Çocuklar ve Televizyon - Klinik Psikolog İpek Gökozan | Psikoloji & Psikiyatri
Televizyon, ipad, cep telefonu gibi kitle iletişim araçları günümüzde çocukların doğumundan itibaren hayatlarının bir parçası olmaya başladı. Özellikle televizyonla çok küçükken tanışan çocuklar, en az anne ve babasıyla iletişime geçtiği kadar televizyonla da iletişime geçer hale geldi. Tek yönlü bir iletişim sağlayan televizyon, gördüklerini taklit ederek yeni bilgiler ve beceriler öğrenen çocuklar için adeta bir yetişkin görevi görmeye başladı.
Televizyon, hem işitsel hem de görsel yayın sayesinde çocuklar için etkili bir öğrenme sağlayabilir. Ancak, özellikle çocukların hareketli şeylere daha çok dikkatlerini verdikleri düşünülürse, televizyon programları beynin dikkat bölgesini uyarmaya göre ayarlanmıştır. Aşırı renkli, hareketli, yüksek sesli ve karmaşık görüntüler, çocuğun bu tip uyaranlara alışmasına ve bir süre sonra daha sakin uyaranlara dikkatini vermesinin güçleşmesine neden olabilir. Aynı zamanda, günün büyük kısmını televizyon izleyerek geçiren çocukta beynin sosyal ve yaratıcılık sistemine zarar gelebilmektedir. RTÜK tarafından yapılan araştırmalar, bir çocuğun günde ortalama 3 saat 42 dakika televizyon izlediğini göstermektedir (1). Bu süre, bir çocuk için çok fazladır.
Bir çocuk için günde 1-2 saatten fazla televizyon izlemek iletişim becerilerinin geri kalmasına, çocuğun okuma ve anlama becerisinin yeterince gelişmemesine vesile olabilir. Çünkü televizyon, görsel uyaranları çokça verdiği için beynin sol bölgesindeki dil bölümünün gelişmesini yavaşlatmaktadır (1) .
Özellikle şiddet içerikli programlar çocukların duyarsızlaşmasına, çevreleri hakkında olumsuz düşünceler üretmesine ve saldırgan davranışlar geliştirmesine neden olabilir.
Peki, hayatımızın neredeyse her evresine dahil olan televizyonun gelişim için olumlu bir katkısı yok mudur? Doğru televizyon programları (bir çocuk psikoloğu tarafından denetlenen çizgi filmler gibi) belirli sürelerde izlenildiği zaman çocukların hayal gücünü destekler, genel kültür bilgilerini arttırır ve olumlu davranışları model alarak denemesine yardımcı olur.
Kaynak: Yavuzer, H., ( 2012). Çocuk Psikolojisi, Remzi Kitapevi, 223-226.