Hasan Cemal’in Rojava Yazıları (DİZİ YAZILARI TOPLAMI) | Güncel Gerçek
Rojava’dayım. Türkiye, Irak ve Suriye sınırlarının buluştuğu yerde… Burada devrim heyecanıyla, Tayyip Erdoğan ve Mesut Barzani’ye duyulan hendek tepkisi iç içe…
DERİK, Rojava’nın Cizre Kantonu
Mezopotamya’nın sonsuzluğa doğru akıp giden yemyeşil güzelliğinin içinden geçerek yol alıyoruz.
Solumuzda, biraz uzaktan Cudi Dağları yükseliyor.
Burası, Kürdistan coğrafyası.
Türkiye, Irak ve Suriye sınırlarının buluştuğu ya da Kürdistan’ın üç parçasının birleştiği üçgendeyiz.
Solumuzda Türkiye Kürdistanı, Kürtlerin sadeleştirmesiyle Kuzey, karşımızda Irak Kürdistanı, yani Güney, bizim cuma günü ayak bastığımız yer ise Suriye Kürdistanı ya da Rojava (Batı).
Elini uzatsan Güney’in sınır kapısı Semalka, Dicle Nehri, Zaho, Habur sınır kapısı…
Kaç zamandır kıyamet kopuyor.
Irak Kürdistan yönetiminin Türkiye sınırından güneye doğru, Rojava sınırı boyunca kazmakta olduğu ve dikenli tellerle desteklediği üç metre derinliğinde, iki metre genişliğindeki hendek Rojava Kürtlerini ayaklandırmış durumda…
‘Erdoğan ve Barzani Rojava’yı kuşatıyor’
Kürdistan yönetimi, Ankara’yla işbirliği içinde kazıyor bu hendeği; iki tarafın, yani Erdoğan’la Barzani’nin ortak hedefi, Rojava’yı, Rojava Kürtlerini kuşatmak…
Cuma günü Güney’den, yani Irak Kürdistanı’ndan Rojava’ya ayak atttığımız andan itibaren hep aynı cümle kulağımıza çalındı:
“Barzani’nin KDP’si ile Erdoğan’ın AKP’si Rojava’yı kuşatıyor; Türkiye de sınıra hendek kazmaya başladı. Rojava’ya dönük ambargoyu birlikte derinleştiriyorlar.”
Irak’tan dürbünle izlenen protesto
Eylem alanı kurulmuş, sürekli dalgalanan rengarenk bir topluluk…
Zılgıt çeken kadınlar…
Apo’lu bayrak sallayan kadınlar…
Hoplayıp zıplayan kızlı erkekli çocuklar…
Bazı kadınlar sarılıp sarılıp öpüyor.
Alanda kulakları sağır edercesine çalan YPG (Rojava Halk Savunma Güçleri) marşları…
Hiç bitmeyen heyecan halleri…
Kalabalık dalga dalga hendeğe doğru akıyor.
Hendeğin karşı tarafında Irak Kürdistan yönetiminin askerleri ellerinde dürbünler protesto eylemini izliyor.
Kimi avuçlarıyla, kimi kürekleriyle hendeğe doğru taş toprak atıyor.
“Ne kadar tuhaf değil mi, birileri hendek kazıyor, birileri dolduruyor.”
Tepkiler daha çok duvarların, hendeklerin, dikenli tellerin barışla ne kadar bağdaşmadığını anlatıyor. Herkesin derdi, barışla hendek çelişkisinde düğümleniyor.
Ben de bir taş atıyorum hendeğe…
“Saddam’la Hafız Esad varken hendek kazmadılar, şimdi Barzani’nin KDP’si kazıyor.”
Sürekli slogan atılıyor hendeğin başında:
“Kürdistan birdir parçalanamaz!”
“Kürdistan birdir, birdir, birdir, Kürdistan birdir.”
Etrafta petrol kuyuları…
Güney’le Rojava sınırından ufak ufak başlayıp Derik üstünden Rimelan’a kadar karınca benzeri pompalarıyla adım başı uzanan bu zenginlik -işlenmesi şimdilik çok büyük ölçüde durmuş olsa da- barış halinde Rojava için çok büyük bir fırsat kapısı sayılıyor.
Rojava’da barış olmazsa…
“Belki de bu savaş hali, belki de Rojava Kürtlerinin böylesine acımasızca kuşatılması, bu petrol zenginliğinden ve Akdeniz’e doğru uzanabilecek yeni bir petrol koridorundan kaynaklanıyor.”
“Tayyip Erdoğan izlediği yanlış politikalarla komşularını Türkiye’ye düşman yaptı. Şimdi aynı tuzağa Mesut Barzani düşüyor. Erdoğan onu bu tuzağa çekiyor. Rojava’da barış olmazsa, Kürdistan’ın diğer parçalarında da olmaz. Türkiye’deki çözüm süreci de tıkanır kalır. Ankara bu durumun hala farkında değil mi?”
Ağızlarında şarkı, ellerinde toprak
Kızlı erkekli öğrenciler, bir yandan neşe içinde şarkı söylüyor, diğer yandan taş toprak atıyorlar hendeğe…
Sabah vakti Derik Kültür Evi’nde ilkokul çocuklarından oluşan koronun cıvıl cıvıl halleri gözümün önüne geliyor.
