Yıllık İzin Kullanımı Nasıl Olmalıdır ? | ISG Nedir ?
18 Temmuz 2017 25 Eylül 2017 isgnedir.com 0 yorum iş kanunu, yıllık izin
1 Yıllık Ücretli İzin Hakkı Ne Zaman Kazanılır ?
2 İzin Hakkı Kaç Gündür ?
3 Yıllık İzin Nasıl Kullanılır ?
4 Yıllık İzine Ek Yol İzni Alınır Mı ?
5 Yıllık İzin İçin Avans İstenir Mi ?
6 Yıllık İzin Kullanmayıp Ücreti Alınabilir Mi ?
7 Yıllık İzin Hakkında Şikayetler Nereye Yapılır ?
Yıllık izin kullanımı 4857 sayılı İş Kanunu ve Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği‘nde düzenlenmiş bir haktır. Özellikle yaz dönemi yaklaştığında akla gelen yıllık izin ile ilgili tüm sorulara bu yazıda yer vermeye çalışacağız.
Yıllık Ücretli İzin Hakkı Ne Zaman Kazanılır ?
Çalışanların yıllık ücretli izin hakkı elde etmesi için en az 1 yıl boyunca çalışmış olması şarttır. Yıllık izinler, içinde bulunduğunuz yıllık dönem için değil geçmiş dönem için kazanılır.
Ancak işverenler çalışanlarına 1 yılı doldurmadan yıllık izin hakkı tanıyabilir. Bu şekilde kullanılan izinler, izin hakkı elde edildiğinde hak edilen izinden düşülür.
Ayrıca iş sözleşmesi ile düzenlenerek yıllık izin hakkının içinde bulunan yıllık dönem için verilmesi de mümkündür. Yani işveren ile aranızdaki anlaşmaya göre işe başlar başlamaz izin haklarınızı kullanabilirsiniz. Ancak bu yaygın bir uygulama değildir.
İzin Hakkı Kaç Gündür ?
Sigortalı çalışanın yıllık ücretli izin hakkı İş Kanunu 53. maddede net olarak belirtilmiştir. Buna göre yıllık izin süreleri;
⇒ 1 yıldan 5 yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara en az 14 gün,
⇒ 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara en az 20 gün,
⇒ 15 yıl (dahil) ve daha fazla olanlara en az 26 gün olmalıdır.
Yıllık İzin Nasıl Kullanılır ?
Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliğinin 7. Maddesinde yıllık izin talep etme yöntemi, çalışanın en az 1 ay önce işverenden yazılı olarak talep etmesi şeklinde belirlenmiştir. Ancak çalışan sayısının fazla olduğu işyerlerinde yıllık izinler takvim yılının başında yani ocak ayında planlanır. İzin planları yapılırken çalışanların özel durumları, kıdemleri ve bir önceki yıl izin kullandıkları dönem dikkate alınarak adil plan yapılmalıdır.
Yıllık izinler, parçalar kullanılabilir ancak bunlardan biri en az 10 gün olmak zorundadır. Fakat izin kullanımı yaygın olarak 1 hafta yani 5-6 iş günü olarak yapılmaktadır.
Örneğin 14 günlük izni hakkı; 10 + 1 + 1 + 2 şeklinde dört parçada kullanılabilir.
Hafta tatili günü veya haftalık çalışma günlerinin iş sözleşmesi ile belirlenmediği işyerlerinde cumartesi günü çalışma olmasa bile cumartesi gününe gelen izin günleri yıllık izin hesabından düşülebilir. Bu etik olarak hatalı olsa da kanunen uygun bir uygulamadır.
İş kanununda hafta tatili olarak belirlenen gün ise izin haklarından düşülemez. Son yapılan mevzuat değişikliğinden önce pazar günü olarak belirlenen hafta tatili, yeni mevzuata göre hafta tatilinin hangi gün olduğu belirli değildir.
Yıllık İzine Ek Yol İzni Alınır Mı ?
Yıllık ücretli izinleri işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olan çalışanlara, belgeli olarak istemeleri halinde gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren toplam 4 güne kadar ücretsiz izin vermek zorundadır.
Ancak bu uygulama günümüzde neredeyse hiç bir işyeri tarafından uygulanmamaktadır. Bu düzenleme ile çalışanın dinlenmek için geçireceği zamanı yolda geçirmesini önlemek amaçlanmıştır. Ancak günümüzde hem ulaşım imkanları gelişmiş hem de izinler genelde tatil olarak kullanıldığı için bu uygulama fiili olarak kalkmıştır.
Yıllık İzin İçin Avans İstenir Mi ?
İşverenler izin süresine denk gelen ücreti çalışanlarına izne çıkmadan önce peşin olarak vermek ya da avans olarak ödemek zorundadır. Bu durum İş Kanunu 57. maddede düzenlenmiştir.
Yıllık İzin Kullanmayıp Ücreti Alınabilir Mi ?
Yıllık izinlerin kullanılması 4857 sayılı İş Kanunu’na göre zorunludur. Yani ne işveren çalışanın bu hakkını kısıtlayabilir, ne de çalışan yıllık izin hakkından feragat edebilir. Yani yıllık izinlerin düzenli olarak kullanılması şarttır.
Ancak iş yerinden ayrılma halinde kullanılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin, hizmet akdinin son bulduğu tarihteki ücret üzerinden çalışana ödenmesi gereklidir.
Yıllık İzin Hakkında Şikayetler Nereye Yapılır ?
Yıllık izin konusunda işverenler ile anlaşmaya düşülen durumlarda 4857 sayılı İş Kanunu maddeleri öncelikli olarak göz önünde bulundurulur. Ancak işverenlerin kanun maddelerini ihlal etmeleri durumunda çalışanlar sosyal haklarını korumak amacıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Alo 170 hattına şikayette bulunabilirler. Kişisel bir ihlal olmadığı durumlarda şikayetler isimsiz olarak değerlendirilir, yani işveren denetim veya incelemeden geçer ancak bunun kim tarafından şikayet edildiğini bilmez, sadece tahmin edebilir.
← Haziran 2017 Aylık İSG Bülteni
İş Güvenliği Nedir ? →