GEBELİK, EMZİKLİLİK DÖNEMİ VE ORUÇ
Gebe veya emzikli annelerde hangi durumlarda oruç tutabileceğini Türkiye Diyetisyenler Derneği İstanbul Şubesi Genel Sekreteri Uzm. Dyt. Canan Uysal yazdı:
Gebelik tıbbi bir hastalık olmadığından ve gebelik döneminde oruç tutmak islami kurallara göre yasak gösterilmediğinden bir çok müslüman kadın gebeyken oruç tutmak istemektedir.
Gebelikte oruç tutmanın sakıncalarını gösteren yeterli kanıt olmamasına rağmen gebe kadında oruç esnasında oluşan enerji, karbonhidrat, diğer besin ögeleri veya sıvı alımındaki azalma fetal büyüme üzerinde risk yaratabilir.
Gebelik, diyabete benzer bir durumdur. Sağlıklı gebelerde açlık glukoz değerleri, tokluk şekerleri, HbA1c düzeyleri ve tokluk insülinleri gebe olmayanlara oranla daha yüksektir. Ayrıca gebelik ve emziklilikte kadınlar sık acıkırlar kan şekerleri açlıkla sık düşer. Sağlıklı kadınlarda açlık ve hipoglisemiyle oluşan ketonlar 24 saate yakın sürede artarken, bu yükselme gebelerde daha erken saatlere inmektedir. Oluşan ketonlar insülin direncini artırır ve vücuda ve fetusa zarar verebilirler.
Gebeler oruç tutmakta ısrarlılarsa kendi kadın doğum uzmanlarının çok sıkı tıbbi denetimi altında tutmalıdırlar.
Aşağıdaki durumlardaki gebeler oruç tutmamalıdır:
İnsüline bağlı diyabetli gebeler, kontrol altına alınmamış tip 2 diyabetli gebeler, düzenli ilaç kullanımı gerektiren hastalığı olanlar, geçmişte riskli gebeliği olanlar, düşük tekrarı ve erken doğum riski olanlar, gebelikleri yaz aylarına rastlayanlar, malnutrisyonlu gebeler, böbrek taşı, peptik ülser, yüksek kan basıncı, enfeksiyonu olanlar, ağır işlerde çalışanlar ve ikiz gebeliği olanlar oruç tutmakta güçlük yaşayanlar oruç tutmalıdır.
Gebeler hangi durumlarda oruçlarını sonlandırmalıdır;
Özellikle geceleri fetus hareketliliği azalırsa, sinirlilik, şiddetli baş ağrısı susama ve acıkma, mide bulantısı ve kusma, bel ağrıları(yan kısımlarda ağrı) kasılmalar, baş dönmesi aşırı yorgunluk, halsizlik, zayıflama, özellikle akşam üzeri idrarda keton varlığı olan gebeler oruçlarını mutlaka sonlandırmalıdırlar.
Yapılan bilimsel çalışmalar, oruç esnasında sıvı eksikliği ve açlık nedeniyle oluşan besin eksikliğinden dolayı sütün bileşiminin bozulduğunu, süt miktarının azaldığını, gerekli enerji ve besin ögelerinin, vitamin ve minerallerin alınmadığını, dolayısıyla anne sütünün kalitesinin bozulabileceğini göstermektedir. Bu nedenlerle, özellikle bebeğin sadece anne sütüyle emzirilmesi gereken ilk 6 ayında oruç tutulmaması daha uygundur. 6 aydan sonra emzikli anneler oruç tutabilir, ancak mutlaka sahura kalkmalı, yeterli ve dengeli beslenmeli, iftar ve sahur arası bol sıvı tüketmeli, aşırı terlemekten ve yorgunluktan kaçınmalıdırlar.