Turgut Özal 14. Vefat Yıldönümünde Anılıyor | بسم الله Muhabbet Fedaisi بسم الله
« Haci Kemal Erimez ağabey’in Hayati (Belgesel)
Barış Manço & Cem Karaca – Uzun İnce Bir Yoldayım »
Turgut Özal 14. Vefat Yıldönümünde Anılıyor
Nisan 16, 2007 Geliştirici: zahidbey 17 Nisan 1993’te vefat eden 8. Cumhurbaşkanı merhum Turgut Özal için “Turgut Özal Düşünce ve Hamle Derneği” tarafından vefatının 14. yıldönümü münasebetiyle bir dizi faaliyet ve anma programı gerçekleştirilecek.
Turgut Özal Vizyonu Paneli: 14 Nisan 2007, Cumartesi günü saat 14’te TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Konferans Salonu’nda (Söğütözü/Ankara) “Turgut Özal Vizyonu” konulu bir Panel düzenleyecektir.
Mevlit ve Ödül Törenleri: 15 Nisan Pazar günü iki etkinlik birden gerçekleştirilecektir. Derneğin iki yıldır merhum Cumhurbaşkanı’nın ölüm yıldönümü haftasında gerçekleştirdiği ve geleneksel hale getirmeyi planladığı Mevlit bu yıl yine Kocatepe Camii’nde okutulacaktır. Mevlit saat 11’de başlayacaktır. Mevlidin ardından saat 16’da TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Konferans Salonu’nda Turgut Özal Demokrasi ve Ekonomi Ödülleri için bir tören düzenlenecektir.
Anma etkinliklerinin İstanbul ayağında ise 17 Nisan Salı günü saat 15’te Topkapı’da bulunan Anıt Mezarı başında bir mevlit düzenlenecek. İstanbul Müftüsü Prof. Dr. Mustafa Çağrıcı’nın teşrif edeceği etkinlikte Turgut Özal; dostları, çalışma arkadaşları ve sevenleri tarafından hayır dualarıyla anılacaktır.
Bu çalışma dosyasında Özal’ın hayatına dair bazı anekdotlar, cumhurbaşkanlığı döneminde Türkiye’nin yurtdışında tanınmasında önemli bir yeri olan Türk Okullarının açılmasına verdiği destek ile Fethullah Gülen Hocaefendi’nin Özal hakkındaki görüşleri ele alınmıştır.
Birinci Bölüm: Turgut Özal’ın Hayatından Notlar
Çocukluk ve Öğrenciliği
13 Ekim 1927’de Malatya’da doğdu. Babası Mehmed Sıddık Bey banka memurluğu yaparken, annesi Hafize Hanım ilkokul öğretmeniydi. 4 yaşındayken Bilecik’in Söğüt ilçesine taşınan Özal, öğrenim hayatına burada başladı. Bir süre sonra Silifke’ye taşınınca pilot olmayı isteyen Özal, birgün eşeğin üzerinden düşerek kolundan sakatlanınca pilotluk hevesi de sona erdi.
Babasının görevi nedeniyle sık sık il değiştiren Özal, ortaokulu Mardin’de bitirdi. Mardin’de lise olmaması nedeniyle, Konya’da Konya Lisesi’nde eğitimine devam etti. Burada kardeşi Korkut Özal da aynı okula başladı. Son olarak Kayseri Lisesi’nde lise eğitimini bitiren Özal, İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliğini burs alarak kazandı. 1950 yılında mezun olan Turgut Özal, 1952 yılına kadar kısa süreli bir evlilik yaşadı. Bu evlilikten sonra çalıştığı kurum olan Elektrik İşletmesi Etüd İdaresi’nde daktilocu olarak görev yapan Semra Hanım ile evlendi. Bu evliliklerinden Ahmet, Zeynep ve Efe adlı üç çocuk sahibi oldu.
Evlendikten sonra, Amerika’da ihtisas yapmaya giden Özal ekonomi branşında eğitim aldı. Geri döndüğünde Elektrik İşletmesi Etüd İdaresi Genel Müdür Yardımcısı (ya da Genel Direktör Teknik Müşaviri) oldu ve Türkiye’de elektrifikasyon üzerine projelerde çalıştı.
