Prof. Dr. Adnan ÖMERUSTAOĞLU - ppt indir
YayınlayanSansal Tosun Değiştirilmiş 2 yıl önce
... konulu sunumlar: "Prof. Dr. Adnan ÖMERUSTAOĞLU"— Sunum transkripti:
1 Prof. Dr. Adnan ÖMERUSTAOĞLU
Üsküdar Üniversitesi Prof. Dr. Adnan ÖMERUSTAOĞLU
2 EĞİTİME FELSEFİ YAKLAŞIMLAR
İDEALİZM REALİZM NATÜRALİZM PRAGMATİZM VAROLUŞÇILIK (EGZİSTANSİYALİZM)
3 İDEALİZM Batı Eğitim geleneğinde İdealizmin temellerini eski Yunan filozofu Platon (M.Ö.429–347) atmıştır. Gerçekliğin temelde tinsel veya düşünsel olduğunu ileri süren İdealizm, insanlığın en eski ve en etkili düşünce sistemlerinden biridir. Ana okulunun yaratıcısı Friedrich Froebel (1782–1852), İdealist felsefe üzerine inşa edilen ilk çocukluk eğitiminin yöntemini oluşturmaya çalışmıştır.
4 İdealizmin Eğitimsel Amaçları
Öğretme-öğrenme sürecinde öğrencilerin doğuştan getirdikleri yetilerinin farkına varmaları sağlanmalıdır. Sosyal bir kurum olarak okul, öğrencilere bilmeleri, paylaşmaları ve kişiliklerini belirlemeleri için kültürel mirası oluşturan değerleri öğretmelidir.
5 İdealist Bir Müfredat Programı
İdealistler, merkezine kavramsal ve düşünsel disiplin doğrularının konulduğu bir müfredat programdan hareket ederler. Bu çeşitli düşünsel sistemler Mutlak’tan kaynaklanan doğrulara dayalı olup, bunların açıklamasıdır. Bu düşünsel sistemlerin tümünde kavram, düşünce veya neden bir arada bulunur. Değer eğitimi, idealist anlayışa göre öğrencinin değerli davranış ve insan modellerini örnek alarak onların üslubunun taklit edilmesi ve sürdürülmesi amacını güder. Bundan dolayı öğrenciye günümüze dek varlığını sürdüren büyük sanat ve edebiyat eserleri eleştirel bir şekilde açıklanmalıdır.
6 İdealist Yöntembilim Örneklerle anlatmak İdealist yöntemin bir parçasıdır; öğrencilere dersler felsefe, din edebiyat, tarih ve biyografiden seçilen önemli örnekler ya da modellerle anlatılmalıdır. Öğrencilerin her biri değerin kaynağına\özüne ulaşabilsin diye bu modelleri öğrenip, analiz etmeleri sağlanır.
7 İdealist Öğretmen Öğrenci İlişkisi
Öğretmen- öğrenci ilişkisinde en önemli merkezi rol öğretmenindir. Öğretmen değerlerin taşıyıcısı olmalı, öğrencileri sevmeli ve coşkulu, heyecanlı bir kişi olmalıdır.
8 İdealist Eğitimin İlkeleri
Eğitim insandaki potansiyeli temellendirme ve geliştirme sürecidir. Öğrenme, öğrenenin zihnindeki doğruları hatırlaması için uyarılması sürecidir. Öğretmen bireyselliğin en iyi ve en yüksek ifade biçimi olan değerlerin taşıyıcısı olarak ahlaki ve kültürel bir model olmalıdır.
9 REALİZM İdealizm gibi Realizmde Batı dünyasının en eski ve en etkili felsefelerinden biri olmuştur. Realizme göre dış dünya özneden bağımsız olarak vardır.
10 Realizm’in temel ilkeleri
11 Realizm’in temel ilkeleri
Aristoteles’e göre eğitim insanların “Eudaimonia’ya (mutluluğa) ulaşmalarını sağlayan, onları mükemmelleştiren bir araçtır. Liberal veya liberalleştiren bir eğitim insanların zihinlerini mükemmelleştirir. Mükemmel\tam bir akla sahip insan mükemmel (bütün-tamam) bir insan demektir.
