Gönderen Konu: Bademağacı (Okunma sayısı 996 defa)
« : 16 Kasım 2008, 03:18:16 »
Koordinat: 37° 24' K, 30° 29' D
Rakım: 585 m
Harita Pafta No: N 24
Dönem: Çanak Çömlekli
Yeri: Antalya İli, Merkez İlçe'ye bağlı, Bademağacı Beldesi'nin 2.5 km kadar kuzeydoğusunda yer alır. Antalya'ya 50, Bucak İlçesi'ne 20 km uzaklıktadır [Duru 1995a:69].
Konumu ve Çevresel Özellikleri: Eski adıyla Kızılkaya olarak bilinen höyük, Burdur Göller Bölgesi'nin güney sınırında, Toros Dağları'nın Antalya düzlüğüne geçit verdiği ve bugün modern karayolunun geçtiği Çubuk Beli'nin yaklaşık 5 km kuzeyindedir [Duru 1995a:69; 1996b:49], etrafı dağlarla çevrili küçük bir ovada yer alır. Kuzey güney yönünde uzun çapı 210 m, kısa çapı ise 120 m'dir; çevresindeki tarlalardan yüksekliği ise 9 m'dir. Ana toprağın bugünkü ova düzleminden 2-3 m derinde olduğu düşünülmektedir [Duru 1995a:69-70,73].
Araştırma ve Kazı: 1958'de D. French tarafından bulunan ve J. Mellaart tarafından Kızılkaya adıyla tanıtılan höyüğün [Mellaart 1961b:159], R. Duru'nun araştırmaları sonucu Bademağacı Höyüğü olduğu anlaşılmıştır [Duru 1994a:51,dipnot 11]. 1993 yılında başlayan kazılar, Duru başkanlığında, İÜEF, Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Anabilim Dalı'nca yürütülmektedir.
Tabakalanma: Bademağacı'nda en geç yerleşmeler, dört yapı katıyla İlk Tunç Çağı'na aittir. Höyüğün orta kesimlerinde, yalnızca çanak çömlekle bilinen iki yapı katıyla Son Neolitik ya da İlk Kalkolitik Çağ gelmektedir. En erken yerleşmeler ise üç yapı katıyla İlk Neolitik Çağ'a aittir [Duru 1995a:70; 1996a:87-88].
Buluntular: Mimari: Kazısı sürmekte olan İlk Neolitik yerleşmenin ilk yapı katlarında ortaya çıkarılan, taş temelsiz, kerpiç yapılar, sokak ya da avlularla birbirlerinden ayrılır. Tümü açılmış bir evin köşeleri yuvarlatılmıştır, dolayısıyla yuvarlağa yakın bir plan göstermektedir. Açık alanlarda, kil kutulardan oluşan depo yerleri saptanmıştır. Ev içlerinde, kapı, fırın gibi yapı öğeleri bulunmaktadır. Ateş yakma yerlerinin küçük çakıltaşı ile karışmış kumlu bir dolgu üzerine çok sert, kireçli bir karışımla sıvandığı gözlemlenmiştir. Aynı dönemin daha geç katlarında ise planı henüz tam belli olmayan tek taş kalınlığında, birbirine paralel duvar temelleri bulunmuştur. Son Neolitik ya da İlk Kalkolitik'e tarihlenebileceği düşünülen yerleşmelerin iki evreli; yapıların tek dizi halindeki taş temellerinin ise 60-65 cm kalınlıkta olduğu gözlemlenmiştir. Ancak kazılan alanın darlığı nedeniyle plan özellikleri henüz bilinememektedir. Neolitik yerleşme bir yangınla son bulmuştur [Duru 1995a:70-71; 1996a:88,90; 1996b:51-52]. Çanak Çömlek: Kahverengi ve gri tonlarında hamurlu, ince kenarlı, açkılı çanak çömlekler arasında düz yükselen ağızlı ve S-profilli kaseler, kapanan ağızlı çanak çömlekler çoğunluğu oluşturur. Dudakları kalınlaştırılmış, üst kısımları düzleştirilmiş profilli çömlekler, kapanan ağızlı ve dudakları içe doğru uzatılmış biçimliler, seyrek olmakla birlikte diğer kap formlarını oluşturur [Duru 1996a:89]. Taş Alet: Küçük taş keskiler bulunmuştur [Duru 1996a:89]. Kemik/Boynuz: Çok sayıda kemik kaşık ele geçmiştir [Duru 1996a:89].
Yorum ve tarihleme: Tarihleme ve malzeme analizleri sürmektedir; bununla birlikte Bademağacı'ndaki İlk Neolitik Çağ'a ait üç yapı katının, Çatalhöyük'ün VI ve VII. katlarıyla çağdaş olduğu bildirilmektedir [Duru 1997:3].