4 Mart 2019 Pazartesi - 07:48
İMDER Yönetim Kurulu Başkanı Merih Özgen: “Çin, Türk firmaları için önemli bir ihracat potansiyeli taşıyor” dedi.
Avrupa Birliği üye ülkeleri de dahil olmak üzere 133 ülkeye ihracat gerçekleştiren Türk iş makineleri sektörü, dünyanın en büyük iş makineleri pazarı olan Çin’den daha fazla pay almayı hedefliyor. Türkiye İş Makinaları Distribütörleri ve İmalatçıları Birliği (İMDER) Yönetim Kurulu Başkanı Merih Özgen, Çin’in Türk firmaları içinde hem pazardan pay alma hem de ihracat yapma açısından önemli bir potansiyel taşıdığını vurguladı.
İMDER Yönetim Kurulu Başkanı Merih Özgen, şu bilgileri verdi: “Çin dünya iş ve istif makinaları sektöründe büyüme oranı en yüksek olan pazar. 2016-2017 yılları arasında yüzde 45 büyüdü. Geçen yıl dünya piyasaları açısından çok zorlu geçti ancak Çin iş makinaları sektörü 2018’de bile önceki yıla kıyasla yüzde 25 oranında artış kaydetti. Özellikle ekskavatör ürün grubu pazarında Çin iç pazarı Türkiye’nin yaklaşık 60 katı büyüklüğünde. Ülkede geçen yıl 200 binin üzerinde ekskavatör satıldı. Diğer makina gruplarındaki pazar hacmi de yüksek bir potansiyel içeriyor. İlk etapta alacağımız yüzde 1 pay bile, başlangıç aşaması için önemli bir oran olacaktır.
2019 yılında Çin iş makinaları sektöründe sabit yüzde 10’luk pazar büyümesi bekleniyor. Çin inşaat endüstrisinde son 40 yıldır ciddi bir atılım söz konusu. Batı menşeili makinalara duyulan ihtiyaç ve satın alma eğilimi arttı. Çin’in 2017 yılındaki ithalat rakamlarına baktığımızda bunu görebiliriz. Çin’in iş makinaları ürün grubunda 1.5 milyar civarında olan ithalatının, 200 milyon dolarlık kısmını Avrupa ülkeleri oluşturuyor. Japonya’dan ve Kore’den sonra başlıca ithalat ülkeleri Avrupa ülkeleri. Bunun nedenleri kentsel dönüşüm, altyapı projelerindeki hızlanma, temiz hava hareketi sonucu yenilikçi teknolojilere duyulan ihtiyacın ve konutun hala garantili bir yatırım aracı olarak görülmesi. Hızla yeni konutlar yapılıyor. Dolayısıyla kayda değer bir iş ve istif makinaları ithalat oranı var. Bu da üretici firmalarımız için önemli bir pazar edinme ve ihracat yapma imkanı doğuruyor.”
“2023 Yılında ihracatta 5 milyar doları yakalamayı hedefliyoruz”
Ankara’da ekonomi gazetecileriyle bir araya gelen İMDER Yönetim Kurulu Başkanı Merih Özgen, sektörün mevcut durumunu ve hedeflerini değerlendirdi. İç pazarın kur oynaklığı ve faizdeki yükselmeler sebebiyle daraldığını söyleyen Özgen “Talep daralmasının, sektörümüzde üretim yapan firmaları ihracata yönlendirmesi sonucu geçen yıl 1.226 milyon dolarlık ihracat rakamına ulaştık. İnşaat ve madencilik makinalarının ihracatı 2018 yılında, bir önceki yıla oranla yaklaşık yüzde 35 oranında artış gösterdi. Bu yıl da üretici firmaların ihracat çabalarının önemli ölçüde artış göstermesini bekliyoruz. 2019 yılı için sektör ihracatında %40 civarında rekor denebilecek kayda değer bir artış söz konusu olabilir” dedi.
İş makinaları sektöründe iç pazar 2018 yılında yüzde 40 oranında daralarak 7200 adet civarı satış gerçekleştirildi. 2019 yılında da iç talepteki daralmanın azalarak devam edebileceğine işaret eden Özgen, “Sektördeki firmaların küçülme veya operasyonlarını azaltma stratejisi uygulamaları söz konusu olabilir. Keza konsolidasyonlar da gündeme gelebilir. Ancak inşaat, alt yapı, üst yapı, madencilik, sanayi gibi alanlarda hem kamuya hem de özel sektöre hizmet veren iş makinaları sektörümüz, üstlendiği sorumluluk gereği ekonomimizin önemli sacayaklarından birini oluşturuyor. İMDER olarak bu sorumluluğun bilinciyle, ülkemize katma değer yaratmak için çalışmaya devam edeceğiz. Nitelikli eğitimden sertifikasyona, mevzuat çalışmalarından kamu ilişkilerine, uluslararası ilişkilerden üyelerimizin ihracat yapma kapasitelerini arttırmaya kadar her türlü konuda artan bir ivme ile çalışacağız. Ülkemizde son 10 yılda gerçekleşen altyapı ve üstyapı projeleri sektörümüzün hem Avrupa hem de dünya nezdinde iyi bir yer edinmesini sağladı. Bu önemli pazar büyüklüğünün sürdürülebilir bir şekilde artmasını temenni ediyoruz. Cumhuriyetimizin 100’üncü yılını kutlayacağımız 2023 yılında yaklaşık 5 milyar dolarlık ihracat hedefliyoruz” diye konuştu.
