Ayla Etkisi - Gündem - Ruh sağlığına dair her şey!
Halo ya da Türkçe karşılığı Ayla veya Hâle kelimelerine karşılık gelir. Gök cisimlerinin çevresinde görülen ışık halkası. Başta Hristiyanlık olmak üzere bazı dinî çizimlerde kutsal kabul edilen kimselerin başlarının etrafına nurlu olduklarını belirtmek için çizilen halkaya verilen isminden alır. İngilizce Halo kelimesinin bir diğer anlamı da durgun suya bir taş atıldığında taşın atıldığı nokta etrafında, dalgaların yayılması olarak tanımlanmaktadır.
Tarih: 25-07-2019 23:11
Halo etkisi kısaca; Kişiye ya da ürüne ilişkin genel olarak kabul görmüş izlenimin veya kişinin ya da ürünün dikkati çeken tek bir kişilik özelliğinin, ona ilişkin özel değerlendirmeleri etkileme eğilimi ile tanımlanan bir tür yargı hatasıdır. Örneğin cana yakın olarak değerlendirilen bir insanın, salt cana yakınlığından ötürü ayrıca sempatik olarak değerlendirilmesidir. Ayla etkisi, her psikolojik testte ciddi yargı hatalarına yol açabilmektedir.
İnsanlar değerlendireceği kişi ile ilgili sadece birkaç bilgiye sahip olduklarında bile, bilgi sahibi olduğu davranışlarla ile bilgi sahibi olmadığı davranışlar arasında tutarlı değerlendirmeler yapmaya eğilimlidirler. Değerlendirme insan algılamasında en önemli boyut olduğu için, insanlar çevrelerindeki diğer insanları hem “iyi” hem de “kötü” olarak değerlendirmek yerine, iyi ya da kötü olarak kategorize etme eğilimindedir. Daha sonra insanlara ilişkin diğer özellikler yapılan bu temel değerlendirmeye uygun olarak algılanmaya devam etmektedir. Bu şekilde değerlendirme eğilimine halo etkisi denir (Taylor, Peplau ve Sears, 2010; Ünlü, 2004).
Psikolog Edward Lee Thorndike ayla etkisini neredeyse 100 yıl önce keşfetti. Bir insanın tek bir niteliği (örneğin güzelliği, sosyal statüsü, yaşı), diğer her şeyi gölgede bırakan ve böylece genel izlenimi oransız bir biçimde şekillendiren olumlu ya da olumsuz bir etki bırakır. En çok araştırılan örnek güzelliktir. Güzel insanları daha hoş, daha dürüst ve zeki olarak gördüğümüzü ortaya koyan onlarca araştırma var. Bazı bilim adamlarına göre insanların insanları değerlendirdiği hemen hemen bütün durumlarda halo etkisi mevcuttur ve oldukça yaygındır (Kozlowski, Kirsch ve Chao, 1986).
Sonuç: Ayla etkisi gerçek özelliklere bakışımızı bulandırır. Bu yüzden dikkatlice bakın. Öne çıkan özelliği dışarıda bırakın.
Kaynak: https://www.webkenti.net/2015/02/halo-effect-ayla-hale-etkisi-nedir.html , https://safakkeklik.com/ayla-etkisi.html , https://erdalakkoyun.wordpress.com/2016/08/04/hale-etkisi-halo-effect/