Erol Yarar - Biyografya
Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Bölümü
Sanayici, iş adamı, STK yöneticisi, 404 Kimya Sanayi ve Rozi A.Ş’nin Yönetim Kurulu başkanı, MÜSİAD kurucu başkanı, Kayak Federasyonu Başkanı. Tam adı Erol Mehmet Yarar. 1960 yılında Ankara’da doğdu. Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Bölümünü 1981 yılında bitirdikten sora, U.S.A. Elmira College’de sistem analizi alanında eğitim gördü. Gıda, kimya, iş makineleri ve dış ticaretle iştigal eden Erol M. Yarar, 404 Kimya Sanayi ve Rozi A.Ş’nin Yönetim Kurulu başkanıdır.
MÜSİAD Kurucu Başkanı ve 1990-1999 arası genel başkanı olan Yarar, İngilizce bilmekte; Boşnak modacı ve iş kadını Amina Yarar (Muzur) ile evli ve üç çocuk babasıdır.
Önemli bir tartışma (*)
Erol Yarar, Yeni Şafak gazetesinde 27.09.2009 günü yayımlanan "Bir hırka bir lokma yutturulmuş zokadır! - Erol Yarar'dan bombalar!" başlıklı röportajında "İslami burjuva" kavramı ve "Müslüman iş adamı", "Müslüman zengin" konularında yaptığı açıklamalarla da gündeme gelmiş; ortaya koyduğu düşüncelerle bu tanımların yeniden tartışılmasına katkılar sağlamıştı.
Daha önce de, Milliyet gazetesi muhabiri Bade Gürleyen'in bu konuda derlediği tartışmaların bir özeti, bu gazetede .02.08.2009 günü “Türkiye’de İslami Burjuvaziden Söz Etmek Mümkün mü?” başlığıyla yayımlanmıştı.
Bu yazıda MÜSİAD Kurucu Başkanı Erol Yarar'ın İslami burjuvazi konusuna bakışı şöyle özetlenmişti:
"* Türkiye’de din hep kontrol altında tutuldu, bir nehrin barajla tutulup istendiği miktarda bırakılması gibi bir durum var.
* “90’lardan sonra yeni bir burjuva sınıfı doğdu” deniyor. Ben buna yeni değil, asli diyorum.
* TÜSİAD devletten nemalanan, değerlerinin kökü dışarıda bir burjuvazi, MÜSİAD’ınsa kökü içeride, asli burjuvazi.
* 1990’da MÜSİAD’ı kurarak Anadolu’daki potansiyeli harekete geçirdik. Potansiyel vardı ama işin şifrelerine sahip değillerdi, biz sahiptik, Allah lütfetti.
* MÜSİAD paranın esiri değil, daha özgür. Sayısal çoğunluk MÜSİAD’da, parasal çoğunluk TÜSİAD’da. Onlarda 40 yıllık sermaye birikimi var ama aradaki fark çok azaldı. TÜSİAD geçmiş, MÜSİAD gelecek demek.
* “Bir lokma bir hırka” felsefesine inanmam. Bu bize yutturulmuş bir zokadır! Allah verdiği nimetleri kullarının üzerinde görmek ister. Osmanlı padişahının giyimi Karacaoğlan gibi değil. Ölçü minimum giyinmekse İmamı Azam’ın giyimini nasıl izah edeceğiz? Evi Bağdat’ın en güzel eviydi. Zekat veriyorsam İslam’da kimse “Niye böyle yapıyorsun?” deme hakkına sahip olmuyor."
Erol Yarar'ın bu konudaki görüşlerine;
Prof. Dr. Ali Çarkoğlu (Sabancı Üniversitesi Sosyal bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi), Prof. Dr. Fuat Keyman (Koç Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi), Doç. Dr. Hasan Bülent Kahraman (Sabancı Üniversitesi Sanat ve Sosyal Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi), Kezban Hatemi (Avukat), Mehmet Barlas (Gazeteci), Prof. Dr. Nur Vergin (Siyaset sosyologu), Prof. Dr. Murat Belge (Bilgi Üniv. Karşılaştırmalı Edebiyat Bölüm Bşk.), Prof. Dr. Nilüfer Narlı (Bahçeşehir Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi), Ömer Cihad Vardan (MÜSİAD Başkanı) kendi bakış açılarıyla çeşitli yorumlar yapmışlardı.
