Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa
Download "Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa. 1-2 491"
1 NOTERLERİN MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI Ülgen ASLAN DÜZGÜN * ÖZET Kamu hizmeti yapan ve hizmet yönünden de adalet bakanlığına bağlı olan, bununla birlikte mali yönden ise bağımsız olan noterlerin ve noterlik müessesesinin kendine özgü bir statüsü vardır. Görevi belge ve işlemlere resmiyet kazandırmak olan noterin, bu işlemler dolayısıyla meydana gelecek zararlardan dolayı sorumlu tutulması bir zorunluluk olarak ortaya çıkmaktadır. Noterlik Kanunu nun 162. maddesine göre, noterlerin sorumluluğu kusursuz sorumluluk olarak kabul edilmiştir. Bu geniş sorumluluğa ek olarak noterin yanında çalışanların hukuka aykırı fiillerinden zarar görenlere karşı da yine noter sorumlu olacaktır. Noterlerin sorumluluk alanlarının çok geniş olması ve sınırsız bir tazminat yükümlülüklerinin olması noterlik müessesesinin güvence altına alınmasını zorunlu kılmaktadır. Bu anlamda, noterin ve zarar görebilecek diğer kişilerin korunması ve güvence altına alınması için en uygun yol noter mesleki sorumluluk sigortasının yapılmasıdır. Anahtar Kelimeler: Noter, Noterlerin Hukukî Sorumluluğu, Mesleki Sorumluluk Sigortası, Noter Mesleki Sorumluluk Sigortası. PROFESSIONAL LIABILITY INSURANCE OF NOTARIES ABSTRACT The notaries, who provide public service working under ministry of justice, yet fi nancially independent, and notary institutions have a distinctive status. It becomes a necessity that the notaries, whose task is to make documents and proceedings offi cial, are held liable for the damages that are to occur as a result of these proceedings. In accordance with the article 162 of notary law, the liability of notaries is regarded as strict liability. In addition to this comprehensive liability, it will be notaries again to be held liable for those damaged by unlawful legal acts of the employees thereof. The fact that notaries have a comprehensive liability and an unlimited indemnity liability makes it compulsory that notary institution is provided with insurance. In Yrd. Doç. Dr., Ahi Evran Üniversitesi (Ticaret Hukuku) Öğretim Üyesi, com). Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa2 Ülgen ASLAN DÜZGÜN this regard, the most appropriate way of protecting notaries and those likely to be damaged, as well as providing them with insurance is to provide notary professional liability insurance. Keywords: Notary, Legal Responsibility of Notaries, Professional Liability Insurance, Professional Liability Insurance of Notaries. 1. NOTERLERİN HUKUKİ SORUMLULUĞU I- GENEL OLARAK Noterlik hakkında kanunî düzenleme 1512 sayılı Noterlik Kanunu 1 ile yapılmıştır. Sözü geçen Kanun un 1. maddesinde noterlerin görev ve yetkileri belirtilmiştir. Bu hükümde ilk olarak, noterliğin bir kamu hizmeti olduğu açıklanmıştır. Bahsi geçen hükme göre noterlerin görevleri, hukukî güvenliği sağlamak ve anlaşmazlıkları önlemek için işlemleri belgelendirmektir. Ayrıca noterler kanunlarla verilen başka görevleri de yaparlar. Kamu hizmeti yapan ve hizmet yönünden de adalet bakanlığına bağlı olan, bununla birlikte mali yönden ise bağımsız olan noterlerin ve noterlik müessesesinin kendine özgü (sui generis) bir statüsü vardır 2. Görevi belge ve işlemlere resmiyet kazandırmak 3 olan noterin, bu işlemler dolayısıyla meydana gelecek zararlardan dolayı sorumlu tutulması bir zorunluluk olarak kendini göstermektedir 4. Noterlerin yaptıkları hizmet dolayısıyla sorumlulukları ilk olarak, mülga 3456 sayılı Noter Kanunu nun 64. maddesi hükmü ile düzenlenmiştir. Hâlen yürürlükte bulunan 1512 sayılı Noterlik Kanunu nda ise 162. maddede noterlerin hukukî sorumlulukları hüküm altına alınmıştır. Bu iki hüküm arasında çok büyük farklılıklar bulunmamaktadır. Noterlik Kanunu nda 162. madde hükmünde kusurdan söz edilmemiştir. Bu sebeple noterlerin sorumluluğunun kusursuz sorumluluk olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır. 1 RG., T , S BOZKURT, s. 30; ULUKAPI/ATALI, s. 10, 11. Noterlik mesleğinin serbest meslek olarak kabul edilip edilemeyeceği hakkında tartışmalar için bkz., DOĞU, s. 20, 21; TOYGAR, s sayılı Noterlik Kanunu nun gerekçesinde de noterliğin...serbest meslek erbabından sayıldığı belirtilmişti (MMTD, C. 26, Dönem. 5, S. 259, s. 2). Ayrıca, Gelir Vergisi Kanunu na göre de noterlik serbest meslek olarak kabul edilmiştir (GVK m. 66/1). 3 PULAŞLI, s ULUKAPI/ATALI, s. 5, 6; ULUKAPI, s Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa. 1-23 Noterlerı n Meslekı Sorumluluk Sı gorta II- NOTERLERİN HUKUKİ SORUMLULUĞUNUN NİTELİĞİ Noterlik Kanunu nun 162. maddesinin birinci fıkrası hükmüne göre, Stajyer, kâtip ve kâtip adayları tarafından yapılmış olsa bile noterler, bir işin yapılmamasından veya hatalı yahut eksik yapılmasından dolayı zarar görmüş olanlara karşı sorumludurlar. Bu hükümden anlaşıldığı üzere ilk olarak, noter bizzat kendisinin yaptığı işlemler sebebiyle meydana gelecek olan zararlardan sorumludur. Noterin bizzat kendisinin yaptığı işlemlerle ilgili olarak; noter ile iş sahibi ve diğer zarar gören üçüncü kişiler arasındaki ilişkiyi belirleme k gereklidir. İkinci olarak ise, stajyer, kâtip ve kâtip adayları tarafından yapılan işlemler dolayısıyla noterin sorumluluğunun söz konusu olmasıdır. Bu durumda ise, noterle stajyer, kâtip ve kâtip adayları arasındaki ilişkinin niteliği açıklığa kavuşturulmalıdır. Öncelikle noterle iş sahibi arasındaki ilişkinin haksız fiile mi veya bir sözleşmeye mi dayandığı ve sözleşmeye dayanıyorsa hangi tür sözleşmeye dayandığı tespit edilmelidir. Bu konuda doktrinde değişik görüşler mevcuttur. Noter ile iş sahibi arasındaki ilişkinin resmi bir senede dayandığı durumlarda, aralarında akdi bir ilişki bulunamayacağını ve böyle bir durumda haksız fiil sorumluluğuna dayanılabileceği savunulmuştur 5. Noterle iş sahibinin arasında akdi bir ilişki olduğunun kabul edilmesi durumunda ise, bunun vekâlet akdine dayandırılması gerekir 6. Noterin belli bir ücret karşılığında iş sahibinin talep ettiği işi yapması da göz önünde bulundurulursa, aradaki ilişkinin vekâlet olduğu kabul edilebilir 7. 5 ATABEK, I, s. 17 den (L. Mazeaud, Traité theoriqueet pratique de la responsabilité civil, C.I No: 513) naklen. İsviçre Federal mahkemesine göre, noter ile müşterisi arasındaki anlaşmazlık resmi senede dayanıyorsa aradaki ilişkinin vekâlet sözleşmesi olduğunu söylemek mümkün değildir. Bu durumda Federal Mahkemeye göre, noterin sorumluluğu söz konusu olduğunda Borçlar Kanunu nun haksız fiil hükümleri uygulanır. DOĞU, s. 21; ULUKAPI ve ATALI ise noterlerin sorumluluğunu tapu sicilinin tutulmasından dolayı devletin sorumluluğuna (TMK m.1007, EMK m. 917) benzetmektedir. Tapu sicilinin tutulmasından dolayı devletin sorumluluğu, bir kusursuz sorumluluk halidir. Ayrıca, niteliği itibariyle haksız fiil sorumluluğudur. Her iki sorumluluk türünün birbirine benzemesinden dolayı noterin sorumluluğunun da haksız fiil sorumluluğu olacağını söylemektedirler. ULUKAPI/ATALI, s. 237, 238; ULUKAPI, Sorumluluk, s. 69 v.d. 6 ATABEK ise, noterle iş sahibi müşteri arasındaki ilişkinin Borçlar Kanunu nda düzenlenmiş olan herhangi bir sözleşmeye benzemediğinden dolayı bunun kendine özgü bir sözleşme olarak kabul edilmesi gerektiğini savunmuştur. ATABEK, I, s DOĞU, s. 22. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa4 Ülgen ASLAN DÜZGÜN Noter ile zarar gören üçüncü şahıs arasında hiçbir ilişki bulunmadığından bu durumda sorumluluğun, -kusur unsuru dışında- haksız fiile dayandığını söyleyebiliriz 8. Noter, yanında çalıştırdığı stajyer, kâtip ve kâtip adaylarının yaptığı işlemler sebebiyle Türk Borçlar Kanunu nun 66. maddesine 9 göre adam çalıştıran olarak sorumlu olacaktır 10. Noterin stajyer, kâtip, kâtip adaylarının hukuka aykırı fiilleri ile vermiş oldukları zararlar sebebiyle sorumluluğunun niteliği bir olağan sebep sorumluluğudur 11. Türk Borçlar Kanunu nun 66. maddesinde adam çalıştırana tanınmış olan kurtuluş kanıtı getirme imkânı, Noterlik Kanunu nda noterlere tanınmamıştır. Bu anlamda noterlerin sorumluluğunun hüküm altına alındığı, Noterlik Kanunu nun 162. maddesi Türk Borçlar Kanunu nun 66. maddesindeki sorumluluğu ağırlaştırmıştır 12. Zira, noterin yaptığı hizmet bir kamu hizmeti olarak bir adalet hizmetidir. Dolayısıyla bir adalet hizmeti ifa eden notere, yanında çalıştırdığı kişilerin işlemleriyle ilgili üçüncü kişilere verdikleri zararlardan dolayı kurtuluş kanıtı getirme hakkı tanımak hukuki güvenliği zedeler 13. Noterin sorumluluğunun olağan sebep sorumluluğu olması ve dolayısıyla kusura dayanmaması onun sorumluluktan hiçbir şekilde kurtulamayacağı anlamına gelmez. Zarar görenin ağır kusurunun bulunması, üçüncü şahsın ağır kusurunun bulunması veya mücbir sebep gibi illiyet bağını kesen durumlarda noterin sorumlu tutulmaması gerekecektir 14. Bu gibi durumların ispat yükünü noterlere yüklediği açıktır. 