360 derece sanat – tüm zamanlar
Röportaj, Seyahat, Tempo Yazıları
Özlem Numanoğlu tarafından2 Kasım 201319:421 Temmuz 2016
Tempo için konuştuğumuz Yadegar Asisi, bir panorama üzerinde UV mürekkebi ile çalışırken… Bu, panoramalarda gece etkisi yaratmak için kullanılan bir malzeme.
TEMPO (Ekim 2013) – Yadegar Asisi bir detay adamı. Milyonlarca ayrıntıdan oluşan dev eserleri için, “Bir objeyi, sadece çizdiğiniz zaman doğru bir şekilde kavrayabilirsiniz” yorumunu yapıyor. Bu prensiple, yaklaşık 10 yıldır dünyanın en büyük 360 derecelik panoramalarını yaratıyor.
Şu sıralar Berlin’de sergilenen ‘Duvar’ eseri, onlardan biri. Öğrenciyken Berlin’in Doğu ve Batı’sını görme imkânı bulan Asisi, şehri bölen duvarın iki yanında sürüp giden hayatlara şahit olmuş. Bu avantajla, son derece gerçekçi biçimde yeniden yarattığı Berlin Duvarı panoraması büyük ilgi gördü; hatta ABD first lady’si Michelle Obama tarafından da ziyaret edildi.
İran asıllı Avusturyalı sanatçı, fotoğraf, çizim ve boyama ile ortaya çıkan çalışmalarını Berlin, Dresden ve Leipzig’deki dev silindir yapıların içinde sergiliyor. Ziyaretçiler, silindirlerin ortasına kurulan çelik iskelelere çıkıyor ve 360 derecelik bakış açısının tadını çıkarıyor. Mimar, ressam ve profesör Asisi, titiz çalışmaların ürünü olan eserlerini Tempo’ya anlattı.
BERLİN DUVARI – Bu detaycılık şaheseri, 1961-89 yılları arasında Doğu ve Batı Almanya arasında geçiş kapısı olan Checkpoint Charlie’de, çelik bir silindirin içinde sergileniyor. 15 metre yüksekliğinde ve 60 metre uzunluğunda. (Not: Daha büyük halini görmek için fotoğrafa tıklayın)
1980’lerde, Berlin Duvarı’nın sınırını çizen Kreuzberg bölgesinde yaşayan Asisi, hâlâ canlı olan izlenimlerini bu eserde toplamış. Sergi, 2014 ilkbaharına kadar açık.
Bir üstteki fotoğrafın sol yanından bir detay, panoramanın büyüklüğünü anlatıyor.
DÜNYANIN EN BÜYÜK PANORAMASI – ‘Amazonia’, dünyanın 360 derecelik en büyük panoraması: Kapladığı alan 3 bin 200 metrekare, yüksekliği altı metre. Amazon Ormanları, dev eserin içinde tüm ihtişamıyla resmedilmiş.
‘Amazonia’nın içinde, simülasyon yardımı ile gün doğumu ve gün batımını izlemek, yağmurun ve ormanın sesini dinlemek de mümkün oldu. (Leipzig’deki sergi sona erdi.)
TÜRKİYE’YE DEFALARCA GELDİ
Panoramik eserler yaratmak için size ilham veren ne oldu?
Panorama sanatını keşfim, Bonn şehrindeki ‘Visual Yearning – The Cyclorama as Mass Entertainment in the 19th Century in 1993’ sergisine dayanıyor. O sergide, mimar olarak görev almıştım ve o gün bugündür panorama tekniğini geliştirmeye ve akademik bakış açısı katmaya çalışıyorum. Perspektif, form, renk ve pigmentlerle yakından ilgileniyorum. Mottom şu: “Bir objeyi, sadece çizdiğiniz zaman doğru bir şekilde kavrayabilirsiniz.” Bu anlamda, Andrea Mantegna ve Leonardo da Vinci’nin sanatına derin saygı duyuyorum.
Çalışmalarınızı anlatan bir video izledim; bir antik kentte iPad ile fotoğraf çekiyordunuz. Bir başka videoda, müzede oturmuş çizim yapıyordunuz. Bu ön hazırlık sürecini anlatır mısınız?
Tıpkı bir film prodüksiyonu gibi düşünün; elde bir resimli taslak (story-board) var ve ona göre ilerliyorsunuz. İşe, her zaman derinlemesine bir araştırmayla başlıyorum. Örneğin; Bergama’daki Pergamon Antik Kenti’yle ilgili panoramaya başlamadan önce defalarca Türkiye’ye gidip geldim. Pek çok fotoğraf çektik, çizim yapıp taslak oluşturmak için sık sık Pergamon Müzesi’ni ziyaret ettim.
