MALİYE BAKANI NACİ AĞBAL (Bayburt) - Sayın Başkan, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunun çok değerli üyeleri; sözlerimin başında hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşmelerini tamamlayarak Genel Kurula getirmiş olduğumuz bazı vergi kanunları ile diğer bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı hakkında yüce Meclisimizi, Genel Kurulumuzu bilgilendirmek istiyorum.
125 maddeden oluşan bu yasal düzenleme içerisinde çok farklı toplum kesimlerini ilgilendiren, vatandaşlarımızı ilgilendiren, yatırımcılarımızı, üretim yapan işletmelerimizi, sanayicilerimizi, ihracatçılarımızı velhasıl toplumumuzun bütün kesimlerini ilgilendiren çok önemli düzenlemeler var. Ben Plan ve Bütçe Komisyonu aşamasında bu kanun tasarısının daha da gelişmesine katkı veren bütün milletvekillerimize, Plan ve Bütçe Komisyonumuzun çok değerli üyelerine ayrı ayrı teşekkür ediyorum. İnşallah, Genel Kurulda da yapılacak katkılarla ve önerilerle birlikte bu yasa, hızlı bir şekilde Meclisimiz tarafından kabul edildikten sonra, inşallah, birçok toplum kesimi tarafından beklenen bir düzenleme olması hasebiyle de önümüzdeki dönemde ekonomimize de katkı sağlayacak diye düşünüyorum.
Ben, tasarı içerisinde yer alan düzenlemeler hakkında kısa kısa Genel Kurulumuzu bilgilendirmek istiyorum. Biliyorsunuz, 2017 yılında asgari ücret 1.404 lira. Öncelikle, burada, asgari ücretle çalışan vatandaşlarımızın ücretlerinin hiçbir şekilde 1.404 liranın altına düşmemesini sağlayacak şekilde bir düzenleme yapıyoruz ve vergiden vazgeçmek suretiyle, ki 1 milyar liralık bir vergiden vazgeçiyoruz, böylelikle çalışanlarımızın bu noktadaki beklentilerini de karşılamış oluyoruz.
Yine, 2014 yılından sonra, köy olup da mahalleye dönüşen büyükşehir belediyesi içerisindeki yerlerde esnaflık yapan vatandaşlarımızın esnaf muaflığını da 2020 yılına kadar uzatıyoruz. Bu da özellikle ilk defa büyükşehir belediyesi sınırları içerisine giren, köyden mahalleye dönüşen birçok esnafımızın da vergiyle ilgili meselesini çözmüş olacak.
Yine, bu kanun tasarısı içerisinde, 2018 yılında ödenecek emlak vergisi değerlerine ilişkin önemli bir düzenleme yapıyoruz. Biliyorsunuz, belediyeler, komisyonlar 2018 yılında ödenecek emlak vergisi için hesaplanacak arsa ve arazi metrekare değerlerini belirlediler ama vatandaşlarımızdan çok yaygın şikâyetler aldık. Burada, yapılan değerlemelerin çok aşırı derecede yükseltildiği şeklinde şikâyetler gelince, Hükûmet olarak bu kanun tasarısında bir madde düzenlemesi öngördük. Buna göre, 2018 yılında, emlak vergisi hesabında esas alınacak arsa ve arazi metrekare değerleri, 2017 yılındaki değerin yüzde 50'sinden daha fazla olamayacak. Bu da birçok vatandaşımızın burada emlak vergisindeki sıkıntılarını ortadan kaldıracak.
Yine, 2018 yılında imalat sanayisinde teşvik belgeli yatırımlarda yatırımları teşvik edecek şekilde düzenlemeler getiriyoruz. Bunu 2017 yılı için de yaptık, bu sene için de geçerli. Burada ne yapıyoruz? Eğer teşvik belgesi olan yatırımcılar 2018 yılında yatırım harcaması yaparlarsa kurumlar vergisinden yararlandıkları imkânları artırıyoruz. Burada, öncelikle bölgelere göre farklılaşmakla birlikte, yatırıma katkı oranını 15'er puan artırıyoruz, 2018 yılında eğer bu imkândan yararlanırlarsa hiç kurumlar vergisi ödememe imkânına da kavuşacaklar ve yine 2018 yılında yapılacak bütün yatırım harcamaları üzerindeki KDV'yi de kendilerine iade edeceğiz. Böylelikle yatırımcılarımız 2018 yılında, özellikle teşvik belgeli yatırımlarda büyük bir imkâna da kavuşmuş olacaklar.
