P. 1Özbek, Meral (2000) “Walter Benjamin'i Okumak II”, AÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, sayı: 55 (3).Özbek, Meral (2000) “Walter Benjamin'i Okumak II”, AÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, sayı: 55 (3).Ratings: (0)|Views: 439
|Likes: 6Published by joker4567More info:Published by: joker4567 on Aug 28, 2009Copyright:Attribution Non-commercialAvailability:Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.download as PDF, TXT or read online from ScribdFlag for inappropriate content|Add to collectionSee moreSee lesshttps://www.scribd.com/doc/19156037/Ozbek-Meral-2000-Walter-Benjamin-i-Okumak-II-AU-Siyasal-Bilgiler-Fakultesi-Dergisi-say%C4%B1-55-305/11/2014pdftextoriginal !f
W A L T E R B E N JA M IN O K U M A K -II
Yrd. Doç. Dr. Meral Özbek
M im a r S in a n Ü n ive rsite siF e n ve E d e b iya t F a kü ıte si
Bu çalışmanın konusu, Walter Beniamin'in 1935'ten sonra Paris'te yazdığı ve
bağlantılı olarak yayınlanmış metinlerdir. Çalışma, "XIX. Yüzyılın Başkenti Paris" baştaolmak üzere Benjamin'in bu metinlerini, ardındaki bilgibilimsel ve yöntembilimsel bağlamıgözönünde tutarak okumayı amaçlıyor. Çünkü, ilkin, Beniamin'in anlatısında bilgi ve yöntemkuramı ile tarihseL, siyasal ve kültürel düşünce, et ve kemik gibi içiçe geçmiştir. Böylece Beniamin'inne dediğini, söylediklerini anlamak için yöntemini anlamak önemlidir. Bu önem, ikinci olarak,Beniamin'in kültür kuramından bugün Türkiye'de kültürel çalışmalar yapmada yararlanabilmek açısından da geçerlidir. Çalışma böylece şu sorularla nihayetıeniyor: Türkiye'de, diyelim ki1990'ların kültürel dünyasını anlamak ve incelemek istersek, hangi temel görüngüleri seçmeliyiz?Hangi temel fikirlerin toparlayıcılığı altında, hangi görüngülen nasıl kümeleştiririz? Tüm bu temelgörüngülerin seçimi, işlenmesi ve kurgulanmasında, hangi benzer geçmiş dönemi eşzamanlıokuruz? Neden?
Reading Walter Benjamin ' II
This study is about the texts that begin with "Paris, The Capital of Nineteenth Century"Walter Beniamin wrote in Paris after 1935, which stemmed from his almost life-long proiect DasPassegen-Werk. The aim of the study is to try to understand these texts by considering theepistemological and methodological dimensions to them. Because, first, Beniamin's historical,political and cultural thought and the way he expresses them is so thoroughly determined by hisepistemology and methodology that in order to understand what he is saying it is necessary toconcieve how he says it. This necessity is also relevant if we are to leam from his thought to docultural studies. Thereby this study ends with the below questions: if we want to understand and doresearch on the cultural world in Turkey, say of the 1990's, which basic phenomena would wechoose to do it and under which ideas would we group these phenemona as constellations? And, inediting and processing this body of phenomena, which past period in Turkey would we choose tocorrespond to the 1990's?Why?
A n ka ra Ü n ive rsite si S B F D e rg isi. 5 5 -3
Çalışmamn önceki kısmında değinildiği gibi} Benjamin, 19. yüzyılınParis'inin düşler dünyasının kalıntıları olan kültürel görüngülen, modernlik tecrübesinin ilk ve büyük şairi Baudelaire'nin şiirini, "derinden derine biryorumlamayla nüfus etme ve ardındaki gerçekliğeerişme" yoluyla okumuştur.incelemesinin göbeğinde, Baudelaire'in
(Fleurs du mal)bulunur. Benjamin, Baudelaire'in "hayalgücünü cisimleştiren" kentselgörüngülerin peşine düşer ve bunun için onun şiirindeki ve şiirseldüzyazılarındaki maddi tortuların, Paris'in günlük yaşamına ilişkin dağınık toplumsal motiflerin izlerini sürer (LUNN, 1995: 205). Baudelaire'ninyaşamışlığımn şiirdeki izlerinden yola çıkarak, fiziksel imgeler olarak tarihselbiçimler, olgular ya da görüngüler (ki bunlar alıntılanarak adlandırılandüş-imgeleridir) arasında bağlantılar, benzeşmeler kurarak, bunlarıtakımyıldızlar halinde kodlar ve olgusalolarak betimler.
bağlantılı olan ve olgusal betimlemeler, benzeşmeler ve saklıyorumlarla yüklü ve çelişik içerikli bu metinlerini anlamak ve sımrları belirli bir yazıdaanlatmak için bir kurgu ararken, kendisi üzerine yıllardır neden sayısız eser yazılmışolduğunu ve yazılmaya devam edeceğini anlamamak imkansızdı. Ayrıca, en azındanTükçe'deki metinlerinden görüldüğü kadarıyla, her metin bir diğerine, bir diğerinin birkısmına gönderme yapıyor; birbirini içeriyor ve açıyor; öyleki aslında, Benjamin'inkullandığı ana kavramlar için ayrıntılı bir sözlük hazırlansa, yeridir. Bu nedenle Benjamin'ianlatmak için iyi bir kurgu yapmalısınız; üstelik bir labirentin- ama yolları pasajlar gibialgılayabildiğinizde belki yolunuzu bulabileceğiniz bir labirentin- herhangi bir kapısındaniçeri girebilirsiniz; kavradığınlZ kadarıyla gider ve bir yoldan çıkış yapabilirsiniz. Ayrıcadüşüncesinde bütün ile parçalar arasında o kadar çok anlatı katmanları oluşturulmuş ki,gerçekten kendisinin de dediği gibi, okuru, onun düşünsel inşaatı içindeki "sonsuz denecek kadar küçük parçalar arasına istediğini yerleştirme" yeteneğini geliştirmek zorundabırakıyor (Aktaran T1EDEMANN, 1992: 12). Yine de, Benjamin'deki somutluk arayışı veifadesindeki yalınlık, özlülük ve metaforik bağlantılar, insanı onun dilini olabildiğincekendi gibi aktarmaya zorluyor.2 Benjamin'de içsel hayat sadece görülebilir "maddeleştirmeler" üzerinde odaklanır. "Onuniçin psikoloji,..."bir nesnel topografyadır" Schweppenhause'den aktaran (LUNN, 1995:308,dipnotl9).
