Elementlerle Kozmik Bağlantımız
31/12/2010Astronomi, BilimArif Solmaz
Evren’deki tüm madde ve enerji Büyük Patlama sırasında üretilmiştir. Evren’deki hidrojen ve helyumun çoğu Büyük Patlama’dan sonraki süreçlerde meydana gelmiştir. Ağır elementler daha sonra üretilmiştir.
Süpernovaların patlamasıyla birçok ağır element üretilir ve uzaya dağıtılır. Mücevherlerde kullanılan altın ve hafif gözlük çerçevelerinde kullanılan titanyum süpernovalarda üretilmiştir. Ayrıca kanımızda bulunan demir de süpernovalar sayesinde Evren’e dağılmıştır.
Küçük yıldızlardaki hidrojen atomları birleşerek helyumu, daha sonra helyum atomları da birleşerek karbon ve azot atomlarını meydana getirirler. Karbon yaşamın temel yapıtaşlarından biridir, azot ise yaşam için gerekli olan tüm proteinlerde bulunan bir atomdur.
Elementlerin çekirdekleri büyük patlamada, yıldızlarda ve uzaydan üzerimize kozmik ışınlar olarak yağan, süpernovalarda meydana gelmiştir.Saat pillerinde kullanılan lityum atomu kısmen kozmik ışınlarla gelmektedir.
Büyük yıldızlarda hafif elementlerde olduğu gibi, yıldız merkezinde ağır elementler füzyon (birleşme) süreciyle üretilir. Örneğin, kemiklerimizdeki kalsiyum ve soluduğumuz oksijen, topraktaki silikon ve saçımızdaki sülfür gibi elementler büyük yıldızlarda üretilmektedir.
← Olbers Paradoksu: Geceleyin Gökyüzü Neden Karanlıktır?	Ötegezegende Satılık Arazi →