ÇİN (2) Makalesi | Sezai KESKİN
8 Temmuz 2012, Yiwu... Göğün kararan köşesinde uçuşan kargaların, keskin çığlıkları, bir dişi kediye dokunurdu gölgeleri, tam akşam vakti... Bir anda etrafımızı çeviren çekirge sürüsü bolluğunda taksiciler arasından sıyrılıp konaklayacağımız otele geçiyoruz. Otel beş yıldızlı olsa da, şifa niyetine tek kelime İngilizce bilen eleman olmadığını görünce, kendimi banyoda çorapla ıslak terliğe basmışım gibi hissetmedim değil... Küresel tüketime adanmış çok katlı ve tıklım tıkış market üzerine kurulmuş kent, Çin'in Tahtakalesi. Kilometrelerce uzunlukta, onlarca devasa bina, yetmiş binin üzerinde irili ufaklı dükkandan oluşan toptancı merkezi yılın her günü açıktır. 2005 tarihinde BM tarafından dünyanın en büyük gündelik eşya pazarı ilan edilen pazarı, Türkler dahil dünyanın pek çok ülkesinden bağlantı kurmak, ürün satın almak için her yıl milyonlarca işadamı ziyaret ediyor. 1982 senesinden beri, faaliyet gösteren dünyanın 'süpermarketinde' sadece gördüğünüz satıcılar gerçek, diğer şeyler sahtedir! Daha çok labirente benzeyen bu dev ölçekli kompleks iç içine girmiş bölümler ve upuzun birçok sokaktan oluşmaktadır. Noel Köyü lakabını taşıyan Yiwu'da, tüm dünyanın noel süslerinin yüzde altmışını üreten altı yüzden fazla fabrikayı dolduran göçmen işçiler günde on iki saat çalışmanın karşılığında ayda yalnız iki yüz dolar kazanıyor. Üretim sürecindeki toz-boyama tıpkı kot taşlama işçiliğine benzediğinden silikozis hastalığına yol açabilmektedir. Saçlarını kırmızı boyadan korumak için şapka takan işçiler, etrafı kaplayan yoğun tozu solumamak için günde en az on iş maskesi eskitiyorlar. Beden işçileri her boş anda, kimi zaman devasa binaların önünde, bazen kamyon kasası ya da kuru çimen üzerinde dörtlü kağıt oynuyorlar. Etrafında yığılan geniş halkadaki seyirciler oyunculardan daha heyecanlı. Dar sokaklar boyunca uzanan allı pullu çam ağaç süsleri, her bir dükkândan yayılan led ışıklar, boy boy çoraplar, rengârenk kravatlar, zincirli takılar insana muhteşem bir bolluk hissi verse de, kazın ayağı hiç öyle değil. Alışveriş merkezinin parlak günleri artık geride kalmış durumda. Bundaki en büyük sebep, son birkaç yıldır fiyatların suni olarak yukarı çekilmiş olmasıdır. Ülkenin doğusundaki Zhejiang eyaletinin orta kısmındaki, iki milyon nüfuslu kente, Türkiye'den doğrudan uçak seferi olmadığından Shanghai havalimanına inmeniz gerekmektedir. Hongqiao istasyonundan kalkan hızlı trene binmeniz can ve mal güvenliğiniz için çok önemlidir. Hızlı tren iki saatte Yiwu'ya ulaşırken, Nan Zhan durağından hareketlenen ucuz ve hışır trenler aynı yolu ancak üç buçuk saatte alabilmektedir. Gökyüzüne vuran son kızıllıkla birlikte göz kapakları perdelerini yavaşça indiriyordu. 'Az kaldı' diye geçirdim içimden, otelin açık kalan penceresinden içeriye dalan yağmur kokusu, yarın dönüş yolculuğunun haberini veriyordu.
Gözünüz yavaşça bayılır gibi olur, bırakınca ruhunuzu kıyıları arasında gidip gelen, yükselip alçalan bir nehre. Güneş nurdan bir süpürgedir, masalsı başlangıçların inişi gibi, bütün şehrin ve nehrin üstüne... Haftaya!