Arka fonda dinlediginiz Cezayir Milli Marsidir.
Bilindigi üzere Cezayir uzun süreden beridir yasanan iç kargasa sebebiyle sürekli gündemde olan ülke. En son cumhurbaskanligi seçimleriyle birlikte bu ülke yeniden gündeme geldi. Biz de bu sayimizda bu ülkeyi degisik yönleriyle tanitmaya çalisacagiz.
Resmi adi: Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti
Baskenti: Cezayir (Nüfusu: 2 milyon)
Yüzölçümü: 2.381.741 km2 (Bunun % 84'ü genellikle çöl ve vahalardir. Buralarda nüfus yogunlugu çok düsüktür)
Etnik yapi: % 78 Arap, % 20 Berberi, % 1'e yakin Fransiz, % 1'den daha az oranda yahudi bulunmaktadir. Az sayida da Osmanli döneminden kalma Türkler vardir.
Dil: Su anki resmi dili Arapça'dir. Ancak yakin zamana kadar resmiyette Fransizca birinci sirada geliyordu. Halkinin % 90'dan fazlasi Fransizca'yi bilir. Berberiler kendi etnik dillerini konusurlar. Ancak Berberice bir egitim ve kültür dili olarak kullanilmamaktadir.
Din: Resmi din Islam'dir. Halkin % 99'a yakini Müslümandir. Kalan nüfusu katolik hiristiyanlar ve az sayidaki yahudiler olusturur. Müslümanlarin büyük çogunlugu Sünnidir. Sünnilerin de geneli Maliki, az bir kismi Hanefidir. % 0.5 oraninda da Ibadiler bulunmaktadir. Ibadiler haricilerin hayatta kalan tek kollaridir.
Cografi durumu: Bir kuzeybati Afrika (Magrib) ülkesi olan Cezayir kuzeyden Akdeniz, dogudan Tunus ve Libya, güneydogudan Nijer, güneybatidan Mali ve Moritanya, batidan Fas ile çevrilidir. Topraklarinin % 16'si tarima elverislidir. Bu nitelikteki topraklarin büyük bir kismi ve illerin 31'i Akdeniz ikliminin etkisinde olan ve ülke topraklarinin sadece % 16'sini olusturan Kuzey Cezayir'dedir. Sahil uzunlugu yaklasik 1.000 km'yi bulmaktadir. Ülkenin en büyük sehirleri de kiyi seridindedir. Kuzeyde Akdeniz iklimi, güneyde çöl iklimi hakimdir.
Yönetim sekli: Cezayir'de her ne kadar ara sira seçimler yapiliyorsa da halen, 16 Ocak 1992'de yönetime el koyan askeri cunta isbasindadir. Sivil yönetim her bakimdan askeri cuntanin kontrolünde ve güdümündedir.
Tarihi: Cezayir, M. VII. asrin ortalarindan sonra Islam ordulari tarafindan fethedilerek Islam devletinin topraklarina katildi. Daha sonra çesitli hanedanliklarin hakimiyetinde kalan Cezayir 1517'de Barbaros Hayrettin Pasa (Hizir Reis) ile kardesi Oruç Reis tarafindan fethedilerek Osmanli topraklarina katildi. Ayni yil Osmanli Cezayir eyaleti kuruldu. Bu eyalet 1830 yilina kadar ayakta kaldi.
1830 yilinin Temmuz ayinda Fransizlar Cezayir'i isgal ettiler. Fransizlar, burayi kurmak istedikleri Büyük Fransiz Imparatorlugu'nun bir parçasi haline getirmeyi amaçliyorlardi. Bunun için Cezayir'in Müslüman halkini hiristiyanlastirmak ve kendilerini tamamen Fransiz kültürüne adapte etmek istiyorlardi. 1830'da Cezayir'de Avrupa'nin en büyük misyonerlik merkezi olan Beyaz Papazlar Cemiyeti kuruldu. Bu cemiyet Cezayir halkini elli yil içinde hiristiyanlastirmayi amaçliyordu. Ama Cezayir halkinin dinine bagliligi onlarin basarisini engelledi.
Fransiz isgaline karsi ikinci bagimsizlik savasi 1954 yilinda basladi. Bu savas Milli Kurtulus Cephesi'nin öncülügünde baslatildi. Milli Kurtulus Cephesi, Cezayir halkinin suurlandirilmasinda önemli etkinligi olan Cemiyeti Ulema'nin öncülügünde olusturulmustu. Cephe, Kasim 1954'te yayinladigi ilk bildirisinde amacinin Cezayir'i isgalden kurtararak bu topraklar üzerinde Islam esaslarina göre sekillenen bagimsiz bir devlet kurmak oldugunu bildirdi. Sekiz yil süren bagimsizlik savasi süresince bir buçuk milyon Cezayirli Müslüman, isgalciler tarafindan sehid edildi.
Milli Kurtulus Cephesi 1958'de geçici bir hükümet olusturdu. 5 Temmuz 1962'de de bagimsizlik ilan edildi. Müslümanlarin sekiz yil süren kararli mücadeleleri karsisinda isgalciler bu ülkeyi terk etmek zorunda kaldilar. Ancak bagimsizlik sonrasinda cihadin baslangicinda belirlenen hedeflerle bagdasmayan olumsuz gelismeler oldu. Fransa'nin oyunuyla Milli Kurtulus Cephesi içinde yer alan Müslüman ilim adamlari tasfiye edildi ve Batici laik düsünce sahipleri öne geçti.
1996'da göstermelik olarak bir referandum gerçeklestirilerek yeni bir anayasa yürürlüge kondu. Cuntanin açiklamalarina göre referandumda oy kullananlarin % 86'si "evet" oyu vermisti. Ardindan 5 Haziran 1997 tarihinde yine göstermelik bir parlamento seçimleri gerçeklestirildi. Seçimlere birden fazla partinin katilmasina izin verildi ama favori cuntanin destekledigi Cezayir Ulusal Demokratik Birlik Partisi'ydi. Seçimler dürüstçe ve demokratik bir ortamda yapilmadigindan sonuçlar da cuntanin istedigi sekilde oldu. En son olarak da 15 Nisan 1999 tarihinde yine göstermelik bir cumhurbaskanligi seçimleri yapildi ki bu seçimlerden geçen ayki sayimizda ayrintili olarak söz etmistik. Bu seçimlerde de cuntanin destekledigi Abdülaziz Buteflika'nin kazandirilacagi önceden belli oldugundan diger adaylar figüran olmak istemediklerini ilan ederek adayliktan çekildiler ve Buteflika tek aday olarak girdigi seçimlerde cumhurbaskanligina seçildi, daha dogru bir ifadeyle tayin edildi.
Islami Hareket: Isgalcilerin ve bagimsizlik sonrasinda kurulan Bati kontrollü sosyalist düzenin bütün baski ve zulümlerine ragmen Cezayir'de Islami hareket her zaman canli ve güçlü olmustur. Bunun çesitli sebepleri var. Ancak ilim adamlarinin çalismalari en basta zikredilmesi gereken unsurdur. Emir Abdülkadir, vaaz ve irsad çalismalariyla hiristiyan misyonerlerin yikici faaliyetlerinin önüne geçen Seyh Abdülhamid bin Badis, Seyh Abdüllatif, ünlü düsünür Malik bin Nebi ve Seyh Ahmed Sahnun Cezayir halkinin suurlanmasinda hizmeti geçmis ilim adamlarindan bazilari.