KARAR 2007/UH.Z-700(2007) Kamu İhale Kurumu, 2007/UH.Z-700 K. Kararı
Karar No: 2007/UH.Z-700
Karar No : 2007/UH.Z-700
Piramit Makina İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Sümer 1 Sokak No: 16/15 Kızılay ANKARA
Antalya Büyükşehir Belediyesi, Karaalioğlu Parkı İçi 07100 ANTALYA
19.01.2007 / 2041
2006/163746 İhale Kayıt Numaralı “Bulvarlar ve Orta Refüjler, Caddeler ve Kaldırımların Genel Temizlik Hizmetleri İşi” İhalesi
15.02.2007 tarih ve 08.02.26.0161/2007-7E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Antalya Büyükşehir Belediyesi’nce 20.12.2006 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Bulvarlar ve Orta Refüjler, Caddeler ve Kaldırımların Genel Temizlik Hizmetleri İşi” ihalesine ilişkin olarak Piramit Makina İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 26.12.2006 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 29.12.2006 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 19.01.2007 tarih ve 2041 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.01.2007 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
1) Söz konusu ihaleye ilişkin dokümanı 11.12.2006 tarihinde aldıkları, İdari Şartnamenin 26. maddesinde SSK primine esas olacak tehlike derecesinin %2 olarak belirtildiği, oysa gerek işin adında olan nakil hizmeti ifadesi gerekse çalıştırılması istenen araçlar dikkate alındığında yasal prim oranının %3 olması gerektiği, bu hususun teklifin belirlenmesinde tereddüde neden olduğu, bu oranın %3 olarak hesaplanması halinde fiyatın yüksek kalacağı, %2 olarak alınması halinde ise %1’lik farkın firmayı zarara uğratacağı,
2) İhalede kent temizliğine ilişkin olarak istenilen TSE 13111 belgesinin istenmesinde bir itirazları olmadığı, ancak bu belgenin sadece TSE’den alınma koşulu olması nedeniyle akredite edilmiş kurumlardan alınan kent temizliğine ilişkin belgeye sahip firmaların katılımının engellendiği iddialarına yer verilmiştir.
İdari Şartnamenin 26.5 maddesinde; “Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %2 olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesine yer verildiği, yaklaşık maliyet hesabında da bu oran %2 olarak alınarak hesaplama yapıldığı,
Başvuru sahibinin idareye bu oranın %3 olması gerektiği iddialarına yer verilen dilekçe ile yapmış olduğu başvuru üzerine idarece “Sigorta Primleri Daire Başkanlığının 16.335 Ek Genelgesi 2. maddesi gereği ‘Genel Temizlik veya bina içi temizliği işlerinin yapıldığının anlaşılması durumunda prim tarifesinin 5. maddesi gereği iş kolu kodu (2) tehlike sınıfında tasnif edilmesi, gerekmektedir’ denildiği, bu nedenle itiraz gerekçesi olan % 3 risk prim oranına tabi işin ‘Kamyonla yapılan yük nakliyatı’ olduğu, asıl iş olan genel temizlik hizmetleri işinin fer’i ve mütemmimi mahiyetinde olduğu, Sigorta Müdürlüğünün yazısında prim oranının %2 olarak belirtildiği, %1’lik risk prim farkının söz konusu olmadığı” belirtilerek cevap verildiği, yazı ekinde Antalya Sigorta İl Müdürlüğünün idareye hitaben “Bulvarlar ve orta refüjler caddeler ve kaldırımların genel temizlik hizmetleri ile ilgili prim oranının 2” olduğuna ilişkin 28.12.2006 tarihli yazısının eklendiği görülmüştür.
Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı Sigorta İşleri Genel Müdürlüğü Sigorta Primleri Daire Başkanlığının 07/04/2005 tarih ve Ek 16-335 sayılı “Temizlik Hizmetleri İşi İşyerlerine Uygulanacak Olan İşkolu Kodu ve Tehlike Sınıfı”nı konu alan Genelgede;
“506 sayılı Kanunun 74 üncü maddesine istinaden Bakanlar Kurulunca çıkarılan İşkazaları ile Meslek Hastalıkları Sigortaları Prim Tarifesinin;
Yine, 5 inci maddesinde ise, “Bu tarifede gösterilmeyen işler, mahiyetleri ve işkazaları ile meslek hastalığı tehlikesinin ağırlığı gözönünde bulundurulmak suretiyle ilgili en yakın işkolunun dahil olduğu prim haddine tabi olacağı”, hükümlerinin yer aldığı,
İhale sözleşmesi ve şartnamelerinde belirtilen sözleşme konusu işlerin birden fazla olduğunun anlaşılması durumunda;
b- İşin çeşitlerinin tümünün sözleşme içinde birbirine yakın ağırlık teşkil etmesi ve her birinin ayrı ayrı sözleşmenin asıl konusunu oluşturması ve herhangi bir işin fer’i ve mütemmim mahiyetinde bulunmaması (işçilerin birbirine karışmaması, işlerin ayrı ve bağımsız olarak yürütülmemesi) halinde ise, bu defa bütün işlerin işyerinde en yüksek tehlike sınıfına giren işin prim haddine tabi olması,
2- Sözleşmelerde ve şartnamelerde sadece ‘genel temizlik veya ‘bina içi temizliği’ işlerinin yapıldığının anlaşılması durumunda söz konusu iş yerlerinin prim tarifesinin 5 inci maddesi gereğince (8592) işkolu kodu ile (II) tehlike sınıfında tasnif edilmesi gerekmektedir.” açıklamasına yer verilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar” başlıklı G Bölümünde;
“6- Uygulanması gerekecek iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranları, idari şartnamede yazıldığı şekilde işin niteliği ayrıntılı olarak belirtilmek suretiyle ilgili sigorta müdürlüğünden alınacak yazı ile tespit edilerek yaklaşık maliyet hesabı buna göre yapılacak, yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilecektir. Ancak idari şartname ve sözleşme tasarısında sadece “genel temizlik” veya “bina içi temizliği” yazan işlerde Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığının 7/4/2005 tarih ve 16-335 Ek sayılı Genelgesine göre bu tür işler için İş Kazaları İle Meslek Hastalıkları Sigortası Prim tarifesinin 5 inci maddesi gereği (8592) iş kodu ile (II) tehlike sınıfına göre tasnif edilerek % 2 oranının uygulanması gerekeceğinden, idari şartname ve sözleşme tasarısında sadece “genel temizlik” veya “bina içi temizliği” yazan işlerde, ilgili sigorta müdürlüğüne başvurulmadan iş kazaları ve meslek hastalıkları prim oranı idari şartnameye % 2 olarak yazılabilecektir. İdareler, idari şartnamede yazan prim oranı üzerinden aylık prim ve hizmet belgelerinin düzenlenip düzenlemediğini kontrol ederek hakediş ödemelerini yapacaklardır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
İlgili idareden gönderilen bilgi ve belgelerde yaklaşık maliyet hesabından önce idarece ilgili sigorta müdürlüğünden bu husus da bilgi istenildiğine ilişkin bir belge bulunmamakla birlikte; Kuruma gönderilen belgeler arasında Antalya Sigorta İl Müdürlüğünün Temizlik işlerinin prim nispet oranının 2 olduğuna ilişkin 17.10.2005 tarihli yazısının ve aynı Müdürlüğün idareye hitaben “Bulvarlar ve orta refüjler caddeler ve kaldırımların genel temizlik hizmetleri ile ilgili prim oranının 2” olduğuna ilişkin 28.12.2006 tarihli yazısının bulunduğu,
İdarece yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranının İdari Şartnamenin ilgili maddesinde belirtildiği,
Ayrıca İdari Şartnamenin 2 nci maddesinde işin adının, “Bulvarlar ve Orta Refüjler, Caddeler ve Kaldırımların Genel Temizlik Hizmetleri İşi” olarak belirtildiği, aynı Şartnamenin 7.3.2. ve 7.3.3. maddesinde ihale konusu işte çalışacak personel listesi (2 adet Çevre Mühendisi, 34 adet şoför, 401 adet temizlik işçisi, 10 adet kontrol çavuşu, 1 adet çevre teknisyeni, teknikeri, 2 adet ekskavatör operatörü), idare ve yüklenici tarafından temin edilecek araçların listesinin düzenlendiği,
Teknik Şartnamede işin konusunun şartnamede belirtilen sayıda personel araç ve ekipman ile genel temizlik, katı atıkların ve tıbbi atıkların toplanması ve taşınması işi olduğunun belirtildiği ve söz konusu işlere ilişkin düzenlemelerin yapıldığı,
İdari Şartnamede ihale konusu esas işin ‘Genel Temizlik’ olarak tanımlandığı ve bu iş için çalışması öngörülen 401 işçinin temizlik işçisi olarak belirlendiği dikkate alındığında; Teknik Şartnamede yer alan diğer hizmetlerin genel temizlik işinin bir parçası olarak değerlendirilebileceği,
Bu haliyle yukarıda aktarılan bahse konu genelgenin “Bir işyerinde yürütülen esas işin fer’i ve mütemmimi mahiyetinde olan bütün işlerin sigorta primlerinin, esas işin tabi tutulduğu prim haddine göre hesaplanacağı” düzenlemesi, ilgili Sigorta Müdürlüğünün yazıları ve Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
İdari Şartnamenin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 7.3.4 üncü maddesinin birinci fıkrasında, TSE 13111 Hizmet Yeri Yeterlik Belgesi (İşyerleri-Kent temizliği için) istenildiği görülmüştür.
