Suudi Arabistan'la vize kalkar mı?
Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan'la Suudi Arabistan'dayız.
Kalabalık işadamı grubuyla geldik buraya, organizasyon TİM ve MÜSİAD'ın... İki şehri, Cidde ve Riyad'ı kapsıyor. Havaalanından geçerken vize ve gümrük kontrolü yapılmadı. Cidde'de eşine az rastlanan bir uygulama. Heyette ayrıca 4 partiden milletvekili de var.
Çağlayan'ın çok gezen bakanlardan biri olduğunu, hangi ülkede uyandığını hatırlamakta zorlandığını biliyordum ama rakamla ifade edince şaşırdığımı söylemeliyim. Doğrusu bu kadarını beklemiyordum. 120'nin üzerinde ülke dolaşmış. Dünyayı 22 defa turlayacak kadar mesafeye tekabül ediyor.
Arap işadamlarına anlatırken söyledi, 'Ben pilot değilim, Türk ekonomisinin gelişmesi için yapıyorum bunu.' dedi.
Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki ekonomik ilişkiler iyi. Eskiyle kıyaslanmayacak kadar olumlu. Eğri yukarıya doğru. Sürekli artış söz konusu. Yarın bugünden de iyi olacak.
Cidde'de iki ülke işadamlarının katılımıyla gerçekleşen toplantıyı izledim, umut dolu mesajlar verildi. MÜSİAD Başkanı Ömer Cihad Vardan, İslam ülkelerinin dünyanın ihtiyaç duyduğu alternatif iktisadi model üzerine odaklanmasını istedi. Avrupa'yı etkisine alan küresel krize karşı alternatif oluşumlar dünya ekonomisine de olumlu katkı yapabilir. Vardan'ın şu mesajı Suudi Arabistan yönetimineydi: 'Ticaret hacmini arttırmak için ticareti zorlaştıran vize akreditasyon, derecelendirme gibi konular sonuca bağlanmalı'. Adresi de gösterdi. Başında bir Türk'ün bulunduğu İslam İşbirliği Teşkilatı ile İslam Kalkınma Bankası'nın öncülük görevi üstlenebileceğini aktardı. Dikkat ettim, Forum'da konuşanların mesajları hep pozitifti. İslam Kalkınma Bankası Başkanı Ahmet Muhammed Ali bunlardan biriydi. Suudi Arabistan ile Türkiye'nin daha ileri düzeyde ekonomik işbirliği yapabileceğini savunurken başında bulunduğu bankanın bu konuda her türlü sorumluluğu üstlenmeye hazır olduğunu söyledi. Bölgede etkili olan İslam Kalkınma Bankası'nın yapıcı rol oynaması isteği önemli. Haliyle bu sözlerin somut projelere dönüşmesi mümkün.
TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi de konuştu. Türkiye ile Suudi Arabistan ekonomilerinin birbirlerini tamamlayan nitelik taşıdığına dikkat çekti. 'Dinamik bir trend söz konusu.' dedi. 5 milyar dolarlık ticaret hacminin yetersizliğini vurgulayarak somut bir hedef koydu: 'En az 10 milyar dolar...'.
Vize onun da gündemindeydi: 'Rusya ile bile vizeleri kaldırdık, Suudi Arabistan'la da olmalı'.
En ilgi çekici konuşmayı Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan yaptı. 'Sözde değil özde işbirliği.' dedi. 'Büyük balık, küçük balık' benzetmesinin anlamını yitirdiğini, onun yerini 'Hızlı balığın yavaş balığı yediği' gerçeğinin aldığını söyledi. Ardından herkesi gülümseten şu fıkrayı anlattı: Bir uçak kazasında iki kişi kurtulur, biri Japon diğeri Amerikalı... Vahşi bir kaplanın kendilerine doğru koşmakta olduğunu görürler. Japon ayakkabılarına davranır. Amerikalı gülerek bakar. Japon'a alaylı bir ifadeyle 'Kaplandan daha hızlı koşacağını mı sanıyorsun?' diye sorar. Japon'un cevabı 'Kaplandan daha hızlı koşamayacağımı biliyorum ama senden hızlı koşacağım kesin...'. Çağlayan, Suudi Arabistanlı işadamlarına dönerek 'Karşıdan vahşi kaplan geliyor ve Türkiye koşmaya hazır...' dedi.
Her seyahat, arkasında olumlu gelişmeler bırakıyor. Bugünlerde Suudi Arabistan'ın inşaat ve ticaret sektörü çok hareketli. Seyahatin zamanlaması yerinde. Türkiye'nin de iddialı olduğu alan bu. Özellikle inşaatta dünya çapında söz sahibi. Çağlayan'ın kalabalık işadamı grubuyla gerçekleştirdiği çıkarmanın rakamlara etkisi olacaktır.
Vizelerin kaldırılması mı? Pek kolay değil. Suudi Arabistan'ın özel durumu var çünkü. Hac ve umre için milyonlarca insana ev sahipliği yapıyor.
İslam İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreteri Ekmeleddin İhsanoğlu'nun dün öğlen misafiriydik. Vize meselesini sorduk, 'Öteden beri gündemde. Tümden kaldırılması değil de yakın gelecekte ara formüller bulunabilir.' dedi. İhsanoğlu, İİT'nin faaliyetlerine Türk medyasının ilgisizliğinden yakındı. Faaliyetlerinden söz ederken 'Kadın konusunu teşkilatın gündemine aldık.' dedi.
Çağlayan'a 2012'de Türk ekonomisinin nasıl olacağını sordum, kriz beklentisi içinde olanlar var malum... 'Hayır, kriz yok.' dedi ve ekledi: 'Dünya ekonomisi yavaşlayacak. Biz bunu öngörerek alternatif pazarlara yöneldik. Asya Pasifik, Afrika ve Ortadoğu gibi. Suudi Arabistan gezisinin bir amacı da bu. Herkes rahat olsun, 2012 Türk ekonomisinde kriz yok.'
Vize zor ama havaya bakılırsa Çağlayan'ın Suudi Arabistan seyahatinin iyi sonuçlar doğuracağı söylenebilir.