İki arkadaşlarının çaldığı bağlama eşliğinde, benim de tek kelimesini, Kürdistani’yi anladığım güzel şarkılar söylediler, gözlerinin içi gülerek, insanın içini yaşama sevinciyle doldurarak…
Her yerde Apo!
Yol üstünde ne kadar çok kontrol noktası geçtik.
Göğüslerinde asayiş yazan, elleri kalaşnikoflu, bazıları erkek, bazıları kadın askerler.
Erkeklerin bayrağı sarı zemin üstüne kırmızı yıldız, kadınlarınki kırmızı zemin üstüne sarı yıldız taşıyor.
Derik’te Süryanilerin asayiş gücüne de rastladık.
Erkekler, kısa adı YPG olan Halk Savunma Gücü’nü oluşturuyor. ‘Kadın ordusu’nun adına gelince, YPJ…
Derik yakınındaki bir YPJ noktasında duruyoruz. Anlamlı bir fotoğraf karesi yakalıyorum. Bir tepeciğin üstüne beyaz taşlarla Apo ve YPJ yazmışlar. Üstünde de, ellerinde kalaşnikoflarıyla sohbet eden kadın askerler, bana poz vermelerini istiyorum, kırmıyorlar.
Güney’den, Rojava’nın Cizre Kantonu’na adım attığım cuma gününden itibaren nereye başımı çevirsem Öcalan’la karşılaşıyorum.
“Her yerde Apo olduğu için Barzani, KDP kızıyor, tepki gösteriyor. Çünkü Apo, Kürdistan’ın dört parçasında da örgütlü, nüfuz sahibi… Bu da Barzani’yi rahatsız ediyor.”
PKK ve Öcalan Rojava devriminin neresinde?
İçlerinde meslektaşlarımın da bulunduğu bazıları Türkiyeli, bazıları Suriyeli Kürtlerle sohbet ederken soruyorum:
“Rojava devrimi ne demek?”
Yanıtlar şöyle geliyor:
“Yeni demokrasi modeli…”
“Bugüne kadar Kürdistan’ın üç parçasında yaşamış bir Kürt genci olarak kendimi ilk kez özgür hissettiğim bir devrim…”
“Kürtler bu devrimin neresinde?”
“Devrimin öncülüğünü şu anda Kürtler yapıyor.”
“Öcalan, Rojava devrimin neresinde?”
“Apo, Rojava devriminin felsefesidir.”
“Apo belkemiğidir bu devrimin.”
“Rojava Apo’nun devrimidir.”
“PKK, devrimin neresinde?”
“PKK bu devrimin merkezidir.”
“PKK bu devrimin harcıdır.”
“PKK bu devrimin itici gücüdür.”
“PKK bu devrimin dayanağıdır.”
“PKK bu devrimin destekçisidir.”
Biri, sözü tekrar Öcalan’a getiriyor:
“Rojava devrimi Apo’nun eseridir.”
“Öcalan’ın Rojava’daki nüfuzudur, Barzani’nin kazdığı hendeğin altında yatan gerçek… Barzani bugüne kadar uluslararası sahnede Kürtler açısından tek muhatap kabul edildi. Ama Rojava böyle giderse, uluslararası alanda yeni bir muhataplık odağı olarak sahneye çıkacak. Barzani bunu istemiyor. Rojava da uluslararası sahneye çıkacaksa, o da benimle çıksın istiyor. Barzani’nin iddiası bu…”
Sakin, sessiz bir yapayalnızlık…
Limon, portakal ağaçları…
Sarı, kırmızı, mor güller…
Ama Rojava Kürtlerinin bir geleneği var. Ailenin en büyük oğlunun – veya küçük de olsa ailenin tek oğlunun – adıyla çağrılırmış baba…
Küçük kızı Ronahi’ye bakıyorum:
– Bu duruma kızlar isyan etmiyor mu, diye soruyorum.
– Evet evet, isyan çoktan başladı bile…
Ortanca oğlu hayırsız çıkmış, İstanbul’daymış…
Bir kızı evlenmiş, kocası ve dört çocuğuyla birlikte Norveç’e göç etmişler. Bave Tarık, “Karı koca çalışmıyorlar, çocuklar da okulda… İşte böyle memleketler de var dünyada” diyor.
Yanındaki iki kızından biri ziraat mühendisliğini bitirmiş. Küçük kızı hukuk okuyormuş…
Biri, genç ve sarışın bir kız. Yeğeniymiş, adı Heyat. “Asayiş gücündendi, 8 Ekim 2013’te Derik’in kurtuluşunda şehit düştü” diyor Bave Tarık.
