Koordinatlar: 53°24′0″K 2°59′0″B﻿ / ﻿53.4°K 2.983333°B﻿ / 53.4; -2.983333
Koordinatlar: 53°24′K 2°59′B﻿ / ﻿53.4°K 2.98333°B﻿ / 53.4; -2.98333
11.184 km2 (4.318 sq mi)
4.083/km² (10.574,9/sq mi)
Nüfusun etnik yapısı[değiştir | kaynağı değiştir]
Mersey Nehri kıyıları ve rıhtım[değiştir | kaynağı değiştir]
Şehrin ticaret ve kültürel bölgeleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Diğer binalar[değiştir | kaynağı değiştir]
Yolcu taşıma[değiştir | kaynağı değiştir]
Ülke içi ve uluslararası yolcu ulaşımı[değiştir | kaynağı değiştir]
Karayolları bağlantıları[değiştir | kaynağı değiştir]
İngiltere'de büyük bir şehirsel merkez olarak Liverpool ülkenin diğer bölgelerine hemen hemen doğrudan doğruya bağlıdır. Şehrin doğu yönünde M62 Otoyolu Liverpool ile Kingston-upon-Hull'a bağlıdır ve bu bağlantıya kısa ek otoyollarla Manchester, Leeds ve Bradford gibi, diğer büyük şehirsel merkezler bağlanmıştır. M62 Otoyolu ayrıca güney kuzey yönlü ulkenin doğusundaki M1 Otoyolu ve ülkenin batısındaki M6 Otoyolu'nu birbirine bağlamakta ve bu yollar dolayısıyla endirekt olarak Birmingham, Sheffield, Preston, Londra ve Nottingham şehirleriyle bağlantı kurmaktadır. "Motorway Database M62" ((İngilizce)). cdrd.co.uk. 5 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2008. KB1 bakım: Tanımlanamayan dil (link) </ref> Şehrin batı yönünde bulunan Mersey Nehri halici altından geçen Kingsway(Kral Yolu) Tüneli ve Queensway (Kraliçe Yolu) Tüneli Liverpool ile Wirral Yarımadası üzerinde bulunan Birkenhead ve Wallessay kentleri arasındaki bağlantıyı sağlarlar. A41 Karayolu Birkenhead'den başlayıp Cheshire ve Shropshire kontluklarındaki kent ve kasabalara ve ona bağlı A45 karayolu ile Kuzey Galler'e bağlantılar vermektedir. Liverpool güney yönünde Widnes ve Warrington'a A52 Karayolu ile ve bu karayolunu takiben güney Mersey Nehri üzerinden geçen Silver Jübliee Köprüsü ile Runcorn'a bağlanır. Bu nehir geçişi köprüsu yıllardır günün bazı saatlerinde trafik tıkanıklığı göstermektedir ve bunu elemine etmek için yıllar önce yapılmış olan yeni bir köprü yapma planı finansman için hala beklemektedir.
Demiryolları bağlantıları[değiştir | kaynağı değiştir]
Dosya:Lime street Temmuz 2010.jpg
Ulusal demiryolu sistemi[değiştir | kaynağı değiştir]
Liman[değiştir | kaynağı değiştir]
Hava alanı[değiştir | kaynağı değiştir]
Liverpool şehrinin güneyinde konumlanmış olan "Liverpool John Lennon Havameydanı"'ndan Liverpool ile Birleşik Krallık'ta ve Avrupa'da bulunan hava meydanları arasında direk uçak hava seferleri sağlanmaktadır. 2008'de bu hava meydanından 5.3 milyon uçak yolcusu uçak seferleri ile uçmuşlardır. Elde bulunan son bilgilere göre, Liverpool John Lennon Hava Meydanı 69 değişik hava meydanı ile karşılıklı hizmet sağlamaktadır. Bunlar arasında önemli olanlar Berlin, Roma, Milano, Paris, Paselona ve Zürih'tır. Bu havaalanından genellikle Birleşik Krallık'ta iskontolu ucuz hava ucus seferi sağlayan uçak şirketleri uçmaktadırlar. Bunların başında Ryanair ve Easyjet sirketleri gelmektedir. Yaz aylarında yaz tatilleri için özel olarak çok sayıda popüler yaz tatili havameydanlarına ek "charter" uçuşları da yapılmaktadır.
Yerel kitle ulaşımı[değiştir | kaynağı değiştir]
Liverpool içinde ve civarında yerel otobüs hizmetleri genellikle "Merseytravel" olarak bilinen £MPT: Merseyside Yolcu Taşıma İdaresi" tarafından organize edilmektedir. Başta "Stagecoach Şirketi" ve "Arriva Şirketi"'nin "kuzeybatı İngiltere" şube firmaları olmak üzere, birkaç tane değişik özel şirket fiilen yerel otobüs hizmeti sağlamaktadırlar.
