CİNSEL İSTİSMAR SUÇUNDA MAĞDURUN YAŞINDA HATA HALİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
24 Kasım 2015, 14:38
Yazarın Diğer Yazıları 13.02.2017 - CEZA MUHAKEMESİNDE İDDİANAMENİN UNSURLARI 02.01.2017 - YOL KENARINDA ZORLA ALINAN OTOPARK ÜCRETİ YAĞMA SUÇUNU OLUŞTURUR 19.12.2016 - SUÇ UYDURMA SUÇU 20.10.2016 - SAHTE CEP TELEFONU HATTI AÇMA 29.09.2016 - İFADE ALMA VE SORGUDA YASAK USULLER 09.08.2016 - ŞİKAYET SÜRESİNİN BAŞLAMASI 14.07.2016 - GIYAPTA HAKARET SUÇUNDA İHTİLAT UNSURU 16.06.2016 - HAKSIZ ARAMA SUÇU 17.05.2016 - CİNSEL TACİZ SUÇU 22.04.2016 - YALAN TANIKLIK SUÇU 08.04.2016 - KİŞİSEL VERİLERİN KAYDEDİLMESİ, VERİLERİ HUKUKA AYKIRI OLARAK VERME VEYA ELE GEÇİRME SUÇLARI 18.03.2016 - GİZLİ SORUŞTURMACIYA DOĞRUDAN SORU SORULAMAMASI ADİL YARGILANMA HAKKI İHLALİDİR 04.03.2016 - ALKOL VEYA UYUŞTURUCU MADDE ETKİSİYLE TRAFİK GÜVENLİĞİNİ TEHLİKEYE SOKMA SUÇU 17.02.2016 - ÇOCUĞUN KAÇIRILMASI ve ALIKONULMASI SUÇU 08.02.2016 - GAZETECİLERİN HABER KAYNAKLARINI AÇIKLAMAMA HAKLARI 04.02.2016 - TEHDİT SUÇUNUN GIYAPTA İŞLENMESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 20.01.2016 - ADLİ ARAMA KARARI GEREKTİREN DURUMLARDA ÖNLEME ARAMASI KARARI İLE ELDE EDİLEN DELİL HÜKME ESAS ALINAMAZ 07.01.2016 - BAŞKASININ SOSYAL MEDYA HESABINA İZİNSİZ GİRME 26.12.2015 - KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA DAİR VERİLEN KARAR TEK BAŞINA İFTİRA SUÇUNU OLUŞTURUR MU? 18.12.2015 - MAĞDUR KÜÇÜĞÜN DİNLENİLMESİ SIRASINDA UZMAN BULUNDURULMASI 07.12.2015 - EŞLER ARASINDA CİNSEL SALDIRI SUÇU MÜMKÜN MÜDÜR? 24.11.2015 - CİNSEL İSTİSMAR SUÇUNDA MAĞDURUN YAŞINDA HATA HALİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 17.11.2015 - ÖZEL BELGEDE SAHTECİLİK SUÇUNDA MAĞDURUN RIZASI 12.11.2015 - AİHM KARARLARI IŞIĞINDA KİŞİYE KELEPÇE TAKILMASININ DEĞERLENDİRİLMESİ 03.11.2015 - KİLOMETRESİ İLE OYNANMIŞ ARAÇLARIN DOLANDIRICILIK SUÇU KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ 19.10.2015 - CUMHURBAŞKANINA HAKARET SUÇUNDA TUTUKLAMANIN ORANTILILIĞI 12.10.2015 - YAŞAM HAKKI ve DEVLETİN KORUMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 29.09.2015 - KİŞİLERİN HUZUR VE SÜKÛNUNU BOZMA SUÇU 15.09.2015 - MALA ZARAR VERME SUÇU KAPSAMINDA SAHİPSİZ HAYVANLARIN HUKUKİ DURUMU 06.09.2015 - AVUKATLIKTA BİLGİNİN DEĞER GÖRMEDİĞİ ÜZERİNE 02.09.2015 - BİR KİŞİYE BEDDUA EDİLMESİ HAKARET SUÇU KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLİR Mİ? 26.08.2015 - SOSYAL MEDYA ARACILIĞI ile İŞLENEN HAKARET ve TEHDİT SUÇLARI 24.08.2015 - SUÇÜSTÜ DURUMUNDA TELEFON GÖRÜŞMESİNİN KAYDEDİLMESİ SUÇ MUDUR? 19.08.2015 - ŞİKE EYLEMİNİN SAHAYA YANSIYIP YANSIMAMASI SORUNU 10.08.2015 - TUTUKLAMA TEDBİRİNDE GEREKÇE SORUNU 01.08.2015 - DEVLET VATANDAŞINA TUZAK KURAR MI?
