Mazot ilk kez 5 TL’yi aştı. Üreticinin maliyeti içinden çıkılmaz bir hal aldı. Mazot zammının yakın zamanda tüm ürünlere yansıyacağı bildirildi.
Mazot son zamlardan sonra ilk kez 5 TL’yi aştı. Çiftçilerin üretim maliyeti arttı. Adana-Seyhan Ziraat Odası Başkanı Süleyman Girmen üretim maliyetlerinin artması nedeniyle çiftçilerin üretim yapmakta zorlandığını bildirdi. Fırıncılar da ekmeğe zam istiyor. Ekmeğin gramajının düşürülmesi gündemde.
Petrol ürünlerine yapılan peş peşe zamlar sürüyor. Benzinden sonra motorin fiyatlarına da yeni zam yapıldı. Petrol Ürünleri İşverenler Sendikası (PÜİS) motorine son zammı 11 kuruş olarak açıklarken, bu zamla birlikte motorin fiyatları ilk kez 5 TL’yi aştı. İstanbul’da motorinin litresi 5.05 TL, Ankara’da 5.06 TL, İzmir’de ise 5.08 TL oldu.
Mazotun 5 TL’nin üstüne çıkması çiftçilerin de tepkisini çekti. Aydınlık'ın haberine göre Antalyalı çiftçiler Sinan Gülcan, Mustafa Namaraslı, İsmail Gök, çiftçinin kazma, kürek bırakma noktasına geldiğini vurgulayarak, “Artık tıkanma noktasına geldik. Ürettiğimiz ürünlerin fiyatı düşerken, girdi maliyetlerimiz sürekli artıyor. Makas çiftçi aleyhine sürekli daralıyor. Bize çiftçilik yapmayın deniyor. Ama çaresizlikten yapıyoruz. Tarlamızı boş bırakmaya dayanamıyoruz. Ama bıçak kemiğe dayandı” diye şikâyet ettiler.
Adana-Seyhan Ziraat Odası Başkanı Süleyman Girmen Türk çiftçisinin dünyanın en pahalı gübre ve mazotunu kullandığını kaydederek, “Şu anda girdilerimizde maliyeti en yüksek olan iki ürün gübre ve mazot. Mazot fiyatları 5 lirayı aştı. Gübreye de sürekli zam yapılıyor. Maliyetler sürekli artınca çiftçi üretim yapmakta zorlanıyor. Böyle giderse daha da zorlanacak” dedi.
Bu koşullarda tarım ürünlerinde dünya ile rekabet etmenin de mümkün olmadığını vurgulayan Girmen, Avrupa ülkelerinde olduğu gibi mazotta çiftçilere farklı fiyat uygulanmasını istedi. Girmen, “Geçmişte gübre fiyatlarına uygulanan yüzde 18 vergi kaldırıldı. Ama bu çiftçiye yansımadı. Bu işlerde bir gariplik var. Biz çok özel bir uygulama istemiyoruz. Avrupa ülkelerinde çiftçilere yapılan desteklerin Türk çiftçisine de yapılmasını talep ediyoruz” diye konuştu.
Bu arada yaşanan durgunluğa rağmen birçok firmanın zam hazırlığı içinde olduğu öğrenildi. Türkiye’de izlenen politikalarla sanayinin ithalata bağımlı hale geldiğini vurgulayan sanayiciler, döviz kurlarında yaşanan artışın kendilerini zam yapmaya zorladığını, durgunluğa rağmen zam yapmaktan başka çarelerinin olmadığını ifade ettiler.
Bir marketler zinciri yöneticisi A. Coşkun Aydınlık’a yaptığı açıklamada, durgunluk nedeniyle çeşitli ürünlerin yaptığı indirim kampanyalarının bittiğini vurgulayarak, “Şu anda küçük küçük sürekli zam yapılıyor. Durgunluğa rağmen yapılan zamlar durgunluğu daha da arttırıyor. Şu anda gelen bilgiler önümüzdeki günlerde iğneden ipliğe her şeye zam geleceğini gösteriyor. Bizler de gelen zamlara göre fiyatlarınızı değiştiriyoruz” ifadelerini kullandı.
Bu arada fırıncılar da ekmek zammı için harekete geçti. Ekmeğe zam yapmanın toplumda yaratacağı tepkiden çekinildiği için ekmek fiyatlarını sabit tutup gramının düşürülmesi formülü üzerinde çalışılıyor.
Ekmek üretiminde girdi maliyetlerine gelen zamları gerekçe gösteren fırıncılar, zam yapmamaları durumunda zarar edeceklerini öne sürdüler. Ekmek Sanayi İşverenler Sendikası Genel Sekreteri Cihan Kolivar, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı yetkilileriyle yaptıkları görüşmelerde ekmeğin gramajının 250’den 200’e düşürmesi konusunda mutabakat sağladıklarını ifade ederken, bu ayarlama ile sıkıntılarını ancak karşılayabileceklerini söyledi.
Bu arada daha karar alınmadan bazı fırınların gramajla oynamaya başladığı belirlendi. Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Başkanı Bendevi Palandöken de akaryakıt zammıyla her üründe fiyatların artacağını hatırlatarak, kötü niyetli kişilerin zam yapmak yerine gramajla oynadığını bildirdi. TESK Başkanı Palandöken “Paket gramajlarında büyük oyun var. Tüketici de 800-900 gramlık ürüne 1 kilogram fiyatı ödüyor. Vatandaş kandırılıyor. Yetkililer duruma acilen el koymalı” diye konuştu.
Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, enflasyonun düşmesi için akaryakıt üzerinde yüzde 60’ı aşan vergi yükünün mutlaka azaltılması gerektiğini söyledi. Bendevi Palandöken yaptığı açıklamada, akaryakıta sürekli zam yapılmasının A’dan Z’ye her ürünü etkilediğini belirterek, “Çiftçinin tarladaki ürününden tutun da esnafın rafındaki ürüne varıncaya kadar her şey zamlanıyor. Yüksek enflasyonun en büyük nedeni akaryakıt zamları. Nitekim Ekim ayı enflasyonunda en yüksek artış yüzde 16,79 ile ulaştırma sektöründe oldu” dedi. Gelen zamlara artık yetişemez olduklarını kaydeden Palandöken, “Esnaf sattığı ürünün yenisini rafa koyamaz oldu. Son olarak motorindeki 11 kuruşluk fiyat artışı küçük esnaf ve çiftçinin belini daha da bükecek ve halkın alım gücünü kıracak. Akaryakıttaki fiyat artışları böyle devam ederse yıl sonu enflasyonu yüzde 15’i geçer. Fiyatların düşmesi için akaryakıttaki yüksek vergi yükü azaltılmalı” diye konuştu.
Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Turan Çakar da zamların otomatiğe bağlandığını belirterek, bunun tarım ve sanayinin ithalata bağımlı hale getirilmesinin sonucu olduğunu vurguladı. Çakar şu görüşleri savundu: “Döviz kurlarındaki artış nedeniyle bütün ithal ürünler pahalandı. AKP izlediği politikalarla tarımı ve sanayimizi ithalata bağımlı hale getirdiği için dövizin artmasının bedelini tüketici ödüyor. Türkiye ithalata bağımlılıktan kurtulmadan bu tür dalgalanmaların bedelini halk ödeyecek. Tek çözüm yerli tarımı, yerli hammadde ve ara mal üretimini, yerli sanayiyi desteklemek. Bu sağlanırsa dövizdeki dalgalanma, zam dalgasına dönüşmez.”
Kılıçdaroğlu, Dünya Demokrasi Forumu’nda konuştu