Berlin Duvarı Tarihçesi - DERS KİTABI CEVAPLARI
Anasayfa Genel Kültür Berlin Duvarı Tarihçesi
13 Ağustos 1961 tarihinde, o dönemlerde süregelen soğuk savaşın en büyük izlerinden biri olarak Doğu Almanyayı ve Batı Almanyayı birbirinden ayıran Berlin duvarı inşa edilmiştir. Bu duvarın inşa edilmesine dair onay kararı Doğu Almanya Meclisi komitesinden çıkmıştır.
Ortaya çıkartılma fikri aslen “Doğu Almanyada sosyalist kesimde yaşayan vatandaşların Batı Almanyadaki komünist rejime gidebilmesini engellemek olmuştur. Toplam 46 kilometre uzunluğundaki bu duvar, çok uzun yıllar boyunca ülkeler arasında “utanç duvarı” olarak bilinmiştir. 1961 yılından 1989 yılına kadar olduğu yerde kalan ve uğruna ne hikayelerin yaşandığı Berlin duvarının yıkılış tarihi ise 9 Kasım 1989 yılıdır. Bu yıldan sonra Doğu Almanya ya da Batı Almanya diye bir durum kalmayarak Almanya bir bütün şeklinde yaşamaya başlamıştır.
Berlin duvarının geçmişi hakkında bilgi
2. Dünya savaşı sonrasında mağlup taraf olan Almanya’nın başkenti Berlin’de Fransız, Amerikan, İngiliz ve Sovyetlere ait dört ayrı bölge ilan edilmiştir. Bunun sonrasında çok geçmeden bu ülkeler kendi aralarında ittifak kurmuş ve tek bir yönetim şekliyle Berlin yönetilmeye başlanmıştır.
Bu süreçte aralarından bir tek Sovyetler birliği bu tip bir birleşmeye karşı çıkmış, bunun üzerine de Batılı devletler Almanyanın tamamını tekrar inşa ederek komünizm karşıtı bir ülke kurmaya, bir nevi karakol bölgesi yapmaya karar vermişlerdir. Sovyetler de bu düşünceye karşı olarak daha sonrasında Doğu Almanya bölgesi olarak anılacak kısımda bir rejim yeniliği yapmayı kararlaştırmışlardır. Bunun sonucunda da sosyalizmle otoriter bir şekilde yönetilmekte olan Doğu Almanya bölgesinden Batı Almanya bölgesine yavaş yavaş kaçışlar başlamaya başlamıştır.
Özellikle Berlin’den kaçışların baskın olması, bu konuda yapılan kontrollerin sıklığını ve otoritesini de gittikçe arttırmıştır. Örnek verilecek olursa; 1955 yılına kadar Batı Almanya’ya sadece Berlin metrosunu kullanarak 270.000 insan kaçmıştır. Bunun üzerine duvardan önce aynı sınır üzerinde büyük tel örgüler çekilmiştir. Bu telin çok da engelleyici bir çözüm olmadığı ise çok kısa bir süre içerisinde kaçışların hiç durmadan devam etmesiyle birlikte anlaşılmıştır.
Berlin duvarının örülmesi
Tel fikrinden sonra kalıcı olacak tek çözümün yüksek, kalın duvarlar olduğunu düşünen dönemin Sosyalist Birlik Partisi lideri Walter Ulbricht; kendi çevresindeki Sovyet liderleriyle de konuşup bu fikrin mantıklı bir fikir olduğuna ikna olmuştur. En sonunda 12 Ağustosu 13 Ağustosa bağlayan 1961 yılı Ağustosunun gecesinde duvar sadece bir gecede örülmüştür. Üstelik duvarın inşası bittikten sonra üzerine tel örgülerin de çekilerek kaçışların iyice imkansız hale getirilmeye çabasından da geri kalınmamıştır.
Yapılan Berlin duvarının Doğu kısmında ve Batı kısmında birbirinden farklı özellikler bulunmaktaydı. Örneğin, duvarın Doğu kısmının rengi beyaza boyanmış ve bunun sebebi de kaçmaya çalışanların daha çabuk tespit edilebilmesi olduğu söylenmiştir. Batı Berlin kısmındaki duvar yüzleri ise oldukça değişik sanat eserleriyle ve graffitilerle doldurulmuştur.
Duvarın Doğu Berlin kısmında kalan tarafta, duvarın diplerinde yerlerde mayınlar ve çelik kapanlar bulunmaktaydı. Bununla birlikte 186 ayrı gözetleme kulesi, yüzlerce de lamba gözetimi sıkılaştırmak için kurulmuştur. Pek çok motosikletli polis ve köpekli polis Doğu tarafında kontrolleri aksatmadan yürütmekteydi. Berlin duvarı boyunca toplam 25 ayrı karayolu, demiryolu ve suyolu sınır kapısı yer almaktaydı. Ancak tüm bu bahsedilen sıkı güvenlik önlemlerine rağmen bu sınırdan 5000 kişinin bir şekilde kaçmayı başarabildiği söylenmektedir.
Doğu Alman hükümeti, duvarın yapımından itibaren bu duvarı Doğu bölgesinin sosyalist yapısını Batı bölgesinin kapitalist yapısından koruyabilmek için çok önemli bri etken olarak görmüştür. Aslında bu duvarın amacı Doğu Almanya’da yaşayan vatandaşların seyahat hakkı başta olmak üzere daha pek çok özgürlüğünü kısıtlamak üzere olmuştur.
1989 yılının en başlarında, alınan ani bir kararla isteği olan Doğu Almanya vatandaşlarının Sovyetler birliği dahilinde bulunan öteki Doğu bloğu ülkelerine gidişine izin verir hale gelmiştir. Bu izin çıktıktan sonra sayıları binlerle ölçülecek vatandaş; Çekoslavakya, Polonya, Yugoslavya, Macaristan gibi pek çok ülkeye gitmiş ve buralarda bulunan ABD büyükelçiliklerine, Fransız büyükelçiliklerine sığınmışlardır. Bununla da yetinmeyen yine pek çok sığınmacı, bazı trenlerle Doğu bloğunun dışında kalan ülkelere kaçmaya başlamışlardır.
Bu tip kaçışların da artık önüne çıkmayacağını anlayan Doğu Almanya hükümeti, duvarın bir anlamının kalmadığını anlayarak 9 Kasım 1989 tarihinin sabahında TV’larda canlı yayın olarak yayınlanan bir basın toplantısı düzenlendi. Bu yayında Berlin duvarının artık yıkılması kararının verildiği açıklandı. Gece yarısına gelindiğinde de hükümet Brandenburg Kapısı’ndan başlayarak bütün Berlin duvarını kaldırdı. Berlin duvarının her iki tarafında bekleyen yüzbinlerce insan bu hadiseyi o gece oldukça coşku ve mutlulukla kutlamıştır.