Vadeli Mevduat Hesapları İle İlgili En Çok Merak Edilen Konular: Birikim yapmanın ya da elinizde tuttuğunuz nakit parayı yatırım aracı olarak kullanmak suretiyle gelir elde etmenin bir çok yolu vardır. Vadeli mevduat hesabı da bu yöntemlerden biridir. Vadeli mevduat hesabı sayesinde kişiler ellerinde tuttuğu nakit parayı belirli bir süre banka hesabında tutmak karşılığında faiz adı altında getiri elde eder. Ancak vadeli mevduat, bankacılık açısından teknik özellikleri olan ve ince hesaplamaları gerektiren bir alan olduğundan bazı konuların açıklanması gerekmektedir.
Bu yazımızda vadeli mevduat hesapları ile ilgili sıkça sorulan sorulara cevap vermeye çalışacağız.
Vadeli Mevduat Hesabı İle İlgili Sıkça Sorulan Sorular ve Cevapları
Vadeli mevduat hesabı, birikim yapmak ya da nakit birikimleriniz üzerinden gelir elde etmek üzere ortaya çıkmış bankacılık uygulamasıdır. Vadeli mevduat hesabında bir kişi (mevduat sahibi), elindeki birikimlerini bankada açacağı bir hesaba yatırır ve bankaya bu parayı belirli bir süre çekmeyeceği sözü verir. Dolayısıyla bu hesaba yatırılan para üzerinde belirli bir vadeyle herhangi bir tasarrufta bulunulmaz. Bu süre içerisinde banka da paranın kendisinde kalması nedeniyle mevduat sahibine faiz adı altında belirli oranda ödeme yapar. Paranın belirli bir süre bankada kalması nedeniyle açılan hesaba da vadeli mevduat hesabı adı verilmiştir.
Vadeli mevduat hesabında asıl amaç para üzerinden gelir elde etmektir. Yatırılan para belirli bir süre bankada kaldığı için banka bu parayı başka kimselere kredi olarak kullandırmakta ya da başka bankacılık alanlarına (örneğin bankalar arası gecelik repo, döviz alımı gibi) yönlendirerek bir kazanç elde etmektedir. Dolayısıyla aslında banka, vadeli mevduat hesabı sahibine faiz ödemesi yaparken bir taraftan da bu hesaba yatırılan para üzerinden kendisi de kazanç elde etmektedir.
Vadeli mevduat hesabına yatırılan parada banka, ana parayı garanti etmektedir. Yani faiz oranları ne olursa olsun ana parayı kaybetme riski yoktur. Vadeli mevduat hesabı yatırımı riski sevmeyen kişiler için en risksiz yatırım alanıdır.
E-mevduat hesabı, internet bankacılığı hesabı kullanılarak internet üzerinden açılan mevduat hesabı demektir. E-mevduat hesabında operasyon ve şube maliyetleri gibi maiyetler olmadığı için e-mevduat, vadeli mevduat hesabına göre daha fazla getiri sağlamaktadır. Yani e-mevduatta faiz geliri daha fazladır. Bunun dışında vadeli mevduat hesabı ile arasında herhangi bir fark bulunmamaktadır.
E-mevduat hesabı açmak için bankanızın internet bankacılığı sayfasına girmelisiniz. İnternet Bankacılığı’na üye değilseniz, müşteri hizmetlerini arayarak ya da en yakın banka şubesine gitmek suretiyle internet bankacılığını aktif hale getirebilirsiniz. İnternet bankacılığına giriş yaptıktan sonra e-mevduat hesabını hesaplarım bölümünden açabilirsiniz.
Vadeli Mevduat Hesabı ile Vadesiz Hesap Arasında Ne Fark Vardır?
