E-Bülten : Ocak - Mart 2014
Erkek şiddetine karşı kadın dayanışmasıyla güçlenmeye devam ediyoruz!
2014’ün ilk üç ayında 277 kadınla görüştük, büyük çoğunluğu eşlerinden ve eski eşlerinden şiddet gören kadınlara destek sağladık.
2014’ün ilk üç ayında Mor Çatı’ya başvuran ve şiddetten kurtulmak için mücadele eden 277 kadınla, 505 görüşme gerçekleştirdik. Görüşmelerin 394’ü telefonla, 51’i yüz yüze, 54’ü e-posta yoluyla gerçekleşti. Başvuran kadınlardan 133’ü İstanbul’da yaşıyordu.
Görüştüğümüz 197 kadın psikolojik şiddete, 110 kadın fiziksel şiddete, 62 kadın ekonomik şiddete, 44 kadın ise cinsel şiddete maruz kaldığını belirtti. Cinsel şiddete maruz kalanların 8’i 18 yaşından küçüktü. 6 kadın dijital şiddete maruz kaldığını belirtti. 1 kadın ısrarlı takibe maruz kaldığı için, 1 kadın ise ailesi tarafından hakkında ölüm kararı verildiği için destek istedi.
Evli olan 109 kadının 97’sine şiddet uygulayanlar eşleri, 10 kadına ise eski eşleriydi. 6 kadın zorla evlendirildiğini belirtti.
Mor Çatı’ya başvuran kadınlara sosyal, hukuki ve psikolojik destek verildi. Sığınak desteği için ise bu dönemde 60 kadın Mor Çatı’ya başvurdu, 5 kadın ve 12 çocuk Mor Çatı’nın sığınağından destek aldı.
Toplumsal Cinsiyet Adaleti için Kadınların İşbirliği Projesi tamamlandı
Van Kadın Derneği, Antalya Kadın Danışma Merkezi ve Dayanışma Derneği ve İstanbul Bilgi Üniversitesi işbirliğiyle başlattığımız “Toplumsal Cinsiyet Adaleti için Kadınların İşbirliği” projesi sonuçlandı.
Van Kadın Derneği(VAKAD), Antalya Kadın Danışma Merkezi ve Dayanışma Derneği ve İstanbul Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi ile birlikte 15 Ocak 2012 tarihinde Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu’nun finansal katkısıyla başlattığımız “Toplumsal Cinsiyet Adaleti için Kadınların İşbirliği” projesi 15 Ocak 2014 tarihinde sonuçlandı.
Deneyim paylaşım atölyeleri
Proje kapsamında İstanbul, Trabzon, Gaziantep, Antalya ve Ankara’da hukuk uygulayıcıları ile deneyim aktarım atölyeleri gerçekleştirildi. İstanbul, Trabzon, Gaziantep ve Antalya’daki atölyelere katılan hakim ve avukatlar, özellikle 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesine Dair Yasa’nın uygulanması ile ilgili yaşadıkları deneyimleri, zorlukları ve kadınların taleplerini dile getirme fırsatı buldular. Ankara’da düzenlenen atölyede ise Yargıtay üyeleriyle bir araya gelindi ve kadına yönelik şiddet vakalarına ilişkin deneyimler paylaşıldı. Kadınların yasal yollara başvuruları önündeki engeller, Yargıtay uygulamalarına da dikkat çekilerek daha somut bir şekilde ortaya kondu.
