Basın hürdür sansür edilemez
19.12.2014 - Bu Yazı 1477 Kez Okundu.
Basın özgürlüğü demokratik hukuk devletlerinde hayat hakkı kadar önemli görülür. Anayasa ve uluslararası sözleşmelerde bu önemle doğru orantılı yer alır. Hiçbir şüpheye mahal bırakmayacak şekilde ayrıntılarıyla tanımlanır. Soyut ifadeler yerine basın özgürlüğü ve araçları koruma altına alınır. Mesela Anayasa’nın 30. maddesi bu hürriyeti kullanma araçlarını “Suç aleti olduğu gerekçesiyle zapt ve müsadere edilemez veya işletilmekten alıkonulamaz.” ifadesiyle dokunulmaz ilan eder.
Başlığa taşıdığım 28. madde özgürlüğe mutlak himaye sağlarken devlete “basın ve haber alma hürriyetlerini sağlayacak tedbirleri” tesis yükümlülüğü getirir. Bu, aslında gazetecilerin bireysel özgürlüğü ile birlikte hatta daha ziyade toplumun haber alma hakkının teminatıdır. Toplumun siyaset kurumu ve bürokrasiyi denetlemesinin en etkin yolu olduğu için medya böylesine önemli ve korunaklı bir alandır.
Türkiye birkaç gündür ‘Özgür medya susturulamaz’ sloganlarıyla inliyor. Zaman Gazetesi Genel Yayın Müdürü Ekrem Dumanlı ve Samanyolu Yayın Grubu Başkanı Hidayet Karaca, 10’dan fazla meslektaşıyla gözaltına alındı. Şüpheliler arasında köşe yazarları, senaristler, yönetmenler ve bir grafikçi de var. İfadesi alınanların önemli kısmı serbest bırakıldı. Dumanlı ve Karaca’nın içeride tutulmaları için bastıran bir irade olduğu saklanmıyor bile. Bir ülkenin cumhurbaşkanı ve başbakanı daha avukatların görmediği, yargıcın önüne gitmemiş dosya hakkında hüküm veriyor; sonuç açıklıyor. Yargı bağımsızlığının böylesine açık ihlali ve talimatla kurulacak hükümlerin yüksek yargı denetiminden geçmeyeceği muhakkak. En kötü ihtimal Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nden döner. Bu gerçek biline biline yapılanlar, bir can yakma ve intikam operasyonu. Dünyadaki ‘diz çökmeyen ve yolsuzlukların üzerine giden medya susturuluyor’ kanaatini ispatlayan epey karine mevcut.
Ceza hukuku analizlerini diğer yazılara havale edip basın hürriyeti faslından devam edelim. Basın suçları, doğası gereği yayın anında oluşur. O sebeple kanun koyucu ceza davası açılması için zaman sınırı koymuş. Kanun, günlük süreli yayınlarla ilgili ceza davası açmayı dört ay ile sınırlamış. Ve başka kanunlarda yaptığı gibi bazı istisnalar getirmemiş. Mesela devletin güvenliği ile ilgili suçlarda farklı zaman sınırı koymamış. Ekrem Dumanlı, Nisan 2009’da gazetede yayımlanan bir haber ve iki köşe yazısından dolayı suçlanıyor. Karaca da aynı günlerde yayınlanan bir dizi filmden soruşturuluyor. Aradan neredeyse beş yıl geçmiş. Kanun çok açık, dört ay içinde açılmamış ceza davası talebi işleme dahi konulamaz.
