Faruk OCAK | Engelli toplumsal bakış | KHA | Kafkas Haber Ajansı | Kars Haberleri | Kars Haber kars haberleri kars ajans
ENGELLİ TOPLUMSAL BAKIŞ
Engelli toplumsal bakış
Ülkemizde hemen her yerleşim alanında engelli vatandaşımızın bulunduğu bir gerçektir. Biz üzerinde yaşadığımız coğrafyayı kentsel ve taşra yaşam alanları olarak ekonomik, kültürel, sosyal yapıları açısından iki kısımda değerlendirebiliriz. Engelliler, engelliye bakış açısından da bu iki kesim arasında farklılıklar görülüyor olsa da ortak algınında olduğu gözlenmektedir. Bu gün kentsel yaşam alanlarının dışında kalan köy kasaba gibi yerleşim alanlarında engelli bireye sahip olan aileler bu durumu bir utanç olarak veya çevrenin yadırgayıcı bakacağı düşüncesinden kaynaklanan yanlış bir anlayışla engelli bireyini toplumdan ve sosyal yaşamdan soyutlayarak ev içerisine hapsedebiliyorlar. Bu tür vakaları kentsel yaşam alanlarını tercih edenler arasında da taşralara göre daha azınlık da olsa da görmekteyiz.
Eğitilebilir veya öğretilebilir birçok engelli bireyimiz gerek yukarıda temas ettiğimiz nedenden ötürü gerekse engelli bireye sahip olan ailenin koruma duygusuyla yanlış ve bilinçsizce tutumları sonucunda bu nevi birçok engellimiz olması gereken ve oluşturula bilecek daha kolay yaşamlarından geri kalmaktadırlar. Bu duruma engelli bireye sahip olan ailelerin aile içerisindeki engelli ile nasıl yaşayacaklarını ona nasıl davranmaları gerektiğini kendi yöntemleriyle geliştirmeleri de sebep olmaktadır. Bununla birlikte engelli bireye sahip ailelerin yaşadıkları durumu kendi içlerinde kabullenmeleri ve hangi haklara sahip olduk larını, hangi hizmetlerden yararlanabileceklerini, bunlar için neleri yapmaları gerektiğini ailesindeki engellinin de eğitilebilirse ve öğretilebilirse topluma ve sosyal hayata katılabileceğini dolayısıyla hem kendilerinin hem de engelli bireyin daha kolay ve rahat bir yaşam sürdürebileceklerini bilmemeleri de baskın bir etkendir.
Bu durumlar göz önünde bulundurularak konularında uzman hukukçu, psikiyatrist, doktor, mesleki özel eğitim ve rehabilitasyon öğretmeni, sosyal hizmet uzmanından oluşan bir ekiple, özürlüye ve ailesine ulaşarak ayağına giderek yerinde tespit edilen duruma göre bilgilendirme bilinçlendirme ve yönlendirmeler yapılarak topluma ve sosyal yaşama kazandırılmaları böylelikle de hem aile bireylerinin hem de hepsinden önemlisi engelli bireyin yaşamını daha rahat ve öz güvenle sürdürmesi, yeterliliği olan engellilerin okul, mesleki, kendi kendine yetebilme eğitimlerinin sağlanması ailelerinin bilinçlendirilmesi engellinin yaşam kolaylığı açısından çok önem arz etmektedir.
Öncelikle engelli bireylerimizi doğuştan veya sonradan engelli olanlar şeklinde ele almalı ve bu durumlarına göre gerek kendilerine gerekse de ailelerine destek verilerek hayata ve topluma kazandırılmalıdır. Burada tabii ki detaylandırmak gerekirse doğuştan engelli bireyi ve ailesini içerisinde bulundukları duruma göre öncelikle manevi açıdan bilgilendirmek desteklemek gerekir sonrasında kişinin engel durumuna göre ev yaşam şartlarını fiziksel durumunu rahat ve kolay yaşam alanına dönüştürmek de gerekmektedir. Aynı desteği sonradan engelli olan bireye ve ailesine de vermeliyiz. Eğitilebilir veya öğretilebilir olması dikkate alınarak ona göre yönlendirilip ihtiyaç duyulan eğitim zeminini sağlanması da çok önemlidir. Bu alandaki eksiklerin giderilmesi buralarda eğitim verecek eğitmenlerin ve öğretmenlerin konuyla ilgili özel eğitim almaları ve uzmanlaşmalarına da özen gösterilmelidir.
