1 Ekim'den önce sigortalı olmak hâlâ avantajlı!
Kamuoyunun yakından takip ettiği sosyal güvenlik reformunun bazı maddeleri 30 Nisan 2008 tarihinde yürürlüğe girdi.
Yürürlüğe giren bu maddeler 30 Nisan'dan sonra ilk defamemur, SSK'lı veya Bağ-Kur'lu olanlar için emeklilik yaşı ve emekli aylığında bazı dezavantajlar getiriyordu. Bu dezavantajları;
-Kadınlarda 58, erkeklerde 60 olan emeklilik yaşının kademeli olarak 65'e çıkması,
-Emekli aylığının %10 daha az olması,
-Emekli olduktan sonra maaşını alarak çalışma imkanının olmaması,
-SSK'lılarda 7000 gün yerine 7200 güne tabi olunması,
Olarak sıralayabiliriz. Bu olumsuzluklardan korunmak isteyen on binlerce insanımız ve hatta çocuklarımız 30 Nisan'dan önce sigortalı oldu.
Son 3,5 yıl avantajı için 30 Eylül son tarih!
Diğer taraftan sosyal güvenlik reform kanununda yer alan bir düzenleme var ki 1 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe girecek. Halihazırda bir kimsenin memur mu, SSK'lı mı yoksa Bağ-Kur'lu olarak mı emekli olacağına, son 7 yıl içerisindeki çalışmalarına bakarak karar veriliyor. Yani son 7 yılda en fazla hangi kuruma prim ödenmişse kişi oradan emekli olabiliyor. Reform kanunundaki düzenleme ise bu hükmü kaldırarak, kişinin tüm çalışma hayatı boyunca en fazla hangi statüde (memur, işçi, esnaf) çalıştığına bakılır diyor. Peki son 7 yıla bakılması ile tüm çalışma hayatına bakılmasının ne farkı var? Örneğin siz bir esnaf olarak Bağ-Kur'a 5000 gün prim ödediniz. Normalde Bağ-Kur'dan emekli olabilmek için bu süreyi 9000 güne (25 yıl) tamamlamanız gerekiyor. Ancak siz işçi olarak ya da isteğe bağlı olarak SSK'ya geçtiğinizde, 3,5 yıl (1260 gün) daha prim ödeyerek SSK'dan daha erken emekli olabiliyorsunuz. Oysa 1 Ekim'den sonra ilk defa sigortalı olanlar (memur, işçi, esnaf fark etmiyor) son 3,5 yılda statü değiştirerek erken emekli olamayacaklar. Çünkü bunların son 7 yılına değil tüm çalışma hayatına bakılacak. Ancak 1 Ekim 2008 tarihinden önce SSK veya Bağ-Kur sigortalı olursanız şu an uygulanmakta olan 7 yıl hükmüne tabi olursunuz.
Soru: Sadettin Bey, benim babam hayvancılıkla iştigal ediyor ve süt birliğine yıllardır süt satıyor. 1995/Mayıs ayından bugüne müstahsil makbuzu kayıtları çıktı ve bunlarla son aftan yararlanarak Bağ-Kur'a borcunu ödedik. Şuan 12 yıl 10 ay hizmeti var. Babam 20 ay askerlik yaptı. Kendisi 1.1.1951 doğumlu. Babam için yaştan emeklilik hakkı var mı, varsa askerliğini borçlanarak mı primi ödeyerek mi emekli olmalı? S.Ediz
Cevap: Değerli okurum, babanızın yaştan emeklilik hakkı var. Bunun için 15 yıl gerekiyor. Askerliği mutlaka 1 Ekim'den önce borçlanın. Bu durumda hizmeti 14 yıl 6 ay olacaktır. 6 ay da prim ödeyerek hemen emekli olabilir.
Soru: Çalıştığım işyerinde sigortam eksik olarak yatırılıyor. Şikâyetçi olursam işten atılma ihtimalim var. Ne yapmamı önerirsiniz? E.Benli
Cevap: Değerli okurum, sigortalılık hakkınızı mutlaka aramalısınız. SGK müdürlüklerine dilekçe ile veya Alo 170 hattına şikayette bulunun. Yapılacak incelemede isminiz saklı tutulacaktır. İşten ayrılmadan şikayette bulunmanız, yapılacak inceleme açısından daha iyi olacaktır. Ayrıca işten ayrıldıktan sonra 5 yıl içerisinde iş mahkemesinde dava açma hakkınız da bulunuyor.
Soru: Yedek subay olarak 1991-1992 yıllarında 16 ay askerlik yaptım. KEY listesinde adım çıkmadı. Bu durumda nereye dilekçe vermem gerekir?
Cevap: Değerli okurum, yedek subay olarak görev yaptığınız sürenin ilk dört ayı hariç 12 ayı için (lojmanda oturmadıysanız) sizden de KEY kesintisi yapıldı. 12 aylık sürede hangi birimde görev yaptıysanız oraya dilekçe ile başvurun. BUGÜN/14 Ağustos 2008