ANA SAYFA > TRT Radyosu Röportajı
Sanal Suçlar ve Mağduriyetin Giderilmesi
Gündem Programı - Derneğimizle yaptığı röportajın tam metni...
Türkiye'de sanal ortamdaki şuçlar dediğimizde bunlar hangi suçlar bunları sizden öğrenebilir miyiz? Bilişim suçlarının yurt dışında daha önceden yapılandırılmasından ve kanun haline gelmesinden sonra Türkiye'de yeni yeni gündeme gelen bir konu ve bunun akabinde pek profesyonel olduğumuz ve halkında bu konuda bilinçli olduğu da söylenemez. Genel olarak mevzuata göz attığımızda internet üzerinden işlenen suçlar bir ağır cezalaştırılmış orta ve hafif olarak üçe ayırabiliriz. Bunlardan ağır şuçlar; kredi kartı dolandırıcılığı, organize bilişim suçları girebilir. Orta gruba kişisel bilgilerin bilgisayarlardan çalınarak o bilgilerle kullanıcıya zarar vermek olabilir. Hafif kapsamada kullanıcıların kendi e-maillerinin veya web sitelerin hacklenmesini sokabiliriz.
Ülkemizde bu suçlarla karşılaşma oranımız nedir peki ?
Ülkemizde bu tür suçlarla karşılaşma oranı yüksek olmasına rağmen halkın bilinçsiz olması az önce söylediğim gibi işin takibini yapacak avukatların, mevzuat hakkında yeterli bilgiye sahip olmaması ve kişilerin bu konuda açıkçası ihmalkar olması resmi suç oranını azaltmakta ama gayri resmi olarak buna bakarsak hergün bir bilişim şuçu işlenmekte…
Dün sizde görmüşsünüzdür sadece KEY ödemeleri ile ilgili haberleri. KEY ödemeleri ile ilgili bilgilerinin sunulmasında değil, Kredi kartı ile yapmış olduğumuz alışverişlerde yada herhangi bir başka bilgilerin sanal ortamda ortaya konulmasında bir takım sakıncalardan söz ediliyordu. Acaba kişisel bilgilerin bu kadar açıklıkla ortaya konulmasının gerçekten olumsuz sonuçları neler olabilir ?
Bunun olumsuz sonuçları ülkemizdeki vatandaşlık sistemi olarak düşünürsek bir insanın vatandaşlık numarası veya T.C Kimlik numarasının ne kadar önem arz ettiğini biliyoruz. Çoğu yere üyelik başvurusunda bulunurken veya GSM hattı, kredi kartı alırken vb. işlemlerde Kimlik numarasıyla işlem yaptığımızdan dolayı o sistemlerin eğer internet üzerinden bilgi sistemleri varsa yani kimlik numarasıyla giriş yapıp orada alışveriş yapıp, kredi kartlarımızı listelediğimizde veya üniversite öğrencilerinin kimlik numarası ile girip ders notlarının gördüğü sistemlere bu kimlik numarasının öğrenilmesi ile çok basit bir şekilde ulaşabiliyorsunuz, bu gibi kişisel sakıncaları var.
-Ve bu bilgilere ulaşabiliyorsanız her şeyi de yapabiliyorsunuz.
Tabiî ki her şey yapılabilir.
- O zaman bilişim suçları ile ilgili mağdur olmadan önce ne yapabiliriz ? BU konuda yeterince bilgimizde yok diyorsunuz ?
Biz derneğimiz olarak asıl amacımız bilişim suçları ile mücadele konusunda halkımızı bilinçlendirmek ve kendilerinin yeterli kalmadığı durumlarda onlara yardım etmek. Bizim bu konuda seminerlerimiz oluyor. Bu seminerlere İstanbul’da katılım gerçekten yüksek oldu. Kullanıcıların bu konuda mağdur olmamaları içinde ihmalkar davranmamaları ve mevzuata hakim olmasalar bile yüzeysel bir bilgiye sahip olmaları gerekiyor. Çünkü bir suça maruz kaldıklarında nasıl davranması gerektiklerini bilmiyorlar.
- Bunun için özel güvenlik önlemleri almak gerekiyor o zaman. Peki bizler özel güvenlik önlemi olarak kişisel anlamda ne tür önlemler alabiliriz.
