Aşgabatlylardan goşmaça tölegler talap edilıär
Aşgabatdaky hökümet edaralarynyň biriniň öňünde emele gelen uzyn nobatlar. Arhiwden alnan surat
Aşgabadyň häkimiıetleri geçen ıylyň oktıabrynda ıaşaıyş meıdany üçin tölegleriň gymmatladylandygyny aıdyp, raıatlardan noıabr we dekabr aılary üçin, goşmaça tölegleri talap edıärler.
Azatlyk Radiosynyň paıtagtdaky çeşmeleriniň tassyklamagyna görä, şu hepdäniň başyndan bäri şäheriň Öı dolandyryş edaralarynyň resmileri ıaşaıjylaryň öılerine jaň edip, 1-nji fewrala çenli bu goşmaça tölegler tölenmese, onuň üstüne her gün 0,03% möçberde jerimäniň münjekdigini duıdurıarlar.
“İaşaıjylara şeıle jerimäniň şu gün tapylan zat däldigini, eıse Türkmenistanyň Administratiw kodeksi diıilıän kanunçylygynda göz öňünde tutulıandygyny aıdypdyrlar. Şol goşmaça jerime-de her gün galıar. Meselem, 55 metr2 ululykdaky ıaşaıyş jaıyň goşmaça tölegi her aı üçin 31 manat diılip kesgitlenipdir. Noıabr aıy üçin 31 manat, dekabr aıy üçinem 31 manat – jemi 62 manat. Şol 62 manadyň üstüne wagtynda tölenmedik töleg üçin her gün jerime münıär” diıip, Aşgabatda ıaşaıan synçy we ıazyjy Amanmyrat Bugaıew gürrüň berdi.
İatlap geçsek, 2017-nji ıylyň 9-10-njy oktıabrynda geçirilen İaşulular maslahatynda, ilata “mugt” berilıän ıeňillikler ıatyrylyp, öňden tölegli bolan hyzmatlar hem telim esse ıokarlanypdy. Şonda 1 aıda 1 inedördül metr ıaşaıyş meıdany üçin tölegler 12 teňňeden 60 teňňä ıokarlandyrylyp, bu karar 1-nji noıabrdan güıje giripdi.
Belläp geçsek, şu günler raıatlardan goşmaça tölegler diňe ıaşaıyş meıdany üçin däl, eısem Saglyk ätiıaçlandyryş pasportlary üçin hem talap edilıär. Bu goşmaça tölegleri tölemediklere 2018-nji ıyl üçin Saglyk ätiıaçlandyryş tölegleriniň kabul edilmejekdigi duıdurylıar.
“Adamlar 7 manat 50 teňňäni geçen ıyllardakydan artykmaç tölemeli. Şol tölegleriň noıabr, dekabr aılaryndaky töleglerini tölemeseň, onda täze ıyl üçin wznoslar kabul edilmeıär” diıip, Bugaıew bu ıagdaıy başdan geçiren ençeme adama salgylanyp gürrüň berdi.
Paıtagtda ıaşaıyş meıdany üçin goşmaça tölegler tölenmese, onda onuň üstüne jerimäniň münjekdigi barada ıaıran habardan soň, şäherdäki bank şahamçalarynyň öňünde uzyn nobatlar emele geldi.
“Şol [bank] şahamçalarynda-da bolup bilse ıekeje penjire işleıär. Meselem, şu gün irden sagat 10 töweregi Türkmenistan bankynyň Parahat-1 etrapçasyndaky şahamçasynda 60-dan gowrak adam nobata durdy” diıip, Bugaıew bank şahamçalarynda goşmaça tölegleri kabul edıän beıleki penjireleriň ıapyk durandygyny aıtdy.
Galyberse-de, ol Türkmenistan bankynyň “10 ıyl abadançylyk” köçesiniň ugrundaky şahamçasynda-da, Senagat bankyň Oguzhan köçesiniň ugrundaky şahamçasynda-da şeıle ıagdaıyň gaıtalanıandygyny sözüniň üstüne goşdy.
Deňeşdirme üçin aıtsak, 2014-nji ıylda ıaşaıyş jaıynyň ulanylıan meıdany 55 m2 deň bolan ıaşaıjylar her ıylda 15 manat töleıärdiler. 2015-2017-nji ıyllar aralygynda bu töleg 145 manada deň bolup, 2018-nji ıylda 400 manat 40 teňňe diılip kesgitlendi.
2014-nji ıylda işlemeıän bir raıat Saglyk ätiıaçlandyryş pasporty üçin her aıyna 1 manat, 2015-2017-nji ıyllarda 15 manat tölän bolsa, bu töleg 2018-nji ıylda 22 manat 50 teňňä barabar edildi.
Azatlygyň ıerli çeşmeleri bilen söhbetdeş bolan ıaşaıjylaryň onlarçasy durmuş-ıaşaıyş şertleriniň barha gymmatlaıandygyny, ıöne alıan aılyklarynyň “bazar sebedine” gabat gelmeıändigini aıdyp, tölegleriň gymmatlamagy bilen has-da çykgynsyz ıagdaılary başdan geçirıändiklerini we olary tölemekde kynçylyk çekıändiklerini aıdıarlar.
Türkmenistanda ilata “mugt” berilıän ıeňillikleriň ıatyrylmagy we ıaşaıyş jaı tölegleriniň gymmatlamagy, ıurtda ykdysady krizisiň dowam edıändigi aıdylıan, bıujet işgärleriniň köpçülikleıin işden boşadylıan, aılyklaryň köplenç wagtynda berilmeıän, bankomatlarda nagt puluň ıetmezçilik edıän we dollaryň “gara bazardaky” nyrhynyň 12 manada ıeten döwründe bolup geçıär.
Türkmen mediasynda ıokardaky meseleler dogrusynda ilat köpçüligine maglumat berilmeıär. Munuň tersine, ıurduň “bedew bady” bilen ösıändigi, raıatlaryň “bagtyıarlyk zamanasynda” ıaşaıandygy barada yzygiderli maglumat berilıär.