Kalıtım | Melekler Mekanı FORUM - 17 Ocak 2017
Gen, bir kromozomun spesifik bir yerinde bulunan hipotetik bir kalıtım birimidir. Bir nüfusta sürekli değişkenlik gösteren karakteristikler, genellikle poligenik kalıtım, yada ufak etkili birçok genin kümülatif etkisi yoluyla olan kalıtımın sonucudur. Sık sık birçok ortamsal faktör de bunlara ek bir değişim yaratır. Zekâ bu çeşit karakteristiğin bir örneğidir. Bir nüfusta aşırı farklılık gösteren karakteristikler, önemli etkili tek mütan (ya da değişmiş) genlerden ileri gelebilir. Bunlar Mendel dominans yahut resessivite özelliklerini gösterebilir, ya da cinsiyete bağlı genler olabilir. Kromozomlar çift olduğundan, taşıdıkları genler de çifttir. Dominan kalıtımda, etkinin görülebilir olması için gen çiftinden yalnızca birinin mutan olması gerekir; oysa resessif kalıtımda, tam etkinin belirmesi için her iki genin de mütan olması gereklidir. Bu klasik bir görüştür ;ama aslında gen fonksiyonunun salt dominans ile salt resessivite arasında yer alan birçok safhası vardır. Fenilketonüri (bkz.), galaktozemi (bkz.), akçaağaç balı idrar hastalığı (bkz.), gargoylizm (bkz.), hepatolentiküler dejenerasyon (bkz.)gibi doğuştan olan ve akıl geriliğinin eşlik ettiği birçok bolizma bozukluğu kalıtsal resessif özelliklerdir. Dominan durumlar arasında ise tüberöz skleroz (bkz.) (epiloia) ve nörofibromatoz (bkz.) vardır. Cinsiyete bağlı genler x kromozomunun, daha kısa olan y kromozomunda bulunmayan bölümünde taşınırlar. Bu gibi genlerden ileri selen durumlar ailedeki etkilenmeyen kadınlardan geçer, ama yalnızca erkeklerde belirir. Bu durumun bir örneği glükoz-6-fosfat dehidrojenaz yetersizliğidir (bkz.). Kromozom anomalilerinin mikroskopla teşhis edilebildiği durumların etyolojisinde birçok genin rol oynadığı varsayılmaktadır. Mongolizm(bkz.)ve diğer otosomal trisomiler, şiddetli akıl geriliğinin eşlik ettiği bu gibi durumlardandır. Bkz. Genetik
Kalıtım konusuna benzer diğer içeriklerimiz
Bonellia isimli hortumlu hayvan, denizlerde yaşamakta ve döllenmiş yumurtalarını suya bırakmaktadır. Bu yumurtaların bazıları suda serbest olarak gelişirken, bazıları ana canlının hortumuna yapışarak gelişmesini tamamlar. Serbest gelişenlerin hepsi dişi, hortuma yapışarak gelişenlerin hepsi ise erkek...