İtalyan aygırı: Lancia Delta Integrale Burçin ALİUSTA
İtalyan aygırı: Lancia Delta Integrale Birden kafamda 'Integrale' diye bir ampul yandı. Sanki ‘beni unuttun’ der gibiydi. Çocukluğumun, gençliğimizin veya bilgisayar oyunlarımızda rüzgar gibi esen bir otomobil vardı.
Rampalardan her uçuşunda veya virajları her dönüşünde büyük heyecanla seyrettiğimiz bir dönemin şampiyonuydu Lancia Delta. Yıllar sonra dahi unutamadığımız efsane şampiyon, pek çok Lancia Delta Fanatiği'nin aklında kalan fotoğraf karesi, rampalardan uçarak ilerleyen, beyaz zemin üzerindeki mavi-kırmızı-siyah renkli Martini sponsorluğuyla süslenmiş bir Delta HF Integrale olacak.
Aslında hayatına sıradan bir 5 kapılı hatcback olarak başlamasına rağmen WRC Şampiyonası’nda 46 kez, dünya şampiyonalarında 6 yıl üst üste şampiyon olan ve uzun süre (LOEB’den evvel) rekorları kırılamamış bu aracın nasıl doğduğuna bir bakalım.
İlk Lancia Hatcback 1979 yılında İtalya’nın en ünlü otomobil tasarımcısı Giorgetto Giugiaro’nun kaleminden çıkan tasarımıyla Saab Lancia 600 adı altında İsveç’te de aynı zaman aralığında satışa sunuldu.
İlk olarak önden çekişli bir aile ‘hactback’i olarak tasarlanan Delta, Lancia’nın içinde bulunduğu darboğazdan çıkış yolu olarak görülmüştü. İlk başta nesildaşı Fiat Ritmo ile ortak motorlar Lancia mühendisleri tarafından elden geçirilerek kullanıldı.
Fiat Ritmo’nun aksine Macpherson amortisörleri ve SOHC motorlarıyla iki kardeşin kısa zamanda ayrı otomobiller olduğunu ortaya çıktı ve satış grafikleriyle bu daha da belirginleşti.
Lancia Delta, 1979’da Frankfurt Motor Show’da lansmanı yapılarak satışa sunuldu. 1300 cc 75 hp 4 vites, 1500 cc 85 hp ve o yıllarda aile otomobillerinde çok da fazla rastlanmayan 5 vitesle dolatılmasıyla 1980 yılında 16 Avrupa ülkesinden 53 otomobil gazetecisinin verdiği oylarla yılın otomobili seçildi.
1982 yılına gelindiğinde 3 yıl içinde 150 bin satarak beklenenden çok daha fazlasını yapan araca bir facelift yapıldı ve ne olduysa her şey bu makyajın ardından başladı. İlk olarak 1982 yılında Delta GT 1600 ile enjeksiyonlu twin-cam motorla ilk sportif dokunuşlara başlandı. İlk Delta HF, ‘High Fidelity: doğal ses’in kısaltması olması aracın üzerindeki Garrett T3 turbochager ve blow off ile güçlendirilmiş şanzıman ve motordaki iyileştirmelere rağmen 128 hp gücündeki aracın dışındaki turbo stickerleri haricinde bir belirginlik yoktu.
2 yıl boyunca üretilen HF’nin ardından en köklü değişiklik 1986 yılında geldi, Delta HF 4WD 1600 cc ve 4 tekerlekten çekişin ilk olarak kullanılması ile otomobil gerçekten bambaşka bir karaktere bürünmeye başlamıştı.
Görüntüsünde ilk versiyonundan farklı olarak kaput ve çamurlukların aerodinamik olmasını sağlamak amacıyla şişirilip eğildiğini, teker açıklığının artırıldığını görebiliyorduk. İlk çıktığı zamanki aile otomobili görüntüsünü tamamen kaybetmiş ve hot hatch kimliğine bürünmeye başlamıştı.
Ön farlarındaki adaptif sis farları ile birlikle onun yıllarca ralli pistlerindeki ikonik duruşunu hatırlayacağımız halini yavaş yavaş almaktaydı. Lancia, HF Turbo ile yakaladığı satış başarısının bir rastlantı olmadığını ispat etmek istercesine Dünya Ralli Şampiyonası’nda boy gösterme kararı aldı. Stratos ile yıllarca akıllardan silinmeyen bir efsane olan Lancia’nın Delta ile Grup A kategorisinde yarışma isteğine rağmen şampiyona düzenleyicileri onun Grup B kategorisinde yarışması gerektiği kararına vardılar.
Lancia bu karara karşı koyamayınca elinden gelenin en iyisini yapmak adına Delta HF Turbo 4wd ile bir sürpriz yaptı. Çıplak gözle bakıldığında aracın üzerindeki ağırlıkları azaltmak adına kaput üzerindeki hava girişlerini bile söken Lancia aracın ralli giydirmesi yapılmış bir HF Turbo 1.6’dan farklı gözükmemesine neden oldu. Abarth, SE043 kodlu 2 litrelik turbo beslemeli motoru ile girdiği 1987 Dünya Ralli Şampiyonası’nda Juha Kankkunen ve Miki Biasion ile gerçekten rüzgar gibi esip kolay bir şampiyonluk aldı ve dünyanın önde gelen markaları ile rakip olarak çıktığında pek de önemsenmeyen bu araç daha ilk senesinde tarih yazmaya başladı.
