnaf ve ücretli olarak mütalâaları icap etmektedir.
Bu sebebe binaen, mezkûr işlerle iştigal edenler için götürü serbest meslek kazancı takdir edilmiyerek, sigorta prodüktörlerinin Gelir Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin IV üncü bendi hükmü gözönünde tutularak, gelir veya esnaf vergisiyle, gümrük komisyoncuları yardımcılarının ise, Gelir Vergisi Kanununun ücretlilere ait hükümleri dâhilinde tekliflerinin sağlanması lâzım gelir.
V _ Kırtasiye ve zamandan tasarruf edilmek üzere, serbest meslek ve hizmet erbabına ait götürü matrahlar senelik olarak tesbit edilecek ve bilinmesine ihtiyaç hâsıl olduğu ahvalde, aylık miktarlar, yıllığın 12 ye bölünmesi suretiyle bulunacaktır.
Bu konudaki bilcümle kanun ve genelge hükümleri de gözetilerek, gereğine, yukardaki izahat dairesinde derhal tevessül edilmesinin ve kesinleşmelerini mütaakıp, her üç nevi götürü matrah cetvellerinden ikişer örneğin, tadilât safahatını gösterir kararlarla birlikte Bakanlığa gönderilmesinin temini rica olunur.
« 10 SERİ NO’LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ(*)
12 SERİ NO’LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ »