Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Yazıları Dergisi hakemli bir dergidir.
Download "Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Yazıları Dergisi hakemli bir dergidir."
1 2 Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Yazıları Dergisi hakemli bir dergidir.3 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ SANAT YAZILARI DERGİSİ / 2013 MAYIS / SAYI: 28 Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Yayınları - No: 43 Sanat Yazıları Dergisi, (Mayıs ve Kasım) yılda iki kez yayımlanır. Sahibi Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi adına Dekan Prof. Dr. Meltem Yılmaz Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Doç. Ayşe Sibel Kedik Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi ISSN: Yayın Türü: Yaygın Süreli Yayın Yayın Şekli: Yıllık - Türkçe Yayın İdare Adresi: Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Beytepe / Ankara Yayın Kurulu Doç. Ayşe Sibel Kedik (Başkan) Doç. Necla Rüzgar Kayıran Yrd. Doç. Zülfükar Sayın Yrd. Doç. Şinasi Tek Yrd. Doç. Serap Emmungil Karamanoğlu Öğr. Gör.Dr. Emre Demirel Öğr. Gör. Dr. Gülçin Cankız Elibol Öğr. Gör. Atila Işık Arş. Gör. Banu Bulduk Arş. Gör. Seval Şener Arş. Gör. Gamze Boz Grafik Tasarım Arş. Gör. Banu Bulduk Sayıların Hakem Kurulu (Ünvan ve Soyadı Sırasıyla) Prof. Dr. Oğuz A. Adanır (D.E.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Prof. Dr. Orhan Ahıskal (A.Ü. Devlet Konservatuvarı) Prof. Dr. Mustafa Akpolat (N.H.B.V.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi) Prof. Şeniz Aksoy (G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi) Prof. Serpil Bağcı (H.Ü. Edebiyat Fakültesi) Prof. Dr. Türev Berki (H.Ü. Ankara Devlet Konservatuvarı) Prof. A. Müge Bozdayı (TOBB ETÜ Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Prof. Turhan Çetin (H.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Prof. Mümtaz Demirkalp (H.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Prof. Hüsnü Dokak (H.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Prof. Refa Emrali (H.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Prof. Dr. Ayşe Çakır İlhan (A.Ü. Eğitim Bilimleri Fakültesi) Prof. Çiğdem İyicil (M.S.G.S.Ü. Devlet Konservatuvarı) Prof. Cebrail Ötgün (H.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Prof. Ferhat Özgür (Y.Ü. Plastik Sanatlar Bölümü) Prof. Hasip Pektaş (Işık Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Prof. Dr. Turan Sağer (İnönü Ü. Güzel Sanatlar ve Tasarım F.) Prof. Namık Kemal Sarıkavak (H.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Prof. Candan Dizdar Terwiel (H.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Prof. Tansel Türkdoğan(G.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Prof. T. Fikret Uçar (A.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Prof. Zeynep Yasa Yaman (H.Ü. Edebiyat Fakültesi) Prof. Yeşim Alkaya Yener (H.Ü. Ankara Devlet Konservatuvarı) Prof. Dr. Filiz Yenişehirlioğlu (B.Ü. G.Sanatlar Tasarım ve M.F.) Prof. Dr. Meltem Yılmaz (H.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Prof. Mehmet Yılmaz (G.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Prof. Halil Yoleri (D.E.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Doç. Elif Tarakçı Akyar (M.S.G.S.Ü. Devlet Konservatuvarı) Doç. Melih Apa (M.K.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Doç. Dr. E. Nur Ozanözgü (H.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Doç. Eylem Önder Başarır (H.Ü. Ankara Devlet Konservatuvarı) Doç. Zuhal Boerescu (H.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Doç. Dr. Özge Yalçıner Ercoşkun (G.Ü. Mimarlık Fakültesi) Doç. Hakan Ertek (H.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Doç. T. Emre Feyzoğlu (H.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Doç. Hakkı Engin Giderer (Ç.K.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Doç. Ceylan Kabakçı (H.ü. Ankara Devlet Konservatuvarı) Doç. Bige Bediz Koçak (H.Ü. Ankara Devlet Konservatuvarı) Doç. Levent Kuterdem (H.Ü. Ankara Devlet Konservatuvarı) Doç. Metin Munzur (H.Ü. Ankara Devlet Konservatuvarı) Doç. Dr. Bilge Sayıl Onaran (H.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Doç. Dr. Serdar Öztürk (G.Ü. İletişim Fakültesi) Doç. Dr. Pelin Şahin Tekinalp (H.Ü. Edebiyat Fakültesi) Doç. Dr. Özgür Yaren (A.ü. İletişim Fakültesi) Doç. Pelin Yıldız (H.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Yrd. Doç. Duygu Koca (H.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi) Yrd. Doç. Fatma Korkut (ODTÜ Mimarlık Fakültesi) Yrd. Doç. Sibel Özgün (H.Ü. Ankara Devlet Konservatuvarı) Yrd. Doç. Ercan Sağlam (B.Ü. Güzel Sanatlar Tasarım ve M.F.) Yrd. Doç. Umut Şumnu (B.Ü. Güzel Sanatlar Tasarım ve M. F.) Yrd. Doç. Dr. Mehmet Yüksel (H.ü. Ankara Devlet Konservatuvarı) Öğr. Gör. Dr. Emine Canan Ünlü (ODTÜ Mimarlık Fakültesi) İsteme Adresi Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanlığı Beytepe - Ankara / Tel: (312) Faks: (312) / Baskı Hacettepe Üniversitesi Basımevi Basımevi Tel: (312) E-posta: edu.tr Basım Tarihi: 2014 Baskı Adedi: 500 adet *Yazıların içeriğinden yazarları sorumludur. **Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Yazıları Dergisi nde kör hakem sistemi uygulanmaktadır.4 ÖNSÖZ Ülkemizde sanatın toplumsal işlevi hala tartışılmaktadır. Bir kısım insanlar bu işlevin ne olduğunun farkında olmalarına rağmen, toplumumuzun büyük bir kısmı bu durumun hala farkında değildir. Kimilerine göre sanat bir hobi, hoşça vakit geçirmeye yarayan bir uğraşı veya alınıp satılan, yatırım amacıyla kullanılan bir koleksiyon objesidir. Günümüzde sanatla ilgili eleştirilere bakıldığında, ülkemizde sanatın çok dar bir bakış açısıyla ele alındığından yakınıldığını görürüz. Bu yaklaşım toplumun sanata ilişkin algılayış biçimini dar bir çerçeveyle sınırlandırmaktadır. Sanat insan ilişkilerinde, siyasal olaylarda, yürüdüğümüz caddede veya kullandığımız mekânda, kısacası yaşamımızın her ayrıntısında vardır ve gerekli olduğunu hissettirmektedir. Sanat gereklidir; çünkü bireylerin doğayı daha duyarlı bir şekilde algılamalarını sağlamaktadır. Burada duyarlılık kavramının da altını önemle çizmek gerekir. Duyarlılık yaratıcı düşünebilme yetisiyle çok yakından ilişkilidir: Ancak, duyarlılık düzeyi gelişmiş bireyler yaratıcı olabilmektedir. Kuşkusuz ülkemizde bilime ve teknolojiye oldukça önem verilmektedir. Fakat şu gerçeği de göz ardı edemeyiz. Ülkemiz hala teknoloji üretebilen değil, dışarıdan satın alan bir ülke konumundadır. Küresel ölçekte yaşanan teknolojik gelişmeler sadece bilgiyi öğrenip depolayan değil, onu dönüştürüp yaratıcı bir yaklaşımla yeni bilgiler üretebilen bireylere ihtiyaç duyurmaktadır. Bu ise çevremizi ancak yaratıcı bir bakış açısıyla algılayabilmekle mümkündür. Sanat, doğadaki bilgiyi keşfetme ve dönüştürebilme yöntemlerinin neler olabileceğine dair ipuçlarını bize sunmaktadır. Bu bağlamda, Güzel Sanatlar Fakültesi olarak yaptığımız yayınların ne denli önem taşıdığının ve içinde bulunduğumuz akademik çevreye ve topluma karşı sorumluğumuzun farkındayız. Sanat Yazıları adını taşıyan dergimizin 28. Sayısını bu duygularla ve ilgiyle okuyacağınızı umuyor, yayımlanmasın sürecinde emeği geçen bütün arkadaşlara teşekkür ediyorum. Prof.Dr. Meltem Yılmaz Dekan 35 SANAT YAZILARI DERGİSİ YAYIM İLKELERİ Sanat Yazıları, Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi tarafından yılda iki kez yayımlanır. Sanat Yazıları, hakemli bir yayındır. Sanat Yazıları nda yayımlanmak üzere önerilen yazılar, Yazı Kurulu tarafından yapılan bir ön değerlendirmeden geçtikten sonra, konunun uzmanı üç hakem tarafından değerlendirilir ve iki hakemden olumlu rapor gelmesi halinde yayımlanır. Sanat Yazıları na gönderilen yazılar daha önce hiçbir yerde yayımlanmamış olmalıdır. Yazılar basılı dört kopya halinde ve CD ile birlikte gönderilmelidir. Basılı kopyalardan birinde yazarın adı, soyadı, çalıştığı kurum ve iletişim bilgilerine yer verilmeli, diğer üç kopyada ise bu bilgilerin hiçbiri bulunmamalıdır. İletişim bilgileri ayrıca CD içerisindeki metinde de yer almalıdır. Yazılar Times New Roman yazı tipinde ve 12 punto olmalıdır. Makalenin yazarı; adını, soyadını, görev yaptığı kurumu ve akademik unvanını, kendisiyle doğrudan iletişim kurulabilecek açık adresini, telefon numarasını ve elektronik posta adresini tam olarak belirtmelidir. Makalenin başlığı Türkçe ve İngilizce olarak yazılmalıdır. Makalenin başında en çok 200 sözcükten oluşan kısa bir Türkçe ve İngilizce özet bulunmalıdır. Özet yerine Öz ifadesi kullanılmalıdır. Öz İtalik olarak ve 9 punto ile yazılmalıdır. Türkçe ve İngilizce özlerin sonunda en az üç anahtar sözcük/keywords bulunmalıdır. Yazılarda tablo, şekil ve resim gibi görsel ögeler gerekirse kullanılabilir. Metin içinde kullanılan tablo, şekil ve resimler ayrıca CD ye de bir dosya halinde kaydedilmeli ve her bir görsel 120 piksel/cm veya 304 piksel/inch çözünürlükte ve JPEG formatında olmalıdır. Metin içinde kullanılan görseller, Görsel 1., Görsel 2., biçiminde numaralandırılmalı ve görselin altına o görsele ait bilgiler yazılmalı, hangi kaynaktan alındığı belirtilmelidir. 