Varikosel Hastalığı | Evdesifa.com
Anasayfa » Hastalıklar » Varikosel Hastalığı
Varikosel hastalığı, kısırlık şikayeti ile hastaneye başvuran her 10 kişiden 3 ya da 4’ünde olduğu tespit edilen ve testislerde yer alan kanın boşlatımından sorumlu olan toplardamaların varisleşmesi durumudur. Varikosel, testis toplardamalarının vücudun diğer bölümlerinde görülen varislerde görüldüğü gibi şişmesi durumunda ortaya çıkar. Testiste, kirli kanın içinde yer alan toksik maddelerin birikmesi ve testis ısısının bozulması sebebiyle testis kan akımını bozması ve de testis fonksiyonlarının etkilenmesi sebebi ile testosteren ve sperm üretiminin bozulmasına yol açar.
Varikosel hastalığının şişlik, testiste oluşan ağrı ve kabarıklık şeklinde belirtileri olup, bu hastalık oldukça önemli bir hastalık olması sebebi ile bir an önce tanısının koyulması ve tedavi edilmesi gerekir. Damarların genişlemesi, bir süre sonra dışarıdan dahi görülebilecek boyutlara gelmesi sebebi ile varis görünümünü alır. Varikosel hastalığının bir diğer belirtisi ise şişliğe ilave olarak gelen sıcaklık ve terleme hissi olarak karşımıza çıkar. Kimi zamanlarda ise testislerde küçülme olduğu da nadir de olsa görülür.
Varikosel ağrısı genellikle kendisini rahatsız edici künt niteliğine sahip olarak gösterir. Bu hastalık testis ve kasık bölgesinde hissedilebildiği için bacağa doğru yayılan ağrıları ile de bilinir. Varikosel ağrılarının üstesinden ağrı kesici ile gelmek mümkün olur. Varikosel ağrısının diğer hastalıkların belirtileri ile karıştırılma olasılığı da bulunur. Testis ağrısı sebebi ile başvuran hastalar, idrar yolu ya da mesaneye düşen böbrek yani ürener sistem taşları, fıtık, orşit adı verilen testis enfeksiyonu ya da testis damarsal yapısının kendi çevresinde dönmesi sebebi ile kanlanmaya sebep olup olmadığının tespit edilmesi gerekir.
Biraz önce bahsi geçmiş olan rahatsızlık ve hastalıkların varikosel ağrılar ile karıştırılması da mümkün. Bireylerin idrara çıkma konusunda herhangi bir şikayete sahip olup olmadığı, ağrının aniden başlayıp başlamadığı, testis şişliğinin artıp artmadığı ve bu tür soruların ardından çeşitli laboratuvar yöntemleri ile birlikte ayırt edici tanı konulur. Bu tür ağrılar her daim varikosel hastalığını işaret etmez. Uzun süre boyunca ayakta duran, cinsel aktivite sonrasında, egzersiz ya da yürüyüş yapan kişilerde bu ağrı daha belirgin bir şekilde görülebilir.
Varikosel hastalığının sebebi tam olarak belirlenmemiş bulunuyor. Çocuk sahibi olan kişilerin dahi yetişkin yaşlarda yalnızca %15 ya da %20 oranında rastlanıldığı bu hastalık, kısırlık şikayeti sebebi ile hastaneye başvuran kişilerde %30 ya da %40 oranında tespit edilebiliyor. İkincil infertilite yani geçmişte çocuk sahibi olmuş bir kişinin tekrar çocuk sahibi olmak istemesi sebebi ile hastaneye başvurması halinde %60 oranında varikosel hastalığına rastlanılıyor.
Varikosel hastalığının %90 sol kısımda görülüyor. Bununla birlikte %8 ve 9 oranlarında iki tarafta birden görülen varikosel hastalığı yalnızca %1 ve 2 oranında sağ tarafta görülüyor. Varikosel hastalığının yüksek oranda sol kısımda görülmesinin sebebi ise çeşitli anatomik faktörlere bağlı.
Sol tarafta yer alan testisler sağ tarafta yer alan testislere göre daha aşağıda bulunur.
Testisin sol tarafında yer alan toplardamar, sağ tarafa göre daha uzun olur.
Sol tarafta yer alan testis toplardamarının karnın içerisinde yer alan diğer organlar ile anatomik ilişkiye sahip olması bu hastalığı tetikler.
Sol tarafta yer alan testis damarlarının anatomik yapısı ve boşalma şekli gibi sebeplerden dolayı varikosel hastalığı sol tarafta daha sık görülür.
Varikoselin Risk Faktörleri
Varikosel hastalığının ortaya çıkma sebebi tam olarak bilinmese de çeşitli gruplara dahil olan kişilerde görülme olasılığı daha yüksek olur. Bu kişiler;
Şişman olan kişiler
Kronik öksürük ya da kronik astım nöbetleri geçiren kişiler
Karın içi basıncı artıran kronik kabızlık hastalığına sahip olan ya da yüksek ağırlıkla spor yapan kişiler
Varis hastalığında olduğu gibi meslek hastalığı olarak değerlendirilir.
Ayakta kalmayı gerektiren polis ya da öğretmen mesleğine sahip olan kişilerde varis hastalığı görülebilir.