Hata, sözlük anlamı itibarı ile “Yanlış, istemeyerek ve bilmeyerek yapılan yanlış, kusur, yanılma, yanılgı” şeklinde ifade edilmiştir. Türk Ceza Kanunu m. 30 ise hata hallerini 4 fıkra şeklide düzenlemiş olup konumuzun yalnızca mağdurun yaşında düşülen hatayı içermesi sebebiyle yalnızca TCK m.30/1 kapsamında değerlendirme yapılacaktır.
TCK m. 30/1 “Fiilin icrası sırasında suçun kanuni tanımındaki maddi unsurları bilmeyen bir kimse, kasten hareket etmiş olmaz. Bu hata dolayısıyla taksirli sorumluluk hali saklıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Buna göre fiilin icrası sırasında suçun kanuni tanımındaki maddi unsurları bilmeyen bir kimse, kasten hareket etmiş olmayacağından cezalandırılmaz. Düşülen hata dolayısıyla eylemin taksirli şeklinin cezalandırılacağı açıkça düzenlemiş ise taksirli şekli saklıdır. Şayet taksirli şekli suç olarak düzenlenmemiş ise bu durumda failin taksir sebebiyle cezalandırılması da mümkün değildir.
Suçun kanuni tanımında belirtilen maddi unsurlar ise; fail, mağdur, hareket, netice, nedensellik bağı ve objektif isnadiyettenibarettir. “Birinci fıkrada suçun maddi unsurlarında hataya ilişkin hükme yer verilmiştir. Kast, suçun kanuni tanımındaki maddi unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. Bu unsurlara ilişkin bilgisizlik, eksik veya yanlış bilgi sahibi olunması durumu ise, maddî unsurlarda hata olarak adlandırılır. Böyle bir hata kastın varlığına engel olur. Örneğin, kişi vestiyerden kendisininki zannederek başkasının paltosunu alır. Keza, kişi gece karanlığında vahşi bir hayvan zannıyla hareketli bir cisme ateş eder. Ancak, gerçekte bu hareket eden cisim bir insandır ve dolayısıyla; bu insan ölür veya yaralanır. Örnek olarak verilen bu olaylarda failin bilgisi gerçeğe uysaydı; işlediği fiil haksızlık teşkil etmeyecekti. Bu nedenle hata halinde kasten işlenmiş bir suçtan söz etmek mümkün değildir.”
Cinsel istismar suçunda maddi unsurlarda hata hususunda Yargıtay “Fail, cinsel ilişkide bulunduğu mağdurenin 15 yaşını doldurmadığı halde, 15 yaşını doldurduğu düşüncesiyle mağdure ile rızasıyla cinsel ilişkide bulunur ve şikayetçi olmayan mağdurenin yaşı konusundaki hatası esaslı, diğer bir ifadeyle kabul edilebilir bir hata olursa, bu takdirde fail 5237 sayılı TCK'nun 30. maddesinin birinci fıkrası uyarınca suçun maddi unsurlarından olan mağdurenin yaşına ilişkin bu hatasından yaralanacak, bunun sonucu olarak yüklenen suç açısından kasten hareket etmiş sayılmayacağından ve bu suçun taksirle işlenmesi hali kanunda cezalandırılmadığından 5271 sayılı CMK'nun 223. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince beraatına karar verilmesi gerekecektir.” İlgili karardan da anlaşılacağı üzere mağdurun yaşı üzerindeki hatanın esaslı, yani kabul edilebilir olması gerekmektedir. Aksi taktirde hata halinden failin yararlanması mümkün değildir.
