Sayı 6 - Yüksek Binalar - PLD Türkiye by PLD Türkiye - Issuu
Paris’in Demir Leydisi Eyfel Kulesi aydınlatmasının 1986 ile 2004 yılları arasında değişimi Metin: Pierre Bideau Fotoğraflar: © SNTE, Philippe Bourgeois, Bertrand Michau
Paris, geçmişte ve halâ aşkın, şairlerin, düşünürlerin ve tabi ki sanat akımlarının şehridir. Akımlar zamanın değişimine bağlı ve geliş gidişleri ile şehrin görüntüsünü oluşturmuşlardır. Ne güzel ki, halâ daha yüzyıllardan sonra kendimizi yönlendireceğimiz bir şey var ve halen orada olmaya devam ediyor: Eyfel Kulesi.
Eyfel Kulesi 1889 yılında Fransız İhtilali’nin yüzyıllık jübilesi anısına dünya sergisi için kurulmuş. Bugüne kadar 374 m yüksekliğindeki kulesi ile şehrin büyük bir çekim gücüne sahip olmasını sağlayan simgesi haline gelmiş. 1889 yılında Eyfel Kulesi. Saatte bir kere binlerce ampul, 1889’un demir leydisini on dakika süreyle etkileyici bir aydınlatma gösterisine çeviriyor.
Bu sadece planlamasını ve uygulamasını yapan Fransız aydınlatma
tasarımcısı Pierre Bideou’nun emeklerine bağlı bir şey değil. Çelik konstrüksiyon filigran çalışmasını gece de öne çıkartıyor ve “demir leydi”nin son yıllarda geçici ve sürekli aydınlatma tasarımları ile farklı görüntülere bürünmesini sağlıyor.
Eyfel Kulesi artık neredeyse her köşe başından “minyatür” olarak alınabiliyor. Yapıldığı tarihlerde Paris halkı için daha çok utanç kaynağı idi; çünkü sanat eseri olarak ve “trajik sokak feneri” ve “zevksizlik abidesi” gibi sıfatlar o tarihlerde inşa edilen bu bina ile birlikte anılmakta idi. Aslında kule geçici bir yapı olarak planlanmış ve izni sadece 20 yıl için geçerliymiş, bu nedenle de 1909 yılında sökülmesi bekleniyormuş. Ancak yüksekliği nedeniyle haberleşme açısından önem taşımaya başlaması ve yeni yüzyılın Atlantik Okyanusu ötesi telsiz bağlantılarını sağlaması ile geleceği kurtarılmış. Bu da kesinlikle Paris halkının şansına olmuş, çünkü bir yılda gelen altı milyon ziyaretçisi ile Eyfel Kulesi, Paris’in en sık ziyaret edilen simgelerinden ve dolayısıyla turistlerin birinci sırada ziyaret ettikleri yerlerden biri. Üstelik artık sadece gün içerisinde de değil. Eyfel Kulesinin aydınlatma hikayesi 1958 yılında başlamış. O tarihlerde ilk defa kuleyi şehrin gece görüntüsüne entegre etme ve aydınlatılması ile (az ya da çok) daha belirgin hale getirme fikri doğmuş. Bunun üzerine kule zemine dağıtılmış olarak yerleştirilen 1290 adet projektör ile aydınlatılmış. Monte edilen lambaların toplam kapasitesi 660 Kilowatt imiş. Bunun için PAR Lambaları kullanılmış. bugünün bakış açısı ile lambalar çok daha fazla enerji harcıyor ve yüksek işletme maliyetlerine sebep oluyormuş. Eyfel Kulesinin işletmecisine senelik olarak 350000 Euro’luk masraf oluşturmakta imiş.
1986 – Yeni Aydınlatma 1980 yılında Paris Belediyesi anıtın sahibi olarak yapının durumu hakkında inceleme yaptırdı ve mevcut işletme sözleşmesini yenilememe kararı aldı. Bunun
yerine, sadece bu amaçla kurulan şirket, Societe Nouvelle d’Exploitation de la Tour Eiffel (SNTE)’e görevleri devretti. Yeni firma geniş çaplı restorasyon ve stabilizasyon çalışmaları ve güvenlik tedbirleri ile ilgili çalışmaları başlattı. Ayrıca Eyfel Kulesi için yüksek binalara (IGH - immeubles de grand hauteur) uygulanan düzenlemeler uygulandı. 1984 yılında SNTE firması yeni aydınlatma için bir yarışma düzenledi. Bunun nedeni, Paris’teki Eyfel Kulesinin yüksek işletme maliyetlerine rağmen gece neredeyse algılanmaması idi. Şartnamenin en önemli gereklilikleri aşağıda verildiği şekildeydi: - İşletme giderlerinin giderek düşürülmesi. - Eyfel kulesini ve üstündeki lokantayı gece ziyaret edenlerin yansıyan ışıktan rahatsız olmamaları gerekiyordu (ki o tarihe kadar yaşanmakta idi). - Kule Paris’in gece görüntüsü içerisinde en önemli çekim noktalarından biri olmalıydı. Projektörler mümkün olduğu kadar dışarıda herhangi bir yere yerleştirilmeyecekti ve daha çok içeride ve mümkün olduğu kadar aydınlatılan kafes konstrüksiyona yakın bir noktaya monte edilmeliydi. Lambaların seçimi burada da çok önemliydi. Ancak farklı ekonomik değerlendirmeler açısından ve lambaların yerleşiminden dolayı sadece halojen metal buharlı lambalar ve yüksek basınçlı sodyum buharlı lambalar kullanılabilecekti. Anıtın yeniden boyanması için kullanılacak rengin bileşiminden dolayı yüksek basınçlı sodyum buharlı lambaların kullanılması önerilmişti ancak bunun için SNTE’nin yönetimi ikna edilememişti. Kulenin birinci ve ikinci katları arasında yapılan bir
Sayı 6 - Yüksek Binalar - PLD Türkiye
GÜNCEL: Stuttgard Sanat Müzesi. AYDINLATMA TASARIMI: Taipei 101 Tower, Eyfel Kulesi, Tekfen Tower, Sun Plaza. PROJELER: Marks & Spencer Mağa...