Zorbay Küçük: Dikkat, saygı ve tevazu - TamSaha Detay Sayfası TFF
Hakemliğe ağabeyim yönlendirdi
Çocukluğum 6 yaşından beri ağabeyimle birlikte sabahın erken saatlerinden itibaren idman yaparak geçti. Benim için yeni kesilmiş çim kokusu çok önemlidir. Bazı insanlar yeni kesilmiş çim kokusundan hoşlanmaz ama ben duyduğum zaman çocukluğuma giderim. Sabahın erken saatlerinde idman için uyanmak benim için keyifti. Ağabeyim Mehmet Can Küçük de Adanaspor başta olmak üzere birçok takımda oynadı. Futbolu bırakınca da hakemliğe başladı. Beni yönlendiren de oydu. Hakemliğe hiç ileriye dönük olarak bakmadım. Ama ilk maça çıktıktan sonra sahada futbolcu olmaktan farklı çok değişik bir his yaşadım ve çok sevdim hakemliği… Ağabeyim 2. Lig'de yardımcı hakemliğe yükseldi. Ben 1. Lig'e yükseldiğimde o 3. Lig'e düştü. Düştükten sonra da aşağıda görev yapmak keyif vermedi ve kendi isteğiyle bıraktı. Ben ağabeyimden etkilenerek hakemliğe başladım. O vesile oldu. Kendisi şu an İstanbul'da yaşıyor. Tekstil Mühendisliği'ni bitirdi.
Maç analizi çok önemli
Günümüzde hakemler aldıkları maç sonrasında takımları teker teker analiz ediyor. Siz bu hazırlıkları nasıl yapıyorsunuz?
Benim maç hazırlık sürecim Cüneyt Çakır Hocamızın ve mentörlerimizin tavsiyesi üzerine gelişti. Takım analizi gerçekten çok önemli. Maç izlemek, takımları takip etmek, futbolcuları bilmek, hangi karakterde olduklarını, hangi durumlarda nasıl müdahaleler yaptıklarını bilmek çok önemli. Tabiî Türkiye Futbol Federasyonu'nun da bize sağlamış olduğu bir program var. Bu programdan çok güzel analizler elde edebiliyorsunuz. Oyuncuların tehlikeli müdahalelerini, itirazlarını, kartlarını, her şeyini görebiliyorsunuz. Benim analiz sürecim böyle geçiyor. Futbolcuları izleyerek maça hazırlanıyorum.
2012 yılında hakem olarak yeşil sahalara adım atıyorsunuz. 30 Ağustos 2015 tarihinde Spor Toto 3. Lig'de 1920 Maraşspor-Etimesgut Belediyespor maçında ilk kez hakem olarak profesyonel liglerde görev alıyorsunuz. O maçı hatırlıyor musunuz?
Çok net hatırlıyorum. Bölgeselde çıkış yakalamıştım. 3. Lig'deki ilk müsabakamdı ve gece maçıydı. Alışık olmadığım bir ortamdı. Çünkü amatörde hep gündüz maçlarını yönetmiştim. Çok net hatırladığım bir şey var. İstiklal Marşımız okunurken ilk kez ayaklarım titremişti. Ben genelde çok rahat ve sakinimdir ama heyecanı ve atmosferi ilk defa orada yaşadım. Ayağımın öyle titrediğini hiç hatırlamıyorum. MHK'dan o maçı izlemeye gelen hocalarım vardı. Çok olumlu geçti, çok güzel geçti. Zaten sonrasında yükselişim devam etti.
Ardından basamakları tırmanıyor ve 18 Mayıs 2018'de Süper Lig'de Trabzonspor-Kardemir Karabükspor maçını yönetiyorsunuz. Verdiğiniz onca emeğin karşılığını da almaya başlıyorsunuz.
O maçı çok iyi hatırlıyorum. İlk Süper Lig maçımdı. 1. Lig hakemiyken Süper Lig'e ilk kez gitmiştim. Sezonun son maçıydı ve onore etmek gibi bir görevdi. Beni geleceğe hazırlamak adına böyle bir maça vermişlerdi. Puan olarak sıkıntılı bir durum yoktu, rahat bir maçtı. O maçta Süper Lig havasını aldım. Gerçekten o anki hislerim tarif edilemezdi… Şu an anlatamıyorum. Çok farklı bir histi. Trabzonspor çok köklü bir kulüp. Güzel bir taraftar ve atmosfer vardı. İki taraf da beni tebrik etmişti.
Sizinle birlikte sahaya adım atan birçok hakem, sizin gösterdiğiniz gelişimi gösteremedi. Siz o arkadaşlarınıza göre neleri farklı yaptınız da bugün Süper Lig'de maç yönetiyorsunuz?
Karakter olarak çok dikkatli yaşayan, herkese karşı saygılı ve mütevazı bir insanım. Böyle bir yaşantım var. Saha içindeki başarımın bir numaralı sebebi de bu yapım. Saha içinde göze batacak maçlarda hiç ters bir kararım olmadı. Bu hakemlik şansı da olabilir. Buna şunu da ekleyebilirim. İzlendiğim önemli maçlarda çok farklı pozisyonlar oldu. Hakemliği gösterecek pozisyonlardı. Ben de bu pozisyonların altından başarıyla kalktım. Bu da akranlarıma göre daha fazla ön plana çıkmama sebep oldu. Saha içi başarım, saha dışında hocalarımla tanıştıktan sonra sergilediğim tutumla birleşince daha da öne çıktığımı düşünüyorum.
Ben sizden demin cevabımı aldım aslında ama bu konuyu biraz daha açayım. Türkiye'de maalesef iklimler çok çabuk değişiyor ve geçmişte sayısız örnekte gördüğümüz gibi kötü günler de gelip çatabiliyor. Bu dalgalanmaları gördüğünüz zaman kendinizi gelebilmesi olası kötü günlere nasıl hazırlıyorsunuz?
