﻿ Karın Fizik Muayene Teknikleri
Anasayfa » Sağlık Köşesi » Karın Fizik Muayene Teknikleri
Klinik Beceriler: Hikaye Alma, Fizik Muayene, Laboratuvar testleri ve görüntüleme yöntemleri
Gereken Donanımlar: Stetoskop, tansiyon aleti, termometre, refleks çekici, iğne, pilli lamba, abeslang, otoskop, oftalmoskop
Sağ Üst Kadran: Karaciğer, Safra kesesi, Duodenum, Pankreas, Sağ Böbrek, kolon hepatik fleksura
Sol Üst Kadran: Mide, Dalak, Sol Böbrek, Pankreas, Kolon splenik fleksura
Sağ Alt Kadran: Çekum, apendiks, sağ over, tuba
Sol Alt Kadran: Sigmoid kolon, sol over ve tuba
Orta Hat: Mesane, Uterus
Karında Fizik Muayene Sırası: İnspeksiyon – Oskültasyon – Palpasyon – Perküsyon
Dikkat Edilecek Noktalar: Şekil (Contour) ve cilt lezyonları, skarlar, venöz genişlemeler, görülebilen peristaltizm, görülebilen kitleler, herniler
Karında Şişlik (Distansiyon) Nedenleri: Şişmanlık, Asit, Gaz distansiyonu, gebelik, fekal impaksiyon
Strialar: Deri retiküler tabakasında elastik liflerin yırtılması sonucu olur, en sık karında ama kalça, omuz ve memede de olabilir. Obezite, gebelik, Cushing sendromu, asit ve tümör başlıca sebeplerindendir. Başlangıçta pembe mor olur sonradan gümüş rengini alır.
Cerrahi Skarlar: Kırmız-> pembe -> Gri- yıllar geçtikçe solar.
Venler: Normalde akım yönü göbek üzerinde yukarı, göbek altında aşağıdadır. Portal hipertansiyonda akım normal yönededir. VCS tıkanması sonucu göbek üzeri akım aşağı doğru olur. VCI tıkanması sonucu göbek altında akım yukarı doğru olur.
Yüzeyel Venlerde Akım Yönünün Tayini
1-) İşaret parmağı ile kanın sıvazlaması
2-) Parmak kaldırarak kanın serbest bırakılması
3-) Dolma süresinin tayini
4-) İşlemin ters yönde tekrarı ve hıza göre akım yönü tayini
Herniler: Epigastrik, Umblikal, İnguinal, Femoral, İnsizyonel
Görülebilen peristaltizm pilor stenozu, mekanik bağırsak tıkanması başlangıcına işarettir. Görülebilen pulsasyon aort anevrizması, aorta komşu kitle, nabız basıncını arttıran olaylar (aort yetmezliği, tirotoksikoz, sistolik kan basıncı artışı) gibi sebeplerle olur.
Göbeğin dışa fırlaması: Herni (fıtık) yoksa karın içi kitle veya asit.
Fistüller: Urakus kisti, kolon fistülü
Göbek Taşları: Bozuk Hijyen
Metastaz (Sister Joseph nodülü)
Ekimoz: Hemoperitoneum sonucu (akut pankreatitte Culen bulgusu)
Bağırsak peristaltizmi ideal olarak her 4 kadrandan 2’şer dk dinlenir. Pratikte en iyi sağ alt kadranda ilioçekal komşulukta duyulur ve burada 1 dk dinlemek yeterlidir. Normalde 4-6 dk dinlenir. Seslerde artma diare, mekanik bağırsak tıkanması (erken evre)’ye işaret ederken azalması, peritonit sonucu ileus, mezenter trombozu, miksödem, üremi, mekanik bağırsak tıkanması (ileri evre), spinal kord yaralanmasına işaret edebilir.
Renal arter stenozu: En iyi göbek sol üst tarafında ve steteskopun çam kısmı ile yumuşak ve orta derecede duyulur. Aort anevrizmasında oskültasyon faydalıdır. Genelde dalak insarktüsünde frotman duyulur. Venöz hum karaciğer tümörleri, Cruveilhier-Baumgartner sendromunda göbek çevresinde duyulur. Pilor stenozu, bağırsak tıkanmasında sıvı çalkantı sesi duyulur.
Teknik olarak 1 cm hafifçe basarak ve sağ alt kadrandan başlayarak saat kadranı ters yönünde tüm kadranlara basarken hasta gözlenir. Periton veya organ inflamasyonunda direk hassasiyet görülür. Deri hiperestezisi görülebilir. Gazlı gangren (ender), retroperitoneal (sık), akciğer (sık) ve bağırsak (ender) delinmelerinde cilt altı krepitasyonu görülür.
Rebound hassasiyet (Blumberg belirtisi): Bası aniden el kaldırılarak kesilir aynı bölgede veya uzakta ağrı çıkması peritonit bulgusudur.
İstemsiz adele sertliği (Rebound): Rahat olmayan hasta, soğuk el, ağrı verecek şekilde palpasyon sonucu olur. Simetriktir. Sıcak ortamda, konuşarak, dizler kıvrık yapılması ile giderilebilir. İstemli adele sertliği ise tek taraflıdır. Periton uyarılması belirtisidir. Kitleler tespit edilebilir.
Karaciğer Palpasyonu: Muayene bimanuel yapılmalıdır. Palpe eden el rektus kasına paralel olmalıdır. Nefes alıp verirken kademeli olarak yukarı çıkılır. Kancalama tekniği bazen karaciğer kıvamı yönünden yararlıdır.
Dalak Palpasyonu: Muayene bimanuel yapılmalıdır. Palpasyon yönü sol aksillaya doğru ve alttan başlayarak kademeli olarak yapılmalıdır. Middleton metodunda hastanın sol eli 11 kosta arkası torakstadır ve muayene ede kancalayarak dalağı palpe eder.
Traube Sahası: Alt kenar kosta kenarı, üst kenarı xsiphoidden horizontal çizgi, lateral kenar ön aksillar çizgi, splenomegali, mide fundus kitlesi ve plörezide kapalıdır.
Asit muayenesinde yer değiştiren matite bakılır. Perküsyonun çeşitli pozisyonlarda tekrarına dayanır. Işınsal perküsyonda serbest sıvı karında kitle ayırıcı tanısında yararlıdır. Asitli vakada açıklık yukarı doğrudur. Çalkantı hissi bakılarak serbest sıvı tayininde yararlıdır. Çok miktarda sıvı birikimi gereklidir.
Abdominal Ballotman ( Buz Belirtisi): Parmaklar birleşik pozisyonda el aniden bastırılır, serbest hareket eden kitle çarpması hissedilir. Aynı işlemin bimanuel tekrarı alttan iterek yapılır. Bu işlem özellikle asitli karında hepatosplenomegali ve kitle araştırılması için yararlı olabilir.
Herbir kadran perküte edilir. Kolon gazı bölgesinde timpani vardır. Kitlelerde künt ses alınır.
Etiketler:batın muayenesi, fizik muayene, karın derin palpasyon, karın inspeksiyon, karın muayenesi, karın nasıl muayene edilir, karın oskültasyon, karın yüzeyel palpasyon, muayene teknikleri