SELEN YEDİER - Senarist Olmak İsteyenlere
Bugün ki konumuz senaryo ve aşamaları. Senaryo, sinema teknolojisinin geliştirdiği bir yazı türüdür. Aslında filmin kâğıt üzerindeki ilk halidir. Sinemada ya da televizyonda gösterilmek üzere, çekim için hazırlanan yazıdır. Senaryo edebi bir metin değeri taşımaz çünkü izleyicilerin karşısına kağıtta olduğu haliyle çıkmaz. Bir filmin hazırlanmasında ilk adımdır. Önce senaryo yazılır, sonra stüdyo çalışmaları yapılır; sonra da laboratuvar işleri. Senaryo beş aşamalı bir süreçtir. Aşamalara bir göz atalım.
İlk Aşama Sinopsis (Kısa Öykü): Senaryo yazım aşamasının ilk evresi olan sinopsis, temanın saptanması ve temaya uygun konunun seçilmesi ile başlar. Bu aşamada bir film ya da televizyon öyküsü en kısa şekilde beş veya altı cümleyle anlatılır. Sinopsis öyküde anlatılan konu üzerinde yapımcı ve yönetmenleri bilgilendirme amacı taşır. Ticari anlamda ise bir projenin hayata geçip geçmeyeceğine sinopsis okunduktan sonra karar verilir.
İkinci Aşama Tretman (Uzun Öykü): Senaryonun geliştirim aşamasıdır. Sinopsiste işlenen konunun daha ayrıntılı olarak yazılmasıyla elde edilen kırk veya elli sayfadan oluşan bir metindir. Tretman aşamasında senaryo yazarından beklenen sanat değeri yüksek öykü, roman değil yalnızca sinema ve televizyon için yazılmış bir metindir. Bu aşamada senarist roman-öykü türünün yazım tekniğini kendine yardımcı olması için kullanabilir.
Üçüncü Aşama Ayrımlama (Sekans Çalışması):
Ayrımlama, tretman ile çekim senaryosu arasında yer alan ve senaristin yönetmen ile çalışmaya başlamadan önceki son bireysel çalışmasıdır. Ayrımlama ile senaryo yazımı sonuçlanır. Bu aşamada içerik bakımından belli bir sonuca giden olaylar en küçük ayrıntılarına kadar belirtilmiştir. Ayrımlamanın en önemli özelliği çekim aşamasına kolaylık sağlamak üzere bir mantık çerçevesinde parçalara ayrılmasıdır. Bu parçalar bölüm, ayrım, sahne ve çekim diye ayrılır.
Dördüncü Aşama Çekim Senaryosu:
Bu aşama yönetmene aittir fakat isterse senaristle birlikle çalışabilir. Çekim senaryosu senaryo çalışmasının son aşaması sayılabilir. Çekim senaryosu aslında bir çekim sırası, listesidir. Aynı sahnede bulunan planlar, yönetmenin çekim senaryosunda işaretleyip not aldığı sırayla çekilir. Çünkü filmin tümünde kullanılacak bir sahnenin, sahneye konu olan mekanın her defasında yeniden ziyaret edilmesi, hazırlıkların yapılması ve çekimi meydana getiren unsurların yeniden bir araya getirilmesi mümkün değildir. Çekim senaryosu üzerinde aynı sahne, eğer öykü büyük bir değişim geçirip mekanı da değişime uğratmıyorsa bir defada çekilebilir.
Dördüncü Aşama Storyboard:
İngilizce’den “Hikaye Tahtası” olarak tercüme edilse de Hikayenin Çizimi olarak adlandırabiliriz bu aşamayı. Bu aşama artık sona ulaştığımızın habercisidir. Proje konusunun belirlenmesinden sonra kağıda kaleme sarılarak hikayeyi resimlemek ve senaryoların çekim planlarını oluştururuz. Seyrettiğimiz bütün ünlü filmlerin, hikayenin akışını, sahnedeki oyuncuların bulunacakları yerlere kadar, kadrajları belirleyen birer storyboard’ları vardır. Bir kült haline gelmiş teknoloji harikası bir filmin bile her karesi planlanıp kağıda çizilmiş storyboard’u, storyboard’un belki de birkaç katı, tasarım aşamasında kağıt üzerine yapılan eskiz çalışmaları vardır.
Yazarın diğer yazıları 9.3.2019 -Sosyal Medya ve Gençlik