ÜNİVERSİTELERİN GÖREVİ NEDİR? - Rasim Efendioğlu
BU NE BİÇİM SORU
Evet, o biçim soru. Üniversitenin ne olduğunu bu okulların yönetiminde bulunan bilim adamı diye bilinen görevliler de bilmez. Sorarsanız... Yüksek okul, girebilenler okur bitirir ve ellerine diplomalarını verir göndeririz... Ha, çok parlak törenler de yapılır kepler havaya atılır ve iş biter. Ülkemiz üniversite doldu. Devlet üniversiteleri, özel üniversiteler yüzlerce üniversite. Bu sayıya bakarak onur duyanlar var. Bir zamanlar bir iki üniversitemiz var iken şimdi yüzlercesi var. Bu kurumlar ne için açılır, görevleri nedir, ne yapıyorlar, onların sayesinde ülkede neler oluyor, karanlığa yeni pencereler mi açılıyor yoksa açık pencereler mi kapanıyor?..
Evet bu soruyu her düşünebilen insan, beyni aydınlığa açılmış ya da açılmak isteyen her insan sorar. Artık her ilde birkaç tane var. Çok görkemli süslü binalar. Binlerce öğrenci umutla bu kurumlara koşuyor… Sonuç ne? Bir diploma alalım ne olur ne olmaz... Eskiden bir kasabaya, bir şehre lise açılsa büyük bir değişiklik olurdu. Kitapçı dükkanları açılır, kütüphaneler açılır ve orada büyük bir değişim yaşanırdı. Bir aydınlanma olurdu. Şimdi üniversite açılan yerlerde bir değişiklik yok. Söylemekten utanıyorum. Lokantalar dolar, kiralık evler dolar ve marketlerde müşteriler artar. Bu mu üniversitenin amacı? Evet o nedenle bu anlamsız gibi görülen soruyu soruyoruz… Yanıtını arayalım!
Anlamını bilmediğimiz bir sözcük. Lise, ortaokul, ilkokul gibi bir okul değil. Bir özel üniversiteye ‘Bilkent’ ismi konulmuş. İşte üniversitenin anlamı bu. Bilim kenti, bilim yuvası. Diğer okullardan çok farklı. Burada diğer okullardan alınanlar yinelenmez. Onlar kendi programlarını yapar, konularını, bölümlerini ayırır ve buna göre eğitim yapar. Her üniversite ve her fakülte farklıdır. Özellikle bulundukları yere göre eğitim yapar. Yeni bilimsel yollar, yeni kapılar açar ve dünyayı değiştirir. İlkokul, lise ve diğer okullar böyle değil. Onların müfredatını bakanlık belirler, kitaplarını belirler ve ona göre eğitim yapar. Siz bakmayın üniversitelerin de liseleştirildiğine. Üniversitenin nasıl bir eğitim kurumu olduğunu anlamadan istediğinizce üniversite açın, süslü diploma verirsiniz ancak bir işe yaramaz. Kimse diplomasına göre meslek icra edemez... Tıp doktorlarından bile mesleğini yapamayan binlercesi var. Onbinlerce ve yüzbinlere ulaşan öğretmen adayları kimi manav kimi garson kimi fabrika işçisi. Devlet iş vermiyor demeyelim… Üniversite mezunu edindiği eğitime göre iş kurar işini bulur bunun kuralı bu.
