Erzurum'da murç çakılan 3 bin yıllık Van Ermeni Krallığının yazıtı için uyarı yapıldı - Ermeni haber ajansı
Kültür10:36, 29 Ekim 2019
Erzurum'da murç çakılan 3 bin yıllık Van Ermeni Krallığının yazıtı için uyarı yapıldı
Erzurum'un (Karin) Horasan ilçesindeki Yazılıtaş köyünde yer alan Van Ermeni krallarından Menua’ya ait 3 bin yıllık Urartu (Ararat) yazıtına murç çakıldığına dikkat çeken Atatürk Üniversitesi’nden Prof. Alpaslan Ceylan, tarihi anıtın defineciler veya vandallar tarafından her an patlatılabileceğini belirterek yetkilileri önlem almaya çağırdı
1998 yılından bu yana bilimsel çalışmalar yürüten Prof. Alpaslan Ceylan, geçen hafta Horasan’daki Yazılıtaş köyüne gitti.
Tarihi yazıtın üstüne çakılmış murç görünce bunun bir defineci ya da tarihi izleri silmeye çalışan bir grubun işi olduğunu düşündü.
Yılda birkaç kez yazıtı dolaştığını, daha önceki ziyaretinde murçun çakılı olmadığını belirten Prof. Ceylan şöyle konuştu: “Tarihimizi kendi elimizle yok etmenin bir başka yöntemi bu. Düşmanın yapamadığını biz kendi ellerimizle yapıyoruz. Altın aramak, bulmak için yapıyorlar. Bu eser özellikle Urartu’da (Van Ermeni Krallığı) kör pencere denen bir sistemle, duvar düzlenerek yapılıyor. Urartu (Ermeni) kralının ele geçirdiği bölgeleri yazıyor. Son satırını da ‘Bu yazıtı kim tahrip ederse, tanrıların laneti üzerine olsun’ diye bitiriyor. Kayanın arkasında da altın yok.”
Van Ermeni Krallığı’nın önemli ismi Kral Menua (MÖ 810-786/80), babası Kral İşpuini zamanında kazandığı tecrübeyle tek başına iktidara geldikten sonra başarılı bir dönem geçirmişti. Asur devletinin çok farklı cephelerde savaşmasını fırsat bilerek topraklarını önemli ölçüde genişletti. Van Ermeni Krallığı’nın en parlak dönemini yaşatan Menua, Van kralları arasında en fazla yazıt bırakan ismi.
120 yazıt bıraktığı bilinen Menua’nın, Diauehi ülkesine (Güney Kafkasya’da, Karadeniz’in güneydoğu kıyısında tarihsel bölgenin ve buradaki ilk devletlerden biri) sefer düzenlediği ve ülkenin tüm kalelerini ele geçirdiğini anlattığı Yazılıtaş Yazıtı da en önemliler arasında yer alıyor. Erzurum Horasan ilçesi Yazılıtaş köyünde yaklaşık 3 bin yıllık yazıt bir kayanın üzerine Urartu dilinden çivi yazısı olarak işlenmiş. Batı Ermenistan tarihinin en önemli belgelerinden olan yazıtta, Kral Menua’nın Diauehi ülkesine sefere çıktığı, ülkenin kralı Utupusini’yi yendiğini ve kralın ayaklarına kapanarak merhamet dilediğini, altın ve gümüş karşılığında canını bağışladığı yazıyor. Aynı zamanda bu yazıtı tahrip eden, değiştiren hakkında da ‘üzerilerine gün ışığı doğmasın diye’ bela okuyor.