Günerkan Aydoğmuş | "HÜSEYNİK'TEN ÇIKTIM" TÜRKÜSÜ VE MUSUL!.. - Elazığ Kanal 23 Haber
Geçen hafta Belek Gazi ve Suriye'deki Menbiç İlçesinden bahsetmiştim.
Türk Tarihinin geçmişini hatırlatmaya çalıştım.
Bu gün sınırlarımızın dışında kalan nice Türk şehirleri var.
Özellikle Harputumuzun bu şehirlerle olan bağlantısı türkülere,manilere,şiirlere yansımıştır!
Bunlardan biri de Musul'dur!
Bu hafta sizlere Musul'la ilgili tarihi bilgileri aktaracağım.
Bu anlatacaklarımın içerisinde Harputlu Telgrafçı Akif'in hazin hikayesi de yer alacak.
Önce bu gün Irak sınırları içerisinde kalan Musul'a bir göz atalım:
Musul, tarihi çok eskilere uzanır.
Dicle kıyısında yer alan bu tarihi şehrin bu günkü nüfusu 1,5 milyonu bulur.
Irak'ın ikinci büyük şehridir.
Bu şehri ilk defa İslam Halifesi Hz.Ömer İslam topraklarına katmıştır.
1092 yılında buraya Selçuklular hakim olur.
Daha sonra burayı Selçuklu Atabekleri yönetmiştir.
Selçukludan sonra buranın en uzun yöneticileri Osmanlılar olmuştur.
Osmanlılar Musul'u yaklaşık 400 seneye yakın yönetmiştir.
1850'de mutasarrıflık, 1877'de de Bağdat'a bağlı bir il olur.
Çarşısı,pazarı,mahalleleri tamamen Türk mühürünü taşır!
Selçuklu Ulu Camisi,Osmanlı döneminde yapılan cami, medrese ve çeşitli külliyeleri ile ben bir Türk şehriyim demektedir.
Osmanlı döneminde halkının %90'ı Türktür.
Diclenin suladığı münbit arazilerde her çeşit tarım ürünü yetiştirilir.
Ayrıca petrol buranın önemli bir zenginlik kaynağıdır!
Süper devletlerin Musul'a olan ilgileri birazda bundandır!
Birinci Cihan harbinde buraya göz koyan İngilizler yapılan Mondoros Mütarekesine rağmen burasını kanunsuz olarak işgal ederler!
Atatürk'ün Misak-ı Milli hudutları içerisinde olmasına rağmen Musul'u İngilizler Lozan'da Türklere bırakmamak için çeşitli oyunlar tezgahlamışlardır.
1926'da imzalanan Ankara Anlaşması bile buranın durumunu kesin olarak çözmemiştir!
Musul daha sonra İngilizler tarafından asıl sahibi olan Türkler'e değil de, Irak Krallığına terkedilir!
Musul hakkında verebileceğimiz kısa bilgi bu kadardır.
Şimdi Harput'ta görev yapan Telgrafçi Akif'e geçelim;
Akif yakışıklı bir gençtir.
Hüseynik'te yani bu günkü Ulukent'te oturmaktadır.
Hergün Hüseynik'ten Harput'ta göreve için gidip gelir.
Osmanlının Harput'taki telgraf memurudur.
Onun gidiş ve gelişlerinde şehrin genç kızları Akif'i görebilmek için gizlice onun yolunu gözlerler!
Sözü fazla uzatmayayım, bir gün yine Harput'a giderken o dik yolda kalp krizi geçirerek vefat eder.
Onun bu ölümü çevrede büyük üzüntü yaratır.
Ardından türküler yakılır.
Bunlardan biri de, "Hüseynik'ten çıktım Şeher yoluna" türküsüdür.
Bu türkü Elazığ'da yıllardır söylenir.
Telgrafçı Akif'in bir kardeşi de o gün bir Türk şehri olan Musul vilayetinde görev yapmaktadır.
Musul'un bu türküde geçen dörtlüğü şöyledir; " Lütfü gelsin telgrafın başına/ Bir tel vursun Musul'da Gardaşıma/ Yazık oldu yazık şu genç ömrüme/ Bilmem şu feleğin bana cevri ne?"
Bu türkü aslında bir ağıttır!
Ama bizlere Musul'un bir Türk şehri olduğunu da hatırlatır!
Bu hafta da siz değerli okurlarıma gündemde olan Musul'un bir Türk şehri olduğunu ve Türkülerimize bile konu olduğunu yazmak istedim.
Musul'da ne Bağdat yönetiminin, ne de başta ABD olmak üzere koalisyon güçlerinin hakkı ve sözü vardır!
Gerek Kerkük, gerekse Musul bir Türk şehridir.
Lozan'ın çözülmesi için bize miras bıraktığı iki büyük şehirdir.
Atatürk vefatından önce Hatay'ı sınırlarımız içine alırken, Musul ve Kerkük vilayetlerini de daha sonraya bırakmıştır!
Bu konuda söylenecek çok sözümüz var ama onları daha sonraya bırakıyorum.