Basın Kanunu, diğer maddeleriyle de Dumanlı’nın soruşturulamayacağını emrediyor. “Süreli yayınlar ve süresiz yayınlar yoluyla işlenen suçlardan eser sahibi sorumludur.” Yani kanuni süresi içinde soruşturma açılsaydı yine yazarlar sorumlu olacaktı. Zaten yazarlar Hüseyin Gülerce ve Ahmed Şahin de ifadeye alınıp bırakıldı. Dışarıya yansıdığı kadarıyla ikisi de kimseden talimat almadan yazdıklarını beyan etmişler. Sorumluluk her halükârda eser sahibinde olmakla birlikte, talimat söz konusu olsaydı yine ortada tuhaf bir durum olacaktı. Asli failler dışarıda iken azmettirici nasıl içeride tutulabilir? Başka tuhaflıklar da var. Yayının üzerinden dört yıl geçtikten sonra şikâyetçi olan kişiler, cevap ve düzeltme talebinde bulunmamış. Basın suçlarında mağduriyet varsa ortadan kaldırmanın yolu olan cevap hakkını kullanmamışlar. Konjonktürün rüzgârını arkaya alarak haklarında devam eden ceza davasından kurtulma niyeti fazlasıyla sırıtıyor. O davadan söz açılmışken şunu izah edebilen var mı? Yargılandıkları davadan beraat almadan mağdur olduklarına kim, nasıl karar veriyor? Hukuka şeklen bile olsa saygı duyulmuyor. Beraatı bekleyecek kadar sabrı yok demek ki birilerinin.
AK Parti'nin hesap hataları
PKK şehirleri silahlandırırken...
Savaş lordları iş başında
Eğitimde 28 Şubat kafası
Reza'let fotoğrafının anlattıkları…
Abdullah Gül nasıl ayrı düştü?
7 Haziran sürecinin öğrettikleri…
Diyanet’in asgari ücret fetvası
Anayasa hâlâ yürürlükte mi?
En alttakiler: Taşeron işçiler
Medyaya sansürün faturası ağır olur
Bir avuç oy uğruna
Gençler nasıl oy verecek?
Cem Garipoğlu’nun suçu neydi?
Bu seçim bildirgesi kimin?
Ya biat ya özgürlük
Hukuk nerede? Dağa kaçtı…
Çözüm sürecini kim düşürdü?
Efkan Ala niye susuyor?
Yeni Şafak, suçüstü yakalandı
Bu mu başarılı operasyon?
Başsavcıdan KPSS itirafı
Anamuhalefet lideri Erdoğan!
Kandırıldık ey halkım!
Bayık, Fidan’ı neden hedef aldı?
Dink soruşturmasına 17 Aralık perdesi
Baransu’dan Balyozculara kötü haber
Ağırlaştırılmış 28 Şubat
Erdoğan CHP’yi kapattırmak mı istiyor?
Fuat Avni 101 numaralı odada mı?
Böyle giderse siyaset temizlenmez
Gezi’den beri ‘sık ulan sık’ devleti
‘Böcek’i bilirkişi öldürdü
Adam öldürmek suç olacak mı?
Bunlar, üç dönem arpalıkları mı?
Reza, İran’dan neden korkuyor?
Obama, Amerikan kolejlerini kapatmak için Afrika turunda!
İl başkanları mal bildiriminden niye ürksün?
Milli irade pazarlık yapar mı?
Uzun’un İn’inden çıkanlar Erdoğan’ı kızdıracak
‘Darbeci Haşim Kılıç!’
Hukuk yok, ya akıl…
İlhan Cihaner paralel olacaktı ki!
Tahşiye’ye komployu kim kurdu?
İhale Kanunu’nu da siz çıkarmamıştınız!
Dinleme skandallarında tesadüf zinciri
İmam cemaatten, o eşinden, o da…
Böcek iddianamesinden kurt çıktı
Her şeyi Paralele Bağlama Teşkilatı (HPBT)
Örgüte gel vatandaş!
Kim korkar Kırmızı Kitap’tan!
17 Aralık'ı kapatan savcı diyor ki:
Rüşvet için noter tasdikli anlaşma!
