TOKİ, Sosyal Sorumluluk Ağırlıklı Projelere Girsin
Türkiye Milli Kooperatifler Birliği Başkanı Muammer Niksarlı, kooperatiflerin 117 binden fazla insanı istihdam ettiğini belirterek, ''117 bin kişinin istihdamı için 48 milyar 204 milyon liralık yatırım yapılması gerekiyor. Kooperatiflerin gelişmesinin önündeki engeller kaldırılsın, istihdam hızla artar'' görüşünü dile getirdi.
Niksarlı, A.A muhabirine yaptığı açıklamada, 2008 yılının son döneminde ortaya çıkan ve işgücü piyasasının da önemli ölçüde etkileyen küresel krizle birlikte işsizlerin sayısının ciddi oranda arttığını, işsizlikle mücadele ve istihdamın artırılmasının hükümetlerin en önemli gündem maddelerinden biri haline geldiğini anımsattı. Niksarlı, kriz sonrasında kooperatiflerin tekrar gündeme geldiğine, BM'nin de 2012 yılını ''kooperatif yılı'' ilan ettiğini dikkati çekti.
Dünyada, kooperatif işletmelerinin 100 milyonun üzerinde istihdam yarattığını, çok uluslu şirketlerin dahi bu kadar istihdam sağlamadığını anlatan Niksarlı, ayrıca küresel krizi en az zararla atlatan yapıların kooperatif yapıları, kooperatif bankaları ve kooperatif şirketleri olduğunu söyledi.
Türkiye'deki kooperatiflerin yarattığı istihdama değinen Niksarlı, Devlet Planlama Teşkilatı'ndaki bir uzmanın bu konuda bir çalışmasını aktardı. Niksarlı, 2009 yılı verilerine göre KİT'lerde 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi olarak çalışanların sayısının 173 bin 423, özelleştirme kapsamındaki KİT'lerde çalışanların sayısı ise 51 bin 382 olduğunu söyledi. Çalışmaya göre, Türkiye'de kooperatiflerdeki istihdamın, tarımda çalışan mevsimlik işçiler ile yapı kooperatiflerindeki inşaat işçileri hariç, 117 bin 325 kişi olduğunu kaydeden Niksarlı, bu istihdamın büyük bölümünü (yaklaşık yüzde 44) konut yapı kooperatiflerinde çalışanların oluşturduğunu anlattı.
Kamunun böyle bir istihdam yaratması için ne kadar yatırım yapması gerektiğine de değinen Niksarlı, Hazine Müsteşarlığı'nın 2010 yılı verilerine göre, 1 kişilik istihdam yaratmak için ortalama 412 bin liralık yatırım yapmak gerektiğini söyledi. Niksarlı, bu rakamlar esas alınarak yapılan hesaba göre, ''117 bin kişinin istihdamı için 48 milyar 204 milyon liralık yatırım yapılması gerektiğini'' ifade etti.
Kooperatif işleyişini kolaylaştıracak, AB standartlarında kooperatifçilik yapmayı sağlayacak yasal düzenlemeler yapılmasını gerektiğini dile getiren Niksarlı, ''Kooperatiflerin gelişmesinin önündeki engeller kaldırılsın istihdam hızla artar'' dedi.
Kooperatiflerin kendisine çeki düzen vermesinin yolunun örgütlenmeden geçtiğine işaret eden Niksarlı, kooperatiflerde örgütlenmenin zorunlu olması gerektiğini, bunun denetim ve kontrol açısından da önemli olduğunu söyledi.
Yapı kooperatiflerinin sayısının hızla azaldığını, yapı kooperatiflerinde şu an 1975 yılındaki noktaya gelindiğini de anlatan Niksarlı, ''yapı kooperatifleri sosyal bir yapı, burada devletin de rol üstlenmesi lazım'' dedi.
TOKİ'yi de eleştiren Niksarlı, TOKİ'nin piyasada özel sektörün girmediği, kooperatiflerin yapamadığı, daha çok sosyal sorumluluğu ağır olan yerlere girmesi gerektiğini sözlerine ekledi.