Yaşa bağlı makula dejenerasyonu(YBMD) santral görmede ciddi görme kaybı yaratan bir durumdur.
Santral görme bizim tam karşımızdaki objeleri görmemizi sağlar ve özellikle okuma veya TV izlemek gibi aktivitelerde çok önemlidir.
Santral görmenin giderek bulanıklaşması aşağıdaki bulgulara neden olur:
Renkler daha soluk görünür
İnsan yüzlerini tanıma güçleşir
YBMD sıklıkla iki gözü de etkiler ama ilerleme hızı iki gözde farklı olabilir
YBMD sebepleri nelerdir?
Görmenin santral kısmından sorumlu makula bölgesi eskisi gibi fonksiyon görmemeye başlarsa makula dejenerasyonu başlamış demektir.
Hala makuladaki hasarın sebebi tam olarak açıklanamamaktadır, fakat yaşlanma, sigara, diyetle alınan bazı yiyeceklerin eksikliğive aile hikayesinin olması YBMD riskini artran olaylardır.
Makuler dejenerasyon periferik görmeyi etkilemez, yani total körlükle sonuçlanmaz.
Kuru tip YBMD bazı vitaminlerin eksikliğine bağlı makula hücreleri hasarlandıysa oluşur ve oluşan birikimler drusenler olarak adlandırılır. Bu ensık görülen ve daha az ciddi olan tiptir. Vakaların yaklaşık %90’ı kuru tip YBMD hastalarıdır. Grme kaybı çok uzun yıllar içinde kademeli olarak ortaya çıkar.
Yaş tip YBMD makula altında anormal damarların ortaya çıkması ile başlar. Bu anormal damarlardan kanama, sızıntı ve sonunda skar dokusu meydana gelir. Bunlar retinadaki hücrelere hasar verir. Yaş tip YBMD oldukça ciddi, tedavi edilmediği takdirde günler içinde ciddi görme kaybı ile sonuçlanabilecek bir hastalıktır.
Görmede problem yaşayan hasta özellikle düz çizgilerde kırıklık gözlemleyen hasta derhal en yakın göz hekimine bu hastalığın taraması açısından başvurmalı. Eğer görmede ani bir kayıp, görme alanında kör noktalar tesbit ediliyorsa acil olarak hekime başvurulmalı.
Bayanlarda daha sık görülmektedir. Beyaz ırk ve çinliler daha sıklıkla etkilenir. Adından anlaşılacağı üzere yaş en önemli risk faktörüdür. 55-64 yaş arası kişilerin 1/500 de bu hastalık görülmektedir. 85 yaş sonrası bu oran 1/8 e çıkmaktadır
Riski azaltmak için;
Sigara içilmesi sonlandırılmalı
Alkol alımı ılımlı olmalı
Akdeniz diyeti yani sebze meyve ağırlıklı beslenilmeli
Sağlıklı bir kilo seviyesi korunmalı
Makulaya öel vitaminler kullanılmalı