FSB Dağıstan’ı ele geçiriyor
7 Ağustos 2015, 09:08
Yazan: Magomed Şahmalov
Dağıstan’da sıcak siyasi ortam durulmuyor. Emniyet Güçleri Tarumovski ve Kizilyurtovski bölge başkanları hakkında dava açıldığını açıkladı. Ramazan Abdulatipov, son bir ayda ses getiren tutuklamaları yapan emniyet güçlerini tümüyle destekledi.
Bu arka planda, Dağıstan Devlet Başkanı Ramazan Abdulatipov ve federal emniyet güçleri, özellikle FSB (Rusya Federal Güvenlik Servisi), arasındaki ilişki dikkat çekiyor. Ülkede kaynaklar için mücadelenin arttırdığı kriz bu bağlamda önemli bir hale geliyor.
Dağıstan’ın Tarumovski bölge başkanı Marina Abramkina ve Kizilyurtovski bölge başkanı Bagutin Acamatov hakkında yetkiyi kötüye kullanma ve dolandırıcılık şüphesi bulunuyor. Her iki başkanla ilgili dava açıldı.
Bununla birlikte yurt dışına kaçabilecek olan Abramkina’nın gözaltına alınması ihtimal dışı görünmüyor. Son zamanlardaki ses getiren gözaltılar bağlamında Dağıstan Devlet Başkanı Ramazan Abdulatipov önemli bir açıklamada bulundu:
Abdulatipov, “Açıkça söylüyorum, bütçe ihlalleriyle ilgili her şey, bu ihlalleri işleyen her kim olursa olsun sonuna kadar araştırılacaktır.
Eğer söz konusu yer altı örgütlerle işbirliği ise, hangi yıl olduğuna bakmaksızın, bu da sonuna kadar araştırılacaktır. Bizler, Dağıstan’a bir çok problem getirmiş teröristler ile işbirliğine kesinlikle taviz vermeyeceğiz” açıklamasında bulundu.
Dağıstan devlet başkanı, gözaltılar sebebiyle sokağa çıkma, gösteri düzenleme ve yol kapama gibi herhangi bir girişim, yardım etmeye çalıştıkları kişilerin aleyhine olacaktır açıklamasında bulundu.
Ramazan Abdulatipov, “Tavsiyem hiç kimsenin böyle bir şeye kalkışmamasıdır. Emniyet güçleri işini yapacaktır, biz de her şeyin adil ve hukuki olması için elimizden geleni yapacağız” dedi.
Abdulatipov ve FSB
Dağıstan devlet başkanının bu açıklamaları sebebiyle, ülke vatandaşlarında göz altıların onun kararı olduğu hissi oluşuyor.
Ancak, hatırlatmak gerekir ki, emniyet kurumları bölge başkanlarının yetkisinden çıkarılmıştır ve doğrudan Moskova’ya bağlıdırlar. FSB, MVD, Soruşturma Komitesi vs. Artık bölge başkanlarına bağlı değildir.
Bununla ilgili olarak gazeteci Orhan Cemal “Bölge başkanının kontrolünde olmayan emniyet kurumları güvenliğin sağlanması ve direnişçilerle mücadele görevlerini yerine getiriyorlar. Duruma müdahil olma açısından cumhuriyetlerin başkanlarının yetkisi kısıtlı” açıklamasında bulundu.
Bu nedenle, federal emniyet güçleri, öncelikli olarak FSB ve Rusya Soruşturma Komitesi, Dağıstan’da çalışmalarını bağımsız bir şekilde yürütüyor. Onların hedefleri arasında, neredeyse tamamen yok ettikleri direnişçiler değil, liderler ve önemli boyların temsilcileri bulunuyor.
Aslında FSB, direnişçiler üzerindeki zaferini kullanarak yerli “feodallere” karşı geniş çaplı bir saldırıya geçti.
Açıkça görülüyor ki, eğer halen önemli boylar ve liderleri, mesela Said Amirov, Sagid Murtazaliyev vd. var olsaydı FSB Dağıstan’da bu kadar bağımsız bir şekilde çalışamazdı.
