Hemen hemen hayatımızın her alanında yer alan teknoloji öyle bir ilerleme kaydediyor ki, filmlerde görüp yok artık dediğimiz o cihazlar artık elimizin altında. Geçtiğimiz günlerde bir gelişmede insan-bilgisayar etkileşimi laboratuvarındaki araştırmacılardan geldi.
ODTÜ araştırmacıları, bilgisayarlara fare ve klavyeyle verilen komutları göz hareketiyle yerine getiren bir teknoloji geliştirdi. Bu teknolojiyle artık klavye ve fareye gereksinim kalmayacak.
Göz hareketiyle bilgisayara komut verme teknolojisinin geliştirildiği bu sistemde, gözün hareketiyle fare imleci, bakılan noktaya hareket ediyor; gözler bir saniye kırpıldığında tek tıklama, 2 saniye kırpıldığında da farenin çift tıklama hareketi otomatik olarak yapılabiliyor. Gözlerle bilgisayarın sanal klavyesini açıp yazı yazmak ve arama yapmak da mümkün.
TÜBİTAK’tan aldıkları destekle 5 yıl önce “İnsan-bilgisayar etkileşimi laboratuvarı” nı kurduklarını, bu laboratuvarda göz hareketlerini takip ederek insanların nereye ne kadar süreyle baktığını analiz edebilen sistemler geliştirdiklerini ifade eden Çağıltay, daha sonraki çalışmalarında da bilgisayarları göz hareketleriyle çalıştırabilen teknoloji için çalışmalara başladıklarını söyledi. Geliştirdikleri teknolojinin, fare ve klavye gereksinimini ortadan kaldırdığını, sadece gözlerle ekrana bakarak tüm komutların verilebildiğini ifade eden Çağıltay, geliştirdikleri sistemi şöyle anlattı :
DOKTORLARIN AMELİYATTAKİ GÖZ HAREKETLERİNE YAKIN TAKİP
Çağıltay, teknolojinin potansiyel kullanım alanlarından söz ederken, özellikle savunma sanayinde yeni ufuklar açabileceğini, bir silah sistemini hedefe yönlendirmede elle komut yerine gözle hedefin üzerine bakarak komut verilebileceğini belirtti. Arabaların içine monte edildiğinde de radyonun sesini açma kapama, kanalları değiştirme gibi işlerin gözlerle yapılabilir hale gelebileceğine işaret eden Çağıltay, bunun için arabaya gözün hareketlerini yansıtan ayna türü ufak birtakım donanımsal değişiklikler yapılmasının yeterli olacağını kaydetti.
Evlerdeki ısınma ve aydınlatma sistemleri, perde ve televizyonun açılıp kapanmasının da bu teknolojiyle mümkün olacağını vurgulayan Çağıltay, “Evlerdeki uygulamalar için çok ucuza mal olan donanımlar var. Tahminen 100-150 lirayla temin edilebilecek bir sensör ve geliştirdiğimiz sistemle evdeki tüm sistemleri kontrol edilebilir hale getirmek mümkün” diye konuştu. Sistemin sağlık ve eğitim alanında da kullanımının mümkün olduğuna işaret eden Çağıltay, doktorların ameliyat sırasında baktıkları noktaların bu sistemle kaydedilip daha sonra tıp öğrencilerinin eğitiminde kullanılabileceğini, eğitimde de tabletlerde ders çalışma sırasında performansın yine bu sistemle ölçülebileceğini dile getirdi.
Prof. Dr. Çağıltay, projeyi hayata geçirirken temel hedeflerinin, boynundan aşağısı felçli hastaları bilgisayar teknolojilerine kavuşturmak olduğunu ifade etti.
FELÇLİ HASTALARA BİLGİSAYAR İMKANI
Ellerini ve kollarını kullanamayan felçli hastaların, bu teknoloji sayesinde sadece gözlerini kullanarak bilgisayar kullanabileceklerini, evde istedikleri her şeyi gözleriyle çalıştırabileceklerini belirten Çağıltay, teknolojinin farklı bir sürümünü ise az görenlerin göz eğitimleri için geliştirmeye çalıştıklarını söyledi. Tamamen Türk mühendislerin tasarımı olan yazılım sisteminin maliyetinin herkesin temin edebileceği bir seviyede olduğunu ifade eden Çağıltay, “Bir eve 300-500 dolar dolayında bir maliyetle kurulabilecek” dedi.
Geliştirdikleri teknoloji için ulusal düzeyde patent başvurusu yaptıklarını, uluslararası patent başvuru hazırlığının sürdüğünü bildiren Çağıltay, ODTÜ Teknokent’teki birtakım firmalarla teknolojinin ürün haline getirilmesi için çalışmaları devam ettirdiklerini belirtti.
SİSTEM, GÖZÜN İÇİNE LENS GİBİ MONTE EDİLECEK
Görmeye dayalı bilgisayar teknolojilerinin gelecekte günlük hayatın her alanına yayılacağını dile getiren Çağıltay, konuyla ilgili olarak şunları anlattı :
Çağıltay, gözlük türündeki uygulamaların bu teknolojilerin yerleşmesinde geçiş olacağını, belli süre bu gözlüklerin kullanılacağını ancak daha sonra tamamen ortadan kalkacağını, doğrudan doğruya retinal ekran denilen birtakım arayüzlerin bilgisayarla iletişime girilmesi için yeterli olacağını söyledi.
İSTEM DIŞI KIRPMALARI ALGILAMIYOR
Teknolojinin geliştiricilerinden Mehmet Dönmez de göz hareketiyle bilgisayara komut verme teknolojisini istem dışı göz kırpmalarını algılamayacak şekilde programladıklarını kaydetti.
Önceki yazımız Çin’de kurulan Dünya’nın ilk insansız fabrikası hakkında ilginç ve enteresan bilgiler vermektedir.
← Dünya’nın ilk insansız fabrikası Çin’de kuruldu
Balkona konan 90 bin Dolarlık Gergedan böceği →