KARAR 2007/UM.Z-3777(2007) Kamu İhale Kurumu, 2007/UM.Z-3777 K. Kararı
Karar No: 2007/UM.Z-3777
Karar No : 2007/UM.Z-3777
Opet Petrolcülük A.Ş. VEKİLİ Av.Hasan Şahin - Av.H.Ayça Dursun, Bulgurlu Mahallesi Sarıgazi Cad. No:47 Üsküdar/İSTANBUL
İ.E.T.T. İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Erkan-ı Harp Sokak Metrohan No:4 Tünel Beyoğlu/İSTANBUL
17.10.2007 / 29414
2007/133038 İhale Kayıt Numaralı “Akaryakıt Ürünleri Alımı” İhalesi
21.11.2007 tarih ve 07.08.28.0134/2007-62E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
İ.E.T.T. İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nce 25.10.2007 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Akaryakıt Ürünleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Opet Petrolcülük A.Ş. Vekili Av.Hasan Şahin - Av.H.Ayça Dursun’un 10.09.2007 tarihinde yaptığı şikayet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 17.10.2007 tarih ve 29414 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.10.2007 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; İ.E.T.T. İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 25.10.2007 tarihinde yapılan “Akaryakıt Ürünleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak doküman satın aldıkları,
1) İdari şartnamede teklif edilen bedelin %50’si oranında iş deneyim belgesi şartı yer aldığı, söz konusu tutarın makul olmadığı ve aşırı yüksek olması nedeniyle rekabetin engelleneceği böylece de mevzuata aykırılık oluşacağı, yine bu düzenleme nedeniyle ihalenin tek bir firmayı işaret eden bir ihale haline geldiği,
2) İdari şartnamede işin tamamı için teklif verilmesinin istendiği ve şartname ekindeki ihtiyaç listesinde kırsal motorin, motorin 50 ürünlerine ilave olarak %2 biodizel katkılı motorin ürünü içinde teklif verilmesinin istendiği, ancak mevzuat çerçevesinde belirlenen ürün adları altında “%2 biodizel katkılı motorin” şeklinde özel bir yakıt çeşidinin yer almadığı, TS 3082 EN 590 standardı motorin ürünlerine hacmen %5’e kadar YAME (biodizel) katılmasına imkan tanındığı, biodizel katılması istenen motorin çeşidinin EPDK Tebliğinde belirtilen ürün çeşitlerinden hangisi olduğunun şartnamede belirtilmediği, halen motorin 50 ve kırsal motorin ürünlerinin fiyatlarının farklı olmasından dolayı biodizel katkılı olarak hangi motorin çeşidinin istendiğinin ihale dokümanında belirtilmeyişinin belirsiz bir durum oluşturduğu, oto biodizel ürününün halen dağıtım şirketleri tarafından piyasaya sunulan standart ürünler arasında yer almamakta olduğu ve dolayısıyla en büyük işlem hacmine sahip ilk sekiz dağıtım firmasının ürün yelpazesinde istenen bu ürünün mevcut olmadığından bu ürünün fiyatının ilan edilmediği, sonuç olarak EPDK tarafından belirlenen standart ürün adları altında yer almayan “%2 biodizel katkılı motorin” kaleminin mevzuata uygun hale getirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
İnceleme konusu ihalenin İ.E.T.T. İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 25.10.2007 tarihinde yapılan 3 kalem akaryakıt ürünleri alımı işi olduğu anlaşılmıştır.
İdare tarafından idari şartnamenin 7.3.1. ile ilanın 4.3.1. maddelerinde; “İhale konusu işin özelliğine göre istekliler tarafından teklif edilen bedelin %50 oranında, ihale konusu alım veya ihale dokümanında belirlenecek benzer nitelikteki alımlara ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi ibraz edilecektir.” düzenlemesi yapılmıştır.
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim belgesine ilişkin temel kriterler” başlıklı 35.a maddesinde; “İş deneyimi olarak, ihale konusu işin özelliği dikkate alınarak istekli tarafından teklif edilen bedelin % 25 inden az ve % 50’sinden fazla olmamak üzere idarelerce belirlenecek bir oranda ihale konusu alım veya ihale dokümanında belirlenecek benzer nitelikteki alımlara ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesinin ibrazı istenir.” hükmü yer almakta olup, idare tarafından teklif edilen bedelin %50’si oranında iş deneyim belgesi istenilmesinin 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuata aykırı olmadığı, ihaleye 3 adet teklif verildiği ve rekabetin engellenmediği dolayısıyla da şikayetçinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
İhale konusu alımın 3 kalem akaryakıt ürünü olduğu, ilanda ve birim fiyat teklif cetvelinde bu kalemlerin;
a- Kırsal Motorin (7000 veya 2000): 70.000.000 litre
b- Motorin (50 PPM) : 33.000.000 litre
c- %2 biodizel katkılı motorin : 2.000.000 litre şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.
