Bugün yazımda diyette doğru bilinen yanlışlardan ve diyette yapılan hatalardan bahsetmek istedim . Eminim bu yazı herkesin hatalarına düzeltmesi için öncü olacaktır. İlk olarak uzun süre aç kalarak zayıflamak mümkün değildir. Uzun süreli açlık sonrasında metabolizma enerji harcamasını azaltır ve yağ depolarını artırmaya başlar. Yenilen çok az yiyecek de yağ olarak depolanır. Herkes aç kalarak kolayca kilo vereceğini düşünür. Diyetin ilk başlarında aç kalarak hızlıca kilo verirsiniz fakat verilen kilo yağdan gitmeyeceği için dolayısıyla hızlıca geri alınır. Aynı zamanda bir süre sonra metabolizmanız yavaşlayacağından kilo vermeniz mümkün olmaz. 2,5-3 saatte bir beslenerek metabolizmanızı yavaşlatmadan kilo vermek başarılı sonuca sizi ulaştırır. Nasıl bir araba benzinsiz çalışmıyorsa vücudunuz da öyledir sizin benzininiz besinlerdir. Bu yüzden iki öğün beslenmek yanlıştır metabolizmayı yavaşlatır. Günde 5-6 öğün beslenilmelidir.
Ekmek temel enerji kaynağımız olan kompleks karbonhidratların en önemli kaynağıdır. Ekmek yemeyen kişilerin yine tahıl grubunda olan tahıl ürünlerini, makarna, pilav gibi yemekleri daha çok tükettikleri gözlenmektedir. Bu da kilo artışına neden olmaktadır ve tokluk sağlamada ekmek daha büyük etkiye sahiptir. Ekmek tüketirken sağlıklı ekmeği yani çavdar veya tam buğday ekmeği tercih etmeliyiz. Diyetimizde verilen ekmekleri tam tüketmezsek diyetin karbonhidrat içeriği azalır yağ içeriği artar ve yağdan kilo veremezsiniz. Sadece ekmeği değiştirerek kilo vermeniz de mümkün değildir çünkü beyaz ekmek ve çavdar ekmeğinin kalorisi hemen hemen aynıdır tek fark çavdar ekmeği daha tok tutar ve daha sağlıklıdır.
Light ürünlerin kalorisi sıfır demek değil, kalorisi azaltılmış demektir. Bazı diyet ürünlerin kalorisi fazla ve tuzu kısıtlanmış olabilir. Bazı diyet ürünlerinde de şeker yerine tatlandırıcı kullanılmıştır. Diyet ürünler diyete sadece yardımcıdır. Önerildiği kadar tüketilmelidir. Tek besine yönelerek kilo vermek son derece yanlıştır. Besin çeşitliliği sağlanmadığından vücutta birtakım vitamin-mineral eksiklikleri meydana gelir. Bu da çok ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Tek besine dayalı diyetler vücudun ihtiyacı olan makro ve mikro besin öğelerini karşılamaya yetmez. Sadece sebze ve meyve tüketilirse vücudun ihtiyacı olan protein ve yağ karşılanamadığı için metabolizma yavaşlar. Başlangıçta kilo kaybı gözlense de vücuttaki yağ oranı artmaya başlar.
Protein ağırlıklı beslenmede, vücut proteinleri sindirmek için çok fazla enerji harcar ve zayıflama olabilir. Ancak proteinlerle birlikte çok fazla yağ da vücuda gireceği için, kan yağlarında yükselme ve koroner kalp hastalıkları ortaya çıkabilir. Gut hastalığı gelişebilir. Yağdan kilo verilmediği için verilen kilolar hızla geri alınır. Ayrıca, proteinler vücuttan atılmak için kemikten kalsiyum çeker ve bu da kemik erimesine neden olur. Zeytinyağı sağlıklıdır dilediğim kadar yiyebilirim düşüncesi son derece yanlıştır. Zeytinyağı ile yapılan yemekler sağlıklıdır ama kalorisiz değildir. Zeytinyağı da bir çeşit yağdır. Eğer zeytinyağı tüketimini azaltmıyorsanız kilo veremezsiniz.
