ANALİZ-3. Çeyrek Bilanço Beklentileri(Ziraat Yatırım) - Türkiye'nin bir numaralı finans ve ekonomi portalı uzmanpara.com.
"Bankacılık sektörü karı 3. çeyreğin ilk iki ayında, bir önceki
yılın aynı döneminin ilk iki ayına göre artış kaydederken, bir önceki
çeyreğin aynı dönemine göre düşüş kaydetmiş ve 9 milyar TL seviyesinde
gerçekleşmiştir. Buna ilaveten, Eylül ayında da dönem sonu
düzeltmeleri ve karşılık giderlerindeki artışlar ile mevduat
maliyetlerindeki hızlı yükselişin etkisiyle, sektör karlılığında düşüş
beklenmektedir. Diğer taraftan görece yüksek enflasyon ve bazı
bankaların artan enflasyona bağlı olarak TÜFE endeksli tahvillerin
hesaplamalarında kullandıkları enflasyon tahminlerini güncellemeleri
karlılığa olumlu katkı yapacaktır.
Sektörde 3. çeyrekte 2. çeyreğe göre, TL cinsi kredilerde hafif
daralma kaydedilirken, YP (Yabancı Para) cinsi kredilerde ise kur
etkisiyle yüksek artış kaydedilmiş ve toplam kredilerdeki artış %10'un
üzerinde gerçekleşmiştir. Mevduatlarda ise TL mevduatlarda %3'ün
üzerinde büyüme kaydedilirken, yine kur etkisiyle YP mevduatlarda
yüksek artış kaydedilmiş ve toplam mevduat artışı %12'yi aşmıştır.
Mevduat maliyetlerindeki artış üçüncü çeyrekte devam etmekle
birlikte asıl yüksek artışın dönem sonunda Merkez Bankası faiz kararı
sonrasında olması nedeniyle bu çeyrekte olumsuz etkinin sınırlı olması
beklenmektedir. Kredi/mevduat makasında daralma devam etmekle birlikte
makastaki sert daralmanın son çeyrekte görüleceğini öngörmekteyiz.
Diğer taraftan kredi fiyatlamalarının devam etmesine karşın gecikmeli
etkisi nedeniyle olumlu etkinin son çeyrekte sınırlı kalacağını tahmin
TÜFE endeksli tahvil getirilerinin, hem gerçekleşen enflasyonun 3.
çeyrekte yüksek olması hem de bazı bankaların hesaplamalarda
kullandıkları TÜFE enflasyon tahminini güncellemeleri nedeniyle,
sektör karlılığına 3. çeyrekte olumlu katkı yapması beklenmektedir.
Garanti Bankası, TÜFE endeksli tahvillerin hesaplamasında kullandığı
tahmini enflasyonu %10'dan Temmuz ve Ağustos ayı için %14, Eylül ayı
için de %18'e yükseltirken, Akbank da %11'den %17'ye çıkarmıştır.
Ticari kar-zarar kaleminin, swap maliyetlerindeki artışa karşın
sektör karlılığına 3. çeyrekte bazı bankalar tarafından 2. grupta
takip edilen döviz cinsi krediler için ayrılan karşılıklar için
yapılan koruma işlemlerinin (kur artışının olumlu etkilerinin burada
gösterilmektedir) karlılığa bir önceki çeyreğe göre olumlu katkı
Karşılık giderlerinde, genel olarak TFRS 9 kapsamında kullanılan
makro parametrelerdeki bozulma, takipteki kredilerdeki artış ve dönem
sonu düzeltmelerinin de etkisiyle oldukça yüksek bir artış
kaydedilmesi beklenmektedir. Ayrıca bazı bankalarda 2. gruptaki döviz
cinsi krediler için ayrılan karşılıklar için yapılan koruma
işlemlerine karşın, burada kur artışı kaynaklı gider oluşurken, ticari
kar-zarar kaleminde ise buna istinaden gelir oluşmaktadır.
Bu çeyrekte temettü gelirlerinin sektör karlılığına bir önceki
çeyreğe nazaran görece düşük katkı sağlaması beklenmektedir. Bu durum
genel olarak kamu bankalarında kaydedilecekken, takibimizdeki özel
büyük bankaların iştiraklerini özkaynak yöntemine göre
değerlendirmektedir. Bu nedenle, bu bankalardaki iştirakler İş Bankası
hariç bir önceki çeyrektekine benzer katkılar sağlayacaktır. İş
Bankası'nda ise kur kaynaklı olarak iştirak gelirlerinde yüksek artış
yöntemlerindeki değişiklikler geçmiş dönemlerde olduğu gibi banka
Tüm bu gelişmelere bağlı olarak, tahminlerimize göre, 2018 yılının
üçüncü çeyreğinde takibimizdeki bankaların toplam karlarının bir
önceki çeyreğe göre %22,2 oranında azalacağını, bir önceki yılın aynı
dönemine göre ise %1,7 oranında artış kaydedeceğini beklemekteyiz.
