SABAH - 09/03/2006 - ABD ile rapor gerginliği
Suriye'den rapora eleştiri
ABD Dışişleri Bakanlığı'nın 2005 yılı uluslarararası insan hakları raporuna göre, İran ve Çin, "insan hakları ihlallerinin en sistematik uygulandığı ülkelerin başında" geliyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı'nın 2005 yılı için hazırladığı uluslararası insan hakları ihlalleri raporu yayınlandı. Yaklaşık 3 bin sayfalık rapora göre, İran ve Çin, Kuzey Kore, Burma, Zimbabwe, Küba ve Beyaz Rusya ile birlikte, "insan hakları ihlallerinin en sistematik uygulandığı" ülkeler arasında yer alıyor.
Rapor 2005 yılını, Suriye, Sudan, Nepal, Rusya ve Venezuela'da
insan hakları açısından "problemli bir yıl" olarak gösterirken, Irak'ta insan hakları yönünde kaydedilen "ilerleme" övülüyor. Yaklaşık 200 ülkedeki insan hakları durumunun ele alındığı raporun giriş bölümünde, "2005 yılı Irak'ta demokrasi, demokratik haklar ve özgürlük açısında önemli bir ilerleme yılı oldu" ifadesine yer verildi. Irak'ta sivil toplum örgütlerinin sayısındaki artış, gerçekleştirilen 2 seçim ve anayasa referandumlarına dikkat çekildi. "Ülkedeki yeni kurumların ise geniş çaplı şiddet eylemleri ve terör unsurlarının baskısı" altında olduğu kaydedildi.
ABD Dışişleri Bakanlığı'nın raporunda, Afganistan, Kolombiya, Ukrayna, Lübnan, Burundi ve Liberya'da da ilerleme kaydedildiği belirtildi.
Amerikan Kongresi'nin 1976 yılında aldığı kararla her yıl hazırlanmaya başlanan raporda ülkeler çeşitli kategorilerde değerlendirmeye tabi tutuluyor. Bu yılki raporun insan hakları ihlalleri uygulanan ülkeleri 6 kategoriye ayrılıyor. Raporun İran ile ilgili değerlendirmesinde, "yönetimin zaten kötü olan insan hakları ve demokrasi sicili 2005 yılında daha da kötüleşti" ifadesi yer aldı. ABD ile arası bozuk olan bir başka ülke Küba hakkında ise, "hükümetin hayatın her alanını kontrol altında tutmaya devam ettiği" belirtildi. Çin'de muhalif grupların yıldırma, gözaltı ve hapis cezalarına maruz kaldığı" belirtildi.
Raporda, "Beyaz Rusya devlet başkanının tüm gücü kendi üzerinde ve diktatör rejimi bünyesinde toplamaya devam ettiği" kaydedilirken Zimbabwe'de yönetimin insan hakları ve temel özgürlüklerre yönelik sürekli saldırısının sürdüğü savunuldu.
İnsan hakları ihlallerinin en sistematik uygulandığı ülkeler kategorisinde ilk sırada Kuzey Kore yer aldı. Rapora göre Kuzey Kore, "dünyanın dışa kapalı ülkelerinden biri olmaya devam ediyor."
Ancak raporda, ABD içinde ve denizaşırı ülkelerde ABD kontrolündeki gözetim merkezlerinde ve Guantanamo Üssü'nde yaşanan ihlaller konusuna yer verilmemesi dikkat çekti.
Raporda bu konuda bilgiye yer verilmemesi ise "ikiyüzlülüğün ve çifte standartın kanıtı" olarak değerlendiriliyor. Uluslararası Af Örgütü'nün ABD bölgesinden sorumlu direktörü William Schulz, raporla ilgili değerlendirmesinde, "ABD hükümetinin hazırladığı bu rapor, dünya genelinde yaşanan insan hakları ihlallerinin kapsamlı bir özeti, yalnız kendi sicili apaçık bir şekilde atlanmış" yorumunu yaptı.
Schulz, ABD'nin kendisini insan hakları konusunda "manevi bir lider" olarak gördüğünü belirterek, "ancak belirsiz ve keyfi gözaltı sicili, gizli bölgeler ve terörle savaşta başkalarının eliyle yapılan işkenceler ABD'yi bir liderden insan hakları çiğneyicisi konumuna getiriyor" diye konuştu.
ÇİN, ABD'NİN '2005 İNSAN HAKLARI RAPORU'NU YAYIMLADI
Çin başta olmak üzere dünyadaki 190 fazla ülkedeki insan hakları ihlallerini eleştiren ABD'ye bu konudaki yanıt gecikmedi. Çin, ABD'nin '2005 İnsan Hakları Raporu'nu yayımladı.
Çin Devlet Konseyi'ne bağlı basın ofisi tarafından bugün yayımlanan "2005-ABD'nin İnsan Hakları Raporu", ABD'nin 2005'te yaptığı insan hakları ihlallerine cevap veriyor. Raporda bu ülkenin kötü insan hakları muamelesini hiçe sayarak "dünyanın insan hakları yargıcı" sıfatıyla Çin de dahil 190'dan fazla ülke ve bölgenin insan hakları durumunu eleştirdiği, ancak kendisinin yaptığı insan hakları ihlalinden bahsetmediği vurgulanıyor.
Raporda ayrıca , ABD'nin, Irak'taki Ebu Gureyb hapishanesi gibi dünyanın değişik ülkelerinde yaptığı çok ciddi insan hakları ihlallerini ispatlayan çok sayıda örnekler verildi. Raporda, ABD'den kendi insan hakları sorunlarına önem vererek, insan hakları alanındaki davranışlarını düşünmesi ve gerçek önlemlerle kendinin insan hakları durumunu iyileştirmesi istendi. Çin ayrıca ABD'den uluslararası insan hakları işbirliği ve uluslararası insan hakları davasının sağlıklı bir şekilde gelişmesine yararlı olan işleri yapması çağrısında bulundu.
7 bölümden oluşan rapor ABD'nin Çin'in insan hakları ihlalleri raporuna karşı verilen 7. cevap niteliğini taşıyor. Raporda ABD'deki suçlar ile bu suçlardaki artışı gösteren rakamlara da verildi.