Annemin Evi | Pafta Magazine
Asena Erbaşı | Mayıs 2019
Bir mimar olsaydınız anneler gününde annenize ne hediye ederdiniz? Robert Venturi verebileceği en iyi hediyenin en iyi yaptığı iş olduğunu düşündüğü için olsa gerek, cevabı annesine ev tasarlamakta bulmuş. Böylelikle 1964 yılının anneler gününde annesi Vanna Venturi, belki de tarihin en anlamlı hediyelerinden birini almış.
If you were an architect, what would you give your mother as a gift for Mother’s Day? It seems Robert Venturi thought the best gift would be doing what he does best since he designed a house for his mother as a gift. Thus, her mother Vanna Venturi received perhaps the most meaningful Mother’s Day gift in 1954.
Annesinin ne kadar şanslı olduğunu anlamak adına Venturi’nin dönemin stiline uygun bu Post-Modern evi nasıl tasarladığına biraz daha detaylı bakalım. Bakalım ki bazı okurlarımız günün birinde iyi bir sanatçı gibi, diğer iyi sanatçıların fikrini çalmaya karar verir ve annesine anneler gününde ev tasarlamak isterse nelere dikkat etmesi gerektiğine dair biraz ipucu olsun.
Let’s look more closely at how Venturi designed this Postmodern house, which is consistent with the contemporary style, to understand how lucky his mother actually is. This way, if our readers decide to steal a good artist’s idea – this is exactly what good artists do – and design a house for their mothers for Mother’s Day, they will have a guideline.
Robert Venturi’nin annesinin düşüncesi basit, mütevazı ama daha büyük bir eve taşınmak olduğu için istekleri de bu yöndeydi. Odaların çoğunluğunun bir katta bulunduğu, garajı olmayan bir ev istiyordu. Herhangi bir detay listesi hatta tamamlanması gereken belirli bir zaman bile yoktu. Yani Venturi’nin işi kolay görünüyordu.
Robert Venturi’s mother wanted a simple, humble, but a bigger house. She wanted a house in which most of the rooms were on the same floor and a house which did not have a garage. There wasn’t a list specifying details, nor a deadline he needed to respect. So, it seemed like a piece of cake for Venturi.
Philadelphia şehrinin Chestnut Hill kentinin Milman Caddesi’nde bulunan ve mimarlık tarihinin en önemli yapılarından biri olan Venturi Evi, ilk Post-Modern tarzı bina olarak biliniyor. Venturi bu evi küçük pencereler kullanarak, düz çatı yerine kırma çatı tercih ederek, yapı ölçeğini manipüle edercesine anıtsal ön cepheyi ve çarpık hatta baca tarafına doğru daralan merdiveni tasarlayarak Modern mimari ögelerine meydan okumuş. Yani ev, Robert Venturi’nin modern mimariden uzaklaşmasının başlangıç adımları olarak gösterilebilir. Geleneksel olarak evlerle ilişkilendirilen unsurları -örneğin düz bir çatıdan kemer çerçeveli bir giriş- kullanıp onları orijinal işlevlerinden uzaklaştıran Venturi, Post-Modern hareketin başarılı başlangıcını yine bu evle başarmış.
Vanna Venturi House, which is located on Milman Street in Chestnut Hill, Philadelphia, is considered to be one of the most important designs in the history of architecture and is the first Postmodern building. Venturi defied Modernism by using small windows, by going with a gable roof instead of a flat roof, and we can say he manipulated the scale by designing the monumental façade and the crooked staircase which gets narrower toward the chimney. Thus, the house can be considered the first sign that signals Robert Venturi’s divergence from modernism. Venturi used aspects that are characterized traditionally with houses and changed their original functions, such as a flat roof with an arch-framed entrance, and thus he marked the successful beginning of Postmodernism with his mother’s house.
