KARAR 2007/UM.Z-2184(2007) Kamu İhale Kurumu, 2007/UM.Z-2184 K. Kararı
Karar No: 2007/UM.Z-2184
Karar No : 2007/UM.Z-2184
Hastek Hastane ve Teknik Cihazlar San. ve Tic. Ltd. Şti. Meşrutiyet Cad. Konur Sok. No:41/2 Bakanlıklar/ANKARA
Çekirge Devlet Hastanesi Mutluevler Mah. Nazlı Cad. Çekirge Osmangazi/BURSA
18.05.2007 / 14611
2007/25093 İKN|li “2007 Yılı 26 Kalem Tıbbi Cihaz Alım İhalesi” (26 ncı kalem 500 Ma Tek Tüp Tek Masa Hf-Röntgen Cihazı)
28.06.2007 tarih ve 07.03.48.0184/2007-33E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Çekirge Devlet Hastanesi’nce 18.04.2007 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “2007 Yılı 26 Kalem Tıbbi Cihaz Alımı (26 ncı kalem 500 Ma Tek Tüp Tek Masa Hf-Röntgen Cihazı)” ihalesine ilişkin olarak Hastek Hastane ve Teknik Cihazlar San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 20.04.2007 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 01.05.2007 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 18.05.2007/14611 ve 08.06.2007/16564 tarih ve sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.05.2007 ve 07.06.2007 tarihli dilekçeler ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İhale sürecinde yapılan ve mevzuata aykırılıkları tespit edilen işlemler 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (b) bendi uyarınca düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğundan, ihalenin 26 ncı kalemine ilişkin ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
1. 16.04.2007 tarihinde idareden temin ettikleri teknik şartname ile 17.04.2007 tarihinde doküman satın alma bedeli mukabilinde satın aldıkları teknik şartname arasında birtakım farklılıklar bulunduğu, yenisinde bazı maddelerin çıkartılmış olduğu, bu işlemin zeyilname yapılmaksızın gerçekleştirilemeyeceği, (idareye başvurularını 16.04.2007 tarihinde edindikleri teknik şartnameye göre yaptıkları Kurumumuza ise 17.04.2007 tarihinde edindikleri teknik şartname çerçevesinde itirazen şikayet başvurusuna geldikleri),
2. Teknik şartnamenin 3.1.8 maddesinde teklif edilen cihazın TSE, TSEK, ISO, CE, VDE, FDA standartlarını haiz olmasının ve bu hususların teklifleri ile belgelendirilmesin istendiği, bu belgelerin hepsine sahip röntgen cihazı bulunmadığı, Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 11.04.2006 tarih ve 2006/43 sayılı Genelgesinin 1 ve 7 nci maddeleri çerçevesinde bu belgelerin istenmemesi gerektiği,
3. Teknik şartnamenin 8.2 maddesinde Türkiye’de yerleşik mümessil ya da imalatçı firmaların söz konusu cihaz için teknik servis imkanlarını ve teknik altyapı durumunu belgelemelerinin, ayrıca firmaların en az altı adet teknik eleman çalıştırdıklarının en son tarihli SSK prim bildirgesi ile kanıtlamalarının istendiği, teknik altyapının, TSE’den alınacak “Teknik Servis Yeterlilik Belgesi” ile belgelendirilebileceği, bununla birlikte altı adet teknik eleman çalıştırma zorunluluğunun ne hukuki bir dayanağı ne de mantığı bulunduğu, bu durumda örneğin altı adet çıraklık okulu mezunu teknik eleman çalıştıran bir firma yeterli görülürken, beş adet mühendis çalıştıran firmanın yeterli bulunmayacağı, bu hususun rekabet ilkesine aykırılık teşkil ettiği,
4. Teknik şartnamenin 5.4 maddesinde teklif veren firmalar ile mümessil firmaların yeterli altyapıya sahip olduklarını gösteren ISO 9001 kalite yönetim standart belgelerine sahip olmalarının istendiği, oysa ISO 9001 belgesinin bir kalite yönetim standart belgesi olmayıp işyeri yönetim belgesi olduğu, imalatçı firmaların CE belgesi almak için önceden ISO 9001 belgesi almak zorunda oldukları, bu itibarla CE belgesine sahip olan imalatçı firmaların zaten ISO 9001 belgesine sahip olacağı, kamu ihale mevzuatında ve Sağlık Bakanlığı genelgelerinde tıbbi cihaz temsilci ya da satıcı firmalarının CE ve ISO belgelerine sahip olmalarının istenmediği, bu hususun rekabeti engelleyici nitelikte olduğu,
5. Teknik şartnamenin 3.3.6 maddesinde yer alan “Tüp masa yüzeyinden itibaren şişman hastaların çekimi için 130 cm. yüksekliğe kadar her yükseklikte konumlandırılabilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, oysa tüpün masa yüzeyinden itibaren 130 cm. yükseklikte olduğu durumda çekim yapılabilmesinin teknik olarak mümkün olmadığı,
A. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1- Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 25 inci maddesinde; “İdare tarafından hazırlanan ve her sayfası onaylanan ön yeterlik dokümanı ile ihale dokümanı aday veya istekliler tarafından idarenin ilanda belirtilen adresinde bedelsiz olarak görülebilir. Ön yeterliğe veya ihaleye katılmak isteyen adayların ve isteklilerin bu dokümanın idarece onaylanmış örneklerini satın almaları zorunludur…” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuru sahibi teknik şartnameyi önce ihale dokümanını satın almaksızın 16.04.2007 tarihinde idareden temin ettiğini, bilahare 17.04.2007 tarihinde ihale dokümanını satın aldığını, ancak bu farklı tarihler itibariyle edindiği teknik şartnamelere arasında farklılık bulunduğunu iddia etmektedir.
