17(B) ISSN: Mersin-Erdemli
Download "17(B) ISSN: Mersin-Erdemli"
1 Bünyamin DEMİR İsmail ÖZTÜRK Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları Bölümü, Erzurum Geliş Tarihi/Received: Özet: Bu çalışmada, Mersin Erdemli ilçesinde ilaçlama yapan sera işletmelerinin, pülverionarım, satın zatör kullanımı açısındann mekanizasyon durumu, pülverizatörlerin bakım, alma gibi ihtiyaçları nasıl belirlediklerini ve sorunlarını saptamak amaçlanmıştır. Bu amaçla sera sebzeciliği yapan 76 işletme ile anket yapılmıştır. İncelenen işletmelerdeki seraların %53 ü plastik seradır. Anket yapılan işletmelerde toplam 212 adet pülverizatör bulunmak- genel tadır. Traktör başına düşen pülverizatör sayısı yaklaşık 1.44 adettir. Pülverizatörler olarak incelendiğinde, çoğunluğunun (%70) 10 yaş ve altında olduğu tespit edilmiştir. İncetamir işlerini lenen işletmelerin %62 si makinayı işş bittikten sonra temizlemekte, %44 ü kendi olanakları ile yapmaktadır. Anahtar Kelimeler: Pülverizatör, Sera İşletmeleri, Tarımsal Savaş. Situation and Problems of Sprayers Used in Greenhouse Farms Mersin-Erdemli in Abstract: This study aims at determining mechanization level and situations and problems of care, repair and purchase of the sprayers used at the greenhouse farms applying pesticide in Mersin-Erdemli. To perform this aim 76 vegetable farms that produce vegetable in greenhouse were surveyed. 53 % of the greenhouses studied were plastic greenhouse. The total number of sprayerss was 212 in the greenhouses surveyed. Number of sprayers per tractor was about 1.44 units. Ages of the sprayers were mostly under 10 years (70 %). It was also determined thatt 62 % of greenhouse farms cleaned the machines after each use and 44 % carried out the care and repair affairs of machines on their own facilities. Key Words: Sprayer, Greenhouse Farms, Plant Protection.
2 GİRİŞ Dengeli beslenme ve gıda açığının kapatılmasında sebzeler, içerdikleri proteinler, yağlar, karbonhidratlar, vitaminler ve mineral maddeler sayesinde önemli bir yere sahiptir. Bu açıdan tarım alanlarındann maksimum ürün alınması, buna bağlı olarak da bitkilerde zararlı organizmalara karşı koruyucu özellikteki maddelerin kullanımı yaygınlaşmıştır. Bitki hastalıkları, tarımsal üretimi etkileyen faktörlerin en önemlilerinden biridir. Özellikle çevresel faktörlerin patojenlerin lehinee seyrettiği şartlarda hastalıkların yoğun bir şekilde çıkışı, plastik örtülü seraların tipik bir özelliğidir. Bazı seraların yeterli yüksekliğe sahip olmaması ve havalandırmanın yetersiz oluşu sera içi nispi neminn artmasına neden olmak- çıkışı- tadır. Bununn yanında sık dikim ve hatalı gübreleme gibi tarımsal işlemler de hastalık nı teşvik etmektedir(yiğitt ve Boyraz, 2003). Tarım ürünlerinin verimini kısıtlayan faktörlerin başında gelen hastalık ve zararlılara karşı en etkili ve hızlı çözüm olarak çeşitli tarımsal savaşş yöntemleri uygulanmaktadır. Bu yön- amacı, temlerde, ilaçlı mücadelee en etkili rolü üstlenmektedir. Tarımda ilaçlı mücadelenin ürüne zarar veren veya vermesi olası hastalık veya zararlı problemlerini maksimum düzey- de ortadan kaldırmaktır. Bunu gerçekleştirebilmek için etmeni tanımak, uygun ilacı uygun zamanda uygun bir donanımla etmeninn barınma ve çoğalma alanına uygulamak gerekmek- yanın- tedir (Kaygısız, 1999; Uçar, 2000). Özellikle kimyasal ilaçlarla yapılan uygulamalar, tarımsal üretimde fayda sağlaması da bilinçsiz ve kontrolsüz yapıldığındaa çevreye zararr verebilmektedir (Çelen, 2001). Bilinç- hayvan sizce yapılan ve tekniğine uygun olmayan pestisit uygulamaları sonucunda insan, ve çevre sağlığı tehdit edilmekte, hava, su ve toprak