KAMU HARCAMALARI-YOLSUZLUK SORUNU İLİŞKİSİ
... konulu sunumlar: "KAMU HARCAMALARI-YOLSUZLUK SORUNU İLİŞKİSİ"— Sunum transkripti:
HAZIRLAYANLAR GAMZE ERCİYAS 2010466033 BEYZANUR AYDIN 2010466014KAAN ÇAKIR OĞUZHAN YILDIZ
Devletler hukuksal bir düzene dayanarak kurulurlar, bu hukuksal düzen içerisinde toplumun bütün bireyleri toplumsal kaynaklar üzerinde eşit hak ve yetkilere sahip değildirler , bu düzen toplumda kimlerin neyi ne kadar alacağını yada ne kadar kontrol edeceğini belirlemektedir. Bu şekilde ortaya çıkan devlet yapısı içinde kararların tümünü programlamak mümkün olmadığından, kamu yöneticilerine üstünlük ve takdir yetkisinin tanınması kaçınılmaz olmaktadır.İşte bu yetki zaman zaman yasalara aykırı şekilde kullanılabilmektedir dolayısıyla kamusal işlemler her zaman yolsuzluk potansiyeli taşımaktadır. Gelişmekte olan ülkelerin hemen hepsinde olduğu gibi ülkemizde de yolsuzlukların çok yaygın olduğu görüşü genel bir kanı niteliğindedir.Yolsuzluk potansiyeli taşıyan kamu yönetimi süreci, yolsuzlukları tamamen yok etmenin hiçbir toplumda mümkün olmayacağı ,ancak yolsuzlukları yalnızca belli bir seviyenin altında tutabilmenin hedeflendiği görülmektedir.
YOLSUZLUĞUN TANIMLANMASIYolsuzluk olgusu karşımızda belli bir şekilde değil ,onlarca yüzlerce şekilde çıkabilir bu nedenle yolsuzluğun kesin bir tanımını yapmak mümkün değildir.Yolsuzluğun en yaygın tanımı ise kamu gücünün özel çıkarlar için kötüye kullanılması şeklinde yapılmaktadır.Dünya bankası da bu tanımı kullanmakta ve kabul etmektedir.Yozlaşma, iltimas veya rüşvet kavramları ile birbiri içine geçmiş anlamlar içeren yolsuzluk olgusunun , yolsuzluğu oluşturan unsurların farklı açılardan değerlendirilmesi ile farklı tanımları da yapılmıştır. “ Maddesel kazanç için (örneğin rüşvet) yada parasal olmayan özel amaçlara yönelik (örn;kayırma )kamusal yetkinin yasadışı kullanımını içeren davranış ve eylemler .”	“Toplumun bütününe ait olan kaynakların, toplumsal yarar yerine kişisel yararlar için kullanılmasıdır” “Yönetimsel otoritenin, illegal veya ahlakdışı bir biçimde kişisel veya politik kazanç için kullanılmasıdır.”
Genel olarak yukarıdaki tanımlara bakıldığında, yolsuzluk olgusu iki tarafın varlığını ve yine bu iki taraf arasındaki değiş tokuş ilişkisini içermektedir.Karşı tarafa sağlanan bir çıkar karşısında, kamu gücünü elinde tutanlar da bir çıkar elde etmiş olmaktadırlar. Elde edilen bu çıkar para ya da mal gibi maddi değerler olabileceği gibi; makam mevki elde etme, prestij sağlama siyasi çıkar elde etme gibi maddi olmayan değerler de olabilir.
YOLSUZLUĞUN TEMEL NİTELİKLERİGenel olarak ülkemizdeki yolsuzluk olayları incelendiğinde, yolsuzluk olaylarında uygulamaların yasalara aykırı olması şeklinde değil, daha çok yasal sapmalar yoluyla karşılıklı çıkar alışverişinin gerekleştirildiği gözlenmektedir. Yani yolsuzluk olaylarında uygulamalar çoğu kez yasalara uygun olarak yapılmakta, ancak kamu yetkisi kamu görevlilerinin elinde bilinçli olarak çıkar sağlama aracı olarak kullanılmaktadır. Yolsuzluk olaylarının bu niteliği, yasalara aykırı eylem ve davranışlara göre yolsuzluğun tespit edilmesini ve önleyici çarelerini bulunmasını daha zor ve karmaşık hale getirmektedir.Tarafların kişisel yararlarını artırma çabaları bazen uygun yasal düzenlemeleri yaptıracak kadar etkili olmakta, bazen de yasal düzenlemelerin olmadığı alanlarda çıkartılan genelge ve tebliğler amaçlarından saptırılarak yolsuzluk eylemlerinin dikkatlerden kaçırılmasına çalışılmaktadır.
Yolsuzluğa neden olan veya teşvik eden arz ve talep yanlı faktörleri ayrıştırmaktadır. Toplumda yolsuzluk talebini etkileyen faktörler arasında belli başlıları; düzenlemeler ve yetkilendirmeler, vergi sisteminin özellikleri, belirli harcama kararları ve piyasa fiyatlarının altında mal ve hizmet alınmasıdır. Yolsuzluk fiilini arz edenler (kamu çalışanları tarafı) bakımından ise en önemli etkenler olarak bürokratik gelenek, kamu kesimi ücret düzeyi, ceza sistemi, kurumsal kontroller, kuralların kanunların süreçlerin şeffaflığı ve yöneticilik örnekleri sayılabilir.
