Toparlanmaya başladık. Bu arada bazı aletleri de şarja taktık. İsa ve ailesi çoktan kalkmış günlük işlerine başlamışlardı bile. Büyük oğlan kamyonete kum dolduruyordu. Tamam unuttum söylemeyi, İsa inşaat işindeydi ve kendi evini kendi yapıyordu.
Dün yıkanan çamaşırlar kurumuştu. Güneş olmadan da olabiliyormuş, rüzgardan olsa gerek. Gerçi burası oldukça güney, yani güneydoğusu ülkenin, sıcak yeri. Hava da zaten geldiğimizden beri en sıcak halindeydi. Ama geceleri soğuyor. Gerçi bizim üstümüzdekiler de yazlık şeyler, şort, kısa kollar vb.
Dünden öğrendiğimiz yoldan gidip Fırat üzerindeki Deir Ez Zor Köprüsü’ne vardık. Saat daha 9 olmamıştı, güzel bir ışık vardı. Köprünün üzerine bisikletleri çıkartamadık, çünkü girişine konulmuş demirler çantalarımızla geçmemize olanak vermiyordu. Dün geçtiğimizden biz de çantaları söküp geçmeyip dışarıdan resimlerini çektik.
Daha sonra kahvaltı için çarşıya doğru pedalladık. Önce ekmek, peynir, zeytin falan alalım diye pazara girdik. Yani bugün buranın pazarı mıydı, yoksa her zaman mı böyle kalabalıktı bilemiyorum ama, ben bugüne kadar böylesini az gördüm. Bir yığın insan ortalıkta alışverişte, satıcılar bağırıp duruyorlar, arabalar sıkışmış kornalarını durmaksızın çalıyorlar, polisler onları hizaya sokmaya çalışıyor ve biz de aralarından bisikletlerle geçmeye çalışıyoruz ki, namümkün!
Gene aynı arkadaşın yardımıyla ite ite tamirciye ulaştık. Ama Suriye’ye gelmeden, İstanbul’daki konsoloslukta böyle bir dert için Arapçasını yazdırmıştık defterimize (ne akıllıyız değil mi?).
Tamirciye bırakmadım işi, lastiği kendim söktüm. Leğen içinde kontrol ederken eski bir yamanın yanından hava kaçtığı belli oldu. Ama suya tekrar soktuğumda kabarcık çıkmadı. Hayret bir durum. Nedir anlayamadım. O nedenle lastiği yenisiyle değiştirdim (en garantisi). Sonra da dükkan sahibi Mikdad’ın çay davetine icap ettik. Kendisi Türkiye’ye defalarca gelmiş, pek çok yerini görmüş ve çok beğenmiş. Ülkemizin hayranı. Bol bol övgüler yağdırdı. Bir iki şey alalım da para bırakalım diye, küçük ebatta yamalar (bu küçüklükte yoktu bizde) ve jant tellerine takılan renkli süsler seçtik. Ama ne dersin parasını almadı, hediye etti. Tam mahçup olduk.
Adresler alınıp ve fotolar çekildikten sonra kahvaltı etmek için Fırat’ın diğer kolunun karşısındaki kahve’ye pedalladık. Büyükçe bir yerdi, dışarıda sandalyeler dizilmiş, biz de birine yerleştik. Sağımızda bir Kanada şirketinde çalışan ve iyi derece İngilizce konuşan İsmail Bey’le sohbet ederken, aldıklarımızdan mükellef bir sofra hazırladık. Zeytinler şahaneydi, hele Kalamata’lar nefis. İsmail Bey bizi evinde misafir etmek istedi ama planımızı değiştirmeyelim diye nazikçe ret ettik. Aslında burası, yani Der Zor (Suriyeliler böyle diyorlardı buraya) çok güzel bir yer. Günlerce kalınırdı. Hele bisikletsiz pazarını dolaşmayı çok isterdim. Gelecek sefere artık.
Biz devam ettik ilerlemeye, kıçım da biraz zor durumdaydı. Mola verecek doğru dürüst bir yer de yok. Son istasyonda su için durmuştuk, oradan beri pedallıyorduk. Ne edelim, yolun kenarında durup yanımızdaki elmaları yedik ve aynen devam.
