2017 / 18 E-Bülten
İSTANBUL’DA BİR BOTANİK CENNETİ: ATATÜRK ARBORETUMU
İstanbul’un Sarıyer ilçesine bağlı Bahçeköy’de, Belgrad Ormanları’nın güneydoğusunda, pek az İstanbullunun varlığından haberdar olduğu, 296 hektarlık devasa bir alan üzerinde kurulu Atatürk Arboretumu bulunuyor.
Latince kökenli olan "arboretum", ağaç anlamına gelen "arbor" ile bitkilerin yetiştirildiği yerleri belirtmek için kullanılan "-etum" ekinin birleşmesiyle oluşturulmuş bir kelime; "ağaçların yetiştirildiği yer" anlamına geliyor. Dünyada türünün en büyük örneklerinden olan Atatürk Arboretumu 1.500’den fazla bitki türüne ev sahipliği yapıyor.
İstanbul, toprak çeşitliliği, iki deniz ve iki kıta arasındaki coğrafi konumu, topografyası ve yüzyıllara dayanan geleneksel arazi kullanımı nedeniyle olağanüstü bir bitki çeşitliliğine sahip. Yaklaşık 5.500 km2’lik yüzölçümüyle, 2.500’e yakın bitki türünün yetiştiği İstanbul florasının zenginliğini anlamak için küçük bir karşılaştırma yapmak gerekirse; 210.000 km2 yüzölçümüyle İstanbul’un 40 katı büyüklüğündeki Büyük Britanya’da yaklaşık 3.400 bitki türü bulunuyor.
Atatürk Arboretumu, İstanbul florasının çeşitliliğinin yanında, dünyanın dört bir tarafından farklı bitki türlerinin de ilk elden görülebileceği yerlerden biri. Bu yönüyle bir çeşit canlı bitki müzesi de sayılabilecek Atatürk Arboretumu’nun sınırları içinde 1916’da kurulmuş Türkiye’nin ilk fidanlığı da bulunuyor. 1949 yılında 39 hektarlık bir alanda kuruluş çalışmalarına başlanan arboretum zamanla genişledi, 1982 yılında ise Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün 100. doğum yıldönümü nedeniyle Atatürk Arboretumu adını aldı.
Başta orman mühendisleri, peyzaj mimarları, bilim insanları ve doğa severlerin yapacakları incelemelere ve bilimsel araştırmalara imkan tanıyan canlı bir laboratuvar olarak hizmet verme amacıyla kurulmuş olan Atatürk Arboretumu, aynı zamanda botanikle amatör olarak ilgilenen ya da basitçe bir süreliğine şehirden uzaklaşmak isteyen herkese açık.
Sarının, kahverenginin ve yeşilin sayısız tonunun birbirine karıştığı sonbaharda, adeta empresyonist bir tablodan çıkmış manzaralar sunan Atatürk Arboretumu Pazartesi hariç her gün sabah 9.00’dan akşam 17.00’ye kadar ziyaret edilebilir.