Ders Programı | Energy Technologies & Management
ETM 513 Enerji Çalışmalarında Temel Yetenekler (1-7. Haftalar)
Modül Koordinatörleri Konuk Konuşmacı ve Eğitmenler
Bu modül, Enerji Teknolojileri ve Yönetimi yüksek lisans programı katılımcılarına 3 konuda temel yetenekleri kazandırma amacındadır;
Enerji konusundaki temel teknik terimler ve bilgiler.
Bilimsel araştırma ve raporlama yöntemleri,
Bilgi paylaşımı, işbirliği ve takım çalışması.
ETM 501 Enerji Ekonomisi ve Politikaları (1-7. Haftalar)
Petrol, doğalgaz, kömür, yenilenebilir, hidro, nükleer ve elektrik tedarik zincirleri. Temel enerji kaynaklarının global dağılımı, yatırım gereksinimleri, çevreye olan etkileri, tarihsel kullanımları ve talep projeksiyonları. Arz, talep ve fiyat oluşumunu etkileyen faktörler. Fiziksel ve finansal enerji piyasalarının işleyişi. Devlet politikalarının rolü. Petrol ve doğalgaz piyasalarına detaylı bakış: Belli başlı üretici ve tüketici ülkelerin politikalarının küresel etkileri. Enerji güvenliği ve jeopolitiği. Güncel politik ve teknolojik gelişmelerin jeopolitik ve ekonomik etkileri üzerine vaka tartışmaları.
ETM 511 Enerji Sistemleri ve Teknolojileri (8-14. Haftalar)
Enerji temelleri, enerji biçimleri ve dönüşümleri. Küresel enerji tüketimi ve çevresel etkileri. Fosil yakıtlarının kullanımı ve yokolması. Nükleer enerji sistemleri, güvenlik ve atık yönetimi. Güç santralleri; elektrik enerji sektörü. Yenilenebilir enerji sistemleri: biyokütle, jeotermal, güneş enerjisi sistemleri, rüzgar enerjisi, hidroelektrik sistemler. Enerji depolama sistemleri; piller ve yakıt hücreleri. Ulaşımda enerji kullanımı.
ETM 507 Enerjide Teknoloji ve İnovasyon Yönetimi (8-14. Haftalar)
Teknoloji ve İnovasyon Yönetimi; genel çerçeve ve 3 boyutlu yaklaşım. Teknoloji ve inovasyon yöntemiyle ilgili temel kavramlar. İnovasyonun tanımı, türleri. İnovasyon sürecinin adımları. Stratejik yönetim yaklaşımı. Makro çevre analizi. Sektör analizi. Şirket içi yetkinliklerin analizi. Rekabet stratejileri ve inovasyon. Teknoloji ve inovasyon stratejisinin oluşturulması ve firma stratejisi ile uyumu. Vizyon-strateji-eylem planı ilişkisi. Ar-Ge projelerinin değerlendirilmesi, seçilmesi, Ar-Ge portföyünün oluşturulması, planlanması ve Ar-Ge sürecinin yönetimi. Teknoloji öngörüsü; araçlar ve yöntemler. İnovasyon yönetiminde sistem yaklaşımı; İnovasyon kültürü ve organizasyonel dönüşüm. İnovasyon için başarı ve başarısızlık faktörleri. Fikri Mülkiyet Hakları; patent, faydalı model, türleri, süreçleri. İnovasyonda işbirliği; Rekabet öncesi işbirlikleri, Üniversite-sanayi işbirlikleri. İnovasyonun finansmanı. Ar-Ge sonuçlarının ticarileşme ve yayılım süreçleri.
ETM 506 Enerji Düzenlemeleri ve Hukuku (1-7. Haftalar)
Modülün amacı başta elektrik sanayi olmak üzere enerji piyasalarında reformun yasal ve düzenleyici temellerini tartışmaktır. Modül şu başlıklardan oluşmaktadır: i) Yeni enerji kanunu, düzenlemeler ve özelleştirme sonrası hukuksal sorunlar; ii) Piyasa aksaklıkları, düzenleme, serbestleşme ve rekabet; iii) Türkiye ve Avrupa Birliği ve Türkiye’de elektrik piyasalarında reformun temel unsurları.
ETM 504 Enerji Piyasaları (1-7. Haftalar)
Genel Bakış ve Ortak Amaç Belirleme: Elektrik Odaklı Küresel Yenilenebilir Enerji Piyasaları. Anlama: Yenilenebilir Enerjinin Temelleri: Hidro, Güneş, Jeotermal, Rüzgar ve Biyogaz, Türkiye’deki Enerji Sektörü Segment Yapıları, Dinamikleri, Satın alma Garantileri ve Teşvikler. Yatırım: Yatırım Planlaması, Üretim Kapasitesi Portföyü Oluşturma, Projeler Seçme ve Geliştirme, Fizibilite için Yük ve Fiyat Tahmini, Çevresel Etki Değerlendirmesi, Karbon Sertifikaları. Proje Finansmanı: Lisanslama, Güç Sistemleri, Saha Geliştirme, Şebeke Bağlantıları Süreçlerine ve Yasal Düzenlemeler Bakış. Gerçek Dünyada Santral İşletmeciliği (Santrali Ziyaretleri Gruplar Bazında). Para Kazanma: Elektrik Spot Piyasalar (PMUM ve Enerji Borsaları), Türkiye’de Elektrik Toptan ve Perakende Pazarı. Geleceğe Hazırlanmak: Temel Trendler, İş Fırsatları ve Zorluklar, Gelecek için Senaryo Planlaması.
