ForumTürk ve İslam DünyasıTürkiye CumhuriyetiTürk Tarihi
Güncelleme: 23 Ağustos 2012 Gösterim: 22.520 Cevap: 2
8 Mayıs 2009 14:42 Mesaj #1
Tarihin Önemi ve Türk Tarihi
Tarih sosyal bilimlerin temeli durumunda olan bir bilimdir. Bu sebeple ir milletin hayatında tarih öğretiminin önemi çok büyüktür. Milletler de insanlar gibi hafızaları ile yaşarlar ve yarınlara emin adımlarla yürürler, asıl ki, hafızasını kaybeden, geçmişini hatırlamayan bir insan bugününü ve geleceğini sağlıklı bir biçimde oluşturamaz ise; tarihini bilmeyen, tarihine erekli önemi vermeyen milletler de günümüz meselelerine çözüm alamadıkları gibi, geleceklerini de iyi bir şekilde düzenleyemezler. Tarih insanlara ve milletlere "devamlılık", "süreklilik" düşünce ve duygusunu aşılar. Bugün millet olarak sahip olduğumuz bütün değerler sistemi, milli kültür unsurları (dil, gelenekler, sanat, inançlar, yaşayış tarzı vs.) atalarımızın bize bıraktıkları miraslardır. Bu mirasın zenginleştirilerek, işlenerek yarınki nesillere aktarılması da bugünkü nesillerin görevidir. Bu görevin idraki içinde olmak ancak tarih bilmekle mümkün olur. Yoksa milletlerin hayatında "devamlılık" düşüncesi oluşamaz. Nesiller arasında kopmalar meydana gelir ki, böyle milletler sonuçta yıkılmaya mahkûm olur.Tarih acı-tatlı hatıraların, önemli başarıların yaşandığı bir zaman dilimini ifade eder. Bu sebeple, birlikte yaşanan bir tarih, insanlar arasında "millî birlik ve bütünlük" fikrini geliştirir. Bu fikir ve duygu milletlerin hür ve ağımsız olarak yaşamalarının güvencesidir. Tarihin bir diğer önemi de, kendi kültürünü ve medeniyetini iyi tanıyan, ona sahip çıkma ve onu geliştirme şuuruna sahip nesillerin yetişmesine olan atkısıdır. İyi bir tarih eğitimi almış, kendi milletinin tarihteki başarılarını öğrenmiş genç nesiller, milletlerine güven duyarlar ve başka milletlere ayranlık beslemezler. "Sosyal aşağılık duygusu"na kapılmazlar.
Türk Tarihini Öğrenmenin Önemi ve Gerekliliği
Yukarıda genel olarak bahsedilen tarih öğretiminin sağladığı bütün faydalar, Türk tarihini öğrenmenin önemi ve gerekliliği bakımından da söz konusudur. Türk milleti, uzun yıllar içerisinde gelişen ve çok geniş bir coğrafyada yaşanan köklü bir tarihin sahibidir. Milletimiz tarih içinde büyük bir medeniyet yaratmış, bütün insanlığı etkileyen siyasî, sosyal, dinî, ekonomik müesseseler kurmuş, sayısız bilim adamları, düşünce adamları ve liderler yetiştirmiş bir millettir. Bütün bunlar bugün bizi bir millet yapan değerlerdir. Bu sebeple, bunların araştırılması ve öğrenilmesi büyük bir önem taşır. Tarihini iyi öğrenen Türk çocukları vatan, millet ve devlet sevgisini kazanır, fedakarlık ve milli dayanışma duygularını geliştirirler. Genç nesillerin, milletlerinin meselelerini, ülkelerine yönelen tehditleri bilmeleri de ancak Türk tarihini iyi bilmelerine bağlıdır. Tarihteki Türk devletlerinin dış etkilerle içerden nasıl çökertildiklerini bilen Türk çocukları, bugün ve yarın aynı şekilde dışarıdan gelebilecek tehditlere karşı koyabilir ve bunlara karşı devletlerini koruyabilirler. Ayrıca değişik coğrafyada ve ülkede yaşayan Türk toplulukları birbirlerini tanır, bilir ve severler.
