Rahman ve Rahim Olan Allah’ın AdıylaOKU KENDİNİ (DOLAŞIM SİSTEMİ) (DAMARLAR)
اقْرَأْ “Oku” (Kendini)
بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِى خَلَقَYaratan Rabbin adına
خَلَقَ اْلإِنسَانَ مِنْ عَلَقٍ O insanı bir "alak(a)"dan yarattı
وَرَبُّكَ اْلأَكْرَمُ Rabbin sonsuz kerem sahibidir
الَّذِى عَلَّمَ بِالْقَلَمِ O Rab ki kalemle yazmayı öğretti
عَلَّمَ اْلإِنسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْİnsana bilmediğini de öğretti” (Alak 1-5)
KENDİNİ OKU DOLAŞIM SİSTEMİ KALP AKCİĞER DAMARLARAtardamarlar , Toplardamarlar, Kılcaldamarlar KAN Alyuvar, Akyuvar, Pıhtılaşma Hücresi, Sıvı Plazma
KENDİNİ OKU DAMAR Damar; Kalbin pompalaması ile,Akciğerlerden gelen oksijence zengin kanın, 100 Trilyon hücreye ulaşımını sağlayan bir boru sistemidir.
KENDİNİ OKU DAMAR İnsan vucudundaki damarlarıntoplam uzunluğu km’dir. Bunun km’sini kılcal damarlar oluşturur. Damarların toplam uzunluğu; Ekvator hizasında, dünyayı iki defa dolaşabilecek uzunluktadır.
KENDİNİ OKU DAMAR Damarların toplam yüzey alanı 8000 m2 dir.
KENDİNİ OKU DAMAR Akciğerlerde, 300 Milyon kılcal damar vardır.Uzunluğu km’dir.
KENDİNİ OKU DAMAR Beyne ait olan kılcallarınuzunluğu ise yaklaşık 650 km 'dir.
KENDİNİ OKU Şimdi bir hücre büyüklüğünde olduğumuzu varsayalım ve kanhücreleriyle beraber dolaşım sisteminde bir yolculuğa çıkalım; Başlangıç noktanız kalbin sol üst pompası yani sol kulakçık. İçinde bulunduğunuz bölme oksijence zengin temiz kanla dolu. Çevrenizde oksijen taşıyan milyonlarca alyuvar var.
KENDİNİ OKU Hemen altınızda kalbin sağ karıncığınaaçılan kapalı bir kapak bulunuyor. Kapak yalnızca aşağı doğru açılabilen tek yönlü bir kapak.
KENDİNİ OKU Kulakçığın birden kasılmasıylakapakçık aşağı doğru açılıyor. İçinde bulunduğunuz kan sıvısı kalbin alt tarafındaki bölmeye doluyor. Artık çok güçlü bir pompa olan sol karıncıktasınız. Üstünüzdeki kapak geldiğiniz yöne geri dönmenizi engellemek için kapanıyor.
KENDİNİ OKU Sol karıncık kanı vücudun en uzaknoktalarına gönderebilecek kadar güçlü bir pompa. Bu pompanın çıkış noktasında da aort atardamarına açılan tek yönlü başka bir kapak var. Bu kapağın görevi de buradan pompalanan kanın kalbe geri dönmesini engellemek.
KENDİNİ OKU Derken sol karıncık da şiddetlekasılıyor ve bu kapak dışarı doğru açılıyor. İçinde bulunduğunuz kan büyük bir hızla vücuttaki en büyük atardamar olan aorta doğru pompalanıyor.
KENDİNİ OKU Aort damarının duvarlarına yaklaşıncaçok ilginç bir yapıyla karşılaşıyorsunuz. Damarın iç yüzeyi cilalanmış gibi. Bu cilalı ve yağlı yüzey sürtünmeyi azaltıyor ve kanın kolaylıkla akıp gitmesini sağlıyor.
