Jig Nedir? Jigging Tekniği ile Avlanma
Jigging (Dikey ve Yatay Seyirtme)
Avrupa'da kullanımına uzun yıllar önce başlanılmış, ülkemizde de son 2-3 yılda bayaa bir populerleşen Balık Avı stilidir Jigging. Doğru kullanıldığında çok verimli bir av süreci vardır. Daha doğrusu az ama çok iri balıklar alırsınız.
Bizim buralarda bir laf vardır;"Kaliteli balığı kaliteli malzeme ile avlarsın" diye. Bu Jigging avında mutlaka uygulanması gereken bir kuraldır. Çünkü ister derin suda istersenizde kıyıda gelecek balıklar hep kiloluk olacaktır.
Jig kullanımındaki amaç nispeten derin sularda avcı balıkları kandırarak sahteye atlamalarını sağlamak. Bunun içinde belli başlı aksiyonlar uyguluyoruz. Resimlerde de göreceğiniz üzere sanki vurgun yemiş bir balık izlenimi verecek şekilde dipden yukarı doğru bazen 2 metre bazende 2 karış çekip salarak ve çekme esnasında oltamızı ara ara sağa sola kıvırarak aksiyon veriyoruz. Bir ağırlık hissettiğimizde de balığın atladığını anlayıp sert bir tasmalama ile yakalıyoruz. Yalnız ilk vuruş anında Tasmalama önemli. Çünkü bazen iğneler balığın damağına oturmayabilir. Bunun için iyi bir zamanlama ile işimizi sağlama alabiliriz. Bundan sonrası balığın iriliğine göre ya direkt çekerek yada balığı yorarak yukarı almak.
Jigging Tekniği ilk bakışta basit görünsede asla yemli avlar gibi değildir. Çünkü bu tür avlarda yemin tazeliği ve kokusu balığı çeker. Ama Jig avında tamamen yetenek kullanıp balığı kandırmayı amaçlıyoruz. Bu başlı başına farklı bir yöntem. Çünkü yapacağınız aksiyonlar ile sahteyi sanki gerçekden sakat veya vurgun yemiş gibi göstermek zorundasınız. Hedef denize yıllarını vermiş iri balıklar olunca işin ne kadar zor olduğunu anlayabilirsiniz. Hele ki Akya veya Levrek gerçekden kurnaz balıklardır. İyice emin olmadan asla sahteye yaklaşmazlar. Biliyorsunuz artık sualtı kameraları ile balıkların hareketlerini an ve an gözlemleyebiliyoruz. Çıkan sonuçda bizim aynen yukarda belittiğimiz gibidir. Bu nedenle aşağıda yazacaklarımızı iyi anlamak yapacağınız denemelerde sizi mutlaka yardımcı olacaktır. Denemeler diyoruz çünkü balık avında teoride birşeyler bilmek bunu hemen gerçekleştireceğiniz anlamına gelmez. Biz burda 30 sayfa yazsakda bu işi iyi yapan bir ustanın hemen yanında gözlem yapmak ve anında uygulamak mutlaka daha faydalı olacaktır. Bizim amacımız doğru malzemelerle doğru meraları seçmenizi sağlamak ve sayfaya eklediğimiz videolarla sizi jigging avına hazırlamak. İlerleyen bölümlerde hangi malzemeleri kullanmanız gerektiğini ve kabul gören Jig tekniklerinden bahsedicez. Aşağıdaki Kıyıdan av yaparken Jig sahtesini nasıl kullanmanız gerektiği ile ilgili videoyu izleyebilirsiniz.
Jigging için Malzeme Seçimi ve Mera Alanları
Jigging avı yaparken seçeceğiniz merada diğer tüm av stillerinde olduğu gibi çok önemlidir. Bunun için kıyıdan açıldıkdan sonra, birden derinleşen Kırmalık bölgeler, Balık Bulucu ile tespit edebileceğiniz sualtı adacıkları ve taşlıklar ile denizin 20-25 derinliğinden su üstüne uzanan ama dibi çok kayalık olmayan yerler çok verimlidir. Özellikle denizin akıntılı olduğu zamanlar balığın kalitesi oldukça artar ama akıntılı suya uygun malzeme kullanılmazsa da avın kalitesi o oranda düşme gösterir. Bunun önüne geçmek için birazdan gerekli tedbirleri alıcaz. Bu saydığımız sualtı oluşumları içinde Akya, Sinarit, Kolyoz, Granyoz, Orfoz, Trança ve zaman zaman Levrek mutlaka bulunur. Yeterki siz avın şartlarına iyi hazırlanmış olun.
