Namaz vakitleriyle 34 yÄ±l Ã¶nce oynandÄ± | Simuzer.com
BuradasÄ±nÄ±z: Ana Sayfa Dini Meseleler Namaz vakitleriyle 34 yÄ±l Ã¶nce oynandÄ±
Namaz vakitleriyle 34 yÄ±l Ã¶nce oynandÄ±
29 KasÄ±m 2017 Zafer Dini Meseleler 0
DÃ¶nemin Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanlÄ±ÄŸÄ± 1983 yÄ±lÄ±nda, gÃ¼neÅŸ hareketlerinde hiÃ§bir deÄŸiÅŸiklik olmadÄ±ÄŸÄ± hÃ¢lde, bir gÃ¼nde namaz vakitlerini deÄŸiÅŸtirdi. Meydana gelen Ã§ok bÃ¼yÃ¼k vakit farkÄ± yÃ¼zÃ¼nden birbirinden ayrÄ± takvimler ortaya Ã§Ä±ktÄ±, oruÃ§ ve namaz ibadetleri tehlikeye girdi.
TÃ¼rkiyeâ€™de yÄ±llardÄ±r namaz vakitleri hususunda bÃ¼yÃ¼k bir kafa karÄ±ÅŸÄ±klÄ±ÄŸÄ± yaÅŸanÄ±yor. BirtakÄ±m takvimler namaz vakitlerini, zaman olarak daha Ã¶nce gÃ¶sterirken, aralarÄ±nda TÃ¼rkiye Takvimiâ€™nin de olduÄŸu OsmanlÄ± usulÃ¼nÃ¼ tatbik eden takvimler, vakitleri biraz daha geÃ§ veriyor. Peki, iki farklÄ± namaz vakti meydana gelmesine ne sebep oldu? MÃ¼slÃ¼manlarÄ±n ibadetlerinin geÃ§erli olmama tehlikesi nasÄ±l baÅŸladÄ±?
HESAP DERECELERÄ° DEÄ�Ä°Å�TÄ°RÄ°LDÄ°
Bu tehlikenin sebebi Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanlÄ±ÄŸÄ±nÄ±n bundan 34 sene evvel aldÄ±ÄŸÄ± ve o gÃ¼nlerde bÃ¼yÃ¼k bir infial meydana getiren bir kararda yatÄ±yor. TÃ¼rkiyeâ€™de OsmanlÄ±dan beri aynÄ± kaidelerle hazÄ±rlanan takvimler, Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanlÄ±ÄŸÄ± tarafÄ±ndan alÄ±nan mÃ¼nakaÅŸalÄ± bir kararla 1 Ocak 1983 gÃ¼nÃ¼nden itibaren deÄŸiÅŸtirildi. YerkÃ¼re ve gÃ¼neÅŸ hareketlerinde hiÃ§bir deÄŸiÅŸiklik olmadÄ±ÄŸÄ± hÃ¢lde, vakitler imsakte Ankara iÃ§in 20 dakika ileri, yatsÄ±da 9 dakika geri alÄ±ndÄ±. AÅŸÄ±rÄ± temkin ile de alakasÄ± olmayan bu karar, beraberinde bÃ¼yÃ¼k tartÄ±ÅŸmalarÄ± doÄŸurdu. 1982 ve daha Ã¶nceki yÄ±llarda, takvimlerde bildirilen imsak vakitleri iÃ§in uygulanan ve â€œ-19â€� derece olan gÃ¼neÅŸin ufkun altÄ±ndaki yÃ¼kseklik aÃ§Ä±sÄ±, 1983 senesinden itibaren, â€œ-18â€� derece olarak esas alÄ±ndÄ±. YatsÄ± ve diÄŸer vakitler iÃ§in de deÄŸiÅŸiklikler yapÄ±ldÄ±. Fakat yapÄ±lan bu deÄŸiÅŸiklikler iÃ§in hiÃ§bir ilmÃ® ve astronomik mesnet gÃ¶sterilmedi. BÃ¶ylece takvimlerdeki doÄŸru vakitler terk edilerek, Ä°slam Ã¢lemindeki birlik bozuldu, iki farklÄ± takvim Ã§eÅŸidi oluÅŸtu.
