B Ö L Ü M 2 HOCALARIMIZ
Download "B Ö L Ü M 2 HOCALARIMIZ"
1 B Ö L Ü M 2 HOCALARIMIZ2 3 HOCALARIMIZ 73 Lofçalı DerviĢ Bey* 1277 (1860)'de Lofça'da doğdu (1875)'de Lofça Mal Müdürlüğü vazifesi (1877) istifa ederek Ġstanbul'a geliģ. Evkaf nezareti mektebi kalemine girdi (1878)'de muhacirin idaresi sevk komisyon katibi vazifesi. Tıp Fakültesine giriģ, 29 Mayıs 1301 (1885)'de 105 numaralı tıp diploması 1301 (1886)'de Beylerbeyi Hastanesi (Askeri) tabipliği 1302 (1886)'de Bursa Belediye Tabibi. 1887'de Mülkiye Ġdadisi hikmet-i tahģiye muallimi ve doktorluk Haseki Hastanesi tabibi. 1902'de Bimarhane tabibi 1893'de emraz-ı hariciye muallim muavini. 1897'de emraz-ı asabiye muallimi ve tımarhane akıl hastalıkları mütehassısı.. ilaveten 1901'de Beylerbeyi, 1890'da Dördüncü Osmani (1909)'de vefat etti. 1895'den itibaren Kadırgadaki Mekteb-i Mülkiye Tıbbiye diye anılan sivil tıp okulunda RaĢit Tahsin Hoca'mn yardımcısı olarak nöroloji dersleri vermeye baģlamıģ ve müderris muavini olmuģtur. 1909'da kadırgadaki sivil tıbbiye HaydarpaĢa'ya taģınıp Askeri tıbbiye ile birleģtikten sonra Adli tıpta çalıģmaya baģlamıģtır. Lofçalı HaĢan DerviĢ, paģalığa yükselmiģtir. (Dr. Faruk Bayülkem Türkiye ' de Psikiyatri-Nöroloji ve NöroĢirürji' nin Tarihi GeliĢimi. Ġstanbul 2002 adlı eserinden sadeleģtirilerek özetlenmiģtir.) Pepo AkĢiyoti* Doğum : 1870 Ölüm : 'de Tabip olmuģtur. Paris'te Charcot ve Viguro' nun yanında nöropsikiyatri öğrenmiģ, 1903'de kadırgadaki sivil tıp mektebinde nöroloji dersleri verirken Fakültenin HaydarpaĢa'da kurulması üzerine 1910'da RaĢit Tahsin'in baģkanı bulunduğu kürsüye müderris muavini olmuģtur. Birinci Dünya savaģında orduya alınmıģ, askerde tifüse yakalanmıģ ve 1916'da vefat etmiģtir. (Dr. Faruk Bayülkem Türkiye ' de Psikiyatri-Nöroloji ve NöroĢirürji' nin Tarihi GeliĢimi. Ġstanbul 2002 adlı eserinden sadeleģtirilerek özetlenmiģtir.)4 74 TÜRKĠYE NÖROLOJĠ TARĠHÇESĠ Müderris Hilmi Kadri Bey* Babası Tüccardan Kadri Bey. Ġlk öğretim Vefa, Orta öğretim Fatih, Liseyi' de Kuleli Askeri okulunda bitirmiģ, 1882 yılında Askeri Tıbbiyeye girmiģ, 1887 yılında yüzbaģı rütbesi ile mezun olmuģ. 2 yıl HaydarpaĢa Hastanesinde staj yaptıktan sonra 1890 yılında Brizot, Charcot, Matyan gibi ünlü nöroloji hocalarının yanına Paris'e nöroloji öğrenmeye gitmiģ, 1902'de ülkemize dönmüģ ve Askeri hastanesine açılan ruh ve sinir hastalıkları servisinde çalıģmaya baģlamıģtır. 1913'de albay rütbesi ile HaydarpaĢa Hastanesine atanmıģtır. 1916'da ölen Pepo AkĢiyoti'nin yerine HaydarpaĢa'daki Fakültenin-nöroloji derslerini kendi ölümüne ( ) kadar vermiģtir. 54 yaģında vefat etmiģtir. Müderris Hilmi Kadri Bey 1918'de kurulan Tababet-i Ruhiye cemiyetinin de 2. BaĢkanı olmuģtur. (Dr. Faruk Bayülkem Türkiye ' de Psikiyatri-Nöroloji ve NöroĢirürji' nin Tarihi GeliĢimi. Ġstanbul 2002 adlı eserinden sadeleģtirilerek özetlenmiģtir.) > Prof. Dr. RaĢit Tahsin ( ) RaĢit Tahsin, Gülhane Asabiye ve Akliye ġubesi'nin kurucusu ve ilk hocası ve Ġstanbul Üniversitesi Tıp Fakültes'inin ilk a- sabiye ve akliye Profesörüdür. Orman Nezareti memurlarından Trabzonlu Tahsin Bey'in oğlu olan RaĢit Tahsin, 1870 yılında Ġstanbul Beykoz'da dünyaya gelmiģtir. 1892'de Askeri Tibbiye'yi yüzbaģı rütbesiyle ve sınıf birincisi olarak bitirmiģtir. 1893'te Almanya'ya gönderilmiģ ve orada 3 yıl kalarak Joly, Mendel, Binswanger, Kraepelin ve Fleichsig gibi dönemin büyük isimlerinin yanında çalıģmıģtır de kurulan Gülhane'nin Nöropsikiyatri Kliniği (Asabiye ve Akliye Seririyatı) muallimliğine ve ikinci tabipliğine getirilmiģtir. Ayrıca elektrikle teģhis ve tedavi derslerini vermiģtir. O sırada Kadırga'da bulunan sivil tıp okuluna da (Mektebi Tıbbiye-i Mülkiye) nöropsikiyatri dersleri konulmuģ ve hocalığını RaĢit Tahsin üstlenmiģtir. 1908'de meģrutiyetin ilanından sonra sivil tıp okulu, Haydarpa- Ģa'daki Askeri Tıp Okulu ile birleģtirilip Darülfunun a (Üniversite) bağlı Ġstanbul Tıp Fakültesi kurulmuģ ve RaĢit Tahsin hoca 11 arkadaģı ile birlikte ordudan ayrılarak Ġstanbul Tıp Fakültesi'ne geçmiģ ve 1933 yılma kadar bu görevine devam etmiģtir. Hocalığı süresince "Seririyatı Akliye Dersleri" adlı bir kitap yazmıģ ve TepebaĢı'ndaki tiyatro binasında içkinin zararları konusunda halka açık konferanslar vermiģ, Tababeti Akliye ve Asabiye ve Hilali Ahdar (YeĢilay) cemiyetlerinin5 HOCALARIMIZ 75 kurucuları arasında yer almıģtır. Oğlu Esat RaĢit'i büyük bir ihtimamla yetiģtirmiģ, Galatasaray'da okutmuģ ve daha sonra Askeri Tıbbiye'ye vermiģtir. Esat RaĢit ön- ce dahiliye sonra asabiye ihtisası yapmıģ ve 1933 Üniversite Reformu'yla birlikte Ġstanbul Üniversitesi Asabiye Doçentliği'ne alınmıģtır. Ancak bu hareket esnasın- da RaĢit Tahsin Hoca üniversite kadrosu dıģında bırakılmıģtır. Memlekette asabi- ye ve akliye kliniklerini kurmuģ, 38 yıl hocalık yapmıģ ve çok sayıda uzman yetiģ- tirmiģ olan Hoca bu haksız muameleden sonra içine kapanmıģ ve son günlerini ü- züntü içinde geçirmiģtir. Kalp hastası olduğu anlaģılınca Gureba Hastanesi'ne ya- tırılmıģ ve 1936 yılında 66 yaģındayken hayata gözlerini yummuģtur. Ölüm döģe- ğinde onu yalnız bırakmayan öğrencilerine hasta kalbini bağıģlamıģ ve vasiyeti ye- rine getirilmiģtir. Hocanın bu hüzünlü ve erken ölümünün teselli veren tek tarafı ise bütün ümitlerini bağladığı sevgili oğlu Doç. Dr. Esat RaĢit'in 2 yıl sonra, daha 38 yaģındayken yakalanmıģ olduğu pnömoniden kurtulamayarak vefatının tevlit ettiği felaketi görmemiģ ve bu büyük acıyı tatmamıģ olmasıdır. Ord. Prof. Dr. Hayruliah Diker Ġ.