1 Kuşak 1 Yol Projesi Nedir? Amacı Nedir?-1 - HayataDair
Çin'in son zamanlardaki en güçlü projelerinden 1 Kuşak 1 Yol Projesini sizler için ele aldık.
Çin’in son 2 yıldır gündemine yoğun bir şekilde aldığı 1 kuşak 1 yol projesi nedir? Neyi amaçlıyor ve sonuç olarak Çin ve Dünya için ne anlama geliyor? Türkiye açısından avantajları dezavantajları neler ve ABD neden bu projeden rahatsız? Dilerseniz gelin bu konuya bir göz atalım!
1 Kuşak 1 Yol Projesi Nedir?
19. yüzyıla kadar İngiliz İmparatorluğu her yönü ile dünyaya şekil veriyordu. “Güneş Batmayan İmparatorluk” olan İngiltere kimi zaman İspanya’nın güdümündeki Cebelitarık’a donanma gönderiyor, kimi zaman Osmanlı hakimiyetindeki Balkanlarda ve Orta Doğu-Arap Yarımadasında yeni Lawrence’lar yetiştiriyor ve kimi zamanda Bolşevik ihtilalcileri ile Rus emperyasına karşı at oynatıyordu. Kimi zaman ise Atlantik’in öteki tarafında sessiz bir güç devşirmek için ABD yer altı ve yer üstü zenginliklerine kendi adamlarını CEO ve başkan yapıyordu. Bununla kalmıyor, Çin’in hak iddia ettiği Çin Denizi’ndeki varlığını pekiştirmeye çalıyordu.
İngiltere’nin bu denli güçlü bir imparatorluk haline gelmesi, hem ABD gibi güçlü bir yeni dünya devinin ortaya çıkmasını sağladı, hem Çin’in yanı başına Güney Kore, Hong Kong, Singapur ve Japonya gibi güçlü devletleri koymanın ilk adımı atıldı, hem Osmanlı’nın tarih sahnesinden silinmesini sağladı, hem de yüzlerce yıl sürece Orta Doğu bataklığının nifak tohumlarını serpiştirdi. Üstüne üstlük Güney Amerika ülkelerini iki farklı ideolojiye hapsetti (Bolivar yapı, Emperyal yapı). Aslında İngiltere, hükmettiği 19. Yüzyılda çok büyük denge değişikliklerine imza attı.
İngiltere İle Emperyal Dünya Düzeni
Emperyalizme farklı bir unvan kazandıran ve bunu bir yönü ile başaran İngiltere, 19. Yüzyıl dünya düzenini kendince mükemmel bir şekilde dizayn etti. Bu bağlamda yaptıkları şeyler, gerçek anlamda Dünya’nın bir daha kendine gelememesine neden oldu ve herhangi bir kaosta, tüm dünya ülkelerinin etkilenmesine zemin hazırladı. Elbette, tüm dünya ülkeleri derken Güney Afrika’daki ya da Asya’nın ücra köşelerindeki ülkelerden bahsetmiyoruz. Ancak, kendince belirli bir güce ve ittifaka sahip tüm ülkeler, bundan sonra artık belirli oranda etkilenecekti. Birinci Dünya savaşı, İkinci Dünya savaşı ve diğer global görünmeyen savaşlar, aslında İngiliz emperyasının dünyaya sunduğu birer kaotik “armağan” idi.
İngiltere’den ABD’ye Güç Devri
İngiltere artık Dünya’nın ve özellikle Rusya’nın gözüne fazlası ile batmıştı. Rusya ile olan Kuzey bağlantıları, onun artık güçlenmekte olan bir Rusya baskısı altına girmesine neden olabilirdi. Bu yüzden yeni güçler oluşturma peşindeydi. Bu bağlamda, daha önce 13 koloni göndererek kendi tarafına çektiği ABD’ye güç devri yapmak istedi. Bunun için Afrika ülkelerine, o zaman sadece Almanya’da olan donanması ile gemilerini göndererek oradaki siyahi Müslümanları bu ülkeye çalıştırılmak üzere gemilere bindirdi. Binlerce Afrika kökenli insan, yeni bir iş ve yeni bir yaşam beklentisi ile ABD’ye doğru yola çıkarıldı. Sayıları o kadar fazlaydı ki, birbirinden de cesaret alarak bu yeni ülkeye gitmekte bir tereddüt yaşamadılar.
Afrika kökenli insanları ağına alan İngilizler, ABD’de belirli ailelerin altında çalıştırılmak üzere bu insanları köle olarak pazarlamaya başladı. Hem bu şekilde bir köle ticareti de yaparak İspanya, Fransa ve İtalya gibi yerleşik düzenin ortaklarından da önemli ölçülerde paralar kazandılar. Afrikalıların ABD’de kötü koşullarda çalıştırılması ve hiçbir hak verilmemesi, iletişim olmayışından dolayı dünya insanları tarafından bilinemiyordu. Ancak buna rağmen bazı İngiliz, Alman kökenli ABD vatandaşları, bu durumu seyahat ettikleri ülkelerdeki yöneticilere bildiriyordu. Ne var ki bu duruma başvuran kişiler, bir daha ne ABD ne de İngiltere veya İngiliz manda devletlerine sokulmama ile cezalandırılıyordu.
İngiltere’nin Amacı Ruslara Set Çekmek
ABD’nin güçlenmesini isteyen İngiltere’nin tek amacı, Ruslara karşı kendi yanında güçlü bir devletin olmasıydı. Bundan sonra artık dünyaya yön veren ve kendi Sterlin imparatorluğunu kuran İngiltere, sessiz sedasız arka planda dünyayı ABD üzerinden yönetme eğilimine girişti. Ve artık yeni güç ABD olacaktı.
ABD ile Rusya’yı ilk karşı karşıya getirme tarihi ise 1867 yılında imzalanan ve 6.2 milyon dolarla Ruslardan satın alınan Alaska olmuştu. Türkiye’den daha büyük bir yüz ölçümüne sahip bu toprak parçasını dönemin borç batağındaki Ruslar’dan almasını sağlayarak ABD ve Rusya’yı birer komşu ülke haline getirdi. Bu sayede artık ABD ve Rusya’yı tarihin iki yeni çekişmeci ülkesi haline getirdi. Artık Ruslar ile ABD üzerinden savaşa girmenin daha mantıklı olduğunu düşünüyordu.
Yavaş yavaş dönemin Milletler Cemiyeti ve diğer kurumlarını ABD’ye taşıdı. Finans kuruluşlarını ve ekonomi sektörünü de ABD’ye taşıdı. Ve artık Sterlin de geri plana çekilerek sadece Swap ve Swift hareketleri için kullanılmak üzere pusuya çekildi. Dolar artık tek yeni ve güçlü Dünya parası olacaktı. Tüm senaryolar hazırdı ve Dünya’ya ABD üzerinden ayar vermek için şartlar hazır hale getirilmişti. Artık İngiltere çok rahatlamıştı ve uzun bir süre bu şekilde kalacağını düşünüyordu! Ancak yanıldılar!
Lütfen 1 kuşak 1 yol projesi yazımızın devamı için bir sonraki yazımıza geçiniz. https://hayatadair.org/1-kusak-1-yol-projesi-nedir-2/