İtalyan aygırının doğuşu
88-89 sezonuna Lancia’nın bir önceki yıl yaşattıklarına hazırlıklı girmek isteyen diğer markalara Lancia da bir sürpriz yaparak Lancia Delta HF Integrale 8V ile karşılık verdi.
Aslında yapılan her şey kaputun altındaydı. 1995 cc hacmindeki 182 hp’lik büyük turbo beslemeli motoru, ön D arka V oranında ayarlı tam kilitli diferansiyeli ile 4 tekerlekten çekiş sistemi ve küçültülmüş vites dişli oranıyla tam bir safkan WRC otomobiline dönüşüvermişti. Lancia, Delta ile başarısı için şirket içinde bile 4 yıllık bir plan kurarken 1987-1988-1989 ve 1990 senelerinde art arda 4 sene şampiyonluğun ardından son bir sürpriz yapmak için kolları sıvar ve Lancia Delta HF Integrale 16V ile 1991 ve 1992 yılına da yine damgasını vurur. 204’den 212’ye çıkan beygir gücü ile buna orantılı olarak ayarlanan ağırlık dağılımı, aktarım ve yürüyen aksamda iyileştirmeler ile birlikte araç tam bir efsane oluşunu sürdürmüştü, ta ki şirket yaşadığı ekonomik sıkıntılar içine girip 1993 yılında motor sporlarından çekildiğini açıklayana kadar.
Lancia, aracının ralli pistlerinde gösterdiği başarısının ardından bir yol versiyonunu yaparak satmayı da ihmal etmedi ve işte yollarda halen süre gelen isminin uzunluğuyla eş orantılı performans otomobillerinin üretimine başladı. Lancia Delta HF Integrale Evoluzione 1 aslında ralli versiyonu aracın yol versiyonuna dönüştürülmesiyle ortaya çıkmıştı. 1991 ve 1992 yıllarında satışta kaldı. 210 beygir gücündeki 2 litre turbo beslemeli motoruyla efsanenin yollara taşınması sağlandı ve 1993 yılında son kez bir güncelleme görerek Evo 2 oldu. Güncellenen model katalitik konvektörlü ve görünüşü daha da agresifti. 1995 cc’lik dört silindirli turbo motor, HF 4WD’de 165 HP ile hayatına başlasa da 8V’de 185, 16V’de 200, Evo’da 210 ve Evo II’de 215 HP’ye kadar çıktı. Tabii yol otomobillerinden bahsediyoruz. Grup A versiyonlar muamma. Evo II, 5.7 sn’de 0-100 km/s hızlanmasını tamamlıyor ve 220 km/s maksimum hıza çıkıyordu. Günümüzde bu değerlere burun kıvıranlar olabilir ama keşke bu kişileri bir Integrale’ye bindirme olanağı olsa. İnanın olduğundan da hızlı hissettiriyordu. Sadece sesini bile saatlerce dinleyebilirim. Zaten şimdi de öyle yapacağım ve Youtube’da kendime bir Integrale ziyafeti çekeceğim. Sizi de beklerim…
Lancia Delta pilotları ve ‘Miki’ Tam 10 şampiyonluk kupası kazanan Delta, bu bağlamda kırılması güç bir rekoru elinde tutuyor.
1987-1992 arasında 6 yıl arka arkaya takım şampiyonluğu unvanını kimseye kaptırmadı. Dünya Ralli Şampiyonası’nda 46 zafer kazanan Delta, 87-92 arasında altı kere de markalar şampiyonluğunu Lancia müzesine götürdü. Bu birincilikler çok kıymetliydi çünkü şimdiki az sayıda fabrika takımı yoktu. Fabrika takımlarını bırakın, o dönemlerde ilk 15’teki herkes yıldız pilottu.
Lancia Delta Integrale, iki pilotu Dünya Ralli Şampiyonu olma onuruna da eriştirdi. Juha Kankkunen 87 ve 91’de Miki Biasion ise 88 ve 89’da Dünya Ralli Şampiyonu tacını Integrale ile taktı. Ralli otomobilleri gibi yol otomobillerinde de efsane yazılmaya devam etti. HF 4WD’den sonra Integrale 8V, Integrale 16V, Integrale Evoluzione ve Integrale Evoluzione II ile süren efsane ne yazık ki, 1993 yılında sona erdi. 1988 ve 1989 da dünya ralli şampiyonu olmuş İtalyan pilot Massimo (Miki) Biassion. Değişmez ortağı Tiziano Siviero ile yıldızı Lancia takımında parlamıştır.
