Hong Kong'da Çin'in kabul ettiği ulusal güvenlik yasasına karşı 1 Temmuz'da yapılan protesto gösterilerinde polis eylemcilere müdahale etti.
ABD Temsilciler Meclisi, Çin’de Hong Kong’a yönelik tartışmalı güvenlik yasasının geçmesini sağlayan yetkililerle iş yapan bankaların yaptırım kapsamına alınabileceğini öngören tasarıyı geçirdi. Tasarı Başkan Donald Trump’ın masasına gelmeden önce Senato’da oylamaya sunulacak.
Çin ise ABD’nin Hong Kong’un iç işlerine karışmaktan vazgeçmesi gerektiğini bildirdi; buna kararlılıkla ve dirayetle direneceğini kaydetti.
1997’de yönetimi İngiltere’den Çin’e devredilen Hong Kong için ‘‘tek ülke iki sistem’’ ilkesi geçerliydi. Bu uygulamanın bağımsız yargı sistemi ve geniş çaplı özerklik de dahil Hong Kong’un özgürlüklerini koruması bekleniyordu. Ancak Çin, Salı günü Hong Kong için geniş kapsamlı bir ulusal güvenlik yasasını kabul etmiş, bu durum ABD, İngiltere ve diğer Batılı ülkelerin tepkisine neden olmuştu.
İngiltere Dışişleri Bakanı Dominic Raab, Çarşamba günü HSBC ve diğer bazı bankaları Çin’in Hong Kong’a yönelik yeni güvenlik yasasını desteklemekle suçlamış ve Hong Kong’un özgürlüklerinin bankacıların ikramiyeleri için feda edilmemesi gerektiğini söylemişti.
Hem Amerikalı hem de İngiliz yetkililer, yasaya destek veren HSBC ve Standard Chartered’ı eleştirmişti.
Yasa ‘‘ayrılıkçı eylemler’’, ‘‘yönetimi devirme girişimi’’, ‘‘terör eylemleri’’ ve ‘‘yabancı güçlerle gizli işbirliği’’ gibi suçlara ömür boyu hapse kadar giden sert cezalar öngörüyor ve zanlıların Çin ana karasında yargılanmasını içeriyor.
Temsilciler Meclisi’ndeki tasarının oy birliğiyle geçmesi, Hong Kong’un Çin’in en özgür kenti ve uluslararası finans merkezi konumunu da beraberinde getiren özerkliğini baltalaması karşısında duyduğu endişeyi gösterdiği yorumu yapılıyor.
Tasarı, Başkan Donald Trump’ın masasına gelmeden önce Senato’da oylamaya sunulacak. Senato geçen hafta benzer bir tasarı geçirmişti.
Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi, Dış İlişkiler Komisyonu’nda Hong Kong’daki durumla ilgili düzenlenen oturumunda Çin tarafından kabul edilen güvenlik yasasının ‘‘tek ülke iki sistem’’ ilkesinin ölümü anlamına geldiğini söyledi. Pelosi, yasanın ‘‘acımasız’’ olduğunu, ‘‘Hong Kong halkına karşı ezici baskı’’ oluşturduğunu ve ‘‘halka vaat edilen özgürlükleri yok etmeyi amaçladığını’’ söyledi.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Zhao Lijian ise ABD’nin tasarıyı değil imzalamak ya da uygulamak, gündeme almaktan bile vazgeçmesi gerektiğini söyledi. Sözcü, aksi halde Çin’in kararlılık ve dirayetle buna direneceğini bildirdi.
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ise Washington’un Başkan Trump’ın Hong Kong’un özel statüsünü kaldırma talimatını uygulamaya devam edeceğini kaydetti.
ABD ve Çin Arasında Hong Kong Gerilimi Artıyor
Trump yönetimi geçen ay, Çin’in bu hamlesine yanıt olarak, Hong Kong’un ABD yasaları dahilinde sahip olduğu özel statüye bundan böyle tabi olmayacağını açıklamıştı. Bu durumun Hong Kong’un bir finans merkezi olma konumunu olumsuz etkilemesi bekleniyor.
ABD, şimdiden Hong Kong’a savunma ürünleri ihracatını askıya aldı ve kentin yüksek teknoloji ürünlerine erişimine kısıtlama getirdi.