Beethoven'den Napolyon'a demokrasi dersi ve Eroica - BEDEL BOSELÎ
Dünyanın dört bir yanından 151 orkestra şefi tarafından yapılan oylamada Beethoven'ın "Eroica" olarak adlandırılan 3. senfonisi "tüm zamanların en iyi senfonisi" seçildi. Bu senfonin özgürlük, adalet ve barış üzerine çok ilginç; trajikomik bir hikayesi var. Alman besteci Ludwig van Beethoven bu senfoniyi neden önce Napolyon'a adadı ve daha sonra onun isminin üzerini karaladı, o hışımla karalerken kağıt yırtıldı? Ve neden Ölüm Marşı'nı ikinci bölüme ekledi?
“Prens! Sizin asaletiniz doğuşunuzdaki tesadüfe bağlıdır. Oysa ben kişiliğimi kendim oluşturdum. Yeryüzünde yüzlerce prens var, daha binlercesi de gelip geçecek, ama bir tane Beethoven var!” diyen Beethoven için Mozart "Bu çocuğun önünde, bütün dünya ayağa kalkacak!" demişti.
Çalışırken, spor yaparken, gezerken, uyurken sürekli, her seferinde aynı heyecanla Beethoven'in 3. ve 9. senfonilerini dinlerim. Hayatımın çoğunluğu bu iki eserin mest eden gölgesinde geçer.
İlkokul çağında başlayan klasik müzik tutkum, Pazar günleri TRT'nin sunduğu seçenek ile sınırlıydı. Ancak daha sonra teknolojinin gelişmesiyle sınırsız seçeneklere sahip olmamla beraber Beethoven'in 3. ve 9. senfonilerine adeta saplandım kaldım. Daha sonra bu iki eserin "tüm zamanların en iyi senfonisi" sıralamasında birinci ve ikinci sırada yer almaları beni şaşırtmıştı.
EROICA (3. SENFONİ), BEETHOVEN VE NAPOLYON'UN İLGİNÇ HİKAYESİ
18 Mayıs 1804'te dünyaya gelen Napolyon Bonapart, 10 yaşındayken Fransa'da ailesi tarafından askeri okula verildi. henüz 16 yaşındayken mezun olup orduda subay olarak göreve başladı.
O zaman ülkesi Korsika Fransa tarafından işgal edildiği için Fransa'ya karşı özgürlükçü bir tutum içindeydi. Ülkesi Korsika'nın bağımsızlığına kavuşması onun hayallerini süslüyordu. Bu yaklaşımı onu demokrasi, özgürlük ve adaleti içselleştirmeye itti.
Fransız Devrim Savaşları ve tarihte "Napolyon Savaşları" olarak adlandırılan savaşlar döneminde Fransa ve tüm Avrupa'yı etkisi altına aldı. Girdiği hemen hemen tüm savaşları kazanan Napolyon'un savaş teknikleri dünyanın her yerinde savaş okullarında ders olarak okutulur.
Gelişmekte olan orta sınıfın yasalar önünde eşitliğini sağlayan Napolyon, dini otoritelere karşı devletin gücünü merkezileştirmiştir. En kalıcı hukuki başarısı, Doğu Asya'da Japonya'dan, Kuzey Amerika'da Québec'e kadar dünyadaki hukuk sistemlerinin dörtte birine çeşitli şekillerde uyarlanmış olan Kod Napolyon adlı kanun metnini hazırlatmasıdır.
Napolyon 17 Mart 1805'te yönetime gelince kendini İmparator ilan etti. Yani bütün gücü elinde bulundurarak demokrasi, adalet ve insan hakları konularında yanlış bir yola saptı.
Senfonik müzik dehası Beethoven, henüz kendini imparator ilan etmeyen Beethoven'e ithaf etmek üzere 3. senfonisini besteliyordu. Napolyonun birleştirici, devrimci ve demokratik mücadelesini destekleyen Beethoven bu devrimci kahramanlık temalı çalışmasını ona ithaf edecekti.
Napolyon'un ele geçirdiği yerlerde seçim yapmadan temsili organlar ataması, büyük zaferler sonucunda elde ettiği askeri güç ile kendini İmparator ilan etmesi Beethoven'i şok etmişti. Napolyon'un özgürlük ve adalet temalı Fransız Devrimi'nin ilkelerini Avrupa’da yaymasını beklediği Napolyon onu hayal kırıklığına uğratmıştı.
Bu gelişme karşısında sinirlenen Beethoven "O da sadece sıradan alışılmış biri değil mi? Şimdi bütün insan haklarını ayaklar altında alacak, yalnızca kendi ihtirasını tatmin edecek, kendini herkesten üstün görüp bir Tiran olacak" diye yakındı.
Beetohoven 3. Senfoni yani Eroica'da "Napolyon'a ithaf" ettiğine ilişkin bir giriş yazmıştı. Napolyon'un adını büyük bir hışımla karalamış, öyle sert karalamış ki söz konusu kağıdı yer yer yırmış.
İddialara göre; Bu Senfoninin ikinci bölümüne "Ölüm Marşı"nı koymasındaki amacı "Napolyon benim için ölmüştür" duygusuydu.
