30 Mart 2011 Çarşamba 15:06
E-Ticaret hakkında sıkça sorulan bazı sorulara aşağıda açıklamaya çalıştık.
İnternet kullanımının yaygınlaşması ve web`in bilgi aktarmada kullanılan ortak bir ara birim olmasıyla, erişilebilecek insan kitlesi ticaret yapılmaya değer boyutlara ulaşmıştır. web, kendi ticari yöntemlerini kendisi oluşturmuştur. Altyapı internet protokolleriyle sağlanırken; reklam, satış öncesi ve sonrası servis, ödeme yapılması vb gibi imkanlar klasik anlamdan daha farklı boyutlara gelmiştir.
Modern haberleşme imkanları zaten e-iş ve e-ticaret`te kullanılıyordu. Kredi kartları, akıllı kart uygulamaları, elektronik fon transferi gibi kavramlara iş hayatı pek te yabancı değil. Zaten günlük hayatımızda da, para akışının önemli bir kısmı kredi kartları yoluyla olmaktadır. Şimdi, karşımızda internet var. İnternet`in sunduğu en önemli teknolojik girdi world wide web (www, web) dir. web, bilgisayar okuryazarı olan ve internet kullanan herkesin kullanabildiği standart bir bilgiye erişim ortamı sunmaktadır. Bu, güvenli veri iletimi ile birleştirildiğinde, e-ticaret için gereken çok kullanışlı ve ucuz bir ortam ortaya çıkmaktadır.
E-Ticaret, 2000`li yıllarda, uzmanların tahmininden 2-3 kat daha hızlı büyüyen bir ekonomi mekanizmasıdır. Global ekonominin geleceği, artı e-ekonomidedir. Bu belli oldu. Ticari işletmeler böyle bir ortamda yer almak zorundadırlar. Yoksa, pazar payları düşecek ve kimseyle iş yapamaz hale geleceklerdir. Yakın gelecekte, e-dükkanı olmayan, e-posta kullanmayan ticari kuruluşlar muhakkak ki, işlerini geliştirmede ve kar etmede, yeni iş bağlantıları kurmada çok zorlanacaklardır.
İnternet ortamından ticaret yapmak ya da iş ilişkileri kurmak, mevcut işinizin geliştirilmesi ve yeni pazarlar bulmak; sonuçta da, hızlı gelişen dijital ekonomiden pay almak için gereklidir. E-ticaret, firmanızın halihazırda yaptığı işi ilk anda kökünden değiştirecek bir olgu değildir. Ancak, internetin "heryerde, herkese kolay erişim" mantığı ile, diğer insanlara (müşteriler, ortaklar vb) ulaşmak çok kolay olacaktır ve 2000`lerin başlarından itibaren dijital ekonomi, global ekonominin en önemli unsuru haline gelecektir. Ekonomik göstergeler ve tahminler de bunu göstermektedir. (http://www.ecommerce.gov , http://www.oecd.gov)
İşletmelerin "internette" yer almaları konusunda danışmanlık veren ve anahtar teslimi çözümler sunan birçok firma vardır. Ancak, sunulan teknolojik çözümler, iyi bir iş stratejisiyle birleştiğinde başarılı olacaktır. Firmanızın sanal halini internette kurmak için ana hatlarıyla şu adımları takip etmeniz size kolaylık sağlayacaktır.
Bilgi sahibi olduktan sonra, en önemli nokta "iş stratejisi" dir. Eğer, web`i kendi ürünlerinizi elektronik ortamdan satabileceğiniz bir ortam olarak düşünüyorsanız bunu "başta" belirtmelisiniz. Eğer, sadece "firmanızın tanıtımını" yapıp potansiyel müşterilerle daha hızlı irtibata geçmek ve belki ürünlerinizle ilgili tanıtım faaliyetlerini internete taşımak istiyorsanız stratejiniz daha değişik olmalıdır. İki strateji arasındaki fark kuşkusuz ki bilgisayar ve iletişim altyapısı için yapılacak harcamalardır.
Bir firmanın internette yer almasının bazı "olmazsa olmazları" vardır. Bunlar, i) firmaya ait kayıtlı bir alan adı ii) firmaya ait bir web adresi, ii) yazışmalar için, içinde firmanın alan adı geçen bir e-mail adresi gibi. Bunlar, teknolojik altyapının önemli unsurlarıdır.
