﻿ Mehmet Konuk : Kosovalı Peer Gynt - İstanbul Devlet Tiyatrosu
Güncelleme: 09.11.2019 22:49
BAŞKA BİR HAYAT MÜMKÜN MÜ? (KOSOVALI PEER GYNT)
Sahnede bir parça soğan, koca demir yığını ve nefes kesen bir gaz bulutu. Ellerinde bavullar her an gitmeye, terk etmeye, yola çıkmaya hazır, kaygılı, telaşlı, korkulu insanlar. Ve fakat sokakları tanınmaz, göz gözü görmez, kaotik bir yere çeviren şu bitmek bilmeyen gaz bulutu ve çatışmaların içinde direnenler de yine aynı insanlar. Yerlere saçılmış ve bir yandan da her ihtimale karşın ceplerde saklanan soğanlar sadece göz yaşartıcı gazın değil, hayatın tüm acısını dindiren bir panzehir, bir direniş silahı gibi adeta. Demir kafeslerden kurulmuş, sınırları baştan çizilmiş, kapalı, kasvetli bir dünya burası; daha doğrusu açık bir cezaevi. Bu dünyanın içinde gezinen türküler, ninniler, bir annenin yıllar süren “çile”si, kırmızı yün örgüsü ise madalyonun öteki yüzü; belki de sabır ve mücadele dağının arkası… Peki, bu gaz bulutunun içinde başka bir hayata, yeniden inşa edilecek bir dünyaya dair ümit var mı ve bunun için imkân var mı?
Peki, Kosovalı Peer Gynt, Norveçli Peer Gynt’ün nesi oluyor? Aralarında bir kan bağı var mı? Duygusal veya düşünsel olarak bir yerde kesişiyorlar mı? Cevap hem evet hem hayır. “Evet”, çok benziyorlar, çünkü iki Peer de muzipçe yalanlar söylüyor, genç yaşta annelerini tatlı yalanlarla kandırıp evlerini terk ediyor, devr-i âlem yapıyor, o kötü yanlarına ve karşılaştıkları olumsuzluklara rağmen bir an olsun neşelerinden ve enerjilerinden bir şey kaybetmiyorlar. Her ikisi de her daim göçmen, macera insanı ve her ikisinin de dönüp dolaşıp varacakları yer yine ana kucağı. Diğer taraftan, “hayır” hiç benzemiyorlar. Biri İskandinav, diğeri Arnavut; biri epik, diğeri tüm türlerin melezi, biri “kendin olmak ne demek” sorusunun peşinde oradan oraya sürüklenip duruyor, diğeri böyle soruları akıl edemeyecek kadar avare ama bir şekilde başına gelenler “kimliğini” dönüştürüyor. Biri, sınırların olmadığı bir dünyada bir göçmen, gezgin, her girdiği yeni macerada “efendi”ye dönüşen bir taşralı; diğeri çoktan çizilmiş sınırları her koşulda ihlâl eden acemi bir hırsız, kural tanımaz bir pembe yalancı, Avrupa’nın “bir numaralı korkulu rüyası”, tez elden “def edilmesi gereken bir sığınmacı” ama yüzüne içten bir şekilde her bakıldığında da saflığı, temizliği, ümidi ve sonsuzluğu yansıtan bir çocuk.
Anahtar Kelimeler: kosovalı peer gynt, istanbul Devlet Tiyatrosu