KENDİNİ OKU Kalpten dokulara kan götürendamarlara atardamar, dokulardan kalbe kan getiren damarlara toplardamar denir. Atardamarlar genellikle vücudun dokularına gömülmüş olarak derinde bulunurlar. Ancak bazı yerlerde, örneğin el bileğinde, şakaklarda, boyunda ve ayak bileğinin dış yanında yüzeye yakındır.
KENDİNİ OKU Damarın en iç yüzeyi, düzgün birzemin oluşturmak için birbirine yapıştırılmış değişik biçimli kaldırım taşlarını andırır. Ancak burada kullanılan malzeme taş değil hücrelerdir. Bu noktada dikkatimizi biraz toparlayalım.
KENDİNİ OKU Hücreler canlı varlıklardır. Bir grupcanlı hücre, adeta kaldırım taşlarının özenle döşenmesi gibi yan yana yerleştirilmiş ve ortaya pürüzsüz bir yüzey çıkmıştır. Bu yüzey 360 derece dönerek bir boru oluşturmuştur. Buna benzer milyonlarca boru birbirleriyle bir düzen içinde birleşerek damar sistemini oluşturmuştur.
KENDİNİ OKU Peki bu nasıl gerçekleşmiştir?
KENDİNİ OKU Öncelikle hücrelerin kaldırım taşlarıgibi yassı ve birbirleriyle birleşebilecek şekillere sahip olmaları gerekir. Milyarlarca hücreyi bu özel şekilde var eden güç nedir?
KENDİNİ OKU Daha sonra bu hücreler -daha annekarnındayken- kaldırım taşı gibi yan yana dizilmelidirler. Milyarlarca hücreyi pürüzsüz ve düzgün bir şekilde dizen kimdir? Örülen duvarda tek bir hücre eksik kalsa, buradan dışarı kan sızacaktır. Bu duvarı eksiksiz ören kimdir?
KENDİNİ OKU Ayrıca unutulmamalıdır ki söz konusuolan bir fabrikanın döküm kalıbından çıkan metal bir boru değildir. Söz konusu olan, canlı hücrelerin bir araya gelmeleri sonucunda oluşan canlı bir "boru"dur.
KENDİNİ OKU Bu küçük canlılar ömürlerini niçin birborunun parçası olmak için harcamaktadır? Onlara bu dizilimi, bu görevi veren kimdir?
KENDİNİ OKU DAMAR Yeryüzünde hiçbir insan, hiçbir topluluk, hiçbirteknoloji, böylesine dar bir alanda bu derece muhteşem, kusursuz, esnek ve aynı zamanda canlı bir yaşam ağını meydana getirme gücüne sahip değildir. Bu muhteşem sanat, her şeyi kusursuz yaratan, kerem ve ikram sahibi alemlerin Rabbi olan Allah'ın eseridir.
KENDİNİ OKU DAMAR 100 trilyon hücreye ulaşan" diye belirttiğimiz bu damar ağını çok daha detaylı düşünmek gerekmektedir. Göz kapağımızdan, ayak parmaklarımıza kadar, saç diplerimizden kirpiklerimize kadar bu mükemmel yapı her noktamızı kaplamıştır. Eğer bu ağ, tek bir bölgeye veya tek bir organa ulaşmazsa o organ çürüyüp gidecektir.
KENDİNİ OKU DAMAR Tekrar hatırlatmak gerekir ki, kan olmadan vücut nefes alamaz, yani ölür. Vücuttaki bu hatasız dağıtım nasıl yapılır? Tesadüf iddialarının asılsızlığını görmek için bu dağıtım sisteminin detaylarını bilmek oldukça önemlidir. Vücuttaki dolaşım ağı, üç ayrı görev için bir araya gelmiş üç farklı tipte damardan oluşmaktadır.
KENDİNİ OKU DAMAR Atardamar Toplardamar Kılcaldamar
KENDİNİ OKU ATAR DAMAR Aort atardamarı, kanın kalpten çıkışnoktasıdır. İçinde oldukça fazla miktarda kan barındırır ve genişliği yetişkin bir insanda 2,5 cm'i bulmaktadır.
