Daha Büyük Jant Takmak - Zararları Avantajları ve Yakıta Etkisi
Jant Büyütmek Nedir
Jantlar büyütmede 3 yöntem kullanılıyor genel olarak.
*1. Yöntemde jant çapı ve lastik çapı aynı kalıyor,
sadece daha geniş lastik kullanılıyor. Yani buna sadece lastik genişletme
*2. Yöntemde jant çapı 1 inç büyütülüyor. (örn: 16 inçten
17’ye) Hem lastik çapı hem jant çapı büyüyor, yanak inceliyor.
*3. Yöntemde jant çapı 2 inç büyütülüyor. (örn: 16 inçten
18’e) Hem lastik çapı hem jant çapı büyüyor, yanak inceliyor.
(Bkz: Araca Geniş Lastik Takmak - Avantaj Dezavantajları)
Daha Büyük Jantın Zararları (Büyük Jant Dezavantajları)
Daha büyük jantların otomobili daha havalı gösterdiği bir
gerçek. Sürücülerin estetik kaygılarla araçlarının jantlarını büyütmek
istemeleri genellikle hayal kırıklığıyla sonuçlanıyor. Özellikle düşük motor
hacmi, tork ve güç değerlerine sahip araçlarda, orijinal jant ölçüleri dışında
büyük jant takıldığında bu durum ortaya çıkmaktadır. Otomobil üreticileri, aracın motor karakteristiğine, süspansiyon
özelliklerine, aracın konseptine ve müşteri beklentilerine göre en uygun jant
büyüklüğünü belirler ve müşterilerine bu şekilde sunarlar. Tüm bu faktörler göz
önüne alındığında büyük jantlar araç performansını arttırırken, bu faktörler
göz ardı edildiğinde tam tersi sonuçlar ortaya çıkmaktadır.
büyütme işleminde dikkat edilmesi gerekenleri aşağıdaki bölümden okuyunuz.
Jant büyütmenin zararları şu şekilde sıralanabilir.
*Hızlanma – ivmelenme azalır. Özellikle yetersiz motor
gücüne sahip araçlarda, hızlanma azalacaktır. Bunu sebebi jantın daha ağır
olması ve tekerleğin toplam çapının büyümüş olmasıdır. Daha büyük jantı
döndürmek için daha yüksek tork (döndürme kuvveti) gereklidir, jant büyür ve
motor aynı kalırsa, performans düşer. Daha büyük jantı döndürmek için daha çok
*Yakıt artar. Jant ölçüsü büyütmek, araçlarda yakıtı
arttıracaktır. Daha büyük jantlar daha ağırdır ve bu ekstra ağırlık yakıtı
olumsuz etkiler. Ayrıca tekerleğin komple çapı da büyürse, tekeri döndürmek için motor daha fazla
zorlanacak ve daha çok yakacaktır.
*Aracın konforu azalacaktır. Büyük jantların
lastiklerinin yanakları ince ve serttir. Normal lastiklerin yanak yüksekliği
daha fazladır ve yoldan gelen darbeleri kısmen emerler. Büyük jantlı geniş
lastikler yoldan gelen darbeleri kısmen de olsa yumuşatmadan direkt süspansiyon
sistemine iletir. Spor araçların süspansiyonu, yüksek yol tutuşu sağlaması
açısından zaten sert bir karakteristiğe sahiptir, fakat sıradan bir orta sınıf
aracın süspansiyonu günlük kullanım için konfor-performans açısından ortalama
bir karardadır, bu araca büyük jant takmak, konforu azaltır.
*Büyük jantlar daha pahalıdır, bu jantlar için üretilen
lastikler de daha pahalıdır.
*Jant ebatını büyütmek, aracın süspansiyon sisteminde bir
takım uyumsuzluklara ve arızalara sebep olabilir. Çamurluklara sürtme gibi
problemlerle sıkça karşılaşılır. Tekerlek geometrisinin yeniden ayarlanması
gerekir. Bu problemlerin aşılması için yapılacak müdahaleler ekstra maliyete
*Aracın hız göstergesi, orijinal jant büyüklüğü baz
alınarak yapılan hesaplamaya göre hızı gösterir. Jant çapının değişmesi hız
verisinde gerçek değerlerden sapmalara yol açar.
