Türk sermaye piyasaları neden gelişemiyor?
2011-2012 yıllarında defalarca yazdım ama 2013’te değişen yönetimlere rağmen gelişen birşey olmadığını görerek yeniden rahatlıkla yazabiliyorum;
1-Dünya “elektronikleşmeye” giderken, İMKB son yıllarda özellikle 2011 sonuna kadar aldığı 100’ün üstünde yeni personelle 500 kişiye yaklaştı ve son alımlar ile geçti...Bir uzmanın ortalama maaşının “5000-8000” TL arasında olduğunu, bir bölüm müdürünün milletvekilinden fazla maaş aldığını düşünürseniz, sırtımızdaki yükü daha iyi anlarsınız.
Dünya borsalarında “memur” diye bir kavram yokken, İMKB’deki personelin yarısından fazlası “memur”. Memur yani sınavsız TAKDİRLE işe alınan birçok yeni personel var özellikle 2008-2011 arasında !
Bir önceki yönetim görevden el çektirilene kadar olan süreçle ilgili iddialar korkunç. İşe alınanlar arasında “yönetimin şoförünün-kuaförünün” karısı-kızı-kardeşi olduğuna dair çok net bilgiler var. Şimdi ana soru şu; bu adamlar yeni yönetim tarafından da sahiplenildi mi ve bu tip adımlar atıldı mı ? Daha açık sorayım; yeni yönetim kaç kişiyi işe aldı ?
İMKB’deki hisse senetleri piyasasından elde edilen komisyon “binanın elektrik parasını” karşılamıyor! 2011’de karşılamıyordu defalarca yazmıştım hala da değişen birşey YOK !
Korkunç bir iddia ama maalesef doğrulanmış durumda; dünya genelinde işlem salonları kaldırılırken bir önceki İMKB yönetimi “700-800 bin dolara” işlem salonlarını “güzelleştirme-yenileme” çalışması yaptı ! YENİ YÖNETİM de bugüne kadar UZAKTAN ERİŞİM’e geçiş, daha az insan binaya gelsin stratejisi için adım atmış değil ! Kısacası aynı tas aynı hamam mantığı devam ediyor !
İMKB’nin en önemli gelir kaynağı; devlet borçlanma senetleri “trade’i” üzerinden alınan komisyon. Bu işlemin İMKB’de yapılması ve “maliyetin artırılarak komisyon” ödenmesi kadar anlamsız bir “durum” olamaz. Boşuna “maliyet artıyor”, konunun İMKB ile alakası yok.
Binanın işletme maliyeti korkunç boyutlara ulaşmış durumda. İMKB gibi bir borsanın dünya genelinde “büyüklüğü” bir oda-server’lar ve 30 kişiyi geçmezken, binaya giren “broker”lar ile birlikte “500-1000 arası” kişinin çalıştığı bir yer! Dünya genelinde hiçbir borsa binasında böyle bir saltanat yok! Bir detay daha dünya genelinde MERKEZ olacağız iddiasında olup öğlen bu kadar uzun bir tatilin olduğu BORSA YOK !
Borsa İstanbul veya yukarıda eski dönemden itibaren ele aldığım için kullandığım isim olan İMKB, bugün rahatlıkla 30 personel, elektronik anlamda iyi yapılanmış bir altyapı ve uzaktan erişim ile rahatlıkla 24 saat işlem yapılan bir hale gelebilir. Bu yapılır ama KOLTUKLAR ve birçok yan ÖDEME ortadan kalkacağı için KİMSE YAPMAZ ! Orası gelişmek için değil birilerine MAKAM ve MEKAN sağlamak için varlığını sürdürüyor.
2011’e kadar yeni tasarlanan enstrüman hiç yokken, 2011 sonrası başlatılan çalışmalara rağmen yeni bir ürün ortaya çıkmış değil ! Kimsenin de böyle bir derdi yok işin kötüsü.
Sevgili dostlar, yukarıda yazdıklarım kaba detaylar. Sermaye piyasamız ve özellikle bir türlü tam olarak verim alamadığımız “organize piyasalarımız” ile dünya genelinden kopmuş, “YAPILAMAYANLAR” yüzünden çok geri kalmış durumdayız...Türkiye, İMKB veya yeni “MAKYAJLI” adıyla BORSA İSTANBUL gibi daha “en az 3 borsayı” bölgeye yönelik harekete geçirebilecekken, elindeki bir borsayı bile işletemez duruma düştü.
Sonuç: Türkiye, bırakın İMKB veva BORSA İSTANBUL gibi “bir tek hisse senedi piyasasını”, Ortadoğu ve Orta Asya’daki tüm ülkelerin şirketlerinin işlem göreceği “yeni organize piyasaları” hayata geçirmeliydi, olmadı...Çok geç kaldık ama hala HERŞEY bitmedi hâlâ da hızlı adımlar atılabilir...
Son söz: Türkiye, SERMAYE PİYASALARINDA kullanabileceği potansiyeli harekete geçirmiyor, geçiremiyor...Sebeplerini sorgulamanız için sizlere bırakıyor ve “konuya devam edeceğiz” diyerek bitiriyorum...