8 ATABEK, I, s Eski BK. m KARTAL, s. 350; PULAŞLI, s. 11; ULUKAPI/ATALI, s. 239, 240; DOĞU, s Olağan sebep sorumluluğu hakkında ayrıntılı bilgi için bkz. YILMAZ, s. 552 vd. Olağan sebep sorumluluğu hakkında ayrıntılı bilgi ve adam çalıştıranın sorumluluğu hakkında bkz. EREN, (1998), s. 597 vd.; EREN, (2010), s vd. 12 TANDOĞAN, s. 84, 85. PULAŞLI, s. 11,12; DOĞU, s TANDOĞAN, s. 84, 85; PULAŞLI, s. 11, 12; DOĞU, s. 24, 25. ULUKAPI/ATALI ise, noterlerin hukuki sorumluluğunu tapu sicilinin tutulmasından dolayı devletin sorumluluğuna benzettikleri için, bu anlamda devlete de kurtuluş kanıtı getirme imkânı tanınmadığından, noterlere de kurtuluş kanıtı getirme imkânının tanınmamış olmasının isabetli olduğunu savunmaktadırlar. s DOĞU, s. 24, 25; TANDOĞAN, s. 84, 85; İNAN, s Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa. 1-25 Noterlerı n Meslekı Sorumluluk Sı gorta III- NOTERLERİN HUKUKÎ SORUMLULUĞUNUN UNSURLARI Noterlik Kanunu nun 162. maddesinde kusurdan hiç bahsedilmemiştir 15. Bu anlamda, burada sorumluluğun bir unsuru olarak kusur şartı aranmayacaktır 16. Bununla birlikte, noterin veya yanında çalışanların kusurları da varsa, bu munzam (ek) kusur noterin sorumlu olacağı tazminatta ve çalıştırdığı kişilere rücû ederken dikkate alınacaktır 17. Noterlik Kanunu nun 162. maddesi hükmüne göre, noterlerin hukukî sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için gerekli olan şartlar; fiil, zarar, zarar ile fiil arasında uygun illiyet bağı ve hukuka aykırılıktır. A- ZARARA SEBEP OLAN FİİL Noterin veya stajyer, kâtip, kâtip adayının görevle ilgili olarak hukuka aykırı bir fiilleri bulunmalıdır. Noterlik Kanunu nun 162. maddesinden anlaşıldığı üzere, bu fiil olumlu, başka bir ifadeyle bir işin hatalı veya eksik yapılması şeklinde olabilir. Örneğin, bir vasiyetnamenin yanlış düzenlenmesi, karşılıklı irade beyanlarını gerektiren bir sözleşmenin tek tarafın beyanıyla düzenlenmesi, kefilin sorumlu olacağı miktarı belirtmeden kefaletname düzenlenmesi gibi. Bu durumlarda yapılan olumlu bir davranışla hukuka aykırı fiil oluşmuştur. Zarara sebep olan fiil, bir işin yapılmaması şeklinde 15 Noterlik Kanunu nun gerekçesinde...kusurlu eylemleriyle... deyimi kullanılmış, ancak Millet Meclisi Geçici Komisyonu nda değişiklik yapılarak sözü geçen deyim metinden çıkarılmış ve Borçlar Kanunu ndaki sisteme uygunluk sağlanması gerekçe olarak gösterilmiştir (MMTD, C. 18, Dönem 3, S. Sayısı. 130, Noterlik Kanunu Gerekçesi, s. 14) 16 DOĞU, s. 22; TANDOĞAN, s. 85; KARTAL, s. 348; PULAŞLI, s. 11; İNAN, s. 30,31. MERİÇ, ise Noterlik Kanunu nun 162. maddesinde kanun koyucunun kusur esasına dayandığını savunmakta ve sözü geçen maddenin kusursuz sorumluluk esasına göre değerlendirilmesine karşı çıkmaktadır. Bu konudaki görüşler için bkz. s BİLGİN bu konuda, 162. maddede kusursuz sorumluluk esasının kabul edildiğini belirtmiş. Ancak, bu kusursuz sorumluluk sisteminin çıplak bir sistem olduğunu ve bu sorumluluğu devlet tarafından sosyalize edici hiçbir tedbirin alınmamış olmasını eleştirmiştir. Bu konuda Türkiye de kusursuz sorumluluk sistemindeki tazminat yükünü azaltıcı veya kolaylaştırıcı genel zorunlu sigorta sistemi ve sosyalize edilmiş sigortacılık kurumları kurulması gerektiğini savunmaktadır. s. 43, 44. Ayrıca eleştiriler ve öneriler için bkz. İSTANBUL NOTER ODASI HUKUK KOMİSYONU, s. 35, 36, 37. Yargıtay bu konuda bir kararında, (4. HD T., E. 1982/8932, K. 1982/10570) noterin sorumlu olabilmesi için kusurun aranmayacağını kabul etmiştir (TNBHD, sayı: 38, s. 56; YKD 1983/3, s ). Sonraki bir kararında ise Yargıtay, noterin sorumlu tutulabilmesi için, kusurlu olduğunun iddia ve ispat edilmesinin gerekli olduğunu ifade etmiştir (13. HD, T. E. 363 K. 1676). Yargıtay yeni tarihli bir kararında ise, noterlerin sorumlu olmaları için kusurlu olmalarının gerekmeyeceğini belirtmiştir (4. H.D. E. 2008/1699, K. 2008/13767 (www.turkavukatlar.com, erişim 10 Ekim 2012 ). 17 DOĞU, s. 25; KARTAL, s Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa6 Ülgen ASLAN DÜZGÜN olumsuz bir davranışla da meydana gelebilir. Başka bir deyişle, yapılması mümkün olan bir fiili yapmamak olarak da tanımlanabilir. Örneğin, ödememe protestosunun keşide edilmemesi, bir ihtarnamenin tebliğ olunmaması gibi 18. B- ZARAR Noterlik Kanunu nun 162. maddesinde zarar görmüş olmaktan bahsedilmektedir. Bu sebeple noterlerin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için, bir zararın olması gerekir. Ortada zarar yoksa noterin veya yanında çalışanların kusuru olsa dahi, sorumluluk söz konusu olamaz 19. Zarar doğmuş olsa bile, bu zararın başka bir yolla ortadan kaldırılması mümkün ise, noterin sorumluluğuna gidilmemelidir. Somut olayda zarara yol açan işlemin dava yoluyla iptali ile zarar ortadan kaldırılabiliyor ise, noter sadece dava masraflarından sorumlu tutulmalıdır 20. C- UYGUN İLLİYET BAĞI Oluşan zarar ile hukuka aykırı fiil arasında uygun illiyet bağı bulunmalıdır. Zarar noterin veya fiillerinden sorumlu olduğu çalışanların görevleriyle ilgili davranışları sebebiyle doğmalıdır. Yargıtay 4. HD. de zararla sahte vekaletname arasında uygun neden-sonuç bağı bulunmadığından... noterin sorumlu tutulmasına olanak bulunmadığına karar vermiştir 21. D- HUKUKA AYKIRILIK Sorumluluğa sebep olan fiil hukuka aykırı olmalıdır. Hukuka aykırılık, noterin, stajyerin, kâtibin görevine aykırı hareket etmesi gibi sübjektif değil, kişilerin menfaatlerini koruyan hukuk kurallarına aykırılık şeklinde objektif anlamdadır. Başka bir anlatımla ihlal edilen kural genel veya kâtibe verilmiş özel bir talimat olabilir 22. IV- NOTERIN RÜCU HAKKI Noterlik Kanunu nun 162. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; noter, birinci fıkra hükmüne göre ödediği tazminat için, işin yapılmaması veya hatalı yahut eksik yapılması yoluyla zarara sebep olan noterlik personeline rücu edebilir. Burada anılan fıkrada sebep olan ifadesini kusurlu davranışıyla sebep olan şeklinde anlamak gerekir DOĞU, s DOĞU, s ULUKAPI/ATALI, s HD T. 1975/5652 E. 1976/2246 K., (YKD, C. 3, S. 7, s. 924). 22 DOĞU, s DOĞU, s. 25; ULUKAPI/ATALI, s Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa. 1-27 Noterlerı n Meslekı Sorumluluk Sı gorta Noterlik personeli ile noter arasındaki ilişki bir hizmet sözleşmesi olduğundan, rücu davasında zamanaşımı süresi tazminatın ödenmesinden itibaren on yıldır (TBK m. 146, Eski BK m. 125). Ayrıca bu durumda kusursuzluğunu ispat etmek personele düşer. Noterin haksız fiil hükümlerine dayanması da mümkündür ancak bu durumda zamanaşımı süresi iki yıldır (TBK m. 73) ve kusurun ispatı notere düşer (TBK m. 50). Bu anlamda noterin sözleşme ilişkisine dayanması kendi lehinedir 24. V- UYGULAMADA KARŞILAŞILAN DURUMLAR Noterlerin uygulamada karşılaşacakları sorumluluk hallerini eksiksiz olarak belirlemek mümkün değildir. Ancak biz burada genel kurallar çerçevesinde önemli bazı durumları belirleyeceğiz. Düzenleme şeklinde yapılması gereken işlemlerde şekil şartına uyulmalıdır. Noterin düzenleme şeklinde yapacağı işlemlerde uyulacak şekil kuralları Noterlik Kanunu nun 84. maddesinde hüküm altına alınmıştır. Örneğin, düzenlemenin şekli şartlarından olan noterin imzası eğer yoksa işlem geçersiz olur 25. Ayrıca Yargıtay da bir kararında şekil şartına uyulmadan yapılan vasiyetnamenin geçersizliğine karar vermiştir 26. Düzenlenen yerin ve tarihin gerçeğe uygun olması gerekir. Yargıtay da bu hususun işlemin geçerlilik şartı olduğuna karar vermiştir 27. Tapuda işlem yapılmasını gerektiren sözleşmeler, vekâletnameler ve vasiyetname gibi işlemlerin düzenleme şeklinde yapılması gerekir. Noterlik Kanunu nun 89. maddesindeki hüküm uyarınca nitelikleri bakımından tapuda işlem yapılmasını gerektiren sözleşmeler, vekâletnameler, vasiyetname, mülkiyeti muhafaza kaydıyla satış, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi, vakıf senedi, evlenme mukavelesi, evlat edinme ve tanıma, mirasın taksimi sözleşmesi gibi işlemlerin düzenleme şeklinde yapılması gereklidir. Aksi takdirde işlem geçersiz olur ve zarar görenlere karşı noter hukuken sorumlu olur DOĞU, s. 25, 26; ULUKAPI/ATALI, s. 247, 248; İNAN, s DOĞU, s. 26, HD., T., E.4723, K. 5319, ATABEK, I, s DOĞU, s DOĞU, s. 27. