Bilim dünyasına yaptığı katkılarla adından söz ettiren İstanbul Üniversitesi, aynı zamanda topluma hizmeti ilke edinmiş bir üniversite olarak engelliliğin hem bilimsel hem de toplumdaki kamu hizmetlerini sağlıklı bir dönüşüm sağlamasıyla köprü görevini üstlenmeye devam ediyor.
İÜ Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi (ENUYGAR) Müdürü Prof. Dr. Ayşe Resa Aydın, engelliliğin hem bilimsel hem de toplumdaki kamu hizmetlerini sağlıklı bir dönüşüm sağlamasıyla köprü görevini üstlenen Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi üzerine açıklamalarda bulundu.
“Engelliliğin Bireysel ve Toplumsal Düzeyde Farkındalığının Kazandırılmasını Amaçlıyoruz”
İÜ Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi olarak, engellik olgusunu insan hakları temelinde ele alarak engelliliğin bireysel ve toplumsal düzeyde farkındalığının kazandırılmasını amaçladıklarını ifade eden Prof. Dr. Ayşe Resa Aydın, “Merkezimizin diğer temel amaçları arasında eğitim, sağlık, istihdam gibi alanlarda engelli bireylerin hayatını kolaylaştıracak araştırmalar ve uygulamalar yer almaktadır. 2003 yılında kurulan merkezimiz, bu alandaki faaliyetlerini 15 yıldır sürdürmeye devam ediyor. Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi ilk kurulduğunda, engelliler yasası henüz yayınlanmamıştı. 2005 yılında yasa yayınlandıktan sonra, 2006 yılında, ‘engelli öğrenci birimleri’ oluşturulması için bir yönetmelik çıktı. Ancak biz bu yönetmelikten önce öğrencilerimiz için faaliyetlere başlamıştık” dedi.
“Engelli Öğrencilerimizin Akademik ve Sosyal Yaşamlarını Kolaylaştırıcı Koordinatörlüğümüz Mevcut”
İstanbul Üniversitesi bünyesinde çok sayıda merkez olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Aydın, “Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi” kurulduktan sonra, birçok hocamızın çabalarıyla, gerçek bir merkeze dönüştü. Halen 9 yönetim kurulu üyemiz, ve 4 çalışanımız bulunmaktadır. En önemli görevlerimizden biri engelli öğrencilerimizin eğitim yaşamını kolaylaştıracak faaliyetlerin koordinasyonu sağlamak. İstanbul Üniversitesi’nde örgün, açık ve uzaktan eğitimde olmak üzere birçok engelli öğrencimiz var. Merkezimize bağlı olan koordinatörlüğümüzün amacı, bu öğrencilerin akademik ve sosyal açıdan ihtiyaç duydukları özel gereksinimlerini belirleyerek, Üniversitemizin ilgili birimleri birlikte çözümler oluşturmaktır. Ayrıca, Türkiye’deki engelli öğrenci koordinatörlüklerinin ortak çalışma platformunun oluşturulmasında öncü rol üstlenen Merkezimiz, 3. Engelsiz Çalıştayı’na da ev sahipliği yapmıştır” ifadelerinde bulundu.
“Engelliliğin Bilimsel Anlamda Ele Alınmasını ve Araştırılmasını Hedefliyoruz”
Prof. Dr. Aydın, Engelliler Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin çok sayıda faaliyeti olduğunu belirterek, “Bütün faaliyetlerimiz yerel yönetimlerde ve kamu hizmetlerinde, sivil toplum kuruluşlarında, özellikle hak temelli çalışan sivil toplum kuruluşlarında çalışan paydaşlarımız ile sürüyor ve akademisyenler arasında da böyle bir ağ oluşturmaya çalışıyoruz. 2016 yılında Hacettepe Üniversitesi Engelliler Araştırma ve Uygulama Merkezi ile birlikte ‘1. Engellilik Araştırmaları Kongresi’ni ve 2018 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile birlikte ‘Dünden Bugüne Engellilik: Engellilik Araştırmaları Konferansı’nı düzenledik. Çok sayıda kişinin katılımı ile engelliliğin hem bilimsel anlamda ele alınması ve araştırılması, hem de toplumdaki kamu hizmetlerini sağlıklı bir dönüşüm sağlamasıyla ilgili köprü görevini üstlenmeyi hedefliyoruz. Bu faaliyetlerimiz dışında kamu hizmetleri yapıyoruz: Eğitimler, üniversitemiz içinde faaliyetler, farkındalık çalışmaları yapıyoruz” şeklinde konuştu.
“Engellilik Araştırmaları Adı Altında Bir Yüksek Lisans Programı Açtık”
Engelliler Araştırma ve Uygulama Merkezi olarak 2014 yılında YÖK’e başvurduklarını ifade eden Prof. Dr. Aydın, “Bu alanda araştırma altyapısını eksik olarak gördüğümüz için bir yüksek lisans programı başvurusu yaptık. YÖK de bunu kabul etti; 2017 yılında eğitime başladık. İÜ Sosyal Bilimler Enstitüsünde ‘Engellilik Araştırmaları’ adı altında bir yüksek lisans programı açmış olduk. Bu yüksek lisans programı, bu sene üçüncü dönem öğrencilerini aldı. Şu anda 12 öğrencimiz tez aşamasında. Bu öğrencilerimizin her birisi engellilik alanında çok disiplinli araştırmalar yapacaklar. Bizim daha çok yapmaya çalıştığımız engellilik alanındaki bilimsel araştırma altyapısını oluşturacak bir akademik birim oluşturmaktı. Ben, bunu başardığımızı düşünüyorum” dedi.
