Coğrafi işaretli ürünlerin gastronomi turizmi için önemine dikkat çeken uzmanlar, şeflerin bu ürünleri mutlaka logolu olarak kullanması gerektiğini dile getirdiler.
TURSAB Gastronomi Turizm Raporu’na göre Türkiye’ye gelen turistler yeme-içme için kişi başına 157 dolar harcıyor. Dünyada turist sayısı 1 milyar kişiyi aşarken, bu turistlerin yüzde 88,2’si ‘Destinasyon tercih etmede yemek çok önemli’ diyor. Böyle olunca dünyada seyahatlerini lezzet duraklarına göre yapanların sayısı hızla artıyor.
Ülkemizde halen 400’ün üzerinde coğrafi işaretli ürün bulunuyor. Avrupa Birliği’nde ise Antep baklavası, Aydın inciri ve Malatya kayısısı olmak üzere üç ürünümüz tescil edilmiş durumda.
Coğrafi işaretli ürünlerin gastronomi turizmine katkısı konuşuldu
Alternatif turizm çeşidi olarak giderek önem kazanan gastronomi turizmi ve coğrafi işaretlemenin önemi, 15-18 Ocak 2020 tarihlerinde Antalya’da gerçekleşen Türkiye’nin en büyük ‘Hotel-Restoran-Cafe (HO-RE-CA) fuarları “27.Hotel Equipment ve 27. Food Production” fuarları kapsamında masaya yatırıldı.
Moderatörlüğünü Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Bülent Gülçubuk’un üstlendiği ‘Coğrafi İşaretli Ürünler ve Gastronomi Turizm İlişkisi’ paneline, Gıda Mühendisi Çevre Koruma ve Kontrol Müdürü Sevda Erdoğmuş, Türkiye Aşçılar Federasyonu Başkan Vekili Mustafa Erol, Geleneksel Ürünler ve Coğrafi İşaretler Bölümü Başkanı Huriye Özener, Antalya Ticaret Borsası Coğrafi İşaretler Uzmanı Dr. Rana Demirer katıldı.
Türkiye Aşçılar Federasyonu’nun 2020 konsepti: “Yaşasın Anadolu”
Panelin açılış konuşmasını yapan Türkiye Aşçılar Federasyonu Başkan Vekili Mustafa Erol, yerli ürünlerin tüketiminin yaygınlaşması gerektiğine vurgu yaptı. Federasyonun 2020 konsepti olan “Yaşasın Anadolu” sloganına dikkat çeken Erol, “Tüm aşçılar sektörde kendini geliştirmek için teknik bilgilerle pratik bilgiyi tamamlamalıdır. “Yaşasın Anadolu” önemli bir projedir, kalkınmak için bu tarz projeleri desteklemeliyiz. Kendi öz sermayemizi doğru kullanıp benimsemeliyiz, yoksa markalara ve başka ülkelere bağımlı oluyoruz. Özellikle gençlere çok ihtiyacımız var. Bu ülkenin 30-40 yılını dizayn etmek zorundayız. Miras aldığımızı miras olarak bırakmalı, bu memleketin değerlerine sahip çıkmalıyız. İthal bağımlılığını yok edip, yerli sermayeye ağırlık vermeliyiz. Bizim memleketimizde çocuklar çok güzel ürünler yetiştirebiliyor. Mango, yıldız meyvesi yetişiyor, bizim bu topraklara aşık olmamız lazım. Hep beraber geleceği kurtarmamız lazım.” dedi.
