10 Ağustos 2018 Cuma - 12:10
Uzmanlar döviz krizini, sabit kura geçileceği iddialarını yorumluyor: ‘Bu adım TCMB'yi batırır bir günde!’
Saat 09.37 sularında sert düşüşe geçen dolar, 5.86 seviyelerinde seyrediyor. Euro ise 6.74 civarına gerilemiş durumda.
Kur, Cumhurbaşkanı’nın Aralık 2016’daki “Yastık altındaki dövizinizi bozdurun” çağrısından bu yana yüzde 60’ın üzerinde yükseldi.
Uzmanlar, kötü gidişatı yorumlarken sabit kur beklentisi yorumuna tepkili. Ekonomist Atilla Yeşilada, “26 milyar dolar döviz rezervi 225 milyar açık pozisyonu olan bir ülke sabit kura geçemez! Benim müşterilerimden üçü TCMB'yi batırır bir günde ya!” diyor.
“26 milyar dolar döviz rezervi 225 milyar açık pozisyonu olan bir ülke sabit kura geçemez! Benim müşterilerimden üçü TCMB'yi batırır bir günde ya!”
Eski Hazine Müsteşar Yardımcısı ve Banka Kambiyo Genel Müdürü iktisatçı Hakan Özyıldız ise "Ben bu resmi 19 Şubat 2001'de gördüm. Allah sonumuzu hayırlı etsin" mesajını verdi. Özyıldız'a göre "Bu akşama kadar şok kararlar alınmazsa ekonomi çökecek. Ama öyle sıradan laflar değil gerçek yapısallar" diye de ekledi.
Bloomberg ise “FX piyasası Erdoğan yönetiminden vazgeçiyor gibi görünüyor, bu tam bir panik havası" değerlendirmesi yaptı.
"It looks like the FX market is just giving up on the Erdogan administration... this is full-on panic." https://bloom.bg/2P20LaG
Son dönemde Türkiye ekonomisini yakından takip eden BlueBay Asset Management Stratejisti Timothy Ash de, kişisel Twitter hesabından krizin çözümü adına üç tavsiyede bulundu. İlk olarak ABD ile ilişkileri normale döndürmenin gerektiğini söyleyen Ash, ikinci olarak da ekonomideki yönetimin değişmesinin zorunluluğuna işaret ediyor. Piyasanın güvendiği isimlerin bir araya getirilmesi çağrısında bulunan ekonomist, son olarak da güvenilir para ve maliye politikasını öne çıkararak bankacılık üzerindeki sorunlar ve boçların çözümü üzerine plan yapılmasını öneriyor.
“Turkey - three point plan to stabilise the situation: 1. Normalise relations with the US. 2. Personnel changes - bring in people to run policy that the market trusts. 3. Role out credible monetary and fiscal policy and think of bad bank solutions for bankdebt”
AKP'nin eski kurucularından CHP Konya Milletvekili Abdüllatif Şener ise yaşanan kur artışına ilişkin Twitter'dan "Demokratik bir iktidar, ekonomik kriz istemez. Çünkü kriz, iktidarının da sonu demektir" dedi ve ekledi:
"Peki! Ya bir diktatör? “İyi bir kriz çıksın, piyasa çöksün, kimsede para kalmasın, siyasi güç paranın da tek sahibi olsun” demez değil mi? Zinhar, diyemez! Ama zinhar, düşünmez sanmayın!"
“Demokratik bir iktidar, ekonomik kriz istemez. Çünkü kriz, iktidarının da sonu demektir.
Ama zinhar, düşünmez sanmayın!”
Nesrin Nas da kriz hakkında Erdoğan'ın tutumunu eleştiriyor. Ve bu tür söylemlerin kıvılcımı yangına dönüştüreceğini belirtiyor.
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, son dönemde yaşanan gerginlikleri Türkiye aleyhinde yapılan kampanyalara bağlayarak "Onların dolarları varsa bizim de halkımız var, hakkımız var Allah'ımız var" dedi.
Ekonomist Uğur Gürses ise Erdoğan’ın “Onların doları varsa bizim de Allahımız var” sözünü alıntılayarak “Türk liramız var” ironisi yaptı.
Gürses, “Ekonomik önlem beklerken harcama projesi ilan et, siyasi kriz varken ‘ekonomik model’ ilan et. Siyaset normalleşmeden, hukuka dönülmeden, ifade özgürlüğüne, kurum ve kuralların işlediği patikaya girilmeden ‘iletişim politikasıyla idare’ zamanı çoktan geçti” görüşünü dile getiriyor.
Erkin Şahinöz ise “Türkiye'nin bütün olarak döviz varlıklarının 231,6 milyar dolar, döviz yükümlülüklerinin 632,5 milyar dolar olduğunu belirtiyor ve şu yorumu yapıyor:
“Haliyle net döviz yükümlülüğü: 400,9 milyar dolar! Kuru, rasyonel yöntemlerle evvel emir durdurup düşüremezsek sevimsiz seçeneklere mecbur kalabileceğiz.”
Türkiye'nin bütün olarak; döviz varlıkları: 231,6 milyar dolar, döviz yükümlülükleri: 632,5 milyar dolar haliyle, net döviz yükümlülüğü: 400,9 milyar dolar!
Kuru, RASYONEL yöntemlerle EVVEL EMİR durdurup düşüremezsek, sevimsiz seçeneklere mecbur kalabileceğiz.”
Sosyal medyada paylaşılan diğer yorumlardan öne çıkanlar ise şöyle:
Gazete, Avrupa Merkez Bankası'nın Euro Bölgesi’nin en büyük bankaları arasında bulunan BBVA, UniCredit ve BNP Paribas'nın liradaki sert düşüşten etkilenme olasılığının yarattığı riskten kaygı duyduğunu bildirdi. Söz konusu üç banka sırasıyla Türkiye’de Garanti, Yapı Kredi ve TEB’in ana ortağı durumunda. Ayrıca kısa süre önce BIS tarafından yapılan bir açıklamada Türkiye’de sadece İspanyol bankalarının 81 milyar dolarlık kredi riski olduğu açıklanmıştı. Bunu 30 milyar dolarla Fransa ve 17 milyar dolarla İtalya bankaları izliyor.