Örneklerle Genel Sağlık Sigortasını Anlamak.
Öncelikle GSS kapsamı dışında kimler kalacak onu cevaplayalım.
· Kendi ülkesinde sigortalı olup da Türkiye'de bulunan yabancılar,
· Zorunlu askerlik görevini yerine getiren erler, GSS dışında kalacak.
GSS nedir. Bu soruların cevaplarına bakalım,
Kimler GSS Kapsamında Sigortalı Olacak
1 Ocak 2012 itibaren herkes Genel Sağlık Sigortası kapsamına alınmış oldu. Ortaöğretimi bitirip kayıt altında çalışmayan 18 yaşındaki gençler, çalışmayan üniversite mezunları, sağlık giderlerini kendisi harcayıp sigortalı olmayanlar, sigortasız tarım işçileri, ev hizmetlerinde çalışanlar, geçici sözleşmeliler GSS kapsamına alınacak. Türkiye’de oturan ve geldikleri ülkeden bir sosyal güvenliği bulunmayan yabancılar da GSS kapsamına alınacak. GSS kapsamına alınacak kişilere mektup gönderilerek bilgi verilecek.
Kimler Nereye ve Nasıl Başvuracak
1 Ocak 2012 tarihinden sonra Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına müracaat ederek gelir tespiti talebinde bulunulacak. Eski adı ile ( FAK – FUK FON Büroları ) veya yeşil kart büroları. Gelir tespiti için Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına ya da Sosyal Güvenlik Kurumu'na başvurmayanlardan ise asgari ücretin iki katı tutarı üzerinden hesaplanan genel sağlık sigortası primi alınacaktır.
Gelir Tespiti Nasıl Yapılacak?
Vatandaşların Harcamaları, taşınır ve taşınmaz malları dikkate alınarak tespit edilecek aile içindeki geliri kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az olan vatandaşların primlerini devlet ödeyecek. Gelir tespiti yaptırmayan ve GSS primini ödemeyen vatandaşlar, GSS prim borcuyla karşı karşıya kalacaklar ve SGK’lı olarak hastaneye gittiklerinde bir kuruş bile borçları varsa sağlık hizmeti alamayacaklar.
Gelir testine tabi olanların gelirlerinin tespiti ise 10'un üzerinde kriterle belirlenecek. Elektrik, su, telefon, internet ve cep telefonu abonelikleri kontrol edilecek. Kredi kartı kullananların limitlerine bakılacak. Ayrıca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü bünyesindeki SOYBİS projesinden veriler de komisyonca çapraz kontrolden geçirilecek. 14 ayrı kurumdan gelen ve içinde vatandaşların tapu, vergi, sigorta kayıtlarının yer aldığı bilgilerle üzerine kayıtlı tarla, taşınır ve taşınmaz mal ve dükkan bulunup bulunmadığı incelenecek.
Kimler Gelir Testine Başvurmayacak?
Hali hazırda “ 4/a – 4/b – 4/c “ Sigortalı olarak çalışanlar, 18 yaş altı vatandaşlar, SGK' dan gelir-aylık alanlar ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişiler zaten GSS kapsamında sayıldıklarından gelir testine başvurmalarına gerek yok.
Gelir Testine Başvurmazsak ne olacak?
Bir ay içinde gelir testine başvurmayan vatandaşlar SGK tarafından tescil edilecekler ve ayda 106,38 lira GSS primi ödemeye başlayacaklar. Bu tescilden sonra da gelir testi için sosyal yardım vakıflarına başvurabilecekler. Gelir Testine hiç başvurmaz isek birkaç ay sonra aylık 212,76 TL gibi yüklü bir GSS prim borcu ile karşı karşıya kalabilecekler. Borcunu ödemezsen de sağlıktan faydalanamayacaksın.
Gelir düzeyi asgari ücretin 3’te 1inden az olduğu tespit edilen kişilerin primleri devlet tarafından ödenerek, sağlık hizmetlerinden yararlanmaya devam edecek. Gelir tespitinde aile olarak, aynı hanede yaşayan MERNİS kayıtlarında yer alan eş, yaşlarına bakılmaksızın evli olmayan çocuk ve genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilecek kişinin ana ve babası esas alınacak. Ancak, aynı hanede yaşamayan ve öğrenim nedeniyle başka bir hanede yaşayan evli olmayan çocuklardan 25 yaşını doldurmayanlar gelir tespitinde aile içinde değerlendirilecek.
