üretmek ve onu en iyi biçimde değerlendirmektir. Bu durum hem firmalar hem de ülkeler için gerekli. Esasında bilgiyi elde etmekle iş bitmiyor. Önemli olan bu bilginin kullanılması ve pazarlanması kısmı. Bilginin kullanılması ve pazarlanması kısmında ise karşımıza patent denen bir kavram ortaya çıkıyor.
Patent, buluş sahibinin(bir başka deyişle bilgiyi elde eden kişi) buluşunu(bilgiyi) belirli bir süre üretme, kullanma ve satma hakkıdır. Bu hakkı gösteren belgeye ise patent belgesi adı verilir. Günümüzde, bilgiye kolay bir şekilde ulaşılması, elde edilen bilginin herkes tarafından kolayca kullanılmasına olanak verecektir. İşte patentin önemi burada öne çıkıyor. Patent, bilginin sadece sahibinin izin verdiği ölçüde başkaları tarafından kullanılmasını sağlar. Böylece elde edilen bilgi sahibine büyük oranda kazanç ve itibar sağlayacaktır. Birinci dünya savaşında İngiliz askerlerinin kullandığı kaskların sağlamlaştırılması hususundaki buluşun sahibine küçük bir servet kazandırması örnek olarak verilebilir. Patenti sadece bilgi olarak değil de ürün olarak da düşünebiliriz.
Belgelendirmenin günümüzde giderek daha da önem kazanması, uluslararası ticarette pazarlamanın birinci öncelikli şartı olarak gündemdeki yerini almıştır. Yeni bir ürünün belgelendirilmesi, o ürünün pazarda daha kolay alıcı bulacağına delalettir. Özellikle iki ve çok taraflı anlaşmalar çerçevesinde, ürün ve hizmet patentleri,ürününün, hizmetin kalite ve güvenilirlik bakımından tüketicilerde , olumlu bir etki yaratacaktır. Dolayısıyla ürünün ve hizmetin daha fazla talep bulmasına olanak sağlayacaktır. Bütün bu durumlar bir bütün olarak ele alınırsa, bundan hem patent sahibi hem de devlet kazançlı çıkacaktır.
Patent meselesini bir başka yönden ele alalım. Patentin sadece sahibine sağlayacağı faydadan ziyade diğer insanlar üzerindeki etkisi de göz önüne alınmalıdır. Çünkü bir ülkede ne kadar çok patent başvurusu olursa o ülke bilim alanında ve ekonomi platformunda o kadar çok söz sahibi olacaktır. Bunun yanında patent başvurusu çokluğuna bağlı olarak diğer insanlar da bu alana yönelecektir. Böylece bu durum pozitif bir döngü halinde süregidecektir. Bu durumdan ülkeler de yarar sağlayacaktır.
Peki ülkemiz patent konusunda ne durumda? Ülkemizde, patent konusunda belirli bir yönelim sağlanmış durumda. Fakat hala yolun başında sayılırız. Bu gerçeği Birleşmiş Milletler’e bağlı DÜNYA FİKİR HAKLARI ÖRGÜTÜ'NÜN açıkladığı raporlar da doğrulamaktadır. Bu konuda ilerleme kaydedebilmek için genç beyinler ihtiyacımız vardır.
İşin özü, patentin hayatımızdaki önemi yadsınamaz. Yukarıda açıklanan bu durum bizi hızla patentli ürün ve bilgi kullanımına teşvik etmektedir. Bu konuda hem kendimiz bilinçlenmeli hem de çevremizdekileri bilinçlendirmeliyiz. Bunu toplumsal bir ödev olarak ele almalıyız.
Yazar: Turgay ADANIR