Bir Seviyor Bir Sevmiyor...Sınırda ( Borderline ) Kişilik Bozukluğu-Mutlu Yaşam Psikoloji | Psikolojik Danışmanlık Merkezi – Tekirdağ
Bir Seviyor Bir Sevmiyor…Sınırda ( Borderline ) Kişilik Bozukluğu
Sınırda ( Borderline) Kişilik Bozukluğu Nedir?
Bir gün sizin için aşkından ölen, sevgisini gösterirken ne yapacağını şaşıran eşiniz, sevgiliniz, dostunuz; başka bir gün sizi yerin dibine sokmak isteyen, sevgi sözcüklerinin yerine öfkesini kelimelerine yansıtarak hitap eden, duygusal anlamda çalkantılar yaşayan bir kişiye dönüşebilir ve siz kendinizi bu durum karşısında ” Beni seviyor mu sevmiyor mu? “ ikilemi içerisinde bulabilirsiniz. Böyle bir durumda karşınızdaki kişinin duygu ve davranışlarının dengesiz bir şekilde sürekli uç noktalara kayarak değiştiğini düşünüyorsanız, sınırda kişilik bozukluğu belirtileri gösteren birisiyle karşı karşıya kalmış olduğunuzu düşünebilirsiniz.
Nasıl Bir Ailede Yetişen Çocuklar Sınırda Kişilik Bozukluğu Yaşarlar?
Sınırda Kişilik Bozukluğu yaşayan kişilerin çocukluk döneminde ayrışma-bireyselleşme evresinde yetersizlik hissi yaşadığından söz edilebilir. Eğer çocukluk döneminde bu kişiler yeterli bir anne bakımı alamamışsa, anne ile olan bağlılığı pekişmemiş ise nesne sürekliliği sağlanamamasından kaynaklı bir kişilik bozukluğu gelişebilmektedir.
Nesne Sürekliliği Nedir? İnsan hayatında neden bu kadar önemli rol oynar?
“Nesne sürekliliği” duyu organlarımızla algılayabildiğimiz bir nesnenin, duyularımız dışında da var olduğunu, o nesnenin kaybolmadığını bilme becerisi demektir.
Örneğin; anneniz size doğru gelir, o anda ilgilendiğiniz bir nesneyi sizden alır ve yanınızdan ayrılır. Siz annenizi ve annenizle beraber nesnenin de yok olduğunu mu düşünürsünüz? Hayır, onları göremeseniz de, dokunamasanız da gittiğini bilir ancak onların kaybolmadığını ve geri geleceğini bilirsiniz. Sizin ve herhangi bir nesnenin yok olmadığına dair bilişsel beceri, bebeklik döneminde yaklaşık sekiz aylıkken gelişim göstermektedir.
Dolayısıyla bir çocuk, (0-2) yaş dönemi içerisinde nesne sürekliliği becerisini kazanmış olmalıdır. ( Piaget Bilişsel Gelişim Evreleri )
Sınırda( Borderline ) Kişilik Bozukluğu, kadınlarda daha sık görülebilmektedir. Genel olarak bağlanma konusunda sorunlar yaşayan anneler, çocuklarının kendilerine düşkün olmalarına öfkelenebilmekte ve çocuklarını incitebilecek davranışlarda bulunabilmektedirler. Örneğin; Seni istemiyorum, kendi başının çaresine bak, seninle ilgilenmekten bıktım artık vs…gibi sözcüklerle birlikte annenin çocuğa karşı gösterdiği bu tarz reddedici davranışları, çocuğun anneye olan bağımlılık ihtiyacını doyurmasına ket vurabilmektedir.
Ayrıca sınırda kişilik bozukluğu özellikleri, anne ve çocuk arasında problemler yaşayan, ailenin tutarsız davrandığı çocuklarda, bebekken anne kaybı yaşayan ve travmaya uğrayan çocuklarda veya davranışlarına sınırlar konmamış çocuklarda da görülebilmektedir.
Romantik İlişkileri ve Evlilik Hayatları Nasıldır?
Sınırda Kişilik Bozukluğu yaşayan kişiler romantik ilişkilerinde genel olarak kendisine ihtiyaç duyabilecek kişileri seçme eğilimindedirler. Kendilerini “fedakarlık eden” taraf olarak göstermekte ve karşı tarafın “beni ne kadar çok düşünüyor, çok kibar, bana karşı çok fedakar ” şeklinde düşünmelerini sağlamak isterler. Böylece terk edilemeyen, vazgeçilemeyen taraf olmak istemektedirler. Çünkü aşırı derecede terk edilme korkusu yaşayabilmektedirler.
