Çocuk ve Oyun | Gazete internet haber bilgi kaynağı
Oyun çocukların kendilerini ifade ettiği, yeteneklerini fark ettiği, potansiyellerini kullandığı, dil, zihin ve sosyal becerilerini arttırabildiği, en önemlisi eğlenebildiği etkinliklerdir. Dolayısıyla çocuklar söz konusu olduğunda, oyun onlara eğlenceden çok...
yazar	Psk. Şeyma Çavuşoğlu	Mart 24, 2010	45	Görüntülenme
Oyun çocukların kendilerini ifade ettiği, yeteneklerini fark ettiği, potansiyellerini kullandığı, dil, zihin ve sosyal becerilerini arttırabildiği, en önemlisi eğlenebildiği etkinliklerdir. Dolayısıyla çocuklar söz konusu olduğunda, oyun onlara eğlenceden çok daha fazla anlam ifade etmektedir.
Peki, oyun çocuğunuz için neden bu kadar önemli? Oyun oynarken nelere dikkat etmek gerekir? Çocuğunuz için oyuncak seçimi nasıl olmalı? Bu yazıda oyunun çocuğunuzun hayatındaki öneminden, oyun türlerinden ve oyuncak seçiminden bahsedeceğiz.
Oyunun çocuğunuzun hayatına etkilerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz;
Oyun vasıtası ile çocuğunuz;
Çevresini araştırır, etrafındaki nesneleri tanır; Çocuğunuz ilk doğduğu anda, kendi vücuduyla oynamaya başlar, ellerini kollarını hareket ettirir, gelişimine paralel olarak etrafındaki nesneler dikkatini çekmeye başlar. Zamanla etrafındaki nesnelerle ilgilenmeye başlar, böylelikle çocuğunuz, oyun yoluyla kendi bedenlerini fark edip zamanla etrafındaki nesneleri araştırıp, keşfetmeye başlarlar.
Kendilerini ve çevresini tanırlar; Çocuğunuz oyun yoluyla kendisini, dünyayı ve bu dünya içindeki varlığını anlamaya, anlamlandırmaya başlarlar. Oyun çocuğunuzdaki saldırganlığın boşalmasını sağlar, böylece çocuğunuz, oyun ve oyuncakları yardımıyla rahatlar, sorunlarını çözer.
Kas gelişimini hızlandırır ve güçlendirir; Çocuğunuz ilk doğduğu anda el ve bacaklarını hareket ettirirken, zamanla kas gelişimine paralel olarak, oturmaya, uzanmaya emeklemeye ve hareket etmeye başlarlar. Başlarda elleri ve kolları ile oynayan çocuğunuz, 4. aydan itibaren oturmaya başlayınca, etrafındaki nesnelere ulaşmak için uzanmaya bedenini hareket ettirmeye başlarlar. El kaslarının gelişimine paralel olarak, eline tutabileceği nesneler almaya ve o nesneleri taşımaya başlar, böylelikle hem ince motor hem de kaba motor kaslarını hareket ettirerek, bu kaslarının gelişimini hızlandırır.
Değişik sosyal roller denemeyi, duygularını dışa vurmayı öğrenir. 2 yaşla birlikte çocuğunuz sizin davranışlarınızı taklit etmeye başlarlar, sizden gördüğü şeyleri yapmaya çalışırlar. Örneğin; saç taramak, telefonda konuşmak vb. Zamanla çocuğunuzun oyunlarında anne, baba vb rollere girerek, “miş” gibi oyunlar oynamaya başladığını görebilirsiniz ( evcilik, öğretmencilik, doktorculuk vb ). Çocuğunuzun durumu miş gibi canlandırmaları, o ortamda çözmelerini ve kendilerini ifade etmelerine ve rahatlamalarına yardımcı olur.
Hayal gücünü, becerilerini ve yaratıcılığını geliştirirler. Çocuğunuz oyun oynarken, hayal gücünü kullanır, düşünür ve tahminde bulunur. Bu yüzden oyun çocuğunuzun muhakeme yeteneğini geliştirir ve yaratıcılığını destekler.
Öğrenmelerini kolaylaştırır ve dikkatini bir yere toplama ve becerilerini organize etme becerilerini geliştirir; Çocuğunuz oyunlarıyla, büyük –küçük; ön – arka; kıza – uzun; sağ – sol gibi kavramları kullanır ve oyunları ile bu kavramları daha kolay öğrenirler.
Dil gelişimini arttırırlar; Oyun yoluyla çocuğunuz başkalarını dinleme, sözlü ifade edilenleri anlama ve kendini ifade etme becerilerini geliştirirler. Oyun sayesinde yeni kelimeler öğrenir ve kullanırlar. Böylelikle kendisini ifade etme becerilerinin yanı sıra yeni kelimeler de öğrenerek kelime hazinelerini geliştirirler.