12 NATÜRALİZM Natüralizm, doğanın tüm gerçeklik olduğu düşüncesinden hareket eder. Doğanın kendisi insanları, insan doğasını ve tüm varlıkları içeren, bunları açıklayan bütünsel bir sistemdir. Natüralistler çeşitli düşünceler ileri sürmüşlerdir, sözgelimi, Jean-Jacques Rousseau’nun (1712–1778) insan doğasına ilişkin düşünceleri, Romantik görüşle Aydınlanma döneminin Rasyonalist bakış açısı arasında gidip gelir. Eğitim yönteminde Rousseau’nun düşüncelerinden yararlanan Johann Heinrich Pestalozzi (1746–1827), düşüncelerinde doğaüstü tanrı inancına yer verir. Herbert Spencer (1820–1903), etik sistem olarak önem verdiği bir bilgi sosyolojisi içinde Darwin’in Evrim Teorisini yeniden ele alır. Net olmayan çeşitli düşünceler içermesine rağmen Natüralizm özellikle eğitimde şu düşünceleri temel alır:
13 Natüralizmin Eğitimde Hedefleri
Eğitimin hedefleri belirlenirken, evrensel düzenin bir parçası olan doğaya ve insan doğasına bakılmalıdır. Doğayı anlamanın yolu duyumlardan geçer, duyum gerçekliğe ilişkin bilgimizin temelidir. Doğadaki süreçler\oluşumlar yavaş derece-derece ve evrimsel olduğundan eğitimimizin de seyri yavaş olmalıdır.
14 Rousseau: Natüralizm’in Temsilcisi
Rousseau’nun “İtiraflar” ve “Emile” de özgürlüğün savunucusu olduğu görülür. Zorlayıcı öğretmenin otoritesini reddeder; otoriter kişilerle sık sık uğraştığı için genelde bu tiplerden kaçınmıştır. Emile’in karakter özellikleri, başkasının otoritesinden çok kendisini otorite olarak kabul etmesi ve eylemlerinin faturasını mutlu olarak ya da acı çekerek kendisinin ödemesidir. Rousseau’nun tiplemesinde öğretmen öğrenciyle birlikte öğrenen özgür bireylerdir. Rousseau
15 Rousseau: Natüralizm’in Temsilcisi
İnsanın zenginleşip, gelişmesi için en iyi dönem olan çocukluk döneminin belli bir aşamasında eğitime başlanmalı, Doğal özelliklerle donanmış bir çevrede en iyi şekilde yapılacak eğitimle kız ya da erkek çocuklar merakları uyandırılarak düşünmeye ve öğrenmeye hazır hale getirilmeli, Rahat, özgür bir atmosfer içinde öğrenen çocuk tercihlerinde özgürdür; ama yapıp ettiklerinin sonucundan sorumlu olmalı ve sonuçlara katlanmalıdır.
16 PRAGMATİZM Natüralizm Pragmatizme çok daha yakın bir ekol gibi görülmekle birlikte Pragmatik felsefeciler eylemlerimizin sonuçlarının tamamen bilimsel bir tavırla test edilmesinden yanadırlar, onlara göre, Rousseau’nun doğallığı ifade eden “soylu yabani” kavramının temelinde romantiklik yatar.
17 Eski felsefelerin metafiziksel düşüncelerini kabul etmeyen Charles S
Eski felsefelerin metafiziksel düşüncelerini kabul etmeyen Charles S.Peirce (1839–1914), William James (1842–1910), George Herbert Mead (1863–1931) ve John Dewey (1859–1952) felsefenin uygulamalı insan problemlerine ilişkin çözümlere gereksinimi olduğunu ileri sürmüşlerdir. Onlara göre, düşünceler pratiksel sonuçlarına dayanılarak yargılanır; doğru, kesinliği olan bir iddiadır, deneysel bir yargı problem çözümlerine götüren hipotezlerin uygulamasına dayanır, bilimsel bir yöntem izleyen mantık deneysel olup, değerler; etik ve estetik problemler bağlamında yaşanılır. Sonuçlar; tek tek durumların belirli(biricik) niteliklerini taşırlar.
18 John Dewey: Pragmatizmin Babası
Öğrenmede kişinin deneyimlerini\ yaşantılarını temel alan Dewey çocuğun hazır bilgilerinden hareket eden bir öğretimi tavsiye eder. 1910’da yazdığı “Nasıl Düşünürüz?” adlı eserinde Dewey, problem çözümlerine dayalı deneysel düşünmeyi savunur. Bilimsel yönteme dayalı bir düşünme ile varsayılan hipotezlerden hareketle sınırları belirli tanımlara varılır. Dewey’in tanımladığı şekliyle düşünme, problem çözümüne dayalı bir eğitimsel araştırma yöntemidir. Dewey
19 VAROLUŞÇULUK Varoluşçu Filozoflar Søren Kierkegaard (1813–1855)
20 Varoluşçuluğun Eğitim İlkeleri
Varoluşçu eğitimciler, grubun yüceltilmesine şüphe ile yaklaşırlar. Kalabalık insan toplulukları içinde bile insanlar yalnızdırlar ve bazı kaygılar taşırlar. Bazı grup-merkezli öğretim yöntemleriyle bireyler grupla öyle kaynaşık hale getirilmektedir ki, bireylerin öznellikleri; özgürlükleri zarar görmektedir. Bir kişi bir gruba özgür istemi ve tercihiyle katıldığında bile kişinin özgür, bireysel tercihlerine çok daha fazla fırsat verilmelidir. Oysa çoğu grup-merkezli öğretim sistemli okullarda tercihler özgürce yapılmamaktadır. Grup öğretiminde bireyler tekliklerini bireyselliklerini ortaya çıkaracak yönde teşvik edilmelidirler.