Vadeli ve vadesiz mevduat hesabının her ikisi de banka hesabıdır ve her ikisine de para yatırılabilmektedir. İki hesap arasındaki fark ise hesapların amaçlarında ortaya çıkmaktadır. Vadesiz mevduat hesabında bulunan paranızı her zaman çekebilir, bu hesaba para yatırılabilir ve buradaki para üzerinde her an tasarrufta bulunabilirsiniz. Vadeli mevduat hesabında bulunan paraya ise vade süresince dokunamazsınız. Şayet bu hesaptaki parayı alırsanız faiz gelirini kaybedersiniz. Bu anlamda vadeli mevduat hesabında bulunan para üzerinde vade boyunca tasarrufunuz iradi olarak kısıtlanmış olmaktadır.
Vadeli Mevduat Hesabında Nasıl Çok Kazanırım?
Vadeli mevduat hesabında faiz gelirinin varlığı çeşitli parametrelere bağlıdır. Bunlar faiz oranı, paranın vadeli hesapta kalacağı süre, paranın miktarı ve faizin günlük mü aylık mı yoksa yıllık mı alındığına bağlıdır. Para vadeli hesapta ne kadar uzun süre kalırsa alınacak faiz miktarı da o kadar artacaktır. Keza faiz oranının yüksek olduğu dönemlerde faiz geliri daha yüksek olacaktır. Dolayısıyla günlük bazda alınan faiz getirisi daha düşük olacaktır
Vadeli mevduat faiz oranları bankadan bankaya göre değişiklik göstermektedir. Yatıracağınız paranın miktarı ne kadar çoksa bankanın size önereceği faiz oranı da o kadar yüksek olacaktır. Bu manada hangi bankanın vadeli mevduat teklifinin uygun olduğunu tespit etmek kolaydır. Çünkü banka faiz oranı ve paranın ne kadar süre hesapta kalacağı belli olduğundan bu hesaplanarak vade sonunda ne kadar getiri elde ettiğinizi rahatlıkla belirleyip yatırım için uygun bankayı belirleyebilirsiniz.
Birikimlerimi Vadeli Hesapta Mı Değerlendireyim?
Birikimlerimi vadeli hesapta mı değerlendireyim yoksa başka bir alana mı yöneleyim şeklinde bir soru düşünülebilir. Vadeli mevduat hesabı üzerinden faiz geliri elde etmek enflasyonun olmadığı ya da çok düşük oranlarda seyrettiği ülkelerde mantıklıdır. Birikimlerinizi vadeli mevduata yatırdığınızda faiz geliri elde etmek için belirli bir süre tutmanız gerekiyor. Ancak bu süre içerisinde anapara enflasyon nedeniyle değerini kaybediyor. Dolayısıyla uzun vadede bu şekilde gelir elde etmeyi düşünürseniz ana para değerini kaybedeceğinden elde ettiğinizden daha fazla kaybedebilirsiniz.
Döviz İle Vadeli Mevduat Hesabı Açtırabilir Miyim?
Vadeli hesap dolar ile açılır mı sorusu en çok sorulan sorular arasında gelmektedir. Bu konuyu daha geniş cevaplamak yararınıza olacaktır. Şöyle ki vadeli mevduat hesabı hem Türk Lirası ile hem de yabancı para cinsinden açılabilmektedir. Özellikle uluslararası alanda karşılığı kolay bulunan ve değerli olan dövizler üzerinden vadeli mevduat hesabı açılabilmektedir. Örneğin USD, EUR, JPY, CHF, GBP, SEK, SAR, RUB, NOK, DKK, CAD, AUD ve RON para cinsleri bu para birimlerine örnek olarak gösterebiliriz. Bununla birlikte hangi para cinsi üzerinden vadeli döviz hesabı açılabileceğini bankanıza danışmakta da yarar bulunuyor.
Vadeli Hesap Nasıl Açtırabilirim?
Vadeli mevduat hesabı açmak için şu yolları tercih edebilirsiniz:
Vadeli hesap açtırmak için yapmanız gereken tek şey hesabı açmayı düşündüğünüz bankanın size en yakın şubesine gitmenizdir. Şubedeki müşteri temsilcisi ile faiz oranı ve diğer konuları görüştükten sonra hesabınızı açtırabilirsiniz.