KENDİNİ OKU ATAR DAMAR Bu damar, temiz kanı diğer damarlaradağıtacak ana damar olduğundan son derece dayanıklı ve güçlü olmalıdır. Çünkü kan, bu damardan oldukça yüksek bir basınçla dağıtılır. Ve tam olması gerektiği gibi, son derece özel bir tasarımı vardır.
KENDİNİ OKU ATAR DAMAR Kalpten çıkan aort ve akciğeratardamarı, üç tabakadan meydana gelmiş damarlardır. En dışta lifli bağ dokudan meydana gelmiş bir dış tabaka vardır. Bu tabakadaki bağ dokusunun varlığı son derece önemlidir. Bu dokuda bulunan elastik lifler, her türlü basınca karşı dayanıklılık sağlamaktadır.
KENDİNİ OKU ATAR DAMAR Aort damarının orta kısmında düzkaslardan meydana gelen elastik lifler bulunur. Bu kaslar, gönderilen kanın miktarının ayarlanması için oldukça büyük bir öneme sahiplerdir.
KENDİNİ OKU ATAR DAMAR Kaslar, daralıp açılarakatardamarın çapını azaltıp artırmaya yarar. Organ ve dokulara giden kan miktarı, bu elastik yapı sayesinde dengelenir.
KENDİNİ OKU ATAR DAMAR Aortun ve akciğer atardamarının içyüzeyinde ise tek sıralı yassı epitel dokudan oluşmuş bir tabaka bulunmaktadır. Bu dokunun son derece önemli bir özelliği vardır. Bu doku sayesinde damarın iç yüzeyi adeta cilalanmış gibidir.
KENDİNİ OKU ATAR DAMAR Bu cilalı ve yağlı yüzey, sürtünmeyiazaltmakta ve kanın kolaylıkla ve süratli olarak akıp gitmesini sağlamaktadır.
KENDİNİ OKU ATAR DAMAR Bütün bu detaylar Allah'ınyaratmasındaki benzersizliğinin bir başka göstergesidir.
KENDİNİ OKU Yolculuk Devam Ediyor Atardamarın yapısını incelediktensonra yolculuğumuza geri dönelim. Aort atardamarını takip eden damarlar iki farklı yöne doğru uzanırlar. Yukarı doğru giden kan, beyin ve kolların, aşağı doğru giden kan, vücudun geri kalan bölümünün ihtiyacını karşılar.
KENDİNİ OKU Yolculuğunuza vücudun alt tarafınadoğru devam ettiğinizi varsayalım.
KENDİNİ OKU Bu yol üzerinde karaciğere, mideye, ince bağırsağa, kalınbağırsağa, böbreklere, ve bacaklara giden birçok sapak vardır. Yolda ilerledikçe içinde bulunduğunuz damarın birçok dallanmalar yaptığını ve gittikçe daraldığını görebilirsiniz. Bu sayısız dallanmalar vücudun derinliklerine kan götüren küçük sapaklardır.
KENDİNİ OKU Bu sapaklardan birine giripilerlediğinizde içinde bulunduğumuz damarın iyice inceldiğini fark edersiniz. Artık atardamarların değil kılcal damarların içindesiniz. (Kılcal damarların çapı 0.006 mm.dir)
KENDİNİ OKU Bir süre sonra damar o kadardaralır ki genişliği ancak tek bir alyuvar hücresinin zorlanarak geçebileceği kadar olur. Yolculuğun bu bölgelerinde etrafınızda bulunan hücrelerde hızlı bir alışverişin yapıldığını fark edersiniz. Alyuvar hücreleri uzun yolculuklarında taşıdıkları çok önemli kargolarını teslim etmeye başlarlar.
