BKYK KARARI 2020-19 – Basın Konseyi
DOSYA NO : 2020- 19
ŞİKAYET EDEN : Yusuf ÖZTÜRK (Kadın Hastalıklarız ve Doğum Uzmanı)
(Büyükdere Mah. Atatürk Bulvarı No:152/6 ODUNPAZARI/ESKİŞEHİR)
VEKİLİ : Av. Adnan GÜL
Atatürk Caddesi No: 104/1 ESKİŞEHİR)
ŞİKAYET EDİLENLER : 1- Hakan TÜRKTAN (DHA Eskişehir Muhabiri)
(Cumhuriyet Mah. İsmet İnönü Cad. Anadolu İşmerkezi No:3 Tepebaşı- ESKİŞEHİR)
2- Caner AKSU (DHA Eskişehir Muhabiri)
Demirören Haber Ajansı’nın (DHA) 03.03.2020 tarihinde Hakan Türktan ve Caner Aksu imzasıyla yayınladığı ‘Kıvanç bebek öldü, ailenin hukuk mücadelesi sürüyor’ başlıklı haberde, Eskişehir’de kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olan Dr. Yusuf Öztürk hakkında suç isnadında bulunulduğu; soruşturulmadan taraflı haber yapılıp yanlış algı oluşturularak hedef gösterildiği iddiasıyla 23.03.2020 tarihinde şikayette bulunulmuştur.
Şikayetçi Dr. Yusuf Öztürk’ün vekili avukat Adnan Gül tarafından yapılan şikayet başvurusunda, Eskişehir Devlet Hastanesi’nde 24.03.2017 dünyaya gelen ve doğum sonrası yüzde 98 engel ve serebral palsi tespit edilen bebeğin ailesi tarafından, hastane ve Dr. Yusuf Öztürk aleyhine dava açıldığı anlatılmıştır. Başvuruda, Adli Tıp raporunda doğum eylemi ve sonrasında yapılan tüm uygulamaların tıp biliminin genel kabul görmüş ilke ve kurallarına uygun olduğu için sağlık personeli hakkında soruşturmaya izin verilmediği; maddi tazminat talebini reddeden mahkemesinin, doğum öncesi ‘rıza belgesi’ imzalatılırken ‘serebral palsi’ kelimesinin annenin anlayacağı şekilde anlatılmamış olması nedeniyle hastane aleyhine kişi başı 20.000 TL tazminat ödenmesine hükmedildiği anlatıldıktan sonra özetle şu ifadelere yer verilmiştir:
“Tüm raporlar ve mahkeme kararları müvekkile atfedilebilecek hiçbir kusur olmadığını açıkça gösterdiği halde ve bu bilgilere rahatça ulaşılabilir olduğu halde, şikayet edilen kurum (DHA) doğumu yapılan Kıvanç Çınkıt isimli bebek 03.02.2020 tarihinde vefat ettiğinde 03.03 2020 tarihinde ‘Eskişehir’de Nermin (33), Ersin (37) Çınkıt çifti 3 yıl önce yüzde 98 engelli olarak dünyaya gelen çocukları Kıvanç, şubat ayında hayatını kaybetti Acılı aile, hatalı doğum yaptırdığını öne sürdükleri doktor hakkında ‘taksirle ölüme sebebiyet vermekten’ suç duyurusunda bulundu. Eskişehir İdare Mahkemesi’nce kusurlu bulunduğu gerekçesiyle doğumun olduğu devlet hastanesinden aileye 60 bin lira tazminat ödenmesine karar verildi. Aile, Kıvanç’ın ölümünün ardından Eskişehir Cumhuriyet Savcılığı’na da doktor hakkında ‘taksirle ölüme sebebiyet vermekten’ suç duyurusunda bulundu’ şeklinde haber yaparak, ailenin asılsız iddialarını haberlerinde yayınlayarak müvekkil doktora karşı suç isnadında bulunmuştur.
Keza doktor hatası olmadığı her belgede sabitken, aileyi düzenli olarak haber yaparak müvekkili hedef haline getirmişlerdir. Ayrıca tazminat haberi yapılmış, tazminatın ne sebeple ödendiği, doktor hatası nedeniyle belirlenmediği gibi hususlar belirtilmeyerek doktor hatası olduğu için hastane tazminat cezası vermiş gibi bir algı yaratılmıştır.”
Konuya ilişkin daha önceki yargılama süreci ve kararla ilgili belgelerin de eklendiği başvuruda, şikayet edilenler DHA muhabirleri Kemal Türktan ve Caner Aksu hakkında Basın Meslek İlkeleri’nin 6, 9, 10 ve 13’üncü maddelerini ihlalden işlem yapılması talep edilmiştir.
