Ekobi: Nano teknoloji, 145 dolarlık ‘bor’u 15 milyon dolara çıkardı - Sondakika Ekonomi Haberleri
Ekobi: Nano teknoloji, 145 dolarlık ‘bor’u 15 milyon dolara çıkardı
10.10.2005 - 20:36 | Son Güncelleme: 10.10.2005 - 20:36
Cafer Akın’ın, 5 profesörle kurduğu nano teknoloji ekibi, bor madeniyle 22 proje başlattı. Ekibin, cevher halinde tonu 145 dolara satılan bordan ürettiği ara ürünlerin pazar değeri tonu 400 bin dolardan 15 milyon dolara kadar ulaşıyor. Akın’ın şirketi NNT’nin ürünleri çip radyatöründen aleve dayanıklı tekstil ürünlerine kadar uzanıyor.
TÜRKİYE uzun süredir bor madeni ile yatıp kalkıyor. Borun mucizeler yaracağı, Türkiye’yi dünyanın en zengin ülkelerinden biri yapacağı hatta, enerjiden sanayi ürünlerine çok geniş bir yelpazede kullanılmaya başlanacak bu maden yüzünden başımızın derde girebileceği konuşuluyor. Bir yanda devlet ‘enstitü’ kurarak araştırmalar yapıyor, bir yanda savunma sanayi için onlarca proje üretiliyor. Uşaklı Cafer Akın da bu konuya kafayı takmış. 1970’lerden beri ticaretle uğraşan Cafer Akın, SSCB dağıldığı dönemlerde uluslararası demir ticareti yapmış. O sırada yurtdışında nano teknoloji konusunda çalışan bilim adamlarıyla tanışmış ve 1992’de biri Türk, ikisi Ukraynalı, biri Rus ve biri de Amerikalı olan 5 bilimadamıyla bir nano teknoloji ekibi kurmuş. Ardından da bor madeninin nano teknoloji ile işlenmesi halinde üretilebilecek yeni materyallere yoğunlaşmış. Bugüne kadar Nanoteknoloji Bor Ürünleri A.Ş. (NNT) adlı şirketiyle 22 proje geliştiren Akın, birçok nano bor materyali dünya üzerinde ilk kez Türkiye’de üretmeyi başardı.ARA MAMÜL DEĞERİ PATLATTI: İlk etapta materyaller için gerekli ara mamülleri üreten NNT’nin ortaya çıkardığı ara mamüllerin tonu 400 bin ile 15 milyon dolar arasında değişiyor ve bunlardan çok değerli ürünler üretilmeye başlandı. Oysa bor ham halde tonu 145 dolardan ihraç edilebiliyor. Cafer Akın şöyle başlıyor anlatmaya: ‘Ulusal Bor Enstitüsü ile teknik anlaşmamız var. Uşak’ta 110 bin metrekarelik bir yerimiz var ve burada 22 proje geliştirdik. Projelerden kanserojen olmayan ve şu anda kullanılanlara göre daha kaliteli çip radyatörü, kurşun geçirmez alüminyum, ısıya aleve dayanıklı tekstil ürünleri, elmastan daha dayanıklı kesiciler, çok dayanıklı cila-pastalar, sürtünmesiz dişliler üretilebillen materyaller, motor koruyucu katkılar v.b. ürünler ortaya çıktı. ’DEMİR TİCARETİNDEN NANOYA: 1990’larda uluslararası demir ticaretiyle uğraştığını belirten Cafer Akın, 5-10 bin tonluk gemilerle reexport ticaret yaptığını 1970’lerden beri de yüksek teknolojiye meraklı olduğunu belirtiyor. Akın, 1983’ten itibaren de Turgut Özal döneminde gümrük duvarları inince elektronikte ve başka alanlarda bazı yüksek teknoloji ürenlerinin Türkiye’ye ithalatını yaptığını söylüyor. Cafer Akın şöyle devam ediyor: ‘1980’lerden itibaren, nano teknolojiyi konuşuyorduk. Ancak bu iş için iyi bir bilim ekibi gerekiyordu. 