Kişisel bilgisayar güvenliği konusu gerçekten çok önemlidir. Çünkü teknolojinin gelişmesi ile beraber bilgisayar sistemleri kolay gözükmesine rağmen kullanımı kolay ama kendi yapısı itibariyle kompleks bir yapıya kavuşmuş oluyor. Bu nedenle bilgisayar korsanları da teknolojinin getirdiği yenilikleri kullanarak sizin bilgisayarlarınıza zarar vermek için yeni yöntemler geliştirebiliyorlar. Bu nedenle bu ataklara karşı önlem alabilmek için en önemlisi bu konularda biraz temel bilgi sahibi olmak gerekir. Bir antivirüs yazılımı kullanmak gerekiyor. Bu antivirüs yazılımı kurup bırakmak değil de devamlı olarak virüs veritabanını güncellemek sıklıkla da bilgisayarımızı taramamız gerekiyor. Bunun akabinde bu antivirüs yazılımları pek yeterli olmuyor. Güvenlik duvarı dediğimiz dışardan gelen saldırıları engelleyen ve bunu size bildiren güvenlik programları var bunları kullanmak gerekiyor. Bunları kullanmanın yeterli olmadığı kısımlarda oluyor. Örneğin siz Messenger sayesinde arkadaşlarınızla görüşüyorsunuz diyelim Messenger da görüştüğünüz arkadaşınızın bilgisayarına virüs bulaşmışsa ondan gelen dosya ile beraber sizin bilgisayarınıza da virüs geçebiliyor. Bu nedenle güvenmediğiniz kişilerden dosya almamanız, bilmediğiniz internet sitelerine girmemeniz, dosya indirmemeniz, kimden geldiğini tespit edemediğiniz mailleri okumamanız daha doğrusu açmamanız gerekiyor. Bu konularda biraz paranoyak olmak lazım.
- Ne kadar güvenlik alırsanız alın internet ortamında yüzde yüz güvenliğin sağlanması mümkün mü peki ?
Yüzde yüz güvenliğin sağlanması hiçbir zaman mümkün değil hatta şöyle bir espri dolaşır ortalıkta “en güvenli sistem fişi çekildi zamandır” derler. Sonrada derler ki “onu da telefonla arayıp taktırabilirsiniz. “
- Yani hiçbir şekilde yüzde yüz güvenlik mümkün değil. O zaman biz bilişim suçu işleyen hackerlar, bilgisayar korsanları ile karşı karşıya kalabiliriz. Böyle bir durumda ne yapabiliriz. Yani bizim bilgilerimizi, kişisel bilgilerimizi aldılar, kullandılar. Bizimle ilgili herhangi bir yere ulaştılar. Sanki bizmişiz gibi… Pek çok delil ortaya koymak lazım ki o işi yapan ben değildim şeklinde. Böyle bir durumla karşı karşıya kaldığımızda ne yapmamız gerekir ?
Az önce söylediğim gibi Türkiye’de her vatandaşın bir TC kimlik numarası var. Aynı şekilde internet kullanıcılarının kendilerinin internet ortamında tanınmasını sağlayan Telekom’un verdiği IP numarası dediğimiz internet protokolü vardır. Bu IP numarası herkesin internetteki kendi kimliğini oluşturmaktadır. Bunu ikiye ayırabiliriz dinamik ve statik diye. Bunu Telekom belirlediği için sizin o an internete girdiğinizde aldığınız IP numarası Türk Telekom’da kayıtlı halde bulunmaktadır. Bir suça maruz kalır, bir avukat vasıtasıyla veya mevzuata hakimseniz kendiniz konu ile ilgili mücadele başlatırsanız zaten bilgisayarınız ve internet bağlantınızın kullandığı IP adresleri incelemeye alınıyor ve bu inceleme konusunda çıkan veriler analiz edilerek şuçu işleyip işlemediğinizi tespit edebiliyorlar.
- Bunun kanıtlanması bu şekil delillerin elde edilmesi mümkün olabiliyor.
- Beklide uğradığımız maduriyetin giderilmesi çok yavaş olabilir yada mümkün olmayabilir.
Evet. Aslında çok yavaş şimdi ama mümkün.
- Mümkün, her türlü mağduriyet giderilebilir.
Evet çoğu giderilebilir. İspatlanmayan mağduriyet tabiî ki giderilemez. Önemli olan delillerin niteliği ve güvenilirliği.
- Şuanda Türkiye’de sanal ortamdaki suçlarla mücadele nereden hangi birim tarafından yürütülmekte ?
Emniyette Bilişim Suçları Amirliği mevcut, bu konularla onlar ilgileniyor. Ayrıca Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı var oda gelen şikayetleri değerlendirerek hareket ediyor.
- Aslında bilişim sistemine girme suçunu düzenleyen yasamız var ama değil mi ? Özellikle bu tür düzenlemeler oldu Türk Ceza kanununda…