TURİZM AÇISINDAN ÇALTI KÖYÜ
Gelendost'un en büyük köylerinden biridir Çaltı. Yalvaç'a 19 Gelendost'a 15 kilometredir. Myrokefalon Savaşı'nın geçtiği Fatlın Ovası sınırları içindedir. Bunun dışında, eski çağlardan kalma bir kalenin yer aldığı Katrancı tepesi de Çaltı içindedir. Dede Kuyu olarak adlandırılan tarihi sarnıç, kalenin uzantısıdır. Tarihsel kalıntılar açısından en zengin yörelerden biridir. Ama ne devlet ne de orda yaşayan halk bunun farkındadır. En son, Aşağı Koru olarak adlandırılan dağın içinde sulama kanalı çalışmaları sırasında, görsel açıdan mükemmel sarkıt ve dikitler ile travertenlerin olduğu bir mağara bulundu.
Bir dönem Gelendost'un en kalabalık köyü olan Çaltı'dan son 15 yılda yaklaşık bin aile Isparta, Yalvaç, İzmit, Antalya ve diğer bölgelere göç etti
haber kaynağı www.kenthaber.com
Hüseyin ŞEKERCİ'nin Gelendost ilçesinin soy kütüğü adlı eserinde ise Çaltı Köyü
Gelendost ilçesinin 15 kilometre şimalindeki kökez dağı ile kirişler dağının şimal yamacında kurulmuş bir köyümüzdür. Kurulduğu yerde Romalıların açtırdığı Masallı kuyusu adında merdivenli su kayusu vardır. Tokmacık yolu üstünde Göktür boylarından Göferler Tolu adı ile anılan 1710 yıllarında dağıldığı anlaşılan bir köy harebesi vardır.
Masallı adına bakacak olursak Çaltının ilk Çağlarda adı Masallıdır. Çünkü massalar Hititlerden önce buralara yerleşmiş ve köyler kurmuştur. Bu tarihi mahzenin merdivenli su kuyusunun açılması Romalılardan çok evvele gitmektedir. (Hititlerden önce bu koyunun açıldığına göre yaklaşık 3 000 ( ÜÇ BİN YIL) yıllık bir tarihi miras demektir. Ramazan SEYHAN)
Tokmacıkta Çaltıda Romalılar ve Bizanslılar çağında yapılmış başka bir eser kalıntısı yoktur.
Bu güne kadar sadece DEDE KUYUSU olarak bildiğimiz ve andığımız bu koyun ne kadar tarih taşıdığını ve korunması gerektiğini öğrenmiş durumdayız.
mahzen doğu su çıkan yer kuzeye açılan kapı
mahzen batı tahrip edilen yerler meşale yerleri
tahrip edilen yerler doğuya giden tünel düz bir zeminde ilerliyor ve nereye kadar gittiğini söylentiler haricinde bilen bir yaşayan insan çıkmamıştır. ileriki bir zamanda nasip olursa uzman bir ekiple veya sonar görüntüleme cihazları ile bu tünelin nereye kadar uzandığını araştıracağız.