Amerikan İşaret Dilini Konuşan İnsan Dışı İlk Canlı: Şempanze Washoe - Ekşi Şeyler
HAYVANLAR 23 Ocak 2020
11,6b OKUNMA 65 PAYLAŞIM
1965-2007 yılları arasında yaşamış olan şempanze Washoe, Amerikan işaret dili anlamına gelen Ameslan dilini konuşan ilk insan dışı canlı.
amerikan işaret dili anlamına gelen ameslan dilini ilk defa konuşan (işaret diliyle tabi) insan dışı canlı. kendisi afrika kökenli bir şempanzedir washoe.
şempanzelerin insanlar gibi beyinlerinde konuşma merkezi olduğunu doğrulayan ilk deneysel çalışmaya denek olmuştur.
gardner ailesi tarafından yürütülen bu proje için yetiştirilen washoe, 350 civarı kelime öğrenmiştir. bilmediği kelimeler için farklı kelimeler türetebilmiştir. ona daha önce adının öğretilmediği lolipop tattırıldığında şekerli, karpuz için de tatlı içecek demiştir. tadını hiç sevmediği turp içinse acı yiyecek işareti yapmıştır.
2 yavrusunu kaybettikten sonra louis adında bir erkek yavru evlatlık edinen washoe, ona kısa sürede -diğer insanların yardımı olmadan- işaret dilini öğretmiştir.
kendisini aynada görünce ben washoe demiştir -ki bu durumda öz farkındalık sahibi olduğunu kabul etmek gerekiyor-
bardağına oyuncak bebek konulduğunda içeceğimdeki bebek kelime grubunu türetmiştir.
kendisine pis kelimesi öğretilen washoe sinirlendiği bir günde bakıcısına pis jack! bana içecek ver demiştir :)
kendisi gibi diğer bu dili veya başka işaret dili öğrenen şempanzeler luci, lana ile beraber kullandıkları dilde argo ve espri geliştirmişlerdir. lucy, bakıcısının üzerine yanlışlıkla işeyince komik komik işareti yapmıştır. yine lucy, bakıcısı odadan ayrılınca bir keresinde “ağla ben” işareti yapmıştır.
uzun yıllar, insan dışı diğer memelilerin konuşmak için gırtlak yapılarının biyolojik olarak gelişmemiş olması sebebiyle konuşamayacakları düşünülmüştü. ancak beyinlerinde bir konuşma merkezi zaten var durumdadır. ve görüldüğü üzere deyim, espri, küfür ve diğer durumlar için kelime türetecek kadar dil geliştirmişler ve başka hayvanlara öğretebilmişlerdir. aynada kendilerini tanıyacak kadar farkındalığa sahiplerdir. hatta işaret dili konuşamayan diğer hayvan veya şempanzeler gördüklerinde onlara şaşırmışlardır ve belki küçümsemişlerdir. tıpkı bizim yaptığımız gibi.
Afrika'da günümüzden yaklaşık 4 milyon yıl önceden 1 milyon yıl önceye kadarki dönemde yaşamış insansı canlı Australopithecus'a dair birtakım bilgiler.
Hayvan Derneklerinin Ayaklanmasına Neden Olan Sahte Anne Maymun Deneyi
Yaptığı deneylerle tartışma konusu olan Harry Harlow'un ilginç deneylerinden birini ''piyu'' anlatmış.