Takibimizdeki bankalardan TSKB hariç tümünde tahminlerimize göre
3. çeyrek net dönem karlarında bir önceki çeyreğe göre düşüş
kaydedileceği, diğer taraftan bir önceki yılın aynı dönemine göre ise
Akbank ve Halkbank hariç artış kaydedileceği öngörülmüştür.
3.çeyrekte net dönem karında bir önceki çeyreğe göre en yüksek
düşüşün tahminlerimize göre Halkbank'ta olacağı beklenmektedir. Bu
gerilemede 2. çeyrekte kaydedilen yüksek temettü gelirinin olmayışı ve
karşılık giderlerindeki yüksek artış ana belirleyici olurken, TÜFE
endekslilerin olumlu katkısına karşın mevduat maliyetlerindeki artış
da etkili olmuştur.
Garanti Bankası'nda çeyreksel kar düşüşünde karşılık
giderlerindeki artış önemli etken olurken, Banka TÜFE endeksli
tahvillerin hesaplamasına kullandığı enflasyon tahminini revize ederek
TÜFE endekslilerden yaklaşık 750-800mn TL ek katkı sağlayarak karşılık
giderlerindeki sert yükselişin etkisini hafifletmiştir. Ayrıca
Banka'nın 150-200mn TL serbest karşılık ayırabileceği de tahminlere
Akbank'ın karındaki çeyreksel gerilemede de karşılık
giderlerindeki yüksek artış önemli etken olurken, Banka
karşılıklardaki artışın negatif etkisini TÜFE endeksli tahviller için
kullandığı enflasyon tahminin %11'den %17'ye yükselterek TÜFE
endekslilerden 600mn TL'nin üstünde ek katkı sağlayarak azaltmaya
Yapı Kredi Bankası ise karşılık giderlerindeki yüksek artışa
karşın TÜFE endeksli tahviller için enflasyon beklentisini aynı
korumaya devam etmiş ve düzeltmeyi son çeyreğe bırakmıştır.
Akbank, Garanti ve Yapı Kredi Bankası'nda 2. grup döviz cinsi
krediler için ayrılan karşılık giderlerinde kurlardaki yükseliş ciddi
artışa neden olurken, korunma işlemine bağlı olarak ticari kar- zarar
kalemi altında bu giderin karşılığı gelir oluşmasına bağlı olarak net
dönem karına herhangi bir etkisi olmamaktadır.
Diğer taraftan İş Bankası'nda ise 2. grup döviz cinsi kredilerin
karşılıkları için bilanço içi korunma yöntemi kullanılmaması nedeniyle
hem ticari zararda swap maliyetleri kaynaklı yüksek artış hem de
karşılık giderlerindeki kur, takipteki krediler ve TFRS9 uygulamaları
nedeniyle yüksek artış kaydedilmesi, net dönem karında bir önceki
çeyreğe göre oldukça düşük kar kaydedileceği beklentisinde ana
etkenler olmuştur. Diğer taraftan, TÜFE endekslilerin olumlu katkısı
ve iştirak gelirlerinin bu çeyrekte 900mn TL'nin üstünde olacağı
beklentisinin dönem karının daha da düşük gerçekleşmesini engellediği
2018 yılının üçüncü çeyrek bilanço dönemini kapattık ve
ilk çeyrekte TL'ye göre Dolar, Euro, Japon Yeni sırasıyla %31,3, %30,9
ve %28,1 oranlarında değer kazanmıştır. Dolayısıyla döviz açık
pozisyonları olan şirketler bu durumdan olumsuz etkilenecektir.
2018 yılının 2. çeyreğinde, Dolar, Euro ve Japon Yeni, TL'ye göre,
sırasıyla %15,5, %9,1 ve %10,8 değer kazanmıştı. Dolayısıyla bu
çeyrekte kurların çok daha yüksek artış kaydetmesine bağlı olarak,
şirketler daha yüksek kur farkı gideri yazabileceklerdir.
cinsinden bilanço tutması ve açık pozisyonunun Japon Yeni ve TL
cinsinden olması nedeniyle yaklaşık 1.592mn TL kur farkı geliri
kaydedeceği hesaplanmaktadır. Şirketin ayrıca EUR fazlası ve İsviçre
Frangı açığı bulunmaktadır.