1 Ocak-30 Haziran 2012 / 1 Temmuz – 31 Aralık 2012 dönemi için aylık GSS primi, aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık tutarına göre yılda 2 kez değişecek şekilde;
1 Ocak-30 Haziran 2012 için tutarları
1) Asgari ücretin üçte birinin (295.50 TL) altında ise GSS primleri devlet ödeyecek,
2)Asgari ücretin üçte biri (295.50 TL) ile asgari ücret arasında 295.50 x%12 = 35.46 TL,
3) Asgari ücret (886.50 TL) ile iki katı arasında ise 886.50x%12=106.38 TL,
4) Asgari ücretin iki katından (1.773,00 TL) daha fazla ise, 1.674 x%12 =212.76 TL,
1 Temmuz – 31 Aralık 2012 için tutarları
1) Asgari ücretin üçte birinin (313,50 TL) altında ise GSS primleri devlet ödeyecek,
2)Asgari ücretin üçte biri (313,50 TL) ile asgari ücret arasında 313.50 x%12 = 37,62 TL,
3) Asgari ücret (940,50 TL) ile iki katı arasında ise 940,50%12=112,86 TL,
olacak. primler ödenmez ise sağlık yardımı verilmeyecektir.
Gelir testi ne zaman sonuçlanacak?
Vatandaşın sosyal yardım vakfına başvurusundan sonra en geç bir ay içinde gelir testi sonuçlandırılmış olacak. Böylece vatandaş primsiz olarak GSS'li sayılıp sayılmayacağını veya ödemesi gereken prim tutarını öğrenmiş olacak.
Gelir Testi Sona Ermemiş olanlar ne Yapacak?
Genel Sağlık Sigortalıları ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler SGK tarafından GSS prim borçlusu olarak re’sen tescil edilecekler. Bu kişiler için, gelir testleri sonuçlandırılıncaya kadar aylık 100 lira GSS prim borcu çıkarılacak.
GSS Primi Nereye Ödenecek.
Gelir testi sonrası prim ödemesi gereken vatandaşlar. Primlerini bankalara ödeyebilecekler.
GSS, Sağlığın tamamını kapsayacak mı?
En kötüsü ise Kanser gibi ağır bir hastalığı nüksetmiş bir vatandaş gelir testi sonlanmadığı için sağlıktan faydalanabilecek mi? Ağır tedavi görenler bu primleri öderken sağlık alanının tamamından yine faydalanamayacak. En basit örnekle yeni doğan çocuğun zehirli isale yakalanma riski olmasına karşı rota virüsü aşısını ödemeyen bir sağlık sistemi varlığını düşündükçe herkesin kafasında soru işaretleri oluşacaktır.
Eski yeşil kartlıların durumu ne olacak
1 Ocak 2012 tarihinden sonra yeşil kart vizesi dolanların ise vize tarihinin dolduğu tarihten itibaren bir ay içinde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına müracaat ederek gelir tespiti talebinde bulunmaları gerekmektedir. Gelir tespiti için Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına ya da Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurmayanlardan ise asgari ücretin iki katı tutarı üzerinden hesaplanan genel sağlık sigortası primi alınacaktır.
Türkiye’de yaşayan yabancı uyrukluların durumları
Oturma izni almış yabancı ülke vatandaşlarından yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalı olmayan kişiler genel sağlık sigortalısı sayılacak. Türkiye'de yerleşim süresi bir yılı doldurduğu tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılacağı için ve bu tarihten itibaren bir ay içinde genel sağlık sigortası giriş bildirgesi vererek tescil edilecek, vermeyenler ise idari para cezası ile karşılaşacaklar bu arada unutmasınlar ! Bakmakla yükümlü olunan yabancı ülke vatandaşlarının genel sağlık sigortası kapsamına girmeden önce kronik hastalıkları mevcut ise, bu kişilerin kronik hastalıklarına ilişkin sağlık finansmanı karşılanmayacak.
