Türkiye ve Spor Kültürü | Kramponlu Pisagor
Anasayfa » Köşe Yazıları » Türkiye ve Spor Kültürü
Kültür, ”Bir toplumun tarihsel süreç içinde ürettiği ve kuşaktan kuşağa aktardığı her türlü maddi ve manevi özelliklerin bütün.” olarak tanımlanır. Zaten bu tanımı 6. ya da 7. sınıf sosyal bilgiler sınavında çoğumuz ezberlemişizdir. Spor ise Britannica ansiklopedisine göre, ”Belirli ölçüde güç ve beceri gerektiren yarışmalı ve eğlenceli etkinlikler.” olarak tanımlanır. Yarışmalı ve eğlenceli etkinlikler; ama buradaki eğlence içerisinde şiddete yönelen ve başka insanların hayatını tehlikeye sokabilecek davranışlar kastedilmiyor. Ama maalesef bu davranışların sonucunu geçtiğimiz günlerde çok ağır ödedik; Bayrampaşa’da Küçükköyspor ile Yıldırım Bosna Spor Kulüpleri arasında oynanacak olan maç öncesinde çıkan tartışmada 17 yaşındaki Muhammed Yücel bıçaklanarak hayatını kaybetmişti. Peki herhangi bir spor kültürü oluşturmak ne anlama geliyor ? Bunu yapabilir miyiz ?
Spor ve futbol kelimelerinin aynı anlama geldiği varsayılan ülkemizde, özellikle bu sene futbol olarak hangi seviyelerde olduğumuzu daha net anlamış olmamız lazım. Aslında bizim ilgimizi de kaliteli oyun çekmiyor; maç sonrası verilen ve aslında sade bir anlam taşıyan demeçlerin abartılarak gazetelerde kalın puntolarla basılması, televizyonda en yüksek sesle tartışan insanları izlemek, sosyal medyadan etkileşim almak için hayal dünyaları kurmak veya tribüne gidip küfürlü tezahürat yapmak… İşte bizim futboldan zevk aldığımız alanlar bunlar. Aslında bu biraz da Pulitzer’in magazin gazeteciliğine benziyor. 1850’li yıllarda World ve Pulitzer, gazete fiyatlarını düşürerek ‘magazin’ gazeteciliği denilen ve amacı insanları eğlendirmek ile bomba haberler yapmak olan tarza benziyor bizim spor kültürümüz (!). Tabii o zamanlar bir de Times’ın önderliğindeki enformasyon gazeteciliği vardı. Yani, haber olmaya uygun okunabilir malzeme.20. yüzyıl ile de başarılı gazetelerin ideolojisi hep bu oldu. İşte bu da Avrupa’nın futbol veya daha doğrusu spor kültürüne benziyor. Bütün hatları ile taraftar veya izleyici toplayan futbol izlencesi. Hatta sadece Avrupa değil; Brezilya, Arjantin ve kendimizden daha küçük gördüğümüz Afrika. Bütün bu ülkeler daha saygın bir spor kültürüne sahipler.
Brezilya ve Arjantin’de futbol; ekonomik krizlerin ve siyasal işlerin temelinde filizlenmiştir. Sömürgelerin ülkesi olan Senegal, Gana gibi ülkelerde de yetiştirme tarzı ve futbolun ‘tanrılaştırılması’ onların spor kültürünü hazırlamış. İngiltere, Almanya, Yugoslav ülkeleri ve diğer Avrupa ülkelerinde baktığımızda ise futbol, bir disiplin abidesi olarak görülmüş bunun sonucunda da yeteneğe bağlı atılımlar yapılmıştır. Kulüpler bazında iki, milli takımlar bazında da üç önemli başarısı olan biz, futbol kültürünün neresindeyiz ? Daha doğrusu herhangi bir futbol kültürümüz var mı ?
Futbol kültürümüzü yaratmak istiyorsak teknik veya maddi kısımlardan ziyade, sosyal medya kullanımını doğru öğrenmemiz lazım. Ali Koç ve Aziz Yıldırım örneğini ele alalım. Fenerbahçe’li taraftarlar, Ali Koç’un başkan olması için kampanyalar düzenlemiş, Twitter’da dünya gündemlerine girmiş vs… Ama Ali Koç önderliğinde geçen 5 ayın ardından o destekçilerden bazıları ”Ali Koç ile olmaz. Yönetim istifa.” gibi şeyler yazmaya başlamıştı. Veya omuzlara alınan Van Persie, son yıllarında küfürler ve ıslıklar eşliğinde gönderilmişti… Örnekler daha birçok takımdan verilerek çoğaltılabilir. Burada önemli olan ‘sabır’ ve ‘doğru değerlendirme’. Sosyal medyayı kullanarak futbol yönetici olacağını zanneden insanlar ile 17 yaşındaki gencin ölümüne neden olan insanların kafa yapısı aynı; ”sürekli başarı, sürekli zirve”. Tabi bunun dışında altyapı iyileştirmeleri, hakem kursları, maddi destekler veya antrenör eğitimleri gibi şeyler her zaman söylenir. Kültürün yaratılmasında en büyük pay sahibi olan biz insanlar, doğru değerlendirmeler ve yaklaşımlarda bulunmaz isek istenildiği kadar hakem veya oyuncu yetiştirilsin… Sonunda ya gider hastanede silah çeken bir kaptana sahip oluruz ya da 21 yaşında ”Bobby Roode”bornozu ile havuz kenarında poz veren wonder kid futbolcuya sahip oluruz…
Belki konudan konuya atladığım veya saçma olarak nitelendirebileceğiniz bazı değerlendirmelerim olabilir. Ancak bana kalırsa kendi futbol kültürümüzü sabır ve değerlendirme ile yaratmazsak EPL veya Bundesliga öven kendi ligini yalnızca fanetizm bazında gören toplum olarak kalacağız.
Kuzey Kılıç (@KuzeyGencc)