Toplardamar hastalığı olması sebebi ile bacaklarda varis olan kişilerde de varikosel hastalığına rastlanır. Bununla birlikte varikoseli olan kişilerde de varis hastalığına sık bir şekilde rastlanır. İki hastalıkta toplardamara bağlı olarak geliştiği için bu damar kapaklarında yetersizlik oluşması sebebi ile kan iletiminde ortaya çıkan sorunlara bağlı olarak varikosel hastalığı ya da varis hastalığı meydana gelir.
Varikosel hastalığı, erkek kısırlığının en temel sebepleri arasında gösterilmekte olup bu hastalık sebebi ile doktora başvuran kişilerin %35’inde varikosel hastalığına rastlanır. Tesit üzerinde olan etkisi sebebi ile sperm üretimini de olumsuz yönde etkileyen varikosel hastalığı, sperm sayısının çocuk üretmek için yeterli olan sayıya ulaşmasını engellediği için kısırlık ile yakından ilişkiye sahip olur.
Fakat varikoselin sebep olduğu kısırlığın, varikosel ameliyatının ardından tamamen ortaya kalktığına dair farklı görüşler de bulunur. Kimi uzmanlar varikosel ameliyatı olan kişilerin cinsel ilişki sırasında yeteri kadar sperm üretebildiğini gözlemlemiş olsa da kimi uzmanlar varikosel ameliyatının ardından üretilen spermin hamile kalınması için yeterli olmadığını gözlemlemiş bulunuyor. Bununla birlikte bu ameliyatın kısırlık için bir tedavi olduğu algısı da yanlış bir algıyı oluşturuyor. Fakat her iki tarafta sperm kalitesinin ve sayısının arttığı konusunda hem fikir. Varikosel ameliyatının ardından geçen üç aylık dilim ile birlikte sperm sayısının arttığı tespit edilmiş ve birçok araştırma ile tasdiklenmiş bulunuyor.
Klinik ortamda yapılmış olan muayenelere göre varikosel hastalığının üç farklı derecesi bulunuyor.
Evre: Ayakta muayene edilen hasta, herhangi bir belirtiye sahip olmadığı için, ıkındırma yoluna gidilerek el ile varikosel hastalığını tespitinin yapıldığı evre.
Evre: Ayakta göz ile hafif bir şekilde varikosel hastalığına rastlanılan bu durumda, ıkındırma manevrası ile elle belirgin bir şekilde damarların görülür hale geldiği evre.
Evre: Ayakta muayene edilen hastanın ıkındırmaya dahi gerek duyulmadan gözle görülebilir damarlara sahip olması, ıkındırmanın ardından ise bu durumun çok daha net bir şekilde belirmesine sebep olan evre.
Üç evreden oluşan varikoselin tanısını uzman doktorlar tarafından yapılması gerekir. Bunun için ise detaylı muayeneler ile birlikte doppler ultrasonografi yapılması gerekiyor. Varikosel hastalığının ameliyat edilmesi halinde herhangi bir iyileşmenin yaşanmadığı durumlar haricinde varikosel tanısı için hassas olan farklı bir muayene ya da tetkik uygulanması sakıncalı olur.
Varikosel tanısı koyulmuş olan kişilerin mikrocerrahi varikosel ameliyatı ile birlikte kısırlığının giderilmesi gerekir. Zira varikosel hastalığında ilk olarak ilaç ile tedavi ya da tüp bebek yöntemlerinin kullanılması doğru olmaz. Doğru tanını ardından yapılacak olan mikrocerrahi yöntem başarılı olması halinde varikosel hastalarının spermiyogram parametrelerinde %80’den fazla istatistki açıdan anlam gösteren onarım gerçekleşir. Bununla birlikte ilave bir tedavi yöntemine gerek duyulmadan bireylerin çocuk sahibi olması mümkün olur. Bu noktada ilave bir işlem gerektiren durumlarda, rahim içi aşılama ya da tüp bebek uygulaması ile birlikte hem ekonomik hem de kolay bir şekilde çocuk sahibi olunması mümkün olur.
Geçmişte varikosel ameliyatı yaptırmış olmasına rağmen olumlu bir sonuç alamamış olan kişilerde nüks varikosel adı verilen durum esasında hastalığın yeniden nüks etmesi değil, ameliyatın yetersiz kalmış olmasından kaynaklı olarak ortaya çıkar. Bu sebeple de bu tür durumlarda olumlu bir sonuca ulaşabilmek adına mikrocerrahi düzeltme ameliyatının uygulanması gerekir.
Mikro enjeksiyon yani tüp bebek uygulaması henüz ortaya çıkmadan önce varikoselin opere edilmesi sayesinde sperm hücrelerinin dölleme yeteneğini sekteye uğratan ve kromozomlarda yer alan parçalama oranını arttıran etki ortadan kaldırılmış ve hamile kalma oranı arttırılmıştır.
Kısırlık sebebi ile hastaneye başvuran kişilere varikosel tanısının muayene edilebilmesi ve doppler ultrasonografi yönteminin yanlış uygulanması ya da çeşitli ticari yaklaşımlar sebebi ile gereksiz ameliyatların yapıldığı durumlara rastlanmış bulunuyor. Öyle ki kimi durumlarda ameliyata gerek olmamasına rağmen ameliyat olan birçok kişi vardır.