Koronavirüs Tedbirleri Kapsamında Seyahat Kısıtlamaları! Velayeti Olmayan Ebeveyn ile Çocuğu Arasındaki Kişisel İlişkinin Devamı
Koronavirüs tedbirleri kapsamında seyahat kısıtlamaları ile velayet hakkına sahip bulunmayan ebeveyn ve çocuğu arasındaki kişisel ilişkinin devamı nasıl olacak? İşte detaylar!
2019 yılı Aralık ayı sonunda önce Çin Wuhan’da meydana çıkan, daha sonra ise tüm dünyayı etkisine alan Corona Virüsü salgını ile ülkeler tarafından yürütülen mücadeleler kapsamında çeşitli tedbirlere başvuruluyor. Koronavirüs tedbirleri içerisinde en önemli kısmını ise mümkün olduğunca az temas ile sosyal mesafe (fiziki mesafe) korunması oluşturuyor. Bu mesafenin korunması açısından ise insanlar arasındaki sosyal hareketliliğin azaltılarak corona virüsü salgının yayılımına karşı izolasyon ana amacı teşkil ediyor.
Bu kapsamda ülkemiz açısından da sosyal izolasyonun sağlanması amacı ile çeşitli koronavirüs tedbirleri alınıyor ve kısıtlamalar getiriliyor. 65 yaş üstü ve 20 yaş altı vatandaşlarımız için sokağa çıkma kısıtlaması yanında bazı iş kollarının faaliyetlerinin durdurulması alınan tedbirlerin arasında bulunuyor. Yine salgına karşı alınan önlemlerin önemli bir kısmını da seyahat kısıtlamaları oluşturuyor.
Seyahat kısıtlamaları kapsamında alınan bu önlemler ise; 28.03. 2020 günü İçişleri Bakanlığı Genelgesi ile kara yolu ve hava yoluyla ulaşım sağlayacaklar için seyahat izin belgesi olmayanlar dışındaki kişilere kısıtlama getirilmesidir.
Ayrıca daha sonra 03.04.2020 günü yayınlanan bir Genelge ile de 30 Büyükşehir (İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Antalya, Aydın, Bursa, Balıkesir, Denizli, Diyarbakır, Eskişehir, Erzurum, Gaziantep, Hatay, Kayseri, Kahramanmaraş, Konya, Kocaeli, Manisa, Malatya, Mardin, Muğla, Mersin, Ordu, Samsun, Sakarya, Şanlıurfa, Trabzon, Tekirdağ, Van) ile Zonguldak iline yönelik, ticari ve ihtiyaç halleri dışında giriş ve çıkışların on beş gün süre ile (özel araçlar da dahil) geçici olarak durdurulmasıdır.
Seyahat Belgesi İle Yolculuk
Bu genelgeler ile getirilen seyahat kısıtlamaları konusunda kişilere özel ihtiyaç ve zorunlulukları açısından seyahat izin belgesi almak sureti ile farklı şehre seyahat imkanı bulunmaktadır.
Bu anlamda seyahat izin belgesi için sayılan özel durumlar ise ;
Tedavi gereksinimleri sebebiyle sevk edilen hastalar,
Birinci derece yakınlarının vefatı ile seyahat etmek zorunda olanlar,
Son on beş gün içinde geldiği şehirde kalacak bir yeri bulunmayanlar,
Olarak belirlenmişlerdir. Bu seyahat belgesi düzenlemesi ile zorunlu ve gerekli durumlarda tüm şehirler arasında seyahat vasıtaları ile ulaşım yanında, 30 büyükşehir ile Zonguldak iline özel araçlar ile de seyahat imkanı bulunur.
Velayet Hakkı Bulunmayan Ebeveynin Çocuğu ile Kişisel İlişkisi
Bu seyahat kısıtlamaları kapsamında düşünülmesi gereken konulardan biri de farklı şehirlerde yaşayan ebeveynler ile çocukları arasındaki kişisel ilişkilerin nasıl sağlanacağıdır.
