Anasayfa EKONOMİ TİAD ekonomiyi masaya yatırdı
Güncelleme : 2016-02-02 21:15:20Bu içerik 1518 kez okundu.
Türk İş Adamları Derneği , Profesyonel Gözüyle Romanya konulu 2016 yılına yönelik başarılı, aydınlatıcı ve özellikle de İşadamlarının dikkatini çeken bir konferansa Majestik Ramada'da başarılı bir ev sahipliği yaptı.
Açılış konuşmasını TİAD Başkan'ı Murat DEMİRAY yaptı. Kuvvetli bir TİAD yönetimi ile değerli yöneticilerin bir araya gelmesinin altını çizerek Büyükelçi Koray ERTAŞ’ı kürsüye davet etti.
Büyükelçi ERTAŞ; Türkiye'nin marka değerine ve dolayısıyla bireysel başarılar geliştikçe Türkiye adına artı yazıldığına değinirken modern ekonomide özel sektörün önemini vurguladı. Romanya'da bunu şirketlerimizle yaşadığımızı belirtti. Bunun yanında Avrupa Birliği raporunun üçüncü yıl da pozitif açıklanmasının yararları olacağını ve TİAD'ın Türkiye 'nin bir aynası olduğunu ve faaliyetlerinin de çok önemli olduğuna değindi.
Konuşmacılar; Ömer Tetik, (Banc Transilvanya CEO), Levent Yüksel (Pepsi Cola 16 Ülke Bölge CEO), Mükerrem Aksoy (T.C. Ticaret Müşaviri), Ufuk Tandoğan (Garanti Bankası CEO), Haluk Kurçer, (Doğan Grup CEO), Selçuk Şaldırak (AFS Finans CEO), Burçin Atakan (Ernst& Young Partner) olarak yer aldılar.
Garanti Bankası CEO'su Ufuk Tandoğan oturumun moderatörlüğünü yaptı.
Ufuk Tandoğan: Romanya'nın genel resmine 2009,2010 yıllarındaki küçülme ile başladı. Bunun yanında 2013 itibariyle büyümeğe geçildiğini ve yüzde 3.4’lerle başlayıp yüzde 3.7’lere ulaşıldığını, tarım dışarda bırakılırsa yüzde 5’lik bir büyüme yakalandığını söyledi. Avrupa Birliği içinde bile kayda değer bir büyümeydi. Bütçe disiplini sağlandığını ve 2015 cari açığın yüzde 1.3’lere kadar gerilediğini, fiyat artışlarının yaşanmadığını ve Rating kuruluşlarının yatırım yapılabilir ile derecelendirdiğini belirtti.
GSMH’daki büyümenin endüstriyel üretimden ve özellikle otomobil ve yan sanayi ile servis sektörü, bilişim teknolojileri ,business processing, call center ve lojistik hizmetlerinden yakalandığını söyledi. İnsan gücünün ucuz olması da bu sektörlerdeki gelişmeyi sağladı.
2014 ve 2015 deki iç büyüme ücret artışları ile satın alma gücünün artmasıyla görüldü. İşsizlik yüzde 6.5 seviyelerine düştü. Bir önemli etkenin de KDV'nin düşürülmesinden kaynaklandığını belirtti. İhracat 2015 yılında 56 milyar Euro’ya (2009 26 Milyar) ulaştı.
2016 yılına yönelik KDV’nin düşmesinden bütçe açığının fazlalaşacağı beklentisini vede yapılacak olan seçimlerle mevcut politikaların devam edip etmeyeceği belirleyici unsurlar olacağını risk faktörleri olarak gündeme getirdi. Kuvvetli bir siyasi iktidarın artı değer yarayabileceğine işaret etti.
Mükerrem Aksoy: Romanya'da yatırımın sadece Romanya için değil Avrupa Birliği ile Afrika Birliği ile yapılan anlaşma da göz önüne alınınca hedef nüfusun 200 milyon olacağını ve son sene 2015 'de de yabancı yatırımların yüzde 67 arttığını dile getirdi. Bir yanda Tarım önemli yer tutarken seracılığın olmadığını ve Avrupa Birliğinin sulama sistemleri için 430 milyon Euro fon ayırdığını belirtti. Potansiyel yatırım alanları olarak; hayvansal üretim, gıda içecek, otomotiv ve yan sanayi, bilişim teknolojileri, inşaat, özel hastaneler, sağlık sektörü, perakendecilik ve bunlara bağlı olarak da enerjisini kendinin, insan gücünün ucuz, kuvvetli bir otomotiv sektörü olması önümüzdeki 5 sene içinde yatırım fırsatı olarak değerlendirilebileceğini belirtti.
Levent Yüksel: 16 ülke yönetiyor ve ülkelerin nabzını tutuyor. Yabancı sermaye olarak yatırım yaparken ülkenin geçmiş hikayesine dikkat çekiyor. Romanya'da 2011 de kriz yönetimi yaparken 2013’de ciddi büyüme başlayınca stratejilerini tekrar gözden geçirmiş ve 2015’de tahmin edilmeyen bir talep patlaması yaşarken de hazırlıklı olmuş. Romanya sorumluluk alanı olan ülkeler içinde başı çekiyor.
