SABAH - 03/12/2004 - Üstün zekalı çocuk çok soru soruyor, çabuk öğreniyor
Çocuklarınızın düşünce yeteneğini nasıl geliştirirsiniz?
Memorial Hastanesi çocuk psikiyatristi Ayten Erdoğan, üstün zekalı çocuklar konusunda ailelere ipuçları verdi. Ayrıca, çocuklarınızdaki düşünce yeteneğinin nasıl yerleştirilmesi gerektiğinin taktiklerini gösterdi...
'Üstün yetenekli' çocuklar demek daha doğru. Üstün yetenekli çocuklar yeteneğine göre çeşitli sınıflara ayrılıyor. Çocuklar arasında bu oran genel toplum örneklerinde yüzde iki-dokuz arasında bulunmaktadır. Üstün yetenekli çocukları; üstün zekalı çocuklar (zeka seviyesi testlerde 120-130'un üzerinde), akademik alanlarda yetenekli olan çocuklar, liderlik yeteneği olan çocuklar, yaratıcılık yeteneği olan çocuklar, görsel ve müzik yeteneği olan çocuklar olarak gruba ayırabiliriz.
Üstün zekalı çocuklar aileleri ve çevredeki kişiler tarafından özellikle konuşmaya başladıktan sonra anlaşılabilir. İki yaşından önceki tahminler yanıltıcı olabilmektedir. Zeka testleri üç yaşından itibaren yapılabiliyor. Fakat altı yaşından önceki testler çok güvenilir olmamaktadır. Çocuk akıcı konuşmaya başlayınca; grameri yerinde kullanması, zengin kelimeler kullanması, zeka seviyesinin yüksekliğine işaret eder. Bu çocuklar her şeyi merak ederek, bitmez tükenmez sorular sorarlar, kolay öğrenirler, genellikle de okula başlamadan, herhangi biri öğretmeden kendi kendilerine okuma yazmayı sökebilirler. Öğrenme istekleri ve motivasyonları çok yüksektir, televizyonda, çevrede gördükleri şeyleri çabukça öğrenirler. Resim çizmeleri daha gelişmiş, sayı renk gibi kavramları kolaylıkla öğrenmiş olabilirler. Hayal dünyaları çok zengin olup, çeşitli hayali ortamlar anlatabilirler.
Üstün yetenekli çocuklarda yeteneklerini geliştirici özel ortamlar sağlanması önerilir. Ne yazık ki, ülkemizde okul çağındaki bu çocuklar için geliştirilmiş özel programlar yok. İstanbul'da, lise düzeyinde, üstün yetenekli çocuklar için birkaç eğitim kurumu var. Milli Eğitim Müdürlükleri'nin rehberlik servislerine öğretmenler veya aileler tarafından gönderilen çocuklar, bu okullara yönlendirilmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken noktalardan biri; çocuğun çok özel bir konuma konarak benlik saygısının aşırı şişirilmesinin ilerdeki hayatında sosyal uyumsuzluğa yol açabilecek olmasıdır. Yine çok zeki ve çabuk kavrayan çocuklardan olgunluk, her şeyi yerinde yapma gibi erişkinlere ait özelliklerin beklenmesi çocuk için yük teşkil ederek sağlıklı yaşa göre gelişimini tehlikeye sokabilir.