Türklerin anayurdu, Asya kıtasının orta kesimleri, yani İç Asya da denilen Orta Asya'dır. En geniş şekliyle ilk Türk yurdu, doğudan batıya Baykal Gölü ile Ural Dağları; güneyde Altay-Sayan Dağları, Balkaş Gölü-Aral Gölü arasında kalan coğrafî alan idi. Türkler zamanla bu bölgelerden önce Asya kıtasının diğer yerlerine, daha sonra da özellikle Batı yönünde diğer kıtalara doğru yayılmışlardır. Türklerin anayurdu, iklim bakımından son derece sert şartlara sahipti. Anayurt kuzeyde ormanlarla, güney dğuda dağlarla çevrili idi. Bunun dışında uçsuz bucaksız geniş bozkırlar Türklere ilk yurtluk yapan araziler olmuştur. sert kara ikliminin, kışları uzun ve soğuk, yazları ise sıcak ve kurak olup, yağışları özellikle yaz aylarında çok yetersizdi. İklimin bu sert karakteri; Türk milletini acımasız tabiat şartlarıyla mücadeleye zorlamış ve bu dönemde oluşan Türk medeniyetlerinin ana karakterinin de belirlenmesinde etkili olmuştur. Türklerin anayurdu, iklim bakımından son derece sert şartlara sahipti. Anayurt, kuzeyde ormanlarla, güney-doğuda dağlarla çevrili idi. Bunun dışında uçsuz bucaksız geniş bozkırlar Türklere ilk yurtluk yapan araziler olmuştur. Sert kara ikliminin, kışları uzun ve soğuk, yazlan ise sıcak ve kurak olup, yağışları özellikle yaz aylarında çok yetersizdi. İklimin bu sert karakteri; Türk milletini acımasız tabiat şartlarıyla mücadeleye zorlamış ve bu dönemde oluşan Türk medeniyetinin ana karakterinin de belirlenmesinde etkili olmuştur. Türklerin anayurdu, iklim bakımından son derece sert şartlara sahipti. Anayurt, kuzeyde ormanlarla, güney-doğuda dağlarla çevrili idi. Bunun dışında uçsuz bucaksız geniş bozkırlar Türklere ilk yurtluk yapan araziler olmuştur. Sert kara ikliminin, kışları uzun ve soğuk, yazlan ise sıcak ve kurak olup, yağışları özellikle yaz aylarında çok yetersizdi. İklimin bu sert karakteri; Türk milletini acımasız tabiat şartlarıyla mücadeleye zorlamış ve bu dönemde oluşan Türk medeniyetinin ana karakterinin de belirlenmesinde etkili olmuştur.
Anayurtta Kurulan İlk Türk Medeniyetleri
Türkler, eldeki mevcut bulgulara göre M.Ö. 5 binden başlayarak Orta Asya'daki bu ilk yurtta çeşitli kültürler ve medeniyetler kurmuşlardır. Bunlar arasında, kronolojik sıra ile;
Anav Kültürü (M.Ö. 5-1. binler),
Afanasyevo Kültürü (M.Ö. 3. bin başları- M.Ö. 2. bin),
Andronovo Kültürü (M.Ö. 2. bin)
Karasuk Kültürü (M.O. 2. binin sonları- M.O. 6. yüzyıl)
gibi dört önemli kültür tabakası dikkatleri çekmektedir. Şüphesiz Türk toplulukları bazen bu kültür tabakalarını birlikte yaşamışlardır. Türkler Anav Kültürü döneminde hayvancılık ve tarımla uğraşıyorlar, kerpic evlerde oturuyorlardı. Türkistan'ın Aşkabad şehri yakınlarında yapılan kazılarda elde edilen malzemeler, bu dönemde Türklerin, dokuma, seramik ve bakır eşya yaptıklarını ve kullandıklarını göstermektedir. Altay-Sayan