W a lte r B e n ja m in O k u m a k - " •
Baudelaire'in şıırının yorumlanması ve bununla birlikte dönemin olgusaldüzeydeki malzeme muhtevasının oluşturulmasını sağlayan okuma, "filolojik yöntembilime" dayanır (BENJAMIN, 1985: 202). Benjamin Baudelairearacılığıyla okuduğunu, başka tarihsel metinlerden, kuramcılardan yaptığıalıntılar ve olgusal dökümanlardan kotardığı bulgularla etkileşim içindemontajlayarak, genişletir. Ama bu süreç boyunca Benjamin'in Pasajlar Yapıtı'nınodak noktasına meta fetişizmi olgusunu koyarken yaptığı canalıcı yerdeğiştirmelerden biri, aldatıcı görünüm olarak fantazmagoriyi fiziksel imgeleraracılığıyla görüngüler dünyası içine yerleştirmekse; ikincisi, fantazmagoriyi,yüceltme teriminin kapsadığı hem aldanım hem de vaat boyutlarıyla birlikte,çift-anlamlı olarak ele almasıdır. Dolayısıyla Benjamin, "gerçeğin kapalıgörüntüsünü" giderıneyi amaçlayan kendi "toplumsal metnini" (LUNN, 1995:209), düş-imgelerindeki "gelecekle dolu, canlı pozitif öğeyi, gerici ve ölü negatif öğeden" defalarca, şimdiye getirinceye kadar ayırmayı içeren diyalektiğiaracılığıyla oluşturur. Enerjisini şimdinin (1930'ların) tehlikesinden alan veşimdinin zamansallığıyla dolu biçimde geçmiş ve şimdinin temel görüngülerinibenzeştiren görüngü kümeleri (idealar/takımyıldızlar), artık diyalektik görüntülerdir. Yani, "hep aynı şekilde kendini yineleyen <cehennemi durum>içindeki yeninin <ütopik olanın> imgeleridir" (HABERMAS, 1986:40). Hakikibir ilerleme için korunmak üzere tarihin sürekliliği içinden koparılmış olmaları,onlara durağan, yani ütopik niteliklerini verir (TIEDEMANN, 1992:29).Böylece Benjamin, Baudelaire'nin hayal gücünü tarihsel ve toplumsalolgudokusuyla esimleştirıniş ve genişletmiş olduğu gibi, onun öznel ama temsiledici modernlik tecrübesini -modernizm sözü, Baudelaire'e aittir- döneminbaşka tecrübeleriyle karşılaştırmaları da içeren kendi yorumlamasınınoluşturduğu saklı kurgu içinden içkin bir eleştirelokumaya tabi tutmuş olur:3Benjamin'in "müdahalesi, tam olarak daldan dala atlayan teoride değil, dağınık tarihsel unsurların yorumlanmasında yatar"; yaptığı montajın ortaya koyduğumetaforik ilişkiler sayesinde, "şiirsel ürün ve maddi varoluş, 19.yüzyıl Paris'i ve1930'ların Avrupa'sı, karşılıklı olarak birbirine nüfüs eder: Teorik anlamlar butür yorumlardan çıkacaktır" (LUNN, 1995:210,208).Benjamin aynen bir dedektif gibi fizyonomik bir okuma yaparak tecrübeizlerinin peşine düşer ve tarihsel malzemesini oluşturur; alıntıladığıdüş-imgelerinin diyalektik-imgelere dönüştürülerek yorumlanmasında böylece,
3 "Benjamin'in rüyası, nesnesine tümüyle gömülecek kadar içkin bir eleştiri biçimidir.Nesnenin bileşenlerini aşırı derecede özelleşmiş kavramların gücüyle ayrıştırıp, şeyinanlam ve değerini onunla bağlantıyı koparmadan kurtama yoluyla yenidenbiçimlendirerek açığa çıkarılır. Böylece nesne kendi oluşurtucu öğelerini tüm çelişkileriiçinde gözler önüne serer. Böylece nesneler fikirlerle ilişkisinde yalnızca özgürlüğekavuşturulmuş temel öğeleriylegirerler" (EAGELTON, 1998:339).
Activity (8)FiltersAdd to collectionReview Add NoteLikeShowingAllMost RecentReviewsAll NotesLikesYou've already reviewed this. Edit your review.Rating 0/5Post notePost reviewPost replyPost note and like1 thousand reads1 hundred readsSuvar Aslan liked thiszenkacigi liked thisOzGrenouille liked thisrfarikus liked thisKacakkova liked thiskayaarasi liked thisLoad more
Özbek, Meral (2000) “Walter Benjamin'i Okumak I”, AÜ Siya...
Özbek, Meral (2000) “Walter Benjamin'i Okumak III”, AÜ Si...