Yukarıda da belirttiğim üzere mağdurun yaşı üzerinde düşülen hatanın mutlak anlamda esaslı ve kabul edilebilir bir gerekçeye dayanması gerekmektedir. Aksi taktirde sırf failin hataya düştüğünün beyanı hata hükmünün uygulanması açısından tek başına yeterli değildir. Nitekim Yargıtay’da “Oluşa göre, kayden 01.06.1992 doğumlu olup suç tarihinde 14 yaş 4 ay 26 günlük olan mağdure ile sanığın anlaşarak ailesinin karşı çıkmasına rağmen rıza göstermezlerse sanığa kaçacağını söyleyerek ikna etmek suretiyle, 27.10.2006 tarihinde gayri resmi olarak evlenerek birlikte yaşamaya başladıkları, sanıkla mağdurenin birden fazla ilişkiye girerek mağdurenin hamile kaldığı, hükümden önce de resmi olarak mağdure ile evlenen sanığın aşamalarda, mağdurenin fizik olarak 17-18 yaş görünümünde olduğunu ve gerçek yaşının 15'ten küçük olduğunu bilmediğini savunması karşısında; TCK.nın 30. maddesi hükümlerine göre hata halinin mevcut olup olmadığının tespiti için mağdurenin suç tarihi itibarıyla görünüm olarak 15 yaşından küçük olduğunun anlaşılıp anlaşılamayacağı, içinde bulundukları sosyal ve kültürel durumları da dikkate alınarak sanığın mağdurenin yaşı konusunda hataya düşmesinin mümkün olup olmadığı araştırılarak, mahkemenin dosyadaki tüm verilerle birlikte kendi gözlemini de tespit edip, gerekirse bu konuda bilirkişi incelemesi de yaptırılmak suretiyle tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması, Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA”diyerek tüm hususların araştırılması ve sonuca göre hata halinin değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Nitekim Yargıtay vermiş olduğu bir başka kararında “Sanık ile mağdurenin bir buçuk yıldır duygusal arkadaşlıklarının bulunduğu ve aynı okulda öğrenci oldukları hususlarının sabit olduğu somut olayda, sanığın kendisi ile birlikte bir süre aynı okulda öğrenci olan mağdurenin 15 yaşından küçük olduğunu bilmemesi hayatın olağan akışına uygun olmadığı gibi, sanıkta hiç bir aşamada mağdurenin onbeş yaşından büyük olduğunu zannettiği veya mağdurenin kendisine böyle söylediği şeklinde bir savunma yapmadığından mahkemece kendiliğinden araştırılması gereken bir husus bulunmamaktadır. Dolayısıyla, somut olayda 5237 sayılı TCK'nın 30. maddesinde düzenlenmiş olan hata halinin uygulanma şartları da mevcut değildir.” diyerek somut olayda hatanın esaslı olmadığını, dolayısıyla ilgili maddenin uygulanma olanağının bulunmadığını belirtmiştir.
Yine bir başka kararında “Suçun maddi unsurlarında hata hali faile ilişkin bir durum olduğundan, bu hususun fail veya müdafii tarafından ileri sürülmesi gerekmekte olup, kural olarak mahkemece suçun maddi unsurlarında hataya düşülüp düşülmediğine ilişkin bir araştırma yapılmayacaktır. Bu bilgiler ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde; Sanık ile mağdurenin 2006 yılı başlarında tanışarak yaklaşık bir yıl süreyle arkadaşlık yaptıklarının sabit olduğu somut olayda, kendisi de aynı okulda öğrenci olan sanığın lise birinci sınıf öğrencisi olan mağdurenin 15 yaşından küçük olduğunu bilmemesinin hayatın olağan akışına uygun olmaması nedeniyle, 5237 sayılı TCK’nun 30. maddesinde düzenlenen hata halinin uygulanma şartları mevcut değildir. Kaldı ki sanık aşamalarda mağdurenin yaşı konusunda hataya düştüğüne dair bir savunmada da bulunmamıştır. Bu nedenle, onbeş yaşını tamamlamamış olan mağdure ile zincirleme şekilde rızasıyla cinsel ilişkide bulunan sanığın çocukların cinsel istismarı suçundan cezalandırılmasına ilişkin yerel mahkeme kararı isabetlidir.” diyerek hata halinin uygulanma koşullarının oluşmadığı sonucuna varmıştır.
Sonuç olarak, düşülen hata hali somut olayda tüm kapsamı ile birlikte incelenmeli ve sonuca göre bir karar verilmelidir. Şayet yapılan tüm araştırmalar sonucunda hata halinin kaçınılmaz olduğu, bir başka ifade ile kabul edilebilir olduğu saptanır ise fail açısından kasten hareket edilmiş bir suçtan söz edilemeyecektir. Şayet suçun taksirli hali de düzenlenmemiş ise taksirli halinden de sorumluluğu bulunmayacaktır. Buna karşılık hatanın kaçınılmaz olmadığı saptanır ise meydana gelen eylemden dolayı fail sorumlu tutulacaktır. Dolayısıyla cinsel istismar suçunda failin hatası esaslı ise kasten hareket etmiş sayılmayacaktır. Bu durumda cinsel istismar suçunun taksirli şekli de düzenlenmediğinden failin sorumluluğuna gidilemeyecektir. Herkese sevgi ve saygılarımla.
 http://tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.5654338eb4cab9.22141456 [Son Erişim Tarihi: 23.11.2015]
 ÖZTÜRK / Bahri, ERDEM / Mustafa Ruhan, Uygulamalı Ceza Hukuku ve Güvenlik Tedbirleri Hukuku, 12. Baskı, s.159.
 Türk Ceza Kanunu Gerekçesi m.30
 Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2013/14-812E., 2014/130K., 11.03.2014 Tarihli Kararı.
 Yargıtay 14. Ceza Dairesi, 2011/8414E., 2013/638K., 28.01.2013 Tarihli Kararı.
 Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2013/14-745E., 2013/626K., 24.12.2013 Tarihli Kararı.
 Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2013/14-575E., 2014/76K., 18.02.2014 Tarihli Kararı.