21 Varoluşçuluğun Eğitim İlkeleri
Varoluşçu eğitim, yüksek öğretimin ilk yıllarında başlamalı ve sonuna kadar sürmelidir. Böyle bir eğitimin hedefi kişileri kendileri hakkında bilinçlendirmek olmalıdır. Öznelliği, bireyselliği merkeze alan bu eğitimde sunulan bilgiler ışığında bireyler iyi-kötü, doğru yanlış gibi tercihlerde bulunmaları için teşvik edilmelidirler.
22 Varoluşçu Bir Müfredat Program
Öğrencinin aşk, ölüm, acı, özgürlük gibi insanlara ilişkin sorunlara duyduğu ilgi, çeşitli insan durumlarını sergilerken ve görünüşte farklı olan bir dünyadaki özel anlamı yakalarken önemli bir araçtır. Gerçekten de evrensel ve sürekli olmayan genellemeler tarihsel bir çalışmadan sonuç olarak çıkarılabilir.
23 Varoluşçu Eğitimin Nitelikleri
Özgürlüğü sınırlayan kurumların, güçlerin ve eğilimlerin farkına vardırır, Seçme özgürlüğünün ne kadar anlamlı, değerli olduğunu anlatır, Her bireye kendini belirleme sorumluluğunu ve eylemlerinde kendi varlığına önem vermeyi öğretir, Anlamlı ve önemsiz tercihler arasındaki farkı gösterir.
24 TEMEL FELSEFE EKOLLERİNE DAYANAN EĞİTİM AKIMLARI
ESASİCİLİK DAİMİCİLİK İLERLEMECİLİK YENİDEN YAPILANMACILIK
25 Esasicilik Essensialist bir müfredatın içermesi gereken konular ve olgular şunlardır; İlk müfredat okuma-yazmayı geliştirecek temel yetileri içermelidir, İkinci müfredat tarih, matematik, fen, edebiyat ve dil konularından oluşmalıdır, Okulda sistemli bir öğrenme gerçekleştirmek için disiplin gereklidir, Hem okulda hem de toplumda meşru otoriteye saygı göstermek öğrencilere bir değer olarak öğretilmelidir, Bir konunun ya da bir yetinin öğretilmesinde öğrenenin dikkati ve çabası gereklidir, Bu yetenek ve bilgilerin öğretimi konularını iyi bilen ve bunları öğrencilere aktarabilen olgun ve iyi eğitilmiş öğretmenler gerektirmektedir.
26 Daimicilik Temel İlkeler Entelektüel bir eğitim
Klasik eserlerin öğrenilmesine ağırlık veren bir eğitim Dünyanın maddi ve manevi gerçeklerini tanıtacak bir eğitim Hayatın kopyası değil hayata hazırlayan bir eğitim Değişmeyen evrensel bir eğitim
27 İlerlemecilik Viyanalı psikanalist ve ruh hekimi olan Sigmund Freud’un da düşünceleri ilerlemeci eğitimcilere yol göstermiştir. İlerlemeciliği besleyen kaynaklar şunlar olmuştur; Rousseau ve Pestalozzi gibi Avrupalı Natüralist eğitimciler, Freud’un ve Yeni-Freud’culuğun Psiko-Analitik kuramı, John Dewey’in Pragmatik Enstrümentalizmi ile yakın zamanların Amerikalı siyasal ve sosyal reformcuları.
28 Yeniden Yapılanmacılık
Toplumsal Yeniden-Yapılanmacılar çağdaş toplumun; modern yaşamın ihtiyaçlarına cevap verecek yeni kurum ve değerlere karşı ilgisiz olan insanlar nedeniyle ortaya çıkan çeşitli kültürel krizlerle kuşatıldığını düşünürler.
29 Yeniden Yapılanmacılık
Yeniden-Yapılanmacılığın temel ilkeleri; 1- Kültürel mirası eleştirel olarak ele almak, 2- Kurumsal sosyal bir reform planlamak, 3- Kültürel bir yeniliğe yol açacak planlı bir eylem geliştirmek, 4- Kuramsal sosyal reform programlarıyla kültürel planı test etmek, 5- Bilim ve teknoloji öncesi döneme ait olguları içeren ahlaksal ve ideolojik kültür aşılmalı; hoşgörülü olmayan, batıl, ayrımcı düşünme biçimleri içeren gelenek ve klişeler belirlenip elimine edilmelidir.
"Prof. Dr. Adnan ÖMERUSTAOĞLU" indir ppt