Bestede ithaf sayfalarını tamamen yırtıp atan Beethoven, “vücudu hala yaşadığı halde ruhu çoktan ölmüş olan bir büyük adamın hatırasına hürmeten…” diye yazarak, bestenin adını "Eroica Senfonisi" (Kahramanlık Senfonisi) olarak koydu.
Beethoven'in duyma sorunları vardı yaşı ilerledikçe duyma yetisini iyice kaybetti. Böylece toplumla arasına perde girdi, kendini duyguları ve hayal dünyası ile baş başa bıraktı, tabiata yöneldi. Denilebilir ki duymadan bestelediği eserleri insan üstü bir yeteneğin icrasıdır; Ortaya çıkan eserler insan zekasının sınırlarını aşıyordu. Öyleki hiç duymadığı halde bestelediği eseri Avrupa Birliği'nin marşı olarak kabul edildi.
Video: Avrupa Birliği marşı / Beethoven 9. Senfonisi'nin bir bölümünden oluşuyor
<iframe allowfullscreen="" class="YOUTUBE-iframe-video" data-thumbnail-src="https://i.ytimg.com/vi/Jo_-KoBiBG0/0.jpg" frameborder="0" height="266" src="https://www.youtube.com/embed/Jo_-KoBiBG0?feature=player_embedded" width="320"></iframe>
Beethoven bu eserini bestlemeye 1802'de Viyana'da başladı, 1803'ün sonunda bitirdi. Bu yeni çalışmasının konusu devrim olmakla beraber kendisi de devrimci bir yaklaşımla yep yeni bir senfoni tarzı ortaya koydu.
Kulakları bu değişikliğe alışamayan halk ilgi göstermedi. Öyle ki usta müzik sanatçıları dahi başarısız ve karmaşık buldukları için Beethoven'in bu saatten sonra müziği bırakması gerektiğini öne sürmüştü. Ancak daha sonra bu karmaşık gibi görünen eserde müthiş bir ahengin, kusursuz matematiksel düzenin olduğu ortaya çıkacaktı.
Bu senfoninin özellikle girişinde uyumsuzluk olduğu düşüncesi hakim olabiliyor. Nitekim Beethoven'in yardımcılarından Ferdinand Ries çalışma sırasında bir çalgıcının yanlış çaldığını düşünerek suçlamış "Bu salak saymayı bilmiyor mu!?" diye çıkışmıştı. Bunun üzerine Beethoven bu hataya düşen yardımcısını affetmedi.
Beetohoven'e en sevdiği yapıtı sorulduğunda her seferinde "Eroica" cevabını vermiştir.
<iframe allowfullscreen="" class="YOUTUBE-iframe-video" data-thumbnail-src="https://i.ytimg.com/vi/W-uEjxxYtHo/0.jpg" frameborder="0" height="266" src="https://www.youtube.com/embed/W-uEjxxYtHo?feature=player_embedded" width="320"></iframe>
Orkestranın iki "fortissimo" akorundan sonra viyolonsellerin sunduğu ana "tema" ile girer; bu parçacık kâh gerilimli, kâh neşeli, kah acılı karakterlerle belirerek bölümü kapsayacaktır. İkinci "tema"nın sunuluşunu birbirine bağlı müzik örgüleri ve üçüncü tema izler. Bölüm bu tema'nın umulmadık tekrarıyla "coda"ya ulaşır.
<iframe allowfullscreen="" class="YOUTUBE-iframe-video" data-thumbnail-src="https://i.ytimg.com/vi/6l_bPmJifV4/0.jpg" frameborder="0" height="266" src="https://www.youtube.com/embed/6l_bPmJifV4?feature=player_embedded" width="320"></iframe>
Müzik edebiyatında eşine kolay rastlanmayan güzellikte bir "ölüm marşı" dır. İki tema ile işlenmiş bu lirik parçanın senfonide neden "ölüm marşı" olarak yer aldığı hala tartışılan bir konu olarak kalmıştır.
<iframe allowfullscreen="" class="YOUTUBE-iframe-video" data-thumbnail-src="https://i.ytimg.com/vi/u0eWcb1_uGM/0.jpg" frameborder="0" height="266" src="https://www.youtube.com/embed/u0eWcb1_uGM?feature=player_embedded" width="320"></iframe>
Eski senfoni yapısında "menuetto" nun yerine geçen gerçek anlamda bir "Scherzo", bir av partisidir.
Bedel Boseli Klasik Müzik Ludwig van Beethoven Makale Müzik Napolyon Bonapart Yazarlar
ZERnews: Beethoven'den Napolyon'a demokrasi dersi ve Eroica - BEDEL BOSELÎ
Dünyanın dört bir yanından 151 orkestra şefi tarafından yapılan oylamada Beethoven'ın "Eroica" olarak adlandırılan 3. senfonisi tüm zamanların en iyi senfonisi seçildi. Bu senfonin özgürlük, adalet ve barış üzerine çok ilginç; trajikomik bir hikayesi var. Alman besteci Ludwig van Beethoven bu senfoniyi neden önce Napolyon'a adadı ve daha sonra onun isminin üzerini karaladı, karalerken kağıt yırtıldı? Ve neden Ölüm Marşı'nı ikinci bölüme ekledi?