Download "Şükriye Ruhi, Deniz Zeyrek, Necdet Osam Orta Doğu Teknik Üniversitesi"
1 Türkçede Kiplik Belirteçleri ve Çekim Ekleri İlişkisi Üzerine Bazı Gözlemler* Şükriye Ruhi, Deniz Zeyrek, Necdet Osam Orta Doğu Teknik Üniversitesi 1. Giriş Kocaman (1982: 84) ve Özsoy ve Taylan (1993: 9)'ın daha önce önemini vurguladıkları kiplik belirteçleri, bu yazıda zaman ve kılınış belirten çekim ekleri ile ilişkileri açısından ele alınacaktır. Çalışmada, mutlaka, kesinlikle, galiba, herhalde, ve belki üzerinde durulacak, bu belirteçlerin kiplik özellikleri araştırılacaktır. Bu çalışmanın veri tabanına, yukarıda sıralanan belirteçlerin değişik sıfat ve eylemler ile kullanımı ve bunların çeşitli zaman ve kılınış ekleri ile çekilmesi sonucunda ulaşılmıştır. Yazıda örnek olarak kullanılan tümceler kimi zaman bir söylem içinde verilecek; çoğunlukla da söylemden bağımsız olarak verilerek incelenen belirteçlerin içkin anlamlarını ortaya çıkarmak amacı güdülecektir. Çalışmanın hedefi bu belirteçlerin söylemde nasıl kullanıldığını anlamak olmakla beraber, kullanımı açıklamak için öncelikle belirteçlerin hangi eylem türleri ve çekim ekleriyle bağdaştığı araştırılmak istenmiştir. Böyle bir araştırmanın aynı konu üstünde yapılacak daha sonraki çalışmalar için bir temel olacağı düşünülmüştür Kuramsal Çerçeve 2.1. Bilgisellik Kipliği Palmer (1986) kiplik olgusunu bilgisellik, yükümlülük ve devingenlik başlıkları altında incelemektedir. Bu yazıda bilgisellik kipliği üzerinde durulacaktır. Bilgisellik kipliği, yani konuşanın bir doğruya karşı takındığı tavır, kanıta dayaü kiplik ve yargı kipliği olarak ikiye ayrdmıştır. Yargı kipliği, tüm bilgisellik kavramlarını içine almaktadır: olasılık, gereklilik, konuşanın özne ya da bilginin alıcısı olarak yaptığı çıkarsama ve tahminler. Kanıta dayalı kiplik ise, konuşanın açıkça ve güvenerek yaptığı iddiaları tanımlamaktadır. Pek çok dilde ifade edilen bu kavram, konuşanın doğrudan ya da dolaylı yollarla edindiği kanıtlara dayalı olabilir. Bilgisellik kipliğini Palmer gibi sınıflandırarak inceleyen Lyons (1977: ), nesnel ve öznel olmak üzere iki sınıf saptamıştır. Nesnel kiplik anlatan tümceler "bu böyledir" türünden açıklamalar gibidir, bu yüzden konuşan, tümcesinde ifade ettiği önermenin doğruluğunu yükümlenir. Bu önerme dinleyen IX. Dilbilim Kurultayında sunulmuş bildiri Mayıs 1995, Abant İzzet baysal Üniversitesi, Bolu.
