/ Bilgi Merkezi / Çıyan Sokmasının Tedavisi Nasıl Olur?
Çıyan Sokmasının Tedavisi Nasıl Olur?
Çıyanlar Antarktika Dışında Her Yerde Rahatlıkla Yaşayabilirler
Çıyanlar (Chilopoda), omurgasızların en büyük şubesi olan eklem bacaklılara ait, çok bacaklılar sınıfının uzun vücutlu, hızlı hareket eden üyeleridir. Antarktika dışında her yerde yaşayan çıyanların boyları 1 mm ile 30 cm arasında değişir. Sıcak havalarda etkinliği artan çıyanlara genellikle bahçelerde ve kapı eşiklerinde rastlarız. Çıyan türleri ise kızıl çıyan, kırmızı çıyan, siyah çıyan, sarı çıyan gibi renklerine göre isim almıştır. Çıyanlar görünüş olarak kırkayaklara benzerler; fakat çıyanların her vücut bölmesinde 1 çift ayak, kırkayaklarınkinde ise 2 çift ayak bulunur.
Geceleri aktif bir yaşam süren çıyanlar, böceklerle ve solucanlarla beslenirler ve insanları sokmak gibi bir niyetleri bulunmaz. Fakat evinizde ya da bahçenizde bir çıyan gördüğünüzde korkar ve onun üzerine giderseniz çıyanı doğal olarak korkutursunuz. Bu durumda ise doğadaki birçok canlı gibi çıyanlar da savunma amacıyla sizi sokabilirler.
Çıyan sokmasına çıyan ısırığı da denmektedir; fakat bu kocaman bir lokma anlamındaki gerçek anlamda bir ısırık değildir. Çıyanlar deriyi deler ve derinin altına vücutlarında bulunan zehri enjekte ederler. Isırılan yerin dokusu da bu zehir nedeniyle bozulur ve çürür. Çıyanın soktuğu yerde birbirine benzer iki küçük nokta görülür.
Çıyan Sokmasının Belirtileri
Çıyanların tüm bacakları zehirlidir ve bu zehir insanlar üzerinde ölümcül etki yaratabilir. Çıyan sokması sonucu oluşan semptomlar ise şöyledir:
Yoğun kaşıntı ve yanma hissi,
şişlik, kızarıklık ve morarma,
baş ve göğüs ağrısı,
lokal doku hasarı,
eklemlerde ve kaslarda kasılma.
Alerjik hastalıkları olanlar, çocuklar ve yaşlılar için çıyan sokması acil müdahale yapılmadığı sürece ölümcül olabilir.
Çıyan Sokması Durumunda Ne Yapılmalıdır?
Isırılan Bölgeyi Sabunlu Su ile Yıkayın
Çıyanın soktuğu yeri zaman kaybetmeden sabunlu su ile yıkayın. Suyun sıcak değil soğuk olmasına dikkat edin.
Isırılan Yere Buz Tutun
Acıyı dindirmek için çıyanın soktuğu yere buz tutun. Buz, kan damarlarını daralttığından zehrin yayılmasını engeller. Soğukla yapılan pansuman birçok yara ve darbede olduğu gibi çıyan ısırmasında da acı ve ağrıyı hafifletme konusunda etkili olacaktır.
Zehir Akışını Engelleyin
Bunun için çıyanın ısırdığı yeri 4-5 cm üzerinden bağlamalısınız ki kan dolaşımı yavaşlasın ve zehir vücuda yayılmasın.
Tıbbi Müdahale Zamanı
Acil önlemleri aldıktan sonra zaman kaybetmeden doktora gitmeniz gerekir. Hastanelerde çıyan sokması tedavisi için doku bakımı, yara iyileştirme ve ağrı giderme amacıyla genellikle non-steroidal anti-inflamatuar ilaçlar, antihistaminler, anti-anksiyete ilaçları kullanılır. Zehrin yoğunluğunu tespit etmek için idrar ve kan tahlilleri de yapılmaktadır.
Çıyan ile Mücadele
Görüldüğü gibi çıyanlar hemen her yerde yaşayabilmekte ve insanlar için ciddi anlamda tehlike saçmaktadırlar. Çıyanla mücadele için kendi başınıza alabileceğiniz önlemler vardır ama en etkili yöntem, profesyonel haşere ilaçlama firmalarından destek almaktır. Böcek ilaçlamada kendisini kanıtlamış bir firma olan Tekniktürk, çıyan ilaçlamayı da en kaliteli ilaçlarla ve yöntemlerle gerçekleştirmektedir.