İş Kanunu gereğince, ister süreli ya da ister belirsiz süreli hizmet akdi söz konusu olduğunda, işveren işçiyi sigortalı olarak çalıştırmalıdır. Ayrıca işveren, işçinin gerçek maaşı üzerinde sigorta primlerini ilgili kuruma yatırmak zorundadır. Burada kural işverenin, işçinin aldığı brüt tutar hesaplanarak SGK’ya bu tutar üzerinden bildirim yapmasıdır. Bu primleri yatırma yükümlülüğü işverene aittir. Fakat uygulamada zaman zaman primlerin, öyle olmadığı halde, asgari ücretten yatırılması ve çeşitli sebepler ile maaşın düşük bildirilmesi söz konusudur. İşini kaybetmek istemeyen işçi ise bu durumu kabullenir. Fakat işçi eğer hakkını aramazsa emekli maaşını alması gerekenden daha düşük miktarda alacaktır. İşten ayrıldığı takdirde ise kıdem tazminatı tutarı düşecektir. Ödenmeyen sigorta primleri dava söz konusudur ve sigorta priminin eksik yatırılması idari para cezası ile sonuçlanır.
Sigorta Primlerinin Eksik Yatırılması Haklı Nedenle Fesih Nedir?
İşveren, işçiyi sigorta başlangıç tarihinden önce işe giriş bildirgesi ile ilgili kuruma bildirmekle yükümlüdür. İşveren, işçinin sigorta primini aldığı gerçek ücret üstünden tam olarak ödemek zorunluluğunu taşır. İş Kanunu 24. Madde haklı sebeple fesih nedenlerini düzenlemektedir. Bu husus ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan durumlar haklı sebeplerden birisidir. Bu yüzden SGK primlerinin eksik yatması işçi açısından haklı fesih sebebi oluşturur.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi de verdiği bir bozma kararında “İşçinin SGK primlerinin gerçek ücretten yatırılmaması ve fazla çalışma ücretlerinin ödenmemesinin işçiye iş akdini haklı nedenle fesih imkanı verdiği tartışmasız” ifadesini kullanmıştır. Bunun yanı sıra kararda “İş Kanunu 24/2/e’deki ‘ücret’ kelimesinin geniş yorumlanması gerektiği, ikramiye, prim, fazla mesai, genel tatil, yakacak-giyecek yardımı gibi alacakların ödenmemesi durumunda da işçinin haklı fesih imkânı bulunmaktadır” şeklinde belirtilmektedir. Karar sonucunda kıdem tazminatına da hükmedilmesi kararlaştırılmıştır. Yani SGK primlerinin eksik yatırılmaması ya da hiç yatırılmaması haklı nedenle fesih nedeni olup kıdem tazminatına hak kazandırmaktadır. İş Kanunu’nun işçiyi korumak amacı ile meydana getirildiği göz önüne alınırsa bu oldukça yerinde bir uygulamadır. Bu noktada işçinin kıdem tazminatı hakkı doğacaktır ama feshettiği için ihbar tazminatı alamayacaktır.
SGK primleri hiç yatmayan ya da eksik yatan kişiler bu durumu alo 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bilgi Hattını arayıp bildirebilirler. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Kurumu denetim memurları işçinin iş yerine gelip soruşturma yaparlar. Bu aşamada memurlara gösterilecek yazılı belgeler iddianın ispatında büyük önem taşır. Ödeme makbuzu gibi maaşın gerçek miktarına dair belgeler kanıt olarak kullanılabilir. Eksiklik fark edilirse düzeltilir. Sigorta primlerinin eksik ödenmesi cezası vardır. İşverene gecikme cezası, zammı ve idari para cezası kesilir.
İşçi bunun dışında mahkemeye başvurarak hizmet tespit davası açabilir. Hem işveren hem SGK dava edilir. SGK ücretlerin düşük gösterilmesi olasılığına karşı mesleklere göre alınacak ücretleri belirleme çalışmaları yapmaktadır. Böyle bir durum tespit edilirse SGK işverenden primleri tahsil eder ve idari para cezası verilir. İşçi bu noktada fazla para almaz fakat emekli olduğu zaman maaşını daha yüksek miktar üstünden alır. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretleri gibi alacaklar ise gerçek maaş miktarı SGK primlerinin eksik yatmasına rağmen emsal ücret araştırmaları ve tanık beyanları ile tespit edilebileceğinden dava süreci açısından işçinin SGK primlerinin eksik ödenmesinin önüne geçilmiştir.
2012 yılı 1-2-3-4 üncü aylar ve 5 inci ayın ilk 6 gününde sigorta prim kazancımın daha önceki aylarda aldığım gerçek maaşıma göre yeniden düzenlenmesi ve bu çerçevede ……….İli Çalışma ve İş Kurumundan Aldığım İşsizlik Ödeneği Ödeme Kararının da mahkeme sonucuna göre yeniden düzenlenmesi olmak üzere davalılardan tahsiline ve düzeltilmesine ayrıca iş akdinin sona ermesinden itibaren diğer alacaklar için yasal faizin yürütülmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davalı işveren üzerinde bırakılmasını Sayın Mahkemenizden arz ve talep ederim. …./…./2012