2 yeni kitap ve bir rapor yayınlandı
Erkek şiddetine maruz kalan kadınların yasal yollara başvurma ve hukuki haklarını kullanabilme süreçlerinde önlerine çıkan engellerin ortaya konması amacıyla 10 kadın ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirildi ve bu görüşmelerin sonuçları Mor Çatı’nın 24 yıllık birikimiyle şekillendirilerek, “Adaletin Cinsiyeti: Erkek Şiddeti İle Mücadelede Hukuki Deneyimler” kitabı hazırlandı. Proje sürecinde hazırlanan ikinci kitap ise kadınların şiddetten uzak yaşamlar kurma süreçlerine katkı sunmak amacıyla alanda çalışan sosyal çalışmacılar ve gönüllülerin faydalanmasını amaçlayan “Erkek Şiddeti ile Başa Çıkmak: Sosyal Çalışmacı ve Gönüllü El Kitabı” oldu. Proje kapsamında ayrıca “Erkek Şiddetinin Bilgisine Ulaşmak Neden Güçtür?” başlıklı bir rapor hazırlandı. Kadına yönelik şiddete ilişkin verilerin yetersizliğinin altı çizilen raporda son yasama döneminde bu konuda TBMM’ye sunulan soru önergeleri de toplu olarak yer aldı.
Ulus ötesi Mor Çatı dostları buluşmasında dünyanın farklı yerlerinden kadınlar bir aradaydı
Dünyanın çeşitli ülkelerinden gelip Mor Çatı’ya gönüllü olmak isteyen kadınlarla ilk ulus ötesi buluşmamızı yaptık, yurtdışından gelen kadınların Türkiye’deki durumla ilgili algılarını, kadınlık deneyimlerindeki kesişmeleri ve yaratıcı dayanışma biçimlerini konuştuk.
Dünyanın farklı köşelerinden çeşitli nedenlerle İstanbul’a gelen, Türkçe dışında diller konuşan birçok kadın gönüllü ve stajyer olmak için sık sık Mor Çatı’nın kapısını çalıyor. Bu kadınlarla örgütlenirken de her zamanki gibi yüz yüze iletişim bizim için önemli. Bu nedenle 7 Şubat’ta Mor Çatı Dayanışma Merkezimizde Almanya, Fransa, Finlandiya veya Brezilya'dan gelen 7 kadınla bir araya geldik ve ortak dil olarak İngilizce konuştuğumuz ilk ulus ötesi Mor Çatı dostları toplantımızı gerçekleştirdik.
Toplantıda Mor Çatı'da ev içi şiddete karşı mücadele alanında nasıl feminist politika yapılabileceğini, dayanışma ağımız sayesinde birlikte güçlenmeyle ilgili deneyimlerimizi konuştuk. Sohbetimizde özellikle Avrupa’dan gelen genç kadınlardan bazılarının ülkelerindeki medyanın kültürel ırkçı sunumlarının etkisiyle Türkiye'de özel bir yardım ihtiyacı olduğu sanısıyla yola çıktıklarını, ancak gündelik hayatı yeniden değerlendirdikçe tüm dünyada patriyarka ve belli bir erkeklik hegemonyası olduğunun farkına vardıklarını fark ettik. Farklı ülkelerden kadınlık deneyimlerimizi paylaşırken özgürlüğümüzün aslında farklı coğrafyalarda çok benzer şekillerde kesilmeye çalışıldığını gördük.
Ulus ötesi buluşmamızda farklı dillerde konuşan kadınlar olarak Mor Çatı’ya ve kadın dayanışmasına destek olmanın yeni yollarına da değindik. Dil engeli nedeniyle Mor Çatı e-posta grubunda, dayanışma merkezinde ve sığınakta gönüllü olmanın zorluklarına rağmen, İngilizce ders vermek, çağrıları ve imza kampanyalarını farklı dillere çevirmek gibi her zaman yenileriyle zenginleştirilebilecek çeşitli dayanışma biçimlerimiz olduğunu keşfettik.
Mor Çatı yeni gönüllüleriyle buluştu
Mor Çatı gönüllüsü olmak isteyen kadınların Mor Çatı’yı ve birbirlerini yakından tanımasını amaçladığımız Mor Buluşma tanışma toplantılarımızın sonuncusu 8 Şubat’ta Cezayir Restoran’da gerçekleşti.