Ü. Tıp Fakültesi Nöroloji Kliniği Direktörü Dr.Diker (Mustafa Hayruliah) 1875 de Ġstanbul da doğmuģtur. ġehremaneti memurlarından Mehmet Salih Efendinin oğludur.ilk,orta ve lise tahsillerini Üsküdar Rüstem PaĢa Ġptidai Mektebi nde Fatilı askeri rüģtiyesinde mülkiye idadisinde, bitirdikten sonra da 1897 senesinde yüzbaģı rütbesiyle askeri tıbbiyeden diploma almıģtır. Mektepten çıktıktan sonra, sırasıyla bir sene Manastır Askeri Hastanesi nde, 1898 de ĠĢkodra fırkasına mensup bir tabur tabipliğine, 1900 de Kastamonu vilayeti frengi mücadele tabipliğinde 1905 te Bahariye merkez hastanesinde vazife görmüģtür da Akliye ve asabiye hastalıklan ihtisasını yapmak için Parise gitmiģ, orada tam üç sene müddetle çalıģmıģtır. Pariste bulunduğu üç senenin ilk yılında Paris Üniversitesi Tababeti Adliye ve Akliye Enstitüsüne girerek Prof. Gilbert Balletin servisinde akıl hastalıklan tahsil ettiği gibi aynı zamanda enstitünün bütün derslerini takip etmiģ ve kanuni imtihanlarını muvaffakiyetle verdikten sonra adli tıp diplomasını almıģtır. Diğer mütebaki iki senesini de Prof. Dejerine diğer taraftan Dr. Magnan ve Dupre ye mülazemet ederek sinir hastalıklan ihtisasını kazanmıģtır. Memlekete döndükten sonra, Bahriye merkez hastanesi mütehassıskğma tayin olan Dr. Mustafa Hayruliah Diker birinci cihan harbi sonralannda rütbesi firkateyn tabipliğine terfi etmiģtir te Ġstanbul Darulfünun sinir hastalıkları muallimliğinin kaldırılması üzerine askerlik vazifesinden Albay iken ayrılmıģ ve tedris hayatına geçmiģtir. Darulfünün lağviyle' üniversitenin teģkilinde aynı ünvanı ile kürsüsü muhafaza edilmiģ, 1936 da profesörlük ünvanı ordinaryüslüğe çıkarılmıģtır.6 76 TÜRKĠYE NÖROLOJĠ TARĠHÇESĠ 1939 senesine kadar fakültede talebe yetiģtirmekle meģgul olan Dr.Mustafa Hayrullah Diker, yaģ haddi hasebiyle ordinaryüslükten emekliye ayrılmıģ, 1941 de Kastamonu Mebusluğuna ve yedinci devrede Ġstanbul Milletvekilliğine seçilmiģtir. Profesör Dr. Hayrullah Diker in, tababeti adliyeyi mecani, Freud m psikolojya- sı hakkında tecrübeyi tetebbüiye, Pazartesi takrirleri, Emrazi asabiye (iki cilt), Yarının Hekimlerine Tababeti Adliye ve Akliye dersleri, Gazi inkılabının psikolojisi adlı kıymetli eserler yazmıģ ve Dr.Tuğsavul ile beraber sinir hastalıkları ders kitabını ve Prof. N. C. Ġdelp ile birlikte Tıbbi Semiyoloji telif etmiģtir. Bundan baģka Rimbaud dan sinir hastalıkları ve Bing den Ruhi Hayatta LaĢuur kitaplarını tercüme etmiģtir de hakkın rahmetine kavuģmuģtur. Ord.Prof.Dr.Hayrullah Diker benimde hocamdı.nörolojinin teorik ve pratik derslerinden çok Ģeyler öğrendim.imtihan Jürimde de o bulundu. Gerek öğrenciliğim ve gerekse uzman olduktan sonra daima iltifat ve teveccühüne ve özellikle sevgisine mazhar oldum. Büyük kiģilik ve nazik tutum ve örnek davranıģları ile herkes tarafından çok sevilen sayılan bir hocamızdı. Onu her vesile ile rahmetle anıyorum. Kaynak: Türkiye de Nöroloji-NöroĢirurji ve Psikiyatrinin Tarihi geliģimi Dr.Faruk Bayülkem (Ruh ve Sinir Hastalıkları Uzmanı Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Eski BaĢhekimi) Ruh Hastalarını Re- adaptasyon Demeği Yayınlarından Istanbul-1998 Prof. Dr. ġükrü Yusuf SarıbaĢ (1 Ocak 1962 tarihinde vefat eden Prof. Dr. ġükrü Yusuf SarıbaĢ'ın kendi kaleminden yaģam öyküsü) "Haltercümem 1883 yılında eski Selanik velayetinin Ustrumca kasabasında doğdum. Ġlk öğrenimimi bu kasabada aldıktan sonra Selanik ve Ġstanbul Vefa Ġdadi okullarında orta öğrenimimi bitirdim. 1911'de Ġstanbul Askeri Tıbbiye Okulu'na müsabaka ile girdim. 13/5/1917 de tabip üsteğmen olarak Harbiye Nezareti Sıhhiye Ġstihbarat Dairesi'ne Müdür Muavinliğine tayin edildim. 1918'de Harbiye Nezareti Sıhhiye Dairesi tarafından Berlin Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne gönderildim. Berlin Tıp Fakültesi'nin Fiziologi Enstitüsü'nde ve Nöroloji Polikliniği'nde 15/5/1920'ye kadar asistan olarak çalıģtım. 1/5/1920'de yüzbaģılığa terfi edildim. 15/5/1920'den itibaren Ağustos ayma kadar Ġstanbul Gülhane Askeri Tatbikat Mektep ve Seririyatı nda Sinir-Akıl Hastalıkları Kliniği'nde asistan, baģ asistan ve muallim vekili olarak çalıģtım Ağustos'undan 1927 Ağustos'una kadar Ankara-Cebeci Askeri Hastanesi'nde Sinir-Akıl Hastalıkları Mütehassısı olarak vazife gördüm.7 HOCALARIMIZ Ağustos'unda askerlikten istifa ederek Ankara Numune Hastanesi Sinir- Akıl Hastalıkları Mütehassıslığına tayin edildim: Vazifede 1945'e kadar çalıģtım. 1945'te yeni kurulan Ankara Tıp Fakültesi Profesörler kurulu kararile Nörologi Profesörlüğüne seçildim. NeĢir edilen eserlerim: 1- "Sıtma Komaları" I. Milli Türk Tıp Kongresi'nde tebliğ edilmiģtir Kongre Zabıtları 2- "Elektrikle TeĢhis ve Tedavi", 94 sayfa, 1927, Ankara Matbaası 3- "Tetanos Hastalığının Suboksipital Serum ġırıngalar ile Tedavisi" Milli Türk Tıp Kongresi'nde tebliğ edilmiģtir Kongre zabıtları 4- "Bir Hekimin Tababet Hakkında DüĢünceleri", A. Bier, Almancadan tercüme, 1932, Ankara, Ġdeal Matbaa, 239 Sayfa 5- "Afiyon Morfin Heroin Kokain ve Esrarın MenĢeleri KullanıĢ ġekilleri ve Tiryakiler" 6. Milli Türk Tıp Kongresi raporlarından, 1935, Ġstanbul Kader Matbaası. 56 Sayfa 6- "Komaların Görülen Araza Göre Hangi Hastalıklardan Ġleri Geldiğinin Ayrılması" Anadolu Kliniği dergisi, 7/7/1939 sayısı8 78TÜRKĠYE NÖROLOJĠ TARĠHÇESĠ Ci 3 1- "En Mühim Koma Vakalarında Yapılacak Ġlk Tedavi Tedbirleri" Anadolu Kliniği dergisi, sayısı 2- "Tababette Teleologi ve Uzviyetteki ġifa Kudretinin Hududu Hakkında" Anadolu Kliniği dergisi, 9 Nisan 1941 sayısı 3- "Cases of Hyatid cysts in the spina", Açta Medica Turda dergisi, Vol I, No: 1, '"Gluteal Klonus Refleksi" hasta üzerinde original araģtırma, Ankara Numune Hastanesi Mart 1947 toplantısında tebliğ edilmiģ; Ġstanbul Seririyatı dergisinin Mayıs 1947 sayısında yayınlanmıģtır. 11- "On Tumours of Spinal Cord Treated by Surgical Procédures" communication, Vol II'IV Congres Neurologique International, 5-10 Septembre 1949, Masson et C. Editeurs, Paris 12- "Ameliyatla Tedavi Edilen 25 Omurilik Uru Vakası" Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, Cilt IV, Sayı "Tüberkülos Spondilitisinden Ġleri Gelen Parapleginin Ameliyatla Tedavisi" Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, Cilt V, Sayı 3-4, "9 HOCALARIMIZ' 7910 80 TÜRKĠYE NÖROLOJĠ TARĠHÇESĠ11 HOCALARIMIZ 81 ( ) Ord. Prof. Dr. Mazhar Osman Uzman Mazhar Osman 1884 yılında Trakya'da, o zaman Ġmparatorluğun sınırları içinde bulunan Sofulu'da dünyaya gelmiģtir. Ġlk ve ortaokulu Kırklareli'de, liseyi Üsküdar'da okumuģtur yılında Askeri Tıbbiye Okulu'nu yüzbaģı rütbesiyle ve sınıf birincisi olarak bitirmiģtir. Gülhane'de bir yıl staj, yaptıktan sonra akliye ve asabiye Ģubesine asistan olarak girmiģ, 1906'da Askeri Tıbbiye Okulu Muallim Muavinliği'ne getirilmiģtir. 