Vietnam'ın politik rap kraliçesi: Suboi
Suboi, 23 yaşında Vietnamlı bir genç kadın. Onu yaşıtlarından ayıran ise ülkesinin hip-hop kraliçesi olması... Politik eleştirilerini siyasi 'denetimden' saklamak için aşk şarkılarının arasına serpiştiren Suboi o kadar popüler ki adına özel yoğurt bile üretildi!
Genç kadın şarkılarında aile, sosyal adaletsizlik ve ülkedeki illegal zenginleşmeden bahsetmeyi seviyor ve bu yüzden yetkili makamlar tarafından sık sık ‘ziyaret ediliyor’. Ama buna çok aldırıyor gibi değil, hâlâ sansüre karşı farklı yöntemler geliştirip sözünü sakınmadan söylemekte sakınca görmüyor.
Vietnam, hükümet ve devlet hakkında eleştiride bulunmak istediğinizde iki kez düşünmeniz gereken ülkelerden biri... Haliyle Suboi de şarkılarını aşk şarkısı tadında yazıp, satır aralarına politika serpiştirerek yazıyor çünkü açık açık politika konuşmak konusunda hâlâ endişeleri var.
Hàng Lâm Trang Anh adıyla, Ho Chi Minh’de orta sınıf bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Suboi 17 yaşındayken underground bir nu-metal grubunda şarkı söylemeye başladı. Bu dönemde Will Smith, Mos Def ve Rakim gibi çeşitli rapçileri ilk kez dinleyip etkilenen genç müzisyen yolunu rap müziğe çevirmiş. Suboi “Rap dinlemeye ve söylemeye başladığımda kimse rap’in ne olduğunu bilmiyordu” sözleriyle ülkesinde rap kültürü olmadığı için yaşadığı zorluklardan bahsediyor. The Guardian’a verdiği röportajda “Bir Vietnamlı’nın kendi dilinde bir rap şarkısına ne tepki vereceğini bilemiyordum” diyen rapçi, ilk zamanlarda ne yapacağını da pek bilememiş. Erkeksi tavırları sebebiyle sahne adı olarak ‘Suboi’yi seçen sanatçı, Türkiye ’de de yaygın olan ‘İngilizceyi Eminem’den öğrenme’ olgusunun Vietnam örneği! “Eminem’in eski eşi Kim’e yazdığı bir şarkısı vardı. İlk öğrendiğim İngilizce kelimeler onlardı fakat İngilizceyi hâlâ çok kaba konuşuyorum.”
Suboi daha önce underground çalışmalar yaptığı için bir soruşturma geçirmemiş fakat işler yakın zamanda değişecek gibi. Zira YouTube videoları on binlerce kez izlenmeye başladı, popülaritesini keşfeden Adidas ve Samsung gibi büyük markalar onu kampanyalarında kullanıyor. Suboi’nin damak zevkine göre bir yoğurt üretip pazarlayan bir yoğurt firması bile var! Artık büyük festivallerde yer alıyor. Görünen o ki bundan sonra politikadan bahsetmek konusunda çok daha özenli olmak zorunda kalacak...