Performansa dayalı döner sermaye, çalışanları böldü
Kamu hastanelerinde geçtiğimiz yıl başlatılan performansa göre döner sermaye uygulaması, çok çalışan doktor ve diğer sağlık personeline maaşının 6 katına kadar ek ücret alma imkanı getirdi
Ancak sistem, değişik branşlarda hizmet veren sağlık çalışanlarını ikiye böldü. Ortalama 300-400 milyon lira civarında ek gelir alan laborant, sağlık teknisyeni, hastabakıcı ve hemşireler performans kriterlerinin yeniden gözden geçirilmesini istiyor. Sistem, farklı branşlardaki doktorlar arasında da eleştiriliyor. Genel cerrahi, dahiliye ve göz dallarında daha fazla hasta çeken hekimler döner sermayeden yüksek gelir elde ederken ortopedi, fizik tedavi uzmanları ve diş hekimleri daha az parayla yetiniyor. Aydın Devlet Hastanesi’nde hizmet puanı en yüksek pratisyen hekim 3 milyar lira (3 bin YTL) alırken, en fazla çalışan diş hekiminin döner sermaye geliri 700 milyon lirayı geçmiyor.
Döner sermaye geliri artan hekimler özel muayenehanelerini kapatırken yardımcı sağlık personeli kendilerine haksızlık yapıldığını ileri sürüyor. Maaşının 5-6 katı oranında gelir elde eden uzman ve pratisyen hekimler uygulamayı savunuyor. Ancak yardımcı sağlık personeli, hastanelerde çalışma barışının bozulduğunu düşünüyor. Erzurum Devlet Hastanesi'nde laborant olarak görev yapan bir eleman, performans uygulamasından önce aylık 300 milyon lira aldığını, şimdi de bu rakamın 400 milyon lirayı geçmediğini söylüyor. Hastanelerde asıl iş yükünü kendilerinin çektiğini vurgulayan bir hastabakıcı, “Ben gerektiğinde hastaların altından bez alıyorum. Doktor bunu yapar mı?” diyor.
2004 başında hayata geçirilen performans uygulaması başhekim, başhekim yardımcıları ve klinik şefleri arasında rahatsızlığa neden olmuştu. İdari görevleri nedeniyle hasta bakamayan yöneticiler döner sermayeden az pay alabiliyordu. Eleştiriler üzerine Sağlık Bakanlığı idari görevlilerin mağduriyetini giderici bazı tedbirler aldı. Ancak eleştiriler giderilemedi.
Branşı sayesinde daha fazla hasta kabul eden genel cerrahlar, dahiliye uzmanları, çocuk hekimleri, göz doktorları ve pratisyenler ay boyunca yüksek performans puanı topluyor. Özellikle fizik tedavi ve rehabilitasyon hekimleri, ortopedistler ve cildiye uzmanları hem hasta sayılarının azlığı hem de muayene-tedavi süresinin uzunluğu sonucu daha az çalışmış kabul ediliyor. Bu nedenle farklı branşlara mensup hekimler arasında döner sermaye geliri açısından ciddi farklılık görülüyor. Aydın Devlet Hastanesi'nde hizmet puanı en yüksek pratisyen hekim 3 milyar lira alırken, en fazla çalışan diş hekiminin döner sermaye geliri 700 milyon lirayı geçmiyor.
SSK hekimleri de tepkili
Performansa dayalı döner sermaye dağıtım sistemi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na bağlı SSK hastanelerinde uygulanmıyor. Devlet hastanelerindeki meslektaşları kadar para kazanamayan SSK hekimleri kamu kuruluşları arasında ayrımcılık yapıldığını düşünüyor. Bu arada SSK hastanelerini devralmaya hazırlanan Sağlık Bakanlığı, buralarda da döner sermaye işletmeleri kuracak.
Türk Sağlık-Sen Genel Başkanı Önder Kahveci hem hekimler hem de diğer personel arasındaki dengesizliğin ortadan kaldırılması için ‘taban puan’ önerisinde bulunuyor. Kahveci, performans puanlarının bunun üzerine eklenmesi gerektiğini belirtiyor. Memur-Sen Konfederasyonu'na bağlı Sağlık-Sen ise performansa dayalı döner sermaye dağıtımı modelini yargıya götürdü. Sağlık- Sen Genel Başkanı Ahmet Aksu performans sistemini desteklemelerine rağmen uygulamadaki haksızlıklara karşı çıktıklarını söylüyor. Sistemin bütünüyle hekim eksenli çalıştığını hatırlatan Aksu, dağıtımın adil yapılmasını istiyor. Döner sermaye dağıtımı ile bazı personeli memnun ederken bazılarını kızdıran Sağlık Bakanlığı performans sisteminde değişikliğe hazırlanıyor.
DÖNER SERMAYE DAĞITIMINDAN ÖRNEKLER
KURUM GÖREVİ DÖNER SERMAYE GELİRİ
Ankara Numune Hast. Klinik şefi 5 milyar 825 milyon lira
Ankara Numune Hast. Uzman hekim 4 milyar 500 milyon lira
Aydın Dev. Hast. Başhekim 4 milyar 425 milyon lira
Van. Yük. İht. Hast. Pratisyen hek. 1 milyar 550 milyon lira
Ank. Numune Hast. Psikolog 650 milyon lira
Aydın Dev. Hast. Diyetisyen 560 milyon lira
Van Yük. İht. Hast. Lab. teknisyeni 533 milyon lira
Van Yük. İht. Hast. Sağlık memuru 427 milyon lira
Van. Yük. İht. Hast. Hemşire 437 milyon lira
Manisa Sağ. Müd. Eczacı 400 milyon lira
Ank. Numune Hast. Memur 390 milyon lira
Van Yük. İht. Hast. Hizmetli 245 milyon lira
performansa dayali doner sermaye calisanlari boldu