Jigging tekniğini uygulamaya başlamadan önce mutlaka bu işi iyi yapan usta balıkçıların videolarını izlemişsinizdir. Genelde derin sularda Çıkrık makine kullanarak ve 2000-3000 tl'lik kamışlarla av yapanlar ağırlıktadır. Bu fiyatlar bazen dahada yukarılara çıkabilir Ama bizim hitap ettiğimiz kitle aynı bizim gibi orta halli olunca böyle takımlar yapmak hayal olacaktır. Sonuçda 15-20 kiloluk Orkinos, Akya peşinde koşmuyoruz. Bunun içinde nispeten hesaplı takım yapmak işimizi rahatlıkla görecektir.
Öncelikle bu işin mantığını anlamakda fayda var. Seyirtme avlarda amaç doğru yerde doğru takımı kullanarak balığı avlamak ve yukarı çekerken takımın kopmamasını sağlamaktır. Bunun içinde kullanacağımız makine ve misina çok önemlidir. Çünkü iri bir balık çekerken üst düzey bir güç makinenin üstüne biner. Bu anda kilitlenen bir makina mutlaka balığın misinayı kopararak kaçmasına neden olur. Bu yüzden makine alırken paradan kaçmamanız gerekmekde. Zaten videolarda adamların kullandıkları markaları görüyorsunuz. Biz size Shimano, Ryobi gibi belli bir kalitesi olan markaları tavsiye edicez. Eğer derin sularda avlanacaksanızda Çıkrık makine en güzelidir. Fakat bu makineler sağlam olmasına sağlamdırda insanıda çok yorar. Bu nedenle sarımı iyi olan normal makinelerde tercih edebilirsiniz. Derin su demek iri balık demek olduğundan misinada ona göre kalınlaşır. Bazen 0,70-0,80 mm boyutlarına ulaşabilir ama bu kadar kalınlıkta aksiyon vermede sıkıntı çıkarır. Özelliklede deniz akıntılıysa. Eğer kullandığınız takımda beden örgü ipinden oluşuyorsa beden ile Jig arasına Florocarbon misina koymak her zaman daha sağlıklıdır. Böylece Leader örgü ile bir bütünlük oluşturur. Jig'in ucundaki halkanın sağlamlaştırılıp düğümünde düzgün atılmasıda hayati önemdedir.
Kullanacağınız Jig modeline gelince...Bunu avlanacağınız meranın özellikleri belirler. Derinlik, Akıntı ve hedef balık bir araya gelince,oltaya takmanız gereken sahtede belirlenmiş olur. Genel olarak anlatmak gerekirse, 50-60 metre derinliklerde eğer güçlü akıntı varsa 175 gr, hiç akıntı yoksa ve deniz yatıksa 75-100 gr tercih edilir. Sığlıklara gittikçe Jig hafifleşmeye başlar. Tabi hafif Jig için hafif kamış gerektiğini unutmamak gerek. Bu sayede hem daha güzel aksiyon verilir, hemde kolunuz yorulmaz. Bu mesefaler genelde bizimde av yaptığımız mesafeler olduğundan ip misina kalınlığı olarak 0,35-0,40mm öneriyoruz. Jig rengi olarakda Gri tonların her zaman iş yaptığını söyleyebiliriz. Eğer daha derinlere gidecekseniz takımınızın dahada kalınlaşması gerektiğini herhalde söylemeye gerek yok. Yukarda da dediğimiz üzere 0,60 mm ip misina, akıntıya göre 200-250 gr Jig (bu bazen 500gr dahi olabilir) ve güçlü ve esnek kamış. Burada şunu özellikle belirtmek gerekir ki, ister Jig olsun ister Fırdöndü atılacak düğümün üstünde itina ile durulmalı. Çünkü takıma kullanılan güç sonunda misinanın koptuğu yerler genelde buralarıdır ve ona göre düğüm atmak gerekir. Nasıl yapılması gerektiğini BURADAN bakabilirsiniz. Jiglerde bazen 1, bazende 2 adet olmak üzere altlı üstlü iğneler kullanılır. Bunlar genelde 3/0 ile 8/0 arasında seçilsede jig dizaynı burda önemli olan kısımdır. Çünkü suyun içinde jig'e aksiyon verirken iğnelerin ağırlığı dengeyi bozmamalıdır. Bu yüzden nispeten daha hafif iğneler kullanılır.
