Onların Beyinleriyle Duymayı Öğrenmek – Popular Science
Angelica Lopez’in hiç işitme nöronu yok fakat işitme implantı ile bütün dünyayı duyabiliyor.
Angelice gülebiliyor ve kulağının dibinde sallanan tuzluğun sesini duyabiliyor. Yaşıtı olan diğer çocuklar gibi gözüküyor fakat kendisi için yeni olan bir sesi duyduğunda onlardan daha farklı tepkiler veriyor. Çünkü bu minik kız işitme nöronları olmadan doğdu.
O şu anda işitsel beyin sapı naklinin denendiği bir hasta. Elektronik implant beyninin içine yerleştirilmiş ve kulağı tamamen sistem dışına iterek onun görevini görüyor.
Şu ana kadar Güney California Üniversitesi tabanlı olan implant çalışmaları yaşları 2 – 5 yaşları arasında değişen beş çocuğa yapılan nakillerle yürütüldü. Bu çocuklar da Angelica gibi doğuştan sağırdı. Nakil gerçekleştirildikten sonra çocukların dillerini nasıl öğrendiği incelendi.
Odyolog Laurie Eisenberg, implantların yanı sıra çocukların birçok farklı terapi görmeleri gerektiğini söylüyor. Bu durumda da ailelere büyük bir yük düşüyor. “Aletin aktivasyonunun başlaması yeni doğan bebeğin ilk duyduğu an ile aynı” diyor Eisenberg. Bu çocuklar sesleri almaya başladığında boş gürültü gibi geliyor onlara çünkü beyin bu sesleri analiz edemiyor. Analiz etme işinin gelişimi için zaman ve efor gerekiyor.
Doktorlar implantı kafatasının içine, daha doğrusu beyin sapının sağ noktasına yerleştiriyor. İşitsel beyin sapı nakli 12 yaş ve üzeri çocuklara uygulanması tavsiye ediliyordu fakat ilk kez Amerika’da küçük yaşlardaki çocuklara uygulandı. Fakat anatomileri gereği bu çocuklara koklear implant gerçekleştirlemiyor.
Beynin konuşma merkezinin gelişmesi için çocuğun tonlarca ses duyması gerekiyor çünü yapılan araştırmalarda diğerlerine nazaran daha az ses duyan çocuklarda konuşma merkezinin daha yavaş geliştiği görüldü. Ayrıca, eğer sağır çocuklar normal duyan bireylerle birlikte yaşıyorsa, bu bireylerin çocuklara kısık sesle konuşmaları gerekiyor.
Beyin ameliyatları her doktorun üstlenebileceği bir şey değil. Hele ki küçük yaştaki bireyler üzerinde yapılacak ameliyatlar için doktor bulmak daha da zorlaşıyor. Fakat çocuklara implant gerçekleştirilmezse sağırlık onlar için büyük dezavantaj oluşturabilir diyor Maryland Üniversitesi’nden duyma ve konuşma bilimi profesörü Nan Ratner Bernstein, AAAS’ye verdiği bir röportajda ve ekliyor “Unutmamalıyız ki, elimizde böyle bir teknoloji olmasaydı bu çocuklar hayatlarında birçok engele takılırlardı.”
Ekip, eğer ki implantın güvenilir ve kullanışlı olduğu ispatlanırsa ABD’de ve dünyada yaklaşık bin çocuğa duyma yolunun açılacağını söyledi.
İşitsel implantlar hastaların duymasını sağlarken bilim insanlarına da sesin beyin içerisinde nasıl çalıştığını inceleme fırsatı sunuyor. “X ışınlarını görmek ve elektrik alanları belirlemek gibi, görmeden asla hayal edemeyeceğiniz bir şey” diyor Keck Tıp Okulu’ndan profesör Robert Shannon.
Yaklaşık beş ay sonra Angelica farklı sesleri ayırt edebilmeye başladı ve kendi sesini bulmayı öğrendi.
Sonraki yazı Mr. Robot Bir Mağazayı Esir Aldı
Önceki yazı “Nesnelerin İnterneti” Projesi!