Avrupa Demir Ã‡aÄŸÄ±Â´nda popÃ¼lizm - 17.07.2018 01:13:55
Avrupa ırkçılığın ve popülizm´in yeni yüzleriyle tanışıyor. Bütün popülist partilerin ırkçı karakterli olduğunu söyleyemeyiz ama bütün ırkçı partilerin popülist söylemlere başvurduğunu söyleyebiliriz
Avrupa Demir Çağı´nın en temel karakteristiklerinden biri ırkçı ve popülist partilerin Altın Çağı´nda görmedikleri ilgi ve sempatiyle karşılanmaları ve de desteklenmeleridir. Yunanistan´dan Norveç´e, İtalya´dan Avusturya´ya, Macaristan´dan Fransa´ya Avrupa ırkçılığın ve popülizm´in yeni yüzleriyle tanışıyor. Bütün popülist partilerin ırkçı karakterli olduğunu söyleyemeyiz ama bütün ırkçı partilerin popülist söylemlere başvurduğunu söyleyebiliriz. Avusturya´da geçen hafta gerçekleşen seçimlerden BZÖ silinme noktasına geldiyse de (yüzde 3,6) FPÖ yüzde 21,4 oyla yükselişini sürdürüyor. Kuzey Avrupa´nın petrol krallığı Norveç´te ırkçılar hükümete girmeye hazırlanıyor. İtalya geçen hafta Berlusconi´nin son çıkışına tanık olurken, Yunanistan Altın Şafak Partisi´ne yönelik gerçekleştirilen operasyonu tartışıyor. Viktor Orban´ın Macaristan´ı antisemitizm sempozyumuna ev sahipliği yaparken, Jobbik sokaklarda terör estirmeye devam ediyor.
Altın Şafak Partisi´ne yönelik geçen haftalarda gerçekleşen operasyon taşıdığı anlam sebebiyle üzerinde durulmayı hak ediyor. Atina sokaklarında gerçekleştirdiği yabancı avından, meydanlarda kimliklerini ibraz eden Yunanlılara çorba dağıtımından, televizyon programlarında dışa vurdukları şiddetten ve estirdikleri panik havasından Nazi Almanyasını aratmayan tutum ve davranışlarıyla Altın Şafak Partisi tartışmaların merkezinde idi. Ancak 17 Eylül günü Altın Şafak milislerinin şarkılarıyla partiyi hedef alan Pavlos Fyssas´ı öldürmeleri hükümeti harekete geçirdi ve partiye yönelik operasyon başlatıldı.
Operasyon ve soruşturma Yunanistan´da ilgiyle takip ediliyor. Soruşturma derinleştikçe Altın Şafak Partisi´nin günah galerisi de genişlemeye devam ediyor. Gasptan cinayete, kadın tacirliğinden para aklamaya liste uzayıp gidiyor. Son seçimlerde yüzde 7 oy alan parti parlamentoya 18 vekil göndermişti. Önemli bir bölümü soruşturma kapsamında göz altında. Başkanı Nikolas Michaloliakos suç örgütünün başı olmakla suçlanıyor. Bütün suçlamaları red eden Michaloliakos´un yargıyı ikna etmesi güç görünüyor. Hapse ilk defa 1976´da üzerinde patlayıcı taşımaktan girdi. Tanıştığı cuntacılardan etkilendi ve 1980´de bugün savunduğu düşüncelerini Altın Şafak dergisini kurarak yaymaya çalıştı. Doksanlarda kurduğu siyasi hareket ancak Yunanistan´ı vuran finans krizinden sonra ilgi odağı oldu. Bütün söylemlerini "ötekinin yok edilmesi" üzerine kurgulayan Altın Şafak´ın yalnızca yabancıları değil Yunanlıları da hedef alabileceğini göstermesi toplumu şoke etti.
Yunanlıların bir bölümü gerçekleşen operasyondan sonra okun yaydan çıktığına ve Altın Şafak milislerinin devleti de hedef alabileceğini düşünüyorlar. Milislerin parlamentoya saldırabileceğine inanıyorlar. Bu noktada Yunanistan´ın Kuzey´inde bir manastırda yaşayan rahibenin kehanetleri dilden dile dolaşıyor. Polisin içinde de partiye sempatiyle yaklaşanların olduğu biliniyor. Milislerin Atina´da veya Yunanistan´ın çeşitli bölgelerinde polisten aldıkları cesaretle hareket ettikleri iddia ediliyor. Hiç şüphesiz bu durum devlet aygıtını zayıflatırken, anarşiye de kapı aralıyor.
Başta Altın Şafak Partisi kadroları olmak üzere yaşananların komplo olduğuna inanlar da yok değil. Hatırlanacağı gibi ERT krizinin ardından Demokratik Sol hükümetten çekilmişti (ERT krizinin anatomisi, Dünya Bülteni, 1 Temmuz 2013) . Yaşanan krizin arka planında Demokratik Sol´un önerdiği ırkçılığa karşı mücadele yasası da bulunuyordu. Başbakan Samaras o günlerde önerilen yasa değişikliğine sıcak bakmamıştı. Yunanlıların bir bölümü hükümetin Altın Şafak Partisi´ne gerçekleştirdiği operasyonu ERT´ye gerçekleştirdiği operasyona benzetiyorlar. Nasıl ki bir sabah ERT televizyonu herhangi bir hukuki dayanağı olmadan kapatıldıysa aynı bakışla Altın Şafak´a müdahale edildiğine inanıyorlar. Yunanlılar son yıllarda tutulmayan sözler sebebiyle merkez partilerine şüpheyle yaklaşıyorlar. Temsili demokrasiden çok doğrudan demokrasinin öncelenmesini bekliyorlar. Hükümetin , halk oylarıyla seçilen ve parlamentoda temsil edilen Altın Şafak´ın geleceğine kendisi karar vermek yerine referandum yoluyla halka sorması gerektiğini savunuyorlar.