Çocuğunuzun gelişiminde bu kadar önemli bir unsur olan oyunun temel araçlarından biri de oyuncaklardır? Yaşa ve gelişim düzeyine uygun olarak seçilen oyuncaklar çocuğunuzun öğrenme ve gelişimleri destekler ve hızlandırır. Peki, oyuncak seçimini nasıl yapmalısınız? Öncelikle oyuncak seçerken mutlaka çocuğunuzun yaşı ve gelişim düzeyini göz önünde bulundurun. Aldığınız oyuncak, çocuğunuza hitap etmeli, çocuğunuz, oyuncak karşısında başarısızlık yaşamamalı, kendi beğenilerinizin yanı sıra oyuncak seçiminde mutlaka çocuğunuzun da fikrini alın, eğlenceli oyuncakların yanı sıra gelişim düzeyini arttıracak, eğitici oyuncaklar da seçmeye dikkat edin, çocuğunuzun tek başına oynayacağı oyuncakların yanı sıra grup olarak oynayabilecekleri oyuncaklar da alın ve oyuncak seçiminde cinsiyet ayrımından kaçınılmaya dikkat edin.
0 – 1 Yaş; Yeni doğan çocuğunuzun oyuncağı bedenidir. Ellerini ve kollarını hareket ettirerek, ellerini ve ayaklarını ağızlarına getirerek oynarlar, Zamanla etrafındaki nesneler dikkatlerini çeker, ses ve ışı bu dönemde çocuğunuzun özellikle dikkatini çeker. Bu dönemde yatağının üzerine asılacak renkli ve ses çıkaran süsler çocuğunuzun ilgisini çekecektir. Yine bu dönemde renkli eşyalar, ses çıkaran çıngıraklar da onun ilgisini çekecektir. Kas gelişimine paralel olarak, ortalama 4 -5 ay civarında çocuğunuz oturmaya başlarlar, etrafındaki nesneleri eline alınıp dokunmaya başlar. Bu dönemde çocuğunuzun elinde tutabileceği, sesli ve renkli oyuncaklar dikkatini çekecektir. ( diş kaşıma halkaları, ses çıkaran ördek vs )
1 – 2 Yaş; Bu dönem çocuğunuzun motor gelişimlerinin en hızlı oldukları dönemdir. Bu dönemde çocuğunuz, vücudunu kullanmayı ve kontrol etmeyi öğrenmeye başlar. Yine bu dönemde çocuğunuz artık yürümeye başlamıştır. Bu dönemde ellerinde tutup bir yerden başka bir yere taşıyabileceği, parçalara ayırabilecekleri, zıplatabilecekleri, yere düşünce ses çıkaran oyuncaklar ilgilerini çekecektir ( top, 4- 5 parçalı puzzlelar, küçük oyuncaklar, hayvan figürleri, su havuzları, oyuncak bebekler vb. )
2 Yaş; Çocuğunuz artık hayal gücüne dayanan oyunlar oynayacaktır, oyuncakları ile konuşup, bağırıp çağırabilir. Bedensel gelişimi de daha elverişli olduğu için, hoplayıp zıplayabilir. Bu dönemde çocuğunuzun hayal gücünü destekleyici ve bedensel hareketliliğini destekleyen oyuncaklar alabilirsiniz ( oyun hamuru, küpler, 4- 6 parçalı puzzleler, büyük oyuncak ev, oyuncak arabalar vb. )
3 yaş; Bu dönemde çocuğunuz artık daha karmaşık oyunlar oynayabilir, bedensel olarak daha hareketli olacaktır. Bu dönemde artık sosyal becerileri de öğrenmeye başlayacaktır. Evcilik oyunları, Legolar, pastel boyalar, oyun hamurları, 3 tekerlekli bisikletler, su havuzu çocuğunuzun ilgisini çekecektir.
4 yaş; Bu dönemde çocuğunuz, hoplamaktan, zıplamaktan, hoşlanmaktadır. Bedensel hareketliliğini destekleyici oyun ve oyuncaklar ilgisini çekecektir ( top, bisiklet, odasının bir bölümünde olabileceği basket potası vb. ) yine bu dönemde puzzeler, oyun hamurları, Legolar çocuğunuzun hem eğlenmesini sağlayacak hem de gelişimine yardımcı olacaktır.
5 -6 yaş; Bu dönemde çocuğunuz tek başına oynadığı oyunlar kadar grupça oynayabileceği oyunlara da ilgi duymaya başlayacaktır. Bu yaşta çocuğunuz yavaş yavaş oyunun kurallarını öğrenmeye başlayacak ve uymaya çalışacaktır. Bu dönemde çocuğunuza evde oyun alanları oluşturmak kadar açık hava oyunlarını da desteklemek önemlidir ( park vb. ) ine bu dönemde puzzeler, top, ip oyunları, pastel boyalar vb oyuncakların yanı sıra, onlara okuyacağınız resimli hikaye kitapları ilgilerini çekecektir.
Psk. Şeyma Çavuşoğlu
çocukçocuk psikolojisioyunoyun türlerioyuncak seçimi
Anarşist Tavırlı Büşra!
yazar	Gazzete	- Nis 10, 2010