ÜLKELERİN FİŞ VE PRİZ SİSTEMLERİ | Gezimanya
22 Eylül 2015 • Enver ATEŞ	• 224,313 Okunma
A tipi fiş ve prizler, Kuzey ve Orta Amerika ile Japonya’da kullanılır. Resmi adı ile NEMA 1-15’dir. Bu sistemde topraklama hattı bulunmaz. Ülkemizden farklı olarak bu sistem 15 Amper, 100 – 127 Volt ve 60 Hz değerlerinde çalışmaktadır. Türkiye ve Avrupa’da yaygın olan Hertz değeri 50’dir.
B tipi fiş ve prizler, A tipinin topraklama hattı eklenmiş versiyonlarıdır. Bu yüzden diş sayısı üçe yükselmiştir. Ancak topraklama hattına giden diş, faz ve nötrden farklı olarak yuvarlaktır. B tipi fişlerin standart adları NEMA 5-15 olarak adlandırılır. Kullanım alanları değişikli göstermez ABD, Kanada, Meksika ve Japonya dışında yaygın değildir.
A ve B tip prizlere tip C, G, I, L ve N gibi fişler uymamaktadır. Ancak piyasada bunlar için dönüştürücü adaptörler bulunur.
C tipi fiş ve prizler ülkemizde de dâhil olmak üzere Asya, Avrupa ve Güney Amerika coğrafyalarında yaygındır. İki uçlu bu fiş ve prizler 2,5 Amper, 220 – 240 Volt ve 50 Hz değerlerinde çalışmaktadır. Resmi adı ile CEE 7/16’dır. Tip C fiş ve prizlerde topraklama hattı bulunmamaktadır. Standart olarak iki dişten oluşmaktadır. Yüksek gerilimli cihazlar ile kullanıma uygun değildir. Radyo, televizyon ve şarj aleti gibi ev aletleri için kullanıma uygundur.
Tip D fiş ve prizler Hindistan’da yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Üç dişe sahip fiş ve soketlerde topraklama hattı mevcuttur. D tipi fiş ve prizler 5 Amper, 220 – 240 Volt ve 50 Hz değerlerinde çalışmaktadır. Bu tip fişler voltaj gerilimi yüksek olan cihazlar ile de kullanıma uygundur. D tipi fiş ve prizler 1947’ye kadar İngiltere’de de kullanılmıştır. İngiliz standardı olarak kabul edilen sistem terminolojik olarak 546 kodu ile anılmaktadır. Topraklama hattına giden dişi ve erkek uç faz ve nötrden kalındır.
Hindistan’a yapacağınız gezilerde yanınıza adaptör almayı unutmayın.
Tip E fiş ve prizler Fransa, Belçika, Polonya, Slovakya ve Çek Cumhuriyeti’nde kullanımı yaygındır. Aynı zamanda Türkiye’de de bazı kurumlar E tipi fiş ve prizleri kullanmaktadır. Genellikle bilgisayar kullanımı için E tip prizler tavsiye edilmektedir. E tip prizlerde topraklama hattı için ek bir erkek uç bulunmaktadır. Erkek ucun üst kısmında bu dişe uygun olarak dişi soket mevcuttur. 16 Ampere kadar akım şiddetini destekleyen sistem 220 – 240 Volt ile çalışmaktadır. Tip E sisteminin standart adı CEE 7/4 ‘dür. E tipi priz ve fişler C ve F sistemleri ile uyumludur.
F tipi fiş ve prizler Avrupa, Rusya ve Birleşik Krallıkta kullanılmaktadır. Türkiye’de de F tipi fiş ve prizler kullanılır. 16 Ampere kadar akım şiddetini destekleyen sistem 220 – 240 Voltları arasında çalışmaya uygundur. Tip F fiş ve prizler tip C’nin topraklama hatlısıdır. F tip prizler C ve E tip fişlere uygundur. F tip sistem I. Dünya Savaşı’nın ardından Almanya’da güvenlik nedeni ile tasarlanmıştır. Standart ismi CEE 7/4’dür.
Tip G sistemindeki fiş ve priz takımı İngiltere, İrlanda, Kıbrıs, Malta, Malezya, Singapur ve Hong Kong’da yaygındır. Üç dişli sistemde topraklama hattı mevcuttur. 13 Ampere kadar akım şiddetini destekleyen sistem 220 – 240 Voltajlarında çalışmaktadır. Tip G bir İngiliz standardıdır ve BS 1363 kodu ile anılır. G tip prizler sadece G tip fişler ile uyumludur.
