Yüksek standartta Ar-Ge imkânları sunmayı kendine hedef olarak seçen Konya Teknokent, bölgeyi teknoloji vadisi haline dönüştürmek için faaliyetler yürütüyor. Konya Teknokentte yer alan yüze yakın firma; bölge, sektör ve teknoloji odaklı projeler geliştiriyor.
Röportaj: Ümit Uçar
GİRİŞİMCİLİĞE EL VERİYOR
Anadolu topraklarında neolitik çağdan bu yana medeniyete can vermiş, hızlı gelişen ekonomisi ve bölgesel kalkınma temelli sürekli büyüyen sanayisi ile geleceği inşa eden Konya’dan aldığı gücü hizmete dönüştüren Selçuk Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi yönetici şirketi Konya Teknokent A.Ş, KOP Bölgesi’nin Ar-Ge ve inovasyon ekosistemini güçlendiriyor. Bünyesindeki teknoloji transfer ofisinin (TTO) etkinliği, firma sayısı, öğretim üyelerinin ve öğrencilerin kurduğu şirket sayısı, teknokentte görev alan akademisyen sayısı, üretilen üniversite-sanayi iş birliği projelerinin güçlü niteliği gibi unsurlarla, Türkiye’nin önde gelen teknokentleri arasında yer alan Konya Teknokent, firmaların girişimcilik kabiliyetlerini yükseltiyor. Konya Teknokent Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Birol Dağ, Sanayi Gazetesine bölgeleri hakkında detaylı bilgiler verdi.
GENİŞ YELPAZELİ SEKTÖRLER
Teknokentiniz hakkında bilgilendirmede bulunabilir misiniz?
Selçuk Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi, 8 Ağustos 2003 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Bakanlar Kurulu kararı ile ihdas edildi. Teknoloji Geliştirme Bölgesinin Yönetici Şirketi olan Konya Teknokent Teknoloji Geliştirme Hizmetleri A.Ş. ise, uluslararası standartlarda teknopark işletmeciliği sunmak üzere 2004 yılında kuruldu. Konya Teknokent, bilişimden biyoteknolojiye, savunma sanayinden, enerjiye bünyesinde yer alan Ar-Ge ve tasarım firmaları, etkin teknoloji transfer ofisi, patent çeşitliliği, girişimcilik ve şirketleşme faaliyetleri, tecrübe ve yetkinliğe sahip kadrosu, sosyal ve fiziki imkânları ile Türkiye’nin önde gelen TGB’lerinden birisidir.
Teknokentinizin gerçekleştirmek istediği hedefler nelerdir?
Konya Ovası Projesi (KOP) Bölgesi’ni teknoloji vadisi haline dönüştürerek, ulusal ve uluslararası ölçekte Ar-Ge/tasarım hizmetleri sunan bir inovasyon üssü olmayı hedefleyen, yenilikçi, ileri teknolojiye sahip, katma değeri yüksek ürünlerin geliştirilmesini destekleyerek, ulusal inovasyon ve Ar-Ge, tasarım ekosistemine katkı sağlamak amacıyla yola çıkan Selçuk Üniversitesi TGB bu kapsamda; birçok hedef belirledi. Bilgi ve teknolojiye dayalı bir ekosistem kurulmasına,
küresel ölçekte ulusal rekabet gücünü arttırmak için proje ve yenilikçilik kültürünün gelişimine katkı sağlamayı, üniversite, sanayi, sivil toplum kuruluşları ve kamu kurumlarının ortak proje gelişimine aracılık sağlamayı amaçlayan teknokentimiz, öncelikli alanlarda faaliyet gösteren firmaların girişimcilik kabiliyetlerini ve büyümelerini teşvik ediyor.
İNOVASYON KÜLTÜRÜNÜ GELİŞTİRİYOR
Bünyenizde bulunan teknoloji transfer ofisi (TTO) hakkında da bilgi verir misiniz?
