Bu senede 1 Temmuz – 26 Ağustos tarihleri arasında Avrupa’da Almanya, Danimarka ve İsveç'i kapsayan son bisiklet turlarından yeni döndüler. 2005’ten beri her sene farklı ülkeleri kapsayan turlar yapmaya da devam ediyorlar. Bugüne kadar 18 ülke de pedal çevirdiler.
Pedalımda 5 Ülke, Optimist Yayınları’ndan çıktı
Türkiye, İran, Parkistan, Hindistan ve Nepal’i içine alan bisikletle yaptıkları seyahatlerini anlattıkları Optimist Yayınları’ndan çıkan “Pedalımda 5 Ülke” isimli kitapları da geçtiğimiz aylarda raflardaki yerini aldı. Seyahat etmeyi sevenlerin yada gelecekte planlayanların okumasında fayda var.
Kitabı alıp okuduğumda yakın zamanda izlediğim Wachowski kardeşler ve Tom Tkywer tarafından sinemaya uyarlanan, yönetilen “Bulut Atlası” filminin devamı hissine kapıldım. “Pedalımda 5 Ülke” aynı seyahatin içinde duygu birikimlerine git geller yaparak ilerleyen, bilim kurgu bir filmle hayatın zaman zaman nasıl kesişebildiğine güzel bir örnek oldu benim için.
İste o seyahat sonrası ekibe katılan Tibet Çınar olayın seyrini biraz değiştirmiş olabilir mi? Tibet ile 3 senedir Avrupa’da bir çok ülke dolaştılar. Kendisi daha 4 yaşında olmasına karşın Avrupa’da gitmediği, görmediği yer kalmadı desek yeridir.
Çocukla seyahat, hem de bisikletle mümkün mü? Sarıhan çiftine merak ettiklerimizi sorduk.
Bir çok aile küçük çocukları nedeniyle evden çıkmazken siz Tibet Çınar ile seyahate çıkabilme fikri nasıl gelişti?
Biz Tibet Çınar doğmadan aldığımız bir karar ile küçük ve rahat bir şehir olan İznik'e taşıdık. Yavrumuz burada büyüsün istiyorduk. Büyük şehirde daha çok kazanabilirdik, belki ilk bakışta imkanlar daha fazlaydı şehirde, ancak İznik bize çok daha sık ve uzun süre doğada kalmak ve bahçeli bir evde oturmak fırsatı sunuyordu. Ayrıca burada hayat daha az koşturmaca ile geçtiği için kendimize, hobilerimiz daha çok vakit ayırabilecektik.
Tibet Çınar doğa sporları ile meşgul olan, kamplara giden, evden çok dışarıda vakit geçiren, bisiklet turları yapan bir çiftin evinde dünyaya geldi. Bu anlamda o da bu hayata zaten doğumundan itibaren uyum sağlamaya başlamıştı. Tibet de bizimle gelecek mi diye çok düşünmedik aslında. Önce günlük sürüşlerde bizimle oldu. Henüz yeni oturmaya başladığında bile römorkunda göl kenarında kısa turlar yapıyorduk. Sonra kamplara katıldı bizimle. Devamı doğal bir süreç olarak gelişti. Bebekler evde kapalı kalmaya nasıl alışıyorlar asıl bunu sorgulamak gerekiyor. Normal şartlarda her çocuk dışarıda olmayı tercih edecektir. Biz eve girmek bilmeyen çocuklardık mesela. Bütün yaşıtlarımızda öyleydi çocukken. Hayat sokakta geçerdi ve gerçek oyunlar oynar, gerçek ilişkiler kurardık.
Tibet Ne Zaman Göle Gireceğiz Diye Soruyor
Düşününce sadece 100 yıl önce evlerde doğal gazlar, altımızda arabalar yokken ve binlerce yıl önce ev dediğimiz kavram bile söz konusu değilken hayatta kalmış ve bebeklerini besleyip koruyabilmiş bir canlı türü olarak, teknolojinin zaten doğal olarak sahip olduğumuz yetenekleri bastırdığını ve bizi kendine bağımlı kılmaya başladığını düşünüyoruz. Bu sebeple mümkün olduğu kadar minimalize yaşamaya, az tüketmeye çalışıyoruz. Kendimizce dünyaya olan borcumuzu ödemeye çalışıyoruz.
İnsanların küçük çocukları ile evden çıkamamalarının temel sebebi kendileri. Bebekler aslında buna hazır ve dayanıklı olarak dünyaya geliyorlar bizce.
