Oğuzlar'ın Karkın Boyu
gönderen TurkmenCopur » 25 Ara 2010, 06:51
Karkınlar, Kaşgarlı'nın bazı hususlarda diğer boylara uymadıkları ve Halac şeklinde ayrı bir ad taşıdıklarını söyliyerek listesine almadığı iki boydan biri görünüyor. Fakat bu husus ne olursa olsun Karkın boyu Oğuzların tarihinde mühim rol oynamış bir teşekküldür. XVI. yüzyılda Anadolu'da bu boya ait 62 yer adı tesbit edilmiştir ki, bunlar İle Karkın boyu, listede beşinci sırada yer almıştır. Bu boy defterlerde Karkmdan başka Garkın, Korkun ve Kargım gibi imlalarla da yazılıyor.
XVI. yüzyılda Anadolu'daki Karkın oymakları başlıca Haleb Türkmenleri, Boz Ulus, Dulkadırlı ulusu ile Hamid (Isparta) sancağında yaşamaktadır.
Bu il arasındaki Karkın oymağı Haleb Türkmenleri arasındaki Karkırılafdan nüfusça biraz daha kalabalıktır. Fakat bu Karkın oymağı toplu bir halde değil, dağınık bir durumda bulunmaktadır. Bu oymağın kollarından en büyüğü, Dulkadırlı elinin büyük oymaklarından biri olan Dokuz, diğer adı ile Bişarlu boyunun bir obasını meydana getirmiştir. Bu oba, boyun diğer bir çok obaları gibi güneydeki Kargılık yöresinde yaşamakta idi3. Dokuz boyu arasında Karkın adh bir obanın bulunması bu iki teşekkül arasındaki kabilevi bir akrabalıkla ilgili olabilir. Dulkadırlı-eli içindeki Karkın oymağının bir kolu da Dede-Kargın adındaki bir Şeyh'in, Göksün'da bulunan zaviyesine hizmet etmektedir. Bu Dede-Kargın'ın XIII. yüzyılda yaşamış olması mümkündür. Hacı Bektaş-ı Velli Velayetnamesine göre Hacı Bektaş-ı Veli Boz-Okta. Türkmen içinde Kır şehir'e giderken kerametine şahit olduğu Hacı İbrahim adlı bir çobanı ererdik mertebesine eriştirerek onu Boz-Ok ve Üç-Ok araşma gönderiyor. Hacı İbrahim Boz-Ok ve Üç-Ok arasında ünlü bir şeyh olarak tanındı. Bu tarikat adamının Niğdeli Kadı Ahmed'te geçen. Niğde yöresindeki İbrahim Hacı her halde bir başkasıdır. Yine Vilayetname'ye göre Hacı-İbrahim'in ölümünden sonra Dede-Kargın oğulları ile Hacı İbrahim'in oğullan arasında geyik derisi tac giymek üzerinde anlaşmazlık çıkmış en sonunda Dede Garkın oğulları davayı kazanarak geyik derisinden tac giymek onların ve müridlerinin hakkı sayılmıştır. İşte Göksün'da zaviyesi olan Dede-Kargın bu Dede-Kargın olacaktır. Fakat mezarının nerede olduğu hakkında her hangi bir kayda rastgelinmedi. Fazla olarak Birecik yöresinde ve Mardin'in güneyinde de Dede-Kargın adlı köyler görülmektedir.
Tarsus bölgesinde yaşayan ünlü Kusun boyu arasında da 24 evlik Karkın adlı bir oba bulunduğu gibi. Adana'nın kuzeyinde yurt tutmuş olan Dündarlu boyu arasında da bu adda bir oba görülmektedir.
Bu bahse son vermeden önce Timurlular'dan Babur Mirza'nın (ölümü: 861=1456) Esterabad valisi olan Baba-Hasan'ın Karkın nisbesini taşıdığı görülüyor. Fakat Baba-Hasan'ın Türkmen asıllı olduğu söylenmediği gibi, Türkmani nisbesiyle de anılmıyor.