Türkiye, sınırlarından ve nüfusundan ibaret bir ülke değil; nüfûzu, tarihî ve kültürel bağları düşünüldüğünde çok daha büyük, devasa bir ‘manevî şahsiyeti’ var. Bunu hamaset olsun diye yahut romantizm kabilinden söylemiyorum. Bu hakikati her insaflı aklın görmesi mümkün; yeter ki zihnimizdeki sınırlar coğrafi sınırlardan ibaret olmasın.
Geç de olsa fark ettiğimiz ve süratle olumlu adımlar atıp geliştirmekte olduğumuz ‘uluslararası öğrenci’ konusu bile tek başına Türkiye’nin küresel gücünün zannettiğimizden daha fazla olduğunu tespit etmek için kâfi.
Hatırlayalım, Soğuk Savaş sonrası, İslam Dünyası’nın Kafkasya ve Orta Asya uzantısı uyanmış ve özellikle Türkî Cumhuriyetlerle acemice de olsa birçok sahada ilişkiler kurulmuştu. O dönemin en başarılı projelerinden birisi merhum Turgut Özal’ın vizyonunun bir eseri olan Büyük Öğrenci Projesi idi. Bu proje sayesinde bugüne kadar 30 bini aşkın öğrenci Türkiye’ye geldi ve bunların yaklaşık 10 bini mezun oldu.
Daha sonra 28 Şubat’la başlayan ‘fetret devri’ Kasım 2002’de sona erdi ve uluslararası öğrencilerle ilgili çalışmalar yeniden başladı. Özellikle 2005-2011 arasında Ak Parti hükümetlerinin bu konudaki hassasiyetinin neticesi olarak Türkiye’deki uluslararası öğrenci sayısı yüzde 57 arttı. Bu artış, ilerleyen yıllarda da devam etti ve 2012-2013 döneminde 56 bin, 2014-1015 döneminde ise 86 bin uluslararası öğrenci Türkiye’ye geldi. Şimdi hedef önce 100 bin ve sonra da 2023’e kadar 250 bin sayısına ulaşmak.
Uluslararası öğrenciler sahasında bu dikkat çekici artışta Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB)’nin 2010 yılında kurulması ve Türkiye Bursları’nı vermeye başlaması oldukça etkili oldu. Türkiye Bursları’na sadece bu sene 182 ülkeden 155 bin kişinin başvurması bile bunun en açık göstergesi.
Türkiye’ye yönelik bu yüksek ilgiye rağmen vize işlemlerinden üniversitelerin eğitim kalitesine kadar uluslararası öğrencilerle ilgili birçok sahada eksiğimiz olduğu da bir gerçek.
Özellikle son 10 yılda uluslararası öğrencilerle ilgili çalışma yapan sivil toplum kuruluşlarının sayısının artması, yerel yönetimlerin bu konuda faaliyetler yapmaya başlamaları olumlu gelişmeler olsa da konunun gerek teorik ve mevzuat yönünde, gerekse pratik yönlerinde alacak daha uzun mesafeler bulunuyor.
Ekonomiden kültürel diplomasiye kadar bir çok yönü olan uluslararası öğrenci konusunu etraflıca ele almak ve bu sahada atılan adımları istişare etmek üzere, 10 yılı aşlındır bu sahada çalışan ve Türkiye’de ‘misafir öğrenci’ anlayışını oturtan bir çalışmanın ürünü olarak kurulan ve en geniş uluslararası ağa sahip sivil çatı kuruluş olan Uluslararası Öğrenci Dernekleri Federasyonu (UDEF) 3-8 Kasım tarihleri arasında “Uluslararası Öğrenci Şûrası” düzenliyor.
50 ülkeden akademisyen, kanaat önderi, Türkiye mezunu ve hâlen Türkiye’de okuyan öğrencilerin katılacağı şûra kapsamında Türkiye Mezunları İstişare Toplantısı, Dünyada Uluslararası Öğrenci Hareketliliği Şûrası, Uluslararası Öğrenci Sempozyumu ve Uluslararası Öğrenci Çalıştayı düzenleniyor.
Yarın saat 10’da başlayacak ve her yönüyle uluslararası öğrenci meselesinin ele alınacağı Uluslararası Öğrenci Sempozyumu, Yıldız Teknik Üniversitesi Davutpaşa Kampusu Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilecek.
Bu sahada bugüne kadar yapılan en geniş ve en kapsamlı ilmî toplantı olan sempozyumu dikkatlice takip etmekte fayda var. Başta UDEF Başkanı M. Ali Bolat olmak üzere Şûra’da emeği geçen herkesi tebrik ediyorum. Hayırlara vesile olsun.
Cihangir İşbilir / Vahdet