Çocuklarda Doktor Korkusu - CENTRAL HOSPITAL
Doktora ve hastaneye gitmenin korkutucu bir olaya dönüşmemesi için önce anne ve babalar korkularını yenmeli, çocuğa karşı dürüst davranmalı ve çocuğu doktora gitme konusunda iyi hazırlamaları gerekir.
15 Eylül 2015, Salı | Psikoloji
Çocuklar doktor ya da hastane ortamına geldiğinde, çevresindekilerin olumsuz söylemleri veya önceki hastalıklarında yaşadıklarından dolayı korku ve kaygı hissedebilirler. Oldukça sık rastlanan bu durum, hastane ortamında çocuğa yönelik müdahalelerin şekliyle değişime uğrar. Beyaz önlük, doktor korkusu, iğne ve canının yanması korkularını pekiştirir.
Sağlık persoleninin yaklaşımı ve çocuğa olan ilgileri düzeyinde tepkiler farklılaşır. Ebeynlerin ve yakın çevrenin iğne, ilaç ve hastalıkla ilgili olumsuz söylemleri, istenmeyen davranışlarda iğne ve doktor ile korkutmaları çok yanlıştır. Çocuğa olan yaklaşımları ile hastane personelinin yaklaşımı çocuğun duygularını olumsuz etkileyerek ağlama, korku ve kaçma davranışlarını ortaya çıkarabilir.
ÖNCE SİZ KORKULARINIZDAN KURTULUN
Çocuklar daha “doktora gidiyoruz” cümlesini duyunca paniğe kapılır. Ebeveynlerin endişe ve korkuları, doktora gitme işinin fazla büyütülmesi ve yetişkinlerin sıklıkla kötü hastalıklardan bahsetmesi çocuklara hoş olmayan bir deneyimle karşı karşıya olduklarının işaretini verir. Doktora ve hastaneye gitmenin korkutucu bir olaya dönüşmemesi için anne ve babalar korkularını yenmeli, çocuğa karşı dürüst davranmalı ve çocuğu doktora gitme konusunda iyi hazırlamaları gerekir.
Çocuğun yaşamaması gereken duygular ve olaylar, hayatı boyunca olumsuz etkilenebileceği izler bırakır; hayata karşı bakışı farklılaşır. Korku veren, acımasız gelen çevreye uyum çaresizlik duygusunu, çaresizlik duygusu da davranış problemlerini doğurabilir. Bu nedenle anne ve babaların çocuklarına yönelik sağlıkla ilgili söylemlerinde dikkatli olmaları ve çocuklarının yapmasını istemedikleri bir davranışı değiştirmek adına korku ve tehdit olarak algılayabilecekleri sözcükleri kullanmaktan kaçınmaları gerekir.
KORKUYU YENMEK İÇİN NE YAPILMALI?
Diğer taraftan çocuk, yapılacak herhangi bir işlem esnasında aşırı tepkili, avaz avaz ağlamaklı ve kaçma davranışı sergiliyorsa ne yapılmalı? Burada sağlık personelinin yaklaşımı, bulunulan mekan kadar önemli olan diğer bir aşama göz ardı edilmemelidir. Bu aşama çocuğun hazırlanması sürecidir. Hazırlık hastane ortamına gelmeden önce evde anne baba tarafından başlatılmalıdır. Çocuğun genel kanaati oluşturulmalıdır; hastalığına yönelik işlemlerle ilgi bilgilendirilmeli, yanlış ve yalan avutucu cümleler kurulmamalı, böyle davranılarak ebeveyne olan güven sarsılmamalıdır.
Çocuğun tüm bu hazırlığa rağmen aşırı tepkili davranışları sürüyorsa çocuğa diğer hastaları gözlemleme fırsatı verilmeli ve asla acele edilmemelidir. Çocuğun yanlış bilgi ve yaklaşımlarla doldurulmuş bilincinin yerine doğruları konmalı ve anlaması sağlanmalıdır. Çocuk ikna olmuş, durumu benimsemiş olabilir ancak yine de dirençle karşılaşılabilmektedir. Bu durumda eğer hâlâ aynı düzeyde korku, bağırma ve kaçma eylemindeyse yapılması gereken bilgilendirmenin yanında biraz sonraki âna yönelik projeksiyon yaklaşımı denenmelidir. Biraz sonraya ilişkin durum kendisi açısından algılanması sağlanarak karar verme süreci hızlandırılmış olacaktır.
Çocukta güvensizlik, kin duyma ve nefret duygularının gelişmemesi, sağlık kurumlarına ve sağlık çalışanlarına karşı olumsuz önyargının oluşmaması için, ayrıca çocuğun kişilik gelişiminin kurulma aşamasında özsaygısı, özbenliği, dünyayı algılayışı, özgüveni örselenmemesi için gerek sağlık çalışanları gerekse ebeveynler bu süreçte oldukça anlayışlı, güler yüzlü, şefkatli, hoşgörülü ve empatik yaklaşmalıdır. Hastane ortamında tetkiklerin yapılmasında ya da doktor kontrolünde sakin olan ebeveynin çocuğun yanında olması gerekir. Çocuğun bu hassas durumuna aşırı tepkiler gösterilerse çocuk kendi meselesini halledemez. Aksine çok daha fazla olumsuz duygular içinde kalır.