Zorunlu GSS, istese de istemese de herkesten zorla prim almaya dayandı. Ve bu sebeple de biraz itici ayrıca halen var olan 9 milyondan fazla yeşil kartlı sayısı da 1 yıl içinde 4-5 milyona indirilecek. Adlarına ister gelir testine gitsin ister gitmesin her GSS prim borçlusu her ay bankaya gidip çıkan borcu ödemek zorunda. Ödemezse hem her ay borç birikecek, gecikmez zammı ilave edilecek hem de borcu olduğu için sağlık yardımı da alamayacak. Üstelik uzun süre geçmeden evine de SGK tarafından icra gönderilecek. İşin aslına bakarsanız Birçok ülke; vatandaşını sağlık alanında koruma altına alırken, bizde ise Genel Sağlık Sigortası uygulamasını, sağlığa para öde olarak adlandırmak en doğru olanıdır.
Hali hazırda İş Kanunda Part – Time, Çağrı üzerine çalışma, Ev hizmetleri ve Kısmi süreli sözleşme ibareleri bulunurken ay içerinde 30 günden az çalışan biri neden genel sağlık sigortasından faydalanmak için eksik kalan günleri ödemek zorunda bırakılıyor. Üstüne üstelik onbeş gün çalışan birine SGK tavan rakamından prim ödemesi yapılmış ise ne olacak. Ücretsiz izin alanlar, mevsimlik işciler, Türkiye de hiç bir geliri olmayan ve yurt dışında çocuklarının eğitimi için geçici bulunanlar ise cabası. Hayatında bir gün devlet hastanesi önünden geçmemiş her ay özel sağlık sigortası ödeyenler neden iki kere sağlık sigortası ödemek durumunda... bütün bu soruların cevaplarını ararken neden GSS kapsamı dışında kalmak isteyenlerin tercihene bakılmıyor.
Sosyal Güvenlik Kurumunun prim tahsilatına ilişkin geri kalmış sisteminin varlığının oluşu ve hali hazırda prim alacağını tahsil edemeyen bir yapıya sahipken; res’en GSS yapılanların, primlerinin nasıl tahsil edileceği ise ayrı bir soru işareti. Sistem dikkatli incelendiğin’ de düzgün işleyeceği açık. Oturması durumunda hem sosyal güvenlik açığını kapatacağı hem de ek kaynak yaratılacağı net bir gerçek; Ancak ülkemizde bilgisayar kullanmasını bilmeyen ve evinde bir bilgisayarı olmayan insanların varlığını düşündükçe bu sistemin nasıl ilerleyeceği konusunda soru işaretleri oluşacak.
GSS Uygulamasından bazı örnekler verelim.
SORU : İsteğe bağlı sigortalıyım. Yeni Kanuna göre isteğe bağlı sigortalı olanlar ve olacak olanlar genel sağlık sigortası kapsamında başvuracaklar mı? Hamza TAŞ
Cevap : İsteğe bağlı sigortalı olanlar da genel sağlık sigortalısı kapmsamın da değerlendiriliyor. 01.01.2012 tarihinden itibaren başvuruda bulunmanıza gerek yok. Eğer siz ve sizin bakmakla yükümlü olduğunuz eş ve çocuklarınız da sigortalı veya emekli değillerse sizden dolayı sağlık yardımı hakkına sahip bulunuyorlar. Unutmayın 18 yaşından büyük, eğitim hayatı noktalanmış yüksek öğretim görmeyen ve çalışmayan çocuklarınız varsa , GSS yükümlüsüdür ve başvuru yapmanız gerekiyor.
Soru : Yalçın bey 22 yaşındayım. Üniversite öğrencisiyim. Babamı kaybettiğim için Babam üzerinden ben maaş almaktayım. Aynı zamanda evliyim ve eşim çalışmıyor. Biz genel sağlık sigortası başvurusunda bulunacakmıyız. Özgür KOCAMAN
Cevap : Özgür bey GSS uygulamasına göre siz babanızdan maaş almanız ve öğrenci olmanız nedeni ile başvuruda bulunmanıza gerek yok. Eşiniz çalışmıyor ve bakmakla yükümlü iseniz başvurmasına gerek yok. Eğer çalışıyor ise zaten çalışması karşılığı GSS kapsamında sayılacaktır.
