Görmeli 7 sany rus-sowet fantastiki filmler
Aelita - Marsyň şa zenany Sowet döwründe režissıory İakow Protazanowyň goıan "Aelita - Marsyň şa zenany" atly sessiz filmi planetalara syıahaty görkezen dünıädäki ilkinji kinofilmdir.
Bu klassyky film Alekseı Tolstoıyň ylmy-fantastiki romany esasynda surata düşürilipdir. Filmde wakalar 1921-nji ıylda başlanıar. İurtda Graždanlyk urşunyň ıaňyja gutaran wagty.. Halk açlyk çekıär. İurt çöküp barıar. Edil şol wagt hem Los hem Spiridon atly iki sany inžener kosmosdan täsin radiosignal alıarlar.
"Aelita - Marsyň şa zenany" filminden bir bölek.
Marsda bolsa Gor atly bir adam İer planetasyndaky durmuşy yzlamaga mümkinçilik berıän enjam oılap tapıar. Oňa açyşy barada ile habar bermek gadagan edilıär. Emma Marsyň şa zenany Aelita şeıle enjamyň bardygyny bilıär we enjamyň üsti bilen özüne ıer planetasyny görkezmegini haıyş edıär.
Şa zenan enjamdan ıer planetasyna tomaşa eden mahaly gaty köp zady görıär. Şol mahal ogşaşıan bir är-aıaly görıär. Ondan soň Aelita ıer planetasy hakda has köp maglumat edinmek isleıär. Şol bir wagtyň özünde hem ıer planetasynda hälki ogşaşıan är-aıalyň durmuşyndan pursatlar görkezilıär. Nataşa ärindan aırylyp, söıgülisi bilen ıaşaşmaga başlaıar. Onuň söıgülisi bolsa gyzyl planeta syıahat edıär.
Ol ıerde adama meňzeıän jandarlar bilen ıaşap, olary gaty berk düzgünde dolandyrıan gözel Aelita bilen tanyşıar. Film sowet konstruktiwizmi kadasynda surata düşürilipdir.
Amfibiıa adam Wladimir Çebotarıowyň we Gennadiı Kazanskiniň surata düşüren sowet kinoprokatynyň lideri bolan, iň köp girdeji getiren bu romantiki ylmy-fatastiki kinofilminde Argentinanyň ıaşaıjylary we balykçylar deňizde peıda bolan geň mahlugy görüp, nätjeklerini bilenoklar.
Zurit atly bir peıdakeş söwdagär dellal şol mahlugy tutup, ony biznes çeşmesine öwürmegi ıüregine düwıär.
"Amfibiıa adam" filminden bir bölek.
Filmiň baş gahrymany, balyk öıkenli kämilleşdirilen ıaş ıigidiň ady - Ihtiandr. Ol alym Salwadoryň geçiren ylmy synagynyň netijesi. Alym ony bir jandardan beıleki jandara beden agzalaryny göçürmek usuly arkaly döredıär. Ihtiandr öıde ösüp-ulalıar. Onuň dostlary delfinler bolıar.
Bir gezek Ihtiandr deňizde gark bolup barıan gyzy halas edıär. Ol waka Ihtiandryň durmuşyny düıpgöter özgerdıär.
Soňra Ihtiandr bilen gözel gyz Katieriň arasynda gatnaşyk başlanıar. Gyzyň kakasy Baltazar bolsa ony barly bir adama durmuşa çykarmagy ıüregine düwen ekeni. Onsoň ol barly adam özüni gyza, hamana, ony gark bolup barıarka ölümden gutaran kişi diıip tanadıar. Huşuna gelen gyzam oňa ynanıar.
Dellal Zurit "Deňiz şeıtanyny" ele salıar. Salwador bolsa Zuritiň gämisine münüp, Ihtiandry onuň hüjüminden halas edıär.
Dellal Zurit Salwadory meniň gämime mündüň diıip aıyplaıar. Onsoň Salwador bilen Ihtiandry tussag edıärler.
Soňra Salwadoryň dosty bolan bir žurnalistiň (ol hem Katiere aşyk eken) kömegi bilen tussaglykdan boşadylıarlar. İöne soň Katier gaıdyp Ihtiandra gowşup bilmeıär.
Tussagda köp wagtlap oňaısyz şertlerde saklanandygy sebäpli, Ihtiandryň ıagdaıy agyrlaşıar. Şol sebäpden ol soňra deňizden başga ıerde ıaşap bilmejek ıagdaıa düşıär.
