Retina dekolmanında (Ablatio retinae, amotio retinae) retina, altındaki içiçe geçmediği pigment epitelinden çözülür. Retina dekolmanı için neredeyse her vakada ön koşul ağ tabakasının yırtılmasıdır. Bu durumda camsı cisimdeki sıvı retina altına akarak bunu yerinden çözer.
Retina yırtılmaları retinanın uç kısımlarında meydana gelir ve çoğunlukla buradaki incelmelerden kaynaklanırlar. Bu uç kısımlarda retina ile camsı cismin sıkı bir bağ oluşturması nedeniyle ani vitreus dekolmanları ağ tabakada yırtılmaya yol açabilir. Bu tür yırtılmalar vitreus jeli bozulması olmadan da oluşabilir. İncelmiş ağ tabakasına sahip hastalar, yakını görme zorluğu olanlar ve katarakt ameliyatı geçirmiş kişiler retina dekolmanı açısından yüksek risk grubundadırlar. Kan bağı bulunan kişilerde de dekolman varlığı risk oluşturur. Gözlerden birinde dekolman olmuşsa diğerinde de olma ihtimali %10 dur. Bu nedenle sağlam göz, yırtılmaların zamanında teşhis ve tedavisi için düzenli olarak kontrol edilmelidir. Retinanın yeterince besin almasını engellediğinden retina dekolmanları görme kabiliyetini tehdit eden ciddi bir hastalıktır. Retina muayenesi için göz bebeğinin önceden özel bir göz damlasıyla genişletilmesi gerekir.
Asıl muayene için göz doktoru ışıklı oftalmoskop aletini veya özel muayene aletlerini kullanır. Bu yöntemlerle retinanın üç boyutlu görüntüsü çıkarılır. Bu muayene yarıklı lambayla da yapılabilir. Retinadaki çok küçük değişimleri incelemek için göze uyuşturucu damla damlatılmasından sonra direkt göze yerleştirilen bir lens kullanılır. Lens içindeki ayna sayesinde göz doktoru retinadaki değişimleri detaylı biçimde gözlemleyebilir.
Denge kaybı işareti olan camsı cisimdeki yoğunlaşmalar, özellikle aydınlık bir arka plana bakılması durumunda birçok kişi tarafından sağa sola uçuşan küçük siyah noktalar veya uçuşan sinekler(mouches volantes) olarak algılanır. Vitreus dekolmanında çoğunlukla ışık çakmaları ortaya çıkar. Bu ışık çakmaları aynı zamanda retina yırtılmasının işareti de olabilirler. Zamanla camsı cismin giderek akışkanlaşması nedeniyle vitreus dekolmanlarına sıklıkla rastlanır. Retina ile birlikte kılcal damar yırtılması olması camsı cisimde kanamaya yol açar. Kan damlacıklarının retinadaki gölgesi is yağıyormuş gibi hissedilir. Buna rağmen tehlikeli bir retina dekolmanına işaret eden sinyaller vakaların %60‘ ında görülür.
Retina dekolmanı başlangıç dönemlerinde ayrılan retina büyüklüğünde kararma veya görüş alanı uç noktalarında siyah perdelenmeler farkedilir. Dekolmanın ilerlemesi durumunda gölgeler genişler. Görme keskinliği bu özelliği sağlayan bölgenin ayrılmaya başlamasından itibaren azalır. Retina dekolmanı ön belirtisi olan yırtılmalar çoğunlukla lazerle tedavi edilebilirler. Bu tedavide lazer ışınlarının yırtılma çevresine yönlendirmeye yarayan özel bir kontakt lens kullanılır. Lazer ışığı retina ve pigment epitel arasında yara kabuklanması oluşturarak bu noktada retina dekolmanı meydana gelmesini engeller. Lazer tedavisi genellikle acıya neden olmaz. Retinadaki ileri düzeyde bozulmalarda veya yırtılmaların elverişsiz olması halinde lazer tedavisi yerine soğuk tedavisi (kriyokoagülasyon) gerekli olabilir.
Retina dekolmanı gerçekleştikden sonra lazer tedavisi mümkün olmaz. Bu durumda yapılan bir operasyonla plastik bir dolgu dekolmana neden olan yırtılmanın göz içinde olduğu noktada gözakına dikilir. Dolgu göz yuvarlağını dışardan hafifçe çukurlaştırır. Böylece göz yuvarlağının dış katmanları kalkmış olan retinaya yaklaştırılarak retina normal konumuna getirilir. Bu dolgu operasyonu retina yırtığının noktasal soğuk tedavisiyle (kriyokoagülasyon) kombine bir şekilde yapılır. Soğuk uygulaması yaranın kabuklanmasını sağlayarak tedavi edilen alanda yeniden retina dekolmanı olmasını engeller. Dolgu genellikle hasta farkına varmaksızın göz yuvarlağında kalır.
Uzun zamandır var olan retina dekolmanlarında veya camsı cismin retinadan aşırı düzeyde çekilmesi durumunda bazı vakalarda aynı zamanda camsı cisimde operasyon (vitrektomi) yapılmalıdır. Bu operasyonda camsı cisim hassas aletlerle tamamıyle gözden uzaklaştırılır. Camsı cisim alanının yeniden emilebilir gazlarla veya şeffaf silikon yağıyla tamponlanması yoluyla kalkmış olan retina içerden göz yuvarlaği duvarına bastırılir. Retina dekolmanı tedavi edilmemesi durumunda neredeyse her durumda körlükle sonuçlanır.