Videonun henüz Suriye’de taşlanan TSK araçlarını gösterdiği iddiası - teyit.org
Ceylan Sağlam 14/02/202012:17
İDDİA: Video henüz Suriye’de taşlanan bir TSK konvoyunu gösteriyor.
İdlib’de Şubat itibariyle yükselen tansiyon, yanlış bilgi yayılımı riskini de körüklüyor. Sosyal medyada paylaşılan ve Teyit’e de ihbar olarak gönderilen bir videonun, süregiden operasyonlar sırasında taşlanan Türk askeri konvoyunu gösterdiği iddia edildi. Video bine yakın retweet alırken, 2 bini aşkın beğeni aldı. Video birçok farklı hesap tarafından da paylaşıldı. İddia taşlanan konvoyun Amerikan birliği olduğu iddiasıyla daha önce ABD’de de gündeme gelmişti.
Ancak iddia yanlış. Görüntüler eski tarihli ve Suriyeli sivillerin Soçi mutabakatı ertesinde Türk ve Rus askerlerin Al-Malikiyah şehrinde gerçekleştirdiği ortak devriyeyi protesto ettiği anda kaydedilmiş.
Video eski tarihli
Tersine görsel aramaya başvurduğumuzda, videonun daha önce RT’de (Russia Today) yayınlandığını görüyoruz. Youtube üzerinden arama yaptığımızda ise videonun ilk olarak RT Arabic tarafından 8 Kasım 2019 tarihinde yayınlandığını anlıyoruz. Bu videonun açıklamasında görüntülerin Al-Malikiyah şehri yakınlarında Türk-Rus ortak devriyesini protesto eden sivilleri gösterdiği yazıyor. RT Arabic’in sitesinde ise görüntülerin kaynağı olarak Rus devlet ajansı Interfax gösterilmiş.
Aynı videoya eski tarihli olarak farklı yerlerden de ulaşabiliyoruz. Bunlardan biri de The New York Times. NYT’nin kullandığı fotoğrafın orijinaline de Getty Images üzerinden ulaşabiliyoruz.
“Cuma günkü Türk-Rus ortak devriyesi sırasında, Suriye’nin kuzeydoğusundaki Al Muabbadah kasabası yakınlarında Türk askeri aracını taşlayan Kürt göstericiler. Fotoğraf: Delil Souleiman, Agence France-Presse, Getty Images”
Ancak haberin kaynağı olarak Associated Press, görselin kaynağı olarak ise AFP’nin verildiği bu haberde lokasyon olarak Al Muabbadah verilmiş. İki şehir arasında yaklaşık 26 kilometre mesafe ve birkaç köy var. Olay bu köylerden birinin mezarlığı yakınlarında geçmiş olmalı. Ancak Yandex, Google ya da Google Earth üzerinden bölgenin sokak görüntülerine erişilemiyor.
Irak’tan yayın yapan Rudaw da görüntülerin Soçi mutabakatı ertesinde Al Muabbadah’da (Kürtçe adıyla Girkê Legê) ortak devriye yapan Türk ve Rus askerlerine sivillerin tepkisini gösterdiğini yazmış. RT ve Rudaw’da yer alan görüntüleri mukayese ederek, görüntülerin aynı anda kaydedildiğini anlayabiliyoruz.
Videodaki askeri araçlar Türkiye ve Rusya’ya ait
Videolardan alınan askeri araç görüntülerini Google ve Yandex’te arayarak Türk ve Rus birliklerine ait olduklarını tespit edebiliyoruz.
Videoyu daha önce AFP’de görüntülerin taşlanan ABD’li askerleri gösterdiği iddiası üzerinde incelemiş ve lokasyon olarak Al-Malikiyah’ı göstermiş. AFP incelemesinde protestodan farklı videolara da ulaşmış, bunlardan biri de CBS Evening News’a ait.
22 Ekim 2019 tarihinde Rusya’nın Soçi kentinde Rusya ile Türkiye arasında imzalanan mutabakat, Tel Abyad ile Rasulayn arasında, 120 kilometrelik alanda, 32 kilometre derinliğinde bir güvenli bölge oluşturulmasına olanak vermiş; bölgede Rus ve Türk askerleri ortak devriye yapmaya başlamıştı.