İdari şartnamenin 18 inci maddesi; “İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir.” ve 21 inci maddesi de; “Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” şeklindedir.
İdare tarafından şikayet üzerine yapılan 10.10.2007 tarihli zeyilname ile, “Birim fiyat teklif cetvelinin 3. sırasında yer alan %2 biodizel katkılı motorin” ürünü için biodizel, TS EN 14214 ve TS 3082 EN 590 standartları esas alınarak kırsal motorin 2000/7000 ile harmanlanacaktır.” şeklinde açıklama yapılmıştır.
31.10.2007 tarih ve 14426 sayılı yazı ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’ndan görüş istenilmiştir.
Gelen 09.11.2007 tarih ve 14025 sayılı görüşte;
“Yurt içinde akaryakıt olarak piyasaya sürülebilecek akaryakıt türlerinin resmi isimleri 21.12.2006 tarih ve 1034 sayılı Kurul Kararı ile Motorin Türlerinin Üretimi, Yurtdışı ve Yurtiçi Kaynaklardan Temini ve Piyasaya Arzına İlişkin Teknik Düzenleme Tebliği (Akaryakıt Seri No:1) ve değişikliklerinde düzenlenmiştir. Bu çerçevede “%2 biodizel katkılı motorin” ismi altında bir akaryakıtın piyasaya arzı ve piyasada dolaşımı mümkün bulunmamaktadır.
Otobiodizelin, motorinlere hacimce %5’ e kadar harmanlanması teknik olarak mümkün olmakla birlikte, bu işlem sonucu motorinin resmi ismi değişmemektedir. Akaryakıtın fiyatları da resmi isimlere göre oluşturulmaktadır.” ifadesine yer verilmiştir.
Sonuç olarak dosyada bulunan belge ve bilgiler ile görüşün birlikte değerlendirilmesi sonucunda, şikayetçinin iddiası yerinde olduğu ve mevzuata aykırı düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.
1) İdari şartnamenin “İsteklinin organizasyon yapısına ve personel durumuna ilişkin belgeler” başlıklı 7.3.2.1 maddesi ile ilanın aynı başlıklı 4.3.2.a. maddesinde; “İstekliler, İstanbul ve/veya İstanbul’a komşu illerden birinde dolum tesisi olduğunu belgeleyeceklerdir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 37 nci maddesinde; “İhale konusu alımın/işin özelliğine göre, teklif edilen malın üretim aşamalarında istenilen kalite ve özelliklerde üretilebilmesini teminen gerekli yeterliğe sahip personel çalıştırıldığına dair belgeler ile ihale konusu malın ve daha sonra gerektiğinde yedeklerin, yedek parçaların kolay ve hızlı temin edilebilirliği ile servis ve bakım-onarım hususlarında iyi bir organizasyon yapısına sahip olunduğuna ilişkin belgeler istenilebilir.” hükmü ile 28. maddesinde; “İsteklilerin ekonomik ve mali yeterlikleri ile mesleki ve teknik yeterliklerinin değerlendirilmesi amacıyla idarelerce istenilecek her türlü bilgi, belge, doküman ve değerlendirme kriterleri rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde belirlenemez. Ayrıca yeterlik değerlendirmesinde kullanılacak kriterler ihale konusu alımın özelliğine göre söz konusu işin istekli tarafından gerçekleştirilebilirliğini ölçecek nitelikte olmalıdır.” hükmü yer almaktadır.
İlanda ve idari şartnamede ihale konusu malın teslim yerinin “İ.E.T.T. İşletmeleri Genel Müdürlüğüne ait tüm garaj ve iş yerleri” olarak düzenlendiği anlaşıldığından, ihaleye katılacak isteklilerden “İstanbul ve/veya İstanbul’a komşu illerden birinde dolum tesisi olduğunu belgelemeye” yönelik bir düzenlemenin yeterlik kriteri olarak konulmasının, 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile Yönetmeliğin 28 inci ve 37 nci maddelerine aykırılık oluşturduğu anlaşılmıştır.
2) İdare tarafından düzenlenen idari şartnamede ihale tarihi ile son teklif verme tarihi ve saati (ihale tarihi ve saati) maddelerinin yazılmayarak boş bırakıldığı görülmüş olup, söz konusu maddelerde düzenleme yapılmayarak boş bırakılması ile mevzuata aykırılık oluşturulmuştur.