Hayatın ilk yıllarında verilecek okul eğitiminden sonra yeterlilik ve fiziksel durumlarına göre en uygun kaynaştırılmış eğitime kazandırılarak eğitimleri ve yetenekleri göz önüne alınarak yönlendirilmelidir. Bunu yaparken kaynaştırılmış eğitim okullarındaki öğrenci, eğitmenleri de davranış ve engelli psikolojisi konularında bilinçlendirmiş olmamız gerekmektedir, zira bu bilinci vermediğimizde kaynaştırılmış eğitim okullarında okuyan engelli kardeşlerimiz hem psikolojik olarak etkilendiklerinden başarısız olabilmektedirler. Buda istenen sonucu vermemektedir.
Sonradan engelli olan ileri yaşlardaki kardeşlerimiz doğal olarak bir psikolojik çöküntü yaşamaktadırlar dolayısıyla onlara ve ailelerine verilecek gerek psikolojik gerek rehabilitasyon desteği onları tekrar topluma kazandırmak açısından çok ehemmiyet taşımaktadır, fiziksel durumlarına göre iş ve meslek hayatına dönebilmeleri için azami hassasiyetler gösterilmelidir. Aynı zamanda bu dönüş için engelli birey zorlanmalı bu güven kendisine kazandırılmalıdır. Zaman zaman yaptığımız çalışmalar gereği ziyaret ettiğimiz engelli bireye sahip ailelerde kişinin engelli olduktan sonra eve kapandığını yıllarca kendi başına sokağa çıkmadığını çıkma ihtiyacı hissettiğinde de eşi veya çocuğu tarafından çıkarılarak bir süre gezdirildikten sonra geri döndüklerine şahit oluyoruz. Böyle bir yaşamın hem aile açısından güçlükleri olduğu gibi hem de engelli bireyi sosyal yaşamdan koparması engelli olmadan önce sürdürmüş olduğu yaşamdan kopmasının ezikliğiyle kişi üzerinde büyük bir travma etkisi yaptığı da gözlenmektedir.
Genel olarak engelli birey ve ailesi psikolojik, eğitim, rehabilitasyon, meslek edindirme, istihdam ve sağlık gibi konularda gerekli zeminler hazırlanarak destekler verilerek topluma kazandırılıp, üreten bireyler olmaları sağlanması hususunda projeleri bir an önce hızla hayata geçirmeliyiz. Bunu da devlet önemseyerek yaygınlaştırmalıdır.
Tüm bunları yaptığımızda engellilerimizi insan olarak hak ettikleri yaşam şartlarına kavuşturduğumuzda onları topluma sosyal yaşama entegre ettiğimizde bu manada sorunu çözmüş olacak mıyız? Elbette olmayacağız, çünkü birde madalyonun öte yüzü yani engellilerin dışındaki kişilerde var. İşte engelliye verdiğimiz hizmetlerin yanı sıra engelli olmayanları da engellilik ve engelliye davranma gibi konularda bilinçlendirmemiz çok daha zaruridir.
Öncelikle şimdiye kadar engelli bireyler tarafından “bizde varız bizimde şu sorunlarımız var bizlerde toplumun her alanında yer almalıyız bizi de var kabul edin” diyerek sürdürdükleri mücadeleden kurtarıp toplumun “evet engellilerde bu toplumun bir bireyidir onlarında toplumun her alanında var olmaları bunun için gerekeni onlara sağlamalıyız. Bazı fiziksel yetersizlikleri olsa bile onlarda her türlü hakka sahiptir” algısını ve olgusunu toplumda yaratmalı bu bilinci oluşturacak etkin ve yoğun bir toplum politikası sürdürülmelidir.
Bu Yazı 8471 Defa Okundu