TavsiyeEdiyorum.com > Makale Kütüphanesi > Psk.Elif GÜNERİ > Özgüven, Sosyalleşme ve Çocuk
Özgüven, Sosyalleşme ve Çocuk
MAKALE #15038 © Yazan Psk.Elif GÜNERİ | Yayın Temmuz 2015 | 2,712 Okuyucu
Özgüven; tüm insanlar için önemli bir duygusal gerekliliktir. Kendimize biçtiğimiz bir öz değerimiz vardır. Yani özgüvenimiz bir anlamda kendimizi ne kadar değerli bulduğumuzun, ne kadar değer verdiğimizin göstergesidir.
Bizi diğer canlılardan ayıran önemli etken kendimizin farkında olmamızdır. Özgüven değişen, durağan bir durum ya da duygu hali değildir. Farklı zaman, durum ve ortamlara farklı güven yada güvensizlik duygularına sahip olabiliriz. Kimi insanlar yaşantılarının her alanında kendine güvenirken; fiziksel olarak kendilerine güvenmezler. Ama çoğumuz her anlamda kendimize güvenmek isteriz.
Toplumda birçok insan özgüveni yüksek olarak kendini yansıtır aslında mış gibi yaparlar.
Özgüven gelişimi özellikle çocukluk döneminin ilk yıllarında(3-4) yaş, anne baba tutumları, yetiştirme biçimi, bireyin kendisi hakkındaki duygularının oluşumunda ve özgüven derecesinde son derece önemlidir. Daha sonra arkadaş ve sosyal çevreden aldığı tepkiler de çok önemli bir rol oynar. Çocuklar çevresinden aldığı tepkiler doğrultusunda kendine ilişkin olumlu ya da olumsuz bir benlik algısı edinir.
Ebeveynler aşırı korumacı tavırlarıyla çocuklarını korudukları zaman iyilik yaptıklarını düşünürler. Çocuğu aşırı ilgi ve sevgiye boğan, her şeyi yapan anne babalar aslında özgüveni gelişmemiş çocuklar yetiştirirler. Çocuğunu kıyaslayan ebeveynlerde özgüveni zayıf çocuklar yetiştirir.
Çocuklarda zayıf özgüven göstergeleri sosyal ve akademik zorluk yaşarlar. Bu durum okulda ve yaşamın diğer alanlarına kendini gösterir. Çocuk ya aşırı kontrol kullanarak duygusal anlamda aşırı kırılgan ve hassas yeni deneyimlere kapalı ve çekingen bir kişilik geliştirir. Asi, otoriteyle çatışan bir tutum sergilerler.
Evde güven ortamı oluşturun.
Çocuğunuzun kapasitesinin farkında olun.
Çocuğunuzu eleştirmeyin ona sorumluluk verin ve takdir edin.
ÇOCUĞUMUN SOSYAL BECERİLERİ GELİŞTİRMEK İÇİN NE YAPABİLİRİM?
Sosyal beceri, kişilerin yaşamları için temel olan becerilerden biridir. Bireyin, diğer kişilerle ve toplum içerisinde olumlu/olumsuz duygu ve düşüncelerini kabul edilebilecek şekilde paylaşmasıdır. Aynı zamanda diğer kişilerin duygu, düşünce ve davranışlarını dikkate alarak davranmaktır.
Çocukluk döneminde kazanılan sosyal beceriler ileride çocuğun okul başarısını ve arkadaşlık ilişkilerini etkilemektedir. Sosyal becerilerin eksik olması ise bireyin ilerleyen yıllarda bir takım problemler yaşamasına sebep olmaktadır. Bu dönemde sosyal becerileri geliştirmeye yönelik yapılan etkinlikler çocukların kendilerini ifade edebilen, diğerleriyle iletişim kurabilen, karşılaştıkları zorluklarla başa çıkabilen, toplum içerisinde kabul gören davranışları sergileyen dolayısıyla sosyal ve duygusal yönden gelişmiş, çevresiyle uyumlu bireylerin yetişmesini sağlar. Bu becerilerin desteklenmeyişi ise kişileri kendilerine güvensiz, sosyal kaygılarını yenemeyen, mutsuz ve yalnız bireyler haline getirecektir.