2 106 Dilbilim Araştırmaları 1997 tarafından reddedilebilir, sorgulanabilir veya gerçek olarak kabul edilebilir. Öznel bilgisellik kipliği ise, konuşanın, sözcesinde gizlediği önermenin sınırlarını belirlemediği, açıkça "böyle diyorum" demediği anlatımlardır. Düşünceler, başkalarından duyulmuş olaylar, geçici çıkarımlar bu kiplikle ifade edilir. Palmer'ın bölümlere ayırarak yaptığı incelemeden farklı olarak, Frawley (1992:410412) Givön'dan yola çıkarak bilgiselliğin derecelerini incelemeyi önermektedir. Bu çerçevede bilgisellik kipliğinin düşük, orta ve yüksek derece kesinlik olarak üçe ayrılması mümkün olmaktadır. Böylelikle, Palmer'ın kanıt ve yargı kavramları da kapsanmış olmaktadır. Örneğin, düşük dereceli kesinlik hiç bir kanıt verilemeyen önermeleri, orta dereceli kesinlik kanıt gerektiren önermeleri, yüksek dereceli kesinlik kanıtlanmaya gereksinim bulunmayan önermeleri açıklamaktadır. Böylece, yargılar ve kanıta dayalı önermeler arasında kavramsal bir ayrım bulunmadığı, sınırlan belli olan iddia ve yargıların zaten kanıta dayalı önermeler olduğu ortaya çıkmaktadır. O halde kanıt nedir ve nasıl seçilmektedir? Bu soruya yanıt olarak Frawley (1992:411), bilginin kaynağı, yönü (örneğin, benden, başkalarına, başkalarından bana), ve uzaklığının araştırılması gerektiğini düşünmektedir. Sweetser (1992:4975), yukarıdaki anlambilimcilcrden biraz ayrılarak, bilgisellik ve yükümlülük kipliğini iki ayrı sınıf olarak incelemek yerine, yükümlülüğün temel, bilgiselliğin eğretileme yoluyla yükümlülükten türemiş kiplik olduğunu savunmaktadır. Buna göre kiplik olgusu bir önermenin iki dünya içindeki zorunlulukların etkileşim çevrenini belirler. Bu iki dünya toplumsal ve fiziksel dünya olabileceği gibi, anlıksal dünya da olabilir. Bu çerçeve içerisindeki temel düşünce, dış dünyayı anlatmak için kullandığımız dili, anlıksal dünyamızı oluşturmak için de kullandığımı/, ve bunu eğretileme yolu ile yaptığımız savına dayanmaktadır. Bu nedenle yükümlülük kipliği bilgisel düzleme uzanmıştır. Söz eyjemler, belirteçlikler, neden gösteren bağlaçlar ve koşullu tümceler incelendiğinde, bütün bu dilbilimsel varlıkların gerçek dünyaya olduğu kadar bilgisel dünyaya da uygulanabileceği görülmektedir. Buna benzer bir düşünceyi Lyons (1977: 845) da geliştirmekte, ve bilgisellik kipliğinin yükümlülük kipliğinden benzeme yoluyla kurulmuş olabileceğini söylemektedir Bilgi ve İnanç Palmer (1986:95)'a göre bilgisellik kipinin iki türünden biri olan yargı verme, çıkarsama ve güven kipliklerini içerir. Yargı pek çok dilde dilbilgisel ulamlar ve belirteçlerle ifade edilmekte, ve pek çok dil, zayıf ve güçlü yargı kipliklerini ayırmaktadır. Yargı kipliği, aynı zamanda, öznelliknesnellik sürekliliği içinde de incelenebilir (bkz. Lyons 1977: ; Kocaman 1982: 82). Bu kiplik, güven yanında, ifade edilen önermenin bilinen gerçeklere dayanılarak çıkarsandığı duygusunu taşır. Kimi diller bu duygulan ayrı dilbilgisel ulamlar veya sözcükler ile
