Evde Lale Çiçeği Nasıl Yetiştirilir, Bakımı Nasıl Olur? - Yemek.com
Evinizde Rengarenk Açsın: Lale Saksıda Nasıl Yetiştirilir?
Baharın müjdecisi, rengarenk laleler, Orta Asya'dan Anadolu'ya getirilmiş ve 12. yüzyıldan beri tüm güzelliğiyle, kilimlere, türkülere, şiirlere, ebru, hat, çini gibi sanat kollarına ilham kaynağı olmuştur. Sarı lale, siyah lale ya da kırmızı ve pembe laleler, biçimleriyle olduğu kadar renkleriyle de sanatçıların duygularını yansıtmıştır.
Osmanlı döneminde bir devre adını veren lale çiçeği bu tarihlerden sonra İstanbul'un simgesi haline gelir. Lale bahçeleri, sarayları, konakları süslerken, farklı renk ve türleri üretilerek çeşitlendirilir, hakkında kitaplar yazılır. Avrupa'nın ise lale ile tanışmak için üç yüzyıl kadar beklemesi gerekir. İstanbul'dan çıkarılan lale soğanı Hollanda'ya ulaştıktan sonra kısa sürede dünyaya yayılsa da Hollanda için lale yetiştiriciliği 1500'lerde olduğu gibi bugün de ekonomik ve simgesel bir değer olmaya devam etmektedir.
Evde lale nasıl yetiştirilir?
Tüm soğanlı çiçekler gibi lale de iyi drenaja sahip toprakta ve saksıda daha verimli olur. Eğer dikim için saksı kullanılacaksa birkaç noktaya dikkat etmek gerekir.
Lale soğanı kendisinin 2-3 katı kadar toprakla örtülmelidir. Ayrıca kök gelişimi için de yeterli yere sahip olmalıdır. Bu yüzden saksı derinliği en az 15-18 cm civarında tercih edilmelidir.
Saksının dibindeki drenaj deliklerinin açık olduğundan emin olduktan sonra çakıl ya da lav taşı gibi bir malzemeyle taban oluşturulmalıdır. Sonra saksı, bahçe toprağı ile yarısına kadar doldurulur ve üzerine toprağı nemlendirecek kadar su dökülür.
Fazla su drenaj deliklerinden çıktıktan sonra küflü ya da çürük olmayan iyi kalite lale soğanı kök kısmı alta, sivri ucu üste gelecek şekilde dikilir ve hafifçe toprağa bastırılır.
Eğer birden fazla soğan dikmek istiyorsanız saksınızın genişliğine bağlı olarak aralarında 2-3 cm boşluk bırakacak şekilde soğanlarınızı dikebilirsiniz. Soğanların üzeri toprakla doldurulur ve yine hafifçe sulanır.
Lalenin gelişiminde soğuklama en önemli aşamadır. Dikimden sonra balkonunuzun soğuk ve loş bir yerinde, toprağı sürekli nemli tutularak bahar aylarını beklemesi gerekir. Kök gelişimi bu evrede gerçekleşir. Eğer yeterince soğuk değilse çiçekleri cılız olur, hatta hiç çiçek açmayabilir.
Baharla birlikte daha fazla ışık gören bir yere alınmalıdır. Kısa süre sonra topraktan çıkmaya başlayan muhteşem renklerdeki laleler balkonları süsler.
Lale ne zaman ekilir?
Zambak ailesinden olan lale, soğanlı bitkilerdendir. Ekim-Kasım aylarıyla birlikte toprakla buluşan lale soğanları, cinslerinin özelliklerine ve ortam şartlarına bağlı olarak bahar ortası ya da sonunda çiçek açarlar. Genellikle dış mekanlarda iyi gelişim gösterse de uygun ortam sağlanabilirse balkonlarda saksı içinde de yetiştirilebilir.
Lale soğanı ne zaman sökülür?
Lale soğanını çoğaltılıp bir sonraki yıl da kullanmak istenirse; solmaya başladığı sıralarda, henüz tohumlar oluşmadan çiçeği kırılmalıdır. Ardından yapraklar sarıya dönene kadar, bitki az miktarda sulanmaya devam edilmelidir. Yaprakları sarardıktan sonra soğanları topraktan çıkartılabilir. Kuruması için birkaç hafta dışarıda bekletilen soğanlar, üzerlerindeki toprak ve kalıntıları temizleyerek gelecek yıl kullanılmak üzere serin, karanlık, hava akımının iyi olduğu ve kuru bir yerde depolanmalıdır.
Yetiştiriciler bunun için özel donanımlı soğuk hava depolarını kullanır. Ev şartlarında ise ahşap bir kutu içine yerleştirilen lale soğanları, üzerlerine talaş ya da kum dökülerek balkonda mümkün olduğunca kuru, karanlık ve soğuk bir dolapta saklanabilir. Buzdolabı da bir diğer alternatif olarak düşünülebilir. Kağıda sarılan soğanlar bez torbalara konularak sebze bölümünde bekletilebilir. Yine de dikim zamanı küflenmiş ya da çürümüş olanların ayrılması gerekecektir.
Lale soğanlarını topraktan çıkarıldıktan sonra ana soğandan türemiş yavru soğanlar ayrılarak çoğaltma işlemi yapılır. Sağlıklı olanlar temizlenip boyutlarına göre ayrılır.
Lale yetiştiriciliği için püf noktaları nelerdir?
Dikkat edilmesi gereken noktalardan belki de en önemlisi lale soğanlarının toprakla buluştuktan sonra çiçek açacakları bahar aylarına kadar soğuk bir yerde bekletilmesidir. Bu nedenle dikim zamanı önemlidir. Ayrıca suyun drenajı iyi olmalı, soğanı çürümekten ya da kurumaktan korumak için sulamaya dikkat edilmelidir. Kullanmadan önce toprağın iyice havalandırıldığından da emin olunmalıdır.
Lale bakımı nasıl yapılır?
Lale mevsimlik çiçek açan bitkilerdendir. Sadece bir kez çiçeklendikten sonra solmaya başlar. Bu nedenle toprak değişimi gibi işlemlere gerek duyulmaz. Toprağını sürekli nemli tutmak, suyun iyi bir şekilde süzüldüğüne ve ışık aldığına emin olmak yeterlidir.