Firmanın iş hacmine ve büyüklüğüne bağlı olarak, tüm firma bilgilerini ya işletmenizde bu işe tahsis edeceğiniz bir bilgisayarda tutmalısınız, ya da "web sayfaları için ev sahipliği -web hosting-" yapan internet servis sağlayıcı firmalardan bir web alanı kiralamalısınız. Bu web alanları sizin elektronik dükkanlarınız olacaktır. Günümüzde internet servis sağlayıcıları, firmalar için alan adı almadan başlayarak, web sayfası dizaynına ve firmaya özel e-posta adresleri tahsis etmeye kadar her servisi vermektedirler ve bu konularda danışmanlık yapan kuruluşlar da vardır.
Firmanızın internet ortamında "adının duyurulması" için, birtakım arama motoru ve katalog servislerine kayıt ettirilmesi gerekmektedir.
Elektronik dükkanlardan satış yapmada bazı dikkat edilmesi gereken noktalar vardır. Bu konuda "10 altın kurala" ilerleyen kısımlarda erişebilirsiniz.
Elektronik ortamda para akışı; kredi kartı ödemesi, doğrudan elektronik fon transferi gibi tamamen elektronik ortam çözümleri şeklinde kendini göstermektedir. Ayrıca, 1990`ların sonunda gündeme gelen siber para (cyber-cash) yöntemi de önümüzdeki dönemlerde internet üzrindeki ticaretin önemli bir kısmını oluşturacaktır. Bu kapsamda, elektronik çek, elektronik para (e-cash), elektronik borç alma/verme gibi kavramların günlük hayatımızda daha sık görüneceğini söylemek mümkündür.
Bunu anlamak için, web üzerinden yapılan ticaret ve iş hacminin yıllar içindeki gelişimine bakmak gerekir. Duke Üniversitesi (ABD) tarafından yapılan bir araştırmaya göre, 1998 yılında Amerikan şirketlerinin % 24`ü internet üzerinden ürünlerini satarken bu oran 2000`de %56`ya çıkmıştır. İnternet üzerinde dönen dijital ekonominin hacminin 2003 yılında 1.8 ila 3.2 trilyon Amerikan Doları olacağının tahmin edildiğini söylersek olayın boyutları daha iyi anlaşılır. ABD Ticaret Bakanlığı verilerine göre, sadece bu ülkede, 2000 yılı ilk 3 ayında gerçekleşen elektronik (internet üzerinden) ticaretin hacmi 5.3 milyar dolar`dır. (Kaynak : ABD Ticaret Bakanlığı, Elektronik Ticaret Web Sitesi : http://www.ecommerce.gov). Öte yandan, artık İnternet kullanımı sadece ABD`de değil, dünyanın diğer taraflarında da artmaktadır. Avrupa`da olan e-ticaret hacminin 2002 yılı sonu itibarıyla ABD`yi geçeceği varsayılmaktadır (Kaynak : Jupiter Communications, http://www.internetindicators.com/)
İnternet birçok alanda yaşamla iç içe. Bilgi erişim kaynakları önemli ölçüde burada. İnternet kullanan nüfus arttıkça (Bkz Bölüm 1) internet ekonomisi de paralel olarak artmaktadır. Çünkü, hayatlarının önemli bir kısmında web`de gezinti (sörf, surfing) yapan ve bir çok hizmete web üzerinden erişen büyük bir kitleden bahsediyoruz.
Sadece "çok hızlı" diyebiliriz. Global ekonomiden çok fazla pay alan e-ticaretin, bazı görüşlere göre, 2002 yılı başından itibaren geleneksel ticari faaliyetlerden daha etkin bir konuma geçeceğini bekleyebiliriz.
Hükümetler ve belli başlı ekonomik gruplar (Avrupa Topluluğu, OECD gibi) elektronik ticaret konusunda hem yasal hem de teknik düzenlemeler konusunda çalışıyorlar. 1999`da, ABD`de elektronik ticaret hacminin tüm ticari faaliyetler içindeki oranı %1 gibi küçük bir miktar. Ancak, bu oran birkaç ayda bir katlanarak artmakta ve sürekli olarak, uzmanlarca öngörülen değerlerin üzerine çıkmaktadır.
