﻿ Yazılı Olmayan Kurallar Dtk Dergisi
Hayatımızın tüm evrelerinde bir takım kurallar çerçevesinde yaşamımızı sürdürüyoruz. Bu kuralların büyük bölümü yazılı haldedir.
Eğitim döneminde okul kuralları, günlük yaşam için anayasa ve yasalar, iş hayatı için ticari kurallar, trafik düzenini sağlayan trafik kuralları hep yazılı haldedir ve ihtiyaçlara göre veya yönetim anlayışına bağlı olarak değişime uğrarlar. Yazılı olan kuralları her vatandaşın bilmesi ve uygulaması kişisel yükümlülüğüdür. Bu kurallara uyulmaması veya ihlal edilmesi durumunda alacağınız cezalar da ayrıca yazılı olarak belirlenmiştir.
Yazılı olan kuralların yanı sıra, hayatın akışını kolaylaştırmak, insanların birbiriyle ve çevresiyle olan ilişkisini sorunsuz hale getirmek için yazılı olmayan kurallar da vardır. Yazılı olmayan kuralları yerine getirmemek kanuni bir cezaya neden olmaz. Aile, arkadaşlık, komşuluk ve iş ilişkilerinde yazılı olmayan kurallara uyulması toplumsal huzurun ve barışın sağlanmasında büyük önem taşır. Yazılı olmayan kurallar toplumların kültürüne göre farklılıklar gösterebilir ancak büyük çoğunluğu her toplumda geçerlidir.
Bir “merhaba, günaydın, iyi günler, iyi akşamlar” demek insani iletişimi sağlar. “Nasılsınız?”, ” Bir şeye ihtiyacınız var mı?” diye sormak,insani duyguları yüceltir, dostluğu pekiştirir, değerli hissettirir. Çocuklara, yaşlılara pozitif ayrımcılık yapmak onların kendine ve topluma olan güvenini arttırır. Kadın erkek eşitliğine dikkat etmek, hatta kadınlara pozitif ayrımcılık yapmak toplumun dengeli ve öz güvenli olmasını sağlar. Cinsiyet tercihlerine saygı göstermemek toplumda özgür davranmayı kısıtlar kapalı bir toplum yaratır. Su tüketimini ihtiyaç olunan kadar yapmaya özen göstermek azalan su kaynaklarının korunmasına yardımcı olur. Atıklarımızı kaynağında ayrıştırmak ve geri dönüşüm noktalarına atarak yeniden üretime dönüşmesini sağlamak ve diğer kişileri de bu konuda bilgilendirmek ve teşvik etmek çevrenin korunmasını sağlar.
Toplu ulaşımı tercih etmek, özel araçlarımızı sadece ihtiyaç olduğunda kullanmaya çalışmak, CO2 salınımının azaltılmasına yardımcı olur. Fosil kaynaklı enerjilere alternatif olarak yenilenebilir enerji kaynaklarını tesis etmek veya kullanma imkanımızı zorlamak ve enerjiyi en az tüketecek şekilde davranmak, bir faciaya dönüşmeye doğru giden küresel ısınmanın durdurulmasına katkı sağlar.
Toprağa ve yetiştirilen gıdalara veya hayvan yetiştirmede ve hayvansal ürünlere en az ve hatta hiç kimyasal gübre, ilaç, katkı ve koruyucu vermeden üretim yapmak sağlıklı kalmamızı sağlar. Hastaneye gittiğimizde ilgili doktorun tıbbi olarak sadece gerekli olan tahlil ve tetkikleri yaptırması, ticari hareket etmeden davranması hastaların gönül rahatlığı içerisinde tıbbi hizmet almasını sağlar. Kendisine danışılan bir meslek uzmanının, özel kazancına yönelik yönlendirmeler değil konunun en doğru çözümü için yol gösterici olması vatandaşın meslek uzmanlarına güvenini arttırır. Habercilik yapan medya kurumlarının haberleri, iktidarların hoşlanacağı şekilde değil tarafsız olarak vermesi doğru haber alınmasını ve toplumun tercihlerini doğru yapmasını sağlar.
Adaletin sembolü, elinde terazi olan gözleri kapalı bir kadındır. Adalet, kimsenin makamına, milliyetine, cinsiyetine, ırkına kısaca kim olduğuna bakmadan yerine getirilmesi gereken en önemli ihtiyaçtır. Hiçbir hukuk mensubunun etki altında kalmaması ve üzerinde baskı hissederek karar vermemesi gerekir. Bunun içindir ki, yargıçların cübbelerinde düğme yoktur hiçbir gücün önünde düğmesini ilikleyerek eğilmez adaletin bağımsızlığı toplumun her bir bireyine en çok güven veren konudur.
Vicdan, en önemli yazılı olmayan ve olamayacak bir kavramdır. Hemen hemen her inanışta veya yasalarda işlenen suçların bir kısmı veya tamamının affedilmesini sağlayan mekanizmalar vardır. İyi yetişmiş bir insanın yaptığı bir hatayı veya suçu kendi vicdanında affetmesi ve temizlemesi çok zordur ve yaptığını telafi etmek için ne gerekiyorsa yapmaya çalışır. Çünkü vicdani rahatlık en önemlisi ve en zor olandır.
Yukarıda sıraladığım ve yazılı bir tarifi olmayan ancak insanın Homo Sapiens olarak yaşamasından buyana biriktirdikleriyle ortaya çıkmış olan bu yazılı olmayan kuralları iyi işleten toplumlar, mutlu, huzurlu, barış ve refah içerisinde olacaklardır.
Venco Yönetim Kurulu Başkanı