LAİKLİK VE KADIN HAKLARI - Dokuz Eylül Üniversitesi Forumu - DeuFORUM
Konu: LAİKLİK VE KADIN HAKLARI
Gönderim Zamanı: 02/Şubat/2008 Saat 13:42
Laik veya Layik; halktan olan dünya işlerini din işlerinden dini otoriteden bağımsız olarak ele alan,
Laikleştirmek; Din ve devlet işlerini dini görüşlerden bağımsız hale getirmek,
Laiklik; Hukuk devletiyle din işlerinin ayrılığı,
Laiklik dinin kamu hayatı üstündeki etkisini sınırlamak amacını güder. Temeli teokrasinin son bulmasına yol açmış mücadelelere dayanır. Rönesans ve reform düşüncenin laikleştirilmesini hızlandırmıştır. Fransız İhtilali'nden sonra din adamları görev ve yetkileriyle ilgili yasal evlenme merasiminin ve takvimin laikleşmesiyle bu düşünce de yaygınlaşmaya başlamıştır. Laiklik felsefi bakımdan iman ve inanç yerine aklın hakimiyetini kabul eder. Siyasi açıdan siyasi iktidarın dini kudretten ayrılmasıdır. Hukuki anlamı ise devlet ve dinin birbirinden ayrılmasıdır.
Dini kuralların devlet yönetiminde bir rol oynamaması esası bu sistemde kabul edilmiştir. Osmanlı hilafetle teogratik yapıya geçerken ancak kamu hukuku alanında din kuralları dışında birçok kanuna yer vermiştir. Türkiye Cumhuriyetinde ilk ciddi adım laiklik konusunda saltanatın kaldırılmasıyla oldu. (3 Mart 1927, 341 sayılı kanun)
Tevhidi Tedrisat Kanunu Şer'iye, Evkaf ve Erkan-ı Harbiye-i (3.3.1924 tarih 429 sayılı kanun) Umumiye İlgasına dair kanun. Şer'iye vekaleti kaldırılarak ibadetle ilgili bütün işleri yönetmek üzere Diyanet İşleri Başkanlığı kurulmuştur.
1924 Teşkila-ı Esasiye'de "Türkiye Devletinin dini İslam'dır" hükmü vardır. Gerçek laikliğe ancak 10 Nisan 1928 tarihinde 1222 sayılı kanunla yeminlerde vallah kelimesinin kaldırılmasıyla geçildi. Ayrıca 1937 yılında 3115 sayılı kanunla laiklik Anayasamızda yer almıştır. Sadece din ve devletin ayrılması değil aynı zamanda vicdan hürriyetine imkan veren, akılcılığı sağlayan temel bir kural olarak ortaya çıkmıştır. Tevhidi Tedrisat'tan sonra 30 Kasım 1925 tarihinde 677 sayılı yasa ile Tekke ve Zaviyelerin kapatılmıştır. 17 Şubat 1926'da 743 sayılı Türk Medeni Kanunun yürürlüğe girmesiyle dünya ilişkileri açısından kadınlar erkeklerle eşit vatandaş olmuşlardır. Kadın, kişiler hukukunda evlenme ve boşanmada miras hukukunda laik düzenin sayesinde eşitlik anlayışıyla vatandaş olmuştur.
Kısa bir tarihçeden sonra şimdi Demokratik Laik Cumhuriyette ne isteniyor.
- Seçimde Demokrasiye katılım
- Temel hak ve özgürlüklerin listesi
- Yasa bağımsızlığı ve denetim
Ancak bu sistemde "ben tek başıma geldim, herşeyi yaparım" anlayışından kurtulmamız lazım. Anayasa açısından bugün ülkede bir sorun var. Toplum, hukukçular, akademisyenler, en başta KADINLAR rahatsız. Çünkü en temel kadın hakları ve çocuk hakları saldırı yaşıyor. Bu haklar kadınların birey olarak sahip oldukları insan onur ve kişiliğinin gelişmesi için gerekli olan, hak eşitliği temeline dayanan bütün alanlarda sahip olduğumuz insan hakları ve temel özgürlüklerdir.
Eşitlik ve kadınlara karşı ayrım cinsiyete bağlı olan her türlü mahrumiyet ve kısıtlama kadın haklarına aykırılık teşkil eder. Çağdaş dünyada bu hakların korunması için dünya milletleri konuyla ilgili sözleşmeler imzalamaktadır. Cumhuriyetin kuruluşundan beri Atatürk ve arkadaşları Cumhuriyeti kurarken toplumsal, sosyal ve yasal devrimleri çok kısa sürede yaparak bu devrimlerin yaygınlaşmasını sağlamışlar ve konuyla ilgili gereken herşeyi yapmışlarıdır. Cumhuriyetin temeli bu nedenle sağlamdır. Bu temelin en önemli ve vazgeçilmez olanı Laikliktir. Laiklik değiştirilemez temel niteliktir. Laiklik kadın haklarının güvencesidir. Devrimlerin temel noktası budur. Cumhuriyetle Laikleşmenin temelinde en önemli yasa olan Tevhid-i Tedrisat kadın- erkek herkese eşit fırsat sağlamıştır. Milli eğitimin temeli laik eğitimdir. Bu sistem bilime dayalı herkesin yararlanacağı sistemdir. Ancak son yıllarda laiklik ilkesi
- Parasız olması
- Eşitlik sağlanması
Konularında zedelenmiştir. İnanç sistemi yaygınlaşmıştır. Bunlar sorun yaratmış, lise ve üniversite öğrenimine yansımıştır. Kıyafetten anlayışa kadar herşey siyasallaşmıştır.
Çağdaş kılık kıyafet yerine belli dinsel simgelerin giyilmesi özendirilmiştir.
Medeni kanunda yer alan tek eşlilik ve resmi nikahın yok farzedildiği;
Ülke yönetiminin başındakiler tarafından bile sanki Medeni Kanun yürürlükte değilmiş imajının verildiği, yeni yasalarda kadın erkek eşitliğinin AB uyum sürecinde hızla göstermelik olarak yapıldığı,
Ekonomimizin dışarıdan idare edilir hale geldiği,
Türkiye Cumhuriyetinin kuruluş temelini oluşturan anayasa maddelerinin değiştirilmeye çalışıldığı,
Yani Cumhuriyetle kazanımlarımızın bir bir elimizden kayması bizi bu noktaya getirmiştir. Şeriatten Laikliğe geçiş döneminde Laiklik ilkesi demokrasinin ve devletin değiştirilemez temel niteliği olmuştur. Biz aydın kadınlar olarak bu haklardan asla vazgeçmeyiz. "Din ile devlet işlerinin birbirinden ayrılması dilerin devleti idare edenlerle edecekler elinde bir alet olmaktan kurtuluş güvencesidir. Bu suretledir ki insanların manevi mutluluğunu sağlayan din bir başka elin ulaşamadığı vicdanlarda yüce mevkiini elde ederek Tanrı ile birey arasında kutsal bir temas aracı haline girmiş bulunacaktır. Bu kutsal teması camilerde, kiliselerde, havralarda ve yanlızca vicdanlarda arayıp bulanlar vardır. Devlet ve yasaları tümünün koruyucusudur." Laiklik; yasasının gerekçesi kabul edildiği tarihte bu sözlerle anlatılmıştır.
Kadın Hakları Merkez Başkanı