İspanyolların Koca Bir Şehri Ateşe Verdikleri Çılgın Festival: Las Fallas| Mynet Seyahat
“Bir şeyi yakarsan, yeni bir şeye başlarsın, kötülerden arınırsın ve yeni her zaman iyidir!”﻿﻿
5 gün 5 gece çılgın bir eğlence istiyorsanız doğru adres Valensiya. Sabaha kadar durmaksızın eğlence! İspanyol insanı denilince aklımıza hemen siesta ve fiesta geliyor. Parti yapmak, eğlenmek için her zaman bir nedenleri var. Yazın gelişini bir hafta kutlarlar, sokaklara kamyon kamyon domates döküp üstünde tepinirler, 1 yıl boyunca çeşitli heykeller yapıp 10 dakikada hepsini yakarlar. Valensiya, Madrid ve Barselona’dan sonra İspanya’nın 3. büyük şehri. İspanyolca’da “v” , “b” diye okunur yani Baaalensiyaa!
Şehrin ilginç bir de hikayesi var. Birçok kez taşarak şehre zarar veren Turia Nehri'nin en son 1957’de taşması üzerine nehrin yönünün değiştirilmesine karar verilir ve bir park haline dönüştürülür. Bir de bu parkı Ciudad de Las Artes y Las Ciencias’la (bilim ve sanat müzesi) süslemişlerdir.
Her yıl 15-19 Mart arasında İspanya’nın Valensiya şehrinde baharın gelişini kutlamak amacıyla yapılan “Las Fallas” festivali boyunca şehir adeta dev bir tiyatro sahnesine dönüşüyor. Sokak eğlenceleri, konserler, havai fişek gösterileri, törenler ve tabii ki torpiller! Festival boyunca 700 sokak/cadde kapalı. Yaklaşık 2 milyon kişi ise festivale geliyor. Festivali özetlemem gerekirse 1 yıl boyunca uğraşılan, tahta, köpük, ahşap ve plastikten yapılan devasa boyuttaki fallalar 5-10 dk içinde yakılıp kül oluyor! Tabii ki bu kadar basit değil.
Peki nereden çıkmış bu festival?
Fallas boyunca her mahalleye çadırlar, yemek yerleri, sahneler kuruluyor. Kazanlarla paellalar pişiriliyor. Burada güzel olan herkesin kendi mahallesinde eğleniyor olması ve hep beraber yemek yemeleri.
Fallas’ı anlayabilmek için önce bazı terimleri bilmek gerekli:
Falla (Fayya): Güncel olaylardan yola çıkarak veya bir şeye tepki (yalancı siyasetçiler, yolsuzluklar) olarak yapılıyor. Hepsinin altında açıklaması da yazıyor ancak Valenciano yazıldığı için bir şey anlamamanız olası, en iyisi ordaki yerlilere sorun. 700’e yakın falla bulunan şehirde en pahalı ve en etkileyici olan 14 tanesi “seccion especial” olarak biliniyor. 15 Mart’ta tüm fallalar sokaklara yerleştirilmiş oluyor. 15 Mart gecesi saat 00.00’da seçici kurul, Valencia’yı turlayıp fallaları değerlendirmeye alıyor.
Ninot Indultat: Kurtarılmış ninot! Yüzlerce ninot arasından bir tanesi oylama sonucunda seçilip yanmak kurtuluyor ve Fallero Museum’da sergileniyor. (Plaza Monteolivete, 4 · 46006 Valencia)
Botellon (Boteyon): Barlara, kulüplere gitmeden önce İspanyollar'ın işi ucuza kapatmak için sokakta içmelerine verilen ad. Gece 11 gibi başlıyor, 2’ye 3’e kadar sürüyor. Sonrasında ise kulüplere geçiliyor. Daha çok üniversite kampüsleri, parklar, kumsallar tercih ediliyor. Gitarı olan, müzik seti olan getiriyor ve eğlence başlıyor. Kimileri evden cam kadehlerini bile getiriyor!
Mascleta: Anlam veremediğim olay 1-19 Mart arası her gün saat 2’de Ayuntamiento Meydanı'nda 6-7 dk boyunca inanılmaz sesli patlayan gündüz havai fişekleri.120 kg barut patlatılıyor .Saatler öncesinden insanlar gidip ön sıralardan yer tutuyor kulaklarının patlaması için! Kulağına güvenenler buyursun. Biz tabi bunu gürültü olarak görürken yerliler arasında duygulanıp ağlayanlar bile var!
La Ofrenda: Valensiya’ya bağlı tüm köy ve kasabalar geleneksel kıyafetleri ile aile boyu saatlerce kortejler halinde 17-18 Mart’ta Meryem Ana’ya yürüyüp, heykele çiçekler sunuyorlar. Bitince ise çok güzel bir heykele dönüşüyor. 7’den 70’e bütün insanların büyük bir tutkuyla buraya yürümesi insanı gerçekten etkiliyor.