3 Şükriye Ruhi, Deniz Zeyrek. Necdet Osam 107 ifade eder. Güven kipliği, yani konuşucunun tümcesindeki önermenin doğruluğuna güvendiğini ifade etmesi, onun bilgi veya inancına dayanabilir. Bu ayrımı yansıtan dilbilgisel ulam veya sözcükler, önermenin doğruluğunu değil, konuşucunun önermeye karşı takındığı tavrı belirtir. Konuşucu ifade ettiği olay, olgu veya durumu bilgiye dayandırıyorsa, bunu bilinen gerçeklerle destekleyebilmelidir. Konuşucunun inançlarına dayandırdığı bir önermeyi ise desteklemesi gerekmez, çünkü bu tür önermeleri içeren tümceler sadece o öyle düşündüğü için öyledir (bkz. Lyons 1977: ). Bu çalışmada, mutlaka, kesinlikle, herhalde, galiba ve belki belirteçlerinin Türkçede güven kipliğinin derecelerini ifade etmek için kullanıldığı tartışılacaktır. ilk olarak mutlaka ve kesinlikle belirteçleri bilgiye ve inanmaya dayalı kiplik ifade eden iki ayn belirteç olarak ele alınacak, diğer belirteçler mutlaka veya kesinlikle türü belirteçler olarak incelenecektir Veri Değerlendirmesi 3.1. Mutlaka ve Kesinlikle Tümce düzeyinde çekim ekleri ve belirteçlerle yapılan yer değiştirme incelemesi sonunda, her iki belirtecin de önermenin doğruluğuna güven bildirdiği saptanmıştır. Bu ortak anlamın yanısıra, iki belirteci ayıran bir özellik gözlenmiştir: Mutlaka konuşanın bir olay, olgu ya da durumu bilinen gerçeklere dayanarak söylediğini, kesinlikle ise, söylediklerinin öyle olduğuna inandığını belirtir. Örneğin, (1) numaralı söylem incelendiğinde, kesinlikle'nm kabul edildiği, mutlaka'mn mümkün olmadığı görülmektedir: (1) A. Ayşe çok aptal! B.»Mutlaka! Kesinlikle! A'nın, tümcesinde kullandığı ad kökenli eylemlik, herhangi bir çekim eki almaması nedeniyle, anlık bir düşünceyi ifade etmektedir (Dlr ve 0 için bkz. Tura 1984). Dolayısıyla, konuşan, bu düşüncesini, her zaman geçerli olan ve emin olduğu bir yargı olarak sunmamakta; B de yanıtında, kesinlikle kullandığı zaman, bir inancını bildirmekte, ve bunu herhangi bir bilgiye dayandırmak zorunda bulunmamaktadır. Bir başka deyişle, söylem (l)'de, A'nın belli gerçeklerden çok inandıklarına dayanarak ifade ettiği bir tümceye, B'nin "kesinlikle" diye yanıt vermesi, onun da A'nın düşüncesine kauldığını göstermektedir, öte yandan B, bu yargıya söylem (2)'de olduğu gibi, ancak söyleme gönderme yaparak, yani söylemi bir tür bilgi olarak kullanarak yanıt verirse, mutlaka belirtecini kullanabilmektedir. (2) A. Ayşe çok aptaldır! B. Mutlaka, (öyledir.)
4 108 Dilbilim Araştırmaları 1997 Bu çerçevede, mutlaka belirteci, (3a) tümcesinde görüldüğü gibi, yükümlenmeme anlamını içeren mlş ile bağdaşmamaktadır. Bu kısıtlama, mutlaka belirtecinin, konuşan ve dinleyenin paylaştığı, ortak bilgiye dayanılarak ifade edilen bir yargıyı, yani nesnellik kazanmış bir yargıyı ifade ettiğini kanıtlar görünmektedir. Aynı. şekilde, herhalde belirteci de, mutlaka gibi, mlş ekiyle bağdaşmamaktadır. Buradan, herhalde belirtecinin de nesnel kiplik anlamını yüklendiği söylenebilir (Aynı değerlendirme için Özsoy ve Taylan 1993:67). Buna karşın, kesinlikle ve galiba belirteçleri, inanma belirtme anlamında mlş ile daha kabul edilebilir olmaktadır. (3 b), (4b) ve (5c) tümceleri bunu örneklemektedir. Bu durum, gerek kesinlikle belirtecinin gerekse galibâ'mn inanca dayalı, yani öznel kiplik belirtmek için kullanıldığını desteklemektedir (Galiba belirteci için aynı sonuca varan bir değerlendirme için bkz. Özsoy ve Taylan 1993:67). Öte yandan, (4a), (5a) ve (5b) tümcelerinin kabul edilmezliği, herhalde ve belki'nin, mutlaka gibi, mlş ile bağdaşmamasından kaynaklanmakta, ve bu belirteçlerin sadece nesnellik kazanmış yargıları anlatmak için kullanılabileceğini ortaya koymaktadır. (3) (4) (S) c. Mutlaka okula gitmiş/im. Kesinlikle okula gitmiş. Herhalde ödevini yapmış/ödevimi yapmışım. Galiba ödevini yapmış. *Belki sevgiye inanmış/ım. Herhalde sevgiye inanmış/ım. Galiba sevgiye inanmış. Ancak, mutlaka, herhalde ve belki, tümce (6)'da görüldüğü gibi, mlşdir ekiyle bağdaşmaktadır (6) Mutlaka okula gitmiştir. Herhalde ödevini yapmıştır. c. Belki sevgiye inanmıştır. Bunun nedeni, DIr ekinin tümceye getirdiği belirtme edimi ile birlikte tümceye nesnellik kazandırmasıdır. Buna karşın, galiba belirteci yükümlenmcyi zayıflattığı için DIr ile kullanılamamaktadır (bkz. Akerson 1994: 8586) Belirteçlerin Anlıksal Durum ve Eylemlerle Kullanımı Söz konusu belirteçlerin, durum ve anlıksal eylemlere göre de farklı kullanıldıkları görülmektedir, örneğin, emin ve neşeli gibi sıfatların mutlaka ve herhalde ile bağdaşmadıkları, kesinlikle ile rahatlıkla kullanılabildikleri gözlemlenmiştir. Bu tür sıfatlar, içkin anlamları nedeniyle, kişinin kendinden uzak tutamayacağı, ve farkında olmadan içinde bulunabileceği bir durum belirtemezler. Bu yüzden, 1. tekil
5 Şükriye Ruhi; Deniz Zeyrek, Necdet Osam 109 kişi ile kullanılamayacakları gibi, 3. tekil kişi hakkında yargı oluşturulmasına da olanak tanımazlar (bkz. 7a, 8a, 10a, 10b). Aynı kısıtlama, tümce (9a)'da görüldüğü gibi, inan eylemi için de geçerlidir, öte yandan, yorgun ve akıllı gibi sıfatlar, sonradan farkına varılarak bilgi edinilecek özellikler belirtir. Bu yüzden bu sıfatlar, mutlaka herhalde ile çıkarsama önermelerinin öncülü olarak kullanılabilmektedirler (bkz. 11c). öte yandan, kesinlikle ve galiba, öznel kiplik belirtmeleri nedeniyle, kişinin kendi durumu ile ilgili yargıya varmasına el vermekte, dolayısıyla gerek emin ve neşeli gerkese yorgun ve akıllı gibi sıfatlarla ve inan gibi eylemlerle kullanılabilmektedir (bkz. 7b, 8b, 9b, 1 İd). (7) (8) (9) (10) (11) c. d. * Ayşe kendinden mutlaka emin. Ayşe kendinden kesinlikle emin. Kendimden mutlaka eminim. Kendimden kesinlikle eminim. Mutlaka sevgiye inanıyor/um. Kesinlikle sevgiye inanıyor/um. Mutlaka neşeli/yim. Herhalde neşeli/yim. Mutlaka yorgun/um. Herhalde yorgun/um. Herhalde yorgunum ki şu anda problemi çözemiyorum. Galiba yorgun/um. Buraya kadar sunulan Örneklerle, Türkçede yargı kipliğinin bir yandan "inanma"ya, bir yandan "bilme"ye dayanarak ifade edildiği gösterterilmeğe çalışılmıştır. Bu kiplikler sırasıyla kesinlikle ve mutlaka belirteçleriyle anlatılmaktadır. Bu belirteçler konuşanın ifade ettiği önermeye tümüyle katıldığını ve doğruluğunu yükümlendiğini göstermektedir. Aynca, mutlaka nesnel kiplik belirtirken, kesinlikle öznel kiplik ifade etmektedir. Dolayısıyla bilgiye ve inanca bağlı kiplik ayrımı, nesnel ve öznel kiplikle koşutluk göstermektedir. Tümce (12) a ve b'de görüleceği gibi, öznel kiplik anlamıyla koşut olan inan eylemini içeren önermeler, bil eylemini içeren önermelerin aksine, kişüerarası tartışmaya açılmayı reddedebilir. (12 ) inanıyorum. Sana ne!??biliyorum. Sana ne!
