﻿ Gözler Merkez'de - Bilge Yatırımcı
Zeynel Balcı tarafından 14 Temmuz 2019 14 Temmuz 2019 tarihinde yayınlandı.
Öyle ki ABD borsaları (Dow Jones ve S&P 500 Endeksleri) tarihi zirvelerini geçti. ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Powell’den gelen faiz indirimine vurgu yapan “güvercin” tonda açıklamalar beklentileri kuvvetlendirdi. Fed tutanaklarında da bazı üyeler başkanı destekler görüş verdiler. ABD Başkanı Trump’ın “ekonomide rakamlar çok iyi” açıklamasını da not etmek lazım. Enflasyon yükselişte, istihdam artışı ve işsizlik oranları çok iyi, ekonomik büyüme güçlü o zaman faiz indirimine ne gerek var, diye çok haklı bir soru akla geliyor. Bu noktada beklentiler devreye giriyor. Fed Başkanı Powell, “ABD büyümesi 2. çeyrekte ılımlı görünüyor, son aylarda önde gelen bazı yabancı ekonomilerde ivme yavaşladı. Zayıf enflasyon riski Fed’in mevcut beklentilerinden daha kalıcı olabilir” açıklamasını dikkate almak gerekir.
Kaygının mevcut görünüm ile değil gelecekle ilgili olduğu anlaşılıyor. Ayrıca parasal genişleme programı uygulayan Avrupa Merkez Bankası’ndan yeni faiz indirimine ilişkin söylemler geliyor. Bu iş kur savaşlarına gider mi soruları gelmeye başladı. 31 Temmuz Fed toplantısında çeyrek puan da olsa bir faiz indirimi bekleniyor. Dış dünyadaki faiz konusundaki bu gelişmeler Türkiye gibi finansman ihtiyacındaki ülkeler için önemli ve olumlu. İç gündeme dönersek Rusya’dan teslimatı fiilen başlayan S-400 füze sistemlerine odaklı Türkiye-ABD ilişkileri ilk sırada. Bir diğeri Merkez Bankası Başkan değişikliği sonrası 25 Temmuz’da ne kadar faiz indirimi olacağı konusu var. Faiz konusunda tartışmalar indirim olup olmayacağından çok, ne oranda olacağına kaymış durumda. Enflasyon ve Merkez Bankası faiz oranı arasındaki makasın oldukça açılması, Fed ve Avrupa merkez bankalarının faiz indirim söylemleriyle birlikte piyasalar zaten Çetinkaya yönetiminden faiz indirimi bekliyordu. Bir puanlık indirim beklentileri başkan değişikliğiyle 2 ile 4 puana kadar yükseldi. Bakalım 25 Temmuz’da sonuçları göreceğiz. Sert faiz indirimi olursa tahvil ve bonoda kâr satışı olasılığını dikkate almak gerekir.
S-400 füze sistemlerinin cuma günü teslimatının başlaması, iç piyasaların dışarıdan olumsuz ayrışmasını da beraberinde getirdi. Faiz indirim beklentisi S-400 olayına rağmen iç piyasaları taşıyamadı. ABD’den henüz bir sinyal yok, bu aşamada piyasalar ihtiyatlı davranmak adına gardını alıyor görüntüsü hakim. Ancak Japonya’da G-20 toplantısındaki Trump’ın söylemlerinin aksine ABD’den farklı bir tavır görülürse piyasalara olumsuz yansımaları sürebilir. Bu durumda Merkez Bankası faiz kararında zorlanabilir. Ekonomideki yavaşlamaya bağlı olarak mayısta cari açık yıllık bazda 2.3 milyar dolara kadar gerildi. Önümüzdeki aylarda fazlaya geçme olasılığı çok yüksek. Dış açıktaki düşüşe karşılık iç açık yani bütçe açığı yüksek seyrini koruyor. Bu çerçevede kamu zamları dışında Merkez Bankası yedek akçe konusundaki düzenlemeler devreye girmiş görülüyor. Ancak bütçe gelirlerinde en önemli kalem vergi hatta KDV, ÖTV gibi dolaylı vergiler. Bu açıdan zayıflayan ekonomik aktiviteye ivme kazandırmak için de faiz indirimi akla gelen ilk önlemlerden biri olabilir. Alternatif piyasalar olması açısından düşük faiz borsalar için olumlu bir referans. Yabancı yatırımcılar Borsa İstanbul’da büyük montanlı olmasa da son altı haftadır alımdalar. Cuma akşamı Fitch’ten gelen takvim dışı ama sürpriz olmayan not indiriminin piyasalar üzerindeki etkisi sınırlı kalabilir. Dışarından gelen iyimserlik dalgasına karşılık iç gündemin etkisiyle daha temkinli bir görünüm öne çıkabilir.