Verbenas: Sokak partileri! Valensiya'daki sokak konserleri gerçekten inanılmaz; birine gidince diğerlerinde aklınız kalıyor ancak hepsine gitmek ne yazık ki imkansız. Her sokakta yapılan çeşit çeşit konserler her kesimden insana hitap ediyor.
La Cremà: Vee beklenen an! Tüm fallalar yanıyor! Önce saat 22.00’da falla infantile'ler daha sonra 00.00 ile 01.00 arası yetişkin fallalar ve en sonunda ise 01.00’de Ayuntamiento Meydanı'ndaki en büyük falla, Valensiya temalı ağıtımsı şarkılar ile hep bir ağızdan eşlik edilerek yakılıyor. Yaklaşık 3.5 saat süren ve barut kullanılarak yakılan kuklalar arkasında 2 tondan fazla kül bırakırken, daha sonra kenti temizlemek için 1500’e yakın görevli çalışıyor.
19 Mart sabahı Puente de San Jose’ye çiçek bırakılır, ardından 12 gibi San Jose katedraline gidilir ve festival sona erer. Fallas boyunca güzel yemek yemeniz neredeyse imkansız. Her yer çok kalabalık olduğu için kalite düşüyor. Ancak fallas’ın olmazsa olmazları churros ve sangria!
Churros: Lokmanın uzun ve çıtır hali. Tarçınlısı, şekerlisi, çikolatası mevcut. Favorimiz tabii ki çikolatalısı “Churros Con Chocolate”
Sangria: İspanyolların milli içeceği! Meyveli bir şarap kokteyli olan sangria'nın çoğu yerde el yapımı bulunmaz. Bu yüzden “Mercadona” adlı marketlerden 1.5 litresini 1 euro’ya alabilirsiniz. Boşuna kazık yemeyin.
Bu kadar masrafı kim karşılıyor?
Fallera Komisyonu tarafından yıl boyunca bütün fallerolardan para toplanıyor. Kalabalık bir mahalleyseniz ayda 13 euro gibi bir miktar, ancak küçük bir grupsanız ödediğiniz miktar buna göre değişiyor. Ayrıca çeşitli konserler ve alkol satışlarından gelir elde ediyorlar. Ayuntamiento Meydanı'ndaki en büyük falla ise Valensiya halkının vergileriyle yapılıyor.
Peki bu fallalar nasıl yanıyor, etrafa sıçramıyor mu?
Bir fallanın masrafı ne?
Fallera Komisyonu'na göre değişiyor. Kimi çok para toplayıp çok büyük bir falla yapabiliyor. Kimileri ise daha küçük ve ucuz bir falla yapmakla yetiniyor. Mesela 2014’teki en pahalı falla 35.000 euro'ymuş.
5 gün uykusuz, perişan ama unutamayacağınız anlar yaşıyorsunuz. Mascleta ile başlayıp, her mahalledeki sahnelerde canlı müzik ve dansçılarla eğlenebiliyor, hiç tanımadığınız bir mahallenin çadırında paella yiyebiliyorsunuz. Etrafınızda 5 lt’lik bidon ve uzun pipetlerle sangriasını içen ve sağa sola işeyen insanları festival boyunca çok göreceksiniz.Valensiyalı arkadaşlarımın büyük çoğunluğu bu festivale çok bağlı olsa da bir kısmı festival zamanı kalabalıktan ve gürültüden kaçmayı tercih ediyordu.
Eee ne duruyorsunuz diyeceğim ancak şuanda THY ile Valensiya uçuşları 1400 TL civarı, bizim gibi neredeyse 10 ay önceden alsaydınız 260 TL’ye alabilirdiniz. Alternatifler tabii ki var! Barselona’ya uçup oradan tren ile (www.renfe.es) veya otobüs ile (www.alsa.es) 3-4 saatte Valensiya’ya geçebilirsiniz. (İstanbul-Barselona 15-19 Mart 560 TL Pegasus, 15-19 Mart Barselona-Valensiya–Barselona otobüsleri ile gidiş dönüş 10-14 euro)
Bu yıl ekonomik bir Fallas tatili için geç kalmış olabilirsiniz. Ancak gelecek yıl için, Haziran ayında THY’nin kampanya döneminden 15-19 Mart arasına 260 TL’ye biletinizi alabilir, iyi bir otelde 2 kişi geceliği 30 euro’ya kalabilirsiniz!
2015 yılındaki programa buradan ulaşabilirsiniz.
Bu seneki gelişmeleri buradan takip edebilirsiniz.
Durma Keşfet'e ait daha fazla içerik için şöyle gelebilirsiniz :)