İbn Haldun’un Görüşleri Nelerdir? | Öğrenciye İş - Yetenekli Öğrencilerle Çalışın
1. Unsurlar Alemi: Metafizik alanıdır. İnsan, bireysel kimliği ve fiziksel varlığı bu aleme aittir.
2. Havadis Alemi: Ümran ilminin konusunu teşkil eden alandır. Sadece insanla var olur, insana bağımlıdır. İnsanın, toplumsal bir varlık olma zorunluğu sonucunda oluşmuştur.
1. Devletin birinci aşaması : Devlet bu aşamada kurulur. Asabiyet, ortak bir çabayla devleti kurar. Kuruluş aşamasında artan güç, mülkü doğurur. Refah seviyesi arttıkça nüfus artar, asabiyetler çoğalır. Bu durumda maliyetler de artar. Eğer lider ahlaklı ise, toplumda da bu ahlaka yöneliş gerçekleşir.
2. Devletin ikinci aşaması : Yöneten ailenin yöneticisi, yani gücü elinde bulunduran kişinin gücü ailesinde ya da tekelinde toplamasıyla ikinci aşama başlar. Bu durum zaten engellenemez çünkü iktidarın doğası gereği tekelleşme meyilindedir. Bu tekelleşme iktidar sahibinde meydana gelir. Yalnız, güç olmadan iktidar da olmaz. Bu bakımdan, güç, devletin ilk aşamasında olduğundan daha farklı bir konuma evrilir. Nihayetinde, devlete içten ve dıştan gelen tehditler, bu dönüşüm sayesinde mağlup edilir ve devletin istikrar süreci başlar.
3. Devletin üçüncü aşaması : Bu aşama, ikinci aşamada elde edilen istikrarın nimetlerinden faydalanma dönemidir. Bu aşamada, içten ve dıştan gelecek tüm askerî müdahaleler için devlet hazırdır. Ülke, kendini savunacak orduya kavuşmuştur. Şimdi, ülkenin imar aşaması vardır. İktidar tek elde toplanmıştır, artık ülkenin daha bayındır hale gelmesi için çalışmalar yapılmaktadır. Yani, devlet bir olgunluğa ulaşır. Yalnız uyarır İbn Haldun, her olgunluk çürümeyi yani ölümü de beraberine getirir.
4. Devletin dördüncü aşaması : Bu aşamaya kadar, devlet hatırı sayılır bir ilerleme kaydetmiştir. İstikrar artık bir amaç değil, olması gereken bir durumdur. İstikrarın elde edilmesinden sonra toplum yeni gelenekler geliştirir. Bu aşamaya nasıl geldiğini de unutur. Devletin asli görevi ilerleyip gelişmek değil, elde edilenleri yani var olanı devam ettirmektir.
5. Devletin beşinci ve son aşaması : Bu devletin ihtiyarlık ve ölüm aşamasıdır. İktidardakiler, kendilerini vazgeçilmez görürler. Bu durum, zevk ve eğlenceye düşkünlüğü de getirir. İktidarın keyfi kullanımları başlar. İktidar sahibi, devlete göre kısacık ömrünü, devletin nimetlerini kullanarak zevk ve sefa içine yaşayarak harcar. Artık ne istikrarı devam ettirme aşkı ne de ilerleme heyecanı kalır. İktidarın oluşma şartları unutulur. Bu durum topluma da yansır. Toplum da lüks içinde yaşamaya başlar. Oysaki var olan sınırlı, istekler ise sınırsızdır. Bu durumda, devlet son bulur. Son bulan devlet üzerine ya yeni bir asabiyet yeni bir devlet kurar, tıpkı Osmanlı Devleti yerine kurulan Türkiye Cumhuriyeti gibi, ya da devlet tamamen yok olur.