1992’de Petersburg’da bir şirket kurdum ve ekibi toplamaya başladım. Nano boyutta borla uğraşmaya başladık. 5 profesörle çalışıyoruz ve 30 yakın bilimsel ekibimiz var.’YATIRIM TEKLİFİ ALIYOR: Nano teknoloji ekibiyle 5-6 tane askeri proje geliştiklerini, elektronik sektörü için bilgisayar çiplerine soğutma elemanları, polimerlerin çelik yerine ikame edilmesi için materyaller ürettiklerini anlatan Cafer Akın, Avrupalı dev firmalardan özellikle de otomotiv şirketlerinden yatırım teklifleri aldıklarını belirtiyor. Akın, ‘Bizim materyallerden motordaki şu anda aşınabilen dişlilerin yerine nano bor polimer dişliler, tamponlar ya da otomobilin diğer metal aksamlarını üretmek için çok ciddi yatırımlar başlayacak’ diyor.Nano borlu alüminyum zırh üretimi başlıyorNNT Yönetim Kurulu Başkanı Cafer Akın, çelikten güçlü alüminyum stbial ve stdial projesinin ürünlerinin bilimsel testlerinin tamamlandığını parametrik sertifakalarının alındığını söylüyor ve ‘Kırklareli organize sanayide yatırımını yapacağız. Ürün, uzay araçlarında, uçaklarda, askeri helikopterlerde, personel zırhlarında kullanılacak. Çeliten üçte bir hafif ama daha dayanıklı ürün. Özellikle de helikopter zırhlamada çok kritik bir ürün. Çünkü çelikle zırhlama helikopteri çok ağırlaştırıyor. Bizim ürettiğimiz polimerler çeliği ikame edecek’ diyor. Kanser yapan çipler tarihe gömülecekCAFER Akın, NNT’nin 22 projesi arasından dünya genelinde birçok sektörde üretim ve rekabeti etkileyecek ürünler ortaya çıktığını söyledi. Bazı ürünler için 60 milyon dolarlık yatırımlar gerektiğini anlatan Cafer Akın şöyle konuşuyor: ‘Şu anda çip radyatörlerinde (soğutma için) berilyum oksit kullanılıyor ve bunun kanserojen olduğunu bilerek katlanıyoruz çünkü alternatifi yok. Bunun yerine altın kullanılmalı ama o da ticari olamıyor. Biz nano bor ile çip radyatörü yaptık. Numuneler üretildi test edildi. Hem sağlıklı hem daha kaliteli bir ürün ortaya çıktı. Bunun yatırımı da 30 milyon dolarlık olacak. 20 proje için 500 milyon dolarlık yatırım yapılacak.’Bor Power pazara çıktıNNT’nin ürettiği motor (fiziksel) koruyucusu Bor Power raflardaki yerini aldı. Bor Power’ın tanıtımını ve pazarlamasını üstlenen Kobika (Kobi Kalkınma Ajansı) Genel Müdürü Mustafa Tanyeri, ‘Motorla kimyasal etkileşime girmiyor tamamen fiziksel etkinleşiyor. Performansı artırıyor, yağın ömrünü artırıyor, yakıtta tasarruf sağlıyor. Ürün lansmanını ekim ayı içinde yapacağız’ diyor. Kobika olarak Türkiye’deki stratejik alanlara dönük iş geliştirme faaaliyetleriyle ilgilendiklerini belirten Tanyeri, şöyle devam ediyor: ‘Türkiye’de proje üretenlerin projelerinin gerçekleşmesi çok zor. O noktada bizler katalizör olabiliyoruz. NNT ile de bu anlamda işbirliği yapıyoruz. Etibor 