Hayvan Destekli Terapi: Pet Terapi Nedir?
hayvan destekli terapi nedir, destek terapi uygulaması nedir, pet terapi nedir, hayvan destekli terapi tedavi yöntemleri, hayvan hakları nedir
27 Mayıs 2017 Cumartesi 22:36 0 A + A - Yazdır
Hayvan destekli terapi ya da diğer adıyla pet terapi, psikolojik veya fizyolojik iyileşme sürecinde hayvanların kullanılmasıdır. İnsan ile hayvan etkileşimini benimseyen terapi biçiminde özellikle psikolojik kökenli ve kronik hastalıklar üzerine eğilim vardır (Cevizci, 2009).
Bu tedavi şekli bilinenin aksine çok uzun zamandır kullanılmaktadır. Antik Yunan ve Mısır medeniyetlerine kadar uzanan bu süreç aslında insanın bir çember içinde olduğunu ve doğalın en iyi yöntem olduğunu gösterir.
William Tuke (1792) psikolojik rahatsızlıklara sahip bireyler ve çiftlik hayvanlarını buluşturarak bu sürecin hastalara iyileştirici etki yaptığını bulmuştur, yalnızca evcil hayvnlar ile yapılan tedavi ise Batı Almanya’da 1867’de sara hastaları ile uygulanmıştır (İncazlı, 2014).
Günümüzde ise “pet terapi” yaygınlaşmıştır. Bu yaygınlaşmanın temelinde doğaya dönüş yatmaktadır. Doğaya dönüşü anlatan ekopsikolojiye göre insan doğal bir varlık olup özünü doğadan alır, uygar dünyanın bozmuş olduğu insanı yine doğa ana kurtaracaktır. Pet terapi psikolojik bozukluklardan Alzheimer’a, yalnızlıktan stres ve depresyona kadar çok geniş bir yelpazede kullanılan bir destek tedavidir. Türkiye’de yeni olan bu terapi Amerika ve Avrupa’da yaygın biçimde kullanılmaktadır.
Evcil hayvan beslemenin çocuklarda sorumluluk duygusunu geliştirdiği, yaşam kalitesini arttırdığı, intihar potansiyelini azalttığı bulunmuş ve özellikle kedi mırlamasının astım, kalp ve damar rahatsızlıklarına iyi geldiği araştırmalar sonucunda ortaya çıkmıştır (Erdemir,2017). Kronik hastalıklarda, bunama ve türevi hastalıklarda hayvan destekli terapinin (pet terapi) kullanılması diğer terapi yöntemlerine göre daha olumlu sonuçlar vermektedir (Cevizci, 2009).
Hayvan destekli terapi belli başlı bazı görüşlerin temel noktalarının birleşiminden hareket alarak ortaya çıkan bir yöntemdir. Buna göre biyofili her canlı ile insan arasında bağ olduğunu ve pet terapinin bu bağı açığa çıkartarak insanlara fayda sağlamayı amaçlar. Bağlanma kuramına göre ise bakıcıyla gerçekleşecek güvenli bağlanma çocuğun tüm ruh dünyasını etkileyecek, perspektifini oluşturacaktır. Sevilen bir hayvana karşı bu bağın aktarılması da bireye aynı derecede olumlu bir perspektif sunacaktır ayrıca oyun arkadaşı olan hayvan çocuğun sosyalliğine büyük katkı sağlar (Cevizci, 2009).
Pet terapi, yeşil terapinin bir basamağı olup doğrudan ekopsikoloji ile iç içedir . Duygu durum bozukluklarında depresif belirtilerin tedavisinde iyileştirici etkisi pek çok araştırma ile kanıtlanmıştır. Aynı zamanda kan akışı, hormonal dengeyi de düzenler ve stresi azaltır. Bu da çeşitli araştırmalarca kanıtlanmıştır (Cevizci, 2009).
Hayvan destekli terapi (pet terapi), psikolojik rahatsızlığı olan hastalarda yalnızlık ve terk edilmişlik duygusunu azaltır bir aidiyet duygusu katar. Aynı zamanda özel güçlüğü olan çocuklarda da öz saygıyı arttırdığı ve sosyal ilişkileri düzenlediği görülür (İncazlı, 2016).
Pet terapinin Türkiye’de uygulanması ise yapılmakta fakat pek çok etmen nedeniyle istenilen düzeyde yaygınlaşmamaktadır. Ülkemizde ruh sağlığı konuşan düzenlemeler arttıkça pet terapi de yaygınlaşacaktır. Ayrıca hayvan özlük haklarında yapılması gereken düzenlemeler ve gerekli teşviklerle her iki tarafın da faydasına olacak bir tedavi süreci düzenlenebilir.
“Bütün patili ve toynaklı dostlara selam ile...”
Cevizci,S. (2009). Animal- assisted threapy for improving human health. TAF Preventive Medicine Bullletin, https://www.researchgate.net/publication/200495845
İncazlı,S. (2016). Rehabilitasyon hemşireliğinde hayvan destekli uygulamalar.Balıkesir Sağlık Bilimler Dergisi.
İncazlı,S. (2014). Türkiye'de hayvan destekli terapi uygulamalarından örnekler.Lokman Hekim Journal.
Erdemir,E. (2017). Ekopsikoloji ile doğaya dönüş. Psikevelum.
Elif İrem ERDEMİR
Yıldız Teknik Üniversitesi - Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik/2.sınıf
Etiketler; #hayvan destekli terapi nedir #destek terapi uygulaması nedir #pet terapi nedir #hayvan destekli terapi tedavi yöntemleri #hayvan hakları nedir
Psikolojik Danışmanın Çekici Yönü: Yaratıcı Terapiler ve Teknikler
Kendi Terapistimiz Olmak: Bilişsel Davranışçı Terapi Nedir?
Albert Ellis’in Akılcı Duygusal Davranışçı Terapisi (REBT)
Psikolojik Danışmada Terapötik Koşullar: İlişkinin Şimdi ve Buradalığı
Grup Psikoterapisi Kuralları ve Amaçları