Anatolia – Turizm Araştırmaları Dergisi
Dizin ve Veritabanları
HAKEM DENETİMLİ MAKALELER
Ortak Yöntem Yanlılığı Üzerine Sistematik Bir Yazın Taraması
Beykan ÇİZEL - Onur SELÇUK - Eniser ATABAY
Bu makalenin temel amacı, ortak yöntem yanlılığının ne olduğunu, önemi, olası nedenlerini ve yanlılığı kontrol etmenin yollarını açıklamak ve turizm araştırmalarındaki mevcut durumun tespitini yapmaktır. Bu amaç doğrultusunda karma yöntem ile sistematik yazın taraması gerçekleştirilmiştir. İlk olarak Scopus’ta yayımlanan anahtar kelime ve özetlerinde yöntem yanlılığı, ortak yöntem yanlılığı (OYY) ve ortak yöntem varyansı (OYV) kelimeleri geçen toplam 1534 çalışma, “R” programı ile bibliyometrik yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. İkinci aşamada manuel olarak, saptanan temel kaynaklar üzerinden yöntem yanlılığının olası nedenleri ve kontrol etme yolları incelenmiştir. Son olarak ise OYY’nin olası nedenleri ve kontrol etme yöntemleri ile ilgili ölçüt seti oluşturulmuş ve 1534 çalışmanın içerisinde turizm dergilerinde yayımlanan 19 çalışma değerlendirilmiştir. Yazın taraması sonuçları uluslararası turizm dergilerinde araştırmacılar arasında OYY konusunda az da olsa bir farkındalık oluştuğunu göstermektedir.
The main aim of this paper is to explain the common method bias (CMB), its importance, possible causes and ways to control it. Additionaly, the current situation of CMB in tourism researches has been examined on the basis of the articles. For this purpose, systematic literatüre review was conducted with mixed method. Firstly, a total of 1534 articles related with CMB published in SCOPUS were analyzed using bibliometric methods with ile “R” program. Secondly, the possible causes of CMB and ways of controlling them were examined manually through the main sources determined by bibliometry. Finally, 19 articles published in tourism journals were examined with determined criteria to present the current awareness of CMB. The results of the literatüre review show that there is little awareness among researchers in international tourism journals.
Turizmde Arıcılığın Kullanımına Keşifsel Bir Yolculuk
Kırsal turizmin bölge kalkınmasında etkili olduğu bilinmektedir. Kırsal turizm denince akla çoğu zaman tarım turizmi, agro turizm veya çiftlik turizmi gelmektedir. Türkiye, sahip olduğu doğal zenginliği nedeniyle kırsal turizm kapsamında ele alınabilecek pek çok unsura sahiptir. Arıcılık turizmi ise çevre koruma bilincinin yerleştiği ülkelerde hem bölgesel kalkınmaya olumlu yönde etki eden hem de arı yetiştiriciliği yapan çiftçilere ek gelir sağlayan bir turizm türüdür. Araştırmanın amacı, Gaziantep’teki arı yetiştiricilerinin arıcılık turizmine bakış açılarını anlamak ve arıcılık turizmi konusunda farkındalık oluşturmaktır. Verilerin elde edilmesinde derinlemesine yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılmıştır. Görüşmeler, Ekim-Aralık 2018 tarihleri arasında 11 arı yetiştiricisiyle gerçekleştirilmiş olup demografik sorular ve arıcılık turizmi, api terapi ve arıcılık turizminin geleceğine dair toplam yedi soru sorulmuştur. MAXQDA Nitel Araştırma Programı kullanılarak gerçekleştirilen analizler sonucunda, arıcıların büyük çoğunluğunun arıcılık turizmini duymadıkları tespit edilmiştir. Bununla birlikte Gaziantep ve Türkiye’de yaygınlaştırılacak olan arıcılık turizminin geleceğine dair olumlu yönde bakış açılarına sahip oldukları anlaşılmıştır.
It is known that rural tourism is effective in regional development. When it comes to rural tourism, agricultural tourism, agrotourism or farm tourism are often the most important ones. because of the natural wealth that Turkey has covered rural tourism has many elements to be addressed. Bee tourism, on the other hand, is a type of tourism that positively affects regional development and provides additional income to bee farmers in the countries where environmental protection awareness is settled. The aim of the research is to understand bee growers’ perspectives in Gaziantep, on bee tourism and to raise awareness of bee tourism. In-depth semi-structured interview technique was used to obtain the data. The interviews were conducted with 11 beekeepers between October-December 2018 and seven questions were asked about demographic questions and the future of bee tourism, and bee tourism. As a result of the analyses performed using the MAXQDA Qualitative Research Program; The majority of beekeepers do not hear bee tourism. However, the bees Gaziantep and tourism, which will be expanded in Turkey have understood that they have a positive perspective on the future.
