Teknolojiye yakınlık Alzheimer’a neden oluyor - HALİT YEREBAKAN
23 Haziran 2017, Cuma HALİT YEREBAKAN
30’lu yaşlardan itibaren metabolizmanın yavaşlaması ile birlikte hafıza da zayıflıyor. Özellikle teknoloji ile iç içe yaşayanlarda bu risk artıyor
Alzheimer hastalığı, bunama ile kendini gösteren ve tedavisi güç hastalıklardan biridir. Demans yani bunama erken fark edildiğinde tedavinin sonuç vermesi daha muhtemeldir. Alzheimer hastalığı bulunan bireylerde en sık karşılaşılan semptomlar arasında; kaygı, depresyon, öğrenme güçlüğü, kısa süreli hafıza kayıpları, konuşma bozukluğu ve iletişim kuramama görülür. Özellikle 30'lu yaşlardan itibaren metabolizmanın da yavaşlamaya başlamasıyla hafızada zayıflıklar görülebilir. Yapılan araştırmalara göre insanların yüzde 20'sinde Alzheimer olma riski bulunur. Yine aynı araştırmaya göre teknolojiye bağlı yaşam, Alzheimer hastalığına yakalanma riskini artırabilir. Alzheimer hastalığının nedenlerine ilişkin bilim adamlarının çalışmaları devam ediyor. Ancak hastalığın gelişimine çok sayıda faktörün katkıda bulunduğunu biliyoruz. Bu faktörler arasında hasarlı proteinler, genetik, nöronal enerji yetmezliği, nöroinflamasyon ve vasküler hastalıklar sayılabilir.
Amiloid: Amiloid plaklar, Alzheimer hastalarının beyinlerinde biriken anormal protein yığınlarıdır ve zihinsel işlevleri kesintiye uğratır.
Tau: Tau, Alzheimer hastalarında, beyindeki sinir hücrelerinin ölümüne neden olan bir proteindir. İlaçla önlem alınabilir.
Enerji eksikliği: Tüm hücrelerin sağlıklı bir şekilde çalışabilmesi için enerjiye ihtiyacı vardır ve beyin çok yüksek enerjili bir kullanıcıdır. Yaşlandıkça, beyin hücrelerimiz enerjiyi daha az verimli kullanır. Nöronal enerji yetmezliği, Alzheimer hastalarının beyinlerinde görülen en erken özelliklerden biridir.
Dolaşım sistemi: Vücudun kan damarı ağına zarar verildiğinde hücrelerin düzgün çalışması için gerekli olan hayati besin maddeleri aç kalabilir. Bu durum, Alzheimer hastalığının tedavisini zorlaştırabilir.
İlgisizlik: Alzheimer hastalarında sosyal çevreden soyutlanma görülebilir. Hastalığın erken dönemlerinde birey, arkadaşlarıyla daha az vakit geçirir ve giderek yalnızlaşır.
Dış görünüş: Alzheimer hastalığının erken dönemlerinde birey saç, sakal traşı olmayı unutabilir, çoğunlukla aynı kıyafeti giyer ve duş almayı ihmal edebilir.
Duyularda değişim: Alzheimer hastalarının görme, duyma ve koku alma gibi işlevlerinde aksaklıklar görülebilir.
Teknolojiye yakınlık: Yapılan araştırmalara göre teknoloji ile (özellikle bilgisayar oyunları) iç içe yaşayan bireylerde Alzheimer riski bulunuyor.
Alkol ve sigara: Alkol ve tütün kullanımı beyinde plak birikimi ve kan dolaşımının yavaşlamasına neden olur.
Diyabet: En basit düzeyde şeker hastalığı, vücudun kan damarlarını ve kan akışını değiştirir. Dolayısıyla şeker hastalığı beyindeki kan akışını da etkiler.
Eğitim seviyesi: Özellikle düşük eğitim seviyesi, Alzheimer hastalığına yakalanma riskini artırır. Hafızanın etkin olarak kullanılmaması demansın başlıca sebebidir.
Nörolog ve diğer uzman doktorlar Alzheimer hastalarının yaklaşık yüzde 90'ının varlığını doğru bir şekilde teşhis edebilirler. Tanı sırasında hastanın sağlığı, geçmiş tıbbi sorunları ve günlük görevlerini yerine getirme becerisi hakkında sorular sorulabilir, bellek, problem çözme, dikkat seviyesi ve dil gibi biliş testleri, beyin taramaları gibi tıbbi testler yapılabilir.
Bu hastalığın henüz bir tedavisi yok. Ancak bilim adamları tedavi edici yöntemler ve belirtileri erken teşhis ederek, hastalığın ilerlemesini yavaşlatacak teknikler üzerinde çalışmaya devam ediyorlar. Çok sayıda kişinin hayatını kaybetmesine sebep olan kalp rahatsızlıkları ya da kanser kadar değilse bile, Alzheimer da ölümle sonuçlanan rahatsızlıklar arasında bulunuyor.
ZEYTİNYAĞI E VİTAMİNİ DEPOSU
E vitamini oldukça güçlü bir antioksidan kaynağıdır ve yağ içinde eriyebilir. Bu özelliği sebebiyle Alzheimer hastalarında görülen plak büyümesiyle mücadelede önemli bir yardımcı olan E vitamini; badem, fındık, ay çekirdeği, yer elması, zeytin ve zeytinyağında bolca bulunur.
Kitap okuyun. Özellikle romanlar hikaye üzerine kurulu olduğundan beyninizin olaylar arası bağlantı kurma yeteneğini güçlendirecektir.
Kelime oyunları oynayın. Kelime oyunları üretkenlik sağlar, hafızayı güçlendirir.
Sosyalleşin. Kaygı, depresyon ve yalnızlık Alzheimer riskini artırır.
Yakınlarınıza zaman ayırmayı ihmal etmeyin.