Parvoviruses and Fifth Disease
VIROLOJİ - BÖLÜM YİRMİALTI PARVOVIRUSLAR VE BEŞİNCİ HASTALIK
Bu elektron mikroskobu DNA viruslarının Parvoviridae ailesi parvovirus H-1 virionlarını göstermektedir. Parvoviridae ailesi, eritem Infectiosum ya da "Beşinci Hastalık" dan sorumlu olan Parvovirüs B19 virionlarını da içerir. CDC
Parvoviruslar bilinen en küçük DNA içeren viruslardır. Yaklaşık 25 nm çaplı kapsidleri ikozahedral simetriye sahiptir.
© Dr Linda Stannard, University of Cape Town, South Africa. Used with permission
Bu çocuğun yüzünün sol tarafı eritem İnfeksiyozum veya Beşinci hastalık belirtileri gösterir. CDC
Eritem İnfeksiyozum veya Beşinci hastalık belirtileri gösteren bir ilkokullu gencin elleri. CDC
Beşinci hastalık insan parvovirüs B-19’ un neden olduğu ve yaygın çocukluk çağı döküntülerinden biridir (şekil-1). Aynı zamanda yanaklarda döküntülere neden olduğu için tokatlanmış yüz hastalığı veya eritema infeksiyozum da denir. Ardı ardına rapor edilen kılavuzlarda bulunan birbirine çok benzer döküntülerin beşincisi olduğu için beşinci hastalık olarak adlandırılmıştır. Diğerleri kızamık (Rubeola), kızıl (Scarlatina), Alman kızamığı (3 günlük kızamık, kızamıkçık) ve Duke’s hastalığıdır. ABD nüfusunun yaklaşık yarısı parvovirus B-19 ile enfekte olmuş ve infeksiyon yaşam boyu bağışıklık ile sonuçlanmıştır. Altıncı hastalık var mı?
Duke's hastalığı nedir?
Beşinci hastalık çocuklarda yaygındır, genellikle hafif ve hızlı bir şekilde müdahale olmadan çözümlenir. Bu tedavi gerektirmez ancak nüfusun bazı üyelerinde ciddi sorunlara neden olabilir. Beşinci hastalığı olan bir çocuk enfeksiyondan sonra birkaç günden 2 haftaya kadar uzayan sürede belirtiler gösterir ancak genellikle yaklaşık bir hafta sonra iyileşir. Döküntü tokatlanmış yüz kızarıklığına benzer (şekil-2) ağız (sirkumoral solgunluk) etrafında soluk bir halka ile yanaklarda yoğun kırmızılık görülebilir. Dantelli bir döküntü gibi vücudun geri kalanına (Şekil 3) kadar uzanabilir. Bazen kaşıntı olabilir. Döküntü görünümünden önce, çocuk soğuk algınlığı benzeri semptomlar ve belki de düşük ateş olabilir. Çoğu insan yaşamın erken dönemlerinde enfekte olur ve bağışıklık kazanır ama yetişkin de enfekte olabilir. Çocuklarda olduğu gibi, yetişkinler bazen hiçbir semptom vermez fakat onlarda da tipik döküntü olabilir. Şişliğin daha uzun bir süre devam edebilmesine rağmen genellikle birkaç haftada inen vücudun her iki tarafındaki eklemlerde bulunan şişlik eşlik edebilir.
Döküntüler ortaya çıkmadan önce insandan insana yayılabilir. Hastalar döküntüden önce soğuk algınlığına benzer semptomlara sahip olduğundan ve virüs solunum yolu sekresyonlarında bulunduğundan yayılımın aerosollerden (aksırma) veya sekresyon ile temasından (eller vb yoluyla) kaynaklanması olası muhtemeldir. Döküntü olduğu zaman viremi yatışmış ve hastalık artık bulaşıcı değildir. Bu, döküntülü hastaların bulaştırıcı olduğu diğer benzer hastalıklar ile tezat oluşturmaktadır (Örneğin kızamık). Genellikle hastalık, enfekte insanların yaklaşık yarısının ailesine geçer. IMMUN CEVAP
Hastaların yaklaşık %90’ında, enfeksiyondan 2 hafta sonra IgM antikorları yükselmeye başlar. Yaklaşık 1 ay sonra pik yapar ve birkaç ay daha devam edebilir. IgG yaklaşık 2-3 hafta sonra ortaya çıkar ve ömür boyu bağışıklığa yol açar. Tablo 1
PARVOVIRUS B-19 SEROLOJİSİ
Değerlendirme IgG- IgM-
Geçirilmiş infeksiyon yok
Hastalar infeksiyona duyarlı
Geçirilmiş infeksiyon var
Hastalar muhtemelen immun
IgG + veya - IgM belirsiz
Geçmiş veya yeni infeksiyon
Hastalar birkaç hafta içinde tekrar test edilmelidir IgG+ IgM+
Devam eden veya yeni infeksiyon
Hasta hamileyse fetus risk altındadır
IgG- (veya belirsiz) IgM+
Hastalar birkaç hafta içinde tekrar test edilmelidir
Biotrin International, Dublin Ireland’den adapte edilmiştir
Tanı döküntüden sonra konabilir fakat seroloji testi de vardır. Anti-viral IgM varlığı, enfeksiyonun başladığını gösterir.