Güvenlik şeridi bazen bozuluyor, o nedenle asfalta çıkıyorduk. Şoförler hep dikkatli geçtiler, ama her yerde olduğu gibi burada da inbesi çıkıyor ve bir tanesi, otobüs çok yakından geçti. Rüzgarı acayip silkeledi. Yapılacak bir şey yoktu, elini sallasan ne diyecen?
Bu şekilde 50 km’yi devirdik ve Kabajeb köyüne geldik. Girişte solda develer vardı uzakta. Deveci bize el sallıyor, gelin gelin diyordu. Yolu neredeydi? Göremedik, devam ettik o nedenle.
Yavaşladık, yer bakınmaya başladık. Solda bir benzinci vardı, oraya doğru sürdük. Pompaların yanında Kuveyt plakalı bir araçtan bize İngilizce nereden, nereye, niçin gibi sorular sorulup birer de küçük Mars çikolatası verildi. Onlar da avlanmaya gelmişler, su alıyorlardı. Biz de duvarın önündeki sedire dinlenmek için oturduk. Bisikletler kenara dayandı, sırasıyla ihtiyaçlar giderildi ve burada kalırsak neresi olur gibisinden yer beğenmeye başladık. Arkada duvarın ötesinde biraz yeşillik vardı, olabilirdi. İstasyon sahibi Arap’a mümkünatını sorduk ama beklediğimizin dışında bir cevap aldık. Bize karşıdaki polis karakolunu gösteriyordu. Oraya sorun dercesine konuşuyordu. Biraz kırıldık doğrusu, beklemiyorduk. Davet edilmeye alışmıştık.
Deir ez Zor - Kabajeb
Uzaklık: 66,3 km
Süre: 4 h 5'
Ortalama hız: 16,2 km/h
Gece ilkyardım evindeki konaklamamız rahat geçti. Firuzan biraz boğazından şikayetçiydi, bir aspirin almıştı. İyi geldi, sabah daha iyi hissediyordu kendini.
Kalkmamız 7, çıkmamız 8’di. Münir’i uyandırmadan eşyaları toparladık. Ama sonuna yetişti ve vedalaştık. Muhammed de cankurtaran içinde uyumuştu, o da kafayı uzatıp bize veda etti. Suriyeliler sıcak, cana yakın ve samimiler. Dostluk kurmayı, fotoğraf çektirmeyi seviyorlar. İkramda kusursuzlar. Pek çok yönüyle benzerlik taşıyoruz.
Hava hareket etmezsen çok sıcak. Ama bu sizi aldatmasın, bisiklete binip yol aldığınızda rüzgar nedense soğuk esiyor ve üşüyorsunuz. Bunu bildiğimizden sabah çıkarken yelek ve kollukları takıyoruz. Firuzan biraz daha kalın giyiniyor.
Sabah erken yola çıkmak hep en güzel şey. Bugün 90 km yolumuz var ve çölün derinliklerinden geçeceğiz. Artık Suriye çölünün tam ortasından geçiyoruz. Bakalım neler yaşayacağız? Burası beni gelmeden tedirgin eden yerdi. Merak içindeyim.
Yol dümdüz çekilmiş. O nedenle araçlar da deli gibi gidiyor. Herhalde can sıkıntısından. Git git bitmeyen bir yol. Bas gaza ki sonu gelsin.
Bu yolda da güvenlik şeridi vardı ve genişti. Ama zaman zaman bozulduğunda asfalttan gitmemiz gerekiyordu. Bir ikisi hariç genelde hepsi mesafeli geçti yanımızdan. Zaten çok uzaktan sizi uyarmaya çalışıyorlar, klakson durumları malumunuz. Ama karşıdan gelen veya geçenler illaki ya el sallıyor, selam veriyor veya kornayla dikkat çekmeye çalışıyorlardı.
