Merkezi yönetim birimleri ve bu birimlerin temel görevi
Konusu 'sorular cevaplar' forumundadır ve kunfeyekun tarafından 14 Mayıs 2013 başlatılmıştır.
Merkezi yönetim birimleri ve bu birimlerin temel görevi nedir? Merkeze bağlı yönetim birimleri nelerdi Ülkemizdeki yönetim birimleri Hakkında bilgi kısaca.
Aşağıdaki yazı sizlere merkezi yönetimi ve bunların organlarının neler olduğunu anlatıp görevlerini anlaşılır bir dilde sıraladığından siteye koyma kararı aldım.
Merkezi yönetim, yürütmekle yükümlü olduğu hizmet ve görevleri yerine geti*rebilmek için coğrafya durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre "il", "ilçe" ve "bucak" biçiminde örgütlenmiştir. Bu yapıya "mülki yönetim" denilir. Anayasaya göre, merkezi yönetimin temel taşra örgüt*lenme birimidir. Bakanlıkların, çoğunlukla her ilde hizmet birimleri bu*lunmaktadır. Bu bakımdan iller, merkezi yönetimin başkent örgütünün küçül*tülmüş bir biçimidir. Bakanlıklar, bölge kuruluşları da oluşturabilmektedir. Anayasa, merkezi yöne*tim kuruluşlarının bölge kuruluşları kurabilmelerine de imkân tanımıştır. Denilebilir ki, "il" merkezi yönetimin temel örgütlenme birimi, "bölge" ise istisnai bir yapıdır.
Bakanlıkların taşra örgütü, kuruluş amaçlarını gerçekleştirebilmek ve görevle*rini yerine getirebilmek için, ihtiyaca göre aşağıdaki kuruluşların tamamından ya da bir kaçından meydana gelmektedir.
1. İl valisine bağlı il kuruluşları,
2. Kaymakama bağlı ilçe kuruluşları,
3. Doğrudan merkeze bağlı taşra kuruluşları Bakanlık bağlı kuruluşlarının taşra örgütü, "bölge", gerektiğinde "il" ve "ilçe" biçiminde kademelenmekte ya da doğrudan kendine bağlı olarak kurulmaktadır.
Özet olarak denilebilir ki, merkezi yönetimin taşra örgütü, bakanlıklar bakımın*dan "il", bağlı kuruluşlar yönünden ise "bölge" esasına dayanmaktadır. İl Yönetimi
Merkezi yönetimin temel taşra biriminin il olduğunu belirtmiştik. İl ve ilçelerin kurulması, kaldırılması, merkezlerinin belirtilmesi, adlarının değiştirilmesi, bir ilçenin başka bir ile bağlanması kanunla olmaktadır. Bucaklarınla ise, İçişleri Bakanlığı'nın karan ve Cumhurbaşkanı'nın onayı ile gerçekleşmektedir.
Ülkemizde il'in, yönetim açısından iki özelliği bulunmaktadır. İl'in birinci özel*liği, merkezi yönetimden ayrı ve tüzel kişiliği olan bir yerel yönetim birimi olmasıdır ki, buna "il özel idaresi" denilmektedir. İkincisi ise, merkezi yöneti*min taşradaki mülki taksimatı içinde yer alan birimidir ki, buna da "valilik" denilmektedir. Bu bakımdan il, hem bir yerel yönetim birimi ve hem de merkezi yönetimin taşra örgütüdür. Ülkemizde il yönetimi, böylece ikili bir statüde yürütülmektedir. Merkezi yönetimin taşra Örgütü olan ilin idaresi, "vali", "il müdürleri" ve "il idare kurulu" olmak üzere üç birimden oluşmaktadır.
Vali, il özel idaresinin başı, tüzel kişiliğinin temsilcisi ve yürütme organıdır. Bu sıfatla il genel meclisi ve il encümeninin aldığı kararlan uygular, il özel idare teşkilatım sevk ve idare eder; il özel idaresi personelini atar.
Vali, il özel idaresini stratejik plana uygun olarak yönetir. İl genel meclisine sunulacak olan stratejik planı, performans planını, bütçe ile çalışma programla*rını hazırlar.
Vali, il encümenine başkanlık eder; il halkının huzur, esenlik, sağlık ve mutlu*luğu için gereken önlemleri alır. Vali, il özel idare hizmetlerinin diğer yerel yönetimler ve kamu kuruluşları ara*sında bütünlük ve uyum içinde yürütülmesine yönelik koordinasyonu sağlar. Vali, ilçelerde il özel idaresine ait hizmetlerin yürütülmesinde kaymakamlardan yararlanır. İlçelerde, özel idare işlerini yürütmek amacıyla kaymakama bağlı ilçe özel idare teşkilatı oluşturulabilir. Kaymakamlar, valinin verdiği il özel idaresinin görevlerini yapmakla yükümlüdür ve bu görevlerin yapılmasından valiye karşı sorumludurlar. Bu görevler karşılığında kaymakamlara belirli bir aylık ödenir.
Valinin çalışmaları, il genel meclisi tarafından denetlenir. Vali, bir önceki yıla ait faaliyet raporunu, Mart ayı toplantısında il genel meclisine sunar. Raporla ilgili mecliste görüşme açılır. Faaliyet raporundaki açıklamalar, meclis üye tam sayısının dörtte üçü çoğunluğuyla yeterli görülmezse, yetersizlik kararıyla gö*rüşmeleri kapsayan tutanak, meclis başkanı tarafından gereği yapılmak üzere İçişleri Bakanlığına gönderilir. Belediye başkanında olduğu gibi, il genel mecli*sinin, güvensizlik oyu ile valiyi düşürme yetkisi bulunmamaktadır. İl Genel Meclisi İl özel idaresinin karar organı, il genel meclisidir. İl genel meclisi üyeleri, ilçe*ler adına seçilmektedir. İl genel meclisi seçimleri, tek dereceli, nisbi temsil yönt