Dış Gebelik | Jinekolojik Ameliyatlar | Doğum Uzmanı Dr.Arzu Akar
Rahime gitmesi gereken döllenmiş yumurtanın, ilerleyişini engelleyen ya da yavaşlatan bir durum söz konusu olduğunda;
• Fallop tüpünde yara
Oluşan gebelik biçimidir. Bu gebeliğin rahim dışında oluşması nedeni ile her hangi bir operasyon ile normal gebeliğe dönüşme olasılığı bulunmamaktadır. Yumurta karın boşluğu, rahim ağzı ve yumurtalıkta ortaya çıkabilir.
“Dış gebeliğin hamileliğin 5. Haftasında ultrason ile tespit edilmesi mümkündür.”
Fallop tüpünde gelişen hamilelik kısa süre içinde sonlandırılması gerekilen önemli tehlikeler arasında yer almaktadır. Zira asıl işi döllenmiş yumurtayı rahime taşımak olan bu kanalın içinde yer alan yumurta vakit kaybedildiğinde büyümeye devam ederek kanalın parçalanmasına neden olacaktır. Bu durumda tedavi edilmeyen kanal hem gelecekte bir daha bu işlevi göremez hale gelebilecekten hem de hayati risk hatta şoka girme sonucu ölüme dahi neden olabilmektedir.
Sorun cerrahi yöntemler ve ilaç tedavisi ile giderilebilmektedir. Bu durumda tüpün yırtılma riski ortadan kalkacaktır. Söz konusu tedavi annenin doğurganlığının devamını da sağlayacaktır.
Dış Gebeliğin Görülme Sıklığı
Tüm gebeliklerin ortak özelliği %2’lik bölümde ektopik olmasıdır. Daha önceden yaşan;
• Pelvik enflamatuvar hastalık
• Fallop tüp ameliyatı
• Tüplerin bağlanmasından sonraki hamilelik ihtimali
Dış gebeliği tekrar ettiren durumlar arasında yer almaktadır. Genel risk gurubuna baktığımızda ise;
• Sigara içen bireylerin
• Progesteron içeren doğum kontrol hapları kullananların
• Hormon tedavisi görenlerin
• Spiral uygulamasını yeni yaptıranların
• Daha önce hamile kalanların
• Cinsel yolla bulaşan hastalıkları bulunanların
Bu sorun ile karşılaştıklarını görmekteyiz.
Dış gebeliğin genel belirtilerine baktığımızda karşımıza çıkan ilk örnekler şunlardır;
• Karının alt kısmında kramp görülmesi
• Karın alt bölgesinde ağrı hassasiyeti
• Bağırsak zorlanmasında ağrının artması
• Beklenmeyen anormal kanamalar
Öne çıkan başlıca belirtilerdir. Fakat bu süreç kaçırılıp Fallop tüp yırtılması gerçekleşirse ortaya çıkacak rahatsızlıklar ise şunlardır;
• Kahverengi formda kanama
• Mide bulantısı ile gelen kusma
• Bayılma veya şiddetli baş dönmesi
• Yüksek şiddete sahip ağrı
• Rektumda baskı artması
• Omuz bölgesinde ağrı(Diyafram altında kan birikmesi tetikler)
• Çok yüksek vajinal kanama
Bu durum ile karşılaştığınızda sizin ve doktorunuzun yapabileceği pek çok şey bulunmaktadır. Hamileliğin ilk bölümünde görülen krampları ve kanama normal karşılanabilir. Fakat bu süre içinde aşırı ağrı ve sancıyı yanı sıra kanama ve lekelenme şikayetleriniz ortaya çıktığınızda doktorunuz ile konuşmanız faydalı olacaktır.
“Dış gebelik ultrason ve Kan testi yapılarak konulan teşhistir.”