Dağları'nın kuzey-batısında yaşanan Afanasyevo Kültürü döneminde avcı ve savaşçı bir topluluk olan Türkler, deve ve at gibi hayvanları ehlileştirmişlerdi. Kemik ve bakırdan savaş ve süs araçları ile, günlük kullanım araçları yapmışlardı. Altaylar'dan Ural Dağlan'na ve Hazar Denizi'nin kuzey-doğusuna kadar yaygınlık gösteren Andronovo Kültürü döneminde Türkler artık tunç ve altın madenlerini işleyebiliyorlardı. Bu dönemden kalma hayvan figürleri ile süslenmiş kaplar, sofra, süs ve savaş araçları dikkatleri çekmektedirler.Türkler, dünyada ilk olarak demir madenini işleyen ve bundan çeşitli eşyalar yapan millettir. Özellikle trtiş ve Yenisey ırmakları civarında gelişen Karasuk Kültürü döneminde, Hindistan, Çin ve Avrupa'dan yüzyıllar önce Türkler demiri işlemişlerdir. Bu devirde Türkler, kumaşları dokuyarak elbiseler dikiyorlar, dört tekerlekli arabaları hem savaşta hem de günlük hayatta kullanıyorlar, ayrıca çadırlarını keçeden yapıyorlardı.
Anayurdun Türk Karakteri ve Konar-Göçer Medeniyetin Özellikleri
Türklerin Orta-Asya'da kurdukları ilk medeniyet, bölgenin coğrafî ve iklim özelliklerinden büyük oranda etkilenmiştir. Özellikle, Tanrı Dağlan'nm kuzey bölgeleri ve Isıg-göl civarı, yani Ötüken bölgesi önemli bir hayvancılık ve av bölgesi idi. Türkler ilk dönemlerde hayvancılığa çok önem vermişler ve hayvancılık Türk medeniyetinin ana karakterini çizmiştir. Hayvancılık bakımından Türk milletinin bu dönemdeki hayatına damgasını vuran da at olmuştur. Türkler dünyada atı ilk olarak ehlileştiren millettir. At ve Türk birbirini bütünleyen ilk ana unsurdu. Türkler atı hem günlük hayatlarında hem de savaşlarda yaygın olarak kullanıyorlardı. Türkler sayıca çok fazla olan at sürüleri besliyorlardı. Türk ordusu da tamamen süvari (atlı) birliklerinden oluşuyordu. Bu sebeple bu dönem Türk medeniyetine "Atlı-Göçebe" veya "Konar-Göçer" Türk medeniyeti denmektedir.
Türkler yazın suyu ve otlağı bol olan yaylalara kışın da hayvanları için daha emin olan kışlaklara göç ediyorlardı. Bu konar-göçerlilik hali, normal göçebeliğe göre çok farklı olup, ileri bir medeniyeti ifade ediyordu. At, Türk milletine dinamizm kazandırıyor; milletimiz geniş bozkırlara böylece hâkim olabiliyordu. Tabiat şartlarının insanı mücadeleci, disiplinli ve düzenli bir halde yaşamaya mecbur etmesi Türkleri teşkilâtçı bir yapıya kavuşturmuştur. Bu sebeple Türkler "töre" denilen yasalarla işleyen, çok sayıda devletler kurmuşlardır. Adalet ve hukuk anlayışı içerisinde insanları idare etmişlerdir. Bu dönemde ana karakteri belirlememesine rağmen Türkler, ziraatla da uğraşıyorlar, demir madeni gibi önemli madenleri işliyorlardı. Bütün bu özellikleri ile Konar-göçer Türk medeniyeti, başta Çinliler gibi komşu milletler olmak üzere zaman içinde dünya milletlerine pek çok alanda tesirler yapmış, ileri bir medeniyet durumundaydı.