(*) Bkz. "HAKKINDA" bölümümüzdeki yazı ve haberler)
KAYNAKÇA: Erol Yarar'la evlendi, başını açtı (patronlardünyasi.com, 15 Ocak 2007), Bir hırka bir lokma yutturulmuş zokadır!' Erol Yarar'dan bombalar! (Yeni Şafak, 27.09.2009), “Türkiye’de İslami burjuvaziden söz etmek mümkün mü?” (Bade Gürleyen haberi, millet.com.tr, 02.08.2009), Erol Yarar'dan Bilecik'e 100 milyon euroluk yatırım (Yasemin Salih haberi, sabah.com.tr, 11.11.2011), MÜSİAD Kurucu Başkanı Erol Yarar burjuva olup olmadığına karar veremedi (haber.sol.org.tr, 31 Ağustos 2012), Erol Yarar kimdir - Erol Yarar: Kayak sporunda Türkiye'nin dünyada ilk 10'da yer almasını hedefliyoruz! (emlakkulisi.com, 24.04.2014), Genel Başkanlar (musiad.org.tr, erişim 17.09.2016), Yönetim Kurulu - Erol Mehmet Yarar (17.09.2016).
BİR HIRKA BİR LOKMA YUTTURULMUŞ ZOKADIR!' EROL YARAR'DAN BOMBALAR!
BİR HIRKA BİR LOKMA YUTTURULMUŞ ZOKADIR!'
EROL YARAR'DAN BOMBALAR!
MÜSİAD Kurucu Başkanı Erol Yarar, Yeni Şafak Gazetesi'ne verdiği röportajda çok tartışılacak ifadeler kullandı. İşte o sözler.
Geçtiğimiz günlerde katıldığı bir televizyon programında, "Asıl burjuva biziz" diyerek tüm dikkatleri üzerine çeken MÜSİAD Kurucu Başkanı Erol Yarar, tepkilerin odağı olmaya aday bir röportaj verdi. İşte çok tartışılacak o sözler:
Yüzdeler; işin ahkam boyutuyla alakalı Peki vicdan? Mesela asgari ücretin 700 lira olduğu bir ülkede 1000 liralık bir ayakkabı giymek nereye oturur?
İmam Azam Hazretleri'nin 30 Altınlık kaftanı nereye oturursa oraya Benim karşı çıktığım düşünce bu. Adamın ayakkabısı kaç para, sanane? Birincisi seni ilgilendirmez. İkincisi o insanın Allah indinde yaptıklarını bilmiyorsun ki, sen adama sadece o anki konumuyla, daracık bi alanda tecessüs yapıyorsun. Biz insanların ne giydiklerine arabalarına bakarak onların ahlaki kriterleriyle ilgili yorum yapma selahiyetimiz yok.
Ben bunu 96 yılında da söylemiştim. Çünkü dünyevi motivasyonu engelleyen en önemli şey bu. Baktım ki anlamıyorlar, biraz daha dozu artırdım. Ben bir lokma bir hırkanın ne olduğunu çok iyi biliyorum. 15 yıl tasavvuf okudum, tekkelerde büyüdüm. Evliyaullah başımın tacı. Ama karşı çıkanların söylediği gibi değil o işler. Niye servetini terkeden İbrahim Ethem Hazretleri'ni örnek gösteriyoruz da Fatih'e bakmıyoruz. Akşemsettin, Fatih'e hiç İbrahim Ethem gibi ol demiş mi? Böyle bir İslam yok. Niye İbrahim Ethem'i anlatıyorsun, sen Yavuz'u, Fatih'i, Hz. Osman'ı anlat. Hangisi serveti terketmiş. Rasullulah'ın bir tavsiyesi var mı servetinizi terkedin diye Hayır! Bir lokma bir hırka Bangladeş'te. Orası gibi mi olmak istiyoruz. Bu mu İslam ülkesi. Şimdi kitap yazıyorum, bunun bir zoka olduğunu anlatmak için.
"Fakir yaşamak Peygamber'in tercihi" sözünüz çok tepki çekti. Yanlış mı anlaşıldınız?
Çok açık net bir söz. Rasullulah'ın iki tane yaşam biçimi var. Birincisi ümmetine söyledikleri, yapın dedikleri. Bir de yapın demeden kendi yaptığı Kendi yaptığının bazılarını taklit etmeye çalışanları engelliyor, siz yapmayın diyor. Kendi tercihiyle yaşıyor. Mesela iftar etmeden oruç tutuyor.
