MÜSLÜMANIN NEZAKETİ (Görgülü Olmak) - Bahçevan Kitapları
MÜSLÜMANIN NEZAKETİ (Görgülü Olmak) / 9-11 Yaş
Günlük hayatta, evde, okulda, dışarıda sürekli insanlarla iletişim hâlindeyiz. Yaşadığımız çevrede dikkat etmemiz gereken birtakım kurallar mutlaka vardır. Örneğin arkadaşınız sınıfa girerken kapıyı ayağıyla tekmeleyerek açsa, size selam vermeden yerine geçse ne düşünürsünüz? İnsanlara yardım etmeyen, sürekli etrafına bağırıp çağıran kişilerle birlikte olmak ister misiniz? Bu davranışlarda bulunan kişiler hakkında ne düşünürsünüz? Nezaketi, saygıyı bilmediklerini düşünürsünüz, öyle değil mi? Peki, tüm insanlar bu şekilde davranmış olsalardı bu dünyanın hâli ne olurdu? Çok da iyi bir durum olmazdı; öyle ki hayat, yaşanmaz hâle gelirdi. O hâlde nasıl davranacağını bilmek, bir insanlık vazifesidir diyebiliriz.
Nezaket kuralları, günlük hayatımızda yapmamız gereken davranışlardır. Bu kurallara, görgü kuralları da denir. Görgülü davranmak, toplumu güzelleştirir ve saygınlığı artırır. Büyüklerimiz genelde “Ahh! Bizim zamanımızda insanlar…” deyip sürekli eski zamanda insanlarının daha zarif, nazik, görgülü olduklarını anlatırlar. Demek ki bu konuda ciddi manada bir gerileme söz konusu. O hâlde bizden sonraki nesillere güzel bir toplum bırakmak için bu vazifeyi üstlenmeliyiz. Görgülü olmaya dikkat edeceğimiz kadar etrafımızda da insanları bu manada uyarmalı, çevremize örnek olmalıyız. Nezaket kurallarının neler olduğunu bir hatırlayalım isterseniz. Görgülü olmak demek, nezaket kurallarını iyi bilip uygulamak demektir. Hayvanlara, bitkilere ve cansız varlıklara da gerektiği şekilde nazik davranmak da görgü ve nezaket kuralları içindedir. Her şeyden önce, nerede ne yapılacağının inceliklerini bilmek ve ona göre davranmak önemlidir. Çevremizde büyüklerimize karşı saygılı olmak, sesimizi yükseltmeden konuşmak, toplu taşıma araçlarında yaşlılara yer vermek gibi... Örneklere devam edecek olursak evimize gelen misafiri güler yüzle karşılamalı, ikram verirken nazik davranmalı, evimizde rahat ve huzuru hissettirmeliyiz. Hasta olanları ziyaret etmeli, komşularımızın ve akrabalarımızın iyi ve kötü günlerinde yanlarında olmaya özen göstermeliyiz. Okulumuzda öğretmenlerimize saygılı, arkadaşlarımıza da hoşgörülü davranmalıyız. Aksi takdirde beğenilmeyen, sevilmeyen bir kişi oluruz.
Görgü, kendi içine birçok konuyu da içine alıyor. Peygamberimiz’in hayatı bizlere bu konuda en güzel örnektir. O’nun hayatına baktığımızda zarafette de nezakette de zirve olduğunu görüyoruz. Yahudi komşusunun çocuğu hastalandığında ziyaretine gitmiş; çocuğun, güler yüzü ve güzel şahsiyeti sayesinde Müslüman olmasına vesile olmuştur. Mescide küçük tuvaletini yapan bedeviye karşı nezaketle davranıp onu kibarca ikaz edişi, ashabına ve bize unutulmayan bir ders olmuştur. Hayvanlara karşı hâli de hep onları koruyup gözetmek olmuş, bir karınca yuvasının dağılmasına dahi izin vermemiştir. Kendi ihtiyacı olsa bile, bir şey istenildiğinde kimseyi geri çevirmemiştir. Tebessümünü kimseden esirgememiştir. Öyle bir eminliği, öyle dürüst, öyle yüksek bir karakteri vardır ki, ona düşman olanlar bile onun hakkında kötü bir söz söyleyemezler. Kötülüğe bile iyilikle karşılık verecek derecede nezaket sahibi olan Efendimiz (s.a.v.), amcası Hz. Hamza’yı şehit düşüren Vahşi’yi bile affetmiştir. Nezaketin zirvesi Peygamberimiz, insanlara karşı muamelede bizlere hoşgörüyü öğütlemiştir. Bağırıp çağırmayı, kaba ve kırıcı konuşmayı, insanları aldatmayı, yalan söylemeyi, bencilliği, saygısızlığı bir mü’mine asla yakıştırmamıştır. Peygamberimizin hayatına dikkat ettiğimizde; ailesiyle, komşularıyla, akrabalarıyla, çocuklarla, hayvanlarla ve bitkilerle olan tüm ilişkilerine baktığımızda görgü kurallarını da öğrenmiş oluruz. O hâlde Müslüman olarak nezaketimiz, Peygamberimiz’in öğrettiklerini uygulamak, davranışlarını karakterimize yerleştirmek olmalı. Böylece bizler de geleceğin güzel toplumunun temelini atmış oluruz. Büyüklerimizin bize anlattığı gibi hayran olunacak bir nesli bizden sonrakilere miras bırakabiliriz.