Destinasyon Deneyiminin İmaj Algısı ve Davranışsal Niyete Etkisi: Kapadokya Örneği
Buse ÇETİ - Lütfi ATAY
Turistler ziyaret ettikleri destinasyonlarda farklı deneyimler elde etmektedirler. Bu araştırmanın amacı, destinasyonda edinilen bu deneyimlerin turistlerin destinasyon imajı algıları ve davranışsal niyetleri üzerindeki etkisini belirlemektir. Bu araştırmada kolayda örneklem yöntemi ile Kapadokya’yı ziyaret eden yerli ve yabancı turistlere yönelik bir anket uygulamasından elde edilen veriler kullanılarak, destinasyon deneyimi, destinasyon imajı ve davranışsal niyet arasındaki ilişki incelenmiştir. 2017 yılının Ağustos ayında gerçekleştirilen anket çalışması sonucunda 527 adet geçerli veri elde edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda deneyim ile destinasyon imajının bilişsel ve duygusal boyutları ve davranışsal niyet arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Yerli ve yabancı turistler arasında bilişsel ve duygusal imaj farklılıkları olduğu; ayrıca davranışsal niyetin ziyaret sayısına göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.
Tourists get different experiences in the destinations they visit. The purpose of this study is to determine the effect of these experiences on perception of destination image and behavioral intentions of tourists. In this study, the relationship between destination experience, destination image and behavioral intention was examined by using the data obtained from a survey application aimed at domestic and foreign tourists visiting Cappadocia with convenience sampling method. As a result of the survey conducted in August 2017, 527 valid data were obtained. As a result of the analyzes, it was seen that there was a significant relationship between experience and cognitive and affective dimensions of the destination image and behavioral intention. Cognitive and affective image differences were found between domestic and foreign tourists; in addition, behavioral intention was found to differ according to number of visits.
Bireylerin Yardım Amaçlı Spor Etkinliklerine Katılım Güdüleri
Yardım amaçlı spor etkinlikleri, hayırsever birey veya kurumların, gereksinim sahiplerine bağış toplamada kullandıkları bir yöntem olarak ortaya çıkmıştır. Bireyler; içerisinde hayırseverliği ve fiziksel aktiviteyi bulunduran bu etkinliklere, farklı güdülerin etkisinde kalarak katılım göstermektedirler. Bu nedenle araştırmanın amacı; yardım amaçlı düzenlenen bir spor etkinliğine katılan bireylerin güdülerini tespit etmek olarak belirlenmiştir. Alanyazın taraması ışığında; İzmir’in Çeşme ilçesinde, kartopu örnekleme yöntemiyle yardım amaçlı düzenlenen bir bisiklet yarışına (Veloturk Gran Fondo Çeşme Bisiklet Yarışı) katılan 26 kişi ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme yapılmıştır. Elde edilen verilere içerik analizi uygulanmıştır. Bulguların analizi sonucunda; hayırseverlik ve pro-sosyal davranış, etkinliğin yapıldığı yer (hayırseverlik turizmi), rekreasyonel ve spor ile ilgili güdülerin katılımda etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Özünde sporu barındırdığı için; sağlıklı yaşam, rekabet, başarılı olma arzusu, hedonik dürtüler, yeteneklerin sınanması öncelikli katılım güdüleri arasında yer almıştır. Bununla birlikte; yardım amaçlı spor etkinliklerinin topluma yarar sağladığı yönünde bulgular tespit edilmiştir.
Charity sport events have occured as method for charitable organizations and philanthropic people. For these events in which include philanthropy and physical activity the participants are being influenced by different motivations. For this reason the aim of this study was to determine the motivation of people who participated in the charity sport events (Veloturk Gran Fondo Bycle Race in Cesme). Following the literature review, the primary data of the study has been collected through the execution of 26 in-depth and semi-structured interviews with chartiy sport events participants in Cesme by snowball sampling method. Content analysis was applied to the extracted data. According to the findings; philanthropy motivation, pro-social behavior, recreational motivations and an individual’s involvement with the sport, the place in which the event is held (philanthropy tourism), were found as the effective reasons on participant. The main reasons is to participate in sport event, so that healthy life, competition, desire to be successful, hedonic impulses, testing of skills, priority motivations. Moreover, the findings show that charity sport events are beneficial for society.
