AZƏRBAYCAN DİLİNİN İZAHLI LÜĞƏTİ’NDE GEÇEN KUVVETLENDİRME EDATLARI
(INTENSIFICATION PARTICLE IN AZERBAIJAN LANGUAGE'S DESCRIPTIVE DICTIONARY )
Sayfa : 191-198
Bu çalışmada Azerbaycan Türkçesinin en önemli kaynaklarından biri olan Azerbaycan Dilinin İzahlı Lügati’nde geçen kuvvetlendirme edatları ele alınmıştır. Dört ciltlik lügat taranarak kuvvetlendirme edatları ve kuvvetlendirme edatı görevinde kullanılan sözcükler tespit edilmiştir. Lügatler dilin kelimelerini, kelimelerin cümle içindeki kullanımlarını ve manalarını veren önemli kaynaklardır. Kuvvetlendirme edatlarının cümle içindeki kullanımları ve cümleye kattıkları manalar örnek cümleler içinde verilmiştir. Edatlar sözcük türleri içinde yardımcı sözcük grupları içinde yer alırlar. Fiil, isim ve isim soylu sözcüklerle birlikte kullanılırlar. Tek başlarına kullanılmazlar. Kuvvetlendirme edatları gramer kaynaklarında edatların bir alt başlığı altında sınıflandırılırlar. Bu edatlar cümle içinde kullanıldıklarında cümlenin manasını kuvvetlendirip sözün daha iyi anlaşılmasını sağlarlar. Söylenen sözün doğru eksiksiz bir şekilde anlaşılması; sözün öneminin vurgulanması ve güçlü bir anlatımın sağlanması gibi sebeplerden dolayı kuvvetlendirme edatları kullanılmaktadır. Kuvvetlendirme edatının kullanıldığı sözler daha güçlü anlatımlardır. Çalışmada Azerbaycan Türkçesinde kullanılan kuvvetlendirme edatlarının lügatte nasıl yer verildiğini ortaya koymayı amaçladık.
Dil, lügat, edat, kuvvetlendirme, anlatım.
In this study, intensification particles in Azerbaijani Language`s Descriptive Dictionary, the one of the most important sources of Azerbaijani Turkic, were approached. By reviews 4-volume dictionary, intensification particles and words used as an intensification particle were found. Dictionaries are the important sources of linguistic words, their use in sentences and their meanings. Use of intensification particles in sentences and the meanings they attribute to the sentences are given in sample sentences. Particles are among the auxiliary word groups within the word types. They are used with verbs, nouns and noun-based words. They are not used alone. Intensification particles are classified under a sub-heading of grammer sources. These particles, when used in a sentence, intensify the meaning of the sentence and enable such sentence to be understood better. Intensification particles are used for reasons such as understanding the utterance correctly and fully, emphasizing the importance of the utterance and providing a strong explanation. The utterances in which intensification particles are used have stronger meanings. This study aims to determine how intensification particles used in Azerbaijan Turkish are given a place in the dictionary.
Language, dictionary, particle, intensification, expression