Türkiye’nin Afrin’de işi hiç olmadığı kadar zor
Afrin Harekatı 15’inci gününe girdi. Karşılıklı açıklanan ölü sayıları, sivil kayıplar, öldürüldükten sonra bedeni parçalanan bir Kürt kadın savaşçının görüntüleri arasında gerçek bedeli bölge halkı ödüyor… Kadını, çocuğu ve yaşlısıyla…
Türk savaş uçakları bölgeyi aralıksız bombardıman altında tütüyor, toplar hedefleri dövüyor…
Çatışmalar uzadıkça, sivil ölümlere ilişkin görüntüler arttıkça, Afrin dünya medyasında daha fazla yer buluyor.
Amerika’dan Kanada’ya, Fransa’dan Almanya’ya, İsveç’ten İngiltere’ye kadar gazete ve televizyonlar Afrin haber ve yorumu yapıyorlar.
Aynı gazete ve kanalların kısa bir süre öncesine kadar Kürtleri, IŞİD vahşetine karşı savaşan kahramanlar olarak tanıttığı hatırlanırsa, bu ilgi normal…
Afrin’i ele alanlardan biri de, BBC News’in kıdemli diplomasi muhabiri Jonathan Marcus. Marcus, makalesinde ‘Afrin, Türkiye için neden önemli’ sorusunun cevabını arıyor.
Türkiye’nin Suriye politikasının sürekli değişmesine rağmen Kürtleri tehdit olarak göremeye devam ettiğini belirten Marcus, Suriye’deki Kürt varlığını PKK’nin devamı olarak gören Türkiye’nin, Kuzey Suriye’deki herhangi bir Kürt otonomunu tolere etmeyeceğine dikkat çekti.
Sorunun cevabı için, iki haftadır devam eden harekatı Türkiye’nin nereye kadar devam ettireceği önem taşıyor Marcus’a göre.
Amerikan’ın desteklediği YPG’li güçlerin ABD’nin bölgedeki en güvenilir ortağı olduğunu belirten diplomasi uzmanının yorumu şu:
“YPG bölge şartlarına uygun çok iyi askeri eğitim almış savaşçılardan oluşuyor. Bu güçler IŞİD ile mücadelede ciddi başarı aldılar ve bunun sonucunda IŞİD’den temizlenen bölgelerin kontrolü de onlarda.
Bu durumdan rahatsız olan Türkiye’nin Afrin harekâtı Amerika’nın hem Kürtlere hem de Türklere karşı durumunu zorlu bir hale getirdi.”
Artıgerçek.com’un BBC’den derlediği habere göre, Marcus’un analizinin öne çıkan satırları şöyle:
Afrin harekâtı Türkiye ile olan ilişkilerde Amerikan’ın pozisyonunu zorlamaya devam ediyor. Bürokratların ve askeri yetkililerin konuya ilişkin açıklamaları da farklılık göstermekte. Askeri yetkililer YPG’ye askeri desteğin devam edeceğini belirtirken diplomatlar Kürtler ile aralarına mesafe koymaya çalışıyor. Bununla amaçlanan ise Türkiye ile olası bir diplomatik kriz yaşamamak.
Bu durum Washington'u zorlu bir pozisyona itiyor. ABD’nin NATO partneri Türkiye, bölgedeki en büyük yardımcısı YPG ile savaşıyor ve işler daha da kötü hale gelebilir. Amerika için Kürtler Amerikan’ın gelişmekte olan Suriye stratejisinde hala önemli bir yere sahip. IŞİD’in bölgedeki varlığı bugüne kadar yapılan askeri operasyonlar ile ciddi bir şekilde geriledi.
Ancak Amerikan’ın bölgedeki politikası da değişti. Amerika yeni stratejisi kapsamında Esad rejimine desteğini artırarak, ülkedeki siyasi etkisini artıran İran’ın, Suriye’deki yükselişini engellemeye çalışıyor. Amerika bir yandan İran destekli Esad hükümetinin belli bölgelerdeki varlığını artırmasının engellemeye çalışırken öte yandan Rusya’nın diplomatik etkisini de azaltmayı istiyor.
Amerikan’ın bu politikasının başarılı olması için bölgeyi bilen Kürtler gibi güvenilir ortaklara ihtiyacı var. Suriye krizi gösterdi ki Amerika’nın bölgeye istikrar getirmek için IŞİD’in yenilgiye uğratılması gerektiğine dayanan politikası başarısız oldu.
Şu an Suriye’nin pek çok bölgesi hiç olmadığı kadar karışık ve savaş alanına dönüşmüş durumda. Esad’ın kontrolündeki bölgeler çoğunlukta olsa da farklı grupların yönetiminde olan özerk bölgelerde var. Türkiye’nin Afrin harekâtı istikrarlı ancak çok da karmaşık. Bunun sebebi ise Kürtlerin operasyona gösterdiği öfkeli direnişin boyutu ve kötü hava şartları.
İran tarafından desteklenen grupların varlığı da hissediliyor farklı bölgelerde. El-Kaide ile mücadeleden farklı muhalif grupların elinde olan bölgelerde var. Bu durum ülkeye düzen ve istikrarın gelmediğinin kanıtı.
Ülke hiç olmadığı kadar karışık. Radikal İslami grupların varlığı kısmen azaltılmış olsa da. Amerikan’ın İran’ın bölgedeki etkisini azaltmak amacı taşıyan yeni stratejisi acaba bölgedeki tansiyonu düşürebilecek mi?
Ancak, Afrin harekâtı Türk hükümeti için de oldukça riskli bir durum oluşturmaktadır. Türk ordusunun ilerleyişi yavaş ve durumu zor. Suriye, Türkiye’nin Afrin operasyonunu kendi toprak bütünlüğüne müdahale olarak görüyor. Türkiye ise Esad rejiminin savaştığı Kürtlere herhangi bir destek vermediğinden emin olmak istiyor.
Yeni savaş alanları dış güçlerin kontrolünde başladı. Türkiye, Suriye’nin kuzeyindeki her yeni gelişmeyi güvenliğine tehdit olarak görüyor. Bu durum hem Türkiye hem de Amerika için politik ve askeri kriz riski anlamına geliyor. Afrin harekâtı Türkiye’nin Rusya, İran ve Suriye ile olan ilişkilerini etkiyecek ancak en büyük etkisi NATO ortağı olduğu Amerika ile olacak. Afrin harekâtı Türkiye’nin Avrupa ile olan ilişkilerini de olumsuz etkileyecek.