YOLSUZLUK-EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİEkonomik açıdan yolsuzluğun önemi yatırım iklimi üzerindeki etkisinden kaynaklanmaktadır. Öngörülebilir bir ekonomik ortam özel sektör açısından büyük önem taşımaktadır. Yatırımcılar, yatırımlarının ve girişim- lerinin getirisini elde edebileceklerine ikna oldukları sürece yatırımlarını sürdüreceklerdir. Yolsuzluk ve rüşvetin yaygın olması yatırımların getirileri konusunda belirsizlik doğuracaktır. İstikrarsız bir ekonomik ortam yatırım kararları üzerinde başlıca iki sonuca yol açmaktadır: Birincisi, artan maliyetler yatırımın beklenen getirisini azaltır. İkincisi, belirsizlik ve dolayısıyla risk daha da büyümektedir. Mauro ‘nun belirttiği gibi, her iki etki de uzun dönemli, sürdürülebilir büyüme açısından hayati önem taşıyan yatırımları kısıtlamaktadır.
Kamu harcamaları / yatırımları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi konu alan pek çok araştırma mevcuttur. Bu çalışmaların sonuçları farklılık göstermektedir ve bazen birbirleriyle çelişmektedir. Bazı çalışmalarda kamu harcamalarıyla ekonomik büyüme arasında doğru yönlü bir ilişki bulunduğu sonucuna varılırken, diğerleri artan kamu harcamalarının ekonomik büyümeyi olumsuz etkilediğini rapor etmektedirler. Diğer bir grup çalışmada ise ilişkinin yönünün zaman içinde değişebildiği, veya ilişkinin anlamsız olduğu bulgusuna ulaşılmaktadır. Tüm bu çalışmalarda hükümetin faaliyetlerini temsilen kamu harcamalarının GSYH’ye oranı veya toplam kamu harcamaları kullanılmaktadır. Araştırmaların diğer grubunda ise analiz, hükümet harcamalarının kalite ve kompozisyonu da hesaba katılmaktadır.
Bu yaklaşım farklı harcama bileşenlerinin farklı verimlilik düzeyine yol açtığı, bundan dolayı da büyümeyi farklı şekilde etkileyecekleri düşüncesine dayanmaktadır. Bununla birlikte, bu çalışmaların çoğunda kamunun malî işlemlerine vurgu yapılmaktadır. Hükümetler hukuk kuralları, mülkiyet ve sözleşme haklarının güvence altına alınması ve bürokratik etkinlik yoluyla kurumsal ortamın tümü üzerinde kilit rol oynamaktadır. Bir ülkede kurumların verdiği hizmetin kalitesinin düzeyi ile kendini gösteren hükümet politikalarının etkinliği pek çok faktörden etkilenmektedir ve bu kurumsal mal ve hizmetler kamunun malî işlemlerinden ayrı düşünülemez. Bu nedenle, resmi işlemlerin bünyesinde gerçekleştiği kurumsal yapılar hesaba katılmadan kamu harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin araştırılması yanıltıcı sonuçlara götürecektir.
Geniş kabul gören görüşe ve ampirik bulgulara göre yolsuzluk gelişmekte olan ülkelerde gelişmiş ülkelere nazaran daha yaygındır.Bu nedenle, yolsuzlukla geri kalmışlık arasındaki nedenselliğin yönünü araştırmak yararlı olacaktır. Bu çalışmada, kurumsal kalitenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi, kamu harcamaları da dikkate alınarak, analitik olarak araştırılmaktadır. Kurumsal kalitenin ölçütü olarak yolsuzluk miktarı kullanılmıştır. Yani, kurumsal kalitenin zayıf olması halinde kamu aktörlerinin keyfî davranışları üzerindeki kısıtlama gevşeyecek, bu da yolsuzluk faaliyetlerine daha fazla rastlanmasına yol açacaktır.
TÜRKİYEDE YOLSUZLUK Yolsuzluk açısından, diğer pek çok gelişmekte olan ülke gibi, Türkiye de kötü bir karneye sahiptir. Siyasette ve bürokraside yolsuzluk sıkça görülmektedir. Türkiye’de kamu idaresinin her bölümünde, belediyelerde, gümrük kapılarında, vergi dairelerinde, trafikte, tapu dairelerinde, kamu mallarının kiralanmasında ve orman arazilerinde, kamu bankalarından kredi alınmasında ve özel bankalarda yolsuzluk yaygın bir olgudur.
Yıl Türkiye’nin Puanı Araştırmadaki Ülke SayısI Türkiye’nin Sırası 14
SONUÇ Diğer gelişmekte olan pek çok ülke gibi, Türkiye için de yolsuzluk en büyük sorunlardan biridir. Bu nedenle, konuyla ilgili önlemlerin en kısa zamanda alınması gerekmektedir.Ekonomik büyümeye paralel olarak demokratikleşme ve gelir dağılımında adaletin sağlanması yolsuzluğun ve olumsuz etkilerinin azaltılmasında önemli rol oynayacaktır. Bu nedenle, demokrasinin geliştirilmesi sadece insan hakları açısından değil, refahın paylaşımı açısından da önem arz etmektedir. Ayrıca, gelir düzeyinin artırılması, saydamlığın sağlanması, hukuk sisteminin etkin kılınması ve bürokrasinin azaltılması da yolsuzlukla mücadelede etkili olabilecek araçlardır.Tanzi’nin de vurguladığı gibi, çoğu kez yolsuzlukla mücadele devlet sisteminde reformdan bağımsız olarak yürütülememektedir.Dolayısıyla, yolsuzluğun azaltılabilmesi ancak hükümetlerin bazı işlevlerini köklü bir biçimde azaltmaya niyetli olması ile mümkündür.
"KAMU HARCAMALARI-YOLSUZLUK SORUNU İLİŞKİSİ" indir ppt
Benzer bir sunumlar YOLSUZLUKLA MÜCADELEDE SON GELİŞMELER BAŞBAKANLIK TEFTİŞ KURULU 2009.