46 Örnek: Koleksiyon ve müzelerde yer alan çalışmalar Görsel 1. Sanatçının Soyadı, A. (Çalışmanın Yılı). Çalışmanın Adı (Türkçe/çalışmanın orijinal adı). Şehir, Ülke: Müze/Koleksiyon. Yayınlarda yer alan çalışmalar Görsel 1. Sanatçının Soyadı, A. (Çalışmanın Yılı). Çalışmanın Adı (Türkçe/Çalışmanın orijinal adı). Adı Soyadı. Yayın Adı (sayfa). Yayın Yeri: Yayınevi. (Yıl). Yazılar, Microsoft Word programında Times New roman yazı tipi kullanılarak, 12 punto ve 1,5 satır aralığıyla, sola dayalı olarak yazılmalıdır. Metin içindeki göndermeler, ya ad, tarih, sayfa / sayfa aralığı ya da ad, tarih ve sayfa olarak parantez içinde belirtilmelidir. Örnek; doğrudan ve dolaylı alıntılarda (Gombrich, 1997, s.296), sayfa aralığı bulunan dolaylı alıntılarda ise (Gombrich, 1997, s ). İki ve daha fazla yazarlı ya da tüzel kişiler tarafından yazılmış kaynaklar ile yazarı olmayan kaynaklarda, Hacettepe Üniversitesi Bilimsel Yayınlarında Kaynak Gösterme İlkeleri ve APA (American Psychological Association - Amerikan Psikoloji Derneği) yayım kılavuzuna başvurulmalıdır. Doğrudan alıntılar, 3 satırdan az ise tırnak işareti içinde ve normal metin düzeninde, 3 satırdan uzun ise, satırın sağından ve solundan ikişer santimetre içerde, sola dayalı olarak, 9 punto ve tek satır aralığıyla verilmelidir. Bu durumda tırnak işareti kullanılmamalıdır. Dipnotlar sayfa altında numaralandırılarak verilmeli ve sadece açıklamalar için kullanılmalıdır. Metin içinde gönderme yapılan her kaynak kaynakçada yer almalı, kaynakçada yer verilen her kaynağa da metin içinde gönderme yapılmalıdır. Kaynakça makalenin sonunda yer almalı ve kaynakçada yer alan kaynaklar aşağıdaki örneklere uygun olarak verilmelidir. SANAT YAZILARI 28 57 Örnekler: Tek Yazarlı Kitap Soyadı, A. (Yayın Yılı). Kitap Adı. Yayın Yeri: Yayınevi. Cömert, B. (1991). Sanat Edebiyat Üzerine. Ankara: Damar Yayınları. Çeviri Kitap Soyadı, A. (Yayın Yılı). Kitap Adı (A.Soyadı, Çev.). Yayın Yeri: Yayınevi. Kuspit, D. (2006). Sanatın Sonu (Y.Tezgiden, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları. Editörlü Kitapta Bölüm Soyadı, A. (Yayın Yılı). Yayın Adı. A.Editör (Haz./Ed.). Kitap Adı (s. Sayfa numaraları). Yayın Yeri: Yayınevi. Buren, D. (2005). Müzenin İşlevi. Ali Artun (Ed.). Sanatçı Müzeleri (s ). İstanbul: İletişim Yayınları. İki Yazarlı Kitap Soyadı, A., Soyadı, B. (Yayın Yılı). Kitap Adı. Yayın Yeri: Yayınevi. Horkheimer, M., Adorno, T. (1995). Aydınlanmanın Diyalektiği, (O. Özügül, Çev.). İstanbul: Kabalcı Yayınevi. Çok Yazarlı Kitap Soyadı, A., Soyadı. B., Soyadı, C. ve diğerleri. (Yayın Yılı). Kitap Adı. Yayın Yeri: Yayınevi. Abisel, N., Arslan, U.T., Behçetoğulları, P. ve diğerleri. (2005). Çok Tuhaf Çok Tanıdık. İstanbul: Metis Yayınları. Tüzelkişi Yazarlı Kitap TÜZELKİŞİ. (Yayın Yılı). Kitap Adı. Yayın Yeri: Yayınevi. TÜBİTAK. (2002). 21.Yüzyılda Bilimsel Yayıncılık: Hedefler ve Yaklaşımlar. Ankara: Tübitak Yayınları. Dergiden Makale Soyadı, A. (Yayın Yılı). Makale Adı. Dergi Adı, cilt(sayı), sayfa numaraları. Kökten, U. (2013). Bir Düş Bahçesi. Sanat Dünyamız, 132, Gazete Makalesi Soyadı, A. (Gün Ay Yıl). Makale Adı. Gazete Adı, sayfa numaraları. Bayer, Y. (04. Nisan 2006). İnsanlık Aptallaşıyor mu?. Hürriyet, s.14. 68 Yayımlanmamış Tez Soyadı, A. (Yayın Yılı). Tez Adı. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans/Doktora/Sanatta Yeterlik Tezi/Raporu). Üniversite Adı, Yer. Elektronik Kaynak-Makale Soyadı, A. (Yayın Yılı). Makale Başlığı. Dergi Adı, cilt(sayı), sayfa numaraları. Erişim: Gün Ay Yıl, adresi Elektronik Kaynak-Anonim Ağ Sayfası Kaynağın Adı. Erişim: Gün Ay Yıl, adresi Bu belgede yer almayan durumlarla ilgili olarak, Hacettepe Üniversitesi Bilimsel Yayınlarında Kaynak Gösterme İlkeleri ve APA (American Psychological Association Amerikan Psikoloji Derneği) yayım kılavuzuna başvurulmalıdır. Yayın ilkelerine uymayan makaleler değerlendirmeye alınmayacaktır. Sanat Yazıları Dergisi Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanlığı Beytepe Ankara Tel: Faks: SANAT YAZILARI 28 79 İÇİNDEKİLER Algı Kuramlarına Göre Sanatta Soyutlama ve Günümüz Sanatında Gerçek Kavramı Abstraction in Art According To The Perception Theories and The Concept of Reality in Contemporary Art Doç. Zuhal Baysar Boerescu Mayıs 1960 Askeri Müdahalesinin Toplumsal ve Kültürel Alana Etkileri The Impacts of the 27 May 1960 Military Intervention on Social and Cultural Domains Arş. Gör. Bora Gürdaş Barok Öncesi ve Çok Sesli Müzik Üzerine Period Before Baroque Music and Polyphonic Music Doç. Burak Karaağaç Müzik Olgusu, Orta Çağ, Nota İşaretleri, Gregor ve Missa Üzerine The Musical Phenomena, Middle Ages, Note Signs, About Gregor And Missa Doç. Ebru Karaağaç10 Anatomi Sanat İlişkisinde Gunter Von Hagens in Plastinasyonları ve Mahremiyet Sorunu Gunther Von Hagens Plastinations And The Problem of Privacy in The Relation of Anatomy And Art Yrd. Doç. Serap Emmungil Karamanoğlu Yeşil Bina Sertifika ve Değerlendirme Sistemlerinin Türkiye deki Uygulamalarının Değerlendirilmesi Evaluating Green Building Rating Systems with Selected Examples in Turkey Öğr. Gör. Selin Mutdoğan Yüzyıl Osmanlı Modernleşme Dönemi Mimarlık Uygulamalarının İzmir deki Yansımalarından Örnekler Samples From Reflections of Nineteenth Century Ottoman Modernization Era s Architectural Impplementations in İzmir Arş. Gör. Heval Şimşek Özel Türkiye de Güzel Sanatlarda Anti-Ulusalcı Söylemler Anti-Nationalistic Discourses in Visual Arts in Turkey H. Suna Sönmezalp SANAT YAZILARI 28 911 1012 ALGI KURAMLARINA GÖRE SANATTA SOYUTLAMA VE GÜNÜMÜZ SANATINDA GERÇEK KAVRAMI ABSTRACTION IN ART ACCORDING TO THE PERCEPTION THEORIES AND THE CONCEPT OF REALITY IN CONTEMPORARY ART DOÇ. ZUHAL BAYSAR BOERESCU Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü Geliş Tarihi: Kabul Tarihi: Öz: Algı kuramları, soyutlamayı ele alırken çoğunlukla duyusal verileri dışarıda bırakırlar. Ancak Rudolph Arnheim a göre soyutlama dış dünyadan alınan verilerin işlenmesiyle oluşur. Sanatta soyutlama ise görsel düşünme sürecidir. Bu çalışmada sanatta soyutlamanın gerçek ile olan ilişkisi önde gelen düşünürlerin sanat kuramları ışığında ele alınmaktadır. Soyutlamanın sanatçının yaratım sürecinde temel bir etkinlik olduğu, her sanatçının düşünme ve yaratma süreci içinde eserini bir soyutlama sürecinden geçirdiği ve sanat eserinin yeni bir gerçeklik ortaya koyduğu belirtilmektedir. Buradan yola çıkarak günümüz sanatında soyutlamanın izleri aranmakta, günümüz sanatçılarının eserleri ve Baudrilard, Guy Debord ve Hal Foster gibi belli başlı düşünürlerin sanat görüşleri ışığında gerçek kavramı tartışılmaktadır. Anahtar Sözcükler: Sanat, Soyutlama, Gerçek, Algı, Gerçekçilik, Yeni Gerçekçilik, Foto Gerçekçilik, Gerçeküstücülük, Simülasyon, Kavramsal Sanat, Estetik. Abstract: Perception theories mostly exclude the sensorial datas while addressing abstraction as a concept. But according to Rudolph Arnheim, abstraction occurs by processing the datas of the outside world. Abstraction in art is a visual thinking process. In this essay, the relationship between the abstraction in art and the concept of reality is discussed according to the art and perception theories of the leading philosophers. It is emphasized that the abstraction is an essential event in the creation process of the artist and every artist undergoes their artwork from an abstraction period and each of every artwork exhibits a new and different reality. The traces of abstraction in contemporary art is being searched and the concept of reality is being discussed according to the art- SANAT YAZILARI 28 1113 works of contemporary artists and the theories of the philosophers such as Baudrillard, Guy Debord and Hal Foster. Keywords: Art, Abstraction, Reality, Perception, Realism, New Realism, Foto Realism, Surrealism, Simulation, Conceptual Art, Esthetics. 12 ALGI KURAMLARINA GÖRE SANATTA SOYUTLAMA VE GÜNÜMÜZ SANATINDA GERÇEK KAVRAMI DOÇ. ZUHAL BAYSAR BOERESCU14 Giriş Sanatta soyutlama resim sanatında bir tavrın adıdır. Soyut resim, bir akım olarak sanat tarihinde yerini almıştır. Gerçek ya da gerçekçi dediğimizde ise yine resim sanatından örneklendirirsek, natüralist, doğa biçimci bir tavırdan bahsediyoruz demektir. Bu noktadan bakıldığında soyutlamacı tavır ile gerçekçilik ya da natüralist tavır hep birbirine karşıt ya da birbirinin tersi anlayışlar olarak algılanmıştır. Soyutlama sürecinden geçen bir biçimlendirme anlayışı son tahlilde doğada var olmayan formlar ortaya koyarken diğeri doğanın formlarını kullanır. Ancak algı kuramları açısından baktığımızda soyutlamanın sadece bir biçimsel tavrı tanımlamadığını, duyumlar ve düşünce ile bağlantılı bir yaratım sürecinde rol oynadığını görürüz. Soyutlamanın sadece ortaya çıkan biçimler üzerinden tanımlanmaya çalışılması nedeniyle anlamı daralmış, soyutlama terimi sadece sanatsal bir tavrın adı olarak kabul edilmiştir. Asıl sözlük anlamıyla ele alınacak olduğunda soyutlama olumsuz bir şeydir. Sözcük, bir şeyi yerinden kaldırma, soyma, çıkarma, bir şeyin bir tarafını sıyırma anlamlarına gelmektedir. Ayrıca fiil olarak soyutlama, bir şeyi bir başka şeyden ayırma ya da edilgen olarak ve biraz da kendi iradesi dışında bir şeyden ayrılma anlamına gelmektedir (TDK, Gerçek ise kelime anlamı ile üç temel anlama sahiptir: 1. Bir durum, bir nesne veya bir nitelik olarak var olan, varlığı inkâr edilemeyen, olgu durumunda olan. 2. Doğadaki gibi olan, doğayı olduğu gibi yansıtan. 