Yurt dışındaki şirketler çalışanlara ara öğün yaptırıyor | Hülya Meral Özger:Yurt dışındaki şirketler çalışanlara ara öğün yaptırıyor – Hülya Meral
Sabah uyanır uyanmaz zamanla yarışıyoruz adeta. Her şey çok hızlı ve pratik olmak zorunda, yoksa yetişemiyoruz. Sabah kahvaltıyı poğaça börekle, öğlen yemeklerini fast food ile geçiştirdiğimiz çok oluyor. Hele hele bitmek bilmeyen toplantılarda elimiz mutlaka masanın üzerinde duran, beni ye diye gözümüzün içine bakan kurabiyelere gidiyor.
Çalışma arkadaşlarınızdan birinin doğum günü ise ve pasta kesilecekse veya akşam bir iş yemeğine katılacaksanız yandınız. Gelsin kaloriler…Tüm gün boyunca neyle beslendiğimizi bir daha düşünmekte fayda var. Uzman Diyetisyen İpek Ağaca Özger beslenmede günü dengelemek önemli diyerek ara öğünlere dikkati çekiyor ve hareketi arttırmanın önemini vurguluyor. Özger ile iş yerinde beslenmede dikkat edilmesi gerekenleri, hangi besinin yerine neyi koyabileceğimizi, iş yerinde sağlıklı beslenmenin bedenimizde neleri değiştirebileceğini konuştuk.
Sabah kahvaltısı çok önemli bir öğün ama bazen bir yerlere yetişme telaşıyla poğaça ve börekle geçiştirebiliyoruz ve güne sağlıksız başlamış oluyoruz…
Evden çok erken çıkan kişiler için kahvaltı büyük sorun oluşturuyor. 06.00-07.00’de uyanıp hava aydınlanmadan güne erken başlayanlar var. Akşamdan bir tost veya sandviç hazırlamak, yanına beyaz peynir, salatalık, domates, biraz yeşillik, yeşil biber, mümkünse bir haşlanmış yumurta çok pratik oluyor. Alışkanlık haline gelirse günün en önemli öğününü sağlıklı beslenerek geçirmiş oluruz. İyi bir kahvaltı güne ne kadar iyi başlanacağını da gösteriyor. Kahvaltı yaparsak gün içerisindeki o tatlı ihtiyacı, acıkma krizleri de ortadan kalkar. Kahvaltı etmek tokluğu sağladığı için şekeri stabilize eder.
Çok kremalı, unlu ya da sakatat tarzı çorbalar varsa çok tercih etmemek gerekiyor
Öğlen yemeği de çalışanlar için büyük sorun. Herkes iş yerinde veya çevresinde sağlıklı besinlere ulaşamayabiliyor. Sebze yemeklerinin (ıspanak gibi) temizliğinden şüphe edilebiliyor veya et yemekleri çok fazla hayvansal yağ içerebiliyor. Öğlen yemeği için neye dikkat etmeliyiz?
Çalışanlar için tabildotlar her zaman sağlıklı. Bu şekilde planlanmış çoğu menüyü diyetisyenler belirliyor. Çorba ve ana yemeğin yanına cacık tarzı bir şey almak mümkün veya iş yerinin salata barı varsa salata bardan her öğün bol bol salata almak çok önemli. Öğlen yemeği sırasında yoğurt, ayran, cacık her öğünde alınabilir, kilo kontrolü için de oldukça önemli. Yemekteki çorbanın miktarı da önemli, çorbadan az almak gerek, çok unlu ve çok yağlı olabiliyor çünkü. Çok kremalı, unlu ya da sakatat tarzı çorbalar varsa çok tercih etmemek gerekiyor. Çorba, pilav veya ekmek tercihli olarak tüketilebilir. Üçü de ekmek grubu olduğu için birinden birini tercih etmek gerekiyor.
