Yeniden Rus-Çeçen Barışı Mümkün mü?
Çeçen mülteciler tarafından hazırlanılan yüzlerce el ilanı Finlandiya’nın başkenti Helsinki’nin şehir merkezinde bulunan Esplanade Parkı’nda dağıtıldı. Barış Anlaşması’na rağmen, Ağustos 1999′da Putin Çeçenya’ya karşı halen devam etmekte olan ikinci savaşı başlattı. Bu anlaşma ve sonrasında gelişen olaylardan hareketle Finlandiyalıların dikkati Çeçen ve Fin tarihi arasındaki benzerliğe çekildi. Konuyla ilgili olarak, Tartu Anlaşması ve Finlandiya Saldırmazlık Paktı’nın Kasım 1939′da bozulması gibi Çeçenya ile imzalanan anlaşmanın da Ağustos 1999′da sorumsuzca Rusya tarafından ihlal edildiği belirtildi. Her iki olayda da Sovyetler Birliği ve yasal varisi Rusya Federasyonu’nun sorumlu olduğu belirtildi; 1939′da NKVD tarafından Mainila’nın Bombalanması ve 1999′da ise NKVD’nin halefi FSB tarafından Moskova’daki Bombalamalar ile kendi vatandaşlarının öldürülerek savaş nedeni çıkartıldığı vurgulandı.
Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Boris Yeltsin ve Çeçen Cumhuriyeti İçkerya Devlet Başkanı Aslan Maskhadov, 12 Mayıs 1997′de, Rusya’nın başkenti Moskova’daki Kremlin binasında Rusya Federasyonu ve Çeçen Cumhuriyeti İçkerya Arasındaki Müşterek İlişkilerin Prensipleri ve Barış Anlaşması’nı imzaladı. Bu belge üzerinde Dağıstan’ın Khasavyurt kentindeki görüşmelerde uzlaşı sağlanmış ve böylelikle Çeçen ve Rus halkları arasındaki çatışmaya bir son vererek gelecekte kan dökülmesinin önlenmesi şansı doğmuştu.
Tarih tekerrür ediyor. Sovyet Rusyası, 1934 yılında on yıllık dönem için yenilenen Finlandiya ile Saldırmazlık Paktı’nda ve 1920 tarihli Tartu Anlaşması’nda belirtilen yükümlülükleri görmezden gelerek 30 Kasım 1939′da Finlandiya’yı işgal etti.
Çeçenya’ya yönelik saldırıda ise 1999′da Moskova’da meydana gelen patlamalar ile Ağustos ve Eylül 1999′da Dağıstan’da yaşanan sınır çatışmaları bahane edildi. Elde edilebilen tüm kanıtlar gösteriyor ki, Moskova’daki apartman bombalamaları -aynı zamanda kendi vatandaşlarının katledilmesi- bir savaş nedeni olarak kullanılabilmek için Rus güvenlik servisi FSB tarafından gerçekleştirildi.
Rusya’nın eski Başbakanı Sergei Stepashin tarafından resmen kabul edildiği gibi, “Çeçenya’nın işgaline Mart 1999′da karar verildi. … Moskova’daki bombalamalar olsun ya da olmasın, bu savaş bir şekilde başlatılacaktı. … Putin yeni birşey keşfetmedi. Şu anki FSB yöneticisine bunu sorabilir ve gerekli tüm bilgileri edinebilirsiniz.“
Khasavyurt Anlaşması ve Moskova Barış Anlaşması asla hayata geçirilmedi. Bunun yerine Rusya Ağustos 1999′da Çeçenya’da bombardımana başladı ve Ekim 1999′da Rus ordusu Çeçenya sınırlarına taşındı. O andan itibaren savaş halen devam ediyor.
Her savaş barışla sona erer – şimdi Avrupa için bu süreci destekleme ve Çeçen halkına yardım etme zamanıdır!