Çocuk Beslenmesi ve Medya
Günümüzde yaygınlığının giderek arttığı çocukluk çağı obezitesi bireysel yaşam tarzını etkilemekte ve yetişkinlik dönemi de dahil olmak üzere bireyin tüm yaşamını kapsamaktadır.
Günümüzde yaygınlığının giderek arttığı çocukluk çağı obezitesi bireysel yaşam tarzını etkilemekte ve yetişkinlik dönemi de dahil olmak üzere bireyin tüm yaşamını kapsamaktadır. Çocukluk çağı obezitesine etki eden faktörlerden birisi de medyanın çocuk beslenmesi üzerindeki etkisidir. Medya araçları olarak özellikle televizyon, internet, bilgisayar oyunları ve besin reklamları çocuklarda beslenme algısında farklı yönelimlere neden olmakta. Bu yönelimler genellikle enerjisi yüksek, besin değeri düşük besinler üzerine olup; bu besinlerin çocuklar tarafından tercih edilme, satın alınma ve tüketme eğilimleri oluşturulmaktadır. Televizyondaki besin reklamları çocukları etkilemekte ve bu reklamlara daha fazla maruz kalan çocuklarda sağlıksız besinleri tüketme eğilimi daha sık görülmektedir. Televizyon izleme süresi fazla olan çocukların şekerleme, gazlı içecek ve abur-cubur tüketimi daha fazla olduğu belirlenirken, kahvaltı atlama sıklığının da arttığı fark edilmiştir. Besin reklamlarını marketlerde ürün paketlerinin üzerinde görmek çocukların bu besinleri tercih etme nedenlerinden bir tanesi.
Şirketler kendi ürünlerinin paketleri üzerine çocuklar arasında popüler olan medya karakterlerini koyarak bu ürünlerin satın alınma oranlarını arttırmak istemektedir. Paketlerine medya karakterleri eklenen ürünler genellikle enerjisi yüksek ve besin değeri düşük besinler olup; aynı ekleme sebze meyve gibi sağlıklı besinlere yapıldığında çocukların genellikle tercihi sağlıksız besinlerden yana olmaktadır. Çocukların besin seçimine ve beslenmeye olan bilgileri arttırıldığında sağlıksız besin seçiminde azalmalar gözlenmiştir.
Ebeveynler çocukların beslenme davranışlarının oluşmasında temel rol üstlenmektedirler. Bu noktada çocuklarıyla televizyon izlerken, market alışverişi yaparken besin pazarlama teknikleri ve besin reklamları konusunda bilgi sahibi olmaları çocuklarına doğru bilgi verebilmeleri açısından önem taşımaktadır. Özellikle etiket okuma, sağlıklı beslenme ve bunu çocuklarına aktarma konusunda başarılı olan ebeveynlerin çocuklarında enerjisi yüksek, besin değeri düşük besinlere olan eğilim azalmaktadır.
Çocukların beslenmesi profilinin oluşmasında yaşadığı çevre ve ebeveyn faktörü oldukça önemlidir. Ebeveynler çocuklarına beslenme modeli konusunda örnek olmalıdır. Çocuğunun tüketmesini istemediği veya tüketmemesi gerektiğini düşündüğü besinleri ebeveynlerin kendisi de tüketmemelidir. Örneğin; masada çocuğuna “kola sağlığa çok zararlıdır, kola içersen sağlığını bozabilirsin ve hastalanabilirsin” gibi önerilerde bulunan bir anne-baba eğer masada kendisi kola içiyorsa bu çocuk için iyi bir örnek oluşturmaz. Çocuk “annem-babam böyle söylüyor ama kendileri içiyor ve gayet sağlıklılar, demek ki kola o kadarda zararlı değil” düşüncesini edinebilir. Çocuk metabolizması ve yetişkin metabolizmasının birbirinden farklı olduğu; çocuğun büyüme gelişme döneminin devam ettiği bu noktada dikkate alınmalıdır.
Yetersiz ve dengesiz, sağlıksız beslenen çocuklarda büyüme-gelişmede gerileme, diş problemleri, bağışıklık sisteminde düşüklük, ilerleyen yaşlarda kronik hastalıkların oluşması gibi sorunların direkt ilişkili olduğu unutulmamalıdır.
Değerli anne-babalar çocuklarınıza sağlıklı beslenme önerilerinde bulunurken aynı davranışı sizin de sergilendiğinizden emin olun. Unutmayın çocuklar her konuda ilk önce anne-babalarını örnek alır. :)