Afet ve Kriz Yönetiminde Yeni Bir Model Tasarımı: İstanbul Örneği
Araştırma-İnceleme, Eleştiri-Kuram, Sosyoloji
Bir konu ne ölçüde büyük ve ne kadar geniş bir kitleyi ilgilendiriyorsa o denli ciddiyet ve önem arz eder. ‘Afet ve Kriz Yönetiminde Yeni Bir Model Tasarımı: İstanbul Örneği’ eserinin doğuş ve ortaya çıkış hikayesi de uzun bir döneme denk düşüyor. Dr. Ersoy Kutluk bu çalışma ile başta İstanbul olmak üzere bütün bir Türkiye için her açıdan göz dolduran parlak bir kazanımı ortaya koydu. Kutluk, doktora tezinin daha da ötesine taşarak bu kitapla önemli yenilik ve değişmelere de imza atmış oldu. Kitab’ın hemen hepsi çok önemli bilgi ve veriler içermekle kalmayıp bölüm sonu değerlendirme özetleri ve daha sade hale getirilen modellemeleri ile Ülkemiz ve özellikle Aziz İstanbul’umuz için çok değerli katkılar sunmaya aday görünüyor. Ön alıcı bir projeksiyonun dışavurumu ile Doğu-Batı Hattı’nın ağırlık merkezi ve Kuzey-Güney ekseninin düğüm noktası İstanbul’umuz için bir işaret fişeği olacak bu yapıt farkındalık oluşturmak için en uygun ve gerekli bir zamanda Akıl Fikir Yayınları tarafından yayınlanıyor.
Hiç şüphesiz İstanbul’un önemi, bu eserin önemini de berabe­rinde getirmektedir. İstanbul, sayısız olumlu sıfatlarla nitele­nebilecek Türkiye’nin kalbi konumunda bir kenttir. Küresel boyutta artış gösteren afetlerin olumsuz etkilerinin, bir ‘afet ve kriz yönetimi modeli’ geliştirilmesi yoluyla, Türkiye ve İstan­bul özelinde minimize edilmesi, milli menfaatler açısından acil ve hayati önem taşımaktadır. İstanbul’da gerçekleşebile­cek bir afet sırasında ve sonrasında yaşanabilecek büyük öl­çüdeki kayıplar düşünüldüğünde yeni yönetim modeli ‘ulu­sal kalkınma’nın ve sürdürülebilir gelişmenin tesisinde bir araç olarak görülebilir. Bu hassasiyet ve konunun önemine binaen hazırlanması düşünülen bu çalışma ile Türkiye’deki afet ve kriz yönetimi sisteminin gelişimine multidisipliner bir yaklaşımla katkı sağlanması hedeflenmektedir.
Kitabın içerik planı kısaca şöyledir: Giriş bölümünden sonra gelen birinci bölümde ilgili literatürde geçen ve bu çalışmada kullanılan bazı kavramlar açıklanmaktadır. İkinci bölümde modern afet yönetiminin teorik çerçevesi, ‘risk’ ve ‘kriz’ safhaları de­taylı şekilde ortaya konmak suretiyle çizilmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde Japonya, ABD ve İtalya’da uygulanan afet yönetim modelleri üzerinde durulmuştur. Dördüncü bö­lümde 99’Marmara Depremi ve sonrasındaki sürecin detaylı analizi yapılmıştır. Beşinci bölümde Türkiye’de uygulama­da olan afet yönetim yapısı incelenmiştir. Yine bu bölümde Türkiye’deki sistemin etkililiğinin önündeki engeller ve bu sorunları aşma denemeleri hüviyetindeki bazı model / reviz­yon önerileri ele alınmıştır. Altıncı bölümde yeni afet ve kriz modelinin temel yönetsel ilkeleri ortaya konmuş ve çağdaş yönetim yaklaşımlarının kazanımlarıyla yeni bir model ge­liştirilmeye çalışılmıştır. Yedinci bölümde ise ‘afet ve kriz yönetimi modeli’ formüle edilmiştir. Sekizinci bölümde bu formülün içine ‘İstanbul’ konmuştur. Bu bölümde öncelik­le ‘Yeni Model’in uygulama alanı olarak belirlenen İstanbul metropolünün farklı özellikleri ele alınmıştır. Daha sonra İstanbul’da meydana gelebilecek kriz durumları ortaya ko­narak bunlardan ‘Muhtemel İstanbul Depremi’ne odaklanıl­mıştır. Bu bölüm, yeni model önerisinin İstanbul uygulaması ile son bulmuştur. Kitap, sonuç ve değerlendirme kısmı ile tamamlanmıştır. Çalışmanın sonuna hukuki düzenlemelerle ilgili ek kısım, geniş bir kaynakça ve indeks ile birlikte konuy­la ilgili mühim bir okuma hüviyeti taşıyan “Stratejik Yönetim Sürecinde Krizler ve Örgüt Üzerindeki Psikolojik Etkileri” adlı makale ilave edilmiştir. Tüm okuyucular için iyi ve nitelikli okumalar diliyoruz.