Çocuk ve LGBTİ örgütleri bir araya geldi
Kaos GL, Pembe Hayat ve Gündem Çocuk dernekleri çocuk hakları ile cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğine dayalı ayrımcılığı tartışmak için toplantılar düzenledi.
Kaos GL, Pembe Hayat ve Gündem Çocuk dernekleri çocuk ve LGBTİ alanını tartışmak, evrensel insan ve çocuk hakları ile cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğine dayalı ayrımcılık üzerine çalışmaların nasıl ortaklaşabileceğine odaklanmak için bir dizi toplantı yaptı.
Sosyal hizmet uzmanları, avukatlar, psikologlar, öğretmenler ile çocuk ve LGBTİ alanında çalışan hak savunucularının bir araya geldiği toplantılarda “çocuğun yüksek yararı” gibi kavramların yanı sıra toplumsal cinsiyet normları da tartışıldı.
6 Nisan 2016: “LGBTİ Çocuk var mı?”
Toplantıya Kaos GL’de ve Pembe Hayat’ta staj yapan sosyal hizmet uzmanları, yönetim kurulu üyeleri, dernek çalışanları ve Kaos GL Eğitim Çalışma Grubu’ndan öğretmenler, Sosyal Hizmet Çalışma Grubu’ndan sosyal hizmet uzmanları katıldı.
Kaos GL’den Umut Güner, “çocuk” meselesini nasıl bir ihtiyaçla Kaos GL’nin gündemine alındığını aktardı.
İlk toplantıda, lezbiyen, gey, biseksüel, trans kavramları anlatıldı. Cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği kavramlarının LGBTİ hareket içerisinde genel olarak “gençler” ve “yetişkinler” için kullanıldığının altı çizildi.
Çocuk ve genç tanımlarının net bir şekilde bilinmediği vurgulandı. “Çocuk”, “çocukluk”, “çocuğun karar alma mekanizmalarına dahil olması”, “çocuğun yüksek yararı” gibi kavramların LGBTİ hareket içinde çok fazla tartışılmadığı belirtildi.
İlk toplantıda çocuk kavramı üzerine duruldu. “Çocuk” tanımının net bir şekilde yapılmasının mümkün olmadığı ancak en azından “yetişkin olmayan” durumu görmek ve buna ilişkin bir farkındalık kazandırmak gerektiğinin altı çizildi. Çocuk kavramının mevcut yasalarda farklı şekillerde ele alındığı belirtildi. Ceza kanunu, iş kanunu, korunmaya ihtiyaç duyan çocuk tanımlarının da yaş aralıklarında birbirlerinden farklı olduğunun altı çizildi. Evrensel insan hakları açısından çocuk hakları sözleşmesinin bir standart belirlediği ve bu standart üzerinden ilerlemenin işlevsel olabileceği üzerine konuşuldu.
11 Nisan 2016: Çocuk alanı ve LGBTİ hareketi
İkinci toplantı, ilk toplantının genel bir özeti yapıldı. Kaos GL’den Umut Güner, “çocuk” alanın şimdiye kadar LGBTİ hareketin içinde nasıl ele alındığını aktardı.
Eşcinselliğe ilişkin en yargın önyargılarının “çocukluk” üzerinden geliştiği vurgulandı. “LGBTİ’lerin çocukken maruz kaldığı cinsel saldırı sonrasında cinsel yönelimin belirlendiği”, “eşcinsel erkekler üzerinden eşcinsellerin çocuklara karşı cinsel suç faili gibi algılanma ve sunulma biçiminin” eşcinselliğe ilişkin önyargıları beslediğinin altı çizildi. LGBTİ çocukların akranları heteroseksüel çocuklara nazaran daha fazla istismara açık olabildiklerinin, ergen intiharlarında LGBTİ ergenlerin daha fazla intihara sürüklendiğinin altı çizildi.
Türkiye’de özellikle muhafazakar toplum yapısının toplumsal cinsiyet ve cinsel istismar taciz meselelerinde kendini gösterdiği hatırlatıldı. Erkek çocuklarının maruz kaldığı cinsel şiddetin çoğu zaman görünmez kılındığı ve bu görünmezliğin, erkek çocukların rehabilitasyon hizmetlerine erişimini engellediği vurgulandı.