10 DAKÄ°KALIK FARK ORTAYA Ã‡IKTIÂ
Ä°msak iÃ§in kabul edilen â€œ-18â€� derece, Ä°slam Ã¢limlerinin ittifakla bildirdikleri, beyazlÄ±ÄŸÄ±n doÄŸudaki ufuk hattÄ±nda bir nokta hÃ¢linde gÃ¶rÃ¼lmesi ÅŸeklinde deÄŸil de, AvrupalÄ±larÄ±n beyazlÄ±ÄŸÄ±n ufukta yayÄ±lmasÄ± ÅŸeklinde bildirdikleri â€˜Astronomik Tanâ€™a ait olan irtifa. Hem gÃ¼neÅŸin imsak vakti iÃ§in ufkun altÄ±ndaki aÃ§Ä±sÄ±nÄ±, â€œ-18â€� derece almakla ve hem de bÃ¼tÃ¼n Ä°slam astronomi Ã¢limlerinin doÄŸru imsak ve yatsÄ± vakitlerini bulmak iÃ§in, hesaplarda astronomi ilminin icabÄ± zaruri olarak kullandÄ±klarÄ± temkin mÃ¼ddetini de kaldÄ±rmakla, imsak vaktinde yaklaÅŸÄ±k 15-20 dakikaya varan ve yatsÄ± vaktinde de temkin mÃ¼ddetini kaldÄ±rarak 10 dakikaya varan farklar ortaya Ã§Ä±ktÄ±. Yani, oruca TÃ¼rkiyeâ€™de gerÃ§ek imsak vaktinden, takriben 15-20 dakika sonra baÅŸlanmakta, yeme-iÃ§meye devam edilmekte ve tutulan oruÃ§lar da tehlikeye girmekte. YatsÄ± vaktinde de 10 dakikaya varan farklarla yatsÄ± namazÄ±na vakit girmeden baÅŸlanmÄ±ÅŸ olmakta.
Diyanet: Ã–nceki takvimler doÄŸru
MÃ¼ftÃ¼lÃ¼klere gÃ¶nderilen tamimde â€œ1983 Ã¶ncesi takvim ile yeni uygulama arasÄ±nda sadece temkin farkÄ± bulunmaktadÄ±r. Buna gÃ¶re 1983 Ã¶ncesindeki uygulama yanlÄ±ÅŸ deÄŸildirâ€� denilmiÅŸti.
TÃ¼rkiye Takvimi gibi mÃ¼esseselerin, esas aldÄ±ÄŸÄ± 1983 senesinden Ã¶nceki takvimlerdeki vakitlerin yanlÄ±ÅŸ olmadÄ±ÄŸÄ±nÄ± herkes gibi Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanlÄ±ÄŸÄ± da kabul etmekte. Nitekim Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanlÄ±ÄŸÄ±nÄ±n 234-497 sayÄ±lÄ± bÃ¼tÃ¼n mÃ¼ftÃ¼lÃ¼klere gÃ¶nderdiÄŸi tamimde, â€œ1983 Ã¶ncesi takvim ile yeni uygulama arasÄ±nda sadece temkin farkÄ± bulunmaktadÄ±r. Buna gÃ¶re 1983 Ã¶ncesindeki uygulama yanlÄ±ÅŸ deÄŸildirâ€� ifadeleri kullanÄ±lmÄ±ÅŸtÄ±. AyrÄ±ca Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanlÄ±ÄŸÄ± Din Ä°ÅŸleri YÃ¼ksek Kurulunun 143 sayÄ±lÄ± karara atfen yazÄ±lan yazÄ±da ise, â€œÄ°slamiyetâ€™in ilk Ã§aÄŸlarÄ±ndan itibaren Ä°slam bilginleri, Namaz vakitlerine esas olan gÃ¼neÅŸ yÃ¼kseklik aÃ§Ä±larÄ±nÄ± ve hesap sistemini en mÃ¼kemmel ÅŸekilde belirlemiÅŸ olup, namaz vakitlerinin hesaplanmasÄ±nda bugÃ¼n dahi aynÄ± kriterler kullanÄ±lmaktadÄ±râ€� denilerek, hakikat aÃ§Ä±kÃ§a bildirilmekte. Fakat iÅŸ vakitlerin hesap edilmesine geldiÄŸinde; hesap esas, usul ve kaideleri ise tatbik edilmemekte. Yine Diyanet Ä°ÅŸleriâ€™nin sitesinde yer alan aÃ§Ä±klamada OsmanlÄ± zamanÄ±ndan beri kullanÄ±lan