Yeni Ekonomi Döneminin Mimarlarından Bir Bilim İnsanı: Dennis Ritchie | Turkish New Economy Association
Ramazan Bilge Başgün
Bilgi ve teknolojinin üretim girdisi olduğu yeni bir ekonomi dönemini yaşıyoruz. Bu dönemin temelinde 1970’lerde bilgisayar kullanımının yaygınlaşması yer alıyor. Peki bilgisayarların ve teknolojinin kullanımının yaygınlaşmasında ve geliştirilmesinde baş rol oynayarak Yeni Ekonomi Dönemi için itici güç olan bilim insanı Dennis Ritchie’yi kaçımız tanıyoruz? Eğer yazılım işiyle meşgul değilseniz tanımamanız gayet normal. Kendisinin modern bilgisayar tarihindeki etkisini anlayabilmek için yaptıklarına ve yaptıklarının etkilerine kısaca göz atalım.
Dennis Ritchie, 9 Eylül 1941 tarihinde Bronxville, New York’da dünyaya geldi.
Ritchie, fizik ve uygulamalı matematik alanında Harvard Üniversitesinden dereceyle mezun oldu.
Burada C programlama dilini ve Unix işletim sistemini beraber çalıştığı arkadaşı Ken Thompson ile birlikte yazdı.
Ritchie ve Thompson bu yaptığı çalışmalar ile 1983’te Turing Ödülünü, 1998’de ise Ulusal Teknoloji Madalyası ödülünü aldı.
Dennis Ritchie 12 Ekim 2011 tarihinde New Jersey’de hayata gözlerini yumdu.
Gelin hep beraber, içinde bulunduğumuz yeni ekonomi dönemine geçilmesinde son derece önemli katkıları olan bilim insanını ve eserlerini daha yakından tanıyalım. Yaşadığı dönemde bilgisayar bilimi tabiri sadece küçük bir grup tarafından ciddiye alınıyordu. Hatta bilgisayar kelimesini bilen insan sayısı da azınlıktaydı diyebiliriz. O zamanki bilgisayarlar odaları kaplarlardı ve sınırlı işlem erişimine sahiptiler, bu yüzden daha küçük masaüstü bilgisayarlar geliştiriliyordu ancak bunların kullanımı için kolay işletim sistemleri yoktu. Bir işletim sistemi olmadan bilgisayarlar herkes için erişilebilir değildi.
Ritchie ve arkadaşları kullanışlı bir işletim sitemine ihtiyaç olduğuna karar verdi. Bu kapsamda Bell Laboratuvarlarında Ritchie’nin de içinde bulunduğu bir ekip tarafından Unix işletim sistemi yazıldı. Unix başlangıçta Ritchie’nin beklentilerini karşılamadı. Geliştirilmesi için Ritchie günümüzde yaygın olarak kullanılan C Programlama dilini yazdı. C programlama dili ile birlikte Unix’i geliştirdi.
Unix 70’li ve 80’li yıllarda akademik ve ticari çevrelerde oldukça ilgi gördü. Unix birden fazla iş yapabilme kapasitesine sahip ve çok kullanıcılı işletim sistemlerinin atası olarak kabul edilmektedir. Linux’un da temelini Unix oluşturmaktadır. Unix’in yaygınlaşmasıyla beraber C programlama dili de kısa sürede popüler oldu. C programlama dili bugün hala kullanılmakta ve C baz alınarak birçok modern nesne yönelimli programlama dili türetilmiştir. Temelinde C programlama dili olan C#, C++, Objective C, Java ve Python programlama dilleri günümüzde kullanılan en popüler nesne yönelimli programlama dilleridir.
Eserleri ile teknoloji dünyasında çığır açan bu bilim insanının tarih sahnesinde yerini almamış olduğunu düşünsenize? Windows, Android, iOS ve macOS gibi çok popüler işletim sistemlerine sahip olmayabilirdik. Günlük hayatta çok sık kullandığımız Facebook, Google, Youtube gibi aklınıza gelebilecek birçok uygulama olmazdı; olsaydı bile bugünkü şeklinde olmayabilirdi. Çünkü bu saydıklarımın hepsi temelinde C programlama dili ve türevleri ile yazılmıştır.
C ve Unix’i günümüz teknolojisinin başyapıtları olarak adlandırabiliriz. C programlama dili ve türevleri, dijital cihazları ve ağları çalıştıran yazılımı yazmak için kullanılmaya devam ederken, Unix ve benzeri işletim sistemleri çeşitli bilgi işlem sistemlerinde çalışıyor. Dennis Ritchie Unix için, “Unix, temelde basit bir işletim sistemidir, ama bu basitliği anlamak için bir dahi olmanız gerekir.” demiştir. Ritchie, Brian Kernighan ile birlikte 1978 yılında ‘C Programlama Dili’ kitabını yayınlamıştır. Bugün hala yazılımcılar tarafından C dilinin kutsal kitabı olarak görülüyor.
Ritchie’nin erken çalışmaları, modern dijital dünyamızın teknik altyapısının büyük bir kısmının temellerini attı. Kendisi her ne kadar çok büyük bir üne sahip olmasa da eserlerinin izlerini hayatımızın her alanında görebiliriz. Özetle, teknoloji kullanımının ilgiden ziyade bir zorunluluğa dönüştüğü bu dönemde kullandığımız teknolojilerde onun çalışmalarının büyük katkısı olduğunu unutmamamız gerekir.
Son Gönderiler: Ramazan Bilge Başgün (Tümünü Gör)
Yeni Ekonomi Döneminin Mimarlarından Bir Bilim İnsanı: Dennis Ritchie - 07/05/2020
Tags: c dili, dennis ritchie, programlama, unix, yeni ekonomi,