Web Sitesi Psikolojisi ve Renklerin Ziyaretçilerdeki Etkisi | Ahmet Caner | SEO, Teknoloji, Kişisel Aktarımlar
Ana Sayfa » SEO • WEB » Web Sitesi Psikolojisi ve Renklerin Ziyaretçilerdeki Etkisi
Ahmet CANER, 15 Eylül 2014
Renklerin hayatımızda oldukça önemi ve her birinin ayrı ayrı bir anlamı vardır. “Zevkler ve renkler tartışılmaz.” cümlesi, her ne kadar önemli olsa da bu kişisel yaşantılar için geçerlidir. Eğer sizin müşteriye özel bir ürününüz varsa, bunu bazı psikolojik faktörlerle müşteriye karşı daha çekici hâle getirebilirsiniz. Mesela, restoranlarda neden koltuklar ya da diğer dekorasyonlar/süslemeler kırmızı-kahverengi arası renk tonlarındadır, hiç düşündünüz mü? Yapılan araştırmalara göre, kırmızı-kahverengi arası renk tonlarının, insanlara zamanı ve uykuyu unutturduğu ve insanların olduğundan daha aç hissetmesini sağladığı ortaya çıkmıştır. Bu sayede, dışarıdan geçen müşterilerin oraya oturması ya da içeride bulunanların daha fazla yemek yemesi sağlanacaktır. İşte, bu psikolojinin aynısı, web siteleri için de geçerli… Bu yüzden web psikolojisi dediğimizde akla gelen, renklerin anlamlarının web sitesinin hitap ettiği kitleye uygunluğudur.
Kişisel bloglar, forumlar, medya siteleri, şirketlere ait siteler ve birçok alanda web sitelerin renkleri, tasarımcılar tarafından göz ardı edilmektedir. Yukarıda bahsetmiş olduğum restoran örneğine bakarak bütün web sitelerini kırmızı yapın demiyorum elbette. Yazının ilerleyen kısımlarından sizlere renklerin ne anlam ifade ettiğinden, politikanıza ve web site türüne göre nasıl bir psikoteknik unsurlar uygulamanız gerektiğinden bahsedeceğim. Unutmayın, sitenizin tasarımı ne kadar güzel olursa kullanıcının da o sitede kalma süresi o kadar fazla olacaktır. Bildiğiniz üzere bu durum da SEO açısından oldukça önemli bir faktör…
Bir Numaralı Faktör: Ana Renkler
Ana renkler belirlenirken, dikkat edilmesi gereken en büyük nokta, logodur. Logonuzla renklerin kesinlikle uyumlu olması gerekmektedir. Hatta logosu önceden belirlenmiş bir şirketin web tasarımını yapıyorsanız, buna kesinlikle dikkat etmeniz gerekiyor. Renk sayısının en fazla iki, taş çatlasın üç olması da ayrı önemli bir nokta…
Arka Plân ve Metinlerin Renk Uyumu
Ziyaretçiler, web sitenizdeki içeriklerde bulunan metinleri okurken göz yorgunluğunu en aza indirgeyecek şekilde bir renk uyumu sağlamalısınız. Bunun dışında, yazılar belirsiz olmamalı, ziyaretçiler metni okurken zorlanmamalıdır.
Kullandığınız arka plân koyuysa metinlerde kelime ve paragraf arası boşlukları biraz daha fazla tutmanız gerekecek. Çünkü koyu renkli arka plân üstüne yazılan metinlerin aralığı az olursa, ziyaretçilerin okumakta zorluk çekmesine sebep olacaktır.
WEB Safe Colors Kullanımı
Chrome, Firefox, Safari, IE gibi modern web tarayıcılarının desteklediği güvenli renk tonlarını kullanmanız, hem sizin hem de ziyaretçiler için faydalı olacaktır.