Şikayet başvurusu, şikayet edilen DHA muhabirleri Hakan Türktan ve Caner Aksu’ya 23.03.2020 tarihinde hem PTT, hem e-mail aracılığı ile ulaştırılmış ‘alındı’ belgeleri gelmiştir.
Şikayet edilenler17.04.200 tarihinde gönderdikleri yanıtta kendilerine yöneltilen etik ihlali yatıkları iddialarını reddetmiştir. Taraflar arasında uzlaşma sağlanamamıştır.
ŞİKAYET EDİLENLERİN YANITI :
DHA Eskişehir Bürosu muhabiri Hakan Türktan ve Caner Aksu gönderdikleri yanıtta, haberin Kıvanç bebeğin yaşamını yitirmesi ve bebeklerini kaybeden ailenin suç duyurusunda bulunması ve yaşadıklarını anlatmasındanibaret olduğu savunmuştur. Haberde şikayetçi Dr. Yusuf Öztürk’ün hiç adının geçmediğini, çalıştığı kurumun belirtilmediğini, fotoğrafının kullanılmadığını kaydeden şikayet edilenler, gönderdikleri yanıtlarında şu ifadelere yer vermiştir:
“Haberimizde adı geçmeyen ancak ailenin şikayetçi olduğu doktor olduğunu sonradan öğrendiğimiz Yusuf Öztürk vekili Av. Adnan Gül tarafından şikayette bulunduğunu üzüntüyle öğrendik. Şikayetçi tarafın ‘basın meslek ilkelerine aykırı olarak haber yapılmaktadır’ denilmişse de haber içeriğinde kolay temin edilebilecek olan Dr. Yusuf Öztürk’ün adı, fotoğrafı, görev yaptığı kuruluşa yer verilmemiştir.
Haber hastanenin aileye tazminat ödeme kararına ve Kıvanç bebeğin hayatını kaybetmiş olması üzerine kurulmuştur. Şikayet konuları, dava sürecine de ailenin röportajlarında yer verilmiş, yine de Dr. Yusuf Öztürk’ün açık adı, fotoğrafı kullanılmamıştır.
Haber içerisinde şikayetçi tarafın bahsettiği gibi kimse suçlu ilan edilmediği gibi, ailenin çocuğunu kaybettiği ve hukuki mücadelesinin devam ettiği ifadelerine yer verilmiştir. Kaldı ki, haberin yayınlanmasının ardından Dr. Yusuf Öztürk ya da avukatı, bizimle herhangi bir şekilde irtibata geçmemiştir. Haberimizin arkasında olduğumuzu belirtmek isteriz. Saygılarımızla.”
Şikayet konusu haber, Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından 03.03.2020 günü ‘Kıvanç bebek öldü, ailenin hukuk mücadelesi sürüyor’ başlığı ile yayınlamıştır. DHA Eskişehir Bürosu muhabirleri Hakan Türktan ve Caner Aksu imzalı haber, her sağlık haberine olduğu gibi ajansın aboneleri ilgi gösterilmiş, bir çok abone haberi kullanılmıştır.
Habere konu olay, Eskişehir Devlet Hastanesi’nde 24.03.2017‘de yüzde 98 engelli dünyaya gelen ve Kıvanç adını verdikleri bekleri 03.02.2020 tarihinde ölen Neriman ve Ersin Çınkıt çiftinin, doğumda ihmali olduğunu ileri sürdükleri doktorun‘taksirle ölüme sebebiyet verdiği’ iddiasıyla savcılığa suç duyurusunda bulunmaları ve adliye çıkışında gazetecilere açıklama yapmalarıdır. Şikayet edilen DHA muhabirleri, diğer basın mensupları gibi Çınkıt çiftiyle röportaj yapmış, çiftin adliye önünde ellerinde dosyalarla çekilen görüntüleriyle birlikte ajans haberi yayınlamıştır.
Şikayet konusu haberde, Neriman ve Ersin Çınkıt çiftinin Kıvanç bebeğin engelli dünyaya gelmesine sezaryenle doğuma karar verilmemesinin neden olduğunu iddia ederek, bundan sorumlu tuttukları doktor hakkında ‘taksirle ölüme sebebiyet vermekten’ suç durusunda bulunduğu yer almıştır.
Toplam beş paragraf olan haberde, Neriman Çınkıt ve Ersin Çınkıt’ın yaşadıkları süreçle ilgili ayrı ayrı yaptığı açıklamaları ve söylediklerine ‘iddia’ olduğu vurgulanarak yer verilmiş, bir suçlamada bulunulmamıştır. Haberde, daha önce açılan ve 2018 yılında sonuçlanan davada, hastanenin Çınkıt çiftine 60 bin lira manevi tazminat ödemeye mahkum edildiği; bebeklerinin ölümü üzerine ailenin sorumlu olduğunu öne sürdükleri doktorun da ceza alması için suç duyurusunda bulunduğu belirtilmiştir.
