Neden İç Yıldırımlık Kullanmalıyız, Yıldırım Nedir, Dış Yıldırımlık Sistemleri, Gerili Hat Metodu, Aktif Paratoner Sistemi, Kafes metodu, Yıldırımdan korunma,Aşırı Gerilim Koruması,
Neden İç Yıldırımlık Kullanmalıyız?
Yıldırım, gök gürültüsü ve şimşekle görülen, gökyüzü ile yer arasındaki elektrik boşalmasıdır. Şimşek bir bulutun tabanı ile yer arasında, iki bulut arasında veya bir bulut içinde elektrik boşalırken oluşan kırık çizgi biçimindeki geçici ışığa denir.
Yıldırım esnasında çok büyük bir enerji ortaya çıkar. Ortaya çıkan bu enerjinin kontrol edilebilmesi için alınan tüm önlemler, yıldırımdan korunma sistemini oluşturur.
Yıldırımdan korunma sistemlerinin görevi, yıldırımları yakalamak ve güvenli bir şekilde deşarj etmektir. Yıldırımdan korunma sistemleri iç ve dış yıldırımlık olmak üzere ikiye ayrılır.
Dış Yıldırımlık Sistemleri, bir yapıyı yıldırımın birincil etkilerine karşı korumak için geliştirilmiştir. Yani bir yapıyı, üzerine direkt düşecek yıldırım darbesinden korumak için bu yapıya dış yıldırımlık sistemi tesis etmek gerekir.
Dış yıldırımlık sisteminde amaç, sisteme düşen yıldırım darbesini güvenli bir yoldan toprağa boşaltmaktır. Bu amacı yerine getirmek için farklı sistemler geliştirilmiştir. Bunlar;
Yakalama Ucu Sistemleri,
Gerili Hat Metodu
Kafes Sistemi ve
Aktif paratoner sistemleridir.
Yakalama ucu sistemi, cami minaresi, deniz feneri, kafes direkler gibi dar tabanlı yapılarda kullanılır. Ucu sivriltilmiş, metal bir çubuk bu dar tabanlı yapının en üst noktasına monte edilir ve bu metal çubuk ile irtibatlı bir iniş iletkeni ile toprağa bağlantısı yapılır.
Yakalama ucu sistemlerinin montajı ve bu montajda kullanılacak malzeme tercihi TS EN 62305‟e uygun yapılmalıdır.
Gerili Hat Metodu, yakalama ucu veya kafes sistemi adapte edilemeyecek yapılarda tercih edilir. Korunmak istenen yapının dört bir tarafından dikilen uzun direkler üzerinden iletkenler gerilerek, bu iletkenlerin topraklaması yapılır. Bu sistem için kullanılacak malzeme tercihi TS EN 62305‟e uygun yapılmalıdır.
Kafes metodunda ise korunacak yapı belli aralıklarla iletkenler ile kuşaklanır, bu iletkenlerin topraklaması yapılır. Binaya isabet eden yıldırım darbesinin, iletken kollara dağılarak, güvenli bir şekilde toprağa akar. Bu sistemin montajı ve bu montajda kullanılacak malzeme tercihi TS EN 62305‟e uygun yapılmalıdır.
Aktif Paratoner Sistemi, alansal koruma yapan bir dış yıldırımlık sistemidir. Korunmak istenen yapının en yüksek noktasına tesis edilerek, iniş iletkenleri ile topraklanan paratonerler, iyonizasyon yeteneğine göre belirli çaplarda alanı yıldırımdan koruyan mekanizmalardır. Paratoner başlıkları NFC 17 102 (Fransız Ulusal Standartına ) „ye uygun seçilmelidir. Paratoner montajında kullanılan iniş iletkeni, kroşe vb. malzemeler de yine TS EN 62305‟nin önerdiği malzemelerden seçilmelidir.