Gizli mi Güvenli mi Ders Notu
26 Haziran 2019 5. Sınıf Bilişim Konu Anlatımları 9
Merhaba arkadaşlar, Bu sayfada Gizli mi Güvenli mi haftasında geçen önemli bilgilerin yer aldığı Ders Notu bulunmaktadır. Yani ben eskiden öğrencilerime defterlerine not aldırırken bu bilgileri not aldırıyordum.
Sizde bu bilgileri defterinize geçirebilir veya en altta sosyal medya butonlarının sonunda bulunan Yazdır seçeneği ile sayfanın çıktısını alarak saklayabilirsiniz.
Sınavlara çalışırken işinize yarayacaktır. Sınavda çıkma ihtimali yüzde 90 üzerinde olan yerlerin sonuna *** işareti ekleyeceğim. Umarım işinize yarar.
Yeni müfredatta olmayan fakat eski müfredatta önemli gördüğüm yerleri de sayfadan çıkarmadım. O bilgilerden de faydalanabilirsiniz.
GİZLİ Mİ? GÜVENLİ Mİ?
Bilgisayar ve internet güvenliği için bazı önlemler almamız gerekmekte. Eskiden bunları zararlı yazılımlarla birlikte anlatıyorduk. Fakat şimdi daha kısaltıldı konu. Adım adım neler yapabiliriz görelim.
1-Güvenlik duvarı açık olmalıdır.
Güvenlik duvarı(firewall) internet üzerinden sizin bilginiz ve isteğiniz dışında bilgisayarınıza erişilmesini engellemek üzere kullanılan bir yazılım ya da donanımdır. Bilgisayarımızın kapısına oturan bir güvenlik görevlisine benzetilebilir.
Güvenlik duvarı başlangıçta internet bağlantısı da dahil bütün giriş-çıkışı engeller, siz yazılımları kullandıkça size hangi yazılımlara ne kadar erişim hakkı vereceğini sorar.
2-Gerekli şifrelemeler doğru şekilde yapılmalıdır.
Kişisel bilgilerine ulaşılmaması için kişi tarafından belirlenen harf, özel karakter ve sayılardan oluşan parolanın kullanılmasıdır.
Şifrelerinizde kişisel bilgilerinize yer vermeyin.
Örneğin, adınız, doğum tarihiniz veya kimlik numaranız vs. Örneğin ali1999, 32423526655, 1986 ***
Şifrenizde ardışık sayılar, harfler kullanmayın. Örneğin, 123456, 1234, abcd gibi. ***
Tahmin edilmesi kolay yan yana bulunan tuşları kullanmayın. Örneğin, qwerty, asdf gibi. ***
Şifreniz en az 7 basamaklı olsun. ***
Büyük/küçük harf (A,a…Z,z) ,Rakam (0-9), Noktalama (.,; gibi), Özel karakter (-!+ gibi) içeren şifreler kullanın. ***
3-Antivirüs Uygulamaları ile Bilgisayarınızı koruyun.
Antivirüslerin nasıl çalıştığını ve ne işe yaradığını öğrenebilmek için önce zararlı yazılımları bir yakından tanıyalım.
Bu arada hangi antivirüsü kullanmalıyım diye sorular geliyor yeri gelmişken buradan yazabilirim. Ben şahsi olarak Kaspersky Free kullanıyorum. Hem ücretsiz hemde çok kullanışlı. Link üzerinden indirip kullanabilirsiniz.
Virüs, casus yazılımlar (spyware), solucan, adware vb. zararlı yazılımlar (malware), reklam, sanal suçlar, bazen sadece ego tatmini gibi çeşitli çıkarlar için bilgisayarınıza, sisteminize zarar vermek için tasarlanırlar.
Zararlı yazılımlar öyle bir duruma gelmiştir ki artık herhangi bir antivirüs programı kurulu olmayan bilgisayarlar internete bağlandıkları anda virüs kapmaktadır. Hatta oldukça zararlı olan, antivirüs programı görünümünde sahte yazılımlar dahi türemiş bulunuyor.
Çoğu zaman bu zararlı yazılımların hepsine virüs deyip geçiyoruz ama aslında birbirlerinden farklılar ve kimi zaman yazılımın türüne göre özel önlem veya işlem yapmak durumunda kalabiliyoruz.
Virüs, bilgisayarınıza girip dosya ya da verilerinize zarar verir, tahrif eder. Virüsler bilgisayarınızda verileri bozabilir hatta silebilir. Ayrıca kendilerini çoğaltabilirler (gerçek virüsler gibi). Bilgisayar virüsü pek çok zararlı yazılımdan çok daha tehlikelidir çünkü doğrudan dosyalarınıza ve verilerinize zarar verirler.
Virüsler genel olarak imaj, ses, video dosya ekleri ile bilgisayarınıza bulaşırlar. Ayrıca indirdiğiniz programların da içine gizlenmiş olabilirler. Bu yüzden güvenli sitelerden program indirmek bilgisayarınız için riskleri azaltır.
