Gini Katsayısı, Gelir dağılımı ve Gini katsayısı, Gini Katsayısı Nedir ? –
Gelir dağılımında adaleti ölçmede en çok kullanılan, İtalyan Corrado Gini tarafından 1912 yılında “Variabilità e Mutabilità” çalışmasıyla ortaya konulan Gini Katsayısı, Lorenz Eğrisi üzerinden hesaplanan bir ölçüttür ve 0 ile 1 arasında değer almaktadır. Gini katsayının 1’e yakın değerler alması gelir dağılımında adaletsizliğinin artığını, 0’a yakın değerler alması ise azaldığını göstermektedir. (Atkinson, 1969:250). Bu katsayıdaki azalmalar gelir dağılımında iyileşmeyi, artışlar ile kötüleşmeyi işaret etse de bu değerlendirme izlenen politikaların gelir dağılımı üzerindeki etkilerini araştırmada çok verimli bilgiler sunmamaktadır. Çünkü toplumdaki bireylerin bazıların gelirleri çabuk değişme gösterirken, bazılarının gelirleri ise uzun süre sabit kalabilmektedir. Bu sebeple, gini katsayısının belirli bir zaman serisindeki eğilimini değerlendirmek çok daha doğru olmaktadır (TÜSİAD, 2014:56).
Gini katsayısının değeri gelir düzeyinin büyüklüğüne değil, farklı gelir düzeyleri arasında kalan kişilerin sayısına bağlıdır. Gini katsayısının sıfır ile bir olması hiçbir zaman mümkün değildir. Çünkü dünyada tam olarak gelirin eşit bölüşüldüğü (Gini katsayısının 0 olduğu durum) veya tam olarak adaletsiz olduğu (Gini katsayısının 1 olduğu durum) bir ülke bulunmamaktadır. Gini katsayısının 0 veya 1’e yakınlık derecesi, ilgili ekonomideki gelir dağılımı hakkında ipuçları verebilmektedir (Sarı, 2005:54).
Gini katsayısının diğer yöntemlere tercih edilmesinin ilk nedeni, Gini katsayısını hesaplamak için bütün değerlerin pozitif olmasının gerekmemesidir. Teorik temellere dayanan Gini katsayısı, gelir dağılımı eşitsizlikleri ölçütlerinde bulunması gereken en temel ilkelerden olan ölçekten bağımsızlık ve transfer ilkelerini en iyi sağlayan gelir dağılımı ölçütüdür. Gini katsayısı her gelir düzeyindeki zenginden yoksula yapılan gelir transferlerine duyarlı olduğu için transferler ilkesini sağlamaktadır. Ancak, orta gelirliler arasındaki gelir transferleri Gini katsayısını yüksek gelirliler ve düşük gelirliler arasındaki gelir transferlerinden daha fazla etkilemekte, yani Gini katsayısı ortalama gelirden her iki yönde de uzakta olan gelirler arasındaki transferlere daha az duyarlı bulunmaktadır.
Gini katsayısı bazı noktalarda ise eleştirilmektedir. İlk olarak Gini katsayısı, gelir grupları arasındaki gelir transferlerinden etkilenmektedir. Ayrıca her ne kadar objektif bir ölçüt olsa da, alt ve üst gelir seviyelerindeki yığılmaları dikkate almamaktadır. Gini katsayısı nüfusun tümü için bir gelir eşitsizliği ortalaması vermektedir. Dilimleme yöntemi alt ve üst dilimler arasındaki farkı ve gelir uçurumunun boyutunu göstermektedir. Gini katsayısı ile tam olarak gözükmeyen eşitsizlikler alt/üst dilimler arasındaki fark ile görülebilmektedir
Etiket: adil gelir dağılımı, gelir dağılımı, gini katsayısı.