Mali Müşavirlik Hizmet Sözleşmeleri ve Damga Vergisi | Giresun Kerasus Haber
3568 sayılı yasa ile hayata geçirilen muhasebecilik ve mali müşavirlik mesleği ile ilgili yasal düzenlemeler özellikle 1989 ve 1990 yıllarında yapılmış, rutin konular dışında mevzuatta çok fazla bir değişiklik yapılmamıştır.
Yasa 1989 yılında çıkarılmış ancak ilk yönetmelikler ve tebliğler ruhsat müracaatları ilgili olanı hariç 1990-1992 yılları arasında çıkarılmıştır. Meslek odalarının çalışma usulü ve meslektaşların çalışma usulleri hakkında yönetmelikler de hep bu tarihlerde çıkarılmıştır. Bu yönetmeliklere baktığımızda iş kabulünün sözleşmeye bağlanması gerektiği ve sözleşmenin de yazılı olması gerektiğine dair hükümler mevcuttur.
Meslek camiasında bu sözleşmelerin her yıl yeniden yapılıp yapılmayacağına dair ihtilaflar vardır. Bir defa sözleşme yapılarak başlanılan bir hizmet ertesi yıl da devam ediyorsa sözleşme yapılmalı mıdır? Yoksa her yıl artan veya sabit kalan bir ücret tarifesine göre sözleşmeler de yenilenmeli midir? Gerçi camiada artan veya artırılan ücret müşteriye tebliğ edilmekte ve ücret yeni rakamlar üzerinden devam ettirilmektedir. Esasında sorun belki sözleşmeden değil buna bağlı olarak ödenen damga vergisinden çıkmaktadır sözleşmeler genel itibariyle Borçlar Kanununun konusuna girmektedir. Yeni borçlar kanununa göre “Kanunda yazılı şekilde yapılması öngörülen bir sözleşmenin değiştirilmesinde de yazılı şekle uyulması zorunludur. Ancak, sözleşme metniyle çelişmeyen tamamlayıcı yan hükümler bu kuralın dışındadır. Bu kural, yazılı şekil dışındaki geçerlilik şekilleri hakkında da uygulanır.(madde 13)
Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler Odaları Yönetmeliği’nde hizmet sözleşmesinin unsurları sayılmıştır. Buna göre; “hizmet sözleşmesi meslek mensupları ile müşterileri arasında mesleki konularda yapılacak sözleşmelerle ilgili tip sözleşmeler Odalar tarafından bastırılır ve çalışanlar listesine kayıtlı meslek mensuplarına ihtiyaçları ölçüsünde dağıtılır(Madde 47)” denilerek sözleşmede bulunması gerekli asgari şartlar sayılmıştır. Bu şartlar arasında sözleşmelerin her yıl yeniden yapılmasına dair bir husus sayılmamıştır. Bu madde gereğince devamlı işler için sözleşme yapılacağı gibi özel ve bir defalık işler için de sözleşme yapılabileceği belirtilmiştir.
Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe göre meslek mensupları sözleşme yapma konusunda mesleki konularda yapılacak işler için sözleşme yapabilirler (Madde 24).
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Disiplin Yönetmeliği göre meslek mensuplarınca, Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte öngörülen yazılı hizmet sözleşmesi yapmadan iş kabul edilmesi halinde kınama cezası öngörülmüştür. (Madde 6/d)
Konuyla ilgili olarak kamuoyunda oluşan kafa karışıklığını gidermek için S.M.M.M Burhan Eray Maliye Bakanlığına müracaat ederek her yıl sözleşmenin yeniden yapılıp yapılmayacağını sormuş ve her yıl yeniden yapılmasına gerek olmadığı yönünde özelge almıştır. Eray konuyla ilgili olarak yaptığı açıklamada `Muhasebe ve mali müşavirlik hizmeti verdiğimiz müşterilerimizle imzalamış olduğumuz sözleşmeye `Bu sözleşme imzalanma tarihinden itibaren bir yıl süre ile geçerli olmak üzere düzenlenmiştir ve karşılıklı feshedilmediği sürece yürürlüktedir. Sözleşme tarihini takip eden her yılın sonundan en az bir ay önce yazılı ihbarda bulunulmaması halinde sözleşme kendiliğinden bir yıl uzar. Ancak sözleşmede belirtilen ücret her yıl % 10’dan az olmamak üzere, Türkiye İstatistik Kurumunca açıklanan ÜFE/TEFE ortalaması kadar otomatik artırılarak tahsil edilecektir. Ücret değişikliği ile ilgili olarak yeni bir ek sözleşme düzenlenmeden mevcut sözleşme geçerliliğini koruyacaktır` şeklinde madde bulunduğu ve bu maddeye istinaden sözleşmenin kendiliğinden 1 yıl daha uzadığından bahisle yeni bir sözleşme veya sözleşme yerine geçecek bir kâğıt düzenlenmeksizin veya mevcut sözleşme üzerine süre uzatımı yönünde bir şerh verilmeksiniz kendiliğinden uzayan söz konusu sözleşmeye ilişkin olarak tekrar Damga Vergisi ödenip ödenmeyeceği konusunda görüş talep edilmiştir` demiştir.
İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı da 26.01.2012 tarihli verdiği cevabında; `Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, mali müşavirliğini yaptığınız müşterilerinizle düzenlediğiniz hizmet sözleşmelerinin süresi, içeriği ve geçerlilik şartları gibi hususlar 3568 sayılı Kanun uygulaması ile ilgili olup, bu hususlardan ari olarak Damga Vergisi Kanunu yönünden, söz konusu sözleşmelerin süresinin, bu sözleşmelere şerh konulması veya yeni bir sözleşme veyahut bu mahiyette bir kağıt düzenlenmesi şeklinde herhangi bir değişiklik yapılmaksızın kendiliğinden uzaması durumunda, sözleşme süresinin bitimini izleyen yıllar için ayrıca damga vergisi aranılmaması gerekmektedir` denilerek her yıl kendiliğinden uzayan sözleşmelere ilişkin Damga Vergisi aranmaması gerektiğini açıkça belirtmiştir.
Değişik vergi dairesi başkanlıkları ve defterdarlıklar tarafından verilen özelgeler meslek camiasında kafa karışıklıklarını gidermeye yetmemiştir. Bunun için Maliye Bakanlığı ve/veya Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından sirküler ve/veya genel tebliğ yayınlanarak bu kafa karışıklığı izale edilmelidir. Bu olmadığı sürece özelgeler biz mali müşavirlerin derdine çare olamaz.