Atamada İdarenin Takdir Yetkisi Ve Hizmet Gerekleri Kavramı
By Mert Ümit Aslan on Mart 18, 2016 Güncel
Esas No : 2015/3916
İsteğin Özeti : Antalya 2. İdare Mahkemesince verilen 13/05/2015 günlü, E:2014/1841, K:2015/749 sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması ve yürütmenin durdurulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hâkimi Düşüncesi : Yürütmenin durdurulması isteminin kabul edilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Dava; ‘nda Genel Sekreter Yardımcısı olarak görev yapan davacının, Özel Kalem Müdürlüğü’ne Mühendis olarak atanmasına ilişkin 24/11/2014 tarih ve 33178 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Antalya 2. İdare Mahkemesince verilen 13/05/2015 günlü, E:2014/1841, K:2015/749 sayılı kararla; davacının, İdarenin takdir yetkisine istinaden Genel Sekreter Yardımcılığı kadrosundan, bulunduğu derece ve kademesi korunarak asli mesleğine uygun bir şekilde mühendis kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 76/1. maddesinde; “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.” hükmüne yer verilmiş olup, anılan hüküm ile idarelere memurların naklen atanmaları hususunda takdir yetkisi tanınmış ise de; bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu yerleşmiş yargı içtihatlarıyla kabul edilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının davalı idare bünyesinde mühendis, özel kalem müdürü, plan ve proje müdürü, şube müdürü görevlerini yürüttükten sonra 2009 yılında Genel Sekreter Yardımcılığına atandığı, bu görevini yürütmekte iken, dava konusu işlem ile bu görevden alınarak mühendis kadrosuna atandığı anlaşılmakta olup, davacının yürüttüğü görevinin önemi ve niteliği ile bu görevden alınarak mühendis kadrosuna atanmasını gerektirecek herhangi bir yetersizliğinin bulunmadığı veya devam eden herhangi bir soruşturma geçirmediği gibi, disiplin cezası da almadığı dikkate alındığında; İdarenin atama konusunda sahip olduğu takdir yetkisini hizmet gereklerine uygun biçimde kullanmadığı kanaatine varılmakla, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Öte yandan, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu saptanmasına rağmen uygulamanın sürdürülmesi, tüm eylem ve işlemleri hukuka uygunluk karinesine dayanan hukuk devleti ilkesine aykırı bir durum yaratacak, davacı yönünden telafisi güç zarara neden olacaktır. Zira işlemin yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmemesi halinde, hukuka aykırı bulunan işlemin etki alanına bağlı olarak ilgili açısından oluşacak zarar, işlemin uygulanmasına devam olunmasıyla artacak, yargılamanın sonunda verilecek iptal kararı ile önceki halin iadesi zorlaşacaktır.
Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığın niteliğine ve temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlere göre 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27. maddesinde öngörülen koşulların gerçekleşmiş olması nedeniyle, anılan Yasanın 52. maddesinin 1. fıkrası uyarınca dava konusu işlemin ve Antalya 2. İdare Mahkemesince verilen 13/05/2015 günlü, E:2014/1841, K:2015/749 sayılı kararın yürütülmesinin durdurulmasına, 09/11/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
İdari işlemlerin maç unsuru ile takdir yetkisi ilişkisine değinmek gerekirse, bir durum karşısında idare şu veya bu şekilde karar almakta serbestse, hareket tarzı sınırlandırılmamışsa, “idarenin takdir yetkisi”nden söz edilir, bu takdir yetkisi ise hizmet gerekleri ve kamu yararı ile sınırlıdır.
İdari işlemin amaç unsuru bakımından idarenin takdir yetkisi bulunmamaktadır. Çünkü, idari işlemin amacı mutlaka kamu yararıdır. İdare, bu konuda bağlıdır. Kanunlarda özel amaç belirtilse dahi bu da sonuçta genel amaç olan kamu yararının içinde yer alacaktır. Takdir yetkisinin hangi unsurlar açısından geçerli olduğu konusunda farklı görüşler bulunmaktadır.
Ancak genel görüş, sebep ve konu bakımından takdir yetkisinin olabileceği, yetki, şekil ve amaç bakımından takdir yetkisinin olamayacağına dair içtihadi ve doktrinsel kabul vardır. İdari işlemin genel amaç bakımından hukuka aykırılık halleri; idarenin kişisel amaç gütmesi, üçüncü kişileri koruma amacı gütmesi ve siyasi amaç gütmesi olarak sayılabilir.
Takdir Hakkı ve Kamu Yararı
Danıştay 5. Dairesine ait 14.3.2006 tarihli ve E.2003/3647, K.2006/1140 Sayılı Kararı : Kamu görevlilerinin haklı beklentilerinin korunması, ancak kişisel kararlarda, yönetimin takdir yetkisini kullanma alanlarında söz konusu olduğundan, baskın kamu yararı olmadığı durumlarda, kamu görevlilerinin haklı beklentilerinin zedelenmemesi gerekirdi
Kamu Yararı Yerindelik Denetimi İlişkisi
İdari yarcı merciilerin Danıştay da dahil olmak üzere idarenin yerine geçerek karar vermesi mümkün olmadığından bu prensibe Danıştay tarafından sıkıca riayet edildiği görülmektedir. “Mahkemenin fonksiyonu, idarenin yerine geçerek yerindelik denetimi yapmak olmayıp, karar verme süreçlerinde bireylere eşit ve adil muamele sağlandığından emin olmakla sınırlıdır. Dolayısıyla yargısal denetimin amacı, idarenin tercihinin isabetli olup olmadığını değerlendirerek bu tercihi gerektiğinde hakimin kendi tercihi ile değiştirmek değil, karar verme sürecinin eşit ve adil olmasını sağlamaktır.”
Previous ArticleHukuk Vizyon Yakında!!
Next Article Metin Feyzioğlu: ‘Avukatlık sınavı gelmeli’.
ferhat on Haziran 2, 2018 3:16 pm
iyi günler, a adliyesinden b idare mahkemesini eş durumu tayini ile istedim. ancak b adliyesine tayin yaptılar. bu durumda haklı beklentim göz önüne alınmaksızın takdir yetkisinden söz etmek mümkün müdür? dava açmam durumunda kazanabilir miyim? örnek karar var mıdır? bahsettiğim olayın geçen yıl gerçekleşmesi nedeniyle herhangi bir zamanaşımı söz konusu mudur? yardımcı olabilirseniz çok sevinirim. teşekkürler