İşte dokunulmazlıkları kalkacak olan milletvekilleri
May 3, 2016 Yavuz Baydar Leave a comment
Hakkında dosya bulunan milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılmasına ilişkin Anayasa değişikliği teklifi, TBMM Anayasa Komisyonu’nda kabul edildi. Teklif, önümüzdeki günlerde Genel Kurul’da görüşülecek.
HDP’li milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılması durumunda Hakkari ve Şırnak’ta seçilmiş milletvekili kalmayacak. HDP’lilerin en büyük tepkisi, 1994’te Leyla Zana ve Orhan Doğan’ın da aralarında olduğu dört HEP’li Kürt milletvekilinin karga tulumba Meclis’ten alınıp cezaevine konmasına benzer bir durumun yaşanması ihtimali üzerine.
İşte isim ismim haklarında fezleke hazırlanan milletvekilleri:
Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu 37
CHP Ankara Milletvekili Ahmet Haluk Koç:8
MHP Adana Milletvekili Seyfettin Yılmaz:2
Şimdi, 506 fezleke incelemeye alınacak.
Peki, fezlekelerin incelenmesi ve dokunulmazlıkların kaldırılması süreci nasıl işliyor?
Öncelikle Karma Komisyon toplanır ve hangi fezlekeye ait dosyanın inceleneceğine karar verilir. 5 milletvekilinden oluşacak hazırlık komisyonu kuruluyor; hazırlık komisyonu birden fazla kurulabiliyor.
5 milletvekilinden oluşacak Hazırlık Komisyonundaki üye sayıları, siyasi partilerin Meclis’teki milletvekili dağılımına göre belirleniyor. Buna göre, komisyonun 3 üyesi AKP’den, 2 üyesi CHP’den ya da 3 üyesi AK Parti’den, bir üyesi CHP’den, bir üyesi de HDP’den olabiliyor. MHP’ye ise üyelik düşmüyor.
Fezlekeleri inceleyen Hazırlık Komisyonu’nda bir başkan ve bir sözcü olacak. Var olan milletvekili dağılımına göre başkan kuşkusuz AKP’den seçilecektir.
İncelemeyi yapacak olan komisyon üyeleri yapılacak olan kurayla belirlenir. Komisyona üye olan vekilin komisyona katılmama hakkı var. Eğer vekil komisyona katılmazsa, partisinden başka bir vekil üye olarak belirlenir. Komisyona bir siyasi parti üye bildirmezse, o hak başka bir partiye geçer.
Fezlekeleri inceleyecek olan hazırlık komisyonu, dokunulmazlığının kaldırılması istenen vekilin, dokunulmazlığının kaldırılması veya dosyanın dönem sonuna bırakılması yönünde de karar verebilir. Şayet bu yönde bir karar verilirse, verilen kararın gerekçelendirilmesi gerekli. Bu süreçte, komisyon fezleke sahibi vekili dinleyebilir ve vekilin savunma yapmama hakkı da bulunuyor. Bunu yapmayıp, başka bir arkadaşını da gönderip, kendisi lehine savunma yaptırabilir.
Hazırlık Komisyonu, bir aylık çalışmanın sonunda hazırladığı raporunu Karma Komisyona sunuyor. Karma Komisyon da raporu inceleyerek, bir ay içinde kararını veriyor. Fezlekesi olan milletvekili savunma yapmak isterse burada da savunma yapabiliyor. Karma Komisyon da hazırlık komisyonu gibi tanık dinleyemiyor, belge getirtemiyor.
Karma Komisyon da bir aylık çalışmanın sonunda raporunu TBMM Genel Kurulu’na sunuyor. Milletvekillerine dağıtılan rapor, Genel Kurul’da okunarak görüşülüyor. Biri lehte biri de aleyhte olmak üzere, iki milletvekili rapor üzerinde konuşma yapıyor; fezlekesi olan milletvekili kendisi savunmasını yapabiliyor ya da başka bir milletvekili arkadaşına da savunma yapması için konuşma hakkını verebiliyor.
TBMM Genel Kurulu’nda yapılacak oylamada, dokunulmazlıkların kaldırılması kararında karar yeter sayısı (139) yeterli oluyor. Oylamada, dosyanın dönem sonuna bırakılması kararı verildiği zaman, söz konusu milletvekilinin dokunulmazlığı devam ediyor. Oylamanın şekli önemli değil, ancak genel uygulamaya göre oylama açık şekilde yapılıyor.
Genel Kurul’daki oylamada; her milletvekili için ayrı oylama, her fezleke için ayrı oylama yapılıyor. Bir milletvekili hakkında iki dosya varsa, iki dosya ayrı ayrı oylanıp karara bağlanıyor. Dokunulmazlık hangi fezleke hakkında kaldırıldıysa, sadece o fezleke hakkında yargılama yapılabiliyor. Milletvekilinin dönem sonuna bırakılan dosyası hakkındaki dokunulmazlığı devam ediyor.
Bir milletvekilinin dokunulmazlığının kalkmasıyla milletvekilliği düşmüyor, devam ediyor; maaşını ve diğer sosyal haklarını alıyor, eğer tutuklanmamışsa Meclis’e gelip yasama çalışmalarına katılabiliyor. Bir vatandaş tutuksuz olarak nasıl yaşamını sürdürüyorsa, milletvekili de o şekilde çalışma hayatına devam edebiliyor.
Ancak milletvekili hakkındaki ceza kesinleştikten sonra Genel Kurul’da okunuyor ve o zaman milletvekilliği düşmüş oluyor.
← İsveç 'İfade Özgürlüğü Ödülü' Dündar ve Gül'e verildi
Ankara’da ‘devlet çatlağı’ büyüyor →