Bazı arkadaşlar Jig ile seyirtme yaparken belki Mercan, Karagöz alırım düşüncesi ile üst misinaya bir Köstek ilavesi yaparlar. Ucunada Mamun, Karides vs. takıp suya atarlar. Böylece aksiyon vermekden yorulduklarında oltayı dinlenirken öylece bırakıp beklerler. Bu aynı anda 2 iş yapmak gibi görünsende faydalı olabilir. Çünkü bu sayede dipde nispeten küçük ağırlıklarda sürüler olabileceğini anlamanızı sağlar. Böylece Jig avına ara verip yemli sarkıtmalara dönebilirsiniz.
Jig Kullanım Bilgileri
Konumuzun başında Jig kullanmanın mutlaka pratik yaparak gelişmesi gerektiğini söylemiştik. Yani internette birçok sayfa gezipde bilgi almanız size sadece bir yere kadar yardımcı olacaktır. Aynı şey Spin Avı içinde geçerlidir. Gerçi çoğu kişi 2 stili aynı olarak bilir ama bu doğru değildir. Her ne kadar iki yöntemdede suni yem kullanarak balığı kandırma yoluna gidilsede Spin'de ortasu veya suüstü denenirken, Jigging avında genede derin sudan Dikey (vertical) veya yatay olarak yapılır. Ayrıca Spin avında Çapari, Kaşık, Rapala vs kullanılırken, Jig modelleri nispeten daha ağır metallerden oluşur. Bu konuya açıklık getirdikden sonra Jig kullanırken nelere dikkat etmemiz gerektiğini inceleyelim.
Yeni başlayanlar için ilk sıkıntılar sahteleri taktırmaya başladıklarında ortaya çıkar. Özellikle taşlık ve kayalık bölgelerde bu mutlaka başınıza gelecektir. Çünkü bu bölgenin balıkları doğası gereği yemi kapar kapmaz hemen barındığı taşın altına gitme eğilimindedir. Bunu birçok kez belgesellerde gözlemledik. Hatta çoğu zaman başımıza da geldi. Aksiyon hareketleri sırasında oltada aniden bir sertlik olur. Misinayı 1 metre kadar çekip ardından takıldığını hissedersiniz. Bunun sebebi iri bir balığın yemi aldıkdan sonra sizin şaşkınlığınızdan faydalanıp baş vermesi ve doğruca gizlendiği yere kaçmasıyla olur. Haliyle artık iş işten geçmiştir. Misina sürtünmelere dayanamayak ya kendi kendine yada sizin isteğinizle kopar. Burda dikkat edilecek husus balığa baş verdirmemektir. Ama acemiler için bu kolay değil tabi. Çünkü daha önce iri bir balık almamış biri balığın göstereceği gücü asla tahmin edemez. Bir anda öyle sert bir çekiş olur ki zaten ne olduğunu anlamadan takımı suda bırakırsınız. Bu sadece yaşanarak öğrenilecek bir deneyimdir. Şahsen ben ilk yıllarımda birkaç iri balığı kaçırınca çekmesi için oltayı usta arkadaşlarıma verirdim. Sonra bu deneyimi yaşamam gerektiği sonucuna ulaştım. Yapılması gereken öncelikle balığın gücüne karşı sabırla beklemek ve direnç göstermektir. Daha sonra balığın baş vermesine imkan vermeden yukarı çekmek gerekir. Yukarda videoda yabancı bir arkadaşımız bunun örneklerini vermiş. Bizde yakın zamanda kendi çekimlerimizden paylaşımlar yapıcaz. Sonuç olarak iri balık kaçırmamak için önce daha küçüklerini yakalayıp tecrübe etmek en güzeli. Tabi bu biraz kısmet meselesi ama kullanılacak Jig modelleri ve derinlikler size bu imkanı sunar. Konunun sonunda jig modelleri hakkında bir liste yapıcaz. O zaman hangi derinlikde ve hangi balıklar için ne tür sahteler kullanılması gerektiğini az yok bilebilceksiniz.
