Medhi Kur’an-ı Kerim [88-104. Beytler]
Bırak beni,bana mani olma دَعْنيِ
Benim anlatmamla وَوَصْفِيَ
Yani aşkımı, şevkimi kırma
Âyetleri (mucizeyi) آيَاتٍ
Öyle âyet ki?
Nebiyyi kirama mahsus olan لَهُ
Öyle mucizeki ?
Zahir olan, ap açık olan ظَهَــرَتْ
Nasıl zahir oldu?
Ziyafet ateşinin zuhuru gibi ظُهُورَ نَارِِ الْقِرَى
Ne üzerine ateş?
Dağ üzerine عَلَى عَلَــمٍِ
Benim, Nebiyyi kirama mahsus, gecede dağ üzerine ziyafet ateşinin zuhuru gibi zahir olan ap açık olan âyetleri(Kur’anı kerim mucizesini) anlatmama mani olma, bırak beni yani aşkımı şevkimi kırma.
Ziyadeleşmiş olur يَزْدَادُ
Güzelliği cihetinden حُسْناً
yani güzelliği daha fazla görünür
İnci dizilmiş olduğu halde وَهْوَ مُنْتَظِــمٌ
yani ipe dizildiği zaman incinin güzelliği ziyadeleşir
İnciler noksanlaşır değildir وَلَيْسَ يَنْقُصُ
Kıymet cihetinden قَََدْراً
Dizilmemiş olduğu halde غَيْرُ مُنْتَظِــمٍِ
yani ipe dizilmediği zaman incinin kıymeti noksanlaşmaz
İnci dizilmiş olduğu halde güzelliği cihetinden ziyadeleşmiş olur. Yani ipe dizildiği zaman incinin güzelliği ziyadeleşir. İnciler dizilmemiş olduğu halde kıymet cihetinden noksanlaşır değildir. Yani ipe dizilmediği zaman incinin kıymeti noksanlaşmaz.
Nasıl uzanabilir, ulaşamamıştır فَمَا تَطَاَوَلَ
yani layıkı vechi ile anlatamıştır
Medh edicinin emelleri,arzuları آمَالُ الْمَدِيحِ
Ol bir mertebeye ki ما إلـَـــى
O mertebede var dır فِيهِ
Ahlakı kerimeden, güzel olan مِنْ كَرَمِ الأخْلاَقِِ
Şiyemi kerimden güzel ahlaklardan وَ الشِّيَمِ
Rasulullah s.av mi medih edenin emelleri arzuları,nasıl o mertebeye uzanabilir,ulaşabilir. Yani layıkı vechi ile anlatamamıştır.
O mertebede Ahlakı kerimeden, şiyemi kerimeden olan uluviyatın menbağı vardır.
Kuran-ı Kerim hak olan ayetlerdir آيَاتُ حَقٍّ
Öyle ayet ki?
Rahman olan Allah tarafından مِنَ الرَّحْمَنِ
Lafız cihetinden hadistir مُحْدَثـَــةٌٌ
yani kelam lafzı hadistir
Daha Kuran-ı Kerim nedir?
Mana cihetinden kadimdir قََدِيمَةٌٌ
Mevsuf olan Allah'ın sıfatıdır صِفَةُُ الْمَوْصُوفِ
Ne ile mevsuf?
Kıdem ile mevsuf olan بِالْقِــدَمِ
Kuran-ı Kerim Rahman olan Allah tarafından inzal olunmuş hak olan ayetlerdir. Lafız cihetinden hadistir yani kelam lafzı hadistir. Mana cihetinden kadimdir. Kıdem ile mevsuf olan Allah'ın sıfatıdır.
Öyle ayetler ki?
Yakın olmayan لَمْ تَقْتَرِِنْ
Bu ayetler وَهْيَ
Bize haber vermekdedir تُخْبِِرُنــَـا
Ahiretten yani bağsü bağdel mevtten عَنِِ الْمَعَادِ
Hud Aleyhisselam'ın kavmi olan وَعَنْ عَادٍ
Yalancı bir cennet yapan şeddadın وَعـَنْ إِِرَمِ
kavminden, iram kavminden
Kur’anı Kerim Zamana yakın olmadı.(bir zamana mahsus değildir) Bu ayetler bize ahiretten yani bağsü bağdel mevtten, Hud Aleyhisselam'ın kavmi olan ad kavminden, yalancı bir cennet yapan şeddadın kavminden, irem kavminden haber vermekdedir.
