Mitolojide, Efsanelerde Simgesel Meyve Elma | Melekler Mekanı FORUM - 11 Aralık 2016
Mitolojide, Efsanelerde Simgesel Meyve Elma
Konu, 'En İlginç Bilgiler' kısmında PeLiNiM tarafından paylaşıldı.
mitolojide elma hera neyi simgeler elma simgesi neyi simgeler ejderha
Kutsal metinlerde, mitolojik eserlerde, masallarda sembolik olarak kullanılan simgesel meyve elma (alma) neyi simgeliyor? Elma ile ne anlatılmak isteniyor? Neden Elma kullanılmış? Elmanın tercih edilmesinden, elde edilmesinden sonra nasıl bir değişim başlıyor?
Yaratılış efsanelerinde, insanın cennetten kovulmasının nedeni olarak gösterilen yasak ağaçtan yedikleri yasak meyvedir. Bir çok literatürde memnu meyve olarak geçer. Bu meyve çoğu bilgilerde Elma olarak bahsedilir.
Sadece yaratılış efsanelerinde ya da kutsal kitaplarda değil, bir çok mitolojik metinlerde, masallarda da bahsedilmiş elmadan Herakles’in Altın Elma’sı.:
Bilinen en önemli masalların değişim öncesi kahramanı olarak kullanılmış Elma. Tercih edilmenin arkasında yatan kandırılmanın, değişime uğramanın ölçüsü olarak. Önce ödüldür, sonra tercih sebebi olmuştur. Pamukprenses ve yedicüceler masalında, Cadı-Kraliçenin ödül olarak sunduğu kırmızı elma, onun hayatını değiştirecek olaylara sebep olmasını sağlamıştır. Ve masalların sonunda gökten düşen üç elma vardır. Biri anlatana, biri dinleyene diğeride masalın gerçek sahibine…
Okullarda öğretilen “çalışan kazanır, elması kızarır”da, elma başarının sonucudur, okumayı sökmek, yazmayı öğrenmektir, sen başardın elman kızardı. Tercih ettin, okuma – yazma öğrendin, bundan sonra hayatın daha farklı olacak, ödülün elmanın kızarmasıdır. Yani hayatındaki önemli değişimler.
İnsan anatomisinde de karşımıza Adem elması çıkıyor. Adem elması (Gırtlak Çıkıntısı), tiroid çıkıntısıdır. Genelde erkeklerde görülür (Kadınlarda da görülebilir). Erkeklerde ergenlik döneminde oluşmaya başlar, ergenliğin belirtilerinden biridir. Yutma sırasında yukarı çıkar, daha sonra aşağı iner.
Elma bir ödüldür, yani ulaşılması gereken ve ulaşılması için emek harcanması gereken bir ödül. Yine eski çağları düşünürsek yani şekerin bulunmadığı, tatlı diye bir kavramın bilinmediği, aroma olarak sadece doğal otların bulunduğu (yaygınlık ölçüsünde), saklama koşullarının bir çok gıdanın kullanımını sınırladığı vs... gibi koşullarda elma mutlak anlamda "kusursuzluk" simgesidir. Niye tekrar tekrar kullanılmış sorusunun cevabı da çeşitli kültürler arasında kuşaklar boyu devam eden toplumsal iletişim ve aktarımdır. Bu aktarımın içinde "değerli" ve "değersiz" tanımlamaları da vardır. Bir kültür içinden tepki olarak başka bir kültür doğurmadıysa değerler genellikle ortaktır. Eğer tepki olarak doğduysa tam tersi geçerlidir, değerli yeni kültürde değersiz olabilir. Bu kültürel aktarımı çok çeşitli konularda veya çok çeşitli objelerde görebilirsiniz. Göremeyeceğiniz tek yer o objenin bilinmediği yerdir.
Apple'ın ısırılmış elması "tercih edilmişliliği" simgeliyor. Apple markası ilginç bir logo kullanmış ısırılmış elma, çünkü siz kaliteyi tercih ediyorsunuz, en pahalı olanı ama en iyisini tercih ettiniz anlamında, zaten logonun tasarımcıları özellikle ısırılmış ifadesi kullanmış. Gökten düşen elmalar. Tercih edenlere yani dinleyene, anlatana.. Bu seçeneği kullanıp kullanmamak özgür irade ile sınırlı. Adem - Havva.. Sunulan elma... Üremenin tercih edilip edilmeyeceği.
Mitolojide Herakles’in 11. ödevi üç altın elmayı almak, 12. görev ise, yeryüzü. Yani elma sunuluyor ve sen tercih edip onu elde ediyorsun, sonraki görevin ise yeryüzüne inmek. Her elma sunumu ya da tercihinden sonra değişim başlıyor radikal bir değişim.
Pamuk prensesin hayatı değişiyor, çalışan kazanır elması kızarır, başarılı oluyor. Adem ile Havva’nın cennetten kovulması ve dünya hayatı başlıyor, ürüyorlar.
Herakles yeryüzüne iniyor. Newton'un kafasına elma düşüyor ve yerçekimi kanunu keşfediyor. Fizik kurallarını altüst eden bir kanun ortaya çıkıyor. Adem ile Havva'nın, yasaklanmış meyveyi (elmayı) koparmaları yemeleri ki bunun Kur’an’da ve Tevrat’ta belirtilmiş olması önemli. Fatalistik görüşte Bütünsel Kader var, fakat orada, yasak olanın çiğnenmesi var. Yani kaderin dışına çıkılması. İnsan orada seçim yapıyor, tercih ediyor ve yasak olanı yiyor. Determinizm, sebep ve sonuç yasası. Ve Seçme Özgürlüğü. Sebep belli ve sonuç, yeryüzüne inme ve üreme vs. İnsan iradesi seçme özgürlüğünü kullanarak, determinizm yasalarına göre sonuçlarını yaşıyor...
Ademî sf. ve i. Esk. insana mensup, in*sanoğlu, kişi: Bu faslda âdemi gerek şâd / Endûhu belâ vü gamdan âzâd (Fuzuli).
Mitolojide, Efsanelerde Simgesel Meyve Elma konusuna benzer diğer içeriklerimiz