Ara Rejim, Teknokratlar Hükümeti ve Faşist MHP'nin "Milliyetçiliği"
Temmuz ayında, faşist MHP'nin Ulaştırma Bakanı Enis Öksüz'ün Telekom "zaferi"nden istifasına, doların 1.590.000'lere yükselmesinden Stanley Fischer'ın "piyasaların gazını alışı"na kadar bir dizi olay birbiri ardına yaşanırken, "televoleci iktisatçılar" kavramının bulucusu Serdar Turgut'un "teknokratlar hükümeti kurulması" "önerisi" yeniden "ara rejim" tartışmalarını canlandırdı.
Serdar Turgut, "genel yayın yönetmeni" Ertuğrul Özkök tarafından da desteklenen "önerisi"ni, Hürriyet gazetesindeki köşesinde 13 Temmuz günü "Ara Dönem Hükümeti Gerekiyor" başlığı altında şöyle gerekçelendirmiştir:
"Hayatımda hiçbir zaman bu yazının başlığı gibi bir başlık atacağımı tahmin etmezdim.
Türk siyasi yaşamında 'ara dönem' olarak adlandırılan süreçler benim kişisel olarak da büyük darbeler aldığım dönemler olmuştur hep.
O yüzden böyle bir kavrama da, bu tür hükümetleri isteyen insanlara da hep tepki duymuşumdur bugüne kadar.
Ancak şu anda durum farklı.
Bu ülke hepimizin. Hiçbirimiz diğerinden daha vatanperver filan değil; kökenlerimiz, hayatımız boyunca çalışıp edindiğimiz birikimlerimiz, geleceğimiz, çocuklar bu ülkede.
Ve ülkemizin çıkarları, bugün bir olağanüstü dönem hükümeti kurulmasını gerektiriyor.
Askerlerin de mutlaka aktif desteğini alacak bir ara dönem teknokratlar hükümeti lazım Türkiye'ye."
Serdar Turgut'a göre, "teknokratlar"dan oluşacak olan "krizden çıkarma hükümeti", "kamuoyunun üzerinde anlaşacağı, üzerinde herkesin vicdanen rahat olacağı isimler"den oluşacaktı. Ve bu "teknokratlar hükümeti", tüm siyasi partiler (muhalefet partileri de dahil) "bu durumu kullanıp olumsuz propaganda yapmayacakları taahhüdünü de verecekleri" için, hazırlayacağı "acı reçeteyi" bir yıl süreyle tam olarak uygulayacaktı. Bu hükümetin atacağı adımlar diyor Serdar Turgut, "belki kısa vadede hoş güzükmüyor, ama orta vadede Türkiye mutlaka ama mutlaka kurtulacaktır".
Bir yıl önce ülkenin içinde bulunduğu ekonomik durum üzerine yazdığı yazılarda Marks'tan, Lenin'den söz eden Serdar Turgut'un birden "ara rejim" sözcüsü haline gelmesi, ülkenin içinde bulunduğu durumun bir yıl öncesine göre çok daha kötü olduğu gerçeğinin bir ifadesidir.
Geçen yıl, Aralık 1999'da IMF ile imzalanan stand-by anlaşması ile, ilk planda işçiler ve köylülerin yoksullaştırılması ve ekonomik krizin yükünün bunlara yüklenmesi gündemdeydi. Kent küçük-burjuvazisi borsa yoluyla mülksüzleştirilirken, orta burjuvazi "döviz çıpası"nın avantajlarını kullanarak ithal mallar satıcısı ve tüketicisi konumunu sürdürebiliyordu. Yapılan tüm hesaplar, işçi ve köylülerin yoksullaştırılmasına, işçilere ücret artışı verilmemesine, köylülere "düşük taban fiyatları" verilmesine dayandırılıyordu. Bunlara, borsa "kumarına" kapılmış küçük-burjuvaların mülksüzleştirilmesi de eklendiğinde, ülkenin az ya da çok düze çıkacağı umuluyordu. Ancak Kasım 2000 ve Şubat 2001 krizleriyle, bu hesapların "çarşıya" uymadığı açığa çıktı. Ekonomik kriz, dünya ekonomik buhranının gelişmesine paralel olarak, derinleşip yaygınlaştı.[1*] Artık tüm küçük ve orta mülk sahiplerinin mülksüzleştirilmesi gerekiyordu. İşte Serdar Turgut, böylesine bir mülksüzleşme ortamında meydana gelebilecek gelişmelerden ürkmüş ve tek yolun "askerlerin mutlaka aktif desteğini alacak bir ara dönem teknokratlar hükümeti"nde olduğu düşüncesine ulaşmıştır.