6 110 Dilbilim Araştırmaları 1997 Özet olarak, mutlaka ve kesinlikle güçlü yükümlenme ve güven belirtirken, herhalde, galiba, belki, gibi belirteçlerle ise daha az güçlü ve zayıf yükümlenme kipliğini belirtirler. Bu belirteçlerin kiplik değerlerini aşağıdaki süreklilik çizelgesinde gösterebiliriz. Yükümlenme (Güven) Yükümlenmeme (Zayıf güven/güven yokluğu) Bilmeye dayalı yargı MUTLAKA HERHALDE BELKİ İnanmaya dayalı yargı KESİNLİKLE GALİBA 3.3. Belirteç ile F.zgileme, Söylem Belirleyicileri ve Olumsuzlama İlişkileri Bundan önceki bölümlerde, herhalde ve belki belirteçlerinin mlş çekim ekiyle ilgili belirtilen kısıtlamaları söylem içinde silinebilmektedir. Herhalde ve belki belirteçleri, e, yani, ve karşıtsal vurgu ile kullanıldığında, söylem içi dünyadaki koşulların getirdiği zorunluluklar sonucu, mutlaka belirtecinin kiplik gücüne yaklaşırlar. Tümce (13) bu durumu örneklemektedir: (13) E herhalde okula gidiyorum yani! Belki okula gidiyorum, ne biliyorsun? Aynı şekilde, mlş eki, mutlaka, herhalde ve belki belirteçleriyle yargı anlamında değil, çıkarsama anlamıyla kullanılmakladır (bkz. 14a, 14b). Bu anlam, de ve ki bağlaçlarının kullanımıyla açıkça görülmekledir (Ancak, bu belirteçlerin de ve ki bağlaçları yla ilgili kısıtlamaları daha aynnülı bir inceleme gerektirmektedir). (14) Herhalde ödevini yapmış ki böyle rahat oturabiliyor. Mutlaka inanmış ki öyle konuşuyor. c. Belki ödevini yapmıştır da bize söylemiyor. Tümce (14c)'de görüldüğü gibi, belki ancak mlşdır ekiyle kullanıldığında çıkarsama anlamını verebilmektedir. Çünkü bu belirteç, zayıf güven belirtir ve Dır eki sayesinde güven derecesi arttırılabilir. Öte yandan, tümce (15)'de görüldüğü gibi, kesinlikle çıkarsama içeren tümcelerde kullanılamamaktadır:
7 Şükriye Ruhi, Deniz Zeyrek, Necdet O sam 111 (15 ) *Kesinliklc sevgiye inanmış ki/inanmış da öyle konuşuyor. Mutlaka ile kesinlikle arasındaki kip ayrımı, olumsuzlama olgusunda da görülmektedir. Olumsuzlama, kesinlikle belirteci ile yapılabilirken, mutlaka ile yapılamamaktadır. Bu ayrımı, yine öznelnesnel yargı anlamı ile ilişkilendirmek mümkündür. Kesinlikle'nin kullanıldığı olumsuz tümceler öznel yargı ile ilgilidir (bkz. 16a, 17a). Mutlaka bilgiye dayanılarak tümüyle yükümlenen bir önermeyi nitelediğinden nesnel yargıya yönclcmemektedir: (16) Ben bunu kesinlikle yapmadım/bilmiyorum, *Ben bunu mutlaka yapmadım/bilmiyorum. (17) Ayşe bunu kesinlikle yapmadı/bilmiyor, *Ayşc bunu mutlaka yapmadı/bilmiyor Sonuç Yaptığımız incelemeden kiplik belirteçlerinin kişi ekleri, eylem çekim ekleri ve bazı eylem türlerine göre ayrım gösterdikleri sonucu çıkmaktadır. Ayrıca, de ve ki gibi bazı söylem bağlaçları ile e ve yani gibi söylem belirleyicilerinin de kiplik değerinde kaymalara yol açtığı