NOD/SCID/Beta-2 mikroglobulin fare | Bilim ve Bilim Adamı
NOD/SCID/Beta-2 mikroglobulin fare
B-2 mikroglobulin, Deniz Mıhçıoğlu, nezih hekim, NOD, SCID
Nezih Hekim & Deniz Mıhcıoğlu
Şişman-Olmayan-Diyabetik (NOD) farelerde hem ağır kombine bağışıklık yetersizliği hem de Beta-2-mikroglobulin kusuru oluştuğunda bu fareler MHC-Sınıf I moleküllerini de yapamazlar. Bu özellikleri ile hem yabancı dokuları kolaylıkla kabullenir, hem de onlara ait dokular diğer canlılarda kolaylıkla kabul edilir. Doç. Dr. Nezih Hekim ve Uzman Biyolog Deniz Mıhçıoğlu sizler için bu fareleri tanıtan bir yazı hazırladı.
Beta-2- mikroglobulin gen kusuru olan β2mtm1Unc fareler ABD Chapel Hill, Kuzey Karolina Üniversitesinden Dr. Beverly Koller ve Dr. Oliver Smithies’in laboratuvarlarında 1989 yılında üretilmiştir. Daha sonra Dr. Leonard Shultz’nin laboratuvarında (Jackson Laboratory) Christianson ve arkadaşları tarafından 1997 yılında ağır combine bağışıklık yetersizliği olan NOD/LtSz-Prkdcscid farelerle çaprazlayarak Beta-2- mikroglobulin gen kusuru ile birlikte ağır kombine bağışıklık yetersizliği olan NOD/SCID/Beta-2 mikroglobulin fareler (β2mtm1Unc) ortaya çıkarılmıştır (1,2) .
NOD/SCID fareler zaten olgun B ve T lenfositleri ile serum immunoglobulinlerinden yoksundur, buna bir de Beta-2-mikroglobulin gen kusuru eklendiğinde bu fareler (β2mtm1Unc) MHC sınıf I molekülleri de yapamayacaktır.
Bu farelerde ayrıca C-5 eksikliği ve doğal öldürücü (NK) hücrelerinde çok düşük bir aktivite izlenir.
Bu farelerle çalışmanın yararlarından biri, insan kanından elde edilen tek çekirdekli (mononükleer) hücrelerin nakledilmesini takiben insan T hücrelerinin çok çabuk kabul edilmeleri ve yerleşebilmeleridir (engrafment). Hatta bu özelliği bakımından NOD/SCID farelerden çok daha üstündür. Ayıca Koller ve arkadaşları (3), T hücrelerinin kabul edilme ve yerleşmesi için NOD/SCID farelere oranla çok daha az insan hücresinin yetiştiğini bildirmişlerdir. Bir diğer yararı da bu hayvanlarda insülitis görülmediği için MHC sınıf I içermeyen pankreas adacık hücrelerini nakil çalışmalarında kullanmak çok kolaydır. Diğer bir deyişle bu farelerden elde edilen adacık hücreleri için doku grubu uyumu aramaya gerek yoktur.
Koller BH; Smithies O. 1989. Inactivating the beta 2-microglobulin locus in mouse embryonic stem cells by homologous recombination. Proc Natl Acad Sci U S A 86(22):8932-5
Christianson SW; Greiner DL; Schweitzer IB; Gott B; Beamer GL; Schweitzer PA; Hesselton RM; Shultz LD. 1996. Role of natural killer cells on engraftment of human lymphoid cells and on metastasis of human T-lymphoblastoid leukemia cells in C57BL/6J-scid mice and in C57BL/6J-scid bg mice. Cell Immunol 171(2):186-99
Koller BH; Marrack P; Kappler JW; Smithies O. 1990. Normal development of mice deficient in beta 2M, MHC class I proteins, and CD8+ T cells. Science 248(4960):1227-30.