“Öğrencilerimizi Kişisel Gelişim, Kariyer Planlama ve Savunuculuk Özellikleri Açısından Güçlendirmek İstiyoruz”
Prof. Dr. Aydın şunları dile getirdi: “Bir koordinasyon birimi olarak her fakülte, yüksekokul ve enstitüde engelli öğrenci akademik danışmanlarımız var. Bu kişiler, engelli öğrencilerin akademik uyumlandırmaları konusunda danışmanlık yapmaktadırlar. Taş odalardaki ofislerimize başvuran öğrenciler, gerekli formları doldurduktan sonra iki koordinatör yardımcımız tarafından, bu danışmanlarla iletişim kurmaları sağlanıyor. Önümüzdeki yıldan itibaren, öğrencilerimize kişiye özel güçlendirme programları uygulayarak, üniversite sonrasındaki hayata daha güçlü, savunuculuk özelliklerini kazanan öğrenciler olarak kazandırmak istiyoruz. Engeli olan bir öğrenci üniversite sürecine gelene kadar çok büyük emekler sarf ediyor; gerek kendisi, gerek ailesi ve çevresi tarafından. Fakat üniversite yaşamını sadece okula gidip gelerek değerlendirirse çok başarılı sonuç elde edemiyor. Biz o öğrenciyi kişisel gelişim, kariyer planlama ve savunuculuk özellikleri açısından güçlendirmek istiyoruz. Gelecek dönemde bu çalışmalarımız meyvesini verecektir.”
İstanbul Üniversitesi binalarının engelli erişimi hakkında bilgi veren Prof. Dr. Aydın, “Bu merkez çatısı altında kurulduğumuz günden bu yana, bina erişimiyle ilgili büyük bir çaba veriyoruz. Bu aşamada biz de epeyce yol kat ettik, çok şey öğrendik. Burada ifade etmek isterim ki Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın bu konuda önemli çalışmaları var. Ulusal Erişilebilirlik Sistemi(ERİS) bunun somut bir örneği. Bu sistemle Türkiye’deki bütün binaların erişilebilirliğiyle ilgili çok ayrıntılı bir şekilde değerlendirmeye sunuldu. Biz de üniversite olarak bu çalışmaya katıldık. İstanbul Üniversitesindeki binaların %92’sinin erişilebilirlik açısından değerlendirilmesi yapıldı ve Yapı İşleri Daire Başkanlığına sunuldu. Ancak erişilebilirlik sisteminin tam olarak uygulanabilmesi için ciddi bir bütçeye ihtiyaç var. Engellilik alanındaki çalışmaların bir sosyal politika boyutu var. Burada en büyük sıkıntı, gerekli bütçenin bu kanala aktarılmamasıdır. Engelli bireylerin yardımcı teknoloji ihtiyaçları, tekerlekli sandalye ve diğer ekipmanların, bireylere geri ödenmesiyle ilgili problemler var” şeklinde konuştu.
“Biz Hep Birlikte Çalışmanın Önemli Olduğunu Düşünüyoruz”
Prof. Dr. Aydın, ENUYGAR olarak ekip çalışmasına inandıklarını vurgulayarak, “Bizim bir meselemiz var. Bizim İstanbul Üniversitesi'nin tüm personelinin desteğine ihtiyacımız var. Ekibimizi kimseyi dışarda bırakmadan büyütmek istiyoruz. Birlikte çalışarak bir şeyleri gerçekleştirebiliriz. Bu meseleyi yaygınlaştırmamız gerekiyor. Bu sadece engelli kişilerin problemi değil. Bu bir insan hakları problemidir ve bunu lütfen şöyle düşünmeyin: ‘Herkes bir engelli adayıdır.’ Engelli adayı olmasanız da bu konuda bir şeyler yapmalısınız çünkü bu bir uygarlığın sorunu. Bu durum tüm ayrımcılıklar için de geçerli. Bütün dezavantajlı insanlar için de bir şeyler yapılması gerekiyor. Örneğin biz bu sene Suriyeli engelli öğrencilerle ilgili bir projeye dahil olduk. O zaman şunu gördük: Engeller sadece fiziksel ya da sadece bedensel olmuyor. Mesela dil bilmemek de önemli bir engel. Bir ülkede yabancı bir kişi olmak da ciddi bir dezavantaj teşkil ediyor. Buraya da ayrımcılığa uğrayan herkes aslında bu grubun içinde ele alınabilir. Biz hep birlikte çalışmanın önemli olduğunu düşünüyoruz. Bizi dinleyen, bizimle birlikte olan herkesle özellikle de öğrencilerimizle el ele çalışmalar yapmamız gerekiyor. Umarız daha başarılı, daha kapsamlı çalışmalara imza atabiliriz ve sürdürülebilir bir şekilde merkezimizi devam ettirebiliriz” dedi.
00:00 | 19.07.2019
İÜ Diş Hekimliği Fakültemizin Mezuniyet Töreni Yapıldı