Etik ve Ahlak | Gözüme Takılanlar
Posted on 04/02/2015 25/01/2015 Life
Ahlak, huy anlamına gelen, Arapça kökenli hulk kelimesinin çoğuludur, İngilizce karşılığı “morals”, Fransızca karşılığı ise “moral”dir.
Bu kelime Latince “moralis”den gelir. Kökeni olan veya halen kullanıldığı tüm dil ve kültürlerdeki anlam karşılığı “İyi ve kötüyü tanımlayan normlar bütünü”dür
Kökeni yunanca “ethos” kelimesinde bulduğumuz etkin kültürler arasında ve zamandaki yolculuğu ise bu kadar sade değildir.
Bu yolculuğun başında “ethos” ve “moralis” birbiri ile tamamen anlamdaş iki kelime iken, zaman içerisinde dönüştüğü etik kavramı, ahlakı değil ahlak bilimini işaret eder hale gelmiştir.
Unutmamak gerekir ki kelimeler yüklendikleri anlamın ifade ettiği olgularla birlikte bir evrim içindedirler ve bir zamanlar iki anlamdaş kelime olan etik ve ahlak da zaman içinde bu anlam birliğini kaybedebilirler.
Ki, ahlak ve etik kelimeleri için de durum aynen böyle olmuştur.
Ahlak siyah ve beyaz olanı tanımlar; doğrular ve yalnışları belirlemekte kullandığı normlar sürekli bir değişim içindedir, sübjektifitr ve tüm modern toplumlar için ortak değerleri ifade etmeyebilir. Ahlak birey içindir ve yereldir; kültürden kültüre, kişiden kişiye, coğrafyadan coğrafyaya değişebileceği gibi aynı kişi için jayatının farklı dönemlerinde farklı anlamlar taşıyabilir.
Etik ise ahlakın işaret ettiği normları kullanır ancak bu normlar üzerine düşünür ve daha genel bir doğrunun tarifine çalışır. Etik, ahlak felsefesidir. Ahlakın işaret ettiği normlar üzerinde muhakemede bulunur.
Ahlakın beyaz olarak tanımladığı alanlarda, attığımız her adım ve aldığımız her kararda bir gri alan oluşur. Bu gri alan verdiğimiz kararda ortaya çıkan çıkar çatışmasının bir ifadesidir.
İyi ve kötü olan arasında seçim taptığımızda, bu ahlaki bir karardır.
Oysa etik karar anı, iyi ile daha iyi, bizim için iyi olanlar başkaları için iyi olan, bir grup için iyi olanla toplum için iyi olan, hatta günümüz için iyi olanla gelecek için iyi olan arasında tercih yaptığımız bir seçim anıdır.
Etik karar alma süreçleri, ahlak normlarının, sosyalleşen bireylerin birbiri ile olan ilişkisinde birolay karşısındaki tutumlarında ortaya çıkar, gerçek hayatta kendine yer bulur.
Etikten konuşabilmemiz için bir etkileşim ve sebep sonuç ilişkisi gereklidir. Bu yönüyle etik, sosyal birey içindir.
Ahlak ve etik kavramları arasındaki bu ilişkiyi, yasa ve hukuk arasında da görmek mümkündür.
Ancak ahlakın beyaz bölgesinin içindeki gri alanı yöneten etiğin aksine, hukuk, yasanın belirlediği siyah bölgenin içindeki gri alanı yönetir.
Yasa, sınırları net çizilmiş objektif tanımlarla iyi ve kötüyü birbirinden ayırırken hukuk yasa ile belirlenen kötü davranışın ortaya çıkışındaki zamana, kültüre ve sebeplere bağlı süreçleri inceler ve onjektif normlardan yola çıkarak sübjektif olabilecek bir karar verme sürecinin sonunda yargıya varır.
İşletmeler için Temel Etik Yönetiminden alınmıştır.
← Nedir bu e-fatura dedikleri?