Müşteriye Kusursuz Hizmet Politikası
Unutmayın, site sizin olabilir; ama kullanıcısı siz değilsiniz. Bu yüzden kişisel zevklerinizi unutun, duygusal davranmayın. Siz fıstık yeşilini seviyorsunuz diye, bu rengi, amacıyla bağdaşmayan sitelerde kullanmanın bir anlamı yok. Son zamanlarda giydiğim beyaz pantolon ve tişört/gömlekler yüzünden “Web sitelerimizi de beyaz mı yapmalıyız?” diyenlerle karşılaştım. Dediğim gibi, kişisel zevklerimiz ayrı, kullanıcıya yönelik hizmetler ayrı…
Renklerin Anlamları, Site ve İnsan Psikolojisinde Önemlidir
Geldik en önemli noktaya… Renkler, yaşa, cinsiyete, hizmet türüne göre farklılıklar göstermektedir. Şimdi size kısaca renklerin anlamlarından bahsedip yazımı noktalayacağım. Unutmadan; kırmızı, sarı, turuncu renkler, sıcak renklerdir ve fiziksel gücü, dinamizmi, enerjiyi arttırır, metabolizmayı hızlandırır. Bir tasarımda insan beyni tarafından ilk algılanan renkler, sıcak renklerdir. Ancak aşırı kullanımı gözde ve vücutta yorgunluk yaratır, hatta şiddete ve saldırganlığa yol açabilir. Mavi, yeşil, mor gibi soğuk renkler ise bizden uzakmış gibi duygusu verse de insanı sakinleştirir, rahatlatır, dinlendirir. Siyah, beyaz, gri gibi renkler ise nötr renklerdir ve tarafsız kabul edilirler.
Bu renk, bütün renklerin birleşiminden oluşur. En temel hâliyle temizliğin ve saflığın rengidir. Masumiyeti, devamlılığı, hassasiyeti belirtir, huzur ve güven verir. Bu rengin, siyahta olduğu gibi bazı topluluklarda matemi yansıttığı bilinmektedir. Mesela Çinliler, bu renge baktıklarında üzüntü ve dertlerini hatırlattığı için yas rengi olarak tanımlar. Bu renkle boyanan yerler, genelde ferah ve genişlik hissi verir. Ayrıca ışığı da yansıtır. Bu yüzden tuvalet, banyo gibi dar alanlar için uygun bir renktir. Yine güvenin ve yukarıda bahsettiğim gibi temizliğin rengi olduğu için, hastane ve eczaneler bu rengi tercih eder. Beyaz rengi seven insanlar, genelde aydınlığı seven, hayal dünyası geniş insanlardır ve bu rengi giyenler, olduğundan daha genç gösterir.
Bir diğer adıyla kara rengi, bilinenin aksine aslında bir renk değil renksizliktir. Bu yüzden doğada hiç siyah göremezsiniz. Ancak ışığı emen, hapseden ya da yok eden yerler siyah olarak algılanır. Siyahın birçok anlamı bulunmaktadır. Hüznü, sıkıntıları, endişeleri, yalnızlığı belirten siyah aynı zamanda karamsardır. Fakat bunların dışında siyah, gücü, soyluluğu, zenginliği, hırsı ve tutkuyu ifade eder ki bu yüzden makam arabaları siyah renktedir. Pesimistliği çağrıştırdığı için çocuk odalarında kesinlikle kullanılmamalıdır. Siyah rengini seven insanların genelde azimli, özgüveni yüksek ve kararlarını kendileri vermeyi seven insanlar oldukları görülmektedir. Ancak yapılan araştırmalara göre bu insanların psikolojik sorunlarının da çok olduğu vurgulanmaktadır. İş hayatlarında oldukça başarılı olurlar; ancak hırs ve inatçılıklarını dengelemeleri gerekir. Kısacası siyah, kendine güveni ve konsantrasyonu arttırır, inatçılığı ve hırsı da beraberinde getirir.
Siyahın ve beyazın değişik oranlarda karıştırılmasıyla elde edilir ve uzlaştırıcı unsuru olan bir renktir. Ayrıca ciddiyeti çağrıştırdığı için devlet kurumları genelde gri ya da griye yakındır. Gri rengini seven insanlar genellikle olaylardan uzak durmayı tercih eder. Bu yüzden aktif ve dışa açık insanlar griyi bunaltıcı bulur. Bu rengin en iyi kullanım şekli, tamamlayıcı renk rolü yüklemektir.