Öncelikle mevzuat açısından bakıldığı zaman, velayeti genel hatları ile düzenleyen Türk Medeni Kanunu 336. Maddesinde,
Evlilik devam ettiği sürece velayetin anne ve baba tarafından birlikte kullanılacağı,
Ortak hayata son verildiği ya da ayrılığın gerçekleştiği hallerde hakim tarafından velayetin eşlerden birine verilebileceği,
Anne babadan birinin ölümü durumunda velayetin sağ olana, boşanma durumundaysa çocuk kendisine bırakılan tarafa bırakılması hususları düzenlenmiştir.
Yine aynı kanunun 323. Maddesinde, anne babadan her birinin, velayeti altında bulunmayan çocuğu ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı olduğu, 324. Maddede ise anne babadan her birinin, diğerinin çocuk ile olan kişisel ilişkisini zedelemekten kaçınmakla yükümlü olduğu düzenlenmiştir.
Seyahat Kısıtlamaları Kapsamında Kişisel İlişkinin Temini
Öncelikle şunu belirtelim ki koronavirüs tedbirleri kapsamında mecburi durumların dışında seyahat etmemek, alınan önlemlerin tümüne harfiyle riayet etmek hem kişisel hem de toplum sağlığı açısından çok önemlidir. Bu nedenle zorunlu olmadıkça seyahat edilmemesi, zorunlu halin varlığı halinde de gerekli izinlerin alınarak hareket edilmesi mutlak surette gereklidir.
Peki ayrı şehirlerde yaşayan bir ebeveyn ile çocuğu arasındaki kişisel ilişkinin devam ettirilebilmesi için gereken seyahatlerin yapılması açısından durum nasıl olacaktır? Seyahat kısıtlamaları bu kapsamda nasıl değerlendirilir.
Her ne kadar ebeveyn ile çocuk arasındaki ilişki, seyahat belgesi alınması için sayılan koşullar arasında özel olarak belirtilmemiş olsa da, ebeveyn ile çocuk arasındaki ilişkinin yürütülmesi gerektiğinin yasa ile koruma altına alındığı ve alınan seyahat kısıtlamalarının da tekrar uzatılması gibi risk durumları birlikte düşünüldüğünde, sağlık açısından gerekli tedbirlerin alınması suretiyle bu ilişkinin devam ettirilebilmesi kıyasen uygulanabilir.
Bu nedenle ayrı şehirlerde yaşayan bir ebeveyn, çocuğu ile kişisel görüşmesi için otobüs yolculuğu yapacak ise, otogarlarda bu amaca uygun oluşturulan başvuru masalarından, Bakanlık tarafından bu tür işlemlere özel oluşturulan Alo 199 telefon hattından veya e-devlet üzerinden ulaşılabilen Bakanlığın e-başvuru sistemi ile seyahat belgesi almak için gerekli başvuru işlemlerini yaparak izin belgelerini almaları gerekir.
Özel araç ile seyahatin de yasaklandığı 30 büyükşehir ile Zonguldak ili dışında kalan şehirler arasındaki yolculuklarda ise, özel araçları ile seyahat edecek ebeveynlerin maksimum özeni göstererek hareket etmeleri, kişisel ilişki kurulmasını düzenleyen mahkeme kararının da seyahatin sebebini belgeleyici olarak yanlarında bulundurmaları uygun olacaktır. Böylece yapılması olası kontrollerde yolculuklarının nedenini belgeli şekilde gösterebilirler.
Bu konuda önemli ve en öncelikli konu ise sağlığın korunması olduğundan, en küçük risk durumunda bile çocuğun üstün yararının da göz önünde bulundurularak, seyahatin yapılmaması gerekliliği akıldan çıkarılmamalıdır. Yine zorunlu hal olarak nitelenebilecek kişisel görüşme noktasında da tüm özenin maksimum derecede gösterilmesi çok önemli olacaktır.