Aktual Analiz 28 | TRT Türkmençe
Aktual Analiz 28...
15.07.2018 ~ 20.03.2019
Türkiıe geçen ıyllaryň dowamynda goranyş senagatynda uly ösüşler etdi. Köp sanly ıarag ulgamyny we ok-därini ıerli şertlerde öndürmegiň hötdesinden gelen türk goranyş senagaty bir tarapdan Türk ıaragly güıçleriniň daşary ıurtlara bolan garaşlylygyny azaldıar, beıleki tarapdan bolsa türk ykdysadyıetine we daşary syıasatyna möhüm goşant goşıar. Türk goranyş senagatynyň ösüş tapgyrynyň taryhy uzak ıyllardan gözbaş alıan hem bolsa, Adalat we ösüş partiıasynyň 2002-nji ıylda häkimiıet başyna gelmeginden soň depgini has-da güıçlendi. Geçen ıyllaryň dowamynda önüdirilen ıarag ulgamlary bilen Türkiıe we Türk ıaragly güıçleri has-da güıçlendi.
Türkiıäniň goranyş senagatynda eden ösüşleri netijesinde köp sanly guryıer ulaglary, deňiz ulaglary, awiasiıa we kosmos, söweş we elektronik ulgamlar, ıarag ulgamlary, radar we elektronik söweş, logistika we tälim ugurlarynda iňňän möhüm ösüşler edildi. “KIRPI”, “BMJ EFE”, “KAİA”, “PARS”, “EJDER”, “EJDER İALÇYN”, “KOBRA” WE “URAL” ıaly üstünlikli sowutly ulaglary öndüren türk goranyş senagaty, ulaglary bir tarapdan türk ıaragly güıçlerine gowşurıan bolsa, beıleki tarapdan-da daşary ıurtlara eksport edıär. Esasanda terrorçylyga garşy göreşde başarnygyny subut etmeginden soň türk sowutly ulaglary daşary ıurtlarda has-da uly gyzyklanma döretmäge başlady. Türk önümleriniň NATO-nyň standartlaryndan hem ıokary bolmagy, önümçilik gymmatynň pes bolmagy we daşary ıurt satuwynda syıasy talaplaryň öňe sürülmezligi türk önümlerine halkara bazarlarynda isleg bildirilmegine sebäp boldy. Türkiıe guryıer ulaglarynda gazanan üstünligine deňiz we howa ulaglarynda hem ıetmegiň hötdesinden geldi.
Türk goranyş senagatynyň milli şertlerde öndüren “MILGEM” deňiz ulaglary we “ATAK” dik uçarlary türk goranyş senagatynyň taryhyndaky iň uly satuwlary amala aşyrmagyň hötdesinden geldi. Türkiıeden Pakistana 1,5 milliard dollarlyk 30 sany “ATAK” dik uçarynyň satylmagy hem türk ykdysadyıetine hem-de Türkiıe-Pakistan gatnaşyklaryna uly goşant goşdy. Pakistanyň “ATAK” dik uçarlarynyň alynmagy baradaky şertnama gol goımagyndan soň Türkiıede 4 sany “MILGEM” gämisiniň alynmagy barada hem ylalaşyga gol çekişilmegi Türkiıäniň taryhynda bir gezekdäki iň uly goranyş senagaty eksportynyň amala aşyrylmagyna şert döretdi.
Türkiıäniň howa ulaglarynyň öndürilmeginde gazanan ünstünliginiň beıleki bir görkezijisi bolsa ıaragly we ıaragsyz “BAİRAKTAR” uçarmansyz howa ulagy. Katarda geçirilen “DIMDEX 2018” sergisiniň çäginde Katara 6 sany “Baıraktar TB2” uçarmansyz howa ulagynyň eksporty üçin ylalaşyk gazanyldy. Sergide şol bir wagtda “BMJ”, “AMAZON”, “KIRPI”, “EJDER İALÇYN”, “AKID” harby tälim gämisi “Ares” dürli görnüşlerde göçme platformalar we “İonja Onuk MRTP-24/u” eksport edip, jemi 700 million dollarlyk ylalaşyga gol çekişilendigi habar berildi.
Türk howa ulaglarynyň üstünligini görkezıän beıleki bir görkeziji bolsa Ukraina bilen Türkiıäniň arasynda Ukraina “BARAKTAR” uçarmansyz howa ulagynyň satylmagy we bilelikde fabrik açmak üçin ylalaşyk habarnamasyna gol çekişilmegi.
Goranyş senagatynyň gazanan üstünligini görkezmek taıdan “İefrat Galkany” we “Zeıtun Şahajygy” operasiıalary iňňän möhüm harby operasiıalar. Türk ıaragly güıçleriniň DAIŞ-e we PKK/İPG-ä garşy göreşen operasiıalarynda türk goranyş senagatynyň öndüren tehnikalary öňe saılanypdy. Türk goşunynyň Siriıadaky agyr şertlere garamazdan iki operasiıada hem üstünlik gazanmagynyň esasy sebäplerinden biriniň goranyş senagatyndaky ösüş bolandygy ikiuçsyzdyr.
“İefrat Galkany” we “Zeıtun Şahajygy” operasiıalarynyň dowamynda türk goranyş senagatynyň ulaglarynyň we enjamlarynyň islegleri doly kanagatlandyrmagy Türkiıäniň garaşsyzlygyny güıçlendirendigini görkezıär. Iki operasiıada-da öňe saılanan 6 sany ıerli önüm bardy. Şolar; Milli pyıada tüpeňi, Gaubisalar, Baıraktar ıaragly uçarmansyz howa ulaglary, ATAK dik uçarlary, EJDER İAlÇYN we KIRPI.
Türk esgeriniň milli pyıada tüpeniňi ulanmagy, Siriıadaky nyşanalaryň ıaragly we ıaragsyz uçarmansyz howa ulaglary tarapyndan kesgitlenip, ıok edilmegi, gaubisalaryň Türkiıe serhedinden Siriıadaky nyşanalary derbi dagyn etmegi, ATAK dik uçarlarynyň Afrin ıaly daglyk meıdanda terror pozisiıalaryna garşy netijeli peıdalanylmagy, EJDER İALÇYN we KIRPI sowutly ulaglarynyň türk esgerini terror hüjümlerinden goramagy aslyna seredilende türk goranyş senagatynyň iň uly synagydy. Türk goranyş senagatynyň öndüren ıarag ulgamlarynyň söweş meıdanynda üstünlikli ulanylmagy halkara arenasynda goranyş senagaty üçin uly görkezlişdir.
Etiketkalar: eksport , howa ulagy , dik uçar , goranyş senagaty