ALMAN ÇOBAN KÖPEĞİNİN TARİHÇESİ
Alman Çoban Köpeği’nin öyküsü günümüzden 101 yıl öncesinde 1899 yılında Max Emil Friedrich Von Stephanitz adlı süvari subayı ile başlar.Max Von Stephanitz 30 Aralık 1864 yılında Berlin’de doğdu.Öğrenimini bitirdikten sonra çifiçi olarak yaşamını sürdürmek isitiyordu,ancak annesinin isteği ile orduya katıldı.Bu arada Berlin Veteriner Kolejinde okuyarak köpekler üzerine çalıştı ve üretim,eğitim,bakım ve diğer konularda araştırmalar yaptı.19 yy sonları Almanya’da hem büyük hem de küçük baş sürüleri idare edebilecek bir çoban köpeği eksikliğini gören Stephanitz Alman hükümetinin köpek ırklarını geliştirmek için uygulanan politikasından da yararlanarak bu açıklığı kapatacak bir köpek arayışına girmişti.Max Von Stephanitz’in isteğine göre bu köpek sürüleri kolayca idare etmenin yanı sıra cesaretli,sadık,itaatkar ve becerikli bir yapıyada sahip olmalıydı,onun düşüncesine göre zeki köpek ancak mükemmel bir arkadaş ve iş köpeği olabilirdi.
19.yy Almanya’nın kırsal bölgelerinde ve çiftliklerde farklı tipte çoban köpekleri kullanılıyordu.Ancak bu ırklardan ikisi bugünkü Alman Çoban Köpeği’nin ortaya çıkışında ve geliştirilmesinde etkin rol oynamıştır.Bunlardan birisi Thuringia’nın dağlık bölgelerinde sıkça görülen gri renkli,dik kulaklı ve genellikle küçük bir yapıya ve kıvrık kuyruğa sahip bulunuyordu.Wurttemberg tipi köpekler ise geniş ve gelişmiş kas ve kemik yapısı ve çalı gibi tüylü kuyruğu,sürati ve rahat hareketleri ile dikkat çekiyordu.Fakat bu köpek yatık kulaklara sahipti.Bu iki ırkın özelliklerini taşıyan köpek ilk olarak 1882 yılında Hanover’de görüldü ve on yıl sonra 1892 yılında ileride”Verein Für Deutsche Schaferhunde” (SV) kulübünün kurulmasına öncülük edecek olan Phlax Society kuruldu.Ancak bu kulüp üç yıl sonra kapatıldı.
1899 yılında Max Von Stephanitz Karlsruhe kentindeki bir şovda orta boyda gri-sarı renkte bir köpek dikkatini çekti.Bu köpek uysal.güçlü,dayanıklı bir görünüme sahipti.Bu köpek “Hektor Linksrhein” idi.Stephanitz bu köpeği satın alarak adını “Horand Von Grafrath” olarak değiştirdi.Birkaç hafta sonra 22 Nisan 1899 yılında Stephanitz , Arthur Meyer ve dokuz arkadaşı ile birlikte bugün de dünya’nın en köklü ve en kapsamlı köpek kulubü olan aynı zamanda Alman Çoban Köpekleri’nin seceresini tutan “Verein Für Deutsche Schaferhunde” (SV) kurdu ve “Horand von Grafrath” SZ1 secere numarası ile kaydedilerek ilk Alman Çoban Köpeği ünvanını aldı.Stephanitz ölüm yılı olan 1936 yılına kadar bu kurumun 37 yıl başkanlığını üstlendi.
Stephanitz ırkın gelişimini sağlamak için üretim programını “Horand” ve erkek kardeşi “Luchs” ile başlattı.Bu köpekler “Mores Plieningen” ile çiftleştiler.”Mores Plieningen”ırkın gelişiminde oldukça pay sahibidir günümüzdeki her Alman Çobanında bu köpeğin kanı olduğu söylenebilir, büyük erkek kardeşinin ise Stuttgart hayvanat bahçesindeki bir kurt olduğu bilinmektedir. Horand’ın meshur oğullarından “Hektor von Schwaben” ikinci sieger olarak tarihe geçti ve ırkın gelişmesinde önemli bir rol oynadı.Bu köpek kardeşi ile çiftleşerek “Boewulf”, “Heinz Von Starkenberg” ve “Pilot3″ dünyaya geldi.Fakat akraba arasındaki bu çiftleşmeler bir süre sonra istenmeyen ve orijinalden uzaklaşan yavrular meydana getirmeye başladı.Stephanitz bunu önlemek için akraba olmayan çoban köpekleri “Audifax von Grafrath” ve “Adolo von Graftrath” çiftleşme programına alındı.Stephanitz için bir diğer problem ise ırkın mizacındaki değişiklik ile diş bozuklukları idi ve hemen önlenmesi gerekiyordu.