ÜNİVERSİTELERİN TEMEL İŞLEVİ
Bu kurumlar salt öğrenci yetiştirmez. Bilimsel araştırmalar yapar. Kimi kez buluşlar, icatlar bile yapar ve etrafa ışık saçar. Orada üniversite olduğu belli olur. Üniversite bir tarım bölgesindeyse orada o alanda yeni yeni yöntemler geliştirir, örnek çalışmalar yapar ve bir sorun varsa bir ucundan çözer. Üniversite başkente ise, çok önemli bir kültür kentindeyse bilime, sanata, siyasete katkıda bulunur. Ülkenin yönetimine katılır, öneriler sunar eleştirir. Ülke demokrasi ile yönetiliyorsa yasaları inceler yeni öneriler sunar. Yaptığı bilimsel çalışmalarla parlamentoya da ışık tutar. Çağdaş demokrasileri inceler ve ülkenin çağdaş uygarlık düzeyine ulaşmasında katkı sağlar. Yooo korkmayın günlük politikaya karışmaz. Bu kurumlar bilim yuvalarıdır. Ciddi politikacılar bu kurumlardan yararlanır.
Hukuk alanında sorunlar varsa bu okullar, bu fakülteler konuları bilimsel yöntemlerle inceler ve çağdaş en uygun önerileri sunar. Sorunlar varsa bu sorunların çözümünde de katkı sağlar.
Konu anlaşılmıştır herhalde. Üniversite ülkenin beynidir. Ülkenin en büyük en önemli değerlerini alır, işler, değerlendirir ve hem ülkenin hizmetine hem de insanlığın hizmetine sunar.
Üniversitelerin laboratuvarları, kütüphaneleri hep dolar taşar. Halkın gözü kulağı burada olur. Işık buradan doğar. Bu ışık tüm karanlıkları aydınlatır. Yani üniversite bilimin sanatın siyasetin ekonominin eğitimin merkezidir. Bir yerde üniversite açılmışsa fakülte açılmışsa birçok sorunun böylece çözüleceğini beklemek bizim hakkımızdır.
BAKALIM BİZİM ÜNİVERSİTELERE!
Yüzlerce üniversite açılmış, özel ve resmi. Hiç ses çıkıyor mu? Tarımda büyük sorunlar var, üretim yok, var mı tarım fakültelerinden bir ses. Nerde örnek çalışmaları? Hayvancılık böyle sanayi böyle. Üniversitelerin katkısı ne? Yerli araç üretmek isteniyor. Var mı makine mühendisliklerinden ciddi bir ses. Nerde milli uçağımız, nerde güçlü milli sanayiimiz. Kimden bekliyoruz. İş adamları kuracak. Bu konu bilimsel bir konu.
Hukuk alanında büyük sorunlar yaşanıyor, halkın hukuka güveni kalmamış. Ülkede kaç hukuk fakültesi var. Hangisinden ciddi bir ses var. Hukuk kurumları tartışılıyor. Bu bilim kurumlarından bir ses var mı? Ne diyorlar, onlar politikacıların işi onları ne ilgilendirir, onlar öğrenci yetiştirsin diploma versin yeter... Öyle mi? Bu yasaları kim yapacak, kim değişecek, neye göre!..
1960’lı yılları, 70’li yılları yaşadım. Bir bölümünde çocuk ve gençtim diğerinde öğretmendim. O günleri anımsıyorum. Üniversitelerin sesi çıkardı. Öğrenciler de daha duyarlıydı. Yürüyüşler, mitingler, konularla ilgili paneller, forumlar düzenlenirdi. Bilim adamları konularına göre görüş bildirirdi. Belki birçokları bundan rahatsızdı ancak demokrasilerde sistem böyle işler. Hatta demokrasi olmayan ülkelerde de üniversitelerin sesi çıkar. ‘Çıkardı’ demiyorum o günlerde de çıkardı bugün de çıkıyor.
Şimdi soruyorum… Üniversitelerimiz bu işlevlerini yerine getiriyor mu? Bilim adamları parlak cübbeleri ile görkemli büroları ofisleri ile caka satıyorlar bilim satmıyorlar.
Ne yapmalı? Üniversitenin ne olduğunu anlayalım ve bu kurumları bu makama oturtalım. Onlardan diploma değil bilimsel sonuçlar bekleyelim. Onları karanlığa açılan birer pencere durumuna getirip öyle bekleyelim.
CHP Trabzon teşkilatı uzatmaları oynuyor!