13 İl Büyük Şehir Olursa Ekonomi Nasıl Etkilenir?
Kategori: Ekonomi-Finans Etiketler: 13 il büyük şehir oluyor, 13 ile büyükşehir statüsü kazandıracak kanun tasarısı, büyük şehir olacak iller, büyükşehir statüsü kazanacak iller, malatya büyük şehir oluyor, mardin büyük şehir oluyor
Uzun süredir büyük şehir olması gündemde olan 13 il yakında büyük şehir statüsüne geçecek. İş dünyası bunun ekonomiye olumlu bir katkı sağlayacağı düşüncesinde iken beraberinde gelebilecek ek maliyetlerden oluşacak sorunlara da dikkat çekiyor.
TBMM (Türkiye Büyük millet Meclisi) İçişleri Komisyonu’nda 13 ile büyükşehir statüsü kazandıracak kanun tasarısının görüşmeleri yapılıyor. Kasım öncesinde yasanın Meclis’ten çıkması bekleniyor. Tasarı yasalaştığında il nüfusu 750 bini aşan Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Kahramanmaraş, Malatya, Manisa, Mardin, Muğla, Şanlıurfa, Tekirdağ, Trabzon ve Van da büyükşehir belediyesi olacak.
Bu illerin büyükşehir olacağı beklentisi uzunca bir süredir gündemdeydi. Konuyla ilgili görüşler muhtelif. “Federal bir yapı için atılan bir adım” diye niteleyenler de var “Yerel yönetimlerin daha güçlü olması için gerekli” diyenler de. Kimi “Bu illere talih kuşu kondu” diyor, kimi de “Erken sevinmeyin, ek külfetler getirecek”…
Sonuçta Meclis’in vereceği karar önemli. Ancak bu somut adımın 13 ildeki vatandaşları heyecanlandırdığı bir gerçek. Nitekim biz de dergi olarak bu işin siyasi değil ekonomi tarafıyla ilgileniyoruz…
Peki bu illerin büyükşehir olması ekonomilerine ne katacak? 13 ildeki iş dünyası örgütlerinin temsilcilerini aradık. Ulaşabildiğimiz oda başkanlarına kararın ekonomiye katkısının ne olacağını sorduk. Bazı illerimizdeki işadamlarımız kararın sanayici ve ekonomi için yararlı olduğunu söylerken, bazıları da risklere dikkat çekiyor, özellikle küçük esnafın deftere tabi olma zorunluluğu ve emlak vergilerindeki artışın ek maliyet getireceği belirtiliyor.
Söz konusu illerin büyükşehir olmakla sağlayacağı en büyük avantaj ise merkezi bütçeden alacakları pay. Böyle belediyelerin gelirleri artacak, hem sanayi hem de şehrin altyapı yatırımlarını daha kolay yapabilecekler. Nitekim büyükşehir olan illerin kişi başı gelirleri orta vadede üç dört kat artıyor.
TEKİRDAĞ’IN ÖNCELİKLERİ BELLİ
Tekirdağ, hem sanayisi hem de tarımıyla öne çıkan bir il. Türkiye’nin yedinci büyük sanayi şehri konumunda. Sadece Çerkezköy’de 15 milyar TL’lik üretim var. Tekirdağ’ın tamamında ise bu rakam 50 milyar TL’yi geçiyor. 11 genelinde ulusal ve uluslararası ölçekte bin 500 sanayi kuruluşu var. Tekirdağ Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Cengiz Günay, büyükşehir statüsünün şehre önemli katkıları olacağına inanıyor. Büyükşehir statüsünün şirketlerin yatırım kararında etkili olduğunu hatırlatan Günay, şu değerlendirmeyi yapıyor: “Bizim bölgemizde 4 OSB (organize sanayi bölgesi), 1 de serbest bölge var. Bunlar farklı ilçelerde olduğu için dağınık bir görünüm sergiliyor. Tek merkezden koordine edilemiyor. Ergene Havzası’nda bir çalışmamız var. Organize sanayi bölgelerini ıslah etmeye çalışıyoruz. 8 organize ıslah sanayi bölgesi kurulacak. 6’sının yeri belirlendi. 2’sinin yeri de yakında netleşecek. Büyükşehir olduğumuzda bu ıslah projesi daha kolay gerçekleşecek. Kararlar tek merkezden alınacak. Ayrı ayrı uğraş verilmeyecek. Büyükşehir belediyesiyle birlikte 25 ve 100 binlik planlar yapılacak. Yaşam alanları, sanayi alanla-rı belirlenecek. Hem sanayinin hem de şehrin altyapısı daha kolay yapılacak.
