YAYINLANMA TARİHİ: 12-06-2018 13:43:03
Doç. Dr. Halit Yerebakan, kötü yağlar olarak bilinen trans yağların zararları hakkında merak edilenleri anlattı.
Trans yağlar, tıpkı mumun ateşe gösterdiği gibi vücut ısısına karşı direnç gösterir. Trans yağlar, damarlarda sertleşip birikerek tıpkı beklemiş bulaşıktakine benzer kalıntılara neden olurlar. Dolayısıyla trans yağların damarları tıkadığı söylenebilir. Özellikle kalp damarlarının bu yağlarla tıkanması kalp hastalıklarını beraberinde getirir. Boston'daki Harvard Halk Sağlığı Okulu araştırmacılarına göre; çok fazla trans yağ tüketen kadınların, en az tüketen kadınlara kıyasla yüzde 50 daha fazla kalp krizi riski taşıyor.
British Medical Journal Dergisi'nde yayınlanan 2015 tarihli bir meta-analizde Kanadalı araştırmacılar, çeşitli ülkelerde trans yağların sağlık etkilerini analiz eden 20 araştırmayı inceledi. Yapay trans yağları tüketmenin, herhangi bir nedenden ötürü ölme riskinde yüzde 34'lük bir artış, kalp hastalığına yakalanma riskinde yüzde 28'lik bir artış ve kalp hastalığı gelişme riskinde ise yüzde 21'lik bir artış ile ilişkili olduğunu bulmuşlardır.
Trans yağlar, atar damarlarınızı tıkayan LDL (kötü) kolesterolü artırır. Aynı zamanda, HDL'nizin (iyi) kolesterolün düşmesine neden olur, bu da fazla olan kolesterolün vücudunuzdan temizlenmek için karaciğere taşınmadığını gösterir. Bu durum, kan pıhtılaşması yolunu açarak kalp krizi ya da felce neden olabilir. Trans yağlar, kan damarlarınızın iç yapısına da zarar verir. Amerikan Kalp Derneği, diyetinizdeki trans yağı azaltmak için kısmen hidrojene bitkisel yağ içeren gıdaların kesilmesini tavsiye etmektedir.
Az yağlı bir diyeti benimsemek yerine, faydalı 'iyi' yağlar yemeye ve zararlı 'kötü' yağlardan kaçınmaya odaklanmak daha önemlidir. Yağ, sağlıklı bir diyetin önemli bir parçasıdır. Sağlığınız için 'iyi', diğer adıyla doymamış yağlı gıdaları seçin, doymuş yağ içeriği yüksek gıdaları sınırlayın ve 'kötü' trans yağdan kaçının.
Genel olarak üç ana yağ asidi türü vardır: Doymuş, tekli doymamış ve çoklu doymamış yağlar. Tüm yağ asitleri, karbon atomlarına bağlı, hidrojen atomlarına sahip karbon atomlarının zincirleridir. Bir doymuş yağ asidi, her karbon atomuna bağlı maksimum sayıda hidrojen atomuna sahiptir. Bu nedenle, hidrojen atomlarıyla 'doymuş' olduğu söylenir ve tüm karbonlar birbirlerine tekli bağlarla bağlanırlar. Bazı yağ asitlerinde zincirin ortasındaki bir çift hidrojen atomu eksiktir ve iki karbon atomu tekli bir bağ olmaktan çok, çift bağ ile ayrılan bir boşluk oluşturur. Zincirin hidrojen atomları daha az olduğundan, 'doymamış' olduğu söylenir.
Doymuş yağ toplam kolesterolü artırır. Sağlıklı bir diyette, toplam günlük kalorilerinizin yüzde 20 ile 35'i yağdan gelebilir ancak doymuş yağ toplam günlük kalorilerinizin yüzde 10'undan daha azını oluşturmalıdır. Zeytin, yer fıstığı ve kanola yağlarında bulunan tekli doymamış yağ, doymuş yağdan daha sağlıklı bir seçenektir. Somon balığı gibi doymamış omega-3 yağ asitleri içeren diğer gıdalar, sağlıklı yağlara sahip gıdalardandır.
Doymamış yağ; tipik olarak zeytin, fındık, ayçiçeği veya tohum gibi bitki kaynaklarından gelir. Ancak balıkta da doymamış yağ bulunur. Doymamış yağlara genellikle 'yağlar' denir. Doymuş yağdan farklı olarak, bu yağlar çoğunlukla tekli doymamış ve çoklu doymamış yağ içerir. Hindistan cevizi yağı, palmiye yağları gibi birkaç gıda ürünü, oda sıcaklığında sıvı halde kalır, ancak doymuş yağ oranı açısından yüksektir. Doymamış yağlar hastalığa yakalanma riskinizi azaltır.
- Meyveleri, sebzeleri, kepekli tahılları, az yağlı süt ürünlerini, kümes hayvanları, balıkları ve kuruyemişleri içeren bir beslenme tarzı benimseyin. Ayrıca kırmızı et ve şekerli yiyecek ve içecekleri sınırlayın.
- Kanola, aspir, ayçiçeği veya zeytinyağı gibi doğal olarak oluşan, hidrojenize olmayan bitkisel yağları kullanın.
- Kısmen hidrojenlenmiş veya hidrojene bitkisel yağlar veya doymuş yağ yerine, hidrojenize edilmemiş yağ ile işlenmiş gıdalara bakın.
- Donutlar, kurabiyeler, krakerler, kekler, turtalar trans yağ içerebilen yiyeceklerden bazılarıdır. Ne sıklıkla yediğinize bakın ve sınırlayın.
Seks deneyinde şaşırtıcı sonuç
Rosie Mullender, "bir ay boyunca her gece seks" deneyini uyguladı, sonuç şaşırtıcıydı...
Kaliteli uyku damar hastalıklarını önlüyor