Bir dönem Osmanlı’nın yönetildiği Pembe Konak’tan geriye hiçbir şey kalmadı: Bina bürokrasi yüzünden mi yıkıldı? | Independent Türkçe
Cuma 16 Ağustos 2019 15:00
Osmanlı Dönemi’nde Maarif Nazırı olarak görev yapan Münif Paşa'nın konağı, bir süre İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin merkezi olarak Osmanlı Devleti’nin fiilen yönetildiği yerdi.
Fatih ilçesindeki Türk Ocağı Caddesi’nde bulunan konak uzunca bir süre Cumhuriyet Gazetesi’ne de ev sahipliği yaptı.
Gazete Şişli’deki binasına taşınınca kaderine terk edilen Pembe Konak, binanın mirasçıları tarafından 2012 yılında İpekyolu Kuyumculuk’a satıldı.
Tarihi konağın bahçesine yapılan otopark İstanbul 4. Anıtlar Kurulu’nu harekete geçirmişti.
Kurul, o dönem henüz ayakta olan binanın insan kaynaklı tahribat yaşadığını ve bahçesindeki otoparkın bu tahribatı arttırdığını belirterek İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulundu.
Ancak gerekli önlemler alınmayınca binanın durumu gitgide kötüleşti.
Konak en sonunda geçtiğimiz aylarda tamamen yıkılarak bütünüyle otoparka çevrildi.
O zaman Uşaklıgil Ailesi ve Cumhuriyet Gazetesi Vakfı ile uzun süren görüşmelerimiz oldu. Burayı ruhuna uygun bir şekilde yapacağız.
Ancak Konak o günlerde ne yıkıldı ne de restorasyonu için bir çaba sarf edildi.
Binanın mülkiyeti, Cumhuriyet Gazetesi’nin kurucusu Yunus Nadi’nin çocuklarındaydı.
Pembe Konak'ın içinden bir görüntü / Fotoğraf: Polat Safi (Twitter: @polat_safi)
İstanbul Anıtlar Kurulu satışın olağan olduğu görüşünde.
Çünkü bina kamuya ait değil.
İstanbul 4 No’lu Anıtlar Kurulu Üyesi Erdal Uzuner, bu tür binaların yıkılması durumunda bile aslına uygun inşa edilmesi halinde özgünlüğünden bir şey kaybetmeyeceğini söyledi.
Pembe Konak bir dönem Cumhuriyet Gazetesi tarafından da kullanılmıştı / Fotoğraf: (Twitter: @lambarok)
Independent Türkçe’ye konuşan Coşkun, mirasın 4’te 1’inin Nadir Nadi'nin eşi Berin Nadi’ye ait olduğunu, onun da hakkını Cumhuriyet Vakfı’na bağışladığını ifade etti.
Bu nedenle binanın satışından gelen paranın 4’te 1’i Cumhuriyet Vakfı’nda kaldı.
O alanda iki bina olduğunu söyleyen Coşkun, “Tarihi olan bina yıkılsa dahi aynısını yapmak zorundalar. Arka tarafta bulunan ve sonradan yapılan binalar zaten uyduruk. Tarihi binanın bu halde olması tabii ki üzücü ama restorasyon teknik olarak mümkün müydü bilemiyorum” dedi.
Konağın arazisi üzerine yapılacak olan otelin mimarı Hasan Sökmen bina yıkılmadan hemen önce artık restorasyonun mümkün olmadığını söyledi. Binanın ahşaplarının çürüdüğünü ve yer yer çöktüğünü belirten Sökmen eğer hızlı davranılsaydı binanın tam olarak yıkılmadan restore edilebileceğini belirtti.
Anıtlar Yüksek Kurulu’na projeyi 3 yıl önce verdiklerini belirten Sökmen projenin hala onaylanmadığını ifade etti.
Sökmen, “3 yıl önce bina daha kullanılabilir durumdaydı ama projeye bir türlü onay gelmediği için binaya dokunulamadı. Aradan geçen yıllar sonra artık restorasyon mümkün olmadı” dedi.
Bina yıkıldıktan sonra arazi tamamen otoparka çevrildi / Fotoğraf: Independent Türkçe
Beton binanın yıkılarak yerine 200 odalı ve 5 yıldızlı otel inşa edileceğini söyleyen Sökmen konağın ise aslına uygun olarak inşa edileceği bilgisini verdi.
Kontrollü söküm sırasında kullanılabilecek parçaların ayrıldığını ve bu parçaların yeniden yapım sırasında kullanılacağını belirten Sökmen tarihin bu şekilde canlandırılacağını sözlerine ekledi.
Mimar ve restoratör Erkan Kambek bu tür restorasyonlarda müdahalenin zamanında yapılması gerektiğini belirtiyor.
Bir zaman geçtikten sonra ahşap ya da kagir yapıların restorasyonunun mümkün olmadığını söyleyen Kambek tescilli tarihi yapılar yeniden yıkılsa da aslına uygun olarak yapılması gerektiğini ifade ediyor.
Hakkında daha ayrıntılı: İTTİHAT VE TERAKKİ CEMİYETİCUMHURİYET GAZETESİALEV COŞKUNPEMBE KONAK