1908'de hocası RaĢit Tahsin'in ordudan ayrılıp fakülteye geçmesiyle onun yerini almıģtır. Aynı yıl Almanya'ya gitmiģ, 3 yıl süreyle Berlin ve Münih'te Kraepelin, Spielmayer, Spatz, Jacob ve Garletti gibi dünyaca ünlü bilim adamlarının yanında çalıģmıģtır yılında yurda dönerek tekrar Gülhane'deki görevine baģlamıģtır. Birinci Dünya Harbi'nin baģlamasıyla birlikte 1918 yılında HaydarpaĢa Askeri Hastanesi Asabiye Mütehassıslığına atanmıģtır. Bu dönemde Haseki MüĢahedehanesi'nde ve ġiģli'deki Fransız La Paix Hasta- nesi'nde kurulan Ġstanbul Emrazı Akliye Hastanesi'nde baģtabiplik görevlerinde bulunmuģ ve 1920 yılında ToptaĢı Bimarhanesi'nin (Akıl Hastanesi) baģtabiplik görevini de üstlenmiģtir. Çok ilkel ve hastalara eziyet veren yöntemlerin uygulandığı bu kuruma Mazhar hoca asistanlığı döneminde girememiģtir. Hatta modern psikiyatrinin dünyadaki kurucusu meģhur Kreapelin, Ġstanbul'u ziyareti sırasında ToptaĢını gezmek istemiģ ancak izin alamamıģtır. Mazhar Osman Hoca, baģta Dr.12 82 TÜRKĠYE NÖROLOJĠ TARĠHÇESĠ Refik Saydam olmak üzere dönemin hükümetinin büyük yardımlarıyla Balarköy'de çok geniģ bir arazisi olan ReĢadiye Süvari kıģlasını almıģ ve hastane haline getirerek 1927 yılında ToptaĢı Bimarhanesi'ni buraya taģımıģtır Üniversite Reformu'nda Ġstanbul Tıp Falcültesi'ne Ordinaryüs Profesör olarak atanmıģ ve 1951 yılında ölümüne kadar bu görevini sürdürmüģtür. "Tababeti Ruhiye", "Asabiye ve Akıl Hastalıkları" adlı kitapları vardır. Türkçe ve muhtelif yabancı dillerde yazılmıģ 300'den fazla medikal ve paramedikal makalesi bulunuyor. Ölümüne kadar ayda bir çıkardığı "Ġstanbul Seririyatı" adlı tıp dergisi, dönemin en çok okunan ve aranan dergisi olmuģtur. Tababeti Akliye ve Asabiye Hilali Ahdar (YeĢilay) cemiyetlerinin kurucularındandır. Fransız Nöroloji Demeği, Fransızca KonuĢan Ülkeler Akıl ve Sinir Hastalıkları Demeği, Alman Psikiyatri Derneği ve NewYork Nöroloji Akademisi üyesidir. Son yıllarında önce prostat hipertrofisinin verdiği rahatsızlıklar baģ göstermiģ, daha sonra hemiparezi geçirmiģ ve nihayet yakalandığı kalp yetmezliğinden 31 Ağustos 1951 gecesi vefat etmiģtir. Ölümü dünya bilim çevrelerinde geniģ yankılar uyandırmıģtır. Revue Neurologique'de çıkan biyografisi Ģu cümleyle bitmiģtir: "Cetait un homme de bien, aime et honore partous" > Prof. Dr. Ihsan ġükrü Aksel Ord.Prof.Dr. Ihsan ġükrü Aksel 5 Aralık 1899 yılında istanbulda doğmuģtur. Harbiye Nezareti Piyade Dairesi Mümeyyiz-i evveli Ahmed ġükrü Bey in ve Fatıma Abide Hanım m oğludur. Ġlk öğrenimini Numune-i Irfani-i Hamidi Hadıka-i MeĢveret, Darüt Tedris Mekteplerinde, ortayı HaydapaĢa Osmanı Ġttihat Mektebinde, liseyi Kadıköy Sultanisinde okumuģtur yılında Tıp Fakültesinden diploma aldı. Emraz-ı Akliye ve Asabiye Hastanesinde (ToptaĢı) yani o zaman ki Bimarhaneye asistan, iki yıl sonrada ba- Ģasistan olmuģtur. Bir yıl sonra, 1922 yılında bilgi ve görgüsünü arttırmak üzere Almanyaya gitmiģtir. Münih ve Hamburg Akliye ve Asabiye Kliniklerinde Profesör Kraepelin ve Profesör Spielmayer, daha sonrada Profesör Weygand ve Profesör Jakob un yanında özellikle nöropatoloji alanında çalıģmıģ, bir süre Fransa da bulunmuģtur yılında yurda dönmüģ, Ġstanbul Emraz-ı Akliye ve Asabiye Hastanesin e (Bakırköy) Ģef olarak tayin edilmiģ ve burada nöropatoloji laboratuvarını kurmuģtur. Gerek Bakırköy de gerekse Kuduz Müessesinde özellikle nöropatoloji alanında çalıģmıģtır Üniversite Reformunda Patalojik Anotomi Enstitüsüne Ord.Prof.Dr. Ph. Schwartz m yanma doçent olarak tayin edilmiģtir. Buradan 1935 yılında ayrılmıģ13 HOCALARIMIZ 83 a 3 ve Bakırköy Akıl ve Sinir Hastanesine dönmüģtür. Bu arada HaydarpaĢa Numune ve Gureba Hastahanelerinde uzmanlık da yapmıģtır yılında Psikiyatri Do ç e n t i, 1946 yılında Profesörü, 1951 yılında da, Ord.Prof.Dr. Mazhar Osman Uzman ın vefatından sonra, kliniğin Ordinaryüsü olmuģtur tarihinde Ġ.Ü. Tıp Fakültesi Dekanlığına seçilmiģ ve bu sırada Psikiyatri Kliniğinin Çapa da yapılmasını sağlamıģtır de Çocuk Psikiyatri Enstitüsünü kurmuģtur tarihli, 114 sayılı kanunla 147 Üniversite mensubu arasında Üniversiteden ayrılmıģtır. 1,5 yıl^ sonra 43 numaralı ve tarihli kanunla öteki 146 arkadaģıyla beraber Üniversiteye dönmüģ ve kısa bir süre sonra kurulan Çapa Nöropsikiyatri Kliniğinin Kürsü baģkanlığına seçilmiģtir yılında emekliye ayrılıncaya kadar bu görevde kalmıģtır. Birçok yerli ve yabancı tıp kongrelerine iģtirak etmiģ, Dünya Psikiyatri Federas- yonu nun 24 Ģeref üyesinden biri olarak seçilmiģtir. Türkçe ve yabancı dillerde yayınlanmıģ 300 kadar yayını vardır. Kitapları arasında 1944 te çıkardığı (Nörotrop Virüslü Ensefalitler), 1945 te çıkardığı (Genel Psikiyatri), 1947 de (Psikozların Anotomisi) bulunmaktadır senesinde Leyla Dalaman Hanımefendi ile evlenmiģ ve aynı sene içinde TÜBĠTAK ın hizmet ö- dülü sahibi bulunan Hoca, Ġstanbul Tıp Fakültesinde en iyi derece ile mezun olan gence verilmek üzere bir (Aksel Mükafatı) tesis etmiģtir. Ord.Prof.Dr Ġhsan ġükrü Aksel, Türk Nöropsikiyatri ve Türk Hocalarının yanı sıra Hoca : American Acedemy of Neurology, Fransız Nöroloji Cemiyeti, Fransız Medikopsikoloji Cemiyeti, Beynelmilel Akıl Hıfzıssıhhası Cemiyeti, Benelmilel Akıl Hıfzısıhhası Merkez Komitesi, Beynelmilel Nöroloji Federasyonu, Macar Nöro-psikiyatri Cemiyeti gibi pek çok uluslar arası kuruluģların da üyesi bulunmuģtur. Kuduz üzerindeki orijinal çalıģmaları dolayısıyla 2 defa Türk Tıp Cemiyeti (Zambako PaĢa) Mükafatını kazanmıģ olan Aksel Hoca ayrıca Bulgar Hükümeti Otliçnik NiĢanı (1958) ve Fransız Hükümeti Legion d Honneur Madalyası sahibi idi senesinde 88 yaģında ölen Hocamıza Allah tan rahmet ve mağfiret, muhterem refikaları Leyla Aksel Hanımefendi ye sabırlar ve hayırlı uzun ömürler dileriz. Prof. Dr. Ekrem Kadri Unat Kaynak Kitap: Türkiye de Nöroloji-NöroĢirurji ve Psikiyatrinin Tarihi GeliĢmesi Dr. Faruk Bayülkem (Ruh ve Sinir Hastalıkları Uzmanı Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Eski BaĢhekimi) Ruh Hastalarım Readaptasyon Derneği Yayınlarından Ġstanbul-199814 84 TÜRKĠYENÖROLOJĠ TARĠHÇESĠ Prof. Dr. Nazım ġakir ġakır ( ) Nazım ġakir 1888'de Ġstanbul'da doğmuģtur. Anne tarafından Sinoplu baba tarafından Elazığlıdır, ilk ve orta öğrenimini "Burhan-ı Terakki"de yapmıģ daha sonra Askeri Tıp Okulu'na girmiģ ve 1910 yılında yüzbaģı rütbesiyle mezun olmuģtur. O yılı Gülhane'de stajyer olarak geçirmiģ. 