KİTAP OKUMAK İYİ BİR FİKİRDİR - Halimiz
Published by Ayse Musal Çıpa 16 Ocak 2020
Okuma tutkusunu anlatmaya çalışmak akıllıca bir iş mi bilmiyorum çünkü görünen o ki biz kitap okumuyoruz. Unesco araştırmasına göre ülkemizde kitap okuma oranı yüzde 0.01 ve DESAM tarafından hazırlanan Ar-Ge raporuna göre, Türk halkı günde 6 saatini televizyona, 3 saatini ise internete ayırırken, kitap okumaya yılda ancak 6 saat vakit ayırıyor.
Okuma oranımızın düşüklüğü bizim okuma alışkanlığı ile ilgili bir çok yanlış inanca ve kanıya sahip olduğumuzun göstergesi. Bu alışkanlığın çocuklukta edinildiği inancı bunlardan biri.
Kitaplarla aramızdaki görünmez cam duvarı nasıl kırarız diye düşünüyorum. Ben kitap okumam cümlesini başı dik söyleyenler, okumama konusunda bilinçli bir seçim yapanlar mı? Ya diğerleri? Okumak istediğini söyleyip de okumayanlar. Okuyabilecek imkanları ve vakitleri olduğu halde bunu yapmayıp bir de bunun için hayıflananlar?
Edebi kitaplar veya kurgu romanlar bizim hayatımızdaki gerçekleri bize ustaca aktarırlar. Bu kitaplar insanın duygularını, psikolojisini, romanın konusunun geçtiği toplum yapısını, değerleri, sosyolojik olguları, felsefi düşünceleri aktarmanın yanı sıra teknolojiye, ekonomik durumlara işaret ederler.
Sosyolojik bir olgu olarak sosyo-ekonomik sınıf farkı toplum bireyleri arasındaki ekonomik eşitsizlik Victor Hugo’nun sefillerinden, La Boheme’in konusunu aldığı Henri Murger’in Bohem Hayatından Sahneler romanına, İnce Memed’den Oblomov’a kadar edebiyat dünyasının konusu olmuştur.
Kurgu edebiyatın gücü buradan gelir. Gözümüzün önündeki sosyal olguları, başka biri yaşıyormuşçasına roman kahramanları vasıtasıyla görür, onları anlarız.
İnsanın en büyük keşiflerinden biridir uydurmak. Aklın ve duygunun sınırlarını araştıran edebi eserler bizim ruhumuza dokunur. Bize insan olmayı gösteren, insanı en iyi anlamış olan yazar Dostoyevski okuduktan sonra bu dehaya hayranlık duymamak mümkün değildir.
Kitaplar insanların arasında köprü kurmalarını sağlar.
Kitaplar, bize benzemeyeni, bizde olup da yadsıdığımızı, bizde olmasından korktuğumuzu gösterirler bize. Kendimizi tanımamızı sağlarlar.
Okumak, sığınmaktır. Hayatın sert, soğuk, keskin gerçekliğinden bir an için uzaklaşıp, kendine dönmektir.
Dünyayı, dünyadaki olayları, coğrafyayı, düşünme biçimlerini, doğayı, evreni öğrenmek için okuruz. Merak ettiğimiz için okuruz, öğrenmek için, bilmek için…
Bazen kendimizi unutmak için bazen bulmak için okuruz.
Kendimizi yalnız hissetmemek için okuruz. Bazen ne hissettiğimizi anlamak için oluruz. Anlam bulmak, umut bulmak için okuruz.
Değişen değerler, boş vakitlerimizi geçirdiğimiz uğraşlarımızın bize para kazandırıp kazandırmadığını sorgular. Para kazandırıyorsa iyi, değilse kötüdür.
Okumak doğrudan para kazandırmayabilir ama hiç kitap okumamış bir insanın başarı kazandığı pek görülmez.
Başarılı CEO’ların senede 50 kitap okudukları söyleniyor, yani neredeyse haftada bir kitap. Başarının tesadüf olmadığının somut ispatıdır bu.
Özellikle mesleki eğitimlerde ve yetişkinlere yönelik seminerlerde tanıştığım iş insanları hep vakitsizlikten yakınır. Çalışmadıkları zaman ne yaptıklarını sorduğumda ekran karşısında vakit geçirdiklerini, kafa boşaltmak için dizi veya hatta televiyon izlediklerini söylerler.
İş hayatında çok yoğun saatler çalışmak durumunda kalmış biri olarak en samimi önerim, dinlenmek için kitap okumanız veya temiz havada bir yürüyüş yapmanızdır. Üstelik şanslısınız artık mobil okuma uygulamaları sayesinde, yürüyüş yaparken kitap da dinleyebilirsiniz.
Özellikle iş insanları roman okumayı değil, kendilerine belirli bir beceri kazandıracak veya belli bir konuda yapılmış araştırmaları, iş kitaplarını ve kişisel gelişim kitaplarını okumayı seçtiklerini söyler. Oysa roman okumak hem çok boyutlu düşünebilmeyi, hayal gücünü aktif hale getirmeyi, farklı bakış açılarını görebilmeyi, dili daha iyi kullanmayı, kendini doğru ve düzgün ifade etmeyi, kendini ve dolayısı ile diğer insanları daha iyi tanıyabilmeyi sağlar. Bunların her biri gerçek hayat için de iş hayatı için de paha biçilmez kazanımlardır.
Borges Brodie Raporu isimli kitabında Mallermé’den şöyle alıntılar: Dünyadaki her şey bir kitabın içine girmek için vardır.
Oğuz Atay, Tutunamayanlar romanında Selim’in ağzından anlatıyor kitapların ne anlam ifade ettiğini “Benim için bütün oyunlar, romanlar, hikayeler, herkesin anladığından başla bir anlam taşıyor. Bütün hayat, bütün insanlık bu kitaplarda anlatıldı, bitirildi. Yeni bir şey yaşamak, yeni bir kitap okumak oluyor benim için.”
Soğuk kış günlerinde sıcacık bir fincan çay veya kahvenin yanında güzel bir roman okuyun. Nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız çok satanlar raflarına bakın. Oradaki romanlar her zaman edebi olmasalar bile teknik açıdan genelde çok iyi yazılmış kitaplar oluyor. Keyifle, bir kaç günde bitirmeniz garanti.
Kitap okumak her zaman iyi bir fikirdir.
Resim: Ezgi Çetin