Öncelikle, doküman bedeli yatırılmaksızın ihale dokümanının tümünün ya da bir kısmının (teknik şartnamenin) idareden edinilebilmesi mümkün olmayıp, yalnızca görülebilmesi imkan dahilindedir. Bununla birlikte teknik şartnamenin başvuru sahibince bir şekilde edinildiği kabul edilse dahi, başvuru sahibinin başvuru dilekçesi ekinde yer verdiği ve üzerine “16.04.2007’de idareden alınan teknik şartname” beyanı düşülen ve “T.C. Sağlık Bakanlığı Çekirge Devlet Hastanesi Röntgen Cihazı Teknik Şartnamesi (500 Ma Tek Tüp Tek Masa…)” başlıklı belge üzerinde herhangi bir onaya rastlanmamıştır.
Kaldı ki, ihalelere katılan istekliler tarafından esas alınması gereken ihale dokümanının, idareden bedeli mukabilinde satın alınacak ve her sayfası idare yetkililerince onaylı ihale dokümanı olduğu açıktır.
Belirtilen hususlar bir arada değerlendirildiğinde; başvuru sahibinin bu iddiasını destekleyecek herhangi bir belge ya da bulguya rastlanmadığından ve başvuru sahibi tarafından esas alınması gereken ihale dokümanı, bedeli mukabilinde satın alınan ve idare yetkililerince onaylanmış ihale dokümanı olduğundan, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
2- Teknik şartnamenin 3.1.8 maddesinde; “Teklif edilen cihazın ulusal ve uluslararası kabul görmüş (TSE, TSEK, ISO, CE, VDE, FDA vb.) standartlarına haiz olmalı ve teklifinde belgelemelidir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 10. maddesinin (b) bendinin 8. alt bendinde mesleki ve teknik yeterliğin belirlenebilmesi için istenecek bilgi ve belgeler arasında, “İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslararası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar” da sayılmış ve bu bilgi ve belgelerin istenmesine ilişkin olarak, ihale konusu işin niteliğine göre bu bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağının, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Yine 4734 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin (f) bendine göre, “yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterlerin” ihale ilanında belirtilmesi zorunludur.
Ayrıca, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 28 inci maddesinde;
“İsteklilerin ekonomik ve mali yeterlikleri ile mesleki ve teknik yeterliklerinin değerlendirilmesi amacıyla idarelerce istenilecek her türlü bilgi, belge, doküman ve değerlendirme kriterleri rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde belirlenemez. Ayrıca yeterlik değerlendirmesinde kullanılacak kriterler ihale konusu alımın özelliğine göre söz konusu işin istekli tarafından gerçekleştirilebilirliğini ölçecek nitelikte olmalıdır.