Jig kullanımında genelde iki yöntem üzerinde durulur. Birincisi teknenin hemen önünden aşağıya dikey olarak bırakılarak yapılan aksiyon, ikincisi ise bulunduğunuz yerin uzağına atıp çekme suretiyle yapılan aksiyon. Bununla ilgili yabancı sitelerden birkaç fotoğraf alarak sayfada yayınladım. Böylece her iki yöntemide görmüş olacaksınız. Burda dikey olarak yapılan av derin su içindir ama akıntılı sularda sahteyi akıntı yönüne atarak da diğer metodu uygulayabilirsiniz. Eğer 30-40 metrelerde avlanıyorsanız yatay seyirtme stili daha mantıklıdır diyebiliriz. Çünkü ister kayalık olsun isterde iki akıntının çakıştığı yerler olsun sandalı tam üst noktasında bulundurmak balıkları ürkütebilir. Buda avın başarısız geçmesini sağlar. Bu yüzden 15-20 metre geride tekneyi sabitleyip av yapmak size avantaj sağlayacaktır. Bu arada tekneyi veya botu uygun yerde sabit tutmakda Jigging avı için çok önemlidir.
Son olarak Jig avlarının sadece açıklarda yapılmadığınıda belirtmek isteriz. Her ne kadar kıyı avlarında Spin ile At-Çek daha populer olsada birçok yerde Jigging yöntemide uygunlanmaktadır.
Kıyıdan Jigging Avı Yöntemi (Shore Jigging)
Daha öncede belirttiğimiz üzere Jigging avı sadece tekne veya bot ile yapılmaz. Kıyıdan avda son dönemlerde bayaa bir yaygınlaşmaya başladı (Shore Jigging). Özellikle İstanbul ve Çanakkale meralarında Lüfer Balığı bu yöntem ile yakalanabiliyor.
Genelde av yapılan meralar kayalık bölgeler olsada, balıkçılarımız iskeleler, yalı önleri ve duba üstlerindende Shore Jigging yapabiliyor. Ama bizim tercih ettiğimiz alanlar her zaman yüksek kayaların en az 20-25 metre derinliği olan önleridir. Buralardan Granyoz, Sinarit, Levrek vb gibi taş balıklarının avları yapılır. Takımlar derinsularda kullanılanlara göre daha hafiftir. Makineye bağlı ip misina 0,35 mm, kullanılan jig ağırlığıda rüzgar ve akıntı durumuna göre 30 ila 100 gr arası tercih edilir. Kamış seçimi mutlaka sahtenin ağırlığa göre seçilmeli. Yani hafif olanlarına hafif kamış kullanmak uyum açısından size avantaj sağlayacaktır. Yalnız dikkat edilmesi gereken birşey vardır ki oda takılma sorunudur. Birçok balıkçı arkadaşımızın kıyıdan Jig denemeleri takılmalar nedeniyle sorun olmuş ve sonunda lanet olsun deyip vazgeçilmiştir. Bunun sebebi tabi ki merayı iyi tanımamak ve yapılan aksiyonları düzgün uygulayamamaktan kaynaklanmasıdır. Yani kayalık bölge seçerken iğnelerin sağa sola takılmaması için aksiyon verilecek bölge kayalardan uzak yerlerden seçilmeli ve sahtede nispeten daha ağır olmalı. Hafif jiglere hakim olmak genelde çok zor olacağından takılmalarda mutlaka yaşanacaktır. Ayrıca daha öncede belirttiğimiz gibi bu işi layıkiyle yapan birinin yanında gözlem yapmak size mutlaka fayda sağlayacaktır. Yani akşama kadar video izleyerek bu işi öğrenmeniz oldukça zor.
Sonuç olarak kıyıdan Jigging tekniği yapmak için sabırlı olmak gerekir. Doğru Mera seçimi ve ortama uygun mazleme kullanımı bu işte ilerlemeniz için mutlaka şarttır. İlerleyen zamanlarda size Avlak Yeri bölgesinde video çekimleri yaparak bu konuyu iyice anlamanızı sağlamak istiyoruz. Bunun için biraz daha sabretmeniz gerekecek. Ayrıca meraya göre Jig seçimi konusunu da yakın zamanda sizlerle paylaşıcaz. Şimdiye kadar anlattıklarımızı daha iyi anlamak için Jig ile Balık Avı videolarını izleyebilirsiniz.