Katarakt Nedenleri, Belirtileri Ameliyat Tedavisi
Ekleyen : Burcu 2018-12-28 81
Bu makeleyi Ortalama 5 dakikada okuyabilirsiniz.
Katarakt, irisin ve merceğin arkasında bulunan, gözün doğallensinin matlaşması veya bulanıklaşmasıdır. 40 yaş üstü bireylerde görmekaybının en yaygın nedenidir ve dünyadaki körlüğün başlıca nedeni bu sorundur.Katarakt problemine halk arasında perde veya aksu adı da verilmektedir.
Katarakt oluştuğunda göz merceğinin kimyasal bileşiminde farklılıklar meydana gelir. Bunun en önemli nedeni olarak ilerlemiş yaş gösterilse de, tam olarak neden kaynaklandığı tespit edilememiştir. Fakat bazı durumlarda genç yaşlardaki kişilerde de bu soruna rastlandığı görülmektedir. 3 tür katarakt vardır. Bunlar;
Subkapsüler Katarakt: Objektifin arka kısmında bir subkapsüler katarakt oluşur. Şeker hastaları veya yüksek dozda steroid ilaç kullananlar, subkapsüler katarakt sorununa maruz kalma riski taşır.
Nükleer Katarakt: Merceğin orta kısmında yer alan çekirdeğin derinleşmesi ile ortaya çıkar. Nükleer katarakt genellikle ilerlemiş yaş ile bağlantılıdır.
Kortikal Katarakt: Lensin çevresinden başlayan ve merkeze doğru yayılan beyaz, kama benzeri opaklıklar ile karakterize edilir. Kataraktın bu türü, merkezi çekirdeği çevreleyen lensin bir parçası olan mercek korteksinde meydana gelir.
İlerleyen yaşla beraber gözün lensinin değişikliklereuğraması normaldir ancak dünya çapındaki araştırmacılar katarakta nedenolabilecek veya katarakt gelişimiyle ilişkili faktörleri tespit etmişlerdir.Yaş ilerlemesinin yanı sıra doğuştan gelen katarakt sorunu da olabilmektedir. Kataraktoluşumuna sebebiyet veren risk faktörleri:
• Güneş ışığından gelen ultraviyole ışınlar
• Steroid ilaçların uzun süreli kullanımı
• Kolesterolü düşürmek amacıyla kullanılan statin ilaçları
• Göz yaralanması veya iltihabı
• Hormon değişim terapisi
• Alkol tüketimi
• Yüksek seviye miyop ve kalıtsal rahatsızlıklar
Katarakt, küçük olarak başlar ve görüş üzerinde çok azetkisi vardır. İlerleyen zamanlarda buzlu camın ardından bakmak gibi,görüşünüzün biraz bulanık olduğunu fark edebilirsiniz. Katarakt sahibi kişilerdeaşırı ışık hassasiyeti olabilir. Güneş ışığı eskisinden çok daha fazla rahatsızedebilir veya bir lamba çok parlak veya göz kamaştırıcı görünebilir.
Renkler eskiden olduğu gibi parlak görünmeyebilir. Maruz kalınan katarakt türü, yaşadığınız semptomları ve ne sürede ortaya çıkacaklarını etkiler. Örneğin nükleer kataraktın başlangıcında, “ikinci görüş” olarak adlandırılan yakın görüşte geçici bir gelişme sağlayabilir. Maalesef ki bu geçici gelişme kısa sürer ve katarakt geliştikçe tüm görüş yok olabilir. Katarakt sorununun belirtileri genel olarak şu şekildedir;
• Göz kamaşması ve ışığa karşı hassasiyet
• Görme yetisinin yavaş yavaş azalması
• Okuma yaparken zorluk çekme
• Renklerde soluklaşma
• Gözlük kullanılıyorsa rahatsızlık derecesinin çok hızlı ilerlemesi ve sık sık gözlük değiştirme
Kataraktı Önleme Yolları
Kataraktın önlenmesi konusunda önemli araştırmalar olmasınarağmen, bir takım çalışmalar bazı besin maddelerinin ve besleyici takviyelerinkatarakt riskini azaltabileceğini göstermiştir. Sigara vücudumuzun herbölgesine zarar verdiği gibi, elbette gözler içinde oldukça zararlıdır.Sigaranın bırakılması kadar E vitamini tüketimi de önemlidir. E vitamini,karotenoid lutein ve zeaxanthin’in besin ve gıda takviyeleri içerisindenalımlarının katarakt risklerini önemli ölçüde azalttığı kanıtlanmıştır.