İhale konusu alımın/işin niteliğine göre, bu Yönetmelikte düzenlenen bilgi ve/veya belgelerden yeterlik değerlendirmesi için isteneceklerin ve bu belgelerde aranacak yeterlik kriterlerinin ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilan veya davet belgelerinde belirtilmesi zorunludur.”,
Yine Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 40 ıncı maddesinde; “İdare, ihale konusu mallara ilişkin olarak alımın niteliğini göz önünde bulundurarak imalatta yeterlik belgesi, ürün belgeleri, kalite uygunluk belgesi, kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliliği ile personel belgelendirilmesine ilişkin olarak sertifika ve belge isteyebilir. Bu belge ve sertifikaların (deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliliği ile ilgili belgeler hariç), Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur…”,
Kamu İhale Genel Tebliğinin Birinci Bölümünün XI inci maddesinde de;
“Mevcut uygulamada ihale dokümanında; amaca uygun herhangi bir ayrım yapmaksızın birbiri yerine kullanılması mümkün olmayan ürün standardına yönelik belgeler ile üretici firmanın kalite yönetim sistemine ilişkin belgelerin birlikte istenildiği, herhangi bir standart belirlemesi veya belgelendirme yapması söz konusu olmayan yabancı ülke kuruluşları da dahil olmak üzere, ulusal veya uluslararası standart belirleyen kuruluşlar, kalite/standarda uygunluk belgesi düzenleyen kuruluşlar ile ihale konusu ürünle ilgisi bulunmayan standardın/kuruluşun birlikte sayıldığı, bazen de sadece yabancı bir ülkede geçerli olan ulusal standartların arandığı ve hangi belgenin diğerinin yerine kabul edileceğinin (eşdeğer belgelerin) veya bir diğerinin yerine kullanılması öngörülmeyen belge/işaretin hangileri olduğunun açıkça belirtilmediği görülmektedir.
Hangi belgelerin bulunması halinde teklifin yeterli görüleceği hususundaki belirsizlik nedeniyle, ihale komisyonunca tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında sunulan tekliflerin değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılabilmesi de mümkün bulunmamaktadır.
Bu nedenle, idarelerce ihale dokümanının hazırlanması aşamasında ihale konusu malın piyasaya arzına ilişkin diğer mevzuat hükümleri de dikkate alınarak; istenilmesi zorunlu belge, işaret ve benzeri isteklerin tespit edilmesi ve bunlara ihale dokümanında yer verilmesi gerekmektedir. Bunun yanında ihale dokümanında belirtilmek kaydıyla Uygulama Yönetmeliklerindeki hükümlere uygun olarak kalite veya kalite sistem belgeleri veya işaretleri istenebilir. Ancak, öncelikle istenilecek belgenin ne olduğunun ve hangi şartları taşımasının zorunlu olduğu hususunun gerektiğinde ilgili kuruluşlardan da görüş almak suretiyle belirlenmesi ve daha sonra ihale dokümanlarında bu hususa yer verilmesi gerekmektedir.
… İhale konusu işte isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için kalite ve standarda ilişkin belgeleri sunmaları isteniyor ise bu belgeler ve belgelerin taşımaları gereken kriterler, idari şartnamenin "İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri" başlıklı maddesinin "Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin aranacak belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler" başlıklı alt maddesinde belirtilmelidir.”
Ayrıca, Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 11.04.2006 tarih ve 2006/43 sayılı Genelgesinin;
1 inci maddesinde; “Tıbbi Cihaz Yönetmelikleri kapsamında yapılacak satın almalarında AT Sertifikası/Sertifikaları (EC Certificate) yeterli olup, ayrıca Paul Ehrlich, TSE, ISO, VDE, FDA, IEC, TÜV, UL, DIN gibi belgelerin istenilmemesi gerekmektedir.”,
7 nci maddesinde de; “Tıbbi Cihaz Yönetmelikleri (90/385/EEC, 93/42/EEC ve 98/79/EC sayılı AB Direktiflerine uygun olarak) kapsamına girip CE işareti ve ilgili belgelere sahip (Uygunluk Beyanı – Declaration of Conformity; AT Sertifikaları – EC Certificate) olan vücuda yerleştirilebilir aktif tıbbi cihazlar, tıbbi cihazlar ve vücut dışında kullanılan (in-vitro) tıbbi tanı cihazları, malların serbest dolaşımı ilkesi çerçevesinde herhangi bir kısıtlama olmadan piyasaya arz edilebilecekler ve bu cihazlarla ilgili olarak başka herhangi bir belge aranmayacaktır…”,
Teknik şartnamede yer verilen bu düzenleme ile isteklilerden söz konusu belgeleri teklifleri ile birlikte sunmaları istenmiştir. Bu bağlamda isteklilerin söz konusu belgeleri sunmaları bir “yeterlik kriteri” olarak öngörülmüş bulunmaktadır. Bu itibarla anılan hüküm ve düzenlemeler çerçevesinde “yeterlik değerlendirmesine” esas teşkil edecek belgelerin ihale ilanında ve idari şartnamenin ilgili maddesinde de belirtilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte ihale ilanında ve idari şartnamenin ilgili maddesinde bu yeterlik kriterine yer verilmediği görülmüştür.
