LPG, doğal gaz kuyuları ve ham petrol rafineleri olmak üzere iki ana kaynaktan elde edilir. Ham petrolün destilasyonu ile ortaya çıkan LPG, önce sudan arıtılır. Ardından içerdiği kükürt miktarı standartlara uygun sınıra indirilir.
LPG aslında kokusuz bir gazdır. Etil Merkaptan ile sonradan kokulandırılır. Amaç, açık ortamlarda kaçak olması durumunda fark edilmesini sağlamak.
Evlerde ısıtma ve mutfak işlerinde kullanılan bu gazların adları metan, etan, propan ve bütan dır. Bunlardan şimdilik motor yakıtı olarak bütan ve propandan faydalanılmaktadır.
Sıvılaştırılmış gazların motorlarda kullanımı, işleyişte büyük bir değişikliği gerektirmez. Farklı elemanlara, özel bir karbüratör, basınç azaltıcı regülatör, solenoid valflar vb. oluşur.
Cam endüstrisinde şekil verme, tavlamada; seramikçilikte, pişirme işleminde; tekstil sanayinde, kurutma ve ütülemede; metal endüstrisinde, ön ısıtmada, metalin ergitilmesinde; tarım ve hayvancılıkta, ısıtmada kullanılabilir. Konut ve turistik tesislerde ısınma, sıcak su, pişirme, buhar üretimi; LPG'nin kullanım alanlarından sadece bazıları. LPG aynı zamanda Otomobillerde yaygın olarak kullanılan "çevre dostu" bir yakıt. Benzine göre daha düşük egzoz emisyon değerlerine sahip olduğu için oto gaz, çevre bilinci gelişmiş ülkelerde "temiz ve alternatif bir yakıt" olarak değerlendiriliyor.
LPG İlk olarak ne zaman kullanılmıştır ?
Amerika'dan başka, bir çok ülkede de denemeler yapılmaktadır.1975 Eylülünde Rusya'da sıvılaştırılmış petrol gazı ile çalışan ilk araç piyasaya çıkarılmıştır.
Chicago'da düzenlenen uluslar arası bir toplantıda 1980 yılı başlarında her türlü motorlu araçta, her gün 80 milyar litre sıvılaştırılmış gaz kullanılabileceği hesaplanmıştır.
LPG aracın motor aşınmasına etki eder mi ?
Kurşunlu benzin kullanmaya uygun olarak tasarlanan araçlarda LPG kullanımına geçildiğinde özellikle ilk çalıştırmada motor aşınmasının artması normaldir. Bu tip araçlarda belirli aralıklarla benzin kullanılması (4 depo LPG' den sonra, 1 depo benzin) tavsiye edilebilir. LPG, kursun içermediğinden , benzin gibi motoru yağlama özelliğine sahip değildir. Kurşunsuz benzin kullanmaya uygun olarak üretilen araçlarda ise böyle bir uygulamaya gerek yoktur ve LPG' nin daha temiz bir yakıt olmasının avantajlarından yararlanılabilir.
Lpg kalite standardı var mı ?
EN 589 standardı, Avrupa Birliği Ülkeleri tarafından uyulması zorunlu olan otomotiv yakıtı olarak kullanılan LPG' ye ilişkin kalite standardıdır. Standart araç motoruna ve çevreye zararlı bazı bileşenlerin belirlenen seviyelerin altında tutulmasını zorunlu kılmaktadır. Sürekli gelişen benzin kalitesine ve motor teknolojilerine paralel olarak EN 589 standardı da sürekli olarak geliştirilmekte ve uyulması gereken kuralların sınırları giderek daraltılmaktadır. Türkiye'de de Mart 1996'da TS EN 589 olarak Türkçe'ye çevrilmiş ve ihtiyari standart olarak yayınlanmıştır. TS EN 589' a göre;
- Oto gaz en az 89 oktan sayısına sahip olacaktır.
- Oto gaz 40C0' de 9 bar işletme basıncını sağlayacaktır.
- Kış mevsimi sayılan 1 Ekim - 31 Mart tarihleri arasında -5C0' de 1,5 bar işletme basıncını sağlayacaktır. (% 60 Propan - %40 Bütan karışımı kullanılacaktır.)
Gaz (LPG) Yandıktan sonra silindirlerde artık bırakmaz.
LPG vuruntuya sebep olur mu ?
Silindir içinde alevin ulaşmadığı bölgede oluşan yanma lokal basınç yükselmesine ve vurma sesinin oluşmasına neden olur. Sadece LPG değil, gerekli oktan numarasının altında her yakıt motorda vuruntu oluşmasına neden olacaktır. Düşük seviyedeki vuruntu motora zarar vermez, ancak sürekli ve yüksek seviyede vuruntu, güç kaybına, motorda aşırı ısınmaya ve motorun zarar görmesine neden olabilir. LPG için en az motor oktan numarası (MON) Avrupa otogar standardı EN 589'da belirtildiği gibi 89 olmalıdır. Aracınızın performans ve ömrüne olumsuz etkilerini önlemek için satın aldığınız LPG' nin en az 89 MON' a sahip olduğundan emin olunması gerekir.
LPG kendi içersinde homojendir ve partikül içermez. Bu partiküller yüksek devirlerde vuruntuya sebep olurlar ve motor ömrünü azaltırlar. Bu sebeplerden dolayı LPG daha avantajlı durumdadır.
Bir yakıtın oktan sayısı yanma kalitesinin ve özellikle de zor koşullara dayanma yeteneğinin bir ölçüsüdür. Araç performansının düşmesinden ve hatta motorun hasar görmesinden kaçınmak için benzinin veya Lpg' nin motora uygun bir oktan kalitesine sahip olması gerekmektedir.
Kaliteli bir yanma, yakıt yanma odasında yanarken sorunsuz bir alevlenmeyle gerçekleşir. Ancak yakıt ve hava karışımının parçaları oda içinde alevden önce kendiliğinden patlayacak olursa, "vuruntu" adı verilen olay meydana gelir.
Dönüşümü kimler yapabilir ?
9. Üretilecek araçlarla ilgili ciro belirtilecek ve harç yatırılacak