ARABULUCUYA NASIL BAŞVURULUR? - ARABULUCULUK İLE KAZAN KAZAN - Aydın Denge Gazetesi
Arabuluculuk kavramı ve arabuluculuğun temel ilkelerinin neler olduğundan önceki yazılarımızda bahsetmiştik. Bu yazımızda tarafların arabuluculuk sürecine ne şekilde başvurabileceklerine değinmek istiyorum.
Hukuk sistemimizde arabuluculuğa elverişli olan konularda ihtiyari arabuluculuk her zaman mümkün olduğu gibi 1 Ocak 2018 tarihi itibari ile işçi ve işveren uyuşmazlıklarında, 1 Ocak 2019 tarihi itibari ile de ticari uyuşmazlıklarda arabulucuya başvurma dava şartı haline gelmiştir. Bu dava türlerinde arabulucuya başvurulmadan dava açılması halinde, herhangi bir işlem yapılmaksızın Mahkemece dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddine yönelik karar verilmektedir. Peki bu olumsuz senaryo ile karşı karşıya kalmamak için ne yapmalıyız? Arabulucuya nasıl başvurmalıyız?
Arabulucuya taraflar bizzat kendileri başvurabileceği gibi avukatları (kanuni temsilcileri) aracılığı ile de başvurabilirler. Taraflar arabuluculuk siciline kayıtlı bir arabulucu üzerinde anlaşabilecekleri gibi başvuru yapmak isteyen taraf dilerse diğer taraf ile diyalog kurmadan tek başına arabuluculuk bürosuna gidip başvurusunu da yapabilmektedir.
ZORUNLU ARABULUCULUK BAŞVURUSU NASIL YAPILIR?
Zorunlu arabuluculuk başvurusunda ilk olarak yapılması gereken yetkili adliyenin tespit edilmesidir. Zorunlu arabuluculuk başvurusunun yetkili adliyeye yapılması gerekmektedir. Arabuluculuk müracaatının yetkili adliyeye yapılmaması halinde yetki itirazı ile karşılaşılması durumu söz konusu olabilmektedir. Bu da sürecin uzamasına sebep olan bir durumdur.
Günümüzde birçok adliyede başvurunun yapılacağı arabuluculuk büroları mevcuttur. Başvurular adliyelerde yer alan arabuluculuk bürolarına, arabuluculuk bürosu kurulmayan adliyelerde ise bu konuda görevlendirilen mahkemenin yazı işleri müdürlüğüne yapılmaktadır. Arabuluculuk bürolarında, arabuluculuk müracaatında bulunacak kişilerin işini kolaylaştırması adına arabuluculuk başvuru formaları bulunmaktadır. Başvuran taraf bu formu doldurmak sureti ile başvurusunu yapabilmektedir.
Yapılan arabuluculuk başvurusu üzerine, arabuluculuk bürosu tarafından, o bölgedeki komisyon başkanlıklarına bildirilen listeden bir arabulucu belirlenmektedir. Burada sistem üzerinden yapılan bir atama durumu söz konusu olup, başvurucu arabulucuyu kendi seçememektedir. Ancak arabuluculuk sürecinin taraflarının listede yer alan bir arabulucu üzerinde anlaşmaları halinde tarafların iradeleri doğrulusunda seçilen arabulucunun görevlendirilmesi de mümkündür. Böylece rastgele belirlenecek bir arabulucu yerine, süreci yürütecek arabulucu her iki tarafın da tercih ettiği bir arabulucu olabilmektedir.
İHTİYARİ ARABULUCULUKTA ARABULUCUNUN SEÇİMİ
İhtiyari arabuluculukta gönüllülük ön plandadır. İhtiyari arabuluculukta taraflar arasında sürecin arabuluculukla yürütülmesi ve arabulucunun seçimi konusunda bir anlaşma durumu mevcuttur. Burada her iki taraf da sürecin en başında süreci yönetecek arabulucunun kim olacağı konusunda anlaşabilirler. Ancak bu zorunlu değildir. Taraflardan biri listede kayıtlı arabuluculardan birini de seçebilir. Bu durumda kendisine başvurulan arabulucu diğer tarafı arabuluculuk sürecine davet ettiğinde diğer taraf daveti kabul ederse arabuluculuk süreci bu şekilde de başlayabilmektedir. İhtiyari arabuluculukta arabulucuya başvuru, dava açılmadan önce olabileceği gibi davanın görülmesi sırasında da olabilmektedir.
Av. Arb. Yasemin İzer