Ancak Şubat ayı itibariyle bölgede ilişkiler biraz değişti. İdlib’deki gerilim Türkiye ile Suriye rejimi arasında yaşanıyor. Türkiye Rusya ilişkileri de bu gerilim nedeniyle daha sık konuşulur oldu. Şubat başında yapılması planlanan iki ortak devriye de iptal edildi. Devriyelerin aksaması konusunda Milli Savunma Bakanlığı da bir açıklama yaptı ve bir süredir yapılmamasının gerekçesi olarak hava koşullarını gösterdi.
Sonuç video eski tarihli ve İdlib’de kaydedilmedi. İddia yanlış bilginin en yaygın yedi türünden hatalı ilişkilendirmeye örnek.
Rudaw.net, 'Türk-Rus devriyesi protestosunda 1 sivil hayatını kaybetti', 9 Kasım 2019
The New York Times, Turkish Military Vehicle Runs Over and Kills Syrian Protester, 8 Kasım 2019
AFP Fact Check, This video shows protesters attacking a joint Turkish-Russian patrol in northern Syria, 20 Ocak 2020
Youtube RT Arabic, Al-Malikiyah sakinleri Türk devriyelerine taş atıyor, 8 Kasım 2019
Anadolu Ajansı, Türkiye ile Rusya Federasyonu arasında mutabakat muhtırası imzalandı, 22 Ekim 2019
RT Arabic, El Malikiyah sakinleri Türk devriyesini taşladı, 8 Kasım 2019
K24, Kobani’de olaylı devriye, 12 Kasım 2019
CBS Evening News, Kurds protest Turkish and Russian forces in Syria, 8 Kasım 2019
BMC Otomotiv, bmc.com.tr/savunma-sanayi/kirpi
BBC News, Soçi Mutabakatı: NATO Savunma Bakanları, Barış Pınarı Harekâtı ve Türkiye-Rusya anlaşması için ne diyecek?, 24 Ekim 2019
BBC News, İdlib için imzalanan Soçi Mutabakatı ne öngörüyordu?, 3 Şubat 2020
TRT Haber, Soçi Mutabakatı resmen başladı, 23 Ekim 2019
Anadolu Ajansı, MSB: İdlib’de yapılacak her türlü saldırıya misliyle karşılık verilecek, 7 Şubat 2020
Sputnik Türkiye, Rusya: Suriye’de ortak devriye Türkiye olmadan yapıldı, 11 Şubat 2020
NTV Haber, Rusya ile bugünkü ortak devriye iptal, 3 Şubat 2020
14/02/2020 nurullah doğrucu Cevapla
iyi de bunu niye yanlış diye yayımlatıyorsunuz insanlara olay gercek mi? gerçek. kimse yeni oldu yada idlibte oldu diye yayımlamıyor sizin yüzünüzden birçok insan ksıtlama yada ceza alıyor
olay suriye’de olmuştur ve araçlar TSK ve Rusya araclarıdır taşlayanlarda Erdoğana hakaret ederek taşlamışlardır.bu olay gercektir. teyit org’un yanlış damgası yanluştır güvenilirliğini kaybeymiştir. yazık
yanliş ve hatalı analiz insanlar bunu yayımlarken nerede olduğunu değil suriye’de diye yayımlıyor ve doğrudur. taşlayanların kürt türkmen yada arap olduğundan bahsetmiyor suriyeli diye yayımlıyor yine doğrudur. olay yaşanmışmıdır evet yaşanmıştır.video sahtemidir hayır değildir.o halde en başa yanliş damgası vurmak niyedir.? algı operasyonuna teyit ord damı başlamıştır tuzu kokutmayın lütfen
15/02/2020 Mehmet Mamger Cevapla
Başlık tuhaf. Henüz taşlanan demeyiz biz Türkçede, şu anda, hali hazırda taşlanan deriz. Ama İngilizce’de YET zarfı hem HENÜZ hem de ŞU ANDA/ŞİMDİ anlamına gelir. Belli ki ana servis İngilizce kaynaktan.
Bu arada verilen Newyork Times fotoğrafında, Türk Askeri Aracı üzerlerine sürüp, Suriyelileri öldürdü yazıyor.
Teyit haberin doğrusunu anlamamızı mı istiyor, taraf olup propaganda mı yapıyor?
Güvendiğimiz bir yer. Lütfen bunu bozmayın.