NEDEN OKUMALIYIZ? | Tunceli EMEK Gazetesi
Manşet 11.9.2019 08:31:22 298 defa okundu
Okumalıyız, çünkü “okumayan yok sayılır.” En yararlı bilgi bile söz ile ifade edilirken, zayıf kalır. Ama yazıya dökülüp kitaba dönüşünce çok daha etkilidir. Bir konuyu açıklarken, bir yerde duydum demekle bir yerde okudum demek farklı etkiler bırakır bizde. “Söz uçar yazı kalır” ifadesi de bu anlamda değerlidir.
Hiç şüphesiz kendi hayat deneyimlerimiz de çok önemlidir. Ama okumanın en büyük yararı, olaylara farklı bakış açılarından bakabilme yetisi kazandırmasıdır. Bir kitabı okurken, elbette tamamen tarafsız ve her düşünceye eşit mesafede durmayı başarmalıyız. Kafamızdaki şablonlara göre okumanın hiçbir yararı olmaz.
Gerçeği ararken önyargısız okumak gerekir. Nasıl ki erdem uzamakla daha büyük olmaz ise, gerçekler de ihtiyarlamakla daha akıllı olmaz. “Akıl yaşta değil baştadır” esprisi biraz da buradan doğar. Bir insanı tanımak mı istiyorsunuz? Ne okuduğuna, nelerden hoşlandığına ve zamanını nasıl değerlendirdiğine bakın. Kendimizden ne kadar memnun olduğumuz, söylediklerimiz ve yaptıklarımızdır bizi tanımlayan.
Kitap insana körü körüne inanmayı değil, bilmeyi öğretir. Okurken de seçici olmak gerekir. Zira yaşadıkları bütün budalalıkları hayatının hikâyesi olarak yazanlar da var. Körü körüne inanmış birisinin başını cendereye sokup, gözlerini kan içinde bıraksanız bile o düşündüğünden vazgeçmez. Bağnazlık veya yobazlık denilen olgu da bu olsa gerek…
Tarihte o kadar çok insan vardır ki, kendilerinin olmayan düşünce ve inançlar için diri diri yanmış veya yakmışlardır. İnsanı dikmek kolaydır, ama onu besleyip, büyütüp eğitmek hayatın en güç olan yanıdır. Bir bitkiyi dikeriz, ona toprak ve su verdik mi büyür ve gelişir. Ama insan çok farklıdır. Evlenen ve çocuk isteyen her anne baba bu durumu önceden çok iyi hesaplamalı ve düşünmelidir. İnsan dünyaya elinde olmadan kan bağı ilişkileri içinde doğar ve büyür. Beynine önce aile, sonra çevre, eğitim, iş yaşamı ve devlet tarafından bütün ideolojik ve inançsal değerler boca edilir. Kişi kendi olamadan yaşamını tüketir.
Bağımsız olarak kurabildiğimiz ilişkiler; dostluk, aşk ve kitaplarla olan ilişkilerdir. Dostluk yaşla beraber sona doğru zayıflar. Aşk aramakla bulunmayan bir şeydir. Kitaplar ise her zaman aynı tebessümle bizi bekleyen tek vefalı arkadaşımızdır. Onlar bizi her zaman aynı nezaket ve saflıkla bekler. Hep aynı yüzle karşılarlar. Bizi bütün kötülüklerden, sıradan sıkıcı insanlardan kurtarıp, avareliğe düşmemize engel olurlar. Acılarımızı törpüler. Hele felsefi yanları da varsa, yaşam sanatının bilgeliğini bize öğretir.
Rahatımızı kaçıran bir saplantımız mı var? Kitap en iyi ilaçtır. Canımız mı sıkıldı, en iyi dostumuzdur o anda. Hemen bizi kendimize çeker, iç dünyamıza yönlendirir ve bambaşka bir âlemde seyrana çıkarır. Ruhumuz kitaplarımızla dinginleşir, doyar ve mutlu olur. Bütün yaşamında, yanında nevale olarak kitap bulunduran insanlara ne mutlu! Kitaplardan yoksun olan hayatlar acınası hayatlardır.
Okuyan insan yıkıcı ve zalim olamaz. Bütün insanlık olaylarında görülen en büyük kötülükler bilmekten değil, körü körüne inanmaktan kaynaklanmıştır. Herhangi bir düzeni sarsanlar, onun yıkılmasıyla ilk ezilen olmuştur tarih boyunca. Kargaşayı çıkaranlar çoğu zaman onun yararını göremeden altında ezilir, gider. Sadece başka balıkçılar için suyu bulandırmış olurlar.
İnsan okumalıdır mutlaka. Okumayı, hava ve su gibi bir ihtiyaç olarak algılamak gerekir. İnsan okurken kendini ve kişiliğini yağma ettirmemelidir hiç şüphesiz. Çocuklara mutlaka felsefe sevimli hale getirilerek, zorunlu olarak öğretilen bir alan olmalıdır. Felsefeden yoksun büyüyen bir çocuğun muhakeme yetisi nasıl gelişir ki? Felsefe günümüzde asık suratlı, çatık kaşlı ve belalı bir resimle anılmaktadır. Oysa gerçek hiç de öyle değildir. En büyük filozoflardan Sokrates’in diyalog kurma ve anlatım metodunun sadeliği bize en güzel örnektir. Felsefeyi barındıran ruh ve beden çok sağlıklı olmalıdır. Çünkü felsefenin ve kitapların amacı hayatı daha kolay ve yaşanılır kılmaktır.
Okumak, ruhun fırtınalarını dindirmeyi, açlıkta ve hastalıkta bile yaşam sevinci vermeyi başaran en güzel insan eylemidir. Okumak, aynı zamanda değerli bir erdemdir. Okuma, insana soylu değerler kazandırır. Okumanın erdemi bağnazlığın sözünü ettiği; kasvetli, somurtkan, asık suratlı, insanları korkutmaya mahsus bir umacı olan dinsel bağnazlık erdemine benzemez. Okumanın erdemi hayatla barışık, mutlu ve sevinçlidir. Okuyan var olur. Düşünebilmek ise yaşamaktır.
Baki SENDAY NEDEN OKUMALIYIZ?
Bugün : 9408
Toplam : 34503420