Ekranlı Cihaz Kullanımı ve Okula Dönüş Hazırlığı
Teknolojinin belli avantajları olmasına rağmen; araştırmalar aynı zamanda akıllı telefonları, tabletleri, bilgisayarları ve televizyonu kapsayan ekran kullanımı artışının, çocuklarda dil gelişiminde gecikme, obezite, anaokulu için daha az hazır olma ve diğer akademik problemler gibi olumsuz etkilere sebep olduğunu gösteriyor. Diğer taraftan, araştırmacılar kitap okuyarak geçirilen sürenin alıcı ve ifade edici dil becerileri, genel dil bilgisi ve okumaya dair tutumlardaki artışla ilişkili olduğunu belirtip, bunun da gelecekteki okuma alışkanlıklarını ve akademik başarıyı ...
Bu araştırma çocukların dijital medya kullanımı için ipuçları vermektedir.
Teknoloji ve dijital medya kullanımı artmaya devam ediyor. Yetişkinler olarak mobil cihazları genellikle e-posta kontrol etmek, televizyon izlemek veya Instagram ya da Facebook gibi sosyal medya uygulamalarına erişebilmek için kullanırız. Birçok ebeveyn için tablet ve akıllı telefonların kullanımı çocukları için uzun yolculuklarda bir meşgale ya da vakit geçirmek için başlı başına bir aktivitedir. American Psychological Association, 8-12 yaş arasındaki çocukların yaklaşık %53’ünün ve ergenlerin yaklaşık %67’sinin kendilerine ait bir akıllı telefonu olduğunu raporladı. Bu yılın başlarında Cincinnati Çocuk Hastanesi Tıp Merkezi’nden araştırmacılar; 2 yaşında ve daha küçük çocukların %90’ının günde bir saatten yedi saate kadar medyaya maruz kaldığını, daha büyük çocukların ise teknolojiyi daha çok kullanıyor olduğunu bildirdi (Horowitz-Kraus & Hutton, 2018).
Teknolojinin belli avantajları olmasına rağmen; araştırmalar aynı zamanda akıllı telefonları, tabletleri, bilgisayarları ve televizyonu kapsayan ekran kullanımı artışının, çocuklarda dil gelişiminde gecikme, obezite, anaokulu için daha az hazır olma ve diğer akademik problemler gibi olumsuz etkilere sebep olduğunu göstermiştir (Horowitz-Kraus & Hutton, 2018). Diğer taraftan, araştırmacılar kitap okuyarak geçirilen sürenin alıcı ve ifade edici dil becerileri, genel dil bilgisi ve okumaya dair tutumlardaki artışla ilişkili olduğunu belirtip, bunun da gelecekteki okuma alışkanlıklarını ve akademik başarıyı etkilediğini söylemişlerdir. Horowitz-Kraus ve Horton’ın (2018) araştırmalarında ebeveynler, çocuklarının haftada ortalama 3.89 saati ekran karşısında geçirdiğini, haftada yaklaşık 4 saati de okuyarak geçirdiğini bildirmiştir. Ancak, araştırma sadece ekran karşısında geçirilen zamanın beyindeki dil, görsel işlem ve bilişsel yetiler ile ilgili kısmındaki sinirsel işlevlerde azalmaya sebep olduğunu bulmuştur. Bu bölgelerin en iyi hallerinde işlevlerini yerine getirmesi, sınıf içerisindeki akademik faaliyet ve başarı açısından önemlidir.
Ekran Karşısında Geçirilen Zamanı Düzenlemek için İpuçları
Okulların açılışıyla birlikte, başarı dolu bir yıla hazırlanmanın ve dijital medya kullanımının en uygun yollarını belirlemenin vakti de yaklaşıyor. İşte Amerikan Pediatri Akademisi’nden bazı tavsiyeler:
1. Kendi ailenize uygun bir medya kullanımı planı yapın. Medya sizin işinize yaramalıdır, aile değerlerinize ve ebeveynlik tutumunuza uyum sağlamalıdır. Medya dikkatli ve uygun bir biçimde kullanıldığında, günlük hayatı iyileştirebilir. Ama uygunsuz ve dikkatsiz bir biçimde kullanıldığında yüz yüze konuşmak, aileye zaman ayırmak, dışarıda oyun oynamak, egzersiz yapmak, elektronik eşya olmadan dinlenmek ve uyumak gibi önemli birçok aktivitenin yerine geçebilir.
2. Sınır koyun ve oyun oynamayı teşvik edin. Diğer her aktivite gibi, medya kullanımı da makul sınırlara sahip olmalıdır. Yapılandırılmamış ve çevrimdışı oyun vakti yaratıcılığı güdüler. Özellikle çok küçük yaştaki çocuklar için, elektronik eşya olmadan oyun oynamayı günlük öncelikleriniz arasına koyun.
3. Dijital medyayı ailenizin en küçük üyeleri için sınırlayın. 18-24 aylıktan daha küçük çocuklarınızı görüntülü konuşma dışında dijital medya kullanımından uzak tutun. Dijital medyayı kullanırken 18-24 aylık çocuklarınız ile birlikte olun, çünkü onlar sizinle izlemekten ve konuşmaktan bir şeyler öğrenir. 2-5 yaş aralığında olan okul-öncesi dönemdeki çocuklar için ekran kullanımını iyi hazırlanmış bir planla günde bir saat olmak üzere sınırlayın.
4. Teknolojiyi sakinleştirici niyetine kullanmayın. Medya çocukları sessiz sakin tutmakta oldukça etkili olabilir, ama sakinleşmeyi öğrenmelerinin tek yolu olmamalıdır. Çocuklara güçlü duyguları tanımlamak ve onlarla başa çıkabilmek, can sıkıntısını gidermek için bir aktivite bulmak veya nefes alarak sakinleşmek, problemin nasıl çözüleceğine dair konuşmak ve duyguları başka yöne kanalize etmek için başka yöntemler bulmak öğretilmelidir. Eğer davranış problemleri gözlerseniz, uygun bir ruh sağlığı danışmanlığına başvurmayı düşünün.
5. Hatırlayın: Çocuk çocuktur. Çocuklar medya kullanırken hata yapacaktır. Bu hataları empatiyle karşılamayı deneyin ve hatayı bir öğrenme fırsatına çevirin. Ancak cinsel içerikli mesajlaşma, zorbalık yapma veya kendine zarar verdiği görüntüleri paylaşma gibi bazı güvenlik ihlalleri, muhtemel problemlere işaret eder. Ebeveynler çocuklarının davranışlarını dikkatli bir şekilde gözlemlemelidir ve eğer gerekirse, aile pediatristi dahil destekleyici profesyonel yardım almalıdır.
6. İyi bir rol model olun. İnternette nazikliği ve görgü kurallarını elden bırakmamayı öğretin. Kendi medya kullanımınızı da sınırlayın, çünkü çocuklar iyi taklitçilerdir. Sadece bir ekrana bakmak yerine onlarla iletişim kurar, onlara sarılır, onlarla oyun oynarsanız; çocuklarınız için daha ulaşılır olabilirsiniz ve birbirinizle bağlarınız kuvvetlenir.
Horowitz‐Kraus, T., & Hutton, J. S. (2018). Brain connectivity in children is increased by the time they spend reading books and decreased by the length of exposure to screen‐based media. Acta Paediatrica, 107, 685-693.
Yazar: Erlanger A. Turner, Ph.D.