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa8 Ülgen ASLAN DÜZGÜN Noterler kanunların emredici hükümlerine aykırı olarak işlem yapamazlar Yürürlükteki tüm kanunları bildiği kabul edilen noterler bunlara aykırı işlem yapamazlar. TBK nun 26. maddesinde 29 sözleşmelerin ahlaka aykırı olamayacağı düzenlenmiştir. Bu tür bir sözleşmeyi tanzim ve tasdik etmek noterin sorumluluğunu doğurabilir. Örneğin, nikâhsız olarak birlikte yaşamak için yapılan sözleşmenin konusu ahlaka ve adaba aykırı olduğu için senedin iptali gerekir 30. İşlemin yapılması sırasında tarafların kimliklerini tespit ederken ve imzalarını alırken noter gerekli titizliği ve önemi göstermelidir. Başkaları adına işlem yapacaklardan gereken yetki belgelerini noter istemelidir. Noter, başkasını vekil etmek isteyen vekilin vekil tayin etmeye yetkisi olup olmadığını araştırmakla mükelleftir (Noterlik Kanunu m. 79). Bunun aksine davranıştan noterin sorumluluğu doğar NOTERLERİN HUKUKİ SORUMLULUKLARI AÇISINDAN GÜVENCE I- GENEL OLARAK Bu bölümde, noterlerin noterlik görevlerini yaparken kendilerinin veya yanlarında çalışan personelin fiilleri sebebiyle, zarara uğrayan üçüncü kişilerin tazmin taleplerine karşı alınabilecek önlemler anlatılacaktır. Noterlerin mesleki risk ve sorumlulukları hukuki ve cezai sorumluluk içeren kanun hükümlerinden doğmaktadır. Noterlik Kanunu nun 162. maddesine göre, Stajyer, kâtip, kâtip adayları tarafından yapılmış olsa bile noterler, bir işin yapılmamasından veya hatalı yahut eksik yapılmasından dolayı zarar görmüş olanlara karşı sorumludurlar. Noter birinci fıkra gereğince ödediği miktar için, işin yapılmaması hatalı yahut eksik yapılmasına sebep olan stajyer veya noterlik personeline rücu edebilir. Anılan maddede düzenlenen noterlerin hukuki sorumluluğudur. Daha önce değindiğimiz üzere, madde hükmünde noterlerin sorumluluğu kusursuz sorumluluk olarak kabul edilmiştir. Bu geniş sorumluluğa ek olarak 29 Eski BK. m Yargıtay da bu görüştedir, 4. HD., T., 52 E., 45 K., DOĞU, s. 27; ATABEK, I, s DOĞU, s Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa. 1-29 Noterlerı n Meslekı Sorumluluk Sı gorta noterin yanında çalışanların hukuka aykırı fiillerinden zarar görenlere karşı da yine noter sorumlu olacaktır. Noterlerin hukuki sorumluluklarını doğuran durum aynı zamanda suç oluşturuyorsa Ceza Kanunu karşısında aynı zamanda cezai sorumlulukları da ortaya çıkar 32. Noterliğin güven duyulması gereken bir kurum olmasından dolayı noterlerin en küçük hataları veya en basit ihmal ve tedbirsizlikleri bile hoş görülmemiş ve noterlik dairesinde meydana gelen olaylardan kendisi orada bulunsun veya bulunmasın sorumlu tutulmuştur. Zira, burada üçüncü şahısların hukukunun korunması düşüncesi ağır basmaktadır 33. Ayrıca, noterlerin sorumluluklarının meblağ olarak varabileceği üst sınırın belirlenmesi de mümkün değildir. Bunun sebebi ise, sorumluluğun yapılan işlemden kaynaklanması ve yapılan işlem ne kadar büyük olursa, noterin sorumluluğu da aynı oranda büyüyecektir 34. Böylece, noterlerin sorumluluk alanlarının çok geniş olması ve sınırsız bir tazminat yükümlülüklerinin olması noterlik müessesesinin güvence altına alınmasını zorunlu kılmaktadır 35. Bu şekilde bir güvence sisteminin kurulmasının ikinci sebebi, zarara uğrayanın güvence altına alınması gereğidir. Noter açısından güvencenin önemi, ödemek zorunda kalacağı tazminat miktarını şahsi mal varlığından karşılayamaması veya ekonomik olarak çok zorlanarak karşılayabilmesi durumlarında ortaya çıkmaktadır. Zarar görenler açısından da güvencenin önemi çok büyüktür. Buna göre, tamamen güvene dayanarak işini yaptıran kişinin, bu işlemin yanlış veya eksik yapılmasından veya hiç yapılmamasından doğacak zararının noterin şahsi mal varlığından karşılamaya yetmemesi halinde, arta kalan kısım için başvurabileceği başka bir imkânının bulunmaması halinde zor durumda kalmasının önlenmesidir. Bunlara ek olarak, getirilecek güvence sayesinde, zarar gören kişi dava ve icra gibi uzun süren ve zaman kaybına neden olan yollara başvurmak zorunda bırakılmayacaktır. Belirttiğimiz bu sebeplerle noterin hukuki sorumluluğu nedeniyle ödemek zorunda kalacağı tazminatın noter dışında başka kişi, kurum veya kuruluşlardan da talep edilebilmesi önemlidir Noterlerin cezai sorumlulukları hakkında ayrıntılı bilgi için bkz. HAFIZOĞULLARI, s ATABEK, II, s. 44; DOĞU, s ULUKAPI/ATALI, s DOĞU, s ULUKAPI/ATALI, s. 249; DOĞU, s. 33; ATABEK, II, s. 44; BOZKURT, s. 56. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa10 Ülgen ASLAN DÜZGÜN Hukuki sorumluluğa ait güvenceler, mesleki risk denilen olayların sonuçlarını onarmak için alınan tedbirlerden oluşan sistemlerdir. Güvenlik sistemleri, bireyleri yoksulluğa itecek, geleceğini tehdit edecek olaylardan korunmak için oluşturulmuştur. Sorumlulukların karşılanması genellikle kişilerin tasarrufları, yardımlaşma, hukuki sorumluluk, yardım sandıkları ve sigorta sözleşmeleriyle sağlanır 37. II- GÜVENCE ÇEŞITLERİ A- TEMİNAT HESABI VE HUKUKİ SORUMLULUK FONU 1- TEMİNAT HESABI Noterlik Kanunu nun 38. maddesinde, teminat hesabına yatırılacak paranın miktarı, zamanı, yatırılacak yer, amacı ve yatırmanın sonuçları hüküm altına alınmıştır. Anılan hükme göre, teminat parasının miktarı, başka noterliğe atananlarda o noterliğin bir önceki gayri safi gelirlerinin %5 i oranındadır. Sonraki yıllarda ise, her yılın gayri safi gelirinin %1 idir. Bunu yatırma zamanı ise, her yılın şubat ayı sonuna kadardır. Yeni açılan noterliklere yapılan atamalarda ise, ilk yatacak teminat ilan edilen gayri safi gelirin %5 idir. Takip eden yıllarda ise, yeni yıl gayri safi gelirinin %1 idir. Naklen atamalarda da, noterliğe ilk atanmış gibi, gayri safi gelirin %5 i teminat olarak yatırılmaktadır. Teminat parasının yatırılacağı banka ise, sermayesinin yarısından fazlası devlete ait olan milli bir banka olmalıdır. Ayrıca bu bankalar yönetmelikte gösterilirler (NK. m. 38/IV). Noterlik Kanunu Yönetmeliğinin 76. maddesinde teminat parasının yatırılacağı bankalar gösterilmiştir. Teminat parasının amacı ise, noterlerin görevleri dolayısıyla sebep olabilecekleri zararları ve bu yüzden haklarında verilebilecek para cezalarını karşılamaktır. Noterlik Kanunu nun 162. maddesi gereğince noterlerin ödemek zorunda kalacakları tazminatlar da bu kapsama dâhildir 38. Bu paralar başkasına temlik ve terkin edilemez. Haciz ise, 49. madde gereğince, devir işlemi sırasında alıkonulacak miktardan artakalanı için mümkündür (NK. m. 38/VI). Kanunun bu hükmünün amacı noterlerin mesleki riskleri sebebiyle söz konusu olacak sorumluluklarını karşılamaktır. Bununla birlikte, bireysel bir 37 BOZKURT, s DOĞU, s Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa. 1-211 Noterlerı n Meslekı Sorumluluk Sı gorta tasarruf özelliğine sahip olduğu için, ihtiyacı karşılamakta yetersiz kalmış ve hiç çalışmamıştır. Uygulamada herhangi bir yararı yoktur HUKUKİ SORUMLULUK FONU Türkiye Noterler Birliği, tazminat ödemek zorunda kalan noterleri korumayı amaçlayan Türkiye Noterler Birliği Hukuki Sorumluluk Fonu adı altında bir fon kurmuştur. Türkiye Noterler Birliği Hukuki Sorumluluk Fonu Yönetmeliğinin 1. maddesinde, fonun Noterlik Kanunu nun 162. maddesinde yer alan, noterlerin hukuki sorumluluklarını güvence altına almak üzere kurulduğu açıkça belirtilmiştir. Noterler Birliği Hukuki Sorumluluk Fonu Yönetmeliği, noterin şahsi sorumluluğunu Türkiye Noterler Birliğine geçirmez. Bu sebeple zarar gören üçüncü kişinin Noterler Birliği ne karşı bir talep hakkı söz konusu olamaz. Noter aleyhine açılan tazminat davasını kaybederse, zarar görene ödemek zorunda olduğu tazminat, anılan yönetmelikteki şartlar ve sınırlamalar kapsamında, Türkiye Noterler Birliği Yönetim Kurulunun kararıyla, fondan kendisine ödenir 40. Bu fondan yapılacak yardım, sigortanın ödediği miktarın dışında kalan kısımlar için ödenir. Sigorta tarafından gerekli ödeme yapılıncaya kadar, temlik alınmak kaydıyla bu hesaptan ilgiliye yeteri kadar avans verilir (Noterler Birliği Hukuki Sorumluluk Fonu Yönetmeliği m. 4). B- MALİ SORUMLULUK SİGORTASI 1- GENEL OLARAK Bu paragrafa kadar yaptığımız açıklamalardan da anlaşıldığı üzere, dünyada ve ülkemizde sorumluluk sınırları devamlı genişlemektedir. Bununla birlikte, noterlerin mesleki sorumluluklarını güvence altına alabilmeleri bakımından yukarıda açıkladığımız Teminat Hesabı ve Hukuki Sorumluluk Fonu nun yetersiz kaldığını görmekteyiz. Bu anlamda, Noterlik Kanunu nun 162. maddesi sebebiyle noterin ve zarar görebilecek diğer kişilerin korunması ve güvence altına alınması için en uygun yol noter mesleki sorumluluk sigortasının yapılmasıdır. Her noter bireysel olarak kendisi sigorta sözleşmesi yapabileceği gibi, Türkiye Noterler Birliği de Türkiye deki bütün noterleri kapsayan bir toplu 39 Teminat hesabının amacının gerçekleşmesi için bu hesabın müşterek fon şekline dönüştürülmesi ve Türkiye Noterler Birliği Tarafından Değerlendirilmesi şeklindeki fikirler için bkz. BOZKURT, s. 58; DOĞU, s ULUKAPI/ATALI, s Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa12 Ülgen ASLAN DÜZGÜN sigorta sözleşmesi yapabilir. Yine aynı şekilde noter odaları tarafından, sadece o odanın üyelerini kapsayacak şekilde grup sigortası yaptırılabilir. Türkiye Noterler Birliği 1981 yılında Şark Sigorta T.A.Ş. ile mali sorumluluk sigortası sözleşmesi yapmıştır yılında ise American Home Sigorta A.