Diğer taraftan, Sağlık Bakanlığının 2006/43 sayılı Genelgesinin yukarıda belirtilen maddeleri çerçevesinde de, konusunu tıbbi cihaz alımlarının teşkil ettiği mal alımı ihalelerinde, ilgili AT sertifikalarının haricinde başkaca bir belge aranmaması gerekmektedir.
Ayrıca, idarece teknik şartnamede TSE, TSEK, ISO, CE, VDE, FDA vb. belgeler birlikte istenmiştir. Oysa söz konusu belgeler farklı hususlara ilişkin olup birbirinin yerine ikamesi mümkün değildir. Bu bağlamda örneğin TSE belgesi Türk standardı bulunan konularda düzenlenirken, TSEK belgesi Türk standardı bulunmayan konularda düzenlenmektedir.
Yine kısaltma ve/veya sembollerin içeriğinin belirtilmeyerek cümlede “vb.” yazılmak suretiyle belirtilenlerin dışındaki benzeri belgelerin de sunulmasına imkan verilmesinin bu aykırılığı daha da güçlendirildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Belirtilen hususlar bir arada değerlendirildiğinde; söz konusu düzenlemenin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği ve rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olduğu, bu itibarla başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
3. Teknik şartnamenin 8.2 maddesinde; “Türkiye’de yerleşik mümessil ya da imalatçı firmaların söz konusu cihaz için teknik servis imkanlarını ve teknik altyapı durumunu belgeleyeceklerdir. Ayrıca frmalar en az 6 adet teknik elemanı çalıştırdıklarını en son tarihli SSK prim bildirgesi ile kanıtlayacaklardır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 37 nci maddesinde; “İhale konusu alımın/işin özelliğine göre, teklif edilen malın üretim aşamalarında istenilen kalite ve özelliklerde üretilebilmesini teminen gerekli yeterliğe sahip personel çalıştırıldığına dair belgeler ile ihale konusu malın ve daha sonra gerektiğinde yedeklerin, yedek parçaların kolay ve hızlı temin edilebilirliği ile servis ve bakım-onarım hususlarında iyi bir organizasyon yapısına sahip olunduğuna ilişkin belgeler istenilebilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik şartnamede yer verilen bu düzenleme ile isteklilerden söz konusu belgeleri teklifleri ile birlikte sunmaları istenmiştir. Bu bağlamda isteklilerin söz konusu belgeleri sunmaları bir “yeterlik kriteri” olarak öngörülmüş bulunmaktadır. Bu itibarla yukarıda 2 nci maddede belirtilen mevzuat hüküm ve düzenlemeleri çerçevesinde “yeterlik değerlendirmesine” esas teşkil edecek belgelerin ihale ilanında ve idari şartnamenin ilgili maddesinde de belirtilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte ihale ilanında ve idari şartnamenin ilgili maddesinde bu yeterlik kriterine yer verilmediği görülmüştür.
Teknik şartnamenin anılan düzenlemesinde isteklilerin “en az 6 adet teknik elemanı çalıştırdıklarını en son tarihli SSK prim bildirgesi ile kanıtlamaları” istenmektedir.
Oysa halen bu sayıda teknik eleman çalıştırmayan bir isteklinin bilahare istenen sayıda teknik eleman çalıştırabilmesi mümkündür. Bu bağlamda idarece isteklilerin halen en az altı adet teknik eleman çalıştırıyor olmasının istenmesi yerine “en az altı adet teknik eleman çalıştıracaklarına dair taahhütname” vermelerinin istenmesinin daha uygun olacağı düşünülmektedir. Bu düzenleme nedeniyle halen altıdan az sayıda teknik eleman çalıştıran firmaların ihaleye katılabilmesi mümkün değildir.