Hedef pazarları genişliyor
Son 8 yıldır, Çin’den ve Hindistan’dan sonra en hızlı büyüme oranına sahip iş makineleri pazarının Türkiye olduğunu belirten Özgen, Avrupa’nın, Orta Doğu’nun, Rusya’nın, Orta Asya’nın ve Afrika’nın, Türk iş makineleri sektörünün geleneksel pazarları olduğunu ifade etti. İMDER Yönetim Kurulu Başkanı Özgen, “Son yıllarda Güney Amerika ve Avustralya kıtaları da buna eklendi. Güney Amerika’da önemli ölçüde inşaat ve alt yapı projesi yürütülüyor. İş makinalarına duyulan ihtiyacın artması rotamızı o bölgeye çevirmemizi tetikledi. Ama özellikle iki ülke, Hindistan ve Çin Halk Cumhuriyeti, global pazarın önemli bir kısmını oluşturuyor” değerlendirmesinde bulundu.
Sektör 131 bin kişiye istihdam sağlıyor
İş makinaları sektöründe yaklaşık 131 bin kişinin çalıştığını kaydeden Özgen, “80 yıllık tarihe sahip sektörümüzde 200 imalatçı, 220 yan sanayi ve yaklaşık 200 ticaret yapan firma olmak üzere toplamda 650’ye yakın firma faaliyet gösteriyor. İmalat yapan firmalarımızın yerli girdi kullanma oranı yüzde 55 ve bu firmalar üretimlerinin yaklaşık yüzde 45’ini ihraç ediyor. Ülkemizin iç pazar talebinin yüzde 65’i distribütör, yüzde 35’i ise imalatçı firmalar tarafından karşılanıyor” dedi.
Kiralama talebi artıyor
Fabrikalarda, sanayi tesislerinde ve şantiyelerde kullanılan iş, istif ve inşaat makinalarında kiralama uygulamasının önemli bir ticaret kapasitesi yarattığının altını çizen Özgen şunları kaydetti: “Sektörel olarak, her türlü iş ve inşaat makinesi, vinç, platform, istif makinesi, yol makineleri, beton ve asfalt makineleri günümüzde endüstriyel kiralamanın önemli unsurlarını oluşturuyor.
Bugün ABD’de yeni makine sektöründe kiralama firmalarına yapılan satışlar yıllık toplam satışların yüzde 50-55 oranına varıyor.
Aynı oranın Avrupa genelinde yüzde 40-45, İngiltere’de yüzde 70’in üzerinde, Çin’de yüzde 20-25, Hindistan gibi emek ucuz bir pazarda dahi yüzde 15-20’lerde olduğunu görüyoruz.
Türkiye, iş ve inşaat makineleri sektöründe dünya normlarını yakından takip etmiş bir pazar olduğundan endüstriyel kiralama sektörünün de yakın bir süreçte bu ortalamalara erişmesi beklenebilir.
Küresel anlamda kiralama yapan Türk firmaları da ortaya çıktı ve başarıyla bu sektörün öncülüğünü yapıyorlar.”
Sektörün en önemli sorunlarının başında girdi maliyetlerinin geldiğini ifade eden Özgen şöyle konuştu: “Özellikle üretim aşamasında ortaya çıkan maliyetlerden dolayı, sektörel olarak dünya piyasalarında rekabet avantajını kaybediyoruz. Aktarma organları, şanzuman ve motor gibi üretimde önem arz eden parçaları üretebildiğimiz takdirde küresel rekabette önem bir yol kaydedebiliriz. Bu noktada da devlet desteği oldukça önemli. Devletimiz, üreticilerimizi gerek makine alımları gerekse yeni pazarlar bulma konusunda desteklemekte ve Türk Eximbank Alacak Sigortası sayesinde uluslararası pazarlardaki müşterilerinden gelecek ödemeleri de güvence altına almaktadır. Bu sigortaların uygulama alanı yaygınlaştırılmalı ve şartları kolaylaştırılmalıdır. Sektör olarak Eximbank’tan en başta gelen beklentimiz ihraç pazarlarında son müşterinin finanse edilmesidir. Sonrasında ise ihracat yapan üreticilere piyasadan daha düşük koşullarda kredi verilmesi ve ihracat sigortasının riskli olarak tabir edilen bölgelerde de uygulama alanı bulması, sigorta primlerinin düşük olması ve hasar ödemelerinin daha çabuk olarak yapılmasıdır.
