9 Mart Türk Balesinin Kurucusu Dame Ninette de Valois İngiltere’de 104 Yaşında Hayatını Kaybetti
Tarih: 09-03-2018 10:06:42 Güncelleme: 09-03-2018 10:15:42
1898'de İrlanda’da dünyaya geldi. Asıl adı Edris Stannus idi.Ailesi, 1905’te İngiltere’ye taşındı. 10 yaşında iken bale derslerine, 13 yaşında profesyonel bale eğitimi almaya başladı. Bu dönemde adını “Ninette de Valois” olarak değiştirdi.
1914'te Londra'da Lyceum Tiyatrosu'nda bir pantomimde başrolde sahneye çıktı. Bu başarısının sevinci, babasını Somme Muharebesi’nde kaybetmenin üzüntüsü ile gölgelendi. Bale eğitimini Enrico Cecchetti, Edouard Espinosa gibi tanınmış öğretmenlerle devam etti. Pantomim, revü ve operalarda dansçı olarak deneyim kazandıktan sonra, 1923'te Diaghilev topluluğunun konuk sanatçısı oldu. Üç yıl boyunca çalıştığı bu toplulukta solist olarak dans etti ve o sıralarda henüz bir çocuk olan geleceğin ünlü İngiliz balerini Alicia Markova’yı yetiştirdi. Çocukken atlattığı ve o zamanlar teşhis konmamış olan çocuk felci nedeniyle bale çalışmaları sırasında ağrıları olsa da solo kariyerine sürdürdü.
1947’de Türkiye'den aldığı davet üzerine bu genç devletin ilk resmi bale okulunu İstanbul'da, Yeşilköy'deki Pansiyonlu İlkokulu'nda kurdu.(1947/48 - 1948/49 - 1949/50 ) 3 yıl sonra 1950 yılında 1 Ekimde Ankara'ya taşınan okul, Ankara Devlet Konservatuarı'na bağlı bir bölüm olmuştur. Türkiye’de “Madam” olarak tanınan De Valois, uzun yıllar boyunca Türk balesinden ilgisini eksik etmedi. Beatrice Appleyard Fenmen, Molly Lake, Travis Kemp, Joy Newton, Audrey Knight, Lorna Mossfort, Brenda Averty İrina Hudova Ailne Philips, Dudley Tomlinson, Richard Glasstone, Alfred Rodrigues ve diğer birçok asistan, eğitmen, koreograf ve hocaları Ankara'ya göndererek Türk dansçıların iyi bir eğitim görmesini sağladı. Onlara Kraliyet Balesi'’nde staj, çalışma ve burs olanakları yarattı.
Ankara Devlet Balesi'nde Hovardanın Sonu, Satranç 'gibi baleleri sahneledi. Bir Türk köyünün yaşantısını canlandıran Çeşmebaşı balesini Türk folklorundan yararlanarak bizzat kendisi yarattı. İlk Türk balesi olan Çeşmebaşı'nın müziğini Ferit Tüzün besteledi. Eser, ilk defa 1965'te sahnelendi. Madam, ayrıca 1965'te Bulgaristan'a Türk balesinin ilk dış turnesini yaptırdı.
Türk balesine katkıları 1967'de devrin Cumhurbaşkanı tarafından sunulan “Teşekkür Plaketi”, 1972'’de Kültür Bakanlığı tarafından verilen “Devlet Kültür Nişanı” ile ödüllendirilmiştir. Ayrıca 1986'da İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı da Madam'a Fahri Profesörlük Beratı vermiş; Ocak 1998'de Türk balesinin 50.nci ve Madam’ın da 100. yaşı nedeniyle kendisine adına "Türkiye Cumhuriyeti Liyakat Nişanı" takdim edilmiştir
Etiketler : Edris Stannus Türk Balesi Opera Ankara Devlet Balesi Dame Ninette de Valoi Edris Stannus Türk Balesi Opera Ankara Devlet Balesi Dame Ninette de Valoi