1925 yılında Stephanitz “Klodo von Boxberg” i Sieger seçti.Klodo diğer köpeklerden derin ve geniş gövdesi,kısa beli,kendine has yürüyüşü ile ayırt edilebiliyordu.Klodo baskın bir erkek olarak yeni Alman Çoban Köpeği’nin habercisi oldu.Klodo daha sonraA.Gilbert (Mareldene Kennels – Hamden Connecticut) tarafından Amerika ya götürüldü ve oğulları ve kızları ile bugünkü kuzey amerika ırkının oluşmasında oldukça pay sahibi oldu.
Stephanitz bu arada Alman Çoban Köpeğinin özeliklerini geliştirmek amacı ile polis kuvvetleri ile işbirliğine girerek iztakip,itaat ve koruma eğitiminii uygulamaya başladı.Bu uygulama bugün “Schutzhund” (Koruma Köpeği) olarak bildiğimiz ve Alman Çoban Köpeği’nin secere alması için gerekli olan test idi ve bu testlerdeki üstün başarısı sonucu Alman Çoban Köpeği kısa sürede polis kuvvetleri ve diğer birimler tarafından beğeni topladı ve sıkça kullanılmaya başlandı.
Daha sonra bu teste 12 mil dayanıklılık”(AD)”-”B” testi(Jürinin Schutzhund eğitimine köpeği kabul etmeden önce uyguladağı test) kalça çıkığı ve değerlendirmesini içeren “a”(HD Befund Zuerkant) raporu ve köpeğin yetiştirilmesine, soyunun devamına not veren KKL-1(Koerklass)(Üretim İçin Önerilen) ve KKL-2 (Üretime Uygun)dereceleri eklendi ve Schutzhund 3 derecesini alan köpek V-A (Mükemmel Seçim)derecesi ile ödüllendirildi.
Bu arada ırkın başarısını gören ve kendi ülke ırklarını dünya ya tanıtmaya çalışanlar Alman Çoban Köpeği için medya yoluyla bir karalama kampanyası başlattılar ve bu köpeğin kullanılmasını önlemeye çalıştılar.Bu köpek gerçekten güvenilir bekçi,iyi bir çoban köpeği mi ? yoksa çiftlik hayvanlarımızı yiyen ve çocuklarımızı her fırsat bulduğunda ısıran bir canavar mı? gibi sorular ve asılsız haberler ile kamuoyunu uzun süre meşgul ettiler. Hatta bu kampanya ırkın gelişmesini kısa süre etkiledi bile.Ancak Alman Çoban Köpeği bu haksız karalama kampanyasına gereken cevabı vererek popülaritesini yeniden kazanmasını bildi.İngilizler’de köpeğin kendi sınırları içerisinden Alsatian adlı yöreden dünyaya yayıldığını belirterek köpeğe sahip çıktılar ve köpeği Alsatian olarak çağırmaya başladılar.
Alman Çoban Köpeği’nin diğer ülkeler tarafından benimsenmesi ve kullanılması 1.Dünya Savaşı ile başlar.Almanya bu savaşta Alman Çoban Köpeklerini geniş bir biçimde savaş köpeği, telefon hattı çekme,cephanelik ve esir kamplarını koruma,kızılhaç köpeği,iz takip köpeği mesaj köpeği olarak kullandı.
Savaşın sonlarına doğru 1918 yılında Amerikan Hava Kuvvetlerinde görevli onbaşı Lee Duncon Fransa sokaklarını gezerken bir ambarın köşesinde beş adet yavrusuyla birlikte bir anne farketti.Kendisi son derece koyu bir hayvansever olan Duncon bu yavrulardan ikisini aldı ve geri kalan üç tanesini anneye bıraktı.diğer yavrulara ise Fransız askerler sahip çıktı.Lee Duncon bu yavrulara Nannette ve Rin-Tin-Tin adını vererek bir efsanenin başlamasına öncülük etti.Nannette ilerki yıllarda bir hastalık sonucu yaşamını yitirdi.Rin-Tin-Tin ise bir film yıldızı olarak yaşamını sürdürdü.Son derece zeki olan bu köpek Warner Bross film şirketi tarafından keşfedildi. şirket Lee Duncon ile sözleşme yaparak Rin-Tin-Tin’ e haftada 1000 Dolar maaş bağladı ve 100.000 dolar karşılığı sigorta etti.
