Böbreklerimiz kanımızı süzerek istenmeyen maddelerin idrarla dışarı atılmasını sağlar. İşte bu süzme işlemini yapan minik filtreler nefron denir. Nefronlar iltihaplandığındaysa glomerulonefrit dediğimiz hastalık oluşur. Bu iltihaplanma bir enfeksiyon nedeniyle ani gelişebildiği gibi zamanla da oluşabilir. Glomerulonefrit kendi kendine gelişirse primer glomerulonefrit olarak adlandırılır. Ancak lupus ya da şeker hastalığı gibi başka sağlık sorunlarına bağlı olarak gelişirse ikincil glomerulonefrit olarak anılır. Şiddetli ve uzun süreli kronik glomerulonefritler böbreklerde kalıcı hasara neden olabilir. Glomerulonefrit tedavisi türüne göre değişim gösterir.
Glomerulonefrit nedenleri ne?
Glomerulonefrit pek çok nedene bağlı olarak gelişebilir. Bazı durumlarda glomerulonefrit nedeni tam olarak bulunamayabilir. Şimdi gelin bilinen glomerulonefrite neden olan bazı durumlara yakından bakalım:
Post-streptokokal glomerulonefrit. Glomerulonefrit nadiren de olsa bazı deri ve boğaz enfeksiyonlarına bağlı olarak gelişebilir. Semptomlar genellikle şişlik, idrara çıkamama ve kanlı idrardır. Çocuklarda daha sık görülür.
Bakteriyel Endokardit. Kalp kapakçıklarındaki bazı enfeksiyonlar da kan yoluyla yayılarak glomerulonefrite neden olabilir. Ancak iki sağlık sorunun arasındaki ilişki tam olarak kesin değildir.
Viral enfeksiyonlar. Bazı viral enfeksiyonlar da glomerulonefrit nedeni olabilir. Örneğin hepatit B ve C, AIDS’e neden olan insan bağışıklık yetmezliği virüsü bu virüslerden bazıları.
Bazı bağışıklık sistemi hastalıkları. Lupus, Goodpasture sendromu ve IgA nefropati gibi bağışıklık sistemi hastalıkları da çeşitli nedenlerle glomerulonefrit oluşumunu tetikleyebilir.
Damar iltihaplanmaları da glomerulonefrit nedenleri arasında olabilir.
Glomerulonefrit belirtileri neler?
Glomerulonefrit belirtileri glomerulonefritin nedeni, akut ya da kronik olup olmadığı gibi pek çok farklı etkene bağlı olarak, çeşitli şekillerde gelişebilir. Bazı kişilerde belirtiler neredeyse hiç görülmezken bazıları daha ağır belirtiler gösterebilir. Ancak bu belirtiler pek çok başka sorunla da benzerlik gösterdiğinden glomerulonefritin ilk kesin göstergesi genellikle idrar tahlili sonuçlarıyla alınır. Şimdi glomerulonefrit belirtileri nelermiş bakalım:
• Pembe ya da kahverengi idrar (idrarda kan varsa bu renk olur)
• Köpüklü idrar ( fazla protein idrarda köpürmeye neden olabilir)
• Anemi veya böbrek yetmezliği
Glomerulonefrit bana ne yapar?
Glomerulonefrit böbreklerin filtreleme yeteneğinin zarar görmesine veya tamamen kaybolmasına neden olabilir. Bu da vücuttaki istenmeyen madde, elektrolit ve sıvının tehlikeli düzeye çıkmasına neden olur. Bu durumlarda ortaya çıkabilen sorunlarsa şunlardır:
Akut Böbrek Yetmezliği. Nefronlar filtreleme yeteneklerini yitirdiklerinde vücutta istenmeyen maddeler birikir demiştik. Yani böbrek yetmezliği başlar. Bu durumda kanın temizlenmesi için dışarıdan yardım almak gerekebilir. Bu yardım da böbreklerin işleyişini taklit eden ve kanı temizleyen diyaliz makinalarından gelir. Ancak akut böbrek yetmezliği ani gelişen ve tedavi edilirse hızla düzelen bir sağlık sorunudur. Bu nedenle uzun süre diyalize girmeye gerek yoktur.
Kronik Böbrek Yetmezliği. Glomerulonefritin son derece ciddi bir yan etkisidir. Böbrekler yavaş yavaş işleyişini kaybeder. Bir böbrek normal kapasitesinin %10’undan daha az çalışıyorsa böbrek nakli gerekebilir. Bu seviyeye inene kadar ise düzenli olarak diyalize girmek gerekir. Diyaliz seanslarının sayısı böbrek yetmezliğinin seviyesine göre artıp azalabilir.
Yüksek kan basıncı. Böbrekler glomerulonefritin nedeniyle kandaki fazla maddeleri atamaz ve biriktirirse kanda basınç yükselmesi yaşanabilir.
Nefrotik sendrom. Nefrotik sendrom böbrekteki nefronların belirli bir sebeple tahrip olması sonucu oluşan hastalık belirtileri demektir. Nefrotik sendromun en büyük belirtisi kandaki protein seviyesi düşüş gösterirken, idrardaki protein seviyesinin yükselmesidir. Ayrıca göz kapaklarında, ayaklarda ve karın bölgesindeki şişlikler de (ödem) nefrotik sendromun diğer belirtilerindendir.
Glomerulonefrit hakkında ayrıntılı bilgi ve durumunuza özel tavsiyeler için uzman hekimlerimize başvurabilirsiniz.