AnasayfaÇalışma Kitabı Cevapları10.sınıf Türk Edebiyatı Biryay Yayınları Cevaplarıbiryay yayınevi 10.sınıf türk edebiyatı sayfa 125,126
10. Sınıf Türk Edebiyatı Biryay Cevapları Sayfa 125
• Modern şiir örneği olan "Çakıl 'da şairin, duygu ve düşüncelerini dile getirirken anlatmak istediklerini nasıl aktardığını açıklayınız. Bu açıdan Bakî'nin testonline.blogcu.comgazeliyle "Çakıl'ı karşılaştırınız. İki şiirin farklı olan yönlerini belirtiniz.
• Bakî'nin gazelinde dile getirilen duygu ve düşüncenin, günümüz şiir örneklerinden olan "Çakıl' da nasıl ele alındığını açıklayınız.
a. Bakî'nin gazelinde kendi anlamı dışında (mecaz anlamda) kullanılan kelimelerin altını çiziniz.
Bu kelimelerin şiirde hangi anlamda kullanıldığını belirtiniz.
b. Gül imgesinin şiirde nasıl kullanıldığını aşağıya yazınız.
Gül:_gül fidanı olarak kullanılmıştır.
c. Şiirdeki "yalvar" kelimesi "para" demektir. Ancak şiirde başka bir anlamda daha kullanılmıştır. Bir kelimenin iki anlamının aynı dizede kullanılmasına ne denildiğini belirtiniz. Aşağıda belirtilen söz sanatlarının şiirde nasıl kullanıldığını belirleyiniz. Tespitlerinizi aşağıda boş bırakılan yerlere kısaca yazınız.
Tecahülüarif (bilinmezlikten gelme):_____________________________________________
ç. Şiirdeki imgelerin ve söz sanatlarının şiire olan katkısını açıklayınız.
Hiç ovaya inmedin mi Duman duman oldu
Aşk oduna yanmadın mı Çayır çimen oldu
Gam gussadan donmadın mı Ben yâri görmedim
Haiim yaman oldu
1. Gazelde anlatılanların yaşanmasının mümkün olup olmadığını belirtiniz. Anlatılanlarda, şairin gözlemlerinin, izlenimlerinin, sezgilerinin, kişisel duyarlılığının etkisini açıklayınız.
2. "Kapu" kelimesi şiirin ikinci beytinde yan anlamıyla kullanılmıştır. Şiirden yan anlamıyla kullanılan kelimelere başka örnekler veriniz. Tespitlerinizden hareketle şiirin yan anlam bakımından zengin olup olmadığını belirtiniz.
3. Şiirdeki "ruhsâr, serv, şîve-i reftâr, müptelâ, dil-i bîmâr, çâk, girîbân vb." Arapça veya Farsça kelimelerin kullanılma nedenini tartışınız. Ulaştığınız sonucu belirtiniz.
4. Bakî'nin şiirinin hangi geleneğin etkisiyle yazıldığını söyleyiniz.
5. a. Şairin şiirde dile getirdiği duygu ve düşüncelere katılıp katılmadığınızı nedenleriyle açıklayınız.
b. Şiiri ilk okuduğunuzda neler hissettiğinizi belirtiniz. Şiiri bir kez daha okuyunuz ve neler hissettiğinizi açıklayınız.
10. Sınıf Türk Edebiyatı Biryay Cevapları Sayfa 126
a. Bakî'nin hayatı ve sanat anlayışı hakkındaki bilgilerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Hayatı 1526 yılında İstanbul'da doğduğu tahmin edilmektedir kesin bir tarihi yoktur. Bâki'nin asıl ismi Mahmud Abdülbâki'dir. Aslında fakir bir ailenin çocuğu idi, babası müezzinevet Çocukluğunda saraç çıraklığı yapmıştır. Eğitime, ilme olan büyük tutkusu fark edilmeye başlanınca ailesi medreseye devam etmesine izin vermiştir; zira başlarda medreseye kaçak, ailesinden gizli gitmekteydi. Gayretleri ile iyi bir eğitim görmüş, dönemin ünlü müderrislerinden ders almıştır. Eğitimi boyunca şiire olan ilgisi giderek artmış ve güçlü kaleminin ünü de yavaşça yayılmaya başlamıştır. Eğitimini tamamladıktan sonra çeşitli medreselerde müderrislik yapmıştır. Hayatı boyunca çeşitli dönemlerde kadılık²,kazaskerlik gibi makamlarda devlet hizmetinde bulunmuş, yaşlılığında Şeyhülislam olmak istese de bu göreve getirilmemiştir. 1600 yılında, İstanbul'da vefat etti. 16. yüzyılda şairler sultanı olarak anılan şairimizdir.
Bâki Osmanlı'nın en güçlü devirlerinden birinde yaşamıştır, bu da pekâla onun şiirlerine ve şiirlerinde kullandığı temalara yansımıştır. Aşk, yaşamanın zevki ve doğa şiirlerinin başlıca konularıdır. Her ne kadar şiirlerinde tasavvuf etkisi veya tema olarak tasavvuf bulunmasa da, tasavvufta da özel bir mahiyeti olan aşk mefhumunu sık sık konu alması itibariyle, dîvânı mutasavvıflar tarafından çok sevilir. Tekniği güçlüdür, şiirlerinde yakaladığı ahenk ve akıcılık fark yaratır. Dil kullanımında çok yeteneklidir. Şiirlerinin oluşturduğu tını, musiki de şiirlerinin farklı bir özelliğidir. Türk, Divan şiirinin dönemin ünlü akımları ve eserleri seviyesine ulaşmasında çok büyük katkısı olmuştur. Eserlerinden biri de Kanunî Sultan Süleyman'ın vefatı üzerine yazdığı "Mersiye-i Hazret-i Süleyman Han" isimli mersiyedir. Bu mersiye hem teknik olarak güçlü yapısı hem de ahengi ve dönemin ruhunu, özellikle edebiyat tarzını, güzel bir şekilde ifade ettiği için en ünlü mersiyelerden birisi olmuştur. Şiirlerinde İstanbul Türkçesini başarıyla kullanmıştır.Ahenk ve musukiye önem vermiş;söz seçiminde titiz davranmıştır.Genellikle din dışı konuları işlemiştir.
Başlıca eserleri Dîvân-(4508 beyitlik, en önemli eseri)
b. Bilgi birikiminiz ve okuduğunuz gazelden yararlanarak şairin fikrî ve edebî yönü hakkındaki düşüncelerinizi şemaya yazınız.
BakiDin dışı konulara yer vemiştir.
c. Okuduğunuz gazel ile Bakî arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
Şairi ile şiiri arasında bir bağ vardır.