*Your Fat Friend’in 11 Nisan 2017 tarihli ve https://medium.com/athena-talks/to-body-positive-friends-who-dont-wear-plus-sizes-e844a04559db linkli yazısını çevirdim.
Annenle ilgili duyduğum ilk şeyi asla unutmayacağım. Ortak bir arkadaşımız bana düğününden bahsediyordu, nasıl da mutlu göründüğünden, senin ve partnerinin neşesiyle merasimin nasıl da parlak geçtiğinden. Karşılama sırasında annenin seninle konuşmasına kulak misafiri olmuş:
Ve sen katlanmıyorsun, aslında hiçbirimiz katlanmıyoruz. Biz dönüşüyoruz. Kendini ve sonra diğerlerini de hatta en sevdiklerini bile görüş şeklini etkileyen bir virüs seni ele geçiriyor. Kolayca kanına girerek seni esir alıyor; arkadaşlarını, aileni, sokaktaki yabancıları görüş şekline kadar sızıyor.
Yaşlı bir kadını kolsuz bir üstle gördüğünde kendini böyle giyinmemeli derken ya da kumsalda şişman bir adamı görünce kim bunu görmek ister ki? diye sorarken yakalıyorsun. Ne çabuk unutuyorsun senin şu an başkasına yaşattığın şeyin diğer ucunda olmanın acısını. İstesen bile, denesen bile, bu düşünceleri durdurmanın ne kadar zor olduğunu.
Tüm bunları seninle konuşabilmenin benim için anlamı öyle büyük ki. Sen ve ben sessizliği birlikte bozuyoruz. Sırf derimizin şekli nedeniyle ikimizin de üzerindeki baskıyı, nasıl da utandırılıp acı çektirildiğimizi ilk defa konuşuyoruz. Hepsi de kapladığımız yer yüzünden. Deneyimlerimizi yüksek sesle dile getiriyoruz ve hepsini yeni bir biçimde görüyoruz.
Bedenlerimize yüklenen anlam ve zorunlulukları çöpe atıyoruz. Bu da, kilo versek de vermesek de bedenlerimizin yapabilecekleri ve yaşayabileceğimiz hayatlar hakkında farklı düşünebilmek için bir Sisifos* edasıyla kendi kendimizi eğitmek anlamına geliyor. Biz artık sadece tartıda birkaç kilo eksikle gelecek kumsallı tatilleri, iyi seksi, mutluluğu, başarıyı tasavvur etmiyoruz; biz artık hepsinin peşine düşüyoruz. Çünkü hayatlarımız şu an gerçekleşiyor ve biz neyi bekliyoruz ki?
Standart bedenlerde giyen biri olarak bedeninizin belirli bölgelerine olan saplantısal odağı bilirsiniz. İki kilo alınca arkadaşlarınızın kalçalarınızdan ayrılmayan gözlerini, anneniz veya teyzenizden gelen davetsiz yorumları. Her zaman ulaşılması imkansız ideal bir bedene doğru tehlikeli biçimde tünemenin nasıl bir şey olduğunu biliyorsun. Hep daha da uzağına devrilme korkusuyla.
Ama sen ve ben bedenlerimizden konuştuğumuzda, kendini benim deneyimlerimde göremeyeceğin bir yer gelecek. Belki de şişmanlığın artık silahlaştırılmış bir hakaret, üzücü ve korkutucu bir geleceğin alameti olmaktan çıkacağı yerdir burası. Büyük beden insanların şişmanlığı özgürleştirici bir gerçeklik beyanı olarak kullanacağı yerdir belki de. Belki de, başka bir şişman arkadaşının sana, iş arkadaşlarının kendisine açıkça böyle göründüğün sürece asla bir erkek bulamayacaksın dediklerini anlattığı yerdir. Belki de, şişman bir arkadaşının, bir yabancının manav reyonunda kendisine yaklaşıp mangonun içindeki şeker oranı hakkında nasıl da ahkam kestiğini sana anlattığı yerdir. Belki de, bir tanıdığının kıyafet bulmakta ne kadar zorlandığı ve bazı giysilerin onun beden ölçüsünde üretilmediği hakkında yakınacağı yerdir. Bu deneyimler sana mantığın sınırlarını zorlar biçimde inanılmaz gelebilir.
Daha sonra akla hayale sığmayacak deneyimler duymaya başlayacaksın. Çok şişman bir arkadaşın sana, uçuş görevlisinin uçağında oturmasına izin vermediğini ve kullanılmamış biletinin parasını geri ödemeyi reddettiğini anlatabilir. Diğer yolcuların bu olanları sessizlik içinde izlediğini ve araya girmediklerini de anlatacaktır. Başka bir şişman arkadaşın, başvurduğu bir hizmet işine, haftalık tartılma işleminde belirlenmiş ağırlığı geçtiği için alınmadığını anlatabilir. Sen ona yasal bir adım atıp atmadığını soracaksın, o da sana ne fark eder ki? diyecek ve haklı olacak. Onu koruyacak bir yasal karar yok ki.
Başka bir şişman arkadaşın, yanından geçen arabadan insanların ona möö’lediğini ve üzerine çöplerini attığını anlatacak. Çöpler yüzüne veya iş kıyafetine gelmediği için kendini rahatlamış hissettiğini söyleyecek. İnanılmama korkusu ile bu olaydan bahsettiği tek insan sen olabilirsin.