(Bahar Dönemi – 3 seçmeli modülden, sadece 2’si seçilecektir)
Bahar Dönemi ve Yaz Dönemi Seçmeli Modüller:
(Yaz Dönemi – 3 seçmeli modülden, sadece 2’si seçilecektir)
ETM 508 Enerji Projeleri Finansmanı
Ders enerji finansmanı çerçevesinde fiyatlama, varlık değerleme ve risk yönetimi olarak üç finansman konusunda derin bir bakış açısı sağlamaktadır. Ders enerji piyasalarını küresel piyasalar bağlamında konumlandırarak giriş yapmakta ve enerji piyasaları ile riskten korunma ve risk yönetimi için enerji ve türev fiyatlarının modellemesi ve tahmin etme yöntemlerini geliştirmektedir. Ders aynı zamanda değerleme konusuna eğilmekte ve enerji projelerinin finansmanında alternatif finansman mekanizmalarını vaka çalışmaları yolu ile işlemektedir.
ETM 509 Enerjide Proje Yönetimi
Bu modül proje ömür döngüsü ve süreçleri, proje seçimi, proje finansmanı, proje tanımı, proje planlama, projenin hayata geçirilmesi ve kontrol, risk ve kaynak planlaması, projeler ile değişimin yönetimi, Ar-Ge projelerinin yönetimi, yeni ürün geliştirme projelerinin yönetimi, Ar-Ge ve ürün geliştirme projelerinin ticarileştirilmesi, proje yönetimi içini liderlik ve organizasyon gibi konuları içermektedir.
ETM 510 Enerji Çalışmalarındaki Özel Konular
Enerji verimliliği, enerji depolama sistemleri, enerjide nanoteknoloji ve grafen teknolojilerinin kullanımı, enerjide yeni teknolojiler ve inovasyon alanları, sektöre ilişkin gelecek dönem öngörüleri ve senaryoları, tüketim ve talep tahmin modelleri, elektrikli ulaşım araçları, paydaş iletişimi ve yönetimi, risk yönetimi ve güvenlik gibi özel konular, sektörün uzmanları ve yöneticileri tarafından seminerler dizisi olarak tartışılacaktır.
ETM 514 Enerjide Girişimcilik ve Uluslararası İş Geliştirme
Bu modül iki kısımdan oluşmaktadır; (1) girişimcilik ve (2) Enerjide Uluslararası iş Geliştirme. Her iki bölüm de 21 ders saati olarak planlanmıştır. Girişimcilik kısımı ise, şirket içi ve dışı girişimcilik, KOBİ'ler, yaratıcı düşünme teknikleri ve fikir geliştirme, fizibilite analinizin türleri ve yöntemleri, iş modeli geliştirme, iş planı yazımı, takım kurma, şirket içinde girişimci bir kültür oluşturma gibi konuları kapsamaktadır. Enerjide Uluslararası iş Geliştirme kısmında ise Enerji sektöründeki başlıca uluslararası pazarların dinamiklerinin ve karakteristiklerinin anlaşılması: Orta Doğu, Orta Asya, Afrika, Merkez Avrupa, Doğu Avrupa, İskandinav ülkeleri, ABD ve Kanada. Uluslararası enerji piyasalarında iş kurmanın fazları.
ETM 515 Geleneksel Enerji Sistemlerinde İleri Konular
Fosil enerji kaynaklarında ileri konular; petrol, kömür ve doğal gaz. Rrafinerilerde petrol işleme konusunda mühendislik bakış açısı. Kömür kimyası, dönüştürme ve yakma. Düşük dereceli kömürlerin ve birlikte yakma sistemleri. Temiz kömür - çevresel ve ekonomik yönleri. Doğal gaz ve sıvı ayırma, Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG). Sıkıştırılmış Petrol Gazı (CNG); Avantajları ve Engeller. Yatay Sondaj ve Kaya Gazı Teknolojisi.
ETM 516 Enerji Güvenliği’nin Uluslararası Ekonomi Politiği
Enerji, ülkelerin dış politikalarının belirlemesinde ve uluslararası politika ve güvenliğin şekillenmesindeki temel faktörlerden birisidir. Bu ders, Uluslararası Ekonomi-Politik kuramsal çerçevesi ile, ulusal ve uluslararası güvenlik, dış politika ve enerji güvenliği üçgeni üzerine konsantre olmaktadır. Bunların yanı sıra, (kaya gazı ve kaya petrolünün çıkarımını ekonomik hale getiren) yeni teknolojileri, (iklim değişikliği gibi) yapısal değişiklikleri ve bunların nasıl ve ne şekilde “paradigma değişikliği”ne neden olduğu – ve olacağı- da ders kapsamında irdelenmektedir.