“Bu da erkek yeğenim. O da geçen ay Kobani’de çetelerle, IŞİD ile savaşırken şehit oldu. Bir de amcam, Kuzey’de (Türkiye Kürdistanı) Botan’da şehit düştü 1989’da…”
Zeytinyağına yatırılmış küçük salamura patlıcanların içi çeviz, kırmızı pul biber, sarımsak, susam, bademle doldurulmuş, değişik bir tat kahvaltı için…
Ayrıca katı yumurta, zeytin, yoğurt, yeşil zeytin, helva ve de hurma pekmezi…
Kapıda, ayakta duran Bave Tarık’ın beyaz yemenili karısı bana el işareti yapıyor, ben de gideceğim eyleme diye…
“El Nusra, IŞİD…”
Erdoğan’ın adıyla – IŞİD’di, el Nusra’ydı – radikal İslami örgütler arasındaki çağrışım hiç değişmiyor.
İki gündür Rojava’nın Cizre kantonunda (diğer iki kanton ise Hatay’la Gaziantep’e bitişik Afrin’le, Urfa’yla sınırdaş Kobani) dolaşıyoruz.
Ben “Neredeyse sıfırlanmış” deyince, “Sıfırın altında, altında!” diye yanıtlıyor muhatabım…
“Stratejik bir yere sahip, üstelik petrolü de olan Derik’e Barzani hep özel bir önem verdi. PKK kadar olmasa da KDP’nin de belli bir gücü var Derik’te. Ama KDP’li Kürtleri de huzursuz ediyor bu hendek, Rojava’ya karşı uygulanan kuşatma, ambargo… Siyasi bilinci olmayanlar, Barzani öl dese ölür ama diğerleri öyle değil. Kürdistan’ın parçalara ayrılmasını tarihten gelen emperyalizmin oyunu olarak görüyorlar.”
Ortadoğu’nun tarihinde Türkiye, İran, Irak ve Suriye arasında dört parçaya bölünmüşlük, Kürtlerin bu coğrafyadaki stratejik şanssızlığı olarak görülür.
Emperyalist devletlerin özellikle Birinci Dünya Savaşı’yla birlikte Kürdistan’ı bölmeye başlayıp bugünlere kadar Kürtleri birbirlerine düşürmüş olmaları, hendek bağlamında yeniden gündeme getiriliyor.
“Önder Apo’nun demokratik özerklik modeli…”
PKK bunu neresinde diye sorunca da, özet yanıt şöyle geliyor:
“Esas örgütleyici güç PKK… Ama daha çok arka planda… Kendi bilgisini, birikimini, deneyimini Rojava’da aktarıyor.”
“Kuzey’de savaşırken, PKK saflarında şehit düşen 5 bin Rojavalı Kürdü unutmayın. Fehman Hüseyin (kod adı Bahoz Erdal) gibi en önde gelen askeri liderler gibi, ismi kamuoyunda fazla bilinmeyen komutanlar da vardır PKK’de, Rojava Kürtleri’nden…”
KDP’nin uzantısı olarak kurulmuş El Parti, bu ‘tabela partileri’nin içinde en etkili olanı. Barzani’nin bu meclisi Suriye Halk Muhalefeti’yle birlikte hareket ediyor, üç yıldır sürmekte olan iç savaşta…
Rojava’dan 3. yazı – inşallah – yarına.
Rojava’da Kadın Düşünce Akademisi’ndeyiz. Dersler arasında ‘jineoloji’ de var, kadın bilimi. Devlet ve iktidar konuşulurken bir Kürt anasının unutamadıkları sözünü aktarıyorlar: “Demek ben her gece koynuma devlet alıyormuşum, devletle yatıyormuşum…”
Duvarlarda kadın gerillalar ile Öcalan’ın ziyaretlerde çekilmiş İmralı fotoğrafları var. Yeni sistemi kâğıt üstünde oluşturmak başka, hayatın içinde pratiğe dönüştürmek, uygulamak başka. Malum sorun: Devrim ve hayatın gerçekleri. Zorluklar var. Anlatıyorlar…
Büyük bir bahçe içinde, ağaçlar arasında tek katlı güzel bir ev. Girişinde, Kadın Düşünce Akademisi yazıyor.
İdeolojik eğitim verilen bir yer…
20-25 gün süren her dönemin konusu farklı. Her devrede, değişik kurumlardan 35-40 kişilik kadın grupları eğitim görüyor…
“Ayhan’a ismini, Kuzey’de şehit olan PKK’li bir gerilla koymuş… Babası kanserden genç yaşta ölüyor, annesi başkasıyla evlenip Türkiye’ye gidiyor. Annesine küsüyor, bir daha görmüyor. Amcası Ayhan’ı kendi oğluyla evlendirmek isteyince, yüzüğü amcasına gerisin geriye veriyor. Amcaoğlu bunun üzerine dağa çıkıyor, PKK saflarında bir süre sonra şehit düşüyor. Ayhan da Rojava Devrimi’yle birlikte, Kürtçesi Yekitiye Star olan Kadın Meclisleri’ne katılıyor. Kendine amaç olarak da ‘kadın özgürlüğü’nü seçiyor.”
‘Devleti koynuma alıyormuşum’
Cin gibi. Simsiyah saçlı, zeytin tanesi gibi siyah gözlü. Hem ilgi gösteriyor, hem kaçıyor benden. Yakalayıp bir fotoğraf çektirmek istiyorum ama nafile…
“Babası Arap, annesi Kürt… Babasıyla amcası bize karşı savaşan el Nusra’dalar… Annesi ise devrimden bu yana Kadın Evi’nde, bizimle çalışıyor.”
