Akciğerin Sönmesi-Pnömotoraks | Dr. Recep ALANLI
Ana Sayfa Göğüs hastalıkları Akciğerin Sönmesi-Pnömotoraks
Akciğerde, biri göğüs duvarının iç yüzeyini örten(parietal plevra), diğeri akciğerin dış yüzeyini kaplayan(visseral plevra) iki zar vardır. Bu iki zar arasında az miktarda sıvı bulunurken, hava bulunmaz ve burada negatif basınç vardır. Bu negatif basınç akciğerin sönmesini önler. Bu iki zar arasında yani akciğerler ile göğüs duvarı arasında hava birikmesine pnömotoraks denir. Bu hava; göğüs duvarı delinmesinde olduğu gibi dışarıdan veya akciğer dokusunun yırtılması sonucu içeriden gelebilir. Bunun sonucu olarak da, bu boşluktaki basınç yükselir ve akciğer söner.
Pnömotaks; travmayla veya travma olmadan oluşmasına göre ikiye ayrılır. Travma olmadan gelişen de; altta yatan akciğer hastalığı olup(sekonder), olmamasına (primer) göre ikiye ayrılır. Primer kendiğinden pnömotoraks; akciğer hastalığı olmayan, genç, zayıf ve sigara içen erkeklerde sık gözükür. Genellikle büllerin yırtılması ile gelişir. Sekonder kendiliğinden pnömotoraks ise; astım, KOAH, sarkoidoz, tüberküloz ve akciğer kanseri varlığında görülür. Delici veya delici olmayan göğüs kafesi yaralanması, akciğerden sıvı boşaltılması, katater yerleştirilmesi ve biyopsi alınması sırasında ve mekanik ventilasyon sırasında olan barotravma ile ise travmatik pnömotoraks gelişir.
Göğüs kafesinde biriken hava miktarı gittikçe artıyorsa, tansiyon pnömotoraks gelişir. Bu durumda, mediastinal yapılar ve trakea karşı tarafa itilir ve kalbe venöz dönüşü azalır. Hipotansiyon, hipoksi ve kardiyovasküler yetersizlik oluşur.Bu durumda tedaviye hemen başlanmalıdır. Göğüs duvarında defekt varsa açık; yoksa kapalı pnömotorakstır.
Pnömotoraks olanlarda; aynı tarafta ani başlangıçlı plöretik göğüs ağrısı (http://www.recepalanli.com/gogus-agrisinin-nedenleri/), omuz ağrısı, terleme, siyanoz ve nefes darlığı gelişir. Aynı tarafta solunum sesleri azalır, perküsyonda rezonans ses alınır. Delici bir travmada veya mediastende hava varsa, cilt altında amfizem saptanır.
Tanıda ilk yapılacak şey akciğer filmi çekmektir.PA grafide; akciğerin üst ve yan kesiminin distalinde, akciğer parankimine ait işaretler izlenmez ve göğüs duvarından ayrılmış olan visseral plevra çizgisi gözükür. Tanıda yan grafi ve lateral dekübit grafisi de kullanılmaktadır. Ekspiryumda akciğer hacmi azalırken, plevral boşluktaki havanın hacmi sabit kaldığından, ekspiryum grafisi tercih edilir. Böylece pnömotoraks daha büyük gözükür. Akciğer grafisi yetersiz kalırsa akciğer tomografisi çekilmelidir. Hastaların filminde; plevral çizginin, hemitoraks çapına oranı hesaplanarak, pnömotoraksın yüzdesi bulunabilir.
Pnömotoraks geliştikten sonra, günlük olarak, bu havanın %1.5‘i akciğere geri emilir. Primer kendiliğinden pnömotoraksta, pnömotoraks oranı %15’den az ve hastanın semptomu yoksa hasta eve gönderilip takip edilebilir. Pnömotoraks yüzdesi düşük bile olsa hastanın şikayetleri varsa ya da takibe gelemiyecekse hastaneye yatırılıp yüksek akım hızında ve sürekli oksijen verilir. Oksijenin plevralar arası geçişi azota göre çok daha hızlı olduğundan, nitrojen gradtyenti oluşur. Bu da hava emilimini arttırır. Pnömotoraks %15‘den büyükse veya hastada ciddi semptomları mevcutsa; lokal anestezi altında göğüs duvarından girilen ince bir iğne ile hava geri çekilir. Bu da yetersiz kalırsa veya sekonder ve travmatik pnömotoraks mevcutsa göğüs tüpü takılır. Burada; lokal anestezi ile, plevra boşluğuna plastik steril bir tüp sokulur ve bu tüpün açıkta kalan ucu dışarı hava çıkmasına izin verecek ancak dışarıdan içeri hava girmesine izin vermeyecek kapalı bir sisteme bağlanır.Göğüs tüpü takılmasına rağmen düzelmeyen yada tekrarlayan pnömotorakslarda genel anestezi altında göğüs boşluğuna girilerek, hava kaçağına neden olan yırtıklar tamir edilir.
Önceki İçerikYüz Felci
Sonraki İçerikBilinç Kaybı