Hande Azap / Lezzet Gezgini - Uygarlıklar şehri Girit..
Akdeniz ile Egenin birleştiği yerde Yunanistanın en büyük adası Giritteydim. Girit uzun zamandır merak ettiğim, görmek istediğim bir ada idi. Bu yazımda sizinle Giritte neler yapılır, nereler gezilir, neler yenir bunları paylaşmak istiyorum.
Adaya gitmek için en uygun zamanlar Mayıs ve Ekim ayları arası. Ben de sıcaklar basmadan Mayıs başı gideyim dedim. Henüz ada turist akınına da uğramamıştı rahat rahat gezip tadını çıkardım.
En kalabalık ve sıcak zamanlar Temmuz, Ağustos ayları, bu aylar pek tavsiye edilmiyor.
İstanbul Atatürk Havaalanından Girit direkt uçuşla bir saat sürdü.Yunan havayolu şirketi Aegean air ile uçtum. Ayrıca İstanbuldan Atinaya gidip oradan da adaya uçabilirsiniz ya da Pire, Rodos, Santorini'den de feribotla geçebilirsiniz. Giritte kaç gün kalalım derseniz ben gezmek için dört tam gün ayırdım ,dolu dolu bir çok şehrini gezdim,ama denize de gireyim diyorsanız bir kaç gün daha eklemeniz gerekebilir..Denizi çok güzel tertemiz , adada her yerden denize girilebilirsiniz, çok güzel tesisler, plajlar var.
Knossos Sarayı bunların en önemlisi. Girit uzun süre İtalyan,uzun süre de Osmanlılar hakimiyetinde kalmış.Osmanlılar adayı almak için yirmibiryıl uğraşmışlar. Dolayısıyla bir çok yerde Osmanlı ve İtalyan izleri görebilirsiniz.
Tarihi kalıntılar ve plajlar dışında Yunan Mutfağıda adaya gitmeniz için bir sebep olabilir. Her yer zeytin ağaçları ile kaplı, zeytinyağları çok güzel.
Ada da üç tane hava limanı var. Ben Heraklıon hava limanına indim, adayı gezmeye buradan başladım.
Heraklionun diğer adı Kandiye. Burada Arkeoloji Müzesini gezmenizi tavsiye ederim. Yaklaşık iki saat ayırabilirsiniz.(giriş 10 ero) Müzenin solunda az ilerinden sokağa girince alışveriş dükkanları butikleri görürsünüz doğru devam edin aslanlı çeşmenin olduğu meydana çıkacaksınız. (Morosini çeşmesi) Adanın ünlü cafesi Kipkop Cafe burada.
Cafenin köşeden sağa dönünce yine çarşı içinden (bizdeki mısır çarşısı gibi. Birçok lokumcu, baklavacı, hediyelik eşyacı var) geçerek Osmanlılardan ve Romalılardan kalma iki çeşmeyi yan yana göreceksiniz.
Agios Minas Katedrali, Agios Titos Kilisesi de yine görülecek yerlerden.
Arslanlı meydandan sahile doğru giderseniz yine bir çok hediyelik eşya satıcılarını gezerek sahile inebilirsiniz. Sahilde Venedik Kalesini görebilirsiniz, bir çok restaurant bulabilirsiniz.
Herakliona gelmişken yaklaşık 8 km. uzakdaki Knossos Sarayı benim gibi tarih, arkeoloji sevenler için mutlaka görülmeli. Burada Minos uygarlığına ait kalıntıları gezebilirsiniz.
Giritin şehirlerinden biri olan Elounda ikinci durağım oldu. Herakliona yaklaşık bir saat mesafede.
Önce burada Plaka semtini gezdim. Plaj ve cafeler var.
Adanın en güzel balık restaurantları burada.
Daha sonra sahilden tekne ile 25 dakikada Spinalonga adasına geçtim. Bu adada yıllar boyu cüzzamlılar yaşamış. Ada cüzzamlılar adası olarak biliniyor. Onlara ait yaşam alanlarını gezebiliyorsunuz. Bir de içeride küçük bir müze var. Adanın etrafını tam tur atarak yaklaşık bir saatte yürüyerek dolaşabilirsiniz. Adaya girişte küçük bir cafe ve market var burada mola verebilirsiniz.
Aşağıda uzakdan Spinalonga adası:
Eloundadan kısa bir yolculuk sonrası Agios Nikolaos şehrine geldim. Burada deniz dar bir boğazdan içeri girmiş göl gibi bir görüntü oluşturmuş, etrafı cafe, restaurant dolmuş.