Sowet ıazyjysy Aleksandr Kazantsewiň romany esasynda filmi döreden Pawel Kluşantsewiň surata düşüren kinofilmi (1961), Wenera planetasyna gurnalan syıahaty suratlandyrıar.
"Apy-tupanlar planetasy" filminden bir bölek.
Amerikan-sowet kosmonawtlary üç sany kosmiki gämide Wenera iberilıär. Gämilerden biri meteorit bilen kakyşyp, hatardan çykıar. Galan ikisi bolsa barmaly ıerine abat barıar.
Gämileriň birinde sowet kosmonawtlary, beılekisinde bolsa sowet erkek adamlary we zenanlary bilen amerikalylar hem Amerikada ıasalan adama meňzeş roboty bar. Olar o taıda howply wulkanlar bilen dinozawra meňzeıän wagşy haıwanlara duş gelıärler.
Andreı Tarkowskiı "Solıaris" atly iki bölümli kinofilmi (1972) polıak fantast ıazyjysy Stanislaw Lewiniň ıazan eseri esasynda surata düşürıär.
Filmde adamzadyň ahlak problemalary başga planetalylaryň nukdaınazaryndan gözden geçirilıär. Ol film Kann kinofestiwalynyň baıragyna hem mynasyp bolıar.
Kinofilmdäki wakalar uzak geljekde bolup geçıär. Solıaristika - uzakdaky Solıaris planetasyny öwrenıän ylymdyr. Şol ylym ugry boıunça hem ıer planetasynda maslahatlar başlanıar. Ol planetanyň doly öwrenilmegi üçin serişde aıyrmagy dowam etmelimi ıa-da etmeli däl diıen netijä gelmäge synanyşyk edilıär.
Andreı Tarkowskiı "Solıaris" atly filmini ıazga düşürıär.
Şol mahal uçarman Berton Solıaris planetasynyň okeanynyň hem özüçe akylly hereket edıändigini öňe sürıär. Psiholog Kris Kelwin meseläni öwrenmek üçin Solıaris planetasyna uçıar.
"Solıaris" kosmiki ylmy-barlag merkezinde ençe ıyldan bäri Snaut, Sartorıus we Gibarıan atly alymlar ıaşaıar ekeni. Psiholog olaryň ıanyna baran mahaly alymlar toparynyň ruhy ıagdaıynyň bozulandygyny görıär. Indi ol "myhmanlardan" gutulmaga maı tapmaıar.
Soň olaryň biri bolan Gibarıan özüni öldürıär. Özüni öldürmezden owal şeıle diııär: "Bu wyždan meselesi". Netijede ol planetanyň akylly okeanynyň şol üç alymyň üstünde synag geçirendigi äşgär bolıar. Psiholog Kelwin hem hut şeıle "myhman" hökmünde okeandan täsirlenmäge başlaıar. Okean oňa 10 ıyl mundan owal özüni öldüren aıalynyň keşbini görkezip ugraıar.
Owalbaşda psiholog Kelwin aıalyň keşbinden sypmaga synanyşıar. İöne ondan sypyp bilmeıär. Onsoň Kelwin onuň bilen göıä ıaşap ıören janly adam ıaly gepleşmäge başlaıar.
Öz ıagdaıy bilen Kelwine azap çekdirıändigini aňan aıaly özüni öldürmäge synanyşıar. Emma onuň synanyşygy başa barmaıar. Soň alymlar toparynyň agzalaryndan ony öldürmegini haıyş edıär. Olaram onuň haıyşyny ıerine ıetirıärler.
Ondan soň alymlar toparynyň agzalary okeana psiholog Kelwiniň beıni ensifolagrammasyny iberıärler. Onuň netijesinde salgym görünmegi bes edıär. İöne ondan soň okeanyň üstünde geň adalar döräp başlaıar.
Ylmy işini tamamlan Kris Kelwin ıer planetasyna, ıagny kakasynyň ıanyna dolanıar. Olar Rembrandtyň "İiten ogluň gaıdyp gelmegi" atly suratlaryndaky ıaly görüşıärler.
Ondan soň kamera ıokaryk galıar we ıer planetasynyň hem Solıaris okeanyndaky bir adadygy görkezilıär.
A. Tarkowskiniň "Stalker" kinofilmi, sowet ıazyjylary Arkadiı we Boris Strugatskiniň romany esasynda surata düşürilipdir.