18 Haziran 2011 13:04 Mesaj #2
Türkîler'in siyasi bir topluluk olarak ilk tarih sahnesine çıkmalarının Hun (Hiung-nu'lar veya Şiongnu'lar) hükümdarlığı ile olduğuna dair iddialar vardır. Başlangıcı hususunda tartışmalar olsa da Türklerin tarihi, dünya tarihinin önemli bir parçasıdır. Avrasya ve Kuzey Afrika'da ortaya çıkan her halkın tarihi uzaktan veya yakından Türklerin hareketlerinden etkilenmiştir. Türkler doğu kültürlerini batıya ve batı kültürlerini doğuya taşımakla da önemli bir rol oynamışlardır. Kendi dinleri Tengricilik'ten sonra benimsedikleri yabancı dinlerinde çok kez öncüsü ve savunucusu olmuş ve yayılmalarını ve gelişmelerini sağlamışlardır (Mani dini, Musevilik, Budizm, Ortodoks- ve Nasturi Hristiyanlığı, İslam).
Dünya üzerinde yaşayan insan topluluklarının milletleşme süreci onların avcı-toplayıclıktan çiftçi-çobancılığa geçimesi ile başlar. Türkleri oluşturacak insan topluluklarının m.ö 6000 lerde koyun yetiştiriciliğine başladığı düşünülmektedir. Bu tarih atlı göçebe Türk kültürünün başlangıcı olarak kabul edilebilir. Bu değişiklikler ile ilk Türk kültürü olan anav kültürü ortaya çıkmıştır.
Türklerin atalarının MÖ 2500 ile M.Ö. 1700 yılları arasındaki Afanasiyevo kültürü ile başlayan ve MÖ 1700 ile MÖ 1200 yılları arasındaki Andronovo Kültürü ile devam eden dolikosefal mongolitlerle ortak yönleri bulunmayan Brakifesal ırka dayandıığını savunurlar. Bu ırkın savaşçı ve göçebe kültüre sahip olduğu, MÖ 1700 yılları sonrasında kitleler halinde Altay Dağları ile Tanrı Dağları arasındaki bölgeye yayıldığı bilinmektedir. Bilinen ilk Türk devleti İskitlerdir.
23 Ağustos 2012 13:15 Mesaj #3
Dünya üzerinde yaşayan insan topluluklarının milletleşme süreci onların avcı-toplayıclıktan çiftçi-çobancılığa geçimesi ile başlar. Türkleri oluşturacak insan topluluklarının MÖ 6000 lerde koyun yetiştiriciliğine başladığı düşünülmektedir. Bu tarih atlı göçebe Türk kültürünün başlangıcı olarak kabul edilebilir. Bu değişiklikler ile ilk Türk kültürü olan anav kültürü ortaya çıkmıştır. Türklerin atalarının MÖ 2500 ile MÖ 1700 yılları arasındaki Afanasiyevo kültürü ile başlayan ve MÖ 1700 ile MÖ 1200 yılları arasındaki Andronovo Kültürü ile devam eden dolikosefal mongolitlerle ortak yönleri bulunmayan Brakifesal ırka dayandıığını savunurlar. Bu ırkın savaşçı ve göçebe kültüre sahip olduğu, MÖ 1700 yılları sonrasında kitleler halinde Altay Dağları ile Tanrı Dağları arasındaki bölgeye yayıldığı bilinmektedir. Bilinen ilk Türk devleti İskitlerdir.
MÖ 3`üncü yüzyıl
MÖ 312 - Büyük Hun Devleti'nin (Huing nu) kuruluşu ve Çin/Hiung nu arasında Kuzey Şansi Savaşı
MÖ 240 - Bozkır halklarına karşı Çin'in duvar inşası - Çin Seddi
MÖ 209 - Hiung nu lideri Teoman'ın ölümü ve Mete'nin Hiung-nu'ların (Hunların) lideri olması
MÖ 201 - Kırgız halkından ilk kez söz edilmesi
MÖ 2`nci yüzyıl
MÖ 187 - Çin'in Hiung nu üzerine Pa-i-Teng seferi
MÖ 177 - MÖ 165 - Yue-çilerin Hiung nu'lar tarafından Kansu'dan Baktriane'ye sürülmeleri ve oradaki Helen krallığını ortadan kaldırmaları
MÖ 177 - MÖ 165 - Hiung nu'ların Çin'e akınları
MÖ 138 - MÖ 126 - Baktria'da Çang Kien elçiliği. Çin-İran ilişkileri
MÖ 2 yüzyılda - Asya Hun Devleti (Büyük Hun Devleti) yıkıldı.
