Engelli Hakları İzleme Grubu – Katılım Hakkı
Proje/Kampanya Adı: Engelli Hakları İzleme Grubu
Yürütücü: Toplumsal Haklar ve Araştırmalar Derneği (TOHAD)
Proje/Kampanya Konusu: Türkiye’nin 2009 yılında taraf olduğu BM Engelli Hakları Sözleşmesi’nin hangi alanlarda ne derecede hayata geçtiğini araştırmak ve kamu kurumlarını engellilerin bağımsız bireyler olarak ayrımcılığa maruz kalmadan toplum yaşamına katılabilmesi için adımlar atmaya yönlendirmek.
Kim tarafından desteklendiği: Sabancı Vakfı Hibe Programı
Bütçesi: 183.342 TL
Yaklaşım/Politika (neler yapıldı savunuculuk/lobicilik):
Engelli hakları alanında çalışan 20 sivil toplum kuruluşunun bir araya gelmesi ile engelli bireylerin toplumsal yaşamda karşılaştıkları ayrımcılık biçimleri ve çözüm önerileri konusunda bir toplantı düzenlendi. Toplantıda hak ihlallerini izleme, belgeleme, raporlamanın nasıl yapılacağı, ulusal ve uluslararası mekanizmalar ile başvuru yolları, idari başvurularda ve bilgi edinme için izlenecek usuller konusunda bilgilendirme yapıldı.
Engellilerin mevcut durumunu ortaya koymak için erişilebilirlik, eğitim, çalışma hayatı ve sağlık başlıkları altında çalışmalar yürütüldü. Bu çerçevede kamu kurum ve kuruluşlarına 3.000’den fazla bilgi edinme başvurusu yapılarak somut verilere ulaşıldı. Başvurularla, bakanlıklar, valilikler, belediyeler ve müdürlükler gibi kamu kurumlarının yanı sıra toplu taşıma araçları, sokaklar, hastaneler ve üniversitelerin erişilebilirlik durumu sorgulandı.
Eğitim alanında engelli bireylerin karşılaştıkları zorlukları tespit etmek amacıyla Bilgi Üniversitesi Sosyoloji ve Eğitim Çalışmaları Merkezi desteği ile taranan 68 ders kitabındaki ayrımcı ifadeler tespit edildi. İnsan hakları uzmanları ve avukatların desteği ile ulusal ve uluslararası mevzuat tarandı.
Toplanan tüm veriler raporlar haline getirildi ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı da dâhil olmak üzere çok sayıda kamu kurumuyla paylaşıldı. Mevzuat ve uygulamalarda tespit edilen eksiklik ve sorunların giderilmesi konusunda soru önergesi verilmesi için Meclis’te vekiller ile görüşmeler yapıldı.
Kimlerle çalışıldı (ortaklar/kamu kurumları): Bilgi Üniversitesi
Sonuçlar: Engelli bireylerin toplumsal hayata eşit katılımları konusunda çeşitli alanlarda karşılaştıkları engeller sistematik veriler halinde raporlaştırılmış; BM Engelli Hakları Sözleşmesi’nin uygulanmasındaki yetersizlikler ve eksikliklerin sorumlu kamu yetkililerinin gündemine gelmesi sağlanmıştır. Engelli haklarına ilişkin mevzuatın ne ölçüde uygulandığının ve engellilerin haklarından ne ölçüde faydalandığına ilişkin ayrıntılı çalışmalar yapılmıştır. Türkiye’nin çeşitli yerlerinden STÖ’ler ile işbirliği yapılmış ve kamusal farkındalık çalışmaları düzenlenmiştir.
Belgeler: (poster, broşür vs):