â€œ-19â€� dereceyi esas almanÄ±n doÄŸru olduÄŸu bilgisi yer alÄ±yor. Ä°ÅŸte o ifadeler: â€œ1949 yÄ±lÄ±nda Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanÄ± Ahmet Hamdi Aksekiâ€™nin talimatÄ±yla Kandilli Rasathanesinin kurucusu Prof. Fatin GÃ¶kmen BaÅŸkanlÄ±ÄŸÄ±â€™nda KÃ¢mil MÃ®rÃ¢s, Ä°stanbul MÃ¼ftÃ¼sÃ¼ Ã–mer Nasuhi Bilmen, EyÃ¼p MÃ¼ftÃ¼sÃ¼ Ä°smail Habib Erzen ve Muvakkit Yusuf Ziya GÃ¶kÃ§eâ€™den oluÅŸan komisyon da imsakin belirlenmesi iÃ§in 19Â°â€™yi esas almÄ±ÅŸtÄ±r.â€� DiÄŸer taraftan bu alanÄ±n en Ã¶nemli uzmanlarÄ±ndan biri olan Prof. Fatin GÃ¶kmen bu hususta ÅŸÃ¶yle sÃ¶ylemekte: â€œMuhtelif yerlerde uzun mÃ¼ddet yapÄ±lan rasatlar neticesinde her yerde ve her zamanda ÅŸafak-Ä± ahmerin gaybÃ»beti gÃ¼neÅŸin tahtel-ufuk 17 derece inhitÃ¢tÄ±nda ve ÅŸafak-Ä± abyazÄ±n gaybÃ»betiyle imsak vakti olan fecrin tulÃ»u dahi 19 derece inhitÃ¢tÄ±nda vukÃ» bulduÄŸunu tespit eylemiÅŸler, sonra gelen rÃ¢sÄ±tlar dahi bu tespiti tasdik ve teyit ederek, 17 ve 19 dereceler Ã¼zerinde mÃ¼ttefik kalmÄ±ÅŸlardÄ±r.â€�
1 Ocak 1983 gÃ¼nÃ¼ deÄŸiÅŸtirilen takvimlerdeki vakitler imsaktE Ankara iÃ§in 20 dakika ileri, yatsÄ±da 9 dakika geri alÄ±ndÄ±. Bu karar sonrasÄ±nda hem MÃ¼slÃ¼manlar arasÄ±ndaki birlik bozuldu hem de ibadetlerin sahihliÄŸi tehlikeye girdi.
Ä°badetler doÄŸruÂ vakitlerde yapÄ±lsÄ±n
Ä°slam Ã¢limleri, oruÃ§ ve namazlarÄ±n doÄŸru olan vakitlerde yapÄ±lmasÄ± gerektiÄŸinin Ã¼zerinde duruyor. Ã‚limler, vaktinden evvel kÄ±lÄ±nan namazÄ±n sahÃ®h olmadÄ±ÄŸÄ±nÄ± hem de bÃ¼yÃ¼k gÃ¼nah olduÄŸunu sÃ¶ylÃ¼yor. Nitekim, tanÄ±nmÄ±ÅŸ Ã¢limlerden Ä°bni NÃ¼ceym â€œFarz namazlarÄ± (yanlÄ±ÅŸ vakitleri veren takvimlere uyarak) vakti girmeden Ã¶nce kÄ±lmak ve vakti Ã§Ä±ktÄ±ktan sonra kÄ±lmak bÃ¼yÃ¼k gÃ¼nahtÄ±râ€� demektedir. NamazÄ±n sahih olmasÄ± iÃ§in, hem vaktinde kÄ±lmak ve hem de vaktinde kÄ±ldÄ±ÄŸÄ±nÄ± bilmek, ÅŸÃ¼phe etmemek lazÄ±m geliyor. Yine OsmanlÄ± devrinde yetiÅŸen bÃ¼yÃ¼k fÄ±kÄ±h Ã¢limi Ä°bni Abidin â€œNamazÄ±n sahih olmasÄ± iÃ§in, vakti girdikten sonra kÄ±lÄ±nmasÄ± ve vaktinde kÄ±lÄ±ndÄ±ÄŸÄ±nÄ± bilmek ÅŸarttÄ±r. Vaktin girdiÄŸinden ÅŸÃ¼phe ederek kÄ±lÄ±p, sonra vaktinde kÄ±lmÄ±ÅŸ olduÄŸunu anlarsa, bu namazÄ± sahih olmazâ€� ifadelerini kullanmakta. OruÃ§ ve namaz vakitlerinin farklÄ± olmasÄ± durumunda, doÄŸru vakitlere gÃ¶re ibadetlerimizi yapmamÄ±z icap ettiÄŸi, Ä°slam Ã¢limlerinin buyurduklarÄ± bir kaide. Bu usul ve kaidelere uygun hesaplarÄ±n yapÄ±lmasÄ± hÃ¢linde, aynÄ± neticelerin Ã§Ä±kacaÄŸÄ± da, ilmÃ® bir hakikat.