MÖ 1`nci yüzyıl
MÖ 49 - MÖ 36 - Çiçi'nin Talas'a göçü (Batı Hiung-nu)
48 - Hiung nu'ların ikiye bölünmeleri (Kuzey Hiung-nu ve Güney Hiung-nu)
93 - Hiung nu'ların Sien Pi'ler tarafından mağlup edilmeleri
260 - Şan-şi'nin kuzeyinde Tabgaçlar
304-351 - Çin'in kuzeyinde Hiung-nu krallıkları (Han Zhao, Hou Zhao)
388-392 - Çin'in kuzeyinde Ding ling krallığı (Wei)
374-375 - Avrupa Hunlarının Don Nehri'ni geçişi
386-409 - Tabgaçlar Kuzey Çin'de (Kuzey Vey)
402 - Rouran'ın kuruluşu (Yüan Yüan/Avarlar?)
407-431 - Çin'in kuzeyinde Hiung-nu krallığı (Xia)
422 - Lo-yang'ın Tabgaçlar tarafından alınışı
427 - Romalılar ve Hunların ittifakı
434 - Bizans ile Hunlar arasında Margos Antlaşması
440 - Ak Hun (Eftalit) istilalarının başlaması
451 - Attila Galya'da (bugün Fransa)
452 - Attila'nın Roma seferi ve Papa I. Leo ile görüşmesi
480 - Hazar denizi ile Tuna nehri arasında Ön Bulgarlar
480 - Mazdek İsyanları'nda Sasaniler'e Ak Hunların yardım etmesi
531-578 - Kafkas Surları'nın İranlı Hüsrev tarafından dikilmesi
534 - Tabgaçların (Vey Hanedanlığı) dağılması
552 - Tu-kiu'lerin (Türküt'ler/Göktürkler) Rouran egemenliğe karşı ayaklanması. Birinci Göktürk Kağanlığı'nın kuruluşu.
565 - Ak Hunların (Eftalitler) Göktürkler tarafından ortadan kaldırılmaları
582 - Birinci Göktürk Kağanlığının bölünmesi
619 - Avarların İstanbul'u I. kuşatması.
626 - Avarların İstanbul'u II. kuşatması.
626-627 - Doğu Roma İmparatoru Herakleios'un Hazarlar'dan yardım istemesi
639 - Göktürk prensi Kürşad'ın ihtilal denemesi.
642 - Güneydoğu Avrupa'da (Karadeniz'in kuzeyi'nde) Büyük Bulgarya Hanlığı'nın bölünmesi
673-674 - Arapların Maveraünnehir'e ulaşması ve Göktürk şehri Buhara'yı kuşatması.
674 - Paralı Türk askerlerinin İslam topraklarında varlığı
680 - Ön Bulgarlar Balkan'da
681-744 - İkinci Göktürk Kağanlığı'nın kuruluşu
720-735 - Orhun Anıtlarının dikilmesi
744-840 - Uygur Kağanlığı'nın kuruluşu
751 - Çinlerin Orta Asya'ya girişi, Talas Savaşı
755 - Paralı Türk askerlerin Ngan Lu-Şan'ın Çin'deki isyanı
762-770 - Uygurların Mani dini'ni benimsemeleri
780 - İtil Bulgar Hanlığı'nın kuruluşu
811 - Bulgar kralı Han Krum'un Bizans kralı I. Nikephoros'u öldürmesi
833-882 - Samerra'da paralı Türk askerlerinin varlığı
840-924 - Kırgızların Uygurlara saldırması. Uygurların güneybatıya kaçıp Sincan ve Kansu'ya yerleşmeleri. Moğolistan'da Kırgız egemenliği.
