Brexit müzakereleri İngiltere Başbakanı May'in koltuğunu sarsıyor
Ismail Citak & Reuters •et; Son güncelleme: 12/09/2018
İngiltere Başbakanı Theresa May'in Avrupa Birliği (AB) ile yürüttüğü Brexit müzakereleri Muhafazakar Parti içinde liderliğinin sorgulanmasına neden oldu. May'in Brexit ile ilgili politikasından rahatsız olan partili 50 milletvekilinin bir araya gelerek Başbakan May'in geleceğini tartıştığı öne sürüldü.
Muhafazakar Parti Sözcüsü konuyla ilgili yaptığı açıklamada May'e karşı parti içinden gelecek muhalif bir harekete karşı mücadele edeceklerini söyledi. May'e destek veren bazı milletvekilleri ise liderleri May'in arkasında olduklarını belirtti. May yanlısı milletvekilleri, liderlerinin Brexit önerilerinden memnun olmayan partililerin bir komplo içerisinde olduklarını açıkladı.
İngiltere Başbakanı Theresa May'in partisindeki Brexit müzakerelerini destekleyen milletvekilleri, Avrupa Birliği'nden çıkma önerilerinden memnun olmayan muhaliflerin partiyi ele geçirmek için bir komplo düzenlediklerini savundular.
Brexit karşıtı Muhafazakarlar ERG'nin önerilerini destekliyor
Brexit karşıtı muhafazakarların ayrıca müzakerelerin tartışmalı konularından biri olan AB tek pazarının korunması noktasında da ticaretin İrlanda sınırına kaydırılması için alternatif bir plan üzerinde çalıştığı kaydedildi. Brexit sonrası AB ile yürütülecek ticari faaliyetlerin İrlanda sınırından sürdürülmesi, müzakerelerin tartışmalı konularından biri olarak öne çıkmıştı.
Brexit'e karşı olduğu bilinen bazı Avrupa Araştırma Grubu (ERG) üyeleri AB tek pazarının yapısını bozmadan İrlanda üzerinden ticarete sıcak bakıyor. Parlamentonun Kuzey İrlanda'dan sorumlu muhafazakar milletvekili Maria Caulfield ERG'nin gümrük prosedürleriyle ilgili Brüksel ile yürütülen pazarlıklara alternatif olarak sunduğu planın makul olduğunu söyledi.
İngiltere’de 8 Haziran’da yapılan erken seçimde May’in liderliğindeki Muhafazakar Partinin parlamentodaki sandalye sayısı 12 azalarak 318’e düşmüş, Muhafazakarlar tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğu yitirmişti.
Muhafazakar Partinin Kuzey İrlanda’nın aşırı sağcı Demokratik Birlik Partisinin dışarıdan desteğiyle kurduğu azınlık hükümetinin programı, parlamentonun alt kanadı Avam Kamarası’nda yapılan oylamada 309’a karşı 323 güvenoyu almıştı
Liderlik yarışını kaç milletvekili başlatabiliyor?
Partide liderlik seçiminin yapılabilmesi için milletvekillerinin yüzde 15'inin yani 48'inin hükümet dışında kalan parlamento üyelerinden oluşan 1922 Komitesi'ne mektup yazması gerekiyor. Bu sayı aşıldığında, Komite Başkanı liderlik yarışının başladığını ilan ediyor. Kaç milletvekilinin lidere güvenmediğiniyse sadece Komite Başkanı bilebiliyor. Muhafazakarların halen parlamentoda 316 milletvekili bulunuyor.
Oylama ne zaman yapılabilir?
Görevdeki bir Muhafazakar Parti liderine karşı güvensizlik oylaması son olarak 2003'te yapılmıştı. 1922 Komitesi Başkanı, 28 Ekim'de oylama için yeterli sayıda mektup aldığını açıklamış ve ertesi gün oylama yapılmıştı. Partinin başına geçen Michael Howard o dönem bu süreç sonrası liderlik koltuğuna oturmuştu.
May oylamayı kaybederse ne olur?
May oylamayı kaybederse Muhafazakar Parti'de bir liderlik mücadelesi başlayacak. Çok sayıda aday çıkması durumundaysa önce en az oy alan adayın elenecek ve aday sayısı ikiye düşürülecek. İki aday arasında bir tercihte bulunacak partililer yeni liderini seçmiş olacak. David Cameron'ın 2 yıl önceki Brexit referandumu sonrası istifa etmesinden sonra, o dönem partiden 5 aday liderlik yarışına dahil olmuştu. Theresa May'e rakip olan Andrea Leadsom'un yarıştan çekilmesi sonrası liderlik koltuğuna May oturmuştu.
Brexit müzakerelerini etkileyebilir
May'in liderliğinin sorgulanmasının resmiyet kazanması durumunda Brexit müzakerelerini ne şekilde etkileyeceği ise merak ediliyor. İngiltere’de eski Dışişleri Bakanı Boris Johnson, May’in tartışmalı Brexit planını "intihar yeleğine" benzetmiş, Muhafazakar Parti'de en az 80 milletvekilinin söz konusu plan aleyhinde oy kullanacağı iddia edilmişti.
Birleşik Krallık'ta, 23 Haziran 2016'da yapılan referandumda halkın yüzde 51,9'u Avrupa Birliği ile yolları ayırmadan yana oy kullanmıştı.
Ülke, 20 Mart 2019'da Birlik'ten resmen ayrılmış olacak fakat sonrasında taraflar arasındaki ilişkilerin nasıl şekilleneceğine dair pürüzler halen giderilebilmiş değil.
May'in milletvekilleriyle bir araya geldiği iddia edilen Avrupa Araştırma Grubu (ERG) lideri Jacob Rees-Mogg konuyla ilgili sorulan bir soruyu "Theresa May'in muazzam erdemleri var, fevkalade güzel bir başbakan ve benim de kendisne desteğim var ancak onun bazı politikalarını değiştirmesini istiyorum." şeklinde cevapladı.
Junker ve Barnier olumlu konuştu
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Jean Claude Juncker konuyla ilgili yaptığı son açıklamada "İngiltere birlikten ayrıldıktan sonra asla bizim için üçüncü dünya ülkesi olmayacak. Her zaman güçlü bir ortak olmaya devam edecek. Bu yüzden iki taraf arasında Brexit sonrası ilişkileri güçlendirme yönünde çalışma oluşturulması talimatını verdim." demişti.
İngiltere’nin AB'den ayrılma sürecini Birlik adına yürüten baş müzakereci Michel Barnier ise müzakereler konusunda önümüzdeki 6 ya da 8 hafta içerisinde bir anlaşma sağlanmasının gerçekçi bir yaklaşım olacağını kaydetmişti.