O Ayetler daim olmuştur, ebedi olmuştur دَامَتْ
Bizim yanımızda لَدَيْنَا
Âli olmuştur, üstün olmuştur فَفَاقََتْ
Her bir mucizeye كُلَّ مُعْجِـزَةٍ
Neden o mucize?
Nebilerden gelen مِنَ النَّبِِيِّينَ
Çünkü o mucizeler gelmiştir إذْ جَاءَتْ
Devam etmemiştir وَلَمْ تَــدُمِ
O Ayetler bizim yanımızda daim olmuştur, ebedi olmuştur. Nebilerden gelen her bir mucizeye âli olmuştur,üstün gelmiştir. Çünki o mucizeler gelmiştir.Devam etmemiştir. [Yani diğer peygamberlerin şeraiti, şeriatı Muhammedi ile mensuh olmuştur. Hükmü kaldırılmış demektir.]
O Ayetler Allah tarafından hakem مُحَكَّمَاتٌ
kılınmıştır, kullar arasındaki ihtilaflı meseleleri halletmek için hüküm tayin edilmiştir
Böyle olunca Ayet-i Kuraniye bırakmamıştır فََمَا يُبْقِينَ
Hiç bir şüpheyi مِنْ شُبـَــهٍ
Kim için bırakmamış?
İhtilaf ve itiraz sahibi için لِذِى شِقاقٍٍ
O Ayetler aratmazlar وَلا يَبْغِينَ
Hiç bir hakemi مِنْ حَكَـمٍ
yani kendisinden başka ihtiyaç duyulacak bir hakem aratmaz
O Ayetler Allah tarafından hüküm kılınmıştır, kullar arasındaki ihtilaflı meseleleri halletmek için hüküm tayin edilmiştir. Böyle olunca Ayet-i Kuraniye ihtilaf ve itiraz sahibi için hiç bir şüpheyi bırakmamıştır. O Ayetler hiç bir hakemi aratmazlar yani kendisinden başka ihtiyaç duyulacak bir hakem aratmaz.
Hiç bir zamanda Kuran ayetleri ile مَا حُورِِبَتْ قََطُُّ
Ancak döndü kaçtı إلاَّ عَادَ
Harbden مِنْ حَـرَبٍ
Düşmanların en düşmanı, en yamanı أعْدَى اْلأعَادِي
O Kuran ayetlerine dönmüştür, teslim olmuştur إِلَيْهَا
Teslim bayrağını çekerek مُلْقِيَ السَّلَمِ
Hiç bir zamanda Kuran ayetleri ile harb olunmadı. Ancak düşmanların en düşmanı en yamanı bile harbden teslim bayrağını çekerek o kuran ayetlerine dönmüştür teslim olmuştur.
Red eylemiştir رَدَّتْ
Ayatı Kuraniyenin belağatı, fesahatı بَِلاَغَتُهَا
Neyi red eylemiştir?
O ayetlere muariz olanın davasını دَعْوَى مُعَارِضِهـَـا
Kıskanç ve çok gayretli bir racülün رَدَّ الْغََيُورٍِ
red eylemesi gibi
Neyi red eylemesi?
Câninin elini يَدَ الْجَانِي
Mahreminden عَنِ اْلحُـرَمِ
Yani mahremine el sürmek isteyen caninin elini
Ayatı Kuraniyenin belağatı, fesahatı o ayetlere muariz olanın davasını, kıskanç ve çok gayretli bir racülün mahreminden yani haremine el sürmek isteyen câninin elini red eylemesi gibi, red eylemiştir.
O Ayetler için vardır لَهَا
Bir takım Manalar مَعَانٍ
Pak, azim denizlerin dalgaları gibi كَمَوْجِِ الْبَحْرِ
Birbirine imdatta nusrette فيِِ مَـدَدٍ
Denizin cevherinin üstündedir وَفَوْقَ جَوْهَرِهِ
Yani mercan ve incilerin fevgindedir
Güzellikde فِي الْحُسْنِ
O Ayetler için birbirine imdatta nusrette denizlerin dalgaları gibi manalar vardır. Güzellikde kıymetlerde denizin cevherinin üstündedir yani mercan ve incilerin fevgindedir.
Sayılmaz فََلا تُعَدُّ
Çift çift sayılmaz وَلاَ تُحْصَى
O Ayetlerin teaccübe şayan olan akılları عَجَائِبُهـَـــا
hayrette bırakan acaibatı
Kuran ayetleri bırakılmaz وَلاَ تُسَامُ
Çok okumaktan dolayı عَلَى اْلإِكْثََارِِ
Usanmak, yorulmak sebebi ile باِلسَّــأَمِ
O Ayetlerin teaccübe şayan olan akılları hayrette bırakan acaibatı sayılmaz, çift çift sayılmaz. Kuran ayetleri çok okumaktan dolayı usanmak, yorulmak sebebi ile bırakılmaz.
