Davranış Bilimi Olarak Sosyoloji - Sosyolojisi.com Davranış Bilimi Olarak Sosyoloji - Sosyolojisi.com
Bir varlığı tanımlayabilmek için o varlığı, kendi dışındaki varlıklardan ayırtetmek lazımdır. Bu da tanımlanacak varlığın temel özelliklerini belirtmekle mümkün olur. Felsefe tarihinde insanla ilgili tanımlarda insanı diğer varlıklardan ayıran beş temel özellik zikredilir.
Alet yapma (alet kullanma değil)
Sosyal hayat sürmedir.
İnsanda biyolojik, psikolojik ve sosyal olmak üzere üç tür davranış gözlenmektedir. Bunu U— —T formülü ile şu şekilde ifade edebiliriz
• Fertler arası karşılıklı haberdarlık (etkileşim ve iletişim)
• Birlikte mensubiyet duygusu (grup şuuru) dur
Aşağıdaki şemada, dokuz üyeli bir sosyal grupta tek tek fertleri ve bunları birbirine bağlayan ilişkileri görüyoruz. İlişkiler sistemi oklarla gösterilmiştir.
Sosyoloji diğer sosyal bilimler gibi bir davranış bilimidir.
Bir davranışın sosyal davranış haline gelebilmesi için iki şarta ihtiyaç vardır.
• Birlikte mensubiyet duygusu (grup şuuru) dur.
Fertler arası etkileşim ve iletişimler bir davranış düzlemi oluşturur.
Bu düzlem somuttur ve belli sınırlar çerçevesinde bir yapısının vardır.
Ancak gözlenmesi belli bir zamana ihtiyaç gösterir.
Diğer bir ifade ile sosyal olay ve olguların anadeteminasyon ilkesi zamandır.
Zira biz, bir sosyal davranış alanında yalnız şahısları ve onların ferdi davranışlarını görebiliyoruz. Şahıslar arasındaki ilişkileri göleyemeyiz. Şahıslar arasındaki ilişkiler sisteminin meydana getirdiği davranış alanı ancak, ölçülebilir belli zaman ve mekân süreçleri içerisinde algılanabilir.
Diğer bir ifade ile sosyal davranış alanı içindeki davranış olgusu, bir zaman sürecine ihtiyaç gösterir. Bu özellikleri ile sosyal davranış alanı, belli bir sosyal grup içerisinde ortaya çıkan sosyal anlaşmanın sonucu, sınırları belirlenen davranışlar topluluğunu ifade etmektedir ve ferdin davranışları bu davranış alanı içerisinde anlam kazanmakta; sosyal davranış haline gelmektedir.
SOSYAL DAVRANIŞ DÜZLEMİ
• Somut-Soyut (Konkret-Abstrak)
• Açık -Gizli (Manifest-Latent)
• Gerçek-Kurgusal (düşünmenin ürünü), (Real-İrreal)
Sosyoloji bir davranış bilimidir. Ama Max Weber’in deyimi ile “insanın sosyal davranışlarının anlaşılır ilmidir V. Pareto’ya göre de sosyoloji bir davranış ilmidir. Ancak “insanın mantık dışı (mantıksız değil) davranışlarının ilmidir.” E. Durkheim ise sosyolojiyi, “sosyal münasebetler ilmi” olarak tanımlamaktadır.
Önceki İçerikSosyolojinin Konusu
Sonraki İçerikSosyal Kurumlar Bilimi Olarak Sosyoloji