Hindinin besin değeri tavuğa göre çok yüksek
İş yerinde tabldot tarzı bir yemek çok mümkün değilse köfteler çok ideal oluyor. Tavuk, et veya hindi tüketilebilir. Hindi alışkanlığımız hiç yok, hindi hiç tüketmiyoruz. Restoranlarda da bence çok daha fazla hindi olmalı, çok az yerde var. Hindinin besin değeri tavuğa göre çok yüksek. Kırmızı ete göre kolesterol miktarı çok düşük, tüketilmesi gereken etlerden bir tanesi. Öğlen yemeklerinde çevrede bulunabiliyorsa ızgara, buğulama, fırında balık tercih edilebilir.
Kişinin çalıştığı yerde yemekhane yoksa?
Kişinin çalıştığı yerin yemekhanesi yoksa, çalıştığı yerin çevresinde restoran azsa veya kişinin içine sinen bir yer yoksa evden getirmek en sağlıklısı. Kişinin yemeği akşamdan hazırlaması zor olabilir ama sağlıklı pişirilmiş bir yemeğin tüketilmesi harika olur.
Yurt dışındaki şirketler çalışanlara ara öğün yaptırıyor
Beslenme geleneksel bir şey, her ülkenin kendi alışkanlıkları var. Diğer ülkelerde durum nasıl? Bazı ülkeler öğlen, bazı ülkeler akşam yemeğini ana öğün olarak tüketiyor mesela.
Yurt dışında ve Türkiye’deki yabancı menşeli kurumsal şirketlerde çalışanlara ara öğün yaptırılıyor ve meyve tabakları, doğranmış havuç, salatalık kaseleri hazırlıyorlar. Çalışanlara servis arabasıyla ikram ediliyor bunlar. Türkiye’deki kurumsal şirketlerin çoğu bunu yapıyor artık. Çalışanların sağlıklı beslenmelerinin ne kadar önemli olduğunu biliyorlar. Bu uygulama iş yerindeki performansı, motivasyonu arttırıyor, dolaylı yoldan kişilerin daha özverili ve istekle çalışmasını sağlıyor, dikkatleri dağılmıyor, verimlilik artıyor. Sağlıksız beslenilen bir günde insanlar çok verimli olamıyorlar, çok sık hasta olabiliyorlar. Şirkette devamsızlık oluyor, maliyet bakımından cirolar düşüyor. Çalışanların sağlıklı beslenmesi şirketler için çok çok önemli.
Sık beslenmek, üç saatte bir besin almak önemli
Ara öğünde kriter nedir peki? Günde 6-7 öğün normal midir?
Diyetlerde kişiye özel değişmekle birlikte bazen 5 bazen 8 öğün veriyoruz. Güne erken başlayıp erken bitiren biri için ara öğün saatleri değişebiliyor. Miktarlar da besinler de öğün sayıları da kişiye özel ama sık beslenmek, üç saatte bir besin almak, metabolizmanın hızını düşürmemek çok önemli.
Çay ve kahve doğru alındığında sıvı alımına katkı sağlar
Gün içinde özellikle masa başında çalışıyorsak bol bol çay kahve tüketiyoruz. Tükettiğimiz çay kahve miktarı vücudumuzdaki su miktarını etkiliyor değil mi?
Fazla çay kahve tüketimi su tüketimini azalttığından dolayı önermediğimiz bir şey ama aslında kahve bir antioksidan, kansere karşı koruyor, metabolizmayı hızlandırıyor, kan şekerine iyi geliyor. Kahvenin sağlık üzerinde pek çok olumlu özelliği var, bunlardan faydalanmak için günde ortalama 3 kupa kadar kahve içmeyi öneriyoruz. Çay da aynı şekilde, açık çayı öneriyoruz. Çay ve kahve doğru alındığında sıvı alımına katkı sağlar. Çok aşırı koyu çay fazla tüketilmesini önermiyoruz. Yeşil çayın ayrı faydası var, antioksidan. Bitki çayları da olabilir. Bunun haricinde bol bol su içmek de lazım.
