Coğrafi Koordinat Sistemi Konu Anlatımı - Ders Coğrafya
Anasayfa/9. Sınıf Ders Notları/Coğrafi Koordinat Sistemi
Ders Coğrafya Follow on Twitter Send an email 25 Kasım 2017
Coğrafi Koordinat Sistemi ve Kullanım Alanları
Coğrafi Koordinat Sistemi ve İklimlerin Dağılışı
Coğrafi koordinat sistemi coğrafya 9.sınıf doğa ve insan ünitesi içerisinde işlenmektedir. Paralel ve meridyen çizgilerinin oluşturduğu sisteme coğrafi koordinat sistemi adı verilir. Günümüzde hayatımızın büyük bir alanında coğrafi koordinat sitemlerini yaygın olarak kullanırız.
Teknolojik gelişmelere bağlı olarak ülkeler arası ticaret, iletişim ve ulaşım faaliyetlerinde hızlı bir gelişme yaşanmıştır. Ülkeler arası zaman farkları ve mesafelerin net bir şekilde bilinmesi daha önemli hale gelmiştir. Günümüzde hayatımızın büyük bir alanında farkında olmasak da coğrafi koordinat sitemini yaygın olarak kullanırız.
Koordinat sisteminin günümüzde kullanım alanları;
Bir yerin adresini aradığımızda
Harita üzerindeki noktanın yerini belirlemekte
Yerel saat farkının hesaplanmasında
Hava ve deniz ulaşımında
Astronomi vb bir çok alanda kullanılmaktadır.
Coğrafi koordinat sistemini (Dünya’da enlem ve boylamı) kullanarak konum belirleyen ilk bilgin, Yunan gök bilimci ve matematikçi Hipparkhos (Hiperkos) olduğu kabul edilir.
Kutup noktalarına aynı uzaklıkta bulunan noktaların birleştirilmesi ile oluşan hayali çembere ekvator denir. Ekvator başlangıç paralelidir. Ekvator yeryüzünü Kuzey Yarım Küre ve Güney Yarım Küre olmak üzere iki eşit yarım küreye ayırır. Güneş ışınlarını yılda iki kez (21 Mart, 23 Eylül) 90°, 21 Aralık ve 21 Haziran’da da en küçük değerlerle (66° 33′) alır. Buna bağlı olarak yıl boyu yaz mevsimi yaşanırken sıcaklık ortalamaları yüksek ve yıllık sıcaklık farkları çok azdır. Dünyanın şeklinden dolayı Ekvator çizgisel hızın en fazla olduğu ve gün doğumu zamanı ile gün batımı zamanının en hızlı gerçekleştiği yerdir.
Kutup noktalarında birleşen, uzunlukları eşit olan, ekvatoru dik açıyla kesen yaylar meridyen olarak isimlendirilmektedir. Türkiye, mutlak yani matematik konumu 26° ile 45° Doğu Meridyenleri arasında yer almaktadır.
Dünyanın eksen eğikliği sebebiyle oluşan dönenceler Kuzey Yarım Küre’de Yengeç Dönencesi (23°27′ Kuzey) ve Güney Yarı Küre’de Oğlak Dönencesi (23°27′ Güney) olarak adlandırılır. Güneş ışınlarının yeryüzünde en son dik geldiği noktalar olan dönenceler tropikal kuşağın sonu, orta kuşağın başlangıcı olan enlemlerdir.
Güneş ışınlarının farklı açılarla yeryüzüne ulaşıyor olması nedeniyle iklim kuşakları oluşmaktadır. Güneş ışınların geliş açısı matematik iklim kuşakları oluşturmuştur. Kara ve denizlerin dağılımı, yükselti ve eksen eğikliği, hava kütlelerinin ve okyanus akıntılarının hareketleri gibi nedenlere ilişkili olarak da sıcaklık kuşakları meydana gelmektedir. Matematik iklim kuşaklarıyla sıcaklık iklim kuşakları birbiriyle tamamıyla çakışmazlar. İşlediğimiz bu konu 9.sınıf doğal sistemler ünite konusunda yer alan aşağıdaki kazanım doğrultusunda işlenilmiştir.
EBA coğrafi koordinat sistemi içerik arama için tıklayınız.
Coğrafi Konum (Mutlak konum,Göreceli Konum)
Doğa ve İnsan Çıkmış Sorular 9.Sınıf
teşekkürler cidden yararı oldu