Rin-Tin-Tin 24 ayrı filmde başrol oynayarak ırkın tanınmasında oldukça önemli bir pay sahibi oldu.Rin-Tin-Tin 8 Ağustos 1932 yılında 14 yaşındayken öldü.Bu gün de Rin-Tin-Tin’i Red Kit’in dostu Düldül’ün belalısı olarak izlemekteyiz. Rin-Tin-Tin kariyerinin doruğunda iken haftada 20.000 adet mektup aldığınıda burada belirtelim.
Savaş sonrası ise Almanya’da yeni kanlar adını duyurmaya başladı.Bu köpekler ileride büyük rol oynayacak “Axel Von der Deininghauserhide – Rolf von Osnabruecker land ve Hein v.Richterback idi.
Daha sonraki yıllarda ise “Quanto Wienerau” Canto Wienerau” ” Mutz vd Pelztierfarm” ve “Marko v Celler Land” adlı köpekleri görmekteyiz.Quanto kendinden sonra gelecek olan ırklara orta boy,düşük yapı,güçlü kemik ve baş ve ön bacaklar,gibi özellikler aşıladı “Lasso di val Sole” ve “Dick Adeloga” kendisinin oldukça meşhur oğullarıdır.Quanto serisi ileride “Uran v Wildsteiger Land” ile devam etmiştir.Canto yalnızca dört yıl yaşamasına rağmen Almanya’da büyük yankılar uyandırdı.Yapısı ,enerjisi,show köpeği olarak güzelliği ile diğer ülkelerin ısrarla sahip olmak istediği bir köpek oarak adından çokça bahsettirdi..Meşhur oğullarından “Canto Arminius” ise çok önemli bir yere sahiptir..
IRKIN (CİNSİN) STANDARDI
ALMAN ÇOBAN KÖPEĞİ orta boyludur. Boyunu ölçmede kullanılan boy ölçme aleti yerden omuz yüksekliğine kadar olan uzunluk alınır. İşlem sırasında boy ölçerin dikey parçası hayvanın dirseğinin arka bölümüne dokunmalı köpeğin kılları ise sıkıca bastırılmalı.
A.Ç. Köpekleri için ideal yükseklik:
Erkek köpekler 62.5 cm
Dişi köpekler 57.5 cm
Boyda 2.5 cm’lik sapmalar makul görülüyor. 2.5 cm’in üzerinde olan sapmalar ALMAN ÇOBAN KÖPEKLER?NİN değerlerine önemli derecede zarar vermektedir. AÇ köpeği hafif uzun ve iyi gelişmiş adeleli bir yapıya sahiptir. Kemikler dolgun ve sağlam, genel yapı sağlamdır. Hayvanın genel yapısındaki sağlamlık ve uzun süreli tırıs koşullarındaki dayanıklılığı sahip olduğu anatomik özelliklerinden ileri gelmektedir. Boy uzunluğunun boy yüksekliğine olan oranı ile ekstremite (bacak) konumları,eklemleri ve açıları AÇ köpeğine yüksek fiziki günç sağlamaktadır . Bu cinse ait hayvanların kıl yapısı her tür meteorolojik şartlarda mükemmel bir koruyuculuk yapmaktadır.
Sadece çalışma gücü olarak değil tüm özellikleriyle iyi görünüşü olan bir cins elde etmeye çalışmalıyız. Ancak bu çalışma gücünü etkilemeyecek şekilde olmalı (Cinsî dimorfizm) net olarak ayırt edilebilmeli, şöyle ki erkek ve dişi hayvanlar dış görünüş olarak farklı özelliklere sahip olmalı.
AÇ köpeği standartları dahilindeki bir hayvana bakıldığında iç dünyasındaki denge ve gücünün tam bir uyum içerisinde olduğunu hissedilmektedir. Bu hayvanın minnettar bir dış görüntüsü vardır. Bunu anlatmak zordur ama ilk görüşte bile fark edilir. Yürüyüş stiline bakılınca ( Sağlıklı vücut ?sağlam ruh ) deyiminin tam uygun olduğu düşünülür, yani fiziki ve ruhani yapısını bütünüyle gösterebilmektedir. AÇK çalışma gücü özelliklerini değerlendirmek için sadece deneyimli uzmanlar çağırılmalı, hatta özellikle AÇK üzerine uzmanlığı olan kişiler tercih edilmeli. Değerlendirilecek (notlandırılacak) olan özelliklerin başında psikolojik yapı gelmektedir. Ardından köpeğin silah sesine verdiği reaksiyon değerlendirilir. Pekiyi (mükemmel) notunu alabilmesi için köpeğe kesinlikle gerekli olan eğitimi verilmiş olmalıdır.
Genlerle Oynamak Değil Seçici Üretim