Yapay Zekâ Moda Tasarımı Yapabilir mi? - Manifold
06/10/2016 EDA ÇAKMAK
Google ve online dükkân Zalando’nun ortak projesi olan Project Muze, tamamen dijital bir moda tasarım sürecinin ilk deneyini yapıyor. Proje, Google’ın daha önce psikedelik sanat eserleri üretmek için kullandığı DeepDream adındaki görsel yapay zekâsını kullanıyor. Project Muze’un iddiası, kullanıcıyı ilham kaynağı olarak kullanarak, onun zevk ve tercihlerine göre bir tasarım üretmek. Bu tercihleri analiz edebilmek için kullanılan ağ —600 trendsetter’ın zevk ve stilleri— makinaya öğretilmiş.
Project Muze’un ilham kaynağı olmak için projectmuze.com adresine gidiyoruz. Site, bizi bir dizi soruyla karşılıyor. Önce, bir kategori seç: dişi, erkek, unisex (burada saygılı bir sözcük seçimi yapmaya çalışırken işleri biraz karıştırdıklarını tahmin ediyorum); ben dişiyi seçtim. Stil olarak da, ‘gotik’ dedim. Üzerine ruh halimi sordu, “yorgunum” dedim. Müzik olarak da ‘soul’ müziği seçtim. En son olarak da bir şey çizdirdi, bir yuvarlak çizdim.
Makine, ona verdiğim ilhamdan yola çıkarak bana şöyle bir şey tasarladı:
Bu tasarımın neresinin gotik stilden, neresinin yorgun seçimimden ilham aldığını hayli merak etsem de, ortaya çıkan tasarımı oldukça ‘giyilebilir’ buldum. Ancak sanırım bu açıdan şanslı bir azınlığın parçasıyım, zira bu proje, teknoloji bloggerlarının kafasını fena karıştırmışa benziyor. Örneğin TechCrunch’takiler, kendilerini anlam veremedikleri şu tasarımla karşı karşıya bulmuşlar:
TechCrunch ekibi tasarımı
Tasarımı “kesinlikle giyilemez” bulan bloggerlar, laflarını “ama biz ne biliriz ki, sonuçta teknoloji bloggerıyız biz” diye bitirmeyi de ihmal etmemişler. Bu sözlerinde aslında pek de haksız sayılmazlar; zira moda dünyasıyla biraz daha aşina olanlar, Muze’un ürettiğinden çok daha az ‘giyilebilir’ tasarımlara alışık olacaktır. Özellikle Viktor&Rolf’ün podyumlarından alışık olduğumuz gibi avangard tasarımlarda, günlük hayatta giyilebilmesinden ziyade estetik kaygılarlarla üretilmiş gerçekdışı çizgilere rastlamak, hiç alışılagelmedik bir durum değil. Hele de çizim aşamasında, henüz hayata geçirilmemiş tasarımların bilim kurgu filmlerindeki özel efektlere benzemesi pek şaşılası değil, Muze’un ortaya koyduğu görselleri de üç boyutlu bir çizim sayabiliriz. Proje, 12 Eylül’de Berlin’de düzenlenen bir etkinlikte halka sunulurken, bu tasarımlardan üçünü hayata geçirmeyi de ihmal etmemişler, böylece bu uçuk tasarımların gerçekten üretilse neye benzeyeceğini de görebilmiş oluyoruz.
Wana Limar, Anthony Bogdan
ve Sofia Tsakiridou’dan esinlenerek
Burada yapılması gereken ayrım şu: Projenin iddiası, bir kişi olarak sizin seçimlerinizden ‘ilham’ almak ve sizi bir ilham perisi olarak kullanarak bir tasarım üretmek. Ancak, sizin seçimlerinizden günlük hayatta kullanacağınız bir ürün yaratmak gibi bir iddiası yok. Project Muze, henüz deney aşamasında olduğunu da kabul ediyor:
“... [B]u projenin bir deney olduğu açık. Gelecekte yapay zekânın moda dünyasında kendine nasıl bir yer edineceği ise ayrı bir mesele. Zalando’da biz şu anda yapay zekânın moda üzerindeki etkisinin iki etmene bağlı olduğunu görüyoruz: kişiselleştirme ve müşteriler. Bu, bireyi tanımak ve bireyi anlamakla alakalı. Yapay zekâ aracılığıyla biz, trendleri kişisel tercihlerle birleştirerek bir birey olarak sizin için mükemmel giysi, ayakkabı veya aksesuarı yaratabileceğiz. Ancak çeşitli kaynaklardan bilgi toplayıp analiz etmek henüz yeterli değil. Bir yapay zekânın modanın bütün bağlamını kavrayabilmesi için gereken zaman henüz belirli değil. Moda dünyası ve kişisel zevk konusunda bilgi sahibi olmak, günümüz moda dünyasında stilist ve tasarımcıların bu denli önemli olmasının sebebi.”1
Zalando’nun yaptığı bu açıklamayı da göz önünde bulundurduğumuzda projenin kendi sınırlarını bildiğini ve olmadığı bir şey olduğunu iddia etmediğini görüyoruz, ancak bu deneyin başarılı ya da başarısız olduğunu söylemek, yine de kişisel zevklere kalmış. Gerisini ise, Zalando’nun da dediği gibi, zaman gösterecek...
Fashion inspired by you,
designed by code”, süre: 01:16
1. “Fashion inspired by you, designed by code”, All About Z
Eda Çakmak, moda, moda tasarımı, Project Muze, teknoloji