Derken uzaktaki karartının ne olabileceğini merak ettik. Firuzan hemen fark etti ki bu bir deve sürüsü. Öyle 10 - 20 değil, belki 300 belki daha da fazla. Sanırım bir alış veriş vardı orada. Yol kenarında park etmiş araç ve develerin yanındaki insanlardan tahmin ettik.
Çöl ve deve bir ikili. Bu görüntüleri kaçırmadık ve bolca foto ve video çektik. Ama develer burayla kalmadı, sonra çok daha kalabalığını gördük. Beyaz olan da vardı, albino deve. Bizi gördüklerinde şöyle dikkatlice bakıyorlar, geviş getiriyor ve biraz uzaklaşıyorlardı.
50 km falan geride kalmıştı. Yol, çevir çevir bitmiyor. Artık hafiften popo ağrıları kendilerini belli etmeye başladılar. Ne etsek de dinlensek, benzinci menzinci - geleceği yoktu. Yolun uzaklarında çadırlar vardı. Bunların Bedevi oldukları söylenmişti. Bir de onları ziyaret edelim diye kendimize uygun olanı seçmeye başladık. Yanlarına toprak yol gidiyordu, ama çoğu geriye doğru uzanıyordu. O nedenle dik giren birini aramaya başladık ve bulduğumuzda sapıp bozuk bir yoldan çadırlarına yaklaştık. Koyunların ve horozun sesi geliyordu. Etrafta kimseyi göremedik. Zilimizle kendimizi belli edince sağdan soldan bir iki kişi çıktı. Selamın aleykum’la girişimizi yaptık. Ailenin babası ve oğlu (sonradan tanışınca belli oldu) bizi karşılayanlardı. El sıkışırken bile hemen sarılıp öpüştük. Hanımlar da Firuzan’la. Bizi çadırlarına davet ettiler. Onlar Arapça biz Türkçe konuşarak anlaşıyorduk. En azından adlarını (Serhan, Süreyya, Ömer, Azize, Racha ve küçük Serhan), aile durumunu, develerin nereden geldiğini falan öğrendik. Çay geldi birazdan, şekersiz istemiştik :) Aç mısınız diye sorduklarında, biraz yeriz gibi bir ifademize bir tepside, çanağın içinde beyazımsı bir şey geldi.Yanında da lavaş. Şöyle bir tadınca yağ olduğunu anladık, ama çok değişikti. Bizim bildiğimiz tereyağına hiç mi hiç benzemiyordu. Daha çok Kars gezisi sırasında önümüze çıkanları andırıyordu. Afiyetle yedik, çok farklıydı. Yani yağ da böyle yenir miydi diyeceksiniz, yeniliyordu diyeceğiz. Neyse sonra kalanı da bize lavaşların arasına sarıp yolluk yaptılar. Biz de yanımızdaki ki küpelerden verdik ama hiçbirinin kulağı delinmemişti. Aile hiç de gördüklerimiz gibi kalabalık nufusa sahip değildi. Baba, anne, oğul, gelin ve torun olmak üzere 5 kişi. Sularımızı tazeleyip veda ederek yanlarından ayrıldığımızda önümüzde 20 km’lik yolumuz kalmıştı.
Yol demişken; asfalt mükemmel, güvenlik şeridi geniş. Ama bir sıkıntı kot farkında. Üst üste eklenen asfalt nedeniyle zamanla bir yükseklik oluşmuş ki dikkat etmek gerekiyor şerit değiştirirken. Yoksa kayarsın!
Sonunda As Sikhneh uzaklarda görünmeye başladı. Varmadan sağda bir benzinciye girip belki kahve buluruz diye ümit ettiysek de pek bir boştu. Devam ederek şehir girişine yakın kurulmuş olan çadırın yanına mı gitsek, yoksa şehre girsek mi diye düşünürken baktık ki girmişiz. Girdik de bir bebe sürüsü tarafından karşılandık. Önce bir bisikletli sonra üç, beş, yedi derken bisikletsizler de katılınca doz biraz kaçtı ve rahatsız edilmeye başlandık. Hepsi bir ağızdan konuşuyor, önümüzden sağımızdan solumuzdan geçiyorlar, kimi oraya dokunuyor, burayı kurcalamak istiyor. Hatta bir ara arkada takılı olan haritayı da kapmışlardı. Bana da gezi sonuna kadar lazımdı. “Nerede harita?” deyince gösterdiler alanı, “getirin lan şunu” işaretleriyle geri kazandık haritamızı. Baktık ki böyle olacak gibi değil, mecburen sert adamı oynamak zorunda kaldım. Zaten halimizi gören çevredeki yetişkinler de bebeleri uzaklaştırmaya çalışıyordu.
