Bir çocuğun hayatındaki en büyük etken aile bireyleridir. Olumlu etkiler saymakla bitmez peki ya olumsuz olanları? En kötüsü de onları yapamadığı şeylerden dolayı yargılamak. Kişisel bir yargılama yapacak olursanız, çocuğunuzu başarısızlıkla suçluyor musunuz?
Yargılama – Suçlama
Çoğu ebeveyn çocuğunun diğerlerinden iyi, üstün ve başarılı olmasını ister. Bu süreçte istediklerini alamazlarsa da çocuklarını yargılamaya başlarlar. Bunun sonucu olarak da suçlama baş gösterir. Sen kötüsün, sen başarısızsın, sen, beceriksizsin gibi cümleleri kurarken onlara olduklarını düşünmediğimiz aslında anlık kızgınlık ve yargılarımızı söyleriz ancak bu cümleler onları motive etmek yerine öyle olduklarına inandırır. Bir beceriksiz olduklarına inanmaları ise istenen sonucun aksine onları başarısızlığa iter.
Çocukların belki de en nefret ettiği şeylerden biri de başka çocuklarla kıyaslanmaktır. Her çocuğun yeteneği, ilgi alanı ve düşünceleri farklıdır. Bu yüzden yaptığımız kıyaslamaların yanlışlığı bir yana çocuğunuzu herkesleştirir. Özellikle günümüzde çok kullanılan “komşunun çocuğu” yapısı çocukları başarıdan çok nefrete iter aslında. Çocuğunuzu başarılı yapmak yerine, komşunun çocuğundan nefret ettirmiş olursunuz.
Çocuklar istenen başarı düzeyini gösteremediğinde çeşitli şekillerde cezalandırılırlar. Örneğin; sınıfın sonuncusu olmuşsun, bir hafta dışarı çıkmak yok ya da Matematikten düşük almışsın 2 hafta televizyon izlemek yok gibi. Cezalandırma, başarı getirebilir ancak bu başarı istekten değil ebeveyn korkusu ve yoksun bırakılma korkusundan dolayı elde edilmiştir.
Cezalandırmadansa ödüllendirme, çocukları daha iyi olmaya teşvik eder. Örneğin; televizyon izlemeyi yasaklamak yerine, bir şeyi başarırsa 10 dakika fazla izleyebileceğini söylemek hem çocuğun başarısını artırabilir hem de ebeveynlerine karşı olan hoşgörüyü arttırmasına yardımcı olur. Her ne durumda olursa olsun çocukları başarısızlıkla suçlamak yerine, ilgi alanlarını onların istediği şekilde düzenlemek aslında istenen sonuç olan başarıyı getirecektir.