E vitamini yönünden zengin besin kaynakları; ayçiçeği tohumları, ıspanak ve bademdir. Zengin lutein ve zeaksantin kaynakları; ıspanak, lahana ve diğer yeşil yapraklı sebzelerdir. Katarakt riskini azaltmak için yapılabilecek bir diğer adım ise özellikle yaz aylarında güneş ışınlarının %100’ünü engelleyen koruyucu güneş gözlüğü takmaktır. Güneş ışınının göze direkt temas etmesi, göz bozulma risklerini artıran en önemli faktörler arasında yer almaktadır.
Dikkat edilmesi gereken bir diğer durum ise kaliteli güneş gözlüklerinin kullanılmasıdır. Sadece aksesuar olarak kullanılan ve çok ucuz bir fiyata alınabilen kalitesiz gözlükler, güneş ışınlarından korumak şurada dursun tam tersi gözlerinize zarar vermektedir. Bu tür gözlükler sadece katarakt için değil genel olarak göz sağlığınız için birer tehlike kaynağıdır.
Belirtiler ortaya çıkmaya başladığında; yeni gözlük, mercekler,kuvvetli çift odaklı lensler, uygun aydınlatma veya başka görsel yardımcımalzemeler kullanarak bir süre hastanın görüşü iyileştirilebilir. Katarakt,görüşü ciddi derecede bozacak ve günlük yaşamı etkileyecek kadar ilerlediğinde cerrahioperasyon kaçınılmazdır. Birçok kişi, gözlerde meydana gelen zayıf görüşüyaşlanmanın kaçınılmaz bir gerçeği olarak görmektedir ancak katarakt cerrahisi,görmeyi yeniden kazanmak için basit, nispeten ağrısız bir operasyondur.
Ne zaman yapılır sorusundan önce, hangi hastaların ihtiyaçduyduğunu veya hastalık tam olarak hangi seviyeye geldikten sonra ameliyatagerek duyulduğunu öğrenmek gerekir. Eğer görme bozukluğu çok ileri düzeyegeldiyse bu ameliyata gerek duyulur. Katarakt dokusunun çok kalınlaşması veyaolgunlaşması halinde kalıcı görme kayıpları meydana gelebilir.
Eğer katarakt yeni doğan bir bebekte meydana gelmişse, böyle durumlarda hiç vakit kaybetmeden ameliyat gerekir. Genel olarak cerrahi operasyon acil gereken bir durum değildir. Çok ilerlemiş vakalarda ilk olarak başvurulan yoldur. Bunun dışında katarakt genellikle yavaş ilerler ve çok uzun bir süre sonra ameliyata ihtiyaç duyulur.
Sadece görme yeteneğine bakılarak ameliyat seçeneğine gerek duyulup duyulmadığına karar verilmez. Gündelik yaşamda yaşanan görme problemlerinin dışında; güneş ışınlarına maruz kalındığında, gece karanlığında otomobil farlarına bakıldığında hasta fazlasıyla rahatsızlık duymaktadır. Yapılan operasyon oldukça kolaydır ve ortalama yarım saat kadar sürmektedir.
Katarakt ameliyatı sonuçları iyileştirmede çok başarılıdır. Katarakt ameliyatı olan 10 kişiden 9’u, 20/20 ve 20/40 oranlarında çok iyi görme kaydetmektedirler. Ameliyat esnasında cerrah temiz, plastik intraoküler lens (IOL) ile mevcut göz lensini değiştirir. Bu işlem sırasında gözden bir parçanın eksileceğini düşünerek panik yapılmasına gerek yoktur, son derece ağrısız ve başarı oranı yüksek bir operasyondur.