Fotodinamik tedavi nedir?
Halk arasinda “Sari nokta hastaligi” olarak bilinen “Yasa Bagli Maküla Dejeneresansi” hastaligi 50 yas sonrasinda rastlanan körlügün de en büyük nedeni.
Klasik lazer yöntemleriyle kesin bir tedavisi yapilamayan “Yasa Bagli Maküla Dejeneresansi”nin en yeni tedavisi olan Fotodinamik Tedavi, hastalar için yeni bir umut isigi oldu. Fotodinamik Tedavi, tip dünyasinda çok önemli bir gelisme olarak kabul ediliyor.
YASA BAGLI MAKULA DEJENERESANSI NEDIR?
Yaslilarda rastlanan görme merkezi hasarlari ve kanamalari olarak bilinen “Yasa Bagli Maküla Dejeneresansi”, hastanin görme alaninin ortasinda giderek büyüyen bir leke olarak ortaya çikiyor.
Her iki gözü de etkileyen ve hastanin bagimsiz yasama yetenegini kaybettiren Yasa Bagli Maküla Dejeneresansi, önce bir gözde basliyor ve genellikle yavas seyrediyor. Bu nedenle hastalarin önemli bir bölümü, gözlerinden birisinin az gördügünü ilerleyen dönemlerde farkedebiliyor. Belirtileri yasliligin dogal bir sonucu olarak görüldügü için toplumda fazla bilinmeyen bu hastalik, ileri safhalarda körlüge neden olabiliyor.
YENI BIR UMUT IÇIN FOTODINAMIK TEDAVI
Klasik laser sistemleriyle kesin tedavisi yapilamayan Yasa Bagli Maküla Dejeneresansi’nin en yeni tedavisi olan “Fotodinamik Tedavi” tam görme merkezindeki kanamalari durdurarak, hastanin görmesinin korunmasina katkida bulunuyor.
Görme merkezi disindaki kanamalarda kullanilan termal yani - yakici laserler, görme merkezi kanamalarinda, hastalikli olan merkezi tam olarak yok ettigi için kullanilamiyor. Yapilan arastirmalar, benzoprofirin derivelerinin görme merkezinde kanama yapan anormal damarlarda toplandigini ve bu damarlari yok ettigini gösterdi. Bu bilgi de “Fotodinamik Tedavi” nin dogmasini sagladi.
Tip dünyasinda çok önemli bir gelisme olarak kabul edilen Fotodinamik Tedavi, Türkiye’de de hizla yayginlasiyor ve su anda 8 merkezde yogun olarak uygulaniyor. Bu merkezlerden biri olan Istanbul Üniversitesi Cerrahpasa Tip Fakültesi Göz Hastaliklari Anabilim Dali Ögretim Üyesi Prof. Dr. Gülipek Müftüoglu; “Fotodinamik Tedavi özel ilaci ile birlikte yapildigi için, görme merkezindeki kanamalara neden olan yeni damar olusumlarina direkt etki ediyor ve ilaç + laser kombine kullanilmasiyla seçici doku tedavisi yapilabiliyor. Böylece lazerin saglikli bölgeleri olumsuz etkilemesi de önlenmis oluyor.”dedi.
YILDA BIR KEZ MUTLAKA DOKTOR KONTROLÜ YAPILMALI
Görme merkezinde hastaligin ilk belirtilerinin, görme alaninin ortasinda giderek büyüyen lekeler olusmasi, cisimleri küçük görmeye baslamak, çizgilerin itilmesi ya da kirilmasi ve bakilan yerde net görmenin kaybolmasiyla ortaya çiktigini söyleyen Prof. Dr. Gülipek Müftüoglu, bu sikayetleri bulunan hastalarin vakit kaybetmeden doktora gitmelerini ve tedaviye baslamalari gerektigini önemle vurguluyor.
Amerika Birlesik Devletleri’nde yapilan bir arastirmada, insanlarin yaklasik yüzde 70’inin son iki yil içinde göz kontrolünden geçmedigi belirlenirken, sadece yüzde 5’inin Maküla Dejeneresansi ve tedavisi konusunda bilgisi oldugu ortaya çikti.
TÜRKIYE’DE GELECEK YILLARDA GÖZ HASTALIKLARI ARTACAK
Amerika Birlesik Devletleri nüfusunun yüzde 20’sini, 60 yasin üzerindekiler olustururken, genç bir nüfusa sahip Türkiye’de bu oran, günümüzde sadece yüzde 4 civarinda... Bu rakamlar, önümüzdeki 10 yil içinde bu hastaligin, Türkiye’nin saglik sistemi için ciddi problemler yaratacagini gösteriyor.
Hastalarda görmeyi azaltan bu hastaligin risk faktörlerini ise; öncelikle yaslanma, sigara, günes-ultraviyole isinlari ve genetik yapi olusturuyor. Makula Dejeneresansi olgularinda genetik geçis yüzde 20 civarinda oldugu için, anne-babasinda bu hastaligin gelistigi kisiler, özellikle 50 yas üzerinde göz taramalarini aksatmamalilar. Sadece yaslilarda olmayip, miyoplarda, göz yaralanmalarinda ve birçok baska hastalikta da gelisebilen görme merkezi hasarlarindan korunmak için de, sigarayi birakmak, beslenme aliskanligini degistirerek sebze-meyve agirlikli gidalara geçmek, günes isinlarindan korunmak ve yillik göz kontrollerini unutmamak gerekiyor.