Genç Dergi / Ayasofya`daki Fetih Kılıcı Çalındı
Muhabirimizin edindiği bilgiye göre Fatih Sultan Mehmet İstanbul’u fethettikten sonra Ayasofya’ya konulmasını emrettiği ve minbere sağlı sollu asılan iki sancak kayboldu.
Yeşil renkli, üzerinde ayetler yazılı olan sancaklar, tamir ve bakım haricinde minberden hiç indirilmedi. Ancak Ayasofya’nın 1935’te müzeye çevrilmesinden sonra sancaklar önce kendi haline bırakıldı daha sonra hiç bir gerekçe gösterilmeden indirildi. Kim tarafından indirildiği belli olmayan sancaklar Ayasofya’daki depoya gelişi–güzel kaldırıldı. Depoda yıllardır bekletilen sancaklar şu anda tamir edilemeyecek durumda. Fetih sancakları maddi değerinin yanı sıra manevi özellikleri bakımından büyük bir öneme sahip.
İki adet sancağı 25 yıl önce gören Müderris Prof. Dr. Semavi “Ben sancakları gördüğüm zaman henüz tam olarak parçalanmamıştı. Onarılıp yerine konulabilirdi ya da muhafaza edilebilirdi. O dönemdeki müdüre söyledim, yapacaklarını söylediler ancak sonra kimse ilgilenmedi. Bunlar çok önemli malzemeler çünkü sancaklar İstanbul’un fethinin simgesiydi. Manevi değeri çok yüksek. Ne yazık ki Ayasofya’daki önemli birçok Osmanlı dokusu bilinçli bir şekilde yok ediliyor” diyor. Sancaklarla birlikte minberin girişine konulan ‘Fetih Kılıcı’nın akıbeti de bilinmiyor. Simgesel özelliği olan kılıcın, mekânın müzeye dönüştürülmesi sırasında ortadan kaybolduğu ve nerede olduğu konusunda kimsenin bir bilgisi olmadığı belirtiliyor.
Ayasofya’nın müzeye çevrilmesinden hemen sonra yayımlanan ‘Ayasofya Camii Belgeseli’ isimli kitapta Fatih’in bizzat koyduğu fetih kılıcının garip bir şekilde ortadan kaybolduğu aktarılıyor. Kitapta ayrıca sancak ve kılıcın maddi değerinin bir yana bırakılması, manevi değerinin Fetih’le eşdeğerde olduğunun üzerinde durulması gerektiği vurgulanıyor.
Osmanlı ‘fetih’ geleneğinde; fethedilen yerlerde bulunan en büyük kilise camiye çevrilirken fethin sembolü olarak caminin minberine iki sancak asılır ve minberin sağ giriş tarafına bir kılıç koyulurdu. Hutbe okumaya çıkan imam elinde kılıçla birlikte hutbeyi okuyup minberden inerdi.