olumsuz etkilenmekte, gıda maddele- rinde ilaç kalıntıları söz konusu olmakta, hedef alınan zararlılarda direnç oluşmakta, önemli olmayan bazı zararlılar ana zararlı konumuna geçmekte, yararlıların ve doğal haya- (Yıldı- tın öldürülmesiyle doğal denge bozulmakta ve bitkilerde fitotoksisite görülmektedir rım, 2008; Kara vd. 2002) ). Tarımsal üretimde verimliliğin arttırılmasında rol oynayan tarım makinaları, tarımın de- vamlılığı açısından vazgeçilmeyen başlıca girdilerdendir. Bu girdiler tarımın modern bir şekilde dahaa geniş alanlarda yapılmasının yanı sıra tarımla uğraşan nüfusun sosyal, kültürel ve ekonomikk olarak gelişmesine de katkıda bulunmaktadır (Özpınar, 2001). Bu çalışmada, seracılığın yoğun olarak yapıldığı Mersin ili Erdemli ilçesinde örtü altı sebze yetiştiriciliği yapan işletmelerin pülverizatör kullanımı açısından mekanizasyon durumu, kullanılan pülverizatörlerin bakım, onarım, satın alma vb. ihtiyaçları nasıl belirledikleri ve üretici sorunlarını saptamak amaçlanmıştır. MATERYAL ve METOT Araştırma Mersin ili Erdemli ilçesinde seracılık yapan işletmelerde yürütülmüştür. Sera işletmeleri için ana kitleyi Mersin ili Erdemli ilçesinde domates ve hıyar üretimine yer veren yöreyi doğal durum, tarım tekniği ve ekonomik bakımdan temsil edebilecek gayeli örnekleme (Çiçek ve Erkan, 1996) modeline göre seçilmiş toplam 76 sera işletmesi meyda- çalışması na getirmiştir. Araştırmada veriler üretim yılı içerisinde yapılan anket ile elde edilmiştir. Araştırma kapsamında; işletmelerin sera alanları, mevcut pülverizatör varlığı, marka ve modelleri, pülverizatörlere sahip olma durumları, satın alma yöntemleri ile üreticilerin sorunları belirlenmiştir. ARAŞTIRMA BULGULAR ve TARTIŞMA İncelenen işletmelerdeki seraların önemli bir bölümü (%53) plastik seradır. Plastik sera varlığını sırasıyla %44 lük oranla tünel ve %3 lük oranla cam seralar izlemektedir (Çizelge. 1). Seralarda çevre koşulları ile ilgili olarak elde edilen verilere göre, seraların %87.2 lik kıspencerelerin mında doğal havalandırma sistemi kullanılmakta, havalandırma; cephelerdeki açılması ve sera yan duvarındaki plastiğin sıyrılması şeklinde gerçekleştirilmektedir. %12.8 lik kısmında ise havalandırma yarı mekanik yapılmaktadır. Seraların %93 lük kısmı 2
3 sobayla ısıtılırken %7 lik kısmında kaloriferli ısıtma sistemi kullanılmaktadır. İncelenen seraların tamamında damla sulama sistemi bulunmaktadır. Çizelge 1. İncelenen sera tipi ve büyüklük grupları Sera Tipi Adet % Büyüklük Grubu (da) Adet % Plastik Cam Yüksek Tünel Toplam Anketler sırasında pülverizatörler çok değişik tipler şeklinde karşımıza çıkmıştır. İncelenen işletmelerdee karşılaşılan pülverizatörlerin tiplerine göre sayıları Çizelge 2 de görülmekte- dir. Çizelge 2. İncelenen işletmelerdeki pülverizatör tipleri ve sayıları Alet-Makina Tarla Pülverizatörü Bahçe Pülverizatörü Motorlu Sırt Pülverizatörü Mekanik Sırt Pülverizatörü Atomizör Toplam Sayısı (adet) Çizelgeden de görüldüğü üzere tarla pülverizatörü sayısı en yüksek olup işletmelerin yakla- 99 adet şık %97 sinde tarla pülverizatörü bulunmaktadır. İncelenen işletmelerde toplam traktör bulunurken, traktör başına düşen pülverizatör sayısı yaklaşık 1.44 adettir. Anketler sadece ilaçlama yapan sera işletmelerine uygulandığından, tüm işletmelerde en az bir adet pülverizatörr olduğu görülmektedir. İncelenen işletmelerde kullanılan tarlaa ve bahçe pülverizatörlerinin markalarına genel olaile karşılaşıl- rak bakıldığında Taral, Holsan, İşlek, Trakmak, Çalışkan, Karaoğlu isimleri mıştır (Çizelge 3). Çizelge 3. İncelenen işletmelerde saptanan tarla bahçe pülverizatörleri markaları ve depo hacimleri Marka Sayısı (adet) Depo Hacmi (L) Taral Holsan İşlek Trakmak Çalışkan Karaoğlu