1958 yılında Planlama Komisyonu’nda sekreterya görevini yaptıktan sonra 1959 yılında Ankara Ordonat Okulu’nda yedek subay oldu. Dönemin Devlet Su İşleri Genel Müdürü Süleyman Demirel de, bu dönem içerisinde yedek subay öğrencisi olarak aynı kurumda çalıştı.
27 Mayıs 1960 askeri darbesinden sonra askerliğini bitirdi ve Devlet Planlama Teşkilatı’nın (DPT) kuruluş çalışmalarına katıldı. 1965 seçimlerinden sonra Süleyman Demirel’in danışmanı olarak görev yaptı. 1967 yılında DPT Müsteşarı olan, 12 Mart 1971 darbesinden sonra 1973 yılına kadar Amerika’ya giderek Dünya Bankası Sanayi Dairesi’nde danışman olarak çalışan Özal, yurda döndükten sonra başta Sabancı Holding olmak üzere birçok sektörde yönetici olarak bulundu.
14 Ekim 1979’da Senato yenileme ve boş bulunan 5 milletvekilliği için yapılan ara seçimlerde, 5 milletvekilliğinin bütününü AP adayları kazandı. Bu sonuçlar üzerine seçimlerde istediği çoğunluğu alamayan Başbakan Bülent Ecevit, 16 Ekim’de istifa etti. Bunun üzerine ilk azınlık hükümeti olan 43. hükümet, MHP ve MSP’nin dışardan desteklediği AP Genel Başkanı Süleyman Demirel tarafından 12 Kasım 1979 tarihinde kuruldu. Demirel 1 Aralık 1979’da Turgut Özal’ı Başbakanlık Müsteşarlığı’na atadı.
Başbakan Yardımcılığı ve ANAP’ın Kuruluşu
12 Kasım 1979’da kurulan Demirel hükümeti henüz bir yılını doldurmadan 12 Eylül 1980 askerî darbesi ile sona erdi. Turgut Özal 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra, Bülend Ulusu hükümeti’nde ekonomiden sorumlu başbakan yardımcılığı görevine getirildi. Liberalleşme ve sivilleşme yolunda yoğun çaba harcadı. Bu göreve getirildikten 22 ay sonra, 14 Temmuz 1982 yılında istifa etti. Özal 1 yıla yakın bir çalışmadan sonra 20 Mayıs 1983’de Anavatan Partisi’ni kurdu.
Turgut Özal 6 Kasım 1983’de yapılan ilk genel seçimlerde milletvekili seçilerek başbakanlığa adım attı. Kurduğu Anavatan Partisi tek başına seçimleri kazandı. 400 sandalyeden oluşan parlamentoda 211 milletvekili çıkararak iktidar oldu. HP ikinci, MDP üçüncü parti oldu.
7 Aralık 1983’te ANAP Genel Başkanı Turgut Özal, Kenan Evren tarafından hükümeti kurmakla görevlendirildi. 12 Aralık 1983’te Bakanlar Kurulu listesini Cumhurbaşkanı Kenan Evren’e sundu. 13 Aralık 1983’te de Cumhurbaşkanı Kenan Evren, Turgut Özal’ın sunduğu bakanlar kurulu listesini onayladı. 24 Aralık 1983’te yapılan oylamada Özal hükümeti TBMM’den güvenoyu aldı ve 45. T.C. hükümeti işbaşı yaptı.
1984 yerel seçimlerinde tekrar iktidar olan Özal, 13 Nisan 1985’de yapılan ilk kongrede tekrar genel başkanlığa seçildi. Birinci Özal hükümeti 13 Aralık 1983 ila 21 Aralık 1987 tarihleri arasında görev başında kaldı.
2 Temmuz 1987’de, dönemin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Necdet Üruğ’un Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Necdet Öztorun’a Genelkurmay Başkanlığı yolunu açmak için erken emekliliğini isteyerek istifa etmesi beklenen neticeyi vermedi. Özal, Necdet Öztorun’un yerine Org. Necip Torumtay’ı Genel Kurmay Başkanı olarak atadı. Cumhurbaşkanı Kenan Evren de bunu onayladı.
