Sağlık ile Hastalık Arasındaki İnce Çizgi
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Lisans Öğrencisi
Hücreler doğarlar, belirli bir süre yaşarlar sonra da ölürler. Yaşam süresi hücre tipine göre değişir. Örneğin bağırsak hücreleri 3-5 günlük bir yaşam süresini takiben ölürken kalp kası ve sinir hücreleri çok daha uzun ömürlüdür. Bu saydığımız tüm olaylardan tutun da insan embriyosunun el parmakları arasındaki perdelerin kaybolmasına kadar tüm olaylar apoptoz ile meydana gelir.
Apoptotik hücreler organizmanın bazı dokularında sürekli olarak oluşmaktadır ve bu ömür boyu devam eder. Böylece ölüm ve yeniden yapım bu dokularda dinamik bir denge halinde süregelir. Normal apoptotik hücre ölümü ve yerine yeni hücre yapımının günde yaklaşık 100 milyar hücreyi bulduğu hesaplanmaktadır. Bu hızda bir hücre ölümü ve yeniden yapımı yetişkin bir insanın vücut ağırlığının 1.5-2 yılda bir yeniden yapım ve yıkımı anlamına gelir.
''Kanser oluşumunda rol oynamaktadır.''
Virüsler, hücreyi istila ettiğinde girdikleri hücreye kendi proteinlerini yaptırır ve hücrenin kendisi için gerekli proteinin yapımını durdurur. İşte burada apoptoz başlar ve hücre ''yararım olmayacaksa zararım da olmasın'' felsefesiyle kendini öldürür. Fakat bazen güçlü ve kurnaz virüsler hücreye girdiğinde hücreye kendi işini yaptırmakla kalmaz ayrıca hücrenin kendini öldürmesini sağlayan tüm mekanizmalarına el koyar. İşte burada apoptoza gidemeyen hücreler hastalık oluşturur. Kanser oluşumunda da yine apoptoza gidemeyen hücrelerin kontrolsüz çoğalması rol oynamaktadır.
''Hücrelerimiz programlı mı ölüyor?''
Buraya kadar sürekli programlı ve fizyolojik ölüm olan apoptozdan bahsettik. Peki tüm ölen hücrelerimiz programlı mı ölüyor? Cevap hayır. Çünkü nekroz adı verilen ve apoptozdan farklı olan bir hücre ölüm şeklimiz daha var. Üstelik 1970'lere kadar bilinen tek ölüm şekli bu. Apoptozu daha iyi anlayabilmek için nekroz konusuna da değinmenin faydalı olacağını düşünüyoruz. Nekroz hücrenin geri dönüşümsüz şekilde hasar görmesi sonucu görülen patalojik ölümdür. Örneğin yanık durumunda aşırı ısıya maruz kalan veya yeteri miktarda kan akımı alamayan vücut parçası nekroza uğrayıp cansız doku haline gelebilir. Apoptoz hem hastalık hem sağlıkta ortaya çıkarken nekroz sadece hastalıkta meydana gelir.
Son söz: Dualarınızı ,içinizdeki apoptozun doğru işlemesi için de edin.
Sağlık Ekonomisi -Prof. Dr. Mehtap Tatar
Kök Hücre-Kordon Kanı-Kemik İliği Vericiliği-AFAREZ -Doç Dr.Fevzi Altuntaş.
Astım ve Sosyoekonomi -Prof.Dr.Bülent Tutluoğlu
Aort Anevrizma ve Disseksiyonlarında Endovasküler Tedavi-Prof.Dr.Füruzan Numan
ACİL TIP VE ACİL TIP UZMANLIĞI-Prof.Dr. Başar Cander
Tıbbın Gören Gözü 'RADYOLOJİ' - Prof. Dr.Okan Akhan
Evde Sağlık Hizmetleri-Prof.Dr Ali İhsan Dokucu
Hasta Güvenliği - Prof.Dr. Erdal Akalın
Akupunktur Bilimseldir! -Prof.Dr.Kaya Özkuş