Diyet yaparken sadece yediklerimizi azaltmak yeterli değildir. Vücut dengesini korumak açısından günde 2-3 litre su tüketmeniz gerekmektedir. Aksi halde vücut yeterli su alamadığından kendisini korumak adına içtiğiniz suyu tutacak bu da vücudunuzun ödem yapmasına neden olacaktır. Maydanoz yağ yaktırır düşüncesi de son derece yanlıştır. Maydanozun idrar söktürücü etkisi vardır. İdrar kaybı nedeniyle insan kendini hafiflemiş hisseder, yoksa kilo kaybına ve yağ dokusu azalmasına hiç bir faydası yoktur. Sauna gibi sıcak ortamlarda terleyerek kaybedilen yağ değil sudur. Bu gibi sıcak ortamlar, organizmanın toksinlerden arınmasını, kasların gevşemesini, kırgınlığın atılmasını sağlar ancak zayıflatmaz. Hiçbir besin yağ yakmaz. Kafein içeren besinlerin veya C vitamini yüksek besinlerin (limon,kivi,yeşil biber gibi) kısa süreli metabolizmayı artırıcı özelliği vardır. Elma sirkesi zayıflatır mı sorusuna metabolizmayı hızlandırır fakat elma sirkesi asidik özelliktedir. Asit, midenin, özefagusun tahriş ederek, aynı zamanda mide asidi miktarını artırarak açlığı uyarır ve reflü gibi ciddi bir hastalığı tetikleyebilir. Bu yüzden sirke sadece tat vermek için belli ölçülerde kullanılmalıdır. İnternetten bulunan sağlıksız tek tip detoks diyetleride kesinlikle çok sakıncalıdır. Vücudumuzun doğal işleyişinde detoksifikasyon mekanizmaları bulunmaktadır. Birçok detoks diyetinde hayvansal ürünler yasaklanır, bu durum doğru değildir. Kısıtlamaların çok olduğu bu diyetlerde vücutta keton cisimciklerinin artmasına neden olabilmekte ve bireylerde mide bulantısı, halsizlik, baş dönmesi, sinirliliğe neden olmaktadır. Detoks diyeti ile verilen kiloların çoğunluğu vücut suyudur. Yağdan kayıp yerine kaslardan da kayıp meydana gelmektedir.
Sigarayı bırakamıyorum kilo almaktan korkuyorum sigara metabolizmamı hızlandırıyor diyenler bu satırları mutlaka okumalıdır. Sigara içerisinde bulunan nikotin bireylerde çok az bir oranda metabolizmalarını artırmaktadır. Sigara içen birçok bireyin zayıf kalmalarının nedeni bu metabolizmadaki artış değil, yemek isteğinde azalmadan kaynaklıdır. Sigara bırakıldığı zaman ağırlıktaki artışın nedeni ise sigara içmek yerine yapılan küçük küçük, yüksek kalorili atıştırmalardır. Sakız çiğneyerek veya yemek yerine başka bir aktiviteyle uğraşarak sigara içme isteğinizi baskılayabilirsiniz. İlla bir şey tüketme ihtiyacı hissediyorsanız yağsız salata, türk kahvesi veya maden suyu tüketebilirsiniz.
Her bireyin yaşam tarzı farklıdır ve sabah uyanma akşam yatma, iş saatleri değişkendir. Akşam 18.00 den sonra bir şey yenilmemelidir düşüncesi son derece yanlıştır. Diyetler bireye özgüdür ve onun günlük yaşantısına uyum sağlamalıdır. Sağlıklı ve kalıcı kilo vermek için mutlaka bir beslenme uzmanından yardım alınmalıdır.
UZMAN DİYETİSYEN TUĞÇE KARADUMAN