Özellikle çocuklara karşı cinsel suçlar söz konusu olduğunda failin yaptığı fiil yerine failin cinsel yönelimine odaklandığı konuşuldu. Çoğu zaman pedofili ile cinsel yönelim mevzularının karıştırıldığının altı çizildi. Karaman’daki çocuk tecavüzü söz konusu olduğunda haber sitelerinde failin ifadesi üzerinden haber yapıldığı tartışıldı. Manşette “küçükken erkeklerden hoşlanmaya başladım” gibi bir ifadeye yer verilmesi eleştirildi. Çocuk haberlerinde LGBTİ haberlerinde olduğu gibi mağdurun mahremiyeti söz konusu olduğunda “faillerin” ifadelerinin medyada yer bulması sorunlu iken aynı zamanda bu haberlerde pedofili ile doğrudan eşcinselliğin ilişkilendirildiği belirtildi.
20 Nisan 2016: Çocuk ve çocuğun yüksek yararı
Üçüncü toplantı ilk iki toplantının kısa sunumu ile başladı. Gündem Çocuk Derneği’nden Emrah Kırımsoy ve Selin Berghan çocuk kavramı, çocuğun yüksek yararı, çocuk bakış açısı gibi kavramları açıkladı.
LGBTİ hareket içinde açılma ve LGBTİ sivil toplum örgütleriyle iletişim kurma yaşının çocukluk dönemine indiği tespiti yapıldı. Ancak LGBTİ sivil toplum örgütlerinin çocuk alanı ile ilişkilenme ve çocuklarla iletişim, birlikte örgütlenme deneyimlerinin az olduğu dile getirildi. Bu alanda çocuk örgütleriyle lgbti sivil toplum örgütlerinin birlikte hareket etmelerinin LGBTİ çocuklar için önemli olduğunun altı çizildi. Aynı zamanda çocuk örgütlenmelerinin LGBTİ alanına ilişkin deneyimlerinin olmamasının LGBTİ çocuklarla temaslarını zorlaştırdığı belirtildi.
Çocuklara ilişkin hazırlanan raporlar değerlendirildi. Raporlarda çocukların gelişim süreçlerine ilişkin ihtiyaçları, gereksinimleri belirlenirken LGBTİ çocuk olma hallerine ilişkin bir belirleme yapılmadığı vurgulandı.
Dördüncü toplantıda Psikolojik Danışman ve Rehber Öğretmen Berna Savcı, sosyal hizmet uzmanları ile birlikte “toplumsal cinsiyet rollerine uymayan çocuklar” konusunu ele aldı. LGBTİ çocukların ve genel olarak toplumsal cinsiyet rollerine uymayan çocukların eğitim kurumlarında maruz kaldığı ayrımcılık üzerine yoğunlaşıldı. Gündem Çocuk Derneği’nden Emrah Kırımsoy, sosyal hizmet kurumlarında LGBTİ çocukları ve toplumsal cinsiyet rollerine uymayan çocukları değerlendirdi. Selin Berghan ise kapalı kurumlar özellikle hapishane deneyimi üzerinden çocuk olmayı aktardı. LGBTİ çocuk, hapishane ve eğitim toplantısının ayrı ayrı yapılmasına karar verildi.
Liseli LGBTİ’den gelen katılımcılar, kendi kişisel deneyimlerini paylaştılar. Aile, okul, LGBTİ örgütleri ve çocuk örgütleriyle ilişkilenme şekillerinde kendileri için sorunlu durumları aktardılar.
4 Mayıs 2016: Çocuk ve hapishane toplantısı
Bir önceki toplantıda alınan kararın ardından çocuk ve hapishane üzerine toplanıldı. Katılımcı kapalı kurumlar ve özellikle hapishanede çocuk ve LGBTİ olmak deneyimi üzerine tartıştı.
10 Mayıs 2016: Zorbalık, LGBTİ çocuk ve okul
Kaos GL’nin Eğitim Çalışma Grubu’nun hazırladığı öğretmenlere yönelik el kitabı “LGBTİ Öğrencileri Aile ve Okul Kıskacına Karşı Nasıl Korumalı?” kitapçığında uluslararası iyi örnekler sunumu Berna Savcı tarafından yapıldı.