851-863 - Aziz Kyrillos'un Hazarlara gelişi
864-865 - Bulgar kralı I. Boris'in hıristiyanlığı kabul etmesi. Ön Bulgarların islavlaşması.
868-884 - Türkler Mekke'de.
880 - Raşid el-Türki'nin Yukarı Mısır seferi
883 - Çin'deki Şatuolar
905 - Mısır valisi İhşid
921 - İbn Fadlan'ın henüz müslümanlaşmış İdil bulgarlarını elçi olarak ziyareti
923-946 - Çin'in kuzeyinde Şa-t'o egemenliği (Hou Tang, Hou Jin)
924 - Moğol Hitayların Kırgız Devletini yıkması.
934 - Satuk Buğra Han ilk müslüman Türk Hakanı olarak tarihe geçer,
944-1090 - Peçeneklerin ardı kesilmeyen Bizans saldırıları
965 - Hazar başkenti'nin I. Svyatoslav tarafından alınışı
985 - Siri Derya'da Selçuklular
995 - Harezmşahlar'ın tek bir çatı altında birleşmeleri
999 - Karahanlılar'ın (Uygurlar + Karluklar) Buhara'yı alışı, Karahanlıların müslümanlaşması.
1016 - Rus ve Bizanslıların Hazarları ortadan kaldırması
1026-1090 - Bizansa karşı Peçenek saldırıları
1040 - Selçukluların Gaznelileri yenmesi
1059 - İsfahan'ın Selçuklular tarafından alınışı
1071 - Malazgirt savaşı - Selçukluların Bizanslıları yenmesi
1071-1076 - Türklerin Antakya, Şam, Kudüs ve Mekke'ye gelişi
1077 - Anadolu Selçuklu Devleti'nin (ya da Rum Selçuk Devleti) kuruluşu
1090-1091 - Peçeneklerin ve Çaka Beyin İstanbulu kuşatması.
1091 - Kıpçakların Bizanslıların yardımına koşup Peçenekleri bozguna uğratışı
1096 - Haçlıların Anadoluya girişi
1099 - Kudüs'ün haçlılar tarafından alınışı
1122 - Tüm Peçenek halkının Kıpçaklar tarafından katledilmesi
1130-1135 - Moğol Hitayların Tunguz Curcenler (Jin) tarafından batıya doğru kaçırılmaları ve Hitayların Orta Asya'da Kara Hıtay'ı kurmaları.
1150 - Gaznelilerin Gurlular tarafından ortadan kaldırılmaları.
1157 - Büyük Selçukluların sonu
1176 - Miryakefalon Savaşı - Bizanslıların Selçuklular tarafından bozguna uğratılmaları.
1187 - Gazneliler İmparatorluğunun sonu.
1200-1220 - Harezm İmparatorluğunun altın çağı.
1206 - Cengiz Han'in Büyük Han ilan edilişi
1206-1209 - Delhi Sultanlığı'nın kuruluşu
1211 - Karahıtay Kağanlığının Moğollar tarafından ortadan kaldırılması
1223 - Doğu Avrupa'ya Moğol akınları
1230-1231 - Otrar Faciası - Moğollar gönderdikleri elçileri kılıçtan geçiren Harezmlere katliam yapıp İranı ele geçiriyorlar.
1230 - Yassı Çemen Savaşı - Harezmşahlar / Anadolu Selçuklu - Eyyubi ittifakı arasında savaş.
1241-1242 - Moğolların Polonya, Macaristan, Avusturya ve Adriyatik'e gelişi
1243 - Kösedağ Savaşı - Anadolu Selçukları ve Moğol İmparatorluğu arasında savaş.
1250 - Memlûk Devleti Kahire'de iktidarı ele geçiriyor ve Mekke Türk hakimiyetine giriyor
1255-1260 - Moğollar Viyana, Yun-nan, Tonkin, Suriye ve Rusya'da
1290-1320 - Delhi Halaci Hanedanlığı
1299 - Osmanlı İmparatorluğu'nun doğuşu
Moğol İmparatorluğu'nun bölünmesinden sonra Altın Ordu devleti Türkleşiyor.