4 Tarla ve bahçe pülverizatörlerinin depo kapasiteleri litre arasında değişmektedir. İşletmelerin yaklaşık %26 sı 1000 litrelik depoları tercih ederken %17 si 600 litrelik depogenel olarak ları tercih etmiştir. %31 inin tercihi ise 400 litrelik depo olmuştur. Depolar mika, plastik, polyester gibi malzemelerden yapılmaktadır. Pülverizatörlerin %90 ı plastik malzemeden yapılmış depolara sahiptirler. Pülverizatörler genel olarak incelendiğinde, çoğunluğunun (%70) 10 yaş ve altında olduğu tespit edilmiştir. %46 sı 5 yaş ve altında, %24 ü 6 10 yaş arasında, %20 si yaş arasında olup %10 u yaş grubu arasında yer almaktadır (Şekil 1). Şekil 1. İncelenen işletmelerdeki pülverizatörlerin yaşları İşletme sahiplerine makineleri temin etme şekli sorulduğunda %60 ı peşin, %27 si satıcı firma ile anlaşarak vadeli, %13 ü ise kredi ile satın aldıklarını belirtmişlerdir. Anket yapılan işletmelerin pülverizatörr satın almayaa karar vermeden önce dikkate aldıkları özellikler, işletmenin ihtiyacı, kullanım ve bakım kolaylığı, güç ve kapasitesi, makinanın fiyatı ve kalitesi, diğer işletmeler tarafından önerilmesi şeklindee sıralanmıştır. Teknik de- Şekil ğerler ve satın alma şekli ise diğer dikkate alınan özellikler içerisinde yer almaktadır. 2 de bu tercihlerin oranları görülmektedir. Şekil 2. Pülverizatör satın alırken dikkate alınan özellikler 4
5 İşletme sahiplerinin %30 u pülverizatörün bakım kılavuzunu mutlaka okuyarak gerekli bakım ve ayarları yaptığını, %62 si pülverizatörü iş bittikten sonra temizlediklerini, %44 ü tamir işlerini kendi olanakları ile gerçekleştirdiğini belirtmiştir. Seraların yapısal özelliklerinin yetersiz olması, hastalık ve zararlıların ciddi sorunlara yol açmasına neden olmaktadır. Havalandırma alanı yetersiz, yeterli ısıtmanın yapılmadığı seralarda fungal ve bakteriyel hastalıklar daha hızlı ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle kimya- İncelenen seralardaki üreticilerin %80 i eski tecrübelerine, yörede bulunann ikinci veya sal savaşım tercih edilmekte, hastalık ve zararlılarlaa mücadeledee pestisit kullanılmaktadır. üçüncü şahsın tavsiyelerine göre ve her üretim sezonunda yapmışş olduğu gözlemlere daya- zirai ilaç narak pestisit kullanmaktadır. %20 si kendi gözlem ve tecrübelerine ek olarak bayilerinin önerileri doğrultusunda pestisit kullanmaktadır. İşletme sahiplerinin büyük çoğunluğu sadece örtü altı yetiştiriciliği yapmayıp açıkta sebze ve meyve üretimi de yaptığı için, büyük kapasiteli veya iş genişliğine sahip makinaları tercih etmektedir. Dolayısıyla tarla tarımı için kullanılan pülverizatörlere uzatma hortumları ve püskürtme tabancası monte edilerek örtü altı yetiştiriciliğinde de kullanılmaktadır. Püssorun olup, kürtme tabancalarında oluşan tıkanmalar işletmelerin karşılaştığı en önemli incelenen işletmelerin %23 ünde bu sorunla karşılaşılmıştır. Bazıı pestisitleri damla sulama sistemiyle uygulayan işletmelerde (%18) etkili dozu ayarlayamama sorunu ortaya çıkmışyetiştiriciliği tır. SONUÇ Seracılığın yoğun olarak yapıldığı Mersin ili Erdemli ilçesinde örtü altı sebze yapan işletmelerin pülverizatör kullanımı açısından mekanizasyon durumu, kullanılan pül- tespit edil- verizatörlerin bakım, onarım, satın alma vb. ihtiyaçları ile üreticilerin sorunları miştir. İncelenen işletmelerdeki seraların önemli bir bölümü (%53) plastik seradır. Plastik sera varlığını sırasıyla %44 lük oranla tünel ve %3 lük oranla cam seralar izlemektedir. Anket yapılan işletmelerde toplam 212 adet pülverizatör bulunurken bunların 74 adedi tarla, 69 adedi de bahçe pülverizatörüdür. Traktör