Serdar Turgut'u ürküten, daha tam deyişle korkutan somut olgu ise, Nisan ayındaki "esnaf eylemleri" olmuştur.
11 Nisan 2001 tarihli yazısında Serdar Turgut şunları yazıyordu:
"Hayatta sokakta eylem yaparken görünce en fazla rahatsız olduğum kesim esnaftır benim.
Dünyanın hiçbir ülkesinde esnaf doğru dürüst bir siyasi fikre sahip olamamıştır.
Türkiye'de ise esnafın büyük bölümünün en rahat ettiği düşünce, ki bence bu düşünce bile değil, otoriter milliyetçiliktir.
Bazıları buna faşizm de diyor.
O nedenle onların sokakta eylem yapması, orada burada bağırmaları filan toplum açısından hiç de hayırlı değildir, bu biline." (abç)
İşte Serdar Turgut'u asıl korkutan "esnaf" kesiminin desteğinde "otoriter milliyetçiliğin", yani "faşizm"in iktidara gelme olasılığıdır. Kemal Derviş'le birlikte uygulamaya sokulan yeni IMF politikalarının küçük ve orta burjuvaziyi tam anlamıyla mülksüzleştirdiği koşullarda, "esnaf"ın hızla "otoriter milliyetçiliğe" kayacağı görünür olur olmaz Serdar Turgut'un ortaya attığı "askerlerin mutlaka aktif desteğini alacak bir ara dönem teknokratlar hükümeti" formülü, kendi ve kendisi gibi düşünenlere göre, "tabandan gelen faşizme" karşı, yani Mussolini, Hitler tipi bir faşizme karşı "acı bir ilaç"tır. Doğal olarak, Serdar Turgut, bu korkusu ve beklentisi ile, gerçek, gerçekleşebilir ve olan faşizmi, sömürge tipi faşizmi meşrulaştırmaktadır.
"Bizim gibi ülkelerdeki oligarşik yönetim, rahatlıkla işçi ve emekçi kitlelerin demokratik hak ve özgürlüklerinin olmadığı tam bir dikta yönetimi ile ülkeyi yönetebilmektedirler. Buna sömürge tipi faşizm de diyebiliriz. Bu yönetim, ya klâsik burjuva demokrasisi ile uzaktan yakından ilişkisi olmayan 'temsili demokrasi' ile icra edilir (gizli faşizm) ya da sandıksal demokrasiye itibar edilmeden açıkça icra edilir. Ancak açık icrası sürekli değildir. Genellikle, ipin ucunu kaçırdığı zaman başvurduğu bir yöntemdir."[2*]
Evet, bizim gibi emperyalizme bağımlı ülkelerde egemen olan sömürge tipi faşizmdir. Bu faşizm, Mahir Çayan yoldaşın açıkça ifade ettiği ve yaşayarak herkesin öğrendiği gibi, "ipin ucunu kaçırdığı zaman" açık olarak uygulanır. Ve bu açık uygulama, 12 Mart 1971'de ve 12 Eylül 1980'de yaşandığı gibi, askeri darbeyle birlikte görünür hale gelir.
Serdar Turgut'un "tabandan faşizm"e karşı varolan faşizmi tercih etmesi, yıllar boyu "marksizm öldü" ile teselli bulan ve "globalizm" yandaşı olan pek çok küçük-burjuva "sol" aydını için "ehven-i şer" gelecektir. Böylece küçük-burjuvazinin "sol" kanadı, geçen yıl sergiledikleri "kopuş" tepkilerinden sonra, bir kez daha küçük-burjuvazinin sağ kanadının "dostluğu" altında oligarşinin denetimi altına girmeye aday olmuştur. Bu nedenle, Serdar Turgut'un "askerlerin mutlaka aktif desteğini alacak bir ara dönem teknokratlar hükümeti" "önerisi"nin ilk destekçisinin Ertuğrul Özkök olması şaşırtıcı olmamıştır.
Ancak, asıl ilginç olanı, Serdar Turgut'un "askerlerin mutlaka aktif desteğini alacak bir ara dönem teknokratlar hükümeti" "önerisi"nin aylar önce TÜSİAD tarafından planlandığıdır. Üstelik bu gerçek, bizzat Serdar Turgut tarafından "ifşa edilmiştir".