Ş. ile bütün birinci, ikinci ve üçüncü sınıf noterlerin işlemlerinden zarar gören üçüncü şahısların zararlarını genel hükümler ve sigorta sözleşmesindeki şartlar çerçevesinde karşılamak üzere, bir, iki ve üç kademede mali sorumluluk sigortası yaptırılmıştır. Her üç kademeye giren Noterler, bir yılda bir işlemle ve en çok Amerikan Doları ile işlemlerini tazminat garantisi altına almışlardır. Sözü geçen bu sigortanın en önemli özelliği, tazminatın ödendiği zamanki Amerikan dolarının Türk parası karşılığı olarak ödenmesidir Mesleki Sorumluluk Sigortasında Noterler Açısından Özellik Arz Eden Bazı Durumlar Mesleki sorumluluk sigortasında sigorta ettirenin prim ödeme yükümlülüğünün karşılığında sigortacı, sigorta ettireni üçüncü kişinin haklı ve haksız tazminat taleplerinden kurtarır. Buna göre, sigortacılar mesleki sorumluluk sigortasıyla serbest meslek sahiplerinin mesleki sorumluluklarını temin ederler 42. Mali sorumluluk sigortası zararın tazminini sağlayan bir anlaşmadır. Bu sebeple sigortalı sigorta sözleşmesinin yapılmış olması sebebiyle bir menfaat sağlayamaz 43. Ayrıca sigortacının ödeyeceği azami meblağ üçüncü kişinin uğradığı ve sigortalının karşılamakla yükümlü olduğu gerçek zararın üstünde olamaz 44. Sigortalının mahkûm olduğu para cezalarını sigortacı hiçbir zaman karşılamaz (MSSGŞ 45 m. A.4.3.a). MSSGŞ nda dava açılması durumunda sigortacının sigortalı adına davayı takip etmesi konusunda herhangi bir düzenleme getirilmemiştir. Anılan Genel Şartların B.1. maddesinin (b) bendindeki, Sigortacının, sigortalıya ayrıca hukuki yardımda bulunmayı da üstlendiği mesleki sorumluluk sigortalarında şeklindeki ifadeden de anlaşılacağı üzere, sigorta sözleşmesinde getirilecek özel şartlar ile 41 BİLGİN, s ; ULUKAPI/ATALI, s. 252; BOZKURT, s ŞENOCAK, s ŞENOCAK, s. 35, dn ŞENOCAK, s R.G tarihli ve sayı. 502 Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa. 1-213 Noterlerı n Meslekı Sorumluluk Sı gorta sigortacının sigortalıya hukuki yardımda bulunmayı da üstlenebileceğini görüyoruz. Bununla birlikte, MSSGŞ, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavir Mesleki Sorumluluk Sigortası Klozu nun I,(a) bendinde açıkça sigortacının, yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerini ödeyeceği belirtilmiştir 46. Sigorta sözleşmesiyle sigortalının fiiliyle zarar gören üçüncü kişilerin talepleri karşılanır. Buradaki üçüncü kişi tabiri notere iş yaptırmak için gelen kişilerdir. Ancak, noterin ailesi bu üçüncü kişi kavramının içine girmez. MSSGŞ ndaki düzenlemeye göre, Sigortalının mesleki faaliyeti ifası sırasında anne, baba, kardeş, eş ve çocuklarına karşı sorumluluğundan doğan tazminat talepleri aksine sözleşme yoksa teminat dışında kalacaktır (MSSGŞ nın A.4.2.b). Dolayısıyla noterin ailesi tarafından yapılacak olan talepler de sigortacı tarafından karşılanmayacaktır. Mesleki sorumluluk sigorta sözleşmesi, mesleki faaliyet dışında yapılan bir işlem sonucu oluşan zararları kapsamaz. Başka bir ifadeyle, mesleki sorumluluk sigortalarında sigorta himayesi, sadece sigorta poliçesinde tarif edilen meslekten olan sigorta ettirenin (sigortalının) sigorta konusu mesleğin icra edilmesi sebebiyle karşı karşıya kaldığı tazminat talepleri için sağlanır 47. MSSGŞ nın Teminat Dışında Kalan Haller başlıklı A.3. maddesinde, teminat kapsamı dışında tutulan durumlar belirtilmiştir. Anılan maddenin (a) bendinde sigortalının, poliçede belirlenmiş ve sınırları hukuk kuralları ve etik kurallar ile tespit edilen mesleki faaliyeti dışındaki faaliyetlerinden kaynaklanan tazminat taleplerinin teminat kapsamı dışında tutulacağı belirtilmiştir. Bu anlamda noterin de mesleğini icra ederken yaptığı işlemleri sebebiyle meydana gelen zararların tazmini söz konusu olmaktadır 48. Mesleğin icrasından ne anlaşılması gerektiğini mümkün olduğu kadar tayin ve tespit etmek gerekir. Poliçelerde bu konudaki tereddütleri önleyecek açıklamalar yer almaktadır. Ancak poliçe geçersiz olursa veya poliçede yeterli açıklama yoksa kuvertür, Noterlik Kanunu nda yer alan konuların tümünü kapsar yılında MSSGŞ nın düzenlenmesinden önce, mali sorumluluk sigortalarına uygulanan, ÜŞKMMSGŞ nın 9. maddesine göre, sigorta şirketi noteri mahkemede savunma yükümlülüğünü üzerine alabilir (ÜŞKMMSGŞ m. 9/II). Böylece noterin avukata ödeyeceği vekâlet ücretini tediye etmekten kurtulmuş olur. Ayrıca, sigorta şirketi üçüncü şahsa faiz ve mahkeme masraflarını da öder (ÜŞKMMSGŞ m. 9). 47 ŞENOCAK, s ATABEK, II, s. 46. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa14 Ülgen ASLAN DÜZGÜN Genellikle, poliçelerde noterin kasten ika ettiği zararlara temas edilmekte ve bunların tazmin edilmeyeceği belirtilmektedir. Bununla birlikte poliçe geçersiz olsa bile, noterin, noterin memur ve stajyerlerinin kasten ika ettiği zararların tazmini mümkün değildir. TTK nun maddesinde 49 bu husus düzenlenmiştir. Bunun yanı sıra, MSSGŞ nın A.3. (b) bendinde, mesleki faaliyetin ifası sırasında sigortalı tarafından kasten sebep olunan her tür olay ile davranışların teminat kapsamı dışında olduğu açıkça düzenlenmiştir 50. Eski TTK daki düzenlemeye göre, noterin memur ve stajyerlerinin kasti hareketlerinin açık bir dil ile kuvertür dışı olduğu açıklanmadığı sürece, bu gibi zararların sigortacı tarafından tazmini gerekiyordu (Eski TTK m. 1278). Yeni TTK unun maddesinin ikinci fıkrasında ise, sigorta ettirenin fiillerinden hukuken mesul bulunduğu kimseler de hükmün kapsamına alınmıştır. Başka bir deyişle, yeni kanun hükmüyle, sigorta ettiren, sigortalı ve bunların hukuken fiillerinden sorumlu oldukları kişiler, rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep oldukları takdirde, sigortacı tazminat borcundan kurtulur ve aldığı primleri geri vermez. Bu anlamda noterin memur ve stajyerlerinin kasti davranışları ile sebep oldukları zararlar sigortacı tarafından tazmin edilmez (TTK m. 1429/ II). Kasti hareketlerin ispatının zor olması sebebiyle, ağır kusur anlamına gelen hareketlerin neden olduğu zararların da tazmin edilmeyeceği bazı poliçelerde belirtilmektedir Eski TTK m Eski TTK ndaki anılan düzenleme uyarınca, sözleşmede aksine hüküm olmadıkça sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan faydalanan kimsenin yahut fiillerinden hukuken mesul bulundukları kimselerin kusurlarından doğan hasarları tazmin ile mükelleftir. Ancak, hiçbir halde sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan faydalanan kimsenin kastından veya aksi sözleşmede yazılı değilse sigorta edilen malın ayıbından doğan hasarları tazmine mecbur olmaz. Görüldüğü üzere, eski TTK daki düzenlemenin ikinci fıkrasında sigorta ettirenin fiillerinden hukuken mesul bulundukları kimselerden söz edilmemişti. Aynı konunun düzenlendiği yeni TTK nun maddesindeki düzenleme uyarınca, sigortacı, aksine sözleşme yoksa sigorta ettirenin, sigortalının, lehtarın ve bunların hukuken fiillerinden sorumlu bulundukları kişilerin ihmallerinden kaynaklanan zararları tazmin ile yükümlüdür. Sigorta ettiren, sigortalı ve tazminat ödenmesini sağlamak amacıyla bunların hukuken fiillerinden sorumlu oldukları kişiler, rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep oldukları takdirde, sigortacı tazminat borcundan kurtulur ve aldığı primleri geri vermez. Görüldüğü üzere, yeni Kanun maddesinin ikinci fıkrasında sigorta ettirenin fiillerinden hukuken mesul bulundukları kimseler de hükmün kapsamına alınmıştır yılında MSSGŞ nin düzenlenmesinden önce, mali sorumluluk sigortalarına uygulanan, ÜŞKMMSGŞ nın 3. maddesinin A-1 bendinde de, kasten ika olunan veya bilerek sebebiyet verilen zarar ve ziyan taleplerinin sigortacı tarafından temin edilmeyeceği açıklanmıştır. 51 ATABEK, II, s Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa. 1-215 Noterlerı n Meslekı Sorumluluk Sı gorta Noterlik görevi kapsamında kabul edilmek istenmeyen belirli faaliyetler de mevcut ise, bu konu da poliçede açıklanmalıdır. Zira sigortacının sorumluluk halleri poliçenin genel ve özel şartlarında belirtilir. MSSGŞ ndaki 52 düzenleme uyarınca her tür belge kaybı veya sigortalının bakım, gözetim ve kontrolüne verilmiş bilgi ve malzemenin kaybı veya imha edilmesi durumları, aksine sözleşme yoksa teminat dışında kalan haller arasında sayılmıştır 53. Sigortacının sorumluluğunu sınırlandıran bu istisna, mesleki sorumluluk sigorta sözleşmesine taraf olan noterler açısından olukça sıkıntılı bir durum yaratacaktır. Zira, Noterlerin görevlerinden biri de onlara saklanmak veya bir şahsa tevdi edilmek üzere verilen emanetleri muhafaza etmektir (Noterlik Kanunu m. 62). Noterlerin bu emanetleri ellerinde bulundurdukları sırada kendisinin veya yanında çalışanların fiilleriyle bu eşyalara bir zarar ve ziyan gelebilir. Bu durumda, MSSGŞ nin A.4.1. maddesinin (a) bendinde açıklanan istisnanın noterlerin menfaatlerine uygun olmadığını görmekteyiz. Dolayısıyla, noter bakımından bu istisnayı bertaraf eden özel bir şartın sigorta sözleşmesine eklenmesi uygun olacaktır 54. Noter mali sorumluluk sigortalarında zararın bir miktarının sigortalının üzerinde bırakılacağına ilişkin kayıtlar konulabilir. Bu düşüncenin sebebi, noterin tazminata iştirak etmesi ve böylece işlerinde dikkatini azaltmaması, ilgisini esirgememesidir. Ayrıca sigortacılar bu şekildeki hükümlerle sigortalının, zarar gören kişilerle daha ciddi mücadele edeceğine, borcunu ve mesuliyetini ikrardan kaçınacağına böylece kendi menfaatlerini savunurken sigortacının da lehine davranmış olacağına inanmaktadırlar. Örneğin Fransa da genellikle poliçelerde noterin %25 oranında zarara iştiraki öngörülmektedir. Örnek olarak zarar 100 milyon lira ise, bunun %20 sinin (20 milyon lirası) noter tarafından karşılanacağı, 80 milyon liranın ise sigortacı tarafından ödeneceği. Bazı poliçelerde ise, bu oranın zarar miktarının artmasına göre değişeceği ve azalacağı açıklanmaktadır. Örnek olarak, zarar 100 milyon 52 ÜŞKMMSGŞ nın 3. maddesinin A.8.