Aşgabat. "Parahat" etrapçasynda bir jaıda düşürilen surat.
Aşgabatdaky “Aşgabatagyzsuw” döwlet kärhanasynyň işgärleri mart aıynyň aılygyny häzire-bu güne çenli hem alyp bilmän gelıärler. İogsa işgärler döwlet kärhanasynyň ıolbaşçylarynyň hasap bölümine 50 manatdan pul tabşyrmaklary baradaky talaplaryny hem ıerine ıetirdiler.
“Azatlyk” radiosy döwlet edaralarynyň işgärleriniň ulanan suwlary üçin töleg tölemegini talap etmek üçin tapylan özboluşly usul hakynda 8-nji aprelde habar berdi. Hususan-da “Aşgabatagyzsuwyň” ıolbaşçylary, eger aılyklaryny almak isleseler, işgärleriniň ulanylan suw üçin 40 manatdan pul tölemeklerini talap etdiler.
“Azatlygyň” habarçysy 13-nji aprelde işgärleriň talap edilıän möçberdäkipuly töländiklerini, emma aılyklarynyň şindi hemberilmeıändigini habar berdi.
“Aşgabatagyzsuwuň” işgärleri ıolbaşçylaryň awans almak üçin 50 manat tabşyrmak baradaky bikanun talabyny ıerine ıetiren-de bolsalar, özleriniň kanun esasynda gazanan pullaryny şindi hem almadylar. Olara aılygyň gijikmeginiň sebäbini düşündirmezden,“pul ıok, garaşyň” diıip jogap berıärler” diıip, “Azatlygyň” habarçysy habar berdi.
Onuň sözlerine görä, talap edilen 50 manady tölemek üçin köp işgär talap edilıän möçberdäki puly geljekki aılygyň hasabyna karz aldy, sebäbi köp adamda beıle serişde ıokdy. Şol bir wagtda, işgärlere tölän 50 manatlary üçin hiç hili kwitansiıa berilmedi.
Şeıle-de, “Aşgabatagyzsuw” döwlet kärhanasynyň işgärleriniň beren gürrüňlerine salgylanyp, “Azatlygyň” habarçysy bu kärhanada edilıän eden-etdilikler hakynda habar berdi.
“Öz esasy işlerinden başga, ıönekeı işgärleri jemagat hojalygynyň işgärleriniň işlerini ıerine ıetirmäge mejbur edıärler: olar skwerleri arassalaıarlar, gonamçylyklara esewan edıärler, lagym ötüklerini tämizleıärler, emma bu işler üçin esasy aılyklaryna goşmaça goşulmaıar.
Eger-de ozallar şeıle “ıowarlar” diňe baıramçylyklara gabat geçirilen bolsa, soňky aılarda şäheri mugtuna arassalatmak işleri, “Aşagabtagyzsuwuň” işgärleriniň içi ıananyň gülküsini edip aıtmaklarynda görä, “gündelik işe” öwrüldi.
İolbaşçylar ıuwaşlyk bilen bildirilıän garşylyga “şäheri arassalamaly, adam ıetenok” diıip, zoňtar jogap berıär” diıip, “Azatlygyň” habarçysy “Aşgabatagyzsuwuň” işgärlerine salgylanyp habar berıär.
Şeıle-de ol paıtagt kärhanasynyň işgärleriniň eden-etdilikli ulanylmagynyň diňe Aşgabatdaky gulçulyk zähmeti bilen çäklenmeıändigini, eısem olary paıtagtdan daşardaky işlere hem yzygiderli iberıändiklerini habar berıär.
“Ahal welaıatynyň düıbüni tutmak dabaralarynyň öňüsyrasynda “Aşgabatagyzsuwuň” işgärlerini günuzyn Gökdepe etrabyna iberip, çaı-nahardan geçen, suwam bermän, tutuş günläp territoriıa arassalatdylar.
Hatda gije-gündiz işlän adamlary, şol sanda agşamky smenada işlän adamlary, aıak üstünde zordan durıan hem bolsalar, şol ıere alyp gitdiler. Açyk meıdanda hatda hajathana gitmäge-de mümkinçilik bolmady.
Adamlaryň gahary gelıär, emma açyk pikirini aıtmaga gorkıarlar, sebäbi köpçülikleıin işsizlik we bahalaryň barha ıokarlanıan wagtynda işlerini ıitirmekden gorkıarlar” diıip, “Azatlygyň" habarçysy gürrüň berıär.
Emma “Azatlyk” häzirlikçe döwlet kärhanasynyň wekillerinden hiç bir düşündiriş alyp bilmedi.
“Aşgabatagyzsuw” kärhanasy apreliň başynda şäheriň ıaşaıjylaryna ölçeıjileri oturtmak we suw hem-de lagym hyzmaty üçin tölegleri wagtynda tölemek çagyryşy bilen ıüzlendi. Bu çagyryş merkezde çykıan “Neıtralnyı Turkmenistan” gazetinde çap edildi.
Häzirki wagtda ıurduň ilatyulanylan suw we gaz üçin ölçeıji gurallaryň görkezen sanlary esasynda töleg edıärler. Şunuň bilen birlikde, “Azatlygyň” Aşgabatdaky habarçylarynyň habar bermeklerine görä, paıtagtyň ıaşaıjylary mundan öňki ıyllarda ulanan suwlary üçin hem jerime tölemäge mejbur edildi.
Täze düzgünler 2019-njy ıylyň başynda güıje girdi. İurduň ıolbaşçylary ilata mugt suw, gaz we elektrik toguny bermegi ıatyrmak kararlaryny 2018-nji ıylyň sentıabrynda yglan etdiler.
Türkmenistanda döwlet edaralarynyň işgärleriniň aılyk haklaryndan tutum tutmak yzygiderli häsiıete eıe bolup durıar.
Döwlet gullukçylary her aıda abadançylyk we köçeleri arassalamak, bag nahallaryny ekmek we olara ideg etmek, döwlet eıeçiligindäki metbugat neşirlerine abuna ıazylmak, baıramçylyk we sport eşiklerini satyn almak, şeıle-de häkimiıetler tarapyndan guralıan köpçülik çärelerine gatnaşanlarynda zerur bolıan beıleki zatlary almak üçin pul çykarmaga borçly.
İurtda ortaça aılyk dollaryň resmi kursunda hasaplananda $228 dollara golaı, pensiıa - $72, maıyplyk puly - $100-200, enelere çaga üçin berilıän kömek puly - $40-90 bolup durıar.