abdülmecid osmanoğlu - omü sözlük
#106124 • 02:40 28.06.2016 ≈ 02:50
abdülmecid efendi son osmanlı halifesidir. babası sultan abdülaziz vefat ettiğinde henüz sekiz yaşındaydı. sultan birinci ahmed döneminde yerleşmiş bir gelenek gereği boşalan tahta hanedanın en yaşlı erkeği geçtiği için, babasının ardından abdülmecid değil, amcası sultan abdülmecid'in yaşça daha büyük olan oğulları sırayla hükümdar oldu. 1918 yılında son osmanlı monarkı vı. mehmed (sultan vahidettin) padişah olduğunda, yaşça en büyük şehzade durumundaki abdülmecid veliaht oldu.
o yıllarda işgâl altındaki anadolu'da kurtuluş savaşı gelişmekte, yeni türkiye devletinin kuruluşu ve kurtuluşu örgütlenmekte idi. ulu önder mustafa kemâl öncülüğünde kurtuluş mücadelesini yürüten vatanperverler, birinci dünya savaşı'nın galipleriyle uzlaşan padişahı ve istanbul hükûmetini tanımayarak, ankara'da büyük millet meclisi'ni kurdular. yeni türkiye devletinin yönetimini üstlenen bu meclis, 1 kasım 1922 tarihinde çıkardığı bir yasayla saltanat ile halifelik müessesesini birbirlerinden ayırdı ve akabinde saltanata son verdi. bu yasayla birlikte mehmed vahidettin'in hükümdarlığı resmî olarak sona eriyor, abdülmecid efendi de veliahlık sıfatını yitiriyordu.
meclis, halifeliğin yalnızca dinî bir unvan olduğunu belirterek, mehmed vahidettin gibi kurtuluş mücadelesine karşı çıkmamış olan abdülmecid'i 18 kasım 1922 tarihinde halife atadı. 29 ekim 1923'te cumhuriyet ilân eden tbmm, 3 mart 1924 tarihinde de halifeliğin kaldırılması ve osmanoğulları hanedanı'nın ülke dışına çıkarılması kararını aldı. laikliğe geçiş sürecinin bir parçası olan bu karar gereği, abdülmecid efendi 5 mart 1924 tarihinde istanbul'dan ayrılarak avrupa'ya gitti ve 29 ağustos 1944'te paris'te vefat etti.
güzel sanatlarla, özellikle de resimle ilgilenen abdülmecid efendi, çağdaşları gibi manzara resimleri değil, insanı konu edinen tablolar yaptı. haremde beethoven, sarayda goethe, abdülhak hamid, halil edhem ve recaizade mahmud adını verdiği portleri en meşhur tablolarındandır.