İşte İstanbul'un 100 divânesi
Yerel 24 Ağustos 2016 13:35
İBB İstanbul Kültür A.Ş. tarafından yayınlanan “İstanbul’un 100 Dîvânesi” adlı kitapta Osmanlı döneminde İstanbul’da yaşamış olan dîvânelerin ilginç hikâyeleri anlatılıyor. İşte, 1400’lü yıllardan, 1900’lü yıllara kadar İstanbul’da yaşamış olan dîvânelerin ilginç hikâyeleri…
Horos (Horoz) Mehmed Dede
İstanbul’un Fethi sırasında orduda, dikkat çeken meczûb erlerden birisi olan bu zât büyük bir manevî şevk kaynağı olmuştur.
Horos Mehmed Dede’nin fetihten önce Fatih Sultan Mehmed’in himmet rica ettiği ve içlerinde Akşemseddîn, Molla Gürânî, Emîr Buharî, Molla Fenârî’nin bulunduğu Allah dostu yetmiş yedi ulu sultandan birisi olduğu rivayet edilir.
Cebe Ali (Cibâlikapı)
İstanbul’un fethinin en hararetli zamanlarında Cebe Ali, maiyetindeki üç yüz civarında dervişle birlikte Tershane bahçesi önünde denize postlarını sererler ve zikre başlarlar. Kale üzerinden kudüm ve def sesleri arasında piyade ve postnişinleri gören Bizans askerleri, işittikleri sesler ve tanık oldukları manzara karşısında korkudan akıllarını yitirecek duruma gelirler. Cebe Ali ve erenleri daha sonra Cibali Kapısı yönünden kuşatmaya katılırlar. Bu kuşatmasının anısına buraya Cibâlikapısı adı verilir.
KIRBASINDAKİ SUYU GÖRENLER İNANMADI Zuhurat Baba
Bakırköy’de, kendi adıyla anılan muhitte metfûn olan Zuhurat Baba, İstanbul’un fethinin renkli simalarından birisidir. Osmanlı askerlerinin kullandığı su kaynaklarının Bizanslılarca zehirlenmesi üzerine bir su kıtlığı baş gösterir. Bu esnada aksakallı bir koca yiğit, sırtında bir su kırbasıyla zuhur eder ve askerin susuzluğunu giderir. Fetih neticesinde şehitler arasında Zuhurat Baba’nın da olduğu görülür.
GEMİCİLERİN KLAVUZU Durmuş Dede
Mulakkab Osman Çelebi
ÇİVİLİ KAVUKTA 40 YIL
16. yüzyılın divânelerinden olan Taşçı Delisi, Edirnekapı dışında bulunan Mezarcılar Tekkesi’nin duvarına birkaç taş dayadıktan sonra şiltesine elli ya da altmış gram ağırlığında kırk kadar çivi döşer ve gün batımının ardından o deliğe sokulur. Bedeninin yarısı dışarı sarkacak biçimde çivilerin üzerinde uyur. Bu kovukta kırk yılı aşkın bir süre gecelediği rivayet edilmektedir.
ÖMRÜNDE KESER VURMAMIŞ NALINCI ÜSTADI
Gark olduğu cezbe halinden olsa gerek, yaz kış demeden nalınla gezer. Vefat ettiği gece, Sultan III. Murad’ın rüyasına girerek cenazesinin Fatih Camiî’nde kılınmasını, kendi evinde defnedilmesini ve üzerine bir kubbe, bir tekke ve bir çeşme inşa edilmesini ister.
7 GÜNDE ALINDI 7 GÜNDE VERİLDİ Yetmiş Guruş Dede
Sultan 4. Murad Han’a Revan’ı yedi günde fethedeceğini, ancak yedi gün sonra tekrar vereceğini söyleyen Yetmiş Guruş Dede’nin bu keşfi, Sultan’ın Revan’ı yedi gün süren bir kuşatmanın arından fethedişi ve yedi gün sonra Revan’ın İranlıların eline geçişiyle tahakkuk eder.
YANAN FIRINDAN ÇIKIP DENİZDE KAYBOLDU, TİMSAHIN ÜZERİNDE BULUNDU
TABUTLARIN ARKASINDAN “YUH” DİYE BAĞIRAN DEDE
Rivayete göre, Yuh Baba defnedilmek üzere omuzlarda taşınan bazı tabutların ardından “Yuh” diye seslenmektedir. Bu yüzden de “Yuh Baba” olarak anılmaya başlar. Yuh Baba vefat ettikten sonra defnedilmek üzere tabutu götürülürken, onun hayattayken tabutların ardından “Yuh” demesinden hoşlanmayan bir komşusu “Yuh” diye ünler. Yuh Baba da içinde bulunduğu tabuttan doğrulup, “Eğer ben de dünyada Yaradan’dan bihaber yaşadımsa, bana da yuh!” der ve tekrar tabutuna uzanır.
HİÇ GÖRMEDİĞİ İNSANLARA İSMİYLE HİTAP EDERMİŞ
Boynuzlu Divâne Ahmed Çelebi
Divâne Ahmed Dede’ye “boynuzlu” denmesinin nedeni, koynunda koyun, keçi, sığır, ceylan vb. hayvanlara ait muhtelif ebatlarda boynuz taşımasıdır.
Gündüzleri Kasımpaşa Köprüsü üzerine oturup gelene geçene, “Şalla (İnşallah?) Kâbe’ye gidesin Ahmed çebu, Şalla Kâbe’ye gidesin Mehmed çebu” der durur. Daha önce hiç görmediği bir kişiye bile, ona ismiyle seslenir: “Filanca çebu!” Öyle ki yıllar önce oradan geçmiş olan bir kişiyi görse “Hoşgeldin filanca kadının oğlu filan çebu” demek suretiyle onu selamladığına şahit olunmuştur.
60 YIL KONUŞMAMIŞ
Kâğid ( Kâğiz) Delisi
BUZUN ÜZERİNDE BİLE TERLEYEN DÎVÂNE Tabak Dîvânesi
SİVRİ KÜLÂH, YÜKSEK NALINLAR
SADÂSIYLA KALPLERİ ÜRPERTİRDİ Şeyh Ferid Efendi
KERÂMET SAHİBİ BEYLERBEYLİ
Not: Hikâyelerin tamamını İstanbul Kültür A.Ş. tarafından yayınlanan “İstanbul’un 100 Dîvânesi” adlı kitapta bulabilirsiniz.
Joe Biden'dan ilk açıklama Sonraki