İlk başta ev olmayan bir ortamda çocuk bakıyor olmak, hijyen ve konforu sağlamak size ürkütücü gelmedi mi?
Asıl ürkütücü olan, renkleri dahi kitaptan öğrenen, çimene yosuna dokunamayan, üzerini batırdığında annesinin kızdığı ve ağlayan bir çocuk fikri.
Şöyle bakmak gerekiyor, bu kadar hijyene rağmen astım hastalığı giderek artıyor, alerjik hastalıklar tavan yapmış durumda, çünkü belki de hijyen dediğimiz şeyi biraz abarttık . Bebeklerin savunma mekanizmalarına yeteri kadar uyarıcı gelmediği için vücutlarının antikor üretme yeteneği bile azalıyor olabilir. Daha hastalık hastası, daha konformist ve bağımlı insanlar haline geliyoruz giderek.
Uzak atalarımızın buzul çağlarını atlattığını, hiçbirinin obezite gibi bir sorunu olmadığını, stres nedir bilmediklerini hiç aklımızdan çıkartmamak lazım.
İlk seyahatinizde Tibet çok küçüktü, seyahat sırasında gününüzü nasıl planlıyordunuz? Çocuk bu, bisiklet koltuğunda uzun saatler oturmak istemeyebilir, uyuması gerekebilir. Bu gibi durumlarda neler yaptınız?
2011 yılında Tibet Çınar henüz 22 aylıkken 3486 km'lik ve 7 ülkeyi kapsayan bir tura çıktık. Almanya, Fransa, İsviçre, Avusturya, Macaristan, Slovakya, Çek Cumhuriyeti'nde geçen bir turdu. O yıllarda Tibet Çınar bez kullanıyordu ve sütten yeni kesilmişti.
Öncelik onun uyku, beslenme ihtiyaçlarına veriliyordu. Bebek koltuğuna alışması çok kısa sürdü. Öğlen uykuları içinde römorkunda kolaylıkla uyudu. Tabi şunu eklemek lazım, biz beraberliğinin 15. yılında bebek sahibi olmuş, bebek yetiştirmek konusunda hiçbir şeyi şansa bırakmamış ve bebeğimiz doğmadan önce buna çok iyi hazırlanmış ebeveynlerdik. Yani;Tibet Çınar evde de uyku nesnesi ( bir oyuncaktır kendisi ) ile uyku rutininin gerekleri yerine getirildikten sonra kendisi uyuyan, 2 yaşına kadar çikolata şeker nedir bilmemiş, doğal ürünlerle beslenmeye alışmış bir bebekti. Bir gecede alınmış bir kara değildi, haydi ver elini Avrupa diye yolculuğa çıkmadık.
Yatağında bile uyumayan bir bebeği, matın üzerinde uyutmak elbette mümkün olmazdı. Tibet Çınar bir süreç içinde hayat tarzımıza uyum sağladı.
Seyahatler sırasında Tibet Çınar’ın bisikletinizin arkasında ve yere yakın olması özellikle arabalarla paylaştığınız yollarda sizi ürkütmedi mi?
Bu durum 2012 yılında Hollanda'dan Türkiye'ye gelirken özellikle Bulgaristan ve Türkiye'de problem oldu, yan yolları ve trafiğin az olduğu yerleri seçerek, ayrıca banketin aşağısından giderek biraz daha kenarda sürmeye dikkat ettik. Tibet Çınar ilk yolculukta babasının bisikletine takılı olan bir römork ile yolculuk ediyordu. İnci yol boyunca daha geriden gelerek bizim için bir koruma alanı oluşturuyordu. Bisikletlerimizin arkasında çok sayıda ve çok güçlü ışıklar taşıdık. Ayrıca İnci ve ben reflektörlü yelekler kullandık ve römorkumuza da bu uyarıcılardan astık.
Daha kuzeydeki ülkelerde bisiklet kültürü çok yaygın olduğu için sürücülerin yaklaşımları yeteri kadar güven veriyor. Almanya, Hollanda ve Avusturya'da ise bisikletli ile otomobil sürücülerinin karşılaşmaması için müstakil bisiklet yolları hazırlanmış olduğundan araçlar aklınıza bile gelmiyor.
Tibet Çınar’la yaptığınız ilk iki seyahatte kapalı çocuk römorkü ve bebek koltuğu vardı. Bu sene (2013) römorkun yanında sizin bisikletlerinize monteli birde pedallı bisiklet yer aldı. Önümüzdeki senelerde Tibet Çınar sizin yanınız da mı seyahat edecek? Gelecekle ilgili düşünceleriz neler?
