Biyolojik mücadelede üç temel yaklaşım vardır: mevcut doğal düşmanların korunması ve etkinliklerinin arttırılması, doğal düşman popülâsyonunun çoğaltılması ve desteklenmesi, doğal düşmanların ithal edilmesi. Son yıllardaki biyolojik mücadele anlayışı doğada mevcut olan faydalı organizmaların korunması ve etkinliklerinin artırılması yönündedir. Doğal düşmanların yeterli yoğunluğa ulaşamadığı durumlarda etkinliğini artırmak için laboratuarda üretilerek doğaya salımı yapılmaktadır.Burada doğal düşmanlardan bahsedilmektedir.
1. UĞUR BÖCEĞİ (COCCİNELLİDAE)
Uğur böceği (Coccinellidae), çok yaygın olarak görülen, kırmızı kanatlı bir böcektir. Uç uç böceği de denir. Tropiklerde mavi ve yeşil renklerine de rastlanır. Ülkemizde coccinella septumpunctata, adalia bipunctata ve coccinella quinquepunctata en yaygın olanlarıdır.
2. AVCI AKARLAR
Avcı Akar (Typhlodromips) : Zararlı akarları baskı altında tutar. Sadece kırmızı örümceklerle beslenirler. Yararlı akarlar (Pronematus ubiquitus) domates pas akarının yumurta ve larvalarını yer. Seralarda zararlı kırmızı örümcekler Tetranychus spp, Acarina: Tetranychidae ile mücadelede predatör akarların kullanımı başta P. persimilis olmak üzere G.occidentalis, M. longipes ve N. californicus türleridir.
3. ÇİÇEK SİNEKLERİ (APHİDOLETES SP)
4. AVCI SİNEKLER (SYRPHİD)
5. ALTIN GÖZLÜ BÖCEK (CHRYSOPERLA CARNEA STH)
Altın gözlü böcek birçok emici zararlı pamuklu bit, elma iç kurdu, tırtıl, yaprak biti, kırmızı örümcek, beyazsinek, yaprak pireleri ile beslenir.
6. KIRIMIZI ORMAN KARINCALARI (FORMİKA RUFA)
7. AEOLOTHRIPS COLLARIS
8. ORIUS SPP.
9. KULAĞAKAÇAN (FORFİCULA)
10. ÖRÜMCEKLER (ARANEIDA)
11. PEYGAMBERDEVESİ (MANTIS RELIGIOSA)
Afitler, tırtıllar, kelebekler, çekirgeler, sinekler, hatta küçük kuş, kurbağa, kertenkelelerle beslenir. Mantodea: Eremiaphilidae adlı peygamberdevesinin günde 20 civarında kene yediği tespit edilmiştir. Türlerinin hemen hepsi carnivordur(etobur). Bunlar bitkiler üzerinde avlarını dikkatle beklerler ve ön bacaklarını avlarını yakalamak için kullanırlar.
12. TERMİNATÖR BÖCEK (CALOSOMA SYCOPHANTA L)
Kışı toprak içerisinde geçiren C. sycophanta erginleri, çam kese böceğinin 4. ve 5. larva dönemlerinde topraktan çıkmakta ve mart ve nisan aylarında beslenme açısından 30–40 gün aktif durumda kalmaktadırlar. Calosoma erginleri ölmüş çam kese böceği larvalarını yememekte, canlı larvalar ile beslenmektedirler. C. sycophanta erginleri ortalama günde 10 adet çam kese böceği larvasını parçalamakta, bunlardan 7 tanesini de yemektedirler.
DOĞAL DÜŞMANLARIN POPULASYONUNUN KORUNMASI
Doğal düşmanların popülasyonunu korumak için kültürlerin ilk tesisinden itibaren bazı önlemler alınması gerekir. Bir bahçe tesisinde ağaçlar arası mesafenin uygun seçilmesi, uygun şekil budamasının yapılması bahçe kenarına rüzgâr kıran veya çit bitkilerinin seçilmesi gibi hususlar bu konuda önemlidir.
Doğal düşmanların doğada popülâsyonlarının korunmasında önemli bir konu bitki zararlı ve hastalıklarına karşı kullanılacak pestisitlerdir(İlaç). Özellikle parazitoitler insektisitlerden olumsuz etkilenirler. Bunun için parazitoit lere etkisi düşük insektisitler tercih edilmelidir. Aynı şekilde fungal olan doğal düşmanların popülâsyonlarının korunması için özellikle bunlara etkisi düşük olan fungusitlerin kullanılması gerekir.
Doğal düşmanların popülasyonlarının korunmasında bazı kültürel işlemlerin uygulanması da önemlidir. Örneğin tarladaki bitki kalıntılarının yakılması yerine toplanıp bir yere yığılması, yoncanın 15–20 gün aralıklarla şerit halinde biçilmesi gibi önlemler doğal düşmanların korunmasını sağlayacak uygulamalardır. Turunçgil bahçelerinde Akdeniz meyve sineği Ceratitis capitata (Wied) ya karşı zehirli yem kısmi dal ilaçlaması yöntemi yine turunçgillerde kabuklubitlere karşı yapılacak yazlık beyaz yağ ilaçlaması birer sıra atlanarak, 2.ilaçlamada ise atlanan dalların ilaçlaması doğal düşmanların büyük ölçüde korunmasını sağlayan önlemlerdir.
DOĞAL DÜŞMANLARIN ETKİNLİKLERİNİN ARTTIRILMASI
Meyve bahçesi kenarlarındaki tozlu yolların asfalt veya betonlanarak tozdan arındırılması ile doğal düşmanların popülâsyonları dolayısıyla etkinlikleri arttırılır.
SONUÇ: Böcek bilimciler isimlendirilmiş ve tanımlanmış 800.000 binden fazla böcek türü olduğunu tahmin etmektedir. Tüm bitkiler alemi 400.000–500.000 tür içerir. Hayvanlar alemi içerisinde omurgalılar sadece 50.000 türle temsil edilirken, omurgasızlar 20.000 civarında türe sahiptir. Yani bugün varlığı kabul edilen yaklaşık 1,5 milyon yaşayan organizma türünün yarısından fazlasını böcekler oluşturur.
Tanımlanmış 800.000 böcek türünden ise insanlara ve bitkilere zararlı olan böcek türü yaklaşık 8.000 civarındadır. Zararlı zararsız bütün böcekler doğanın dengesi için elzem durumdadır. Zararlı böceklerle mücadele yapılırken yararlı böcekler ve doğanın dengesi de gözetilmelidir.
Zararlılarla savaşta kullanılması gereken en son mücadele yöntemi kimyasal mücadeledir. Kimyasal mücadele yapılacaksa mutlaka işin uzmanlarından destek alınmalıdır. Bilinçsiz yapılan ilaçlamalarda ise yararlı böcekler ve bitkiler zarar görmekte bunun bir sonucu olarak ta zararlı popülâsyonu artmaktadır.
Güvenlik Kodu : OR091
#tatlıkurt mücadele yöntemleri #antep fıstığı karazenk mücadelesi #harnup güvesi ilacı #sphaerotheca pannosa var. rosae #bakla bitkisi #fabraea yaprak ve meyve lekesi #mutfakta limon ile nereler temizlenir? #potasyum sülfat gübresi nerelerde kullanılır? #yeşil çekirgeler (poecilimon spp.) #mercimek kök boğazı çürüklüğü ilaçları #toptan seçme (mass seleksiyon) #alfalfa nedir?