izmirizmir.net : nuhungemisi - İbrahim Kaypakkaya ve Roni Margulies - Sözlük Yazıları - 4
01 Eylül 2009 01:25 / 3452 kez okundu!
18 Mayıs 2008’de yazdığım bir sözlük yazısında* İbrahim Kaypakkaya üstüne görüşlerimi dile getirmiştim. Roni Margulies’den biraz daha şanslı olduğumdan mıdır yoksa ÖDP içinde “Devrimci Yol” çizgisinin o sıralarda henüz kesin egemenliğini ilan edememiş olmasından mıdır bilinmez ama renkli bir protestoya uğramamıştım.
Yazıma kızanlar, demokratik protestolarını eksi, beğenenler de desteklerini artı oy vererek belli etmiş; bir kısım yazar da farklı ya da benzeri görüşlerini sözlükteki aynı başlığa yazılar ekleyerek göstermişlerdi. Yani Roni Margulies’in yazısından sonra da aslında olması gerekenler yaşanmıştı. Ancak Margulies yazıyı “dün” değil bugünlerde yazmıştı… Bugünlerde de artık ÖDP, eskinin “Mahir, Hüseyin Ulaş – Kurtuluşa Kadar Savaş” sloganını temel alan bir grubun denetimine girmişti ve onlar, trajikomik biçimde, ailesiyle birlikte bir lokantada oturan birisinin başına boyalı su dökmeyi “renkli bir protesto ve demokratik bir hak” olarak görüyorlardı. Nedeni ise Roni Margulies’in genelde 12 Mart dönemi devrimcileri özelde Kaypakkaya üzerine yazdığı eleştirici bir yazıydı. (http://www.sosyalistisci.org/index.php/ariv/369-10-temmuz-09/316-goerue-mahir-hueseyin-ula)
İnceltilmiş bir şiddet olan bu eylem, ÖDP’nin başkanı tarafından biraz utangaç biçimde kınanırken, başkan yardımcısınca ise kutsanıyordu.
Bu olay kimileri için yeni gibi görünebilir ama sanki yakında tekrarlanabilecek kimi olayların sarmalına dalmanın başlangıcı gibiydi. Belki de bir uyarı olarak görmeliyiz bunu.
12 Eylül öncesinde devrimci gruplar arasındaki çatışmalarda kaba kuvvet yerine, şiddet içermeyen, kişilerin onurlarını aleni biçimde zedelemeyen kimi protestolar kullanmakla kalınabilseydi, 12 Eylül’ün etkileri bu denli ağır ve kalıcı olmazdı. Umarız şiddet içeren bu tür “devrimci” gösteriler abartılmaz ve süreç daha ileri götürülmez.
Demokratik protesto nasıl olur?
Yıllar önce, henüz İGD (İlerici Gençler Derneği) ile birleşmeden önce, GSB (Genç Sosyalistler Birliği) İzmir şube başkanıyken yaşadığım bir olayı anımsadım. ÖDP’nin şiddet içeren yanlış protestosunun 30 yıl önce doğru uygulanmış haliydi.
12 Eylül öncesinde GSB ve İGD olarak kimi ilkelerin ısrarlı takipçisiydik. Cami duvarlarına -ki hep geniş ve temiz olurdu- ne olursa olsun yazı yazmıyorduk. Öyle ki İGD’de Kemeraltı’ndaki merkez şubemizin hemen karşı köşesinde bir cami vardı. Buranın duvarına gece bir grup yazı yazmışsa biz sabahleyin, kalabalıkta aleni biçimde bu yazıları silip duvarı temizlerdik. Camiye gelip gidenler “bunlar biraz değişik” diye bizi anlatırlardı. Küçük bir dikkat ile geniş bir kesimin kafasında kendimizle ilgili bir farklılık yaratmayı başarmıştık.
Bir sabah İGD Yeşilyurt şubemizde bir olay geliştiğini duyduk. Evim yakın olduğundan ben doğrudan oraya gittim. Konak’tan gelen grupla birlikte epeyi kalabalıktı dernek. Hem derneğimizin duvarlarına hem de yakın çevredeki tüm duvarlara kargacık burgacık kötü yazılarla “devrimci” sloganlar yazılmıştı. Bu yörede Dev-Yolcular yok denecek kadar azdı. Gelip özellikle derneğin duvarına yazmaları gençlerin canını sıkmıştı.
Biz o dönemde özellikle İzmir bölgesinde duvarlara daha az yazı yazıyorduk. Yazıldığında da özel gruplarla, planlanmış, karton şablonlarla çalışılmış sözler ve desenler ekliyorduk duvarlara.
Devrimci Yol taraftarlarının derneği İzmir Çankaya semtinde, eski garajın yakınındaki bir büyük iş hanındaydı. Çevre ÜGD (Ülkücü Gençlik Derneği)’nin etkisi altındaydı. Dev-Yolcular çevreye bulaşmadan sadece binaya girip çıkıyorlar, çalışmalarını ve yazılamalarını başka yerde yapıyorlardı. Kendi derneklerinin duvarları da ülkücülerin sloganlarıyla doluydu.
