Uçaktaki koltuğunuza çifte bilet kesilmişse alacağınız parayı biliyor muydunuz? - Ekonomi Haberleri
Amerika'da United Airlines havayolu şirketinde, koltuğuna fazladan bilet kesilen bir doktorun yaka paça indirildiği olayı hatırlatan Yaşar Üniversitesi Öğretim Üyesi Sami Aksoy, Türkiye'de çifte bilet kesilmesi halinde yolcuların haklarını ve havayolu firmalarının, indirilecek yolcuya ne kadar para ödeyeceğini anlattı
28 Nisan 2017, Cuma 12:14
Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Sami Aksoy, havacılık sektöründe, aynı koltuğa 1'den fazla bilet satışına dikkat çekerek, bunun bilinen bir uygulama olduğunu, Türkiye’de ’Havayoluyla Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik’te düzenlendiğini belirtti.
ABD’de bir iç hat uçuşunda fazla bilet satışı (overbooking) uygulaması nedeniyle uçaktan indirilmek istenen Dr. David Dao, inmek istemeyince yaka paça uçaktan indirilirken yaralanmış ve bu uygulama büyük tepki toplamıştı.
PİLOT GÜVENLİK GÜÇLERİNDEN YARDIM TALEP EDEBİLİR
Dr. Aksoy Fazla bilet satışının Türkiye’de ’Havayoluyla Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik’te düzenlendiğine dikkat çekti. Taşıma hukuku üzerine çalışmalarıyla bilinen Yrd. Doç. Dr. Aksoy, yönetmeliğe göre, havayolu şirketinin, yeterli sayıda gönüllü çıkmadığı takdirde, yolcuları kendi iradeleri dışında uçağa kabul etmeyebileceğini belirterek, "Türk Sivil Havacılık Kanunu’nun 101. maddesine göre sorumlu kaptan pilot, güvenlik güçlerinden yardım talep ederek belirlenen yolcunun indirilmesini talep edebilir. Aynı kanunun 104. maddesine göre ise yolcular, meydan otoritesi ve taşıyanın, yani havayolu şirketinin talimatlarına uymak zorunda olup can ve mal güvenliğini, yolculuğun disiplin ve intizamını bozacak her türlü eylem ve davranıştan kaçınmakla yükümlüdür. Fazla bilet satışının bir sonucu olarak ve hukuka uygun bir şekilde seçilen yolcu, direnerek uçaktan inmeye razı olmazsa bu kez kendisi bu maddeye aykırı hareket etmiş sayılır, ayrıca hem kural tanımaz yolcu sayılarak para cezası alır hem de havayolu şirketinin gecikme zararının muhatabı olur" dedi.
United Airlines uçağından yolcuyu böyle indirmişlerdi:
Havayolları şirketlerinin, Uluslararası Hava Taşımacıları Birliği’nin (IATA) kuralları içinde iptallerinden en az etkilenerek uçuş başına geliri artırmak için planlanandan fazla bilet sattığını, ancak bunun her zaman olumsuz bir duruma sebebiyet vermediğini ifade eden Yrd. Doç. Dr. Sami Aksoy, "Zira belirli orandaki biletli yolcu, uçuşa gelmez. Buna karşılık kapasiteden fazla sayıda biletli yolcunun check-in yapması durumunda, bu sefer bazı yolcuların uçuşa kabul edilememesi zorunluluğu ortaya çıkar. Uçuşa kabul edilmeme, Avrupa Birliği’nin 261/2004 sayılı Tüzüğüne paralel olarak hazırlanmış Havayoluyla Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik’te tanımlanmıştır. Ayrıca Yönetmeliğin 5. maddesinde, havayolu şirketinin, belirli bir teklif karşılığında uçuştan feragat edecek gönüllüler bulmak için duyuru yapması gerektiği, ancak yeterli sayıda gönüllü çıkmadığı takdirde, yolcuları kendi iradeleri dışında uçağa kabul etmeyebileceği düzenlenmiştir" dedi.
FAZLA BİLET KESİLEN YOLCUYA KAÇ LİRA TAZMİNAT ÖDENİYOR?
Uygulamada, boarding öncesi ya da uçak içerisinde anons yapılarak gönüllere belirli miktarda nakit ödeme ya da hediye bilet teklif edildiğini aktaran Aksoy, "Teklifi kabul ederek uçuştan feragat etmek, tamamen havayolu şirketi ile yolcu arasında bir anlaşma. Gönüllü yolcu, bilet değişikliği yapılarak bir sonraki sefere aktarılır. Ancak havayolu şirketi, yönetmelik gereği, yolcuya, bilet iadesi imkanı da sağlamakla yükümlüdür. Sefer değişikliği ya da bilet iadesinin, yolcuya teklif edilen ödeme haricinde imkanlar olduğu unutulmamalıdır. Ödenen para, iade edilen biletin bedeli değildir. Uçağa iradesi dışında kabul edilmeyen her yolcuya ise havayolu şirketi, iç hatlarda 100 euronun (388 TL), 1500 kilometre veya daha kısa tüm dış uçuşlar için 250 euronun (972 TL) , 1500 ile 3 bin 500 kilometre arası dış uçuşlar için 400 euronun (1555 TL), 3 bin 500 kilometreden daha uzun dış uçuşlar için 600 euronun (2333 TL) Türk Lirası cinsinden karşılığını ödemek zorundadır. Buna ilave olarak bilet iadesi, güzergah değişikliği, gerektiğinde otel, ulaşım, iletişim ve yemek hizmetleri de sunulması gereklidir" diyerek yönetmelikte yer alanları anlattı.
ABD’de yaşanan olayda esas meselenin, yeterli gönüllü bulunmadığı takdirde biletli yolculardan hangisinin uçağa kabul edilmeyeceğinin seçimi ve bunun icrasının yöntemi olduğunu vurgulayan Yrd. Doç. Dr. Sami Aksoy, "Bu hususta mevzuatımızda açık bir hüküm yok. Havayolu şirketleri, engelli, çocuklu ya da uçuşa katılmasındaki haklı gerekçeyi gecikmeksizin ortaya koyan yolcuların tercih edilmeyeceğini kurallara bağlayabilir. Ancak bu şekilde açık kurallar olmasa dahi, bilet satmak suretiyle yolcu ile taşıma sözleşmesi akdetmiş bir havayolu şirketinin, uçuşa alınmayacak yolcuyu seçerken dikkatli ve özenli hareket etmek zorunda olduğu unutulmamalıdır. Örneğin eşiyle birlikte seyahat eden yolcunun uçuşa kabul edilmemesi de bu manada havayolu şirketinin kusurlu davranışıdır, dolayısıyla yolcunun zararının havayolu şirketi tarafından ayrıca karşılanması icap eder" dedi.