Agios Nikolasdan çok az daha gidip Lera petra (Yerapetra) yı da gezebilirsiniz. Uzun sahilinde yine alışveriş dükkanları ve cefeler var. Ben biraz sahilde yürüyüp dondurma molası verdim. Yunanistanda dondurma yemenizi tavsiye ederim çok güzel dondurmaları var.
Ünlü ressam El Greco, asıl adı Domenikos Theotokopulos Giritte Fodele köyünde doğmuş, daha sonra Venediğe gitmiş. İtalyanlar ona Yunanlı anlamına gelen El Greco ismini vermiş. Doğduğu köy Fodele de küçük bir müzesi var 2 ero karşılığı gezebilirsiniz. Köy portakal ağaçları ile kaplı. Hediyelik eşya, reçel satıcıları var. Köye gezmek için yaklaşık bir saat ayırmanız yeterli.
Aşağıda El Greco müzesi girişi
Hanya (Chania) bir diğer önemli Girit şehri. Burada uzun zaman Venedikliler yaşamış. Şehrin dar sokakları, eski Venedik evleri, çeşmeleri ile kendine has bir yapısı var.
Hanyada dar sokaklarda taş evler arasında gezebilir alışveriş yapabilir, sahilde bulunan cafelerde restaurantlarda oturup deniz fenerine karşı keyif yapabilirsiniz.
Heraklıondan yaklaşık bir buçuk saat uzaklıkdaki Resmo (Rethymno) da görülmesi gereken bir diğer şehir. Eski şehire surların içine açılan kapıdan girerek ulaşabilir hediyelik eşyacıları, cafeleri görerek sahile inebilirsiniz. Uzun, palmiyelerle kaplı sahili, sahil boyunca uzanan cafeleri ve restaurantları görmelisiniz.
Benim sevdiğim uzun zaman ayırıp gezdiğim bir diğer şehir ise Hersonıssos şehri. Heraklıona yarım saat mesafede. Çarşı içinde gezebileceğiniz gibi bir alt caddedeye geçip sahil kısmınnı da gezebilirsiniz.
Alışveriş yapabilir, cafelerde oturabilirsiniz.Yolun sonundaki kilisenin olduğu tepeye çıkıp koyu tepeden izleme imkanını kaçırmayın derim. Tam yolun sonunda kiliseye çıkmadan turistik trenin kalkdığı istasyon var. Yaklaşık bir saat kırk dakika 13 ero karşılığı şehir turu atmanızı tavsiye ederim.
Şehrin plajlarını, otellerini görebilir, zeytin ağaçları arasında gezinti yapıp Hersonıssosun tadını çıkarabilirsiniz.
Kiliseye çıkmadan yol sola döner orada da güzel bir koy var. Ben bu koyda kahve molamı verdim. Cafeler bitince plajlar başlıyor. Aşağıda Hersonissos şehrindeki bu koydan bir görüntü:
Gelelim Giritte ne yenir ne içilir kısmına
Yunanistanda nereye gidersem gideyim mutlaka Frappe içerim, dondurma yerim. Heraklionda meşhur Kipkop Cafede Bougatsa tadıp kahvenizi içmenizi öneririm. Bizdeki laz böreği benzeri, üzeri tarçınlı bir tatlı.
Yine Girite gitmişken Greek salad ve Dakos yemeden dönülmezdi. Dakos Giritin meşhur salatası..
Bizdeki kanepe benzeri bir salata, kızarmış ekmek dilimi üzerine domates ve peynir konulup bol zeytinyağı dökülerek yapılıyor. Adada zeytinyağlar çok güzel satın alabileceğiniz bir çok mağaza, market var. Litresi 10 ero civarı. Caciki ise bizdeki kuru cacık. Yunanlıların yoğurdu daima süzme yoğurt olduğu için daha kıvamlı olmuş. Lezzeti muhteşem, her öğün yiyebilirsiniz.
Giritin kendine has rakısı var adı uzo değil Raki. Yunanistandaki uzodan daha acı, sert bir tadı var.
Yunanistan döneri olarak bildiğimiz gyros burada da var. Bir öğünde buna ayırdım. Pita ekmeği içine döner (tercihe göre et, domuz, tavuk çeşitleri var), caciki ve patates kızartması konulup kulah gibi sarılarak yapılıyor, gerçekten lezzetli idi. Bunların dışında adadan peynir çeşitleri, adanın iç kısımlarından şarap alabilirsiniz. Salyangoz tadabilirsiniz. Kızartma ya da zeytinyağlı çeşitleri var.
Girite gitmişken Santoriniye de geçebilirsiniz. Girit, Santoriniye feribotla bir buçuk saat mesafede, ister günübirlik ister bir kaç gün kalmalı gidebilirsiniz. Her gün karşılıklı seferler mevcut.