Erik ve Şiir - İlahiyat
26.05.2012 - Alıntı
Döndüm Türkçenin en değerli deneme ustalarından biri olan Nermi Uygur'a baktım. O güneşten koparılmış ışıklar kadar keskin ve aydınlık cümlelerine kulak verdim. Bir şekilde önümüze gelen, aklımızı çelen, kulağımızı okşayan, sesimize ses katan Yunus Emre'nin neredeyse eşsiz şiiri için acaba ne söylemiş, felsefe, mantık ve dilin katından nasıl bakmış, nasıl okumuş diye merak saldım. "Bugün bayram, mantık bayramı. Gülelim öyleyse, gitsin gelsin akıl, gitsin gelsin aklımız" demiş bir yerde. Ve "Gerçek üstü ressamların belki de ilki Yunus" diye eklemiş. Şüphesiz bambaşka ancak çok zengin bir açı Uygur'unki. Döne döne, ölçe tarta, eksilte çoğalta, tadına vara vara, akıl kadar duyguyu, gerçek kadar hayali de köpürtmeye çok uygun bir açı. Işığın ve gölgenin sonsuz oyunları coğrafya kadar insan yazgısıyla da birleşmeye hazır. Hele 'akıl azat' istediğinde, diz azat istediğinde, dil azat istediğinde, şairden ve şiirden başka ne var? Bilmek kadar bilmemek de hak değil mi? Tıpkı söylemek kadar susmanın da hak olduğu gibi.
Büyüyen Ay Yayınları, belli ki, klasik maneviyat kültürünün şiirle kurduğu engin irtibatın da peşinde. İkisi meşhur diğeri pek duyulmamış tasavvuf ehli zatların, Yunus Emre'nin 'Çıktım erik dalına anda yedim üzümü' diye başlayan şiirini şerh etmişler. Suat Ak hazırlamış kitabı. Davut Köse'nin görsel yönetmenliğinde okura sunulmuş kitap. "Şaşırtıcı ve tuhaf kaside" demiş Suat Ak şiire. "Dış ifadesi bakımından saçma ve eğlendirici görünse de, şerh edicilerin belirttiği gibi bu şiirin mısraları, Hakka mazhar ve ilahi sırlara temas edici irfani bilgilerle yüklüdür" yorumunda bulunmuş ayrıca. Eski şiirimizde şiir isimlendirme geleneği olmadığı için, sanırım biraz içeriğin atmosferine bağlı kalarak isimlendirmeler yapılıyordu. Nitekim, Niyazi Mısri de 'nutk' olarak vasıflandırmış bu şiiri. Nutkiyeye yakın bulmuş. Serbest ve atım gücü dolayısıyla. Sarhoşluk anını da imlediğinden belki, kim bilir? İsmail Hakkı Bursevi'nin metninde ise 'Şerh-i Ebyat-ı Yunus Emre' başlığı var. Belli ki o doğrudan beyitlere bakmış. Şehzâde ise, beyit sayısından, yediden hareket etmiş. Yeri gelmişken, bu yedi sayısında daha da ileri yorum saklı, söylemiş olalım. Zaten bu Şehzâde'nin gözünden de kaçmamış.
Mevlana kendisini şiir söylüyor diye eleştirenlere; "Doğduğumuz yerde kalsaydık medresede ders okutacaktık, ancak burası Rum ülkesi buranın dili şiirdir" diye yanıt vermiş. Çok buluşturmacı gerekçelere uğramaksızın söylemek gerekir ki, Yunus Emre'nin bu şiiri, Mevlana'ya destek diye de okunabilir. Şiir söyleme katının bir daha çıkılamamış basamakları gibidir üstelik bu yedi beyit. Medrese veya tekke, şiirle kucaklaşma idealini hiç yitirmek istememiş olmalı ki bu şerh ihtiyacı duyulmuş, Nermi Uygur'un (bilgisayar her defasında Mermi yazıyor) üniversite tavrı, çağdaş bir medrese tavrı gibi de dururken üstelik, şiir bir kez daha tarihi kurma gücünü sergiliyor. Şiir bu, kim ona yetişebilir düşleri düşlerle çarpım çarpım düşlerken.
2012, 131 sayfa
Ömer Erdem'e ait bu yazı Radikal Kitap; 16.03.2012 tarihli nüshasından alıntılanmıştır.
Alıntı - 26.05.2012
Etiketler : İlahiyat Büyüyen Ay Yayınları