1911'de Asabiye ve Akliye Kliniği asistanlığına bağlamıģ ancak Ġtalyan Harbi nedeniyle Arnavutluk'a gönderilmiģtir yılının baģlarında Gülhane'de asistanlığa dönmüģ ve bu kez de Balkan Harbi'ne katılmak üzere Trakya'ya gönderilmiģ kıta tabibi olarak ve Sahra Hastanesi'nde yaralılar ve salgın halindeki kolera hastaları arasında görev yapmıģtır. Gülhane'ye dönünce 6 ay süreyle nöropsikiyatri eğitimi için Viyana'ya gönderilmiģtir yılında bir türlü tamamlayamadığı asistanlığını bitirmek üzere tekrar Gülhane'ye dönmüģtür. 1914/1915'te Birinci Dünya Harbi'nin baģlaması üzerine akliye ve asabiye uzmanı olarak 3. Ordu'ya gönderilmiģtir. Erzurum'daki hayatı savaģın çetin Ģartlarının yanı sıra tifüsle ve mahrumiyetle mücadele içinde geçmiģtir. Bir çok hekim gibi Nazım ġakir Hoca da tifüse yakalanmıģ ve günlerce yarı koma halinde, sadece bir emir erinin bakımı altmda kalmıģ ve büyük bir Ģans e- seri olarak ölümden kurtulmuģtur. SavaĢın sona ermesi üzerine 1918 yılında Gülhane Asabiye ve Akliye Kliniği hocalığına getirilmiģtir. 1921'den 1923'e kadar Ġstiklal SavaĢı'na katılmıģ ve Ankara Askeri Cebeci Hastanesi BaĢtabipliği'ni yapmıģtır. SavaĢtan sonra tekrar Gülhane'ye dönmüģ ve 1923'ten 1944'e kadar Gülhane Akliye ve Asabiye Kliniği'ni büyük bir baģarı ile yönetmiģtir. Nazım ġakir Hoca, anatomi, fizyoloji ve anatomopatoloji üzerine kurup formüle ettiği Nöroloji eğitimi ve ödün vermeden tam bir bilimsel disiplin içindeki çalıģmaları sonucu Gülhane Nöropskiyatrı Kliniği'ni daha çok bir Nöroloji ekolü o- larak Ģöhretinin zirvesine taģımıģtır. Hocanın yetiģtirdiği öğrencileri arasında sadece öğretim üyeliği yapmıģ olanları saymak bile insan yetiģtirmeğe ne kadar önem verdiğini göstermek açısından yeterlidir: Prof. Dr. ġükrü Yusuf ġarıbaģ, Prof. Dr. Rasim Adasal, Prof. Dr. Sami Gür ün, Prof. Dr. Gıyas Unsal, Prof. Dr. Necmettin Polvan, Prof. Dr. Nevzat Akabay, Prof. Dr. Selahattin Doğulu ve Ankara Numune Hastanesi'nin değerli klinik Ģefi Dr. Münif Sanan, hocanın yanında yetiģmiģlerdir. Nazım ġakir hoca çok sayıdaki makale ve tebliğinin yanısıra 5 kitap yazmıģtır:. 1. Gülhane Emrazı Asabiye Dersleri 2. Temarüz ve TeĢhis 3. Marazi AĢk 4. Toksikomanilerin TeĢhis ve Tedavisi 5. Ordu Doktorunun Nöropsikiyatri Kılavuzu15 HOCALARIMIZ 85 Nazım ġakir Hoca 1944'te generalliğe yükselmiģ, 1945 'te kurulmakta olan Ankara Tıp Fakültesi Asabiye ve Akliye Klinikleri Profesörlüğüne seçilmiģ, ancak devrin Milli Eğitim Bakanı'yla prensip anlaģmazlığına düģmüģ, fakülteden istifa e- derek Gülhane'de kalmıģtır yılma kadar Gülhane'de müdürlük ve baģtabiplik görevlerini yapmıģ ve kendi isteğiyle emekliye ayrılmıģtır. Daha sonra 2 yıl süreyle Ġstanbul'da Adli Tıp Müessesi Müdürlüğü'nü yapmıģtır. Hoca kitaplığını Gülhane Nöroloji Kliniği'ne hediye etmiģtir. Servetini devlete bırakmak istemiģse de uzun formaliteler nedeniyle bunu yerine getirememiģtir. Geçirdiği prostat ameliyatından kısa bir- süre sonra 9 Ekim 1969 günü vefat etmiģtir. Vasiyeti üzerine ü- niforması tabuta konularak defnedilmiģtir. Nazım ġakir Hoca'nm Rasim Adasal'a bıraktığı notlar aģağıdaki inanç ve duygu yüklü paragrafta son bulmaktadır: "Bu gün uzaktan Ankara'ya bakarken bıraktığım hızı hafifletmeden sağlamaya niyet etmiģ arkadaģlarımı ve geniģ vatanımın her köģesinde varlığını gösteren Gülhane Asabiye ve Akliye makinesinin muvaffakiyetle iģlemesini yürüten genç talebelerimi görmekle iftihar etmek, ömrümün en büyük zevki olduğu gibi 50 yaģındaki Gülhane'mizin Ġstanbul ve Ankara Fakültelerini tesis ve tecdit etmekteki büyük rolünü, sivil ve askeri hastahanelerde ilim ihtisasını yaratan evlatlarının eserlerini takdir etmeyecek bir Türk'ün mevcut olduğuna inanmıyorum." Dr. ġükrü Hazım Tiner yıllarında Haseki Hastanesi Nöroloji Kliniği'nde hocam oldu. Ahmet ÇalıĢkanla birlikte onun asistanı olarak çalıģtık. Dr. Tiner, Tevfik Sağlam, E Kerim Gökay, Ihsan ġükrü Alcsel, Mazhar Osman kuģağındandır. Doğum tarihi 1892 olmalı yılında 65 yaģmda emekli oldu. Hazım Bey I. Dünya SavaĢı'nı hekim olarak yaģamıģ, SarıkamıĢ hareketinde bulunmuģ olan bir insan, kendisinin çok iyi bir Nörolog olduğunu güvenle söyleyebilirim. Çok iyi bir klinisyendi. Ord. Prof. Dr. Erich Frank kendi adıyla anılan seri kitaplarda Nöroloji'yi onun yazmasını istemiģ ve Dr. Tiner'i tercih etmiģtir. Çok zarif, çok kibar bir insan, eģsiz bir hocaydı. Yıllar içinde bir kez olsun kötü davranıģım, kötü sözünü hatırlamıyorum. Bizden 'arkadaģ', 'beyler' diye söz eder, daima 'siz' diye hitab ederdi. Doğrusu fakültedeki hocalardan edindiğimiz tercübelerin ardından onun bu davranı- Ģını özellikle takdirle karģılamıģtık. Bence müstesna bir öğretici idi. Hasta baģındaki vaka tartıģmaları bilimsel bir ziyafet gibi idi. Çok güzel bir Türkçe kullanıyor ve daima sağlam bir bilimsel mantıkla bir tartıģma yapıyordu. Bilimsel düģünceyi, bilimsel yaklaģımı, spekülasyonsuz konuģmayı ondan öğrendik. Uç dilden okuyabiliyordu ve son derece yenilikçi idi. Olduğundan daha bilgiç görünmek çabasında değildi. EEG'den söz ederken, 'Batı'da bu kadarını kapıcılar bile bilir' dediğini unutamıyorum. Onu her hali ile efendi bir insan, gerçek bir bilim adamı olarak anıyorum. (Prof. Dr. CoĢkun Özdcmir in, ġükrü