E-iş ve E-Ticaret, sermayesi 50 dolar olan bir şirketle, 50bin dolar olan bir şirketi özellikle ürün tanıtımı ve reklamcılık konusunda, web üzerinde, neredeyse eşit konuma koyabilmektedir. Böylece, müşteri isteklerini iyi analiz eden ve sanal dükkanlarını iyi hazırlayan şirketler parlak başarılar kazanabilmektedirler. İnternetin ve e-ticaretin kısa geçmişi, bu konuda başarılı örneklerle (success story) doludur. Yeni gelişmekte olan e-ticaret ve e-iş imkanları; parlak fikirler ve akılcı reklam/pazarlama stratejileri ile büyümektedir. İnternette, insanların çok rağbet gösterdikleri bir konuda bir web sitesi hazırlayıp daha sonra bu siteye alınan reklamlarla hatırı sayılır gelirler elde etmek olasıdır. Hedef, "daha çok insana erişmek" olduğuna göre, birçok insanın ziyaret ettiği popüler siteler, doğal olarak, ürün tanıtım reklamları vermede çok tercih edilir olmaktadırlar. Ayrıca, bu tip siteler, zaman zaman astronomik ücretlerle satılmaktadırlar. Ancak, yeni bir sitenin popüler olması en az 6 ay civarında bir zaman gerektirir.
e-iş ve e-ticaret, yeni pazarlara erişmek ve mevcut işi geliştirmek için mutlaka yapılması gereken "iş yapma" standartlarıdır. Hükümetlerin ekonomi programları, e-ticaretin çok yaygın ve baskın kullanılacağı gerçeğini ortaya çıkarmaktadır. Bu noktadan hareketle, kolayca denilebilir ki, işletmeler elektronik ortamda şirketlerini temsil etme (web sayfası açma) ve servislerini web üzerinden kullanıma açma işini çok ciddi olarak düşünmek zorundadırlar. Özellikle, e-iş (e-business), yeni "işbirlikleri" ve "pazarlar" için sunduğu imkanlar ile yeni stratejiler ve iş modelleri ortaya çıkarmaktadır. Bunun temelinde de, firmaların internet ortamında bulunması (web sayfası, açık iletişm kanalları, e-posta kullanımı gibi) yatmaktadır. İlk etapta, bunun, olmazsa olmaz bir olgu olduğu gerçeğini ortaya koymak gereklidir. Yapılacak yatırım (harcanacak para, kurulacak servisler vb) doğal olarak ciddi bir fizibilite çalışması gerektirir. Söz gelimi, eğer e-ticaret yapmak istiyor ve bunun, satışlarınızın önemli bir kısmını oluşturmasını arzuluyorsanız, nesne tabanlı, genişlemeye müsait ağ sistemleri oluşturmalısınız. Öte yandan, kuruluşlara ve kişilere, bir ön yatırım mailyeti gerekmeden "sanal dükkan" kiralayan sistemler de (ülkemizde ve dünyada) gelişmeye başlamıştır. (Yahoo Store benzeri oluşumlar). İşinizin büyüklüğüne ve stratejinize göre, bu tip alternatifleri değerlendirmek te yararlı olabilir. Sizi doğru şekilde ucuza yönlendirebilecek önemli firmalar ülkemiz sınırlarındada hızla yayılmaktadır. Ör:www.e-ticaretmerkezi.net ;
Bankalar, gerçek anlamda elektronik bankacılığa geçtikten sonra, kişisel bankacılık hizmetlerine (herkesin kendi bankacılık işlemlerini kendisi yapması) ATM para çekme makinaları ile 1980`lerin sonlarına doğru geçtiler. ATM`lerde, banka müşterisine verilen bir elektronik banka kartı yardımıyla, hemen hemen bütün temel bankacılık işlemleri yapılır. Bunun bir uzantısı olarak, kişisel bankacılık hizmetleri, 1995`lerde "telefon" bankacılığı ile tanıştı. Hesaplara "telefon" yardımıyla otomatik erişmek ve işlemler yapmak mümkün hale geldi. Bunun sonraki aşamasında ise, özellikle 1998`lerden sonra, internet bankacılığı ortaya çıktı. SSL gibi güvenlik sistemleri kullanan web sunucularında servis veren bankalar, müşterilerine kendi hesaplarına web gözatıcıları (netscape, internet explorer gibi) kullanarak erişme imkanı sunmaya başladılar. SSL sayesinde banka müşterisi (kendine ait müşteri numarası ve şifresini kullanarak) kendi hesaplarına (interaktif hesap) güvenli bir şekilde erişip, kendisi ile banka arasında kurulan "güvenli web oturumunda", para çekme dışındaki bütün bankacılık hizmetlerini kendi başına yapabilmektedir. Hesaplar arasında havale, EFT, kredi kartı ödemesi, otomatik ödeme talimatları, döviz alım satımı, hatta bazı bankaların "Yatırım" kanalları kullanılarak fon alım satımı, borsada hisse senedi alma/satma gibi birçok hizmetler günümüzde internet bankacılığı kavramın içinde yeralmakta ve hergün artan sayıda kişi bu servislerden yararlanmaktadır.
