Ramazan Bayramı tatili işçilere de dokuz gün mü?
13 Haziran 2016 12:19
Ramazan Bayramı tatili yaklaşıyor. Tatil dönemi yaklaştıkça, yıllık ücretli izinler de şimdiden planlanmaya başlanmıştır. Başbakan Binali Yıldırım, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların 4 Temmuz Pazartesi günü yarım gün ve 8 Temmuz Cuma günü tam gün idari izinli sayılmasına ilişkin genelgeyi imzaladı.
"Buna göre, kurum yöneticilerince gerekli tedbirlerin alınarak hizmetlerin aksatılmaması, zorunlu hizmetlerin yürütülmesi için asgari seviyede eleman bulundurulması kaydıyla, kamu kurum ve kuruluşlarındaki tüm çalışanlar, Ramazan Bayramı'nın arifesi 4 Temmuz Pazartesi günü yarım gün ve 8 Temmuz Cuma günü tam gün idari izinli sayılacaklardır.”
Peki, durum sigortalı çalışanlar için de geçerli mi?
Sigortalı çalışanlar için Ramazan Bayramı resmi tatili 5 Temmuz Salı günü başlayıp, 7 Temmuz Perşembe günü bitiyor, yani sigortalılar için bayram tatili 3 gün. Peki, “sigortalı çalışan pazartesi ve cuma gününü yıllık izninden kullanarak tatilini uzatabilir mi?” sorusu sanırım birçok okurumuzun zihninden geçmiştir.
Bildiğiniz gibi, 4857 Sayılı İş Kanunu’nda kamuoyunda “Torba Yasa” olarak bildiğimiz “6704 Sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” yasası ile, 26 Nisan 2016 tarihinde İş Kanunu’ndaki izinler hususunda yeni değişiklik ve düzenlemeler getirmiştir.
Bunlardan birisi de yıllık iznin uygulanması konusunda getirilen yeni düzenlemedir. Düzenleme ile 4857 Sayılı İş Kanunu’n 56. maddesinde yer alan “Ancak, 53 üncü maddede öngörülen izin süreleri, tarafların anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere en çok üçe bölünebilir” hükmü değiştirilmiştir.
Buna göre; işçi yıllık izninden iki gün izin kullanamayacaktır. Ancak İş Kanunu Madde 56 ve 74’te, işçiye hak olarak verilen ücretsiz izinler dışında diğer tüm ücretsiz izinlerin tarafların rızasıyla kullanılması gerektiği belirtilmiştir.
Bu durumda sigortalı çalışanlar ancak işveren rızası ile olan ücretsiz izin kullanarak bayram tatilini uzatılabilir. Ücretsiz iznin uygulanma yöntemine ilişkin İş Kanunu’muzda bir düzenleme bulunmuyor. Taraflar anlaşarak ücretsiz izin uygulayabiliyor. Ücretsiz izin döneminde çalışanın iş görme borcu, işverenin ise ücret ödeme borcu geçici süre ile askıya alınmaktadır.
Peki, işçi işverenin kabul etmemesine karşın ücretsiz izne ayrılmaya kalkarsa ne olacaktır?
Bu sorunun yanıtını da dilerseniz özet bir Yargıtay kararının yardımı ile açıklayalım:
Hasta olan çocuğunu her gün aşıya götüreceğinden bahisle, 6 ay ücretsiz izin talebini işverenin kabul etmeyerek, çocuğunu hastaneye götürmek için zaman zaman kendisine izin verilebileceği işçiye bildirilmiştir.
Bunun üzerine işçinin işe gelmemesi işveren açısından hizmet akdini derhal fesih etme hakkını doğuracağı, Yargıtay 9.Hukuk Dairesinin 17.01.1991 tarihli 9343 Esas 199 sayılı kararında belirtilmiştir.
Görülebileceği gibi; yargı da işçinin geçerli bir mazeret öne sürse dahi, işverenin rızası olmaksızın ücretsiz izine çıkamayacağını açık bir biçimde ifade etmektedir.
Ücretsiz izin kullanan işçi zamanında işe dönmezse ne olur?
Şayet işveren işçinin ücretsiz izin talebini kabul eder de, mazeretsiz olarak işçi zamanında işbaşı yapmazsa ne olacaktır?
Bu durumda İş yasamızın 25/2 maddesi çerçevesinde; işverene işçinin iş sözleşmesini derhal sona erdirme hakkı doğacaktır.
İşçinin izin süresi, iznini hak ettiği tarihteki hizmet süresine ve İş Kanunu hükümlerine göre belirlenir. İş yerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.
Yer altı işlerinde, çalışan işçilerin yıllık ücretli izin süreleri dörder gün arttırılarak uygulanır.
Ancak, 18 ve daha küçük yaştaki işçilerle, elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi 20 günden az olamaz.
Bayram tatilinde işçiler çalıştırılabilir mi?
2429 Sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’da; ulusal, milli ,dini bayram ve diğer resmi tatil günlerinin hangi günler olduğu belirtilmiştir;
Kanunda dini Bayramlar:
– Ramazan Bayramı; arefe günü saat 13.00’ten itibaren 3,5 (üç buçuk) gündür.
– Kurban Bayramı; arefe günü saat 13.00’ten itibaren 4,5 (dört buçuk) gündür.
Kanun uyarınca yukarıda belirtilen dini bayram günleri resmi tatil günleridir.
Özellikle dini bayram günlerinde, tatil dışında kalan günlerin de tatile dahil edilip birleştirilmesi durumunda ise, normalde tatil olmadığı halde tatile dahil edilen bu günler resmi tatil günü sayılmamakta, sadece kamuda çalışanlar idari izinli sayılmaktadır.
4857 sayılı İş Kanunu’n “Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma” başlıklı 44 üncü maddesinde de; “…ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışılmayacağının toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmeleri ile kararlaştırılacağı, sözleşmelerde hüküm bulunmaması halinde söz konusu günlerde çalışılması için işçinin onayının gerektiği; Kanunun “Genel tatil ücreti” başlıklı 47 nci maddesinde ise; yüzde usulünün uygulandığı işyerleri dâhil İş Kanunu kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilerin, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmamaları halinde, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretlerinin tam olarak ödeneceği…” tatil yapmayarak çalışırlarsa, ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödeneceği, yani o gün için iki günlük ücret ödeneceği belirtilmiştir.