Pisi Pisi Efsanesi | Efsaneler - Destanlar - Masallar
Yazım tarihi Eylül 17, 2012 tarafından Çetin Bayramoğlu	Kedi ailesinin tarihine bir göz atmaya kalkanlar, kendilerini bir anda 20 milyon yıl öncesinin Afrikası’nda bulacaklardır. Çünkü tarihçiler, ilk kedilerin “ortaya çıktıkları” yerin Afrika, yılın ise günümüzden 20 milyon yıl öncesi olduğunu “varsaymaktadırlar.”
Bu ülkede “insanlar arasında kabul edilen” kediler evcilleştirilip, sıcak evlere, kendilerini seven kucaklara kavuşmalarını, bir numaralı doğal düşmanları farelere borçludurlar.
Beş bin yıl önce Nil Vadisi’nde tarım yaparak yaşamlarını sürdüren kişiler, ürünlerini depoladıkları ambarlarını basan farelerle başa çıkamıyorlardı. Birgün kedilerin, bu fareleri yakalayıp, öldürdüklerini görünce, onları kutsallaştırmaya başladılar. Çiftçilerin kedileri yere göğe koyamamaları karşısında firavun da devreye girdi ve kedilerin korunması için onları üstün yaratıklar ilan etti.
Bu üstünlükleri kedilere, ülke çapında bir dokunulmazlık kazandırdı. Tüm kediler artık yarıTanrı olarak kabul edildiklerinden, onları öldürmek, hatta incitmek çok büyük suç sayılmaya başladı. Kedi öldürenlere, idam cezası veriliyordu. Bir ev yangınında, insanlardan önce evdeki kedi kurtarılırdı; çünkü insanlar, herkes gibi yalnızca birer insandılar ama kediler, firavunlar gibi yarı-Tanrı’ydılar.
Öykülere, efsanelere konu olan kediler, Tanrılık katına çıkartıldı. Nil Vadisi’nin insanları kediyi, neşe ve müziğin, güzel şarkıların, kıvrak dansların temsilcisi kedi kafalı tanrıça Bastet (Bast) ile özdeşleştirdiler. İnanışa göre, kedi miyavladıkça evin içi tanrıçanın insanlara armağanı sayılan neşeyle dolardı. Mısır mitolojisine göre Bastet, tanrılar tanrısı Ra’nın ve İsis’in kızıydı. Efsaneye göre Bastet, bir gün babası Ra’ya kızarak Mısır’ın güneyindeki Nubia Çölü’nde inzivaya çekilmiş ve bir aslana dönüşmüştü. Bir süre sonra Ra kızını bağışlayıp, Mısır’a geri çağırmıştı. Bunun üzerine aslan görüntülü Bastet, Assuan yakınlarında Nil’in suyunda yıkanmış ve hemen orda bir kediye dönüşerek, üzerine bindiği kayıkla Bubastis’e gitmiş ve bu bölgede Tanrısal yaşamına devam etmişti. Babasına kırgın olan Bastet, bu neşe dağıtan, uysal, sevimli yaratık kedinin simgelendiği güzel bir tanrıça oluvermişti.
Bastet’in tanrısal özellikleri bununla da bitmedi. Başta cinsellik ve doğurganlık Tanrıçası iken, daha sonra ölüleri koruma, yağmur yağdırma, hastalara ve çocuklara şifa verme, müzik ve dans, ay, analık ve aşk Tanrıçası olarak da kabul edildi. Mısır’da kedinin Tanrılaştırılmasının nedeni, fare yakalaması dışında, kedinin avlanma yeteneğine duyulan saygı, güzelliğine duyulan sevgi ve gizemli kişiliğine duyulan korkuyla karışık hayranlıktı.
Kediyi kutsallaştıran Mısırlılar, öteki dünyadaki yaşamlarında yeniden birlikte olacakları inancıyla, kedileri de mumyaladılar. Mısır’da yapılan kazılarda, birçok kedi mumyasına rastlanmıştır. Bu kazılarda ayrıca, hayranlık uyandıracak güzellikte kedi heykelleri bulundu. Bronz, mermer ve mozaikten yapılan bu heykellerin bir bölümü, Vatikan’ın eski Yunan ve Roma salonlarında ve Napoli Müzesi’nde sergilenmektedir.
Tek Tanrılı bir din olan Hıristiyanlığın kabulünden sonra tanrıça Freya, şeytan ilan edildi ve kedi lanetlendi. Bu dönemde, özellikle hıristiyanlığın yayılmaya çalışıldığı Ortaçağ’da kediler, cadı ayinleri bahane edilerek öldürüldü, yakıldı, diri diri gömüldü. Kediler, putlaştırılma özelliklerini hiç kaybetmediler. Her bakımdan dünyanın en karanlık dönemi olan Ortaçağ’da, gücüne güç katmak isteyenlerin ellerinde kediler, çeşitli amaçlarla kullanılmaya başladılar. Kedilerin “oyun” amaçlı kullanıldıkları en bilinen oyun, “cadıcılık oyunu”dur. Toplum erkek egemenliğinde olduğu için bu oyunu en çok onlar sevdi. O günlerde yaşlanan erkekler “bilge” olurken, kadınlar, çocuk doğuramayacakları ve odun taşıyamayacakları için işe yaramaz kabul ediliyorlardı. Erkeklere göre yapabilecekleri tek şey, gün boyu ateşin karşısında oturup kucaklarındaki kediyi sevmekti. Kimi yaşlı kadınların yanısıra, onların yalnızlıklarını paylaştıkları kediler de cadı ilan edildiler. Ortaçağ’da birçok masum kadın ve kedi öldürüldü.
Gülçin Orkut , Bütün Dünya
Bu yazı DÜNYA DESTANLARI EFSANELERİ MASALLARI içinde yayınlandı ve Pisi Pisi Efsanesi olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.