Anasayfa / Haberler / Habur’a alternatif üç rota gündemde
Yaklaşık 9 milyar dolarlık ticaretin tek geçiş noktası olan Habur Sınır Kapısı’nın kapatılması ihtimali, nakliyeci ve ihracatçıları alternatif rota arayışına itti. İş dünyası Kuzey Irak Kürt Bölgesi dışındaki İrak pazarına giriş için üç yeni güzergah belirledi. Ancak masaya konan seçenekler taşıma maliyedeırim yüzde 30 artıracak. Olumsuz senaryoda ise maliyet artışları 3-4 katı buluyor.
Kuzey Irak’taki Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) 25 Eylül’de gerçekleştirdiği bağımsızlık referandumunun üzerinden 10 günü aşkın süre geçmesine rağmen, Türkiye’nin bölgeye uygulayacağı ekonomik yaptırımlar henüz netleşmedi. Son günlerde ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türkiye, Irak ve İran ile kurulan ortak girişimle Kürt bölgesine açılan kara ve hava sınırlarının kapatılacağım ilan etmesi, gözleri yaklaşık 9 milyar dolarlık ticaretin tek geçiş noktası olan Habur Sınır Kapısı’na çevirdi.
Başta Diyarbakır, Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin kentlerinden olmak üzere IKBY’ye iş yapan nakliyeci ve ihracatçılar sınırın kapatılmasına soğuk bakıyor. Zira sınırın kapanması, IKBY’ye yapılan yıllık yaklaşık 2,5 milyar dolarlık ihracatın da sona ermesi anlamına geliyor. Ayrıca Habur’un kapatılması halinde ortaya çıkacak yeni rotaların mevcut maliyetleri en az yüzde 30 artıracağı tahmin ediliyor. Erbil ile uzun yıllardır iş yapan Doğu ve Güneydoğu bölgelerindeki yüzlerce şirketin bu durumdan olumsuz etkilenecek olması ise bölge ekonomisi açısından önemli bir tehlike olarak öne çıkıyor.
Habur’dan çıkan Türkiye menşeili TIR’ların yüzde 15’i IKBY’ye, yüzde 85’i ise Irak’ın diğer bölgelerine mal taşıyor. Türkiye ihracatçılar Meclisi (TİM) ve Uluslararası Nakliyeciler Derneğinin (UND) hesaplamalarına göre, Türk mallarının Habur’dan değil de başka bir rota üzerinden Irak’a sokulması mevcut durumda yaklaşık 800 dolar olan lojistik maliyetleri en az yüzde 30 artıracak. Hatta olumsuz bir senaryoya göre Iran üzerinden yapılacak taşımalarda maliyetlerin 3 bin doların üzerine çıkması ihtimali de var. Bu nedenle İran ile bu konuda yürütülecek müzakerelerin önemi ve kurulacak ortak mekanizmaların çalışır kılınabilmesi önemli.
Olası bir sınır kapatma kararı sonrasında ihracatçılar için birkaç farklı rota gündemde. Bunlardan ilki Ha-bur’un 150 kilometre batısındaki Mardin Ovacık’ta sınır kapısı kurulması ile Bağdat’a ve Irak’m güneyine yeni bir ticaret koridoru açmak.
Habur’un kapatılması halinde Irak’a ihracatta gündeme gelen son seçenek ise Mersin ve İskenderun’dan Basra’ya uzanan bir Ro-Ro hattı kurmak. Kurulacak hatla birlikte Basra Körfezi’ne taşınan konteymrlar, Irak’ın güneyindeki Um-Kasr Lima-nı’ndan ülkeye dağıtılabilecek. Ancak bu son seçenekte Türk konteynırları-nın güvenliği konusunda endişeler var. Zira, Türk bayraklı TIR ve kon-teynırlarm Irak’m içlerinde saldırıya uğrama ihtimali çok yüksek.