Serdar Turgut 23 Temmuz tarihli yazısında "TÜSİAD Neden Korkuyor" başlığıyla şunları yazmıştır:
"Teknokrat hükümeti önerisi atıldıktan iki gün sonra TÜSİAD bir yazılı açıklama yaptı.
Teknokrat hükümeti önerisine karşı çıktı, ara rejim olmamalı dedi, çözüm demokrasidedir dedi.
Ben açıklamanın yapıldığı gün bunu üzerinde fazla düşünülmeden kaleme alınmış bir metin olarak değerlendirmiştim.
Şimdi sıkı durun bakalım.
TÜSİAD da gerçek hislerini, taleplerini bizlerden nedense saklıyor sevgili okurlar. TÜSİAD da ancak teknokratlardan oluşacak bir hükümetin Türkiye'yi kurtarabileceğine inanıyor. Bunu 'resmen' kayıtlara geçirmiş durumdalar.
Yer Washington D.C. Tarih 27 Mart 2001. Center For Strategic and Internatıonal Studies (CSIS) adlı think-tank'de o gün konuşmacılar Erkut Yucaoğlu ve Tuncay Özilhan.
Yani eski başkan ve yeni başkan yan yana çıkmışlar Amerika'da Türkiye ile ilgilenen insanların karşısına.
Orada aynen katıldığım tespitler yapılıyor ve geliniyor çözüm yolu önerilerine.
Erkut Yucaoğlu 'işler daha da kötüye giderse' Türkiye'de olumlu bir değişimi sağlayabilecek olası en önemli senaryoyu şöyle anlatıyor:
'Eğer bu hükümet istifa ederse, Cumhurbaşkanı Meclis içinden partizan olmayan bir yeni başbakan atar. O başbakan da hepsi de teknokrat olan 15 veya 20 bakanla hükümeti kurar. Teknokrat bakanların büyük bir bölümünü de parlamento dışından seçer... İki yıllık bir teknokrat hükümeti olur bu. Önemli olan parlamentodaki siyasi partilerin bu oluşuma destek vermeleridir. Onlar da bu arada geçen iki yılı seçimlere hazırlanmak için kullanırlar...'"
Serdar Turgut, bu "ifşaat"ından sonra yazısına şöyle devam ediyor:
"Evet görüldüğü üzere TÜSİAD'ın başkanlarının gönülleri teknokratlar hükümetinde.
Peki arada geçen zamanda ne değişti de geçen hafta bizim önerimize bu kadar tepki göstermek zorunda hissettiler kendilerini.
'İşler daha kötüye giderse' diye başlıyor o konuşma, acaba o günden bu yana Türkiye'de işler daha kötüye gitmedi mi de bu taleplerinden vazgeçtiler.
Neden kendi doğru olarak bildikleri gerçekleri ABD'de anlatıyorlar da burada o fikirlere en çok ihtiyaç duyan, onlardan bir işaret bekleyen kendi insanlarının önünde bunu söylemiyorlar?"
17 Temmuz günü, "teknokrat hükümet demokrasi dışı bir çözümdür" açıklaması yapan TÜSİAD, bu "ifşaat" üzerine 23 Temmuz günü "piyasa ekonomisi ve demokrasi birbirinden ayrılmaz bir bütündür" ifadesine yer verilen, ancak içeriği olmayan bir açıklama yaparak "tartışmayı" sona erdirmiştir.
Görüldüğü gibi, TÜSİAD ile Serdar Turgut, "işler daha da kötüye giderse" üzerinden geliştirdikleri "senaryo" üzerden, oligarşik yönetimin, açık faşizmin, yani yönetimin askerileştirilmesinin "ipin ucunu kaçırdığı zaman başvurduğu bir yöntem" olduğu konusunda "uzlaşmaya" varmışlardır. Görülen o ki, TÜSİAD, Serdar Turgut'un aksine şimdilik "ipin ucunu" kaçırdığını düşünmemektedir. Kemal Derviş'in 26 Temmuz günü yaptığı basın toplantısında herşeyin "önümüzdeki 6 haftadaki gelişmelere bağlı. Olumluya gidiş sürerse Eylül-Ekim'de büyümeye geçeceğimize inanıyorum" sözlerinin TÜSİAD'ın "şimdilik" kaydına düşülmüş bir tarih olup olmadığı da önümüzdeki dönemde belli olacaktır.