“Anadolu kelimesi, ana-dolu, yani topraklarımız dolu anlamına geliyor”
Panelin modetarörlüğünü yapan Prof. Dr. Bülent Gülçubuk ise son zamanlarda hem dünyada hem de Türkiye’de gastronomi ve coğrafi işaretler ve bunun kalkınmaya katkıları konusunun önem kazandığını belirterek, aşçılara seslendi. Gülçubuk, şunları söyledi:
“Siz aşçılar insanların kalbine giden yoldan geçen işleri yaparken nasıl bir sorumluluk yükleneceksiniz? İnsanları nasıl doyursam sorusunun karşılığını mı, yoksa insanları sağlıklı bir şekilde nasıl besleyeceğiz sorusunun mu karşılığını bulacağız? Toplumsal alanda sorumluluk olarak karşınıza bunlar çıkıyor.
Ben Gaziantepliyim, Antep’teki ustalara çam fıstığı coğrafi işaret aldı bununla ilgili ne düşünüyorsunuz deseniz cevap alamazsınız, onun farkında değil. Bu konuda biraz yetersiz kalıyoruz, bu durum bazı şeylerin sunumundan ve pazarlamasından kaynaklanan bir eksiklik diye düşünüyorum. Anadolu kelimesinin anlamı nereden geliyor bakmak lazım, ana-dolu yani topraklarımız dolu anlamında ona bu ismi verdik. O kadar çok ürünümüz var ki bunu değerlendirmek bizim atalarımıza ve geçmişimize karşı bir sorumluluk.”
“Coğrafi işaretin kısa tanımı; sizin oraların nesi meşhur sorusunun cevabıdır”
“Coğrafi işaretin kısa tanımı, sizin oraların nesi meşhurdur sorusunun cevabıdır ve bu coğrafi işaretlerin üç ayrı kategoride korunması sağlanabilir” diyen Geleneksel Ürünler ve Coğrafi İşaretler Bölümü Başkanı Huriye Özener de, şöyle devam etti:
“Birincisi menşei adı, Malatya kayısısı dediğimizde bütün üretimin bu bölgede yapılan ürünler için söylenir. Diğeri mahreçtir, sadece o bölgede olmak suretiyle diğer işlemlerinin farklı bölgelerde yapılan üründür. Son olarak geleneksel ürün, aslında hepimizin bildiği gibi aşure ve ezogelin çorbası gibi Türkiye’nin dört bir tarafında yapılabilen ürünlerdir.
“Coğrafi işaretli ürünlerin beyaz kelebeklere ihtiyacı var!”
Kırsal kalkınmanın anahtarı, bacasız sanayinin en başta gelen özelliklerinden bir tanesi ve gastronomi turizmi içerisinde coğrafi işaretli ürünlerimizin büyük önemi var. Şeflerimizin mutfağına aldığı, bize ikram ettiği, ürünlerin içerisinde kullandığı tarım ürünleri bununla beraber yemekle ilgili olan kısımda aslında coğrafi işareti biliyoruz ama yöresel ürün kavramıyla hep birbirine karıştırıyoruz.
Onun için şunu ifade etmek istiyorum, coğrafi işaretli ürünlerin ve geleneksel ürünlerin beyaz kelebeklere ihtiyacı var, ben şeflere beyaz kelebek derim ve bunu çok seviyorum. Beyaz kelebeklerin de sürdürebilirliğinin sağlanması ve gelecek nesillere aktarılabilmesi için işaretli ürünlere ihtiyacı var.
Şu an ülkemizde coğrafi işaretli ürünlerin sayısı 400’ün üzerinde, Avrupa Birliği’nde üç tane tescil edilmiş ürünümüz var; Antep baklavası, Aydın inciri ve Malatya kayısısı. Aydın kestanesi için de Avrupa Birliği başvurusu yapıldı, kısa bir süre içerisinde o da ilan edilecek. Ülkemiz bu anlamda çok zengin. Beyaz kelebeklerimizin bunlara sahip çıkması lazım, tıpkı ticari markalar gibi.”
