www.kayseriden.biz :: Bedesten
ANA SAYFA :: TARİHİ ESERLER :: Hanlar ve Çarşılar :: Bedesten ::
Kayseri`de ticaretin beşiği idi: Bedesten
Osmanlı döneminde bedesteni olan şehirler, ticaret hacmi yüksek ve uluslararası ticaret potansiyeli olan merkezlerdir. Uluslararası ticaret yolları üzerinde olması ve yüksek ticaret hacminden dolayı 1497-1498 yıllarında Kayseri'de de Kayseri Sancakbeyi Mustafa Bey tarafından bedesten inşa ettirilmiştir.
Kesme taştan inşa edilen yapıya dört yöndeki kapılardan girilir, içten içe 19.30x 19.30 m ölçülerinde kare planlı bir yapıya sahip olan bedestenin üzeri dokuz kubbeyle örtülmüştür. Bedestenin batı girişi eyvan şeklinde düzenlenmiştir. Dikdörtgen planlı çarşının üst örtüsünde ortada pandantif geçişli kubbe, kubbenin doğu ve batı taraflarında ise tonoz kullanılmıştır.
Bedestenin kuzey tarafa bakan kapısı üzerindeki kitabesinde şu ifadeler yer almaktadır:
"Bu bina, Mehmed Hanın oğlu, büyük şan, adalet ve ihsan sahibi Sultan Bayezid Han'ın -Allah mülkünü daim etsin- kullarından Abdülhay'ın oğlu kılıç ve kalem sahibi, Saygı değer Emir Mustafa tarafından, halkın ihtiyacı için 903 senesinin mübarek Muharrem ayında yaptırıldı (903/1497-1498)"
Bedesten ne demektir?
Bedesten, “çarşı, borsa, ticaret merkezi” anlamına gelir. Arapça ve Farsça'da kullanılan “bezzasistan, bezistan” (bez kumaş alınıp satılan yer) kelimesinden türemiştir. Bedestene kale içi anlamına gelen “kayseriyye” de denmiştir.
Osmanlı’da bedesten, günümüzde ticaret merkezleri, borsalar, sanayi bölgeleri ve kooperatiflerin kanunlarla teşkil edilmesi gibi ancak padişah fermanı veya vezir hükmüyle kurulabilmekteydi. Bir beldede bedesten kurulduğunda, o belde kale içi güvenliğiyle ticaret yapmak isteyen zengin tüccarları çekecek bir ticaret merkezi durumuna gelmekteydi. Halil İnalcık, “Kural olarak bedestenli şehir, uluslararası bir ticaret merkezidir.” tespitinde bulunmaktadır. Nitekim Osmanlı’nın bedestenli şehirlerinden biri olan Kayseri, yüzyıllar boyu Hindistan, İran ve Avrupa’dan gelen binlerce tüccarın tanışma, konaklama ve alışveriş yaptığı yerlerden biri olmuştur.