DUYGUSAL İSTİSMAR – Prof. Dr. Oğuz Polat
1-Kendilerine bakmakla yükümlü kişiler tarafından olumsuz olarak etkilendikleri tutum ve davranışlara maruz kalmaları ,
2-Gereksindikleri ilgi, sevgi ve bakımdan mahrum bırakılmaları .
Duygusal istismar iki özelliği ile diğer tür istismarlardan ayrılmaktadır.Bunlar;
1-Fiziksel ve cinsel istismarda olduğu gibi somut fiziksel bulguların bulunmayışı ,
Duygusal istismarın tanımı diğer istismarlara göre bazı değişkenlikler içermektedir. Örneğin bir davranış modeli bebeklik anında normal kabul edilirken gelişim döneminde duygusal istismar sınıfına girmektedir. Buna örnek ağır koruyuculuk davranışı gösterilebilir.Bu yüzden diğer istismar türlerine göre duygusal istismar biraz daha karmaşık ve saptanması zor bir istismar tipidir .
Duygusal istismara neden olan başlıca ebeveyn davranışları şöyle sıralanabilir :
1-Reddetme (Rejection) : Yetişkin bireyin çocuğun ihtiyaçlarını karşılamaması , onu ayrı bir birey olarak kabul etmemesi, o yokmuş gibi davranması , çocuğun olumlu yönlerini ortaya çıkarmak motive etmek için herhangi bir şey yapmaması , yardım taleplerini reddetmesi , çocuğa hiçbir işe yaramıyor duygusu vermek, evdeki her hatadan onu sorumlu tutarak onu bir tür günah keçisi rolüne soyundurmak , fiziksel temastan kaçınmak ve ona dokunarak yakınlığını belli etmemek
2-Tek başına bırakmak (Isolating) : Ebeveynin çocuğu toplumsal ilişkilerden ve kendinden uzak tutması , çocuğun bu tip ilişkilere girmesini sağlayacak fırsatlar sağlamamak veya kasıtlı olarak bu tip fırsatları engellemek , çocuğun yalnız olduğuna inandırılması
3-Yıldırma (Terrorizing) : Ebeveynin sözel veya fiziksel saldırılar ile çocuğu korkutması, tehdit etmesi , gözdağı vererek korku dolu bir ortamda yaşamasına neden olması
4-Suça yöneltme (Corrupting) : Anti sosyal davranışlara yöneltilmesi , buna özendirilmesi çocuğa toplumsal açıdan kötü örnek olunması , kötü örnekler gösterilerek o yola yöneltilmesi
5-Duygusal tepki vermeyi reddetme (Denying emotional responsiveness) : Bu tip eylemlerin kökeninde çocuğun sağlıklı olarak hem duygusal hem de sosyal gelişimini sağlayacak tepkilerin verilmemesi bulunmaktadır.
6-Aşağılama (Degrading ) : Ebeveynin çocuğun küçük düşmesine neden olacak , onurunu zedeleyecek davranışlarda bulunması , çocukta yetersizlik duygusu uyandıracak takma isimlerle çağırma ve bu tip davranışların sistematik olarak uygulanması
7-Kendi çıkarına kullanma (Exploiting ) : Ebeveynin kendi çıkarları için çocuğu kullanmasıdır. Bu tip olaylar özellikle sorunlu evliliklerde çocuğun evlilik güvencesi olarak kullanılması olarak görülür.
8-Vaktinden önce yetişkin rol verme (Adultifying ) : Çocuktan gerçekci olmayan beklentilerin olması ve bu tip başarıların beklenmesi , yapamayacağı şeyleri başarması için baskılamak , yaş gelişimine uygun olmayan sorumlulukların verilmesidir.
Duygusal istismar riskini arttıran faktörler şöyle sıralanabilir :
Yoksulluk , işsizlik ,suçluluk ,gecekondu tipi evlerde yaşama ,