Adım adım 93’e
Küçük bir hatırlatma
Ne siyaset ne cemaat, tam bağımsız yargı
İşte buna düşmanlık ediyorlar…
Marslı çocukla röportaj
Yürütmeyle uyumlu yargı! (Şaka değil)
‘Haram yemedik’e gecikmeli intikam operasyonu
HSYK seçimleri ve teşvik primi
Hükümet medyasının CIA komedisi
Buyurun gazeteciliğin cenaze namazına
Paralel icat, her şey mubah oldu
MGK, 28 Şubatçıları kurtaramamıştı
Erdoğan, başbakan mı cumhurbaşkanı mı?
Seçimi kim kaybetti?
12 Eylül’e öykünen savcı!
Mehmet Altan’ı kim dinledi?
Gülay Göktürk nerede yaşıyor?
Polisleri kim tutukladı?
Sulh ceza hâkimleri neyi götürecek?
Ekmek için Ekmeleddin?
BÇG zihniyeti hortluyor
Tayyip Bey hariç herkes
Yargı yine paketlendi
Bir hukukçu yazmış olamaz
Savulun kebapçılar ‘Yeni Şubatçılar’ geliyor
Roma’yı da yaktılar mı?
IŞİD’den kârlı çıkanlar
Erbakan’ı kim dinlemiş?
Darbe davası açılabilir mi?
İslamcı bulvar basını!
Tanksız topsuz demokrasi
‘Mahcubum, Başbakan’dan özür diliyorum’
Soma faciasının sorumlusu kim?
Devletin mütekebbir yüzü mü?
‘Nurculuk yapılacaksa onu da biz yaparız’
Algıların gücü adına…
Uzaylılara casusluk yaparken yakalanmak
Cumhurbaşkanı rehin mi alındı?
Hizmet Camiası, açılım sürecinin neresinde?
Dar bölgede demokrasi arayışı
Dışişleri’ndeki Fil Hamdi sayısı!
Buharlaşan ölüm komandoları!
Yasaklı Erdoğan’dan yasakçı Erdoğan’a!
Doğu Perinçek’ten medet ummak!
Kin, camilere kadar sokulmuş
Siyaset mi, psikolojik harp mi?
Ne yereli genel genel!
Erdoğan’ı bitiren Erdoğan
AK Parti’nin seçim vaadi: Cemaat’i bitirmek!
AK Parti’nin üç Y’si ne durumda?
Başbakan: Milliyet’i almalısın...
Telekulak mağdurlarına çağrı
Yedi bin kişiyi dinlemenin dayanılmaz saçmalığı
Hakan Fidan’ın hayalindeki MİT bu muydu?
Vesayetçilerin dili ile seçmenini vurmak
Pardon, hangi ağababaları yenmiştiniz!
Yamacıların işi de zor be!
Kapıdaki yönetim krizi
Elçilere ‘kara propaganda’ rehberi
Bir ‘kahraman’ polisin serüveni
7 Şubat’ta ne oldu biliyor musunuz?
Bekçi Bekir’i yedirmeyiz!
Hani Ergenekoncuları kurtarmıyordunuz?
Kavgada yumruk sayılmaz mı?
İstihbaratçılık oynayan gazeteciler
Başsavcı’dan savcıya yargısız infaz
Operatör gazetecilerin cuntası
Polisleri aklayan yönetmelik değişikliği!
Hz. Ömer’in gömleği
Kapıcı istihbaratçılar göreve!
Dershaneler ve hukuk devleti
Kenan Evren anayasasına mahkûm yaşamak
Dershane vardı da Yüksekovalı gitmedi mi?
Gülen için şubat bin yıl mı sürecek?
ZAMAN, 28 ŞUBAT’TA NE YAPTI?
Aytaç Yalman’ın Balyoz serüveni
Bahtiyar Aydın’ı vuran ‘kör’ kurşun
İstanbul’da kazanmak ve kaybetmek
Yerel seçimler sadece yerel seçim değildir
Paketin dolu tarafları
28 Şubat ve ‘Demokrasinin en güzel anları’
Keskin sirke Hüseyin Aygün
Darbeciler tek bir millettir
PKK’dan seçim manevrası
Nuh Mete Yüksel klonlandı mı?
