18 Temmuz, 2018 04:21:36
Çocuklarınızı silahlandırın: Medya okuryazarlığı
- Türkiye'de çocukların yüzde 92,5'i hemen hemen her gün televizyon izliyor
- Çocukların %45,6'sı her gün internet kullanıyor
- İnternet kullanımına başlama yaşı 9, cep telefonu kullanmaya başlama yaşı ise 10
- Bunların yanı sıra oranları az da olsa çocukların %16,6'sı gazete ve dergi okuyor
Çocuklarımız medyanın etkileriyle iç içe…
Burada kitle iletişim araçlarının çocuklar üzerindeki olumlu - olumsuz etkilerini veya bu etkilerin ne boyutta olduğunu anlatmayacağım. Zaten bununla ilgili yüzlerce çalışma mevcut.
Eğitim ailede başlar, okulda devam eder...
Bu klişe geçmişte doğruydu fakat günümüzde geçerliliğini önemli ölçüde yitirdi.
Bebeğe bile mamasını yedirmek için reklam, müzik videosu, çizgi film seyrettiren aileler çocuklarının eğitimini kendilerinin verdiğini düşüne dursun medya o çocuk üzerindeki kontrolünü çoktan sağlamıştır.
Çocuklar medya karşısında etkiye en açık gruptur ve kültürel, ekonomik, politik çıkar amacı taşıyan medya organlarının çocuklar üzerindeki bu gücü en etkili şekilde kullanmak istemeleri kaçınılmazdır.
Bir tarafta iletişimciler, sosyal mühendisler, psikologlar ordusuna ve maddi güce sahip medya, diğer tarafta çocuğunuz.
Bu adil olmayan mücadeleye biraz da olsa denge getirebilmek için çocuklar medya okuryazarlığıyla silahlandırılmalı, elleri güçlendirilmelidir.
En basit ifadeyle medya okuryazarlığı, medya mesajlarını çözümleme, değerlendirme ve iletme yeterliliğidir.
Medyanın verdiği mesajlar hiçbir zaman açık değildir. Çocuklar çizgi film izlediğini zannederken reklama, haber izlediğini zannederken propagandaya, film izlediğini zannederken asimilasyona vb. maruz kalır. Üstelik çoğu zaman bundan haberleri bile olmaz.
Medya okuryazarlığı çocuklara medya mesajlarını sorgulama, eleştirme, analiz etme yeteneği kazandırır.
Bu nedenle 2007 yılından itibaren Türkiye’de Medya okuryazarlığı dersi 6,7 ve 8. Sınıflar için seçmeli ders olarak okutulmaya başlandı.
Güzel bir gelişme ama maalesef yeterli değil…
Matematik, Türkçe kadar önemli bir dersin seçmeli olarak okutulması, dersin öğretmenlerinin hizmetiçi eğitim programlarıyla yetiştirilmesi henüz konunun öneminin anlaşılmamış olduğunun göstergesidir. Oysaki medya okuryazarlığı 1970’lerden itibaren Amerika’da, 1980’lerden itibaren ise Avrupa ülkelerinde uzman öğretmenler eşliğinde zorunlu ders olarak okutulmaktadır.
Gelişen Türkiye bu konuda ciddi adımlar atarak pedagojik formasyon dersi almış iletişim fakültesi mezunlarından oluşan öğretmen kadrosuyla medya okuryazarlığını zorunlu ders olarak müfredata almalıdır.
Gelişen teknoloji ile elektronik medya, kullandığı olağanüstü teknik ve kanallarla çocuklar ve yetişkinleri kendine çekmekte, maruz kalınan enformasyon bombardımanı altında, özellikle çocuklar, kendilerine sunulan malzemeyi süzmeden, olduğu gibi almaktadırlar (Treske, 2011: 29).