Kanun tasarısı içerisinde vergiden muaf kooperatifler lehine de önemli düzenlemeler getiriliyor. Biliyorsunuz, üretim kooperatifleri vergiden muaf ama zaman zaman kooperatiflerimiz ellerinde sermayeleri varsa başka işler de yapmak istiyorlar yani ortakları dışında iktisadi işletmeler kurmak istiyorlar. Burada yapmış olduğumuz yasal düzenlemede, vergiden muaf olan bir kooperatif bir iktisadi işletme kurarsa, başka bir faaliyet yaparsa ortakları dışında veya bir şirkete ortak olursa bu durumda kooperatifin muafiyeti ortadan kalkmayacak, iktisadi işletmeden veya şirketten almış olduğu kârı da ortaklarına transfer edecek, böylelikle kooperatiflerimizin iktisadi hayatta çok daha fazla rol almalarını, ekonomik faaliyetlere katılmalarını da teşvik etmiş olacağız.
FATİH Projesi'yle ilgili önemli vergisel düzenlemeler yapıyoruz, burada vergi istisnalarını genişletiyoruz.
Finans sektörüne dönük düzenlemelerimiz var. Borsada, borsa dışında gerçekleştirilen türev işlemlerde BSMV istisnası getiriyoruz. Finansal kiralama şirketleri ile finansman şirketlerinin özellikle taşınmaz satış kazançlarına aynı bankalarda olduğu gibi istisnalar getiriyoruz ve yine finansal kiralama şirketleri ile finansman şirketlerinin özel karşılık ayırıp bunu vergi matrahından düşmesine de imkân sağlıyoruz.
Tasarıda vergi mükelleflerine dönük çok önemli iyileştirmeler var. Yaptığımız yasal düzenlemenin sonunda artık vatandaşlarımız hiç vergi dairesine gitmeden, evinde, ofisinde, iş yerinde, nerede olursa olsun, vergi dairesinde mükellef olmak için iş yeri açma başvurusundan işi terk dilekçesine kadar bütün iş ve işlemlerini elektronik ortamda yapacak. Bu konuda bir yetki düzenlemesi yapmak suretiyle bütün vergi dairesi işlemlerini elektronik ortama taşıyoruz.
Yine, vatandaşlarımız artık ikametgâh adresi olarak vergi dairesindeki işlemlerde MERNİS adreslerini kullanabilecekler.
Biliyorsunuz, vergi borcunu süresinde ödemeyen mükelleflerimize borçlarını ödemek için, bugünkü kanunlara göre, yedi gün süre veriyoruz. Burada yapmış olduğumuz düzenlemeyle bu süreyi on beş güne çıkarıyoruz.
Yine, bu kanun tasarısı içerisinde Hazinenin 2017 yılında yapacağı borçlanma limitini de 37 milyar lira artırıyoruz.
Burada özellikle binek otomobillerin vergilemesinde yeni bir sisteme geçiyoruz. Biliyorsunuz, binek otomobillerin motorlu taşıtlar vergisinin hesabında aracın motor silindir hacmi, aracın yaşı esas alınarak biz vergi tutarlarını belirliyoruz. Hâlbuki araçların fiyatları birbirinden çok farklı. 50 bin liraya da araba var, 300 bin liraya da araba var; ikisinin de motor silindir hacmi eğer 1600 cc ise 50 bin liralık araca da 1.294 lira vergi ödüyoruz, 300 bin liralık araca da 1.294 lira vergi ödüyoruz. Aslında vergi adaleti bakımından son derece doğru bir düzenleme yapıyoruz. Aracın değeri eğer daha fazlaysa, o zaman ne yapması lazım, aracın motorlu taşıtlar vergisini artırımlı ödemesi lazım.
Özel iletişim vergisi konusunda önemli bir düzenleme yapıyoruz. Biliyorsunuz, cep telefonlarında özel iletişim vergisi oranı yüzde 25, sabit telefonlarda özel iletişim vergisi oranı yüzde 15. Burada yaptığımız düzenlemeyle özel iletişim vergisi oranını yüzde 7,5'a düşürüyoruz. Dolayısıyla sabit telefon kullanıcıları ve cep telefonu kullanıcıları bakımından bu vergilerde önemli indirimlere gidiyoruz.
