Sevgi - Nermi Uygur
Sevgi konusuna dokunmayan yazarların düşüncelerine pek güvenim yok. "Bu konuda söyleyecek şey mi kaldı, bilineni mi yineleyeyim!" diye kendilerini savunanların bile doğru yolda olduğu kanısında değilim. Başka konularda yeni şeyler mi söylüyor hepsi sanki? Hem "sevgi"ye konulardan bir konu gözüyle bakılmaz ki. Bir bakıma "Yaşamadan sevgiye zaman kalmıyor." diye bir çıkış deneyenler doğru yola epeyce yaklaşıyorlar gibime geliyor. Gene de giremiyorlar tam yola. Gerçekten sevgiyi yaşasaydılar hiçbir şey yazacak zamanları olmazdı, yazarlık isteği diye bir şey duymamaları gerekirdi. Gerçek sevgi her şeyi kaplar çünkü. Gerçek sevginin olduğu yerde başka hiçbir şeye yer yoktur.
Gene de çelişmeden geçilmiyor insanda. Belki delice diye nitelenebilecek bir atılganlık, gene de "sevgi"den söz etmekten alamıyor kendini insan.
Sevgiden söz etmek sevmek gibi bir şey. Nitekim çok kişi sevmekten çok, sözcüğün anlam kıvrımlarını seve okuya, "sevgi"nin sözünü ediyor.
Kendi gibi sözü tatlı "sevgi"!
Ana sevgisi, baba sevgisi, karı-koca sevgisi, teyze sevgisi, amca sevgisi, deniz sevgisi, bahçe sevgisi, sanat sevgisi, matematik sevgisi, makine sevgisi, insan sevgisi, Tanrı sevgisi... Tükenesi şey mi sevgi? Böyle olduğu için de alabildiğince geniş, gevşek, belirsiz, açık bir kullanış alanı var "sevgi" sözcüğünün; en derin anlamlı kavramlarımızdan biri. Kişiye, çağa, koşula, çevreye, duygu ve düşünce koşullanmalarına göre tümen tümen tanımı var sevginin; kimsenin uzlaşmadığı tanımlar, kuşkusuz kimini bağlayan, kimini tedirgin eden tanımlar bunların hepsi. Gene de "sevgi"siz edemeyiz. Sevmek, sevgiden söz etmek, sevgi üzerinde düşünmek, yaşamanın vazgeçilmez boyutu. Hem sonra önemli bir şey mi herkesi bağlayan bir tanımın bulunması: Yok işte. "İnsan"ın kesin, değişmez bir tanımı var mı sanki? İnsan olmaktan çıkıyor muyuz bu yüzden? İyi ki de yok. Bir açıklık sağlıyor bu bize, yaşayıp yaratma, gelişip atılma açıklığı sağlıyor bize. Bırakın ki sevginin ne olduğunu, neyi nasıl severse sevsin, gerçekten seviyorsa herkes sallantısız, içten bilir başkalarına sözcüklerle anlatmasa da.
Çeşit çeşit birleşme var ama birleştirmeyen, hiç olmazsa uzaktan birleştirmeye yönelmeyen sevgi yok.
Çeşit çeşit sevme var ama gene de kökü, kaynağı, amacı, ereği bir bütün sevgilerin. Sevgiyi, sevilenin ya da sevmenin kölesi olmaktır, diye düşünenler ya gerçekten sevmiyorlar ya da sevgiyi çarpık yorumluyorlar. Sevgisiz insan, topraksız ağaç. Sevmeyen yalnızdır. Düzmece sevginin er geç maskesi düşer.
Kişiler arası sevgi eleştirmeye engel değildir. Sevdiği için eleştiren, eleştirdikten sonra daha çok seven, gerçekten seviyor demektir.
Zaman zaman insanın içinde duyduğu boşluk, sevgisizlik çökkünlüğünden başka bir şey olmasa gerek. "Sev beni, seveyim seni." diye düşünen, sevgiye pazarlık karıştırmıştır.
Sevginin dirisi, ölmüşünü de diriltir.
Sevgi (Tanım sevmeyenlerin kulağı çınlasın. Bir kulağım çınlıyor ki sormayın.), sevgi: Sevilenle yücelmektir, içten içe sevinmektir, özlem gidermektir, sevilende yok olmaktır.
