Halkara Kreml bilen bagly 'şübheli' şirketleriň üsti açyldy Aprel 04, 2016
Derňeıji žurnalistlerden durıan bir halkara topar Orsıetiň prezidenti Wladimir Putiniň ıakyn ıaranlarynyň iki milliard dollardan köp puly salgyt taıdan amatly ıurtlardaky gümürtik kompaniıalara geçirmek üçin giň gerimli pul geçiriş ulgamyndan peıdalanandygyny görkezıän dokumentleri paş etdi.
Bu maglumatlar 3-nji aprelde ile ıetirilen "Panama Kagyzlar" atly uly göwrümli hasabatyň bir bölegidir. Hasabatda dünıä liderleriniň we resmileriniň baılygy, pul geçiriş sistemalary, köplenç bikanun gazanylan pullary hukuk goraıjy organlardan ıaşyrmaga mümkinçilik berıän gizlin hasaba alnan korporasiıalar hakda maglumat berilıär.
Bir wagtda dürli guramalar tarapyndan ençeme dilde çap edilen materiallar Islandiıanyň we Pakistanyň premıer-ministrleriniň kontrollygyndaky kompaniıalary, şeıle hem Azerbaıjanyň prezidentiniň we Saud Arabystanynyň patyşasynyň ogul-gyzlary bilen ilteşikli korporasiıalary hem öz içine alıar.
Ilki Germaniıanyň "Züddeutsche Zeitung" gazetine gowşurylan materiallar soňra merkezi Waşingtonda ıerleşıän “Derňeıji žurnalistleriň halkara konsorsiumy” "ICIJ" bilen paılaşyldy.
Daşary syzan materiallarda 210 müň korporasiıa bilen birlikde jemi 140 lideriň we syıasy resmileriň ady geçıär. Maglumatlar 40 ıyldan gowrak döwri öz içine alıar.
"ICIJ" tarapyndan düşündiriş hökmünde berlen goşmaça tekstde bellenmegine görä, çylşyrymly ofşor kompaniıalary we transaksiıalar, eger kanuna ygrarly adamlar ıa kompaniıalar tarapyndan ulanylan bolsa, onda kanuny hasaplanylypdyr.
İöne bu gümürtik korporasiıalaryň gurulmagyna gatnaşan banklar, hukuk kompaniıalary we beılekiler bu işleriň bikanundygy, salgytdan gaçmak ıa korrupsiıa bilen ilteşiklidigi ıa ilteşikli däldigi hakda barlag geçirmändirler.
Raportda bellenilişine görä, Putiniň köne dosty st.peterburgly bir kompozitoryň 100 million dollar baılygy bar. Ady Sergeı Roldugin diıip berilıän bu adam Orsıetde telewideniıede berilıän bildirişler bazarynda ıolbaşçy roly oıanaıan bir kompaniıanyň paılarynyň 12.5 prosentine eıe.
"Bank Rossiıa" hem kontrollyk edıän Putiniň dosty biznesmen İuriı Kowalçuk. Häzir ol bank bilen birlikde Ukrainanyň Krym ıarymadasynyň Orsıet tarapyndan basylyp alynmagy netijesinde Amerikanyň girizen sanksiıalarynyň astynda.
Hasabatda aıdylyşyna görä, Kowalçuk bilen onuň banky Orsıetde döwletiň gözegçiligindäki bankdan bir milliard dollar howpsuzlandyrylmadyk kredit almak üçin Kiprde "Sandal Agajy" diıip tanalıan kompaniıadan peıdalanypdyr. Soňra hem bu pullar ıokary göterim bilen Orsıetde ulanylypdyr. Gazanylan peıdalaryň bir bölegi bolsa Şweısar bankyndaky hasaplara gidipdir.
Ors parlamentiniň dört agzasynyň ady
Dokumentlerde ors hökümetiniň ıene ençeme ıokary derejeli resmileriniň ady bar. Mysal üçin, Kremliň sözçüsi Dmitriı Peskowyň aıaly, Ykdysady ösüş ministri Alekseı Ulıukaıewiň ogly, Moskwanyň şäher häkiminiň orunbasary Maksim Liksutow, içeri işler ministri Igor Zubowyň ogly.
Dokumentlerde Orsıetiň parlamentiniň hem dört agzasynyň ady geçıär.
Hasabatyň awtorlary Kremlden bu barada beıanat bermegini sorapdyrlar, ıöne bu ret edilipdir. Öten hepde Kremliň sözçüsi Dmitriı Peskow orsıetli žurnalistlere çet ıurtly reportıorlaryň Putini garalamak üçin käbir zatlary taııarlaıandygyny aıdyp, ıörite "ICIJ" toparyny agzapdy.
Dokumentlerde göni ıa gytaklaıyn ady agzalıan beıleki döwlet baştutanlary Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko, Azerbaıjanyň prezidenti Ylham Aliıew, Gazagystanyň prezidenti Nursultan Nazarbaıew ıaly liderler.