TELOMER BİLİMİ - Uzm.Dr. Özlem Tuncay Engin
UZUN ÖMRÜN VE GENÇLİĞİN SIRRI TELOMER Mİ?
İnsanoğlunun yaş ortalaması uzamaya devam ediyor. Bir zamanlar orta yaş kabul edilen 40’lı yaşlar, şimdilerde ömrün gençlik dönemine ait kabul ediliyor. Yaş ortalamasının uzamasında antibiyotiğin keşfi gibi birçok mihenk taşı var. Son yıllardaysa bu çağın birer mensubu olan bizler, yeni bir mihenk taşının hayatımıza dahil oluşuna tanıklık ediyoruz: Telomer bilimi. Peki, gittikçe daha sık duymaya başladığımız telomer terimi tam olarak ne ifade ediyor, telomer bilimi uzun ömürlü olmamıza ne şekilde yardımcı oluyor?
Telomer bilimi konusunda ayrıntılara geçmeden önce dilerseniz önce telomerin tam olarak ne olduğuna yakından bakalım. Bunun için, sıklıkla verilen bir örnek var. O da ayakkabı bağları ve bu bağların ucundaki koruyucu plastikler. Kromozomların DNA sarmalını bir ayakkabı bağına benzeten bilim insanları, telomeri de ayakkabı bağlarının ucundaki koruyucu plastik parçalara benzetiyor. Bu plastikler ayakkabı bağlarının çözülüp lif lif olmasını engellerken telomerler de DNA’nın taşıdığı genetik bilgiyi zarar görmekten koruyorlar. Onların uzun ve sağlam olmasının da sağlıklı hücreler anlamına geldiğini tahmin etmek pek de güç değil.
Evet, uzun telomerlerin uzun ve sağlıklı bir yaşam anlamına geldiğini öğrendik. Peki, telomerleri korumak için neler yapmak gerekiyor? Hangi faktörler onları uzun ve güçlü kılıyor, hangileri kısalmalarına yol açıyor? Bu konudaki en son ve en yeni bilgi, telomerlerin genetik kodun dışında yaşam şeklinden de fazlasıyla etkilendiği. Beslenme şekli ve duygusal zorluklara verilen tepkiler telomerler ve dolayısıyla hücre yaşlanması üzerinde belirleyici bir rol oynayabiliyor. Telomerler zarar gördükçe, hücreler giderek yaşlanıyor. Yapılan son çalışmalar da, pek çok hastalığın erken kısalan telomerlerle ilişkili olduğunu gösteriyor. Öte yandan telomerleri uzatacak mucize bir formül bulunmuyor. Ancak şu ana kadar sağlıklı yaşam adına önerilen her şey, telomer sağlığını korumak için de geçerli gibi görünüyor.
Stresi Kontrol Altına Alın!!!
Yapılan son çalışmalar stresin sağlığımız üzerinde sanıldığından da kötü etkileri olduğunu ortaya koyuyor. Elbette stres hepimizin hayatında ve bundan tam olarak kurtulmak mümkün değil. Ancak burada devreye stresi yönetme şeklimiz ve olaylara bakış açımız giriyor. 2004 yılında yapılan bir çalışmada hasta çocuklarına bakan annelerin, hasta çocuğu olmayan annelere kıyasla daha kısa telomerlere sahip oldukları ortaya konmuş. Bu annelerin hücreleri, kendileri diğeriyle aynı yaşta olmalarına rağmen, 10 yıl daha yaşlıymış. Eğer sizde, kronik olarak stres altındaysanız mutlaka bununla baş etme yollarını araştırın ve gerekiyorsa profesyonel destek alın.
Düzenli Olarak Egzersiz Yapın!!!
Antioksidan Besinlere Gereken Değeri Verin !!!
Bol vitamin ve antioksidan madde içeren besinlerin: hücreleri ve telomerleri oksidatif hasardan koruduğu biliniyor. Yani bu besinlerden bol miktarda tüketmek hücre yıkımını, dolayısıyla da yaşlanma sürecini yavaşlatabiliyor. Günlük vitamin takviyeleri de düzenli şekilde alındıklarında aynı şekilde işlev görebiliyor. Yapılan bir araştırma bu takviyelerin yüzde beş gibi bir oranda faydalı olabildiğini ortaya koymuş. Ancak yine de uzmanlar, besin takviyelerinin asla gerçek besinlerin yerini tutmayacağını soframızda C ve E vitamini içeren besinlere mutlaka geniş yer açmamız gerektiğini hatırlatıyorlar. Bu vitaminleri en fazla içeren besinlerin başında portakal, biber, badem, ıspanak, ve enginar geldiğini belirtelim.
Meditasyon Yapmayı Öğrenin!!!
Meditasyon ya da yoga yapmayı hiç denediniz mi yoksa onların etkinliğine inanmıyor musunuz? Öyleyse örnek verdiğimiz bu iki araştırmanın sonuçlarını okuyun ve düşüncelerinizi bir kez daha gözden geçirin. 2014 yılında bir grup meme kanseri öyküsü olan kadın incelenmiş. Kadınların yarısı düzenli olarak meditasyon yapıyor diğer yarısıysa bu aktiviteyle ilgilenmiyormuş. İnceleme sonucundaysa, meditasyon yapmayanların telomerlerinin, yapanlara kıyasla daha kısa olduğu ortaya konmuş. Diğer çalışmaysa, 2008 yılında erkekler arasında yapılmış. Denek grubu ikiye bölünmüş ve ilk grubun üç ay boyunca vegan beslenip,egzersiz ve yoga yapması sağlanmış. Sadece bu üç ay sonunda bile telomeraz (telomerleri uzatan enzim) aktivitelerinin fark edilir derecede hızlandığı tespit edilmiştir.
GENÇLİK İKSİRİ H-100 AŞISI H- 100 AŞISI NEDİR ? İçerisinde çok yoğun miktarda hyalüronik asit ile birlikte kollajen üretimini arttıran peptitleri,... Devamı...