Yaşasın Tam Bağımsız Türkiye Cumhuriyeti - Turhan EYÜBOĞLU
28 Ekim 1923 tarihinde Mustafa Kemal Atatürk tarihe geçecek olan şu sözleri söylemişti:
"Efendiler, yarın Cumhuriyeti ilan edeceğiz!"
Bu sözü çoğumuz biliyoruzdur. Ben size çoğumuzun haberi olmadığı bir konuyu aktarmak için bu yazıyı kaleme aldım.
Çoğu zaman içimden "Cumhuriyet neden 29 Ekim tarihinde ilan edilmiştir?Neden 28 Ekim veya başka bir tarih değil de 29 Ekim? Siz hiç içinizden geçirdiniz mi? Belki de sebebini biliyordunuz; ben bilmeyenler için yazmak istedim.
Toplumumuzda Cumhuriyetin 29 Ekim günü ilan edilmesinin aslında pek de fazla bilinmeyen bir nedeni vardır. Toplum çok merak etmese de toplumun geleceğinin nasıl şekillendiğini, nasıl bir plan ve karşılık vererek bu duruma gelindiğini öğrenmesi açısından biraz olsa da merak edenlerin okumasını diliyorum.
Mustafa Kemal Atatürk'ün 29 Ekim 1923 tarihini Cumhuriyetin ilan edildiği tarih olarak seçmesinin bir rastlantı olmadığını kadim dostu Beşinci Süvari birliğine kumanda ederek 9 Eylül tarihinde İzmir’de Yunan'ı denize döken Fahrettin Altay Paşa'ya bakın nasıl anlatmıştı:
"29 Ekim 1925'teki Cumhuriyetin ikinci kuruluş yılı kutlamaları için Ankara'da bulunan Fahrettin Altay Paşa Atatürk'le törende birliktedir. Kutlamalar sırasında Fahrettin Altay Paşa Atatürk'e dönerek "Paşam 29 Ekim tarihinin bir nedeni var mı?"
Atatürk, Fahrettin Altay Paşa'nın gözlerine birkaç saniye baktıktan sonra:
"Paşa, 30 Ekim Mondros Anlaşması sonrası çektiğimiz sıkıntıları bilirsin. Sen de oradaydın!"
"Evet Paşam, bilmez miyiz!"
"İşte bu tarih, tarihten silinmek istenen bir milletin ahıdır, öcüdür!"
"Paşam, ama bundan hiç söz etmediniz!"
"Evet etmedim; çünkü övünmek olurdu! Övünmek, benimle beraber mefküreye inananların, milletimizin, ordumuzun hakkıdır!"
Her vatansever Osmanlı Paşası gibi Mustafa Kemal Paşa'yı derinden etkileyen Mondros Ateşkes Anlaşmasının tarihi olan 30 Ekim 1918 tarihini ulu önder Atatürk hiç unutmamış, içine de bir türlü sindirememişti.
O nedenle Mondros Mütarekesi'nin imzalandığı gün olan 30 Ekim 1918 tarihi Atatürk'ün Cumhuriyetin ilanı olarak 29 Ekim'i seçmesinin temel nedeniydi. 29 Ekim tarihi Mustafa Kemal Atatürk'ün emperyalizme verdiği bir cevaptı.
Mondros Antlaşması Osmanlı'yı bitirip, Sevr Antlaşması ile sonuçlanacak olan mutlak çöküşe sürükleyen bir teslimiyet antlaşmasıydı. Bu antlaşma İstanbul'un İngilizler tarafından işgaline kadar sürecek olan bir sürecin ne yazık ki bir başlangıcıydı!
Mustafa Kemal Atatürk daha sonra yaptığı bir konuşma esnasında, 29 Ekim tarihi için 'Onu anlayan anladı!' der.
İşte, onu anlayanların torunları bunu bir türlü içine sindiremedikleri için tarihin akışını yüz yıl geriye döndürmek için çapa içindedirler. İnşallah, Atatürk düşüncesinden vazgeçip de yüz yıl önce yapılan planın içine düşmeyiz!
29 Ekim'in sırrını Fahrettin Altay Paşa'dan Türk halkına nakleden gazeteci Taylan Sorgun'a bu paha biçilmez anı için ne kadar teşekkür etsek azdır.
Kaynak: Gözlem int. Sitesi.