By Mustafa Saadoun Haziran 1, 2018
12 Mayıs seçimlerinin ardından ciddi gerilimin yaşandığı Kerkük’te Araplar, Kürtler ve Türkmenler arasında etnik bir kriz patlak verebilir. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Irak Bağımsız Yüksek Seçim Komisyonu Başkanı Riyad El Badran Bağdat’ta düzenlediği basın toplantısında, 16 Mayıs 2018
Irak Bağımsız Yüksek Seçim Komisyonu 30 Mayıs’ta 1000’den fazla seçim sandığındaki oyları iptal etti. Bunların arasında 12 Mayıs’taki seçimlerin ardından Arap, Kürt ve Türkmen unsurları arasında siyasi gerilime sahne olan Kerkük’teki 186 sandık da vardı.
Aynı gün New York’ta BM Güvenlik Konseyi’nde konuşan BM Irak Destek Misyonu Başkanı Jan Kubis seçim şaibelerinden bahsetti ve seçim sonuçları üzerine çıkan gerilimde Kerkük’ün “sıcak noktalardan biri” olduğunu, bölgede durumun “kırılgan” olduğunu belirtti.
Irak Türkmen Cephesi’ne mensup yüzlerce kişi oy sandıklarının tutulduğu depoların çevresinde oturma eylemi yaparken seçim komisyonu görevlileri depolara anti-terör birimlerinin eşliğinde gitseler de oy sandıklarını alamadılar.
Komisyondan yapılan açıklamalara göre Türkmen milletvekili Erşat Salih önderliğindeki oturma eylemi nedeniyle Kerkük’teki pek çok sandık hâlâ depolarda duruyor ve Bağdat’a gönderilemiyor. Komisyona göre depoların çevresindeki eylemciler arasında silahlı kişiler var.
Komisyon Başkanı Riyad Badran, 30 Mayıs tarihli basın açıklamasında “Bazı siyasi partilere bağlı grupların toplanması nedeniyle Kerkük Seçim Bürosu seçim sandıklarına ulaşamadı.” dedi.
Bu ortam Kerkük’teki etnik gruplar arasında çatışma endişesi doğuruyor. Türkmen Cephesi Başkan Yardımcısı Hasan Turan da bu yönde uyarıda bulunuyor.
Al-Monitor’a konuşan Turan “Türkmenlerin oyların elle yeniden sayılması yönündeki talebi karşılanmazsa vilayette kriz patlak verebilir.” dedi.
Mevcut parlamentoda vekil olan Turan, merhum Celal Talabani’nin oğulları Kubad ve Bafel Talabani’nin yönetiminde olan Kürdistan Yurtseverler Birliği’ni (KYB) Kerkük’te sandıklara “hile karıştırmak” ile suçluyor.
İptal kararına karşı federal mahkemeye başvuran cumhurbaşkanına da tepki gösteren Turan “Cumhurbaşkanı Fuad Masum sahte sonuçları savunuyor ve konumunu partizan amaçlar için kullanıyor.” dedi.
Masum 30 Mayıs’ta bazı sonuçların iptalinin “anayasaya aykırı” olacağını söyledi. Masum’un bu tutumu benimsemesinden bir gün önce de kendi partisi olan KYB oyların yargıçlar nezaretinde elle yeniden sayılmasını reddetmişti.
Kürtler, seçim sonuçlarına itiraz eden Türkmen Cephesi üyelerini üstü kapalı olarak Kerkük’teki etnik grupların barış içinde yaşamasına “komplo kurmak” ile suçluyor. KYB milletvekili Şivan Davudi, oturma eylemlerini 2012-2013 yıllarında Anbar vilayetindeki gösterilerle kıyaslayacak kadar ileri gitti. Anbar’daki gösteriler İslam Devleti’nin yükselişine yol açan iç kargaşanın parçasıydı.
Kerkük’te altı sandalye kazanan KYB, Türkmen Cephesi’ni kastederek “bazı siyasi parti ve milislerin” sandıkların tutulduğu depolara girdiğini iddia ediyor. Davudi, 30 Mayıs’ta düzenlediği basın toplantısında vilayet seçim komisyonu başkanının depoların anahtarlarını silahlı milislere verdiğini öne sürdü.
Seçim sonuçlarına yönelik protestolara Kerkük’teki Araplar da katıldı. Arap siyasetçiler, KYB’nin Peşmerge güçlerini yeniden Kerkük’e sokmak amacıyla sandıklara hile karıştırdığına inanıyor.
Yeni parlamentoda üç sandalye kazanarak vilayet bazında ikinci olan Arap Koalisyonu’nda yer alan Kerkük Valisi Rakan El Jaburi, seçim komisyonunu Kerkük’teki seçim sahtekârlığının, hilelerin üstünü örtmekle suçluyor. Kerkük Vilayet Meclisi’ndeki Arap grubu da seçim sonuçları yüzünden çıkacak bir çatışmanın Kerkük’teki krizi “meçhul” bir noktaya taşıyabileceği uyarısında bulundu.
Tüm bu tepkiler, seçim sonuçları tartışma konusu oldukça Kerkük’ün kriz tehdidiyle karşı karşıya olacağını gösteriyor.
Devlet gazetesi El Sabah’ın eski editörlerinden Felah Meşal Al-Monitor’a şu değerlendirmede bulundu: “Kerkük’teki kriz çok ciddi çünkü vilayet idaresinde kimin ne kadar temsil edileceği ile ilgili. Türkmenler temsil haklarının Kürtler tarafından çiğnendiğine inanıyor. Durum sürüncemede kalırsa kriz çatışmalı bir sürece ve görülmemiş bir etnik gerilime evrilebilir. Bunun sonucunda çıkabilecek silahlı çatışma vilayetin son yıllarda yaşadığı göreceli huzur ortamını bitirir.”
Kavganın uluslararası boyutları da krizi ciddileştiriyor. Görünen o ki Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da seçimlerin olası yansımalarından endişeli. Erdoğan’ın Sadr hareketi lideri Mukteda El Sadr’la temas etmesi olası bir Kürt-Türkmen çatışmasına Arapların da dâhil olacağına işaret ediyor.
Bu bölümlerde bulundu: puk, kurds, fraudulent elections, arabs, turkmen front, kirkuk governorate, annul, turkmens, elections