Tepkiyi artıran AB'ye İran'dan protesto
Sanatçı tepkisi İranlı yönetmenler (Persepolis filmiyle tanınan) Marjane Satrapi ve Muhsin Makmalbaf, Brüksel’deki basın toplantısında, Ahmedinecad’ı darbe yapmakla suçlayıp şiddeti kınadı.
TAHRAN/WASHINGTON/BRÜKSEL - İran’da seçime hile karıştığı iddialarının tetiklediği protesto dalgasında kan dökülmesi karşısında özellikle Avrupa’dan kınama yağması karşısında, İran Dışişleri AB Dönem Başkanı Çekya’nın maslahatgüzarı ile Britanya’nın Tahran Büyükelçisi Simon Lawrence Gass’ı bakanlığa çağırdı. İran Dışişleri AB’nin yaptığı açıklamalarla ilgili protestosunu iki diplomata iletti. Protestoda “Ne AB ne de diğer ülkeler İran’a karşı özellikle de görkemli seçimlerimiz hakkında kaba, içişlerine müdahale edici, onur kırıcı açıklamalar yapma hakkına sahip bir konumda değil” denildi. Dünyadan tepkiler şöyle:
AB: Dışişleri bakanlarının hile iddialarının İran makamlarınca araştırılıp çözülmesi gerektiği tepkisini, Avrupa Komisyonu’nun gösterilerdeki ölümlerden endişe duyulduğu, İran makamlarının halkın barışçı gösteri hakkını tanıması gerektiği açıklaması takip etti.
ABD: Başkan Barack Obama, uzun bir açıklama yaptı: “İkili ilişkilerin tarihine bakarsak, yapıcı olmayacağından, İran’ın içişlerine burnumu sokmak istemiyorum. Ama İran’da bir şeyler olduğuna inanıyorum. İranlı seçmenler ve belki de liderlerin beklentilerinde değişim ortaya çıktı. İranlılar hükümetin dünyaya hasmane tutumunu sorgulamaya daha istekli. Daha çok şeffaflık, tartışma ve demokrasi görmek isteyenler var. Bunun gelecek günlerde nasıl bir durum alacağı tümüyle halkın vereceği bir karar olacaktır. Ama halkın sesinin bastırılmaması gerektiğine dair evrensel ilkenin arkasındayım. Nerede olursa olsun, barışçı göstericilere şiddet yöneltiğinde, barışçı muhalefet bastırıldığında benim ve Amerikan halkı için endişe sebebidir. Dini lider Ayetullah Ali Hamaney’in ilk tepkileri halkın seçimle ilgili endişelerini anladığına işaret ediyor. İran ile doğrudan diyalog talebinde ısrarlıyız.“
Fransa: Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy hileyi dile getiren ilk lider oldu: “İran seçimi berbat. Gösterilen şiddetli tepki yapılan hilenin çapıyla doğru orantılı. İran halkı başka türlüsünü hak ediyor. Bu bir trajedi ama zincirlerini kırmak isteyen gerçek bir hareket olması olumsuz değil. Ahmedinecad geçen seçimden beri oyunu artırdıysa ve seçmenin üçte ikisini temsil ediyorsa, niye bu şiddet koptu?”
Almanya: Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier, göstericilere şiddet uygulanmasına son verilmesini istedi.
‘AP seçimlerinden daha demokratik’
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mehdi Seferi ise, cumhurbaşkanlığı seçimini Avrupa Parlamentosu seçimleriyle kıyaslayıp, “Avrupalılara bakın. Son seçime en fazla yüzde 40 katıldı. Bu, insanların memnun olmadığını gösteriyor. İran’da katılımın yüzde 85 olduğuna inanabiliyor musunuz? İran seçimleri Avrupa’dakinden daha demokratik. Bana olmadığının kanıtlarını gösterin” dedi. (afp, aa)