Kalp Ameliyatı Olan Hastalar için | Prof. Dr. Selim İsbir
Kalp ameliyatları sonrası iyileşme sürecini etkileyen en önemli faktörlerden biri “erken mobilizasyon” adını verdiğimiz hastanın ameliyat sonrası en kısa sürede ayağa kalkması ve hareket etmesidir. Hastanede uzun süre kalmanız, başta hastane enfeksiyonu olmak üzere bazı tibbi sorunlara yol açabileceğinden doğru değildir, bir an önce kendi doğal çevrenize dönmelisiniz. Hergün yüzlerce hasta-sağlam insanın girip çıktığı hastanelerde steril ortam sağlamak çok zordur. Hastanede kalma süresinin artmasıyla birlikte, antibiyotiklere dirençli hastane enfeksiyonları ve uyku bozuklukları gibi sorunlarda ciddi artışlar olur. Bu nedenle dünyada da, ülkemizde de sık sık erken taburcu protokolleri uygulanmaktadır. Hastanın durumuna göre daha erken veya geç olabilmekle birlikte, kalp ameliyatından sonraki 4.-5. günler taburculuk için idealdir.
Önemli bir ameliyat geçirdiniz ve taburcu oldunuz. Ancak henüz normal ve aktif yaşantınıza dönmeye hazır değilsiniz. Koroner baypass, kalp kapak, anevrizma ve büyük damar ameliyatları gibi birçok ameliyatın iyileşme süreci birbirinden çok az farklılık gösterir. Tüm bu farklılıklara rağmen ameliyat sonrası dönem için bazı şikayetler ortaktır ve önünüzde yaklaşık 6-8 haftalık bir nekahat dönemi vardır. Bu dönemin ilk 4 haftası şikayetlerin daha yoğun olarak yaşanacağı zamandır.
Taburcu olduktan sonra en fazla dikkat etmeniz gereken faktörler, yara yerlerinizin temizliği, göğüs kemiğinizin kaynaması ve akciğerlerinizin çalışmasıdır. Bu süreçte aşağıda belirttiğimiz bulguların ortaya çıkması durumunda hemen doktorunuza başvurunuz.
*Yara yerlerinizde akıntının ortaya çıkması veya dikiş hatlarınızda açıklık oluşması.
*Yara etraflarında kızarıklık ve ısı artışının ortaya çıkması.
*Ateşinizin 38 derece ve üzerine çıkması.
*Göğüs kemiğinizin oynaması veya hareket halinde iken sürtünme sesi çıkması.
*Nefes darlığı hissetmeniz.
*Kalp atışlarınızda düzensizlik hissetmeniz.
Genel olarak ilk bir hafta evde dinlenmeniz ve dış ortamla çok ilişki kurmamanız gerekmektedir. Bu dönem enfeksiyon açısından en riskli dönemi oluşturur. Doktorunuzun size önerdiği ilaçları doğru bir şekilde kullanmanız, ev içerisinde hafif egzersizler yapmanız gıdanıza dikkat etmeniz, yara yerlerinizi temiz tutmaya çalışmanız bu sürecin sağlıklı bir geçmesine yardımcı olacaktır.
Doktorunuzla olan ilk kontrolünüzden sonra ( genel olarak taburcu olduktan sonraki ilk bir haftanın sonunda ) eğer her şey normalse daha serbest hareket edebilirsiniz. Bu süreçte düzenli olarak dış ortama çıkıp yürüyüşler yaparak eski kondisyonunuzu kazanmanız önemlidir. Bu süreçte göğüs kemiğiniz hala tam olarak kaynamamış olacağından hareketleriniz esnasında buna dikkat etmeniz gerekir. Yan yatmamanız, otururken veya kalkarken elinizle göğüs kemiğinizi desteklemeniz gerekmektedir. Kemiğinizin kaynaması yaklaşık 3 haftalık bir süreci almaktadır. Özellikle şeker hastalığı ve kemik erimesi olan hastalarda bu süreç daha uzun olabilir. Koroner baypas ameliyatı olmuş iseniz ve bacağınızdan damar alındı ise 2-3 ay süre ile varis çorabı giymeniz gerekmektedir. Bu zaman içerisinde bacağınızdaki kan dolaşımı bu yeni duruma adaptasyon gösterecektir. Çorap giymemeniz durumunda bacağınızda ödem ( şişme ) olabilir.
Ameliyattan sonraki 6-8 hafta süre ile yukarıda belirttiğimiz öneriler dışında, ağır yük kaldırmamanız, araba kullanmamanız ve fiziksel aktivitenizi ( egzersiz ) planlı bir şekilde arttırmanız gerekmektedir.
Ameliyat sonrası sizi yeni bir hayat bekliyor. Artık kalbinize daha iyi bakmalısınız. Geçmişte sağlığınızla ilgili yapmış olduğunuz hataları tekrarlamadan yeni bir sayfa açarak hayatınıza devam etmelisiniz.