AYDIN VE GERMENCİK’TE İNCİR BAYRAMLARI - Naim ÖZDAMAR - Aydın Denge Gazetesi
AYDIN VE GERMENCİK’TE İNCİR BAYRAMLARI
1929’da incir bayramı kutlamaları Germencik’te bir dizi etkinliklerle kutlanmıştır. Yine Anadolu gazetesinin haberine göre Germencik’te incir bayramı şu şekilde kutlanılmıştır.“Germencik’te İzmir incir tüccarlarından Nalbantzade Hulusi Bey’in fabrikası önünde akşamdan vagonlar incirle doluncaya kadar halk tarafından icra-yı şadumani edilmiştir. Fabrika’nın önü; baştanbaşa elektrik ile tezyin olunmuş ve Hulusi Bey bu münasebetle yüz kişilik parlak ve samimi bir ziyafet vermiştir. Germencik halkı saat ikiye kadar çalgı çalmak ve dans etmek suretiyle incir bayramı yapılmıştır (yapmıştır).”
1930’lu yıllarda da Aydın’dan İzmir’e ilk incirin taşınması olayı, Aydın’da yaşayan insanlar için bir coşkuyu ifade etmekteydi. Aydınlı eski bürokrat ve yazar Mustafa Kemal Yılmaz (yakın bir zaman önce kaybettiğimiz) bu yıllarda incirin Aydın’dan İzmir’e ilk kez taşınması işlemini bakın nasıl anlatıyor:
Büyükçe köylerde incir mağazaları vardır. İncirleri orada kınalı elli güzeller seçer; boy boy ayırır, çuvallara yerleştirir. Her çuvalın ağzına bir tutam mersin dalı koymak âdettir. İncir çuvallarının şimdi kamyonla taşındığı oluyor. Ama sen bakma, onları deve ile götürmek başka şereftir.
Bizim köyün ilk incir mahsulü İzmir’e gönderilmek üzere Osman Çavuş ile Mehmet Çavuş’un mağazasında hazırlanır. Ağızları yeşil mersin dallı çuvallar, kuzular gibi yatar yerde. Savran Ali, develeri ıhtırır. Ne de nazlıdır kafirler!.. Kolay kolay çökmek bilmezler! En baştaki Cam Kıran Tülü’nün havudu üzerine bayrak takılır. On deve, on beş deve, Savran Ali, şöyle bir “Haaayt… Deee!., diye bağırdı mı, çanlar da başladı mı çalmağa, zafer alayı geçiyor sanırsın. Hem, bizim ovanın zaferi değil mi sanki bu !.
İlk kuru inciri götüren tren de mersin dalları ile süslenir. Katar, uzadıkça uzar. Makinist de asıldı mı düdüğü, insanın içi bir hoş olur. Bizim sevinçten ağlayasımız gelir; askere er gönderen analar gibi.” Görüldüğü üzere Aydın’da incir bayramı aslına bakılırsa bir umudu, bir emeği ve maddi ile manevi kazancı simgelemektedir. Bu yüzden incir bayramı kutlamaları aslına bakılırsa bir coşkuyu ifade etmekte ve yöredeki insanların sevinçlerinde incirin ne kadar önemli olduğunu da ortaya koymaktadır. Günümüzde ise Türk köylüsünün içinde kaldığı zor durumlar köylünün hayata bakışını ve dünya görüşünü doğrudan etkilemiştir. Kapitalizm ile önemli hale gelen incir bayramları yine kapitalizmin etkisiyle sıradanlaştı ve “incir bayramı” gerçeği günümüzde her ne kadar kültür olsa da önemini kaybetti. Günümüzde incir için yapılan festivaller ise incir bayramlarından farklıdır ve incir bayramı gibi festivallerde tarihsel bir altyapı bulmak güçtür.