ETM 517 Yenilenebilir Enerji Sistemlerinde İleri Konular
Bu modül kapsamında, yenilenebilir enerji teknolojileri olan “rüzgar”, “güneş”, “hidroelektrik”, “jeotermal”, “biyokütle” ve “nükleer” enerji teknolojileri, ayrıca enerji depolama teknolojileri ele alınacaktır. Bu başlıklar altında incelenecek olan konular şu şekildedir: Fotovoltaik hücrelerin teorik ve pratik verimliliği, organik PV teknolojisi, güneş enerjisi potansiyeli ölçümü, güneş enerjisi santrali verimliliği, ekonomik ve teknik fizibilite analizi, kapalı ızgara sistem tasarım alternatifleri. Rüzgar enerjisi ve değerlendirme, düşey ve yatay türbinler, küçük ve büyük ölçekli sistemler, güvenlik ve güvenilirlik, rüzgar türbini yer seçimi, sistem tasarımı ve entegrasyonu, ölçüm, kontrol sistemleri, tasarım ve rüzgar türbinleri, ekonomi ve maliyet analizi. Dünyada jeotermal enerji, jeotermal enerji Türkiye'de kullanımı ve potansiyeli, jeotermal enerji ve jeotermal sistemlerin türleri kökeni, jeotermal sistemler / rezervuar, üretim ve rezervuar mühendisliği kavramlarının değerlendirilmesi, rezervuar modelleme, reenjeksiyon, maliyet analizi, teknik fizibilite. Nükleer reaktör ve sınıflandırılması, nükleer reaktörler, enerji santralleri, reaktör tasarımı, reaktör parametreleri, temel tesis bileşenleri, güvenlik kaygıları ve önlemler, fiziksel ve mühendislik prensipleri. Enerji depolama, elektrokimyasal depolama, kapasitif depolama, depolama sistemleri geleceği, maliyet analizi genel ilkeleri. hidroelektrik teknolojileri temel kavramlar ve ilkeler. Hidroelektrik santrallerin sınıflandırılması ve işleyişi. Depolama sistemleri ve çalışma prensipleri. Türbin tipleri, Maliyet ve fayda analizi. Organik atıklar için anaerobik biyokimyasal arıtma prosesleri. Farklı organik atık akımlarının biyoenerji kurtarma potansiyelleri.
ETM 523 Karar Verme
Firma yöneticileri ve teknik personel her gün sayısız karar vermek durumundadır. Enerji firmaları da bundan muaf değildir. Bu kararlar çoğu zaman ardışık, rastsallık içeren, birbiriyle çelişen kriterleri olan ve çok sayıda karar verici tarafından verilmektedir. Bu nedenle enerji firmalarının sıklıkla karşılaştığı karmaşık karar problemlerini modellemeyi ve onları uygun yöntemlerle çözebilecek araçları yetkin bir şekilde kullanma becerisi önemli bir kazanım olacaktır. Ders kapsamında hem çeşitli enerji problemlerinin detayları hem de bu kapsamda kullanılabilecek olan araçlar üzerinde durulacaktır. Söz konusu araçlar: Karar Modelleme Araçları (Karar Ağaçları / Etki Diyagramları / Hassasiyet Testleri), Rastsallık Modelleme ( Bayes Kuramı / Yeni Bilginin Değeri / Monte Karlo Simulasyonu), Fayda Modellemek (Risk ve Tercihler/ Fayda Kuramı / Çok Kriterli Fayda / Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri AHP, ELECTRE, PROMETHEE). Öte yandan üzerinde durulacak olan karar problemleri arasında Enerji Yatırım Kararları / Teknoloji Seçimi / Altyapı Seçimi / Yenilenebilir Enerji Planlama ve Yerel Enerji Sistemleri Planlaması bulunmaktadır. Ders kapsamında insanların karar verme süreçlerinde kullandıkları yöntemlerde sıklıkla karşılaşılan şartlanmışlıkları yani karar problemlerin psikolojisi ve öngörülebilir irrasyonellikler de kısmi olarak tartışılacaktır.
Proje: (Yaz Dönemi; 8-14. Haftalar)
Öğrencilerin master programı eğitimi sırasında ve tamamlamış oldukları 10 modül sonrasında edinmiş oldukları bilgileri, bilimsel yaklaşımla tasarlanmış projede ve kendileri için belirlenen bir proje yürütücüsünün danışmanlığında uygulamaları beklenmektedir. Bu projelerin konuları, öğrencilerin çalışmakta oldukları şirketler tarafından belirlenmiş araştırma konuları veya öğrencilerin kendi araştırma ilgi alanları arasından seçilebilir. Projenin hedefi, öğrencilerin bilgiyi uygulamaya dönüştürebilme yetkinliklerini geliştirmektir.