Okul öncesi dönem çocuğu kendilerini ortaya koymaya çalışırlar ve diğerlerini önemsemezler. Empati kurmayı beceremezler ve nasıl yapılacağına dair fikirleri yoktur. İstediklerinin hemen gerçekleşmesini arzularlar ve olmadığını gördüklerinde saldırgan davranabilirler. Bu durum çocukluğun doğal bir durumudur. Bununla birlikte 2-6 yaş arasında çocuklar daha hızlı gelişirler ve yetişkinlik döneminde ihtiyaç duyacakları belli başlı becerileri bu yaşta kazanırlar. Sosyal becerilerin gelişmesinde ilk temeller bu yaşlarda atılır. Aile içerisinde verilen eğitimle toplum içinde ve kişiler arası ilişkilerde kabul edilebilir davranışlar anne-babadan çocuğa aktarılır.
Bu davranışların kazanılmasıyla çocuk toplum içerisine kabul edilecektir. Bu döneme özgü becerilerden bağımsızlığını kazanma, diğer çocuklarla iletişim kurabilme ve onlarla ortak hareket edebilme becerilerinin kazanılması problem davranışların (ağlayarak istediğini elde etme, vurma, itme, inatlaşma vb.) oluşmasını engelleyecektir.
Sosyal becerileri geliştirmede ailelere düşen sorumluluklar;
 Yetişkinler çocuktan bekledikleri davranışı ilk önce kendileri sergilemelidir. Okul öncesi dönemde birçok beceri gibi sosyal beceriler de gözlem ve taklit yoluyla öğrenilirler. Ev içinde anne-babasını, okul ortamında öğretmenlerini ve arkadaşlarını gözleyen çocuk onların davranışlarını taklit eder. Yetişkinlerin rol model alınmasıyla çocuk onlar gibi olmaya çalışır. Burada önemli olan çocuklara model olacak davranışların yetişkinler tarafından sergilenmesidir.
 Anne-babalar çocuklarının kendi bağımsızlıklarını kazanmalarına özen göstermeli ve çocuğun kendini ifade edebileceği ortamlar yaratmalıdır. Örneğin çocukluk döneminde yaşıtlarıyla sık sık yan yana gelmesi önemlidir ve onlarla anne babanın desteği olmadan anlaşabilmesi çocuğun bağımsızlığını kazandığını gösterir.
 Ev içerisinde çocuğun kendi sorumluluklarını yerine getirmesi, kendi yaşam alanını düzenlemesi ve ev halkıyla birlikte yaşama kurallarına uyması çocuğun sosyal olarak kabul edilebilir davranışlar sergilemesinin ilk aşamalarındandır. Örneğin oyuncaklarını oyun sonunda kendisinin toplaması, anne-babanın odasına girmeden önce kapıyı çalması vb.
 Ev içindeki kuralları öğrendikten sonra çocuk toplum içinde uyması gereken kuralları öğrenmeye hazırdır. Çocuğu sokakta, okulda, parkta, otobüste vb. yerlerde uyması gereken kurallar hakkında bilgilendirmeli ve pratik yapmasına izin verilmelidir.
 Diğer çocuklarla ve yetişkinlerle nasıl iletişim kurması gerektiği hakkında yönlendirme ve kişilerarası problemleri çözmeye yönelik becerileri arttıracak tavsiyelerde bulunulmalıdır. Örneğin yetişkinler kendi tecrübelerinden örnekler vererek hangi davranışın neden yapılmaması gerektiğini aktarmaları örnek verilebilir.
 Bütün bu davranışları sergileyen çocuğu her adımında takdir etmek ve belli dönemlerde ödüllendirmek bu davranışların pekişmesi için önemlidir.