Belirtilen hususlar bir arada değerlendirildiğinde; teknik şartnamede yer verilen ancak ihale ilanında ve idari şartnamede yer verilmeyen söz konusu düzenlemenin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği ve ayrıca rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olduğu, bu itibarla başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
4. Teknik şartnamenin 5.4 maddesinde; “Teklif veren firmalar ya da mümessil firmalar yeterli altyapıya sahip olduğunu gösteren ISO 9001 kalite yönetim standart belgelerine sahip olacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 28 inci maddesinde;
Kamu İhale Genel Tebliğinin Birinci Bölümünün XI inci maddesinde de; mal alımı ihalelerinde istenecek kalite belgelerine ilişkin olarak, “İhale konusu ile ilgisi bulunmayan veya işin niteliğinin gerektirmediği kalite belgelerinin istenilmesinin, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerine ve ilgili uygulama yönetmeliklerine aykırılık teşkil edebileceği hususuna dikkat edilmelidir.”,
ISO 9001 standardı (belgesi), kalite yönetim sistemlerinin kurulması esnasında uygulanması gereken şartların tanımlandığı ve belgelendirme denetimine tabi olan standarttır. Aynı zamanda da verilen belgenin adıdır. Bu çerçevede bu belge, ürüne değil, belli bir kalite yönetim sistemine, yani işletmeye verilmektedir.
İncelenen ihalede ihale konusu bir “röntgen cihazı” alımıdır. Dolayısıyla ürünün kalitesi, işletmenin nasıl yönetildiğinden ve iş süreçlerinin nasıl tanımlandığından daha fazla önem arz etmektedir. Ayrıca idari şartnamenin 7.1.r maddesinde teklif edilen ürünlerin AT sertifikalarının sunulması istenmiştir. Dolayısıyla ürünün yeterliliği ilgili AT sertifikası ile belgelendirilmiş olmaktadır.
Ayrıca, düzenlemede ISO 9001 belgesinin, “teklif veren firmalar ya da mümessil firmalar” tarafından sunulması istenmektedir. Bu itibarla, anılan belgenin, teklif edilen cihazın üreticisi durumundaki firmalara değil, ihaleye teklif veren firmalara ait olması istenmektedir. Oysa teklif edilen cihazı üreten firmanın belli kalite standartlarına sahip olmasının, cihazı satan firmanın belli kalite standartlarına sahip olmasından daha büyük önem arz ettiği açıktır.
Diğer taraftan, Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 11.04.2006 tarih ve 2006/43 sayılı Genelgesinin;
Anılan düzenleme çerçevesinde de, tıbbi cihaz alımlarında ilgili AT sertifikaları dışında başkaca bir belge aranmaması gerekmektedir.
5. Teknik şartnamenin 3.3.6 maddesinde; “Tüp masa yüzeyinden itibaren şişman hastaların çekimi için 130 cm. yüksekliğe kadar her yükseklikte konumlandırılabilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde bu düzenlemede istenen hususun karşılanabilmesinin mümkün olamayacağını teknik birtakım açıklamalar getirmek suretiyle iddia etmektedir.
Yapılan inceleme neticesinde, ihalenin bu kalemine teklif veren firmaların teknik şartnameye uygunluk beyanlarında bu hususu sağladıklarını belirttikleri ve idarece bu firmalardan hiç birinin teklifinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılmadığı hususları dikkate alındığında başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
B) Şikayete konu aşama ve bu aşamayla bağlantılı işlemlerin kamu ihale mevzuatına uygunluğu yönünden incelenmesi sonucunda tespit edilen aykırılıklar aşağıda belirtilmiştir:
İhale komisyonu kararının itirazen şikayet konusu 26 ncı kaleme ilişkin kısmında; “26. kaleme en avantajlı teklif veren firma işin uzmanları tarafından tutulan tutanakla teknik şartnamenin 3.1.3 maddesine uymadığından 2. en avantajlı teklif veren firmadan alınmasına” ibaresine yer verilmiştir.
İhalelerde tekliflerin nasıl değerlendirileceği ve ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahiplerinin nasıl belirleneceği 4734 sayılı Kanunun 37, 38, 39 ve 40 ıncı maddelerinde açıklanmıştır. Bu çerçevede, teklifi değerlendirme dış bırakılan bir isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olarak belirlenmesi mümkün değildir. Dolayısıyla ihale komisyonu kararında belirtilen “ikinci en avantajlı teklif veren firmanın” aslında ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olduğu, ihale komisyonu kararında belirtilmemesine rağmen söz konusu kaleme üç isteklinin teklif verdiği ve bunlardan yalnızca birinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı hususları dikkate alındığında diğer isteklinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi durumunda olduğu anlaşılmaktadır.
Belirtilen hususlar bir arada değerlendirildiğinde; ihale komisyonunda yapılan bu belirlemenin kamu ihale mevzuatında uygun olmadığı, ancak önceki maddelerde belirtilen nedenlerle bu kaleme ilişkin ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptal edilmesi gerektiği düşünüldüğünden bu hususun sonuca etkili olmadığı sonucuna varılmıştır.