TALAS’TA TARİHİ MEKÂNLAR (2)
12 Ocak 2015 - 16:31:34
12-HARMAN CAMİ VE ÇEŞMESİ
Caminin inşa tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte 1860 yılında Abdülmecid döneminde tamir ettirilmiştir. Kitabesinde de Halife Abdülmecid’in tuğrası yer almaktadır. Dikdörtgen planda inşa edilen caminin üç gözlü son cemaat yeri ve son cemaat kısmına bitişik çeşmesi bulunmaktadır.
Harman Meydanı’nın simgelerinden olan yapı, 1869 yılında Sultan Abdülaziz’in emriyle ve Talas halkının katkılarıyla inşa edilmiştir. Bodrum ve zemin kat olarak inşa edilen mektep, kare planlı ve düz damlıdır. Yapıya kuzey yönünden girilmektedir. Giriş holünün iki yanında ise odalar yer almaktadır. 1999-2000 yıllarında restore edildikten sonra kütüphane olarak hizmete açılmıştır.
19. yüzyıla tarihlendirilen konak; bodrum, zemin ve birinci kattan oluşmaktadır. Giriş cephesi üç kemerlidir. Talas’ta geleneksel konutlarda yoğun olarak iç sofalı plan tipi tercih edilirken Okutan Konağı, orta sofalı tipte inşa edilmiştir. Sütunlarla hareketlendirilmiş barok merdivenleri ile giriş düzenlemesi de konağının diğer ayırt edici özelliklerindendir. Yapı, günümüzde restoran ve kültür evi olarak hizmet vermektedir.
Harman ve Han mahallelerini birbirinden ayıran dere üzerinde bulunan şelale kayalık yamaçtan dökülmektedir. Çoğu zaman görülemeyen şelale bahar aylarında izlenebilmektedir.
16-CEMİL BABA MEZARLIĞI, TÜRBESİ VE ESMA HANIM TÜRBESİ
Talas’ın önemli şahsiyetlerinin metfun olduğu mezarlık, Atatürk Bulvarı üzerinde yer almaktadır. Mezarlık içerisinde özellikle geç Osmanlı dönemlerine ait çeşitli hatlarda yazılmış kitabeli, taş sandukalı, fesli, sarıklı ve süslemeli özelliklere sahip mezar taşları bulunmaktadır.
Önemli manevi şahsiyetlerden olan Cemil Baba, 1912 yılında Kayseri’de doğmuş, 1982’de Talas’ta vefat etmesinin ardından günümüzde kendi adıyla bilinen mezarlığa defnedilmiştir. Türbesi baldaken tarzda olup etrafı açıktır.
Cemil Baba Mezarlığı’nın batı köşesinde bulunan türbe, 1890 yılında Ali Saip Paşa’nın annesi Esma Hatun adına yapılmıştır. Sekizgen planlı türbenin sekiz kemer gözünün her birinde yuvarlak pencereler yer alır.
17-KAZIM PAŞA CADDESİ
Harman ve Gölbaşı meydanlarını birbirine bağlayan kuzeybatı kuzeydoğu yönünde uzanan ve tarihi kentsel sit alanı içerisinde yer alan cadde, üzerindeki konut dokusunun oluşturan ana malzeme taştır. Zamanla meydana gelen deformasyonların onarım ihtiyacını karşılamak amacıyla Talas Belediyesi tarafından yürütülen proje hazırlama çalışmaları devam etmektedir.
18-HARMAN MAHALLESİ YERALTI ŞEHRİ
Harman Meydanı’ndan Dere Yolu Sokağı ile ulaşılan ve Atatürk Köşkü’nün altındaki yamaçta yer alan yeraltı şehri, M.S. 3.-4. yüzyıllara tarihlendirilmektedir. 60 basamaklı bir yol üzerinde olan yeraltı şehri içerisinde 15 civarı oda bulunmaktadır..
Kazım Paşa Caddesi ve Erhan Caddesi’nin birleştiği meydan etrafında Harman Camii, Rüştüye Mektebi, Okutan Konağı, Cemil Baba Evi, eski Talas evleri, han ve Devlet Hastanesi bulunmaktadır.
20-CEMİL BABA EVİ
Talas’ın önemli manevi şahsiyetlerinden biri olan Cemil Baba’ya ait olan konut, Harman Meydanı’nın kuzeyinde bulunmaktadır. Avludan geçilerek girilen, içerisinde ahşaptan mahfili bulunan tek odalı küçük bir evdir.
21-HAN CAMİ VE SIBYAN MEKTEBİ
Han Cami, Erhan Caddesi üzerinde yer almaktadır. 1899 yılında II. Abdülhamit zamanında, iki katlı olarak Derviş Efendi tarafından inşa edilmiştir. Camiye üçgen alınlıklı düz lentolu kapıdan girilmektedir. Kare plandaki harim mekânının üzeri sivri kemerlerle taşınan kubbeyle örtülüdür. Kubbe kasnağı yüksek tutularak kasnakta yuvarlak kemerli 12 pencere açılmıştır. Barok tarzında süslenen caminin alt katı Sıbyan Mektebi olarak kullanılmıştır. Cami yanındaki han yıkılmıştır.
22-ALİ SAİP PAŞA HAMAMI
Erhan Caddesi üzerinde Han Camii’nin karşısında yer alan hamamın kitabesi olmamasına karşın 1889 tarihli vakfiyede Ali Saip Paşa tarafından yaptırıldığı belirtilmiştir.