Serpil Yılmaz - ‘Türkiye’nin ana zenginlik kaynağı gıda’ - HABERTÜRK
Ata Holding iştiraklerinden TAB Food Investments (TFI) hisselerinin yüzde 20’sinin Nasdaq Borsası’nda halka açılması ertelenince, gong töreni için gittiğimiz New York’ta tarımı konuştuk...
Hızlı restoran servisi operatörü TFI-TAB Gıda’nın Yönetim Kurulu Başkanı Erhan Kurdoğlu; Türkiye’nin tarım politikasının ticaret değil, üretim odaklı olması gerektiğini söylüyor. Burger King, Popeyes, Sbarro ve Arby’s restoranlarının operatörü olan grup, kendi markası “Usta Dönerci” de dahil olmak üzere yurtiçi ve dışında 2 bine yakın restoranı işletiyor. Bu restoranlarda satılan et, süt, patates ve ekmeği kendi tesislerinde üretiyorlar. TFI-TAB Yönetim Kurulu Başkan Vekili Korhan Kurdoğlu, Yönetim Kurulu Üyesi Melih Araz ve Ata Holding Danışmanı Emekli Büyükelçi Hakkı Akil’in de yer aldığı sohbette; Erhan Kurdoğlu, geride bıraktığı 23 yılın özetini veriyor:
“Türkiye’nin en büyük kaynağı gıda olacak. Tarımda endüstriyi yarattığımız gün, Türkiye Cumhuriyeti’nin ne Arap’ın petrolüne, ne Rus’un gazına ihtiyacı kalır.”
‘EN BÜYÜK ÇİĞ SÜT ÜRETİCİSİYİZ’
İlk hayvancılık yatırımını Şanlıurfa’ya yapan Ata Holding ve Ethem Sancak; 2005 yılında Denizli Acıpayam’da TİGEM arazisini kiralayarak damızlık ve süt hayvancılığı yapmaya başladı.
Kurdoğlu, “Türkiye’nin ve Avrupa’nın en büyük süt hayvancılığı ve çiğ süt üretim tesisine sahibiz. 5 bin sağmal, toplam 11 bin başlık sürü var. Yıllık üretim 50 bin ton. TİGEM içinde en fazla getirisi olan işletmeyiz. Hayvanlarımızın besinlerinin yüzde 50’sini karşılayan yem tarımını da biz yapıyoruz. TİGEM arazisi kiralandığında, toplam 500 dönüm sulanabilir alan vardı, bugün 11 bin dönüme çıktı” diyor. Burada üretilen çiğ süt markalara satılıyor. TAB Gıda; Amasya’daki et işleme tesisinde işlenen etlerin bir kısmını ise “Amasya Et” markasıyla İstanbul, Bursa, Kayseri, Ankara’daki 14 markette satıyor. TAB Gıda hızlı restoran servislerinde yılda 10 bin ton et, 14 bin ton tavuk tüketiyorlar.
Her yıl et tüketimlerinin yüzde 10 oranında arttığına işaret eden Kurdoğlu, gıdadaki yaraya dokunuyor: “Gıdadaki enflasyonun en büyük sebebi, bu işten geçinen çok fazla insan olması. Bir ürün 5-6 kere el değiştiriyor. Tarlada 1 lira olan biber, manavda 15 liraya çıkıyor. Türkiye tarımda ticaretle geçinmeye çalışıyor, üretim sistemleri çok az. En büyük iş gıda, en büyük ticaret alanı da gıda oluyor. Bu yüzden rekabetçi ortamı sağlayabilmek için birçok işi kendimiz yapmak zorunda kaldık. Birçok şeyi üretmeseydik bu kadar da büyüyemezdik.”
180 MİLYAR DOLAR TOPRAKTA YATIYOR!
İstihdam ve enflasyon sorununun tarımın büyük işletmeler tarafından yapılmasının desteklenmesiyle aşılacağını belirten Kurdoğlu’nun açtığı pencere şu:
“Dünyada 7 milyar insanın 3 milyarı açlık sınırında yaşıyor. Zenginleştikçe insanların ilk yiyecek istiyor. Gıda ürünlerinin fiyatları, gelecek 10 yılda yüzde 50 ile yüzde 100 arasında artacak. 10 yıl önce 130 dolar olan buğdayın tonu bugün 350 dolar. 10 sene sonra bin dolar olacak. Buğdayı ekecek yer kısıtlı, tarım teknolojisi de belli bir kapasiteye ulaşıldı. Türkiye’nin en büyük kaynağı gıda olacak. Tarım endüstrisini yarattığımız gün, Türkiye Cumhuriyeti’nin ne Arap’ın petrolüne, ne Rus’un gazına ihtiyacı kalır. Tarımı endüstriyel halde yapabilirsek, 280 milyon dönüm tarım arazisi var. Dönümü ortalama bin dolardan hesaplasak 280 milyar dolarlık varlığın, bugün 100 milyar dolarlık bölümünü kullanıyoruz. Oysa 180 milyar dolarlık tarım kapasitemiz daha var...”
TAB GIDA, BURGER KİNG MARKASINI SATIN ALIR MI?
1994 yılından beri Türkiye’de, 2012 yılından beri de Çin’de Burger King (BK) markasına yatırım yapan TFI’a; Brezilya merkezli ana şirket 3G Capital, “Hisseleri satıyorum” derse talip olurlar mı?
Ya da BK’nın ve Popeyes’in bağlı olduğu 3G Capital’in iştiraklerinden Restaurant Brands International (RBI), “Sizinle münhasır franchise sözleşmemizi yenilemiyoruz” derse ne olur?
Örneği uzakta aramayalım. Ata Invest Dubai Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Ferhatoğlu’nun aile şirketi Yüksel İnşaat; Chrysler’i Türkiye’ye getirmiş, bir süre sonra da temsilciliği iptal edilmişti.
Nasdaq Borsası’na açılmak isteme iştahları süren TFI’ın hedefinin “Türkiye’den küresel hızlı restoran operatörü markası çıkarmak” olduğunu dinledikten sonra, grubun atacağı finansal adımların sınır ötesi büyüme odaklı olacağını tahmin etmek zor değil.