Hazım Tiner hakkmdaki görüģleri)16 86 TÜRKĠYE NÖROLOJĠ TARĠHÇESĠ Mazhar Osman Hoca, ToptaĢı Bimarhanesi baģhekimi ilçen onun yanında asistan olarak çalıģmıģ, dönüģünde bir süre tedavi için Almanya'ya kaplıca tedavisi görmeye gitmiģ, orada Almancayı çok iyi öğrenmiģ, dönüģünde Fransız La Paix Hastanesi'nde ve Mazhar Hoca ile birlikte çalıģmıģtır. ToptaĢı Bimarhanesi Bakırköy Hastanesi'ne taģındıktan sonra yılları arasmda hastanede görev yapmıģtır. Sinir sistemi anatomisi ve Nörolojik hastalıklar konusundaki geniģ bilgisi ve deneyimleri ile tanınan ġükrü Hazım Tiner, Haseki Hastanesi Nöroloji Servisi ġefliği ni yapmıģ, Prof. Ahmet ÇalıĢkan ve CoĢkun Özdemir gibi çok değerli nörologlar yetiģtirmiģtir. ġükrü Hazım Tiner'e iç hastalıkları bölümünden Ord. Prof. Dr. Akil Muhtar Hoca, kendi kürsüsünde Nöroloji dersleri verdirirdi. Biz tıp talebesi olarak bu vesile ile ġükrü Hazım Tiner'i tanımıģ, Nöroloji konusunda ondan çok Ģeyler öğrenmiģtik. Nöroloji ihtisası imtihan jürimde de kendisinin bulunmasından ayrıca mutluyum. (Dr. Faruk Bayülkem in ġükrü Hazım Tiner hakkındaki görüģleri) Dr. Ahmet ġükrü Emed * 1898'de Ġstanbul'da doğmuģtur. YüzbaĢı Hacı Mustafa Efendi'nin oğludur. Ġlk tahsilini BeĢiktaĢ Kaptan Ġbrahim Mektebi'nde, ortaokulu BeĢiktaĢ Mülkiye RüĢdiyesi'nde, lise tahsilini de Hadikai MeĢveret Ġdadisi'nde bitirtikten sonra 1929 senesinde Tıp Fakültesi'nden (Mekteb-i Tıbbiye) diploma almıģtır. Tıbbiyeden mezuniyetinden önce, Birinci Cihan Harbi sırasında, HaydarpaĢa Askeri Hastanesi'nde, ġiģli Fransız Akliye ve Asabiye Hastanesi'nde ve Darülaceze'de vâzife almıģ, bilahare asistanlık hizmetini ToptaĢı Bimarhanesi ve Zeynep Kâmil hastanelerinde tamamlamıģtır. Asabiye ve akliye ihtisasını tekâmül ettirmek için, Almanya'nın muhtelif Ģehirlerinde, Paris ve Viyana'nın asabiye ve akliye serirriyatları ve seroloji laboratuvarlannda çalıģan Ahmet ġükrü Emed, memlekete dönünce ToptaĢı Bimarhanesi Seroloji Laboratuvarı ġefliği'ne tayin edilmiģ, Avrupa'da gördüklerini ToptaĢı'nda tatbik etmeye baģlamıģ, hastanede tesis ettiği seroloji laboratuvarı ile Nörolojik tahlillerin büyük mikyasta inkiģafına hizmet etmiģtir. Bilahare Bakırköy Emrazı Akliye ve Asabiye Hastanesi mütehassıslığına terfi eden Dr. Ahmet ġükrü Emed, bir müddet sonra sırasıyla Vakıf Gureba Hastanesi'nde, Beyoğlu Zükür ve CerrahpaĢa hastanelerinde asabiye mütehassıslığı yapmıģ, Elazığ'da bir asabiye hastanesinin tesisine, memur edilmiģ, bir devre de Diyarbakır milletvekilliğine seçilmiģtir. Mebusluktan ayrıldıktan sonra Bakırköy Emrazı Asabiye ve Akliye Hastanesi'nin baģhekimliğine tayin edilmiģ ve orada iki sene müddetle çalıģarak hastanenin her hususta inkiģafına hizmet etmiģtir senesi Nisan'mda Haseki Hastanesi Asabiye mütehassıslığına nakledilmiģ, ayrıca GümüĢsüyü Askeri Hastanesi'nde yedek tabip olarak vazife görmüģtür. Dr. Ahmet Ģükrü Emed, Çocuk Esirgeme Kurumu Süt Damlası, Vakıf Gureba ve Belediye hastanelerinde asabiye polikliniği, Deniz Yolları ve Tramvay-Ttihel-E-17 HOCALARIMIZ87 lektrik-havagazı idarelerinde asabiye mütehassıslığı yapmıģ, Türk Tıp Cemiyeti ve Türk Nöro- Psikiyatri Cemiyeti'nde faal vazife almıģtır. Frengi serolojisi, mayi-i dimağ Ģevki ve akliye asabiye Ģubesiyle ilgili muhtelif makaleleri, hayvan frengisi, keyif veren zehirler hakkında tıp kongrelerinde sunulmuģ raporları ve mayi-i dimağ hakkında yazılmıģ kıymetli bir kitabı vardır. (*) Erdem, F.: Türk Hekimleri Biyografisi. Çituri Biladerler Basım Evi, Ġstanbul, 1945 Ord. Prof. Dr. Fahrettin Kerim Gökay* 1900 yılının 10 Ocak günü. EskiĢehir, Muttalip Caddesi Ferahiye Mahallesi köģesindeki evde dünyaya gelmiģtir. Babası Eski- Ģehirde, manifatura ticaretiyle meģgul olan Ģehrin Belediye ve Maarif meclisi üyeliklerinde bulunmuģ olan Hacı Abdulkerim Efendi dir. Hacı Abdulkerim Efendi, ticaret hayatına girmeden evvel Trabzon ve Van da o zaman ıslahat için giden heyetin mümeyyizliğinde bulunmuģ, Trabzon valisi Kadir Bey in maiyetinde çalıģmıģ, bilahare memuriyet hayatını terk ederek ticaret hayatına atılmıģtır. Baba tarafından büyük amcası Abdüssettar Efendi, Hukuk Mektebi Müderrislerinden ve Mecelle Ģarihidir. Bir amcası da Trabzon Istinap reisidir. Annesi Dobruca Türklerinden ġeyh Ahmet Efendi nin kızıdır. ġeyh Ahmet Efendi, kardeģi Numan Efendi, Ġstanbul Darulmuallimatınm ilk müdürlerindendir. Fahrettin Kerim, çocukluğunda ilk mahalle mektebini Hoca Ġsmail Efendi nin mektebinde geçirmiģ, bu mektepte okuma ve kuran öğrenmiģ, zaman adetleriyle hatim merasimi yapılarak, tamamlandıktan sonra, ilk tahsilini Darulfeyz iptidai mektebinde yapmıģtır. Bu mektebe gittiği zaman henüz memlekette mutlakiyet rejimi hüküm sürüyordu. Okutulan dersler basitti. 4 sene sonra mektebi birincilikle bitirdi ve hayatında ilk hitabesini bu münasebetle yapılan tevzi-i mükafat töreninde söylemiģtir senesinde EskiĢehir de açılan 5 senelik Liva idaresine girdi. O tarihlere kadar EskiĢehir de eski sistem mektep usulü hakimdi. Bu idadi ile yeni reform yapılıyordu. Çok kuvvetli hocalar gelmiģti. F.K. mektepteki çalıģmasiyle dikkati cel- betti. Küçük Fahri adıyla anılan 116 numaralı Fahrettin bu mektepte yazı sahasında heves göstermeğe baģladı. Türkçe hocası Sıtkı Bey in talebeye verdiği Ġstanbul seyahati tasviri mevzuu etrafında hazırladığı yazı, hoca ve sınıfın dikkatini çekti. Bu hevesle mektebin üçüncü sınıfında iken Tecdidi Efkar Hilali Osman adlı mektep gazetelerini Ģapirografla çıkardı. Bu yüzden hayatında aldığı iki izinsiz cezaya çarpıldı.' 