KENDİNİ OKU Taşıdıkları oksijen molekülünü,oksijene ihtiyacı olan hücrelere verir ve hücrelerin ürettiği karbondioksiti alırlar. Aynı şekilde kanın taşıdığı besin molekülleri de bu bölgede ihtiyacı olan hücreler tarafından alınır. Bu, hücre için hayati bir alışveriştir. Artık dönüş zamanı da gelmiştir.
KENDİNİ OKU Oksijenlerini kaybeden alyuvarlarınrengi parlak kırmızından koyu kırmızıya döner. Yolda ilerledikçe damarlar tekrar genişlemeye başlar. Başka kılcal damarlardan gelen karbondioksit yüklü alyuvarlar da yolculuğa katılır ve kan hacmi artar.
KENDİNİ OKU Artık kılcal damarlardan ayrılır veyolunuza toplardamarlarda devam edersiniz.
KENDİNİ OKU Kan, atardamarlarda kalbin pompalama basıncı sayesinde yolalır. Ancak kılcal damarlarda bu basıncın etkisi azalır. Toplardamara gelindiğinde ise artık kalbin pompalama gücü etkisini iyice kaybetmiştir.
KENDİNİ OKU Peki kan dönüş yolculuğunu nasıl tamamlayacaktır?
KENDİNİ OKU Kanda yaptığınız yolculuğudüşünelim ve içinde bulunduğunuz toplardamarın ayakta bulunduğunu varsayalım. Önünüzde kalbe dönene kadar oldukça uzun bir yol vardır.
KENDİNİ OKU Bacaklar, karın ve göğüs bölümünüaşarak, uzun bir yolu yukarı doğru tırmanmalı ve bunu yaparken de sizi sürekli aşağı doğru çekecek yerçekimi kuvvetini yenmelisinizdir. Bunun için öyle bir sisteme ihtiyaç vardır ki, her gün binlerce litre sıvı aşağıdan yukarı (ayaklardan kalbe) doğru yol alabilmelidir.
KENDİNİ OKU Toplardamarlar vücut içinde özelbir planlama ile yerleştirilmiştir. Bu damar türünün çevresi iskelet kaslarıyla sarılmıştır. Toplardamarlar işte bu kasların enerjilerinden faydalanırlar.
KENDİNİ OKU Örneğin her adım atışınızdakasılan bacak kaslarınız aynı anda kanı da yukarı doğru pompalar. İşte bu planlama sayesinde toplardamarların kendi pompalama sistemleri vardır.
KENDİNİ OKU Ancak toplardamarlarda öyle birözellik daha vardır ki bu, vücuttaki kusursuz tasarımın en güzel örneklerindendir. Toplardamarların içine birçok kapakçık yerleştirilmiştir. Bu kapakçıklar yalnızca kalbe doğru açılır.
KENDİNİ OKU Böylece kan, yerçekiminin etkisiyle geriye doğru gidemez.Akım sadece kalbe doğru olur. Şimdi düşünelim. Toplardamarın içine çok sayıda küçük kapakçık yerleştirilmiştir.
KENDİNİ OKU Bu kapakçıkların her biri son derece özel bir tasarımasahiplerdir. Her birinin -yine etten yapılmış- menteşeleri vardır ve bu menteşeler kapağın tek yöne doğru açılmasına izin verecek şekilde tasarlanmışlardır. Ortada gerçek bir mühendislik harikası vardır.
KENDİNİ OKU Şimdi bu mükemmel sistemin nasılinşa edildiğini düşünelim. Yeryüzünün en uzun boru hattının yapımında çalışan işçiler üç önemli görevi üstlenmişlerdir. Bu işçiler hem bir mühendis hem bir işçi hem de bir inşaat malzemesi olarak görev alırlar.
KENDİNİ OKU Bu boru inşaatının yapım planları ve projeleri hücrelerinçekirdeklerindeki bilgi bankalarında (DNA'larında) bulunmaktadır. Her hücre bu projeyi adeta bir mühendis gibi okur. Hücrenin bir inşaat projesini okuması ve yorumlaması şüphesiz büyük bir mucizedir.
