ŞİMDİ GEZELİM: Su Dunyasinda
"Su Dunyasi - Waterworld" filmini hatirlayan var mi? Hani su belirsiz gelecekte gecen ve herkesin su uzerinde yasadigi film. Seyrederken bana biraz ucuk gelmistir. Meger senaryo ucuk falan degilmis, su dunyasi gercek ve bugunun Kambocya'sinda.
Tonle Sap golu dunyanin dogal harikalarindan biri. Kuru mevsimde yaklasik ucyuzbin hektar alan kaplayan gol, yagmur mevsiminde bes katina genisliyor. Cevredeki koylerin ve tarlalarin uzerinin 20 metreye kadar su basiyor. Su basinca hersey duruyor ve butun koyler yikiliyor mu? Saskinlik verici olan sey de bu Tonle Sap'da hersey su uzerinde yasamaya gore planlanmis, gol uzerinde yasayan tam otuzbin kisi var, bunlar dogru durust karaya ayak basmiyorlar. Su uzerinde yaptiklari tekne evlerinde suyun ilerlemesine gore yer degistirerek yasiyorlar. Devamli balik avliyorlar, karides havuzlarinda hasat yapiyorlar.
Bu koyde 2 yasina giren herkes usta bir yuzucu ve kurekci olma yoluna adim atiyor.
Koyun hareket etme zamani gelince, koyle birlikte koyun bakkali, benzin istasyonu, kilisesi, budist tapinagi, okulu, bilardo salonu, ve bari hepsi birlikte hareket ediyor. Hem su uzerinde hem seyyar bir dunya burasi. Kambocya'da yakalanan her dort kilo baligin uc kilosu bu golden geliyor. 14 milyonluk bu ulkede 4 milyon kisi bu golden gecimini sagliyor, yani onemi buyuk.
Dogal olarak koylerde elektrik yok, ama bu TV seyretmelerine engel degil. 75 cent karsiliginda yaklasik besgun TV seyretmelerine yetecek bir aku kiraliyorlar. Aku bitince koyun aku doldurma istasyonunda jeneratorden dolduruyorlar.
TV anteni olmayan evler ise cocuk sayisi olcukca fazla.
Bu koylerde yasayanlar devamli ya comeliyorlar, ya yatiyorlar: yuruyecek yerleri yok. Beni dolastiran kayikci "bu koylerden olanlari kolayca tanirsin, kocaman pazilari ve kucucuk bacaklari olur"diyor.
Gol uzerindeki buyuk koylere gunde bir bot gidiyor.
Bot giderken birden yavasliyor, kiyidan gelen bir kayiga musterisini indiriyor ya da
musteri aliyor. Bot kaptaninda hizmet sinirsiz: para tahsil edip hukumete odenmesi gereken faturalari gidip kasabada yatiriyor.
Koylerde kari-koca cogu zaman yanyana calisiyor. Balik avlayan kadin gormek cok normal.
Cocuklar kayiklarda oynamiyorlarsa evin icind kosturuyor. Enerjilerini bir sekilde harcamalari gerek.
Peki su dunyasinin kopekleri ne yapsin? Alti ustu 10 metreye 10 metrelik bir alani devamli dolasip "bolgelerini "isaretlemeleri lazim tabi. Bu kopekte sinirli sinirli isaretleyecek yeni bir alan ariyor, zor guzelim, zor.
Koylerde kucukbas hayvan yetistirilmeye devam ediliyor.
Hadi bir lokantaya girip yemek yiyelim.
Karadaki bir lokantadan pek farki yok.
Tuvaletler fazla ugrastirmadan dogrudan gole aciliyor.
Musteriler yemegini bitirince kayigina atlayip gidiyor.
Kambocya'nin su dunyasi ulkenin gorulmeye deger guzelliklerinden biri. Bir sonraki duragimiz Khmer Rougeún sonuna kadar direndigi sehirlerden biri Battambang.