Anayasa Mahkemesi kararına bir de bu açıdan bakın
03.07.2013 19:02 Karakter boyutu :
Dün akşam saatlerinde bir ajans muhabirine AYM başkanı Kılıç’ın uzun tutukluluk süreleri ile ilgili 6 başvurudan 4’ünü kabul ettikleri bildiren haberini duyunca bayağı umutlanarak acaba gezi ruhu burada da kendisini mi gösteriyor diye düşünmüştük.
Meğer kazın ayağı öyle değilmiş;
Anayasa Mahkemesi verdiği 4 İhlal kararında uygulamayı yapan mahkemelerin bile gerisine düşmüştür. Anayasa Mahkemesi makul süre açısından yasadaki (CMK 102.md) 5 yıllık ve 10 yıllık süreleri baz alarak bir karara ulaşıyor. Yani yasadaki kimi suçlar için 5 yıl kimi suçlar için ise 10 yıl olan tutukluluk sürelerine makul süre olarak bakıyor.
Yasada 5 ve 10 yıllık tutukluluk süreleri yer aldı diye bu süreler makul süre olarak yorumlanamaz. Her olayın kendine özgü özellikleri ve nitelikleri irdelenmeli,ilk tutukluluk süresinin uzatılmasından sonra gelen tutukluluğun uzatılması kararlarında daha somut ve daha açık gerekçeler aranmalıdır. Buna tutukluluk için özgün gerekçe koşulu da diyebiliriz.
Anayasa Mahkemesi kararını salt CMK'da adi suçlar için düzenlen sürelerin aşılması olayına dayandırmıştır ki buna gerek de yoktur. Zaten bu süreler aşıldığında otomatik tahliyeler gelmektedir. (Bunu ülkemiz yaşamadı mı?) AYM kararı bu açıdan hukukumuza yeni bir ufuk açmadığı gibi bir yenilik de getirmemektedir. Hukuk yerinde saymakta salt reklam bölümü yüksek volümde gösterilmektedir.
Bilindiği gibi CMK iki yıllık genel tutukluluk süresi öngörmekte ve bunun gerekçesi gösterilmek suretiyle üç yıl daha uzatılabileceği belirtilmektedir.Buradaki gerekçe önceki gerekçelerden farklıdır. Daha açık ve daha somut bir uzatma gerekçesi aranmaktadır. Buradaki gerekçe önceki gerekçelerden farklıdır. Daha açık ve daha somut bir uzatma gerekçesi olmalıdır.
İki yıl süren yargılama sonrasında mahkeme tutukluluk konusunda daha açıklayıcı bir gerekçeye kavuşmuş olmalı diye düşünülmelidir. iki yıllık süreye karşın mahkeme hala şablon gerekçe kullanıyorsa İHLAL hemen oluşmuş demektir.
Anayasa mahkemesi AİHM’in bu konudaki ölçütlerine uyacağını defalarca yinelemişti. Ancak biçimsel bir uygulama ile karşıkarşıyayız. AİHM ölçütlerine hiç uyulmamıştır. Salt yasak savılmıştır. Hele AİHM’in hüküm verildikten sonraki bölümü tutuklama kabul etmediği ve HÜKÜMLÜ saydığı yolundaki AYM görüşü oldukça komiktir. Bu durum bazı ülke hukuklarında düzenlenmiştir. Yani kesinleşmemiş hüküm sürecinde tutukluluk için ek bir süre konulmuştur bu ülkelerde. Bizde böyle bir ayrım olmadığı gibi hükümlü sayılması için kararın Temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmesi gerekmektedir.
Kaba bir hukuk uygulaması, kopyacı bir hukuk uygulaması bu incelikleri elbette dışlayacaktır.
Uzun tutukluluk süresinden kaynaklanan hak ihlalleri bazen ikinci Yılda da gerçekleşebilir. Yargıç ikinci yılı aşarken (Ergenekon davalarında dördüncü yılı aşarken) genel tutukluluk sürelerinden niçin ayrıldığını, neden yasadaki alt sınırın üzerine çıkma gereksinimi duyduğunu gerekçeli bir biçimde anlatmalıdır. Aksi taktirde şablon yineleniyorsa uzun tutukluluk ihlali gerçekleşmiş olur.
Bilindiği gibi eski CMK 251. Madde şimdi ise Terörle Mücadele Kanunu 10. Maddesi Genel tutukluluk sürelerini iki katına çıkarmaktadır. Aşağıdaki tabloda olay daha iyi görülmektedir.
celal ülgen anayasa mahkemesi