Eskiden “Teröristbaşı”ydı; Şimdi Siyasetçi
11:2019 Eylül 2011
K. İrlanda’nın Birleşik Krallık’tan bağımsızlığı için mücadele veren IRA’nın iki numaralı ismi McGuinness, seçimlere adaylığını koydu
İrlanda Cumhuriyet Ordusu’nun (IRA) eski liderlerinden Martin McGuinness, İrlanda Cumhuriyeti’nde 27 ekimde yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimine adaylığını koydu. Kuzey İrlanda Başbakan Yardımcısı McGuinness, partisi Sinn Fein’in başkanı Gerry Adams’ın tam desteğini aldı.
Böylece McGuinness’in gerilla liderliğinden, meşru siyasete uzanan yolculuğu yeni bir boyut kazanmış oldu. IRA’nın siyasi kanadı olarak görülen Sinn Fein partisinin ikinci adamı McGuinness, cumhurbaşkanı seçilirse İngiltere Kraliçesi 2. Elizabeth’i de ziyaret edeceğini açıkladı. Kuzey İrlanda’da şiddet olaylarının yaşandığı 30 yıllık dönemde IRA örgütünün liderlerinden biri olan 61 yaşındaki McGuinness, Kuzey İrlanda’da İngiliz varlığına ve kraliyet sistemine karşı silahlı mücadeleye katıldığı için 1970’li yıllarda tutuklanmıştı.
McGuinness’in girişimi, İrlanda adasının kuzeyinde ve güneyinde cesur bir adım olarak görülürken, bunun, Sinn Fein hareketinin siyasi olarak gücünü arttırdığının da bir işareti olduğu yorumu yapılıyor. Öte yandan pek çok bombalama ve silahlı saldırıyla anılan IRA’nın eski üyesi McGuinness, 30 yıllık kanlı döneme büyük oranda son veren 1998’deki anlaşma sonrasında, bölgede barış sürecinin en önemli destekçilerinden biri oldu. Şimdi de seçim kampanyasının, ‘yeni İrlanda’ için atılacak adımlar için bir fırsat yaratmasını umduğunu söylüyor.
Birlik çabasını sürdürecek
Mary Robinson ve Mary McAleese’in ardından cumhurbaşkanlığı koltuğuna aday olan McGuinness’ten, İrlanda’da Kuzey ile Güney’in ve Katolikler ile Protestanların arasında köprü kurma çabalarının ve bu iki liderin sürdürdüğü tarihî süreci devam ettirmesi bekleniyor.
Kuzey İrlanda’daki Katolikler arasında, 30 yıllık şiddetin sona erdirilmesindeki katkılarıyla kahraman olarak görülen Martin McGuinness, sınırın güneyinde tartışmalı bir isim.
Zira birçok seçmen, ‘bir zamanlar sokaklarda Britanya askerleriyle çatışan bu militana’ oy vermekte direnebilir. Siyasi analist Noel Whelan, McGuinness’in milliyetçi Kuzey İrlanda’nın kahramanı, ancak İrlanda’da Sinn Fein ile birlikte tartışmalı bir siyasi figür olduğunu söylüyor. Sinn Fein, Kuzey İrlanda’da şubatta yapılan seçimlerde parlamentonun alt kanadındaki sandalye sayısını arttırarak en büyük ikinci muhalefet partisi olmuştu.
Kasap, gerilla, mahkûm, politikacı
Kuzey İrlanda’nın Birleşik Krallık’tan bağımsızlığını savunan ve 1970’te kanlı bir eylem başlatan IRA’ya katılmak için kasap çıraklığını bırakıp mücadeleye katılan Martin McGuinness, hızla yükselerek örgütün liderlerinden biri oldu. İngiliz askerlerinin göstericilere ateş açtığı ve 13 kişinin öldüğü Kanlı Pazar’ın yaşandığı 1972’de, IRA’nın ikinci adamı olan McGuinness, bu yıllarda IRA üyeliğinden tutuklandı, yıllarca kaçak yaşadı. Partinin lideri Gerry Adams ile birlikte, Sinn Fein’in Kuzey İrlanda’daki en güçlü milliyetçi gruplardan biri olmasını sağladı. 1998’de 30 yıllık kanlı dönemi önemli ölçüde sonlandıran anlaşmada merkezi rol oynadı. 2009’da milliyetçi gerillaların, iki İngiliz askeri ile bir polisi öldürmesini kınaması, ona Kuzey İrlanda’da Britanya yanlısı grupların sempatisini kazandırırken, bazı ‘eski dostların’ tepkisine yol açtı