Demir Eksikligi Nedenleri
Demir eksikligi anemisi nedenleri
Ülkemizde de demir eksikliği kansızlığın en önemli sebeplerindendir. Normal şartlarda yaklaşık olarak günde 1 mg kadar demir kaybı olmaktadır. Günlük demir ihtiyacı 1 mg dır. Besinlerde demir iki şekilde bulunur, Hem demiri ve hem olmayan demirdir. Hem demiri hayvansal ürünlerde bulunur, besinlerden emilimi hem olmayan demire göre çok daha fazladırDengeli beslenen kişilerde günlük olarak besinlerden 10-20 mg demir alınmakta ve düşük emilim yüzdesine rağmen (%10) demir ihtiyacı karşılanabilmektedir. Yetişkin bir insanda 2-4 gr total vücut demiri olup, bunun 2/3’ü hemoglobine bağlı 1/3’ü ise karaciğer, dalak, kemik iliğinde depo demiri şeklinde bulunmaktadır.
...Nedenlere bakacak olursak...
1-Demir ihtiyacının karşılanamaması
a- diyetle yetersiz demir alınması (vejetaryen diyet)
b- demir emiliminde bozukluk
• ince bağırsak hastalıklarına bağlı olarak demirin emilememesi
• mide ameliyatları
2-Demir ihtiyacının artması
• sindirim sisteminden kanama (peptik ülser veya kanser gibi nedenlerle oluşan mide –bağırsak kanamaları, bağırsak parazitleri)
• akciğer, böbrek yoluyla kanama
• sık yapılan kan bağışları
b- gebelik emzirme
c- büyüme çağında
DEA tanısı tedaviye başlamak için yeterli midir?
Tedaviye başlanırken mutlaka aneminin nedeni araştırılmalıdır. Özellikle yaşlı kişilerde demir eksikliği anemisi, sindirim sisteminde (mide -bağırsaklar) oluşan ve kanamaya yol açan ülser veya malign bir hastalığa bağlı olabilir. Kanama yerinin tespiti ve gerekirse biyopsi yapılması amacıyla gastroskopi (midenin özel bir aletle incelenmesi) veya kolonoskopi (kalın bağırsağın özel bir aletle incelenmesi) yapılmalıdır. Gastroskopi veya kolonoskopi yapılamayan hastalarda ilaçlı mide veya bağırsak filmi çekilmelidir.
Yineleyen kabızlık veya ishal atakları olan, dışkısında taze kan gelen, kilo kaybı gelişen DEA’ sinde öncelikli olarak kalın bağırsak araştırılmalıdır. Önceden dışkısı siyah renkte gelmiş veya mide ağrısı, gaz, ekşime kilo kaybı, gibi şikayetleri olan DEA’li kişilerde ise öncelik mideye verilmelidir.
Genç bayanlarda DEA ‘nin en sık nedeni adet yoluyla kan kaybı olduğu için sindirim sistemine ait şikayetleri yoksa gastroskopi veya kolonoskopi yaptırmaya gerek yoktur. Bu hastaların Çöliak hastalığı yönünden araştırılması uygun olur.
DEA sinde sık istenen GGK testini yaptırırken nelere dikkat etmek gerekir?
Gaitada gizli kan bir çok yöntemle ölçülmekle beraber en sık Guiac testi kullanılır. Ancak bu test yenilen sebze ve meyvelerden etkilenebileceğinden yanlış sonuç verebilir. Bunu engellemek için hastaların 2-3 gün öncesinden kırmızı et , turp, şalgam, brokoli ve kavun yememeleri gerekir. Verilen dışkı örneğinin bekletilmesi de test sonucunu olumsuz etkiler.