Sanayi bölgeleri daha kolay kurulacak. Elbette bazı maliyetleri, bedeli olacak. Ancak artıları daha fazla. Bu nedenle biz sanayici olarak karardan memnunuz.”
Cengiz Günay, 2013’te 500 milyon TL’lik liman yatırımının devreye gireceğini de belirtiyor. Günay, Haydarpaşa ve Ambarlı limanlarının yükünü üstelenecek bu limanın avantajını değerlendirmek isteyen birçok firmanın yatırım için hazırlık yaptığını söylüyor.
Sanayi kentlerinden Denizli’de SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu) kayıtlarına göre 160 bin kişi istihdam ediliyor. 2008 yılındaki global krizde 147 bin olan çalışan sayısı 120 bine kadar gerilemişti. Yaralar sarılmışa benziyor. Denizli’de tekstil, mermer, demir çelik, tarım, turizm, plastik ve kablo sektörleri öne çıkıyor. İstihdam deposu bir il. Ancak Denizli Sanayi Odası Başkanı Müjdat Keçeci, büyükşehir kararına biraz daha temkinli yaklaşıyor:
“Bu karar aslında devrim niteliğinde. Yerel yönetimi güçlü hale getiren bir yapı olacak. Ancak istihdamı artırır mı artırmaz mı bunu zaman gösterecek. Bu kararla yeni kurumlar oluşacak. Ancak birçok belediye de kapanacak. Bu kişiler nerede istihdam edilecek, yeni yapı içinde değerlendirilebilecek mi bilemiyorum. Bir nevi reorganizasyon yapılacak. Ben sanayici gözüyle baktığımda istihdamda azalmaya neden ola cağım söyleyebilirim. Ben iki işletmemi birleştirdiğimde istihdam artmaz, azalır. Burada da doğal olarak istihdam azalması bekliyorum. Bu açıdan tablo beklendiği gibi iyi çıkmayabilir. Ayrıca esnaf götürü vergi yerine deftere tabi olmak zorunda olacak. Bu da ciddi külfet getirecek. Emlak vergileri artacak.
İşin faydası mutlaka olacak ama külfetlerini de gözden kaçırmayalım.”
Aydın Ticaret Odası Başkanı tsmail Hakkı Dokuzlu da büyükşehir olmanın avantaj mı dezavantaj mı olduğunu zamanın göstereceği görüşünde. Aydın’da tarım ve turizm sektörünün öne çıktığını hatırlatan Dokuzlu, “Yerelden yönetim deniyor ama bu noktada sıkıntılar olacağını düşünüyorum. Aydın merkezden Nazilli, Kuşadası, Aydın’a nasıl hizmet gidecek? Bu ilçeler ihmal edilir mi diye düşünüyorum. Yakın mesafeler uzak hale gelmesin” diyor.
Balıkesir Sanayi Odası Başkanı Ahmet Kula, büyükşehir kararının illeri için avantaj olduğunu düşünüyor. Büyükşehirle OSB’lerin önem kazanacağına inanan Kula’nın beklentileri şu şekilde:
“Daha büyük ölçekte imar planları yapılabilecek. Yapılaşma, sanayileşme imkanları artacak. Yatırımlar ve ilin gelirleri artacak. Yeni OSB’ler daha planlı ve büyük olacak. Yeni sanayi bölgeleri oluşturulabilecek. Bizce ekonomiye olumlu katkısı olacak.”
ABD’Lİ YATIRIMCILAR MALATYA’DA
Malatya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Haşan Hüseyin Erkoç, büyükşehir kararını uzun süredir beklediklerini hatırlatıyor ve “Bu kararın ardından şehrimize yeni yatırımlar gelecek. Nitekim yasa çıkmadan ABD’li bir grup yatırım için görüşmelere başladı. Ayrıca bu kararla yeni imar planları ortaya çıkacak. Bu da şehirde canlılık oluşturacak” yorumunu yapıyor.
Mardin Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mehmet Ali Tutaşı ise büyükşehir kararının daha çok turizm alanında etkisini göstereceğini tahmin ediyor: “İlimizde son dönemde önemli turizm yatırımları yapılıyor.
Büyükşehir olunca bu atılımın daha da hızlanacağına inanıyoruz. Sanayide de büyük beklentilerimiz var. Şu anda ikinci organize sanayi bölgesini yapıyoruz. Halen Mardin’in kişi başına geliri 4-5 bin dolar civarında. Büyükşehir olunca bu gelir artacaktır.”
« Kırşehir’in Mucur İlçesindeki Yer Altı Şehrini Gördünüz Mü?
Çanakkale’den Ağrı’ya Anadolu Turizm Yolu Projesi »