NEVŞEHİR(MHA) Nevşehir’de uygulanan kentsel dönüşüm uygulaması Cumhuriyet Mahallesinde iki önemli tarihi eserin de yağmalanması gerçeğini su yüzüne çıkardı.
Nevşehir merkezde Cumhuriyet Mahallesi’nde eskilerin ‘kilise önü’ dedikleri mevkidedir. Günümüze kadar ulaşmış olan yapı bugün oldukça bakımsız durumdadır. Adını içinde bulunan ‘Meryem’in Ölümü (Koimesis)’ sahnesinden aldığı düşünülen kilise günümüzde Meryemana Kilisesi adıyla anılmaktadır. Kilisenin 1849 yılında yapılmış olduğu bilinmekte. Kesme taşlardan yapılmış olan kilise dışarıdan bakıldığında 5 nefli bir bazilika görünümündedir. 1 ve 5. nefler yarı açık biçimde olup narteksle birlikte yapıyı “U” biçiminde kuşatır konumdadır. 3. nef diğerlerinden daha geniştir ve yapının ana apsisini oluşturur. Apsisin bulunduğu kısım haricinde, dış cephede sütunların taşıdığı kemerli bir ön bölüm kullanılmıştır. Bu bölümlerde ikisi duvarların içine gömülmüş biçimde, diğerleri ise serbest taşıyıcı unsurlar olarak toplam 13 sütun yer almaktadır. Yapının çatısı ters biçimde duran “W” gibidir. Kilisede neflerin yuvarlak kısımlarında bulunan birer pencerenin yanı sıra yapının bütün cephelerinde 5’er pencere olmak üzere toplam 25 pencereden bahsedilebilir. Bunlara ilaveten apsisin olduğu kenar ile bunun simetrik olarak karşısında bulunan kenarda yuvarlak birer pencere ile kalan diğer iki simetrik kenar üzerinde de dikdörtgen iki pencere daha görülmektedir. Kilisenin dışında sol başta bulunan nef üzerinde bir çan kulesi bulunuyordu. Çan kulesinin boyu yapının çatı yüksekliği ile hemen hemen aynıydı. Bu kule günümüzde yok olmuştur. Dikkat edilirse nef üzerinde temel kalıntıları görülebilir.
Çok yönlü sanatçı kişiliği ile tanıdığımız Yılmaz Güney Tatlı Bela isimli filmin çekimi sırasında 1961 yılında gözaltına alınarak Üsküdar Paşakapısı Cezaevi ve ardından Nevşehir Cezaevi’ne nakledilmiştir. “Benim ilkokulumdur” diye nitelendirdiği Nevşehir Cezaevi’nde kendine yeni bir hayat akışı belirleyen sanatçı, roman yazmaya ilk kez burada başlamıştır. ‘Boynu Bükük Öldüler’ romanı, Nevşehir Cezaevi’nin siyasiler koğuşunda geceli gündüzlü on altı aylık bir çalışmanın ürünü olarak ortaya çıkmıştır. 20 ay kadar Nevşehir Cezaevi’nde kalan sanatçı, 1962 Aralık ayında sürgün cezasını çekmek üzere Konya’ya gönderilmiştir. Edebiyatçılarımızdan Kemal Tahir ise, Nazım Hikmet’le birlikte yargılandığı Donanma Komutanlığı Askeri Mahkemesi’nce 1938 yılında tutuklanarak “askeri isyana teşvik” suçlamasıyla 15 yıl hapse mahkum edilmiş ve sırasıyla, Çankırı, Çorum, Kırşehir, Malatya ve Nevşehir cezaevlerinde hapis yatmıştır. Romancımızın 1948-1950 yılları arasında Nevşehir Cezaevi’nde bulunduğu bilinmektedir. Kemal Tahir çıkartılan genel af sonrasında 1950 yılında serbest kalmıştır. 1983 yılına kadar cezaevi olarak kullanılan kilisede, cezaevi olarak kullanıldığı yıllarda bir de film çekimi yapılmıştır. Başrollerini Türkan Şoray ve Hakan Balamir’in oynadıkları 1973 yılı yapımı Mahpus filminde kullanılan cezaevi, bir zamanlar Meryemana Kilisesi adıyla bilinen Nevşehir Cezaevi’dir. Kocasını çok seven bir kadının, kocası uğruna cinayet işlemesi ve daha sonra cezaevinde kocası tarafından başka bir kadın için terk edilmesini konu alan film dramatik konusu ve kilisenin 1973 yıllarındaki durumunu görmek isteyenler için bulunmaz bir belge niteliğindedir.
#Tarihi Mirasımız Tel Tel Dökülüyor
öz nevşehirli - 3 yıl önce koruma kurulu uyuyormu? bşka işlerle uğraşana kadar bunlarla uğraşsın. koruma kurulu müdürü nerdesin hangi işlerle uğraşıyorsun. boş işlerle uğraşırlar esas yaplıması gereken işler değil para getirecek işlerle uğraşırlar. Yanıtla
ceto - 3 yıl önce koruma kurulu başka işlerle ugraşmaz öz nevşehirli bi alıp vermediginmi var..gidersin şikayet edersin dilekcenle kesin yapılmıcak bi iş yaptırmaya kalkmışsındır ..veryansın ediyosun...