﻿ İçgüdü Nedir, Ne Demektir? » Felsefe
HomeFelsefe Sözlüğüİçgüdü Nedir, Ne Demektir?
Hayvanı gerekliliğe iten dürtü. Hayvana özgü bulunan içgüdü, insana özgü bulunan içtepi’yle karıştırılmamalıdır. İçgüdü’nün ayırıcı niteliği, bir hayvan türünün bütün bireylerinde ortak oluşudur. İçgüdüler, ruhsal değil, fizyolojik; eğitimsel değil, kendiliğindendirler. İçgüdülerde düşüncenin ve bilincin hiçbir etkisi yoktur; öğrenilemezler ve deneme yoluyla kazanılamazlar.
Bu bakımdan bilgin Pavlov’un, hayvanlar üstünde yaptığı denemeler sonucu ileri sürdüğü, şartsız refleksler’le anlamdaştırlar. Oysa bu şartsız refleksler de, soyaçekimle kuşaklardan kuşaklara geçerek oluşmuş fizyolojik ve çevresel şartlanma birikimlerinin sonucudur. Örneğin farenin kediden kaçması, buna karşı insana alışabilmesi ve insandan kaçmaması böylesine bir şartlanmanın en belli tanıtıdır (?N.) İçgüdüsel davranışlarla deneme yoluyla elde edilmiş davranışların gelişmeleri birbiriyle ters orantılıdır, öğrenebilen hayvanların içgüdüleri öğrenebildikleri oranda azalmaktadır.