*Büyük jantlarda kullanılan geniş ve ince yanaklı
lastiklerin kötü yol koşullarında deforme olması muhtemeldir. Çukur, kasis,
kaldırım vb. sebeplerle lastik yanakları darbe alıp hasar görebilir, ayrıca
darbe janta etki ederse jantın yamulması bile söz konusudur. (Jant büyütme işleminde toplam tekerlek büyüklüğünün artması)
Daha Büyük Jantın Avantajları
Otomotiv üreticileri tarafından genellikle büyük hacimli
araçlarda veya spor modellerinde daha büyük ebatlarda 17” 18” 19” inç çapında
jantlar ve buna göre büyük ve geniş lastikler kullanılmaktadır. Büyük ebatlı
jantların faydaları şu şekilde sıralanabilir:
*Daha iyi viraj dönüş performansı. Daha büyük jantlarda kullanılan geniş yüzeyli ve ince
yanaklı lastiklerle özellikle viraj dönüş performansı artar, aracın yol tutuşu
iyileşir, araç dönüşlerde daha stabil hareket eder. Yani daha yüksek hızlarda
kayma ve savrulma olmadan virajlar alınabilir. İnce (dar) yanaklı lastikler virajlarda
daha az esner.
*Daha iyi fren performansı ve yol tutuşu. Büyük ebatlı
jantlarda kullanılan geniş ve ince lastiklerde, lastiğin yola temas eden
yüzeyinin malzemesi daha yumuşak malzemeden yapılır, daha yumuşak lastiğin
sürtünme katsayısı daha fazla olduğundan, frenleme mesafesi – fren performansı
daha iyi olacağı gibi, yol tutuşu da artar. Bununla birlikle ince yanakların
yapısı daha serttir, bu sertlik viraj performansını arttırır. Ayrıca daha büyük
jantlarda daha büyük disk, daha büyük balata ve daha büyük kaliper pistonu
kullanılabilir, daha büyük kaliper pistonu daha yüksek frenleme kuvveti sağlar.
Daha büyük fren mekanizması (disk-balata-piston) yolda daha kolay soğur, daha
soğuk daha iyi sürtünme daha iyi frenleme demektir. Ayrıca geniş lastiklerde,
lastik yüzeyinde birim alana düşen kuvvet (basınç) daha az olacağından, lastik de daha az ısınır. Daha az ısınan
lastik, daha iyi yol tutuşu ve fren demektir.
Jant Büyütmede Dikkat
Aracın orijinal jantlarını söküp yerine daha büyük
jantlar takılırken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, tekerleğin
(jant+lastik) yani lastiğin dıştan dışa ölçülen çapının (toplam çapın) büyümemesi gerektiğidir. Toplam çap = jant çapı + lastik yanak yüksekliği
Yeni büyük jant aldınız, jant çapını 16 inçten 18 inçe çıkardınız.
Bu durumda jant çapı büyüdü.
Yeni bir lastik de almak zorundasınız, işte dikkat
edilmesi gereken kısım bu. Jant çapı büyürken, yeni lastiğin yanak yüksekliği
küçülmelidir (incelmelidir). Yeni lastiğin yanak yüksekliği yeterince ince
değilse, bu durumda tekerleğin toplam çapı, orijinal eski tekerlekten daha
büyük olacaktır, bu durumda aracın hızlanması önemli ölçüde azalacak, yakıt
sarfiyatı artacak, çekişi düşecek, hız göstergesi hatalı hız bilgisi verecek ve
abs sisteminde problemler olacaktır. Çamurluğa sürtme, ses yapma gibi sorunlara
Bu sorunlarla karşılaşmamak için mutlaka eski tekerlek
çapına mümkün olan en yakın çapı sağlayacak ölçülere sahip yeni bir lastik
seçilmelidir. Bu işi yapan servislerde uyumluluk-dönüşüm tabloları büyük
Eğer sahip olduğunuz araç gerçekten güçlü bir araçsa ve
yapısal olarak süspansiyon sistemi buna uygunsa, yukarıda sayılan
Lastik Üzerinde Yazan
Rakam ve Harflerin Anlamları
196: Lastiğin genişliği (milimetre)
65: Lastik yanağının kesit oranı. Lastiğin yanak
yüksekliği, lastiğin genişliğinin %65’ine eşitmiş. Yani: Yanak yüksekliği= (196
x 65)/100 = 127mm. Yanak yüksekliği 127 milimetre.
R: Radyal lastik
15: Lastik iç çapı. Bu, jantın dış çapına eşittir. 15