BEYİN BÜYÜKLÜĞÜNDE ETKİN OLAN BİR GEN!..
Evrimin izlerini takip ederken: Max Planc araştırmacıları, beyin kök hücrelerinin yeniden üretiminin anahtarını bulurlar.İnsan genlerinin yaklaşık %99’u şempanzeler ile ortaktır. Geriye kalan küçük miktar bizi farklı kılar. Ama çok önemli bir farkımız var: İnsan beyni şempanze beyninden 3 kat daha büyük. Evrim esnasında, bu büyüklüğü tetikler doğrultuda genomumuz değişmiş olmalı. Max Planc Enstitüsü Moleküler Hücre Biyolojisi ve Genetiği’nde müdür ve araştırma grubu başkanı olan Wieland Huttner ve ekibi, ilk kez sadece insanlarda yer alan ve temel beyin kök hücrelerinin yeniden üretilmesine katkıda bulunan bir gen buldular. Araştırmacılar insan beyni kök hücrelerinin farklı alt popülasyonlarını izole ettiler ve hangi hücre tipinde hangi genlerin aktif olduğunu net olarak tanımladılar. Bunu yaparak, ARHGAP11B genini fark ettiler. Bu gen sadece insanlarda ve en yakın akrabalarımız olan Neandertallerde ve Denisova insanlarında bulunuyor, ama şempanzelerde bulunmuyor. Bu gen, beyin kök hücrelerini daha büyük bir kök hücre havuzunu oluşturmak üzere tetikleyebiliyor. Bu sayede, beyin gelişimi esnasında daha fazla nöron oluşabiliyor ve serebrum genişleyebiliyor. Serebrum konuşma ve düşünme gibi bilişsel fonksiyonlardan sorumludur.
İnsana özgü gen ayrıca farelerde de etkili oluyorAraştırmanın ileri aşamalarında, araştırmacılar bu özel genin işlevi üzerine odaklandılar. İnsanlarda daha büyük bir beyin kök hücresi havuzu oluşumundan ve dolayısıyla da daha büyük bir serebrumdan sorumluysa, o zaman insana özgü bu gen daha küçük beyni olan bir farede de benzer gelişimi tetikleyebilir diye düşündü araştırmacılar. Bu geni fare embriyosunun içine koydular: İnsana özgü genin etkisi altında kalan fareler daha fazla beyin kök hücresi ve tüm vakaların yarısında, insan beynine özgü korteks kıvrım bile ürettiler. Tüm bu sonuçlar gösteriyor ki, ARHGAP11B geni, insan neokorteksinin evrimsel büyümesinde anahtar rol oynamaktadır.