görülmektedir. Çalışmanın başında belirtilen bilgiscllik kipliğinin dış dünya ile ilgili zorunluluklardan gelişmiş olabileceği düşüncesi (Swectscr 1992, Lyons 1977) mutlaka belirtecinin kullanım özellikleri açısından ortaya çıkmaktadır. Çalışmada incelenen tümcelerin bir çoğunda mutlaka belirteci, dış dünya durum ve olaylarından edinilen bilgilerden çıkan bir zorunluluk içermektedir. Bu durumda mutlaka, kök anlamında yükümlülük içermektedir. Bu anlam, bilgisellik alanına uzanmakta ve belirli bilgilerin toplanması sonucunda zorunlu olarak vardığımız bir yargıyı yükümlendiğimizi ve/veya çıkarsadığımızı belirtir. Kaynakça Erkman Akerson, Fatm "Türkçe Yüklemde Görünüş, Zaman ve Kip," VIII. Dilbilim Kurultayı İstanbul: İstanbul Üniversitesi, iletişim Fakültesi, Frawlcy, William Linguistics Semantics. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates. Kocaman, Ahmet 'Türkçede Kip Olgusu Üzerine Görüşler," TDAY, Belleten. Lyons. John Semantics, Vol. II. Cambridge University Press. Özsoy, Sumnı, Erguvanlı Taylan, Eser " Türkçede Bazı Kip Biçimlerinin Öğretimi Üzerine," VIII. Dilbilim Kurultayı Bildirileri Ankara: Ankara Üniversitesi Palmer, F. R Mood and Modality. Cambridge: Cambridge University Press. Swcctser, Eve E From Etymology to Pragmatics: Metaphorical and Cultural Aspects of Semantic Structure. Cambridge University Press.
Zorunluluk Kipliği Belirtisi mali nın Anlamsal İçyapısı. Arş. Gör. Demet Corcu demetc@mersin.edu.tr Ankara Üniversitesi
Zorunluluk Kipliği Belirtisi mali nın Anlamsal İçyapısı Arş. Gör. Demet Corcu demetc@mersin.edu.tr Ankara Üniversitesi This article makes a semantic analysis of the only Turkish grammatical marker for
Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi Sayı: 4/3 2015 s. 1268-1289, TÜRKİYE TÜRKÇE DİL BİLGİSİ ÖĞRETİMİNDE KİP
Giriş TÜRKÇE DİL BİLGİSİ ÖĞRETİMİNDE KİP Öz Mehmet Volkan DEMİREL Caner KERİMOĞLU Çalışmada Türkçenin öğretiminde kip kategorisinin ele alınış biçimleri incelenmiştir. Araştırma yöntemi olarak tarama modelinin
TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE SÖYLEM VE BİLGİ KİPLİĞİ İLİŞKİSİ
DOI: 10.7816/idil-06-35-05 idil, 2017, Cilt 6, Sayı 35, Volume 6, Issue 35 TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE SÖYLEM VE BİLGİ KİPLİĞİ İLİŞKİSİ Seçil HİRİK 1 ÖZ Konuşurun duygu ve düşüncelerini, bir olay ya da durum karşısındaki
TÜRKÇEDE KİP KATEGORİSİ VE -YOR BİÇİMBİRİMİNİN KİPSEL DEĞERİ
TÜRKÇEDE KİP KATEGORİSİ VE -YOR BİÇİMBİRİMİNİN KİPSEL DEĞERİ (MOOD CATEGORY IN TURKISH AND -YOR AS A MODAL MORPHEME) Turgay Sebzecioğlu Özet Türkçe dilbilgisi kitaplarında kip belirsiz bir olgu olarak
TÜRKÇE DEKİ TANITSALLIK BELİRTEN SIFATLARIN VE BELİRTEÇLERİN YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERSLERİNDE ÖĞRETİMİ
