1903 YILINDA KELKİT HALKININ BAŞINA GELENLER | Murat Dursun Tosun
← RODOS’UN FETHİNE VESİLE OLAN GÜLLELERİN HATIRASI
1908’DE KAĞITHANE KÖYÜNÜN ARAZİSİNE TECAVÜZ EDİLMESİ →
1903 tarihli belgelere göre; Dersim aşiretinden olup, Erzincan dahilinde Kürd köylerinde ikâmet eden Yako isimli şahsın idaresinde olan bir eşkıya çetesi vilayet hududunu geçerek bazı köylere zarar verdiği ayrıca Gümüşhane sancağına bağlı Kelkit kazasının Spinazat karyesine de saldırarak insanları öldürdüğü ve mallarını gaspettiği belirtilmiştir.
Bu nedenle köylerin muhafazası için daha önce bir müfreze görevlendirilmiş ise de bu müfrezenin devamlı olarak orada bulundurulmasının da mümkün olamayacağı ifade edilmiştir.
Kelkit ve Şiran’ın bu konuda yaşadığı sıkıntı ilk değildir. Daha önce de 1816 ve 1825 yıllarında benzer sıkıntılar yaşamışlar, harman zamanı ürünleri gasbedilmiş, karşı koymaya çalışanlar acımasızca katledilmişti.
Belgenin okunmasındaki katkılarından dolayı Osmanlıca Tarih Edebiyat Grubu üyelerinden Zafer Şık, Süleyman Köse, Cem Silli ve Turan Kılıçaslan’a çok teşekkür ederim.
Arşiv Fon Kodu: DH.TMIK.M.. Dosya No: 143, Gömlek No: 2, Tarihi: 27 (M) Muharrem 1321 (25 Nisan 1903), Konusu: Dersim aşiretlerinden olup Erzincan’ın Kürd köylerinde oturan ve Erzurum ile Gümüşhane sancağının Kelkit kazasına bağlı köylere saldıran Yako riyasetindeki eşkıyanın yakalanması için gerekli tedbirin alınması.
Dersim aşairinden olub, Erzincan dahilinde Kürd köylerinde ikâmet eden Yako nam şahsın riyasetinde bir eşkıya çetesi vilayet hududunu geçerek bazı kuraya isal-i dest-i hasar ettiği gibi Gümüşhane sancağının Kelkit kazasına tabi ispinazat karyesine de aralıkda tahatti ederek (sınırı aşarak) katl-i nüfus ve gasb-ı emval-i i’tiyad ettiklerinden mukaddema bir zabıta müfrezesiyle muhafazalarına mecburiyet gösterildiği gibi karye-i mezkûre ahalisinin müracaatlarına binaen bukere de bir müfreze derdest i’zam ise de vilayet kuvve-i zabtiyesinin devre bir karyede suret-i daimede bir müfreze ikamesine tahmil olmayacağından eşkıya-yı merkûmenin fi-ma-bad vilayete men’-i tecavüzleri hususunun Erzurum vilayet-i celilesine emr ve tebliğ buyurulması müsterhamdır (umulmaktadır).Ferman.
Fi 6 Nisan Sene (1)319 (19 Nisan 1903)
Trabzon Valisi Reşad
Erzurum vilayetine şifre telgrafnameye de cevab yazılmak üzere müzakeresi serian komisyona fi minh
Dersim aşairinden olub Erzincan Kürd köylerinde ikâmet eden Yako nam şahsın riyasetiyle bir eşkıya çetesi vilayet hududunu geçerek bazı kuraya iras-i hasar ettiği gibi Gümüşhane sancağının Kelkit kazası kurasından bazısına aralıkda tahatti ederek (sınırı aşıp, saldırarak) katl-i nüfus ve gasb-ı emval-i i’tiyad (mallarını gasbetmeyi alışkanlık) eylediklerinden mukaddema bir müfreze gönderildiği gibi kura ahalisinin müracatına binaen bu kere de bir müfrezenin derdest i’zam ise de vilayet kuvve-i zabtiyesinden bir karyede suret-i daimede bir müfreze ikamesine tahammül olmadığından eşkıya-yı merkûmenin men’-i tecavüzleri hususunun vilayet-i aliyyelerine tebliği Trabzon vilayetinden bildirilmesiyle vilayet-i müşarün ileyha ile bi’l-muhabere icab eden müfrezenin sevkiyle bu eşkıyanın derdestleri emrinde müttefiken ittihaz-ı tedabir olunması lüzumunun suy-i atufilerine iş’arı komisyondan ifade kılındı. Ol-babda.
Trabzon Vilayet-i Aliyyesine
C (Cevap) fi 6 Nisan Sene (1)319 (19 Nisan 1903) Yako nam şakinin derdesti zımnında vilayet-i aliyyeleriyle bi’l-muhabere icab eden müfrezenin i’zamı bu babda müttefiken ittihaz-ı tedbir olunması lüzumu Erzurum vilayet-i aliyyesine yazılmış olduğundan oraca da icab-ı halin ifa ve neticeden malumat itası komisyondan ifade kılındı. Ol-babda.
Bu yazı Osmanlı Tarihi içinde yayınlandı ve Eşkıya, Kelkit, Şiran olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.