Devlet Bakanı Ali Babacan'ın, Uluslararası Para Fonu (IMF) heyetiyle birlikte yaptığı basın toplantısında, 6. Gözden Geçirme için, TBMM adına herhangi bir taahhütte bulunmadıklarını söylemesine karşın, Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu tasarısıyla ilgili son gelişmeler, aksi yönde bir duruma işaret ediyor.
Üst düzey bir ekonomi yetkilisi, Bakanlar Kurulu'nca geçen cuma günü TBMM'ye gönderilen sözkonusu tasarı yasalaşmadıkça, IMF yönetiminin 6. Gözden Geçirme'yi ‘onaylamayacağını’ söyledi. Tasarının aşamalarını adım adım izleyen Ankara'daki IMF Temsilciliği, Bakanlar Kurulu'ndan TBMM'ye gönderildiği anda, durumu Washington'daki Merkez'e bildirdi.
Bu nedenle, Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'ın, Başbakan Tayyip Erdoğan'dan bu tasarının gecikmemesi için ricada bulunduğu öğrenildi. Hükümet, Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu tasarısı için, IMF'ye daha önce biri Haziran 2003, diğeri Ekim 2003 olmak üzere iki taahhütte bulunmuş, ancak taahhütlerine uyamamıştı. Hükümet, bu nedenle ‘ev ödevi’ konusunda üçüncü kez sözünde durmama durumuyla karşı karşıya kalmak istemiyor.
Öte yandan IMF İcra Direktörleri'nin 6. Gözden Geçirme için toplantı tarihi konusunda bazen ‘kasım başı, kasım ortası, kasım sonlarına doğru’ diye farklı tahminlerde bulunularak açık bir tarih verilememesi de yine bu tasarıdan kaynaklanıyor.
75 YILLIK YASA
Ekonomi bürokratları ile IMF uzmanları, 83 maddeden oluşan ve 75 yıllık Muhasebe-İ Umumiye Kanunu'nda radikal değişiklikler öngören bu tasarı üzerinde, iki yıldır birlikte çalışıyor. Bütçenin hazırlanması, bütçe politikiları, denetim süreci gibi temel alanlarda kapsamlı değişiklikler getiren tasarı, 3 Kasım seçimleri öncesinde TBMM'ye sunulmuş ancak seçimlyer dolayısıyla ‘kadük’ kalmıştı. Bütçe sürecinde yeni bir dönemi başlatacak olan tasarıya göre, kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında yetkili olanlar hesap verecek. Ödeneğin üstünde harcama talimatı veren yetkililere maaş, ödenek, zam ve tazminat dahil yapılan bir aylık net ödemeler toplamının 2 katı tutarında para cezası verilebilecek. Tasarıyla, gizli istihbarat ve savunma hizmetleri ile ‘devletin yüksek menfaatleri ve itibarı’ için Başbakanlık bütçesine konulan örtülü ödeneğe, Cumhuriyet tarihinde ilk kez sınır getiriliyor. Örtülü ödeneği, bütçenin binde 5'i ile sınırlayan tasarı, 2004 bütçesinden önce yasalaşırsa, gelecek yıl Başbakan örtülü ödenekten en fazla 800 trilyon lira harcayabilecek. Tasarıda, örtülü ödeneğin tanımında da değişikliğe giderek, Başbakanlık dışında örtülü ödenek konulabilecek kurumların isimlerinin sıralanmasından vazgeçildi.
Maliye Bakanlığı'nın yetkilerini azalttığı, bütçe sürecinde, inisiyatifi büyük ölçüde DPT'ye geçirdiği gerekçesiyle Maliye Teftiş Kurulu'nun yasaya büyük tepkisi var. Maliye Müfettişleri Derneği, tasarının Maliye Bakanlığı'nın kritik yetkilerini DPT'ye aktardığı gerekçesiyle radikal eleştiriler içeren bir raporu Başbakan Tayyip Erdoğan ile kabine üyelerine gönderdi.
Unakıtan'ın maliye müfettişlerinin rahatsızlıklarını çeşitli platformlarda dile getirmesi üzerine, bir toplantıda Maliye Teftiş Kurulu'nu kastederek, ‘‘Derin Maliye engellemezse yasayı çıkararız’’ dediği öğrenildi.