OKUR HASTALIĞI | Yeni Papirüs
Ana Sayfa Deneme OKUR HASTALIĞI
Başlık komik veya itici gelmiş olabilir ama bu durum hakikatin tam karşılığı ne yazık ki. Keşke her hastalık böyle masum, huzurlu hastalar sahiplense. Çağımızda ekrandan başını kaldırabilen, etrafına hatta kendine bakabilenlerin sayısı günden güne azalırken kitap alıp okumaya vakit ayıran, kitaplar üzerine düşünen büyük bir kitle var Türkiye’de. Türkiye’de okur kitlesi artıyor, üstelik yaşa ve işe bakmadan emekli amcalardan, ununu eleyip eleğini asmış torun sevmek dışında derdi olmayan teyzelerden, birinci sınıfa giden miniklere kadar geniş bir çevreye yayılıyor.
Nasıl oldu da insanımız okumaya düşkün oldu diye sorarsanız, türlü türlü sebepleri var. Çekirdek aileye dönen, ekonomik sorunlara ve bilgi çağının oyuncaklarına esir olarak sosyal bağlarını sosyal ağlarda sürdüren toplumsal yapı, yalnızlaşmaya başlayan ya da itilen insanın kendini oyalamaya, zamanını tek başına geçirebilmeye ihtiyacı var. Zamanı kaliteli geçirebilmek, yaşam dediğimiz su gibi akan dakikaları çileden kurtarabilmek maharet istiyor. Her gün eğlenerek, kaliteli zaman geçirebilmek pahalıya mal olabilirken sizi sıkıntıdan kurtaracak tek çare kitap oluyor. Üstelik kitap öyle bir kurtarıcı ki dilsiz, sitemsiz, şarjsız, ekmek istemez, su istemez, verdiğiniz zamandan başkasını istemez, borç takmaz, hesapsız arıza yapmaz, masraf çıkarmaz, başınıza sanal ortamlardaki gibi bela açmaz, yeminizi yiyip kaçan balıklar gibi saatlerce bekletmez. Lafın kısası sorunsuz, stressiz bir uğraştır kitap. Okumamak için bahane bulabildiğiniz kitapların mutlaka size katacağı yararları da önünüze serpebilirsiniz. Her gün çekilen çileyi yaşanabilir kılanların sığınağı da kitaplar oluyor yine. Uzun yolculuklarda, İstanbul’un bir kısmı iş nedeniyle yaka değiştirirken çerez niyetine geçecek zamanı değerlendirmiş oluyor insanımız..
Okumanın faydalarını yeni öğrenenler ile çocukları okula başlayınca örnek olmak isteyen ilgili veliler de okur kitlesine renk katıyor. Dünyayı yöneten ergenlerimiz de Türk yayın piyasasını yönetir hale gelmeye başladı. Telefon uygulamalarıyla bile kitap yazmak, yeni yazılan bir kitabı takip etmek, çok okuyorsanız okuduğunuz kitapları kaydetmek, yorum yapmak ve yapılan yorumları okumak artık parmaklarınızın ucunda. O kadar okumanın doğal sonucu olarak sosyal medyada da gruplara girmek, hem yorum takip etmek, hem eleştiride bulunmak şart oluyor.
Peki binlerce insanın yer aldığı kitap gruplarında neler oluyor? Her grup kendi seçkinliğini ve yapısını oluşturuyor. Bunda üyeler kadar yöneticilerin olgunluğu ve yetkinliği de rol oynuyor. Siyasi kültürel kavgalar Bağcılar’daki havai fişekli Dostoyevski Tolstoy kavgaları kadar çetin olmasa da incitici olabiliyor. Bir kişi genelde birden fazla grupta yer alıyor. Gruptaki paylaşımların çoğu aynı kitaplar üzerinden dönerken popüler kültür ürününe dönüşen isimlerle birlikte beğeniler ticari reklam ve ilgi alanına bağlı olarak devam ediyor. Kitap da bir gösteriş ve moda ikonu olmanıza ya da öyle görünmenize yardımcı oluyor. Kürk Mantolu Madonna ile kahve fotoğrafı çekmek kitabı okumaktan daha elzem görülüyorsa yıllar önce basılmış unutulmaya yüz tutmuş rahmetli bir yazarın eseri de yeni sürülen bir şaheser gibi çok satanların bir numarası olabiliyorsa hikmeti pazarlamada bulmak gerek. Dünyanın her yerinde hemen hemen aynı pazarlama ve taktiklerle sunulan kitap da kültürel olmaktan çok ticari bir nesneye dönüşüyor. Seçkin yazarlarımızdan Selim İleri’nin katıldığım bir söyleşisinde belirttiği gibi harika yazan büyük değerler adı duyulmadan yok olup giderken özgün cümlesi olmayan, alıntılarla sayfalar dolduran, kelime hazinesi hayali defineler kadar uzak, kurgusu hatalı basit yazan insanlar milyonlar kazanabiliyor. Hemen her eve giren kitapların okurları seçkin bir okur olduklarında ya da gerçek bir yazarın gerçek bir eseriyle karşılaştıklarında hayıflanıp yazara ve eserine olumsuz eleştirilerde bulunabiliyor. Bulunuyor ama kitap yine satmaya devam ediyor. Hemen her ortamda kitap okuduğuna ya da okunduğuna dair paylaşımlar da tebrik ediliyor ki değinmeden geçemeyeceğim hemen her ortamda kitap okunsa da seçkin kitapların anlaşılmasına mani olacak, zihni yoracak mekanlar yerine sakin, huzur dolu düşünceye ve hayale imkan sağlayacak yerlerde okunması taraftarıyım.