2000`li yıllardan itibaren ise, WAP protokolü kullanarak "cep telefonları" kullanılarak WAP Bankacılığı başlamıştır. Bu sistemde, yukarıda tanımlanan tüm bankacılık hizmetlerine "WAP destekleyen cep telefonlarından" menüler yardımıyla erişmek mümkündür.
Ayrıca, elektronik çek kullanımı, elektronik borç alma gibi "değişik uygulamalar" için de, dünyanın önde gelen finans kuruluşları ve internet teknoloji şirketleri çalışmalar yapmaktadır. E-ticaret hacmi geliştikçe, bu kavramların da kullanım bulacağını bekleyebiliriz.
Web`de dükkan açan firmalar, genellikle, ilk adım olarak normal ürün tanıtımı ve satış kataloglarını (basılı broşür) web`e (e-dükkan) koyarak elektronik ürün tanıtımlarını yapmaya başlarlar. Ancak, internetin etkileşimli yapısı, bu yaklaşımı çok tehlikeli kılmaktadır. Çünkü, web sayfaları arasında gezinen biri nasıl tek bir tıklamayla bir siteye gelebiliyorsa, yine tek bir tıklamayla buradan kolayca gidebilir. Web üzerinde ürün tanıtımı ve reklamcılık uygulamalarında, bu etkileşimin önemi her zaman gözönüne alınmalıdır. Ayrıca, web üzerindeki alışverişlerde, kitlesel beğeni ve tercih yerine, bireysel beğeninin ön plana çıktığını görmekteyiz. Bireyi birebir yakalayacak, anında etkileşimli olarak her türlü bilgilendirme isteğini yerine getirecek akıllı sistemler, web üzerinden ticarette en önemli ürün tanıtımı ve reklamcılık stratejilerini oluşturmaktadır. Bu konuda sizi profesyonel olarak yönlendirebilecek
Sitenize gelen ziyaretçi ne kadar çok farklılık görüyorsa ve ne kadar kolayca sitenizi dolaşabiliyorsa ve tabii ki ne kadar çok beklentilerine cevap bulabiliyorsa o kadar başarılı bir imaj yaratmışsınız demektir. Ürün farklılığı, markanın öne çıkarılması gibi klasik pazarlama ve satış stratejileri, web`in dinamik yapısı ile kolayca birleştirilebilir ve müşteri bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi en üst düzeyde yapılabilr.
"Banner" olarak tabir edilen web reklamları genelde tanıtılan ürünün görüntüsünün (düz resim ya da, hareketli (animated) gif resmi) çok ziyaret edilen web sitelerine konmasıyla yapılmaktadır. Web reklamlarının en cazip tarafı ziyaretçilerin reklam karşısında ilgi duyduğunu belirtmek veya bilgi talep etmek için tek yapması gereken ekrandaki ilgi duyduğu kısmın imajlarına tıklamak. Telefonla aramak veya ürünün örneğini gidip yerinde görmek gibi zahmetli işlere kalkışmıyor. Reklam, halkla ilişkiler ve satış etkileşimli bir ortamda (web) aynı anda gerçekleşmektedir.
Arama Motorlarında "üstlerde" nasıl yer alabilirim?