1320-1424 - Delhi'de Tuğluk Hanedanlığı
1346 - Osmanlıların Avrupaya geçişi
1361 - Edirne'nin Osmanlılar tarafından alınışı
1370 - Timur'un iktidarı ele alması
1382 - Toktamış'ın Altın Ordu'nun başına geçmesi ve Moskovayı ateşe vermesi
1389 - Kosova - Osmanlıların Balkanlar'da egemenlik sağlaması
1389-1403 - I. Bayazit hükümdarlığı
1398 - Timur'un Hindistan seferi
1402 - Ankara Savaşı - Timur ile I. Beyazıd arasında
1405 - Timur'un ölümü
1405-1447 - Şahruh'un Herat'a gelişi
1406 - Akkoyunlular ile Karakoyunluların tekrar tarih sahnesine çıkışı
1412-1460 - Ebu'l Hayr'ın Özbek gücünü kuruşu.
1414-1517 - İranileşmiş Türk Hanedanlığı Delhi Seyyidleri.
1430 - Kırım Hanlığı'nın kuruluşu
1445 - Kazan Hanlığı'nın kuruluşu
1447-1449 - Uluğ Bey
1453 - Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u alışı
1453-1504 - Akkoyunlu devleti'nin altın çağı.
1462-1505 - Astrahan Hanlığı'nın kuruluşu
1473 - Hüseyin Baykara - Timur Rönesansı
1500 - Muhammed Şeybani ve Maveraünnehir'de Özbekler
1502 - Altın Ordu Devleti'nin sonu
1502 - İsmail'in İran'da Safevi Hanedanlığını kurması
1510 - Muhammed Şeybani'nin İsmail tarafından mağlup edilmesi
1512-1520 - I. Selim
1516 - Osmanlıların Cezayir'e ayak basması
1516-1517 - Suriye ve Mısır'ın Osmanlılar tarafından fethi
1520-1566 - "Muhteşem Süleyman" (Kanuni) dönemi
1525 - Babür Şah Hindistan'da
1534 - Osmanlıların Tunus'a girişi
1551 - Osmanlıların Trablusgarp'a gelişi
1552 - Kazan'ın Ruslar tarafından alınışı
1555 - Astrahan'ın Ruslar tarafından alınışı
1557 - Nogay Hanlığı'nın Ruslar tarafından ilhakı
1556-1605 - Ekber Hindistan İmparatoru
1571 - İnebahtı Savaşı - Osmanlılar ile birleşmiş hıristiyan Orduları arasında dünya tarihinin en büyük deniz savaşı.
1571 - Kırım Hanı'nın Moskovayı yakması.
1572 - Kasım Hanlığı'nın Ruslar tarafından yıkılması
1584 - Sibiryalıların Kozakları mağlup etmesi
1595 - Rusların Baraba Türklerini katledip yok etmesi
1600 - Sibir Hanlığının mağlup edilmesi.
1606 - Osmanlı İmparatorluğunun zirveye ulaşmasını simgeleyen Zitvatorok Antlaşması.
1615-1650 - Kırgızların Ruslara karşı mücadelesi.
1628-1658 - Hindistan imparatoru Şah Cihan.
1630 - Rusların Yakut topraklarına girişi
1658-1707 - Hindistan imparatoru Evrengzeb.
1683 - Viyana'nın Osmanlılar tarafından kuşatılması.
1699 - Karlofça Antlaşması. Osmanlıların gerilemeye başlaması.
1705 - Tunus'un bağımsızlığını kazanması
1713 - Kazaklar üzerinde Rus himayesi
1717-1730 - Osmanlıların Lâle Devri
1736-1747 - Nadir Şah akını
1742-1775 - Rusya'da Pugaçev Savaşı (Tatar ayaklanması)
1757 - Sincan'ın (Doğu Türkistan) Çin tarafından ilhakı.