Türk Telekom 5.436mn TL'lik kur farkı gideri ile üçüncü çeyrekte
kurlardaki değişimden en olumsuz etkilenecek şirket olarak ön plana
Fiat ve PSA tarafından üstlenilmiştir. Dolayısıyla, 2.668mn TL'lik
döviz açık pozisyonuna rağmen kur artışlarından şirketin 209mn TL
olumlu etkileneceği hesaplanmaktadır.
Döviz pozisyon fazlası en yüksek olan şirket olarak Sabancı
Holding gözükmekle birlikte kurların finansallara kayda değer etkisi
Enka (ENKAI) inşaat döviz fazla pozisyonu en yüksek şirketler
arasında yer almakla birlikte dolar cinsinden bilanço tutması
nedeniyle kurlardaki artışın 71mn TL olumsuz etkisi olabileceği
hesaplanmıştır. (İçeriği belli olmayan para birimlerine bağlı olarak
etki artabilir veya azalabilir)(Kur Etkisi_3Ç2018)
Brent petrol fiyatları haziran ayı sonundaki 79,17$/varilden Eylül
ayı sonunda 82,80$/varile yükselmiştir. Bu durum kurlardaki artışın da
olumlu katkısıyla akaryakıt ve petrol türevi satan firmalarda
(özellikle Tüpraş) oldukça yüksek stok karı kaydedilmesine neden
olacaktır. Diğer taraftan, Akdeniz rafineri marjları ise ikinci
çeyreğin ardından üçüncü çeyrekte de toparlanmaya devam etmesine
karşın bir önceki yılın aynı dönemine göre düşük seviyede kalmıştır.
Bu durumun Tüpraş'ın marjlarına geçen yılın aynı dönemine göre baskı
yapması beklenmekle birlikte, ikinci çeyreğin ardından üçüncü çeyrekte
de yüksek stok gelirinin katkısıyla Tüpraş'ın operasyonel karlılığının
olumlu gerçekleşeceği öngörülmüştür. Diğer taraftan kurlardaki yüksek
artışın döviz açık pozisyonu ve finansman giderleri tarafında net
dönem karına baskı yapması beklenmektedir. Aygaz'ın da operasyonel
karlılıktaki artışla Tüpraş'ın karındaki görece düşüşün olumsuz
etkisini telafi edebileceği beklenmektedir. Petkim tarafında ise,
etilen nafta marjındaki üçüncü çeyrekteki hafif de olsa daralmasına
karşın, kur kaynaklı stok gelirleri ve yüksek kapasite kullanımı ile
olumlu finansallar açıklayacağını tahmin ediyoruz.
2018 yılı Temmuz-Eylül döneminde otomotiv ihracatı geçen senenin
aynı dönemine göre %5,2 artmış ve 284.329 adet olarak gerçekleşmiştir.
2017 yılı 3. çeyrekte ihracat artışı %11,6 artış kaydetmişti. Söz
konusu dönemde, üretim %8,7 gerilemeyle 323.835 adet olmuştur. Yurtiçi
satışlar ise %51,5 azalmış ve 113.281 adete gerilemiştir. Yurtiçinde
özellikle Euro'nun TL karşısında değer kazanmasına bağlı olarak araç
fiyatlarının yükselmesi ve kredi faizlerindeki yüksek seviyeler araç
talebini olumsuz etkilemiştir.
Otomotiv ihracatındaki %5,2'lik artışa karşın, Ford Otosan'ın
ihracatı adet bazında %23,7 artmıştır. TOFAŞ'ın yurtdışı satışları ise
%1 gerilemiştir. TOFAŞ'ın yerli hafif araç satışlarındaki düşüş
sebebiyle toplam hafif araç satışları %64,5 gerilerken, Ford Otosan
hem yerli hem ithal hafif araç satışlarındaki düşüşler sebebiyle
toplam hafif araç satışlarında %52,1 gerileme kaydetmiş durumdadır.
Öte yandan, yüksek ihracat geliri kaydeden TOFAŞ ve Ford Otosan için
kurların yüksek seyri satış gelirlerine olumlu yansımaktadır.
havalimanlarından, Temmuz-Eylül döneminde, hizmet alan yolcu sayısı
%5,2 artışla 66,3mn olmuştur. Türk Hava Yolları'nın ise 3. çeyrekte
yolcu sayısı %2,6 artış ile 21,9mn olmuştur. Yolcu doluluk oranı ise
geçen sene aynı döneme göre 1,6 puan artışla %84,8'e yükselmiştir.
