Namazda sure atlayarak okumak
Surelerin sırasını gösteren tablo için lütfen tıklayınız!
Sual: Namazda, uzun bir sureyi okurken, üç veya daha fazla âyet-i kerime atlayarak diğer rekatta devamı okumak uygun mudur? Diğer rekatta okumaya devam ederken biraz ileriden okunabilir mi?
Sual: S. Ebediyye kitabında, (İmamın birinci rekatta, ikinci rekatta okuduğunun iki misli uzun okuması sünnettir) deniyor. Mesela imam, birinci rekatta 5 âyet olan Fil suresini, ikinci rekatta 4 âyet olan Kureyş suresini okusa mekruh mu olur? Birinci rekatta 3 âyet olan Nasr, ikinci rekat 4 âyet oylan Tebbet'i okusa mekruh mu olur? Mekruh ve sünnet olana birer örnek verir misiniz?
İmamın, önce Maun, sonra Kevser, önce Kâfirun sonra Nasr seresini okuması sünnet olur. Çünkü birinci rekatta, ikinci rekatta okuyacağının iki misli uzun okumuş oluyor. Bunun gibi önce, Alak suresini, sonra Kadir suresini okuması da sünnet olur. Çünkü Alak suresi, Kadir suresinin iki mislinden daha büyüktür.
Sual: Bazen, okurken zammı surelerin sırasını şaşırıyorum, Kevserden sonra İhlas okuyacakken unutup Fil suresini okuyorum. Başlayınca hatırıma geliyor, bırakıp İhlas suresini mi okumam gerekir, yoksa devam edebilir miyim? Devam edersem mekruh olur mu?
Unutmak özürdür. Daha önceki sureye başlanmışsa devam edilir, mekruh olmaz. Kasten önceki sureyi okumak mekruh olur.
Sual: Namazda birinci rekâtta okuduğumuz zamm-ı sureden bir öncekini veya bir sure atlayarak ikincisini okumak mekruh oluyor. Mesela, birinci rekâtta Maun suresini, ikinci rekâtta ise, Kevser suresini okuyacağımız yere, yanılarak bir önceki olan Kureyş veya Kevser'den sonraki Kâfirun suresini okumaya başlayınca, yanıldığımızı hatırlarsak ne yapmak gerekir?
Devam edilir. Unutmak özür olur, yanılarak okuyunca mekruh olmaz.
İkinci rekâtta, birinci rekâtta okunan zamm-ı sureden, üç veya daha fazla âyet okumak mekruh olduğu için, Kevser'den sonra Kâfirun’u okumak mekruhtur. Yanılıp okunursa mekruh olmaz.
Sual: S. Ebediyye’de, (İmamın aynı namazların aynı rekâtlarında, aynı âyetleri okumayı âdet edinmesi mekruhtur. Yalnız kılanlar için de her namaz için böyledir denildi. Ara sıra başka âyet de okumalıdır) deniyor. Bu farz için midir? Sünnet ve nafilelerde aynı sûreleri okumak caiz midir? Ben sadece Kevser, İhlas ve Felak sûresini biliyorum. Vitirde hep bu üç sûreyi okusam mahzuru olur mu?
S. Ebediyye’de bildirilen farz namazlar içindir. Her namazda aynı âyetleri okumanın mekruh olması imamlar içindir. (Yalnız kılanlar için de böyledir denildi) deniyor. Denildi denince bunun zayıf kavil olduğu anlaşılır. Yani yalnız kılan farz namazlarda bile aynı sureleri okuyabilirse de, farklı sureler bilirse ara sıra onları da okuması iyi olur. Nafile için böyle bir kayıt yoktur. Sünnetler de nafiledir. Hattâ vitir vacib bile, sure okuma yönünden nafileye tâbidir. Yani bir kimse vitirde hep, Kevser, İhlas ve Felak surelerini okusa mekruh olmaz. Üç sûre bildiğinize göre, farz namazlarda, bazen Kevser ile İhlas sûresini, bazen de Kevser ile Felak sûresini okumanız iyi olur. Böylece aynı sûreleri okumamış olursunuz.