Bir kişiye bağlı olduğu bir flört dönemi ya da evlilik hayatı yaşamak istemektedirler ancak bazı konulardaki dürtüsellik eğilimleri ( Çok fazla para harcama, kumar oynama, güvenli olmayan cinsel ilişkilerde bulunma, aşırı yemek yeme isteği, madde kullanımı, intihar girişimi vb…)ilişkilerinde sıkıntılar yaşamasına neden olabilmektedir.
İlişkileri genellikle tutkulu olmaktadır. Ancak bir gün çok severken bir başka gün yerin dibine sokarcasına yapılan tutarsız davranışları ilişkilerinde ve evlilik hayatlarında sorunlar yaşamalarına neden olabilmektedir.
Bu kişiler duygu durum bozuklukları yaşayabilmekte ve depresyona girme eğilimi gösterebilmektedirler. Genel olarak birkaç günden daha uzun süren öfkeli ve kaygılı halleri olabilmektedir. Ayrıca içinde bulundukları bu durumu çok fazla büyütmekte karşısındaki kişi veya kişilerin suçluluk duygusu duymalarını sağlayarak aile içerisindeki sorumluluklarından kaçma eğilimi gösterebilmektedirler.
Sosyal Çevreleriyle İlişkileri Nasıldır?
Sosyal çevreleriyle ilişkileri oldukça fırtınalıdır. Yalnızlık duygusunu yaşamak sınırda kişilik bozukluğu yaşayan kişilere çok ağır gelmekte ve yalnız kalmaya katlanamamaktadırlar. Bu hastalar ciddi anlamda terk edilme korkusu içerisindedirler.
Duygu durumunun değişkenliği nedeniyle bir öfkeli bir sevecen olabilen bu kişiler, kendisine ve etrafına zarar veren yıkıcı davranışlarda bulunabilmekte ve sonrasında ise tüm bu davranışlarının ne kadar yanlış olduğunu anlayarak pişman olabilmektedirler.
Sınırda kişilik bozukluğu olan kişiler sosyal çevresi içerisinde aşağılık duygusunu fazlasıyla yaşayabilmekte, bu nedenle kendisine karşı acımasız eleştirileri ve yargıları olabilmektedir.
İlişkilerinde karşı taraftan alacağı eleştiri ve kınanma düşünceleri ile bu düşüncelerin getirdiği olumsuz duygusal çalkantılar, bu kişileri bunaltarak kendilerine karşı yıkıcı eylemlerde ( intihar etme girişimi gibi ) bulunmalarına neden olabilmektedir.
İş Yaşamları Nasıldır?
Sınırda Kişilik Bozukluğu yaşayan kişiler, iş yaşamlarında sahip oldukları zeka ve becerilerini kullanamamakta, genel olarak mesleki başarılarının düşük olduğu gözlemlenmektedir. İşlerin olması gerektiği gibi olmadığı durumlarda bunun kendi yetersizliğinden kaynaklandığını kabul etmemekte ve bunun sebebini başkalarına yükleyebilmektedirler. Esnek düşünememeleri, yaptığı işten çabuk sıkılma, çalışma arkadaşlarına yönelik değişken tavırları, çalkantılı görüşleri, uygunsuz ve yoğun düzeyde olan ani öfke çıkışları iş yaşamlarında da sorunlar yaşamasına neden olabilmektedir.
Tedavide Psikoterapinin Önemi Nedir?
Sınırda (Borderline ) Kişilik Bozukluğu, tanımlanması oldukça zor ve karmaşık bir sorundur. Terapi süreleri sık ve uzun zaman alan bir tedavi olabilmektedir. Bu rahatsızlığı yaşayan kişilerde ek olarak; öfke kontrolsüzlüğü, alkol ve madde kullanımı, intihara teşebbüs, depresyon gibi sorunlar da varsa tedavi oldukça uzun sürebilmektedir. Kişinin durumunu kabullenerek tedavi sürecini istemesi çok önemlidir. Sınırda Kişilik Bozukluğu yaşayan bir kişiyle yaşamak oldukça zordur. Bu kişiler yaşadığı kişilere karşı kötü davranabilmekte ve kendilerine de kötü davranıldığını düşünebilmektedirler. Dolayısıyla bu bozukluğu yaşayan kişilerin yakınları da profesyonel destek almaya ihtiyaç duyabilmektedirler.