6 Eylül 1987’de siyasi yasakların kaldırılmasına dair yapılan referandumla Demirel, Ecevit, Erbakan ve Türkeş’le birlikte bir çok siyasinin yasağı yüzde 50.16’lık evet oyuyla kaldırıldı. Referandum bitiminde bir basın toplantısı düzenleyen Başbakan Turgut Özal, ANAP Merkez Karar ve Yönetim Kurulu’nun erken seçim kararı aldığını açıkladı
29 Kasım 1987’de erken genel seçimler yapıldı. Oyların %36,29’unu alan ve 292 milletvekili çıkaran ANAP ikinci kez tek başına iktidar oldu. Oyların %24,81’ini alan ve 99 milletvekili çıkaran SHP ana muhalefet partisi konumunu korurken, DYP üçüncü parti (%19,1’le 59 milletvekili) oldu. DSP, MÇP, RP, IDP %10’luk barajı aşamazken Ecevit, Türkeş, Erbakan, Edibali parlamento dışında kaldı.
18 Haziran 1988’de Ankara’da yapılan ANAP 2. Olağan Kongresi’nde kürsüde konuşurken Kartal Demirağ tarafından suikasta uğradı ve baş parmağından yaralandı. Ayağa kalkar kalkmaz kolay kolay unutulmayacak bir söz söyledi: “Allah’ın verdiği canı O’ndan başka alacak yoktur, O’nun dilediğinin dışında iş yapacak yoktur”. Bu sözüyle salonda dakikalarca alkışlandı. Kartal Demirağ önce ölüm cezasına çarptırıldı, ardından cezası 20 yıla indirildi. Fakat Özal, Kartal Demirağ’ı cumhurbaşkanlığı döneminde affetti.
Fatih Köprüsü ve Otoyollar
3 Temmuz 1988’de İkinci Boğaz köprüsünün açılışını yaptı. Fatih Sultan Mehmet Köprüsü adıyla hizmete giren bu köprü 16 ay gibi kısa bir zamanda bitirildi. Çok şeritli otobanlar ve çevre yollarının mimarı sayılan Özal, GAP projesini de hayata geçirdi.
26 Mart 1989’da genel mahalli seçimleri yapıldı. SHP’nin birçok Büyükşehir belediyesini almasıyla muhalefet ilk defa ANAP’ı geride bıraktı. ANAP’ın oyları yüzde 21.9’a geriledi. Türkiye geneline SHP %28.2 oy oranı ile 39 ilin belediye başkanlıklarını kazanırken, ANAP %21.9 oy oranıyla üçüncü parti oldu. Bu durum siyasi olarak Özal için gerilemenin dönüm noktasıydı.
20 Ekim 1989’da Cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk tur oylaması yapıldı. Gerekli çoğunluk sağlanamadı. Adaylardan Başbakan Turgut Özal 247, ANAP Burdur Milletvekili Fethi Çelikbaş 18 oy aldı. 17 oy boş çıkarken 3 oy geçersiz sayıldı.
24 Ekim 1989’da Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda adaylar yine gerekli olan 300 oyu alamadılar. 284 milletvekilinin katıldığı oylamada adaylardan Başbakan Turgut Özal 256 oy alırken, Fethi Çelikbaş 17 oy aldı. 2 oy geçersiz sayılırken 9 oy boş çıktı.
31 Ekim 1989’da muhalefetin katılmadığı 3’üncü tur oylamada Turgut Özal, 263 oy alarak Türkiye Cumhuriyeti’nin 8’inci Cumhurbaşkanı oldu.
Turgut Özal alışılagelmişin dışında bir cumhurbaşkanlığı sergiledi. Sivil kökenli ikinci (Birincisi Celal Bayar) Cumhurbaşkanı ve ayrıca görev başında vefat eden bir Cumhurbaşkanı olarak tarihe geçti. Turgut Özal, ANAP genel başkanı ve başbakan olarak 13 Aralık 1983 ila 9 Kasım 1989 tarihleri arasında 6 yıl süreyle görev yaptı.
Başbakan Turgut Özal 31 Ekim 1989’da Cumhurbaşkanı seçildiği için 2. Özal Hükümeti görevden ayrıldı. Turgut Özal Cumhurbaşkanı olunca ilk iş olarak, başbakanın kim olacağı merakla beklenirken kimsenin tahmin etmediği Yıldırım Akbulut’u başbakan olarak atadı.