Avrupa´da görülen bu durum yalnızca Avrupa Birliği sınırları içinde gözlemlenmiyor Norveç ve İsviçre Birlik içinde yer almamakla birlikte ırkçı-popülist partilerin yükselişine tanık olmakta. Bu durum yalnızca Brüksel´e duyulan tepkiyle izah edilemez. Yükselişin yalnızca maddi sebeplere dayandırılması da mümkün değil. Avusturya gibi işsizliğin yüzde 4,5´lerde olduğu bir ülkede aşırı sağ partilerin toplamda yüzde 25´e yakın oy almaları nasıl izah edilebilir? Aynı durum Norveç içinde geçerli. Değişen ve dönüşen dünyaya aşırı sağ partilerin de ayak uydurduğunu söyleyebiliriz. Klasik formundan sıyrılıp daha kabul edilebilir olmak için bir takım sloganlarından kurtulup , kendisini ele verecek ifadelerden de kaçınmak suretiyle genel ve "kabul edilebilir" korkular üzerinden yeni bir dil inşa etmeye çalışıyorlar. Fransa´da Marine Le Pen´in Ulusal Cephesi örnek gösterilebilir. Parti baba Le Pen zamanında bütün ötekileri hedef alırken son yıllarda sadece Müslümanları ve Romanları hedef almakta.
Yeni ırkçı-popülist partilerin söylemlerinde görülen ikinci önemli değişiklik genel bir sistem eleştirisi içinde her şeyi eleştirmeleri. Bu sayede yalnızca güvenlik kaygıları yüksek olan üçüncü yaş grubunu etkilemiyor aynı zamanda gelecek kaygısı içindeki gençler üzerinde de etkili olmakta. Sundukları çözümler kulağa hoş gelmekle birlikte gerçekleştirilmesi güç önerilerden oluşuyor. Sunulan bir kaç "çözüm" : Avro krizine karşı Avro´dan vaz geçmek, giderek artan göç dalgalarına karşı sınırları kapamak, yaşanan demokrasi kaybına karşı doğrudan demokrasiye geçerek referandum mekanizmasını çalıştırmak... Merkez partileri son otuz yıldır bireyselciliği savunmasına karşın aşırı uçlar yuvayı, cemaati (komün yaşamı) ve vatanı öne çıkarırken, küreselleşmenin ve göçlerin vatan olgusu üzerinde olumsuz etkileri olduğunu da ileri sürüyorlar.
Büyük fotoğrafa bakıldığında merkezden uçlara doğru bir kaymanın yaşanmakta olduğunu görüyoruz. Aşırı sağ ve sola veya ırkçı-poplülist ve komünist karakterli partilere bir yönelme söz konusu. Yunanistan´da, Fransa´da veya Almanya´da bu çok daha belirgin. Yunanistan´da hem Altın Şafak hem Syriza (sol) ; Fransa´da Ulusal Cephe ve Sol Cephe merkezin oylarını çekmeyi başardılar ve siyasi varlıklarını güçlendirmeye devam ediyorlar. Almanya´da , Nasyonal Sosyalizm geçmişi sebebiyle legal aşırı sağ partiler bulunmamakta; ancak Die Linke gibi aşırı solu temsil eden bir parti son seçimlerde oylarını katlayarak Bundestag´a girmesi yalnızca sosyal demokratların değil muhafazakar Hıristiyan demokratların da yakından takip etmesini gerektiriyor. Avusturya´da görülen aşırı sağ partilerin Almanya´da olmaması merkez sağı güçlü kılıyor. Ancak olması durumunda SPD´yi (sosyal demokratlar) zorlayan Die Linke gibi CDU da popülist partilerle baş etmek durumunda kalacaktır.
Seçmenin veya sempatizanın ırkçı-popülist partilere salt maddi kaygılarla yaklaştığını düşünmek de yanıltıcı olur. Korku ve kaygıların maddi olmayan temellere de dayandığını söylemek mümkün. Avrupa´nın Altın Çağı´nda çok gerilerde kaldığını düşündüğü aşırı sağın Demir Çağı´nda çehre değiştirerek dönmesi ve düne kadar muhalefette kalmayı tercih ederken şimdi iktidara talip olması uzun zamandır bastırdığı hayaletlerin kontrolden çıktığını gösteriyor.
Sinan Özdemir/ Dünya Bülteni - Brüksel
Av. Özcan Pehlivanoğlu’nun hazırlayıp sunduğu RUMELİ TV’de yayınlanan “BALKAN GÜNDEMİ” programının bu haftaki (12.Aralık.2012 Çarşamba Saat 20.00) konukları İst...