“Toplumsal özgürlük sorununun içinde kadın sorunu fazla görülmüyor. Sorun sadece kadının değil, erkeğin de sorunu… Bir derste devlet ve iktidar konusunu tartışıyorduk. 60 yaşında bir Kürt anası, ‘Demek ben her gece koynuma devlet alıyormuşum, devletle yatıyormuşum’ deyiverdi. Çünkü devleti bir erkek iktidar modeli olarak görüyor.”
Ortasında Öcalan’ın bulunduğu büyük fotoğraf yine Öcalan’la Sırrı Süreyya Önder’in, Pervin Buldan’ın, Dr. İdris Baluken’in ve Selahattin Demirtaş’ın fotoğraflarıyla çevrelenmiş…
“Bazen insan saçını başını yoluyor. Güçlükler yani… Devrim bu… Yeni bir sistem inşa ediyorsun. Ama o kadar çok zorlukları var ki… Alışılmışın dışında güçlükler…”
Yeni sistemi kâğıt üstünde oluşturmak başka, hayatın içinde pratiğe dönüştürmek, uygulamak başka…
Yaşamın içindeki dertlerin ağır basmaya başladığı günlerin güçlükleri ile, ‘devrim heyecanı’nın eski canlılığını yitirebileceği aşamaların içiçe geçmesi de bir başka mesele…
Devrim ve hayatın gerçekleri…
Derik’te toplam 1000 Hristiyan aile yaşıyor. Bunların 735’i Süryani, 13’ü Ermeni. Ayrıca Keldaniler var.
Police Sutoro’nun bayrağının ortasında üç yıldız var. Kürtleri, Arapları ve Hristiyanları temsil ediyor.
‘El Nusra zayıf, savaşı IŞİD yürütüyor’
“Devrime mesafeli duran bazı partiler var. Eski Baasçılar var. Barzani’nin KDP’si var tabii. Bazen kışkırtmalar yapılıyor.”
Betondan, demirden bariyerler, kum torbaları, kontrol noktaları…
“Sistem henüz oturmadığı için zorluklarımız var tabii. Derik merkez olarak savaştan uzak bir yer. Sınır olduğu için de Türkiye ve Barzani KDP’sinin kuşatması altında. Maddi olarak büyük sıkıntılarımız yok. Cizre kantonunda milletin siyasi olarak sisteme dönük talepleri var.”
“Daha tam oturmadı sistem… ”
Komutanın odasında Süryani kayıplarının fotoğrafları asılı. İkisi PKK saflarındayken Cudi ve Abgar’da hayata veda etmiş. Diğer ikisi, Rojava Devrimi sırasında yaşamını yitirmiş…
Şam’ın memurları muhafaza edilmiş
“Pratik nedenlerden kaynaklanıyor bu durum. Eskinin kapısına bir anda kilit vursaydık, sistem olduğu gibi çökerdi. Bunun yerine, onların bilgi ve deneyimlerinden yararlanarak zamana yayıyoruz yeninin inşasını…”
Az ötede Roma’dan kalma bir köprü kalıntısı…
Mezopotamya Ovası’nın tüm güzelliklerinin içinde çoluk çocuk herkes vur patlasın çal oynasın…
Ben de bir hatıra fotoğrafı çektiriyorum cıvıl cıvıl, kıkır kıkır Kürt çocuklarıyla, Christiana Ronaldo saç tıraşlı oğlan çocuklarıyla…
Cizre Kantonu’nun başkenti Amude’de, Yasama Meclisi binasındayız. Meclis Başkanı ve Cumhurbaşkanı Vekili Hakem Hallo, Başbakan Ekrem Huso, bazı bakanlar ve bakan yardımcıları tarafından bahçede karşılanıyoruz.
“Devrimi boğmak için sınırda hendek kazıyorlar. Sorunlar diyalogla çözülür, hendekler, dikenli tellerle değil. KDP ile Türkiye hükümetinin hendek konusunda işbirliği olduğu anlaşılıyor” diyorlar. Kurmaya çalıştıkları düzeni anlatıyorlar…
Bir deniz gibi sonsuzluğa uzanan Mezopotamya Ovası’nın güzelliğine her seferinde hayran kaldım.
Amude çarşısı çok canlı…
“Kurucu Meclis’in içinden 19 kişilik bir komite seçildi, anayasa niteliğindeki bir ‘toplumsal sözleşme’yi hazırlamak için… Sözleşmenin temel ilkelerine gelince:
Demokratik yönetim… Kimseyi dışlamayan çoğulcu yönetim… Temel hak ve özgürlükler… Suriye’nin bütünlüğü…
“Kurucu Meclis’i kurumlar kendi aralarında seçti. Seçimlerden sonra taşlar daha çok yerli yerine oturacak.”
“Siyasal bir örgüt olarak hükümete üye veriyor, Meclis’e üye veriyor.”
