Akarsu Aşınım Şekilleri -
Akarsuların aşındırma yaparak yeryüzünde meydana getirdikleri şekillere akarsu aşınım şekilleri denir. Akarsu aşınım şekillerinden ilki vadiler olarak karşımıza çıkmaktadır. 2. olarak akarsu aşınım şekli olan şekil menderesler, 3. Kırgıbayır , 4. çağlayan ve çavlanlar yani şelaleler, 5. Peribacaları, 6. Peneplen diğer adı ile yontukdüzdür. Vadiler kendi içinde 5 ayrı başlığa ayrılmaktadır. Boğaz vadi, kanyon vadi, çentik vadi, yatık yamaçlı vadi ve tabanlı vadi, vadi çeşitlerindendir.
Vadiler akarsuların dağ sırtlarını aşındırarak oluşturdukları yeryüzü şekilleridir. Ülkemizde Yeşilırmak ya da Fırat gibi akarsular bu vadilerden akmaktadır. Akarsu aşınım şekilleri arasında yer alan menderesler de eğimin azaldığı yerlerde oluşmaktadır. Eğim azalınca akarsu kıvrımları genişleyerek aşındırma meydana getirmektedir. Bir menderesin oluşması için akarsuyun; yatak eğimi azalmalı, akarsu hızı azalmalı, uzunluğu artmalı, aşındırma gücü azalmalı ve biriktirme faaliyeti yaygın olmalıdır. Akarsu aşındırma şekilleri arasında yer alan Kırgıbayır, şiddetli yağmurlar ile oluşan sel sularının bitki örtüsü bulunmayan arazilerde yaptığı aşındırma ile oluşmaktadır. Yarı kurak bölgelerde bu şekil daha fazla görülmektedir.
Akarsuların basamaklar oluşturularak akan şekillerinden ise şelaleler oluşmaktadır. Akarsu aşınım şekli olarak karşımıza çıkan çağlayan ya da şelaleler, için adlandırma şekli farklıdır. Yüksek basamaklı olanlar çağlayan ya da şelale iken az basamaklı olanlar çağlayandır. Peribacaları volkanik arazilerde selinti suları ile oluşurken peneplen akarsuların deniz seviyesinde hafif dalgalı düzlükler oluşturduğu şekillerdir.
Etiketler: akarsuAkarsu Aşınım Şekilleri
Sıfat nedir? Sıfat Örnekleri