Rasullulah'ın fakir olduğunu kim söylüyorsa, Kur'an'a Hadis'e aykırı konuşuyor. Rasullulah fakir değildi. Kur'anla Hadisle sabittir fakir olmadığı.. İki tane delille söylüyorum. Hangi seviyede alim olursa olsun herkesle tartışabilirim. Resullulah yanına gelenleri hiçbir zaman boş çevirmeyecek kadar zengindi. Hayatının belirli dönemlerinde öyle tasaddukta bulundu ki, hem başkasının servetinden filan değil. Bizzet kendi servetinden. Hatta o sadakayı alan insanlar kavimlerine gidip "Bize vadi dolusu tasaddukta bulundu" dediler. Bunu verebilecek kadar kudretliydi Rasullulah. Fakir olan insan nasıl verebilir.
Yüzde 95'i.. Ama ben bunu önemsemiyorum. Sabah namazında camiye giden kaç kişi var? Üyelerin belki yüzde 2 ya da 3'ü Ben bunu daha çok önemsiyorum ve bir Müslüman ülkenin işareti olarak görüyorum. Kardeşim araban varsa, bineceksin gideceksin. MÜSİAD üyesisin, Allah sana araba vermiş, para vermiş.
Yaklaşık 60 kadar mavi-beyaz yakalı dediğimiz personelimiz çalışıyor. İçlerinde 6 tanesi bayan, iki personelimiz başörtülü Bir tane daha vardı, doktora için ayrıldı.
Hayır. Ben kadınların üç kuşaktır çalıştığı bir ailenin torunuyum. Kadın toplumda yerini almalı, iş hayatı olabilir sosyal faaliyet olabilir. Ama öyle ya da böyle kadın erkekle asla eşit olamaz. Geçenlerde başarılı bir iş kadını olan arkadaşım oğluna öğüt veriyor, "Oğlum evde yemek pişir, hanımına yardım et" diyordu. Ben devreye girdim. "Sakın ha eşitlik denilen kavrama, kapılma yanlış yoldasın" dedim.
Ama siz hem çalışıyorsunuz, hem annesiniz
KAYNAK: Bir hırka bir lokma yutturulmuş zokadır!' Erol Yarar'dan bombalar! (Yeni Şafak, 27.09.2009).
MÜSİAD KURUCU BAŞKANI EROL YARAR BURJUVA OLUP OLMADIĞINA KARAR VEREMEDİ
KAYNAK: MÜSİAD Kurucu Başkanı Erol Yarar burjuva olup olmadığına karar veremedi (haber.sol.org.tr, 31 Ağustos 2012).
“TÜRKİYE’DE İSLAMİ BURJUVAZİDEN SÖZ ETMEK MÜMKÜN MÜ?”
“Burjuvazi” kelimesi “İslam” ile bağdaşır mı yoksa asıl benimsenmesi gereken felsefe “Bir lokma bir hırka” mı? Türkiye’de İslami burjuvazi diye yeni bir kesimden söz edilebilir mi? Kim bunlar, ne kadar burjuvalar? MÜSİAD Kurucu Başkanı Erol Yarar‘ın sözleri tartışılıyor
“Türkiye’de İslami burjuvaziden söz etmek mümkün mü?”
Şu sıralar Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği’nin (MÜSİAD) Kurucu Başkanı Erol Yarar’ın ortaya attığı “İslami burjuvazi” kavramı tartışılıyor. “Bir lokma bir hırka” felsefesine inanmadığını söyleyen Yarar, 90’lardan sonra yeni bir burjuva sınıfı, yeni bir orta sınıf doğduğu görüşüne de karşı. Yarar “Ben buna yeni değil, ‘asli’ diyorum. Gerçek burjuva sınıfı biziz” diyor ve MÜSİAD’ın paranın esiri olmayan, daha özgür, TÜSİAD’ın ise devletten nemalanan bir kuruluş olduğunu sözlerine ekliyor.
Ancak kendilerinin “asli burjuvazi” oldukları sözlerini MÜSİAD’ın şu anki başkanı Ömer Cihad Vardan kabul etmiyor. “Tamamıyla gönüllülük esasına göre yapmakta olduğumuz bu çalışmaların başka bir tarafa çekilmesi, en azından yapılan bunca çalışmaya hakaret” diyen Vardan burjuva, burjuvazi ve aristokrat gibi “ithal kelimelerle” işleri olmadığını vurguluyor.
Konunun uzmanlarından aldığımız görüşlere göre şu an Türkiye’de farklı bir İslami kesim var. Ancak kimisi bu kesimin burjuvaziyle bir ilgisi olmadığını savunurken, bir grup ise İslam’la burjuvazinin bağdaştığı ve “İslam’da zenginlik günah değil; İslam, peygamberi tüccar olan bir din” görüşünü savunuyor. Görüşlerine başvurduğumuz İslami kesim ise susmayı tercih ediyor...