 Kendilerini ifade edebilmeleri,
 Arkadaşlık ilişkileri başlatmaya ve devam ettirmeye istekli olmaları,
 Oyun başlatmaları ve arkadaşlarını oyuna davet etmeleri,
 Oyuncaklarını paylaşmaları,
 Diğer çocuklarla beraber işbirliği içerisinde problem çözebilmeleri,
 Kurallara uygun davranabilmeleri,
 Diğer çocukların ve yetişkinlerin duygularını anlayabilmeleri ve onların ihtiyaçlarına uygun davranabilmesi,
 Kendisi dışındaki insanlara saygılı olabilmeleri,
 Sıra bekleyebilmeleri,
 İhtiyacı olan kişilere yardımda bulunabilmeleri,
 Nezaket davranışlarını sergileyebilmeleri sosyal becerileri kazandıklarının en önemli göstergelerindendir.
Çocuklarla Beraber Yapılabilecek Etkinlik Önerileri
Bu dönemde çocuklara yönelik oyunlar yoluyla kazandırılacak beceriler kalıcı olacaktır.
1. Duygu Kartlarını İncelemek
Mutluluk, üzüntü, şaşkınlık, korkuş, kızgınlık gibi duygu ifadeleri içeren kartları inceleyebilir, hangi durumlarda bu duyguları yaşadığımıza örnekler verebilirsiniz. Çizgi filmlerde ve dizilerde kahramanların duyguları hakkında konuşabilirsiniz. Bu çalışma çocukların kendi duygularını ve diğerlerinin yaşadıklarını anlamasını kolaylaştırır.
2. Bir Yabancı İle Tanışma
Parkta ya da ilk defa gittiğiniz bir ortamda çocuğunuz hiç tanımadığı kişi ya kişilerle tanışması için teşvik edin. Kendini tanıtması için söyleyebilecekleri ve karşısındakini tanımak için sorabileceği sorulara önceden çalışın. Bu durum çocuğun özgüven kazanmasına ve sosyalleşmesine katkı sağlar.
3. İşbirliği Çalışması
Yaşıtları ve arkadaşları ile kalabalık bir grup oluşturup işbirliği halinde bir yemek (örneğin; kek) yaptırabilirsiniz. Her bir çocuğun malzemelerin katılışında, karışımında ve yemeğin servisinde bir rolü olmasına dikkat edin. Kendi yaptıkları yemeği yemenin onlara ne hissettirdiğini sorun. Bu çalışma çocukların işbirliği yaparak organize olmalarına ve kendi ürünlerini ortaya çıkarmanın keyfini yaşamalarına olanak sağlar.
4. Diğer Canlıların İhtiyaçları
Yaşadığınız çevredeki hayvanları ve bitkileri incelemek için sokağa çıkın. İhtiyaçları neler olabilir çocuğunuzla birlikte tartışın. Kedi veya köpeklere yemek vermek, çöpleri toplamak, solmuş bitkileri sulamak gibi davranışlar çocuğun çevresine ve diğer canlılara duyarlı olması gerektiğini öğretir.
5. Özel Günlerde Kart Yapımı
Bayramlarda, doğum günlerinde veya diğer özel günlere özgü kartlar tasarlayabilir, içine çocuğun hissettiklerini yazabilirsiniz.
6. Hediye Tasarlama
Doğum günü olan bir arkadaşı veya tanıdığınız için kendi hediyenizi yaratabilirsiniz. Bu durum çocuğun yaratıcılığının gelişmesine ve diğerleriyle olumlu ilişkiler geliştirmesine yardımcı olur.
"Özgüven, Sosyalleşme ve Çocuk" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Psk.Elif GÜNERİ'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 18,028 uzman makalesi arasında 'Özgüven, Sosyalleşme ve Çocuk' başlığıyla benzeşen toplam 14 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
özgüven, çocukta özgüven, özgüven gelişimi, özgüven nasıl sağlanır, sosyalleşme, çocukta sosyalleşme, çocuklarda özgüven, çocuklarda sosyalleşme