Tibet Çınar pedalsız alıştırma bisikleti ile denge duygusunu öğrenmiş durumda. Bu yıl pedallı bisiklete de geçti. Şu anda sürüş kabiliyetini arttırmaya çalışıyor. Kendi tabiri ile MTB'ci olacakmış. Kullandığımız özel tandem gerçekten ona çok keyif verdi. Adı Weehoo. Hollanda menşeli bir firmanın ürünü olduğunu söylemem şaşkınlık yaratmayacaktır herhalde. Oturduğu yerde pedal çevirdiği için veön tekerleği olmadan ilerlediği için 2 yıl daha bunu kullanırız diye düşünüyoruz. Tibet Çınar yaşıtlarına göre daha gelişkin bir bedene sahip, 6 yaşına gediğinde kendi bisikletini uzun mesafeler götürebilir diye düşünüyoruz. Bu dönemde, ön tekerleği, sanki bir kurtarma aracının arabayı ön tekerleklerinden kaldırması gibi bir sistemle ebeveyn bisikletine bağlanan bir sistem ile kullanacağız yorulduğu zamanlarda. Gelecek yıl, artık öğlen uykuları uyumayacağı için römorku Tibet Çınar için kullanmayız diye düşünüyoruz. Fakat gelecek yıl köpeğimiz bizimle olacağı için yine uzun bir kervan görünümü ile yolda olmaya devam edeceğiz diye umuyoruz.
Tibet Çınar biraz daha büyüdüğünde “ ben arkadaşlarımla oynamak istiyorum, seyahat etmek istemiyorum!” dese sizin tepkiniz ne olacak?
Kendi kararlarını verecek yaşa geldiğinde gelmemek kararı verirse büyük babaları ile kalabilir elbette. Biz hiçbir çocuğun bu çeşit bir eğlence ve maceradan ayrı kalacağını düşünmüyoruz. Şu anda yolculuktan yeni döndüğümüz için asıl alışamadığı şey yerleşik hayata geçmek. Yine her hafta sonu bisiklet sürüyoruz. İleride ona turları istemezse, zorla yaptırmayız elbette. Bugüne kadar keyif almadığını görmüş olsaydık yine de yapmazdık. Ancak bu yönde hiçbir işaret vermedi. Biz onun geleceğini kendi kafamıza göre kalıplamamaya çalışacağız. Geçen gün bir sunumda soru yorumla karışık bir söylem geldi. "Tibet Çınar'ı Fransa bisiklet turunda görürüz inşallah." dedi yaşlı bir amcamız. Biz söze girdik ve biz Tibet Çınar'ın doğa sporları içinde olduğunu, bizimle yan yana bisiklet sürdüğünü, yarıştığımızı elbette hayal ediyoruz, ama ona böyle bir şeyi asla dikte etmeyeceğiz. İleride kendi karar verecek dedik.
Seyahat insanı geliştiren, yetiştiren ve duygusal olarakta doyuran bir kavram bence. Tibet Çınar üzerinde 3 senedir yapılan gezilerin etkisini görebiliyor musunuz?
Kesinlikle. Biz bunu belki de ailenin içinden ve hep yanında olduğumuz için yeteri kadar fark etmiyor bile olabiliriz. Öyle "harika çocuk" falan gibi klişe sözlerle açıklamayacağız gelişimini. Zaten öyle olsun diye bir amacımız da yok. Fakat kendiyle barışık, tek başına da yeteri kadar zaman geçirebilen, hayvanlardan korkmayan, yağmurdan kaçmayan, yeni tatlara ve deneyimlere açık bir çocuk olduğunu dışarıdan bakanlar da söyleyebiliyorlar. Kelime dağarcığında "eğrelti otu" gibi kelimeler olması, bitkilere, doğaya, incelemeye meraklı olması hoşumuza gidiyor.
Bunun yanında biz kendimiz de çok değişiyoruz. Günlük hayatta daha sakin insanlar oluyoruz. İnci ile daha çok bağlandık birbirimize. Çünkü yolculukta fiziksel zorluklar, psikolojik baskılar yanında kriz anları da yaşanabiliyor. Bunları yolculukta kısıtlı imkanlar ile çözmek, günlük hayatta sizi daha güçlü kılıyor. Yoldaki her şeyi bir öğretmen olarak görmeye başlıyorsunuz. Yolculuk sadece Tibet Çınar'ı değil bizi de büyütüyor, olgunlaştırıyor. Bu anlamda yaşam kavgasına geri dönmek en zor şey. Bisikletle yolculuk yapmak, görece olarak daha zor şartlarda yaşamak, günlerce çadırda kalmak, minik bir tencerede yemek yapmak, şehir yaşantısına göre daha basit, sade ve kolay gibi görünüyor bize.