Önümüzdeki yıllara bakarken ekonomik politikalar aynı şekilde devam ettiği takdirde yüzde 10,15 daha fazla istihdam yaratabilmeliyiz öngörüyor. Buna karşılık olumsuzluk yaratacak riskler de var.
Yolsuzlukla mücadelenin yıkıcı olmadan yapılmasına değinerek politik riskin önemini koruduğunu belirtti. Alt yapı yatırımlarının hayata geçirilmesinin büyümede sürdürebilirliği sağlayarak Romanya'nın önemli bir lojistik merkez olabileceğinin önemine dikkat çekti. 2016 için politik risk olasılığına değindi .
Ömer Tetik: Yılın bankacısı seçilen Ömer Tetik, tarım, bilişim ve kentselleşmenin önemini öne çıkarırken Romanya'nın tabii kaynak konusunda çok kuvvetli olduğunu söyledi.
Dışarıdan çok daha kuvvetli görünen Romanya'nın jeopolitik konumunun çok önemli olduğunu fakat çok Bakan değişimi yaşandığından projelerin ilerlemediğini söyledi .AB fonları kullanılmadığından her yıl kaybedildiğini ve Proje ve plan yapılamamasından yakındı. Buna karşılık gelişmekte olan bir ülke olmasına rağmen AB ye net katkida bulunan bir ülke konumunda.Yatırımcılar için büyük fırsatlar varken yabancı Bankaların çoğu kendi ülke sorunlarından dolayı pasif davranıştılar .
Yolsuzluk mücadelesi ile yatırımlar, projeler askıda kalıyor. Kimse imza atmak istemiyor .
Borsa kuvvetli olmadığı ve bankacılık ürünlerinin azlığı yatırımları etkiliyor.
Bürokrasi özellikle bankacılıkta maliyetleri arttırıyor.Petrol fiyatlarının düşüşü refah yaratması beklenirken üretici ülkelerin gelir düşüşü mal satan ülkeleri etkilemeye başlayacak korkusu var.
Selçuk Şaldırak: Romanya ekonomisinin çevre ülkelerle ve AB ile kıyaslandığında iyi durumda göründüğünü vurguladı .Fırsatlar var, yeni regülasyonlarla nasıl hazırlanmak gerektiğini kalıcı olmak için stratejik planların önemine değindi. Sürdürülebilir kurumsal yapılaşmak çok önemli olduğunu,İşgücü ve enerji maliyetlerinin düşük olması ve AB'nin üyesi olarak yatırım için cazip ortam var. AB fonları da KOBİ’ler açısından avantaj olabileceğini. TVA 'nın düşürülmesi de ayrı bir avantaj yarattığını belirtti.İç tüketimle bir büyüme bekleniyor.Dünya Bankasına göre yatırım yapılabilirlik açısında 11 basamak yükseldi.Bunun yanında Yasaların değiştirilmesi ve geçmişe yönelik olması risk yaratıyor. (Enerji ve mortgage yasaları)
Beyin göçünü risk olarak belirtirken firmaların geleceğe hazırlanmasını söyledi.
Burçin Atakan: Ekonominin sağlıklı olması için üç noktaya değindi; Kanunlar ve yürütülmesi, kurumların çalışması ve önemlisi de farkındalığın çözüm getireceği. 2013’den itibaren hızlı soruşturmalar olduğunu ve bu sayede AB’de algılamanın pozitif olarak değişip olumlu olmaya başladığını belirtti.
2014’de Uluslararası Şeffaflık Derneği anketinde Romanya sonlardayken 2015’de yukarılara çıkması bekleniyor. Romanya'da sıkıntıların en büyüğü aracıların çok fazla kullanılması. Aracılar şirketlere risk getirebiliyor. Güven ve denetimsizlik konusunda, özellikle yabancı yatırımcılar bu konuda çok büyük riskler yaşıyor. Eskiye yönelik yasaların güncel olarak kullanılması bir sorun. Yasal uyum için bütçeler yapılırken gündeme alınıp şirketler çalışmalarını güncelleştirilmeli. Kaçak elektrik artışı kriz gösterebileceğini ve ekonomik kriz zamanlarında usulsüzlüklerde artış olduğunun altını çizdi.
Haluk Kurçer: Kanal D'nin ikinciliği yakalamak üzere olduğunu belirtirken, 2007 Krizi reklam gelirlerini 337 milyon Euro seviyelisinden 170’lere düştüğünü, 2013’den itibaren toparlanma yaşandığını ve sektörlerin büyümesiyle medya gelirlerinde artış olduğunu belirtti. Politik risklerden en önemlisinin teknokrat hükümeti ile birlikte seçimlerin beklenmesi olduğu bu risklere rağmen Romanya'yı yatırım yapılabilecek en cazip ülkelerden biri olarak görüyor. Önem verdiği şeffaf yapılaşmada Kanal D şirket olarak başarılı bulunuyor. Bu sayede de Moldovya’da yayın hakkı verilmesini örnek gösterdi.
Konuşmacıların ortak kanaati Politik ve Jeopolotik riskler olmasına karşılık Romanya önümüzdeki senelerde yatırım olarak cazibesini koruyacağı ve ekonomik olarak pozitif seyir izleyeceği.
tiad romanya ekonomi