Ben O Değilim (2014) Filmi Eleştirisi - Sinematopya
33. İstanbul Film Festivali, Türkiye Sineması, Vizyon 25 Eylül 2014 25 Eylül 2014
Ben O Değilim (2014)
Yönetmenlik kariyeri kadar yazarlığıyla da adından söz ettiren Tayfun Pirselimoğlu’nun 30. İstanbul Film Festivali’nde en iyi film Altın Lale ve en iyi yönetmen ödüllerine layık görülen Saç filminden sonra festivalin 33’üncü sürümünde bir kez daha aynı ödülü kazandığı Ben O Değilim, hem yarışmanın hem de son dönem Türkiye sinemasının en özgün işlerinden biri olarak dikkat çekiyor. Dünya prömiyerini yaptığı Roma Film Festivali’nde en iyi senaryo ödülünü kazanan film, ülkemiz sinemasının pek de alışkın olmadığı bir hikaye kurgusunu ustalıkla resmediyor. Son dönemin aranan oyuncularından Ercan Kesal, filmin esas karakterine hayat vererek bir kez daha oyunculuk nasıl yapılır sorusunu yanıtlıyor.
Ben O Değilim’in hikayesini anlatmak, filmin kendisini seyretmek kadar zor esasında. Kırklı yaşlarının sonundaki Nihat hiç evlenmemiş, bir fabrikanın mutfağında bulaşıkçı ve temizlikçi olarak çalışan bir adam. Nihat’ın kişilik bunalımı, seyircinin onunla tanıştığı ilk dakikadan kendini gösteriyor. Pirselimoğlu’nun tek açı – uzun planlarının da etkisiyle Nihat’ın sıradan rutin yaşantısının her detayına şahitlik ediyoruz: Sabah fakirhanesinde uyanıyor, işine gidiyor, işinden eve geliyor, basit bir yemek yapıp yiyor, televizyon seyrediyor ve tekrar uyuyor. Sosyal yaşantısı iş yerindeki iki arkadaşının onu evin önünden alıp fahişeye götürmesinden ibaret fakat Nihat’ın buna da istekli olduğunu söylemek fazlasıyla zor. Onun bunalımlı hayatında ufak bir değişiklik yapacak şey ise çalıştığı yerde yeni işe başlayan Ayşe’nin Nihat üzerindeki dikkati. Ayşe’nin kocası hapiste olduğu için iş yerinde dedikodu çıkıyor fakat genç kadının bunu kafasına pek taktığı yok; onun tek hedefi iş arkadaşı Nihat’ın ilgisini çekebilmek çünkü Nihat, Ayşe’nin hapisteki kocasının birebir kopyası. İkilinin ilişkisi Ayşe’nin istediği yönde ilerlese de ardı arkası kesilmeyen olaylar her bir noktası, başlangıca ulaşmak için bir araya gelmiş bir çemberin sonsuz döngüsüne dönüşüyor. Ortaya çıkan şeyse biraz olağanüstü, biraz halüsinatif, biraz da kafa karıştırıcı; fakat kesinlikle ürpertici bir zekanın ürünü.
Pirselimoğlu’nun filminde tam olarak neler döndüğünü anlayabilmek için zihninizi uzunca bir süre yönetmenin hikaye anlatıcılığına teslim etmeniz gerekiyor. Onun kafasındakiler filme döktüğü anı yakaladığınız ilk sahnenin hemen ardından seyirci için ardı arkası kesilmez bir merak silsilesi başlıyor. Filmin durgun yapısı, yönetmenin çekim teknikleri her ne kadar bu şüphe uyandırıcı hikayenin yapısına tezat oluştursa da bu iki zıtlığın bir araya geldiğinde oluşturduğu armoni her zaman, kolay kolay tadamadığımız bir sinema deneyiminin önünü açıyor. Pirselimoğlu’nun Ben O Değilim’deki simetri takıntısı, filmin üzerine kurulu olduğu ana temanın amacına hizmet edercesine yalnızca beşeri faktörleri çiftlemekten de öteye geçiyor. Alt metni itibariyle neredeyse sınırsız bir fikir dünyasına davet eden film, seyircinin zihninde pek çok soru işareti bırakmasıyla da dikkat çekiyor. Bir çemberin başlangıç noktasına ulaşmak için sarf ettiğimiz çaba da o noktaya ulaştığımızda elimize geçenlerden çok kaybettiklerimizi hatırlattığından bu soru işaretleri daha anlamlı oluyor.
Ercan Kesal’ın tek başına sırtında taşıdığı film, güçlü senaryosu ve fotografik görüntülerin hizmet ettiği Pirselimoğlu yönetmenliği ile kendisinden bekleneni fazlasıyla vermeyi başarıyor. Hiç kimse olmaktan sıkılıp biri olabilmek için önüne gelen dehşet verici fırsatları değerlendiren bir adamın trajik ve ürpertici öyküsünü anlatan Ben O Değilim, 2014’ün Türkiye sinemasını bir tık yukarı taşıyan faktörü olmaya aday. Kişilik bunalımlarını gerilim türü çerçevesinde ustaca anlatabilmek her yönetmenin harcı değil; hezeyan mı yoksa korkunç gerçekler mi olduğuna karar veremediğimiz karakterleri ayakta alkışı hak eden performanslarla temsil etmek ise her oyuncunun harcı değil.
Saray maceraları… Gerek beyazperdede, gerek televizyon filmlerinde, gerekse dizilerde defalarca karşınıza çıkan...
You Instead (2011) Bu Gece Benimsin
Önceki yazıXavier Dolan’ın En İyisi: Mommy
Sonraki yazıJupiter Ascending Türkçe Altyazılı Fragmanı
Hollywood, Oscar 2010