Kurumumuzca incelenen başka bir ihaleye ilişkin 2006/150 no’lu şikayet dosyasında Daire Başkanlığının 26.01.2006 tarihli yazısı üzerine Türk Standartları Enstitüsünün 06.02.2006 tarih ve 3104 sayılı yazısında TSE 13111(TS 13111)’ in “Kent temizliği yapan iş yerlerinin genel kural standardı olup, temel nitelikli atıkların toplanması, tıbbi atıkların toplanması, yol ve kaldırım süpürme, yol ve kaldırım yıkama, moloz toplama, park ve bahçe düzenleme ve bakımı hizmetlerini kapsadığı” belirtilmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 45 inci maddesinde; “İdare, ihale konusu hizmet alımının niteliğini göz önünde bulundurarak ihale dokümanında; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, personel belgelendirilmesi, hizmet yeri yeterlilik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliliğine ilişkin düzenleme yapabilir.
Kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi ve personel belgelendirilmesine ilişkin belge ve sertifikaların, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde; istenilen belgenin iş konusu ile ilgili hizmet yeterlilik belgesi olduğu ve işe ilişkin Türk Standardı olması nedeniyle sadece Türk Standartları Enstitüsü tarafından düzenlendiği, anılan belgenin kalite yönetim sistem belgesi ile aynı nitelikte olmaması nedeniyle akredite edilmiş sertifika kuruluşları tarafından düzenlenmiş kalite yönetim sistem belgesinin bu belge ile eşdeğer kabul edilerek her ikisinin birbirinin alternatifi/muadili olarak istenmesi mümkün olmayacağı,
Yukarıda anılan Yönetmelik hükmüne göre işin özelliğine göre idarelerce kalite belgelerine ilişkin düzenleme yapılabileceği dikkate alındığında, şikayetçi firmanın şartları taşıması halinde bu belgeyi almasına herhangi bir engel bulunmadığı anlaşılmıştır.
İdari Şartnamenin ilgili maddesinde istenilen TSE 13111 Hizmet Yeterlik Belgesi, Tıbbi Atık Taşıma Lisansı ve ISO 140001:2004 Çevre Yönetim Sistemi Belgesine ilişkin olarak “İş ortaklarında pilot ortağın ihale dokümanındaki kalite veya standarda ilişkin belgeleri sunması yeterlidir” düzenlemesine yer verildiği görülmüş olup; bu düzenlemenin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 45 inci maddesinin “İş ortaklıklarında, pilot veya diğer ortaklardan birinin ihale dokümanındaki kalite veya standarda ilişkin belgeleri sunması yeterlidir.” hükmüne aykırı olduğu anlaşılmakla birlikte; başvuru sahibinin ortak girişim olarak başvuruda bulunmaması, söz konusu ihaleye ait ilanda bu düzenlemeye yer verilmemesi ve ihaleye ortak girişim olarak teklif verip de herhangi bir hak kaybına uğradığını iddia eden firma bulunmaması nedeniyle, söz konusu aykırılık ihalenin esasına etkili görülmemiştir
Karar konusu ihalenin idari şartnamesinin 7.3.4 üncü maddesinde TSE 13111 Hizmet Yeri Yeterlik Belgesi (İşyerleri –Kent temizliği için) , Tıbbi Atık Taşıma Lisansı ve ISO 140001:2004 Çevre Yönetim Sistemi Belgesine ilişkin olarak “İş ortaklıklarında pilot ortağın ihale dokümanındaki kalite veya standarda ilişkin belgeleri sunması yeterlidir” şeklinde yer verilen düzenlemenin, Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 45 inci maddesindeki “İş ortaklıklarında, pilot veya diğer ortaklardan birinin ihale dokümanındaki kalite veya standarda ilişkin belgeleri sunması yeterlidir” hükmüne aykırı olduğu, bu düzenleme ile iş ortaklığı olarak katılım halinde pilot ortağın söz konusu belgelere sahip olmaması halinde katılımın engelleneceği açıktır.
Nitekim, 7 adet ihale dokümanı satın alınmasına karşın sadece 3 isteklinin ihaleye teklif verdiği, bunlardan da sadece 2 isteklinin teklifinin geçerli olduğu görülmektedir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinde yapılan düzenleme ile anılan kanun kapsamında yapılacak ihalelerde katılımcı sayısının mümkün olduğunca artırılarak yeterli rekabetin tesisi ve bu suretle kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması “temel ilke” olarak öngörülmüştür.
Karar konusu ihalede anılan temel ilkeye ve mevzuata aykırı düzenlemeler bulunduğu görüşünde olduğumuzdan ihalenin iptal edilmesi gerektiği oyuyla karara katılmıyoruz.
K. Nejat ÜNLÜ Muzaffer EREN