Modern Mimarlar Ludwig Mies van der Rohe ve Frank Lloyd Wright’ın kullandığı mimari dile yatay şerit pencerelerden basit işlenmiş cepheye kadar yer veren Venturi, öte yandan diğer Modern Mimarların kullanmaktan kaçındığı süsleme ögelerine de tasarımında yer vermeyi tercih etmiş. Sonuçta annesi için tasarladığı evde Modern mimarinin dayatmalarından uzaklaşmak istemişti, değil mi?
Although Venturi employed elements like horizontal ribbon windows and simplistically rendered façade which have been typically used by Modernist architects such as Ludwig Mies van der Rohe and Frank Lloyd Wright, he also employed decorative elements in his design which many Modernist architects avoided. Indeed, he wanted to design for his mother a house free of modernism’s orthodoxy.
Bu yeni dili için gelen eleştirilerde 1982’de Venturi Mimari Kayıt’ta, “Bazıları annemin evinin çocuğun çizdiği bir ev gibi göründüğünü- üçgen çatı, baca, kapı ve pencerelerin bir barınağın temel yönlerini temsil ettiğini söyledi” demiş ve bu söylediklerine “Bunun böyle olduğunu düşünmeyi seviyorum.” diyerek devam etmiş. Annesi için tasarladığı evin, bir çocuğun çizdiği bir ev gibi görünmesinde herhangi bir sıkıntı olacağını düşünmüyorum. Sonuçta konsept buymuş ve bunun üzerinden yürüyebileceği en net yolu tercih etmiş.
“Some have said my mother’s house looks like a child’s drawing of a house – representing the fundamental aspects of shelter – gable roof, chimney, door and windows,” wrote Venturi in Architectural Record in 1982, in return to the criticism he received. “I like to think this is so.” he concluded. I don’t think the house he designed for his mother looking like a house drawn by a child is a problem. Since this was the concept he pursued, he chose an appropriate path to achieve his goal.
Tasarlamak derken, tasarlanması 6 yıldan uzun süren bir evden bahsediyoruz, yani böyle bir evin hazırlanması biraz sabır gerektirecek bir hediye örneği olabilir, şimdiden uyarayım.
It took 6 years for Venturi to design this house, so I will warn you, designing such a house will require patience.
Evin içindeki beş oda, bir merkez ve merdiven etrafında düzenlenmiş. Oturma odası en merkezde olacak şekilde; yemek alanı ve ayrı bir mutfak bir kenarda, ebeveyn yatak odası ve çamaşır odası ise diğer kenarda konumlandırılmış. Yukarı katta ise bir tavanarası yatak odası bulunmakta. Bu düzen, o dönemde üniversitenin öğretilerinde yer alan şehir planlama ideolojilerine görünür referanslar sunmaktadır.
The five rooms of the house are located around a center and the staircase. The living room is at the very center of the house, the dining room and the kitchen are on one side, the bedroom and the utility room are on the other side. On the upper floor, there is an attic bedroom. The layout is a reference to the university’s contemporary teachings on city planning.
Evin en önemli ve değişik özelliklerinden biri de ikinci kattaki “hiçbir yere varmayan merdiven”. Garip bir açıyla yükselen ve dik eğiminden dolayı bir seviyeden sonra işlevini tamamen yitiren merdiven, yalnızca ikinci kattaki yüksek pencereyi temizlemek için kullanılan bir merdiven görevi görmekte. Venturi adeta bir çocuk gibi alanlarla, malzemelerle, ögelerle oynayarak bu evi tasarlamayı tercih etmiş.
The staircase on the second floor, the “nowhere stair” is one of the most important and interesting aspects of the house. It rises up at a weird angle and loses its functionality because of its steep slope and its only use is that it enables cleaning the high window on the second floor. Venturi designed this house in a childlike way, he experimented with space, materials, and elements.
Annesi büyük bir ev istediği için alanı maksimum şekilde kullanmayı tercih eden Venturi, bunun için açık plan tasarlamış. Böylelikle Venturi, evin tasarımındaki dolaşım alanını en aza indirerek bölünmelerin ortadan kaldırıldığı büyük odalar elde etmiş.
