Ticaret Hukuku Mahkemeleri Avukatları, Ticaret Mahkemesi Avukatları, Ticari Davaları Avukatı, asliye ticaret mahkemesi avukatları, ticari dava avukatları ankara
Ticari davalar ve çekişmesiz yargı ile ilgili temel düzenleme TK'nun 4. maddesinde yapılmış olmakla birlikte ticari davalar yalnızca söz konusu maddede sayılanlardan ibaret değildir. Diğer yandan her ticari iş, otomatikman ticari davanın konusunu oluşturmaz. Bir başka deyişle, iş ticari olmasına rağmen ticari davaya konu teşkil etmeyebilir. Ticari davalar mutlak, nisbî ve bir ticari işletmeyi ilgilendiren ticari davalar şeklinde üçe ayrılabilir.
1. Mutlak Ticari Davalar Tarafların niteliğine, uyuşmazlığın ticari olup olmadığına ve ticari işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticari sayılan bu tür tavalar iki grupta toplanabilir: a. TK, 4/1 de Altı Bent Halinde Sayılan Hususlardan Doğan Hukuk Davaları Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan doğan davalar (taşıma, ticaret sicili, acentelik, kıymetli evrak, ticaret şirketleri, cari hesap vs.), Rehin karşılığı ödünç verme ile uğraşanlara ilişkin (MK, 962-969'dan doğan) davalar, Borçlar Kanununun bir malvarlığı veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesine (m.202-203), rekabet yasağına (m.444- 447), yayın sözleşmesine (m.487-501), kredi mektubu ve kredi emrine (m.515-519), komisyon sözleşmesine (m.532-545) ilişkin davalar. Ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş olan (m. 547-554) davalar, Fikri mülkiyet hukukuna dair mevzuatta düzenlenen hususlardan doğan davalar (Örneğin; markalara, patent ve faydalı modellere dair mevzuat gibi),
2. Nispi Ticari Davalar Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan davalar ve çekişmesiz yargı işleri, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır (TK, m.4/1). Bu nedenle taraflardan yalnızca birisinin ticari işletmesiyle ilgili olan davalar, diğer taraf tacir olsa bile, onun işletmesiyle ilgili olmadığı sürece, ticari dava değildir. Söz konusu hüküm gereği; satım, kira, ödünç, eser, hizmet ve vekalet gibi sözleşmelerden doğan uyuşmazlıkların ticari davaya konu olabilmesi için her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olmaları şarttır. Bir başka deyişle her ticari işten doğan uyuşmazlık doğrudan ticari dava konusu değildir. Örneğin, bir tacir başka bir tacirden evi için fırın alırsa bu iş ticari nitelikte olmakla birlikte (TK, m.19), bu işten doğacak, satış bedeliyle ilgili uyuşmazlık her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olmadığından, ticari davaya konu teşkil etmez. Haksız fiilden doğan davaların ticari sayılabilmesi için de uyuşmazlığın her iki tarafının ticari işletmesiyle ilgili olması gerekir. Örneğin; bir şirket aracının yayaya çarpması halinde açılacak dava ticari değilken, aynı aracın bir ticari işletmeye zarar vermesi halinde açılacak tazminat davası ticari niteliktedir. Diğer yandan bir ticari işletme çalıştıran adi şirketin ortakları arasında açılacak dava da ticari bir niteliğe sahiptir (BK, m.620-645).
3. Havale, Saklama Sözleşmesi ve Fikir-Sanat Eserlerine İlişkin Haklardan Doğan ve Bir Ticari İşletmeyi İlgilendiren Davalar: Havale ilişkisi (BK, m.550-560), saklama sözleşmesi (BK, m. 561-580), ve fikir ve sanat eserlerine (FESK) ilişkin haklardan doğan uyuşmazlıklar, ancak bir ticari işletmeyi ilgilendirirse ticari dava ya da ticari nitelikteki çekişmesiz yargı sayılır (TK, m. 4/1) (1447 S.K. m. 3/b, 5, 10/2, 12) 1) Bir İşletmenin Satılması Ve Diğeriyle Birleştirilmesi (TBK m. 202-203) TTK’nun 4’üncü maddesinin ilk fıkrasının (c) bendi uyarınca bir malvarlığının veya işletmenin devralınması ve işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki TBK’nun 202 ve 203’üncü maddelerinden doğan davalar ticari dava sayılmıştır 2) Hizmet Sözleşmesinin Sona Ermesinden Sonra Rekabet Yasağının İhlalinden Doğan Davalar (TBK m. 444-447) TBK’nun 444 ilâ68 447’nci maddelerinde düzenlenen hizmet sözleşmelerinin sona ermesinden sonra rekabet yasağından doğan davalar ticari dava sayılmıştır. 3) Yayım Sözleşmesinden Doğan Davalar (TBK m. 487-501) Yayım sözleşmesi, bir fikir ve sanat eseri sahibinin veya halefinin, o eseri yayımlanmak üzere yayımcıya bırakmayı, yayımcının da onu çoğaltarak yayımlamayı üstlendiği sözleşmedir (TBK m. 487). Yayım sözleşmesi ile ilgili TBK’nun 487 ilâ 501’inci maddelerinde düzenlenen hususlardan doğan davalar, mutlak ticari dava sayılmıştır. 