TEV-DEM’den, sivil toplum örgütlerinden, kadın örgütlerinden, Kürdistan Yeşil Partisi’nden, Liberal Parti’den, Demokratik Barış Partisi’nden temsiciler var hükümette…
“Devrim, diktatörlük sistemine karşı çıkar. Suriye’de gitgide derinleşen kriz üzerine katıldık biz de devrime… Demokratik bir ulus yaratmak istediğimiz için katıldık. Her dinden, her etnik gruptan, her inançtan insanların, Kürtlerin, Arapların, Süryanilerin, Asurilerin, Keldanilerin, bütün halkların özgür şekilde yaşamalarını istediğimiz için devrim saflarında yer aldık.
“Bir sorun tabii ambargo… Aşırı İslamcı örgütlerin saldırıları bir başka sorun… Elektrik kesintileri, akaryakıtla ilgili meseleler eskiye kıyasla düzeldi. İlaç ve hastanelerin durumunda zorluklar devam ediyor. Til Koçer sınır kapısından insani yardım geçiyor ama hâlâ yetersiz. Ama temel sorun Irak tarafında, DAİŞ’in (yani IŞİD) saldırıları…”
“Dışarıda tanınmıyor olmak ve bunun getirdiği zorluklar da yaşanıyor tabii…”
“Biz halen kendimizi Suriye’nin bir parçası olarak görüyoruz. Cizre Kantonu Demokratik Özerklik Yönetimi olarak öteki iki kantonla, Kobani ve Afrin’le koordinasyon içindeyiz. Bu kanton modelini tüm Suriye’ye bir çare olarak geliştirmek bizim amacımız…”
‘Öcalan’a bir düşünür olarak bakıyoruz’
Hüseyin Şaviş, TEV-DEM koordinatörü hükümette. Türkiye’de PKK saflarında bulunmuş, hapis yatmış, Türkçeyi ve Türkiye’yi iyi bilen biri…
İttihat ve Terakki’den Baasçılığa
Ben de ‘Baasçılığın‘ bu damardan nasıl esinlendiğini anlatıyorum.
Geçen yıl Suriye’de kıyametin koptuğu Serekani’deyiz. Ceylanpınar Sınır Kapısı’nın Rojava tarafında savaşın o hazin bütün izleri çok taze. Duvarlar delik deşik. Bazı binalar yıkılmış. Olan biteni anlatıyorlar.
‘Bu Kürt düşmanlığı neden’ sorusu eşliğinde Ankara’nın tavrına ilişkin olarak aktarılanlar, Türkiye’de devletin Hizbullah eliyle hukuk dışına çıktığı 1990’ları hatırlatıyor… Neden mi? Cevap, Serekani’de anlatılanlarda…
“Serekani bir küçük Suriye’dir. Araplar, Kürtler, Süryaniler, Asuriler, Keldaniler, Ermeniler… Bir de dört yüzyıl önce Osmanlı döneminde buraya göç ettirilmiş benim gibi Türkmenler ve Çeçenler, Çerkesler… DAİŞ, (IŞİD-Irak Şam İslam Devleti) radikal İslamcı çeteler burayı ele geçirseler, Rojava devrimine büyük bir darbe indireceklerdi. Olmadı, yapamadılar, YPG’yi (Rojava’nın askeri gücü), halkı yenemediler.”
‘Neden bu Kürt düşmanlığı?’
Serekani zaferinin Rojava’ya karşı genel siyasal havayı değiştirdiğini belirtiyor ve bu sayede çetelerin Irak sınırına kadar temizlendiğini, böylece Til Koçer sınır kapısını da ele geçirdiklerini söylüyor.
Başlangıçta Bağdat’daki Şii iktidarı, -ya da Başbakan Maliki yönetimi- Til Koçer kapısına Şam’daki rejimin Suriye bayrağının çekilmesini istemiş ama sonra tavrı yumuşamış…
Şimdi Til Koçer’den yeterli olmasa da insani yardımlar ulaşabiliyor Cizre kantonuna…
Hizbullah’tan sonra IŞİD mi?
“Çeteleri sınırdan bırak, sok Rojava’ya, yardım et. Kürtleri onlara kırdır. Sonra onlar yenilince, al içeri, kapat kapıyı… İnsanlık mı bu?..”
Rojava’da da PKK realitesi var, tercih yine savaş mı?
Ankara neden ille de Suriye Kürtlerini kaybetmek istiyor?.. Türkiye’nin bunda bir çıkarı olduğunu sanmıyorum.
‘Suriye geneline kıyasla Rojava cennet sayılır’
Duvarlar, dikenli teller…
“Şimdi buradaki Araplar da gördüler, IŞİD’ın, el Nusra’nın, Gureba el Şam’ın, Ahfad el Rasul’un, Ehrar el Şam’ın, o radikal İslamcı örgütlerin ne anlama geldiğini, onlar gelince neler olacağını… Mesela Halep’ten biliyorlar, üç Arabın kafasının nasıl kesildiğini…
‘Sandılar ki biz zayıfız’
“Bazı dinci gruplar Suriye’den, aşağıdan geldi. Bazıları da Türkiye’den girdiler. Ve Serekani’ye saldırdılar. Başlangıçta rejim güçleri (Şam) ile çatışma çıktı. Biz YPG olarak Kürt mahallelerini korumaya almıştık. YPG o zaman azdı. Ama halk örgütlenmişti.