“Elimizde 40-50 yıllık veriler olmadığı için kesin bir şey söylemek zor”
Prof. Dr. Ali Çarkoğlu (Sabancı Üniversitesi Sosyal bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi)
Adalet Partisi iktidardayken bu partiye yakın olan işadamları desteklenirken ortaya çıkan yeni zenginler bugün ortaya çıkan yeni zenginlerden farklı mıdır? Bunu araştırmak gerekir.
Kendini dindar olarak gören ve kendini böyle ifade eden kişilerin oranında bir artış var gibi gözüküyor. Ama elimizde 40-50 yıllık veriler yok. Bu nedenle bu konuda net bir şey söylemek zor.
“Yeni bir orta sınıf var ama ‘burjuva’ oldukları söylenemez”
Prof. Dr. Fuat Keyman (Koç Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi)
Kayseri, Konya, Denizli, Gaziantep, Eskişehir, Çorum gibi illerde Anadolu Kaplanları diyoruz biz bunlara. Bu anlamda yeni bir orta sınıf var. Ancak bu sınıfın bugün bir “burjuva” olduğunu söylemek biraz acelecilik olur. Çünkü burjuvazinin bir sosyal sermayesi var. Yani tam anlamıyla “burjuvalaşmak” için gönüllülük, sivil toplum aktörü olarak hareket etmek, kültürel aktiviteleri desteklemek, farklı insanların kimliklerine ve kültürlerine karşı hoşgörü içerisinde olmak gerekiyor. Ama bunu hâlâ göremiyoruz.
“İslami burjuvazide kültürel değerler tam anlamıyla teşekkül etmemiştir”
Doç. Dr. Hasan Bülent Kahraman (Sabancı Üniversitesi Sanat ve Sosyal Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi)
“İslami burjuvazi” diye bir şey var. Bu, 1970’lerden beri Türkiye’de oluşturulan bir unsurdur.
Buna çeşitli dönemlerde “muhafazakar sermaye” de denmiştir. Ancak İslami burjuvazinin henüz klasik burjuvazilerde görüldüğü gibi kültürel değerleri tam anlamıyla teşekkül etmemiştir. Türkiye’nin bugün en önemli sorunlarından biri bu.
İslami burjuvazi denilen kesim bir ölçüde devletten bağımsızdır. Bu burjuvazi, İstanbul burjuvazisini alt etme çabasındadır. Siyasal iktidarı da bu yönde manipüle etmekten ve iktidarı elinde tutmaktan da kaçınmayacaktır.
“Bu düşünce tarzı batı taklidi Müslüman zenginlerinin düşünceleri”
Kezban Hatemi (Avukat)
Burjuvazi kavramı bilindiği gibi feodalitenin sona ermesi ile Batı’da çıkan bir kavramdır. Sayın Yarar’ın düşüncelerinin günümüzde bir anlamı olduğu kanaatinde değilim.
Bu düşünce tarzı batı taklidi Müslüman zenginlerinin kendileri açısından düşünceleri olabilir. Bu çağın gereksinimleri dikkate alınarak önce “feodalite” sonra “burjuvazi” sonra “devrim” denemez.
İslam sosyal adalete dayanır. Sosyal adalet ihmal edilemez. Dolayısıyla Yarar gibi düşünen dindar sayısında artış olduğu kanaatinde değilim.
“Eskiden halifeler bile ihtişam içinde yaşıyorlardı”
Artık herkes kendine burjuva diyor. Ama Türkiye’de, batıda olduğu gibi o sınıfsal aşamalardan geçilmediği için geniş kavramıyla burjuva yok. İslami burjuvazi diye bir şey de yok. Ama burjuva gibi yaşayan, lüks giyinen, çalışanlarını sömüren, burjuvaziye benzer sınıflar bizde de var.
“Bir lokma bir hırka” görüşünü benimseyenler gitsinler Sultanahmet Camii’nin çinilerine ve Süleymaniye Camii’nin görkemine, ABDülhamid’in Yıldız Köşkü’ne, Dolmabahçe Sarayı’na baksınlar. Halifeler bile ihtişam içerisinde yaşarken Müslümanlar neden yoksul olsun?
“Türkiye’nin gelişmesinden Anadolu’nun muhafazakar kesimleri de payını alıyor. Bunda şaşılacak bir şey yok”
Prof. Dr. Nur Vergin (Siyaset sosyologu)
Burjuvaziden anlaşılan varlıklı olmak ise, İslam’da varlıklı olmak ve bunun için çabalamak tabii ki yasak değil. Esas olan, edinilen servetin helal yollardan olmasıdır ve helal biçimde de harcanmasıdır.
