Meme kanseri riskini azaltmak mümkün
Erken adet ve geç menopoz yaşının meme kanseri riskini artırdığını ifade eden uzmanlar, çocukluk dönemlerinde yapılan yüzme ve bale gibi fiziksel aktivitelerin ve spor faaliyetlerinin ise meme kanseri riskini azalttığını belirtiyor.
Meme kanseri dünyada kadınlarda en sık görülen kanser türü. Tüm kanserlerin yüzde 30’unu oluşturuyor. Hastalık gelişme riski, yaş ilerledikçe artıyor. Meme kanseri yalnızca kadınların değil, yüzde 1 oranında erkeklerin de hastalığı.
Hastaların büyük çoğunluğunda hiçbir risk faktörü olmasa da, ailesel ve çevresel faktörler meme kanseri üzerinde etkili oluyor. Meme kanseri oluşumunda hormonal faktörlerin etkisi de önemli. Kadının ilk adet yaşı ve menopoza girdiği sürenin uzunluğu, meme kanserinde belirleyici bir rol oynuyor.
Aktif adet dönemi 40 yıl veya daha fazla süren kadınlarda risk, aynı dönemi 30 yıl veya daha az olanlara göre 2 kat fazla. Özellikle bale gibi, küçük yaşlarda başlanan ve devam ettirilen fiziksel aktiviteler, adet görmeye başlama yaşını ortalama 3 yıl geciktiriyor. Adetin bir yıl gecikmesi, kanser riskini yüzde 20 azaltıyor.
Erken adet görme meme kanserinde önemli bir faktördür. Adet görmenin geciktiği her yıl, meme kanseri riski yüzde 20 azaltmaktadır. Adetin ilk başlama yaşının yanı sıra düzenli adet görme yaşı da önemlidir.
Adetin ilk başlaması ile düzenli adet başlaması arasında 1 yıldan uzun süre geçenlerde risk yüzde 50 oranında azalmaktadır. İlk adetini 12 yaş ve altında görmeye başlayan, 1 yıldan önce düzenli adete geçen kadınlarda ise kanser riski 4 kat artmaktadır.
Erken yaşta başlanan fiziksel aktiviteler adet görmeye başlama yaşını geciktirmektedir. Bale yapan, yüzen ya da koşan kızların adet görmeye başlama yaşı, diğer yaşıtlarına göre 3 yaş gecikmektedir. Bale yapan kızların incelendiği bir çalışmada; adet görmeye başladıkları ortalama yaş 15.4 olarak belirlenirken, diğer kontrol grubunun yaşı 12.5’tir.
Haftada en az 600 kalori harcayacak şekilde orta derecede egzersiz yapan kızların, daha az fiziksel aktivite gösteren kızlara göre meme kanseri riski azalır. Baleye aktif olarak devam eden kızların bu süreçte meme gelişimlerinin geciktiği gözlemlenmiştir.
Egzersiz kanser riskini yüzde 60 azaltır
Ergenlik ve erişkin dönemde yapılan egzersizler meme kanseri riski üzerinde etkilidir. Egzersizin 40 yaşın altındaki kadınlarda meme kanseri riskini azalttığı bilinmektedir. Haftada 4 saat veya daha fazla egzersiz yapan kadınlarda kanser riskinin, hiç egzersiz yapmayanlara göre yüzde 60 oranında daha az olduğu saptanmıştır.
45 yaşından önce menopoza giren kadınlarda risk, 55 yaşından sonra girenlerin yarısı kadardır. Yani aktif adet dönemi 40 yıl veya daha fazla süren kadınlarda risk, aynı dönemi 30 yıl ve daha az olanlara göre 2 kat fazladır. Menopozun ortalama 1 yıl gecikmesi, kanser riskini yüzde 3 oranında artırmaktadır. 50 yaşından önce menopoz, meme kanseri riskini azaltır.
– Ailesinde birinci derecede meme kanseri olanların bu hastalığa yakalanma riski, 2 kat fazladır.
– 30 yaşından sonra doğum yapanlarda risk, 20 yaşından önce yapanlara göre 4 kat fazladır.
– Ailesinde meme kanseri olanlarda doğum kontrol hapı kullanımı, kanser riskini artırmaktadır.
– Adetin ilk başlama yaşının her yıl gecikmesi, kanser riskini yüzde 20 azaltmaktadır.
– Her on yıllık periyotlarda bir önceki on yıla göre risk 2 kat artar. (50’li yaşlarda, 40’lı yaşlara göre risk 2 kat fazladır)
– İlk doğumunu 30 yaşından sonra yapanlarda risk, 20 yaşından önce yapanlara göre 4 kat fazladır.
– Şişmanlık, doğurganlık çağındaki kadınlarda meme kanseri riskini 2 katına çıkarır.