Turizm Gelişiminin Yerel Halkın Bireysel ve Toplumsal Yaşam Kalitesine Etkileri
Paşa Mustafa ÖZYURT - Mustafa GÜLMEZ
Bu çalışma turizm ve yaşam kalitesi ilişkisini incelemeyi amaçlamıştır. Bu kapsamda turizmin etkileri, yerel halkın bireysel ve toplumsal yaşam kalitesi ve turizm gelişimine yönelik destek değişkenleri arasındaki çok boyutlu ilişkiler, turizme ekonomik bağımlılık düzeyine göre iki farklı grup üzerinden incelenmiştir. Çalışma kapsamında Antalya’nın Alanya ilçesinde 390 adet gelirini turizmden kazananlardan, 289 adet ise turizmden gelir elde etmeyenlerden olmak üzere 679 anket toplanmıştır. Uygulanan faktör analizi bulguları her iki grubun da turizmin etkilerini altı boyutta algıladığını gösterirken, yol analizleri sonucunda elde edilen bulgular ise turizmden gelir elde edenler ile turizmden gelir elde etmeyenler için iki farklı turizm ve yaşam kalitesi modelinin ortaya çıktığını göstermiştir. Bununla beraber elde edilen bulgular her iki grup için de turizmin yerel halkın hem bireysel hem de toplumsal yaşam kalitesi üzerinde anlamlı etkilere sahip olduğunu ortaya koymuştur.
This study aims to investigate the relation of tourism and quality of life. In this context, multidimensional relations among tourism impacts, residents’ personal and community quality of life and support towards tourism development have been investigated over two different groups based on economic dependence on tourism. For the study, which has been carried out in Alanya district of Antalya city, a total of 679 questionnaires collected of which 390 obtained from tourism dependents and 289 obtained from non-tourism dependents. While results of factor analyses indicate that both groups perceive tourism impacts in six dimensions, findings of the path analyses reveal two different tourism and quality of life models for tourism dependents and non-tourism dependents. Furthermore, results indicate that tourism has significant effects on residents’ personal as well as community quality of life for both groups.
Akış Deneyiminin Memnuniyet Üzerine Etkisi: Tatil Deneyimi Üzerine İnceleme
Ulusal yazında turistlerin algılarını ortaya koymaya yönelik çok fazla araştırma bulunmasına karşın, akış deneyimini ele alan çalışma sayısı oldukça azdır. Akış, dinlence eyleminin çekirdeğini oluşturmakta ve kişilerin mutlulukları ile memnuniyetlerine etki edebilmektedir. Bu çalışma, akış deneyiminin (zamanın dönüşümü, ototelik deneyim, öz bilinç kaybı, odaklanma) memnuniyet üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Çalışmada, turistlerden 317 kullanılabilir anket elde edilmiştir ve kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi (PLS-SEM) ile test edilmiştir. Sonuç olarak, ototelik deneyim ile öz bilinç kaybının turistlerin memnuniyetleri üzerinde etkili olduğu ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular ışığında, teorik ve uygulamaya yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Although past researches have investigated tourists’ perception, there is lack of study focusing on flow experience in the Turkish tourism context. Flow is core component of leisure activity that can affect individuals’ happiness and satisfaction. This study examines the relationship between flow (time distortion, autotelic experience, loss of self-consciousness, concentration) and satisfaction. A total of 317 usable surveys were obtained from tourists and analyzed with partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). The results revealed that autotelic experience and loss of self-consciousness influence tourist satisfaction. According to the results, theoretical and practical suggestions were given.
Farklı Kişilik Özelliklerinin Turizmde Sürdürülebilir Çevre Davranışlarına Etkisi
Turistlerin gittikleri destinasyonda çevrenin sürdürülebilirliği için yapmış oldukları tutum ve davranışlar önemlidir. Turizmde çevrenin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve gelecek nesillere aktarılması önemli bir konudur. Bu araştırmada turistlerin beş faktör kişilik özelliklerinin, turizmde sürdürülebilir çevre davranışları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmada İstanbul’da faaliyet gösteren bir seyahat acentasıyla Eylül 2018 tarihinde yurt dışına çıkan 486 yerli turiste anket tekniği uygulanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre uyumluluk, duygusal denge ve deneyime açıklık kişilik özelliklerinin sürdürülebilir çevre davranışları üzerinde bir etkisinin olmadığı, dışa dönüklük ve sorumluluk kişilik özelliklerinin ise sürdürülebilir çevre davranışları üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Araştırmanın diğer sonuçları sonuç ve tartışma kısmında değerlendirilmiştir.