Kendi derneğinin duvarına yazı yazamayanların gelip daha “güvenli” bölgede bizim derneğin duvarına yazmaları ortamı germişti. Herkes bunun bir cevabı olmalı diye düşünüyordu. Yaptıkları plan sert bir plandı, derneklerini ziyaret ederek (aslında o dönem bunun adı “basmak” idi) bunun hesabı sorulacaktı. Küçük bir müdahalede bulundum, planı biraz değiştirdim.
Gruplar halinde Çankaya’ya indik. Benim sorumluluğumda bir grupla birlikte dördüncü kata çıktık ve derneğe girdik. Bu arada bir grup merdivenleri yukarıya kadar denetime aldı, diğer grup da iş hanının dışındaki ÜGD sloganlarını güpegündüz temizlemeye başladı. Son grup da en dışta onları koruyordu.
Derneğe girdiğimizde sabaha kadar yazı yazmış ekibin bir kısmının odalarda uyuduğunu gördük. Bir kişi bizi karşıladı. Durumu anlattık. Ben “ayıp ettiklerini, bunu yapmadan önce kendi binalarının duvarlarına yazı yazmayı başarmaları gerektiğini” filan söyleyince, burnunu indirmeden “biz onları yapacağız” dedi. “Gerek yok, bizim arkadaşlar şu an bu işi aşağıda yapıyorlar. Bunun utancı da size yeter!” dedik. Donup kaldılar… Şimdi psikiyatr doktor olan bir arkadaşımın o sırada dayanamayıp derneğin duvarındaki birkaç afişi yırtmasına da kızdık. Dışarı çıktığımızdaki manzara güzeldi. Çevrenin şaşkın bakışları altında bu duvarları badanalamalı mı badanalamamalı mı sorusunun yanıtı veriliyordu. Duvarlar kireç boya ile bembeyaz yapılmıştı.
İçimiz rahat, göğsümüzü gererek oradan ayrıldık. Şiddet kullanmadan, şiddete bulaşmadan, zekice bir yanıt vermiştik. Bu “eylem”, bizim yöredeki farklılığımızı belirgin kılan özel örneklerden sadece birisiydi.
Sonraki yıllarda yaşam bizim bu kadar zekice davranmamıza izin vermemiş, ne yazık ki bu kadar temiz kalmayı başaramamıştık. Slogan yazma biçiminde başlayan rekabet o dönem solunun, –biz de içinde- şiddet karşıtlığı konusunda tutarlı olamayışı nedeniyle giderek halktan koparak, bir iç çatışma sarmalının içine düşmesini getirmişti. 12 Eylül cuntasının halkın önemli bir kısmının gözünde kurtarıcı olarak görünmesinde bu tür eylemlerin de ne yazık ki payı vardı. Ki sol henüz bu döneminin tutarlı bir öz-eleştirisini de yapmış değil.
Roni Margulies’e geçmiş olsun diyerek, sözlüklerde bir yıl önce yer almış İbrahim Kaypakkaya ile ilgili yazıma, küçük eklerle birlikte yer veriyorum.
Sözlük yazıları: İbrahim Kaypakkaya
“12 Mart öncesi devrimci gençlik hareketinin, Mahir Çayan ile birlikte eli en kalem tutanlarındandır; önderliğini Doğu Perinçek'in yaptığı Proleter Devrimci Aydınlık (PDA) grubuyla sonradan yollarını ayırmış, TKP ML'yi kurmuş ve Perinçek grubunun en ayrıntılı eleştirisini, daha radikal bir açıdan da olsa, o yapmıştır; PDA eleştirisine ihtiyaç duyan ama başka gruplardan olan çok sayıda kişi, Mahir Çayan'ın Kesintisiz Devrim yazılarından olduğu kadar Kaypakkaya’nın pelür kağıtlara yazılıp çoğaltılmış notlarından da yararlanmıştır;
Margulies'e saldıranlara ÖDP'den destek: 'Renkli bir eylem'
ÖDP, şair Roni Margulies'e yönelik boyalı saldırıyı sahiplendi / Radikal
Roni Margulies'in tartışma başlatan yazısı ise şöyleydi:
12 Temmuz 2009 20:09 / SOSYALIST ISCI Gazetesi
Mahir, Hüseyin, Ulaş...
"Nazım Hikmet'in doğum günüydü. İsviçre'de Türklerin bir derneğinde yapılan kutlama toplantısına davet edildim. Yıllar geçti, neler dediğimi hiç hatırlamıyorum, ama ne demişsem, konu oraya nasıl gelmişse, bir arkadaş kalktı, "Sen Kaypakkaya geleneği hakkında nasıl böyle konuşursun!" dedi.
Kaypakkaya ile Çayan'ın bir suçu yok elbet. Ölümlerinden neredeyse 40 yıl sonra Türk solunun geniş kesimlerinin hâlâ aynı sloganları tekrarlıyor olacağını, yepyeni ve çok farklı koşullar ve sorunlar karşısında tek bir laf etmiyor olacağını nasıl bilebilirlerdi ki?"