Arap Ahlaki Aklı üzerine
Daha önceki üç çalışma, ‘Arap Aklının Oluşumu’ ‘Arap Aklının Yapısı’ ve ‘Arap Siyasal Aklı’ başlıkları altında yayınlanan serinin son kitabı olan ‘Arap Ahlaki Aklı’ üzerine bir okuyucu yorumu…
Muhammed Abid Câbirî’nin elimizdeki ‘Arap Ahlaki Aklı’ kitabı hakkında bilgi vermeden önce Câbirî’nin oldukça aktif olan hayatı hakkında kısa bir bilgi verelim.
Câbirî 27 Aralık 1936’da Fas’ın güneydoğusundaki Fecîc şehrinde doğdu. Ana dili Berberîce olup Arapça’yı ilkokulda öğrendi. Tahsiline Medresetü’n-Nehda el-Vataniyye’de başladı, Fransız okulunda devam etti ve Fransızca’yı bu okulda öğrendi. 1956’da liseden mezun oldu. Üniversite öğrenimini Rabat Üniversitesinde tamamladı (1962). Daha sonraki hayatında gazetecilik öğretmenlik ve siyasi çalışmalarıyla aktif bir hayat yaşayan Câbirî çok sayıda kitap yazdı. Kaleme aldığı eserlerinin birçoğu uluslararası ödül aldı. Birçok siyasi eylemlere ve konferanslara katılan Câbirî bir ara tutuklanıp iki ay cezaevinde kaldı.
Bu arada kitabın ana konu başlıklarına bir göz atacak olursak, 1. Kısım Farisi miras ya da itaat ahlakı. 2. Kısım Yunan mirası mutluluk ahlakı. 3. Kısım Sufi miras: Fena ahlakı ve ahlakın fenası. 4. Kısım Saf Arap mirası: Mürüvvet ahlakı. 5. Kısım İslami ahlak arayışı yolunda İslami miras.
Beş kısım ve 23 başlıktan oluşan kitabın bazı bölüm başlıklarını kitap dostu olan dostlarımızla paylaşalım ve biraz merak uyandıralım. Ahlak, edep ve değerler düzeni. Kisracı devletin İslam’da yasallaşması. Erdemli şehir ve bireyin kendisini yönetmesi. Derlemeci yönelim. Tasavvufun kökleri ve dalları. Ahlakın fenası. Mürüvvet/aristokrasi ilişkisi ve Arap Rönesans’ı gibi. Sözü fazla uzatmamak için her kısımdan sadece bir başlık aldık.