Teknoloji transfer ofisimiz, 2006 yılında Konya Teknokent bünyesinde (kuruluşundan 2 yıl sonra) kısa adı PİGEM (Proje ve İş Geliştirme Merkezi) olarak yapılandırılmış olup, ülke genelinde ilk kurulan transfer ofisleri arasında yer almıştır. TTO kurulduğu yıldan itibaren üniversite-sanayi iş birliği çalışmalarında başlamış, kısa sürede etkin bir ara yüz konumuna ulaşmıştır. PİGEM, 2012 yılında SELÇUK TTO ismini alarak, 2013 yılından bu yana TÜBİTAK 1513 desteği ile 5 yıldır faaliyetlerine devam ediyor. SELÇUK TTO akademisyen, öğrenci ve Konya Teknokent firmalarının patentlerini destekleyerek fikri sınai mülkiyet hakları konusunda özgün bir yapı oluşturma başarısını gösterdi. 636 patent ön araştırması, 323 adet patent başvurusu, 100 patent tescili, 10 uluslararası ülke tescili, 18 patent temelli start-up firma kurulumu yapıldı. Ayrıca Konya Teknokente ait 22 marka tescili bu süreç içerisinde gerçekleştirildi. Üniversite-sanayi iş birliğinde kendine özgün modeli ile üniversite ve sanayiyi buluşturan etkin bir ara yüz olan SELÇUK TTO, yerinde ziyaretler ve başarılı uygulamalarla hem sanayinin ve hem de akademisyenlerin ihtiyaçlarına cevap veriyor. Bu amaçla gelişme planını bir yandan insan kaynaklarını güçlendirme, diğer yandan STK’lar ve sektör kümeleri ile güçlü iş birliğini ilerletecek şekilde kurguluyor.
SANAYİYE İNOVASYON AŞISI
SELÇUK TTO’nun yürüttüğü faaliyetleri anlatır mısınız?
2006-2017 yılları arasında 467 kontratlı sözleşme ile üniversite sanayi iş birliği faaliyetlerimize devam ediyoruz. Girişimcilikte; start-up şirketlerin kurulması, ön kuluçka, kuluçka faaliyetleri, prototip üretilmesi, ürün geliştirme ve ticarileştirme konuları önemli stratejiler olup, bunların tamamında önemli başarılar ortaya konuldu. Özellikle start-up şirket kurulması, bunların buluşlarının prototipe, ürüne dönüştürülmesi, melek sermaye ile buluşturulması, sektöre kazandırılması konusunda çalışmalar yapıldı ve halen yapılıyor. SELÇUK TTO, Selçuk Üniversitesi yanında diğer tüm KOP üniversitelerinde ve Konya ili dışındaki illerde sektörde etkin bir konuma ulaşmak stratejisi ile planlamalar yapıyor. Etkin ihtiyaç analizleri ile tüm faaliyetlerini ilgili kesimlere yönelik sürekli güncelliyor. Destek hizmetleri kapsamında; etkin proje hazırlama grupları ile kümelenmeyi artırmak ve 2014 yılında hayata geçen Mentorluk Destek Programı ile projelerin nitelik ve nicelik yönünden artışını sağlamak amacıyla disiplinler arası güçlü iş birliği tesis edilmesi yönünde çalışmalar yürütüyor. Bu kümelerle; sektör bağlantıları oluşturup, inovatif gelişmeleri sanayiye yönlendirme, dış kaynaklı proje hazırlıklarında etkin bir mentorluk mekanizması oluşturma ve projeler yazan, yürüten akademisyen sayısını artırma faaliyetlerini başarıyla sürdürüyor.
YÜZE YAKIN FİRMA
Teknoparkınızda ağırlıklı olarak hangi sektörlere yönelik çalışmalar yapılıyor?
Türkiye’nin tarımsal üretimine en büyük katkıyı sağlayan, 2 milyonu aşan il nüfusu ile ülkemizin en büyük sanayi şehirlerinden biri olan Konya’da, Selçuk Üniversitesinin yanı başında kurulmuş olan Konya Teknokentte her alanda Ar-Ge ve tasarım faaliyeti yürüten kuruluşlar kabul edilmekle birlikte; bilişim teknolojisi, sağlık teknolojileri, tarımsal teknolojiler, biyoteknoloji, tasarım teknolojileri, enerji ve çevre teknolojileri, savunma sanayi konularındaki Ar-Ge çalışmalarına öncelik veriliyor. Konya Teknokentte, 12 bin 500 metrekare kapalı alanda 100’e yakın firma faaliyet gösteriyor. Bu firmalar ağırlıklı olarak bilişim teknolojileri, makine ve teçhizat, elektrik-elektronik alanlarının yanı sıra biyoteknoloji, çevre ve enerji, inşaat ve mimarlık ve savunma sanayi alanlarında da faaliyet gösteriyor.