Yaygın bir sanı uyarınca sevenin sevdiğine yardım etmesi gerektiğine inanılır. Yanıltıcı bir sözcük "yardım" sözcüğü. Aslında sevene yardım eden, sevilendir. Öyle ya sevgidir seveni var eden, sevgiyse sevgiliden ötürüdür. "Yardım" nerde, sevenin tüm varlığını bu varlığı kendisine armağan eden sevdiğine adaması nerde!
Ne mutlu sana, seni seviyorum.
Sen benim sevgimin uzandığı yersin yalnızca. Sen olmasan da ben "ben"im, sen olmasan da seveceğim; senin yerine başkası da olsa sevecektim, kimse olmasa bile. Önemli olan benim, bir de benim sevgim, ötesi rastgele bir ilinek...
Her şey açık, çok kez böyle düşünülür; başta sevdiğini sananlar, sonra sevginin ne olduğunu bildiğini sananlar. Başka türlü dendikte, nerdeyse herkes, çok şükür ki "nerdeyse" herkes. Oysa nerdeyse herkes dışında kalanların bildiği gibi şunlar gerçek sevgiye uygun düşen:
Ne denli sevinsem yeridir çünkü seni seviyorum.
Tüm varlığım seni sevmekten türemekte. Sen olmadan ben ben değilim, sen olmazsan hiçbir şey umurumda değil, dünya senden ötürü yaşanmaya değer bir yer, her şey varlığını senden almakta.
Önemli olan sensin, her türlü önemin ölçeği sensin; sen, sana yönelmeden başka neyim ki ben, ötesi boş laf.
İnsanın sevdiğiyle dalaşıp bozuşması; insanın sevdiğine kızıp öfkelenmesi; insanın sevdiğini kırıp üzmesi; insanın sevdiğini küçültüp aşağısaması sosyoloji, psikoloji, fizyoloji, kalıtım, hekimlik yönünden belli bir oranda açıklanabilir bütün bunlar. Gene de zaman zaman kendim de başvursam aklım yatmıyor bu açıklamaların hiçbirine.
Seven aldatılabilir ama seven aldatmaz.
Sevmeyen aldatabilir ama sevmeyen aldanır.
İnsanları bir arada en iyi ne tutabilir? Korku mu? Yorar, ikiyüzlülüğe sürükler, çok geçmeden birbirine düşürür insanları. Yumruk mu? Yumuşacık görünse, olanca sertliğiyle de ortaya çıksa gücü her yere, herkese erişemez; diyelim ki erişti, yalnızlığa götürür, çok geçmeden korku kaplar ortalığı. Nerden geldiğini, nasıl yer ettiğini bir yana bırakıp bir oldubitti diye varsayalım, alışkanlıklar mı? Sağı solu yok ama alışkanlığın, gevşer arada bir, yumruk kendini belli eder o zaman, çok geçmeden gene korku sarar her yanı.
İnsanları bir arada en iyi sevgi tutabilir. Ürkütmeyen, zorlamayan, ayık sevgidir ancak insanları sarıp sarmalayabilen.
Tek tek insanlar için değil ülkeler için de durum aynı. Çıkar gözetmeyen dış yardımlar da karşılıklı barış söylevleri de yazılı anlaşmalar da boşuna, sevgi olmadıkça.
Gerçekten sevmek, bir bakıma, gerçekçilikten yüz çevirmektir. Olan ile olması gerekeni karıştırasıya özünü sevgiye bırakmadıkça sevgiyi sere serpe yaşayamazsın.
İnsan ancak sevmeden bağlanmak zorunda kalınca, tiksindiği için sırt çevirince köle durumuna düşer. Sevmek özgürlüktür. Seven, ıvır zıvırın tutsağı olmaktan kurtulur.
Sevgili, her çeşit hesaptan uzak bir uzanışla aradığım varlıktır. Sevdiğim, öz benim değildir ama öz benimi ondan ayrı tasarlayamam.
Sevilmeden bile sevsen gene de çok kazanırsın.
Sevdiğini sere serpe sevmene gereksiz sınırlar koymayan toplum, toplumların en üstünüdür. Sevgiye sığmayan hiçbir şey yoktur.