Tanıdıkların rahatça “öleceksin” demek yerine, iltifat mı etti hakaret mi etti belli olmayan kibar küçümsemelerini de anlatabilir sana. Şeker hastası olacaksın ve bu senin hatan olacak! Bu gerçekle yaşayabilir misin gerçekten? Peki ya ailen? Yoldan geçer gibi öleceğini kestirenlere alışmış o zaten.
Kendi huzursuzluğuna boyun eğme. Benim deneyimlerim sana yaşanması imkansız gibi görünse de, konuşmaya ve dinlemeye devam et. Dayan. Bir doktorun tedavi etmekle yükümlü olduğu hastasına böylesine duyarsız ve acımasızca bir şey söyleyebileceğini tasavvur edemeyebilirsin. Ya da bir iş sahibinin işe alım sürecinde yaptıklarını da. Bu gerçek olamaz diye düşünebilirsin. Yanlış duymuş olmalı. Bence fazla hassas davranıyor.
Haklısın, bu yorumlar öylesine acımasız ki, bunları birinin bir başkasına söylemekte sorun görmemesini düşünebilmek zor. Ama senin karşılaşmadığın bu yorumlarla, sadece bizim gibi bedenlere sahip olan şişman insanlar karşılaşıyorlar. Deneyimlerimizin gerçek olamayacağı konusunda ısrar ettiğinde, iyiniyetli bir şüphe ile de olsa, bu bize yaşadıklarımızın dile getirilmediğini çünkü duyulamadıklarını hatırlatıyor. Dile getirdiklerimiz destek veya dayanışmayla karşılanmıyor. Tıpkı bize yapıldığı gibi, halı altına süpürülüyor. Görmezden geliniyor, boş gözlerle dinleniyor, geniş bedenlerimiz uçaktan dışarı çıkarılırken seyirci kalan birçok kişide olduğu gibi.
Şişman arkadaşınızın deneyimlerini bağlam eksikliği nedeniyle hemen reddetmeyin. Bunun yerine, siz bağlamı bulun. Daha iyi bakın. Görüşünüzü keskinleştirin. Daha yakından dinleyin. Şişman ayıplamanın her yerde olduğunu görmeyi öğrenin çünkü her yerde. Gördüğünüz her yerde bu zorbalığa karşı çıkmayı öğrenin. Sadece zayıf ya da şişmanlığını bir sebepten dolayı kabul edilebilir bulduğunuz insanlara yapıldığında değil.
Bizi “düzeltme” amacıyla konuyu yine sizin bildiklerinize, sizin deneyimlediklerinize, sizin daha önce duyduklarınıza getiren yani benim gibi bedenleri olanlara ne yapmanız gerektiğini söyleen virüse yenilmeyin. Bu virüsün panzehiri dinlemektir.
Kendi beden algınızın, görüldüğü her yerde şişmanlıktan nefret eden bir kültür tarafından şekillendirildiğini hatırlayın. Sizden daha şişman olan bir arkadaşınıza, ben görüntümden nefret ediyorum ama sen iyisin deme gibi bir seçenek yok. Sen bedeninden nefret ederken benim bedenimi de marjinalleştirmeyen bir mantığın olduğu güvenli bir liman yok. Eğer bedenindeki yağdan nefret ediyorsan bu benim bedenime olan algını da etkileyecek. Herhangi bir virüste olduğu gibi, hangisine direncin olduğuna sen karar veremezsin. Bulaşıcı olup olmadığına sen karar veremezsin. Şişman arkadaşına virüsü geri bulaştırma.
Senin bedeninde yaşamanın zor olduğunu biliyorum. Benimkinde yaşamak da zor. Bedenlerimiz aynı sistemde var olmaya devam ediyorlar ama farklı şekilde algılanıyorlar. Sana “beach body”ye ulaşabilmen için spor salonu üyeliği satılmaya çalışılır, ben kumsala da spor salonuna da, görülmek veya spor yapmak için dahi fazla şişmanım diye kabul edilmem. Art niyetli yorumlarla ve suratına fırlatılan güzellik standartlarıyla senin özgüveninin altı oyulurken; benim günlük deneyimlerim bedenim, sağlığım, çekiciliğim, karakterim ve ölümüm üzerinden yapılan aleni yorumlarla şekilleniyor. Bu yorumlar, neredeyse karşıma çıkan herkesten geliyor.
Benim gibi ağır bir bedeniniz varsa, karşılaştığınız baskılar daha da şiddetleniyor, biçimleniyor ve çarpıklaşıyor. Benim sorunum bir beden algısı, bir özgüven veya özsaygı sorunu değil. Benim sorunlarım kendimi nasıl gördüğümle ilgili değil. Benim sorunlarım, diğerlerinin beni nasıl gördüğünün sonuçları. Benim sorunlarım diğerlerinin beni duyamamalarının sonuçları.
*Yunan Mitolojisi’nde Sisyphos, yer altında sonsuza dek büyük bir kayayı bir tepenin en yüksek noktasına dek yuvarlamaya mahkûm edilmiş bir kraldır.
ne demek, asıl ben teşekkür ederim geri bildiriminiz için, kolaylıklar dilerim.