başına düşen pülverizatör sayısı yaklaşık 1.44 adettir. İşletmeler arasında en çok Taral firması tarafından üretilen pülverizatörler tercih edilmiştir. Pülverizatörler alınırken işletme sahiplerinin %60 ı peşin, %27 si satıcı firma ile anlaşarak vadeli, %13 ü ise kredi ile satın aldıklarını belirtmişlerdir. Pülverizatör satın almayaa karar vermeden önce dikkate aldıkları özellikler, işletmenin ihtiyacı, kullanım ve bakım kolaylığı, güç ve kapasitesi, makinanın fiyatı ve kalitesi, diğer işletmeler tarafın- olduğu dan önerilmesi şeklinde sıralanmıştır. Pülverizatörler genel olarak incelendiğinde, çoğunluğunun (%70) 10 yaş ve altında tespit edilmiştir. %46 sı 5 yaş ve altında, %24 ü 6 10 yaş arasında, %20 si yaş ara- sında olup %10 u yaş grubu arasında yer almaktadır. Tarla ve bahçe pülverizatörle- %26 sı rinin depo kapasiteleri litre arasında değişmektedir. İşletmelerin yaklaşık 1000 litrelik depoları tercih ederken %17 si 600 litrelik depoları tercih etmiştir. İşletme sahiplerinin büyük çoğunluğu sadece örtü altı yetiştiriciliği yapmayıp açıkta sebze ve mey- iş genişli- ve üretimi de yapmaktadır. Bu bakımdan işletmeler, daha büyük kapasiteli veya ğine sahip makinaları tercih ederek hem tarla tarımıı için hem de örtü altı yetiştiriciliği için kullanmaktadır. Etkili bir kimyasal mücadele; doğru ilaç seçimi, uygun zaman ve doz ile uygun alet- için ortam ekipmanı kullanarak gerçekleştirilebilmektedir. Ekolojik koşulların hastalıklar hazırladığı örtü altı sebze yetiştiriciliğinde, bitki hastalıklarıyla mücadele; uygun ilaç ve ilaçlama programlarının geliştirilmesini gerektirmektedir. Yeterli teknik bilgiye sahip bi- danış- linçli üreticiler, zirai ilaç, gübre, tohum vb giderlerin kullanımında işin uzmanlarına makta ve yetiştirdikleri bitkilerin isteklerine uygun ortamı sağlamaktadır. Dolayısıyla ta- rımda, tarımsal savaşın yeri ve önemi anlaşıldıkça tarımsal savaşş araçlarının gereksinimle- eğitilmeli ve rine de büyük önem verilerek bilinçli yetiştiricilik zihniyetine sahip çiftçiler sayıları arttırılmalıdır. 5
6 KAYNAKLAR Çelen, İ.H., 2001.Tarımsal İlaç Uygulamalarında Karşılaşılan İlaç Sürüklenmesi. Tarımsal Mekani- Gazi Os- zasyon 20. Ulusal Kongresi Bildiri Kitabı, , Şanlıurfa. Çiçek, A. ve Erkan, O., Tarım Ekonomisinde Araştırma ve Örnekleme Yöntemleri. man Paşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No:12, 46-48, Tokat. Kara, E.E., Pırlak, U., Arlı, M., Doğan, E., Niğde İlinde bazı Tarımsal Bitkilerde Kullanılan Pestisitlerin Araştırılması. Ekoloji Çevre Dergisi, 11(42), Kaygısız, H., Tarımdaa İlaçlı Mücadelenin Temel Prensipleri. Hasad Yayıncılık Limited Şirketi, İstanbul. Özpınar, S., Marmara Bölgesinin Tarımsal Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi. Tarımsal Mekanizasyon 20. Ulusal Kongresi Bildiri Kitabı, 41-46, Şanlıurfa. Uçar, T., Pestisit Driftinin Saptanması ve Strateji Geliştirmede Kullanılan Bilgisayar Olanakla- Yıldırım, E., Tarımsal Zararlılarla Mücadele Yöntemleri ve İlaçlar. Atatürk Üniversitesi Ziraat rı. Tarımsal Mekanizasyon 19. Ulusal Kongresi Bildiri Kitabı, , Erzurum. Fakültesi Yayınları No: 219, Erzurum. Yiğit, F. ve Boyraz., N., Plastik Seralarda Bazı Domates Hastalıklarına Karşı İlaçlama Programı Uygulaması. Selçuk Üniversitesii Ziraat Fakültesi Dergisi, 17(31),
Tekirdağ İlindeki Tarımsal İşletmelerdeki Pülverizatörlerin Durumu ve Sorunları Üzerine Bir Araştırma
TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ 2006, 12 (1) 23-28 ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ Tekirdağ İlindeki Tarımsal İşletmelerdeki Pülverizatörlerin Durumu ve Sorunları Üzerine Bir Araştırma Cihan DEMİR 1 İlker