Spermiyogram Nedir - Normal Spermiyogramın Parametreleri Nelerdir
Sperm , erkekte üreme sıvısı olan meninin içerisinde yer alır ve bunun laboratuarda nicelik ve nitelik bakımından incelenmesine spermiyogram denir.
Gebeliğin oluşması , kadın ve erkeğin üreme hücrelerinin kadının yumurtalık kanalında uygun şekilde birleşip , rahim içinde gelişmesiyle gerçekleşir. Kadın üreme hücresi yumurta , erkek üreme hücresi ise spermdir. Sperm , erkekte üreme sıvısı olan meninin içerisinde yer alır ve bunun laboratuarda nicelik ve nitelik bakımından incelenmesine spermiyogram denir. Genellikle 3-5 günlük cinsel perhiz sonrası , alınan meni örneği , 30-60 dakika içerisinde incelenmeye başlanır.
Meni , krem/gri renkte , opak bir sıvıdır ve belli bir bekleme süresi sonrasında visköz (jöle kıvamında) sıvı akışkan hale gelir. Bu süre ortalama 15-20 dakikadır ; 30 ve/veya 60 dk. sonra akışkan hale geçemeyen örnekler visköz olarak değerlendirilir. Hacim 2-5ml. arasında değişir. Daha çok bazik karakter gösterir. Sıvının büyük kısmını üreme bezleri (geminal vezikül, prostat, bulboüretral) oluşturur, spermleri içeren testis sıvısının hacime katkısı çok azdır.
Fizik özellikler incelendikten sonra sperm sayısı , hareketliliği ve hareketin niteliği değerlendirilir. Sayı genellikle 1ml. menideki miktar olarak verilir.
Toplam sayı bu rakamın hacim ile çarpılmasıyla çıkar.
Bir ml.’de 50-100 milyon arası sperm bulunur ama gebelik için kabul edilen sınır 20 milyon’dur. Hareketlilik %50 olmalı ve bunların yarısı yumurtaya ulaşıp dölleyebilecek kadar hızlı , ilerleyici ve kaliteli olmalıdır.
Üçüncü önemli parametre spermlerin morfolojisi yani yapısal özellikleridir. Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre spermlerin yarısı normal yapıda olmalıdır. Son yıllarda birçok merkez ”Kruger” değerlendirmesini benimsemiştir. Kruger , bu alanda uzun yıllar çalışan bir bilim adamıdır ve spermlerin yapısını daha hassas bir şekilde değerlendirmekte , belirli ölçülerin dışında kalanları anormal olarak kabul etmektedir.
Bu çok hassas kriterlere göre , en azından %4’ü normal yapıda olmalıdır.Kruger’e göre %12’si normal olan bir meni örneği fertil kabul edilir. Mikroskop altında incelenen bir diğer parametre agglütünasyon denilen , spermlerin bir araya gelerek kümeleşmesinin varlığını incelemektir.
Sıklıkla sperme karşı antikor varlığında veya çeşitli enfeksiyonlarda karşımıza çıkan bu durum spermlerin birbirine bağlanarak ileri hareketine engel olduğu için kısırlık nedenleri arasında yer alır. Ayrıca embriyo ve kan hücrelerinin sayısı , epitel ve prostat hücreleri bu analiz sırasında değerlendirilir.
Spermin nitel ve nicel karakteri ile ilgili kullanılan terimler:
1)Normozoospermi: Spermin sayı , hareket ve morfolojik bakımdan normal olduğu örnektir.
2)Oligozoospermi: Sperm sayısının 20 milyonun altında olan örnekler için kullanılır.
3)Teratozoospermi: Normal yapılı spermlerin %4’ün altında olduğu , anormal spermin çok yüksek olduğu örnek için kullanılır.
4)Polispermi: Sperm sayısının 250 milyonun üzerinde olduğu örnekler için kullanılır.
5)Hipospermi: Meni hacminin normalden az olmasıdır.
6)Hiperspermi: Meni hacminin normalden fazla olmasıdır.
7)Astenozoospermi: Sperm hareketliliğinin normal değerlerin altında olduğu örnek için kullanılır.
8)Oligasthenozoospermi: Hem sayı hem hareket normal değerlerin altındadır.
9)Oligoteratozoospermi: Hem sayı hem morfolojik özellikler normalin altındadır.
10)Asthenoteratozoospermi: Hem hareket hem morfolojik özellikler normalin altındadır.
11)Oligoasthenoteratozoospermi: Spermlerin sayısı , hareketi ve morfolojisi normal değerlerin altındadır.
12)Hematospermi: Meni örneğinde kan hücrelerinin fazla bulunması.
13)Piyospermi: Meni örneğinde lökosit (enfeksiyon hücresi) ve döküntü hücrelerinin aşırı artmasıdır.
14)Nekrospermi: Meni örneğinde ölü hücrelerin aşırı artmasıdır.
15) Azoospermi: İçerisinde sperm hücresi bulunmayan örnektir.
16) Aspermi: Meninin hiç çıkmadığı durumdur.
Spermiyogram Nedir Normal Spermiyogramın Parametreleri Nelerdir MiSS-FENER