1 ton boru 145 dolardan satıyor. Ancak bunu nano teknolojiyle işleyince fiyatı 5 ila 15 milyon dolar arasında değişen bir ürün ortaya çıkıyor. Cubik Bor Nitrür kompozit malzeme üretiminde (çok sert malzeme) kullanılır. Yine bor ara ürünü MCDP tozunun tonu 2.5 milyon dolara satılıyor. BN’in ise 400 bin dolara. Şu anda ABD kendi elindeki rezerveleri stratejik ilan etti ve kapattı. Çünkü dünyadan tonu 145 dolara alıp işlemek çok daha karlı.’Uşak ve Kırklareli’ne büyük yatırımlar yapılacakNNT Yönetim Kurulu Başkanı Cafer Akın, ‘Şu anda tonu 145 dolara ihraç edilen ham bordan, bu projelerle ürettiğimiz ürünlerin ara mamüllerini ürettik. Bazı ara mamüllerin tonu 15 milyon doları buluyor ve yaklaşık aynı miktarda ham bordan üretilebiliyor. Bor nitrür türevlerinin üretimi yüksek yatırımlar gerektiriyor. Uşak’ta yapacağımız ilk yatırım 30 milyon dolarlık olacak ve bor uç teknolojilerinde dışa bağımlılıktan kurtulacağız. Sonra da entegrasyon yatırımları sürecek. Bizim şu anda 4 firmamız var; bunların 2’si yurt dışında, ikisi de yurt içinde. NNT’de 30 kişiyle çalışıyoruz. Yatırımlar başladı ve Uşak’taki yatırımlarımız tamamlanınca 500 kişi, Kırklareli’ndeki tesisimizde de 200 kişi çalışacak’ diyor.Lycra fabrikası kurdu iyi bir ortak arıyorTÜRKİYE’nin her yıl 1.2 milyar dolarlık ithalatını yaptığını Lycra’yı Türkiye’de üretmeye başlayan Zeyit Tekstil Dış Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’nin sahibi Zeyit Aydınlı, işletme sermayesi ve kapasite artırımı için ortak arıyor. Ürettiği lycranın 3 büyük tekstil üreticisinde test edildiğini, yurt dışından ilgili laboratuvarlardan da lisansının alındığını anlatan Zeyit Aydınlı şöyle konuştu: ‘Almanya’da doğdum İtalya’da tekstil okudum. Sonra da ABD’ye gittim. 1998’den itibaren Türkiye’de Lycra ithal edip satıyordum. Lycra herkesin bildiği gibi Dupont ürünüdür ve tekstil terim sözlüğünde spandex olarak geçer. Biz ürünümüze Elasturk adını verdik. Turkiye’de yılda 14.000 ton lycra ithal ediliyor ve 1.2 milyar dolar ödeniyor. En düşük kapasiteli bir lycra tesisi için 60 milyon dolarg erekli. Biz ise çok daha ucuza kendi yaptığımız makinelerle kurduk. Ancak işletme ve ek yatırım sermayemiz kalmadı. Bu yüzden kendimize ortak arıyoruz. Bulamazsak bir komşu ülkeye taşınacağız.’SWERDLOW AİLESİ: Zeyit Aydınlı, lycra üretim tesisi kurabilmesinin hikayesini de şöyle anlattı: ‘İtalya’daki eğitimden sonra ABD’ye gittim. Swerdlow Ailesi ile tanıştım ve baba David ile dıstluk kurdum. Kendisi Rus Musevisiydi, 1952’de Dupont’ta çalışmış ve 1958’de de kendi spandex’ini (Lycra) üretmeye başlamış. Bana işin detaylarını anlattı ve üretim için gerekli makineyi yaptırdı. Kendisi 20002’de vefat etti. Türkiye’ye dönüp ‘spandex’ (Lycra) tesisi kurmaya karar verdim. Türk mahendislerden bir ekip kurdum ve 50-60 milyon dolarlık