Etmen raqı, Tatar’nıñ aqqı | Timur Berk'in resmi web sitesi
Etmen raqı, Tatar’nıñ aqqı
17 Aralık 2005 in Medeniyet
“Etmen raqı, Tatar’nıñ aqqı” lafını eşitkende aqlım hep Spielberg’in “Into the West” filmi aqlıma kelir. Amerika’ga yerleşken İngilizler Batı taraflarına köçüp kelgende yanlarında içkilerini de ketireler. Bu içkini de kızılderililerge tanıtmakta vakit qaybetmezler. İçkini alışverişlerde qullanmağa başlarlar. Kızılderililer atlarını satqanda silah isterler ama onlarga içki berirler. İşte bunday alkolik kızılderililer ortaga çıkar.
Men o filmni qarağanda cılay edim. Neşın dep aytsanız, çünkü aynı hikayeni bizim Qırımtatar halqımız da yaşadı. Tek farq bar edi, İngilizler tuvul, Rus askerleri ve Rus kolonistleri bar edi… Onlar da İngilizler kibi, kelgende yanlarında merhametsizliklerini, vahşiliklerini, orospularını ve pisliklerini de ketirdiler. Merak etkenler içün Cengiz Dağcı’nın “Onlar da insandı” romanını tavsiye etemen.
Eğer Ruslarnın yapqanı zulümler, tecavüzler vs. sizin içün müim degilse “Etmen raqı, Tatar’nıñ aqqı” demege devam etiniz… Rus tecavüzcüler işte o maqtağanınız, “Etmen raqı, Tatar’nıñ aqqı” dep Tatarlar içün meşrulaştırdığınız raqını içip…
Nasıl olsa içkenler öbür dünyada cezasını çekecek dep mağa ne dep bolmaz…
“Etmen raqı, Tatar’nıñ aqqı” degen barsa men de aytaman:
“Şay bolsun, zehir – zıqqım bolsun”
İşte bu yazını mağa yazdırtqan yazı:
Anav MeretAkayı birevi “etmen rakı, Tatar’ın akkı” degen. Tora aytkan. Etni aşar, rakını içer, kiypine karar Tatar. Vakti zamanında işten bunday kop kop et aşap rakı içilgen bir Tatar köyünde üç kart bir araga kelgende içlerinden birevi
“Akaylar, yaşlarımız bayagı boldu. Endi acige ketme vakti kelmedi mi, dep ortaga bir laf aktan. Anav birevleri “Emen ketiyik” demegenler.
“Kısmet bolsa, bolur be !..” dep kaçamak bir şiyler aytkanlar. Lafnı ortaga aktan soyu:
“Akaylar ! Alımız vaktımız aruv, savlugumız da yerinde. Kudaynın da emırı. Ta neçün savsaklamaga ograşasınız şo ?” dep sorganda pek ketimkâr bolmaganlardan birevi sonunda avuzından baklanı çıkargan:
– Tora aytasın ekem. Ketmesi de kolay, kelmesi de. Alımız da aruv, vaktımız da. İlle ve lâkin, kaytkan son, anav meretke tövbe etmek kerek de, degen. “Meretke tövbe” lafın tuygaman, işler teran kıyışkan. Kel zaman, ket zaman, kunler kelip keçken. Bular er rakı içip aygan son “Emen taşlasak da bolur be, endi tövbe etsek de bolur be !..” diy diy sonunda acıga ketmege belsengenler. Uzun etmiyik, muratlarına ergen, aciga ketip kelgenler. Tabii, aramga da tövbe ta. Tövbesine tövbe de, bular köyde yaşagan kişiler. Em de köyün balaban akaylarından, acı efendilerinden. Kayda toy bar, başta bular şakırtuvlı. Eee Tatar da armannı köterdimi tura mı ? Er yakta toy. Em de Tatar toyu. Rakısız toy yok. Erkes aşay, içe. Bizimkiler sade aşay, içkenlerge karay. Halk kebapnı şaynay. Bostanın cuta, artından rakısın soza, kiyplene de kiyplene. Olarga karap bizimkiler de tamşana ta. Konakbaynın birevi bularnın tamşanganın korüp katlarına bargan. “Akaylar sizge de birer kade ciberiyim mi?” degen. Acılardan birevi kızgan körünüp “Şaşmalay berme ! Bizim acı bolganımıznı bilmeysin mi ?” dese de, bizim konakbay “Köpten beri içmeysiniz, sagıngansınızdır, bir kadeden ne bolacak şo ?” degende acılar birbirevine karagan. Konakbay da cuvurıp bularga rakını da, mezeni de cibergen. Aldlarına rakı kelgende dayanamaganlar ta. Bizim efendi akaylarga keyif, toyga da neşe kelgen. Kulüp, oynap anlata ekende yatsı vaktı kelgen. Minareden ezan sesi tuyulgan. Ezan seseinen barabar içlerinden birevi “Bari namaznı taşlamayık, barıp yatsını kılayık da keliyik” degen. Anav birevleri de tastiklegenler. Üçevi de camige ketip namazga turgan. Namazga turmasına turganlar da, içlerinden birevi secdege barganda birtta turalmagan. Katındaki arkadaşı ekinci secdege barganda türtken, “tur, tur, ayıp bolayatır” dep.
Catkan soyu “maga boldu, ber Acı Ametke !..” diy eken.
Yazılan yazı Eskişehir Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği’nin yayın organı olan Kırım Postası’nın 23. sayısında çıkmıştır. Hazırlayan Zeki Onsoy’dur. Bu yazı Internet’ten gelmiştir.
Rakı ne halge ketirir kormek isteseniz:
« Adsız sabi
Ana dilimiz Türkçe mi Türkiye Türkçesi mi? »