Bütçe açığı, işsizlik ve not indirim
Söyledim - Ersin Dedekoca
YAZARLARIMIZ ve KİTAPLARI
Bütçe açığı, işsizlik ve not indirimi
REKORLAR KIRAN BEŞ AYLIK BÜTÇE AÇIĞI
Yukarıda özetlemeye çalıştığımız bu fotoğraf, 2019 yılı bütçesinin tahmin edilenden fazla açık vereceğini, dolayısıyla kamu borçlanmasının ister istemez artacağını, açıktaki artışın enflasyon üzerinde olumsuz etki yaratacağını çıkarımlarını vermektedir. Böylesi bir gelişmenin en bariz sonucu da, kamu harcamaları finansmanının, yurt içi ve dışı “borç verilebilir fonlar piyasasında” yaratacağı ek talep ve bunun da faizleri yükseltici etkisi olacağı, ek bir açıklamaya gereksinim yaratmayacak bir “potansiyel olgu” olarak durmaktadır. Bunun sonucu da, bugüne kadar ülke ekonomisinde “yönetilebilir tek çıpa” olan “bütçe çıpasının” da elden çıktığı gerçeğidir.
TÜİK verilerine göre Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştakilerde işsiz sayısı, 2019 yılı Mart döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 1 milyon 334 bin kişi artarak 4 milyon 544 bin kişi (geniş anlamda bakıldığında 7.7 milyon) oldu. İşsizlik oranı (dar anlamda) ise, 4 puanlık artış ile yüzde 14,1 (on yılın zirvesi) seviyesinde gerçekleşti. İş aramaktan vaz geçmiş işsizlerin de katılmasıyla (geniş anlamda) işsizlik ise yüzde 22 seviyesine ulaşmıştır.
Aynı dönemde, tarım dışı işsizlik oranı 4,2 puanlık artış ile yüzde 16,1 olarak tahmin edildi. Genç nüfustaki işsizlik oranı 7,5 puanlık artışla yüzde 25,2 (her 4 gençten biri işsiz) olurken, 15-64 yaş grubunda bu oran 4 puanlık artış ile yüzde 14,3 olarak gerçekleşti.
MOODY’S NOT İNDİRİMLERİ SÜRÜYOR
Moody's, Türkiye'nin kredi notunun düşürülmesine gerekçe olarak, ödemeler dengesi krizinin artmaya devam etmesini gösterdi. Kuruluştan yapılan açıklamada, borçların ödenmesi ve kalkınmanın sürdürülebilmesi için gereken nakit paranın temin edilmesine olan güvencin sarsıldığına işaret edildi.
Kurumun söz konusu açıklamalarına göre, Türkiye’nin döviz rezervi tamponları zayıf ve bunların gelecek 2 yıl içinde, ülke ekonomisinin geneli için öngörülen kısa vadeli yükümlülüklere göre daha da zayıflaması beklenmektedir.
Kurumun yorumlarında belirttiği gerekçelere yakından baktığımızda, hiç birinin sürpriz olmadığı; kısa vadeli dış borç ödemeleri, yıl içinde vadesi gelecek olan uzun vadeli dış borç taksit ödemeleri ve yurtdışı yerleşiklerin döviz mevduatlarının toplamı döviz rezervlerinin 2,6 katına ulaştığı için riskli bir görünüm sergilediğini görmekteyiz. Keza, dış kaynak bulma/yenileme maliyetinin de, Şubat ayından bu yana 4 puan artmış olması olgusu, kurum söylemlerini güçlendirmektedir.
Sürdürülemez büyümenin motor gücü biz bireyler
Ekonomik Yanılsama 11 Haziran’da, ülke ekonomisi için önemli iki veri, “ilk çeyrek büyümesi” ile Nisan ayı “ödemeler dengesi” rakamları aynı anda açıklandı.
Yükselen Enflâsyon ve Kalıcılığı 3 Ağustos’ta “Temmuz ayı enflasyon rakamları” açıklandı. Temmuz ayında “tüketici fiyat endeksi (TÜFE)/ manşet enflâsyon”, bir önceki aya göre yüzde 0.55 or...
Kapsayıcı girişimcilik OECD’nin “Inclusive Business Creation” başlıklı 20 Mayıs 2016 tarihli raporunda, AB içinde, aktif iş arayışında olan 26 milyon “işsiz” olduğu belirtilerek,...
OECD Rekorları Türkiye, OECD'nin gelir, eğitim, çevre, sağlık, ve yaşam memnuniyeti gibi kriterlerle oluşturduğu “Daha İyi Yaşam Endeksi/Better Life Index”nde (BLI), üye ...
Türkiye'de Özelleştirme Son dönemde, şeker fabrikalarının satışının gündemde olması ve 1986 yılından bu yana 69.2 milyar $’a ulaşan “özelleştirme gelirlerinin” nerelerde kullanıld...
Sadeleşme mi, Normalleşme mi? Başlık bizim değil aslında. Yaşananları “normal” göstermeye çalışan yandaş kalemlere ait. “Dış güçler”, “faiz lobisinin tuzağı”, “döviz fiyatı ile zorlayan...
Ersin Dedekoca - Söyledim