KENDİNİ OKU İnsanlar yıllarını akademikçalışmalara vermiş mühendislere, profesörlere karşı saygı ve hayranlık duyarken, kendi hücrelerinin çok daha karmaşık plan ve projeleri okuyabildiklerini, yorumlayabildiklerini ve uygulamaya koyabildiklerini bilmezler ya da görmezden gelirler.
KENDİNİ OKU Söz konusu inşaat devam ederkenbazı hücreler de okudukları plana göre farklı bir karar alırlar. Bu hücreler damarın içinde bir kapak oluşturmaya karar verirler. Binlerce hücre bir araya gelerek bir kapak oluşturur ve damarın iç yüzüne tutunurlar.
KENDİNİ OKU Bazı hücreler de bu kapağın menteşesini oluştururlar.Söz konusu menteşenin tek yöne doğru açılmasını da yine hücrelerin projeyi yorumlayabilme ve inşa yetenekleri sayesinde gerçekleşir.
KENDİNİ OKU Bu hücreler içinde bulunduklarıborudan bir sıvının akacağını, bu sıvının hangi yöne doğru akması gerektiğini, ve bu akımın devamlı olması için nasıl bir tedbirin alınması gerektiğini bilir ve buna göre hareket ederler. Bu kapaktan birkaç milimetre ilerde yine aynı mucize gerçekleşir.
KENDİNİ OKU Burada bulunan başka hücreler deyine benzer bir şuurla başka bir kapak yaparlar. Adeta bir önceki kapağı inşa eden hücrelerle sözleşmişlercesine aynı yöne doğru açılan bir kapak inşa ederler.
KENDİNİ OKU Eğer bu kapaklardan bazılarını inşaeden hücreler farklı bir karar alsalar ve kapaklardan bazılarını ters yöne doğru açılabilecek şekilde inşa etselerdi, bu sefer kan, damarlarda akamaz ve insan yaşamını derhal yitirirdi. Ancak bu gerçekleşmez.
KENDİNİ OKU Toplardamar boyunca var olanbinlerce kapağın her biri ayrı ayrı birbirlerine uygun şekilde inşa edilirler. Bu sistemin çok üstün bir yaratıcının eseri olduğu, hücrelerin yukarıda bahsettiğimiz akıl, şuur ve fedakarlık gösterisini ancak ve ancak kendilerini yaratan üstün güç sayesinde gerçekleştirdikleri tartışılmaz bir gerçektir.
KENDİNİ OKU Hücrelerin çekirdeklerine yeryüzünün en uzun boru hattınınve vücuttaki binlerce diğer sistemin projelerini yerleştiren, hücrelere bu projeleri okuma, yorumlama ve buna göre inşaat yapma yeteneklerini veren alemlerin Rabbi olan Allah'tır.
KENDİNİ OKU Ey insan, 'üstün kerem sahibi'olan Rabbine karşı seni aldatıp- yanıltan nedir? Ki O, seni yarattı, 'sana bir düzen içinde biçim verdi' ve seni bir itidal üzere kıldı. Dilediği bir surette seni tertib etti. (İnfitar Suresi, 6-8)
KENDİNİ OKU Yolculuğa başladıktan yaklaşık 40saniye sonra da kalbe tekrar geri döneriz. Kalbin sol üst odacığında başlayan yolculuğumuzun birinci bölümü, kalbin sağ üst odacığında son bulur. Parlak kırmızı bir kan içinde yola çıkmışken, koyu renkli bir kan denizi içinde yolculuğumuzun ilk kısmı biter.
KENDİNİ OKU Dolaşım sisteminin çok ilginç veönemli bir özelliği daha vardır. Dolaşım sistemi basit bir boru tesisatı gibi sıvıyı yalnızca iletmez. Gerekli durumlarda hangi organa ne kadar kan gitmesi gerektiğini de ayarlar.