3. Düşünülen tasarımlanan imgelenen şeylere karşıt olarak var olan (TDK, Bu anlamlar içinde bizim sanatta kabul edebileceğimiz anlam birincisine yakın görünmektedir. Çünkü gerçeği sadece doğada var olan olarak kabul edecek olursak, doğal biçimler dışında kalan diğer sanat eserlerini sanatın dışında tutmamız gerekir. Bununla birlikte düşünülen tasarlanan şeylere karşıt olarak var olan dediğimizde ise sanat eserinin tasarlanma sürecinin gerçek olmadığı gibi bir sonuç ortaya çıkıyor demektir. Bu noktada görülüyor ki soyutlama ile gerçek kavramları sanattaki kullanışıyla çok daha kapsamlı birer anlama sahiptir. Psikolojide ve algı kuramlarında soyutlama tanımı çoğunlukla duyusal verilere dayanan, ancak bu duyusal verileri geride bırakıp tümüyle terk eden bir sürece verilen addır. John Locke soyutlama yapmak için belirli nesnelerden edinilmiş belirli fikirleri alıp, onları zaman, yer ya da başka fikirler gibi bütün diğer varoluşlardan ve gerçek varoluş koşullarından ayırdığımızı söyler: John Locke a göre; Akılda çok keskin ve çıplak görünümler oluşur. Bunların oraya nasıl nereden ve hangi sıralama içinde gelmiş oldukları önemli değildir. Anlama dediğimiz fenomen bunları bir sıralamaya sokar ve bir tür gerçek varoluşun eşitine denk düşen standartlar olarak kullanır. Bu tür örüntülere uyan görünümler soyuttur ve buna göre isimlendirilirler (Locke dan akt. Arnheim, 2005, s.177). Bir kavramın tümüyle soyut olabilmesi için onun algılanan yani somut olan her türlü öğeden arınması gerektiğine inanılmaktadır. Örneğin Rene Pellet somut olanın algılanma- SANAT YAZILARI 28 1315 sından soyut olanın algılamasına doğru olan ilerleme ile ilgili yazdığı bir kitabında soyut deneyimlerin, algısal deneyimler üzerine yaslanmadan sözcüklerin dünyası içinde oluştuğunu ileri sürer. Daha ileri giderek, konuşmayan ya da konuşma yeteneğinden yoksun bir canlının soyutlama da yapamayacağını da belirtir. Rene Pellet şöyle der: Sağır ve dilsizler, betimleyici ve kronolojik olan ve sadece somut olgulara ya da edimlere uygulanan hareket diliyle kısıtlı oldukları için, soyutlama ve genelleştirme sürecine asla erişemezler (Pellet den akt. Arnheim, 2007, s.177). Algı ile düşünme arasındaki yanıltıcı karşıtlık, sanki birbirlerini dışlayan iki kümeye aitlermiş gibi, somut şeylerle soyut şeyleri ayırma pratiğine de yansımıştır. Bu tür yaklaşımlara göre algılama ve soyutlama birbirinden bağımsız iki ayrı kategori gibidirler. Yani soyut olan bir şey, aynı zamanda somut da olamaz. Bu durum babasına soru soran çocuk anektodunda gayet güzel ortaya konulmaktadır. Çocuk sorar: Baba, soyut nedir? Baba bir süre düşündükten sonra cevap verir; Soyut dokunamadığın şeydir. Çocuk şöyle der: Evet biliyorum: Tanrı, ya da zehirli sarmaşık gibi! (Arnheim, 2007, s.178). Algılanabilir ya da elle tutulabilir şeylere somut, elle tutulamayanlara soyut diyoruz. Bu genel bir yanlıştır. Elimizdeki kitap somuttur. Ona istediğimiz gibi dokunabiliriz. Özgürlük düşüncesi ise soyuttur. Ancak, arkadaşlarımız somut, arkadaşlık ise soyuttur. Arkadaş kelimesi, burada sadece belirli bir arkadaşı temsil ettiği gibi bir arkadaş olgusunu da taşıyabilir. Arkadaşlık kavramının yerini tutabilir. Dolayısıyla, soyut ve somut gibi terimler hiçbir şekilde birbirinden tümüyle ayrı ve birbirlerine karşıt kavramlar değillerdir. Fiziksel ve zihinsel olarak somutluk tüm nesnelere ait bir özelliktir. Bununla beraber akıl, düşünce yoluyla nesneleri somut varlıklarından sıyırarak kavramlaştırabilir. Akıl tarafından deneyimlenen her türlü fenomen şöyle ya da böyle bir soyutlama içerir. Dahası soyutlama, nesneyle kurulan bir bağın, herhangi bir şekilde oluşan bir ilişkinin arkasından gelir. Rudolph Arnheim, algı ile düşünme arasındaki bağı şöyle anlatır: Düşünecek bir şeyimiz olması için düşünmenin içinde yaşadığımız dünyanın imgelerine dayandırılması gerekir. Bu bütünsel bilişsel sürecin temel özelliği, her düzeyinde soyutlama içermesidir (Arnheim, 2007, s.176). Sanatta soyutlama, Arnheim in görsel düşünme diye tanımladığı bir boyutta oluşur. Görsel düşünme, bilinçle seçilmiş ve dikkatin yoğun bir biçimde üzerine yöneltildiği nesnenin tanınmasına yönelik seçimci bir tavırdır. Yani sanatta soyutlamanın çıkış noktası birebir doğadır. Somut görüntülerdir. Bununla birlikte sanatçı yeni biçimler oluşturma ya da akılda oluşan kavramı görselleştirme yoluna da gidebilir. Duyumlar yoluyla alınan her izlenim, düşünme eyleminin çıkış noktasıdır. Ya da düşünme eyleminin ham maddesidir. Susan Langer Bilimde Soyutlama, Sanatta Soyutlama adlı yazısında bilimde kullanıldığı anlamda soyutlamayı, sanatsal soyutlamadan ayırır ve sanatçının biçim oluşturma sürecinden bahseder. Langer a göre sanatsal biçim, görülen, duyulan ya da düşlenen bir şeyin anlaksal birliğidir, bir başka değişle, deneyimin figürleştirilmesi, yani geştalttır (Langer dan akt. Yılmaz, 2009, s.230). Bu noktada sanatçı bütünsel olarak deneyimlediği dış dünyayı yeni bir biçime dönüştürmektedir. Langer bu düşüncesinden bir adım daha öteye gider 14 ALGI KURAMLARINA GÖRE SANATTA SOYUTLAMA VE GÜNÜMÜZ SANATINDA GERÇEK KAVRAMI DOÇ. ZUHAL BAYSAR BOERESCU16 ve sanatçının bu zihinsel etkinliğini simge üretme süreci diye tanımlar. Yani sanatçı dış dünyayı yeni bir biçime dönüştürürken aslında bir anlam da üretmekte, bu anlamı biçimle simgelemektedir. Langer in ifadesiyle; Sanat yapıtı bir simgedir; sanatçının göreviyse bu simgeyi oluşturmaktır. Simge oluşturma, soyutlamayı gerektirir. ( ) Yüzey, renk, doku, ışık ve gölge gibi kesin nitelik sergileyen unsurların tümü duyguların potansiyel simgeleridir; dolayısıyla organik yapı yanılsaması bundan kaynaklanır (Langer dan akt. Yılmaz, 2009, s.240). Langer burada sanatın temelde soyut bir etkinlik olduğunu ancak taşıdığı duygu yoğunluğundan dolayı canlı, organik bir yapı izlenimi uyandırdığından bahseder. Dolayısıyla sanat eseri, gerçeklik hissi verir. Bu noktada Langer şöyle der; Pek çok kimse üstelercesine sanatın somut, biliminse soyut olduğunu söylüyor. Aslında söylemeleri gereken ve belki de gerçekten demek istedikleri şey, bilimin genel, sanatınsa özel olduğudur. Çünkü bilim genel anlamdan kesin soyutlamaya, sanat ise genelliğin katkısı olmaksızın kesin soyutlamadan, yaşamsal ve çağrışımsal anlatıma yönelir (Langer dan akt. Yılmaz, 2009, s.243). Bu saptaması iki sebepten önemlidir. Birincisi, soyutlamanın bilimsel anlamda ancak genellemeye giderek kendini var edebildiği ve bunun sanatsal anlamda soyutlamanın var oluşuna zıt bir anlam ortaya koyduğudur. Sanatta sezgi ve duyumların etkisi ile sanatçının varlığı, sanat eserini genellemeden uzaklaştırır ve özgün kılar. İkincisi ise, sanat eserinin soyutlama sürecinden sonra tamamen kendi kendini var eden, yaşamsal ve izleyiciyle iletişime geçebilen bir varlık olarak ortaya çıkmasıdır. Buna yakın bir saptamayı Alman Varoluşçu Filozof Martin Heidegger de de görmekteyiz. Heidegger özellikle sanatın kökeninin ne olduğuna ilişkin sorular sormuştur. Büyük filozofa göre, sanat, hakikatin (gerçeğin) yapıtta kurgulanışıdır (Heidegger den akt. Yılmaz, 2009, s.177). Bir yapıt olmak, bir dünya kurmaktır (Heidegger den akt. Yılmaz, 2009, s.142). Gerçek, bir şey olarak olan ın gizlenmemişliğidir. Gizlenmemişlik, kendini yapıtta kurar. Sanatın doğası şiirdir. Buna karşılık şiirin doğası, gerçeğin kurulmasıdır. Bu noktada sanatçı gerçeği sanatında kurmak için, var olanı dönüştürecek ya da hiçlikten bir gerçek var edecektir. Bu nokta Heidegger de belirsizdir. Ancak filozof gerçeğin var olan sıradan nesnelerden derlenmediğini söyler. Bununla birlikte; Gerçek kurgulanarak oluşur, tıpkı bir şairin şiirini yazması gibi. ( ) Sanat açık bir alan açar, bu açıklıkta her şey olana göre başkadır der (Heidegger den akt. Yılmaz, 2009, s.171). Heidegger ayrıca Albrecht Dürer in bir sözünü hatırlatır bize: Sanat doğada saklı kalır, onu oradan söküp alabilenindir o (Heidegger den akt. Yılmaz, 2009, s.170). Burada Heidegger doğada saklı olan sanatın yalnızca yapıt aracılığıyla ortaya çıkabileceğini, köklerinin yapıtta saklı olduğunu söyler. Heidegger in sözlerini şöyle okuyabiliriz. Sanat eseri gerçeği kurgular ancak bu gerçek genel geçer değildir. Bu gerçek sanatçı tarafından kurgulanır ve her sanat eserinde başkadır. Yani sanatçı sanatını oluştururken doğayı dönüştürür, kendi gerçeğini kurgular. SANAT YAZILARI 28 1517 Kurgulamak da düşünsel bir sürecin, bir soyutlamanın göstergesidir. Soyutlama ve gerçek bu noktada buluşur. Worringer e göre ise sanatta soyutlama ve gerçek, birbirinden ayrı kavramlardır. Worringer soyutlamayı özdeşleyim diye ifade ettiği doğaya öykünme ile karşılaştırır (Worringer, 1985). Sanatçının soyutlama içtepisinde, kendi kendinden vazgeçme ihtiyacı vardır. Bu içtepi, zorunlu ve değişmez şeylere bakarken insan varlığının rastlantısallığından kurtulma içtepisidir. Hayat, hayat olarak estetik hazzı engelleyen bir şeydir. Worringer, soyutlamayı yeni bir dünya kurma ihtiyacı olarak belirler. Bu noktada Heidegger ile buluşur. Ancak Worringer in soyutlaması doğal olanın dışında bir gerçeğe ulaşma, o gerçekliğin estetik kanunlarını koyma üzerinedir. Özdeşleyim ise, doğanın nesnelerinde yaşamaktır. Özdeşleyim süreci Worringer e göre kendi kendini onaylamayı ifade eder. Rudolph Annheim, Worringer in bu ayrımına karşı çıkar ve düşünürün soyutlama ve özdeşleyim ayrımının doğru olmadığını; sanatçının yaratım sürecinde ister doğanın biçimlerinden yola çıksın ister soyut biçimlere ulaşsın, temelde soyutlama yaparak sonuca ulaşabildiğini görmek gerektiğini söyler (Arnheim, 2007, s.214). Bununla birlikte Worringer, her ne kadar özdeşleyimi temel olarak soyutlama sürecinden ayrı görse de bu doğacı anlayışın tamamen düşünsellikten ayrı olmadığını da kabul eder. Çünkü doğacı tüm sanat anlayışlarını doğa taklidinden ayrı tutar. Sanatta natüralizmi özdeşleyime örnek alır. Edebiyatı hatırlatan realizm yerine natüralizm in figüratif sanat alanı için daha uygun bir örnek olacağını öne sürer. Bunu yaparken realizmi de natüralizm ile birlikte doğa taklidi anlayışının tam karşısına koyar. Yani doğadan öykünme anlamında özdeşleyim asla doğanın taklidi değildir. Biçimsel doğal bir estetik arzusudur. Bir amacı vardır; salt organik varlığın berrak mutluluğunu tatmak (Worringer, 1985, s.34). Bu bile başlı başına düşünsel boyutta bir seçme ve sadeleştirme süreci ile açıklanabilir. Buraya kadar soyutlama üzerine değinilen çeşitli görüşlerin ışığında şunu söylemek mümkün. Soyutlama bilimsel teriminden oldukça farklı bir anlamda sanatta yerini alır ve her sanat eserinde soyutlama temeldir. Çünkü sanatta soyutlama yeni bir gerçek kurgulama anlamı taşır. Bu noktada sanat eseri doğa biçimci de olsa, kurgulanan eser yeni bir gerçek sunuyor demektir. Şunu da belirtmek gerekir: Biçim anlayışı ne olursa olsun bir sanat eserinin gerçekliği, onun sanatçı tarafından kurgulanmış olan kendi doğasındadır. Gerçeklik, sanatta ortaya çıkan hiçbir akım ya da oluşumun tekelinde değildir. Yani soyut resim de en az natüralizm kadar gerçektir. Bununla birlikte sanat tarihinde adında gerçekçilik kelimesi geçen birçok akım da vardır. Realizm (Gerçekçilik), Neo Realizm (Yeni Gerçekçilik), Sürrealizm (Gerçeküstücülük), Foto Realizm (Foto Gerçekçilik) gibi... Bu sanat akımlarının gerçeklikle nitelendirilmesinin sebebi belki de sanatçıların biçimsel ya da kavramsal olarak gerçeğin kendisini sorun edinmeleri olabilir. Bu akımlarda gerçek kavramı başlı başına incelenir, çözümlenmeye çalışılır. 