Irak'ın Yeniden İmarında Sorunlar
Amerikan hükümetine bağlı özel müfettiş Stuart Bowen, Irak’ta Amerikan sermayesiyle tamamlanan projelerin çoğunu devralmaya Bağdat hükümetinin hazır olmadığını açıkladı.
Irak’taki yeniden imar projelerini denetleyen yetkili, Temsilciler Meclisi Bütçe Komisyonu’na bilgi verirken, devredilen bazı tesislerin çok kötü durumda olduğunu, bazılarının kötü işletildiğini, milyarlarca Dolar harcanarak yeniden inşa edilen altyapı tesislerinin ise neredeyse hiç kullanılmadığını söyledi.
Amerika, Bağdat’ın güneyindeki Dora Elektrik Santralı’nı yeniden inşa etmek için milyonlarca Dolar harcadı. Santral çalışıyor olsaydı, bugün Irak’ta elektrik üretimi yüzde 7 oranında artmış olacaktı. Stuart Bowen durumu şöyle anlattı:
“Santral yılın büyük bölümünde hiç çalışmadı. İçindeki iki ünitenin çalışması için 90 milyon Dolar harcandı. Ünitelerden sadece biri çalıştırılabildi, o da 2004 yılı Nisan ayındaydı. Santral Iraklılara devredildi, onlar da üniteyi çalıştıramayıp bozdular.”
Stuart Bowen Amerikan ordusunun santrali yeniden devralıp ünitelerden birini çalıştırmayı başardığını, iki ünitenin de kısa sürede yeniden hizmete gireceğini söyledi.
Amerika'nın Irak için ayırdığı paranın 44 milyar Doları, istihkam birlikleri aracılığıyla yeniden imar için harcanıyor. Ordu büyük masraf yaparak Irak’ta altyapıyı yeniden oluşturmaya çalışıyor.
Irak'ta yeniden imar çalışmalarından sorumlu olan istihkam birliğinin komutanı Korgeneral Robert Van Antwerp, Bowen’in incelemelerinden önce yaptığı açıklamada, Irak'ta işlerin alışılmış şekilde yapılmadığını söyledi:
“Emrimdeki subayların hedefi projelerin tamamlanmasını ve en iyi şekilde teslim edilmesini sağlamak. Amacımız, bu yapılanları, işletebilecek ve bakımını sağlayabilecek kişilere devretmek.”
Amerikan ordusu, inşaatı geçen yıl tamamlanan bir elektrik santralı, sağlık merkezi ve bir atık su değerlendirme merkezinin fotoğraflarını yayınladı. Ancak bu tesislerden hiçbirinin Irak hükümetine hemen devredilmesi planlanmıyor. Stuart Bowen, Amerikan askerlerinin tamamladığı 2700 projeden çok azının Iraklılara devredilebildiğini söylüyor:
“Geçen yıl Nisan’dan Haziran’a kadar milyonlarca Dolar tutarında yüzlerce proje Iraklılara devredildi. Temmuz ayındaysa, Irak Maliye Bakanlığı devralma programından vazgeçti."
Kongre’de konuşan Özel Müfettiş Bowen, Amerika’nın Irak’ın yeniden imarındaki rolünün tamamlanmakta olduğunu, bundan sonraki işleri Bağdat hükümetinin devralması gerektiğini söyledi.
Ancak Bowen’a göre, Irak hükümeti, geçen yıl inşaat için ayrılan sermaye fonunun çoğunu kullanmadı. Amerikalı yetkili, Bağdat hükümetinin petrol gelirine bağımlı olmasına rağmen, Irak Petrol Bakanlığı’nın üretimi iyileştirmek için bütçesinin yalnızca yüzde 2’sini kullandığına dikkat çekti:
“Son derece zengin petrol ve doğal gaz rezervlerine sahipler ama bu kaynaklara dokunulmamış. Eğer bu kaynaklar bir ölçüde işlerliği kavuşturulursa Iraklılar müthiş bir kalkınma potansiyeli kazanabilirler.”
Stuart Bowen, yine de Irak Petrol Bakanlığı’nın çalışmalarını hızlandırdığını ve bu yıl içinde sermaye ödeneklerinin yarısını kullanabileceğini söyledi. Bowen’a göre, Bağdat’taki Amerikan büyükelçisi de, bitirilen projeleri devralması için Irak hükümetiyle uzlaşmaya çalışıyor.