1915 te mektebi birincilikle bitirdi ve Ġstanbul da, Boğaziçi nde yeni senelik Rehberi ittihat mektebine girdi. Bu mektebte sınıf derslerini hafif bulduğu için se18 88 TÜRKĠYE NÖROLOJĠ TARĠHÇESĠ ne ortasında Menbaul Ġrfan Ġdadisine müracaat etti ve orada son sınıfa dahil oldu senesinde mektebi aliyulala diploma ile bitirerek Tıp Fakültesi ne imtihanla dahil oldu. Tıp Fakültesinin birinci sınıfında iken EskiĢehir de çıkan Karacahisar gazetesine halk sağlığı üzerinde sıtma ve sivrisinek mücadelesi mevzulu yazıyla basın hayatına girdi. Mektebin üçüncü sınıfında iken Ġstanbul da Talebe Cemiyeti Reisliği Milli Tıp Talebe Birliği nin ilk nüvesini teģkil eden ve Ġstanbul iģgalini mitinglerle protesto eden heyetlerin tertip komisyonlarında bulundu. EskiĢehir de milliyetçi ve halkçı Ahrar gazetesini çıkardı. Bilahare tahsilini devam ettirmek için Ġzzet Ulvi ve Ekrem Tok a terkederek Ġstanbulda tahsiline devama döndü senesinin Eylül ayında stajiyer olarak yardımcı asistan sıfatiyle ToptaĢı Bi- marhanesi nde vazife aldı. Burada Dr. Lütfü Akif ve Ali Muhlis beylerden faydalandı. O sene Bimarhane baģhekimliğine Dr. Mazhar Osman Bey tayin olundu. E- sasen Dr. Mazhar Osman Bey in ġiģli derslerine devam ediyordu senesinde mektebi bitirirken o senenin 28 Mart tarihinde, aynı zamanda Emrazı Akliye ve Asabiye Mütehassısı sertifikasını da almıģ bulunuyordu ve 1923 te Münich te Prof. Kraepelin psikiyatri kliniğinde ve Forschung Anstalt tecrübi ruhiyat laboratuvarında çalıģtı yılının 28 TeĢrinievvelinde Viyana ya giderek 7 ay Wagner von Jauregg in asabiye ve akliye kliniğinde çalıģtı. 31 Mayıs 1924 te Ġstanbul Emrazı Akliye ve Asabiye Hastanesi nin Tecrübi Ruhiyat laboratuarı Ģefliğine tayin edilmek suretiyle resmen memuriyet hayatına baģlamıģ oldu. ToptaĢı Hastanesi nin Bakırköy e naklinde vazife aldı ve bu nalde memur edildi. 192Ö de kurucuları arasında bulunduğu YeĢilay cemiyetinin Umumi katipliğine tayini 1923 te olmuģtur yılında Tıp Fakültesi Akliye Seririyatmm Müderris Muavinliği imtihanına girmiģtir. 10 imtihan suali arasında Ģu mevzular vardı; Oligifreni, Paranoia, PĞ.E nin tahassülünde travmanın tesiri, mayii dimağii Ģevki tahlilleri, Ġhtiyarlık bunaması, Korsakof Sendromu, kokainomani v.s... Ġmtihan Jürisi : Ord. Prof.RaĢit Tahsin,Hayrullah Diker, Süreyya Ali, Refik Güran, Hamdi Suat ve NeĢet Ömer Ġrdelp ten mürekkepti, imtihanın tahiriri kısmı için kur a çekildi. Sual olarak EG.P nin tahassülünde cüruhun tesiri çıktı. Evvela yazılı olan bu soru hakkında konuģma 50 dlc sürecekti. Böyle bir dar mevzuun söylenmesinde halcim olan noktai nazar, edebiyat toplamak olduğuna iģaret etmek isteriz, imtihanın akebinde Tıp Fakültesi Dekanı Prof. NeĢet Ömer kendisini çağırmıģ ve müderrisin rahatsızlığı dolasıyla müderris vekilliğiyle kliniği idare19 HOCALARIMIZ 89 etmeğe memur edildiğini tebliğ etmiģtir. Böylece 1926 yılının 31 Temmuz undan i- tibaren klinik çalıģmalarına baģlamıģ oldu. O sene Weiner Klinische Wochenschriffte te Türkiyede PG.P meselesi üzerinde bir travayı çıktı. Ondan evvel de akli hastalıkların teģhis ve tedavileri adiyle bir kitabi çıkmıģtı. Bu kitapla beraber Tecrübi Ruhiyatta Muayene Usulleri adlı kitabı da çıkmıģtır te Kraeppelin Festschrift inde Ġhsan ġükrü Aksel ile beraber Türkiye Emrazı Akliye Tarihçesi, 1925 te Çiçek aģısı ve P.G.P., 1930 da Encephale mecmuasında HaĢiĢ istimaline dair travayı intiģar etmiģtir. Bu son travay beynelminel tıb e- debiyatmda yer almıģtır te kendisini yalnız tedrisata vermek üzere, 3500 kuruģ maaģlı Emrazı Akliye Tecrübi Ruhiyat laboratuvarmdan ayrılarak 2500 kuruģ maaģlı müderris muavinliğine geçmiģtir. Bilahare Berlin de toplanan Milletlerası Asabiye kongresi, Roma da toplanan Avrupa Ġjyen Mantal Kongresi gibi milletlerarası teģekküllerinin toplantılarına iģtirak etmiģ, Amerika ve Avrupada Ġçki DüĢmanları cemiyetleriyle sıkı teģriki mesaide bulunmuģtur Üniversite reformunda evvela ReĢit Galip kadrosunda, Üniversite sinir Hastalıkları 2. ci Kliniği Profesör Vekilliği suretiyle direktörlüğüne tayin edilmiģse de bu kadronun yürümemesi üzerine, Kasımda çıkan Refik Saydam-Ismet Bey kadrosunda, Akıl Hastalıkları Kliniği Profesörlüğüne tayin edilmiģtir yılında Ord. Prof. H. Diker in tekaüt olması üzerine, evvela Vekaleten Sinir Hastalıkları kliniğinin idaresini eline almıģ, 1941 yılı Nisan mda asaleten (Profesörler Kurulunun ittifakla verdiği karar üzerine) seçilmiģtir ten itibaren Avrupadaki Muhtelif Ġjyen Mental ve Asabiye Kongrelerine iģtirak etmiģ, müteaddit toplantılara baģkanlık etmiģ da Beynelmilel Ġçki DüĢmanlari Ġttihadı Ġcra Komkesi nin, 1948 de Milletlerarası Akıl Sağlığı Federasyonu Eksekütif Komitesi üyeliklerine seçilmiģtir. Üniversitede Kriminoloji Konseyine Maarif ġurasına, NeĢriyat Kongresine, Dil, Tarih Kongresi üyeliğine ve çeģitli ilim ve fikir cemiyetlerinde vazife almıģtır. Tıp Dünyası ve YeĢilay Dergilerini neģretmiģ den 1946 ya kadar Tıp Fakültesi mecmuasını idare etmiģtir. YeĢilay, Türk Tıp Encümeni, Akıl Hıfzıssıhhası, Muallimler birlikleri reislikleri, Türk Tıp Kongresi ve Etıbba Muhadenet reis muavinliklerinde, Fransız, Alman ve Ġngiliz tıp mecmualarında yayınlarda bulunmuģ, Alman Asabiye ve Akliye, Fransız Mediko Psikolojik Cemiyetleri üyeliklerine seçilmiģtir. Sosyal çalıģmalar yaparken bir aralık C.H.P Ġstanbul Vilayeti Reisliği nde bulunmuģ, bu iģin hocalıkla birlikte yürütülemiyeceği durumu karģısında, bu vazifeden ayrılarak kendisini profe- sölüğe vermiģtir yılının ġubat mda Yüksek Sağlık ġûrası ve Kasım da Türk Turizm Kurulu üye baģkanlığına seçilmiģtir.20 90 TÜRKĠYE NÖROLOJĠ TARĠHÇESĠ 24 Ekim 1949 da Ġstanbul Vali ve Belediye BaĢkaıılığina tayini üzerine Üniversitedeki fiili vazifesinden ayrılmıģtır. * Kaynak: Nöroloji Kliniği; Ders yılları ÇalıĢma ve AraĢtırmaları ile Klinik ve Poliklinik Ġstatis- tikleri, Ġstanbul (1950) Doç. Dr. Esad RaĢid Tuğsavul Birçok müellif tarafından parlak bir nörolog olarak tanımlanan Esad RaĢit, RaĢid Tahsin in oğludur. Lise tahsilini Galatasaray da yapmıģ olup, 1920 de Askeri Tıbbiyeden mezun olmuģtur.gülhanede Dahiliye ihtisası yapmıģ, HaydarpaĢa ve GümüĢsüyü hastanelerinde Dahiliye uzmanı olarak çalıģmıģtır. Askeri tıbbiyede müzakereci olduğu sırada Asabiye ihtisası da yapan E- sad RaĢid, Ankara Cebeci Hastanesinde Asabiye mütehassısı o- laralc tayin edilmiģtir de üniversite de sinir hastalıkları kliniğine doçent olur. Ord. Prof. Dr. Hayrullah Diker in direktörlüğündeki müstekil olan nöroloji kürsüsünde öğrenciler ve asistanlar tarafından çok sevilen Doç. Dr. Esad RaĢid Tuğsavul (Faruk Bayülkem de ve Kenan Tükel de Tuksavul olarak geçmekle beraber, birçok baģka kaynakta soyadı Tuğsavul olarak belirtilmekte olduğundan, bizde Tuğsavul olarak kullanacağız.) 1938 de (Ölüm tarihi Perihan Baslo da 1937 olmakla beraber, diğer kaynaklarda 1938 dir) tutulduğu pnömoniden kurtarılamayarak, çok genç yaģta 38 yaģında hayata gözlerini kapamıģtır. Dr.Esad Raşid Tuğsavul un eserleri: Ġntani hastalıklar (Ġlmi Emrazı Dahiliye ); müellifi: Cahrls Dopter den, cild 1, sayfa 378: Ġst. Darülfünun külliyatından, Milli Matbaa, 1926 Tıb Dahili Dersleri; cild 1, sayfa: 608, Askeri Tıbbiye Mektebi NeĢriyatından, No:19,1927. Ġntani Hastalıklar (Ġlmi Emrazı Dahiliye ); müellifi: Charles Dopter den, cild: 11, sayfa: 437. Ġst Darülfünun Külliyatından, Devlet Matbaası Ġlmi Emrazı Hariciye; müellifi: Mathieu den müģterek. Fuad, ġükrü,derviģ, A- sım, Hamza, Vahid, Esad RaĢid: Tıbbiye Mektebi Külliyatından, iki cild, sayfa 374; 551 Askeri Tıbbiye Marbaası Emrazı Dahiliye (Teneffüs Cihazı Hastalıkları); müellifi: Bezançon, müģterek Dr. Füad ve Dr. Esad RaĢid, 7 inci cild, sayfa: 544; Darülfünun külliyatından; Hüsnütabiat Matbaası Sinir ve Ruh Hastalıkları Simiolojisi; M. M. V. Gayret Matbaası, 1931. Daha göster
II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİ BİR BÜROKRAT PORTRESİ: SADRAZAM (KÜÇÜK) MEHMED SAİD PAŞA VE REFORMLARI Zeki ÇEVİK * ÖZET Osmanlı Devleti'nde yedisi Sultan II. Abdülhamid devrinde olmak üzere toplam dokuz kere Sadrazamlık Detaylı TÜRKİYE DE KOOPERATİFÇİLİK HAREKETİNİN DÜŞÜNSEL BOYUTU * INTELLECTUAL EXTENT OF THE COOPERATIVE SYSTEM IN TURKEY Özlem YILDIRIR KOCABAġ * Özet
TÜRKİYE DE KOOPERATİFÇİLİK HAREKETİNİN DÜŞÜNSEL BOYUTU * INTELLECTUAL EXTENT OF THE COOPERATIVE SYSTEM IN TURKEY Özlem YILDIRIR KOCABAġ * Özet Türkiye de kooperatif düşüncesinin ve hareketinin gelişimi, Detaylı CUMHURİYET DÖNEMİ EĞİTİM TARİHİMİZDE I. MİLLİ EĞİTİM ŞÛRASI (17 23 TEMMUZ 1939) ve UYGULAMALARI Sait DİNÇ
CUMHURİYET DÖNEMİ EĞİTİM TARİHİMİZDE I. MİLLİ EĞİTİM ŞÛRASI (17 23 TEMMUZ 1939) ve UYGULAMALARI Sait DİNÇ A. I. MİLLİ EĞİTİM ŞÛRASININ TOPLANMASI Eğitim ve öğretim, insan ve toplum hayatının en önemli Detaylı Türk Kadınına Milletvekili Seçme ve Seçilme Hakkı Tanınması Üzerine Yapılan Kutlamalar Celebrations for the Enfranchisement of Turkish Women
ISSN: 1309 4173 (Online) 1309-4688 (Print), p. 177-191, Türk Kadınına Milletvekili Seçme ve Seçilme Hakkı Tanınması Üzerine Yapılan Kutlamalar Celebrations for the Enfranchisement of Turkish Women Yrd. Detaylı TÜRKİYE'DE ÖNCÜ BİR TOPLUM HEKİMİ DR. MEHMET ÇEMALETTİN OR
Türkiye'de Öncü Bir Toplum Hekimi Dr. Mehmet Çemalettin Or 3 TÜRKİYE'DE ÖNCÜ BİR TOPLUM HEKİMİ DR. MEHMET ÇEMALETTİN OR Mehmet Cemil Uğurlu* Etimesgut Sıhhat Merkezini gezdim, kıymetli direktörü C. Or'un Detaylı Türk Kadınlarının Tıp Eğitimine Başlama Süreci ve İstanbul Darülfünunu Tıp Fakültesi nden Mezun Olan İlk Kadın Hekimler
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 35 (2) 107-111, 2009 DERLEME Türk Kadınlarının Tıp Eğitimine Başlama Süreci ve İstanbul Darülfünunu Tıp Fakültesi nden Mezun Olan İlk Kadın Hekimler Elif ATICI, Detaylı MADENCİLER 55. YIL MADEN MÜHENDİSLERİNİN VE TÜM MADENCİLERİN BAYRAMINI KUTLARIZ...
MADENCİLER Bayram Bülteni 4 A r a lık 20 0 9 T MMO B MADEN MÜH ENDİ SL ER İ ODASI Say ı: 43 55. YIL MADEN MÜHENDİSLERİNİN VE TÜM MADENCİLERİN BAYRAMINI KUTLARIZ... Yüzyıllık bir dünya geleneği olan 4 Aralık Detaylı Hekimlik Bankacılık Değildir Prof. Dr. Asım Cenani. Kültürümüzün Zenginliklerini Yeterince Kullanmıyoruz Mustafa Altıntaş
Selçuk Ecza ve As Ecza Depolarının ücretsiz kurumsal yayınıdır. Yıl:9, Sayı:36/2013-3 Hekimlik Bankacılık Değildir Prof. Dr. Asım Cenani Kültürümüzün Zenginliklerini Yeterince Kullanmıyoruz Mustafa Altıntaş Detaylı ISSUE:4 VOLUME:2 FALL 2014 (Special Issue)
BJH.. BEDER JOURNAL OF LIMAN Ë ISSUE:4 VOLUME:2 FALL 2014 (Special Issue).M.SH I II HËNA E PLOTË BEDËR UNIVERSITY About the Journal Beder Journal of Humanities (BJH) is a peer-reviewed journal published Detaylı C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 2, 2012 113
C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 2, 2012 113 ÇOK PARTİLİ HAYATA GEÇİŞ SONRASINDA İLK MUHALEFET PARTİSİ: MİLLİ KALKINMA PARTİSİ B. Zakir AVŞAR ve Elif EMRE KAYA Özet ÇalıĢmanın konusu, Detaylı FUAR Kenya 91 Lübnan 91 Mersin Yükseköğretim Tanıtım Günleri 92. SPOR Rekortmen Öğrencimiz Rektör Akan ı Ziyaret Etti 92
İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER OMÜ Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesinin Temeli Atıldı 2 Türkiye nin Havacılık Merkezi Olacağız 4 Kırgızistan Arabaev Devlet Üniversitesi ile İşbirliği Anlaşması İmzalandı 5 Detaylı Gözlerin Musikisi, Sarayların Sanatı Mehmet Gürsoy. Kültürsüzlük En Büyük Yozlaşmadır Prof. Dr. Vural Solok. Yavru Vatan; Kuzey Kıbrıs
Selçuk Ecza ve As Ecza Depolarının ücretsiz kurumsal yayınıdır. Yıl:10, Sayı:40/2014-3 Gözlerin Musikisi, Sarayların Sanatı Mehmet Gürsoy Kültürsüzlük En Büyük Yozlaşmadır Prof. Dr. Vural Solok Yavru Vatan; Detaylı ÜLKEMĐZDE ĐLK MADEN MÜHENDĐSLERĐ
ÜLKEMĐZDE ĐLK MADEN MÜHENDĐSLERĐ Dünyada ilk maden teknik okulu 1736 da Avusturya da kurulmuştur. 1762 de, Avusturya kraliçesi Maria Therasa Yukarı Macaristan da (günümüzdeki Slovakya Cumhuriyeti) Schemnitz Detaylı BAfiKANDAN OLA AN GENEL KURUL. 6 Türk Nöroflirürji Derne i Ola an Genel Kurulu 24 Haziran 2006 YEN YÖNET M KURULU ÜYELER 23 GRUP - KURUL TUTANAKLARI
TÜRK NÖROŞİRÜRJİ DERNEĞİ T Ü R K N Ö R O fi R Ü R J 1985 D E R N E Sayı 13 - Ekim 2006 YÖNETİM KURULU Başkan Mehmet Zileli 2. Başkan Etem Beşkonaklı Sekreter Ağahan Ünlü Muhasip İlhan Elmacı Veznedar Tuncer Detaylı İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... 7 I. BÖLÜM ATATÜRK DE BİR ÇOCUKTU Ailesi... 9 Küçük Mustafa İlkokula Başlıyor... 10 Çiftlik Hayatı...