En sıcak renktir. Fiziksel anlamda hareketliliği, dinamizmi ve gençliği; duygusal anlamda ise mutluluğu, azim ve kararlılığı ifade eder. İnsanı harekete geçirir. Bu yüzden gençlere yönelik ürünlerde çok kullanılır. Ayrıca yakından fark edilmesi kolaydır. Bu yüzden bazı metin başlıklarında ya da uyarı levhalarında kullanılır. Dikkat edilmesi gereken nokta ise, uzaklaştıkça fark edilmesi zorlaşan bir renk olduğudur. Yazımın başında da söylediğim üzere, insanlara zamanı ve uykusuzluğunu unutturduğu için ve de olduğundan daha aç hissettirdiği için restoran, lokanta ve kafelerde oldukça fazla kullanılır. Kan akışını hızlandırdığı için cinsel anlamda insanları tahrik eden bir renk olarak görülür ve bu yüzden çiftlerin yatak odalarında tercih ettikleri bir renktir.
Sarı, ışığın, sevincin, üretimin, verimliliğin ve devamlılığın rengidir. Bu yüzde mutfaklar için oldukça uygundur. Sarı, en parlak renktir. Hatta o kadar parlak bir renk ki başlıktaki sarı rengini okunabilir bir hâle getiresiye kadar 7-8 defa tonunu değiştirdim. Sarı, sıcak bir renk olmakla birlikte yeşile kaçan tonları soğuk bir renk gibi algılanır ve sonbaharı hatırlatır. Bu yüzden hem canlılık ve neşenin rengi olduğu gibi hem de hüznün rengi gibi gelebilir insana. Bu iki zıt etkiyi içinde barındırdığı için kafa karışıklığına neden olabilir ve çalışma odalarında kullanılmamalıdır. Sarı rengi, aynı zamanda geçiciliği ifade eder. Hem dikkat çekip hem de geçiciliği ifade ettiği için taksiler sarı renktedir.
Bu renk, üstünde yaşadığımız yeryüzünde karşılaşabileceğimiz en sık renklerden biridir: deniz, gökyüzü… Huzuru ve sonsuzluğu ifade eder. İnsana rahatlık ve huzur veren, dinlendirici bir renktir. Bu yüzden arka fon rengi olarak sıkça kullanılan renklerden biridir. Sadakat ve barışın rengi olarak da bilinir. İnsanı sakinleştirici etkisi vardır. Dinlenme odaları için uygundur. Çok yoğun ve koyu olarak kullanılırsa insanı yalnızlığa itebilir. Bunu, açık bir gece karanlığında uzaklara dalıp gitmek olarak düşünebilirsiniz.
Geldik tabiatın rengine… Yeşil rengi, insana doğayı hatırlattığı için huzur ve rahatlık verir, insanın içini açar. Aynı zamanda umudu, yeniliği, gençleşmeyi ve yeniden canlanmayı çağrıştırır. Yeşil rengi seven insanlar, genelde doğayı da seven ve koruyan bilinçli insanlardır. Yine bu insanlar, çevresiyle uyumlu, içten ve üretkenlerdir. Yeşil rengi, gözleri dinlendirir, insanı adapte eder. Fazlası aşırı dinginlik sağlayacağı için çalışmaya yatkın olmayan insanların çevresinden bu rengin arındırılması gerekmektedir.
Mor, asaleti, gösterişi, ihtişamı ve lüksü anlatan bir renktir. Özellikle açık rengi, yeşilde olduğu gibi rahatlık ve dinlenmeyi sağlar. Hayal gücünü ve ilhamı arttır, konsantrasyonu yükseltir. Mor rengi seven insanlar, duyarlılıkları fazla olduğu için sanat dallarında başarılı olma ihtimalleri daha fazladır.
Kırmızı ve beyazın birleşmesi ile elde edildiği için kırmızının bazı özelliklerini taşır; ancak daha yumuşaktır. Neşe ve mutluluk verir, hayâllerin ve aşkın rengidir. Saflığı ve sevimliliği çağrıştırdığı için küçük kız çocuklarının giysi ve odalarında kullanılır. Ayrıca rahatlık sağlayıcı bir özelliği olduğu için, yapılan araştırmalar sonucu müşterilerin pembe giyen kasiyerlere daha rahat ödeme yaptıkları belirlenmiştir. Bu rengi seven insanlar, genelde kadınlardır ve bu kadınlar duygusal, temiz, masum ve biraz da ürkek olurlar.