16 ALGI KURAMLARINA GÖRE SANATTA SOYUTLAMA VE GÜNÜMÜZ SANATINDA GERÇEK KAVRAMI DOÇ. ZUHAL BAYSAR BOERESCU18 1960 yılında sanat eleştirmeni Pierre Restany nin girişimiyle Paris te Yves Klein, Arman, François Dufrêne, Daniel Spoerri ve Jean Tinguely tarafından kurulan Yeni Gerçekçilik te sanatçı, gerçeği kendine mal eder, bedensel ve görsel anlamda sanat eylemine katılır. Grup yeni gerçekçilik sözcüğünün tanımını, gerçeğin algılanmasına yeni yaklaşımlar olarak belirlemiştir (Antmen, 2009, s.177). Manifestolarında belirtilen sosyolojik gerçeklikle bütünleşmek, toplumsal deneyimlerin sanat sürecine açılmasını sağlamak ve insanın gerçeklikle yeniden bütünleşmesini sağlamak için sanatçılar, klasik ifade biçimleri dışındaki yeni ifade olanaklarını arayarak gerçeğin kendisini işe koşma yoluna gitmişlerdir (Antmen, 2009, s.179). Yves Klein in sanatında bu çabayı görürüz. (Görsel 1). Sanatçının çalışmaları, tek bir yapıtının ele alınmasıyla anlaşılamaz; sanat eylemi genel bir varoluş kavramında doğan uygulamaların tümüdür. Görsel 1. Klein, Yves. (1960). Antropometri/ Anthropométrie. Dolayısıyla gerçek, değişkendir. İnsan düşünce boyutunda kendi gerçekliklerini var eder. Sanatta da gerçek, beklenmedik biçimlerde kendini gösterir. Politik, duygusal, toplumsal, her anlamda gerçekler, nesnel, figüratif anlayışta da karşımıza çıkabilir, soyutlamacı anlayışla da görselleşebilir. Algı kuramları üzerinden bakarak oluşturduğumuz bu soyutlama ve gerçek tanımı ile sanatçının her türden sanatsal etkinliğinde soyutlamanın temel olduğunu ve yine her sanatçının kendi gerçeğini yarattığını belirttik. Gerçekliğin biçimsel bir tanımla sınırlandırılamayacağını da ekledik. Bu noktada konuyu kapatıp tezimizi sonuçlandırmak çok kolay olabilirdi. Çünkü sanat tarihsel süreçte sanatçıların yaptıkları çalışmaları bu bakış açısıyla incelediğimizde bir sonuca varabiliyoruz. Peki, günümüz sanatına baktığımızda, özellikle yeni medya sanatı ya da internet sanatının altında yatan temel düşünceyi incelediğimizde, sanatçıyı tetikleyen toplumsal olayları, yaşadığımız dünyanın sosyo-kültürel yapısını ince- SANAT YAZILARI 28 1719 lediğimizde kavram oluşturma bazında soyutlamanın varlığını inkâr edemesek de burada sunulan anlamıyla gerçek günümüz sanatında neye benziyor? Günümüz Sanatında Gerçek Çağdaş sanatı yörüngesinden çıkaran ilk darbe Duchamp tan gelmişti. Sanatçının seçiminin her şeyin üstünde olduğunu göstermişti. Sonrasında bu seçim karşısında sanatçıya hiçbir şekilde hesap sorulamayacağını sanat eleştirmenleri, sanat piyasası kabullendi. Sanatçı sanat eyleminin altında yatan düşünceyi serbest bıraktı sonrası sanatın genel karakteristiği sanatsal düşünce ya da kavram üzerine kuruludur. Kavramsal Sanat ile daha da belirginleşen bir oluşumdur bu. Saf, katıksız düşüncenin sanat gerçeği olarak sunulması, soyutlama ve gerçek kavramlarının birlikteliğinin en güçlü örneğini oluşturur. Bu noktada örnek verelim: 1967 yılında kurulan Sanat ve Dil grubu aynı isimle çıkardıkları dergilerde sanat kuramlarını tartışırlar, sanata ilişkin önermeler yaparlar. Şu noktaya ulaşırlar: Kavramsal Sanat, sanat kuramı ile sanat nesnesi üretmeyi birleştirdiğinden sanatın tanımı hem üretilen nesneyi hem de yazılı destek dilini içerebilecek gibi genişletilmelidir. Bu noktada düşüncenin doğrudan ifadesi olarak dili kullanırlar. Hatta İngiliz kavramsal sanatçı Terry Atkinson kavramsal sanatçılar tarafından ileri sürülen kuramsal çalışmalar kavramsal sanat ürünleri sayılıp sayılamayacağını tartışır (Atakan, 2008, s.47). Sanat ve Dil grubu sanatçılarından Lawrence Weiner fiziksel sanat nesneleri yapmaktan vazgeçer ve yapıtların var olması gerekmediğini etkisinin var olma önerilerinde yattığını söyler. Sanatçıya göre, sözcüklerle resim arasında bir fark yoktur, resim bir dildir. Yapıt fiziksel olarak var olmadığında bile varlığını sürdüren bir düşünceyi temsil eden bir resimyazıdır (Weiner den akt. Atakan, 2008, s.52). (Görsel 2). Görsel 2. Weiner, Lawrence. (2008). Gözün Görebileceği Kadar Uzak/ As Far As The Eye Can See. New York, Amerika: Whitney Amerikan Sanatı Müzesi. 18 ALGI KURAMLARINA GÖRE SANATTA SOYUTLAMA VE GÜNÜMÜZ SANATINDA GERÇEK KAVRAMI DOÇ. ZUHAL BAYSAR BOERESCU20 Joseph Kosuth, sanatın bir eğilim ya da bir üslup olarak görülmesinin, onun sadece biçimsel niteliklere indirgenmesi anlamına geleceğini belirtir. Kosuth a göre estetiğin sanattan ayrılması gereklidir. Estetik, biçimle ilgilenir. Biçimci sanat, sanatın işlevini ya da yapısını kavramamıza yardımcı olacak herhangi bir bilgi içermez. Sanatçı olmak, sanatın doğasını sorgulamaktır. Monet nin ya da Cezanne nın, önceden yapılmışa yeni bir öneri getirdikleri için sanatın işlevini soruşturduklarına inanır ancak, sanatın doğasını ilk sorgulayan sanatçı hazır-nesne ile yeni bir dil konuşan Duchamp tır (Görsel 3). Kosuth şöyle der: Bir sanat yapıtı, sanat bağlamı içinde bir sanat görüşü olarak sunulan bir önermedir (Kosuth dan akt. Atakan, 2008, s.56). (Görsel 4). Görsel 3. Duchamp, Marcel. (1917- replica 1964). Çeşme/Fountain. Londra, İngiltere: Tate Modern. Görsel 4. Kosuth, Joseph. (1965). Bir ve Üç Sandalye/ One And Three Chairs. New York, Amerika: Modern Sanatlar Müzesi (MoMA). Görülüyor ki Kavramsal Sanat 1960 sonrası sanat oluşumlarını derinden etkilemiş, sanatta biçim kaygısından çok düşünsel yapı ön plana geçmiştir. Düşünsel dünya kendini yazı olarak da gösterebilir, önceden oluşturulmuş biçimler yoluyla da, sanatçının bedeni yoluyla SANAT YAZILARI 28 1921 da Düşünceyi önceleyen sanatçı için bu düşünceyi taşıyabilecek en doğrudan, en çarpıcı, şok edici yol, sanatın nesnesine dönüşür. Burada bir saptama yapmalıyız: Sanatın biçim kaygısı bir kenara bırakıldığında estetik ve yapıtın orijinalliği sorunu da eski önemini yitirmiştir. Walter Benjamin yapıtın biricikliğini, yapıtın özel atmosferi olarak tanımlar: Sanat yapıtının teknik yoldan yeniden-üretilebildiği çağda gücünü yitiren, yapıtın özel atmosferi olmaktadır (.) Yeniden üretim tekniği, yeniden üretilmiş olanı geleneğin alanından koparıp almaktadır. Bu yeniden üretilmişi çoğaltarak, onun bir defaya özgü varlığının yerine, yine onun bu kez kitlesel varlığını geçirmektedir (2004, s.55). Benjamin yapıtın geçirdiği dönüşümü burada çok kesin bir şekilde ifade eder. Yani orijinallik geleneksel tanımıyla ele alındığında, düşünceye değil biçime bağlı olarak düşünüldüğünde, çoktan yitmiştir. Ancak yapıt, kitlesel bir gerçeklik kazanmıştır. Estetik ise Richard Shusterman ın ifade ettiği gibi halen yaşamdan bağımsız, izole edilmiş, objeleşmiş bir sanatı tanımlamakta, günümüz sanatının felsefi temellerini taşıyamamaktadır. Oysa yeni estetik güncel yaşamın içinde olan güncel sanatın ruhunu gözeten, canlı, dinamik, her an değişen ve dönüşen, dolayısıyla yaşamın renklerini ve canlılığını taşıyan bir özelliğe sahip olmalıdır. Sanat, yaşayan bir varlıktır, dolayısıyla estetiğin de aktif ve kolektif bir coşku vaadi taşıması gerekir (Shusterman, 2012, s.236 ). Dolayısıyla şunu söyleyebiliriz, sanatta doğanın ve diğer sanatçıların taklidi olma ve estetiğin klasik kurallarının dışında olma korkusu artık bir kenarda kalmıştır. Eğer temelleri düşünsel bir yoğunluğa sahipse biçimin taklit oluşu sanatın değerini düşürmez. Hal Foster da günümüz sanatını gerçek kavramı üzerinden sorgularken aynı şekilde taklit ve yanılsama kavramlarına değinir. Ona göre gerçekliğin bir anlamda alt üst edilip yeniden ele alınışı Postmodern sanatın temel sorunudur. Günümüz sanatında sanatçının gerçeklikle oynadığını; gerçekliği, aksi olan kavramlarla, taklit ve yanılsama ile sınadığını söyler. Foto Gerçekçilik ya da Hal Foster in kullanmayı tercih ettiği şekliyle Süper Gerçekçilikte yanılsamayı ele alarak, buradaki gerçeğine çok benzer ifade biçiminde izleyicinin neredeyse şizofrenik bir haz aldığını söyler. Sonra kendinden önceki fotoğraf sanatçılarının fotoğraflarını yeniden çeken Sherrie Levine den bahsederek bu sanatı Temellük sanatı 1 olarak isimlendirir (Görsel 5). Bu sanatın bir anlamda süper gerçekçiliği andırdığını, ancak temellük sanatında gerçekliğin temsil sürecinde oluştuğunu belirtir (Foster, 2009, s.184). Yaşayan bir gerçek olan sanatın, onu idealar evreninin bir yanılsaması, dolayısıyla da taklit olarak nitelendiren ve hor gören Platon un zamanından çok daha başka bir varoluş 1 Temellük kelimesinin sözlük anlamı kendine mal etme olarak geçer. (http://www.tdk.gov.tr/index. php?option=com_bts&arama=kelime&guid=tdk.gts.52aad8770d47d Ayrıca Baudrillard da temellük ten bahseder: Baudrillard a göre günümüz sanatı, uzak ya da yakın geçmişe, hatta bugüne ait tüm formları ve eserleri az çok oyuncul, az çok kitsch bir yolla temellük etmeye başlamıştır. Baudrillard a göre bu bir çeşit istiladır; insanın kendi kültürü karşısında duyduğu pişmanlığın ve hıncın ironisidir (Baudrillard, 2012, s.28). 