İş makinaları sektörü maddi- manevi değer yaratan, aynı zamanda da iş sağlığı ve güvenliği açısından büyük ehemmiyet gösterilmesi gereken bir sektördür. Güvenliğin bu denli önemli olduğu bir sektörde firmaların faaliyet göstermesi için uluslararası seviyede onay görmüş bir takım standartlara tabii olması gerekmektedir. Bu standartlara göre üretim yapılmazsa ve satış sonrası hizmetler denetlenmezse hem maddi hem de manevi açıdan işini layıkıyla yapmaya çalışan firmalar açısından haksız rekabet konusu ortaya çıkmaktadır. Özellikle yurt dışı pazarlarda gerekli standartlara göre üretim yapılmadan ve satış sonrası hizmetler denetlenmeden satılan ürünler Türk malı imajını zedelemektedir. Bu durum, ticaret ve üretim yapan firmalarımızın başarılarını gölgelemektedir. Haksız rekabet konusunun önüne geçilmesi için devletimizden ciddi adımlar atmasını beklemekteyiz.
Kamu alımlarında ülkemizde üretilen yerli ve milli ekipmanlar tercih edilmeli; etik rekabet çerçevesinde ülkemizde üretim yapan firmalar desteklenmeli. Sertifikasyon ve test merkezlerinde halen yurt dışına bağımlıyız. Yabancı sermayenin gelişi için gerekli pazar koşullarının da sağlanması gerekiyor. Elbette sektörün temel ihtiyacı olan nitelikli eleman için makine sektörüne yönlendirilmeler yapmak da önemli. Nitelikli iş gücüne sahip olmayan bir sektörün gelişim göstermesi mümkün olamayacağından, eğitim alanına yapılacak yatırımlar önem arz ediyor.”
Ur-ge projesinde yola devam
İMDER ve kardeş derneği İSDER (İstif Makinaları Distribütörleri ve İmalatçıları Derneği)’in yürüttüğü Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesinin Desteklenmesi Projesi hakkında da bilgi veren Özgen “Üretim yapan firmalarımızın alt yapılarını geliştirerek onları dünya piyasalarında rekabete hazır hale getirmeyi hedefliyoruz. İlkini 2017 sonunda başarıyla tamamladığımız projemizin ikincisi için hız kesmeden yola çıktık” dedi. Özgen şunları ifade etti: “Ticaret Bakanlığımızın desteği ile yürüttüğümüz İş ve İstif Makinaları Üreticileri UR-GE Projesi’nden memnun ayrılan üye firmaların da desteğiyle ikinci proje için yola koyulduk. İlk proje ile üye firmalarımız ihracat paylarını arttırdı, farklı coğrafyalarda yeni iş birliklerine imza atıp, ortaklık kurdular ve yurt dışı bayilikleri açtılar. Üyelerimiz ileri teknoloji kullanarak ürettikleri yüksek kaliteli ürünlerini doğru pazarlara doğru strateji ile ulaştırmanın, ihracat hedeflerini yakalamanın ve dünya pazarlarındaki rakipleri ile rekabet edebilmenin yollarını keşfediyor. 2’nci UR-GE Projemizde yer alan 13 üye firmamızı ihtiyaç analizi, stratejik düşünme ve planlama, marka yönetimi ve iletişimi, pazarlama stratejileri alanlarında destekleyecek; ihracatçı olmanın yol haritaları konularında onlara rehberlik edeceğiz.”
İmder, mesleki eğitim çalışmalarının öncüsü
Mesleki eğitime büyük önem verdiklerini söyleyen Özgen, sözlerini şöyle sonlandırdı: “Makine sanayinde gerekli bilgi, beceri ve verimli çalışma yöntemleri ile donatılmış nitelikli teknik personelin önemi büyüktür. Ülkemiz makine sanayinin bu hayati ihtiyacının karşılanmasında mesleki eğitim en etkin araçların başında gelmektedir. Mesleki ve Teknik Liselere verilen desteklerin ve kaynakların arttırılması gerekmektedir. Aksi halde sektörümüzde gelecek dönemlerde uzun süreli istihdam edilebilecek kalifiyeli çalışanların bulunmasında her geçen gün daha çok güçlük çekilecektir. Geleceğimizin teminatı çocuklarımız ve gençlerimize sektör adına pozitif algıyı erken yaşlardan itibaren daha etkin bir biçimde verilebilmek amacıyla İMDER tarafından faaliyetler düzenlenmektedir. Çünkü makine sektörü gelişmiş ülkelerin kalbidir. Kalbi besleyecek olan ise kan, yani istihdamdır.
Bilim ve teknolojideki gelişmelere paralel olarak hızla gelişen iş ve inşaat makinaları sektörünün ihtiyaç duyduğu teknik insan gücünün yetiştirilmesi amacıyla, İMDER Türkiye İş Makinaları Distribütörleri ve İmalatçıları Birliği ile T.C Millî Eğitim Bakanlığı arasında “7 bölge 7 okul” protokolü imzalanmıştır. Bu protokol çerçevesindeki çalışmalara katkı sağlamak ve teknik eğitimi desteklemek amacıyla İMDER çatısı altında eğitim komitesi kurulmuş olup, bu komite protokolde yer alan okullar başta olmak üzere Türkiye’nin birçok yerindeki okula ulaşmakta ve onların mesleki eğitim alanındaki ihtiyaçları karşılamak için çalışmaktadır.”