Şehirde iki tane ana yerel otobüs terminal durağı bulunmaktadır: "Liverpool Lime Street Tren Garı" yakında bulunan "Queen Square Otobüs Terminali" şehrin kuzey ve doğusundaki mevkilere yönelik otobüs seferleri için başlangıç terminalidir. "Albert Dokları" civarında bulunan (eskiden "Paradise Street Otobüs Aktarma İstasyonu" adı verilen) "Liverpool One Otobüs Terminalı" şehrin güney ve doğusuna yönelik otobüs seferleri için başlangıç terminalıdır. Mersey Nehri'nin karşısında bulunan Wirral yarımadasına yönelik otobüs seferleri ise "Castle Street" ve "Sir Thomas Street" sokakları kenarlarında bulunan üstü kapalı otobüs duraklarını başlangıç terminalı olarak kulanmaktadırlar. Cumartesi gecesi tüm geceleyin Liverpool şehrinin ortasından ve çeşitli Merseyside mevkilerine şehrin ortasındaki duraklara uğrayarak geçen gece otobüsü seferleri bulunmaktadır.
Yerel trenler[değiştir | kaynağı değiştir]
Bu banliyö tren sistemi ağında genellikle üçüncü ray sistemli olarak eletrikli tren katarları işletilmektedir ama "City Hattı"'nde dizel ile çalışan tren katarları da kullanılmaktadır. "Kuzey Hattı" ve "Wirral Hattı" Londra dışında Birleşik Krallık'ta en işlek şehir banliyö demiryolu ağını oluşturmaktadırlar. Bu iki hat toplam 121 km uzunlukta elektrifiye demiryolu hattı olup üzerinde günde ortalama 100.000'i biraz aşkın yolcu seyahati yapılmaktadır. Bu iki hatta servislerin organizasyon ve planlaması "MPT - Merseyside Yolcu Nakliyat İdaresi" tarafından yapılmakta ama fiili olarak trenler imtiyazlı olan "Merseyrail" firması tarafından işletilmektedir. Liverpool şehir merkezinden bu yerel banliyö hatlarında 10.5 km demiryolu hattı yeraltı tünelinden geçmekte ve merkezi 4 istasyon yeraltında bulunmaktadır. "City Rail" hattında dise hat sahipliliği ve servislerin organizasyon ve planlaması "MPT - Merseyside Yolcu Nakliyat İdaresi" ait olmakla beraber ama fiili trenler işletmesi imtiyazlı "Northern Rail" firmasına aittir.
Mersey Ferries şehir hattı[değiştir | kaynağı değiştir]
Bu yolcu feris Liverpool'da "Pier Head" iskelesi ile Wirral'da Birkenhead'de bulunan "Woodside" iskelesi ve Wallasey'de bulunan "Seacombe" iskelsei arasında düzenli olarak en kalabalık saatlerde 20 dakika ve hafta sonları ve iş günlerinin diğer zamanlarında 1 saat ara ile işletilmektedir. Bu feri servisi Liverpool şehri ile Wirral yarımadası arasında günlük olarak iş yerlerine gidip gelen çok sayıda yolcuya hizmet sağlamaktadır. Günümüzde bu düzenli feri seferleri şehri ziyarete gelen turistler için popüler bir turist çeken bir hizmet de olmuştur.
Dramatik sanatlar[değiştir | kaynağı değiştir]
Şehirde günümüzde "Liverpool Empire Tiyatrosu", "Everyman Tiyatrosu", "Liverpool Playhouse Tiyatrosu", "Liverpool Royal Court Tiyatrosu" ve "Unity Tiyatrosu" salonları bulunmaktadır. Bunların yanında diğer eğlence türleri için de kullanılan "St Georges Hall" Salonu, "Olympia Hall" Salonu bulunmakta ve birçok eski tiyatro salonu (örneğin Neptune Tiyatro Salonu vb) kapalıdır veya yıkılmıştır. "Everyman Tiyatrosu"'nun eski bir sinemadan çevrilmiş olan binasının tümü 2011'de yıkılıp, yeni yapılan plana göre, daha uygun tiyatro binası olarak yeniden yapılmıştır. Bu yeni tiyatro binası yeniden hizmete Mart 2014 başından itibaren girmiştir.
Liverpool şehri, Londra dışında, Birleşik Krallık şehir ve kentlerinin arasında en çok sayıda millî müzelerin ve güzel sanatlar galerilerinin bulunduğu şehirdir.
Millî Müzeler Liverpool "Birleşik Krallık Kültür, Medya ve Spor Bakanlığı" tarafından sponsor edilen 21 millî müze ve galerinden tümüyle Londra dışında bulunan koleksiyonun müzelendiği tek kurumdur. Bu kurum bir Liverpool'da bulunan bir grup galeri ve sergi merkezini kontrol etmektedir.
Walker Güzel Sanatlar Galerisi: Liverpool Millî Müzeler'e bağlı Güzel Sanatlar Galerisi'dir. Geniş bir resim ve heykel koleksiyonu bulunup özellikle 19. yüzyıl İngiliz "Ön-Raffaeloculuk akımı" eserleri ile çok iyi bilinmektedir.
