300: Kurtlar Vadisi Sparta!
21 Mart 2007 00:00:00 önce
Pearl Harbour'ı izledikten sonra şöyle düşünmüştüm; Herhalde Hollywood bu filmden daha sığ bir ideolojiye, daha boş karakterlere ve yapay ve zorlama repliklere sahip bir film daha çekemez. Yanılmışım. 300gösterime girdi, kesinlikle kaçırın.
Esasında ben de 300'ühevesle bekleyen sinemaseverlerden birisiydim. Bir çok sinemaseverin tahmin ettiği üzere ben de fragmanlarda şahit olduğumuz inanılmaz teknik yetkinliğin aynı derecede kuvvetli bir içerikle desteklenemeyeceğini kestirebiliyordum. Doğrusunu isterseniz yanılmışım. İçerik zayıf değildi çünkü aslında bir içerik yoktu!
Yeni Peter Jackson mı? daha neler!
300filminin fikir babası filmin uyarlandığı çizgi romanın da yaratıcısı olan Frank Miller. Kendisi Sin City ve Batman Begins gibi iki çok sağlam filmin de esin kaynağıdır ve çok saygın bir sanatçıdır. O kadar ki, Sin City için şöyle bir yorum okuduğumu hatırlıyorum; "Sin City sinemaya uyarlanmış bir çizgi roman değil, sinemanın çizgi romana uyarlanmış halidir." Yani bu demek oluyor ki bu çizgi-romancı ana-akım sinemada yeni bir çığır açmış.
Miller'ın ismi bu kadar ön planda olunca, haliyle sönük kalan yönetmenin adını da bir şekilde parlatmak gerekti. Bu sloganda şu oldu, "Snyder yeni Peter Jakson olacak." Ne kadar iddialı ve altı dolduralamamış bir öngörü olmuş bu. Sanki Peter Jakson olmak demek, bilgisayar destekli (CGI) savaş sahneleri çekmekten ibaretmiş gibi. Yüzüklerin efendisini okuyan ve izleyenler filmin kitaba bu kadar sadık kalarak yine de özgün bir sinema dili yakaladığına şahit oldular ve bu çok ciddi bir yönetmenlik başarısıdır. 8 Oyuncu 20 figüran ve CGI ile kıçıkırık savaş sahneleri çekmekle Peter Jakson olunamayacağını görüyoruz. Kaldı ki, 300en iyi sahnelerinde bile Jakson'ın çektiği ikinci filmdeki miğferdibi savaşının etkileyiciliğine ulaşamıyor.
Biz asyalılar ne kadar pis yaratıklarız böyle?
Alin Taşçiyan 300için yazdığı kritikte filmin ne denli ırkçı bir yaklaşımı olduğunu belirtmişti. (*) Gerçekten de 100 milletten oluştuğu iddia edilen Pers ordusunda bir tane mi eli yüzü düzgün adam olmaz? Pardon bir tane doğru dürüst adam vardı, Pers tanrı-kral, o da gayet efemine bir kişilikti. Tıp ilkel dönemlerinde olmasa Pers Kralını da travesti yapacaklarmış. O denli yani.
Film daha gösterime girmeden İran resmi kanallardan rahatsızlığını belirten bir açıklama yaptı ve "Perslilerin barbar olarak gösterilmesinden ötürü" duydukları sıkıntıyı belirttiler. Doğrusu ben bu kadar rezil bir yapım beklemediğimden bu açıklamayı yersiz bulmuştum. Filmi izlemeden önce ki görüşlerim şu şekildeydi, "300, yaklaşık 60 milyon dolara mal olmuş, koskoca İran da devlet desteğiyle finansa edip bir film çekebilir ve festivallerde gösterim yoluyla en iyi cevabı verebilir." Doğrusunu isterseniz, İran'ın tepkisini artık yerinde bulmakla birlikte karşı manevra konusundaki fikrimin de hala arkasındayım. Emperyalizmi kendi silahıyla vurmak gerekiyor. İran, ilimde ve edebiyat alanında ki büyük zenginliğini anlatan bir hikayeyi filme çekebilmeli. Acilen.
Huntington bir kahin mi?
Bir şeyi kırk kere söylersen olur misali, batı emperyalizmi "medeniyetler çatışması" fikrinde o kadar ısrarlı ki, belki de bilimsel geçerliliği olmayan bir tez gerçekleşecek ve dünya Meriç nehrinden itibaren doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrılacak. Matrix'de ki Neo'nun kahinle karşılaştığı sahneyi çok severim. Neo vazoyu kıracağımı nereden bildin diye sorunca kahin şöyle demişti, "Kendine sorman gereken soru şu Neo, ben söylemeseydim de gerçekten vazoyu kırar mıydın?" Gerçekten de öngörüler belli yönlendirmeleri de beraberinde getirebiliyor. Siz söylediğiniz için mi oluyor yoksa olacağı için mi söylediniz? Bence Samuel Huntington'un tezi ilk şıkkı işaret ediyorlar. Batı emperyalizminin medeniyetlerin çatıştığı bir dünya hayal ediyor. 300Amerikan devleti tarafından desteklendiği çok aşikar.
Film çekilme aşamasındayken Hollywood'da birbirine rakip 3 tane 300 projesi varmış. Neden dersiniz? Neden daha önce 1962'de çekilen 300 Sparta'lı filmi aniden bu kadar şiddeti bir şekilde tekrar gündeme geliyor? Cevabı gayet basit. Amerika İran'a yapacağı muhtemel bir hareket için kamuoyu oluşturuyor. Çünkü o savaşta kendisini Spartalılarla özdeşleştirecek binlerce kırmızı pelerinli askere ihtaycı olacak. "Tarih bizi yazsın, bizi hatırlayın, 300 kahraman Spartalı'nın asyalıları nasıl durduğunu hatırlayın" kelimelerini insanların zihinlerine kazıyıp da gönderiyorlar salonlardan.