Bulgaristan’da sandıktan çıkan yeni kaos - BAL-TÜRK
08 Ekim 2014 08 Ekim 2014 Admin
Bulgaristan Merkez Seçim Komisyonu tarafından açıklanan sonuçlara göre, Bulgaristan’ın Avrupalı Gelişimi İçin Vatandaşlar (GERB) Partisi, yüzde 33 bandına yerleşti. Bulgaristan Sosyalist Partisi (BSP) yaklaşık yüzde 16, üyelerinin çoğunluğunu Türklerin oluşturduğu Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH) ise yüzde 15 civarında oy aldı. Türklerin diğer siyasi platformu olan Hürriyet Şeref ve Halk Partisi’nin (HŞHP) de yer aldığı Reformcu Blok yüzde 9 seviyesine ulaştı.
Borisov, HÖH ile hükümeti kurmayacaklarını açıkladığından bu ihtimal de düşüyor. Reformcu Blok oyları, GERB ile koalisyona yetmiyor. Ulusal Cephe’nin düşük oy oranı da GERB’in işine yaramıyor. GERB tarafından tek başına kurulacak bir azınlık hükümetinin ise hayli güçsüz olma olasılığı, durumu daha da içinden çıkılmaz hale getiriyor. Borisov’a göre, bu denklemde yeniden seçime gidilmesi ihtimal dahilinde. Özetle Bulgaristan için ufukta yeni bir siyasi istikrarsızlığın belirdiği söylenebilir.
HÖH Genel Başkanı Lütvi Mestan, hükümette ATAKA, Ulusal Cephe ve Sansürsüz Bulgaristan gibi aşırı milliyetçi partilerin yer almaması şartını ileri sürdü. Mestan, NATO ve Avrupa Birliği üyeliği ruhuna uygun davranan, Bulgaristan’a yakışan modern bir hükümet kurulması şerhini koyarak, GERB’i destekleyeceklerini ilan etti. Diğer bir deyişle, GERB’in kuracağı bir hükümet ancak HÖH’ün önceliklerine göre hareket ederse desteklenecek. Görüldüğü üzere, Bulgaristan bir kez daha çok bilinmeyenli üçüncü dereceden bir denklemle karşı karşıya.
Avrupa Birliği ve ABD’nin GERB ile olan iyi ilişkileri sayesinde, Borisov başbakanlığında kurulacak yeni bir hükümetin Batı tarafından destekleneceği tahmin ediliyor. Seçim sonuçları itibarıyla, iktidar anlamında Rusya bir ölçüde zemin kaybetse de Bulgar milliyetçilerinin Ruslara olan geleneksel sempatisi ve BSP’nin konumu nedenleriyle bu kayıp sınırlı ölçekte. Dolayısıyla eldeki veriler, Batı’nın baskılarıyla bir çözüm arayışına girilmesi olasılığının yüksekliğine işaret ediyor. Fakat söz konusu çözüm yapay nitelikte olacağından, hükümet yine istikrar problemiyle karşı karşıya kalacak.
Öte yandan, HÖH Partisi’nin Bulgaristan’da Türklerin yoğun olarak yaşadığı yerlerdeki güçlü teşkilat yapısı, diğer Türk partisi HŞHP’nin Bulgaristan’daki hareket sahasını daralttı. Mayıs 2013’teki genel seçimlerde Bulgaristan’dan ziyade Türkiye boyutunda daha rahat faaliyet gösteren HŞHP, Mestan’ın Türkiye ile ilişkileri iyileştirme stratejisi çerçevesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesinin ardından buradaki rahatlığını da kaybetti.
Bu bağlamda, 5 Ekim’de Türkiye’deki 15 ilde kurulan 136 sandıkta kullanılan toplam 60.090 oyun büyük çoğunun HÖH’e gittiği tahmin ediliyor. Türkiye’deki oyların dâhil edilmesiyle HÖH’ün vekil sayısı artacak. Bununla birlikte, Türkiye’den çifte vatandaşlığa sahip binlerce seçmen de Kurban Bayramı vesilesiyle oy kullanmak üzere Bulgaristan’a gitti. Bunun HÖH’teki vekil sayısını artırması beklenebilir. Çünkü seçim sistemi sebebiyle yurtdışında kullanılan oylar ülke geneline dağılıyor. Bulgaristan’da kullanılan oylarsa doğrudan bulunduğu bölgeye yansıyor.
Kader Özlem, Trakya Üniversitesi Balkan Araştırma Enstitüsü Balkan Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi. Bulgaristan’ın Kırcaali şehrinde dünyaya geldi. Çağdaş Balkanlar ve Türkiye’nin Balkan politikası üzerinde yoğunlaşan Özlem, akademik çalışmalarını Trakya Üniversitesi’nde sürdürüyor.