Türkiye’nin Yarı Sucul Memelisi Su Kemesi | TÜBİTAK Bilim Genç
10/04/2019 - 15:58
Kemiriciler takımında yer alan su kemesi (Arvicola terrestris), Avrupa’dan Batı Sibirya ve Güneybatı Asya’ya kadar geniş bir bölgede yaşar. Ülkemizde de birçok bölgede görülür.
Su kemesi yarı sucul yani su kenarında yaşayan fakat suya doğrudan bağımlı olmayan bir kemirici türüdür. Nehirlerin, göllerin ve bataklıkların kıyılarında, saz, kamış gibi sucul otların yoğun bulunduğu yerlerde yaşarlar.
Su kemelerinin boyları kuyruklarıyla beraber 35 cm kadar olabilir. Gözleri bedenlerine oranla biraz büyük görünür. Sırtları kahverengi, siyah ya da gri tonlarında, karınlarıysa açık kahverengi ve sarının tonlarındadır. Kulakları küçük, kuyrukları kısadır. Diğer kemelerden farklı olarak kuyrukları da tüylerle kaplıdır. Bazısı daha çok gündüz aktifken bazısı hem gece hem gündüz aktiftir.
Su kemeleri çok iyi koşar, sıçrar ve yüzerler. Bu yeteneklerini düşmanlarından kaçmak için kullanırlar. Yüzerken bedenlerinin üst kısmını suyun üzerinde tutarlar. Ön ayaklarını yanlara çok açmadan, önce ileriye, sonra da aşağıya doğru hareket ettirerek bedenlerinin suyun yüzeyinde kalmasını sağlarlar. Arka ayaklarını ileri geri hareket ettirerek ilerler, kuyruklarınıysa yön değiştirmek için kullanırlar.
Su kemelerinin ilginç özelliklerinden biri ön dişlerinin sürekli uzamasıdır. Sürekli uzayan dişlerini törpülemek için sert nesneleri kemirirler. Başlıca besin kaynaklarını su kamışları oluşturur. Su kamışlarının yanı sıra nehir ve dere kenarlarındaki su bitkilerinin kök, tomurcuk ve soğan kısımlarıyla bazen de farklı meyvelerle beslenirler.
Yuvalarını sık otların bulunduğu nehir, göl ve kanal kenarlarına yaparlar. Yuvaları hem karaya hem de su altına açılan birçok odadan oluşur. Bunun yanı sıra sudan uzak yerlere de toprağı kazarak yuva yapabilirler.
Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından hazırlanan Kırmızı Liste’nin “Düşük Riskli” kategorisinde yer alması bu türün doğada geniş yayılışlı ve nüfusunun yüksek olduğunu gösteriyor. Yine de su kaynaklarının yanlış kullanılması ve sulak alanların kuruması su kemelerinin doğal yaşam alanını daraltıyor.