Parası senden, yazısı benden – COP21 (10.12.2015) | ekogazete
← Dış baskılar çok güçlü – COP21 (8.12.2015)
Uykusuz son gece – COP21 (10.12.2015) →
Parası senden, yazısı benden – COP21 (10.12.2015)
Posted on 10 Aralık 2015	by atipoge
Toplantının son günleri. Fransa’nın Dışişleri Bakanı Fabius ortaya çıkan antlaşma metnini delegelere sundu. Uyuşum ve anlaşma gerektiren ifadeler hâlâ var. Bugün, Perşembe, ülke temsilcileri son pazarlıklarını yapacaklar. Cuma günü de “İşte antlaşma budur!” denecek. Ve herkes evine dönecek. Örgütlü toplum kuruluşları metnin yıvış yıvış yılışık olduğunu söylüyor. Ama Greenpeace son anda nefis bir numara patlattı.
Olay şöyle: Kasım ayı başında ABD’nin ünlü Princeton Üniversitesinin ünlü profesörlerinden birine, William Happer’a, bir mesaj gelir. Greenpeace’ten olduğunu söylemeyen kişi şöyle der: “Beyrut’taki bir halkla ilişkiler firmasıyız. Ortadoğu’daki bir petrol şirketine çalışıyoruz. Paris’te toplanacak zirve müşterimizi son derecede rahatsız ediyor. Sizin eski çalışmalarınızı ve içinde olduğunuz üniversiteyi düşünerek soruyoruz. Acaba bize petrolün, gazın, kömürün iklim değişimi açısından zararlı olmadıklarını belirten kısa bir bilimsel yazı yazar mısınız? Biz bunu COP21’de kullanacağız.” Profesör yazı oluşturmayı kabul eder. Ancak karşı tarafın yeni bir talebi olur: “Ancak sizi bizim finanse ettiğimiz, yani bir petrol şirketi adına yazıyı hazırladığınız bilinmeyecek.” Profesör “Tamam!”” der; “Zaten daha önce de kömürcüler için böyle bir şey yapmıştım.” Profesör bu bilimsel çalışmasında harcayacağı zaman için saat başına 275 dolar ister.
Greenpeace bu kez Penn State Üniversitesi’nin önde gelen bir sosyoloğuna (Frank Clemente) başvurur ve Asya’daki dev bir kömür şirketi için çalıştıklarını söyler. Profesörden bilimsel nitelikli bir yazı ister. Amaç, fosil yakıt kullanımının yarattığı hava kirliliğinden her yıl 3,7 milyon kişinin öldüğünü ileri süren Dünya Sağlık Örgütü’nü yalanlamaktır. Clemente kömürün ne kadar yararlı olduğunu ifade eden kapsamlı bir yazı yazmayı kabul eder. Karşılığında 15.000 dolar ister. Bu tür yazıları zaten hep yazdığını ve parasal desteğin nereden geldiğini hiç ifade etmediğini söyler.
Greenpeace bu girişimini açıklayarak COP21’de antlaşmayı durdurmak ya da zedelemek için çeşitli numaralar çevirenlerin foyasını ortaya çıkarmak istemiştir.
COP21’in son günlerindeki başka bir duyuru da hayli olumlu katkı getirdi. Zengini fakiri bir arada, 100’ün üzerindeki ülke (aralarında ABD de var) bundan 6 ay önce etkili ve etken bir antlaşma gerçekleştirmek hedefiyle bir birlik kurmuş olduklarını, bunu uzun süre gizli tuttuklarını açıkladılar. Çin’i, Güney Afrika’yı, Brezilya’yı, Hindistan’ı kendi aralarına katılmaya ve hukuki nitelik taşıyan, bağlayıcı bir antlaşma çevresinde buluşmaya davet ettiler.
Bağlayıcılık konusu en başta gelen tartışma konularından biri. Uluslararası bir antlaşmanın bağlayıcı ve zorlayıcı olabilmesi için bunun ulusal meclislerce onaylanması gerekiyor. İyi güzel de yıllar önceki Kyoto antlaşmasını ABD imzalamamıştı. Kanada ile Japonya imzaladılar, ama daha sonra imzalarını geri çektiler. Türkiye yıllar sonra imzaladı. Bunun ötesi de var. Bir ülke imzaladı diyelim; ama umursamıyor ve uygulamıyor. Bu tavrın hukuki boyutu nedir?
Bu yüzden de, örneğin “insan hakları”nda olduğu gibi, uluslararası nitelikli bir adalet divanı kurulması gerekiyor.
Atila Alpöge, Ekogazete, 10.12.2015 / Kaynaklar: Stéphane Foucart, Le Monde, 10.12.2015 – Le Canard Enchainé, 9.12.2015. [Bu yazıya bloğunuzda ya da sitenizde yer vermek istiyorsanız, yandaki bilgileri de (yazarı ve kaynakları) oldukları gibi taşımayı lütfen unutmayın.]