Sarmaşık, Tolga Karaçelik – selçuk ulutaş
Nereden başlasam bilemiyorum. Yazıp yazıp sildim. bir yandan da izlemeyenlere spoiler vermemek için baya uğraştım. Bu filmi neden izlemeliyiz sorusunun yanıtı bir hayli zor çünkü oldukça derin bir film ve bu anlamda da filmi anlatmadan bunun nedenini yazmak oldukça güç. Sanırım genel hatları ile film ile ilgili olarak insanı anlamak için uzun süredir gerek yazın gerekse sanat alanında verilen mücadeleye çağdaş bir bakış daha ilave edildi demek yanlış olmayacaktır. Kolay bir film değil buarada, öyle oturup kafa dağıtmak için izlenecek türden kesinlikle değil ve aslında tam da bu noktada kıymeti artıyor. Anlatı bir metin olarak düşündüğünde belirsizliklerle dolu, bizlerin günümüzde yaşadığı hayatlar gibi. Bu belirsizlikler filmi izleyen öznenin zihnini filme dahil ediyor ve bir oyun gibi filmde sizde kendi bilinciniz ile oynamaya başlıyorsunuz. Belirsizliklerden dolayı klasik anlatıda sıkça kullanılan özdeşleşme durumu gerçekleşmiyor bu nedenle karakterlerin hiç birine sahip çıkamayacaksınız (sanırım bu spoiler olmadı). Böylelikle izleyici özne kendi bilinciyle film içinde aktif bir rol üstlenerek filmin dünyasına giriyor (yani orada kendiniz olarak varmış gibi hissediyorsunuz), karakterleri değerlendiriyor, doğrular ve yanlışları sorguluyor. Bu sorgulama daha derinleştikçe aslında o gemi ve olaylar ile ilgili yapılan sorgulamanın, kendi hayatlarımız için de geçerli olduğunu anlaşılıyor.
Belirsizlik unsurunun bu kadar yoğun oluşu diğer taraftan da yönetmenin çağının adamı olduğunun belirgin bir göstergesi. İnsanı ve toplumsallığı geçmişte veya gelecekte değil tam da çağında arıyor ve anlamaya, anlatmaya çalışıyor. Çağlar değişsede insanın değişmediğini gösteriyor aslında. Bu açıdan da filmin felsefi metinlerle sıkı fıkı bir ilişki içinde olduğunu söylemek mümkün.
Filmde ana tema GÜÇ. Hemen hepimizin günlük hayatta yaşadığı veya gördüğü Güç ve iktidar karşısında insanın (Toplumsal karakterlerin) genel tavırı bir gemide geçen olaylar ile anlatılıyor. Anlatım metaforlar ile süslü. Gemi, karakterler, olaylar hemen hepsi metoforik bir anlatımın parçaları (izlemeyenlere Spoiler vermemek için metaforları yazmıyorum). Kabaca film gemide geçen bir öyküyü anlatsa da aslında anlatılanlar izlediklerimizden çok daha fazla. İzleyinine göre değişeceğini düşünmekle birlikte, bazı izleyicilerin yönetmenin Türkiyeyi anlattığını düşünceklerini sanıyorum. Elbette bu yargı değişebilir, pek çok farklı bakış açısından da yorumlamak mümkün.
Zekice hazırlanmış olan senaryosu, ışığın dramatik kullanımı ve özellikle muhteşem oyunculuğu ile film tam bir ilham kaynağı. Bu anlamda bir övgüyü de genç yönetmen Tolga Karaçelik hak ediyor. Geleceğin sinema düşünürlerinden olan Tolga Karaçelik’in sonraki filmlerini de merakla bekliyorum.
4 Ocak 2016 2 Nisan 2018 selcukulutasbelirsizlik, film önerisi, güç, genel, iktidar, metafor, odüllü film, Sarmaşık, sinema, sinema düşünürü, tolga karaçevik, toplum
“Sarmaşık, Tolga Karaçelik” üzerine bir yorum
4 Ocak 2016, 16:51
Önceki Önceki yazı: Adalet Üzerine: And Justice for All
Sonraki Sıradaki Yazı: Vahşetin soykütüğü: Revenant (Iñárritu)