H tip priz ve fişle İsrail ve Filistin’in Batı Şeria’sında kullanılmaktadır. Üç dişli bu fiş ve prizler 16 Amper, 220 – 240 Volt ve 50 Hz değerlerinde çalışır. H tip prizler Türkiye’de de kullanılan C tip fişler ile uyumludur. E ve F tip fişler sokete uysa da kullanımı güvenli değildir. Sistemde topraklama hattı mevcuttur.
Tip I fiş ve prizler çoğunlukla Avusturalya, Yeni Zelanda, Çin ve Arjantin’de kullanılmaktadır. İki veya üç dişlidir. İki dişli fişlerde topraklama bulunmaz. Tip I sistemi 10 Amper, 220 – 240 Volt ve 50 Hz değerlerinde çalışmaktadır. Faz ve Nötr dişleri 30° dik açılar ile birbirine paraleldir. Topraklama ucu 90°’dir. Tip I prizler yalnızca tip I fişler ile uyumludur.
Tip J fiş ve prizler İsviçre, Lihtenştayn ve Ruanda’da yaygındır. Topraklama hattına sahip sistem üç dişli fiş ve soketten oluşur. Tip J sistemi 10 Amper, 220 – 240 Volt ve 50 Hz değerlerinde çalışmaktadır. J tip prizler C tip fişler ile uyumludur. Standart kodu SEC 1011 olarak anılır.
Tip K sistemi Danimarka ve Grönland’da kullanılmaktadır. Üç dişli fiş ve soketlerde topraklama hattı mevcuttur. 16 Amper, 220 -240 Volt ve 50 Hz değerlerinde çalışmaya uygundur. K tip fiş ve prizlerin topraklama ucu yarım daire şeklindedir. Bu sistemin uluslararası standart kodu DS 60884-2-D1’dir. Tip K prizler tip C fişler ile uyumludur. E ve F tip fişler sokete uysa da kullanımı güvenli değildir.
Tip L sistemi İtalya ve Şili’de yaygındır. Üç dişli fiş ve prizlerde topraklama hattı mevcuttur. 10 & 16 Amper, 220 – 240 Volt ve 50 Hz değerlerinde çalışmaktadır. 10 Amper versiyonlarında pimler 4 mm, 16 A versiyonlarında ise 5 mm kalınlığındadır. Tip L sisteminin uluslararası kodu CEI 23 -16/VII’dir. 10 Amperli sistemde prizler C tip fişler ile uyumludur. 16 Amperli sistem sadece 16 A Tip L sistemi ile uyumludur.
Tip M sistemi Güney Afrika ülkelerinde kullanılmaktadır. Sistem üç pimli ve topraklama hattına sahiptir. 15 Amper, 220 – 240 Volt ve 50 Hz değerlerinde çalışmaktadır. Topraklama hattına giden pim diğer pimlerden daha uzun ve daha kalındır. M tip prizler sadece M tip fişler ile uyumludur.
Tip N sistemi Brezilya’da kullanılmaktadır. Üç pimli sistemde topraklama hattı mevcuttur. 10 A ve 20 A versiyonları bulunur. Tip N sistemi 220 – 240 V, 50 Hz değerlerinde çalışmaktadır. Prizler C tip fişler ile uyumludur. 20 Amperlik versiyonda pimler daha kalındır. Tip N sisteminin uluslararası kodu IEC 60906-1’dir. Tip N prizler Tip C fişler ile de uyumludur.
Tip O sistemi Tayland’da kullanılmaktadır. Üç pimli sistem topraklama hattına sahiptir. 16 Amper, 220 – 240 Volt ve 50 Hz değerlerinde çalışmaktadır. Tip O prizleri C tip ile de uyumludur. Sokete E ve F tip prizler uysa da kullanımı güvenli değildir. Tip O sisteminde topraklama hattı faz ve nötr uçlarından daha incedir.
Not: Elektrik frekansı 60 Hertz olan ülkelerde Türkiye’den götürdüğünüz cihazlar ile yapacağınız video kayıtlarında ve fotoğraf çekimlerinde uygun ayarları yapmanız gerekmektedir. Aksi durumda ışıklı çekimlerdeki görüntüde sekmeler oluşacaktır. Bazı cihazlarda bu ayar otomatik olarak yapılmaktadır.
Doğru ayar: 60 Hertz için 30 fps (29,97 fps), 50 Hertz için 25 fps’dir.