Erkek şiddetine karşı mücadelesini yalnızca kadınlardan oluşan güçlü bir gönüllü ağı sayesinde sürdürmekte olan Mor Çatı, gönüllü olmak isteyen kadınları belli aralıklarda yaptığı tanışma toplantılarıyla buluşturuyor. Tanışma toplantılarının sonuncusu 8 Şubat’ta Cezayir Restoran’da düzenlendi. 40’tan fazla yeni gönüllü adayı kadının katıldığı buluşmada kadınlar Mor Çatı ile yollarının nasıl ve neden kesiştiğini paylaştılar. Mor Çatı’nın 24 yıllık hikâyesinin bir süredir gönüllülük yapan kadınlar tarafından paylaşıldığı buluşmada, Türkiye feminist hareketinin ve verdiği mücadelenin tarihini hep birlikte yeniden gözden geçirdik. Toplantıda ayrıca Mor Çatı’nın bir feminist örgüt olarak çalışma ilkeleri ve deneyimleri de gönüllü olmak isteyenlerle paylaşıldı. Yeni gönüllülerle ortak sorumuz, “Erkek şiddetine karşı kadın dayanışmasını nasıl güçlendirebiliriz?” oldu.
Mor Çatı ile ve kadınlarla dayanışmanın nasıl ve hangi ilkeler çerçevesinde gerçekleşebileceği, Mor Çatı dostu ve gönüllüsü olmak için neler yapılabileceğine dair paylaşımlarda bulunduk.
Mor Çatı’nın ve kadın dayanışmasını güçlendirdiğini hissettiğimiz bu buluşmalarımız önümüzdeki dönemlerde sürecek. Gönüllümüz olarak kadın dayanışmamıza güç vermek isteyen tüm kadınları buluşmalarımıza bekliyoruz!
Bu yıl 8 Mart’ta yine etkinliklerimiz ve gece yürüyüşümüzle kadınlar olarak her yerdeydik. Coşkumuzu ve isyanımızı en güzel anlatan sloganımız da hazırdı: Dünya yerinden oynar, kadınlar özgür olsa!
Her yıl olduğu gibi bu yıl da 8 Mart Dünya Kadınlar Günü kapsamında Mor Çatılılar olarak hafta boyunca çeşitli etkinliklerimizle sokakta ve kamusal alandaydık. 6 Mart tarihinde Türkiye İnsan Hakları Kurumu’nun düzenlediği Kadının İnsan Hakları Çalıştayı’nda “Kadına Yönelik Şiddet” başlıklı bir sunum yaptık. 7 Mart’ta İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Uluslararası Hukuk Kulübü’nün davetiyle 6284 Sayılı Kanun ve uygulamaları üzerine öğrencilerle Mor Çatı deneyimini paylaştık.
En büyük kutlamamızı ise elbette 12 yıldır düzenlenen 8 Mart Feminist Gece Yürüyüşü’nde yaptık. Bu sene de “Geceleri de, sokakları da, meydanları da terk etmiyoruz” diyerek Galatasaray'da buluştuk ve coşku içinde binlerce kadın İstiklal Caddesi'nde sloganlarımız eşliğinde yürüdük. Bu yıl “direniş” temasıyla düzenlenen yürüyüşümüzün ana sloganını “Bedenimiz, hayatımız, kararımız bizim! Aileniz sizin olsun!” olarak belirlemiştik. Kadın düşmanı, bedenlerimizi denetlemeye çalışan, kürtaj hakkımızı kısıtlayan, bize aileden başka bir hayat sunmayan politikalara karşı isyanımızı sokaklara taşıdık.
Binlerce kadının coşkusu ve isyanı ile gerçekleşen yürüyüşü en iyi anlatan sloganımız: Dünya yerinden oynar, kadınlar özgür olsa!
Sivil toplum örgütleri ve AB politikaları
İsveç Konsolosluğu'nun düzenlediği “Türkiye ve AB: Avrupa Birliği’nin genişlemesi hala inandırıcı mı?” başlıklı toplantıya Mor Çatı olarak katıldık.
