﻿ Sık Sorulan Sorular - BATI YANGIN ve İŞ GÜVENLİĞİ
Kamu ve özel sektöre ait bütün işleri ve iş yerlerini, bu iş yerlerinin işverenleri ile işveren vekillerini, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanları kapsar.
Hangi iş yerlerinde risk değerlendirmesi yapılmalıdır?
1.Ocak.2013 tarihi itibariyle çalışan sayısı ve tehlike sınıfı farkı gözetmeksizin tüm iş yerlerinde risk değerlendirmesi yapılacaktır.
1.Ocak.2013 tarihi itibariyle risk değerlendirmesinin yanında başka neler yapmalıyız?
Tehlike sınıfı ve iş kolu ayırt etmeksizin, tüm iş yerlerinde acil durum planları hazırlanmalı ve çalışanlar 19 konuda eğitimden geçirilmelidir.
Çalışanlar hangi konularda eğitim alacaklardır?
Eğitimlerin bedelini kim ödeyecek?
İşveren.İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yapılan hiçbir şeyin bedeli, hiçbir surette çalışana yüklenemez.
Eğitimler dinlenme saatlerinde yapılsa olur mu?
Olmaz! Eğitimlerin çalışma saatlerinde yapılması esastır.
Üstelik eğitimlerde geçen süreler çalışma süresinden sayılır.
a) Az tehlikeli iş yerleri için en az (8) sekiz saat,
b) Tehlikeli iş yerleri için en az (12) on iki saat,
c) Çok tehlikeli iş yerleri için en az (16) on altı saat
Eğitim sürelerinin konulara göre dağıtımında iş yerinde yürütülen faaliyetler esas alınır.
Eğitim sürelerinin bütün olarak değerlendirilmesi esas olmakla birlikte dört saat ve katları şeklinde iş yerindeki vardiya ve benzeri iş programları da dikkate alınarak farklı zaman dilimlerinde de değerlendirilebilir.
Eğitimde geçen süreler çalışma süresinden sayılır.
Çalışan eğitimlerini kimler verebilir? Eğitimi verebilecek kişi ve kuruluşlar
a) İş yerinde görevli iş güvenliği uzmanları ile iş yeri hekimleri tarafından,
b) İşçi, işveren ve kamu görevlileri kuruluşları veya bu kuruluşlarca kurulan eğitim vakıfları ve ortaklaşa oluşturdukları eğitim merkezleri, üniversiteler, kamu kurumlarının eğitim birimleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile Bakanlıkça yetkilendirilmiş eğitim kurumları ve ortak sağlık ve güvenlik birimleri tarafından, konulara göre uzmanlık alanları dikkate alınarak belirlenmesi kaydıyla verilir.
Çalışan bir kez eğitildikten sonra bu konuyu unutabilir miyiz?
Eğitim verilmesi ve tekrarlanması gereken durumlar
İşveren, çalışanlarına asgari yukarıda belirtilen konuları içerecek şekilde iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin verilmesini sağlar.
İşveren, çalışan fiilen çalışmaya başlamadan önce, çalışanın yapacağı iş ve iş yerine özgü riskler ile korunma tedbirlerini içeren konularda öncelikli olarak eğitilmesini sağlar.
a) Çok tehlikeli sınıfta yer alan iş yerlerinde yılda en az bir defa.
b) Tehlikeli sınıfta yer alan iş yerlerinde iki yılda en az bir defa.
c) Az tehlikeli sınıfta yer alan iş yerlerinde üç yılda en az bir defa.
Risk değerlendirmesi, işverenin oluşturduğu bir ekip tarafından gerçekleştirilir. Risk değerlendirmesi ekibi aşağıdakilerden oluşur:
ç) İş yerindeki destek elemanları*.
* Destek elemanı: Asli görevinin yanında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele, ilk yardım ve benzeri konularda özel olarak görevlendirilmiş uygun donanım ve yeterli eğitime sahip kişi.
Çalışan temsilcisi nasıl belirlenir? Temsilci sayısı ne olmalıdır?
İşveren, iş yerinin değişik bölümlerindeki riskler ve çalışan sayılarını göz önünde bulundurarak dengeli dağılıma özen göstermek kaydıyla, çalışanlar arasında yapılacak seçim veya seçimle belirlenemediği durumda atama yoluyla, aşağıda belirtilen sayılarda çalışan temsilcisini görevlendirir:
– İki ile elli arasında çalışanı bulunan iş yerlerinde bir,
– Elli bir ile yüz arasında çalışanı bulunan iş yerlerinde iki,
– Yüz bir ile beş yüz arasında çalışanı bulunan iş yerlerinde üç,
– Beş yüz bir ile bin arasında çalışanı bulunan iş yerlerinde dört,
– Bin bir ile iki bin arasında çalışanı bulunan iş yerlerinde beş,
– İki bin bir ve üzeri çalışanı bulunan iş yerlerinde altı çalışan temsilcisi bulunmalıdır.
Çok tehlikeli sınıfta yer alan iş yerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan iş yerlerinde en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta yer alan iş yerlerinde ise en az (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi gereklidir.
31/01/2013 tarihli ve 28545 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “İş güvenliği uzmanlarının görev, yetki, sorumluluk ve eğitimleri hakkında yönetmelikte değişiklik yapılmasına dair yönetmelik” ine göre üç yıllık mesleki tecrübe ve (C) veya (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip iş güvenliği uzmanları; sektörel düzenleme kapsamında kendi meslek dallarına uygun işlerin yapıldığı iş yeriyle sınırlı olmak üzere, bütün tehlike sınıflarındaki iş yerlerinde maddenin yürürlüğe giriş tarihinden itibaren yedi yıl süresince görevlendirilebilirler.