Bu sırada ne tür malzemeler kullanıyorsunuz?
Çizim ve taslak için kurşun kalem, mürekkep, pastel, sulu boya; fotoğraf için yüksek çözünürlüklü kamera; tüm bu malzemeyi 360 derecelik bir panoramaya dönüştürmek için de bilgisayar kullanıyorum.
LEIPZIG 1813 – Leipzig Uluslar Savaşı’nın 200’üncü yıldönümü için yapılan eser, şehri, savaş sırasında St. Thomas Kilisesi kulesinden resmediyor.
Asisi, Napoléon komutasındaki Fransız ordusunun püskürtüldüğü savaşa, Leipzig halkının, askerlerin ve esnafın perspektifinden bakıyor. Leipzig’deki sergi 2014 sonuna kadar açık.
1 PANORAMA = 12 GB’LIK DOSYA
Panoramaya son halini bilgisayar ortamında mı veriyorsunuz?
Resim, geniş polyester şeritlerin üzerine basılmadan önce, bilgisayarda çoklu katmanlar halinde hazırlanıyor. Sonrasında bu polyester şeritler dikilip birbirine ekleniyor ve nihayetinde eser ortaya çıkıyor. Son rötuşların ardından geriye, silindir yapının içine asılıp sergilenmesi kalıyor. Bütün bu çabanın sonunda, bilgisayar ortamında elde ettiğim dosyanın büyüklüğü 12 gigabyte’ı buluyor.
Bütün bunlar ne kadar zaman alıyor?
Projeye göre değişiyor. Konsept oluşturma, seyahatler ve arşiv taramaları dâhil, ilk çizimden sergiye kadar üç ila beş yıl geçtiğini söyleyebilirim.
DÜNYANIN ÇATISI – Dünyanın en yüksek dağı Everest’e çıkılmasının 60’ıncı yıldönümü (29 Mayıs 1953) şerefine, Leipzig’den ‘Everest’ sergisi geçti.
Heybetli dağa Sessizlik Vadisi’nden bakan panorama, 107 metre genişliğinde, 27 metre yüksekliğinde.
“PERGAMON PANORAMAM TÜRKİYE’YE GELSE…”
Eserlerinizi sergilemeye uygun dev silindirler bulmak/yaratmak zahmetli görünüyor. Bu durum, çalışmalarınızın Almanya dışına çıkması önünde engel mi?
Aslına bakarsanız yurt dışından pek çok davet alıyorum ve bu yüzden ‘Asisi Panorama International’ adlı bir şirket kurdum. Sonuç almaya başladık; Fransa, Brezilya, ABD ve Türkiye’den potansiyel ortaklarla görüşüyoruz. Pergamon panoramamın günün birinde Türkiye’de sergilendiğini görmek beni çok mutlu eder.
Aklınızda yeni panoramalar var mı? Avustralya’daki Büyük Set Resifi, New York’taki ‘Sıfır Noktası’ (Ground Zero) ve Titanik ile ilgili panoramalar yaratmak istiyorum.
En çok yapmak istediğiniz panorama nedir? Önümüzdeki 10 yıl içinde, ‘Ütopya’ isimli bir eser yapmak istiyorum. “2222’de nasıl yaşayacağız?” sorusuna odaklanacak çok büyük bir proje. Şimdiden heyecanlıyım.
TÜRKİYE’DEN PERGAMON ANTİK KENTİ – Pergamon Antik Kenti’ndeki günlük hayatı ve mimariyi resmeden 25×100 metre ölçülerindeki panorama, Berlin’deki Pergamon Müzesi’nde sergilendi.
Asisi, bu eseri yaratmak için birkaç kez Türkiye’ye geldi.
Halihazırda, panoramaların sergilendiği üç mekân var:
* Berlin: 2011’den bu yana sergi alanı.
* Dresden: Eski bir gaz deposu. 2006’dan bu yana sergi alanı.
* Leipzig: Eski bir gaz deposu. 2003’ten bu yana, sergi alanı.
Not: www.asisi.de adresinden eserlerin büyük hallerini indirip, detaylarına bakabilirsiniz.
Şununla etiketlendi:Berlin Duvarı Panorama Röportaj Resim Sergi Yadegar Asisi