“Bir ürüne nasıl ihanet edilebildiğini gördüm”
Antalya Ticaret Borsası Coğrafi İşaretler Uzmanı Dr. Rana Demirer ise “geleneksel ürünler ve coğrafi işaretler Antalya turizmine nasıl katkıda bulunabilir, bunu artırmak için neler yapılabilir?” konusundaki görüşlerini dile getirdi. Demirer, şunları söyledi:
“Örneğin Rokfor peyniri, hepimizin mutfaklarında kullandığı, benim doktora tez konum Rokfor peyniriyle bizim yöresel Ezine peynirimizin karşılaştırmasıydı. Rokfor Bölgesine gittim ve o küçük köyde üretimin nasıl örgütlendiğini, o örgütlenmenin markanın yaratılmasında ne kadar önemli olduğuna birebir şahit oldum. Sonra Ezine peynirine geldim, bir ürüne nasıl ihanet edilebildiğini de burada gördüm.
Yöresel ürünleri coğrafi işaret tesciliyle korumanın amacı şudur, yöresel ürünler geçmişten günümüze tüketicilerin zihninde bir kaliteyle gelen ürünlerdir. Yöresel ürünlerin yöresine özgü özellikleri vardır. Bu özellikleri gelecek nesillere aktarabilmek, marka oluşturabilmek, o markayı bölgede kalkınma aracı haline getirebilmek için Fransa’da başlayan bir geçmişe sahip. Orada insanlar için önemli olan şey ürünlerin üzerinde yer alan coğrafi logodur. Ülkemizde de geçen sene logo uygulaması başladı, artık bu tescili alan ürünler gerçekten menşei işaret eden logolarıyla satılmaya başlandı. Otellerde, sunum yaptığınız yerlerde mümkünse bu coğrafi işaretli ürünleri kullanıyorsanız mutlaka logoları göz önüne çıkartın.”
“Yöresel yemeklerimiz yeni nesillere aktarılmalı!”
Gıda Mühendisi Çevre Koruma ve Kontrol Müdürü Sevda Erdoğmuş da, coğrafi işaretin önemine dikkat çekerek, “Alanya’da Belediye “Mutfak Mirası Alanya” diye bir sisteme sahip. Nedir bu sistem? Şehrin yerel ürünlerini, yöresel yemeklerini tanıtmaktadır. Bu sistemin 4. yılındayız ve Alanya Belediyesi sistemin lisansını almış durumda. Lisans çatısı altında farklı çalışmalar yapıyoruz. Temel amacımız, yerel ürünlerin desteklenmesi, coğrafi işaretli ürünlerin alanda kullanılması için öncülük edebilmek ve yöresel yemeklerimizin kayıt altına alınarak yeni nesillere aktarılabilmesi. Aynı zamanda da yöresel yemeklerin otel mutfaklarına da girmesini sağlayarak turizmin içinde canlı kalmasını sağlamak. Örneğin Alanya yöresine ait Gülüklü Çorba yaklaşık bir buçuk ay önce Akdeniz Bölgesinin 2. coğrafi işaretini alan yemeği oldu. Şu an şehrimizde oteller de dahil olmak üzere yaklaşık 48 noktada Alanya Gülüklü çorbasını bulabilirsiniz” dedi.
Coğrafi işaretli avakado!
Coğrafi işaretli en son ürünlerinin ise avakado olduğunu belirten Erdoğmuş, “Biz artık avakadoyu ekmeğin ve suflenin içinde de kullanıyoruz. Aynı şekilde sizler de avakado ile ilgili tamamen kendinize ait tarifinizi bize gönderirseniz, ünlü şeflerin elinden çıkan orijinal tarifleri barındıran ve Eylül ayında yayımlanacak kitabımızda isminizle birlikte paylaşabiliriz. Sizden gelecek bütün tariflere açığız. Gastronomi konusunu çok önemsiyoruz ve şeflerimizle iş birliği yapmaya devam edeceğiz” diye konuştu.
Etiketler: coğrafi işaretgastronomi turizmiHORECA FuarıProf. Dr. Bülent Gülçubuk