Elektronik haberleşme sektörüyle ilgili birçok meseleyi çözen önemli düzenlemeler yapıyoruz. Elektronik haberleşme sektörü birçok kamu kurum ve kuruluşunu ilgilendiren birtakım kamusal yükümlülüklere sahip. Burada yapmış olduğumuz düzenlemelerde sektörün önünü açacak şekilde belirsizlikleri ortadan kaldırıyoruz. Kamu ile şirketler arasındaki ihtilafları ortadan kaldıracak bir yapılandırma düzenlemesi yapıyoruz ve burada uygulamada kolaylık sağlayacak birçok düzenlemeyi de getiriyoruz.
Genel Kurulumuza özel olarak bilgi arz etmek istediğim bu bağlamdaki husus şudur: Biraz önce de burada ifade edildi, TELEKOM sektörü ile başta Hazine Müsteşarlığı olmak üzere kamu kurumları arasında ihtilaflar var, mahkemelerde devam eden ihtilaflar var, Danıştayda veya idare mahkemelerinde devam eden ihtilaflar var. Bu ihtilaflarla ilgili bu yasal düzenlemede bir maddemiz var. Burada herhangi bir şekilde kimseye af getirmiyoruz; herhangi bir şekilde, kimsenin kamuya ödeyeceği bir paradan, kesinleşmiş bir alacaktan vazgeçmiyoruz. Bunu özellikle Genel Kurulumuza bilgi olarak arz etmek istiyorum. Yani bir vergi affından bahsedebilmek için kanunlarla kesinleşmiş, ödenmesi mecburi hâle gelmiş bir verginin veya bir kamusal yükümlülüğün olması lazım. Hâlbuki bizim burada getirdiğimiz düzenlemeyle, henüz kesinleşmemiş, yargıda devam eden ihtilafları aslında bir noktada kanuni sulh yöntemiyle çözmüş oluyoruz.
Burada yaptığımız düzenlemede özellik arz eden bir husus da şudur, bunun da herkes tarafından bilinmesi lazım: Normalde, biz başka yeniden yapılandırma kanunlarında ihtilaflı dosyalarla ilgili yasal düzenleme yaparken bir ihtilafın sonucunun ne olacağı belli olmadığı için aslında alacağın aslından vazgeçiyoruz önceki düzenlemelerde. Mesela yeniden yapılandırma kanunlarında, vergiyle ilgili bir ihtilaflı dosya varsa ve vergi mahkemesinde görülüyorsa, bundan önceki çıkardığımız kanunlarda biz ne dedik? Dedik ki: "Alacağın aslının yüzde 50'sini alırız." İdare vergi mahkemesinde kaybetmiş, Danıştaya gelmiş, ihtilaf devam ediyor. Yapmış olduğumuz kanunlarda ne dedik? "Bu takdirde yüzde 20'sini alırız." dedik.
Değerli arkadaşlar, Genel Kurula getirdiğimiz bu yasal düzenlemede hazine payına ilişkin kamusal yükümlülüklerde, hazineye ödenmesi gereken alacağın aslında hiçbir indirim yapmıyoruz, alacağın aslının tamamını alıyoruz. O açıdan, bu yeniden yapılandırmayla getirdiğimiz düzenleme alacağın aslını tamamen alma üzerine kurulmuş bir sistem. Ne yapıyoruz? Gecikme zammı yerine yurt içi ÜFE oranında hesaplanmış gecikme faizi alıyoruz. Bundan önceki bütün yapılandırma kanunlarında da zaten aynı düzenlemeyi yapıyoruz. Cezalardan vazgeçiyoruz. Bundan önceki bütün yapılandırma kanunlarından da zaten ihtilaflı dosyalarda cezalardan vazgeçiyoruz. O açıdan, biz aslında bir taraftan mahkemelerde devam eden bu ihtilafları ortadan kaldırırken diğer taraftan da hazinenin alacağını bir an önce almasını sağlayacak önemli bir yasal düzenleme yapıyoruz ve buradaki yaptığımız çalışmalara göre, 1 milyar liradan fazla bir hazine alacağını da böylelikle tahsil etmiş olacağız. Kimse bu düzenlemeyi farklı bir yere çekmesin. Bu düzenleme kamunun lehine olan bir düzenlemedir ve burada ihtilafları büyük ölçüde ortadan kaldırıyoruz.