Zira, Orhan Cemal’in belirttiği gibi, Dağıstan, her yerel güçlü figürün FSB ve MVD’ye kendi adamlarını soktuğu bir yer. Boylar ve önde gelen temsilcileri bölgelerde bu şekilde faaliyet gösterme imkanı buluyor.
Cemal’in ifadesine göre, Ramazan Abdulatipov ise güçlü boylardan gelmeyen tek otorite.
Bundan dolayı emniyet kurumlarının faaliyetlerine daha az etki etme imkanı var. Yani, Cemal’in belirttiğine göre, Abdulapitov emniyet güçlerine etki edemesin diye özellikle başa geçirilimiş bir figür.
FSB’nin Dağıstan’daki çıkarları
Unutulmamalıdır ki, bugün FSB sadece teröristlerle mücadele eden bir kurum değil. FSB aynı zamanda bürokrasi ve parlamentodaki suçlularla da mücadele etmektedir.
Kabul etmek gerekir ki, FSB bugün Rusya’daki en güçlü siyasi yapıdır. Zira, Çeçenya’daki iki savaş, Güney Osetya’daki silahlı çatışmalar ve Donbass ve Kırım’ın Rusya’ya ilhakı FSB’nin gücünü iyice büyüttü.
Gerçekte FSB yönetimi artık ülke içinde siyaseti belirleyecek önemli bir güce kavuştu.
FSB’nin Rusya siyasetine etkisi ve FSB generallerinin kişisel çıkarlarıyla ilgili oldukça fazla şey yazıldı ve söylendi. Üstelik sadece “düşman” batı medyası tarafından değil, Rusya içindeki, mesela Rusya Federasyonu Komünits Partisi gibi kurumları tarafından da bu eleştiriler yapıldı.
FSB’nin Dağıstan’daki somut çıkarlarına gelince, federaller petrol kaçakçılığını ve Dağıstan’daki büyük para aklamaları kontrolü altına aldı.
Bunun ardından FSB, o güne kadar sadece boylar tarafından kontrol edilen Dağıstan ekonomisinin bütün alanlarını kontrol altına almaya başladı. Said Amirov’un gözaltına alınmasıyla başlayan Dağıstan boy sisteminin bozguna uğraması şimdi tüm hızıyla devam ediyor.
Bu analiz, federallerin neden boy liderlerine uzun yıllar önceki davaları hatırlattığını izah ediyor. Emniyet güçleri bu boylara bu kadar süredir neden hiç bir eleştiride bulunmadılar?
Federal emniyet kurumlarının Said Amirov, Abusupyan Harharov, Sagid Murtazaliyev ve Daniyel Şihsaidov’a 10-15 yıl önce hiç eleştirileri yok muydu? Ve bu eleştirileri neden şimdi ifade ediyorlar?
Bazı analistler, federal emniyet güçlerinin, Dağıstan boylarını dağıtmaya ciddi şekilde eğilmesini, Rusya’nın kötüye giden durumuna bağlıyor.
Ülkede finansal ve diğer kaynaklara ulaşma federal oyuncular için bile ciddi şekilde zorlaşıyor. Bundan dolayı, krizin derinleşmesiyle iç kaynaklar için mücadele ciddi şekilde kızışacak.
Bölgelerde, önemli kaynaklar bugüne kadar bölgesel yönetimler veya boyların elinde idi. Bölgedeki kaynak savaşında federaller yaşamlarını sürdürebilmek için hızlıca kaynakları ele geçirmeye çalışacaktır. Çünkü boylar ve muhtelif siyasi gruplar çok korumasız. Yolsuzluğa batmışlar ve istisnasız her biri federal emniyet güçlerinin kancasına takılmışlar.
Dağıstan’daki durum son bir yıldır bu şekilde devam ediyor. Federaller zor bir oyuna başladılar. Bu oyun, Dağıstan’daki boyların ve güç sahiplerinin üzerinde oynanan bir oyun.