“Sakın Kobani’ye geçmeye kalkmayın. Cizre Kantonu’yla Kobane Kantonu arasındaki koridorda, Til Ebyad’da, özellikle Tel Xenzir ve Tel Boğa’da şiddetli çatışmalar yaşanıyor. Aman ha, gövde bir yana, baş bir yana atılabiliyor.”
‘Türkiye ve Barzani ortak konsept uyguluyor’
“Kuzey’den (Türkiye ya da Türkiye Kürdistanı) geldim, Rojavalı kardeşlerime özellikle güvenlik alanında yardım etmek için… Bir boşluk yakaladılar mı saldırabilir çeteler… Boş bırakmaya gelmez…”
“Ortak bir konsept uygulanıyor Türkiye ve Barzani’nin KDP’si tarafından… Bir tarafta hendek, bir tarafta kapatılan sınırda Kürtlerin itilip kakılması…
Afrin ve Kobane kantonlarıyla Serekani tarafında, Türkiye sınırında kuvvet yığınağı var. Kaçakçılık, en önemli geçim yolu Türkiye tarafından tıkanmış durumda… İnsan artık çekiniyor kaçağa gitmeye…”
“Öte yandan şunu da yazın. Çetelerin yolunu açmak için Ceylanpınar seçimini 30 Mart’ta gaspetti AKP… Seçimi çaldılar BDP’den…”
PYD lideri: Kürt fobisinden kurtulsa bütün Ortadoğu Türkiye’nin olur!
Rojava’nın önde gelen güçlü partisi PYD’nin lideri Salih Müslim’le bu kez yollarımız Süleymaniye’de kesişti. Üç mesajı var Erdoğan’a: 1) Irak Kürdistanı’ndaki büyük yanlışı 20 yıl sonra Rojava’da tekrarlamayın! 2) Kürt fobisinden bir an önce kurtulun, bütün Ortadoğu sizin olur! 3) Tarihten ders çıkarın!
Müslim, Barzani’ye de “Hendeği yanlış yerde, Kürtlerin arasına kazıyorsun. Kürtler artık birbirine düşmesin” mesajını veriyor. Peki Türkiye ve KDP Rojava’ya ortak bir operasyon düzenleyebilir mi? Rojava’ya dönük hatalar Türkiye’de nasıl bir sonuç doğurabilir? Başka sorular da var. Müslim’in yanıtları aşağıda…
Suriye Kürtleri PYD ve lideri Salih Müslim’le tarih sahnesine çıkıyor
Bu kez yollarımız Süleymaniye’de kesişti. Rojava’ya gelmeden önce kendisiyle kaldığı otelde uzun uzun konuştum.
‘Kim o teröristler, yoksa sizler misiniz?’
Salih Müslim’in canını en çok Rojava Kürtlerine uygulanmakta olan ambargo, kuşatma sıkıyor. Bu konuda Erdoğan’la Barzani’nin işbirliği içinde olduklarını belirtiyor.
KDP’nin Irak Kürdistanı’yla Rojava arasında hendek kazarken, Türkiye’nin de Afrin sınırında aynı işe soyunduğunu belirtiyor.
– Kim o teröristler? diye soruyor.
– Yoksa sizler misiniz o teröristler?..
‘Kapılar kapatıldı, satamıyoruz, alamıyoruz’
“Buğdayımız var, soğanımız var, zeytinyağımız var, nohutumuz var, ama satamıyoruz dışarıya. Ticaret kapıları kapatılmış durumda. Satamıyoruz, alamıyoruz. Yiyecek bakımından sıkıntımız yok. Ama insanlar çalışamıyor, üretemiyor tam olarak…”
Salih Müslim Bağdat’ın, yani İran’a yakın Şii Başbakan Maliki’nin Til Koçer sınır kapısından yetersiz de olsa Rojava’ya insani yardımların geçmesine izin verdiğini sözlerine ekliyor.
‘IŞİD, petrolünü rejime bile satıyor’
“Derik taraflarındaki Rimelan petrol yatakları iç savaş öncesinde Suriye ekononomisinin belkemiğiydi. Petrol bir de Dera Zor bölgesinde çıkıyor. Burayı halen IŞİD (Irak Şam İslam Devleti isimi radikal örgüt) ele geçirmiş durumda, rejime (Şam’a) bile petrol satıyor.”
Türkiye’nin el Nusra, IŞİD gibi radikal İslamcı örgütlere desteği yoktur, diyemiyor ve bu konuda dikkatli bir dil kullanıyor:
Talabani’nin KYB’si Rojava devrimine daha yakın
Salih Müslim Erbil’de (Hewler) değil, Süleymaniye’de kalıyor ve çalışıyor. Bu da Barzani’yle ilişkilerin iyi olmadığını bir işareti.
Biri, Noşirvan Mustafa’nın Goran (Değişim) partisi, diğeri de Celal Talabani’nin KYB’si, Kürtçe’siyle YEKİTİ.
Hasan Cemal’in Noşirvan Mustafa ile 17 Kasım 2012’de yayımlanan söyleşisi
‘Rojava yanlışları Türkiye’de süreci rayından çıkarabilir’
Salih Müslim, sohbetimizin sonuna doğru sözü yine Türkiye’ye getiriyor.