Aydın oldu قََرَّتْ
Kuran Ayetleri sebebi ile بِهَا
Ne aydın oldu?
Ayetleri okuyanın gözü عَيْنُ قََارِِيهَا
Ben O Kuranı okuyana dedim ki فَقُلْتُ لََــهُ
Tahkik sen muzaffer oldun, لَقَدْ ظَفِرْتَ
elde ettin kavuştun
Allah'ın ipine yapışmaya بِِحَبْلِ اللهِ
Sen o ipe sımsıkı yapış فَاعْتَصِـــمِ
Kuran Ayetleri sebebi ile ayetleri okuyanın gözü aydın oldu. Ben o Kuranı okuyana dedim ki tahkik sen Allah'ın ipine yapışmaya muzaffer oldun, elde ettin kavuştun sen o ipe sımsıkı yapış.
Eğer sen Kuran ayetlerini okursan إِنْ تَتْلُهَا
Korktuğun için خِيفَةًً
Gitgide alevlenen cehennem حَرِّ نَارِ لَظَــى
Sen söndürürsün أطْفَأْتَ
Alevlenen cehennem ateşini نَارَ لَظَى
Soğuk olan su ile ayetleri مِنْ وِِرْدِهَا الشَّبِـِم
Eğer sen Kuran ayetlerini laza ateşinin hararetinden korktuğun için okursan sen o laza ateşini soğuk olan su ile(ayetleri tilavetin ile) söndürürsün.
Sanki o Kuran ayetleri كَأنَّهَا
Havzı kevserdir الْحَوْضُ
Öyle havz ki?
Yüzlerinin bembeyaz olduğu تَبْيَضُّ الُْوُجُوهُ
Havzı kevser sebebi ile بِـهِ
Kimden o yüzler?
Asi mü'minlerden مِنَ الْعُصَاةِ
Halbuki tahkik o havza gelmişlerdi وَقَدْ جَاؤُوهُ
Kömür gibi كَالْحُمَــمِ
Sanki o Kuran ayetleri, asi mü'minlerden kömür gibi olduğu halde havza gelip kendisi sebebi ile yüzlerinin bembeyaz olduğu “havzı kevserdir.”
Kuranı Kerim ayetleri sırat gibidir وَكَالصِّرَاطِ
Mizan gibidir وَكَالْمِيزَانِ
Adalet cihetinden مَعْدِلَــةًًً
Böyle olunca adalet فَالْقِسْطُ
Kuran ayetlerinin ğayrısında مِنْ غَيْرِهَا
İnsanlar içerisinde فيِ النَّاسِ
Ayakta durmaz لَمْ يَقُمِ
Kuranı Kerim ayetleri adalet cihetinden sırat gibidir, mizan gibidir. Böyle olunca Kuran ayetlerinin ğayrısı insanlar içerisinde olan adalet ayakta durmaz. Baki olmaz.
Böyle olunca sen şaşırma لا تَعْجَبَنْ
Hasud kimseye, mübalağa ile لِحَسُودٍ
hased edici olan kimseye
Öyle hasud ki?
O Kuranı Kerimin ayetlerini رَاحَ يُنْكِرُهـَــا
inkar ederek giden
Halbuki o hased edici olan kimse وَهْوَ
Çok meharetli olanın ta kendisidir عَيْنُ الْحَاذِقِ
Öyle meharet ki?
Çok anlayışlı olan الْفَهِـــمِ
Böyle olunca,anlayışta çok maharetli olduğu halde bilmezden gelerek o Kuranı Kerimin ayetlerini inkar ederek giden hasud kimseye,kıskanan kimseye sen şaşırma.
Bazı kere inkar eder قَدْ تُنْكِرُ
Neyi inkar eder?
Güneşin ziyasını, ضَوْءَ الشَّمْسِ
ziyadar aydınlatıcı olduğunu
Hastalıkdan dolayı مِنْ رَمَدٍ
Bazı kere inkar eder وَيُنْكِرُ
Tatlı suyun tadını طَعْمَ الْمَاءِ
Hastalıkdan dolayı مِنْ سَـــقََمِ
Bazı kere göz hastalıkdan dolayı güneşin ziyasını, ziyadar aydınlatıcı olduğunu inkar eder. Bazı kere ağız hastalıkdan dolayı tatlı suyun tadını inkar eder.