Virüslerin iyi tarafı siz izin vermedikçe virüsler yayılamazlar. Çalıştırdığınız, indirdiğiniz programlara, açtığınız maillere dikkat ederek virüslerden korunabilirsiniz ama insan her zaman dikkatli olamıyor. Bu yüzden bir antivirüs programı (sahte olmayanından) kullanmakta fayda vardır.
Truva atı bir virüs değildir. Gerçek bir uygulama gibi gözüken zararlı bir program türüdür. Trojan kendini çoğaltmaz ama virüs kadar yıkıcı olabilir. Truva atı bilgisayarınıza güvenlik açığı oluşturur ki bu da zararlı programların, kişilerin sisteminize girmesi için bir yol açar.
Bu şekilde kullanıcıların kişisel bilgileri çalınabilir. Yani aynı tarihteki Truva savaşındaki olduğu gibi normal bir program zannettiğiniz Truva Atı, sisteminize girer ve Grek askerlerinin ordunun girmesi için kale kapılarını içeriden açması gibi zararlı yazılımların, hackerların sisteminize girmesi için bir güvenlik açığı oluşturur.
Solucanlar yerel sürücüde ya da ağda kendini tekrar tekrar kopyalayan bir programdır. Tek amacı sürekli kendini kopyalamaktır. Herhangi bir dosya ya da veriye zarar vermez ancak sürekli kopyalama yaparak sistemi meşgul eder ve performansı etkiler. Virüslerin aksine bir programa bulaşmaya ihtiyacı yoktur. İşletim sistemlerindeki açıklardan yararlanarak yayılırlar.
Reklam Yazılımı (Adware) Nedir?
Genel olarak Adware, herhangi bir program çalışırken reklam açan yazılımdır. Adware internette gezerken otomatik olarak bilgisayarınıza inebilir ve pop-up pencereleri ile görüntülenebilir. Kullanıcıları oldukça rahatsız eden Adware tipi uygulamalar çoğunlukla şirketlerce reklam amaçlı olarak kullanılırlar.
Casus yazılım, kullanıcının izniyle veya izni dışında bilgisayara yüklenen ve kullanıcı, (önrneğin webde gezdiği sayfalar, vb.) ya da bilgisayar hakkında bilgi toplayıp bunları uzaktaki bir kullanıcıya gönderen bir program türüdür. Ayrıca bilgisayara zararlı yazılımlar indirip yükleyebilir. Adware gibi çalışır ama çoğunlukla kullanıcı başka bir program yüklerken onun bilgisi dışında, gizli bir biçimde yüklenir.
Cookie yani çerezler internette gezdiğiniz siteler vb. ile ilgili veri barındıran basit metin dosyalarıdır ve bilgisayarınızda çerez (cookies) klasöründe bulunurlar.
Pek çok site de ziyaretçileri hakkında bilgi almak için çerezleri kullanırlar. Örneğin bir sitede ankette oy kullandığınız ve her kullanıcının bir oy kullanma hakkı var. Bu web sitesi çerez bilgilerinizi kontrol ederek sizin ikinci defa oy kullanmanıza engel olabilir. Ancak çerezleri kötü niyetli kişiler de kullanabilir.
Trackingcookie adı verilen bu çerez türü bulaştığı bilgisayarda internette yapılan tüm işlemlerin, gezilen sayfaların kaydını tutar. Hackerlar bu şekilde kredi kartı ve banka hesap bilgilerine ulaşabilirler.
SİBER TUZAKLARI NASIL ANLARIM AFİŞİ
Yukarıdaki tüm bilgileri bilmenize rağmen tamamen güvende sayılmazsınız. Alabileceğimiz birkaç önlem daha var. Bunları aşağıdaki afiş ile kısaca özetledik. ***
Aşağıda bulunan Yazdır Butonuna basarak sayfayı yazdırabilir veya pdf olarak kaydedebilirsiniz.
Gizli mi Güvenli mi haftasına ait ders notlarımız bu kadar. Konu ile ilgili ayrıntılı bilgiye 5. Sınıf – Hafta 7 – Gizli mi Güvenli mi? sayfasından ulaşabilirsiniz.
İkra Nur dedi ki:
1 Nisan 2019, 12:46
Az olmuş.Mesela “TUŞ KAYDEDİCİ(KEYLOGGER)”yok.
bilişimisevenkız dedi ki:
7 Kasım 2018, 14:13
bu metni derste okuduk
Harika olmuş çok sağolun yarın sınavım vardı.
28 Aralık 2017, 17:29
iyi oldu sınavım vardı
27 Aralık 2017, 21:51
yarın sınavım vardı çok yardımcı oldu!!:))
Hocam eba m açılmıyor pazartesi gelsem yardımcı olsanız olur mu
27 Kasım 2016, 12:44
Tabi ki yardımcı olurum.
Eren ER dedi ki:
11 Ocak 2016, 21:00
Çok iyiymiş sağolun hocam.
23 Kasım 2017, 21:29
Yarın Sınavım Var İnşallah 100 alırım teşekkürler