Teknolojide yaşanan gelişmeler alışveriş yapma biçimlerimizi de zaman içinde dönüştürüyor. İnternetle tanışmamızın hemen ardından e-ticaret girdi hayatımıza. Geniş kitlelere yaygınlaşması belki zaman aldı ama online ticaret pek çoğumuzun alışveriş biçimini değiştirdi. Ardından 2000’li yılların sonunda akıllı telefonların yaygınlaşması ve bizim sürekli hareket halinde olmamız, istediğimiz zaman ve istediğimiz yerde alışveriş yapabileceğimiz yeni bir modeli; mobil ticareti(m-ticaret) hayatımıza soktu.
Bugünse yapay zeka ve makine öğrenmesi, akıllı sensörler, hızlı bağlantılar, yeni nesil ödeme teknolojileri ve tüm nesneleri birbirine bağlama becerisine sahip IOT(Internet of Things) teknolojisi bizi A-Ticaret diye adlandırılan yepyeni bir ticaret modeliyle tanıştırıyor.
A-ticaret / A-Commerce (otonom ya da otomatikleştirilmiş ticaret) alışveriş yapanların hayatını kolaylaştıran bir deneyim olarak öne çıkarken, perakende sektöründe online ticaretle geleneksel mağazacılığın içiçe geçtiği yepyeni bir dönemi vadediyor. Bu yeni dönemde perakende şirketleri müşterilerine sunduğu alışveriş deneyimini, daha ilk keşif aşamasından ürünlerin eve teslim edildiği noktaya kadar, tam kapasite otonomlaştırmaya başlıyor. Burada amaç; daha kişiye özel, daha hızlı, hayatı kolaylaştıran ve müşterinin istediği ürüne istediği an istediği yerde kolayca ulaşabilmesini sağlayacak bir deneyim yaşatabilmek.
Böylece müşteriler bazı alışveriş ihtiyaçlarının kontrolünü otonom sistemlere devrederken, alışveriş sürecinin daha sosyal ve onlara keyif veren kısmına odaklanabiliyor. Kendisine yük olan alışkanlıkları, sıkıcı alışveriş deneyimlerini otonom sistemlere, algoritmalara, akıllı cihazlara delege ediyor.
Gelin birkaç örnekle ne anlatmak istediğimize bir göz atalım; Amazon’un Seattle’da ilk şubesini açtığı AmazonGo mağazası otonom ticarete en iyi ve bilinen örneklerden biri. Sıklıkla medyada haberleri de çıkan marketlerde kasa ve kasiyer, hatta pek çalışan yok. Siz Amazon aplikasyonunu taratarak girdiğiniz mağazadan istediğiniz ürünleri alıp, çantanıza atıp elinizi kolunuzu sallayarak çıkıyorsunuz. Aldığınız ürünlerin bedeli kredi kartından kesiliyor.
Benzer mağaza konsepti dünyanın başka yerlerinde de geliştiriliyor. Ama Çin bu konuda öncü. E-ticaret devi Alibaba‘nın modanın öncü markalarından Guess‘le bir araya gelerek Hong Kong’da açtığı Fashion AI mağazası güzel bir örnek. İnsan çalışan bulunmayan mağazada akıllı aynalar size yardımcı oluyor, kombinasyon önerisinde bulunuyor. Beğendiğiniz ürünü akıllı ayna aracılığıyla satın alıp, doğrudan evinize sipariş edebiliyorsunuz.
Yine Alibaba yatırımı olan ve Çin’de Hangzhou’da açılan Tao Cafe kasiyersiz mağaza deneyimini yaşatan mekanlardan bir başkası.
Akıllı teslimat yöntemleri de ürünleri tüketiciye hızlı ve güvenli bir şekilde ulaştırma konusunda öne çıkıyor. Amazon, UPS gibi firmalar dronelara teslimata yatırım yaparken bazı firmalar da robotik araçlarla teslimat sistemlerine odaklanıyor.
Mesela ABD’nin en büyük süpermarket zinciri Kroger market alışverişlerini, Nuro adlı otonom araçlarıyla evlere teslim etmeyi planlıyor. Alışverişinizi tamamladığınızda, otonom araçla teslimat tercihini seçerseniz, Nuro’nun “R1” aracı yola çıktığında size yol bilgisi ve bir kod iletiliyor. Araç evinizin önüne geldiğinde size iletilen kodla, ürünlerinizin yer aldığı bölmeyi açıp siparişinizi teslim alabiliyorsunuz.
Amazon ve Alibaba’nın alışveriş teknolojileri yarışında öne geçmesi üzerine, Walmart ve Microsoft’un da yapay zekâ teknolojisi ve bulut servisleri konularında 5 yıllık stratejik ortaklık kararı aldığını da hatırlatmakta fayda var.
Bir başka ilginç girişim Finery uygulaması. Finery gardrop karmaşanıza çözüm bulmayı amaçlayan ilginç bir aplikasyon. Finery fiziksel gardrobunuzda sahip olduğunuz kıyafetleri online ortamda düzenlerken, yeni satın almayı düşündüğünüz ürünler konusunda da size yardımcı oluyor. Sistem sizin email hesabınızla senkronize çalışarak satın aldığınız ürünlerin faturalarını takip ediyor ve o ürünleri sanal gardrobunuza yerleştiriyor. Online satın alım yapmadıysanız ürünleri siz internette arayıp, bir tıkla sanal gardrobunuza ekleyebiliyorsunuz. Böylece Finery kıyafetlerinizi rengine, tarzına, markasına göre düzenliyor, size kombinasyon önerilerinde bulunuyor. İade veya değişim tarihlerini hatırlatıyor. Beğendiğiniz ürünler indirime girdiğinde size haber veriyor.
Ve tabii Google, yapay zeka destekli akıllı asistanıyla hayatımızı kolaylaştırmak için yeni ürünler geliştiriyor. Bizim yerimize bizim için kuaför randevusu alan, yemek rezervasyonu yapabilen Duplex uygulamasını geliştiren Google son olarak aşağıdaki videoyla sistemin nasıl çalıştığı konusunda detay paylaştı.
Örnekler daha çok. Kısacası alışveriş alışkanlıklarımızın bir kez daha değişeceği, yepyeni bir ticaret modeliyle tanışıyoruz. Tüketicilerin karar süreçlerini zaman zaman yapay zekaya bırakabildiği bu dönemde perakende sektörü geleneksel ve online ticaretin içiçe geçtiği yeni bir döneme adapte olmak ve sürdürülebilir stratejiler geliştirmek durumunda. Yeni dönem pek çok fırsat ama aynı zamanda zorluklar ve riskler taşıyor. Gelen dönüşümün farkında olmak ve onu bir an önce kucaklamak da fayda var.
Bu makale ilk kez 30.07.2018 tarihinde www.cnnturk.com’da yayımlanmıştır.
Etiketler A-Ticaret Alibaba AmazonGo Duplex Fashion AI Finery Guess Kasıyersiz Alışveriş Kroger Nesnelerin İnterneti Nuro R1 Walmart Yapay Zeka