Haberde, hakkında suç duyurusunda bulunulan doktorun adı, halen hangi kurumda görev yaptığı bilgilerine ve fotoğrafına yer verilmemiş; dolayısıyla bir suç isnadında bulunulmamıştır. Zaten şikayet edilenler, başvurudaki iddialara karşı gönderdikleri yanıtta “Haber içeriğinde kolay temin edilebilecek olan Dr. Yusuf Öztürk’ün adı, fotoğrafı, görev yaptığı kuruluşa yer verilmemiştir” demiştir. Bu ifadeden, röportaj yapılan Çınkıt çiftinin doktorun kim olduğunu ve çalıştığı kurumu gazetecilere söylediği, muhtemelen fotoğrafını verdiği; ya da şikayet edilenler tarafından bilindiği anlaşılmaktadır. Şikayet edilenler ise gazetecilik etiğine uygun hareket ederek, hakkında suç duyurusunda bulunulan doktorun kişilik haklarının ve mesleki kariyerinin korunması amacıyla bu bilgilere yer verilmemiştir. Zira haber engelli bir bebeğin ölümü ve ailenin suç duyurusunda bulunmasıdır; diğer detayların yer almasına zorunlu değildir.
Şikayetçinin, başvurusuna eklediği belgelerden, aynı olayla ilgili iki yıl önce sonuçlanan bir davada kendisi hakkında ‘soruşturma izni verilmediği’; buna karşın Çınkat Ailesine hastanenin manevi tazminat ödemesine karar verildiği anlaşılmaktadır. Haberde, hastanenin 60 bin lira tazminata mahkum edildiği yazılırken, idare tarafından ‘soruşturma izni verilmediği’ için şikayetçinin yargılamadan muaf tutulduğu bilgisinin yer almaması, belki bir eksiklik olarak görülebilir. Daha önce sonuçlanan davanın duruşma zabıtları, olayla ilgili soruşturma tutanakları ve raporlarla olayın baştan sona her safhasının anlatılması, tüm detaylara ve belgelere yer verilmesi, haber sınırlarını aşar ve ancak dizi yazı ile mümkün olabilir. Şikayet konusu haberde ise olay gazetecilik sorumluluğu ve düzgün üslupla anlatılmıştır. Haberde detaya girilmemesi ve tâli bilgilere yer verilmemesi; hatta özü bozmamak ve yanlış algı oluşturmamak kaydıyla bilgilerin eksik olması, başlı başına etik ihlali yapıldığı kararı verilmesi için yeterli neden görülemez.
Şikayet edilen haber, neticede engelli bir bebeğin henüz 3 yaşına gelmeden ölümü; onu yaşatmanın yanında bir de hukuk mücadelesi veren ailesinin, sorumlu tuttukları doktorun cezalandırılması için yeni bir suç duyurusunda bulunmasından ibarettir. Haber günceldir ve görünür gerçeğe uygundur. Şikayetçinin (hakkında suç duyurusunda bulunulan doktor) kimlik bilgileri verilmeyerek kişilik hakları ve saygınlığı ve mesleki kariyerinin korunması yeterince gözetilmiştir.
Basın Konseyi Yüksek Kurulu, koronavirüs salgınına karşı alınan önlemler kapsamında 03.06.2020 günü telekonferansla gerçekleştirdiği toplantıda, Demirören Haber Ajansı’nın (DHA) yayınladığı ‘Kıvanç bebek öldü, ailenin hukuk mücadelesi sürüyor’ başlıklı habere yapılan şikayet başvurusunu görüşmüştür.
Yüksek Kurul, şikayet başvurusuyla ilgili dosyayı tüm detaylarıyla ele alıp müzakere etmiştir. Genel Sekreterlik tarafından hazırlanan rapordaki önerileri yerinde bulan ve şikayet konusu haberde etik ihlali olmadığını saptayan Yüksek Kurul’un kararı şu şekilde oluşmuştur:
b) Demirören Haber Ajansı’nın (DHA) yayınladığı ‘Kıvanç bebek öldü, ailenin hukuk mücadelesi sürüyor’ başlıklı haberde Basın Meslek İlkeleri’nin ihlal edilmediğine; şikayet edilen DHA muhabirleri Hakan Türktan ve Caner Aksu hakkında ŞİKAYETİN YERSİZLİĞİNE, OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.