BazÄ± dinÃ® yetkililerin â€œZaman ve vakit hesaplama yÃ¶netmeleri deÄŸiÅŸtiâ€� sÃ¶zlerine ise Ä°slam Ã¢limleri ÅŸÃ¶yle cevap veriyor: â€œPeygamber Efendimiz, â€˜AllahÃ¼ tealaâ€™nÄ±n Ã§ok sevdiÄŸi kimse, dinini Ã¶ÄŸrenen ve baÅŸkalarÄ±na Ã¶ÄŸretendir. Dininizi Ä°slam Ã¢limlerinin aÄŸÄ±zlarÄ±ndan Ã¶ÄŸreninizâ€™ buyuruyor. Ä°msak ve namaz vakitlerinin alÃ¢metleri, Nas (Kurâ€™Ã¢n-Ä± kerÃ®m ve Hadis-i ÅŸerifler) ile sabit. Ä°slam Ã¢limleri bunlarÄ± aÃ§Ä±klamÄ±ÅŸlar ve Ä°slÃ¢m astronomlarÄ± da, bu aÃ§Ä±klamalara uygun bir ÅŸekilde, vakitlerin hesaplarÄ±nÄ± yapmÄ±ÅŸlar. BÃ¼tÃ¼n bunlar mermere yazÄ±lmÄ±ÅŸ yazÄ± gibi, asÄ±rlar boyunca tatbik edilmiÅŸ ve 1983 senesine kadar hiÃ§ deÄŸiÅŸtirilmemiÅŸtir. OsmanlÄ±â€™nÄ±n bÃ¼yÃ¼k meÅŸhur kitabÄ± Mecelleâ€™nin otuz dokuzuncu maddesinde ve ÅŸerhinde â€˜AhkÃ¢m zamanla deÄŸiÅŸir. Ã–rf ve Ã¢dete tabi olan ahkÃ¢m deÄŸiÅŸir. Nas ile anlaÅŸÄ±lan ahkÃ¢m zamanla deÄŸiÅŸmezâ€™ denilmekte.â€�
Â â€˜LÃœZUMSUZ DEÄ�Ä°Lâ€™
â€˜Temkinâ€™i kaldÄ±rmak vakitleri bozmaktÄ±r
Vakit mÃ¼tehassÄ±slarÄ±, namaz vakitlerinin hazÄ±rlanmasÄ±nda kullanÄ±lan temkin mÃ¼ddetinin lÃ¢lettayin bir mÃ¼ddet olmadÄ±ÄŸÄ±nÄ± sÃ¶ylÃ¼yor. Bunu ÅŸÃ¶yle aÃ§Ä±klÄ±yorlar: â€œTemkin, her birinin ayrÄ± ayrÄ± formÃ¼lleri veya hesapla bulunarak hazÄ±rlanan cetvelleri olan, birbirlerinden farklÄ± 4 unsurun bulunup, aralarÄ±ndaki iÅŸlemleri de yapÄ±larak elde edilen mÃ¼ddettir. Bu temkin mÃ¼ddeti astronomik formÃ¼lle bulunan Ã¶ÄŸleden evvelki vakitlerden Ã§Ä±karÄ±larak, Ã¶ÄŸleden sonraki vakitlere ilave edilerek takvimlere yazÄ±lan doÄŸru namaz vakitleri bulunur. Temkin mÃ¼ddeti, astronomik formÃ¼llerle bulunan vakitleri, Ä°slam Ã¢limlerinin eserlerinde namaz vakitleri iÃ§in buyurduklarÄ± sema kÃ¼resindeki alÃ¢metlerin olduÄŸu, doÄŸru vakit olan ÅŸerâ€™i vakitlere getiren mÃ¼ddettir. Temkin mÃ¼ddetini kaldÄ±rmak, bir bakÄ±ma doÄŸru namaz vakitlerini ortadan kaldÄ±rmak demektir. Her namaz iÃ§in ayrÄ± ayrÄ± temkinler yoktur. Temkin mÃ¼ddeti bir ihtiyat zamanÄ± deÄŸildir. Temkin miktarÄ±nÄ± bir ihtiyat zamanÄ± zan ederek, imsak vaktini 3-4 dakika geciktirenin orucu ve gurubu (akÅŸamÄ±) 3-4 dakika Ã¶ne alanÄ±n orucu ve akÅŸam namazÄ±nÄ±n fasit olacaÄŸÄ± kÄ±ymetli eserlerde yazÄ±lÄ±dÄ±r.â€�
OSMANLI Ã‚LÄ°MLERÄ° Ä°TTÄ°FAK ETTÄ°
Namaz vakitleri mevzuunda, astronomi mÃ¼tehassÄ±sÄ± olan Ahmed Ziya Bey â€œAvrupalÄ±lar fecr-i sÃ¢dÄ±kÄ±n baÅŸlamasÄ± olarak, ufuk Ã¼zerinde beyazlÄ±ÄŸÄ±n tamamen yayÄ±ldÄ±ÄŸÄ± vakti hesap ediyorlar. Bunun iÃ§in, fecir hesaplarÄ±nda, gÃ¼neÅŸin irtifÃ¢â€™Ä±nÄ± â€œAstronomik tanâ€� diyerek â€œ-18â€� derece alÄ±yorlar. Biz ise, ufuk Ã¼zerinde beyazlÄ±ÄŸÄ±n ilk gÃ¶rÃ¼ldÃ¼ÄŸÃ¼ vakti hesap ediyoruz. Bunun iÃ§in de gÃ¼neÅŸin yÃ¼kseliÅŸinin â€œ-19â€� derece olduÄŸu vakti buluyoruz. Ã‡Ã¼nkÃ¼ Ä°slam Ã¢limleri, imsak vaktinin beyazlÄ±ÄŸÄ±n ufk-Ä± zÃ¢hirÃ® Ã¼zerinde yayÄ±ldÄ±ÄŸÄ± vakit deÄŸil, beyazlÄ±ÄŸÄ±n ufuk Ã¼zerinde ilk gÃ¶rÃ¼ldÃ¼ÄŸÃ¼ vakit olduÄŸunu bildirdilerâ€� yazmakta. Yine OsmanlÄ±daki Maarif Nezaretince 1898 senesinde bastÄ±rÄ±lan â€œMuhtasar ilm-i heyâ€™etâ€� isimli kitapta â€œ-19 derece Ã¼zerine Vakt-i fecir (imsak vakti) hesap edilir. Fecirden temkin tarh olunmakla Ã§Ä±karÄ±lmakla imsak bulunurâ€� ifadeleri geÃ§mekte.
M. Ä°LYAS: Ã‡OK DÄ°KKAT ETMELÄ°
Ä°ngiltere Kraliyet Astronomi Cemiyeti azasÄ± olan ve yÄ±llardÄ±r namaz vakitleri Ã¼zerinde Ã§alÄ±ÅŸan Dr. Muhammed Ilyas da â€œA modern Guide to Astronomical Calculations of Islamic Calender, Times, Qiblaâ€� isimli eserinde ÅŸÃ¶yle diyor: â€œÃ–nce ben de Bagviâ€™ye uyarak fecir ve ÅŸafaklarda kÃ¼Ã§Ã¼k dereceler kullandÄ±m. Fakat sonra yaptÄ±ÄŸÄ±m araÅŸtÄ±rmalar ve yeni bilgilerin Ä±ÅŸÄ±ÄŸÄ±nda bunun yanlÄ±ÅŸ olduÄŸunu anladÄ±m. MalezyalÄ± meÅŸhur Astronom Å�eyh Tahir fecir iÃ§in â€˜-20â€™ derece, yatsÄ± iÃ§in â€˜-18â€™ derece almakta. Orucu bozacak en ufak vakti bile teklif etmek, Ã¼zerinde Ã§ok durulacak bir konudur. Ã‡ok dikkat etmelidir. Orucun baÅŸlamasÄ±nda ise 10 dakika aralÄ±k (Temkin) kullanmak uygundur.â€�
Ä°nsan, gÃ¼zel ahlÃ¢kÄ± sebebiyle, geceyi ibÃ¢detle geÃ§iren kimsenin derecesine kavuÅŸur.