Çocukla seyahat konusunda yapılması gerekenler ve yapılmaması gerekenleri kısaca listeleyebilir misiniz?
1- Bu işi gözünde abartmamak, olabileceklerden korkmamak. Seyahatte olan şey evde de olabilir.
2- çocuğunuza güvenmek, onlar bizden daha kolay uyum sağlayabiliyorlar aslında.
3- uyum sürecini detaylı planlamak, sürprizlere hazırlıklı olmak,
4- tedbirli olmak, ilk yardım çantası bulundurmak,
5- uygun ve kaliteli ekipman, çadır, tulum vb. malzeme kullanmak.
Yapılmaması gerekenler ise yukarıda saydıklarımızın tersi olarak düşünülebilir.
Çocukla seyahat konusunda hazırladığımız kitap çalışmasında bütün detaylara değineceğiz.
Çocuklu seyahat konusunda takip ettiğiniz web sitesi yada bir dergi var mı?
Çocuk gelişimi konusundaki detaylı araştırmaları ve ebeveynler için eğitici rolü ile bizim de yazarları arasında bulunduğumuz Bebeğim ve Biz dergisini sürekli takip ediyoruz.
Seyahatlerinizde sosyal mesajlar veriyorsunuz ?
Biz öğretmeniz, özellikle çocuklar için rol model olmaya çalışmak zaten işimizin bir parçası. Çünkü medyanın bu hızda olduğu bir çağda çocukların gençlerin kafası biraz karışık. Maddi hedefler ve sadece statü için yapılan bir gelecek planlamasının insanları mutlu etmediğini biliyoruz. İlk seyahatimizden bu yana bisikletin bir ulaşım aracı olduğunu vurguluyoruz. Küresel iklim değişikliği tehlikesine karşı kendi kişisel tepkimizi veriyoruz.
2012 yılında TEMA Vakfı'nın 20, kuruluş yılı mesajı "toprak yaşamdır" ı Avrupa çapında duyurmaya çalıştık. Aynı yıl Türkiye Hollanda ilişkilerinin başlamasının 400. yılı resmi kutlama programına girdik ve 6 ülkede elçiliklerimizi ziyaret ederek basın toplantıları yaptık.
2013 yılında Adım Adım ve AKUT ile birlikte "Nefes" projesi için yardım toplamaya çalıştık. Kadıköy'ün köpekleri organizasyonunun "satın alınmamış, sahiplenilmiş köpekler" sloganını duyurmaya çalıştık.
Sponsorlarınız var mı ? Size nasıl destekler sağlıyorlar.
Malzeme, ekipman konusunda destek veren firmalar, çeşitli hizmetleri karşılayan sponsorlarımız var. Yolculuğun kalitesini yükseltecek, iklim koşullarının ani değişimlerine karşı hazırlıklı olmamızı sağlayan malzemeleri, seyahatin detaylı kayıt edilmesini, Türkiye ile iletişimimizi, medya bağlantılarını ve faaliyet sonrası fotoğraf sergisi / söyleşi gibi etkinlikleri destekleyen hayal ortaklarımız var. Toplumda üvey evlat bir spor olarak görülen bisikleti destekledikleri için ne kadar teşekkür etsek azdır.
Yeni kitap için hazırlık var. Tibet Çınar ile yaptığımız yolculukları anlattığımız bir kitap ve çocukla seyahat hakkında bir kitap şu anda hazırlanıyor. Elbette bisiklet camiasının bisikletin yazılı kültürüne verdiği değer ile bu tür kitapların yayınevleri tarafından yayınlanması şansı daha da artacaktır.
Çok detaylı şekilde ses ve görüntü kaydı aldığımız son yolculuklarımızın belgesel haline gelmesi için yapımcı ve gönüllü yardımları bekliyoruz. İmece usulü güzel şeyler yapabiliriz diye umuyoruz.
Kitap imza günleri ve söyleşilerimiz de devam edecek.
Sorularımızı cevaplamak için zaman ayırdığınız için çok teşekkürler, sizleri yeni yolculuklarınızda da takip ediyor olacağız.
Sizde takip etmek isterseniz aşağıdaki kanallardan mümkün.
Facebook Minik Gezgin sayfası
Son hatırlatma “Pedalımda 5 Ülke” kitabın birinci basımı bitmek üzere, kitapçılardan edinebilirsiniz.
Bu yayın 16825 kez okundu.