Vadeli hesap açtırmak için bankalar ikametgah belgesi ve nüfus cüzdanı sureti istemektedir. İkametgah belgesini nüfüs müdürlüğünden ya da muhtarlıktan alabilirsiniz. İkametgah belgesi yerine son 3 ay içinde olmak koşuluyla elektrik, su, doğlagaz ya da telefon gibi abonelik gerektiren bir hizmet dolayısıyla alınmış fatura kabul edilmektedir. Benzer şekilde herhangi bir kamu kurumundan alınmış ve adresinizi içeren belge de kabul edilmektedir.
Bir bankada banka hesabınız bulunuyor ve İnternet Bankacılığı da kullanıyorsanız, İnternet Bankacılığına giriş yaparak hesaplarım menüsünden vadeli mevduat hesabını kendiniz de açabilirsiniz.
Bankanın müşteri hizmetlerini arayarak vadeli mevduat hesabı açtırabilirsiniz.
Vadeli Mevduat Faiz Oranları Nelerdir?
Bankaların vadeli mevduat faiz oranları ekonomik gidişata, merkez bankasının kararlarına, bankaların ticari politikalarına, müşterinin yatırmayı planladığı para miktarına ve vadenin süresine göre değişiklik göstermektedir. Bu nedenle hangi bankanın hangi faiz oranını uyguladığı konusunda bağlayıcı bir liste vermek doğru değildir. Burada yapılması gereken bankaların verdikleri faiz oranlarını bir araya getirerek karşılaştırmak ve en uygun faiz oranını bulmak doğru olacaktır.
Vadeli Hesap En Az Kaç TL İle Açılabilir?
Vadeli mevduat hesabının açılabilmesi için en az belirli bir miktarda paranın hesaba yatırılması gerekmektedir. Yatırılacak bu para miktarı bankadan bankaya göre değişiklik göstermekle birlikte bugün için en az 1000 TL ile vadeli mevduat hesabı açılabilmektedir. Bunun yanında döviz ile açılacak vadeli mevduat hesabı için o para birimi için istenen miktarın yatırılması gerekmektedir. Örneğin Garanti Bankası’nda hesap açma limiti GBP hesaplar için 500 GBP, JPY hesaplar için 10.000 JPY ve diğer döviz cinsi hesaplar için 1000 döviz cinsidir.
Vadeli Mevduat Hesabıma Stopaj Uygulanır Mı?
01.01.2013 tarihinden bu yana yeni oranlarla faiz kazancının üzerinden kaynakta kesinti yapılmaktadır. Yani vadeli mevduat hesabınız üzerinden faiz geliri elde etmeniz durumunda, elde ettiğiniz faiz miktarından paranın faizde kaldığı süreye ve faizdeki para cinsine göre %10-15 arasında bir kesinti yapılmakta ve kesilen bu para da Maliye Bakanlığı’na aktarılmaktadır. Stopaj bir anlamda faiz kazancının vergilendirilmesi anlamına gelmektedir. Yani stopajı, vadeli hesap gelir vergisi şeklinde özetleyebiliriz. Elde edilen faiz oranı üzerinden yapılacak mevduat stopaj oranları şu şekildedir:
6 ay – 1 yıl (1 Yıl dahil) 12% 15%
Bu oranlar dikkate alınarak vadeli hesap stopaj hesaplama yapılmaktadır. Örneğin 5 ay süreyle 1500 TL faiz geliri elde eden bir kimse 1500 X 15/100=225 TL stopaj ödeyecek demektir.
Bankalar, standart vadeli mevduat hesabından vade süresince kısmi para çekimi yapılmasına müsaade edilmektedir. Vade dolmadan para çekilmesi durumunda çekilen miktara ait faiz ise iptal edilmektedir. Bununla birlikte hesapta kalan para üzerindeki valör, vade ve faiz oranı aynen devam etmektedir. Bununla birlikte vadeli mevduat hesabınız üzerinde faiz işlemeye devam edebilmesi için vadeli hesabınızda en az hesap açma alt limiti kadar para olmalıdır. Şayet bu tutarın altında para kalırsa, vadeli hesaptaki paraya faiz işletilemeyeceğinden paranın tamamının alınması gerekecektir.