Su bambaşka bir konu, bazılarımız hiç sevmiyoruz su içmeyi…
İş yerinde hareketi arttırarak sık sık büyük bardaklarda su içmeyi alışkanlık haline getirmek gerek. Masada büyük bir sürahi 1,5 litre su ile doldurulabilir. Akşam işten çıkarken ne kadarının tüketildiğine bakılıp ona göre gün bitimine kadar tüketilecek su miktarı takviye edilebilir.
Gün içinde bazen bitmek bilmeyen toplantılar oluyor ve tabii toplantı masasında kuru pastalar, şekerler, meyveler… Bir de stresli geçen bir toplantı ise epey bir kalori alarak masadan kalkıyor çalışanlar. Buna alternatif ne önerirsiniz?
Toplantı masalarında Türkiye’de çok sağlıksız besinler ikram ediliyor, hem içeride çalışanlar hem dışarıdan gelen misafirler için kuru pastalar, börekler, yağlı, şekerli hiç bir besin değeri olmayan yiyecekler sunuluyor ve bu besinler kan şekerini bir anda yükseltiyor. Çok sık toplantı yapılan bir şirketse uzun süren bu toplantılarda kişiler sağlıksız beslenmiş, fazla kalori almış oluyor. Onların yerine kuru meyve veya fındık, fıstık, badem, ceviz gibi yiyecekler konulsa maliyet bakımından aynı ama sonuç bakımından çok şeyler fark ettiren bir beslenme olur. Toplantı masasındaki taze mevsim meyveleri kişilerin daha enerjik olmasını sağlar. Çay ve kahvenin dışında masada bardaklar ve su şişeleri olması iyi bir alışkanlık olur.
İş yemekleri de bir bakıma ofis toplantıları gibi, uzun sürüyor ve konuşurken ne yediğinizin farkına varamayabiliyorsunuz. Öğlen veya akşam düzenlenen bir iş yemeğinde nelere dikkat etmek gerekir?
İş yemekleri daha uzun sürebiliyor, uzun sürdüğü için tüketim miktarı artabiliyor. Hamurlu, fast food tarzı besinler yerine daha yalın, ızgara besinler tercih etmek ideal. Akşam iş yemeğine çıkacaksak ve gideceğimiz yer belliyse, aşağı yukarı ne yiyeceğimizi biliyorsak öğlen yemeğinde daha hafif bir menü örneğin zeytinyağlı bir yemek ile yanında yoğurt tercih edilebilir. Sebze çorbası ve yanında yoğurt yiyip akşamı dengelemek daha güzel olur. Aralarda küçük meyveler tüketip yürüyüşü ve hareketi arttırarak gün dengelenebilir.
Akşamları bir kokteyl, davet veya yemekte alkol de tüketebiliyoruz. Kişi diyetteyse veya formuna özen gösteriyorsa ne yapmalı?
Alkol tüketimi konusunda kadın ve erkekler için ayrı, kişiye özel tavsiyede bulunuyoruz. Kişinin kilosu veya kilo kontrolü bakımından tüketmesi gereken miktarlar değişiyor ama alkollü içecekler fazla tüketildiğinde kilo aldırabiliyor, iyi bir seçim yapmak lazım. Şarap olabilir bu örneğin. Gün içini dengelemek önemli.
Amacımız her şeyi yiyerek kilo vermek
İş yerlerinde, özellikle plazalarda bir beş çayı arabası dolanır, kafeteryalarda onlarca çeşit pasta börek olur, her bölümde sık sık doğum günü pastası kesilir. Çoğu kişi baş edemiyor bu durumla. Herkes pasta yerken nasıl hayır diyebilir tatlıya zaafı olan biri?
