"10 milyar doları hedefliyoruz"
11 yıl THY Genel Müdürülüğü görevinde bulunan Temel Kotil ile yeni heyecanı TUSAŞ’taki ilk bir yılını ve gelecek planlarını konuştuk.
Temel Kotil, 11 yıl THY’nin genel müdürlüğünü yaptı. Geçen yıl da Türkiye’nin en büyük savunma, uzay ve havacılık şirketi TUSAŞ’ın, yabancı ismiyle TAI’ın (Turkish Aerospace Industries) başına geçti. THY’yi 10 yılda 2 milyardan 10 milyar dolar ciroya getiren ve dünyanın en büyük 10’uncu havayolu yapan Kotil, şimdi aynısını yeni şirketinde gerçekleştirmeyi hedefliyor. “10 yılda TUSAŞ’ı 1 milyardan 10 milyar dolar cirolu bir şirket yapacağız” diye konuşarak bu önemli ve stratejik hedefe ulaşma konusundaki iddialı olduğunu ortaya koyuyor. “THY’de çıraklık dönemimdeydim, burada ustalık dönemimi yaşıyorum” diyen Kotil, gelecek 10 yılda TUSAŞ’ı yurt dışında hava ve uzay teknolojileri üreten önemli bir oyuncu yapacağını söylüyor. 10 milyar dolar hedefine ulaşmak için organiğin yanı sıra inorganik büyümeyi planladıklarını belirterek yurt dışında ve yurt içinde şirket aradıklarını belirtiyor. “Almanya’da şirket satın aldık. Elinde kontratı olan şirketler hedefimizde. Satın alma konusunda önümüze çıkan fırsatlarını değerlendireceğiz” diyen Kotil ile yeni heyecanı TUSAŞ’taki ilk bir yılını ve gelecek planlarını konuştuk:
Eski şirketinizden ayrılmak zor olmadı mı?
THY’de 11 yıl görev yaptım ve bu sürenin sonunda değişiklik ihtiyacı doğdu. Burası THY’den daha zorlayıcı bir yer. Michigan’da okurken bursum TAI’den idi. Bunun da benim için manevi değeri büyük.
THY’nin başına geçtiğinizde durumu neydi?
THY’yi 2005 yılında devraldığım zaman, 102 noktaya uçan, haftada 2 bin sefer yapan, yılda 12 milyon yolcu taşıyan, 73 uçaklık filosu olan bir havayoluydu.
Görevi bıraktığınızdaki büyüklüğü neydi?
THY’yi 2 milyar dolardan aldım, bıraktığımda cirosu 10 milyar dolardı. Kâr oranımız yaklaşık yüzde 18 oldu. Şirketin servis kalitesini artırıp maliyetlerini kontrol etmeyi başardık. Görev sürecimin sonunda diğer havayollarına karşı 4 kat büyüdük. Bu süreçte yeni iş olanakları sağlayarak istihdama da katkı yaptık. Pilot sayımız 640’tan 4 bin 500’e, kabin personeli sayımız ise 1.700’den 10 bini aşan sayıya ulaştı. Yılda ortalama yüzde 30 büyüyerek dünya pazarındaki payımızı yüzde 0,5’ten yüzde 2’ye çıkardık ve dünyanın en büyük 10’uncu havayolu şirketi olduk.
THY ile burası arasındaki en büyük fark ne?
Özünde her şirket aynı… Her şirketin bir amacı, tanımlı bir işi var. Buranın da tanımlı işi uçağı tasarlayıp imal etmek. Ancak önemsenen, odaklanılan konular değişkenlik gösteriyor.
Sizin için değişen ne oldu?
THY hizmet, burası ise üretim şirketi. THY’de önemsenen konular yolcu ve servisti. Bu nedenle servis yapan kabin personelinin önemsenmesi gerekiyordu. Ben de THY’de hep bunları, operasyonel kişileri önemsedim. Buranın ise iki şapkası var. Birinci şapkası imalat, ikincisi ise tasarım. İmalatta teknisyen ve imalat mühendisleri öne çıkıyor, onlar yoksa imalat yapamıyorsunuz. Aynı zamanda burası tasarım yapıyor, bu nedenle mühendisler öne çıkıyor. THY’ye göre buradaki en önemli fark bu.