Komşuda neler oluyor: Gürcistan | | arpa boyu yol
Kazbegi- Askeri yol üzerindeki kar sığınağıı
Ağustos’un ilk haftasında Sarp sınır kapısından Gürcistan’a geçiyor ve yerel şoförümüz ile 1500 km yol yapıyoruz.
Türkiye ve Gürcistan arasında iki tane sınır kapısı var. İlki, bizim de giriş yaptığımız ve yaygın kullanılan Sarp Sınır Kapısı, diğeri ise 1997’de açılmış Ardahan, Posof’daki Türkgözü (Gürcüce Vali) Sınır Kapısı.
Mtskheta ve Tiflis’de bize eşlik eden rehberimiz Misha iki gün boyunca bize Gürcistan’ın tarihinden, kültüründen ve yerel geleneklerden bahsediyor.
1991’de SSCB’nden ayrılarak bağımsızlığını ilan etmiş bu küçük ülkenin (69.700 metrekare) bugün 4,5 milyon nüfusu var. Coğrafya 9 bölgeye ve 3 özerk bölgeye ayrılıyor. Cumhuriyetin ilanı ardından eski hükümdar ve sonrası sınır komşusu Rusya ile üç savaş daha yaşanıyor ve neticede Gürcü iradesi ilk günkü toprakların %25’ini terk etmek durumunda kalıyor (Acara, Abhazka ve Skinkal (Güney Osetya) bölgeleri). Özerk (Otonom) bölge olarak anılan bu bölgelerde bugün barış gücü sıfatı taşıyan Rus askerleri idareci durumunda.
4,5 milyon nüfus içinde %84 pay ile Gürcüler ağırlıkta iken Kafkasların bu verimli toprakları 53 farklı millete ev sahipliği yapmakta. Ülke nüfusundan Azeriler (%6,5), Ermeniler (%5,5), Ruslar (%1,5 Rus), SSCB döneminde göçmüş Litvanyalılar ve 2. Dünya Savaşı sonrası ülkenin güneydoğu bölgelerine yerleşen Almanlar pay alıyor.
Batum’da ve Tiflis’de gözlemlediğimiz hızlı kentleşme sürecinin yanı sıra toplam 9 şehri ve 18 ilçesi olan ülkenin 4900 köyünün olması, bize aslında Gürcü ekonomisinin kırsal hayata, tarım ve hayvancılığa bağlılığını da göstermekte.
Tarım deyince özellikle dünya fındığı üretimindeki %17’lik payı ile Gürcistan, Türkiye’den sonra ikinci sırada yer alıyor. Misha, ülke politikası olarak girişimciliğin de yoğun destek gördüğüne değiniyor. Gelin, Gürcistan’da fındık tarlasına girelim!
Ülkenin Karadeniz sahilinde fındık ve turunçgiller yaygın olarak yetişirken şarapçılığı ile ünlü ülkenin güney bölgesinde beş yüzden fazla çeşitte üzüm yetiştiriliyor.
Coğrafi olarak ülke haritasını ortalayan Khashuri (Haşuri) şehri ülkenin tarihte de Doğu ve Batı olarak ikiye ayrıldığı sınır olmuş. Batıda Kolheti Krallığı ve doğuda İberya Krallığı yüzyıllar boyunca çekişmiş ve hep daha güçlü kalan İberya’nın Kralı Vahtang Gorgaslani, 5. yüzyılda ülkenin iki yakasını bir araya getirerek Tiflis’i yeni başkent olarak kurmuş.
1801’de Rusya’nın işgal ettiği topraklar Rusya’nın bir eyaleti olarak, tarihte ilk kez 1918’de Cumhuriyet idaresi ile anılmaya başlanır.
1921’de Kızıl Ordu’nun işgali ile komşular SSCB’ye dâhil olur. 1922-36 yılları arasında komşu ülkeler Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan devletlerinin birleşmesi ile TransKafkasya Cumhuriyeti kurulur ve birliğin başkenti Tiflis olarak seçilir. 1980-91 dönemi ise kominist rejim altındaki 16 ülkede ulusal hareketler ve isyanlar başlar. Her ülkede mitingler düzenlenir. 1989’da Tiflis’de Özgürlük Meydanı’nda düzenlenen bir mitingde 21 üniversite öğrencisinin Sovyet askerler tarafından öldürülmesi neticesinde ipin ucu kopar. 1991 baharında Sovyetler Birliği’nden ayrılmak için yapılan oylamaya Gürcüler %90 oranında katılır ve %99 oranında bağımsızlık için oy verir. Trajediden iki sene sonra, yas günü olan 9 Nisan 1991’de Gürcistan Yüksek Konseyi Gürcistan’ın bağımsızlığını ve egemenliğini ilan eder.
Tiflis Özgürlük Meydanı trafiğe açık ve geniş bir meydan. Etraftaki kaldırımlarda, banklarda açılmış eski kitap tezgahları ilginizi çekecektir!
Genç Cumhuriyetin ilk yılları oldukça zorlu geçer. Misha’nın anlattığına göre 2003 öncesinde ülkede güvensizlik ve adaletsizlik hâkim olur.
2003’de Adalet Bakanı olan Mihail Saakaşvili seçimlere hile karıştığını ve yolsuzluğu öne sürerek muhalefete başladı ve Gürcistan’a yeni bir yön verecek olan Gül Devrimi’ne öncülük eder. Gelecek sekiz sene boyunca sürecek yeniden yapılanma döneminde özellikle adalet ve polisiye alanında önemli adımlar atılır ve Gürcistan 2009-10-11 yıllarında peş peşe en güvenilir üç ülke arasına girer.
Polis karakollarının standart bir mimarisi var ve hepsi de şeffaf yapılar. Adalet Sarayı (Hükümet Konağı) her ilde var. Misha’nın anlattığına göre, binaya girince sadece sıra numarası alarak işlemlerinizi yürütebiliyorsunuz. Fotoğraf, kimlik veya tapu belgesi istenmiyor ve tüm işlemleri tek bir masadan yapabiliyorsunuz.
Ülkede çok sayıda polis var (4,5 milyon nüfus içinde 16 bin polis var)., polis arabalarının direksiyonun sağ tarafında, torpidosunda kamera var. Kemer takmadığınızı kayda alarak sizi durduruyor ve ceza kesiyor. Polisin siz ile konuşurken belinde açık bir dinleme cihazı, omzunda kamera var. Ceza kesmeye geldiğinde bunlar açık oluyor. Şikâyet edersen mahkemeye polis bu kayıtları getiriyor.
2011 seçiminde, ülkede büyük değişimlere ön ayak olan parti seçimi kaybeder. Rehberimize göre bu seçimde dış güçlerin etkisi büyük. Büyük Rus petrol şirketinin Gürcü ortağı ve Gürcistan’ın en zengin kişisi Bidzina İvanişvili seçim öncesi Gürcistan’a yerleşip bir parti kurar ve iki sene süren muhalefetin ardından sürpriz olmaksızın seçimi kazanır.
Asya, Avrupa, Tarih, Vizesiz