DNA sarmalının aktarım yönü neden hep 3′-5′ olarak belirtilir?
Yazar: Biyolokum Bu makale 1.4 bin kez görüntülendi.
Çünkü DNA polimeraz enziminin çalışma prensibi bu yöndedir, diğer yönden ilerleyip okuma yapmaz.
Tamam seviye atlayalım, peki neden prensip bu yönde, tercih meselesi değil elbet, mekanizmanın seçilimini yaratan sebep nedir?
Okumaya başlamak için enzimin bazı promotor (hatta promotör 🙂 bölgelere bağlanmaya ihtiyacı var.
Zaten kodlama da 3′-5′ yöneyinden başından başlayıp sonuna kadar gitmiyor, kısa kısa parçacıklar halinde bir çok enzimin katılımıyla gerçekleşiyor. Ki bu parçacıklara şu Japon araştırmacının adını veriyoruz, unutkanlığım için özür dilerim lütfen düzeltin. 🙂 Velhasıl, bu kısa kısa parçalar birbirine ekleyip, hatalar diğer enzimlerle düzeltildikten sonra replike olmuş DNA’yı elde etmiş olabiliyoruz.
DNA’nın sentezi de, aktarımı da enerji gerektiren bir olaydır. Genel prensip, hazırda var olan bir nükleotidin şekerindeki 3′ OH grubuna, yeni gelen nükleotidin şekerine bağlı olan 5′ fosfat grubunun bağlanarak fosfodiester bağlarının kurulmasıdır. Bu yüzden de aktarım sentez yönü 5′-3′ dür. Peki bu neden böyle ? DNA sentezini gerçekleştiren DNA polimeraz enzimi bu işlemi yapmak için enerji harcar. Bu enerji ise gelen nükleotidlerin fosfat gruplarından sağlanır. Bilinenin aksine nükleotidler ATP, GTP, CTP ve TTP şeklindedir. Yani kendilerine 3 fosfat bağlı halde bulunurlar. DNA polimeraz bu nükleotidleri bağlarken 2 tane fosfat bağını kırar ve enerjisini kullanır. Böylelikle nükleotidler monofosfat şeklinde bağlanmış olur. Eğer ki DNA sentez yönü 3′-5′ olsaydı DNA polimeraz aktarım için gerekli enerjiyi bulamayacaktı. Soruya gelince bu enerji prensibine göre DNA yazılımı daima 5′-3′ şeklinde olur. DNA zincirleri antiparalel olduğundan ötürü, okunmasıda 3′-5′ olmak zorundadırki aktarıldığı molekük 5′-3′ yazabilsin. Biraz karıştığını biliyorum ama kelimelere dökmek inanın çok zor 🙂
Yemek yerken burnunuzu kapattığınızda yemeğin tadını alamayacağımız doğru mu?Bukalemunlar öldüğü zaman hangi renkte olur ?