Yosunlara Hazır Olun
Yıllar önce Çin’in Sincan bölgesine yaptığım uzun seyahatte yanımda götürdüğüm kuru yemişler tükenince, Kaşgar’da bir kuruyemiş dükkanına girdim. Bir de ne göreyim, kuru yemiş olarak satılanların hepsi kurutulmuş böcekler! Çekirgeden karafatmaya, karıncadan danaburnuna, akrepten kurbağaya kadar ne ararsan her şey var. Dükkana girişimle çıkışım bir oldu.
Geçenlerde Londra’da yapılan Gıda Konferansı’nda da ana konu dünyada azalan protein kaynakları ve alternatiflerine geçiş hazırlıklarıydı. Yani kısacası böceklerin geleceğin protein kaynağı olarak ön safhalarda yerini alması.
TEK KURTARICI DENİZ
Bütün uluslar denizlerde büyük nimetlerin, yaşamsal çıkarların olduğunu bilmektedir ve bu konudaki araştırmalara önem vermektedir. 460 bin kilometrelik mavi vatana sahip olan Türkiye’de henüz böceklere gerek kalmadan daha kolay alışabileceğimiz kaynaklar var. Başta algler (yosun) Uzak Doğu’da önemli bir besin kaynağı olarak değerlendirilirken, alglerden kimyasal yöntemlerle elde edilen gıdalar öne çıkmaya başladı. Mavi-yeşil alglerden bir yosun türü olan spirulina, “Yüzyılın Gıdası” olarak tanımlanıp gezegendeki açlık için çözüm olarak öneriliyor.
ALIŞMAK ZOR OLACAK
Yosunlu bölgelerde denize girmeyi bile sevmeyiz, kumsal sahiller ararız. Oltamıza yosun takılınca sinirlenip koparırız ve tekrar denize bırakırız. Henüz denizlerimizdeki balıkları bile tanımadan ileride yemek zorunda kalacağımız yosunlara nasıl alışırız bilemiyorum? Ama spirulina yosunu gibi öyle yosun türleri var ki 2000’li yıllarda Birleşmiş Milletler ve Dünya Tarım Örgütleri tarafından çocuklar ve yetişkinler için çok faydalı olduğu kabul edilmiştir. Aynı zamanda doğanın en zengin biyolojik bitkisel proteinine sahip besinidir. B12 yönünden doğadaki en zengin bitkidir. Kırmızı et ve sakatat tercih etmeyen kişilerin tüketmesi için önerilir. Çinko, magnezyum, bakır, kalsiyum, aminoasitler, beta karoten, E vitamini ve selenyum içerir. Antioksidan etkisi yüksek olan bir bitkidir bu yosun türü.
Deniz yosunları bazı balıklar için de beslenme kaynağıdır. Örneğin sarpa balığı otçuldur, sadece kahverengi deniz yosunlarıyla beslenir. Gökçeada yerel halkı yılda bir kez sarpa balığı yiyenin grip hastalığına yakalanmadığına inanırlar.
Yeşil ve kırmızı renkli deniz yosunları da vardır. İlaç, gübre ve endüstriyel alanda da kullanımı yaygındır. Nehirlerde ve göllerde de bulunan yosunlar karbondioksitten ve sudan karbonhidrat üretebilmek için güneş enerjisi kullanırlar ve bu sayede fotosentez yaparlar. Bitki olarak sınıflandırılmalarının nedeni budur.
Suşilerde sargı malzemesi olarak kullanılan yosunların gelecekte önemli bir gıda ihtiyacımızı karşılayacağına inandık ve alışmaya başladık gibi.