Kayıt dışı tütün ticaretiyle ilgili düzenlemeler yapıyoruz. Burada bir taraftan kayıt dışı tütün ticaretini yapanlar için cezalar getiriyoruz ama tütün üreticilerimizi koruyoruz. Özellikle Adıyaman yöresinde "sarmalık tütün" diye tabir edilen ve bu işin üretimini yapan üreticilerimizin durumunu bugünden daha da iyileştiriyoruz. Onlara bu kanun tasarısıyla bu tütün üretimini yapmalarını, ürettikleri bu tütünün kooperatifler vasıtasıyla ticari olarak değerlendirilmesinin önünü açıyoruz. Bazıları bu kanunun Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülmesi sırasında o bölgedeki insanlarımızın duygularını istismar etmeye kalktı, kanuni düzenlemeyi olduğundan farklı göstermeye çalıştı. Hâlbuki, bizim, hiçbir şekilde üreticimizin aleyhine bir düzenleme yapmamız asla söz konusu değil. Nitekim, bugün Genel Kurulda görüşmesine başladığımız tasarıda üreticilerimizin önünü açacak bir düzenlemenin de ilk noktasını koymuş oluyoruz, bu da son derece önemli.
Hazineye ait taşınmazların ekonomiye kazandırılması konusunda önemli düzenlemelerimiz var. Kamu lojmanlarının içinde oturanlara öncelikli olmak üzere satışının önünü açıyoruz. Turizm sektöründe hazineye ait taşınmazlar üzerinde bulunan turizm tesislerinin kullanıcılarına, irtifak hakkı sözleşmesi lehtarlarına sözleşmelerini kırk dokuz yıla kadar uzatma imkânı getiriyoruz. Bu düzenleme turizm sektörünün önünü açacak, turizm yatırımlarını artıracak, Türkiye'deki turizmi dönüştürecek son derece önemli bir yapısal düzenleme. İnşallah, bu düzenleme sayesinde Türkiye'deki, Akdeniz'de ve Ege Bölgesi'ndeki tesisler başta olmak üzere, bütün bu tesisler yenilenecek, yeni yatırımcılar gelecek ve Türkiye turizmi daha da büyüyecek.
Yine, sanayi sektörüne ilişkin önemli düzenlemeler var. Organize sanayi bölgelerinde, serbest bölgelerde, endüstri bölgelerinde eğer bir genişleme ihtiyacı varsa bu alan içerisinde kalan meralardan ot bedelinin alınmamasını düzenliyoruz. Böylelikle, yatırımlara destek vermiş oluyoruz.
Yine, kamu ihalelerine katılanlardan kesin teminat mektubu yerine geçmek üzere sigorta şirketleri tarafından düzenlenmiş kefalet senedinin de alınmasının önünü açıyoruz.
Yine, burada, Merkez Bankasının döviz riskini takip edebilmesini sağlamak amacıyla bilgi toplamasının önünü açıyoruz. Hazine Müsteşarlığının fonlara kaynak aktarması noktasındaki mevcut düzenlemesindeki alternatifleri artırıyoruz ve özellikle tasarrufların artırılması veya sermayenin tabana yayılması ve özellikle de inovatif yeni girişimlerin önünü açmak amacıyla kitle fonlaması düzenlemesini de mevzuatımıza katacak önemli bir düzenleme yapıyoruz. Sermaye Kanunu'nun birçok düzenlemesine tabi olmaksızın "kitle fonlaması" denilen platformlar üzerinden tasarrufların değerlendirilmesinin de önünü açmış oluyoruz.
Genel aydınlatma giderlerini hazine olarak önümüzdeki üç yıl boyunca da karşılamanın önünü açıyoruz.
Sulama birliklerinin TEDAŞ'a olan borçlarının yeniden yapılandırılmasını sağlayacak önemli bir düzenlemeyi burada madde olarak düzenliyoruz. Genel aydınlatma kapsamındaki şirketlerin eksikliklerini gidermemeleri hâlinde idari para cezalarının uygulamalarının önünü açıyoruz.