1782 - Yakut ülkesinin Ruslar tarafından ilhakı.
1783 - Kırım'ın Ruslar tarafından ilhakı.
1794 - İran'da Kacar Hanedanlığı'nın bir Türk tarafından kuruluşu.
1798-1799 - Napoleon Bonaparte'ın Mısır seferi. Türk-Fransız mücadelesi.
1839 - Tanzimat Fermanı
1866 - Buhara'nın Rus vasalı olması
1873 - Hive'nin Ruslar tarafından ilhakı
1876 - Hokand Hanlığı'ın Ruslar tarafından ilhakı
1876 - İlk Türk anayasası
1878 - Ayastefanos Antlaşması - Sırbistan, Karadağ, Romanya ve Bulgaristan'ın bağımsızlıklarını kazanması.
1881 - Gazi Mareşal Mustafa Kemal Paşa'nın doğumu.
1882 - Mısır'ın İngiltere tarafından işgali
1905 - Cedidcilik hareketlerinin başlaması.
1910-1920 - Kazakların ve Kırgızların Alaş Orda Hükümeti
1911-1912 - Trablusgarp'ın İtalya tarafından işgali
1912 - Balkan savaşları
1915-1916 - Çanakkale Savaşı
1915-1918 - Ermenilerin,Türklere karşı katliamları
1917 - Türkistan'ın özerkliğini ilan etmesi
1918 - Türkiye ile İtilaf Devletleri arasında Mondros Mütarekesiimzalandı.
1919-1922 - Kurtuluş Savaşı gerçekleşti.
1919-1928 - Sovyetlere karşı Basmacı mücadelesi
1921-1944 - Tannu Tuva Halk Cumhuriyeti
1922 - Türklerin Yunanlara karşı zaferi.
1923 - Cumhuriyet'in ilan edilmesi
1932-1934 - Çin'de Uygurların Doğu Türkistan İslâm Cumhuriyeti
1938 - Mustafa Kemal Paşa'nın vefatı.
1944 - Rus ordusunun yardımı ile kısa ömürlü bir Doğu Türkistan Cumhuriyeti ilan edilmesi.
1955 - Sincan Uygur Özerk Bölgesi - Sincan'ın (Doğu Türkistan'ın) özerk bölge ilan edilmesi
1971 - Avrupalıların Orta Asya'dan çekilmeye başlaması
1974 - Türkiye'nin Kıbrıs çıkartması
1983 - Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını ilan etmesi.
1988 - Azeri-Ermeni ihtilafının başlaması
1990 - Sovyetlerin Bakü baskını
1991 - SSCB'nin dağılması. BDT'nin ortaya çıkması.
1992 - BDT Türk Cumhuriyetlerinin BM'ye kabülü -
1992 - 30 Ekim 1992'de Ankara'da ilk Türk Dili Konuşan Ülkeler Zirvesi'nin yapılması.
1993 - Azerbaycan'ın bir kısmının Ermeniler tarafından işgali.
1993 - 1993 yılında, Türk Dili Konuşan Ülkelerin kültür ve sanat alanlarında işbirliğini sağlayan Türk Kültür ve Sanatları Ortak Yönetimi'nin Almatı'da kurulması.
1993 - Kültürel, ekonomik ve siyasi nitelikte bir forum olan ve tüm Türk devlet ve toplulukları ile akraba toplulukların katıldığı ilk Türk Kurultayı'nın yapılması.
2005 - Kırgızistan'da Lale devrimi.
2005 - Kazak lider Nursultan Nazarbayev'in yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında Orta Asya'da ortak pazar kurulması teklifi.
2005 - Özbekistan'da Andican olayları
2006 - Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattının hizmete girmesi.
2007 - Hazar denizinin statüsünün belirlenmesi için kıyıdaş ülkelerin ilk defa bir araya gelmesi.
2008 - 21 Kasım 2008 tarihinde Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan arasında Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi kurulması.