Varlıklı olmak sakıncalı olsaydı zekat, fitre gibi uygulamalar da olmazdı, değil mi? “Bir lokma bir hırka” görüşü inananın nefis terbiyesine yöneliktir ve tasavvuf erbabına özgüdür.
Din hassasiyeti yüksek olan kesimlerde zengin sayısında artış olduğu görülüyor. Bunda şaşılacak bir şey yok. Türkiye’nin genel gelişmesinden Anadolu’nun muhafazakar kesimleri de payını almaktadır.
“Peygamberi tüccar olan bir din İslam”
Prof. Dr. Murat Belge (Bilgi Üniv. Karşılaştırmalı Edebiyat Bölüm Bşk.)
İslam’da burjuvazinin yeri vardır. Peygamberi tüccar olan bir din İslam. 10’uncu yüzyılda ticari başlangıç ve birikim de vardı İslam dünyasında. Ama daha sonraki yüzyıllarda Haçlı Seferleri’nin Akdeniz ticaret tekelini Araplardan alması ve keşiflerle Arapların erişemediği yerlere batılıların gidip gelmesiyle, Batı ticarette öne geçmiş oldu. Modernizasyon devam ettikçe dini inanç zayıflayacak diye bir görüş var. Bu yanlış.
“Dindarlığı koruyup burjuva yaşam tarzını benimsiyorlar”
Prof. Dr. Nilüfer Narlı (Bahçeşehir Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi)
Son 15 yılda Anadolu kentlerinden sermaye birikimiyle uluslararası ticarete açılabilen ve dindar bir yaşam tarzını korumakla birlikte burjuva yaşantısını benimseyen bir grup var.
Kayseri, Konya, Yozgat gibi illere baktığınızda, oradaki dindar insanların ticarete ve uluslararası açılıma son derece pozitif yaklaştığını görüyoruz. Ve de dini motiflerin ticarette teşvik edici yönünü ortaya koyan deneyimler yaşadı bu iller.
AKP ile bağlantı kurmak bence yanlış. Bu bir süreç ve bunu 1980’li yıllardan bugüne değerlendirmek lazım. Liberal ekonomik politikayla Türkiye’deki ticaretin önünün açılması bu artışa neden oldu. Taşra kentindeki bir tüccar bugün sanayici ve işadamlarının arasına katıldı sermaye birikimi yaparak.
Polemiğin başlangıcı: Kim ne dedi?
Erol Yarar (MÜSİAD Kurucu Başkanı):
* Türkiye’de din hep kontrol altında tutuldu, bir nehrin barajla tutulup istendiği miktarda bırakılması gibi bir durum var.
* “Bir lokma bir hırka” felsefesine inanmam. Bu bize yutturulmuş bir zokadır! Allah verdiği nimetleri kullarının üzerinde görmek ister. Osmanlı padişahının giyimi Karacaoğlan gibi değil. Ölçü minimum giyinmekse İmamı Azam’ın giyimini nasıl izah edeceğiz? Evi Bağdat’ın en güzel eviydi. Zekat veriyorsam İslam’da kimse “Niye böyle yapıyorsun?” deme hakkına sahip olmuyor.
* Tamamıyla gönüllülük esasına göre yapmakta olduğumuz çalışmaların başka bir tarafa çekilmesi, en azından yapılan bunca çalışmaya hakaret manasını taşır. Bizim burjuva, burjuvazi ve aristokrat gibi ithal kelimelerle işimiz olmaz.
* Erol Yarar 10 yılı aşkın süre önce MÜSİAD’daki görevini bırakmıştır. Görüşlerinin MÜSİAD’ın veya tüm üyelerinin görüşleri olduğunu söylemek en azından etik anlamda doğru değil. Biz ülkemizin gelişmesi yönünde ve özellikle Anadolu’daki işadamlarımızın ülkemize katkılarını artırmak adına bir dizi faaliyet yapıyoruz. Bunun altında başkaca bir detay aramaya gerek yok.
* Başında bulunduğum MÜSİAD adına, kurumlar arasında herhangi bir didişme, sürtüşme içinde değiliz. Bu nedenle olayı iki kurum arasına indirgemek çok basit.
KAYNAK: “Türkiye’de İslami burjuvaziden söz etmek mümkün mü?” (Bade Gürleyen haberi, millet.com.tr, 02.08.2009).