T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇENİN ÖĞRETİMİ ANABİLİMDALI YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE ÖĞRETİMİ PROGRAMI YÜKSEK LİSANS TEZİ TÜRKÇE DEKİ TANITSALLIK BELİRTEN
Generated by CamScanner Generated by CamScanner Generated by CamScanner Generated by CamScanner Generated by CamScanner Generated by CamScanner Generated by CamScanner Türkçede Iyelik Uzamdışı Anlambilim
Gürkan Doğan Hacettepe Üniversitesi
A m a Bağlacına Edimbilimsel Bir Bakış Gürkan Doğan Hacettepe Üniversitesi [Bu yazıda, bir sözcenin kavramsal ve işlemsel olmak üzere iki ayrı tür bilgi düzenekleyebileceği görüşünden yola çıkılarak 'ama'
Tamlayan Ekinin İşlevi Üzerine
Yantümcelerde Tamlayan Ekinin İşlevi Üzerine Eser Erguvanlı Taylan Boğaziçi Üniversitesi 1. Giriş Türkçe'nin yan tümceleri yapısal açıdan oldukça karmaşıktır ancak bu karmaşıklığın altında dile özgü bir
TÜRKÇEDE TANITLAMA BELİRTİCİLERİNİN İŞLEVLERİ
T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ DİLBİLİM ANABİLİM DALI GENEL DİLBİLİM PROGRAMI DOKTORA TEZİ TÜRKÇEDE TANITLAMA BELİRTİCİLERİNİN İŞLEVLERİ Meltem SARGIN Danışman Prof. Dr. Lütfiye
Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2015, 6(2), DOI: /sbeder _
POLİTİK SÖYLEMDE GERÇEKLİĞİN SUNUMU ÜZERİNE BİR ÖRNEKLEM 1 Özlem AKSU KURTOĞLU 2 Özet Bilgilendirici metinlerde önermelerin doğruluk ve bu anlamda kesin değerini belirginleştirmek, kiplik (modality) kullanımını
Türkçe nin Neden Gösteren İlgeç Yantümceleri. A. Sumru Özsoy ve Eser E. Taylan Boğaziçi Üniversitesi
Türkçe nin Neden Gösteren İlgeç Yantümceleri A. Sumru Özsoy ve Eser E. Taylan Boğaziçi Üniversitesi I. Giriş 1.1. Amaç Bu çalışmanın amacı Türkçe'de iki olayın arasındaki nedensellik ilişkisini belirten
Gereklilik/Zorunluluk Kipliği Kodlayıcılarının Anlam Yapısı Üzerine 1 Demet CORCU GÜL Ankara Üniversitesi corcudem@gmail.com. Özet
Gereklilik/Zorunluluk Kipliği Kodlayıcılarının Anlam Yapısı Üzerine 1 Demet CORCU GÜL Ankara Üniversitesi corcudem@gmail.com Özet Anahtar Sözcükler: kiplik, gereklilik, zorunluluk, kipsel alan, olası dünya
Kıran, Ayşe, Ece Korkut ve Suna Ağıldere, (2003), Günümüz Dilbilim Çalışmaları, İstanbul: Multilingual. Dr. Kamil İşeri Niğde Üniversitesi
Kıran, Ayşe, Ece Korkut ve Suna Ağıldere, (2003), Günümüz Dilbilim Çalışmaları, İstanbul: Multilingual. Dr. Kamil İşeri Niğde Üniversitesi Bir bilim dalında yapılan çalışmaları bir kitapta toplayabilmek
ANLAMBİLÎM SORUNLARI. Ahmet KOCAMAN. a. Doğal dildeki anlamın incelenmesi b. Anlamın dilbilim yöntemleriyle incelenmesi
ANLAMBİLÎM SORUNLARI Ahmet KOCAMAN Anlam konusu yüzyıllardır değişik kültür ve bilim alanlarının ilgi odağı olmuştur. Bu alanların başında felsefe, mantık, yazınbilim, ruhbilim, göstergebilim ve dilbilim