Akdeniz Ateşi | Uzm. Dr. Ergün KOÇER
Akdeniz Ateşi, tekrarlayan ateşlere ve karnın, akciğerlerin ve eklemlerin ağrılı iltihabına neden olan genetik otoinflamatuar romatizmal bir hastalıktır. Akdeniz ateşi, Kuzey Afrika, Yahudi, Arap, Ermeni, Türk, Yunan veya İtalyan soyları da dahil olmak üzere, genellikle Akdeniz kökenli insanlarda meydana gelen kalıtsal bir hastalıktır. Fakat her etnik gruptan insanı da etkileyebilmektedir. Akdeniz Ateşi çoğunlukla çocukluk döneminde teşhis edilir. Fakat çok hafif geçen atak dönemleri ve adet ağrıları ile karıştırıldığı için erişkin veya genç hatta olgun yaşlarda tanı konabilen hastalarda vardır. Hastalığın kesin sonuç veren tedavisi olmamasına rağmen semptomları ve belirtileri hafifletmek yada engel olmak tedavi planına uyarak mümkündür.
Akdeniz ateşi belirtileri genellikle çocukluk döneminde başlar. Bir ila üç günlük ataklar halinde gözükebilir. Eklemlerle ilgili ataklar haftalarca hatta aylarca sürebilir.
Bacaklarda kırmızı döküntü özellikle diz altında
Şişmiş hassas testis torbası
Ataklar arasında normal hissedilebilir. Semptomsuz dönemler birkaç gün kadar kısa veya birkaç yıl kadar uzun olabilir.
Akdeniz ateşi, ebeveynlerden çocuklara geçen bir gen mutasyonundan kaynaklanır. Gen mutasyonu vücutta iltihaplanmayı düzenlemede sorunlara neden olur.
Akdeniz ateşi olan kişilerde, mutasyon MEFV adlı bir gende meydana gelir. MEFV’deki birçok farklı mutasyon ailevi Akdeniz ateşi ile bağlantılıdır. Bazı mutasyonlar çok ciddi vakalara neden olabilir, bazıları ise daha hafif belirtilere neden olabilir.
Aile soyunda hastalığa sahip olmak ilk faktördür. Bu durumda risk çok yüksektir.
Akdeniz soyundan gelmek ikinci büyük faktördür.
Akdeniz ateşinin tedavi edilmediği durumlarda karşılaşılabilecek komplikasyonlar:
Kandaki anormal protein: Akdeniz ateşi krizlerinde vücut anormal bir protein (amiloid A) üretebilir. Protein vücutta birikebilir ve organ hasarına (amiloidoz) neden olabilir.
Böbrek hasarı: Amiloidoz böbreklere zarar verebilir ve nefrotik sendroma neden olabilir. Nefrotik sendrom, böbreklerinizin filtre sistemleri hasar gördüğünde meydana gelir. Bu durumu olan insanlar idrarlarından büyük miktarda protein kaybedebilir. Nefrotik sendrom, böbreklerinizde kan pıhtılarına veya böbrek yetmezliğine yol açabilir.
Kadınlarda kısırlık: Akdeniz ateşinden dolayı oluşan iltihap kadın üreme organlarında hasara yol açıp kısırlığa yol açabilir.
Eklem ağrısı: Eklem iltihabı Akdeniz ateşi olan kişilerde yaygındır. En sık etkilenen eklemler dizler, ayak bilekleri, kalçalar ve dirseklerdir.
Yaşam boyu önleyici tedavi gerektiren bu hastalık, maalesef tamamen tedavi edilemez. Ailesel Akdeniz Ateşi’ne sahip olan çocuklar, yılda en az iki kez idrar ve kan testi yaptırarak, tedavilerini sürdürmelidir.
Bu hastalığın şiddetini azaltan en etkili yöntem doğal bir ilac olan kolşisin tedavisidir. Tanı koyulan çocuklara yaklaşık yarım yıl boyunca kolşisin verilir. Bu sayede, hastanın şikayetleri, acıları ve hastalığın şiddetinde azalmalar meydana gelir.