Ekvatoral İklim | Ekopangea
Anasayfa Makaleler Fiziki Ekvatoral İklim
“Ekvator ve çevresinde görülür. Özellikle Amazon ve Kongo havzaları görülen en özgün bölgeleridir. Yıllık sıcaklık ortalaması çok yüksektir ve sıcaklık değişimi en az olan bölgedir. Yıllık yağış miktarı 2.000 ile 4.000 mm’nin arasındadır ve yağış düzeni(rejimi) düzenlidir. Ayrıca bol yağışa bağlı olarak kimyasal çözülme yoğun görülür. Yağışlar yıl boyunca yükselim yağışı biçimindedir. Toprak türü laterittir. Bitki örtüsü yıl boyunca gür ve yeşildir.”
Daha önce bir paragraf ile özetini geçtiğimiz Ekvatoral iklimin bu kez 4 temel başlık altında ayrıntılı olarak özelliklerine değineceğiz. Ekvatoral iklimin bol yağışlı olduğu ve bölgede sıcaklığın, nemin oldukça yüksek olduğu herkes tarafından bilinmekte. Peki bu bol yağış, sıcaklık, nem, kimyasal çözülme vb. şeyler bölgeye hangi özellikleri katmakta? Şimdi bunlara bir göz atalım:
Bölgenin Flora ve Fauna Özellikleri
Bölgenin bütün yıl nemli ve yağışlı olması özellikle ormanaltı formasyonunun oldukça gelişmesine neden olmuştur. Flora yani bitki ve fauna yani hayvan türlülüğü oldukça çoktur. Bu kuşağın vejetasyon formasyonları tropikal yağmur ormanlarıdır. Bu ormanların gerçek yayılış alanı ise Amazon Havzası, Orta Amerika, Kongo Havzası, Güneydoğu Asya Adaları ve Avustralya’nın kuzeyidir.
Tropikal yağmur ormanlarının yayılışı.
Tropikal yağmur ormanları yüksek boylu ağaçlardan oluşan(40-60 m) ve bütün yıl yeşilliğini koruyan bir ormandır. Ağaçlardan çoğu sürekli yapraklıdır. Orman çok sıktır. Ağaç türleri çoktur. Çoğu palmiye benzeri ağaçlardır. Türlülük oldukça çoktur. Ormanaltı çok gelişmiştir. Daha alçak ağaçlar, sık çalılar ve sık bir ot örtüsü ormanlatını oluşturur. Kimi bitkiler diğer kimi bitkileri yalnızca konak olarak kullanırlar ve onlara zarar vermeden konum ve destek sağlamak için üzerlerinde büyür ve gelişirler. Toprakta kök yapmazlar. Yaşamını böyle sürdüren bitkilere “epifit” adı verilir. Orkideler ve Bromelilar bu ormanların epifit bitkileridir. Ağaçlar genelde yayvan yapraklıdır.
Ekvatoral İklim’in yağış grafiği.
Bu ormanlarda fauna da çok varsıldır(zengin). Bunların kimileri ot yiyici, kimileri et yiyici, kimileri de hem ot hem de et yiyici havyanlardır. Yağmur ormanlarında omurgalılardan omurgasızlara dek türlü hayvanlar yaşar. Kuşlar, maymunlar, sürüngenler ve böcekler bakımından son düzeyde varsıldır. Papağan, muhabbet kuşu, tukan ve diğer renkli kuşlar bu ormanların en önemli faunal özelliklerindendir. Maymun türleri sık ağaçların dalları arasında yükseklerde barınırlar. Sürüngenlerden yılanlar çoktur. Bunlardan kimileri çok iri kimileri ise çok ağılıdır(zehirli). Böceklerin çoğu tahrip edici ve yok edicidir. Bunlar ağaç gövdelerini , dökülen yaprakları ve diğer döküntüleri yerler. Diğer organik artıkları da bakteriler ayrıştırarak yok eder. Tropikal ormanlarda bitkiler ve hayvanlar en uygun koşullarda yaşar. Çünkü su ve besin boldur. Sıcaklar kesintisiz sürer. Bu nedenle fotosentez bütün gücüyle sürerek organik maddeler üretilir.
Bölgenin Toprak Özellikleri
Ekvatoral bölgede laterit adı verilen topraklar yaygındır. Laterit Latince’de kiremit ve tuğla toprağı anlamına gelir. Sıcak ve nemli iklim bölgelerinde görülür. Laterit, gerçekte su ve demiroksitle kızıllaşmış kil yığınından oluşur. Bu topraklar genellikle taneli ve gözeneklidir. Çok yıkanmış olduklarından dolayı yoksuldur. Demir oksit oranı çoktur bu yüzden kırmızı renklidirler. Yeni toprak sınıflandırma düzeninde oksisoller olarak görülürler.
Bölgenin Ziraat Özellikleri
Aşırı yıkanma toprağın üst katmanındaki organik katmanı süpürdüğü için toprak verimli değildir. Ormanların gür olması türlü yakacak etkinliklerinde kullanılmasına yol açmıştır. Ayrıca bölgede; Hindistan cevizi, mango, rambutan, mangostan, ananas, durian, pitaya, yıldız meyvesi, passiflora edulis, su elması, longan, liçi, pomelo, sacha inchi, salak, kamkat, guava, boynuzlu kavun, wood apple, jackfruit gibi türlü tropikal ürünler yetişmektedir ve birçoğu bölgeye özeldir. Ayrıca kakao, kahve, kauçuk gibi ekonomik değeri yüksek ürünler de bölgede yetişmektedir.
Ekvatoral İklim, gür ormanlardan oluşur.
Bölgenin Yerleşim Özellikleri
Tropikal iklim, Sudan, Çad, Nijerya, Kongo, Mali, Moritanya, Brezilya, Venezuela, Kolombiya, Peru ve Bolivya, Endonezya, Malezya gibi ülkelerde etkili olmaktadır. Ekvatoral bölgede halen birçok ilkel boy(kabile) bulunmaktadır. Bu bölgedeki evlerin birçoğu yoğun yağış nedeniyle ahşaptan yapılmıştır. Ayrıca evler yerden belirli bir yükseklikte yer almaktadır. Bunun nedeni ise nemli olan tabandan uzaklaşmaktır. Bir diğer neden ise Güneş ışınlarının yıl boyunca dik gelmesidir. Ekvatoral bölge yeryüzündeki seyrek nüfuslu bölgeler arasındadır. Yoğun yağış, yüksek sıcaklık ve nem insanları bu bölgeden uzaklaştırmıştr.
Ekvatoral İklim’de bir yerleşme, Afrika.
Sönmez. S, Klimatik Bitki Toplulukları veya Vejetasyon Kuşakları
Önceki makaleÇoruh Irmağı