Azerbaycan’da ifacılık sanatı hakkında
Azerbaycan musiki medeniyetinin önemli dallarından biri de çalgıcılık (ifacılık, sazendelik) sanatıdır. Halk musikisinin kadim ve zengin gelenekleri üzerine kurulmuş çalgıcılık sanatının tarihi önemi büyüktür. Tarihi abideler üzerinde çizilmiş resimlerden, minyatürlerden ve diğer eski kaynaklardan çalgıcılık sanatının bütün dönemlerde sevilen ve saygın sanat dallarından olmuştur.
Halkımızın eski medeniyet abidesi sayılan Kitabi-Dede Korkut destanında kopuz ifacılığı mukaddes ve şerefli sanat numunesi olarak tanıtır. Klasik şairlerimiz eserlerinde meşhur ifacılar hakkında bilgi vererek onları yüceltmişler.
Tarihi bilgilerden görüldüğü gibi, birçok ünlü kişiler aynı zamanda çeşitli müzik enstrümanlarının maharetli ifacıları olmuşlar. Örneğin, Şark klasik müziğinin tarihini ve teorisini araştırmış olan ünlü alim Sefieddin Ebdül Mömin Urmevi ud, müzik enstrümanının mahir ifacısı olmuştur.
Çalgıcılık sanatı tarih boyunca gelişmiş, teknik ve sanatsal açıdan olgunlaşarak günümüz seviyesine yükselmiştir. 19. yüzyılın ikinci yarısından başlayarak Bakü, Şamahı ve Karabağ’da düzenlenmiş musiki meclisleri sanatçıların yanı sıra sazendelik sanatını da yeni gelişim aşamasına girmesine neden olmuş ve birçok ünlü çalgıcılıların yetişmesine neden olmuştur. 19-20. yüzyıllarda faaliyet göstermiş Mirze Sadıg Esedoğlu, Meşedi Cemil Emirov, Behram Mensurov, Ahmed Bakıhanov, Gurban Pirimov, Mensur Mensurov ve ifacılık sanatının temsilcileri olan başka sanatçıları örnek göstermek mümkün.
20. yüzyılın ikinci yarısında özellikle tar ve kaman çalgıcılığı daha da gelişmiştir. Ehsen Dadaşov, Baba Salahov, Hacı Memmedov, Hebib Bayramov, Ramiz Guliyev, Möhlet Müslümov, Ağaselim Abdullayev, Habil Aliyev, Şefige Eyvazova, Munis Şerifov, Fehreddin Dadaşov ve birçok profesyonel çalgıcılar sazların çalgı tekniğini, sazendelik olanaklarını daha da geliştirmişler.
Üflemeli Çalgı Sanatçıları