Beton Yollarda Kullanılan Malzemelerle İlgili Genel Bir Değerlendirme - Türkiye'nin Kalite Kontrol Portalı
Y. Doç. Dr. Yılmaz Akkaya, Prof. Dr. Mehmet Ali Taşdemir
İ.T.Ü. İnşaat Fakültesi Yapı Malzemesi Anabilim Dalı
Beton yolu diğer yapı elemanlarından ayıran en önemli özeliği yüzey özelikleridir. Ayrıca şiddetli çevresel etkilere maruzdur. Bu bakımdan diğer bütün yapılarda olduğu gibi beton yollarda da dayanıklılık (dürabilite) önemlidir. Beton yolların tasarımı, dayanımdan çok dürabiliteye göre yapılmalıdır. Sunulan bu yazıda yol betonunu oluşturan malzemelerin özelikleri üzerinde durulmakta, uygulama hakkında bilgi verilmekte ve karşılaşılacak sorunlara yer verilmektedir.
1. Kullanılacak kimyasal katkıların birbirleriyle ve bağlayıcı malzemelerle etkileşimi ön deneylerle belirlenmelidir.
2. Kullanılacak agregaların sağlanacağı kaynaklar belirlenmeli, kalite kontrol deneyleri geliştirilmeli ve alkali-silika reaktivitesi deneyleri yapılmalıdır.
3. Kullanılacak çimentonun kimyasal özeliklerinin ve inceliğinin beton özeliklerine etkisi belirlenmeli ve kullanılacak agrega tipine göre alkali içeriği tesbit edilmelidir.
4. Kullanılacak su/çimento oranı sistematik bir şekilde belirlenmeli ve bunun geçirimliliğine olan etkisi tesbit edilmelidir. Su/çimento oranının mikro çatlaklara ve aşırı büzülmelere neden olması engellenmeli ve beton dökümü sırasındaki hava durumu ve beton bakım şartlarına göre su/çimento oranında ayarlamalar yapılmalıdır.
5. Kullanılacak malzeme karışım oranları, betonun dayanıklılığı yönünden sorun çıkarmamalı ve donma-çözülme hasarlarına yol açmamalıdır. Malzemelerin çeşidi ve miktarı, betonun taze ve sertleşmiş halde öngörülen özeliklerine uygun olmalıdır. Laboratuvardan inşaat sahasına geçerken yapılacak düzeltmeler belirlenmelidir. Farklı beton karışım zamanları, üretim yerleri ve yerleştirme teknikleri için düzenlemeler yapılmalıdır. Yerleşmiş betonun hava boşluklarını tayin edecek yöntemler geliştirilmelidir. Beton bakımı için kullanılacak kür malzemeleri, beton dökümü sırasındaki hava şartları ve betonda kullanılan karışım oranına göre belirlenmelidir. Agrega şekli ve karışım oranlarına göre agregaların beton içinde nasıl paketlendiğini karakterize edecek bir metod geliştirilmelidir.
Beton yolun hangi çevresel etkenlerinin etkisinde kalacağı hesaba katılarak, çeşitli sorunlarla karşılaşmamak için aşağıda belirtilen önlemler alınabilir.
Uygun bir drenaj sistemi ve bakımı uygulanarak beton yolun daha uzun ömürlü olması sağlanmalıdır. Su akımının stabilize edilmiş veya edilmemiş alt yol temellerindeki etkisi belirlenmelidir. Bu tür etkilerin beton yolun kullanım ömrünü ne şekilde etkilediği modellenmelidir. Rijit bir beton yol performansının, taşıt yükü, suspensiyonu, lastik cinsi ve aks dizaynı etkenlerinden nasıl etkilendiğini tahmin edebilecek bir prosedür geliştirilmelidir. Yol yapımında kullanılan malzemelerin ve betonun buz çözücü tuzlardan nasıl etkilendiği ve bunun yol performansına yansımaları araştırılmalıdır.
Yol betonlarının üretimi veya onarımında denenecek yeni malzemeler, teknikler ve ekipman, yol betonun kalitesinden ödün verilmeyecek şekilde seçilmelidir. Bu nedenle, dayanım, çevre şartlarına dayanıklılık ve yol yüzeyi gibi beton yoldan beklenen özelikler önceden belirlenmelidir. Tasarımda planlanan ile inşaası yapılan beton yol arasındaki farklılıklar belirlenmeli ve bunların, beton yolun uzun dönem performansına etki edeceği düşünülmelidir. Beton yolun kalitesi ve maliyeti arasındaki ilişki çıkarılmalıdır. Üretim aşamaları arasında ve üretim sırasında yapım teknikleri ve kullanılan malzemeler nedeniyle oluşan farklılıklar incelenmeli ve bunun beton yol performansına etkisi modellenmelidir. Aynı şekilde günlük ve mevsimlik üretimler arasında oluşan farklılıklar da bu modelde gözönünde bulundurulmalıdır.
Yorumu Yazan Serdar Yalnız , Mart 14, 2011
Yani 2 referansla bir makale yazan bu büyük bilim insanlarımızı kutlamak lazım. Dünyada teksiniz. Genel bir değerlendirme de olsa gelişmiş ülkeler en az 20-30 makale-kitap-rapor tarar öyle değerlendirme yaparlar. Biri 1999 diğeri 2000 senesine ait (yaşasın ki kaynak gösterilmiş) 2 çalışma ile olayı çözmüşler helal...