Aklın Sesi | Yekta Güngör Özden
28.09.15, 06:55 #1
Akıl, bey­nin en de­ğer­li ürü­nü­dür. En bü­yük in­san gü­cü­dür. İn­sa­nı öbür can­lı­lar­dan ay­rı ve üs­tün kı­lan ha­zi­ne­dir. Kul­lan­ma ye­te­ne­ği­ne gö­re sa­hi­bi­ni ba­şa­rı­lı ya da ba­şa­rı­sız kı­lan yol gös­te­ri­ci­dir. Arap­ça kö­ken­li söz­cük, dü­şün kay­na­ğı ve da­ya­na­ğı­dır. An­la­ma ve kav­ra­ma ye­ti­si­nin oca­ğı­dır. Yi­ne Arap­ça kö­ken­li "ha­fı­za­" söz­cü­ğü­nün (di­li­miz­de kar­şı­lı­ğı "bel­le­k"­tir) an­lat­tı­ğı ya­pı­yı gös­te­rir.
Akıl, bil­gi­nin ve bi­li­min ya­ra­tı­cı­sı­dır. İnanç ba­ğım­lı­la­rı, ço­ğun­luk­la, akıl öz­gür­lü­ğü­nün gü­ven­ce­si olan lâ­ik­li­ğe "din düş­man­lı­ğı­" suç­la­ma­sıy­la sal­dı­rır­lar. Oy­sa akıl, ya­şa­mı ay­dın­la­tan bir in­san öğe­si­dir. İn­san­lık her şe­yin üs­tün­de­dir. Soy ve din ba­ğı son­ra ge­lir. Öz­gür­lük ve ba­ğım­sız­lık yok­sa hiç­bi­ri­nin an­la­mı ve de­ğe­ri yok­tur. Akıl, in­san için her ko­nu­da en iyi­yi, en uy­gu­nu, en ya­rar­lı­yı seç­me be­ce­ri­si­ni ve­rir. Ak­lı ar­ka­ya atıp it­tik­çe, önü­ne inan­cı al­dık­ça ka­za­nı­la­cak­lar aza­lır, yi­ti­ri­le­cek­ler ço­ğa­lır. Ak­la uy­gun ol­ma­yan inan­cın ya­şam için ya­ra­rı yok­tur.
İnanç in­sa­nın be­nim­se­di­ği dü­şün­ce ve duy­gu ba­ğı­dır. Es­ki dil­de "i­man, iti­ka­t" söz­cük­le­riy­le an­la­tı­lan bu ol­gu, Tan­rı­'ya uza­nan bağ­lı­lık, say­gı, gü­ven an­la­mın­da­dır. Din ku­ru­muy­la tüm­den be­lir­le­nir. An­cak "bâ­tıl iti­ka­t" de­ni­len ge­çer­siz, kö­rü­kö­rü­ne ina­nı­şı kul­la­nan ge­ri­ci­le­rin sa­kın­ca­lı ey­lem­le­riy­le, din ön­der­le­ri­nin yak­la­şım ay­rı­lık­la­rıy­la gün­de­me ge­len olum­suz­luk­lar in­san­lı­ğa pa­ha­lı­ya mal ol­muş­tur. Lâ­ik­lik, inan­ca say­gıy­la bir­lik­te inan­cı kö­tü­ye kul­lan­ma­yı en­gel­le­yen sağ­lık­lı gü­ven­ce­dir.
aklın, güngör, özden, sesi, yekta