ULUSAL KALKINMAYA KATKI
İleriye dönük hedefleriniz, plan ve projeleriniz nelerdir?
KOP Bölgesi’ni teknoloji vadisi haline dönüştürmek için çalışmalar yürüten teknokentimiz, ulusal inovasyon ve Ar-Ge ve tasarım ekosistemine katkı sağlıyor. Aynı zamanda bölgesel ve ulusal kalkınmaya büyük katkı sağlayacak yenilenebilir enerji, ilaç ve aşı, tarımsal kalkınma ve gıda, otomotiv ve savunma sanayi alanlarındaki çalışmalarımıza ağırlık vermek de hedeflerimiz arasında bulunuyor.
PROJE VERİMLİLİĞİ DENETLENMELİ
AR-GE ve inovasyon alanında verilen teşvikleri yeterli buluyor musunuz?
Son dönemlerde Ar-Ge çalışmalarına verilen desteklerin artması, Ar-Ge faaliyetlerinde bulunan firma sayılarının fazlalaşması ülkemiz için yadsınamaz bir gelişmedir. Fakat buna rağmen dünya ülkelerindeki durumu göz önünde bulundurduğumuzda Türkiye’de Ar-Ge çalışmaları için ayrılan bütçenin yetersiz kaldığı görülüyor. ABD, Çin, Japonya, Almanya, Güney Kore gibi ülkelerin başı çektiği listede, ülkemizin teşviklere daha fazla kaynak ayırması gerektiğini düşünüyorum. Uygulamaları etkin bulmakla birlikte gereksiz kâğıt bürokrasisinin önüne geçilmelidir. Ar-Ge desteklerinin denetlenmesi konusuna gelince; TÜBİTAK ve bakanlığımız tarafından verilen desteklerin denetlenmesinde müşterek bir yol izlenmeli, özellikle proje çıktılarının raporlandırılması/verimliliği konusu üzerinde durulmalıdır.
Teknopark olarak gereksinimleriniz nelerdir?
Başta Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olmak üzere bakanlıklar düzeyinde teknoparklara verilen önem ve desteklemeler üst düzeydedir. Teknoparklar bulundukları bölgelerde Ar-Ge ve inovasyon üssü konumundadırlar. Ülkemizi geleceğe hazırlama konusunda da oldukça önemli bir yere sahiptirler. Bu olgu göz önünde bulundurulduğunda, teknoparkların bu misyonu yerine getirmede bölgedeki diğer kamu kurum ve kuruluşları ile STK ve özel sektör tarafından sağlanacak destek ve iş birliklerine duydukları ihtiyaç büyüktür. Bu bağlamda teknoparkların adı geçen destek mekanizmaları tarafından da sahiplenilmesi, Ar-Ge ve inovasyon çalışmalarının sürdürülebilirliği açısından önemlidir.
Ülkemizde teknoparkların gelişimi nasıldır ve ne tür projeler kalkınmayı sizce hızlandıracaktır?
Yenilenebilir enerji, ilaç ve aşı, tarımsal kalkınma ve gıda, otomotiv ve savunma sanayi alanlarındaki projeler kalkınmayı hızlandıracaktır. Her teknoparkın kendi bölgesinde bulunan sanayi altyapısına uyumlu hareket etmesi, ilgili teknoparkın gelişmesi için önemlidir. Yeni kurulan teknoparkların gelişmesini tamamlamış teknoparklardan mentorluk hizmeti alarak tecrübelerden yararlanması büyük avantaj sağlayacaktır.
Ar-geKonya TeknokentTeknoloji VadisiBirol DağTgbTeknoloji
TÜRKİYE’NİN KOÇBAŞI İNOVASYON