Serdar Turgut'un "askerlerin mutlaka aktif desteğini alacak bir ara dönem teknokratlar hükümeti"ni ortaya attığı günlerde, diğer yandan "Arjantin modeli" gündeme gelmiştir.
İstanbul Sanayi Odası başkanı Hüsamettin Kavi, 25 Temmuz günü, "Arjantin'de, geçtiğimiz günlerde, muhalefet partisinin Cumhurbaşkanlığı'na başvurarak, denk bütçe konusunda hükümete destek vermek ve bütün olarak hareket etmeye kararlı olduğunu ifade ettiğini ve bu konuda karşılıklı protokol imzaladıklarını" söyleyerek "Arjantin gibi hareket etmeliyiz" vargısını ilan etmiştir.
Arjantin'de olan ise, 25 Temmuz günü Arjantin senatosunda 18'e karşı 26 oyla kabul edilen yasayla ücretler ve emekli maaşlarında %13 indirime gidilmesidir. (Senato'daki oylamada 18 karşı oy "muhalefet partilerine" aittir. H. Kavi'nin söylediği gibi, "muhalefet partileri" Arjantin hükümetiyle "beraber" hareket etmiş görünmemektedirler.)
İSO başkanı Hüsamettin Kavi'nin "Arjantin gibi hareket etmeliyiz" sözlerinin anlamı, bizde de ücret ve maaşlarda açık indirime gidilmesinin istendiğidir. Ve herkesin tahmin edebileceği gibi, böylesi bir ücret ve maaş indirimi "olağan koşullar altında" gerçekleştirilemez. Hatta ülkemizde, Arjantin'de yapıldığı gibi, "cumhurbaşkanının meclis içinden partizan olmayan bir başbakanla" "teknokratlar hükümeti" kurulması bile olanaksızdır. Çünkü, bilinçli olarak üzerinden atlanan nokta, Arjantin'de başkanlık sisteminin geçerli olduğudur. Doğal olarak, ülkemizde, ne yapılmak istenirse istensin, tüm yollar "askerlerin aktif desteğinde olağanüstü" yönetim biçimlerine varmak zorundadır.
Böylece, işbirlikçi burjuvazinin çıkarları ile Serdar Turgut'un yazılarında ifadesini bulan küçük-burjuvazinin aydın kesiminin çıkarları "olağanüstü yönetim" yolunda kesişmektedir. Birincisi, devrim korkusuyla (moda deyişle "sosyal patlamayla") hareket ederken, ikincisi, "esnaf"la özdeşleştirdiği "otoriter milliyetçilik" korkusuyla hareket etmektedir.
Serdar Turgut'u bir askeri darbe ya da yönetimin askerileştirilmesi yandaşı haline getiren "esnaf faşizmi" korkusu, aynı zamanda faşist MHP'nin Enis Öksüz'le Telekom olayında sergilediği "anti-IMF'ci" ve "milliyetçi, vatansever" görüntüyle çakışmaktadır.
Yıllar önce yapılmış olan şu değerlendirmeyi bir kez daha anımsatalım:
"MHP: Sınıfsal desteğini küçük-burjuvaziden alan ve tekelci sermayenin politik sözcülüğünü amaçlayan bir partidir. Politik olarak nasyonal sosyalizmi benimsemiş olması, Avrupa tipi faşizmin özlemlerini vermektedir. MHP, ırkçılık ideolojisi ile, Türk'lerin tarihi üstünlüklerinin propagandasını yaparak, kitleleri etki altına almaya çalışmaktadır. Bu parti, kitleleri, üretimin sosyalleştirilmesi propagandası ile pasifize etmeye uğraşırken, mevcut üretim ilişkilerine karşı olan tepkileri de zor ile pasifize etmeye çalışmaktadır. Bu durumuyla MHP, oligarşik yönetimin uygulanmasında, gerek ideolojik, gerekse fiili görev almaktadır. Ülkemizdeki siyasal zorun, sivil vurucu gücünü oluşturmaktadır. Güçlü iktidar sloganı ile köylülüğün ve küçük burjuvazinin desteğini almaya çalışmaktadır. Uygulamak istediği faşizm ile ülkemizdeki faşizm arasındaki öz ve biçim farklılığından dolayı, iktidara yönelik bağımsız hareketinden söz edilebilirse de, bu talidir. Asıl görevi olan, oligarşinin milis gücünü oluşturma görevine devam edecektir. Ülkemizdeki oligarşinin emperyalizmin uzantısı olma hali, ülkedeki tekelci burjuvazinin 'kendi başına faşizm'i yaratmasına ve yaşatabilmesine olanak vermez."[3*]
