Cumhuriyet Hükümetlerinin Tarıma Yaklaşımı-81 - Naim ÖZDAMAR - Aydın Denge Gazetesi
Cumhuriyet Hükümetlerinin Tarıma Yaklaşımı-81
1980 yılı, Kenan Evren cuntasının askeri darbesine tanıklık etti.
12 Eylül’de gerçekleşen askeri darbenin ardından 27 Eylül’de yine bir asker olan Bülent Ulusu hükümeti atandı. 13 Aralık 1983’e kadar devam eden hükümetin tarım bakanı olarak Prof.Dr Sabahattin Özbek görev yapmıştır.
Desteklenen ürünlerin karar tarihinden sonra yapılan dış satımlarında kilo ve değer üzerinden alınan paralarla, Merkez Bankası'nda "Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu" oluşturulmuş. Bu fon, tarımsal girdilerin sübvansiyonunda, ihracatın geliştirilmesinde ve finansmanında ve de üreticiyi fiyat hareketlerinden korumada kullanılmıştır.
Türkiye'nin 3. Anayasası 1982 yılında hazırlanmıştır. Bu anayasada da toprak reformu ile ilgili hükümler yer almıştır. Bu hükümler daha çok tarımsa verimlilik artışı ve topraksız yada az topraklı üreticilere diğer doğal kaynakların zarar görmeyeceği ve tarım bölgeleri için optimum genişlikte toprak dağıtılmasını içermektedir. 1984 yılında GAP projelerinin uygulandığı alanda, sulama nedeni ile ortaya çıkacak değer artışından kaynaklanabilecek adaletsizliklerin önüne geçmek için 3083 sayılı "Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu" kanunu çıkarılmıştır (1).
Ulusu Hükümeti'nin programında tarım şu esaslar çerçevesinde ele alınmıştır:
Milli tarım politikamız, halkın gereği gibi beslenmesi, tarımsal üretimin artırılması, toprağın korunmasının sağlanması, üretici ve tüketicinin korunmasından hareketle;
• Tarım sektörü, ekonomik gelişmeyi güçlendirecek, ekonomik darboğaza sürüklemeyecek ve enflasyona yol açmayacak düzeyde tutulacaktır.
• İhracatı artıran ekonomiye kaynak aktarmak için tarımsal üretim artırılacaktır.
• Hayvancılığı geliştirmek için tedbirler alınacaktır.
• Tarım girdilerinin temini sağlanacaktır.
• Ziraat Bankası’nın projeye dayalı kredi sistemi geliştirilecektir.
Gayet sınırlı konularda tarım düzenlemelerine yer verilen Ulusu Hükümeti'nin tarımla ilgili tasavvurları 24 Ocak Kararları'nın gölgesinde kalarak tarımla ilgili herhangi bir uygulama hayata geçirilememiştir.
Enflasyonun sınırlı önlenebilmesi ve durgunluğun devamı 24 Ocak 1980 kararlarının alınmasına neden olmuştur. Bu kararlarda tarım sektörünü doğrudan ilgilendiren maddeler şunlardır; Gübre ve gübre üreticileri tarafından kullanılan gübre hammaddesi, tarımsal ilaç ve bunun hammaddelerinin dış alımı için döviz kurunda katlı kur sistemi uygulanmış, bu alımlar için döviz kuru daha düşük seviyede uygulanmıştır. Belirli tarımsal ürünler için uygulanan taban fiyatta artışları ihtiyatlı yapılması ve destekleme alımlarında kısıtlamalar yapılması, ödemelerin çeşitli dönemlere dağıtılması karara bağlanmıştır (2).