İzmir’de Tasavvuf Kültürü – Prof. Dr. Mehmet Demirci Kişisel Web Sitesi
Tarih 28 Haziran 2017 // Kategori Kitaplar // Yorum Yok
Tasavvuf, Anadolu şehirlerinin kültürel yapısının şekillenmesinde önemli dinamiklerden biridir. Yüzyıllar boyunca sûfîlerin gayret ve himmetiyle oluşan bu güçlü medeniyet; edebiyattan folklore, mimarîden musikîye kadar toplumu besleyen bütün damarlara kaynaklık etmiştir.
Anadolu’nun her şehrinde olduğu gibi İzmir’de de güçlü bir tasavvuf geleneği vardır. Ünlü seyyah İbn Battuta’nın 1300’lü yıllarda İzmir’ gelince Ahmediyye denen Rifâî şeyhlerinde misafir kalır ve onlar hakkında bilgi verir. Bu dergâhın da bulunduğu ve bugün Emir Sultan diye anılan mekân, İzmir’in en eski tasavvuf merkezlerinden biridir.
Bu eserde, İzmir’deki çeşitli tarîkatlerin târihî vechesi ve tasavvufun renkli mâcerasının bir panoraması sergilenmekte ve İzmir’in bilinmeyen manevî iklimine dikkat çekilmektedir.
Özellikle İzmir Mevlevîhânesinin 75 yıllık hikâyesi ilk defa bu çalışmada ele alınmıştır. Mevlevîhânenin ikinci şeyhi Nureddin Efendi çeşitli yönleriyle tanıtılmaktadır.
İzmir Mevlevîhânesi’nden feyz almış olanlardan Râkım Elkutlu ve Neyzen Tevfik hakkında geniş bilgi verilmektedir.
Tasavvuf kültürü bakımından İzmir’in başka şehirlerimizden fazla farkı yoktur. Anadolu’nun her yerinde câmi ve medrese ile birlikte dergâh ve zâviyeler bulunur. İzmir’de de böyleydi.
Ne yazık ki konu üzerinde yeterince durulmamıştır. Bu yüzden İzmir’de kültür târihi araştırmaları daha çok tek taraflı işlemiştir. Homeros’a, Agora’ya, Efes’e gösterilen aşırı ilgi, Türk dönemine âit birikimden esirgenmiştir. Bu kitap dengeyi sağlama konusunda bir adım sayılır.