Evet, ülkemizdeki oligarşinin emperyalizmin uzantısı olması durumu, yerli (işbirlikçi) tekelci burjuvazinin "kendi başına faşizm"i yaratmasına ve yaşatabilmesine olanak vermez. Dolayısıyla, Serdar Turgut'u korkutan "otoriter milliyetçilik", ideolojik planda MHP tarafından temsil edilse de, MHP'nin asıl "misyonu", devrim mücadelesine karşı oligarşinin sivil vurucu gücünü oluşturmaktadır. Somutta, oligarşik yönetim, her zaman sömürge tipi faşizmle özdeş olduğundan, yönetimin askerileştirilmesiyle işlerini yürütmek durumundadır. MHP, 12 Eylül öncesinde görüldüğü gibi, bir yandan devrim mücadelesine karşı oligarşinin milis gücü olarak faaliyet yürütürken, diğer yandan yönetimin askerileştirilmesi için gerekli koşulların yaratılmasına hizmet etmiştir. Bir başka deyişle, MHP'nin 12 Eylül öncesinde yürüttüğü faşist terör, askeri darbenin "meşru" gerekçesi olarak kullanılmıştır.
Bugün "medya" ve Serdar Turgut, MHP' nin 12 Eylül öncesinde yerine getirdiği "misyonu", "teknokratlar hükümeti" söylemiyle yerine getirmeye çalışmaktadır.
MHP'nin Enis Öksüz'le Telekom olayında sergilediği "vatansever" görünüm, tümüyle MHP'nin sınıfsal tabanı (küçük-burjuvazi, yani "esnaf") ile 1990 sonrasında gelişen ilişkileriyle bağlantılıdır.
"MHP, her zaman oligarşinin siyasal sözcüsü olmayı istemiş ve bu yönde çaba sarfetmiştir. Bu nedenle, son yıllarda MHP'nin oligarşinin çıkarlarına daha uygun bir çizgiye gelmiş olmasından söz etmek, MHP'nin faşist niteliğinin değiştiğinden sözetmekle özdeştir. Oysa değişen, oligarşinin, oligarşi dışındaki sömürücü sınıflarla olan ilişki ve çelişkisinin boyutu ve MHPyi doğrudan finanse eden kesimlerin değişmesidir."[4*]
MHP'yi finanse eden kesimlerin bileşimine bakıldığında, İshak Alaton'dan Ayhan Şahenk'e, Yüksel İnşaat'tan Türkcell sahibi M. Karamehmet'in Çukurova Holdingi'ne kadar değişik alanları ve ilişkileri içermektedir. Sadece futbol maçlarının naklen yayınına ilişkin olarak yapılan ihalenin 610 milyon dolara Türkcell'e ait Digitürk ile "ben doğuştan ülkücüyüm" diyen Yunus Doğan' ın sahibi olduğu Atlas Yayıncılığa verilmesi bile MHP'nin Telekom konusundaki "hassasiyeti"nin nedenini açıklayacak niteliktedir. Öte yandan, Telekom içinde "dördüncü GSM operatörü" olarak AYCELL kurma girişimi ve bunun tümüyle MHP'ye verilmesi planları da gözönüne alındığında, Enis Öksüz'ün Telekom "vatanseverliği"nin çıkar ilişkisinden öte bir anlamı olmadığı görülecektir.
Görüleceği gibi, Serdar Turgut'u korkutan "otoriter milliyetçilik" rüzgarlarının arkasında, "televoleci ekonomistler"in de beslendikleri Karamehmetler ve onların Çukurova Holding'i bulunmaktadır. 1960'larda Sabancı Holding'in Adana'da varettiği ve finanse ettiği MHP'nin, bugün aynı yerde yeni "ağa" Çukurova Holding tarafından desteklenmesi ve finanse edilmesi şaşırtıcı olmadığı gibi, birincisinin yapamadığını, yani "kendi başına faşizmi" ("tabandan gelen faşizm"i), ikincisinin yapabilmesi olanaksızdır.