(a) bendine göre de, anılan maddede belirlenen malların zarar ve ziyanından doğan talepler sigortacı tarafından karşılanmazlar. 53 MSSGŞ nin Aksine Sözleşme Yoksa Teminat Dışında Kalan Haller başlıklı A.4.1. maddesinin (a) bendinde; herhangi bir bilgisayar esaslı veya elektronik ortamda saklanabilir, yazılı, basılmış veya herhangi bir yöntem ile (veya benzer bir şekilde) tekrar çoğaltılmış olsun veya olmasın her tür belge kaybı veya sigortalının bakım, gözetim ve kontrolüne verilmiş bilgi ve malzemenin kaybı veya imha edilmesi durumları, aksine sözleşme yoksa teminat dışında kalan haller arasında sayılmıştır. 54 CAN, s. 24. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa16 Ülgen ASLAN DÜZGÜN liraya kadar olduğu takdirde %25, 500 milyon liraya yükseldiğinde ise, %20 olacağı kararlaştırılabilir RİZİKONUN GERÇEKLEŞMESİ Sigortacının sorumlu olabilmesi için rizikonun gerçekleşmiş olması gerekir. Bu konuda değişik görüşler vardır. Bu görüşlerden ilkine göre, noter gerekli ödevini kanuna uygun bir şekilde yerine getirmediği anda rizikonun gerçekleşeceği ileri sürülmektedir. Bu bağlamda, gerekli şekil şartına uyulmadan yapılan bir anlaşmada, sözleşmenin tamamlandığı anda rizikonun gerçekleştiği savunulmaktadır. Ayrıca, hukuka uygun olmayan işlem hakkında üçüncü kişi tarafından bilgi edinildiğinde rizikonun gerçekleştiği de ileri sürülmüştür 56. İkinci görüşe göre ise, noter aleyhine açılan tazminat davasının sonuçlanmasının gerektiği belirtilmektedir (Eski TTK m. 1292/I). İleri sürülen üçüncü görüş, zarar gören şahsın sigortalı notere zararın tazmini için müracaat ettiği zaman rizikonun gerçekleştiğini savunmaktadır. Sigortacının sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için, kusurlu bir işlemle üçüncü kişinin mamelekinde bir zararın oluşması yeterli değildir. Üçüncü kişinin zararın tazminini noterden talep etmesi veya noter aleyhine dava açması gerekir 57. Bu durum genellikle poliçede belirtilir. Yeni TTK nun maddesinin birinci fıkrasında bu husus belirtilmiştir 58. Eski TTK nun maddesinde sorumluluk sigortasında rizikonun gerçekleştiği an, sigortacının hukuki himaye edimini üstlenip üstlenmediğine göre ayrı ayrı belirlenmişti. Buna göre, sigortacı sorumluluk sigortası sözleşmesiyle hukuki yardımda bulunmayı da üstlenmişse; riziko, tazminat talebi dava yoluyla ileri sürüldüğü an gerçekleşir 59. Yeni TTK nun maddesinin birinci fıkrasında ise, sigortacının hukuki himaye edimini üstlenip üstlenmemesine göre bir ayırım yapılmamıştır. Ayrıca yeni kanun maddesinde beş günlük bildirim süresi de kaldırılmış bunun yerine durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirir ifadesi kullanılmıştır. MSSGŞ nın Rizikonun Gerçekleşmesi başlıklı B. 1. maddesinde rizikonun gerçekleşme anının tespitinde üç durum belirlenmiştir. Bunlardan 55 ATABEK, II, s. 47, dn ATABEK, II, s. 47, ŞENOCAK, s Eski TTK m. 1292/I. 59 ŞENOCAK, s Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa. 1-217 Noterlerı n Meslekı Sorumluluk Sı gorta ilki, Sigortacının bilgisi ve yazılı muvaffaktı dâhilinde olmak koşuluyla sigortalı tarafından ödeme yapılması halidir. Buna göre, sigortalı sigortacıya gerekli bilgiyi verdikten sonra, sigortacının yazılı onayını da aldıktan sonra üçüncü şahsa ödeme yapmasıyla birlikte riziko gerçekleşmiş olur (MSSGŞ m. B.1/a). Rizikonun gerçekleşme anının tespiti için belirlenen ikinci duruma göre; sigortacının, sigortalıya ayrıca hukuki yardımda bulunmayı da üstlendiği mesleki sorumluluk sigortalarında, tebligat ile davanın veya hukuki takibin öğrenilmesiyle, riziko gerçekleşmiş olur. MSSGŞ nın B. 1. maddesinde belirlenen üçüncü durumda ise; zararın gerçekleştiğinin ve bu zararın sigortalının sorumluluğundan kaynaklandığının mahkeme tarafından karar altına alınması hallerinde riziko gerçekleşmiş olur. Görüldüğü üzere MSSGŞ nın B. 1. maddesinde belirlenen bu üç durum dışında riziko gerçekleşmiş olmayacaktır. Örneğin, Noterlik Kanununda 162. maddede belirtildiği üzere noter, icrai veya ihmali bir hareketiyle hukuka aykırı bir işlem yapar ise, bu işlemden zarar gören üçüncü kişi notere karşı tazminat talebini ileri sürebilir. Bu şekilde bir iddianın öne sürülmesi, sigorta şirketinin notere karşı ileri sürülen tazminat talebini karşılama yükümlülüğünün doğumu için yeterli değildir. Mahkeme önünde bir dava açılması veya ileri sürülen talebin sigorta şirketine bildirilmesi, sigortacının edim yükümlülüğünün doğumu için şarttır MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI İLE SAĞLANAN KORUMA GEÇMİŞE VEYA GELECEĞE ETKİLİ OLARAK KURULABİLİR Mesleki sorumluluk sigorta sözleşmesi ile sigortalının poliçede belirtilen ve ilgili taraflarca konusu tarif edilerek sınırları çizilen mesleki faaliyeti ifa ederken, sözleşme süresi içinde meydana gelen olay sonucu doğan ve tazmini sözleşme süresi içinde ya da sonrasında talep edilen zararları sigortacı öder (MSSGŞ m. A. 1/a). Ayrıca, sözleşmenin bitiminden itibaren iki yıl içinde de yılında MSSGŞ nin düzenlenmesinden önce, mali sorumluluk sigortalarına uygulanan, ÜŞKMMSGŞ ve eski TTK zamanında öğretide savunulan görüş bunun tam aksi yöndeydi. Bu görüşe göre, sigortalı, icrai veya ihmali bir hareketiyle hukuka aykırı bir işlem yapar ise, bu işlemden zarar gören üçüncü kişi notere karşı tazminat talebini ileri sürebilir. Bu şekilde bir iddianın öne sürülmesi, sigorta şirketinin notere karşı ileri sürülen tazminat talebini karşılama yükümlülüğünün doğumu için yeterlidir. Mahkeme önünde bir dava açılması veya ileri sürülen talebin sigorta şirketine bildirilmesi, sigortacının edim yükümlülüğünün doğumu için şart değildir, ŞENOCAK, s Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa18 Ülgen ASLAN DÜZGÜN başkalarının zarara uğraması sonucunda sigortacı, meydana gelen tazminat taleplerini karşılar (MSSGŞ m. B.1/I). Buna binaen, Noterin sorumluluğunu gerektiren olayın meydana geldiği anda o olaya bağlı zararlı sonuçlar hemen ortaya çıkmayabilir. Buna göre, olayın meydana gelmesinin üzerinden belirli bir süre geçtikten sonra da zararlı sonuçlar ortaya çıkabilir. Bu durumda, noterin sigorta sözleşmesi, MSSGŞ nın A.1. maddesinin (a) bendinde belirtilen korumayı sağlayacak şekilde yapılırsa sigortacı, sigorta sözleşmesi sona erdikten sonra ileri sürülen tazminat taleplerini de iki yıl süreyle sınırlı olarak karşılar. Ancak, sorumluluğu gerektiren zararı doğuran olay sözleşme devam ederken meydana gelmelidir (sigorta himayesinin geleceğe etkili olması) 61. Sorumluluk sigorta sözleşmesi ile bir yıldan az olmamak kaydıyla sözleşme yapılmasından önce veya sözleşme yürürlükteyken meydana gelen bir olay nedeniyle, sadece sözleşme süresi içinde sigortalıya karşı doğabilecek taleplere karşı sözleşmede belirtilen miktara kadar olan tazminat talepleri karşılanır (MSSGŞ m. A. 1/b; m. B. 1/II). Buna göre, sigortalı mesleki sorumluluk sigorta sözleşmesi yapmadan önce, mesleğini icra etmeye başlamış olabilir. Bu durumda henüz sigortalı sıfatını taşımadıkları dönemde meydana gelen olaylardan kaynaklanan tazminat talepleri ile karşılaşabilirler. İşte bu şekilde bir taleple karşılaşma ihtimali olan kişiler, MSSGŞ nın A. 1. maddesinin (b) bendi uyarınca bir poliçenin düzenlenmesini isteyebilirler (sigorta himayesinin geçmişe etkili olması). Böylece belirtilen durumla karşılaşma ihtimali olan sigortalılar kendilerini güvence altına alabilirler. Ancak, MSSGŞ nın B. 1. maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen şekilde geçmişe etkili sigorta himayesinin bir yıldan az olmayacak şekilde kararlaştırılması gereklidir. Başka bir ifade ile sigorta poliçesinin MSSGŞ nın A. 1. maddesinin (b) bendine göre düzenlenmesi halinde sigortacının geçmişe etkili olarak himaye sağlayacağı sürenin 1 yıldan kısa olarak belirlenmesi mümkün değildir RİZİKONUN GERÇEKLEŞMESİNDEN SONRA SİGORTALININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ A- BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ Sigorta şirketlerinin sigorta ettirene karşı yapılan tazminat taleplerini derhal öğrenmek konusunda büyük menfaatleri vardır. Zira sigortacı, 61 CAN, s CAN, s Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa. 1-219 Noterlerı n Meslekı Sorumluluk Sı gorta zamanında müdahale ederek ihtilafın mahkemeye intikalini önleyebilir. Ayrıca, sigortacı gerekli tedbirleri alarak, zararı azaltabilir ya da rücu imkânlarının kaybolmasını önleyebilir 63. MSSGŞ nın B. 2. maddesinin (a) bendinde de bu durum düzenlenmiştir. Buna göre, sigortalı, haberdar olduğu andan itibaren rizikonun gerçekleştiğini, beş gün içinde sigortacıya ihbar etmelidir. Ayrıca sigortalı, sigorta sözleşmesi yokmuş gibi gerekli kurtarma ve koruma önlemlerini almalı ve bu amaçla sigortacı tarafından verilecek makul talimatlara uymalıdır. Sigortacının talebi üzerine sigortalı, olayın ve zararın nedeni ile hangi hâl ve şartlar altında gerçekleştiğini ve sonuçlarını tespiti, tazminat yükümlülüğü ve miktarı ile rücu hakkının kullanılmasına yararlı, elde edilmesi mümkün bilgi ve belgeleri gecikmeksizin sigortacıya vermelidir. Bunlara ek olarak sigortalı, sigorta konusu ile ilgili başka sigorta sözleşmesi varsa bunları sigortacıya bildirmelidir (MSSGŞ m. B. 2. b,c,f). B- DAVAYI İHBAR Zarar gören üçüncü kişi noter aleyhine dava açtığı takdirde, noter dava dilekçesini vakit kaybetmeden sigortacıya ulaştırmalıdır. Ayrıca, elindeki belge ve delilleri de sigortacıya vermelidir. MSSGŞ ndaki düzenleme uyarınca, sigortalı zarardan dolayı, dava yolu ile veya başka yollarla bir tazminat talebi karşısında kaldığı veya aleyhine cezai kovuşturmaya geçildiği hâllerde, durumdan sigortacıyı derhal haberdar etmelidir. Ayrıca, zarar ziyan talebine ve cezai kovuşturmaya ilişkin olarak almış olduğu ihbarname, davetiye ve benzeri tüm belgeleri gecikmeksizin sigortacıya vermelidir (MSSGŞ m B. 2. e). C- SORUMLULUĞU İKRAR ETMEMEK VE SULH OLMAMAK Sigorta ettiren her hangi bir şekilde sorumluluğu kabul edecek beyanlarda bulunamaz. MSSGŞ nın B. 2. maddesinin (d) bendine göre, sigortacının yazılı onayı olmadıkça, sigortalı sorumluluğu veya tazminat talebini kısmen veya tamamen kabul etmemelidir. Ödeme taahhüdünde bulunmamalı ve zarar görenlere herhangi bir tazminat ödemesi yapmamalıdır. Ancak sorumluluğu ikrar etmeme yükümlülüğü, olayları inkâr etmek, gerçeği açıklamaktan kaçınmak anlamına gelmez ATABEK, I, s ATABEK, II, s. 50. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa20 Ülgen ASLAN DÜZGÜN KAYNAKÇA 65* ATABEK, Reşat : Noter; Mali Sorumluluk Sigortası, TNBHD, sayı: 3, 15 Ağustos 1974, s , I. ATABEK, Reşat : Noter; Mali Sorumluluk Sigortası, TNBHD, sayı: 4, 15 Kasım 1974, s , II. BİLGİN, İsmet : Noterlerin Hukukî Sorumlulukları, TNBHD, sayı: 74, 1991, s BOZKURT, Hüseyin : Noterlik Mesleğinde Karşılaşılan Sorunlar, Noterlik Hukuku Sempozyumu, Ankara 1997, s CAN, Mertol : Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına Genel bir Bakış, Ankara DOĞU, Engin : Noterlerin Hukuki Sorumluluğu ve Güvence, TNBHD, sayı: 24, 1979/3, s EREN, Fikret : Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 6. Baskı, İstanbul 1998, EREN, Fikret : Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 12. Baskı, İstanbul 2010, HAFIZOĞULLARI, Zeki: Noterlerin Ceza Sorumluluğu, Noterlerin Hukuk Düzenimizdeki Yeri ve Noterlerin Sorumlulukları, Noterlik Hukuku Sempozyumu I-II, Ankara 1997, s İNAN, Atilla : Kusursuz Sorumluluk Örneği Olarak Noterlerin Hukuki Sorumluluğu, Sayıştay Dergisi, S. 36, Ocak-Mart 2000, s İSTANBUL NOTER ODASI HUKUK KOMİSYONU, Noterlik Kanunu 162. Maddesi Hakkında İstanbul Noter Odası Hukuk Komisyonu Raporu, TNBHD, sayı 80, 1993, s KARTAL, Bilal: Noterlerin Hukuki Sorumluluğu ve Kusursuz Sorumluluk, Yargıtay Dergisi, 1998, C. 24, sayı: 3, s MERİÇ, Nihat : 1512 Sayılı Noterlik Yasasının 162 nci Maddesi İle İlgili Düşünceler, TNBHD, sayı: 83, 15 Ağustos 1994, s PULAŞLI, Hasan : Türk ve Alman Hukuklarında Noterlerin Hukukî 65 Birden çok eserinden yararlanılan yazarlara yapılan atıflarda kullanılan kısaltmalar parantez içinde gösterilmiştir. 510 Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVII, Y.2013, Sa. 1-2 Daha göster
Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (Bu Genel Şartlar 21.07.2010 tarihli ve 27648 sayılı Resmi Gazete de yer alan Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Detaylı Bu sigorta sözleşmesi ile sigortalının poliçede belirtilen ve ilgili taraflarca konusu tarif edilerek sınırları çizilen mesleki faaliyeti ifa ederken;
Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A. SİGORTANIN KAPSAMI A.1. Sigortanın Konusu Bu sigorta sözleşmesi ile sigortalının poliçede belirtilen ve ilgili taraflarca konusu tarif edilerek sınırları Detaylı MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI R A P O R 07/39-40-41-42 15 EYLÜL 2007 21
MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI 21 MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI I. GİRİŞ İlgili Devlet bakanlığı tarafından, 16 Mart 2006 Tarihli, 26110 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Detaylı Sorumluluk Sigortalarının Yeni TTK Uyarınca Değerlendirilmesi 6 Mart 2013, İzmir. Prof. Dr. Didem Algantürk Light
Sorumluluk Sigortalarının Yeni TTK Uyarınca Değerlendirilmesi 6 Mart 2013, İzmir Prof. Dr. Didem Algantürk Light Bir malın bir pazardan ötekine aktarılması değişik taşıma sistemleriyle gerçekleşir. Malın Detaylı MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI PRİMLERİNİN İNDİRİM KONUSU YAPILIP YAPILMAYACAĞI SORUNU
MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI PRİMLERİNİN İNDİRİM KONUSU YAPILIP YAPILMAYACAĞI SORUNU 1. GİRİŞ Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı İzmir Vergi Dairesi Başkanlığınca verilmiş bulunan ve örneği Mevzuattaki Detaylı TRAFİK SİGORTASINDA SİGORTA ETTİRENİN SİGORTACISINA RÜCU HAKKI ÇELİK AHMET ÇELİK
TRAFİK SİGORTASINDA SİGORTA ETTİRENİN SİGORTACISINA RÜCU HAKKI ÇELİK AHMET ÇELİK 1- Bildirim (ihbar) yükümlülüğü Uygulamada sigorta ettirenin (poliçe sahibinin), kendi sigortacısına karşı dava açması az Detaylı Serbest muhasebeci mali müşavir sigortası
Serbest muhasebeci mali müşavir sigortası Serbest muhasebeci mali müşavir sorumluluk sigortası Bu sigorta ile Sigortacı, Sigortalının vermekte olduğu mesleki hizmetleri kusurlu olarak yerine getirmesinden Detaylı MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI. Yrd. Doç. Dr. A. Taner Güven Adli Tıp Anabilim Dalı
MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI Yrd. Doç. Dr. A. Taner Güven Adli Tıp Anabilim Dalı DÜNYA DA Kusura dayalı Kusura dayanmayan Karma sistemler ABD İSVEÇ FRANSA ALMANYA YENİ ZELANDA AVUSTRALYA İTALYA İNGİLTERE Detaylı ZORUNLU SERTİFİKA MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI. Yürürlük Tarihi: 27 Ocak 2005
Sorumluluk Sigortalarında Zamanaşımı GİRİŞ 20. Y.Y. başlarından günümüze dünya kapitalizmin hızlı gelişimine ve hakim ekonomik sistem olmasına tanıklık etmiştir. Dünyada hakim ekonomik sistem olan kapitalizmin Detaylı DOĞALGAZ SİGORTASI BİLGİLENDİRME FORMU
Prof. Dr. Rayegân KENDER Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Deniz Ticareti ve Sigorta Hukuku Öğretim Üyesi TÜRKİYE DE HUSUSİ SİGORTA HUKUKU Sigorta Müessesesi Sigorta Sözleşmesi 6102 Sayılı Yeni Türk Detaylı Prim Tutarları (4. Basamak) Risk Grubu Prim Miktarı (TL) I. Grup 150 II. Grup 300 III. Grup 500 IV. Grup 750
Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: TIBBİ KÖTÜ UYGULAMAYA İLİŞKİN ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASINDA KURUM KATKISINA İLİŞKİN USUL VE ESASLARA DAİR TEBLİĞ (2010/1) DE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ Detaylı HUSUSİ SİGORTA HUKUKU
Prof. Dr. Rayegân KENDER TÜRKİYE DE HUSUSİ SİGORTA HUKUKU Sigorta Müessesesi Sigorta Sözleşmesi İÇİNDEKİLER ONUNCU BASKIYA ÖNSÖZ... vii BİRİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ...ix İÇİNDEKİLER...xi BİBLİYOGR AFYA...xix Detaylı Özel Güvenlik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları
Özel Güvenlik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Yürürlük Tarihi: 26 Şubat 2005 A. SİGORTANIN KAPSAMI A.1. Sigortanın Konusu Sigortacı, sigorta ettiren tarafından 5188 sayılı Özel Güvenlik Detaylı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bankalar Kanunu Hükümlerine İstinaden Bankacılık İşlemleri Yap
Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bankalar Kanunu Hükümlerine İstinaden Bankacılık İşlemleri Yapma ve Mevduat Kabul Etme İzni Kaldırılan Türkiye İmar Bankası Türk Anonim Şirketi Hakkında Tesis Edilecek Detaylı PAZARLAMACILIK SÖZLEŞMELERİ
PAZARLAMACILIK SÖZLEŞMELERİ A) 6098 sayılı Yeni Türk Borçlar Kanun unda yer alan düzenleme metni: Pazarlamacılık Sözleşmesi A. Tanımı ve kurulması I. Tanımı MADDE 448- Pazarlamacılık sözleşmesi, pazarlamacının Detaylı İÇİNDEKİLER. ON BİRİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ...vii. ONUNCU BASKIYA ÖNSÖZ... viii. BİRİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ...ix. İÇİNDEKİLER... xi. BİBLİYOGRAFYA...
İÇİNDEKİLER ON BİRİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ...vii ONUNCU BASKIYA ÖNSÖZ... viii BİRİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ...ix İÇİNDEKİLER... xi BİBLİYOGRAFYA... xix KISALTMALAR... xxvii Birinci Bölüm SİGORTA, ÖNEMİ VE TARİHÎ GELİŞİMİ Detaylı 86 SERİ NO'LU GİDER VERGİLERİ GENEL TEBLİĞ TASLAĞI
86 SERİ NO'LU GİDER VERGİLERİ GENEL TEBLİĞ TASLAĞI 4/6/2008 tarihli ve 5766 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 25 inci maddesi Detaylı Bu sigorta, sigortalının Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde ifa ettiği mesleki faaliyetler için geçerlidir.
TIBBİ KÖTÜ UYGULAMAYA İLİŞKİN ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI Yürürlük Tarihi 30.07.2010 A. SİGORTANIN KAPSAMI A.1. Sigortanın Konusu Bu sigorta sözleşmesi, 1219 sayılı Kanunun Ek 12 nci Detaylı İlgili Kanun / Madde 6100 S. HMK/115,120
410 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/21152 Karar No. 2012/20477 Tarihi: 12.06.2012 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2013/1 İlgili Kanun / Madde 6100 S. HMK/115,120 DAVA ŞARTI GİDER AVANSININ Detaylı HDI Sigorta, Alman sigorta grubu HDI Gerling International AG nin Türkiye deki temsilcisidir.
