Deccal - Beyaz Tarih
Tanım : İlahi dinlerde kıyamet alâmetlerinden sayılan ve insanları doğru yoldan saptırmaya çalışacağı kabul edilen olağanüstü güçlere sahip kişi.
Sözlükte “bir şeyi örtmek, yaldızlamak veya boyamak” anlamındaki decl kökünden türeyen bir sıfat olan Deccal kelimesi Kur’an-ı Kerim’de geçmemektedir. Yahudi dinin de ise literatüründe ilk defa milattan önce II. yüzyıldan itibaren, son günlerde Allah’a karşı gelecek güçlü bir varlıktan bahsedilmeye başlanmış, zira Yahudi kutsal kitabındaki bazı anlatımların deccal kavramı için zemin hazırladığı da kabul edilmektedir. Hezekiel kitabının 38-39. bablarında geçen Gog ve Magog kıssası bunlar arasında olup bu kıssada ahir zamanda, Yahudilerin düşmanlarına kumandanlık edecek Gog’un Rab Yahve tarafından nasıl mağlup edileceği anlatılır. Yahudiler deccali, kendilerini kurtaracağına inandıkları mesihin muhalifi olarak görmüşler, onlara zarar veren zalim idarecileri de deccal olarak nitelendirmişlerdir. Hristiyanlık’ta deccal kavramı ise “anti-christ” tabiriyle mesihin düşmanı olarak Kitab-ı Mukaddes’teki Yuhanna’nın mektuplarında yer almaktadır. Ahir zamanda zuhur edecek düşman şeklinde telakki edilen deccal Yeni Ahid’de birçok yerde geçmekte; Yahudilik’te mesih muhalifi olarak gelişen bu kavram, Hristiyanlık’ta mesihin ikinci gelişinden önceki muhalifi olan şeytani veya yarı şeytani yarı insani bir varlığı ifade etmektedir.
Yeni Ahid’in vahiy kitabında deccalin iki canavar şeklinde sembolik portreleri verilir ki bunlardan biri denizden çıkan on boynuzlu, yedi başlı bir canavardır. Hristiyan kilisesinde deccal geleneği Yahudilik’teki gibi şu veya bu şekilde asırlarca sürüp gittiği görülmekte; İslami gelenekte Hz. İsa veya mehdi tarafından öldürülecek deccal inancının diğer iki semavi dindeki inançlarla benzerlik gösterdiği ortadadır. Yahudi ve Hristiyan tarihlerinin incelenmesinden, deccal inancının yayılmasına eski efsanelerin mevcut siyasi durumlara göre yorumlanmasının yol açtığı, ayrıca Yahudi ve Hristiyanlara zulmedenlere zamanla efsanevi bir hüviyet kazandırıldığı ve böylece menkıbeler oluşturulduğu anlaşılmaktadır. Doğu Hristiyanlığı’na mensup bazı babaların, daha sonra da Batılılar’ın Hz. Muhammed’i de 666 sayısına uydurmaya çalışarak deccal ilan etmeye kalkışmaları, Batı’da iç kavgalarda ileri gelen dini siyasi liderlerin birbirlerini deccal, deccalin öncüsü diye itham etmeleri, Yahudilerin Haçlı seferlerinde deccale bel bağlayarak Türk denilen bir deccalin İsrail’in intikamını alıp Hristiyan kiliselerini ahıra dönüştüreceğini yaymaları, deccal fantezisinin insanlarca nerelere kadar çekilebileceğinin örneklerini oluşturmaktadır. Günümüzde çağdaş Batılı yazarlar deccal kavramını tarihi şahsiyetlerle özdeşleştirmeyi uygun görmemektedir. Genel anlayışa göre deccal henüz zuhur etmemiştir.
Demirci, Kürşat, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 1994, cilt 9, sayfa: 67 – 69
İşrâkī akımının kurucusu filozof Sühreverdî, Merâga’da felsefe ve fıkıh, İsfahan’da ise el-Beṣâʾirü’n-Naṣîriyye fi’l-manṭıḳ’ı okudu. İsfahan’da İbn Sînâ geleneğini özümseyen Sühreverdî daha sonra Halep’te Selâhaddîn-i Eyyûbî’nin oğlu el-Melikü’z-Zâhir ile dostluk kurdu, Hâleviyye Medresesi’nde Şerîf İftihârüddin’in derslerine katıldı. Halep ulemâsıyla yaptığı tartışmalarda filozofların dinî fikirlerini güçlü ve cüretkâr biçimde savunup onlara karşı çıkanları cehaletle itham etmesi üzerine ulemâ Sühreverdî’ye öfke duymaya başladı ve iş düşünürün dinî sapkınlık ve zındıklıkla ithamına kadar vardı. Sühreverdî başkanlık mevkiine Allah’ın halifesi, önder veya kutup unvanına sahip olan İşrâkī bilgelerin lâyık olduğunu ve siyasetin onların elinde bulunduğu dönemlerin aydınlık olacağını savunuyordu. Eflâtun’un filozof-kral teorisini hatırlatan bu siyaset öğreti siyasî otoriteyle ilgili çağrışımlara açıktı. Ulemâ, Selâhaddîn-i Eyyûb’a mektup yazarak Sühreverdî’nin, oğlu el-Melikü’z-Zâhir’in itikadını bozacağı ve bütün insanları yoldan çıkaracağı yönünde uyarıda bulundu. Bunun üzerine Selâhaddin oğluna bir mektup yollayarak Sühreverdî’nin öldürülmesini emretti ve bunu Halep ulemâsının ölüm fetvası izledi. Kaynaklara göre el-Melikü’z-Zâhir bir süre sonra yaptığından pişman oldu ve bu fetvayı verenlerden onları tutuklatmak ve mallarını müsâdere etmek suretiyle intikam aldı.