"Diyebiliriz ki, bugün eski ve yeni işbirlikçi burjuvaların bir kısmı yeni çıkar ilişkileri içinde yeni ittifaklar kurmuşlardır. Bu yeni ittifak, 'demokrasi yanlısı', 'kürt sorununun siyasal çözümünden yana' ve 'somon balığı projesi sahibi', 'Pasha disko'nun ilk sahibi ve yahudi sermayesinin temsilcisi İshak Alaton'dan, T. Özal'ın gözdelerinden Ayhan Şahenk'e, Kanada tekellerinin uluslararası işbirlikçisi Atilla Doğan'dan faşist MHP milletvekili S. S. Sazak'a kadar uzanan bir ilişki ağı oluşturmaktadır. Bu ilişki ağının bir yanında Alman tekelleri, Amerikan petrol şirketleri yeralırken, diğer yanında Genelkurmay başkanlığı yer almaktadır. Bu ilişki içinde MHP, her zaman olduğu gibi, emperyalizmin ve oligarşinin sadık bekçi köpeği olarak kitlelerin pasifize edilmesinde kendine verilen görevleri yerine getirmektedir. Bu nedenlerle, MHP'nin varlığı gibi "yükselişi" de oligarşiye bağlıdır ve oligarşi içindeki çelişkinin konjonktürel gelişimine bağlı olarak değişken bir rota izlemektedir. MHP'yi finanse eden burjuva kesimlerin ekonomik gücündeki değişimler, MHP'nin kitleler üzerindeki etkinliğinin değişkenliğini belirlemektedir."[5*]
İşte bu nedenlerle Serdar Turgut'un Nisan ayındaki "esnaf eylemleri" karşısında "faşizm geliyor" korkusuna kapılarak askeri darbe savunucusu ve destekleyicisi haline gelişi, "sol" görünümlü küçük-burjuva aydınlarının 12 Eylül'den günümüze kadar süregiden depolitizasyonunun ve sağa kayışlarının bir sonucudur. Bu sağcılaşma, onları (Serdar Turgut başta olmak üzere), "... bu zorunlu adımlar atılmazsa (yani askeri darbe yapılmazsa-KC) ülkemiz batacak. Batmaması için atılıyor olacak o adımlar, bu yüzden kimse ağzını açıp konuşmamalı. Vatanseverlik varsa işte asıl vatanseverlik, asıl vatan için bir şeyler yapmak budur" noktasına kadar getirmiştir. Askeri darbe koşullarında (isterse "post-modern darbe" biçiminde olsun) kendilerinin daha kolay mülksüzleştirileceğini unutmuş görünmektedirler.
[1*] Kemal Derviş, Temmuz ayının son haftası içinde birbiri ardına yaptığı açıklamalarda sürekliolarak "dünya ticaret hacmi"nden söz etmeye başlamıştır. 25 Temmuz günü İSO'da yaptığı konuşmada, "2000 yılında dünya ticaret hacmi yüzde 13.5 arttı, malesef bu yıl, 2001 yılında 3.5 bekleniyor, daha bilmiyoruz tabi ama 3'le 4 arası bekleniyor" diyerek, dünya ekonomik buhranının varlığını bir gerekçe olarak sunmuştur. Benzer sözleri Stanley Fischer'in basın toplantısının açılışında şöyle ifade etmiştir: "Biliyorsunuz dünyadaki konjonktürde şu anda bazı zorluklarla karşı karşıya bırakıyor bir çok ülkeyi. Bu konuları da görüştük. Dünyadaki dış ticaret hacminin geçen yıl kadar hızlı büyümediğini görüyoruz. Geçen yıl yüzde 13 idi. Bu yıl 3.5 bir hızla ancak gelişecek dünyadaki dış ticaret hacmi, dolayısıyla talep." Bugüne kadar ülkemizdeki ekonomik krizin sorumlusu olarak "siyasiler", "iç borçlanma" vs. olarak sunanlar en sonunda "dünya ticaret hacmi"ndeki daralmayı dolayısıyla emperyalist sistemin içinde bulunduğu ekonomik bunalımı keşfetmişlerdir!
[3*] İlker Akman, Mevcut Durum ve Devrimci Taktiğimiz, 1976
[4*] Kurtuluş Cephesi, Faşist MHP Nasıl Finanse Ediliyor?, Sayı: 59, Ocak-Şubat 2001
[5*] Kurtuluş Cephesi, Faşist MHP Nasıl Finanse Ediliyor?, Sayı: 59, Ocak-Şubat 2001