Maden sektörüyle ilgili önemli düzenlemeler yapıyoruz; gerek arama ruhsatlarını alanlar gerekse işletme ruhsatlarını alanlar bu ruhsat kapsamında faaliyetlerini gerektiği kadar yapmazlarsa bu konuda birtakım idari düzenlemeleri de getiriyoruz.
Yine, biliyorsunuz, hazineye ait taşınmazlar üzerinde 2003 yılından önce yapılan yapılaşmalarda yapı sahiplerine bu yerleri biz verebiliyoruz. Şimdi, burada yaptığımız düzenlemeyle 2003 olan bu tarihi 2009 yılına çekiyoruz. Burada, belki sizlerin de ortak değerlendirmesiyle bu süreyi daha da ileriye çekme imkânı var. Böylelikle, 2009 yılına kadar hazineye ait taşınmazlar üzerinde yapıları olan vatandaşlarımız da bu yapıları alma imkânına kavuşacaklar.
Yine, biliyorsunuz belediye mücavir alan sınırları içerisinde tarım arazisi olarak kullanılan hazineye ait yerler var. Çok sayıda vatandaşımız hazineye ait olup da tarım arazisi olarak kullandığı yerleri de yapacağımız yasal düzenlemeyle doğrudan satın alma imkânına kavuşuyor. Bu, özellikle belediye mücavir alan sınırları içerisinde bu şekilde tarımsal faaliyette bulunan birçok vatandaşımızın da bu meselesini çözmüş olacak.
Arazi toplulaştırmasıyla ilgili, arazi toplulaştırma faaliyetlerini hızlandıracak, etkinleştirecek, bu anlamda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının taşra teşkilatına vatandaşın yapacağı işleri Bakanlık olarak yapma yetkisi veriyoruz. Bu, toplulaştırma ve sulama alanlarına ilişkin yapılacak çalışmalara çok ciddi anlamda katkı verecek.
Yine, biliyorsunuz, istihdam hakkında 45 yaş sınırı var. Burada yaptığımız düzenlemeyle terörle mücadele kapsamındaki istihdam hakkından yararlanmak için artık 45 yaş sınırı kalmayacak, onu kaldırıyoruz. Böylelikle, vatandaşlarımız bu imkândan yararlanmış olacaklar. Terörle Mücadele Kanunu'na göre, hayatını kaybedenlerin anne-baba ve kardeşlerine tanınan istihdam hakkını kullanmamaları durumunda bu hakkı şehidin eşi veya çocuklarının da kullanmasının önünü açıyoruz; bu da son derece önemli bir düzenleme.
Kanun tasarısında çok farklı sektörleri ilgilendiren düzenlemeler de var.
Burada, elektronik ticaretin düzenlenmesine ilişkin Gümrük ve Ticaret Bakanlığını ilgilendiren düzenlemelerimiz var. Vakıflar Genel Müdürlüğünün elindeki taşınmazları daha uzun süreyle değerlendirebilmesine imkân veren düzenlemelerimiz var. Vakıfların yurt dışındaki aynı amaçla faaliyette bulunan tüzel kişilere yardım yapmasının önünü açan bir düzenlememiz var.
Yine, Kişisel Verileri Koruma Kanunu'na ilişkin olarak, hem uygulamayı kolaylaştıran hem de teşkilat yapısını güçlendiren düzenlemelerimiz var.
Ayrıca, suç ekonomisiyle mücadele, kayıt dışılıkla mücadele, kara para aklamayla mücadele anlamında Mali Suçları Araştırma Kurulunun idari kapasitesini, insani kaynağının kapasitesini artırmaya dönük önemli düzenlemeleri getiriyoruz. Böylelikle, Türkiye'nin uluslararası terörün finansmanıyla mücadelesine önemli bir katkı sağlayacak.
Yine, bu tasarı içerisinde optisyen, gözlükçüler odası ve Türk Optisyen-Gözlükçüler Birliğinin teşkil edilmesine dönük düzenlemeler yapıyoruz.
Böylelikle, 125 maddeyi kapsayan, toplumun çok farklı kesimlerini ilgilendiren ve toplumumuza önemli faydalar sağlayacak bir yasal düzenlemeyi, hep beraber, inşallah, sizlerin de katkısıyla burada birlikte yapacağız.
Ben, şimdiden, bu yasanın ülkemize, milletimize hayırlar getirmesini diliyorum.