HDI SİGORTA A.Ş. HDI Sigorta, Alman sigorta grubu HDI Gerling International AG nin Türkiye deki temsilcisidir. 110 YILLIK SİGORTA TECRÜBESİ ALMAN SİGORTA DEVİNİN MALİ GÜCÜ HDI International AG (Talanx): Detaylı ÖZEL GÜVENLİK ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI. Yürürlük Tarihi: 26 Şubat 2005
ÖZEL GÜVENLİK ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI Yürürlük Tarihi: 26 Şubat 2005 A. SİGORTANIN KAPSAMI A.1. Sigortanın Konusu Sigortacı, sigorta ettiren tarafından 5188 sayılı Özel Güvenlik Detaylı SİRKÜLER RAPOR GİDER VERGİLERİ GENEL TEBLİĞİ. ( Seri No : 86 ) Sirküler Tarihi: 01.08.2008 Sirküler No: 2008/87
SİRKÜLER RAPOR Sirküler Tarihi: 01.08.2008 Sirküler No: 2008/87 GİDER VERGİLERİ GENEL TEBLİĞİ ( Seri No : 86 ) 26.07.2008 tarih ve 26948 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 86 seri No.lu Gider Vergileri Detaylı BAĞIMSIZ DENETÇİLİK MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI. (Onay Tarihi:16/5/2013)
A. SİGORTANIN KAPSAMI A.1. Sigortanın Konusu BAĞIMSIZ DENETÇİLİK MESLEKİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI (Onay Tarihi:16/5/2013) Bu sigorta ile Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu Detaylı Seyahat Araç Destek Sigortası Genel Şartları
Seyahat Araç Destek Sigortası Genel Şartları A -Sigortanın Kapsamı A.1. Sigortanın Konusu Bu sigorta ile sigortacı, sigortalının karayolunda kullanılabilen motorlu aracı ile daimi ikametgah adresi dışındaki Detaylı Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle diğer kanunlarda aşağıda belirtilen fiiller için idari para cezası öngörülmüş olsa dahi ayrıca bu Kanunun;
İDARİ PARA CEZALARI 5510 S.K.MD. 102 Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle diğer kanunlarda aşağıda belirtilen fiiller için idari para cezası öngörülmüş olsa dahi ayrıca bu Kanunun; a) 1) 8 inci maddesinin Detaylı Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası
Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Bu sigorta tabii veya sentetik, katı, sıvı veya gaz şeklinde bulunan her türlü yanıcı, parlayıcı, patlayıcı ve yakıcı maddelerin üretimi, Detaylı T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire
T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire Esas No : 2012/4237 Karar No : 2012/7610 Anahtar Kelimeler: Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi, Yatırım Teşvik Belgesi, Muafiyet Özeti: Yatırım teşvik mevzuatı koşullarına Detaylı GENEL SORUMLULUK SİGORTALARI 05.11.2015
GENEL SORUMLULUK SİGORTALARI 05.11.2015 2 SORUMLULUK SİGORTALARI KAPSAMINDAKİ POLİÇELER: A. ZORUNLU SORUMLULUK SİGORTALARI 1. Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atıklar Sorumluluk 2. Tüpgaz Sorumluluk 3. Detaylı SİRKÜLER NO: POZ-2009 / 52 İST, 20.05.2009 MALİYE; VADELİ ÇEKLERDE REEKONTU KABUL ETMİYOR
SİRKÜLER NO: POZ-2009 / 52 İST, 20.05.2009 ÖZET: Maliye; vadeli çeklerde reeskontu kabul etmiyor. MALİYE; VADELİ ÇEKLERDE REEKONTU KABUL ETMİYOR Vergi Usul Kanunu na göre yapılacak dönem sonu değerlemelerinde; Detaylı ÖZEL ŞARTLAR. 1.6 Sigorta Bedeli Poliçe üzerinde belirtilen ilgili Sigorta Yılı na ait teminat tutarıdır.
PR M ADEL HAYAT S GORTASI ÖZEL ŞARTLAR şbu Sözleşme, bu Sözleşmenin parçasını oluşturan Başvuru Formu, Poliçe, Özel Şartlar, Hayat Sigortaları Genel Şartları ve Poliçeye ait her türlü form, ek zeyilleriyle Detaylı İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKİ SORUMLULUKLAR. Doç.Dr. Saim OCAK MARMARA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKİ SORUMLULUKLAR Doç.Dr. Saim OCAK MARMARA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ İŞVERENLERİN HUKUKİ SORUMLULUKLARI ULUSLARARASI KAYNAKLAR (SÖZLEŞME VS.) 1982 ANAYASASI TÜRK BORÇLAR Detaylı Güvence Hesabı Yönetmeliği
Güvence Hesabı Yönetmeliği BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) (Değişik: RG-05.03.2013-28578) Bu Yönetmeliğin amacı; 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılısigortacılık Kanununun Detaylı KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI
KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI Yürürlük Tarihi: 15 Ağustos 2003 A. SİGORTA KAPSAMI A.1- Sigortanın Kapsamı Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi Detaylı Trabzon üçüncü noteri olan davalı ise, süresinde zamanaşımı itirazında bulunmuştur.
MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT DAVASI - DAVANIN CEZA ZAMANAŞIMI SÜRESİ DOLMADAN AÇILDIĞI - TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI ÇERÇEVESİNDE HUKUKEN GEÇERLİ TÜM DELİLLERİ SORULUP TOPLANARAK KARAR VERİLMESİ GEREĞİ Detaylı Avukat sorumluluk sigortası nedir?
Avukat sorumluluk sigortası nedir? Sigortalı nın Mesleki Hizmetleri nelerdir? Avukatlık Kanunu uyarınca yasal merciler önünde yürütülen bilirkişilik ve benzeri görevler... Görev Aksatma Hata Yanlış, Hatalı, Detaylı İŞ KAZALARINDA DOĞAN HUKUKİ VE CEZAİ SORUMLULUKLAR
İŞ KAZALARINDA DOĞAN HUKUKİ VE CEZAİ SORUMLULUKLAR 1 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ KURALLARINA UYMAYAN İŞVERENLERİN KARŞILAŞABİLECEKLERİ YAPTIRIMLAR A- İŞ KAZASI MEYDANA GELMEDEN: (İş güvenliği kurallarını Detaylı BOZKURT THEMIS TİCARET HUKUKU - CİLT IV SİGORTA HUKUKU
Tamer BOZKURT THEMIS TİCARET HUKUKU - CİLT IV SİGORTA HUKUKU 6102 sayılı yeni Türk Ticaret Kanunu na göre hazırlanmıştır. İÇİNDEKİLER 8. BASKI IÇIN ÖN SÖZ... VII ÖN SÖZ... IX YAZAR HAKKINDA... XI BİRİNCİ Detaylı BANKA ALACAKLARININ İPOTEĞİN PARAYA ÇEVRİLMESİ YOLUYLA TAKİBİ
Dr. MÜJGAN TUNÇ YÜCEL Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Usul ve İcra İflas Hukuku Anabilim Dalı BANKA ALACAKLARININ İPOTEĞİN PARAYA ÇEVRİLMESİ YOLUYLA TAKİBİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii YAZARIN Detaylı İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIK İLE ZORUNLU SİGORTALILIĞIN ÇAKIŞMASINDA ÖZELLİKLİ DURUMLAR
İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIK İLE ZORUNLU SİGORTALILIĞIN ÇAKIŞMASINDA ÖZELLİKLİ DURUMLAR Süleyman TUNÇAY * I-GİRİŞ: Bilindiği gibi 31/05/2006 tarihli 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Detaylı T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü)
SİRKÜLER RAPOR Sirküler Tarihi : 17.01.2014 Sirküler No : 2014 / 4 SGK PRİMİNE ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI Bilindiği üzere Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından milli seviyede tek asgari ücret Detaylı 410- TRAFİK SİGORTASI BİLGİLENDİRME FORMU
410- TRAFİK SİGORTASI BİLGİLENDİRME FORMU En az iki nüsha olarak düzenlenen bu form, sigorta sözleşmesine taraf olmak isteyen ve sigortadan menfaat sağlayacak diğer kişilere, yapılacak sigorta sözleşmesine Detaylı Motorlu Araçlar Zorunlu Üçüncü Şahıs Sorumluluk Sigortası Genel Şartları
Motorlu Araçlar Zorunlu Üçüncü Şahıs Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (CX.1 Özel Salon Araçlar) A- SİGORTANIN KAPSAMI A.1- Sigortanın Kapsamı Sigorta edilen kişi bu sözleşmenin temelini oluşturan ve Detaylı 1.Sayfa. Ödenecek Prim : 236,25
1.Sayfa Sigorta Ettirenin Adı-Soyadı/Ünvanı/Adresi Sigortanın GÖKHAN Başlangıç Tarihi : 11/07/2012 TOKSOY Bitiş Tarihi : 11/07/2013... Süre : 365 Gün.../İSTANBUL Düzenleme Tarihi : 11/07/2012 Saati : 11:36 Detaylı SİGORTA SÖZLEŞMESİ SÜRESİ İÇİNDE SİGORTA ETTİRENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ OBLIGATIONS OF THE INSURED DURING THE INSURANCE CONTRACT
10. Yıl a Armağan İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl:11 Sayı: 22 Güz 2012/2 s.1-8 SİGORTA SÖZLEŞMESİ SÜRESİ İÇİNDE SİGORTA ETTİRENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ Didem ALGANTÜRK LIGHT ÖZET Sigorta Detaylı Tebliğ. Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartları
Devlet Bakanlığından: Tebliğ Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A. SİGORTANIN KAPSAMI A.1. Sigortanın Konusu Bu sigorta sözleşmesi ile sigortalının poliçede belirtilen ve ilgili taraflarca konusu Detaylı SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNCA KESİLECEK İDARİ PARA CEZALARI
SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNCA KESİLECEK İDARİ PARA CEZALARI 01/01/2014-30/06/2014 Tarihleri arasında uygulanacak brüt asgari ücret : 1.071,00 TL 01/07/2014-31/12/2014 Tarihleri arasında uygulanacak brüt asgari Detaylı Sirküler Rapor Mevzuat 07.07.2015/130-2 VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI
VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI ÖZET : 1.7.2015-31.12.2015 tarihinden arasında geçerli olmak üzere uygulanacak Gelir Vergisinden istisna Detaylı SİGORTA ARACILARI HUKUKU I
Doç. Dr. Emine YAZICIOĞLU SİGORTA ARACILARI HUKUKU I Sigorta Aracısı Kavramı ve İlgili Düzenlemeler Sigorta Aracılarının Denetimi Sigorta Acentesi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...ix KISALTMALAR... Detaylı Poliçe No : 310001013097-7 Acente No : 2010 Ürün No : 350 Tecdit No : Müşteri No: 1000119176 Seri No :
1.Sayfa Sigorta Ettirenin Adı-Soyadı/Ünvanı/Adresi Sigortanın GÖKHAN Başlangıç Tarihi : 11/07/2012 TOKSOY Bitiş Tarihi : 11/07/2013. Süre : 365 Gün MALTEPE/İSTANBUL Düzenleme Tarihi : 11/07/2012 Saati Detaylı Y. Doç. Dr. Vural SEVEN. İzmir Gediz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku ABD Başkanı
Y. Doç. Dr. Vural SEVEN İzmir Gediz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku ABD Başkanı KIYMETLİ EVRAK 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda en az değişikliğe uğrayan bölüm kıymetli evrak kitabıdır. Kıymetli Detaylı İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNA GÖRE İŞVEREN VEKİLİ KİMDİR? İŞVEREN VEKİLİNİN SORUMLULUKLARI NELERDİR?