Şayet dış gebelik tanısı konulmuşsa bu nokta da hamileliği geri döndürecek ya da kurtaracak bir yöntem bulunmamaktadır. Bu nokta da teşhisin süresine bağlı olarak ameliyat kaçınılmaz olacaktır. Tüp de yer alan yumurtanın alınması anormal sayılan hamileliği sonlandırmak için yeterli olacaktır.
“Dış gebelik sorunu yaşayan kadınların %75 takip eden yıl içinde hamile kalabilir ve normal hamilelik dönemine geçiş yapabilir.”
Dış Gebeliği Teşhis Etmek İçin Diğer Yöntemler
Ektopik hamileliği belirlemek için Koryonik Gonadotropin hormonunun ölçülmesi gerekmektedir. Test kantitatif test olarak adlandırılmaktadır. Normal bir gebelikte HCG seviyesi hızlı bir şekilde yükselecektir. Fakat dış gebelikte bu hormon seviyesinde anormal bir değişiklik gözlenmeyecektir. İstisnai koşullarda HCG oranı yüksek görülebilir. Aynı zamanda bireyin dış gebelik sorunu da yaşaması mümkünken bu nokta da ultrason testinde bireyin rahmi içinde hamilelik belirtisine rastlanmayacaktır.
Dış gebeliğin test edilmesi için ultrason testi en önemli etkenler arasında yer almaktadır. Çünkü dış gebeliğin ultrason testi sırasında tüpte görülmesi kaçınılmazdır. Hekimlerin henüz yırtılma gerçekleşmeden önce dış gebeliği bu test ile tespit etmesi mümkündür.
Laparoskopi yöntemi sayesinde dış gebelikte kesin tanı olanakları ilerlemiştir. Bu yöntemde karın bölgesinde açılan minik delikler ile hekimlerin karın içini ve pelvik organların iç bölgelerini gözlemlemesi mümkün olmaktadır. Söz konusu olan bir dış gebelik varsa, bu muayenede kesinlikle ortaya çıkacaktır.
“Operasyonlar genel anestezi kullanılarak uygulanmaktadır.”
Dış gebelikte yaşanan sorunlar büyük oranda geç kalınmaya bağlı olarak tüpün alınması ile sonuçlanmaktadır. Bu nokta da geç kalınan teşhisler ve tedaviler ne yazık ki tüpün kullanılamaz hale gelmesine neden olabilmektedir. Dış gebelikte tedavi için cerrahi olmayan bir yöntem aranıyorsa, bu kanser tedavisi için de kullanılan Metotreksat ilacının kullanımı ile mümkün olmaktadır. İlacın kullanımı ayakta uygulanabilir. Bunun için damar yolu ile hastaya verilen ilaç hızlı bir şekilde çoğalan hücreleri öldürerek hamileliği sona erdirmektedir. HCG seviyesi söz konusu tedaviden sonra azalacak ve hamileliğin sonlandığı görülecektir. Ortalama 2 hafta içinde ise hastanın eski hayatına dönmesi mümkün olacaktır.
Cinsel yolla bulaşan hastalıkların tedavi edilmesi bu nokta da son derece büyük önem taşımaktadır. Ayrıca cinsel ilişki sırasında bu hastalıkların tedavi sürecinde korunmuyorsanız risk sınıfında olduğunuzu söylemek mümkündür. Sigara ve alkolden uzak durmak dış gebelik riskini azaltan önemli unsurlar arasında yer almaktadır.
Fetüsün dışında ve rahim bölümünde bulunan membran arasında ya da plasenta altında kan birikmesi anlamına gelmektedir. Bu şikayetin en önemli dezavantajlarından bir ise hiç şüphesiz kanamaya yol açmaması ve her hangi bir akıntı oluşturmamasıdır. Dış gebelik ve gebelik ile ilgili sorunların çok daha erken aşamalarda teşhis edilebilmesi ve tedavi edilebilmesi için düzenli muayeneler belirleyici rol oynamaktadır