20 ALGI KURAMLARINA GÖRE SANATTA SOYUTLAMA VE GÜNÜMÜZ SANATINDA GERÇEK KAVRAMI DOÇ. ZUHAL BAYSAR BOERESCU22 Görsel 5. Solda: Levine, Sherrie. (1981). Walker Evans ın Ardından/After Walker Evans. Sağda: Evans, Walker. (1936). Alabamalı Çiftçinin Karısı /Alabama Tenant Farmer s Wife. com/articles/546/2/appropriation-in-contemporary-art düzeyinde olduğu ortadadır. Denebilir ki güncel sanat, tüm gerçekliğiyle yaşayan dünyanın nabzını tutmaktadır. Hatta Danto bu noktada Andy Warhol un Brillo kutularından yola çıkarak, bu kutuların şaşırtıcı metaforik göndermeler içerdiğini söyler ve bir sanat yapıtının bir dünyayı görme biçimini dışsallaştırdığını da ekler: Bir sanat yapıtı bir kültürel dönemin iç dünyasını açıklar; kendini bir ayna haline getirerek krallarımızın bilincini görmemizi sağlar (Danto, 2012, s.230). (Görsel 6). Görsel 6. Warholl, Andy. (1964). Brillo Kutusu/ Brillo Soap Pads Box. Pittsburgh, Amerika: Andy Warhol Müzesi. Danto için günümüz sanatı kralların, bir başka değişle otoritenin bilincini yansıtan bir aynadır; dolayısıyla otoriteyi ve onu oluşturan tüm yapıyı, genelde ise toplumsal bilinci gösterir hatta sorgular. Ancak kimi düşünürlere göre, bu gösterilen şey gerçek değil- SANAT YAZILARI 28 2123 ken aynanın bir hükmü kalmamaktadır. Örneğin Baudrillard a göre dünyada gerçek olan hiçbir şey kalmamıştır. 19. yüzyılın ikinci yarısından sonra kendini gösteren tüketim kültürü, özünde her şeyi tüketimin bir objesi haline dönüştürerek nesnelere zihinsel bir boyut kazandırmıştır. Tüketim nesneleri ihtiyaç boyutundan çıkıp, kişilerarası üstünlük sağlama boyutuna geçmiştir. Sistem bunu sağlamak için kendine yöntem olarak medya ve kitle iletişim araçlarını kullanır ve her şeyi sıradanlaştırır. Sıradanlaşan nesne gerçek amacını yitirerek bir göstergeye dönüşür (Baudrillard, 2011, s.14-15). Baudrillard bu noktada sanatın da anlamsız bir hal aldığını savunur. Çünkü çağdaş sanatta yer alan imgeler gerçek dünyadaki hiçbir anlamlı varlığa gönderme yapmamaktadır. Aksine kendileri bizzat gönderme yapacakları varlıkların yerini almaktadırlar. Baudrillard imgeler artık gerçekliği yansıtan bir ayna değil, gerçeğin yerini alıp onu hiper-gerçekliğe dönüştüren şeylerdir derken, tam da bu duruma açıklık getirir (Baudrillard, 2012, s.30). İmge ortada gerçek nesne olmadığı için hiçbir anlam taşımamakta bizzat kendisi gerçeğin yerini alarak simülasyona dönüşmektedir. Guy Debord, Gösteri Toplumu adlı kitabında Baudrillard ın ifade ettiği bu sorunu oldukça karamsar bir şekilde pekiştirir. Toplumlar kapitalist bir iktisadın, meta dolaşımının uzantısı olarak nitelendirdiği bir gösteri egemenliğinin kuklası durumundadır. 70 lerde yazdığı bu kitabında, dünyanın tek bir Pazar haline geleceğini ve bürokratik iktidarların da Amerikan tipi gösterinin hâkimiyeti altına gireceğini yazmıştır. Postmodern dünya bunun göstergesidir. Ayrıca Debord, mafya, terörizm, polis devleti gibi olguların da bir büyük gösterinin parçası olduğunu vurgular. Hatta bunlardan kurtulma vaatleri de yüzyıllar boyunca tekrarlanmış olan birer gösteridir. Debord sanatın çoğunlukla bu gösterinin bir parçası haline geldiğini, tüketim sistemine dâhil olduğunu ve yozlaştığını belirtir (Debord, 2012, s.10-33). Ali Artun da bir makalesinde sanatın bugünkü durumundan bahsederken, tasarım nesneleriyle sanatın özdeşleşmesine dolayısıyla sanat eserinin bir anlamda nesneleşmesine dikkat çeker. Bu noktada iktisatçı Olav Velthuis in saptamasıyla artık sanatın metalaşması yerine metanın sanatsallaşmasından söz etmenin yerinde olduğunu belirtir. Büyük paranın kuyruğa girdiği fuarlarda, müzayedelerde çağdaş sanata talep arttıkça, zaten Postmodern kültürel politikalar uyarınca modern anlamıyla hiçbir estetik normu kalmayan işlerin iyice popülerleştiğini ve endüstriyelleştiğini; bu popülerleşmeyle çağdaş sanata talep arttıkça fiyatların da yükseldiğini söyler. Artun a göre, Abu Dabi şimdiden çağdaş sanat koleksiyonlarına 520 milyon dolar ayırmaktadır. Çağdaş Arap Prenslerinin örgütlediği bu para ve sanat cennetine daha şimdiden dünya akıp durmaktadır. Artun şunu da belirtir: Medicilerin Floransası, Rönesans döneminde; Paris, modern dönemde; New York da çağdaş sanatta Batı nın kültür merkezi olmuşsa, şimdi de Maktumlar ın Abu Dabisi ve Dubai si, Rönesans ile başlayan dönemi kapatan başka bir miladın, başka bir doğuşun merkezi olarak belirmektedir (Artun, 2012, s.20-25). Bu karamsar tablo, sanatın piyasanın karşısında yenik düşerek samimiyetini yitirdiğini savunur ve ister istemez bize şunu düşündürür: Dünya gerçek değilse, Danto nun ifade ettiği döneminin aynası niteliğindeki sanat, gerçeği nasıl yansıtacaktır? Yoksa artık gerçek 22 ALGI KURAMLARINA GÖRE SANATTA SOYUTLAMA VE GÜNÜMÜZ SANATINDA GERÇEK KAVRAMI DOÇ. ZUHAL BAYSAR BOERESCU24 diye bir şey yok mudur? Sanatçıya bir dünya kurduran gerçek yok olduysa sanata ait olan deha, derinlik nerededir? Bu noktada ortamı bir de sanatçılar açısından da görmek gerekir: Günümüzde internet ve medyanın hâkimiyetinde sürekli bir enformasyon bombardımanıyla karşı karşıya olduğumuz bir gerçektir. Bu durum bizleri sığ, işlenmemiş birer veri bankasına dönüştürmektedir. Sanatçıların bu gerçekten beslendiğini söylememiz mümkündür. Bazı sanatçılar bu yeni teknolojiyi Yeni Çağın biçimsel bir varoluşu olarak kullanmayı tercih etmektedirler. İnteraktif işler üreten, yeni medyayı kullanan birçok sanatçı, birer bilim insanı, birer bilgisayar mühendisi gibi çalışarak, yeri gelince buluşlar yaparak, teknolojinin, genetiğin, dijital-sanal dünyanın olanaklarını sanatlarında kullanmaktalar. Eduardo Kac ın bilim projesine benzerliğiyle ön plana çıkan çalışmaları örnek gösterilebilir. Sanatçının en iyi bilinen projesi ALBA, bir denizanasından nakledilen genler sayesinde karanlıkta parlayan canlı bir tavşandır. (Görsel 7). Sanatçı ALBA da olduğu gibi genetik biliminin olanaklarını kullandığı projeleriyle insanın yaratma ve yok etme becerisine dikkat çekmekte, bir anlamda gerçeği sorgulamaktadır. Sanal olanın da en az yaşanan dünya kadar gerçek olduğunu, düşüncenin ve karar vermenin bir şeyi önemli kıldığını tartışır. Sanal ve gerçek, etik ve yanlış kavramları üzerine sorular sordurmayı hedefler. Görsel 7. Kac, Eduardo. (2000). ALBA. Yeni teknolojiyi günümüz dünyasının kaçınılmaz bir gerçeği olarak ele almak günümüz sanatçılarının konularından yalnızca biridir. Bununla birlikte sanatçılar günümüz toplumunun dönüşümünü de sorgulamaktadırlar. T. S. Eliot şöyle sorar: Bilgi ile kaybettiğimiz bilgelik şimdi nerededir? Enformasyon ile kaybettiğimiz bilgi şimdi nerededir? (Eliot tan akt. Artun, 2012, s.67). Zahmetsizce ulaşılan bilgi, veri halini almıştır. Zahmetsizce ulaşılan bolca veri, insanların bilincine ulaşmadan, insan tarafından hazmedilmeden harcanmaktadır. Tüketim her anlamda devam eder. Arzularımız, duygularımız bize sürekli ulaşan nasıl yiyeceğimizi, ne giyeceğimizi söyleyen mesajlarla yönlendirilmektedir. Öyle ki birer nesne haline gelen bedenlerimiz bile bu emre itaat eder. Bedenlerimiz onları yöneten modanın elinde dönüşüme uğrar. SANAT YAZILARI 28 2325 Bedenine yaptığı müdahaleleriyle tanınan Orlan bir göstergeye dönüşmüş insanı sorgular (Görsel 8). Bedenden gerçeği bulup çıkarmaya çalışır. Lokal anesteziyle uyuşturularak geçirdiği birçok ameliyatta tamamen bilinçli olarak yüzünü, vücudunu eski ustaların resimlerindeki ikonlara dönüştürür. Sanatçının Beden sanatı, et sanatı yapıyorum. Bedenimi sanat olarak satıyorum ifadesi, bedene yüklenen bir tasarım nesnesi olma özelliğini göstermektedir (Orlan dan akt. Artun, 2012, s.68). Görsel 8. Orlan. (1993). Her Yerde Aynı Anda Oluş adlı Ameliyat Performans/ Surgery Performance Called Omnipresence. Bu sorgulamaların benzerini birçok sanatçıda görüyoruz. Bu sanatçılardan Jeff Koons, Her şey ağırlığını yitirdi. Artık devasa bir simülakrdan başka bir şey yok diyen Baudrillard ın bu fikrini doğrular (Baudrillard dan akt. Şahiner, 2008, s.112). Koons un çalışmalarında ısrarla tüketim unsuru vurgulanır. (Görsel 9). Bu vurgu kullandığı malzemelerle de kendini gösterir: Sanatçı, pleksiglas, plastik, emaye gibi endüstriyel malzemeleri sıklıkla kullanır. Çalışmalarında gelişmiş batı toplumunun kültürel alt yapısının yapaylığını, yüzeyselliğini gözler önüne serer. Sanatçının banal, hayâsız ve kiç olarak nitelenebilecek yaklaşımı izleyiciyi de doğrudan kavramın bir parçası kılmayı hedefler (Şahiner, 2008, s.114). Koons un tavrı, daha önceleri Pop Art ın öncülük ettiği bir durumu çağrıştırmaktadır. Sanatçının objelerindeki yapaylık, izleyeni bu objelerin ardındaki gerçekliğe ve bu gerçekliğin deneyimlenmesine bilinçli olarak götürmez. Aksine Baudrillard ın simülasyonun sonucu olarak tanımladığı hiper-gerçekliği gözler önüne serer. Jeff Koons un eserlerini incelerken, meta haline gelmiş insan yaşamları ve meta haline gelen sanat eserleri ile karşılaşırken, aslında metanın sanatsallaşması mı? sorusunu ister istemez hatırlarız; bu soru bizi tekrar tekrar düşündürür. Damien Hirst ün Tanrı Aşkı İçin (For Love of God, 2007) adlı, elmaslarla işlediği bir kafatasından oluşan eseri aklımıza gelir. (Görsel 10). Bu eserin sanatsal etkisinden çok daha öteye geçen sansasyonel varlığı, Hirst ün galeri, müze ve sanat merkezlerini aşan, kuyumcu ve değerli taş piyasası ile işbirliğini zorunlu kılan durumu, eserin astronomik rakamlarla konuşulan piyasa değeri gibi konular huzurlu dünyamızı altüst eder. Damien Hirst de Koons da sanatın bu tuhaf duru- 2426 munu, bu rahatsız edici gerçekliği durmadan karşımıza çıkarırlar. Ancak günümüz sanatının zıtlıklarla örülü bir gerçekliği vardır: Bir yanda Koons un hiper-gerçekliği ya da Hirst ün sanat ve meta sorunsalı gibi sanatın sınırlarında dolaşan eserlerle karşılaşırken diğer yanda birçok sanatçının klasik resim heykel kalıplarıyla güncel konuları ele alarak eserler ortaya koyduklarını görürüz. Yeni medyayı ve güncel teknikleri uygulayan sanatçıların bazen belgesel nitelikli çalışmalar yaptığını, birçok çalışmada sürecin önem kazandığını, hatta bazı sanatsal projelerin birer bilim deneyi niteliğini zorladığını fark ederiz. Bununla beraber, mistisizmi görsel estetiği ya da klasik gerçekçiliği barındıran eserlerle de karşılaşırız. Günümüz sanatının, belki de geçmişte olmadığı kadar çeşitli, yoğun ve baş döndürücü bir hal aldığını fark ederiz. Sanatçıların elinde geçmişte olmadığı kadar çok teknik olanak vardır. Ancak sanatçıları tetikleyen bu olanaklar değil, günümüz dünyasının sanatçıya sağladığı en temel etken olan insana ve varoluşa dair sonsuz sayıda gerçekliktir. Görsel 9. Koons, Jeff. (1981). Hoover/ Elektrikli Süpürge. 