Ben tamamen yenmemesini doğru bulmuyorum. Bu durum psikolojik olarak insana iyi gelmiyor, hem de alışkanlıkları değiştirememiş oluyoruz. Bizim amacımız her şeyi yiyerek kilo vermek. Pasta da olmalı, lahmacun da olmalı. Her türlü besini tüketerek kilo vermek marifet. Çünkü sonrasında kiloyu korumak daha kolay oluyor. Pastadan yenebilir fakat kocaman büyük bir pasta asla değil. Hiç kimse için büyük dilim bir pasta olmamalı. Çok kremalı, hamurlu, şekerli besini ara öğün yerine tadımlık tüketmek ideal. Alışkanlık haline gelirse o kişi kilosunu çok güzel korur.
Ekipçe bir şeyler yemek mümkün mü? Ofiste meyve saati, tost saati gibi bir akım başlatmak…
İnsanlar birbirlerinden etkileniyorlar ve sosyal bir ortam olduğu için birisi çikolata yerken diğeri de çikolata yemek isteyebiliyor. Birbirlerine ikram ediyorlar. Ekip çalışanlarını sağlıklı besinlere yöneltmek çok daha doğru. Hem etrafınızdaki kişiler de sağlıklı beslenmiş olur ve alışkanlık kazanır, sizi de sağlıklı besinlere yöneltmiş olurlar.
Eskiden bir sefer tası kültürü vardı. Batılı ülkelerde hala sıklıkla kullanılan “Lunch Box”lar mesela. Kişi evden çıkmadan bir ‘sağlıklı beslenme çantası’ hazırlayabilir mi? Bu da bir alternatif olabilir mi?
Sağlıklı beslenme bilinci arttı, çalışanlar hazırlayabilir. Öğlen yemeği için çok şanslı bir ülkede yaşıyoruz. Ev yemekleri yapan çok yer var, öyle bir yerdeysek dışarıdan alınabilir. Evden getirdiğimiz bir sandviçi tüketmek yerine tabildot menü çok daha sağlıklı. Hiç imkanı olmayan kişiler evde yemek hazırlayabilir. Mutfağımızda zeytinyağlı kültürümüz, çorbalarımız var. Bu bir artı.
6-7 saatlik bir açlık, trafikteki stresle birleşince çok kötü etkiliyor
İşten eve dönerken uzun süre trafikte kalıyoruz, stresliyiz ve açız, kan şekerimiz daha bir düşüyor. Yanımızda, arabada, çantada ne tür besinler bulundurmalıyız?
Özellikle İstanbul’da yaşıyorsak trafikte çok zaman geçiyor. İşten geç çıkmışsak bir de ara öğün alışkanlığımız yoksa çok aç kalmış oluyoruz. Öğlen yemek yiyip 18.00’de mesaiyi bitirerek yola çıkıyorsak 6-7 saatlik bir açlık, trafikteki stresle birleşince çok kötü etkiliyor. O yüzden ara öğün çok önemli. Öğleden sonra 15.00 veya 17.00 gibi ya da ara öğünü trafikteki saate denk getirerek besin tüketilebilir. Taze meyveler, mevsim meyveleri çok pratik olabilir. İki küçük mandalina 1 porsiyon meyve yerine geçer. Kuru yemişlerden ceviz, badem gibi yiyecekler arabanın hemen konsülünde bulunabilir. Arabada su mutlaka olmalı, hatta toptan alınıp bagajda bulundurulabilir. Trafikte çok zaman geçirip su içmemek de bütün düzeni bozuyor.
Diyet bisküviler ve atıştırmalıklar da bir alternatif olabilir mi?
Uygun miktarda tüketildiğinde diyet bisküvi de olabilir, her biri ayrı bir kalori içerir. Kalorisiz diye düşünülebilir ama en kalorisiz besin bile kalori içerir. Kişiye özel olmakla birlikte light bisküvi, mısır patlakları, grissini tüketilebilir.