Leibovitz’in Postmodern Masalları – Masa Dergi | Kültür Sanat Edebiyat
Leibovitz’in Postmodern Masalları
Anne Leibovitz, 2 Ekim 1949’da dünyaya geldi. Annesi modern dans hocası, babası ise orduda görevliydi. Doğumu ve çocukluğu askeri üslerde geçmiş Leibovitz erken yaşlarda sanata ilgi duydu. Önceleri müzik ve resimle ilgili olan sanatçı, Japonya’daki ailesine ziyaret edip onların fotoğraflarını çektikten sonra kariyerini bu alana kaydırabileceğini düşündü. Böylece birçok önemli fotoğrafın, yüzlerce önemli ismin fotoğrafçısı ortaya çıktı.
Leibovitz’in çok konuşulmuş birçok fotoğrafı var. Bunlardan belki de en bilineni, The Beatles’in kurucularından John Lennon ile sevgilisi Yoko Ono’nun fotoğrafıdır. Leibovitz’le fotoğraf çekiminin ardından beş saat sonra vurulan John Lennon’un pozu, Rolling Stone dergisinin kapağında yer almıştı.
Bir diğer ünlü fotoğrafı ise, Demi Moore’un hamileyken poz verdiği nü fotoğrafıdır. Fotoğraf çok konuşulmuş ve Çıplak Silah 33 filminin bir sahnesinde uyarlanmıştır. Anne Leibovitz filmi çeken Paramount Pictures şirketine fotoğrafı kopyaladıkları için dava açmıştır. Bu dava ABD yasalarında sanatın adil kullanımı konusuna dikkati çekmiştir. Şirketin fotoğrafı kullanış biçimi parodi sınırları içinde yer aldığından, ABD mahkemelerince kopya sayılmamış, adil kullanım olarak belirtilmiş, şirket suçlu bulunmamıştır.
Rolling Stone, Vanity Fair gibi önemli dergilerle çalışan sanatçının birçok farklı türde fotoğrafı var. Çok konuşulan portre fotoğraflarının yanı sıra fotoğrafçı mitleri ve masalları yeniden ürettiği fotoğraflarda çeker. Bu fotoğraflarda modern ya da eski masalları yeniden ele alıp modern hayatın içinde, ünlü isimlere yer vererek yeniden kurgular.
Postmodern sanat anlayışının çerçevesinde bu fotoğraflar, bir üst anlatı örneği olarak masal ve mitleri yapısöküme uğratır, anlamlarını yeniden kurar, geçmişi yeniden yazar. Leibovitz’in “Fairy Tale” fotoğraf serisi, peri masalları adıyla bilinen anlatıları yeniden kurgular. Sanatçının ünlü isimleri tercih etmesi, tüketim kültürünün ikonlarını sanatla birleştirmesi manasında postmodern sanat anlayışına uygundur. Leibovitz’in fotoğrafları yalnızca ana tanık olmak, bir kişiyi ya da olayı belgelemek amacını gütmez, o gerçekliği yeni baştan kurmanın yollarını arar.
Jennifer Lopez ve Marc Anthony’nin bu fotoğrafında Leibovitz, “Binbir Gece Masalları”nda geçen uçan halı figürüne gönderme yapmaktadır. Masalın yeniden kurgulanışında, iki ünlü isimle çalışmış, masalı günümüz dünyasına getirmiştir. Arka fonda bir cami ve çölün oluşu, fotoğrafın doğuyla ve masalla ilişkisini kurmaktadır. Bir nevi doğu – batı sentezini imgeler düzeyinde gerçekleştirmiştir.
Bu fotoğrafta ise, Yunan mitolojisinden Tanrıça Artemis’i yine ünlü bir oyuncu canlandırmaktadır. Tanrıça Artemis, bekâreti simgeleyen bir mittir. Onu doğanın yabanıllığı içinde yeniden ele almıştır.
İşte Leibovitz’in masalları ele aldığı birkaç fotoğrafı daha:
Neriman Ne Yapacağım Ben Kendimle?
Yazıya Adanmış Bir Hayat: Ayşe Kulin