Okudukça kendini değerli gören birbirlerini pohpohlayan zümre, belirli aralıklarla bilanço çıkararak sayı belirtmeyi de ihmal etmiyor. Okunan kitabın niceliği de bir ayrıcalık olarak görülüyor. Sayıları artan kitapların yanında fuarlar sahaflar, yazar buluşmaları da ekleniyor ama okunmayan yüzlerce kitap birikiyor ve almaktan da geri duramıyor. Hatta evde olan kitabı unutup başka bir gün yeniden alabiliyorlar. Gün geçtikçe evde yer sorunu da baş göstermeye, kitaplıklara kitap sığmamaya başlıyor. Evin diğer fertleri de okumuyorsa kitaptan nefret eden, kitap görmek istemeyen haklı bir zümre de oluşuyor. Tüm sorunlarına rağmen kitap almaya dur diyemeyen bir kitle var ne yazık ki. Oysa okuyan, zihni, ufku,manevi olgunluğu gelişen biri böyle mi olmalı? Kitabı değerli kılan sayfa sayıları mı? Bir yazar eserine şu kadar sayfa yazacağım diye mi başlar? Uzun uzun yazıp laf salatası mı yapmalı yoksa kısa ve öz yazarak düşündüren yoğun akıcı eserler mi yazmalı? Küçük Prens, Martı Jonathan Livingston, Candide, Zeytindağı ya da Satranç gibi az sayfalı kitaplar eserden sayılmamalı mı? Kütüphaneye gitmek, ödünç kitap almak alışkanlığı kazanmak mı onemli yoksa bir kitaba ilk dokunan,onu koruyan ve evin raflarına mahkum eden biri olmaya mı devam edilmeli? Ya da daha da keskin ve yenilikçi bir çözümle e-kitap okuyucularından birini alıp kütüphaneyi boşaltmalı mı? Tüm soruları samimi olarak yanıtladıktan sonra daha özgür olduğunuzu, kendinizle yüzleştiğinizi göreceksiniz. Siz de kitap kurdundan ziyade okur hastası mısınız?
Hızlı okuma kursuna gidip Sefiller’i okuyan bir kursiyere öğretmeni sormuş: “Ne anlatıyor?” Kursiyer olay “Rusya’da geçiyor.” demiş. Okuduğumuz kitap bizi düşündürmüyor, hayal dünyamıza renk katmıyor, sadece zamanı çalıyorsa zihin idmanından başka bir değer taşımaz. Sessiz sakin uygun bir mekanda okunmayan kitap unutulmaya mahkumdur. Çoğu insan okuduğu kitapların kendisinde iz bırakmadığından hemen hiçbir şey hatırlamadığından yakınır. Kitap seçimi de mekan seçimi de fiziksel gücümüz de önemlidir. Uyuklarken okuduklarımız ancak ninni yerine geçebilir. Kitapları marketteki sepeti doldurur gibi almamalı haleti ruhiyemize ve ihtiyaçlarımıza uygun kitabı seçmeliyiz. Memleket özlemi çeken birine Gurbet Hikayeleri yerine Madde 22’yi vermekle güneşli bir günde Kar ya da Sarıkamış okumak gibi mevsimi bile mühimdir. Kitapların sayısı, popülerliği, aldığı beğeni değil hayatımıza, maneviyatımıza kattığı değer önemlidir. İyi bir okur olmazsanız tıpkı televizyon programlarındaki izleyiciler gibi halk bunu seviyor dayatmasına maruz kalırsınız. İyi okurlar sayesinde “iyi kitaplar, iyi yazarlar, iyi yayınevleri” geleceğe kalır. Okurken sorumluluğumuzu da bilelim, büyük hatalarda yayınevlerini, yazarları ve editörleri samimi olarak uyaralım. Kimse eleştirinin üzerinde kusursuz değil, en iyi yazar en çok okuyandır. İyi okumalar…
Etiketler: alışkanlıkdenemekemal albayrakokurslideryayınevi