1 2 İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... 7 I. BÖLÜM ATATÜRK DE BİR ÇOCUKTU Ailesi... 9 Küçük Mustafa İlkokula Başlıyor... 10 Çiftlik Hayatı... 10 Askerî Okula Başlangıç... 12 Kemal İsmini Alması... 12 Manastır Askerî Detaylı Avrasya Hospital in Başarı Öyküsü...
Avrasya Hospital Sa l k Dergisi Y l:14 Say : 48 www.avrasyahospital.com.tr Vitaminler Kaşıntı Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Çocuklarda Obeziteye Dikkat! Gebelikte Ultrasonografinin Yeri ENDOSKOPİ Detaylı FAKÜLTELERĠ DEKANLARI TOPLANTISI
11 NĠSAN 2012 27 NĠSAN 2013 ARA GENEL KURUL ÇALIġMA RAPORU 1 ĠÇĠNDEKĠLER Sayfa No Bir Yıl Böyle Geçti 3 Merkez Büro Faaliyetleri 8 Komisyon Raporları 15 Basın Açıklamaları 52 Güncel Bilgi Notları 134 Etkinlikler Detaylı Mustafa SARILAR. Prof. Dr. Faruk KOCACIK
Sarılar iş adamlarına örnek oldu İlimizin önemli işadamlarından Mustafa Sarılar, babasına ahde vefanın en güzel örneğini göstererek yaptırdığı caminin adına babasının ismini verdi. Üniversite lojmanlar Detaylı TÜRKİYE MUALLİMLER BİRLİĞİ MECMUASININ SİSTEMATİK TAHLİLİ
i TÜRKİYE MUALLİMLER BİRLİĞİ MECMUASININ SİSTEMATİK TAHLİLİ Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı Filiz OKMAK Danışman: Doç. Dr. Nurettin ÖZTÜRK Detaylı İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ NDE ESKİLERDEN BİLDİKLERİM, HATIRLADIKLARIM
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ NDE ESKİLERDEN BİLDİKLERİM, HATIRLADIKLARIM Günsel Koptagel-İlal * Prof.Dr. Feza Günergun benden Prof.Dr. Asuman Baytop un 90 yaşına varması nedeniyle hazırlayacakları bir dergi için Detaylı HEKİM EMEĞİ ÇALIŞTAYI
HEKİM EMEĞİ ÇALIŞTAYI 08-09 KASIM 2008 İSTANBUL TABİP ODASI ÖZEL HEKİMLİK KOMİSYONU HEKİM EMEĞİ ÇALIŞTAYI 08-09 KASIM 2008 Düzenleme Kurulu Dr. M. Mazhar ÇELİKOYAR (Başkan) Doç. Dr. Arda SAYGILI (Sekreter) Detaylı Biz Büyük Bir Aileyiz
A.Ş. Biz Büyük Bir Aileyiz Merkez Mahallesi 29 Ekim Caddesi İhlas Plaza No: 11 A / 41 34197 Yenibosna - Bahçelievler / stanbul Tel: (0212) 454 30 00 Faks: (0212) 454 34 55 www.ihlasgazetecilik.com.tr - Detaylı Feyyaz Berker. Robert Kolej Camiasının Gönlünde Taht Kuran RC li V 122
Çocukları ilkokulu tamamlamak üzere olan, belli bir kültür düzeyine sahip nice ailenin gönlünde haklı olarak hep aynı aslan yatıyor; İstanbul Amerikan Robert Lisesi. Çünkü 125 yaşındaki kolej, öğrencilerine Detaylı CAMBRİDGE DE BİR TÜRK EĞİTİMCİ ( HALİL HÂLİD BEY: 1869-1931) -------------------------------
CAMBRİDGE DE BİR TÜRK EĞİTİMCİ ( HALİL HÂLİD BEY: 1869-1931) ------------------------------- Cambridge Üniversitesinde Bir Osmanlı Aydını HALİL HÂLİD BEY -------------------------------- Cambridge de Anti-emperyalist Detaylı Sabahattin Zaim islam VE EKONOMi SEMPOZYUMU II-III
Sabahattin Zaim islam VE EKONOMi SEMPOZYUMU II-III SABAHATTİN ZAİM İSLAM VE EKONOMİ SEMPOZYUMU - II / İNSAN 19 Aralık 2009 - İstanbul SABAHATTİN ZAİM İSLAM VE EKONOMİ SEMPOZYUMU - III / İSLAM, EKONOMİ Detaylı FUTBOLDAKĠ BAHĠS ġġkesġnġn TOPLUMSAL ETKĠLERĠ
T.C. MEHMET AKĠF ERSOY ÜNĠVERSĠTESĠ SAĞLIK BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ FUTBOLDAKĠ BAHĠS ġġkesġnġn TOPLUMSAL ETKĠLERĠ Faruk Salih ġeker YÜKSEK LĠSANS TEZĠ BEDEN EĞĠTĠMĠ VE SPOR ÖĞRETĠMĠ ANABĠLĠM DALI DanıĢman Yrd.Doç.Dr. Detaylı Strateji GeliĢtirme BaĢkanlığı
Strateji GeliĢtirme BaĢkanlığı ÖZÜRLÜ VE YAŞLILARA İLİŞKİN YURT DIŞI RAPORLARI Editör: Doç. Dr. Mustafa CAN Alaattin DeĢdemir Adana Huzurevi Slovakya Öninceleme Raporu ADANA HUZUREVĠ YAġLI BAKIM VE REHABĠLĠTASYON Detaylı TÜRKİYE DE CUMHURİYET İN İLANINDAN ÇOK PARTİLİ DÖNEME KADAR SİYASÎ YAPI VE KÜTÜPHANELER (1923-1946)
45 TÜRKİYE DE CUMHURİYET İN İLANINDAN ÇOK PARTİLİ DÖNEME KADAR SİYASÎ YAPI VE KÜTÜPHANELER (1923-1946) ANAMERİÇ, Hakan TÜRKİYE/ТУРЦИЯ Uygulamalı ve kapsamlı bir eğitim için yurdun önemli merkezlerinde Detaylı Yayına Hazırlayan Prof Dr. Zafer ÖZTEK
Yayına Hazırlayan Prof Dr. Zafer ÖZTEK Ankara - 2014 SAĞLIK VE SOSYAL YARDIM VAKFI Süleyman Sırrı Caddesi No: 12/5 06410 Sıhhiye - ANKARA Tel: (0312) 435 13 46-435 97 22-23 Faks: (0312) 434 46 59 Web: Detaylı 2016 © DocPlayer.biz.tr Gizlilik Politikası | Hizmet koşulları | Geri bildirim