Kafka’dan “Kurt Wolff” yayınevine,
Prag, 25 Ekim, 15
“Son mektubunuzda, Değişim’in kapağını Ottomar Starke’nin yapacağını yazıyorsunuz… Daha çok illüstrasyonla uğraştığı için Starke’nin tutup böceği çizmek isteyebileceğini düşündüm. Sakın ha, lütfen buna engel olun! Etkinlik alanına karışmak istiyor değilim, Sadece doğal olarak hikâyeyi daha iyi tanıdığım için rica ediyorum. Böceğin kendisi çizilmez. Bir kereliğine olsun, uzaktan bile gösterilemez. Böyle bir niyeti yok da benim ricam gülünç kaçıyorsa – çok daha iyi. Ricamı kendisine ulaştırır ve üzerinde durulması konusunda ısrar ederseniz size büyük bir gönül borcu duyacağım. Kapak resmi için önerilerde bulunmama izin verecek olursanız, şu sahneleri önerirdim; kapalı kapının önünde duran anne babayla bürodan gelen müdür yardımcısı ya da daha iyisi anne, baba ve kız kardeş aydınlık odada durmuş bekliyorlar, o kapkaranlık yan odaya açılan kapı da açık…”
Eğer internetten araştıracak olursanız Ottomar Starke’in çizdiği halini ve dünya üzerindeki diğer basımlara da bakarsanız Kafka’nın aslında isteğinin olmadığını görürsünüz. Aslında kendisi öldükten sonra eserlerinin yakılmasını istemiştir, ancak bunda da muvaffak olamamıştır.
Prag doğumlu Franz Kafka, Alman Yahudi’si bir annenin gözetiminde yaşamış, onun istediği şekilde eğitim almıştır. Babası Çek olan Kafka, Almanlar tarafından benimsenmemiş, Almanca konuştuğu içinde Çekler tarafından kabul görmemiştir. Aitlik duygusunu hiç hissetmeyen ve annesinin kararlarından ötesine geçemeyen bu adamın tek işi yazmak olmuştur.
Kafka’nın eserleri genelde kendi içinde bulunduğu arada kalmış ruh halinin fazlasıyla etkisindedir. Dönüşüm’ü ele alacak olursak birçok eleştirmenin ne anlatılmak istediğine dair yorumu vardır. Benim kendi düşüncem Gregor Samsa’nın böceğe dönüştükten sonra ailesi tarafından değerinin düşmesi, artık istenmemesi ve gözden çıkarılmasıyla insanın fayda görmediği insanlara ailesinden bile olsa arkasını rahatlıkla dönebileceğini göstermektedir. Kendi ailesinin mutluluğunu düşünen, hayallerini kenara iten Gregor, böceğe dönüşünce ailesi tarafından dışlanmıştır.
Kimileri böceğin gerçekte olmadığı ve bu şekilde varoluşumuzu irdelediğini söylüyor. Gregor Samsa’nın adının Kafka’nın kendi isminden türettiğini düşünenler var, kim bilir belki de yazarımız kendini anlatmak istedi. Sanırım gerçekten ne anlattığını Kafka’dan başkası bilemeyecek.
Dönüşüm ya da Değişim, Kafka’nın kült eseri, okumak için acele edilmemesi ama çok da geç kalınmaması gerekir. Tam zamanında okunmazsa tadını alamazsınız ve belki de gerektiği değeri veremezsiniz. Hazır olduğunuzda kendini doğduğu topraklara ait hissetmeyen, konuştuğu dili benimseyemeyen Kafka’nın düşüncelerine anlam yükleyebilirsiniz.
“‘Gregor!’ dedi bir ses, annesiydi bu.
‘Saat altı kırk beş oldu. Yola çıkman gerekmiyor mu?’”
-Gregor ancak kapıya vardıktan sonra kendisini oraya çekenin ne olduğunu anladı. Yiyecek kokusuydu bu.
-Gregor kız kardeşiyle konuşabilseydi ve onun kendisi için yapmak zorunda kaldığı her şey için teşekkür edebilseydi, o zaman hizmetleri karşısında bu denli ezilmeyecekti.
-Gregor’a bir düşmanmış gibi davranılamazdı ; duyulan tiksintiyi bastırıp sabretmek, yalnızca sabretmek , yalnızca sabretmek aile yükümlülüğünün bir gereğiydi.
Tags: can Yayınları, Dönüşüm, Dönüşüm kitap yorumu, Franz Kafka, Gregor Samsa, Kafka, kitap alıntı, Kitap Gurmesi yorumu, kitapgurmesi, kitapgurmesi kitap röportajı