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNA GÖRE İŞVEREN VEKİLİ KİMDİR? İŞVEREN VEKİLİNİN SORUMLULUKLARI NELERDİR? Recep GÜNER 50 * ÖZ 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu nda yer alan yükümlülüklerin sorumlusu Detaylı Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartları
Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Yayımlandığı Resmi Gazete: 16 Mart 2006 tarihli ve 26110 A. SİGORTANIN KAPSAMI A.1. Sigortanın Konusu Bu sigorta sözleşmesi ile sigortalının poliçede belirtilen Detaylı Mesleki Sorumluluk Sigortaları
Mesleki Sorumluluk Sigortaları Bu sigorta, oda, birlik, dernek vb. meslek kuruluşlarına üye, aşağıda sayılan meslekleri icra eden kişilerin bu meslekleri icra etmeleri sırasındaki yetersiz ve/veya hatalı Detaylı BİR AVUKAT YANINDA AYLIKLI OLARAK ÇALIŞAN AVUKATIN DURUMUNUN AVUKATLIK YASASI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
BİR AVUKAT YANINDA AYLIKLI OLARAK ÇALIŞAN AVUKATIN DURUMUNUN AVUKATLIK YASASI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Güneş GÜRSELER * Hiçbir planlama yapılmadan birbiri ardına açılan hukuk fakültelerinin yılda ortalama Detaylı Kanun No. 5454 Kabul Tarihi : 8.2.2006
Kanun T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'dan Aylık veya Gelir Almakta Olanlara Ek Ödeme Yapılması ile Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'dan Aylık veya Gelir Almakta Olanlara Ödenen Detaylı TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI
TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadî, ticarî ve malî sektörlerde üretim, tüketim ve hizmet Detaylı Sigortacılık & Aktüerya. Ilge YAZGAN Aktüerler Derneği İstanbul, 11 Nisan 2011 Yıldız Teknik Üniversitesi
Sigortacılık & Aktüerya Ilge YAZGAN Aktüerler Derneği İstanbul, 11 Nisan 2011 Yıldız Teknik Üniversitesi ERGO slide master 2010 Gündem Sigorta Aktüerya Sigorta Ne Demek? Sigorta: Sigorta, aynı türden tehlikeyle Detaylı T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2014-1
T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : 24010506/0100602/ 42 15/1/2014 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar GENELGE Detaylı ADİ VE TİCARİ İŞLERDE FAİZE İLİŞKİN YENİLİKLER
ADİ VE TİCARİ İŞLERDE FAİZE İLİŞKİN YENİLİKLER Prof. Dr. Mustafa ÇEKER Çukurova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi 31.10.2013 FAİZ KAVRAMI Faiz, para alacaklısına parasından Detaylı ZORUNLU DEPREM SİGORTASI GENEL ŞARTLARI
ZORUNLU DEPREM SİGORTASI GENEL ŞARTLARI Hazine Müsteşarlığından A SİGORTA KAPSAMI A.1 Sigortanın Kapsamı 587 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereğince, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız Detaylı TASARRUFUN İPTALİ DAVALARI
TASARRUFUN İPTALİ DAVALARI İİK. nun 277. vd maddelerinde düzenlenmiştir. Her ne kadar İİK. nun 277/1 maddesinde İptal davasından maksat 278, 279 ve 280. maddelerde yazılı tasarrufların butlanına hükmetmektir. Detaylı Adres : Mithatpaşa Cad. No : 7 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : A.ARAS Dai. Bşk. V.
T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Telefon : 0312 458 71 10 Faks : 0312 432 12 37 1/8 Sayı : 24010506/0100602/ 42 15/1/2014 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst Detaylı VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDEN İSTİSNA SINIRI
VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDEN İSTİSNA SINIRI Özet: 01.01.2015 30.06.2015 ile 01.07.2015 31.12.2015 tarihleri arasında geçerli olmak üzere uygulanacak Detaylı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından: Mevduatın Vade ve Türleri ile Katılma Hesaplarının Vadeleri Hakkında Tebliğ (Sıra No: 2002/1) (29 Mart 2002 tarih ve 24710 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır) Detaylı 5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU NDAKİ İDARİ PARA CEZALARI
6645 SAYILI KANUNLA 5510 SAYILI KANUNDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER Kurumdan aylık alanlardan 4/b kapsamında çalışanların SGDP Primi oranı düşürüldü Kurumdan aylık ve gelir almakta iken 4/ b kapsamında çalışmağa Detaylı Munzam Sandıklara İşverenlerce Yapılan Katkı Payı Ödemelerine İlişkin Anayasa Mahkemesi Kararı
www.pwc.com.tr Munzam Sandıklara İşverenlerce Yapılan Katkı Payı Ödemelerine İlişkin Anayasa Mahkemesi Kararı Vergi ve Hukuk Bülteni 20 Mart 2015 Finansal Sektör Anayasa Mahkemesi kararı ve vergilendirmeye Detaylı SORUMLULUK SİGORTALARINDA ZAMANAŞIMI
GİRİŞ SORUMLULUK SİGORTALARINDA ZAMANAŞIMI 20. Y.Y. başlarından günümüze dünya kapitalizmin hızlı gelişimine ve hakim ekonomik sistem olmasına tanıklık etmiştir. Dünyada hakim ekonomik sistem olan kapitalizmin Detaylı Uzun Sok. Kolotoğlu İşhanı Kat: 3 No:75 - TRABZON Temyiz Eden ve Karşı Taraf (Davalı) : Karayolları Genel Müdürlüğü - ANKARA
Temyiz Eden (Davacı) : Vekili : Uzun Sok. Kolotoğlu İşhanı Kat: 3 No:75 - TRABZON Temyiz Eden ve Karşı Taraf (Davalı) : Karayolları Genel Müdürlüğü - ANKARA Vekili : Av. Cansın Sanğu (Aynı adreste) İstemin Detaylı İlgili olduğu maddeler : Gelir Vergisi Kanunu Madde 22, 40, 63, 75, 86, 89, 94 4697 Sayılı Kanun Geçici Madde 1. Verilmesini Gerektiren Gelirler
Bireysel emeklilik sistemi ve diğer şahıs sigortalarına ödenen katkı payı ve primlerin matrahın tespitinde indirimi ve elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi anlatılmıştır. Tarih 13/08/2003 Sayı GVK-3/2003-3/Bireysel Detaylı Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A. SĐGORTANIN KAPSAMI
Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A. SĐGORTANIN KAPSAMI A.1. Sigortanın Konusu Bu sigorta sözleşmesi ile sigortalının poliçede belirtilen ve ilgili taraflarca konusu tarif edilerek sınırları Detaylı T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. SABİT FAİZ ORANLI KONUT FİNANSMANI KREDİLERİ İÇİN SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU
T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. SABİT FAİZ ORANLI KONUT FİNANSMANI KREDİLERİ İÇİN SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU 1-Giriş İşbu Sözleşme Öncesi Bilgi Formunda yer alan bilgiler, işbu formun tüketiciye verildiği tarihten Detaylı GÖRÜŞ BİLDİRME FORMU
Konusu: İlgili Mevzuat: Bakanlığımız 4/B Sözleşmeli Personellerine ödenen Ek Ödemeden sigorta prim kesintisi kesilip kesilmeyeceği, 31.05.2006 tarihli 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Detaylı Saygılarımızla, Ekler: (Fon) Veri Yayın Sözleşmesi. Sözleşme Öncesi Bilgi Formu. / / tarihinde tebellüğ aldım. Unvan: İmza :
. Bankamız ile sizin arasındaki veri iletimi ilişkisi çerçevesinde, ekte sizinle yapmayı arzu ettiğimiz (Fon) Veri Yayın Sözleşmesi nin bir örneği ile bu sözleşmenin Bankamız açısından vazgeçilmez nitelikteki Detaylı T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü
T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.13.2.SGK.0.10.04.00/73-031/93 23/1/2013 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar Detaylı 27.01.2015/3-1 ÖZET :
27.01.2015/3-1 2015 YILINDA UYGULANACAK PRİME ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI İLE BAZI İŞLEMLERE ESAS TUTARLARA İLİŞKİN 2015/4 SAYILI GENELGE YAYIMLANDI ÖZET : 4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesine Detaylı 'Trafik Sigortası'nda tüm merak edilenler
On5yirmi5.com 'Trafik Sigortası'nda tüm merak edilenler Trafik sigortası hakkında neler biliyorsunuz? Bildikleriniz doğru mu? Yayın Tarihi : 21 Ocak 2013 Pazartesi (oluşturma : 12/16/2015) Bir kaza anında Detaylı İŞÇİLERE ÖDENECEK TAZMİNATLARIN BANKA ARACILIĞIYLA ÖDENMESİ ZORUNLU MU?
İŞÇİLERE ÖDENECEK TAZMİNATLARIN BANKA ARACILIĞIYLA ÖDENMESİ ZORUNLU MU? Tevfik BAYHAN* I. GİRİŞ Sosyal Güvenlik Reformu olarak bilinen 5754 sayılı kanunla yapılan değişiklikle; ücret, prim, ikramiye ve Detaylı Amaç Madde 1-Bu Kanunun amacı finansman sağlamaya yönelik finansal kiralamayı düzenlemektir.
6. FİNANSAL KİRALAMA KANUNU Kanunun tam adı : Finansal Kiralama Kanunu Kanun No. : 3226 Kabul Tarihi : 10 Haziran 1985 Resmi Gazete Tarih ve Sayısı : 28 Haziran 1985 / 18795 BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER Detaylı T.C. YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ
T.C. YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ Esas No : 2012/28063 Karar No : 2012/28555 Özet: İşveren kıdem tazminatı borcu bakımından iş sözleşmesinin feshedildiği tarihte temerrüde düşer. Diğer tazminat ve alacaklar Detaylı ARTAN HİSSE BULUNMASI KOŞULUNDA MEVZUATTA YAPILAN DEĞİŞİKLİKTEN DOLAYI UYGULAMADA YAŞANAN SORUNLAR
ARTAN HİSSE BULUNMASI KOŞULUNDA MEVZUATTA YAPILAN DEĞİŞİKLİKTEN DOLAYI UYGULAMADA YAŞANAN SORUNLAR Süleyman TUNÇAY * I-GİRİŞ: Ölüm geliri ve ölüm aylığı, bağlandığı sigorta kolunun niteliğine göre ölen Detaylı HUSUSİ SİGORTA HUKUKU
Prof. Dr. Rayegân KENDER TÜRKİYE DE HUSUSİ SİGORTA HUKUKU Sigorta Müessesesi Sigorta Sözleşmesi 6102 Sayılı Yeni Türk Ticaret Kanunu Hükümleri İşlenmiştir İÇİNDEKİLER ON İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ... vii ON Detaylı UZUN SÜRELİ ARAÇ KİRALAMA - FİNANSAL KİRALAMA
UZUN SÜRELİ ARAÇ KİRALAMA - Uzun süreli kiralama, ariyet ve rehin gibi hallerde aracı elinde bulunduran işleten sayılır. Aracı işleten ise, kusursuz sorumluluk kurallarına göre zarardan sorumludur. Finansal Detaylı Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 2010
Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 2010 T.C. Resmi Gazete Yayın Tarihi 24 Aralık 2009 PERŞEMBE Sayı : 27442 GENEL HÜKÜMLER Konu ve kapsam MADDE 1 (1) Bütün hukuki yardımlarda avukat Detaylı İlgili Kanun / Madde 506.S.SSK/39
609 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2013/1 T.C YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2011/891 Karar No. 2012/6510 Tarihi: 07.02.2012 İlgili Kanun / Madde 506.S.SSK/39 SİGORTALININ TARAFİK KAZASINDA Detaylı A.1. Sigortanın Konusu
Hazine Müsteşarlığından: YILLIK GELİR SİGORTASI GENEL ŞARTLARI A. SİGORTANIN KAPSAMI A.1. Sigortanın Konusu 1.1- Sigortacı, yıllık gelir sigorta sözleşmesi ile toplu veya belirli süreler içinde ödenen Detaylı 2016 © DocPlayer.biz.tr Gizlilik Politikası | Hizmet koşulları | Geri bildirim