163. Maddeyi Kaldırdı
31 Ocak 1991’de Turgut Özal’ın özel gayretiyle ve Bakanlar Kurulu’nun aldığı bir kararla TCK’nın 141, 142 ve 163. maddelerinin kaldırılması neticesinde kuvvet kullanılmaması şartı ile düşünce hürriyetinin önündeki engeller kaldırılmış oldu.
2 Ağustos 1990’da Saddam Hüseyin Kuveyt’e girdi. Yıldırım Akbulut’un başbakanlığı Irak ve Kuveyt krizi ile geçti. 5 aylık bir hazırlık sürecinden sonra 17 Ocak 1991’de Amerika Irak’ı bombalamaya başladı ve savaş resmen başlamış oldu. Milli Güvenlik Kurulu, Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın başkanlığında toplandı. Cumhurbaşkanı Özal, toplantıdan sonra yaptığı açıklamada, Körfez’de başlatılan harekatla ilgili kararlar alındığını bildirdi. Körfez krizi boyunca inisiyatifi elinde tutan Özal, ABD Başkanı Bush’la ikili temaslarından ötürü bazı kesimlerin tepkisiyle karşılaştı. Türkiye’nin Irak’a girmesi konusunda görüş belirten Özal, hükümet ve askeri kanat üzerinde hayli etkin davrandı. Bu nedenle Genelkurmay Başkanı Necip Torumtay, Körfez savaşında Türkiye’nin takınacağı tavır konusunda Cumhurbaşkanı Turgut Özal ile anlaşamayınca 3 Aralık 1990’da istifa etmek zorunda kaldı.
15 Haziran 1991’de yapılan ANAP kongresinde genel başkanlığı kaybeden Başbakan Yıldırım Akbulut 16 Haziran’da Cumhurbaşkanı Turgut Özal’a istifasını sundu. Cumhurbaşkanı Turgut Özal, Akbulut hükümetinin istifasını kabul etti. Ardından 17 Haziran 1991’de ANAP Genel Başkanı olan Mesut Yılmaz’ı hükümeti kurmakla görevlendirdi. Mesut Yılmaz iş başına gelir gelmez erken seçim kararı aldı ve 20 Ekim 1991’de erken genel seçimler yapıldı. DYP 178, ANAP 115, SHP 88, RP 62, DSP 7 milletvekilliği kazandı.
Cumhurbaşkanı Turgut Özal, 7 Kasım 1991’de hükümeti kurma görevini birinci parti olan DYP Genel Başkanı Süleyman Demirel’e verdi. ANAP hükümete girmedi. Süleyman Demirel ile Erdal İnönü DYP-SHP koalisyon hükümetini kurdular. Bu koalisyon 1990’lı yılların ilk koalisyon hükümeti oldu.
Çankaya’da Yalnız Kaldı
Mesut Yılmaz’ın 15 Haziran 1991’deki kongrede genel başkan seçilmesinden sonra Özal ANAP üzerindeki tesirini kaybetti. Gelişen olaylar Cumhurbaşkanı Özal’ın ANAP’la gönül bağını kopardı. Bu doğrultuda kardeşi Yusuf Bozkurt Özal’la yeni arayışlar içine girdi ve hatta “Yeni Parti” adıyla bir parti bile kuruldu. Çankaya’dan inip tekrar siyaset sahnesine dönebileceği sinyallerini verdi. Ne var ki siyasi şartlar ve ömrü buna elvermedi.
Özal’ın ölümü siyasi arenada birçok taşı yerinden oynattı. 1965’ten beri 20 Ekim 1991’de yapılan seçimlere kadar 6 defa başbakan olan Süleyman Demirel, Erdal İnönü ile beraber kurduğu hükümetle yedinci kez başbakan oldu. Daha iki yıl geçmeden 17 Nisan 1993’te Turgut Özal’ın vefat etmesi üzerine 9. Cumhurbaşkanı olarak 16 Mayıs 1993’te Çankaya Köşküne çıktı. Ardından Tansu Çiller başbakan oldu. 90’lı yıllar hep koalisyon hükümetleriyle geçti. 24 Aralık 1995’te yapılan seçimler sonrasında başbakan olan Necmettin Erbakan da koalisyon hükümeti kurdu ve 28 Şubat süreci Erbakan ve icraatları üzerinden gündeme geldi.
Güncel, Haberler kategorisinde yayınlandı | Yorum Yapın	Comments RSS