​Bir sindirim sistemi hastalığı olan dizanteri, ilk olarak ağrılı ve kanlı bir ishal şeklinde ortaya çıkabilmektedir. İlerleyen safhalarda kalın bağırsaklarda yaralara kadar varan aşamalara doğru ilerleyebilen dizanteri nedir ve tedavisi nasıl yapılır?
İnsanlık tarihinin bildiği en eski hastalıklardan birisi olan dizanteri bulaşıcı hastalıklar grubundadır. Bebeklerde ve küçük çocuklarsa son derece tehlikeli olup, ölümcül sonuçlara kadar varan şekillerde hasarlar verebilmektedir.Amip ve basil olarak isimlendirilen iki farklı parazit nedeniyle ortaya çıkmakta olup sebep olan parazitine göre farklı bir şekilde seyredebilmektedir. Bu parazitler ilk olarak dış ortamdan bulaşır ve sindirip sisteminde kendilerine yer edinerek burada çoğalırlar. Bu nedenle daha çok gelişmemiş ülkelerde, yoksullukla ve savaşlarla mücadele edilen yerlerde görülmektedir.
Dizanteri Belirtileri Nelerdir: Dizanteri vakalarında hastalar genel olarak şiddetli karın ağrılarından şikayetçi olurlar. Hastalığın ilk belirtisi bu şekilde ortaya çıkar. Tedaviye başlanılmaması ve gecikilmesi halinde hayati bir tehlikeye sebep olur ve kas krampları görülür. Şiddetli karın ağrılarının yanı sıra yüksek ateş, kanlı dışkı, dışkıdan hemen önce şiddetli karın ağrıları, dışkı esnasında zorlanma ve şiddetli ishal belirtilerine sıkça rastlanılmaktadır.Dizanteri hastalarında ilk belirtiler virüsün vücuda girmesinden itibaren 1 gün ila 3 gün arasında ortaya çıkmaktadır. Bazı durumlarda ise hastalığın ilk belirtilerinin ortaya çıkması haftaları bulabilmektedir. Sindirim sisteminde yıkıcı hasarlara yol açan dizanteri, diğer iç organlara da dolaylı yollardan zararlar verebilmektedir.Dizanteri hastalığının teşhisinde, ortaya çıkan belirtileri göz önünde bulunduran doktorlar dışkı üzerinden yola çıkarak birtakım testler istemektedir. Testler sonucunda ise eğer dizanteri ise hemen tedaviye başlamaktadır. Tedavi olarak yaygın bir şekilde ilaçlar kullanılmaktadır. İlaçların yanı sıra rehidrasyon tedavisi de dizanteri tedavisinde oldukça yaygın kullanılmaktadır.
-Rehidrasyon Tedavisi: Rehidrasyon tedavisi ağız yoluyla uygulanmaktadır. Yaşanan ishal nedeniyle aşırı mineral ve su kaybeden vücut, bu tedavi ile kayıplarını geri kazanmaktadır. Hastaya uygulanan intravenöz sıvı takviyesi ile kaybedilen su ve mineraller geri kazandırılmaya çalışılmaktadır.
-Antibiyotik ve Antiamip Tedavisi: Hastalığa yol açan amipler ve bakteriler, yapılan testlerin sonuçlarına göre bazı ilaçlar aracılığıyla yok edilebilmektedir. Antiamip ve antibakteriyel özellikli ilaçlar birlikte kullanıldığında dizanteri tedavisinde oldukça etkili sonuçlar vermektedir.
-Antiromatizmal İlaçlar: Dizanteri hastalığının başlangıcında veya hafif şekilde ortaya çıktığı vakalarda antiromatizmal ilaçlar kullanılarak kısa sürede tedavi edilebilmektedir.
Sıcak ülkelerde sıkça görülen dizanteri, su veya besinler aracılığıyla bulaşmaktadır.İki tip dizanteri görülmektedir:
Amipli Dizanteri: Amip canlısının neden olduğu amipli dizanteride vücuda mikroorganizmanın bulaşmasından itibaren 2-3 hafta içerisinde ilk belirtileri ortaya çıkar. Şiddetli karın ağrıları ve krampları şeklinde başlayan belirtileri yüksek ateşi ishal, halsizlik ve kan kaybı ile devam eder.
Basilli dizanteri: Shigella adı verilen bir tür bakteri türü sebep olmaktadır. Dışkıların kolayca yayılmasına yol açan olumsuz sağlık koşullarının yaygın olarak yaşandığı az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde sıkça rastlanır. Trimetoprim-sülfametaksazol ya da kolistin içerikli antibiyotik ilaçlarda kısa sürede tedavi edilmesi mümkündür.
Dizanteriden Korunmak İçin Neler Yapılmalıdır: Dizanteriden korunmanın yolları ilk olarak hastalığa sebep olan oram koşullarının düzeltilmesinden geçmektedir. Pis ve sağlıksız ortamlarda sıkça yaşanılan dizanteriden korunmak için kişisel hijyene dikkat etmek oldukça önemlidir. Eller sıkça yıkanmalı, gıdalar iyice temizlenmeden tüketilmemelidir. Temiz olmayan bölgelerden ve hassasiyetle pis tuvaletlerden uzak durulmalıdır. Dizanteri hastalığının görüldüğü bölgelerdeki içme sularını ve yiyecekleri tüketmekten kaçınılmalıdır. Çiğ besinlerden ve buralardaki sularla alınacak duşlardan uzak durulmalıdır. Dizanteriye yakalanmamak için kişisel hijyen ve çevre hassasiyetinin yanı sıra üzüm yaprağı tüketilmesi önerilmektedir. Üzüm yaprakları dizanterini önlemede ve hastalığa yakalanılması halinde ise iyileşme sürecinde oldukça destekleyicidir. Papatya ve nane çayı gibi bitkisel çaylar dizanteri hastalarını rahatlatmak için kullanılabilir.