Bodrum Tarihi - BODRUM
Bodrum Tarihçe Güneybatı Anadolu’da Muğla ili ve çevresini içine alan bölgenin yerleşik ilk halklarından biri olan Karia’lılar, kültürlerini ve geleneklerini M.Ö. 3500 lerden M.S. 4. y.y’a kadar koruyabilen nadir kavimlerden biridir.
İyi bir asker, korkusuz denizci ve savaş yeteneği iyi korsanlar olarak bilinirler. Ama unutmayalım ki korsanlık o çağda hem saygın bir iş, hem de yaşam biçimidir. Karia’lılar tarihteki ilk paralı askerlerdir ve baskın denizci/savaşçı kimlikleri nedeniyle Ege’de ve tüm Doğu Akdeniz’de varlıklarını göstermişler, öyle ki Mısır firavunları bile kendilerine Nil kıyısında toprak vermiştir savaşlarında gösterdikleri yararlıklar nedeniyle.
M.Ö. 3000’lerde Yunanistan’a ilk maden kültürünü getirenlerin, “Batı Anadolu Göçleri” ile Anadolu’dan adalara ve Girit’e yayılan Karia, Leleg, Pelasg ve bu gibi kavimler olduğu, filolojik deliller, keramik, ana tanrıça, boğa ve çift ağızlı balta kültü ve mezar buluntularıyla ispatlanmıştır.
Antik kaynaklara göre M.Ö. 2000’lerde Karlar tüm Ege ve adalara hakimdirler. Ancak Girit Kralı Minos’un, tarihte ilk kez kuvvetli bir donanma kurarak, tüm Ege adalarını hakimiyeti altına aldıklarında Karlar’da Kral Minos’a vergi yerine savaş gemisi veren bir kavim olarak görülürler. Tarihin babası Herodotos, “Karia soyu o zamanlar soyların en ünlüsü ve kalabalığıydı” der. Karialılar bir müddet Minos’un boyunduruğunda yaşamışlarsa da bilahare tedricen Batı Anadolu’ya yani asıl anayurtlarına geri dönmüşlerdir.
M.Ö. 1200’lerde Yunanistan kuzeyden gelen büyük bir göç dalgasıyla sarsılır. Yunanistan’ın istilasının ardından, hem kuzey kavimleri hem de güney kavimleri diye adlandırılan çeşitli kavimler Anadolu kıyılarına, verimli topraklara doğru göç etmeye başlarlar. Göçlerle Anadolu’da dengeler değişir. Hitit imparatorluğu yıkılır. Troja tahta at hilesiyle ele geçirilip, tahrip edilir.
Yoğun göçlerle gelen kavimlerden Aioller, Batı Anadolu’nun kuzeyine; İonlar, Batı Anadolu’nun orta kısmına; Dorlar’da Batı Anadolu’nun güneyine, özellikle Karia bölgesine yerleşip yerli halkla karışırlar. Bu karışma bazı yörelerde kolayca olurken, Karların savaşçı karekterleri nedeniyle Karia’da daha zorlu olur.
Büyük İskender M.Ö. 334’de kendisine nadir direnç gösteren şehirlerden biri olan Halikarnassos’u çetin savaşlar sonucu ele geçirip yakıp yıkılması için emir verdiği halde, bu görkemli anıta elini bile sürmemiştir.
M.S. 1304’deki büyük Anadolu depremi ile yıkılan ve o güne değin 1500 yıl ayakta kalan bu olağanüstü yapının yeşil renkli masif taşları ile sütun gövdeleri Bodrum kalesinin inşasında St Jean şövalyeleri tarafından kullanılmıştır.
Mausollos’un M.Ö. 353’te ölmesi üzerine tahtına hem karısı hem kızkardeşi olan Artemisia II geçer. Kocasının ölümünden istifadeyle Rodoslular bir kadın satrabın hakimiyeti altında kalmak istemeyip kendilerine savaş açtıklarında, o da aynen atası I. Artemisia gibi usta bir denizci olduğunu ispatlar, Rodos’a sefer yapıp onları tamamen hakimiyetine alır ve dünyanın ikinci kadın amirali sıfatını hak eder.
Büyük İskender’in M.Ö. 323’de çok genç yaşta ve zamansız ölmesi üzerine yarattığı muhteşem imparatorluk parçalanır. Kraliçe Ada’nın ne olduğu ve Karia’ya daha ne kadar hükmettiği meçhuldür. İmparatorluğu yıllar süren kavga ve kargaşayla İskender’in generalleri (6 adet) sahiplenir ve bu paylaşımın yarattığı kaostan Karia bölgesi ve tüm Anaolu kötü bir şekilde etkilenir.
M.Ö. 43’te Roma’daki iktidar savaşları esnasında, Sezar’ın katilleri Brütüs ve Kassius Myndos’u (Gümüşlük) karargah olarak kullanınca özellikle Halikarnassos çok zarar görür ve bölge devamlı sömürülür. M.Ö. 42’deki Filibe savaşında Brütüs ve Kassius ölünce zafer Antonius ve Oktavianus’un olur ve Anadolu Antonius’un payına düşer. Ancak Antonius Kleopatra’nın cazibesine kapılıp Anadolu’yu savunmasız bırakınca Parth kralı Romalılara karşı savaşmayı kafasına koyar ve Anadolu’ya saldırır ve bu savaşlar esnasında Karia çok büyük yaralar alır.
Bu arada Antonius Anadolu’da idareyi ele alır ve Karia’ya Parthlara kerşı çıkmaları için büyük bir ordu yollar. Parthları altedip işleri yoluna koyan Antonius, tekrar Kleopatra’nın yanına sefahat hayatına dönüp, bir de dünyanın tek hakimi olduğunu ilan edince, Oktavyanus’un sabrı taşar ve M.Ö. 31’deki Aktium deniz savaşında Antonius ile Kleopatra’yı yener. Böylece Roma’da Cumhuriyet dönemi sona ererek İmparatorluk dönemi başlar.
Barış yılları M.S. 3. yy.a kadar devam ederse de Roma İmparatorluğunun zayıflaması ve M.S. 395’te imparatorluğun ikiye ayrılması nedeniyle Karia ayrı bir vilayet olarak Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğuna bağlanır. Hristiyanlık doğrusu benimsenmez ve bölge devamlı geriler. M.S. 654’deki Arap istilalarıyla Karia bölgesi daha da çok zarar görür ve Anadolu’daki pek çok uygarlık gibi yavaş yavaş silinir tarihten.
Önceki İçerikGöturkbuku Tarihcesi
Sonraki İçerikBodrum Müzeler