Soru : Ben 19 yaşındayım ve dershane gidiyorum. Babam devlet memur olduğu için Sağlık hizmetinden onun üzerinden karşılanıyordu. Şimdi ne yapmam gerekiyor. Halil BAYAR
Cevap : Şuan itibari ile babanızın üzerinden sağlık yardımı alamayacaksınız. Ailenizin hane gelirine bakılacak örneğin babanızın aylık geliri 1000 TL ise, evde yaşayan kişi sayısına bölünecek örneğin 4 kişi var ise 250,00 tl kişi başı gelir kabul edilecek ve bedelsiz olarak sağlık yardımından yararlanabileceksiniz. Eğer hane geliriniz kişi başı 295,50 TL çıkarsa aylık 35,50 TL prim ödeyeceksiniz. Lisans eğitimine başlamanız durumunda tekrar babanızın üzerinden ücretsiz sağlık yardımı alabilirsiniz.
Soru : Eşim ayın 10 günü başka bir işletme de 10 günü başka bir işletme de çalışıyor toplamda da aylık 20 güne denk geliyor. Ocak 2012'den itibaren başlayan genel sağlık sigortası uygulamasında eşimin durumu ne olacaktır? Dışarıdan prim ödemesi yapmamız gerekecekse bunun miktarını her ay nasıl ayarlayacağız? Nereye başvurmalıyız? Sema. KARADENİZ
Cevap: Eşiniz her ayı takip eden ayın 23’ünde e-devlet şifresi ile sisteme girip işverenlerinin kendisinin adına primini kaç gün üzerinden bildirmişse tespit etmek durumunda, Her ay için eksik kalan bu süreyi 30 güne tamamlayacak yani 10 günlük primini ödemek üzere gelir tespiti yaptırması gerekiyor. Yeşil Kart Bürosunun yapacağı testin sonucunu’da SGK’na götürüp ödeyeceği GSS saptanacak ve primi’de bankaya yatırması gerekiyor.
Soru : Merhaba Yalçın bey, ben 5 senedir çalıştığım iş yerinden 31 aralık 2011 itibari ile ayrıldım ve iş kurdan işsizlik ödeneği almak için başvuruda bulundum. Evliyim ve 2 çocuğum var işten ayrılmadan önce çocuklarım sağlık yardımını benim üzerimden karşılanıyordu. Şimdi ben ne yapacağım. 1 ocak 2012 itibari ile Genel Sağlık Sigortasına başvurmam gerekiyormu? Ceyda TAŞCAN
Cevap : Ceyda hanım, işsizlik ödeneği alma süresinde İŞKUR sizin adınıza sadece sizin sağlık yardımı almanız için SGK’ya GSS primi ödeyecek. İşsizlik ödeneğinin kesildiğinde GSS priminizi ödemeniz gerekiyor. Eşiniz çalışıyorsa ve çocuklarınız 18 yaşından küçükse, çocukların sağlık yardımını üzerine alabilir. Unutmayın İŞKUR’dan işsizlik ödeneği bitmeden 10 gün evvel gelir testine Kaymakamlığa gidin.
Soru : Yalçın Bey, ben günlük 4 saat olmak üzere aylık 120 saatle part-time çalışıyorum. Aylık sigortam 15 gün ödeniyor. Ayrıca evliyim ve bir çocuğum var. Eşim çalışmıyor. Aylık kazancımız 1000,00 TL’dir. Buna göre işverenin ödediği 15 günden sonra kalan 15 gün için ben prim ödeyecek miyim? Özkan KOCA
Cevap : Özkan bey, bu ay içerisinde bulunduğunuz il veya ilçedeki sosyal yardımlaşma vakfına başvurarak gelir testi talep edin. Yapılan gelir testinde aile içi kişi başı geliriniz 295.50 TL’nin altında kalırsa, herhangi bir prim ödemeyeceksiniz. Yani ay içinde 15 gün çalıştığınız halde GSS yönünden 30 gün çalışmış gibi kabul edileceksiniz.
Ancak gelir testine başvurmazsanız, SGK sizi re’sen tescil edecek ve aile içi kişi başı geliriniz . 2012 yılı ilk altı ay için belirlenen rakam üzerinden yani 1.773 lira kabul edilecek. Bu durumda 15 günlük süre için kişi başına düşen kısım olan 71 lira GSS primi ödemeniz gerekecek.
Gelir testine başvurması gerekenler 31.ocak 2012 tarihine kadar mutlaka başvursunlar.
Gelir testi başvuru formuna web sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Paylaş | Yorum Yaz - Arşiv 31239 kez okundu