2011, Cilt 50, Sayı 2, Sayfa(lar) 103-109
MDAH- 2774 over kanser kök hücrelerinde kemoterapi sonrası apoptotik etkilerin incelenmesi
Demiray Ş B1, Ayla Ş2, Oltulu F1, Çavuşoğlu T1, Akarca Ö1, Dilsiz Ö Y1, Ergüven M4, Öktem G1, Bilir A3
1Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı, İzmir, Türkiye
2Süleymaniye Kadın Doğum Hastanesi, Semiha Şakir Doğumevi, İstanbul, Türkiye
3İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi, Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı, İstanbul, Türkiye
4Yeni Yüzyıl Üniversitesi Tıp Fakültesi, Klinik Biyokimya Anabilim Dalı, İstanbul, Türkiye
Anahtar Sözcükler: Gemcitabine, apoptozis, over kanseri, kanser kök hücresi
Amaç: Mortalitesi en yüksek jinekolojik kanser olan over kanserinin tedavisindeki asıl problem nüks ve kemoterapi direncidir. Kanser dokusunda, patogenezisden sorumlu tutulan, artmış büyüme potansiyeline sahip, uzun ömürlü hücre popülasyonu kanser kök hücreleri (KKH) olarak adlandırılırlar. KKH'lerinin kemo-rezistans ve agresif tekrarlayan tümörlerden sorumlu olduğu düşünülmektedir. Normal kök hücreden farklılaşarak kanser dokusunu oluşturan bu hücreler in-vitro koşullarda Multisellüler Tümör Sferoid Model (MTS) kullanılarak izole edilmektedirler. Bu çalışmada yüksek anti-tümör aktivitesine sahip, deoksisitidin analoğu Gemcitabine (2′2′-difluorodeoxycytidine, Gemzar®)'nin KKH'leri üzerinde anti-apoptotik etkileri incelenmiştir.
Yöntem ve Gereç: MDAH-2774 insan over kanseri hücre hattından üç boyutlu hücre kültürü ile KKH izolasyonu yapılmış ve sferoidler Gemcitabine ile etkileştirilmiştir. 24. ve 96. saatlerde ilaçla etkileşen hücrelerdeki apoptotik değişiklikler p53, bcl-2, caspase-3 immunoreaktivitesiyle değerlendirilmiştir.
Bulgular: p53 immunoreaktivitesi açısından Gemcitabine uygulanan grupta 24. ve 96. saatlerde artış görülmektedir. 24. saatlerde Gemcitabine uygulanan grupta bcl-2 immunoreaktivitesi azalmışken, 96. saatte 24. saate oranla bcl-2 belirgin artmıştır. Caspase-3 immunoreaktivitesi 24/96 saat arasında her iki grupta azalırken, 96. saatte Gemcitabine grubunda caspase-3'te azalma görülmüştür.
Sonuç: p53 immunoreaktivitesinde artış ile bcl-2'deki azalma ilaç etkinliğinin bu apoptotik yolakları kullanarak gerçekleştiğini düşündürürken, caspase-3'de beklenen artışın olmaması caspase yolağının kullanılmadığını düşündürmektedir. Bugüne kadar ilaç duyarlılık testleri ve KKH üzerine etki mekanizmaları araştırma deneyleri tek tabaka hücre kültürleri ile değerlendirilmiştir. Bu araştırmaların KKH izolasyon tekniği kullanılarak değerlendirilmesi uygun olacaktır.