Fikir Mahsulleri Ofisi: mizah ve cinsellik
Gönderen adsumcu zaman: 01:45
benim bu "dile" (turkce, ingilizce, sanskritce vs) ve dilin kullanildigi "duzleme" (yazin, tv senaryolari vs) belli kavramlarin yakisip yakismamasi, abest kacmasi durumuna yaklasmak konusundaki tercihim Lacan'dan yana. Lacan, Freud ve Saussure'den hareketle, diyor ki dil dedigimiz kavram sadece bir arac olmaktan cok uzak olup "sembolik, hayali ve Gercel" uclemindeki "sembolik" yapinin tum kurallarini icinde barindirmaktadir. [Lacan burada satranc ornegini kullanir: sembolik duzlem taslarin hareketlerini belirleyerek oyunun temel duzlemini olustur; hayali taslara bu hareketlerinden uzayarak belli isimler atfeder (farkli bir hayali duzlemde at yerine "ulak" denerek tamamen farkli bir oyun da oynanabilir); gercel ise oyunun gidisatini dogrudan etkileyen degiskenlerin varligidir (oyuncularin zekasi, rahatsiz edici detaylar vs)].
Bu baglamda da bir dil kisi tarafindan erken donemde ogrenilmesiyle birlikte bir dolu kavrami ve durumu "ifade edilebilir" ya da "normal" kilarken, bir dolusunu da "abest", "manasiz" ya da "bahsedilemez" yapmaktadir. Tabii ki de diller evrilmekte, belli kavramlar bu kategorilerden girip cikarak yeni yerler bulmaktadir. Fakat yine de "gecici" de olsa boylesi bir dile icsel "sembolik sansur"den soz etmek mumkundur Lacan'ca. Ki Lacan bu sansurun bizim tarafimizdan bizim icin degil, Big Other icin yapildigina ayrica ve uzunca dikkat ceker.
Kanimca ayni durum, misal yasli bir amerikan ciftinin Friends'i izlerken "rahatsiz olmasi" halinde daha da belirginlesmektedir. Oyle ki kendilerinin ingiliz dilini icsellestirdigi donemdeki "sembolik yapi" icerisinde threesome, sonofabitch vs. konusulamaz, abest, yersiz kategorilerindeyken su anda oldukca normal duzleme gecmis bulunuyor. (misal bbc'de artik resmi olarak "fuck" denebiliyor 2002'den beri :))
Turkce'de ise bu sembolik dilsel degisim sureci aksi yonde ilerliyor gibi geliyor bana. Yani 60'lardan 90'lara kadar yapilan bir dolu dizi, film vs.de en agir kufurler, cinselligin estagfurullahi konular rahatca dillendirilirken (ozellikle sanat icin sanat triplerindeki 80 sonlarinin filmlerini dusunun) su anda filmlerde sektirmeden iki karede bir sigara icen Steve McQueen'in eline blur koyuluyor.
29 Temmuz 2009 12:59