Türkiye’nin 20 yıl boyunca Kuzey Irak diyerek, Irak’ın Kuzeyi diyerek, Kürt ve Kürdistan sözcüklerini bile ağzına almayarak, Talabani ve Barzani’yi muhatap kabul etmeyerek Irak Kürdistanı konusunda tarihi bir yanlış yaptığını söylüyor.
Tayyip Erdoğan’ın Rojava Kürdistanı’na dönük yanlışlarının Türkiye’deki ‘çözüm süreci’ni de rayından çıkarabileceği ihtimali…
Rojava’ya Türkiye-KDP operasyonu ihtimali
Türkiye’yle KDP’nin bir operasyonu…
‘Dinlemeleri ABD yaptı, şimdi de Cemaat’i temizletiyor’
“Bütün bunları Amerika dinletti. Erdoğan’a büyük darbe vurdu; şimdi de Erdoğan’a Cemaat’i temizletiyor. Amerika’nın ‘ılımlı İslam’ projesi yok artık. Erdoğan’ın İslam alemine dönük ‘modelliği’ sona erdi Washington’un gözünde…”
Sevgili kardeşim; sana bu mektubu tarih boyunca acıyla yoğrulmuş Mezopotamya’dan yazıyorum. 24 Nisan Soykırım acını paylaşıyorum. Burada, Rojava’da Süryani toplumunun önde gelenleriyle sohbet ederken Süryani Birlik Partisi Genel Başkanı İşo Goriye, “24 Nisan yalnız Ermeniler için değil, biz Süryaniler için de soykırım tarihidir” dedi.
İşo Goriye, Ermenilerin ‘Büyük Felaket’ dedikleri o gün için ‘Biz Kılıç deriz, Süryanice Seyfo. Bizim 1915’te yaşadığımız bu büyük acıyı da paylaşmayı unutmayın” diye ekledi. Sevgili kardeşim; Başbakan Yardımcısı Elizabet Gouriye ve Meclis Eşbaşkanı Nazira Goriye’nin de katıldığı sohbette beni en çok hangi sözler etkiledi biliyor musun?..
“24 Nisan yalnız Ermeniler için değil, biz Süryaniler için de soykırım tarihidir. 1915’te, Osmanlı topraklarında Süryaniler de kıyıma uğratıldı. 500–750 bin arasında Süryani hayatını kaybetti. Ermeniler o güne Büyük Felaket, Ermenice Medz Yeghern derler. Biz Kılıç deriz, Süryanice Seyfo. Bizim 1915’te yaşadığımız bu büyük acıyı da paylaşmayı unutmayın.”
Süryanilerin Seyfo acısını da paylaşıyorum.
Devlet, Kürtlere de böyle yapmıştı 1990’larda, faili meçhul döneminde…
“Biz daha kâğıt üstünde bile beceremedik bu işleri…”
‘O kadar ezilmiş bir halkız ki…’
“Yalnız hükümete girmedik. Kendi örgütümüzle askeri güce de, asayişe de katıldık. Artık hepimiz eşit durumdayız. Burası Mezopotamya. Hepimiz beş altı bin yıllık halklarız. Farkındayız, hiçbir şey kolay olmayacak. Ambargolar var üstümüzde. Ama halklar olarak en nihayet bir şeyler başarmaya başladık. Demokrasi… İnsan hakları…”
Avrupa’nın Rojava’ya ilgi göstermesi…
“Biz bir temel atıyoruz Rojava’da. Daha işin başındayız. Zorluklarımız çoktur. Bu bir yeni tecrübe… Uygulamada, insanlara anlatmakta zorluk var. Ambargo ekonomiyi zorluyor. Ham madde pahalandı. Birçok yerde işler durdu, üretim durdu. İşsizlik var. İthalat yok gibi. Alışveriş yavaşladı. Petrol kuyuları çalışmıyor. Sulama olumsuz etkiliyor. Elektrik kesinti saatleri uzuyor. Bu yıl gübre bile gelmedi dışarıdan… Bir bidon tüp gaz savaş öncesi 250 Suriye Lirası idi. Bir ara 27 bine çıktı. Şimdi ancak 2 bine indi.”
‘Şerefimizle, kimliğimizle özgürce yaşamak istiyoruz’
Kurucu Meclis’in Süryani Eşbakanı Nazira Goriye de katılıyor sohbetimize. Üçünün soyadı da Goriye ama bu bir raslantıdan ibaret.
‘Bu toprakların kabahati nedir?’
YPG’li bir komutan gece yarısı Kamışlı’da anlatıyor, Türkiye Süleyman Şah Türbesi’ndeki birliğin değişimi için YPG ile temas kurmuş. Sınırdaki YPG’ye “Kapıda bizim bayrağın altından geçmek istemezlerse, zorluk çıkarmayın” talimatı verilmiş…
Türkçesi, Halk Savunma Birlikleri olan YPG, “Rojava Devrimi’nin ordusu…”
Güler yüzlü komutan, fotoğraf çekilmesini, adının yazılmasını istemiyor.