Millî Konservasyon Merkezi:
Tate Liverpool Galerisi: Millî Tate Müzesi'nin modern güzel sanatlar koleksiyonun Kuzey İngiltere'de müzelendiği galeridir. Liverpool'da eski Albert Doklarının yenileştirilmiş büyük bir antrepo binasında konumlanmıştır. Londra'da bulunan Tate Modern galerisi dışında Birleşik Krallık'ta modern güzel sanatlara en büyük sergileme alanı sağlayan galeridir.
Victoria Galerisi ve Müzesi V.G.M.: Liverpool Üniversitesi'ne bağlıdır ve üniversitenin en eski "kırmızı tuğladan" Victoria Binasında konumlanmıştır. 16.-21. yüzyıl dönemlerini kapsayan resim, heyekel, mobilya, seramik, cam ve gümüşten eşya şeklinde sanat eserlerini kapasan bir güzel sanatlar galerisi vardir. Bunun yanında müzenin ikinci katında bulunan "Tate Hall" büyük salonunda üniversiteye ait müze eşyaları ve sergiler bulunmaktadır. Örneğin 2012'de bu büyük salonda 1907-1941'de üniversitede arkeoloji profesörü olan John Garstang'ın 1908 ve 1911 Boğazköy kazılarını sergileyen "Hititler" sergisi açılmıştır.
Liverpool şehri modern pop-müzik için bir hazine olmuştur; bu şehirde gelişmiş olan "pop-müzik" müzisyenleri İngiltere'de pop-müzik single müzik satış chartlarında birinci sırayı 56 defa almışlardır ve diğer hiçbir İngiliz şehri bu rekora erişememiştir. Bu nedenle Liverpool UNESCO'ya "Dünya Müzik Şehri" unvanını almak için müracaat etmiştir.
Liverpool müzisyenleri 1960li yıllarda İngiliz "Beat Müzik" akımının ve sonra ABD'nin "İngilizler İstilası"na uğramasının başını çekmiştir. Bunların başında Beatles grubu gelmektedir ve Billy J Kramer, Cilla Black, Gerry & the Pacemakers ve The Searchers bu müziğin unutulmaz isimleridir. Bu Liverpool müzisyenleri ve yanlarınki kültürel katkılar (örneğin "Liverpool Şairleri") dolayısıyla ünlü Amerikan şair Allen Ginsburg Liverpool'u "insanlık evreninin bilinçlilik merkezi" olduğunu ilan etmiştir.
Liverpool'daki iki profesyonel futbol kulübünden daha önce kurulanı Everton FC'dir. Bu kulüp 1878de kurulmuş; önce Anfield Stadı'nda oynamış ama bu yeni Liverpool FC tarafından alınınca 1892de Goodison Park Stadına geçmiş ve o zamandan beridir bu stadda oynamaktadır. Everton 9 kere İngiltere ligi şampiyonu olmuş; 5 kere İngiltere FA Kupası'nı kazanmış; 1 kere de Avrupa Kupa Galipleri Kupası'nı kazanmıştır.
Liverpool'da boks sporu gayet popülerdir. Şehirde bu sporun tarihi çekiciliği bulunmaktadır. Şehirde 22 tane amatör boks klubü bulunmaktadır. Bunlar gayet başarılı boksörler yetiştirmişler ve hala da yetiştirmektedirler. Büyük Britanya'da amatör boks sporunu geliştirmek ve idare etmek için kurulan "GB Boxing" kurumunun boks takımı içinde en büyük sayıda boksörle temsil edilen Britanya şehri Liverpool'dur. Liverpool şehri amator takımları en son 2012 Yaz Olimpiyatları'na katılan millî boks takımına da çok sayıda boksör katkısı yapmış ve Büyük Britanya takımında Olimpiyat madalyası kazanan boksörler arasında bulunmuşlardır. Şehirde eskiden boks maçlarının yapıldığı kapalı spor salonu İngiltere'de çok tanınmış "Liverpool Stadium" idi; fakat yeni yatırımlarla inşa edilen modern ve çok daha kullanışlı "Liverpool Olympia" ve "Liverpool Echo" kapalı spor salonları Liverpool'da boks maçlarının yapıldığı salonlar olmaktadır.
At yarışları[değiştir | kaynağı değiştir]
Dış ülkelerle özel ilişkiler[değiştir | kaynağı değiştir]
Uluslararası dostluk bağlantıları[değiştir | kaynağı değiştir]
^ "Liverpool Biennial - International Festival of Contemporary Art - Home". 28 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: e=2010-09-05. Tarih değerini gözden geçirin: |erişimtarihi= (yardım) (İngilizce)
Wikimedia Commons'ta Liverpool ile ilgili medyaları bulabilirsiniz.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Liverpool&oldid=20578400" adresinden alındı.
Bu sayfa son olarak 1 Mayıs 2019 tarihinde ve 22.58 saatinde düzenlenmiştir.