4) Kredi Mektubu ve Kredi Emrinden Doğan Davalar (TBK m. 515-519) TBK’nun 515 ilâ 519’uncu maddelerinde düzenlenmiş olan kredi mektubu ve kredi emrinden doğan davalar, mutlak ticari davalardır. Ticari hayatta kredi ilişkilerinin yaygın olması sebebiyle, bunlardan kaynaklanan davalar ticari sayılmıştır 5) Komisyon Sözleşmesinden Doğan Davalar (TBK m. 532-545) Taşıma işleri komisyonculuğu, TTK’nun 917 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bu husustan doğan davalar, TTK’nun 4’üncü maddesinin ilk fıkrasının (a) bendi uyarınca, mutlak ticari dava sayılır. 6) Ticari Temsilciler, Ticari Vekiller Ve Diğer Tacir Yardımcılarına İlişkin Hükümlerden Doğan Davalar (TBK m. 547-554) Ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan TBK’nun 547 ilâ 554 maddelerinden kaynaklanan davalar, mutlak ticari dava sayılır. Havale, Vedia ile Fikir ve Sanat Eserlerine İlişkin Haklardan Doğan ve Bir Ticari İşletmeyi İlgilendiren Davalar Kanun koyucu havale, vedia ile fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan her hukuk davasının mutlak olarak ticari dava sayılmayacağını kabul etmiştir. Bu davaların, ticari sayılması için, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmesi gerekmektedir
TİCARİ NİTELİKLİ ÇEKİŞMESİZ YARGI İŞLERİ
2) Acentenin müvekkili hesabına teslim aldığı malın TBK’na göre satılması.
7) Eşya taşımada eşyanın hasar ve eksiğinin tespit edilmesi; teslim edilememesi hâlinde TBK hükümlerine göre satılmasına karar verilmesi; gönderilen eşyanın mahkeme marifetiyle muayenesi.
1. Ticari İşletme Rehni Sözleşmesine Konu Eşyanın Satılması
Ticari işletme sahibi işletmesini veya rehne dahil münferit unsurları alacaklının muvafakatı olmaksızın başkalarıyla değiştirir veya temlik, ayni bir hakla takyit veya alacaklıyı ızrar kastıyla tahrip veya imha ederse bu yüzden alacağını tamamen veya kısmen tahsil edemeyen alacaklının şikayeti üzerine uğranılan zararın miktarı nazara alınmak suretiyle bir yıldan beş yıla kadar hapis ve yüz günden aşağı olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır. Uğranılan zarar fahiş olduğu takdirde cezaların azamisine hükmolunur. Talep üzerine hakim ticari işletme sahibini, kusurunun ağırlığını göz önünde tutarak rehinle temin edilen alacak miktarına kadar munzam bir tazminata da mahkum eder. Ticari İşletme Rehni Sözleşmesine Konu Eşyanın Satılması Yargıtay Kararı T.C. YARGITAY 7.Ceza Dairesi Esas: 2000/2239 Karar: 2000/10278 Karar Tarihi: 05.07.2000 TİCARİ İŞLETME REHNİ - TİCARİ İŞLETME REHNİ KANUNUNA MUHALEFET - ZARARIN MİKTARI NAZARA ALINARAK KARAR VERİLMESİ GEREĞİ ÖZET :Sanık, ticari işletme rehnine konu oteli tüm takyidatları ile birlikte satmış, satıştan önce alacaklı olan Bankanın muvafakatini almamıştır. Sanığın ortağı olduğu şirketin rehin sözleşmesi kapsamındaki borcu ödeyip ödemediği araştırılıp tamamen ve kısmen ödemediğinin anlaşılması halinde müdahil bankanın zararı ve zararın miktarı tesbit edildikten sonra zararın miktarı nazara alınarak bir karar verilmesi gerekir.
2. Ticari Sır, Bankacılık Sırrı Veya Müşteri Sırrı Niteliğindeki Bilgi Veya Belgelerin Açıklanması
Sıfat veya görevi, meslek veya sanatı gereği vakıf olduğu ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgeleri yetkisiz kişilere veren veya ifşa eden kişi, şikayet üzerine, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Bu bilgi veya belgelerin, hukuka aykırı yolla elde eden kişiler tarafından yetkisiz kişilere verilmesi veya ifşa edilmesi halinde de bu fıkraya göre cezaya hükmolunur. Bu hükümler, fenni keşif ve buluşları veya sınai uygulamaya ilişkin bilgiler hakkında da uygulanır. Bu suçtan dolayı yapılacak yargılama asliye ceza mahkemesinde görülür. Bu sırlar, Türkiye'de oturmayan bir yabancıya veya onun memurlarına açıklandığı takdirde, faile verilecek ceza üçte biri oranında artırılır. Bu halde şikayet koşulu aranmaz. Cebir veya tehdit kullanarak bir kimseye ait bilgi veya belgeleri açıklamaya mecbur kılan kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Bu suçtan dolayı yapılacak yargılama asliye ceza mahkemesinde görülür.