İş yerinin tehlike sınıfı nasıl belirlenir?
İş yerinizin (en az) 23 haneli olan SGK sicil numarasının en başından 2.3.4. ve 5 karakterleri iş kolu kodu/faaliyet kodu/tescil kodu olarak isimlendirilir. Bu 4 haneli kod sizin esas faaliyetinizi tanımlamaktadır. Bu 4’lü kodu, İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği’nde bulduktan sonra, 4 lü iş kolu konunun altında yazılmış faaliyetlerden yaptığınız işi en iyi tanımlayan kod seçilir. Seçtiğiniz kod 6’lı NACE kodunuz karşısında yazan tehlike sınıfı da iş yerinizin tehlike sınıfıdır.
Çalışanların sağlık gözetimi kimin sorumluluğundadır?
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 15. maddesi gereğince işveren,
i. İşe girişlerinde.
ii. İş değişikliğinde.
iii. İş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalarından sonra işe dönüşlerinde talep etmeleri hâlinde.
iv. İşin devamı süresince, çalışanın ve işin niteliği ile iş yerinin tehlike sınıfına göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenen düzenli aralıklarla.
İşveren, iş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde ve sağlık hizmeti sunucuları veya iş yeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını da, öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirir.
Acil durum planları, yangınla mücadele, ilk yardım ve tahliye kimin sorumluluğundadır?
İşverenin. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 11. ve 12. maddeleri bu konuyu düzenlemektedir. Bu maddelere göre işveren,
ç) Özellikle ilk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele konularında, iş yeri dışındaki kuruluşlarla irtibatı sağlayacak gerekli düzenlemeleri yapar.
Ciddi, yakın ve önlenemeyen tehlikenin meydana gelmesi durumunda işveren,
İşveren, çalışanların kendileri veya diğer kişilerin güvenliği için ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıkları ve amirine hemen haber veremedikleri durumlarda; istenmeyen sonuçların önlenmesi için, bilgileri ve mevcut teknik donanımları çerçevesinde müdahale edebilmelerine olanak sağlar. Böyle bir durumda çalışanlar, ihmal veya dikkatsiz davranışları olmadıkça yaptıkları müdahaleden dolayı sorumlu tutulamaz.
Çalışanlar, kendileri veya diğer kişilerin güvenliği için ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıkları ve amirine hemen haber veremedikleri durumlarda; istenmeyen sonuçların önlenmesi için, bilgileri ve mevcut teknik donanımları çerçevesinde müdahale edebilirler. Böyle bir durumda çalışanlar, ihmal veya dikkatsiz davranışları olmadıkça yaptıkları müdahaleden dolayı sorumlu tutulamaz.
Ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalan çalışanlar iş yeri sağlık ve güvenliği kuruluna, kurulun bulunmadığı iş yerlerinde ise işverene başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep edebilir. Kurul acilen toplanarak, işveren ise derhâl kararını verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar, çalışana ve çalışan temsilcisine yazılı olarak bildirilir. Kurul veya işverenin çalışanın talebi yönünde karar vermesi hâlinde çalışan, gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir. Çalışanların çalışmaktan kaçındığı dönemdeki ücreti ile kanunlardan ve iş sözleşmesinden doğan diğer hakları saklıdır.
Nerelerde tam süreli iş yeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendirilmek zorundadır?
Az tehlikeli sınıfta yer alan 2000 ve daha fazla işçisi olan iş yerlerinde her 2000 işçi için tam gün çalışacak en az bir iş yeri hekimi görevlendirilir. İşçi sayısının 2000 sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan işçi sayısı göz önünde bulundurularak bu kılavuzun 7. maddesinde belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar iş yeri hekimi eklenir.
Tehlikeli sınıfta yer alan 1000 ve daha fazla işçisi olan iş yerlerinde her 1500 işçi için tam gün çalışacak en az bir iş yeri hekimi görevlendirilir. İşçi sayısının 1000 sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan işçi sayısı göz önünde bulundurularak bu kılavuzun 7. maddesinde belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar iş yeri hekimi eklenir.
Çok tehlikeli sınıfta yer alan 750 ve daha fazla işçisi olan iş yerlerinde her 1000 işçi için tam gün çalışacak en az bir iş yeri hekimi görevlendirilir. İşçi sayısının 750 sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan işçi sayısı göz önünde bulundurularak bu kılavuzun 7. maddesinde belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar iş yeri hekimi eklenir.
Tam süreli iş yeri hekimi görevlendirilen iş yerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirilmesi zorunlu değildir.
Çalışanların periyodik muayeneleri ne kadar sıklıkla yapılmalıdır?
Çalışanın kişisel özellikleri, iş yerinin tehlike sınıfı ve işin niteliği öncelikli olarak göz önünde bulundurularak uluslararası standartlar ile iş yerinde yapılan risk değerlendirmesi sonuçları doğrultusunda;
a) Az tehlikeli sınıftaki iş yerlerinde en geç beş yılda bir,
b) Tehlikeli sınıftaki iş yerlerinde en geç üç yılda bir,
c) Çok tehlikeli sınıftaki iş yerlerinde en geç yılda bir,
defa olmak üzere periyodik muayene tekrarlanır. Ancak iş yeri hekiminin gerek görmesi halinde bu süreler kısaltılır.