Kısa ömürlü eritrositlerin olduğu orak hücreli anemi gibi kronik anemili hastalarda beşinci hastalık enfeksiyonu geçici aplastik kriz gibi, çok ciddi bir şekilde sonuçlanabilir. Bunun sebebi virüsün kırmızı kan hücreleri öncüllerinde replike olmasından ve kırmızı kan hücrelerinin üretimini engellemesinden kaynaklanmaktadır. Bu hastalarda genellikle karakteristik döküntü yoktur ve aslında solgunluk ve halsizlik gösterebilir. Enfeksiyon geçene kadar belirti göstermez. Parvovirus B-19 enfeksiyonu sonucunda tıbbi müdahile gerektiren insanlar bağışıklığı zayıflamış olan insanlarıdır (Organ nakli olan hastalar, lösemiler, diğer kanser formları veya bir HIV enfeksiyonu veya diğer kanser formları).
Genellikle popülasyonunun %50’ sinin geçirilmiş enfeksiyon sonucunda bağışıklığı olmasa bile virüsün hamileler ve bebekleri üzerinde etkinliği yoktur. Yaklaşık maternalenfeksiyonların yaklaşık üçte birinde virüs plesantaya geçer. Ancak hamileliğin ilk yarısında meyadana gelen maternalenfeksiyonların yaklaşık %5’inde annede düşükle sonuçlanabilen ciddi bir anemi gelişebilir.
Fetusda vakaların dörtte üçünde non-immünhidropsfetalise( NIHF), dörtte birinde idyopatik NIHFve fetal anemiye neden olan virus eritrosit hücrelerinde replike olur. Hidrops genellikle maternal enfeksiyondan sonra 4 hafta içerisinde meydana gelir.
Ateş semptomları olabilmesine rağmen beşinci hastalığın tedavisi ve aşısı yoktur. Yetişkinlerde, aspirin eklem ağrısına yardımcı olabilir. Şiddetli anemi durumlarında, hastaneye yatış ve kan transfüzyonu gerekebilir. Zayıflamış bağışıklık sistemi mevcut ise pasif immün globüline ihtiyaç duyulabilir. Fetal anemide intrauterin kan transfüzyonu gerekebilir. PARVOVIRUSLAR
Parvovirüsler kapsülsüz, ikozahedral yapıda, küçük (30nm - parvum = küçük), yaklaşık 5kB’lık tek iplikli DNA viruslarıdır. Paketlenmiş DNA, ya sens (mRNA ile aynı) ya da anti-sens olabilir. Her iki formda eşit oranlar içinde paketlenir. Virus replikasyonu, diğer birçok virusun aksine konak hücrenin DNA replikasyonuna (yani S fazına) geçiyor olmasını gerektirir, DNA sentezini başlatamaz. Bu, parvovirusların eritropoetik ve immün sitem gibi vücudun bölünebilen hücreleri ile kısıtlı olduğu anlamına gelir.
Enfeksiyondan sonra tek iplikli DNA virüsü konak hücre tamir enzimlerinin bulunduğu nükleusa girer ve çift iplikli DNA’ya dönüşür. Konak hücre RNA polimerazın farklı 5' uç ve buna denk olan 3' uca sahip 3 transkript yaptığı 3 promotoru vardır. Sekans sonucu çeşitli proteinlerin oluşması için RNA zinciri de vardır. Virüs bir replikasyon enzimi yapar fakat bu bir polimeraz değildir. Tek zincirli geneomik DNA oluşması için DNA zinciri ayrılır. İnsan parvovirus B19 kedi ve köpeklerde probleme yol açan pavoviruslardan farklıdır. İnsanlar, insan parvovirus için sadece doğal konak olarak görünmektedir. Parvovirus, köpeklerde çeşitli hastalıklara yol açabilir. Parvovirus kedilerde pansitopeniye ve immün sistem tahribatının bir sonucu olarak mortaliteye neden olabilir.