Dediğiniz gibi, bu soruyu az önce doğal olarak cevaplamışım. O kötü günler her an gelebilir. Bugün VAR olarak görevliyim (13 Şubat 2020 / Sivasspor- Antalyaspor Ziraat Türkiye Kupası Çeyrek Final maçı). Yani bugünkü maçım bile son maçım olabilir. Bu anlayışla devam ediyorum. Dediğim gibi, kendimi farklı alanlarda geliştirmeye çalışıyorum. Yarın hakemliğim biterse tabiî ki çok büyük boşluk olur ama kendimi geliştirdiğim için çok fazla zorlanacağımı düşünmüyorum.
"Helâl olsun hocam" sözünü asla unutamam
Bölgesel Amatör Lig'de Tokat Turhalspor'un bir maçındaydım. Tabiî orada herkes daha amatör duygularla işini yapıyor. Ev sahibi takım 1-0 öndeydi. Son dakikada 1-1'i getiren gol, benim penaltı kararımla gelmişti. Net bir penaltıydı. İki taraf da kabul etmişti. O penaltı ile maç 1-1 bitti. Golden sonra deplasman takımı kaptanının yanıma gelip söylediklerini hiç unutmuyorum. "Hocam helâl olsun, hakkımızı yemedin" dedi… Ben de daha amatör duygularlaydım. Tüylerimi diken diken etmişti. Bir futbolcunun deplasmanda kendisini ezdireceğimi veya o kararı vermeyeceğimi düşünmesi; kararı verdikten sonraki gururu beni çok mutlu etti. Ancak deplasman takımının adını maalesef hatırlamıyorum.
Bu durum çok olumlu… Benim açımdan da apayrı bir şans. Cüneyt Hocamla kamplara gidiyorum ve sohbet etme şansımız oluyor. Her cümlesinden gerçekten tecrübe akıyor. Her sözünden tecrübe almak için ağzının içine bakıyorum neredeyse. Çok uzun sohbetlerimiz oluyor. Çok faydalı geçiyor. Avrupa'da Cüneyt Hocaya bakış açısı gerçekten ülkemizden çok daha başka… Çok çok yukarıda… Dört yıl önce Liseler Dünya Kupası sebebiyle Prag'da bir turnuvaya gitmiştim. Orada Türk olduğumu öğrenen herkes Cüneyt Hocayı soruyordu. Ve çok aşırı bir saygıyla soruyordu. Herkes hayranlık besliyordu. Ondan dolayı bizlere de çok saygı duyuyorlardı. Çünkü Cüneyt Hocanın ülkesinden gelen hakemlerdik… Dediğim gibi, Avrupa'da daha üst seviyede bakıyorlar Cüneyt Hocaya. Bu da bizi gururlandırıyor.
Futbolda hayatımıza teknolojiyle birlikte VAR sistemi de girdi ve sadece ülkemizde değil dünyada da çok tartışılıyor. Siz de VAR'da görev yapan hakemlerden birisiniz. VAR sistemini hakem gözüyle nasıl anlatırsınız?
VAR'ın doğuş amacı kesin, yalın, net hatalara anında müdahale etmekti. Ancak gri alan dediğimiz, farklı yorumlara açık pozisyonlar, insanların gözünde VAR'ın imajını bozdu. Sadece bizde de değil dünyada VAR'ı insanlara anlatma konusunda bir sıkıntı var mı?
Evet, bence asıl sorun burada. VAR olduğu zaman hiçbir hata olmayacak diye bir beklenti yaratıldı. Dünya genelinde VAR'ı anlatma konusunda eksiklikler oldu. VAR'ın asıl amacı sizin de belirttiğiniz gibi skandal hatayı, bariz hataları engellemek… Sistem, hakem yorumuna açık olan pozisyonları hakeme bırakıyor. Maçta bir hakem var ve otorite hakemdir. Maçta insan hatasının da olması tabiîdir. Hakemlerin ve futbolcuların hatası aslında futbolu güzelleştiren unsurlardır. Bu bir insan oyunu. En nihayetinde oyun… Tamamen âdil olması çok da mümkün değil. Bir taraf kazanıyor; bir taraf kaybediyor. Âdil olmayan bir oyunun içinde her şeyin âdil olması çok da kolay olmuyor maalesef…
Hakemlikte en önemli konu takılıp kalmamak malum…
Her hakemin tarzı farklıdır. Sizin nasıl bir tarzınız var ve sahada oyuncularla nasıl bir iletişim kuruyorsunuz?
İletişim konusunda iyi olduğumu düşünüyorum. Futbolcularla samimi konuşurum. Onlar da inanır. Göstermelik bir samimiyet olmadığına inanır. Amatörden 1. Lig'e yükselene kadar hocalarım bana hep iletişimi azaltmamı söyledi. Çünkü futbolcularla çok konuşuyordum. Gerçekten çok konuşuyordum. Haklı olarak hocalarım, "Bu kadar iletişim fazla" diye uyardılar beni. Şimdi iletişim konusunda kendimi tam ayarda hissediyorum. Gerektiği kadar konuşuyorum. Hangi futbolcuyla nasıl konuşacağımı biliyorum. Dediğim gibi, samimiyetle kuruyorum iletişimimi; onlar da samimiyetime inanıyor.
Ailemi ve sevdiklerimi arayarak maça çıkıyorum. Ritüel haline geldi bu. Annemi ve sevdiğim insanı arayarak dualarını alırım. Bir de tanışabilir hoparlörüm var; hakem soyunma odasında sevdiğim müzikleri dinleyerek motive olurum.