KENDİNİ OKU Bu çok şaşırtıcı bir bilgidir.Bir boru sistemi, içinde akan sıvının öncelikli olarak hangi organa gitmesi gerektiğini belirlemekte ve gerekli ayarlamaları kendi üzerinde yapmaktadır. Kimi zaman daralarak kimi zaman genişleyerek kanın gitmesi gereken adresi değiştirebilmektedir.
KENDİNİ OKU İç İçe Geçen MucizelerAllah insanı öyle bir sanatla yaratmıştır ki, insan bedenindeki her sistem bir diğer sistemle bağlantılıdır. Bir sistemin işleyişindeki bozukluk diğer sistemin çalışmasını da aksatır. Bunu daha iyi anlamak için yalnızca dolaşım sisteminin diğer sistemlerle olan ilişkilerini inceleyelim.
KENDİNİ OKU İç İçe Geçen MucizelerSindirim sisteminin özümsediği besinler, vücut hücrelerine kan yoluyla taşınır. Öyleyse dolaşım ve sindirim sistemleri aynı anda yaratılmış olmalıdır.
KENDİNİ OKU İç İçe Geçen MucizelerHormonal bezlerin ürettikleri mesajlar, ilgili organlara kan yoluyla taşınırlar. Dolaşım ve hormonal sistemler aynı anda yaratılmış olmalıdır.
KENDİNİ OKU İç İçe Geçen MucizelerKandaki karbondioksit solunum sistemi tarafından temizlenir. Dolaşım ve solunum sistemleri aynı anda yaratılmış olmalıdır.
KENDİNİ OKU İç İçe Geçen MucizelerKan, böbreklerde düzenli olarak temizlenmelidir. Dolaşım ve boşaltım sistemleri aynı anda yaratılmış olmalıdır.
KENDİNİ OKU İç İçe Geçen Mucizelerİskelet kaslarının kasılmaları olmasa, kan toplardamarlarda ilerleyemez. Dolaşım ve kas sistemi aynı anda yaratılmış olmalıdır.
KENDİNİ OKU İç İçe Geçen MucizelerKan hücreleri kemik iliğinde üretilirler. Dolaşım ve iskelet sistemleri aynı anda yaratılmış olmalıdır.
KENDİNİ OKU Bu da bizi tekrar aynı gerçeğe ulaştırır.İnsan bedeni bütün özellikleriyle Allah tarafından bir anda yaratılmıştır.
DOLAŞIM SİSTEMİ! - DAMARLARKENDİNİ OKU DOLAŞIM SİSTEMİ! - DAMARLAR ……. O, sonsuz rahmet kaynağının yaratışında asla bir uyumsuzluk, bir münasebetsizlik, bir düzensizlik, bir nizamsızlık bulamassın. (Şüphen mi var?) Haydi, gözünü çevir bakalım. (Kendine bir bak) (Olmadı) Bir daha bak. Bir kusur ve başıboşluk görüyormusun. (Mülk-3-4) Asla göremeyeceksin.
KENDİNİ OKU Ey İnsan. O halde, seni basit bir sudan yaratan Rabbine karşı aldatan nedir o zaman. Seni Rabbine boyun eğmekten, ona secde etmekten alıkoyan nedir. Bir damlacık halinle Rabbine karşı gelmekten utanmıyormusun. Yapma Ey İnsan. Aldanma. Kendini aldatma…..
KENDİNİ OKU Ey İnsan. Seni yaratırken bu kadar ince düşünen, ince hesaplar yapan Rabbin, senin için bu dünyada da bir şeyler düşündüğünün, ve bu düşüncesinin bir ürünü olarak peygamberleri ve vahyini gönderdiğinin farkına ne zaman varacaksın…….
Benzer bir sunumlar DOLAŞIM SİSTEMİ.
KANIN VÜCUTTA DOLAŞIMI-6.sınıf
Vücudumuz Bilmecesini Çözelim 3.
İnsan vücudu nasıl gelişir?