Baygınlık durumlarından kurtulmanın tek yolu köyden uzaklaşmaktı. Dedik çıkalım bu kalabalıktan ve girişteki çadırların yanına yerleşelim. En rahatı bu olacaktı. Ama önceden manav / bakkaldan bir şeyler alalım istedi Firuzan. Mandalina, hıyar (Arapçası da aynen), domates ve muz alıp uzaklaşmaya çalışırken bir başkası çaya çağırdı. Hadi gidelim bari diye yanlarına yerleştik. Nereden nereye niçin falan gibi sorular ve muhabbet sonucu Abdul Hamid bizi evine davet etti. Hemen karşıdaydı zaten. Biz de kabul ettik ve kendimizi birazdan oturma odalarında otururken bulduk. Kendi çocukları ve akraba çocuklarıyla salon gene veletlerle doldu taştı. Sorular, espriler, el oyunları gibi numaralarla geçti zaman. Hatta bir de Suudi’de çalışan genç, yeni yetme olanı da sürekli fotoğraf çektiriyorum diye bana ve aslında Firuzan’a sarılıp duruyordu.
Derken Jerboa kurtuluverdi veletin elinden ve salonda panik içinde koşarak bebeleri peşine taktı. Ama köşeye kıstırılınca gene tutsak olmaktan kurtulamadı. Bir ara bize hediye etmek istediler. Acaba alsak da çölde serbest mi bıraksak?
“Çocukların elinde hayvanı öyle kıstırılmış görünce, esaret altındaki halini fotoğraflamaya içimiz elvermedi.
Güne erken başlayınca zaman da öyle hemen geçmiyor sanki. Baktık daha çok erken, ama biraz olsun sessizlik ihtiyacı içindeyiz.. Ev sahiplerinin çekilmesiyle (belki de anladılar) kendimize döndük.
Bu arada unuttum, bugün benim yaş günümdü. Böylesine güzelini yaşadığımı hatırlamıyorum. Firuzan’ın hurma tatlısından yaptığı bir doğum günü pastası ile kutladık. Çok güzel bademler almıştık, onları atıştırarak ve bolca pedal çevirerek. Cep kapalı olduğundan akşam açtığımda bana kutlama mesajı yollayan sevgili Güli, Aydın ve Kaan ile Mine, Ozan, Elif, Filiz, Şamil ve Sülerya Hanımefendi’ye çok çok teşekkür ederim. İyi ki varsınız.
Süre: 5 h
Ortalama hız: 17,2 km/h
Ve Palmira ’ya daldık sonunda. Uzunca bir yoldan, ama işaretlemeler çok açıklayıcı olmadığından merkez diye diye bulduk. Biraz kurabiye aldık, makul otel sorduk ama 700’e indirdiler 2 kişilik odayı. Biz 350 verdik, kabul etmediler. Bir kamping vardı ona gittik, 200. 100 verdik kabul etmediler (pazarlık günümüzdeyiz).
Sonra başkasına 200 ödedik. Yani boş şeylerle bazen çok zaman harcıyorsun.
Palmira İmparatorluğu (260 – 273)
Palmira merkezli, 3. yüzyılın ikinci yarısında kurulan, Suriye, Filistin, Lübnan, Mısır ve Anadolu'nun bir kısmını kapsayan kısa ömürlü imparatorluk.
Süre: 5 h 48'
Ortalama hız: 14 km/h
Hava sıcaklığı: 17 – 33 °C
Garmin yol bilgileri için: As Sikneh–Tadmor (Palmira)
Gezinin devamı: Tadmor-Şam, öncesi: Halep-Deir ez Zor