TAV'ın hizmet verdiği havalimanlarındaki yolcu sayısı da üçüncü
çeyrekte bir önceki yılın aynı dönemine göre, yeni eklenen Antalya
Havalimanı'nın da olumlu katkısıyla, %42,4'lük oldukça yüksek artış
kaydederek yaklaşık 51,5mn kişiye yükselmiş (Antalya Havalimanı hariç
artış oranı %3,5) ve iyi bir görüntü sergilemiştir. TAV'ın faaliyet
gösterdiği havalimanlarındaki ticari uçuş sayısı da %33,7 oranında
artarak 329.713 adet olmuştur. Tüm bu gelişmeler, THY ve TAV'ın üçüncü
çeyrek finansallarının olumlu olacağına işaret etmektedir.
Ağustos ayında yaşanan kur şokunun ardından Lira varlıklarda
yaşanan sert hareketler faizlere de yansımış ve yıllık %13'lerde
seyreden konut faizleri eylül sonu itibariyle %28 seviyesine
yükselmiştir. Faizlerdeki hızlı yükselişle birlikte ipotekli
konutların toplam satışlar içindeki oranı düşerek eylül ayında %9
seviyesine kadar gerilemiştir. Konut satışları ağustos ve eylül
aylarında yıllık olarak gerilemiş eylül ayındaki konut satışları
yıllık olarak %9 oranında gerileyerek 127bin adet olarak
gerçekleşmiştir. Konut kredilerinde ise eylül ayında yıllık artış %6,0
oranına kadar gerilemiş ve 197 milyar TL olmuştur. Ağustos ve Eylül
ayında konut kredilerinde ufak çaplı da olsa düşüş görülmüştür. Son
olarak, TCMB'nin açıkladığı konut fiyat endeksinde ise en son
açıklanan ağustos ayı verilerine göre yıllık konut fiyat artışı hafif
de olsa çift haneli rakamın altına gerilemiştir. Son aylardaki yıllık
konut fiyat endeksi artış oranı %10-11 oranı arasında seyretmekteydi.
Mayıs ayında yaşanan kur şokunun ardından çimento üretim ve
satışlarda geçen yıla göre düşüş yaşanmıştı. Temmuz ayında ise hafif
de olsa toparlanma gözlendi. Ancak, ağustos ayında tekrar kurda
yaşanan sert yükseliş talep tarafında baskıya yol açmış olabileceğini
düşünüyoruz. Diğer yandan, yurtiçi satışlarda geçen yıla göre yaşanan
düşüş ihracat kanalı ile kısmen telafi edilmeye devam edilebilir.
Temmuz ayı verilerine göre yıllık %2,5 düşen yurtiçi satışlara rağmen,
yurtdışı satışlar %34 oranında artış göstermiştir. Toplam satışlar ise
%0,5 oranında artarken, yıllık kümülatif olarak %3 oranında artış
göstermiştir. Yılın başlarında, bu yıl için yurtiçi tüketiminde %4-5
oranında artış beklenmekteydi. Diğer yandan, çimento üretimi temmuz
ayında yıllık %1 oranında artış göstermiştir.
artmasına neden olmaktadır. Seçimlerin ardından teslimatlarda 4.
çeyreğe çeşitli kaymalar olmuş ve buna bağlı olarak da Aselsan'ın
satış gelirlerinde 3. çeyrekte bir önceki çeyreğe göre dolar bazında
gerileme yaşanmıştır. Diğer taraftan, ikincil halka arzdan elde edilen
fonun değerlendirilmesi kaynaklı gelirlerin artmasına bağlı olarak bir
önceki çeyreğin üzerinde kar elde edilmesi beklenmektedir. Otokar'ın
ise üçüncü çeyrekte de düşük satış adetleri devam ederken, ikinci
çeyrekteki zayıf görüntünün kısmen de olsa azalması beklenmektedir.
takibimizdeki banka dışı şirketlerde, toplam karın 2018 yılının 3.
çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre %22 oranında düşüş
kaydedeceğini bir önceki çeyreğe göre ise %25 oranında artacağını
tahmin ediyoruz. Bir önceki yıla göre tahmin edilen gerilemede Türk
Telekom ve Torunlar GYO'nun kur farkı kaynaklı yüksek zarar
açıklayacağı beklentisi ana etken olmuştur. Diğer taraftan bir önceki
çeyreğe göre kaydedileceğini öngördüğümüz artışta ise THY'nin yüksek
kar açıklayacağı beklentisi belirleyici olmuştur."