408F2AD Örneğin Anish Kapoor boya pigmentleriyle oluşturduğu soyut düzenlemeleri ve kamusal alanlarda inşa ettiği çok büyük boyutlu heykelsi yapıları ile tanınır. Kapoor un bu heykelleri ve düzenlemelerinin ardında düşünsel bir derinlik, biçimsel ve kurgusal boyutta güçlü bir soyutlama vardır. (Görsel 11). Ama asıl etkileyici olan bu soyutlamanın inkâr edilemez güçte bir gerçeklik, kamusal bir etki kazanmasıdır. İçinde dolaşılabilen yapı heykelleri, New York un en işlek caddesinde birden karşınıza çıkan muazzam boyuttaki küreleri, mekân içinde yeni bir atmosfer oluşturan, mistik yoğun havasıyla izleyiciyi kuşatan pigment işleri, sanatçının dehasının birer kanıtıdır. Kapoor dış dünyanın bilgisiyle kendi geçmişinin kültürel dokusunu, sanatsal derinliğini ve yaratıcılığını desteklemek üzere bir araya getirebilmiş bir sanatçıdır. SANAT YAZILARI 28 2527 Görsel 10. Hirst, Damien. (2007). Tanrı Aşkı İçin / For the Love of God. Görsel 11. Kapoor, Anish. (2011). Leviathan, İçeriden Görünüm. Paris, Fransa: Grand Palais. Sonuç Teknolojinin yaşamımıza müdahalesi neticesinde birçoğumuz daha önce denenmemiş bir yaşam modelini deneyimlemeye başladık. Sanal medyada yaşamlarımızı paylaşıyoruz, sohbet ediyoruz, bilgi alışverişinde bulunuyoruz, dünyayı takip ediyoruz, eğleniyoruz, oyun oynuyoruz, hatta sanal çiftlikler kurup sebze yetiştiriyoruz. Bu yeni yaşam modelinde sanal olan ile gerçek olan geçmişte hiç olmadığı kadar iç içe geçmiş durumda. Bununla birlikte reklam sektörü ve tüketim amaçlı tasarlanıp sunulan nesneler yaşamlarımızı büyük 26 Daha göster
SANAT YAZILARI 21 SANAT YAZILARI 21 2009 Güz, yılda iki kez yayımlanır. Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Yayınları No: 36 Sahibi Prof.Dr. Uğurcan Akyüz Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Detaylı SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni
SANAT FELSEFESİ Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni Estetik güzel üzerine düşünme, onun ne olduğunu araştırma sanatıdır. A.G. Baumgarten SANATA FELSEFE İLE BAKMAK ESTETİK Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan Detaylı Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi AUAd
YAYIM İLKELERİ VE MAKALE YAZIM KURALLARI Yayım İlkeleri 1. Türkiyat Mecmuası, İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü tarafından Bahar ve Güz olmak üzere yılda iki sayı çıkarılan hakemli Detaylı 7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ
7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ Estetik ve Sanat Felsefesi Estetiğin Temel Soruları Felsefe Açısından Sanat Sanat Eseri Estetiğin Temel Kavramları Estetiğin Temel Sorunlarına Yaklaşımlar Ortak Estetik Detaylı 10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK)
10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK) Estetik, "güzel in ne olduğunu soran, sorguluyan felsefe dalıdır. Sanatta ve doğa varolan tüm güzellikleri konu edinir. Hem doğa hem de sanatta. Sanat, sanatçının Detaylı T.C. CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ YAZIM KURALLARI VE YAYIN İLKELERİ
T.C. CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ YAZIM KURALLARI VE YAYIN İLKELERİ Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından yılda Detaylı GAZİ ÜNİVERSİTESİ ÇORUM İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ
GAZİ ÜNİVERSİTESİ ÇORUM İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ ISSN 1303-7757 2003/1 Yıl: 2, Cilt: II, Sayı: 3 GAZI UNIVERSITY THE JOURNAL OF CORUM FACULTY OF THEOLOGY ISSN 1303-7757 2003/1 Year: 2, Vol.:II, Issue: Detaylı ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ İNSANİ BİLİMLER VE EDEBİYAT FAKÜLTE DERGİSİ GENEL YAYIN İLKELERİ YÖNERGESİ
ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ İNSANİ BİLİMLER VE EDEBİYAT FAKÜLTE DERGİSİ GENEL YAYIN İLKELERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1-(1)Bu yönergenin amacı, Ardahan Üniversitesi Detaylı SANAT VE TASARIM ANASANAT DALI DOKTORA PROGRAMI
SANAT VE TASARIM ANASANAT DALI DOKTORA PROGRAMI YÖK ten 1 Mart 2 de Doktora programımıza olur alınması ile Fakültemizin dikey kuruluşu tamamlanmış olmaktadır. Emeği geçen tüm arkadaşlarıma teşekkür ederim. Detaylı Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi YAZIM KURALLARI
Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi YAZIM KURALLARI 1. Gönderilen çalışmalar, MS Office ortamında yazılmalı ve başlık (Türkçe ve İngilizce), özet (Türkçe ve İngilizce), anahtar kelimeler (Türkçe Detaylı TEMEL SANAT EĞİTİMİ NEDİR?
Not: Öğretmenimizin elinden taşlar üzerinde sanat! SANAT EĞİTİMİ NEDİR? Sanat eğitimi, çizgi, form, mekan, renk, üç boyutlu yapı, görsel algılama ve inceleme ile ilgilenir. Temel sanat eğitimi derslerinin Detaylı SAYIŞTAY DERGİSİ YAYIN İLKELERİ VE YAZIM KURALLARI. Sayıştay Dergisi Yayın İlkeleri Sayıştay Dergisi Yazım Kuralları
SAYIŞTAY DERGİSİ YAYIN İLKELERİ VE YAZIM KURALLARI Sayıştay Dergisi Yayın İlkeleri Sayıştay Dergisi Yazım Kuralları SAYIŞTAY DERGİSİ YAYIN İLKELERİ Sayıştay Dergisi üçer aylık dönemler halinde yayımlanan Detaylı Yazı Teslim Kuralları ve Yayın Süreci
Yazı Teslim Kuralları/Kaynak Gösterme Formatı > 161 Yazı Teslim Kuralları ve Yayın Süreci 1 Yayımlanmak üzere gönderilen yazılar öncelikle Editör tarafından amaç, konu, içerik ve yazım kuralları açısından Detaylı Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67
İçindekiler Etkinlik Listesi Önsöz XII XIV BÖLÜM I GİRİŞ 1 1. Danışmanlık ve yardım nedir? 3 Bölüm sonuçları 3 Danışmanlık, psikoterapi ve yardım 4 Danışmanlık nedir? 9 Yaşam becerileri danışmanlığı yaklaşımı Detaylı TESAM AKADEMİ YAYIN İLKELERİ 1. Tesam Akademi Dergisi Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda 2 kez yayımlanmaktadır.
TESAM AKADEMİ YAYIN İLKELERİ 1 GENEL İLKELER Tesam Akademi Dergisi Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda 2 kez yayımlanmaktadır. Dergide ekonomi, siyaset bilimi ve kamu yönetimi, dış politika, hukuk Detaylı MARMARA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ HUKUK ARAŞTIRMALARI DERGİSİ C. 16 S. 3-4
MARMARA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ HUKUK ARAŞTIRMALARI DERGİSİ C. 16 S. 3-4 Y. 2010 Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi ISSN - 2146-0590 C. 16 S. 3-4 Y.2010 Sahibi Marmara Detaylı Müze eğitiminin amaçları nelerdir?
Müze eğitiminin amaçları nelerdir? Sergilenen nesnelerle insanlar arasında köprü kurarak nesnelerin onların yaşantıları ile bütünleşmesini sağlamak; Nesnelerin maddi ve ideal değerleri ile algılanması Detaylı ARAŞTIRMA PROJESİ HAZIRLAMA KILAVUZU
EGE ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ ARAŞTIRMA PROJESİ HAZIRLAMA KILAVUZU (LİSANS ÖĞRENCİLERİ İÇİN) İktisat Bölümü A. GENEL BİLGİ Araştırma Projesi Araştırma projesi deneyimi, Detaylı İLETİŞİMDE TASARIM TASARIMDA İLETİŞİM KONULU ULUSLARARASI KATILIMLI SEMPOZYUM VE SERGİ GERÇEKLEŞTİ
İLETİŞİMDE TASARIM TASARIMDA İLETİŞİM KONULU ULUSLARARASI KATILIMLI SEMPOZYUM VE SERGİ GERÇEKLEŞTİ Dumlupınar Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Bölümü, yaklaşık bir yıllık hazırlık sürecinin Detaylı KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ
KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ Sanat, günlük yaşayışa bir anlam ve biçim kazandırma çabasıdır. Sanat, yalnızca resim, müzik, Detaylı Ek:5 GMKA GENEL BİÇİM VE YAZIM STANDARTLARI
Ek:5 GMKA GENEL BİÇİM VE YAZIM STANDARTLARI 1. Kâğıt Kullanım Alanı Raporlarda, her sayfanın sol kenarından 2,5 cm, sağ kenarından 2,5 cm, üst ve alt kenarından 2,5 cm boşluk bırakılmalıdır. Dipnotlar Detaylı T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEKOKULU ANTRENÖRLÜK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ BİTİRME TEZİ YÖNERGESİ
T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEKOKULU ANTRENÖRLÜK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ BİTİRME TEZİ YÖNERGESİ 1.BİTİRME TEZİ GENEL İLKELERİ 1.1. Tez dili Türkçedir ve olabildiğince Türkçe Detaylı HUKUK FAKÜLTESİ DERGİSİ
Cilt:15-16, Sayı:22-23-24-25, Yıl:2010-2011 Vol:15-16, No:22-23-24-25, Year:2010-2011 ISSN: 1303-9105 DİCLE ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ DERGİSİ Journal of the Faculty of Law of Dicle University DİCLE Detaylı Prof. Şazi SİREL 13.12.2005 2 / 6
AYDINLATMA Aydınlatma konularında bir yazı dizisine başlarken, önce, bu sözcükten ve aydınlatma tekniği kavramından, bu gün ve en azından altmış yıldır, ne anlaşıldığını ve ne anlaşılması gerektiğini açıklığa Detaylı Dergimize makale göndermek isteyen yazarlara örnek bir taslak aşağıdaki EK de gösterilmektedir.
İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ YAZIM KURALLARI 1. Dergiye gönderilen makaleler, 6.000 12.000 (en fazla 30 sayfa) kelimeden oluşmalıdır. Kitap incelemeleri Detaylı Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri
Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri İLTB 601 İletişim Çalışmalarında Anahtar Kavramlar Derste iletişim çalışmalarına Detaylı Bu sayının Hakemleri
Bu sayının Hakemleri Doç. Dr. Osman Aydınlı (Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi) Doç. Dr. Metin Bozkuş (Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi) Doç. Dr. İbrahim Görener (Erciyes Üniversitesi İlahiyat Detaylı ENERJİ PİYASA VE DÜZENLEME DERGİSİ YAZIM KURALLARI. Büyük harf, 12 punto, kalın, tek satır aralıklı ve ortalayarak yazılmalıdır.
ENERJİ PİYASA VE DÜZENLEME DERGİSİ YAZIM KURALLARI 17.08.2012 a) Sayfa Yapısı: Yazılar, üst 5,5 cm, alt 5,5 cm, sağ 4,3 cm, sol 4,3 cm cilt payı sıfır (0), cilt payı yeri sol kenar boşluklu yazılmalıdır. Detaylı AVRASYA ÜNİVERSİTESİ
Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Tasarımda İnsan-Mekan İlişkisi Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans (X) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Detaylı ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? IS IT PARENT LANGUAGE OR OR MOTHER TONGUE?
ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? Prof. Dr. Mukim SAĞIR ÖZET Bu makalede ana dil ve ana dili terimlerinin kullanımları üzerinde durulacaktır. Aralarında nüans olan bu iki terimin Türkçe ve Türk Dili öğretiminde Detaylı 21.10.2009. KIŞILIK KURAMLARı. Kişilik Nedir? Kime göre?... GİRİŞ Doç. Dr. Halil EKŞİ
Dil Gelişimi Yaş gruplarına göre g temel dil gelişimi imi bilgileri Çocuklarda Dil ve İletişim im Doğumdan umdan itibaren çocukların çevresiyle iletişim im kurma çabaları hem sözel s hem de sözel olmayan Detaylı Ek 3. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI OKUL ÖNCESİ EĞİTİM PROGRAMI MAYIS AYI KAZANIM GÖSTERGELERİ : SELAHATTİN MÜZEYYEN KAÇAKER ANAOKULU
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI OKUL ÖNCESİ EĞİTİM PROGRAMI MAYIS AYI KAZANIM GÖSTERGELERİ Okul Adı : SELAHATTİN MÜZEYYEN KAÇAKER ANAOKULU Tarih : MAYIS AYI Yaş Grubu (Ay) : 36-66 AY Öğretmen Adı : AYLAR MAYIS Detaylı Benim en büyük şansım Adnan Turani gibi hem iyi bir sanatçı hem de iyi bir eğitimci atölye hocamın olmasıydı.
Mehmet Güler Türkiye de yetişen resim sanatının önemli isimlerinden Mehmet Güler ile Malatya dan Almanya ya uzanan yolculuğunu, resim kariyerinde rol oynayan isimleri, Almanya yı tercih etmesinde etkili Detaylı AVRASYA ÜNİVERSİTESİ
Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Temel plastik sanat eğitimi I Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans ( ) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (x ) Uzaktan Detaylı KİMLİK, İDEOLOJİ VE ETİK Sevcan Yılmaz
KİMLİK, İDEOLOJİ VE ETİK Sevcan Yılmaz Adem in elması nasıl boğazında kaldı? Adem: Tanrım, kime görünelim kime görünmeyelim? Tanrı: Bana görünmeyin de kime görünürseniz görünün. Kovuldunuz. Havva: Ama Detaylı Dergiye makale gönderen yazar, bu ilkeleri kabul etmiş sayılır.
YAYIN ŞARTLARI 1. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, uluslararası hakemli bir dergi olup, Bahar ve Güz olmak üzere yılda iki kez yayınlanmaktadır. Gerektiğinde özel sayılar Detaylı KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ GENEL YAYIN İLKELERİ
KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ GENEL YAYIN İLKELERİ 1. Karadeniz Teknik Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi hakemli bir dergidir. Yılda iki kez yayımlanır. 2. KTÜİF Dergisi Detaylı Yaratıcı Metin Yazarlığı (SGT 332) Ders Detayları
Yaratıcı Metin Yazarlığı (SGT 332) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Yaratıcı Metin Yazarlığı SGT 332 Seçmeli 1 2 0 2 3 Ön Koşul Ders(ler)i Detaylı ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ RESİM BÖLÜMÜ TANITIM FORMU
ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ RESİM BÖLÜMÜ TANITIM FORMU Bölüm Başkanışkanı Bölüm Başkan Yardımcısı(ları) Koordinatörler Doç.Dr. Hakkı Engin GİDERER Öğr. Gör. Burhan YILMAZ 1. Bologna: Öğr. Gör. Reva Detaylı JÜRİ GÖRÜŞÜ. Yaratıcı düşünmeyi teşvik eden nice yarışmalarda birlikte olmak dileği ile. Prof. Dr. Aysu AKALIN Gazi Üniversitesi
JÜRİ GÖRÜŞÜ ÇUHADAROĞLU sponsorluğunda gerçekleştirilen ÇUHADAROĞLU Alüminyum 2013 Öğrenci Yarışması nın ana teması Expo 2016 Antalya Kulesi Projesi dir. Yarışmacılardan sembolik bir kule tasarımı istenmiş Detaylı TEZ VE RAPOR YAZIM YÖNERGESİ *
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TEZ VE RAPOR YAZIM YÖNERGESİ * Amaç ve Kapsam Bu yönergenin amacı, Hacettepe Üniversitesi Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Sınav Yönetmeliği uyarınca Hacettepe Detaylı qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmq wertyuiopasdfghjklzxcvbnmqw ertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwer UYGULAMA SONUÇ RAPORU YAZIMI
qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmq wertyuiopasdfghjklzxcvbnmqw ertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwer UYGULAMA SONUÇ RAPORU YAZIMI tyuiopasdfghjklzxcvbnmqwerty uiopasdfghjklzxcvbnmqwertyui A.K.Ü. Çay M.Y.O. Yönetim ve Detaylı MARMARA COĞRAFYA ------------DERGİSİ----------- MARMARA GEOGRAPHICAL REVİEW
MARMARA COĞRAFYA ------------DERGİSİ----------- SAYI: 7 OCAK 2003 İSTANBUL MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 7 OCAK 2003 İSTANBUL MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ ISSN 1303-2429 Yazı Kurulu Prof. Dr. Ramazan ÖZEY Detaylı Çağdaş Sanatımızda Son Osmanlı OSMAN HAMDİ KAYA ÖZSEZGİN
Çağdaş Sanatımızda Son Osmanlı OSMAN HAMDİ KAYA ÖZSEZGİN İÇİNDEKİLER İlk Söz /9 Hayatı ve Sanatı /17 Paris'te Resim Dersleri /19 İstanbul'a Dönüş /20 "Doğululuk" Eğilimi /23 Kadın Figürleri /25 Bilimsel Detaylı MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ DERGİSİ
MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ DERGİSİ MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ DERGİSİ Gen Hukuku Özel Sayısı CİLT: I SAYI: 1 YIL: 2012 HAZİRAN 2012 KAYSERİ SAHİBİ Melikşah Üniversitesi Hukuk Fakültesi Detaylı Her güzelin bir kusuru var
Her güzelin bir kusuru var Posted date: Ekim 30, 2012 Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi bu yıl ilk kez düzenlenen İstanbul Tasarım Bienali kapsamında hazırladığı Her güzelin bir kusuru var Detaylı Dünyanın İşleyişi. Ana Fikir. Oyun aracılığıyla duygu ve düşüncelerimizi ifade eder, yeni anlayışlar ediniriz.
fırsatlara erişmek, barış ve Aile ilişkileri kimliğimizin oluşmasına katkıda bulunur. Binaların içindeki ve çevresindeki alanlar ve tesisler, insanlarin bu binaları nasıl kullanacağını belirler. Oyun aracılığıyla Detaylı ÖZGEÇMİŞ. 2 Ünvanı : Prof.Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans
1. Adı ve Soyadı : AYLA ERSOY ÖZGEÇMİŞ 2 Ünvanı : Prof.Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Edebiyat.Fakültesi.Sanat Tarihi Bölümü İstanbul Üniversitesi 1971 Yüksek Lisans Doktora Türk Detaylı TFM YAZIM, YAYIM VE ATIF KURALLARI 1. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi (TFM) yılda iki kez yayımlanan uluslararası hakemli bir dergidir. 2.
TFM YAZIM, YAYIM VE ATIF KURALLARI 1. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi (TFM) yılda iki kez yayımlanan uluslararası hakemli bir dergidir. 2. Dergide Türkçe başta olmak üzere her dilde makaleler Detaylı Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)
Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de Detaylı 6. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ
6. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ OKUMA KÜLTÜRÜ (5 EYLÜL - 21 EKİM) - Konuşmacının sözünü kesmeden sabır ve saygıyla dinler. - Başkalarını rahatsız etmeden dinler/izler. - Dinleme/izleme yöntem ve tekniklerini Detaylı ANKARA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEZLİ YÜKSEK LİSANS DERS PROGRAMI
TEZLİ YÜKSEK LİSANS DERS PROGRAMI : Güzel Sanatlar Eğitimi Modülü Yüksek Lisans Programı Z/S ÖĞRETİM ELEMANI Saati Gün Saat GSE5001 GSE5001 Okuma Kültürü ve Çocuk Edebiyatı S 3 0 3 3 8 Prof. Dr. Sedat Detaylı Çocuğunuz ne kadar zeki?
On5yirmi5.com Çocuğunuz ne kadar zeki? Psikolojik Danışman Yusuf Menki ile zeka testi konusunu konuştuk. Yayın Tarihi : 20 Aralık 2012 Perşembe (oluşturma : 1/4/2016) Gizem Gül'ün röportajı Hepimiz zeki Detaylı Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı
Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı Russell ın dil felsefesi Frege nin anlam kuramına eleştirileri ile başlamaktadır. Frege nin kuramında bilindiği üzere adların hem göndergelerinden hem de duyumlarından Detaylı Benjamin Beit-Hallahmi, Prolegomena to The Psychological Study of Religion, London and Toronto: Associated University Press, 1989.
Ç. Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 2, Sayı 2, Temmuz-Aralık 2002 KİTAP TANITIMI Yrd. Doç. Dr. Hasan KAYIKLIK Çukurova Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Benjamin Beit-Hallahmi, Prolegomena to The Psychological Detaylı YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır
YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır Öğrencinin ilgi alanları, becerileri ve yetenekleri düşünüldüğü zaman kendi öğrenme yöntemlerine göre akademik ve/veya kültürel alanda başarılı olabilir. Detaylı İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu
İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu Prof. Dr. Bülent Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü E-posta : byilmaz@hacettepe.edu.tr Detaylı KODU DERSİN ADI T U K 403-404 Çağdaş Sanat I-II 2 0 2. Yard. Doç. Dr. Solmaz BUNULDAY HASGÜLER
ÇOMÜ / GSF / TEMEL EĞİTİM BÖLÜMÜ BÖLÜM Temel Eğitim Bölümü (G.T.S. IV) Sanat Kuramları A.S.D. 403-404 Çağdaş Sanat I-II 2 0 2 ÖĞRETİM ELEMANI Yard. Doç. Dr. Solmaz BUNULDAY HASGÜLER İMZASI Çağdaş sanatın Detaylı BULUNDUĞUMUZ MEKÂN VE ZAMAN
1.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında, disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca Detaylı YAYIM VE YAZIM KURALLARI
YAYIM VE YAZIM KURALLARI 1. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi yılda iki kez yayımlanan uluslararası hakemli bir dergidir. 2. Dergide Türkçe, Almanca, Fransızca ve İngilizce makaleler yayımlanmaktadır. 3. Detaylı 1979 Nihat Sümeralp ile birlikte Koleksiyon Sanat Galerisi ni kurdu, 1989 a kadar yönetti.
