Yavuz MERCAN - 10.3.2019
Bir bilim dalı düşünün. İnsani müdahaleye gerek duymadan kendi başına karar verebilen, çevresiyle ilgili değişmelere karşı kendi başına doğru karar verebilip uygulaması gerekirdi. İşte tüm bunlar sibernetik biliminin doğmasına sebep olmuştur.
Sibernetik; insani müdahaleye gerek duymadan, dış dünyanın gereksinimlerine göre kendinin yenileyip, kendisine verilen görevleri yerine getirip amacına göre hareket etmesini sağlayan yapay veya biyolojik sistemlerin kontrol ve haberleşmesi üzerinde yoğunlaşan bir bilim dalıdır.
Sistemlerin onlarca veya yüzlerce türlüsü dünya üzerinde kullanılıyordu. Ama hepsinin tek eksik yanı geri bildirime sahip olmayışlarıydı. Sibernetik bilimiyle bu sorun artık çözülmüş oldu.
Sibernetik biliminin bilinen ilk âlimi Cizreli El- Cezeri’dir. El-Cezeri 12.yy.’da yaşamış matris ustası, fizikçi ve matematikçidir. Yazmış olduğu ‘’ Mekanik Hareketlerden Mühendislikte Faydalanmayı İçeren Kitap’’ adlı eserinde bugünkü sibernetik ve robot biliminin temelleri atmış olup kitabında 50’den fazla cihazın kullanım esaslarını çalışma prensiplerini anlatmıştır. Âmâ sibernetik terimini ilk kez Andre Ampere adlı Fransız matematik ve fizikçi olan bilim adamı vermiştir. Sibernetiğe güncel anlamda manasını veren kişi ise modern sibernetiğin kurucularından olan Amerikalı felsefeci ve matematikçi Norbert Wiener olmuştur.
Sibernetik biliminin kırılma noktası 2.Dünya Savaşı olmuştur. Özellikle artan hava saldırılarına karşı hava savunma sistemlerinin hızlı ve hassas bir şekilde çalışması gerekiyordu. İnsan kontrolüyle yönetilmesi imkânsız radar antenlerini de hedef
e doğru döndürülme isteği ve bir uçaksavar topunun hedefini tek başına bulması ihtiyacını da unutmamak gerekir. Bu nedenlerde bu bilime olan ihtiyacı ve bu bilime yönelik çalışmaları hızlandırmıştır. Son yıllarda artan teknolojik gelişmelerle bu bilim yaşamımızda daha sık karşımıza çıkmıştır.
Fabrikalar, imalat işlemlerinde, endüstri robotlarında ve uzay araçlarının rota işlemleri gibi birçok sektörde yerini almış ve kullanılmaya başlanmıştır.
Oyun teorisi, sistem teorisi, algısal kontrol, felsefe, mimarlık vb. gibi birçok çalışma alanları sibernetikten doğrudan ya da dolaylı yoldan etkilenmiştir. Sibernetik diğer bilim dallarının arasında bir köprü vazifesi görmesinin bu bilimin diğer bilim dallarının her biriyle tam bir uyumluluk içinde olan bir dizi kavram yardımıyla aralarında disiplinli ilişkiler kurması nedeni yatar.
İnsan vücuduna bu bilime aslında bir nevi örnektir. Vücut içi sıcaklığı düzenlenmesi, insülin salgılayıp şeker seviyesini saymaca değere indirgemesi vs. gibi örnekler de verilebilir. Bilim günden güne daha ileriye yönelik daha az enerji kaybı, daha verimli, olması için teknolojik alet ve cihazlar geliştirip piyasaya sunuyor. Sibernetik; verimlilik, kavramlar arası öğrenme, tesir ve sosyal kontrol gibi konuları ele alması sektörde neden yer tuttuğunu açıklar.
Zaman ilerledikçe sibernetik bilimi teknolojinin ve dünyanın isteklerini yerine getirmeye devam edecektir.