The attitudes and behaviors of the tourists for the sustainability of the environment are important. Ensuring the sustainability of the environment and transferring it to future generations is an important issue in tourism. In this study, the effects of five factor personality traits of tourists on sustainable environmental behaviors in tourism were investigated. In this research, 486 outgoing local tourists were surveyed in September 2018 going abroad with a travel agency operating in Istanbul. According to the results of the study, it was found that compatibility, emotional balance and openness to experience had no effect on sustainable environmental behaviors, while extraversion and responsibility personality traits had a significant effect on sustainable environmental behaviors. Other results of the study were evaluated in the conclusion and discussion section.
Cilt 31, Sayı 1, Yıl 2020
Anatolia Turizm Filmleri Yarışması
Türkiye Turizm Tarihi Projesi Tanıtım Filmi
Türk Turizminin Öncü Eğitimci ve Araştırmacılarım
Portraits of Pioneers in Tourism Research and Education
Disiplinlerarası Turizm Araştırmaları Dergisi
Şiddet, Suç ve Na-Hoş Zaman İlişkisi
Ülkemizde rekreasyon ile ilgili yazılan makaleler incelendiğinde, büyük bir çoğunluğunda öncelikle bu ifadenin tanımlanmasının yapıldığı gözlemlenmektedir. Çoğu zaman bu alanda çalışan meslektaşlarım ve şahsım bu tekrarları eleştirmektedir. Eleştirinin temelinde hep benzer tanımların yapılması ve sanki makale yazmak için kelime sayısının artırılması veya belirli bir alanın doldurulması adına, bu kavramın temcit pilavı şeklinde ele alınması yatmaktadır. Öte yandan, rekreasyonun ve onun oluşabilmesi için temel parça olan boş zamanın (leisure) etimolojik açıdan incelemesi ve farklı kültürlerdeki anlamı yeterince değerlendirilmemekte, felsefi derinliği genelde göz ardı edilmektedir. Bu nedenle bu çalışmada şiddet, suç ile rekreasyon-boş zamanı ilişkilendirmeden önce bazı tanımlar öncelikle ele alınacak, ardından tanımlamalar içindeki anlamlar çerçevesinde, şiddet, suç ve na-hoş zaman ilişkisi değerlendirilecektir.
Gastronomi: Disiplinler Arası Bir Buluşma
Türkiye’de devlet ve vakıf üniversiteleri çatısı altında Turizm Fakültesi, Güzel Sanatlar, Sanat ve Tasarım Fakülteleri ve Uygulamalı Bilimler Yüksekokulları bünyesinde yapılandırılmış olan dört yıllık Gastronomi ve Mutfak Sanatları lisans eğitimi, aday öğrenciler tarafından her sene gittikçe yükselen bir oranla tercih edilen bir programdır. İlk olarak 2003 yılında Yeditepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nde açılan program, bugün Türkiye ve Kuzey Kıbrıs’ta yetmiş sekiz örneğe ulaşmıştır. Özellikle son yıllarda hem vakıf hem de devlet üniversitelerinde Gastronomi ve Lisans programları sayıca çok büyük bir artış göstermiştir.
TURİZM TARİHİ İNCELEMELERİ
Turizm Tarihi İncelemelerinin Yaygınlaşması Neden Önemlidir?
Turizm tarihi, özel ilgi alanı gibi görülse de, sosyal bilimlerin tarihselliği gereği son derece önemlidir. Tarihin temelinde özetle, bugünün geçmişin ürünü olduğu ve tarih araştırmalarının geleceğe ışık tutabileceği düşüncesi yatar. Sosyal bilimlerin tarih ile bir anlamda iç içe doğup sonradan ayrışmasına karşın, son yıllarda tekrar yakınlaşması sürecinde turizmin de yerini aldığını söylemek zordur. Turizm araştırmalarının çoğunlukla mevcut zamana ve geleceğe odaklı olduğu söylenebilir. Bu çalışmada, turizmin gelişiminde turizm tarihinin önemi sosyal bilimler temelinde ve kendi disipliner gelişimi açısından ele alınacaktır.
TURİZM ARAŞTIRMA PROJELERİ
Türkiye Turizminin Rekabetçiliği Endeksi
Hasan Ali KARASAR, Bilgehan GÜLCAN , Halil Burak SAKAL (Hazırlayanlar)
Yazar: Hasan Ali KARASAR
Kurum: KAPADOKYA ÜNİVERSİTESİ
Yazar: Bilgehan GÜLCAN
Yazar: Halil Burak SAKAL
15. Akademik Turizm Eğitimi Arama Konferansı’nın Ardından
Copyright 2020 © Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi