<> Binlerce Kürdün doğumgünü 1 Ocak! | Ahval
Kimlikleri, kültürleri, hatta varlıkları bile yadsınan ve hak arayışları bastırılan Kürtler aynı kaderi en özel günleri olan doğumgünlerinde de yaşıyor.
Ülke genelinde çok sayıda kişinin doğum tarihi 1 Ocak görünse de, özellikle Kürtler için bu tarih doğdukları değil nüfusa kaydoldukları tarih. Çünkü doğum kayıtları sağlıklı tutulmuyor, nüfus memurları da en kolay ve akılda kalıcı tarih olan 1 Ocak'ı binlerce kişinin nüfus cüzdanına işleyiveriyor.
VOA Türkçe'den Mahmut Bozarslan'ın haberine göre, dün çok sayıda Facebook kullanıcısı yüzlerce kullanıcıya 1 Ocak'ın arkadaşlarının doğumgünü olduğuna dair bildirim gönderdi. Kürtlerin yaşadığı bölgelerin büyük bölümünde kimliklerde 01.01 olarak kaydedilmiş doğum tarihlerini bulmak mümkün.
Özellikle kırsal kesimlerde doğmuş ve 40 yaş üstü çok sayıda Kürdün doğum tarihi 01.01 olarak kayıtlı. Çocuklarını zamanında nüfusa geçiremeyen ailelerin adına kararı veren nüfus memurları olmuştu.
Bu en bilinen doğum tarihine sahip kişilerden biri de tarihçi yazar Kadir Karagöz. Ona göre, okur yazarlık oranının azlığı, doğum tarihlerinin bir kenara kaydedilmesinin önünde büyük engeldi.
Karagöz'e göre, çocuğun doğduğu günün takvim yaprağını Kuran-ı Kerim arasına koyma yöntemine bile başvurulmuş ancak çocuk sayısı artınca hangi yaprak hangisinin karıştırılmış muğlaklık önlenememiş.
Bu konuyla ilgili Karagöz şu yorumu yapıyor:
"Kürtler resmi, dini ve mahalli olmak üzere üç takvim kullanırlar. Bu üç metot işleri daha da içinden çıkılmaz hale getirmiştir. Medrese ehli alimler kendi çocuklarının doğum günlerini ebcet hesabı dediğimiz bir yöntemi kullanarak beyitlere remzen (işari) yerleştirmişlerdir. Hicri yıl esaslı tarihlenen bu doğum günlerinin miladiye çevrilmesi o zaman için kolay değildi. Sıradan halk ise kavurma mevsimi, bulgur zamanı, pekmez zamanı, mercimek hasadı zamanı, kıtlık zamanı, karın çok düştüğü zaman ve selin olduğu sene, falan kesin öldüğü ay gibi geniş zamanı ifade eden olayları baz almışlardır."
Erkek çocuklarını askere geç göndermek ve kız çocuklarını ise evlendirirken avantaj sağlar diye küçük kaydetmenin doğum günü tespitlerini güçleştirdiğine dikkat çeken Karagöz, "İşin iyi kısmı, Kürtlerin mahkum olduğu bir burçları yoktur kendilerine uygun burcu bulurlar sıkılınca veya anneleri daha sağlıklı bir tarihi hatırlayınca burçları değişebilir bir sonraki daha net bir hatırlamaya kadar” yorumunu yapıyor.