Güvey koyma | Kalfat Kasabası
Gönderen: kalfat | 17 Temmuz 2008
Hemen hemen bütün Türk Dünyasındaki bu kutsal gelenek, Kalfat’ta da çok ciddiye alınarak yapılır. Perşembe veya pazar günleri camide cemaatle kılınan yatsı namazından sonra, damat arkadaşları başta olmak kaydıyla, yakınları ve komşularla birlikte eve gelir. Camide damattan para almak için ayakkabılarını çalmak yani saklamak adeti de vardır. Gerdek evinde kasabanın ve sülalenin ileri gelenleri ile damadın arkadaşları da hazır bulunur.
Gurup, direk olarak gelin odasının kapısının önüne gelir. Bu sırada hoca duaya başlar. Ayrıca evlilikle ilgili dilek, temenni ve niyazlarda da bulunulur. Yine herkes duanın biran önce bitmesi için hoca efendinin hareketlerini ve dudaklarını titizlikle takip eder. Çünkü damada gelinin yanına girmeden önce vurabilme yarışı ve geleneği vardır. Damada yumruk vuranlar bunu böbürlene böbürlene anlatırlar. Hoca tecrübeli bir hoca ise ve önceden de damatla anlaşmışlarsa, kimseye belli etmeden ve özel bir işaretle damada kaç işareti verebilir. Damat da çok ani ve atik bir hareketle kendini içeri atar. Eğer ağzını açar yada şaşırırsa biraz sopa yer. Damadın gelinin yanına girmesiyle de dua biter.
Sonra konuklar için daha önceden hazırlanan yere geçilir. Zaten yemek sofrası da çoktan hazırlanmıştır. Yemekler yenilir. Çaylar içilirken sohbetler uzar gider. Ve genelde bu sohbetler daha önce gerdeğe girenlerle ilgilidir. Bu sırada damat odasındaki yiyeceklerden dışarıdakilere de gönderir. Bunlar genelde tavuk ve baklava gibi yiyeceklerdir. Bir gerdek günü hoca efendi damada yumruk vurdurmadığını şöyle izah etti. “ İşte aşağıdaki falanca köyde, damat tam böyle gerdeğe girerken arkadaşları da ona yumruk vuruyorlarmış. Bu sırada da bir hasmı yumruk yerine bıçak vurmaz mı?. O kalabalıkta kimse farkına bile varamamış. Heyecanla ayrılmışlar. Ancak damat içeride ölmüş. Bu acı olayı duyduktan sonra ben buna çok dikkat ediyorum, neme lazım” diye izah etmişti. Ve hemen herkeste ona hak vermişlerdi çoktan. Epeyce uzun uzun sohbetlerden sonra misafirler “ Hayırlı Olsun “ “ALLAH bir yastıkta kocatsın “ gibi pek çok iyi dilek, temenni ve dualarla düğün evinden ayrılırlar. Herkes dışarıya kadar büyük bir saygı ve de hürmetle uğurlanır.
Damat bey içeri girdiğinde, zaten abdestli de olduğu için iki rekat namaz kılar. Sonra odasındaki yiyeceklerden, evdeki misafirlere ve genelde arkadaşlarına da gönderir. Gelin ve damat hocalarından aldıkları derslere göre hareket ederler. Gelin hiç konuşmaz. Damat ne sorarsa sorsun cevap vermez. Önceden hatta gündüzden gelin evine saklanan olabilir. Bu bir başarıdır. Saklanan kişi bir kız veya kadın olur. Hiç sesini çıkarmaz ve yerini belli etmez. Taaki; gelinle damat onu buluncaya kadar.! Ancak, güler veya bir şekilde yerini belli edecek bir hareket yaparsa; o zamanda para yada hediye verilerek dışarı çıkarılır. Damat içeri ilk girişte su dolu bir tasa teper. Bunlar çok eski ve bilinen geleneklerdir. Gerdek odasında gizlenen kız veya kadın razı edilip dışarı çıkarıldıktan sonra esas mücadele başlar. Damat gelini konuşturabilmek için hemen her yola baş vurur, her şeyi dener. Gelin hanım da, sesini çıkarmamak hatta gülmemek için sabrın bütün sınırlarını sonuna kadar zorlar. Eğer bir soruya dalgınlıkla veya yanlışlıkla dahi cevap vermiş olursa, damat hediye vermeden kurtulur. Bazen bu konunun iddiaya bindiği pek çok misal vardır. Uzun mücadelelerden sonra damat bey geline bir hediye verir. Bu genelde; bilezik, beşibiryerde, altın, yüzük, küpe, kıramise veya para gibi önceden hazırlanmış bir hediyedir. Gelinle damat sabah kalktıktan sonra kahvaltı için evin büyüklerinin yanına giderler. Ve sıra ile büyüklerin ellerini öperler. Evin büyükleri de onlara hediyeler verir. Gelinle damat daha sonra aile ve sülalenin ileri gelenleri ile diğer köy büyüklerini ziyaret ederek el öperler. Gidilen evde çok hürmet görürler ve çeşitli hediyeler alırlar. Bu ziyaretler bir kaç hafta devam edebilir!…
Gelenek ve Görenekler kategorisinde yayınlandı
« Kalfat’ta sıkça kullanılan kelimeler ve manaları
Hakkı DURAN »