Uluslararası Adalet Divanının İngiltere'nin Morityus'a devretmesini tavsiye ettiği Chagos Takımadaları'nın en büyüğü Diego Garcia'da ABD'ye ait askeri bir üs bulunuyor.
28 Şubat 2019 Perşembe 15:09
Uluslararası Adalet Divanının 25 Şubat Pazartesi günü, İngiltere'nin Hint Okyanusu'nda bulunan Chagos Takımadaları'nı Morityus'a iade etmesi tavsiyesi, dikkatleri önemli bir ABD üssünü de barındıran bu küçük adalara çevirdi.
AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, Hint Okyanusu'ndaki ada ülkelerinden olan Morityus Cumhuriyeti, 1598'de Hollanda, 1715'te Fransa sömürgesi oldu. Morityus, 1814'teki Paris Anlaşması ile İngiltere hakimiyetine girdi. Yaklaşık 150 yıl bu adaları sömüren İngiltere, Birleşmiş Milletlerin (BM) baskısıyla 1968'de Morityus'a bağımsızlığını vermeden 3 yıl önce, Chagos Takımadaları'nı ülkeden ayırarak elinde tuttu.
İngiltere, İHOB içerisindeki Chagos Takımadaları'nın en büyüğü olan mercan ada Diego Garcia'yı 1966'da, müttefiki ABD'ye 50 yıllığına kiraladı.
ABD'nin hemen büyük bir deniz ve hava askeri üssü inşa etmeye başladığı Diego Garcia ile Chagos Takımadaları'nda yaşayan yaklaşık 2 bin kişi, 1967-1973 yılları arasında zorla bölgeden çıkarıldı. Adaya turistlerin ve medya mensuplarının girişi de yasaklandı.
Üs, çok sayıda ABD operasyonunun parçası oldu
ABD, 1966'dan 2016'ya kadar Diego Garcia Üssü'nün yapımı, bakımı ve restorasyonuna toplam 3 milyar dolar harcadı. İngiltere, 2016'da ABD'nin ada kullanım haklarını 20 yıl daha uzattı.
Hint Okyanusu'nun tam ortasında yer alan ve sadece askeri araçlarla ulaşılabilen Diego Garcia Üssü, Soğuk Savaş'tan günümüze çok sayıda ABD operasyonunun parçası oldu.
Spekülasyonların odağındaki üs
Öte yandan, Diego Garcia Üssü, 8 Mart 2014'te Kuala Lumpur-Pekin seferini yapan Malezya Havayollarına ait MH370 sefer sayılı uçağın kaybolmasıyla ilişkilendirildi.
Hint Okyanusu üzerinde uçarken 227 yolcusu ve 12 kişilik mürettebatı ile tek bir iz bırakmadan kaybolan MH370 sefer sayılı Boeing 777'nin Diego Garcia'ya iniş yaptığı ileri sürüldü.
Bir diğer iddia da üs yakınlarından geçen uçağın terörist saldırı korkusuyla vurulduğu oldu.
Diego Garcia Üssü, Amerikalı Antropolog Prof. David Vine'ın yazdığı "The Island of Shame" (Utanç Adası) adlı kitaba da konu oldu.
Vine, bir antropolog gözüyle ABD ve İngiltere'nin zoruyla 1967-73 yılları arasında evlerinden koparılan Chagosluların yaşadıklarını ve yurtlarına geri dönmek için verdikleri mücadeleyi anlattı.
Adada ayrıca CIA'ye ait gizli bir hapishane bulunduğu ihtimalini yazan Vine, buraya getirilen terör şüphelilerinin işkenceyle sorgulanabileceğini ileri sürdü.
İngilizler yerlileri "Tarzan ve köle" olarak niteledi
İngiltere, adayı ABD'ye kiralamak için yerli halkı zorla çıkardığında, dünyanın tepkisini çekmemek için adada sadece geçici süre yaşayanlar olduğu yönünde yalanlar söyledi.
Bununla kalmayan İngiliz sömürgeciler, resmi kayıtlarda yerlilerden "Tarzan ve köle" olarak bahsetti.
Chagosluların durumu, Avustralyalı gazeteci John Pilger'in çektiği "Çalınan bir ulus" adlı belgesel filmde de konu edildi. Pilger, tüm dünyayı, ekonomik ve askeri olarak güçlü devletlerin, küçük ülkelerin halklarını zorla yerinden etmelerine karşı koymaya çağırdı.
Chagosluların mücadelesi BM Genel Kurulunda
Chagosluların evlerine dönme hakları Londra Yüksek Mahkemesinin 3 Kasım 2000 ve 11 Mayıs 2006'da ve Londra Temyiz Mahkemesinin 23 Mayıs 2007'de aldığı kararlarla tanındı.
Adalardan çıkarılanlar İngiltere mahkemelerinde yurtlarına dönme mücadelesi verirken Morityus konuyu BM Genel Kuruluna taşıdı.
23 Haziran 2017'deki Genel Kurulda Morityus ile İngiltere arasında Chagos Takımadaları'nın egemenliği hakkındaki anlaşmazlığın Uluslararası Adalet Divanına götürülmesi 15'e karşı 94 oyla kabul edildi.
- Uluslararası Adalet Divanından "dekolonizasyon süreci tamamlanmadı" kararı
Uluslararası Adalet Divanı hakimlerinin, 25 Şubat 2019'da aldığı çoğunluk kararına göre, Morityus bağımsızlık kazandığında Chagos Takımadaları elinden alındığı için dekolonizasyon süreci "yasal bir şekilde" tamamlanmadı.
İngiltere'nin Chagos Takımadaları'nı elinde bulundurmasının yanlış olduğu belirtilen karar, Morityus'un topraklarının sömürgelikten tam anlamıyla kurtulması için İngiltere'nin adaları geri vermesi gerektiğini tavsiye etti.
Adalet Divanının tavsiye niteliğindeki kararı bağlayıcı olmasa da İngiltere'nin bu tür kararlara genelde uyduğu biliniyor.
Diğer yandan, İngiltere'nin Chagos'taki ABD üssü nedeniyle adaları iade etmek istemeyeceği belirtiliyor.
Güncelleme Tarihi: 28 Şubat 2019, 23:37
1 Binali Yıldırım: Esenler'deki otogarı kaldıracağız 2 İDO'nun bazı seferleri iptal edildi 3 Netanyahu yolsuzluk ve rüşvet suçlamasıyla yargılanabilir 4 Rusya ve Çin'den ABD'nin Venezuela tasarısına... 5 Sigaraya yeni paket standardı! 6 Hava Kuvvetlerine FETÖ operasyonu! 7 Ziraat Bankası kredi faizlerini indirdi 8 Cumhuriyet tarihinin en büyük tatbikatından yeni... 9 ABD Başkanı Trump'tan kritik DEAŞ açıklaması 10 UEFA'dan Quaresma'ya 3 maç ceza!
Cumhurbaşkanı Erdoğan talimatı verdi! "Salgın sonrası hazır olun"