BUBİ İstanbul da doğdu. Psikoloji öğrenimi gördü. 1979 Nihat Sümeralp ile birlikte Koleksiyon Sanat Galerisi ni kurdu, 1989 a kadar yönetti. 1989 Hüsamettin KüLte ile birlikte Lâmi Sanat Galerisi ni kurdu Detaylı 21. Yüzyılda Aile Sempozyumu 14-16 Kasım 2014
21. Yüzyılda Aile Sempozyumu 14-16 Kasım 2014 1. Amaç ve Gerekçe İnsanlık tarihi kadar köklü bir geçmişe sahip olan aile kurumu, tüm dünyada birtakım kırılmalar yaşamaktadır. Mutlu aile fotoğrafının yerini Detaylı 4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (22 Ekim-14 Aralık 2012)
4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (22 Ekim-14 Aralık 2012) Sayın Velimiz, 22 Ekim 2012-14 Aralık 2012 tarihleri arasındaki ikinci temamıza ait bilgiler bu bültende yer almaktadır. Böylece temalara bağlı düzenlediğimiz Detaylı MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize;
Sayın Veli, Yeni bir eğitim öğretim yılına başlarken, öğrencilerimizin yıl boyunca öğrenme ortamlarını destekleyecek, ders kitaplarını ve kaynak kitapları sizlerle paylaşmak istedik. Bu kaynakları belirlerken Detaylı 3. sınıf. Bilgisayarla kataloglamanın doğuşu gelişimi ve bugünkü durum ele alınmaktadır. Bu derste
3. sınıf 5. Yarıyıl (Güz Dönemi) Bilgi Kaynaklarının Tanımlanması ve Erişimi I (AKTS 5) 3 saat Bilgisayarla kataloglamanın doğuşu gelişimi ve bugünkü durum ele alınmaktadır. Bu derste Kütüphane Otomasyon Detaylı Nasıl Bir Deniz Feneriyiz?
Nasıl Bir Deniz Feneriyiz? Üniversitelerin, kültürel sermaye sinin en başında kuşkusuz bilimsel araştırmalar ve bilimsel yayınlar gelir. Kültürel sermaye ne denli yoğunlaşmış ve ne denli geniş bir alana Detaylı DERS BĠLGĠLERĠ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2
DERS BĠLGĠLERĠ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 Ön KoĢul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin Detaylı KAVRAMLAR TUTUMLAR BECERİLER
SAYI:3 1. SINIF III. PYP SORGULAMA ÜNİTESİ VELİ BÜLTENİ ANA FİKİR: Oyunlar duygu ve düşüncelerimizi keşfetme ve ifade etme yollarımızdan biridir. 1. Oyun çeşitleri 2. Oynarken hisset"klerimiz ve öğrendiklerimiz Detaylı 4.Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ. 1.İsim : Turgut. 2.Soyadı: Yüksel. 3.Ünvanı: Öğretim Görevlisi. Derece Alan Üniversite Yıl
ÖZGEÇMİŞ 1.İsim : Turgut 2.Soyadı: Yüksel 3.Ünvanı: Öğretim Görevlisi 4.Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İşletme Anadolu Üniversitesi 1998 Yüksek Lisans Doktora 5.Akademik Unvanlar Arts Detaylı SANAT EĞİTİMİ ÜZERİNE. Doç. Dr. Mutlu ERBAY
SANAT EĞİTİMİ ÜZERİNE Doç. Dr. Mutlu ERBAY İstanbul 2013 Yay n No : 2834 İletişim Dizisi : 97 1. Baskı - Şubat 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-858 - 5 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye deki yay Detaylı Çizelge/çizim vb. metni
İKTİSAT BÖLÜMÜ EKONOMİ SEMİNERLERİ DERSİ TEZ YAZIM KLAVUZU 1-) Tezlerin Arş. Gör. Sedat ALATAŞ veya Arş. Gör. Burcu YILMAZ a teslim edilmesi gerekmektedir. Teslim tarihi daha sonra duyurulacaktır. 2-) Detaylı III. ULUSLARARASI KOP BÖLGESEL KALKINMA SEMPOZYUMU BİLDİRİ YAZIM KURALLARI
III. ULUSLARARASI KOP BÖLGESEL KALKINMA SEMPOZYUMU 1) Bildiri dili Türkçe ve İngilizce dir. BİLDİRİ YAZIM KURALLARI 2) Gönderilecek bildiri konuları sempozyum amacı ve bilim konuları dikkate alınarak seçilmelidir. Detaylı DOĞANIN YOK EDİLİŞİ VE YIĞINLAŞAN OBJELER
DOĞANIN YOK EDİLİŞİ VE YIĞINLAŞAN OBJELER Ebru Dede Hayatımızı her yönden etkileyen tüketim ortamı, sanat eserlerine de yansımıştır. Doğrudan tüketime odaklanan eserlerin sanatçıları bu ortamın zararlarına Detaylı Ekonometri Ders Notları İçin Önsöz
Ekonometri Ders Notları İçin Önsöz Yrd. Doç. Dr. A. Talha YALTA Ekonometri Ders Notları Sürüm 2,0 (Ekim 2011) Açık Lisans Bilgisi İşbu belge, Creative Commons Attribution-Non-Commercial ShareAlike 3.0 Detaylı ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ REKLAM TASARIMI VE İLETİŞİMİ BÖLÜMÜ
ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ REKLAM TASARIMI VE İLETİŞİMİ BÖLÜMÜ DERS İÇERİKLERİ İLET101 İletişime Giriş İletişim bilimlerinin gelişimi, iletişimin temel kavramları, insan ve toplum yaşamında Detaylı 2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 )
2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca Detaylı 28.03.2013. Algılama üzerinde etkilidir. Hareketi ve yönü belirleyici etki yaratırlar. Ayırma amaçlı. Kalın çizgiler daha etkilidir.
Hazırlayan ve sunan: Süleyman Nihat ŞAD 2 Kontrast/ Zıtlık ÇİZGİ ALAN-BOŞLUK DOKU Çizgi; gözü, belirli bir alanda ya da bir alan etrafında hareket ettirerek dikkatleri çeken tek boyutlu bir araçtır. ŞEKİL-FORM Detaylı DERS BİLGİLERİ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2
DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 Ön Koşul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin Detaylı SANAT VE TASARIM Yüksek Lisans Programı (Tezli)
SANAT VE TASARIM Yüksek Lisans Programı (Tezli) Genel Bilgi: Ülkemizde Sanat ve Tasarım alanında yetişmiş uzman kişiler sınırlıdır. Üniversitelerimizde Güzel Sanatlar Fakültelerinin çoğalması ile yetişmiş Detaylı 21 yıllık tecrübesiyle SiNCAN da
21 yıllık tecrübesiyle SiNCAN da geleceğin mimarı nesiller artık bizim ellerimizde, güvenle... Keşke Hep Çocuk Kalsak! Büyüyünce ne olacaksın diye sorarlar. Oysa çocuk kalmak en güzel şey değil midir? Detaylı AVRASYA ÜNİVERSİTESİ
Ders Tanıtım Formu Dersin Adı GRAFİK TASARIM VE MASAÜSTÜ YAYINCILIK Öğretim Dili Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans (X) Lisans ( ) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim Detaylı 3. SINIF II. SORGULAMA ÜNİTESİ BÜLTENİ
3. SINIF II. SORGULAMA ÜNİTESİ BÜLTENİ TEMA Kim Olduğumuz ÜNİTE ADI Bütünün Parçasıyım TARİH 28 Ekim 6 Aralık 2013 SORGULAMA HATLARI Ait Olduğumuz Gruplar İnanç ve Değerler İnanç ve Değerlerin Davranış Detaylı DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER
DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Davranış Bilimleri I. Fizyobiyolojik Sistem A Biyolojik Yaklaşım II. Psikolojik Sistem B. Davranışçı Yaklaşım C. Gestalt Detaylı GÖRSEL SANATLAR DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI NIN GENEL AMAÇLARI
GÖRSEL SANATLAR DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI NIN GENEL AMAÇLARI Öğretim Programı, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu nun 2. maddesinde ifade edilen Türk Millî Eğitiminin Genel Amaçları ile Türk Millî Eğitiminin Detaylı AVRASYA ÜNİVERSİTESİ
Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili PSİKOLOJİYE GİRİŞ Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans() Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim( ) Detaylı 11.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ
EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI YENİLEŞME DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI TANZİMAT DÖNEMİ EDEBİYATININ OLUŞUMU KAZANIMLAR.Osmanlı Devleti ni güçlü kılan sosyal, siyasi düzenin bozulma nedenlerini.batı düşüncesine, Detaylı T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEZ YAZIM KURALLARI
T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEZ YAZIM KURALLARI Tezin yazımında kullanılacak kağıt A4 standardında olmalıdır. Metin yazılırken her sayfanın sol kenarından, sağ kenarından Detaylı Prof. Dr. Münevver ÇETİN
Prof. Dr. Münevver ÇETİN LİDERLİKLE İLGİLİ TANIMLAR Yönetim bilimcilerin üzerinde çok durdukları kavramlardan biri de liderliktir. Warren Bennis in belirttiği gibi, liderlik, üzerinde çok durulan, yazılan Detaylı A NEW LIFE STYLE IN THE WORLD NEW S 15
A NEW LIFE STYLE IN THE WORLD NEW S 15 index Mira Avangarde Trend Combo Angel 4-7 8-13 14-19 20-27 28-35 Nazar Eslem Ottoman 36-41 42-47 48-53 Chester Dilara Lady 54-61 62-67 68-73 4 5 Hayal kurmak önemlidir. Detaylı Bu resmi ne yönden yada nasıl gördüğünüz,nasıl yorumladığınız çok önemli! Çünkü medya artık hayatımızın her alanında ve her an yanı başımızda!
SUNUMUMUZA HOŞGELDİNİZ Bu resmi ne yönden yada nasıl gördüğünüz,nasıl yorumladığınız çok önemli! Çünkü medya artık hayatımızın her alanında ve her an yanı başımızda! Haber ve bilgi verme amacı başta olmak Detaylı Sanat Alanında Teknolojinin Kullanımı ve Dijital Sanat Sanat teknoloji ilişkisi Dijital heykel Dijital enstalasyon Performans müzik ve ses sanatı
REFİYE ENDEZ Sanat Alanında Teknolojinin Kullanımı ve Dijital Sanat Sanat teknoloji ilişkisi Dijital heykel Dijital enstalasyon Performans müzik ve ses sanatı Yazılım veri tabanları ve oyun sanatı Net Detaylı Yardımcı Doçent Grafik Tasarım Marmara üniveritesi 1986. Doçent Grafik Tasarım Marmara Üniversitesi 2005
ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Selahattin GANİZ 2. Doğum Tarihi : 22 / 11 / 1948 3. Unvanı : Profesör 4. Öğrenim Durumu : Doktora / Sanatta Yeterlik Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Grafik Tasarım Marmara Üniversitesi Detaylı BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN
3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN (28 Ekim 2013-13 Aralık 2013) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 28 Ekim 2013-13 Aralık 2013 tarihleri arasında işlediğimiz Detaylı 2016 © DocPlayer.biz.tr Gizlilik Politikası | Hizmet koşulları | Geri bildirim