İş dünyası ise Habur’un kapatılmasına taraftar değil. TİM Lojistik Konseyi Başkanı Bülent Aymen, “Hangi rota seçilirse seçilsin, hiçbir alternatif yol maliyet ve hız yönünden Habur’un sağladığı avantajları sağlamıyor” diyor. İran’ın geçişler ve gümrük vergisi konusunda pürüz çıkarabileceğini dile getiren Aymen, “Bununla birlikte Kuzey Irak pazarımızı İran’a kaptırma tehlikesi de var. İran bir yandan ambargo deyip diğer yandan Türk şirketlerin bölgeden çekilmesini fırsata çevirmek isteyebilir” diye konuşuyor.
Türkiye Irak Sanayici ve İşadamları Demeği (TISİAD) Genel Başkanı Nevaf Kılıç da Türkiye’nin Irak pazarını İran başta olmak üzere komşu ülkelere kaptırmaması gerektiğini vurguluyor.
Irak Kürdistan Bölgesel Yöneti-mi’ne yıllık 1 milyar dolarlık ihracat yaptıklarını ve toplam bölge ihracatının da yüzde 40’ının Kuzey Irak’a yapıldığını dile getiren Doğu Anadolu İhracatçılar Birliği Başkanı Cemal Şengel ise şunları söylüyor: “Bizim açımızdan oradaki kardeşlerimizle sınır bağlantımızı kapatmak doğru olmaz. Yüzlerce şirketimiz var orada. Oranın kalkınması demek, Doğu Anadolu bölgemizin kalkınması demek. Biz şu anda her zamanki gibi ticaretimizi yapmaya devam ediyoruz. Oradakiler bizim akrabamız, kardeşimiz. Etle tırnak gibiyiz. Siyasi sıkıntıların ekonomiyi etkilememesi gerekiyor.”
Irak pazarına yeni giriş yolları
Habur’un 150 kilometre batısındaki Mardin Ovaköy’de yeni sınır kapısı kurulması ile Bağdat’a ve Irak’ın güneyine yeni bir ticaret koridoru açmak.
Gürbulak Sınır Kapısı üzerinden Türk mallarını İran’a sokmak ve İran’dan Irak’ın Kürt bölgesi dışında kalan kentlerine sevkiyat yapmak.
Mersin ve İskenderun’dan Basra Körfezi’ne uzanan bir Ro-Ro hattı kurarak, Irak’ın güneyindeki Um-Kasr Limanı’ndan ülkeye giriş yapmak.
“SINIR KAPISI KAPATILMAMALI”
IKYB’de önemli yatırımları bulunan isimlerden biri de Kadooğlu Holding Yönetim Kurulu Başkanı Tarkan Kadooğlu.
Kadooğlu Holding’in Kadoil firması ile Erbil, Süleymaniye, Duhok ve Zaho’da beş akaryakıt istasyonu mevcut. Bunun yanında bölgenin en büyük gıda tedarikçilerinden biri olan Kadooğlu, Irak merkezi hükümetinin de bir numaralı yağ tedarikçisi konumunda. Aynı zamanda Türk Girişim ve iş Dünyası Konfederasyonu (TÜRKONFED) Başkanı olan Tarkan Kadooğlu, Habur’un kapatılmasına ilişkin şöyle konuşuyor: “Kürt bölgesi ile 27 yılda en zor şartlarda kurduğumuz çok önemli bir ilişkimiz var. 9 milyar dolarlık bir ticaretimiz bulunuyor. Siyasi sorunların ekonomik tedbirlerle çözülmemesi gerekiyor. Diplomasi ve siyaset kanalları açık olmalı. En kısa zamanda dostluğun yeniden tesis edilmesini istiyoruz.”
habur ihracat Irak	2017-10-10
Etiketlerhabur ihracat Irak
Önceki Küreselde Fed politikaları, yerelde jeopolitik riskler
Sonraki İnşaat yatırımları açıklanmaya muhtaç