14 adımda şirketinizin değerini katlayın! - Kocaeli Fikir
Çoğu şirket sahibi işletmesini satmak istediğinde, beklentilerini karşılayacak bir tutarı yatırımcıdan alacağını tahmin eder.
Sonuçta yıllardır verilen emek, çekilen sıkıntılar çok değerlidir.
Ancak satış zamanı geldiğinde, birçok hissedar işletmelerinin umduğundan daha düşük değerde olduğunu deneyimler.
Ayrıca işletmelerinin satılabilme şansının çok düşük olduğunu öğrenmek kendilerini şaşırtır. Bilinmelidir ki;
Satış / ortaklık sürecine giren küçük ve orta ölçekli işletmelerin sadece %15’i başarılı bir sonuç alabilmektedir.
Bu durumda yapılması gereken; hissedarın işletmesini yakın zamanda satmak / ortak almak gibi bir niyeti olmasa dahi her zaman talep görecek ve değeri maksimum noktaya taşınmış işletmeler yaratmak olmalıdır.
Hissedarlar her zaman şirketlerini sonsuza kadar sürmesini hedeflemeli, değerini maksimize ederek, yarın en yüksek teklifi verene satacakmış gibi hazır tutmalı ve işletmelerini her an “ceketini alıp çıkacakmış gibi” yönetmelidir.
İşletmeler hissedarlar olmadan da aynı performansla faaliyet gösterebildiği durumda değerli ve satılabilir bir varlık haline gelmektedir.
İşletme sahipleri için kar etmek, işletmeyi büyütmek öncelikli hedefler gibi görünse de
Şirket değer maksimizasyonu en önemli başarı hedefi olarak belirlenmelidir.
Bu kapsamda 14 adımda Şirket Değerini nasıl katlayacağınızı ve işletmeyi satışa hazırlarken değerini nasıl maksimize edeceğinizi kısa başlıklar altında değerlendirelim.
1) Şirket sahibinden bağımsız işleyen işletme
Patron kendi günlük desteği olmadan işletmesinin büyümesini sağlayacak süreç ve sistemler yaratmalıdır. Ancak bu şekilde “işletme sahibini” değil “işletmesini” isteyen bir yatırımcı bulunabilir. Atılması gereken ilk adım işletme sahibinin gündelik sorumluluklarını devir alacak bir yönetici ataması olacaktır.
2) İstikrarlı Kar
İşletme karının, her yıl reel olarak enflasyon üzerinde artması değerli bir işletme için olmazsa olmazların başında gelir. Bununla birlikte en az mutlak kar tutarı kadar önemli olan konu işletmenin kar marjıdır. Brüt kar marjı ve net kar marjı ayrı ayrı değerlendirilmeli ve sürdürülebilir karlılık için stratejiler geliştirilmelidir.
3) Tekrarlayan Gelir
Şirket satışında işletme değerine en çok etki eden konuların başında tekrar eden satışlar (recurring revenue) gelmektedir.
Tekrar eden gelir, gelecek projeksiyonu oluşturmayı kolaylaştırmakta ve şirket değeri %100’e varan oranlarda yukarı çekmektedir. Örnek vermek gerekirse; abonelik geliri, üyelik geliri, bağlı ürünler (tıraş bıçağı / jilet ilişkisi) …vb.
4) Dokümante Edilmiş Sistemler
İşletmesini satmak isteyen hissedarın görevi, yatırımcıyı kendisi ayrıldıktan sonra dahi işletmenin tüm birimlerinin dokümante edilmiş sistemler doğrultusunda aynı performans ile devam edeceğine ikna etmektir.
Kişilerden bağımsız yazılı süreçler doğrultusunda işleyen bir işletme şirket değerini ve satılabilirliğini yukarı çekecektir.
5) Kaliteli Yönetim Ekibini Şirkette Tutmak
İşletmenin yeni sahibinin istediği en son durum satıştan sonra kilit çalışanların işletmeden ayrılmasıdır. Kilit çalışan, hissesini satan hissedar haricinde işletmede kritik fonksiyonları üstlenen çalışanlardır.
Nitelikli çalışanlar işe istikrar getirir ve şirket için sürdürülebilir başarı yaratır. Kaliteli yönetim ekibi hissedarlar çıktıktan sonra dahi şirkette çalışmaya devam ederlerse işletmenin satış şansı ve değeri artacaktır. Kilit çalışanlara hisse opsiyonu, satış bonusu ve promosyonlar gibi teşvikler sunarak şirkette kalmaları sağlanmalıdır.
Devamı sonraki yazımızda...
Veri analizi, işletmenin geleceği!