11.Sinif Cografya Kitabi Etkinlikleri Tüm Cevaplari - Coğrafya,Tarih,Felsefe Grubu,Eğitim Portalınız
[ Sosyal Okulu - Sosyal Bilimlerin Sanal Bulusma Noktasi - Tarih Cografya Rehberlik bilgileri Forum ] »» [ 11.Sinif Cografya Konulari ] » [ 11.Sinif Cografya Kitabi Etkinlikleri Tüm Cevaplari ]
Ekosistem, birbiriyle iliskili canli ve cansiz unsurlardan olusur. Ekosistem, bu unsurlar arsindaki madde ve enerji dolasimi ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü ve enerji dolasimi ile hava,su,toprak,bitkiler ve diger canlilar arasinda sürekli bir alis veris olur.Bu alis veris yeryüzünün dogal zenginliklerinin tekrar tekrar kullanilabilmesine ve yasamin sürmesine olanak saglar.
Ekosistemdeki enerjinin birincil kaynagi günestir. Dünyadaki tüm canlilar yasamlarini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. Canlilar arasi iliskinin temelinde beslenme bulunur. Ekosistemdeki madde ve enerji nakli organizmalar arasinda görülen besin zinciri yoluyla olur.
Besin zinciri ekosistemdeki canlilardan birinin digerini besin olarak almasi sonucu olusan bir zincirleme olaydir. Üretici ve tüketici canlilar arasinda bir zincirin halkalari seklindeki beslenme iliskisine besin zinciri denir. Bütün canlilarin kullandigi enerjinin temel kaynagi günes enerjisi olup besin zinciri bu enerjinin canlidan canliya aktarilmasini saglar. Bitkiler tarafindan üretilen enerji önce ot oburlara oradan da etoburlara geçer. Dogada var olan enerji, beslenme iliskileri ve diger ekolojik iliskilerle, biçim ve yer degistirerek sürekli yenilenir, asla kaybolmaz. Besin zincirleri fotosentez yapilmasiyla baslar ve artiklarin çürütülmesiyle biter
1. halka – Üreticiler--(Fotosentezle organik besin üretirler, günes enerjisini ilk olarak kullanirlar.)
2. – Otçullar--(Üreticilerin depoladigi enerjiyi birinci derece tüketici olarak kullanirlar.)
3. – Etçiller--(Üreticilerin depoladigi enerjiyi ikinci derece tüketici olarak kullanirlar.)
4. – Yirticilar-- Üreticilerin depoladigi enerjiyi üçüncü derece tüketici olarak kullanirlar.)
5. – Çürükçüller- Ölmüs bitki ve hayvan artiklarinin yapisindaki organik maddeleri parçalayarak topraga karismasini saglayan canlilara indirgeyici (ayristirici) denir. ( Ölen canlilari ve kalintilarini ayristirarak beslenirler. Artan besin ve enerjinin fazlasi, toprakta birikerek fosil yakitlarin olusmasina neden olur.)
Besin zincirinin her bir halkasindaki canlilarin birey sayilarinin karsilastirilmasiyla enerji piramidi olusur. Bu nedenle enerji piramidinin ilk katinda üreticiler ve son katinda yirtici canlilar bulunur. Çürükçüller her bir katla iliski halindedir.
Bu piramitlerin temel amaci eko sistemdeki enerji akisini daha somut olarak görebilmektir. Böylece çesitli eko sistemleri bir birleriyle karsilastiracak bir model elde edilmis olur .(Fakli ekosistemleri birbiri ile karsilastirmak amaciyla düzenlenirler.)
Kara ekosistemlerinde genellikle piramit 3 veya 4 basamakli