Venturi chose to use the space in the most efficient way he can because his mother wanted a big house, thus he designed an open plan. By minimizing the circulation space, Venturi aimed for large rooms, and minimum subdivisions.
Postmodern mimari için bir manifesto olan Vanna Venturi Evi, tartışmasız karmaşıklık ve çelişki yaratacak şekilde bir araya gelen veya bazen yan yana sıralanan, dikdörtgen, eğri ve köşegen unsurların birleşimiyle oluşturulmuş.
The Vanna Venturi House, which is a manifesto of postmodernism, is composed of rectangular, curvilinear, and diagonal elements coming together and juxtaposing each other, creating complexity and contradiction.
Venturi, “karmaşıklık ve çelişki” ifade şekli ile kendi dilini keşfedene kadar geçen sürede tasarımını etkileyen birçok dış etken olmuş tabii ki. Mesela 6 yıl boyunca Louis Kahn’ın asistanlığını yaptığı için bu binanın tasarımı süresince Kahn’dan çok etkilenmiş. Hatta tasarımın başlangıç aşamaları Kahn’dan bazı etkilenmeleri dahi göstermekte. Bunun en büyük sebebi ise Kahn’ın o sırada aynı cadde üzerinde 1961’de Esherick Evi’ni inşaa ediyor olmasıdır.
Until Venturi found his own style, “complexity and contradiction”, he was influenced by many external factors during the design process. For example, he was very influenced by Louis Kahn throughout the design process since he was Kahn’s assistant for 6 years. In fact, the first stages of the design show Kahn’s influence on Venturi’s work. The most important cause of this is the fact Kahn was building a house on the same street, the Esherick House, in 1961.
Gelin görün ki ne yapmış ne etmiş, kendi ruhunu işin içine katabileceği bu hediyeyi anneler gününde biricik annesi Venna Venturi’ye hediye etmiş. Standartları biraz fazla yükseltmiş kabul, biz bu anneler günü ne hediye etmeliyiz diye düşünmeye başlamış olabilirsiniz. Benim tavsiyem, siz de en iyi yaptığınız işi yaparak kendi hazırlayacağınız bir hediye verin annenize çünkü bu materyalist dünyada samimiyetin ve içtenliğin önüne geçecek bir hediyenin satın alınabilecek olduğuna inanmıyorum.
Venturi worked hard and as a result, he gave a gift to his mother, Venna Venturi for Mother’s Day, into which he put his heart and soul. Indeed, he raised the bar a little too high. You may have started wondering what to give your mother for Mother’s Day. My advice is that you should do what you do best, and give your mother a gift you prepared by yourself, because in this materialistic world that we live in, I don’t think there is any gift that can be bought with money that is worthier than sincerity.
Dipnot: Buradan kendi anneme de sesleniyorum: Sen bu dünyada benim hayatımda olan en özel kişisin, seni seviyorum anneciğim, anneler günün kutlu olsun.
PS: I’d like to say a few things to my mother: You are the most important person in my life, I love you mom, happy Mother’s Day.
Frearson, Amy. “Postmodernism: Vanna Venturi House by Robert Venturi.” Dezeen, 12 Aug. 2015, www.dezeen.com/2015/08/12/postmodernism-architecture-vanna-venturi-house-philadelphia-robert-venturi-denise-scott-brown/.
Gok, Özgür. “POSTMODERN MİMARLIĞIN SEMBOLÜ VANNA VENTURI EVİ SAHİBİNDEN SATILIK.” Kot Sıfır, 23 Temmuz 2015, www.kot0.com
Perez, Adelyn. “AD Classics: Vanna Venturi House / Robert Venturi.” ArchDaily, 2 June 2010, www.archdaily.com
Çevirmen/ Translator: Laçin Bilgin