Körükleyici düşünceler ve olumlamalar - İndigo Dergisi
Ana Sayfa Kişisel Gelişim Körükleyici düşünceler ve olumlamalar
Körükleyici düşünceler ve olumlamalar
Çözülmesi gereken her sorunun altında yanlış körükleyici düşünceler vardır. Kimine göre bunlar çekirdek inanç, kimine göre otomatik düşünce, kalıplaşmış düşünce diye de adlandırılır. Nedir bu körükleyici düşünceler? Birey doğduğunda boş bir tabloyu andırır.
Düşünme yeteneği henüz olgunlaşmamıştır ve çevresinden 3 tür mesaj alır. Kendisinin ne olup olmadığı ile ilgili, başkalarının ne olup olmadığı ile ilgili ve yaşadığımız dünyanın ne olup olmadığı ile ilgili bilgiler alır. Kendimiz ve hayat hakkında oluşturduğumuz tüm bu yargılar bilinçaltımızda yer ederek otomatikleşir ve inançlarımız haline gelip farkında olmadığımız sürece bizi yönetirler.
Suçlama iki yönlüdür. Başkalarını ve kendini suçlama. Altında yatan sebep ise; olayları, OL’anı olduğu gibi kabul etmemek ve mükemmeliyetçilik düşüncesidir. Hiçbir hata ve yanlış kabul edilmez. Mükemmeliyetçilik ile yetiştirilen kişinin yaptığı her şeyde mükemmel olması beklenir ve buna uymayan bir davranış sergilediğinde ceza ile karşılaşır. Kendini suçlayan insan tüm bu yaşadıklarını içselleştirip yaptığı her yanlış davranışta kendini suçlar ve kendini değersiz görmeye başlar.
Zayıf yanlarımı, olumsuz duygu, düşünce ve
davranışlarımı kabul ediyorum.
** Suçluluk duygusunun başka bir boyutu daha vardır ve bu sağlıklı suçluluk duygusu yani mahcubiyettir ve bu ise vicdanın gelişmesine yol açar. Yukarıda bahsedilen duygu yalnızca insanın kendini değersiz görmesine ve güveninin azalmasına sebep olan sağlıksız suçluluk duygusudur.
– Öfkeliyken insanlar benden çekiniyor ve böylelikle istediklerimi yaptırabiliyorum
Bireyin her başarısız deneyiminde eleştiri ve ceza ile karşılaşması ve üst üste başarısız deneyimler yaşaması başarısızlık korkusuna sebep olur.
– Bunu başaramam ve hiçbir şeyi başaramıyorum
– Tekrar denesem de yine başaramayacağım
– Ya tekrar başaramazsam
Başarısızlıklarımdan başarım için yeni şeyler öğreniyorum.
Her denemelerim başarım için temel oluşturuyor.
Karşıma çıkan engellerde çözüme odaklanıyorum ve yaratıcı zekamı kullanıyorum.
İçimde başarı için gerekli tüm yeteneklerim mevcut ve ben bunların açığa çıkmasına izin veriyorum.
Daha önceki başarılarıma odaklanıyor ve yeni başarılarım için kendime güveniyorum.
Ben yetenekliyim ve başarılıyım.
Yukarıda verilen olumsuz körükleyici düşünceler Bilişsel Terapi ile bulunmuş ve bahsedilen davranışların temelinde yatan düşüncelerdir. Bahsedilen davranışların ve diğer olumsuz davranışların altında yatan körükleyici düşünceler nasıl bulunur? Psikolog David Fontana, ‘Kendinizi Tanıyın Dilediğiniz Gibi Olun’ adlı kitabında körükleyici düşünceleri bulmak için şu egzersizi önerir:
“Rahatsız edilme olasılığınızın en düşük olduğu bir zaman diliminde birkaç dakikalığına sessizce oturun. Derin ve düzenli nefesler alarak bütün vücudunuzu gevşetin ve zihninizi boşaltın. İçinizde varolan ve keşfetmek istediğiniz duygusal tepkiyi düşünün. Şimdi de bu duygunun ortaya çıkmasına neden olan bir olayı aklınıza getirin. Hayalinizde bunu olabildiğince canlandırmaya çalışın. Şimdi de bu olayı canlandırdığınız anda aklınıza gelen ilk düşünce ya da izlenimi gözleyin, başka bir deyişle bu olayın bilincinize yansımasıyla buna bağlı olan duygunun ortaya çıkmasına müdahale eden düşünce ya da izlenimi gözleyin.”