Uzun ve başarılı bir Lancia döneminin ardından Ford takımına geçmiş ve pek bir varlık gösteremeden yarış parkurlarına veda etmiştir. 80’lerin başında WRC’ye hükmetmeye başlayan İtalyanların en ünlü ikilisiydi Miki Biasion ve Tiziano Siviero idi. Tam 22 yıl müthiş bir uyumla yolları arşınlayan ikili 1988 ve 1989 sezonlarında WRC’yi kazanarak bu uyumlarını taçlandırdı. Şu an Lancia otomobillere servis veren bir garajı vardır. Massimo İtalyanca büyük anlamına gelmesine karşın boyu 1.60 olduğu için ‘Miki’ Biasion olarak da tanınır.
Ara Sokaktakiler: İlksel Ersin
Bugünkü ‘Ara Sokak’ konuğum yine manevi değeri yüksek bir klasik aracın öyküsü.
İlksel Ersin daha küçük bir çocukken rahmetli babası Mustafa Ersin, aileye 1973 model bir Austin Mini araba kazandırır. Araba yıllardır Girne Limanı’nda atılı kalmış. Mustafa Ersin, 2006 yılında bir arkadaşıyla ortak aldığı arabayı 2007 yılında eve getirdi. O zamanlar 8 yaşında olan İlksel Ersin, bu arabanın içinde oyunlar oynayarak gününü geçiriyordu. 2011 yılında babası Mustafa Ersin vefat etti.
İlksel, baba yadigârı aracı restore etmeye başladı. Sıkıntılı bir restorasyon sürecinden geçen arabalarını 2 yıla yakın zamanda tekrar yürür duruma getirmeyi başardılar. 1300 cc makineye sahip Mini, ailenin manevi değeri en yüksek değerlerinden oldu. ‘Minnoş’ ismiyle hitap ettiği klasik arabasına gözü gibi bakan İlksel, Girne’de yaşamasının avantajıyla limana indiğinde yanına gelen turistlerin arabasıyla birlikte fotoğraf çektirmeleri kendine büyük haz verdiğini söylüyor. Babanın emaneti çocukluk kahramanı aracına sahip çıkıp yaşattığın için seni tebrik ederim abim. Nice klasikli uzun yollar dilerim.
24.06.2017 Yollardaki yeni şeytan: Pagani 17.06.2017 Dört halka Alman: Audi 10.06.2017 Pistlere adını altın harflerle yazdıran adam: Bruce Leslie McLaren 03.06.2017 Bir ‘Klasik Festival’ hikâyesi -II- 27.05.2017 Bir ‘Klasik Festival’ hikâyesi 20.05.2017 Mercedes Benz Gullwing ‘Martı Kanat’ 13.05.2017 ‘Klasik’lerle unutulmaz bir gün 06.05.2017 ‘Jip’e ismini veren marka: Jeep 22.04.2017 İlklerin otomobili: Porsche 15.04.2017 Diktatörleri peşinde koşturan adam: Ferdinand Porsche 08.04.2017 Bir Amerikan Efsanesi: Carroll Shelby 01.04.2017 Karadaki köpekbalığı: Mustang 25.03.2017 Bir devin hazin sonu: General Motors (GM) 18.03.2017 Bir efsanenin öyküsü: Chevrolet Camaro 11.03.2017 İmkânsızların buluştuğu otomobil: Koenigsegg 04.03.2017 Uçağın yeryüzündeki kanatsız hali: Lamborghini 25.02.2017 İtalyan boğası: Lamborghini 18.02.2017 Türk otomotivinin mihenk taşı: Tofaş ve ‘kuş serisi’ 11.02.2017 Mazide kalan bir araç: Arçelik Triportör 04.02.2017 Yaban arısı: Vespa 28.01.2017 Yıllardır değişmeyen tutku: Vespa 21.01.2017 Özgürlüğün diğer adı: Lambretta 14.01.2017 Bisiklet Atölyesinden Dünya Markasına: Morris 07.01.2017 Klasiklerle dolu bir sezonun ardından -2- 31.12.2016 Klasiklerle dolu bir sezonun ardından -1- 24.12.2016 “Gordini” efsanesi 17.12.2016 Her kesimin otomobili: BABA RENO (Renault 12) 10.12.2016 Hurdalıktan yollara çıkan klasikler 03.12.2016 Asaletin Timsali - Kraliçenin Arabası: BENTLEY 26.11.2016 ‘Ben Martin’ ‘Aston Martin’ (James Bond) 19.11.2016 Üzerinde güneş batmayan ülkenin‘batan markaları’ 12.11.2016 Atatürk’ün otomobilleri 05.11.2016 Asfalttaki boxer: Subaru 29.10.2016 Bir ralliden ötesi: Bosphore Card Klasik Otomobil Rallisi 22.10.2016 Yol gösterici yıldız: Subaru 15.10.2016 Corvette 08.10.2016 Amerikan rüzgârı: Chevrolet Corvette 01.10.2016 Ferrari’nin baş belası: Ford GT40 24.09.2016 Bir Ford efsanesi: "Cossie" 17.09.2016 UÇAN TABUT: Peugeot 205 GTI T16 10.09.2016 Dört çekerin atası: Audi Quattro 28.08.2016 Şampiyonlar şampiyonu: Sebastien Loeb SON DAKİKA HABERLERİ