YPG’nin Rojava’daki ilk örgütlenmesi 2004 yılında başlamış. 2011’de Suriye İç Savaşı’nın patlamasıyla birlikte resmen sahneye çıkmış…
(1) “Önder Apo 20 yılını bu topraklarda geçirdi ve Kuzey’den ilk olarak 1970’lerin sonunda Kobane’den girdi Rojava’ya…”
Türkiye tarafı birlik değişimi için YPG ile de temas kurmuş. “Kapıda bizim bayrağın, YPG bayrağının altından geçmek istemezlerse, zorluk çıkarmayın” talimatı da verilmiş sınırdaki YPG’ye…
“En tepede üç kişiden oluşan bir genel komutanlık var. Bunun altında 17 kişilik bir askeri konsey yer alıyor. Bu konseyin 7 üyesi Cizre Kantonu’nda, 5’i Kobani’de, 5’i Afrin’de görev yapıyor. Askeri Meclis ise 55 üyeden oluşuyor. Bir de kısa adı YPJ olan kadın ordumuz var.”
“YPG’nin içinde 10 Arap taburu, 10 Süryani taburu, 2 Türkmen taburu da var. Her tabur, 35-40 kişiden oluşuyor. YPG olarak Rojava’da 50’ye yakın siyasi ve askeri okulumuz bulunuyor eğitim amaçlı…”
“Türkiye, Özgür Suriye Ordusu’nu bizim üstümüze saldırttı Afrin’de, yenildiler. Yine Halep’te YPG ile savaştılar, yine yenildiler. Yine Türkiye bize karşı Serakani ve Kobani’de el Nusra’yı (el Kaide’nin Suriye kolu) destekledi. Yenildiler yine…”
Ankara-KDP işbirliği konusunda şunları söylüyor:
“Türkiye, Cizre Kantonu Barzani’nin, KDP peşmergelerinin kontrolüne geçsin istiyordu. Barzani’nin hedefi budur. Bu da olmadı. Barzani ya petrolü olan Cizre’yi istiyor, ya da Rojava’yı bizimle yüzde 50-yüzde 50 paylaşmaktan yana… Buna razı olun, ambargoyu kaldıralım diyorlar.”
“Ekonomik ambargoyla bir yandan halkı bize karşı kışkırtacak ortamı yaratmak, aynı zamanda askeri olarak bizi zayıflatmak istiyor Barzani. Ama şunun farkındayız. Kürdü Kürde kırdırıcı siyaset, gayet iyi farkındayız, KDP saflarında da, Güney Kürtleri içinde de rahatsızlık ve tepkiye yol açmış durumda…”
“Talabani’nin peşmergesi YNK ile Barzani’nin KDP’si arasında ‘hendek’e ilişkin görüş ayrılığı var. GORAN partisinin hendek konusundaki yaklaşımı da iyi olmakla birlikte, Talabani’nin KYB’si daha sıcak…”
“Başbakan Erdoğan iki konuda yanıldı. Beşşar Esad’ın çok çabuk yıkılacağını sandı. Özgür Suriye Ordusu’nun gücünü fazla abarttı. 500 kilometrelik ortak sınırımız var, Türkiye Rojava Kürtlerine çok yardım edebilirdi. Bu arada Türkiye medyasının Rojava’ya ilgisi uluslararası medyaya göre çok daha az.”
“Türkiye sonunda bizi de tanıyacak bir realite olarak… Nasıl Güney’i, Irak Kürdistanı’nı tanıdıysa, Rojava’yla da öyle olacak… Ankara bizi kendi denetimine almak istedi. PYD lideri Salih Müslim’i iki defa Ankara’ya çağırıp bizi yedek güç yapmak istediler. Olmadı tabii…”
“(1) Irak sınırına yakın, Türkiye’ye doğru 75 kilometre içeriye doğru Ceza… Derik’e bağlı bir Arap beldesi. Savaş, DAİŞ’le (IŞİD).
(2) Til Hemişi… Kamışlı’ya bağlı bir nahiye. 30 kilometre güneye doğru. Savaş yine DAİŞ’le.
(3) Tii Berrak… Kamışlı’nın 40 kilometre batısı, Türkiye sınırından 40 kilometre. DAİŞ’le savaşılıyor.
(4) Haseki il merkezi… Arapların, Ermenilerin yaşadığı bir yer. Türkiye’den 70 kilometre… DAİŞ’le günlük çatışmalar…
(5) Til Temir… Haseki’ye bağlı bir belde. Türkiye sınırının 40 kilometre güneyi…
(6) Mebruka… Serekani’nin 35 kilometre batısı, Türkiye sınırında… DAİŞ’le savaşılıyor.
“Halep’te 500 bin Kürt yaşar. YPG olarak en güçlü olduğumuz yerdir. Halep Rojava’nın İstanbul’udur. Önder Apo en çok Halep’te çalışmıştır. Halep’in kırsalında DAİŞ’le mücadele ederken, Halep’in içinde de rejim (Şam) güçlerine karşı Kürt mahallelerini koruyoruz.”
This entry was posted on 25 Nisan 2014 by guncelgercek in Genel and tagged Batı Kürdistan, Hasan Cemal, Kürt Devrimi, Rojava Kürdistan, Suriye İç Savaşı.