İsveç Konsolosluğu tarafından 26 Mart tarihinde düzenlenen “Türkiye ve AB: Avrupa Birliği’nin genişlemesi hala inandırıcı mı?” başlıklı toplantıya Mor Çatı olarak katıldık. Toplantıda aday ülkelerin İlerleme Raporlarının hazırlanması süreçlerine sivil toplumun müdahil olmasının gerekliliği üzerinde duruldu. Sivil toplumun izleme yapmasının getireceği şeffaflığın ve ortaya konacak eleştirilerin süreç üzerinde yaratacağı olumlu katkılardan söz edildi.
Mor Çatı olarak toplantıda İlerleme Raporlarının etkin biçimde izlenebilmesinde sivil toplum örgütlerin ihtiyaçlarıyla ilgili görüşlerimizi paylaştık. Bağımsız çalışma yürüten birçok sivil toplum örgütlenmesinin şeffaf ve eleştirel bir bakışla izleme yapması, bağımsız kaynaklara erişimleriyle mümkün. Oysa AB Delegasyonu’nun fonlarının büyük bir kısmı Merkezi Finans İhale Birimi aracılığıyla hibe edilmeye başlanması, sivil toplum örgütlenmesinin yürüteceği izleme faaliyetinin izlemeyi yaptığı bakanlığın gözetiminde yapması gibi çelişkili bir durum yaratıyor. Bu çelişkiye dikkat çekerek uygulamadaki değişikliğin bağımsız kaynaklara erişim konusunda bizleri ve diğer sivil toplum örgütlerini güçsüzleştirdiğiyle ilgili deneyimlerimizi aktardık.
Geçtiğimiz Mor Muhabbetlerden.....
Kapısı tüm kadınlara açık olan Mor Muhabbetlere katılımınızı bekliyoruz. Özgürce konuşmanın, bilgilenmenin ve tartışmanın keyfine varmak için…
Her ay iki kez, perşembe ve cumartesileri dönüşümlü olarak yaptığımız Mor Muhabbetler’de Mor Çatı takipçileri ve gönüllüleri olarak buluşuyor, günlük hayatımıza dokunan farklı konularla ilgili sohbet edip tartışıyoruz. Sohbetlerimiz konuyla ilgili bilgi ve deneyime sahip konuklarımızla, kitap sunumları ve birinci ağızdan deneyim paylaşımlarıyla zenginleşiyor.
Geçen ayki konularımızdan biri, Mor Çatı gönüllüsü Firdevs Gümüşoğlu'nun “Ders Kitaplarında Toplumsal Cinsiyet” adlı kitabıydı. Kitabının projektörlü sunumunu yapan Firdevs ile sunumu sonrası sohbetimiz soru cevap şeklinde gelişti. Farkındalık yaratma, meseleyi sağlam bir zeminde görme, söyleme ve tartışma imkânını Firdevs’in eleştirel katkısı sayesinde, ilköğretimde kullanılan bir hayat bilgisi kitabında yayımlanan resimlerdeki kadın tasvirlerine daha bir dikkatle baktık, çamaşır makinesine, dikiş makinesine oturmuş, önü önlüklü kadın figürlerin bize düşündürdüklerini konuştuk.
Sunum ve tartışmamız, gelişme çağındaki çocukların ve hepimizin eğitim hayatlarımızda hangi tekrarlanan kodlamalara, anlamsız simgelere maruz bırakıldığımızı, bunların hayatlarımızda nasıl gerçek birer engel haline geldiğini net olarak görmemizi sağladı.
Mor Muhabbetlerin kapısı tüm kadınlara açık. Anlatacak konusu, söyleyecek sözü, anlama isteği olan kadınlar olarak özgürce konuşma keyfini yakaladığımız bu etkinliğimize hepinizin katılım ve katkılarını bekliyoruz.