Bu renk dışa dönük, canlı, hareketli ve çarpıcı bir renktir. Kırmızıdan sonra en sıcak renk olsa da kırmızı kadar göze batmadığı için çok maruz kalındığında onun kadar rahatsızlık vermez. Bu rengi giyen insanlar, hareketli ve sosyal ilişkileri kuvvetli insanlardır. Turuncu renk, kullanıldığı ortamlara neşe ve canlılık verir. Bundan dolayı, çocuk odalarında, mutfakta ve yemek odasında kullanılabilir; ancak çalışma odaları için pek tercih edilmez.
Bu renk, mavinin daha koyu bir hâlidir. Tek kelimeyle ifade etmek gerekirse lacivert, düşüncedir. Sezgileri güçlendirir ve karar vermeyi kolaylaştırır. Sonsuzluğu simgeler, göze batmaz. Bu renk, insanların gözünde “başarılı” bir izlenim bıraktığı için birçok şirketin logo ya da ambleminde bu rengin tonları kullanılmaktadır. Düşünce gücünü arttırarak karar vermeyi kolaylaştırır. Düşünce gücünü arttırıcı etkilerinin yanında hafızayı da güçlendiricidir. Bu yüzden lacivert renkli pijama giyen insanların gece uyurken gördükleri rüyaları daha fazla hatırladıkları tespit edilmiştir.
Kahverengi, topraktır, candır, köktür. Ciddiyet, dayanıklılık, dostluk ve metanettir. Sosyal dengeyi sağlar. Kahverengi giyen insanlar özellikle toplum içinde rahattırlar. Karşısındaki insanda da resmiyetten uzak, rahat bir havaya neden olur. Bu yüzden yaşlı insanlar, kahverengi kadife pantolon giyerler; çünkü rahat, sıcak ve samimidirler. Ayrıca, çocuklarda yardım sever olmayı ve yaptığı işi sağlamlaştırmayı teşvik eder.
Ana sayfanızın renk(leri) ve uyumu oldukça önemlidir. Ziyaretçilerinizi en baştan kaçırmamanız, sizin için olumlu bir etken olacaktır.
Bir sayfa içinde ikiden, taş çatlasın üçten fazla renk kullanmayın.
Her sayfa için ayrı ayrı renklerde arka plânlar kullanmayın. Mesela, ana sayfası beyaz olan bir web sitesinde iletişim sayfasını kırmızı, reklam sayfasını mavi yapmayın. Tüm sayfalar için aynı arka plânı kullanmak, kullanıcıda güven sağlayacak ve kurumsallığı arttıracaktır.
Sayfanızda kullanacağınız renkleri, web sitenizin hitap ettiği kitleye ve renklerin anlamlarına göre bir süzgeçten geçirip en doğru şekilde seçin. Mesela, bir oyuncak sitesi için mavi ve pembe renkleri mantıklı olacaktır.
Çok parlak renkler, göz yorucu olacağı için büyük alan kaplayan yerlerde bu renkleri kullanmayın. Ayrıca arka plân ve metin rengi uyumuna dikkat edin.
Önceden belirlenmiş bir logo varsa ve bu logoyu çeşitli sebeplerden dolayı değiştiremiyorsanız, arka plânla logo renginin uyumuna dikkat edin.
Denenmiş ve güvenilir renkleri kullanın. Böylece renklerin ne kadar başarılı olduğunu hissedeceksiniz. Bu amaç doğrultusunda hizmette bulunan web siteleri ve programlar var, onları deneyebilirsiniz. Örneğin; Adobe’nin Kuler isimli hizmeti…
Bu yazı, daha önceden yazarlığını yapmakta olduğum Seodemy oluşumundan alınmıştır. Herkese çekici ve aynı zamanda uyum içinde bir web sitesi dileklerimle, bir sonraki yazımda görüşmek üzere, hoşça kalın.
Bir önceki yazım olan Sosyal Medya ile İlgili Dikkat Çekici İstatistikler başlıklı makalemi de okumanızı tavsiye ederim.
Oturulmuş, araştırılmış, düşünülmüş, analiz edilmiş ve rapor çıkarılmış… Böyle yazılara ve yazarlarına gerçekten değer vermek lâzım. Teşekkürler…