Vadeli Hesap En Az Kaç Gün Açılmalıdır?
Vadeli mevduat hesabı ay ve gün bazında açılabilir. Bankaların çoğu 1 ay, 3 ay, 6 ay ve 12 ay vade şeklinde hesap açmaktadır. Bazı bankalar ise kırık vadeli mevduat adı altında 32 ila 400 gün arasında günlük bazda vadeli mevduat hesabı açabiliyor. Bununla birlikte internet bankacılığı üzerinden 999 güne kadar vadeli mevduat hesabı açılabilmektedir.
Vadeli hesaba para yatırma vadeyi bozar mı şeklinde bir soru düşünülebilir. Vadeli hesaba paranın vade sırasında ve vadenin sonunda yatırılmasına göre bu konuyu açıklamak yararlı olacaktır. Öncelikle şunu belirtelim ki vadeli hesaba her zaman para yatırılabilir; ancak bunun sakıncası bulunuyor. Çünkü vade sırasında, vadeli hesapta bulunan paranın üzerine para yatırılması durumunda işlemin vadesi bozulacaktır. Daha açık söylersek vadeli hesaba vade sonu gelmeden para yatırılması son dönemde tahakkuk etmiş faizin kaybına yol açacaktır. Buna karşın vadeli hesaba vade sonunda para yatırılması durumunda yatırılan paraya bir iş günü sonra faiz işlemeye başlayacaktır.
Vadeli Hesabımı Kapatmak İçin Ne Yapmam Gerekiyor?
Vadeli mevduat hesabınızı her zaman kapatabilirsiniz. Ancak vade sonundan önce vadeli mevduatınızı kapatmanız durumunda işlemiş olan faizleri alamazsınız. Vade sonunda hesabınızı kapatırsanız o zamana kadar işlemiş olduğunuz faizleri alabilirsiniz. Vadeli hesabınızı kapatmanız için şubeye gidebilirsiniz. Bunun dışında internet bankacılığı üzerinden vadeli mevduat hesabı açtıysanız yine internet bankacılığı üzerinden hesabınızı kapatabilirsiniz. Ancak bazı bankalar, belirli miktar paranın olduğu vadeli hesabın şubeden kapatılmasını zorunlu tutmaktadır. Örneğin Garanti Bankası 30000 TL ve üstü bakiyeye sahip hesapların şubeden kapatılmasını zorunlu görmektedir.
Vadeli Hesap İçin En İyi Banka Hangisidir?
Vadeli mevduat hesabı için en iyi banka önerisinde bulunmak yanlış olur. Çünkü hemen hemen bütün bankalarda vadeli mevduat hesabı açılabilmektedir. Her banka da farklı koşullarda vade seçeneği sunmaktadır. Hatta kimi bankalar bade sırasında paranın çekilmesine müsaade etmekte, kimi banka yüksek gelir imkanı sunmakta kimi ise daha cazip tekliflerle gelmektedir. Bu nedenle vadeli mevduat hesabından beklentiniz ne ise bunu karşılayan banka sizin için iyi seçenek olacaktır.
Vadeli Mevduat Hesabı Açmak Caiz Midir?
Vadeli mevduat hesabı haram mıdır şeklinde çokça soruya rastlanılmaktadır. İslam inancına göre faiz haram olduğu gibi faiz anlaşması yapmak haramdır. Hal böyle olunca toplumunun %99’u müslüman olan ülkemizde de bu sorunun cevabı merak edilmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu Soru Cevaplandırma Platformu’nda yer alan açıklamalara göre vadeli mevduat hesabı üzerinden faiz geliri elde etmek haramdır.