ASO'dan Devlete Kamu Borçları İçin Barter Para Basma Önerisi Geldi!
Kamu müteahhitleri uzun süredir ödenek sıkıntısı yaşarken ASO Başkanı Nurettin Özdebir devletin biriken kamu borçları için yeni bir çözüm önerisi teklifi sundu.
Son dönemde başlatılan kamu tasarruf tedbirleri ile yeni ihaleler askıya alınırken devam eden işlerde de ödenek sıkıntıları yaşanmaya başlandı.
Özellikle de devlete iş yapan pek çok kamu müteahhiti gerek fiyat farkı kararnamesi çıkarılmaması, gerekse de tasfiye kararnamesi uygulamalarında sıkıntılar yaşanması ile iflas noktasına geldi.
Devlet Barter Para Bassın!
Tüm bunların üzerine eklenen hak ediş ödemelerinde gecikmeler kamuya iş yapan müteahhitler başta olmak üzere tüm kurum ve kuruluşları sıkıntıya soktu.
Konu hakkında açıklama yapan ASO Başkanı Nurettin Ödebir "Devletin reel sektöre 161 milyar lira borcu var. KDV iadeleri var, ihracattan kaynaklananlar var, karayolları var, mal ve hizmet alımlarıyla ilgili ödemeler var. Geçenlerde bir arkadaşımız geldi. Devletten 17 milyon hak ediş alacağı varmış ve 4 aydır maaş ödeyemiyormuş. Elindeki parayı çalışanlara harçlık veriyormuş. ’20 yıldır ilk defa SSK’yı yatıramadım’ diyor. SSK’yı yatıramayınca ceza ve faiz ödüyorsunuz.
Ayrıca, SSK’yı ödeyemediğiniz için hak ediş alamıyorsunuz. Böyle bir kısır döngü var. Devlet alacağına faiz yürütüyor, borcuna yürütmüyor. Bu kısır döngü nasıl çözülür diye düşündük. İdarenin para basmasına yönelik bir formül geliştirdik. Tıpkı kripto paralar gibi, Hazine barter parası basmalı. Adına ne dersek diyelim. Bu bozdurulamasın, dönüp dolaşacağı yer kamu maliyesi olsun. Ben iş yaptım, devletten 100 lira alacağım var. Bana 100 liralık bir kupon verdi.
Ben bu kuponla malzeme alabilmeliyim. Bankaya olan borcumu ödeyebilmeliyim. Bankaya teminat olarak verebilmeliyim. Ve devlete olan ödemelerimi bu kuponla yapabilmeliyim. Mesela SSK, muhtasar, KDV bu kuponla ödenebilir. Dolayısıyla itibari bir para yaratmış oluruz. Bu para piyasada sirkülasyonu sağlar. Çarpan etkisiyle beraber iş hacmini artırır, yeni iş hacmi yaratır" diyerek oldukça yankı uyandıracak bir açıklamaya imza attı.
Kamu Alacağı Olanların Dayanacak Gücü Kalmadı
Kamudan alacağı olan şirket, kişi ve kuruluşların artık dayanacak güçlerinin kalmadığını belirten Özdebir "Şirketlerimizin borçlulukları çok yüksek. Bankalarımızın daha fazla kredi açacak imkanları kalmadı. Firmaların da daha fazla borçlanacak imkanları yok. Kamunun, reel sektöre kaynak aktarabilmesi lazım. Kamunun borçlanma kabiliyeti çok daha yüksek. ,
Kamu bu şekilde vatandaşa borcunu öderse, tamam, nakit dengesini bozacak bir harekettir, ama, kamu nakit ihtiyacını piyasadan borçlanarak karşılayabilir. Firmaların, şahısların tek tek yapamadığını kamu yapabilir. Ve çok rahatlatır piyasayı. Piyasada sirkülasyon başladığı zaman, çarpan etkisi olacak ve müthiş bir iş hacmi yaratılabilecektir. Bu kamunun da faydasına. Oradan bir 30-40 milyar dağıtılsa piyasaya çok iyi olur" bir an önce uygulamanın başlamasını istedi.