Dolaylı Tümleç Nedir?-Dolaylı Tümleç Hakkında
25-06-2009, 02:40 #1 (permalink)
Yüklemin yöneldiği bulunduğu çıktığı yeri gösteren öğedir. Yükleme sorulan “-e” “-de” ve “-den” hal eklerini alan sorulara aynı ekleri alarak cevap veren sözcük ya da söz öbekleri dolaylı tümleç görevinde bulunur. Soruların ve cevapların aynı ekleri alması zorunluluğu bunun diğer öğelerle karışmasına engel olur. Bunu örneklerle açıklayalım.
cümlesinde altı çizili sözcük de “-e” hal ekini almıştır. Ancak bu öğeyi bulmak için yükleme “ne zaman” sorusunu soruyoruz. Görüldüğü gibi soru hal eki almadan soruluyor. Öyleyse bu “-e” hal eki almış olmasına rağmen dolaylı tümleç değildir.
cümlesinde ise altı çizili öğeyi bulmak için yükleme “nereye” sorusunu soruyoruz. Bu durumda soru “-e” hal eki almış ancak “dışarı” sözü aynı eki almamış. Öyleyse buna da dolaylı tümleç diyemeyiz.
Görüldüğü gibi sorular ve cevapların aynı ekleri alması koşulu birbiriyle karışan öğeleri ayırt etmemizi sağlıyor.
cümlesindeki altı çizili öğeyi cevap olarak almak için yükleme “nerede” sorusunu soruyoruz. Öyleyse bu öğe dolaylı tümleçtir.
“O iki gün önce buradan ayrıldı.”
cümlesinde altı çizili öğeyi ise “niçin” sorusuyla buluyoruz. Öyleyse bu dolaylı tümleç değildir.
Örnekleri daha da çoğaltabiliriz. Burada unutmamamız gereken soruyla cevabın aynı ekleri (-e -de -den) almasıdır. Dolaylı tümleci bulduran soruları ezberlemek yerine bunu kavramak daha avantajlı bir yoldur.
« Zarf Tümleci Nedir?-Zarf Tümleci Hakkında | Nesne Nedir?-Nesne Hakkında »
Dolaylı Tümleç Nedir?-Dolaylı Tümleç Hakkında konusu, Eğitim ve Öğretim / Türkçe ve Edebiyat forumunda tartışılıyor.
Konu etiketleri: tümleç nedir, tümleç nedir örnekler, türkçe tümleç nedir,