ABD’nin İran ambargosu resmen başladı. İran ile ticarette yasak listesi!
ABD’nin İran ambargosu, bugün Washington saati ile 00.01’de (Türkiye saati ile saat 07.01) başladı. ABD, yasak listesindeki ürünleri İran’a satmaya devam eden ülke ve şirketlere yaptırım tehdidinden bulunurken, Türkiye ve Çin, ambargoya katılmayı kesin bir dille reddetmişti.
Mayıs ayında İran ile nükleer anlaşmadan çekilen ABD, İran’a yaptırımların ilk aşamasını 7 Ağustos’ta, ikinci aşamasını ise 5 Kasım’da kademeli olarak başlatacağını duyurmuştu.
İlk aşama hangi yasakları kapsıyor?
ABD’nin İran’a yönelik olarak 7 Ağustos 2018’de başlatacağını açıkladığı ve uymayan ülke ve şirketleri yaptırımla tehdit ettiği yasaklar şöyle:
İran’ın ABD doları ile ticareti yasaklanacak.
Altın ve diğer değerli metal ticareti engellenecek.
İran dışında olan ve İran’a ait kaynakların, bu ülke yönetimi tarafından kontrolü engellenecek.
İran’ın devlet tahvili ihracı ve tahvil satması yasaklanacak.
İran’a otomotiv ve otomotiv yedek parça satışına sınırlamalar getirilecek.
İran’dan ABD’ye gıda, halı satışı ile bu satışlara ilişkin finansal işlemler askıya alınacak.
İran’a yolcu uçağı, donanımı satışı ve servis hizmetleri verilmesi durdurulacak.
İkinci aşama yasaklar
ABD’nin kararıyla 5 Kasım’da yürürlüğe konulacak yasak kararları ise şöyle:
İran’la bağlantılı petrol ve doğalgaz ticaretine ilişkin işlem ve hizmetler durdurulacak.
İran’dan petrokimya ürünleri alımı yasaklanacak.
Yabancı banka ve finans kuruluşları, İran Merkez Bankası ile işlemleri durduracak.
İran’la ilgili tüm sigorta işlemleri durdurulacak.
Petrol başta olmak üzere İran enerji sektörüne yönelik ambargolar devreye girecek.
İran’ın liman işletmeleri, tersaneleri ve deniz taşımacılık sektörü ambargo kapsamına alınacak.
Avrupa yaptırımlara karşı, Çin ve Türkiye katılmayı reddetti!
ABD, İran’a yönelik olarak uygulamaya koyacağı yeni yaptırımlara pek çok Avrupa ülkesi karşı olduğunu açıklamıştı. Türkiye ve Çin de, ABD’nin yaptırım tehdidine rağmen ambargoya katılmayacaklarını kesin bir dile açıklamışlardı.
ABD’nin İran’a ambargo kararı, İran ile büyük miktarda altın ticareti ile petrol ve doğalgaz alışverişi olan Türkiye’yi yakından ilgilendiriyor.
Kongre ara seçimleri için propaganda faaliyetlerini sürdüren ABD Başkanı Donald Trump, İran ekonomisinin zorda olduğunu söylerken, ABD ambargosuna karşı tedbirleri açıklamaya hazırlanan İran’da ilk karar, Merkez Bankası’ndan geldi.
İran Merkez Bankası, ülkede yaşanan döviz sıkıntısı nedeniyle yurtdışına çıkan vatandaşlara ucuz döviz verme politikasından vazgeçti.
Türkiye ve komşu ülkelere seyahat edenlere 500 avro, uzak ülkelere 1,000 avro ucuz döviz tahsis eden İran Merkez Bankası kararı uyarınca, turistler, döviz ihtiyaçlarını fiyatı devletin verdiği bedelin yaklaşık iki misli olan serbest piyasadan temin edecek.
İran Merkez Bankası ayrıca yeni döviz politikası kapsamında, daha önce yasakladığı serbest piyasadaki döviz alım satımını serbest bıraktı. Döviz bürolarının çalışmasının yasaklanması nedeniyle fazla döviz ihtiyaçlarını illegal olarak kara borsadan temin eden İranlılar, bundan sonra döviz ihtiyaçlarını döviz bürolarından temin edebilecek.
Türk halkını örnek gösterdi
Bu arada döviz kurlarındaki aşırı artışın önlenmesi için halktan yastık altındaki dövizlerini bankalara getirmelerini isteyen İran Merkez Bankası Başkanı Abdülnasır Himmeti, benzer sıkıntılar yaşayan Türkiye’de halkın sergilediğini davranışını örnek gösterdi.
Sabit döviz kuru sisteminden büyük oranda vazgeçilerek kontrollü dalgalı kur rejimi uygulamasına geçileceğini devlet televizyonundan açıklayan Himmeti, uygulamanın başarı olması için halktan devlete yardımcı olmalarını istedi.
ABD ile ekonomik bir savaş içinde olduklarını söyleyen Himmeti, “Devletimiz, vatandaşların rahat yaşayabilmesi için uluslararası tüm baskıların direniyor. Halkımız da devletine yardımcı olmalı ve yastık altında tuttuğu dövizini bankalara yatırmalı. Bakınız, Türkiye’de benzer durum olunca ve döviz kurları artınca Türk halkı dolarlarını yakmaya başladı” dedi.
Öte yandan İran Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Ahmed Irakçi’nin yolsuzluk iddiasıyla tutuklandığı bildirildi.
İran Radyo Televizyon Kurumu (İRİB), İran Yargı Erki Sözcüsü Gulam Hüseyin Muhsin Ejei’in Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Ahmed Irakçi’nin tutuklandığına dair bir bildiri yayınladığını açıkladı. Açıklamada, Irakçi’nin yanı sıra pek çok üst düzey hükümet yetkilisinin de tutuklandığı kaydedildi.