PKK gerilimi niye yükseltiyor?
Ergenekon, terör örgütü değil midir?
On yılın özeti: Ergenekon
7 Şubat efsanesi
Pişmanlık Yasası’ndan bunlar da yararlansın
Dershaneyle gelen Adalet
Çok bayat numaralar bunlar
Bir vesayet masalı
İnteraktif demokrasi, hacker demokrasisi
Anadilde eğitim lütuf değil
Yeni çatışma senaryosu laik-antilaik mi olacak?
Korkunun 28 Şubat’a faydası yok!
Taksim’den arta kalanlar
Aydınlıkçıların sevinç çığlığı
Reyhanlı’da ne oldu?
Karayılan, Neşe Düzel’i neden reddetti?
Özal’a kaç suikast yapıldı?
Dicle’de çatışma neden şimdi?
Ergenekon’da terör tartışması
Siyaseti terör silahıyla vurmak
CHP’liler Esed’den gazeteciyi istedi mi?
Baklava çalanlar içeri, milli iradeyi gasp edenler dışarı mı?
28 Şubat’ın fiilî darbe tarihi
‘Askıda başkan’ Kocasakal
Ergin Saygun kimdir?
‘İstihbarat, banyoma bile mikrofon koydu’
Casusluk çetesi ve televole gazetecilik
Birand, insandı ve bunun farkındaydı
Acilen açıklama yapılmalı
Dink’i rastgele bir örgüt öldürmedi
İstanbul’a çökelim, acıma yok tepeleme var…
Bir fitne denemesi daha
Sayıştay’da doğru karar
Köşemi andıççılara devrediyorum
Balyozculara kötü haber!
Ergenekon’dan çıkış için...
Özal’ın ölüm şekli neden önemli!
YÖK dar değil, yanlış elbise
Laik ‘omerta’ bozuluyor
Devletin beklediği cinayet: Uğur Mumcu
12 Eylülcüleri yargılamayıp besleyelim mi?
Açlık grevleri ve iktidar oyunu
PKK neden başaramıyor?
Seksenler, darbeler ve insanlar…
Emri verenle alan bir olur mu?
Hele bir Yargıtay'ı görelim
Siyasette sonuçsuz arayışlar
PKK'yı kim cesaretlendiriyor?
Hani Atabeyler örgüt değildi!
Özkök Paşa’nın dramı
Özkök Paşa'nın tarihî tanıklığı
Yeni Balkanizasyon denemesi ve Suriye
Kılıçdaroğlu, koltuğunu sağlamlaştırdı
Anketler ne diyor?
Milli hevesli, iyi niyetli bombacılar
Erdoğan'dan HAS Parti hamlesi
Tutuklulara papatya falı
Ahmet Şık, Ahmet Şık'ı yalanlıyor
Özel yetkili mahkemeler kapandı mı?
Tarihe önemli bir not
Karayılan söyledikleri mi kaçırdıkları mı?
Yeni Dünya'ya şahitlik yapmak
Ya bizim ‘Kanlı Elmas’ımız?
Özal'ın ölümü aydınlanacak mı?
Darbe yapılacaksa memurlar yapsın
Yeni CMK: Acil serviste kalp ameliyatı
Özal’ı kim öldürdü?
Yüksekova: Pilot bölge
Fenerbahçe'yi ele geçirmenin en aptalca yolu!
Başkanlık Türkiye'de uygulanabilir mi?
Yemek ya da yememek!
Darbeci baro olur mu!
Hepsi senin yüzünden
Almanya’ya son ihracatımız: Üniversiteden hoca attırmak
AKP sıraları neden boştu?
Hitler Üzerine Notlar’ı okuyoruz / Giriş