Türkmenistanda ählumumy gün tertibi boıunça halkara okuw maslahaty geçirildi | TDH
Şu gün Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde Durnukly ösüş maksatlarynyň durmuşa geçirilmegini maliıeleşdirmek boıunça halkara okuw maslahaty geçirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boıunça geçirilen bu iri forum wideomaslahat görnüşinde guralyp, oňa BMG-niň Merkezi Aziıa ykdysadyıeti üçin İörite maksatnamasyna gatnaşyjy ıurtlaryň — Azerbaıjanyň, Owganystanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň, Özbegistanyň we Türkmenistanyň maliıe düzümleriniň ıolbaşçylary, şeıle hem Birleşen Milletler Guramasynyň, onuň İewropa Ykdysady Komissiıasy, UNFPA, BMGÖM, İUNISEF ıaly düzümleriniň wekilleri gatnaşdylar.
Şeıle hem Durnukly ösüş maksatlaryny maliıeleşdirmegiň milli gurallaryny utgaşdyrmak meselelerini ara alyp maslahatlaşmaga Halkara pul gaznasynyň, Bütindünıä bankynyň, Aziıanyň ösüş bankynyň, İewropanyň täzeleniş we ösüş bankynyň, Yslam ösüş bankynyň, Ykdysady hyzmatdaşlyk we ösüş guramasynyň Merkezi Aziıada sebit ykdysady hyzmatdaşlyk edarasynyň İewropa toparynyň, ESKATO-nyň wekilleri gatnaşdylar.
Döwlet Baştutanymyzyň tabşyrygy boıunça halkara okuw maslahatyny Türkmenistanyň Maliıe we ykdysadyıet ministrligi ıurdumyzyň degişli ministrlikleri hem-de pudaklaıyn dolandyryş edaralary, şeıle-de BMG-niň Ösüş maksatnamasy we beıleki agentlikler bilen bilelikde gurady. Bu çäräni geçirmekde Türkmenistanyň BMG-niň Baş Assambleıasynyň 74-nji mejlisinde eıeleıän ornundan we Durnukly ösüşiň 17 maksadynyň ıerine ıetirilmegine gönükdirilen taslamalaryň hem-de maksatnamalaryň maliıe serişdeleri bilen üpjünçiliginiň ähmiıetinden gelip çykıan wezipelerden ugur alyndy.
Okuw maslahaty 2022 — 2023-nji ıyllar üçin bellenen ösüşi maliıeleşdirmek boıunça Ählumumy maslahata taııarlygyň aralyk tapgyry we BMG-niň Baş sekretarynyň 2020-nji ıylda öňe süren başlangyjy esasynda Türkmenistanda Durnukly ösüş maksatlaryna ıetmek boıunça Hereketleriň onıyllygynyň çäklerinde ıaıbaňlandyrylan çäreleri durmuşa geçirmegiň möhüm bölegi bolup durıar.
Mälim bolşy ıaly, Türkmenistan dünıäde 2030-njy ıyla çenli döwür üçin durnukly ösüş boıunça Gün tertibini goldamaga doly gyzyklanma bildirıän ıurtlaryň ilkinjileriniň biridir. Şol bir wagtyň özünde ıurdumyzda Durnukly ösüş maksatlaryny millileşdirmek ıagdaıyna badalga berildi. Ol döwletimiziň uzak ıyllaryň dowamynda sazlaşykly we durnukly ösüşini üpjün etmegi nazarlaıar.
Bu gün Durnukly ösüş maksatlaryna ıetmek hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan Türkmenistanyň durmuş-ykdysady taıdan ösüşiniň möhüm ugurlary hökmünde kesgitlenildi. Durnukly ösüş maksatlary döwlet syıasatyna doly uıgunlaşdyryldy hem-de wezipeleriň 85 göterimi ıurdumyzyň milli we pudaklaıyn maksatnamalarynda öz beıanyny tapdy.
Okuw maslahatynyň dowamynda düzümleıin mowzuk boıunça dört mejlis geçirildi. Şolaryň birinjisinde COVID-19 ıokanjynyň durmuş-ykdysady ösüşe ıaramaz täsirini peseltmekde halkara meselelerine goldaw bermegiň, ösüşi maliıeleşdirmek boıunça 2020-nji ıyl üçin EKOSOS-nyň forumynyň jemlerine garaldy.
Onda makroykdysady syıasat üçin koronawirus ıokanjynyň makroykdysadyıete täsirine hem-de ıetiren zyıanyna baha berildi. 2019-njy ıylyň 12-nji awgustynda Türkmenbaşy şäherinde geçirilen birinji Hazar ykdysady forumynyň netijeleri hem-de 2018-nji ıylyň 20 — 21-nji iıunynda Aşgabatda geçirilen «Beıik İüpek ıolunyň ıüreginde ösüşi maliıeleşdirmek üçin hyzmatdaşlyk» atly halkara maslahatyň jemleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Beıleki mejlisde pandemiıanyň ıaramaz täsirini peseltmek we maliıeleşdirmegiň utgaşdyrylan milli gurallaryny kemala getirmek boıunça sebitiň ıurtlarynyň tejribelerine garaldy hem-de seljerildi. Üçünji mejlisde pandemiıa zerarly ıüze çykan durmuş-ykdysady kynçylyklary ıeňip geçmekde sebit tagallalary we bu babatda halkara maliıe edaralarynyň orny hem-de olaryň strategiıasy we işi baradaky meseleler dowam etdirildi.
Dördünji mejlis Durnukly ösüş maksatlaryny maliıeleşdirmegiň sebit içi guralyna bagyşlanyldy.
Şeıle hem wideoaragatnaşyk arkaly geçirilen maslahat sorag-jogap görnüşinde dowam etdi. Munuň özi maslahatyň mazmunyny has-da baılaşdyrdy. Ara alyp maslahatlaşmalardan hem-de pikir alyşmalardan soňra COVID-19 ıokanjy zerarly emele gelen ykdysady, durmuş we maliıe häsiıetindäki kynçylyklary ıeňip geçmek boıunça milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan öňe sürlen nobatdaky bilelikdäki çäreler ylalaşyldy. Olar maslahata gatnaşyjylaryň jemleıji beıannamasynda berkidildi.
Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary tarapyndan çagyrylan COVID-19 döwründe we ondan soňky döwürde ösüşi maliıeleşdirmek boıunça ıokary derejeli bu çäre hem pandemiıa şertlerinde durnukly ykdysady ösüşi goldamagyň ählumumy, sebit we milli ileri tutulıan ugurlarynyň sinergiıa meselelerine garamaga mümkinçilik berdi.
COVID-19 pandemiıasy zerarly emele gelen ykdysady çökgünligiň ählumumy derejede we hususan-da, SPEKA gatnaşıan ıurtlarda Durnukly ösüş maksatlaryny durnukly amala aşyrmak we maliıeleşdirmek üçin çynlakaı kynçylyklary döredip biljekdigi sebäpli, okuw maslahatyna gatnaşyjylar çökgünligiň durmuş-ykdysady täsirlerini aradan aıyrmak we ilatyň kömege mätäç toparlaryny goldamak üçin gaıragoıulmasyz çäreleriň zerurdygyny bellediler. Şunda gürrüň olary durmuş üpjünçiligi taıdan goldamak maksatnamalaryny giňeltmek, saglygy goraıyş, bilim we beıleki ulgamlara maıa goıumlaryny gönükdirmek barada barıar.
Söwda we ulag ulgamlarynda hukuk gurallaryny, kadalaryny, standartlaryny we BMG-niň maslahatlaryny peıdalanmak we şol bir wagtda SPEKA ıurtlarynda özara baglanyşygyny güıçlendirmek bilen päsgelçilikleri azaltmak boıunça Aşgabatda öňe sürlen başlangyja eıerip, şu gezekki foruma gatnaşyjylar harytlaryň iberilişiniň yzygiderliligini üpjün etmek üçin halkara ulag kommunikasiıalarynyň ösdürilmegine aıratyn üns berdiler, munuň özi milli ykdysadyıetleriň, aıratyn-da, deňze çykalgasy bolmadyk ıurtlaryň ykdysadyıetleriniň çalt dikeldilmegine ıardam berer.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan adatdan daşary ıagdaılarda durnukly we ygtybarly halkara ulag gatnawlaryny üpjün etmegiň hukuk gurallaryny döretmek, şeıle hem deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barıan ıurtlaryň ulag ministrleriniň halkara maslahatyny geçirmek boıunça başlangyjy goldanyldy.
BMG-niň İewropa Ykdysady Komissiıasy tarapyndan maliıeleşdirmegiň sebitara guraly hökmünde Merkezi Aziıanyň ykdysadyıetleri üçin BMG-niň İörite maksatnamasynyň Maksatlaıyn gaznasyny döretmek meselesi boıunça geçirilen geňeşmeleriň netijelerini maglumat hökmünde kabul edip, maslahata gatnaşyjylar şeıle gaznany döretmegiň dürli usullaryna garamaga gyzyklanmalaryny beıan edip, halkara maliıe edaralaryny we hususy bölegi şeıle geňeşmeleriň geljekki tapgyrlaryna goşulyşmaga çagyrdylar.
Duşuşyga gatnaşyjylar şu gezekki halkara okuw maslahatyny geçirmek baradaky başlangyjy üçin Türkmenistanyň Prezidentine tüıs ıürekden hoşallyklaryny beıan edip, onuň netijeleriniň ıakyn ıyllarda Ösüşi maliıeleşdirmek boıunça ählumumy derejede maslahaty geçirmek üçin oňat binıat boljakdygyny bellediler.
Şu gün BMG-niň Baş sekretary Antoniu Guterreşiň howandarlygynda geçirilen ıokary derejeli maslahat hem bu meselä — aıratyn howply ıokanç keseliň pandemiıasy bilen baglanyşykly ählumumy ösüşi üpjün etmegi maliıeleşdirmek meselelerine bagyşlandy, oňa wideoaragatnaşyk arkaly ıurdumyzyň Maliıe we ykdysadyıet ministrliginiň ıolbaşçylary gatnaşdylar.
Duşuşykda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň dünıäniň ıurtlarynyň parahatçylygy we howpsuzlygy pugtalandyrmagyň, häzirki ählumumy çökgünligi ıeňip geçmegiň we ykdysady, ekologiıa, durmuş hem-de ynsanperwerlik ösüşi üpjün etmegiň bähbidine has ıakyn köptaraplaıyn hyzmatdaşlygynyň zerurdygy barada aıdanlary ara alnyp maslahatlaşyldy.