Ermeni sorununu tartışmak
Ulusal meselelerimizin biri bitiyor biri başlıyor. Kürt sorununu gündemden düşürdük, şimdi Ermeni sorunu gündemde. Üç gün sonra da Kıbrıs başlar. Türkiye’nin tabu konuları, hem dış politikada açmazlar olarak önüne seriliyor ve tehdit unsuru olarak kullanılıyor, hem de Türkiye kendi sorunlarıyla yüzleşmekten kaçınan, siyasal ve kültürel olarak olgunlaşamamış bir toplum görüntüsü vermekten kurtulamıyor. Şimdi resmi söylem, serbestçe Ermeni meselesini tartışmayı hedefliyor. Ama Ermeniler, bu futbol maçına döndürülmüş tarihçiler tartışmasına yanaşmıyor. Gelin bizim bu ‘serbest’ ‘tartışma’ ve ‘araştırma’dan ne anladığımızın örneklerine bir göz atalım:
Isparta’nın Sütçüler ilçesinin gencecik kaymakamı, ilçedeki tüm kamu kurum ve kuruluşlarına talimat göndererek, kütüphanelerde Orhan Pamuk’un kitaplarının bulundurulmamasını, olanların toplanmasını emrediyor. Kaymakamın gerekçesi, Pamuk’un ‘Ermeni soykırımı’ hakkındaki görüşleri.
Geçen gün bir TV yayınında Devlet Arşivleri Genel Müdürü, Ermeni sorununa ilişkin sorulara yanıt veriyor. ‘Gelsinler, arşivlerimizi incelesinler’ diyor ve ekliyor ‘Arşivlerimizde Osmanlıların soykırım yaptığını gösterecek hiçbir belge yok’. Anlaşılan Genel Müdür, Ermeni belgeleri uzmanı. ‘Gelin inceleyin’ dedikleri yüz binlerce belge arasında bir tek ‘soykırım’ belgesi yokmuş. İnceleme yapacak olanlara tarafsız ve etkin hizmet sunmakla görevli bir kurumun başındaki kişinin meseleye yaklaşımındaki tarafgirlik, arşivleri de inandırıcı olmaktan uzaklaştırıyor.
Daha önce de yazdım. Helsinki Yurttaşlar Derneği’nin ‘Azınlıklar ve Vatandaşlık’ temelinde Yapı Kredi Kültür Merkezi’nde başlattığı bir dizi tartışma, Ermeni azınlıklar konusunda namlı bir provokatörün girişimine sahne oldu. Konuşmacılar profesör Mete Tunçay ve hukukçu Fethiye Çetin bir sorun çıkmadan toplantıya devam etti.
Sorusu olan sordu, görüşü olan belirtti. Sonuç?.. Yapı Kredi ayda bir yapılması gereken toplantıları iptal etti.
Yazar Orhan Pamuk ile tarihçi Halil Berktay’ı bir linç etmediğimiz kaldı.
Tartışacakmışız. Hadi canım sizde!.
Ermeni halkının Anadolu, Ortadoğu, Kafkasya coğrafyasındaki varlığının kökeni ve bu bölgedeki yaşayışını aktaran bir yeni kitap yayımlandı. Fransız Bilimler Akademisi üyesi tarihçi Rene Grousset’nin, Ermenilerin MÖ üçüncü ve ikinci bin yıllara, Hurrilere, Urartulara, Friglere dek uzanan tarihini bilimsel varsayımlar ışığında incelediği ‘Ermenilerin Tarihi’ adlı kitabı. Grousset eserinde, Ermenilerin tarih boyunca aynı coğrafyayı paylaştığı, siyasi-kültürel ilişki ve etkileşim içinde olduğu farklı halkların, Bizanslılar, Persler, Sasaniler, Araplar, Gürcüler, Süryaniler, Kürtler, Türklerin tarihine de farklı açılardan bakıyor.
752 sayfalık kitapta Ara Güler, Patrick Donabedian, Dickran Kouymjian gibi usta fotoğrafçıların vizöründen Ermeni pagan tapınaklarını, kiliselerini, minyatürlerini, yazmalarını, el sanatlarını yansıtan pek çok fotoğrafın yanı sıra, Ermenilerin çeşitli dönemlerde kurduğu krallık ve prensliklerle ilgili dokuz haritaya da yer veriliyor. Sosi Dolanoğlu’nun Fransızcadan çevirdiği kitabı yayına Rober Koptaş hazırlamış, kapak tasarımını Aret Gıcır yapmış.
ABD asker aileleri
İstanbul’da 19 Şubat’ta yapılan ‘Savaşsız Bir Dünya için Uluslararası Buluşma’sına konuşmacı olarak katılan, Amerikan’daki ‘Asker Aileleri Seslerini Yükseltiyor/Military Families Speak Out’ örgütünün üyesi Anne Roesler’den bir mesaj var. “Oğlum Michael’ı getiren askeri uçak yarım saat önce askeri havaalanına indi. Şimdi geriye sadece 13 bin askeri daha getirmek kaldı!” Roesler, oğlu Irak’ta asker olduğu halde ülkesinde Irak’ın işgaline karşı mücadeleye girmekten çekinmemiş, oğlu da bu nedenle bir baskı görmemişti. Şimdi oğlu döndü, Roesler geri kalan ABD askerlerinin ülkeye dönmesi ve işgalin sona ermesi için mücadelesini sürdürecek.