Sünnetlerde aynı sûre okumanın mahzuru olmaz. Peygamber efendimiz, sabah namazının sünneti ile akşamın sünnetinde Kâfirun ve İhlas’ı; öğle namazının ilk dört rekât sünnetinde dört Kul’ü [Kâfirûn, İhlâs, Felak, Nas]; öğlenin son sünnetiyle yatsının son sünnetinde Felak ve Nas’ı okumuştur. (Tergib-üs salat)
Sual: Namazda, Rabbena âtina’dan sonra, şu duaları okumakta mahzur var mıdır?
1- Allahümme innî es'elüke-ssıhhate vel-âfiyete vel-emânete ve hüsnel-hulkı verrıdâe bilkaderi bi-rahmetike yâ Erhamerrâhimîn.
2- Allahümme inneke afüvvün kerîmün tühıbbül afve fa'fü annî.
3- Allahümme mağfiretüke evsa'u min zünûbî ve rahmetüke ercâ indî min amelî.
4- Allahümme, yâ mukallibelkulûb, sebbit kalbî alâ dînik.
5- Allahümme innî e'ûzü bike min hemezâtiş-şeyâtîn.
Hepsi de hadis-i şerifte bildirilen dualar olduğu için, son teşehhütte Rabbena âtina’dan sonra bunların birini veya hepsini okumakta, mahzur olmaz. Çünkü orası dua okuma yeridir.
1- Birinci duanın manası: Yâ Rabbi, sıhhate, afiyete kavuşmayı, emanete riayet etmeyi [hıyanet etmemeyi], güzel ahlaka sahip olmayı ve kaderine rıza göstermeyi bana nasip eyle! Ey merhametlilerin en merhametlisi, merhametin hakkı için, bunları bana ver!
Resulullah efendimiz bu duayı çok okurdu. (Taberani)
2- İkinci duanın manası: Yâ Rabbi, sen affedicisin, kerimsin, affı seversin, beni de affeyle!
Resulullah efendimiz, özellikle Kadir gecesinde bu duayı okumayı bildirmiştir. (Nesai, Tirmizî)
3- Üçüncü duanın manası: Yâ Rabbi, mağfiretin, benim günahlarımdan daha geniştir. Rahmetin ise, amelimden daha ümit vericidir. [Amelime değil, senin sonsuz rahmetine güveniyorum.]
Adamın biri, 2–3 defa (Vay günahlarım) der. Bunu duyan, Resulullah efendimiz, bu duayı okumasını söylüyor. O kişiye üç defa bu duayı tekrarlattıktan sonra, Peygamber efendimiz, (Allah seni affetti) buyurur. (Hâkim)
4- Dördüncü duanın manası: Yâ Rabbi, kalbleri iyiden kötüye, kötüden iyiye çeviren, ancak sensin. Kalbimi, dininde sabit kıl, beni dininden ayırma!
Resulullah efendimiz her zaman, bu duayı okurdu. (Tirmizi)
5- Beşinci duanın manası: Yâ Rabbi, [insan ve cin] şeytanlarının vesvesesinden, şerrinden sana sığınıyorum. Bu duayı seyyid Abdülhakim Arvasi hazretlerinin çok okuduğu bildirilmiştir. Bu duanın benzeri, Müminun sûresinin 97. âyet-i kerimesinde, (Rabbî e'ûzü bike min hemezâtiş-şeyâtîn) olarak geçer.
Aynı sûreden farklı âyet okumak
Sual: Bir kimse, aynı rekâtta aynı sûrenin farklı âyetlerini zammı sûre olarak okuması mekruh olur mu? Mesela Tebareke sûresinin ilk âyetini okuyup, arkasından, ikinci sayfasındaki (ve esirru) diye başlayan âyeti okusa mekruh olur mu?
Evet, mekruh olur. Atlamadan okumalıdır.
Sual: Âyet-el kürsi uzun bir âyettir. Zammı sûre olarak yarısını okumakta mahzur var mıdır? Bunun gibi Enbiya suresinin 87. âyetinde geçen (La ilahe illa ente sübhâneke, innî küntü minez-zâlimin) kısmını veya Neml suresinin 30. âyetinde geçen (İnnehü min Süleymâne ve innehü Bismillâhir-rahmânir-rahîm) kısmını, yani uzun bir âyetin bir bölümünü zamm-ı sûre olarak okumak caiz midir?