Kuzey Kore - Şark Ekspresi
01 Temmuz 2015 Altay Atlı
Ekonomi kalkınma, Kuzey Kore
20 Aralık 2011 Altay Atlı Yoruma kapalı
Kuzey Kore lideri Kim Jong Il, geçtiğimiz Cumartesi günü geçirdiği kalp krizi sonucunda 69 yaşında hayata gözlerini yumdu. Kim?in öylesine güçlü bir kişi kültü vardı ki, haberi duyduğumda ben bile inanamadım, sanki hiç bir zaman ölmeyecekti. Allah rahmet eylesin diyelim ve büyük soruya bakalım: Bundan sonra Kuzey Kore?de ne olacak? Bu konuyla ilgili iki tespitte bulunmak istiyorum.
1.) Kim Jong Il erken öldü. Diktatörler, kendilerinden sonra sistemin devam etmesi için hazırlık yaparlar. Çoğunlukla da bu kendi oğullarının halef olarak göreve hazır hale getirilmesi, bu doğrultuda mahdumlara giderek artan sorumluluklar verilmesi ve diğer üst düzey kadroların da buna uygun şekilde belirlenerek görevlendirilmesi şeklinde olur. Bu şekilde sistem kendilerinden sonra da aksamadan, sadece babanın gidip yerine oğlunun gelmesiyle aynı şekilde devam eder. Kim, bunu tasarlıyor ve geçtiğimiz yıldan beri küçük oğlu Kim Jong Un?u göreve hazırlıyordu, ancak dönüşüm süreci tamamlanamadan, hatta daha yeni başlamışken, hayata veda etti. Şu anda her ne kadar Kuzey Kore yayın organları tüm ülkenin (silahlı kuvvetler dahil olmak üzere) oğul Kim?in arkasında tek yürek olduğunu ilan etse de, genç ve tecrübesiz Kim Jong Un?un liderliğinin meşruiyeti tartışılıyor, kapalı kapılar ardında başka planlar yapılıyor olabilir. İlk aşamada Kuzey Kore’de demokratik bir değişim beklemek hayalcilik olacaktır. Dolayısıyla öncelikle Kim Jong Il’in ölümüyle bir güç boşluğunun oluşmasının ve ülkenin kaosa sürüklenmesinin engellenmesi olumlu bir gelişme sayılmalıdır. İç dengeler açısından bakıldığında Kuzey Kore?de istikrarın korunabilmesi için (daha doğrusu zaten sefalet içerisinde olan ülkenin daha da kötüye sürüklenmemesi için) oğul Kim?in liderliğini konsolide etmesi ve diğer siyasi figürlerin (örneğin Kim Jong Il?in kızkardeşi Kim Kyong Hui, kayınbiraderi Jang Song ve başta Ri Yong Ho olmak üzere üst düzey generaller) güç mücadelesine girmek yerine oğul Kim?in yanında yer almaları önemli olacak. Sonuç olarak birden bire ?Kim Jong Il öldü, artık demokrasiye geçelim, haydi partiler kurup, seçim yapalım? şeklinde bir durum olamayacağına göre, Kuzey Kore için en gerçekçi seçenek bu gibi görünüyor. Ancak bu istikrar sağlandıktan sonra, ya da en azından nükleer sonuçları da olabilecek bir kaos önlendikten sonra, Kuzey Kore’nin yavaş da olsa demokratik bir dönüşüm içine girmesini umabiliriz.
2.) ABD, Güney Kore, Japonya, Rusya ya da Birleşmiş Milletler, hiçbirinin Kuzey Kore üzerinde çok fazla bir yaptırım gücü olmadığını biliyoruz. Ancak Çin?in tavrı Kuzey Kore?nin geleceği açısından büyük önem taşıyor. Şu anda Kuzey Kore ekonomisi büyük ölçüde Çin?e bağımlı durumda. Kim Jong Il?in ölmeden once Çin ekonomik modelini ve reformlarını incelediği, Çin?den daha fazla yatırım çekmek ve iki ülke arasındaki sınır civarında serbest bölge kurulması için planlar yaptığı biliniyor. Bu nedenle oğul Kim?in bu girişimleri sürdürmesi bile oldukça önemli olacaktır. Çin, ekonomik gücüyle Kuzey Kore halkı için daha fazla refah sağlayabilir. Kapalı Kuzey Kore?nin dışarıya açılması da ancak Çin üzerinden ve Çin ile daha fazla entegre olmasıyla gerçekleşebilir. Dünyadan daha fazla dışlanan (ve/veya kendisini dışlamaya devam eden) bir Kuzey Kore?nin ise elindeki nükleer silahlarla ne yapacağını kimse bilemez. Dolayısıyla Çin hükümetinin bu yeni dönemde uygulayacağı Kuzey Kore politikaları son derece önemli olacak. İlk izlenimler, Çin hükümetinin Kim Jong Un?u destekleyeceği yönünde.
Kim Jong Il?in ölümü üzerine televizyonlarda histerik bir şekilde ağlayan Kuzey Korelileri gördük. İçlerinden gelerek mi ağlıyorlardı, yoksa buna mecbur hissettikleri ya da mecbur bırakıldıkları için mi? Bilinmez. Herhalde her ikisinden de vardır. Kuzey Kore için artık yeni bir dönem başlıyor ve umarım bu dönem Kuzey Korelilerin daha az ağlayacağı, dünyanın geri kalanının da nükleer silahların gölgesinde yaşamak zorunda kalmayacağı bir dönem olur.
Kim Jong Il ile oğlu Kim Jong Un bir askeri tören sırasında (Foto: The Guardian)
Siyaset, Uluslararası İlişkiler Asyalı liderler, Kuzey Kore
20 Şubat 2011 Altay Atlı Yorum yok
Geçtiğimiz günlerde Kuzey Kore?nin egzantrik lideri Kim Jong Il?in 69. doğum günü kutlandı. Doğum günü deyip geçmeyin, söz konusu gün ülkenin en büyük bayramı olarak kutlanıyor, resmi tatil ilan ediliyor, ülkenin dört bir köşesinde Kim için etkinlikler düzenleniyor. Bu seneki etkinliklerde bir festival dikkatimi çekti. Bir çiçek festivali bu ve söz konusu çiçeğin adı ?Kimjongilia?. Evet, yanlış okumadınız, Kim?in kendi adını taşıyan bir çiçek var. Japon bir botanist tarafından yetiştirilen ve bir begonya türü olan bu çiçek, 1988?de Kim?in yaşgünününde kendisine hediye edilmiş. 15 yıldır festivali düzenleniyor ve hatta bir şarkısı da var:
Vatanımızın her köşesinde açan kırmızı çiçekler
Birer kalp gibidirler, liderimizin sevgisiyle dolu
Yüreklerimiz Kimjongilia?nın taze filizlerini takip eder
Ah! Sadakatımızın çiçeği!
Bu doğum gününde Kim Jong Il?e deste deste Kimjongilia gitti. Bir sonraki doğum gününde de bu çiçekleri alabilecek mi? Ortadoğu ve Kuzey Afrika?yı hızla içine alan demokrasi rüzgarının Kore?ye uzanması ne kadar sürer?
Kim Jong Il'in portresi ve Kimjongilia çiçekleri
Siyaset Asyalı liderler, Kuzey Kore