Filmdäki hadysalara görä, 20 ıyl mundan owal ol ıere meteorit gaçypdyr. Ondan soň bolsa ol ıerde geň ıagdaılar ıüze çykmaga başlapdyr. Adamlar hem ıitip başlapdyr. Ol ıerde iň gowy arzuwlaryň hakykata öwrülıän bir otagynyň bardygy barada gürrüňler ıaırapdyr.
Andreı Tarkowskiı "Stalker" atly filmini ıazga düşürıän pursady.
Filmiň baş gahrymany ıaňy täzelikde tussagdan çykan "Stalker" lakamly bir adam. Ol, aıaly we keselli gyzy bilen ıönekeı durmuşda ıaşaıar. Stalker ol ıere bikanun ıagdaıda birnäçe gezek baryp görıär. Adamlary ol ıere gezelenje äkidip, pul gazanıar. Aıaly ondan närazy bolıar. Filmiň başynda ol üç gezek zona gidip, şol otagy tapmaga synanyşyk edıär. İöne birnäçe ıüz metr labirint ıollary geçmek gerek bolıar.
Ol ıolda bolsa "et üweıän enjam" ıaly gaty hatarly ıerler bar ekeni. Gahrymanlar şonda-da ahyrynda ol otagy tapıarlar. Olardan biriniň lakamy "İazyjy" ekeni. İazyjy arzuw etmeli bolanda birden ıüz öwürıär.
Professoryň arzuwy bolsa dileg dilemek däl, eıse ol otagy dargatmak ekeni. Şonuň üçinem öz ıany bilen atom bombasyny getiripdir. Ol adamlaryň teıaňynda ıatan syrly arzuwlarynyň hakykata öwrülip, adamzadyň uly zyıan çekmezligi üçin ol otagy ıok etmegiň kül-külüne düşüpdir.
Stalker ony gepe güımäp, onuň otagy ıok etmegine päsgel bermek isleıär. Şeılelikde gahrymanlar hiç hili arzuw etmän, jadyly otagyň ıanyndan yzyna gaıdıarlar.
Nol şäher (Zerograd)
"Nol şäher" atly kinofilm SSSR-de Perestroıka döwrüniň iň uly filmleriniň biridir. (1988)
Nol şäher (Zerograd) filminden bir bölek.
Karen Şahnazarowyň surata düşüren ol filmi Alekseı Warakin atly moskwaly bir hünärmeniň durmuşynda bolup geçıän wakalara esaslanıar. Ol sowadyjy enjamlaryň tehniki aıratynlygyny üıtgetmek üçin bir önümçülik desgasyna barıar. Ol önümçülik desgasynyň içine giren mahaly geň-taňlyklar başlanıar.
Onuň bir ıarym sagat owal islän synag tagtasy taııar edilmändir. Sekretar zenan ıalaňaç gezip ıör. İöne hiç kim oňa geňirgenmeıär we ähmiıet hem bermeıär.
Baş hünärmeniň sekiz aı owal bir enjam sebäpli ölendiginden önümçilik desgasynyň müdiriniň habary hem ıok ekeni. Önümçilik desgasynyň aşhanasynda hünärmene edil öz kellesine meňzäp duran tort hödürleıärler. Ol ony iımejek bolanda aşpez namys edip özüni atyp öldürıär.
Azaply ıollardan ıyldyzlara
SSSR-iň dargamagyndan soň ors hipsterleriniň kultuna öwrülen ol kinofilm ıazyjy Kir Buliçowyň romany esasynda (1981) režissıor Riçard Wiktorow tarapyndan surata düşürilıär.
"Azaply ıollardan ıyldyzlara" filminiň afişasy.
21-nji asyrda orbitada başga planetalylaryň hatardan çykan kosmos gämisi tapylıar, onuň içinde-de gelmişekleriň jesetleri bar. İöne olaryň arasynda gumanoid zenan ölmän galan ekeni. Emma ol öz adamsyny ıitiripdir. Ony kosmos gämisinden çykaryp, ıer planetasyna getirıärler.
Alym Lebedew ony öz öıüne äkidıär we oňa "Niıa" diıip at berıär. Aradan wagt geçensoň Niıanyň adamdan daşgary aıratynlygy äşgär bolıar. Gumanoid klonlary dolandyrmak üçin onuň beınisinde hususy neıromerkez döredilen ekeni.
Niıa öz watany Dessa planetasyny, ol ıerdäki öıüni küıseıär. Ol o taıda biznesmenleriň pul üçin tebigaty zaıalaıandyklaryny gürrüň berıär.
Niıany öz planetasyna iberıärler. Emma Niıa o taıyk dolananda, onuň beınisi ıerli monopolistiň eline geçıär...