Arama motorları (search engines), insanların internet üzerinde bilgi aramak (bu arada, belli bir ürünü ya da servisi de aramak) istediklerinde kullandıkları en önemli mekanizmalardan biridir. Bu motorlardan herhangi birini (söz gelimi, Alta Vista ya da Lycos) kullananlar bilirler, bir anahtar kelime girilip "Ara" (Search/Find) dendiğinde, karşımıza bazen milyonlarca cevap (web bu anahtar kelime ile ilgili web sayfalarının adresleri) gelebilmektedir. Arama kriterleri ile oynayıp (advanced search) arama aralığı daraltılsa da, yine de cevap sayısı çok fazla olmaktadır. Arama motorları ise, gelen cevaptan belli bir sayıya kadar olanları listelemektedir (genellikle birkaçyüz tane). Bu yüzden, arama sonuçlarında en üstlerde yer alan web sayfalarının aramayı yapan kişi tarafından "öncelikle" ziyaret edileceğini söyleyebiliriz. Dolayısıyla, anahtar kelimeleri düzgün tanımlanmış ve hazırlanırken belli basit kurallara uyulmuş web siteleri, anahtar kelime tabanlı aramalarda üstlere yakın yerlerde olacaktır. Yahoo`nun 1999 rakamlarıyla ayda 16 milyondan fazla ziyaretçi çektiğini düşünürseniz, arama motorları üzerinden bilgi arayıp web sitelerinin adreslerini bulan milyonlarca internet kullanıcısından bahsedebiliriz. Hazırladığınız web sitesinin arama motorlarında "üstlerde" yer alması konusunda, aşağıdaki taktikler size bir miktar yardımcı olacaktır ;tabi yine profesyonel yönlendiricilere ihtiyaç duyacaksınız. Bizim favorimizi size de önerebiliriz; www.retorika.com
1) Anahtar kelimelerin uygun seçilmesi gereklidir. Web sayfaları hazırlanırken, her sayfada, "META" komutu kullanılarak, sayfa ile ilgili anahtar kelimeler listelenir. Arama motorlarının bir sayfayı ziyaret ettiklerinde kontrol ettikleri en önemli yer burasıdır. META belirteçleri,...... içinde verilir ve kullanımı şöyledir :
Burada, kelime1, kelime2, kelime3 ...., içerik ile ilgili seçilmiş anahtar kelimelerdir ve aralarına virgül konarak yazılır. Arama motorları genelde sadece belli sayıda anahtar kelimeye bakarlar ve sonrasını ihmal ederler. Bu sebeple, iyi seçilmiş ve az sayıda (5-6 tane) anahtar kelime kullanmak yeterlidir. Anahtar kelime seçiminde, sitenin içeriğine uygun kelimeler seçilmesine dikkat edilmelidir.
4) En önemli noktalardan biri de, sitenizi kayıt ettireceğiniz arama motorları ve katalog servislerinin seçimi. Yüzlerce arama motoru olsa da, bunlardan sadece 8 tanesi toplam trafiğin yaklaşık %99`unu oluşturmaktadır.
Portal Site; web üzerinde bulunan "önemli" sitelerin belli bir gruba göre sınıflandırılmış olarak sunulduğu web siteleridir. Portal siteler tasarlanırken, içerik seçimi (hangi sitelerin kendi alanlarında en iyi, yani "önemli" olduğu) o siteyi diğer portallar arasında ön plana çıkartabilmektedir..
Bir başka değişle, portal sitelere, internete giriş ve bilgi sorgulama için kullanılabilecek "başlangıç noktaları" gözüyle bakabiliriz. Zaten, portal siteler de kendilerini, internete giriş kapıları olarak tanımlamakta ve kendi adreslerinden internette sörf yapmaya başlayıp aradığınız her yere ulaşacağınız sloganını kullanmaktadır. Yahoo (http://www.yahoo.com), portal sitelerin ilk ve en önemli örneklerindendir.
Günümüzde, geniş kitlelere servis veren "günlük dergi ve gazeteler", internet servis sağlayıcıları, önemli yazılım ve donanım siteleri, arama motorları gibi yerler birer portal konumuna dönüşmüşlerdir. İyi tasarlanmış ve içerdiği başlangıç noktaları ve bilgi grupları dikkatli seçilmiş portal siteler, gerçekten de internet kullanıcılarına büyük kolaylıklar sağlar. Yoksa, bilgi denizinde boğulmak içten bile değil..
Bu haber 4488 kez okundu.