Dünya Bankası, faiz düşüşü nedeniyle vatandaşın borç yükünün 2003 yılından bu yana olağanüstü arttığını belirtti. Şirketlere göre tüketiciden daha fazla kâr elde eden bankaların da vatandaşı bankaya çektiğini açıkladı
Dünya Bankası, söz konusu tespitleri, "Yüksek Büyümenin Sürdürülebilirliği: Yurt İçi Tasarrufların Rolü Türkiye Ekonomik Raporu"nda yaptı.
Raporda, hanehalkı yükümlülüklerinin 2003 ile 2010 yılları arasındaki dönemde 8 milyar liradan 135,2 milyar liraya 'fırladığı' belirtilirken, bu rakamın 2014'te daha da yükseldiği Merkez Bankası Finansal İstikrar Raporu'na yansıdı.
2003 yılında 8 milyardı
Dünya Bankası'nın da raporunda baz aldığı Merkez Bankası raporuna göre, hanehalklarının toplam yükümlülükleri mart 2014 itibariyle 371 milyar liraya ulaştı. Böylece hanehalkı yükümlülükleri 2003 yılındaki 8 milyar liralık seviyeden 46 kat artarak 2014'te 371 milyar liraya ulaştı.
Yükümlülüklerin varlıklara oranı da 2003'teki yüzde 9,5 oranından yüzde 51'e çıktı. Merkez'in raporuna göre, halen vatandaşın 730 milyar lira varlıklarına karşılık 371 milyar lira borcu bulunuyor.
Faiz düştü kredi cezbetti
Dünya Bankası'nın raporunda, "Borçlardaki hızlı artışın en büyük nedeni popülerliği artan tüketici kredileri ve kredi kartları olmuştur. Faiz oranındaki genel düşüş, artan gelir ve Türkiye'nin genç nüfus yapısı tüketici borçlanmasındaki hızlı artışın temel itici güçleri olmuştur" tespiti yapıldı.
Vergiden muaf tasarruf önerisi
Dünya Bankası, hanehalkı borçluluk oranındaki hızlı artışın yanı sıra Türkiye'nin tasarruf açığına da dikkat çekerken, gelişmiş ülkelerde vatandaşı tasarrufa yönelten programları önerdi. Türkiye'nin daha önce başlattığı Çalışanları Tasarrufa Teşvik Hesabı'na (ÇTTH) tasarım ve uygulama sorunları nedeniyle son vermek zorunda kaldığı hatırlatılan raporda, OECD ülkelerinde uygulanan 'vergiden muaf tasarruf hesapları'nın Türkiye'ye de örnek olabileceği belirtildi.
Bankaların tüketicilere verdikleri kredilerden, şirketlere verilen kredilere göre daha fazla kar elde ettikleri belirtilen raporda, bu kar marjı nedeniyle bankaların tüketicileri şubelere çekmek için büyük çaba harcadıkları bildirildi.