Akdeniz’de Egemenlik Mücadesi!
Bugün Türkiye’nin gündeminde çok fazla yer etmese de, Akdeniz üzerinde ciddi bir rekabet yaşanıyor. Bu rekabetin adı da doğalgaz arama çalışmaları…Rumlar, 2010 yılının ortalarında Akdeniz’de doğalgaz arama çalışmaları başlatmıştı. Yaklaşık 8 yıldır Rum tarafı bu faaliyetlerini sürdürürken, konu Türkiye ile Rum yönetimini bir çok kez karşı karşıya getirmişti. Bana göre bu konu sadece doğalgaz artama faaliyeti değil, aslında Akdeniz’de egemenlik kurma mücadelesidir. Zira stratejik bir öneme sahip Akdeniz üzerinde söz sahibi olmak, içinden geçtiğimiz bu kritik süreçte önem taşıyor.
1500’lü yıllarda Türk gölü haline gelen Akdeniz de mücadele hiçbir zaman bitmedi. Osmanlı Cihan devleti her ne kadar Adriyetik’e kadar bölgede söz sahibi olsa da zamanla gücünü kaybetmesiyle etkisini de kaybetti. Türkiye kendi iç sorunları, Suriye meselesiyle uğraşırken, bu durumu fırsat bilen Rumların sondaj çalışması yapması pek de iyi niyetli bir tutum değil. Bu nedenle Türkiye çoğu zaman bu çalışmalara izin vermiyor. Ancak bana göre olumlu olan, Doğalgaz değil Su faaliyetleridir. Doğalgaz olmadan yaşayabiliriz ancak su olmadan yaşayamayız. Bu nedenle Kıbrıs’a cansuyu projesi doğalgaz aramalarından daha önemli. Bu konuda daha önce yazdığımız yazıyı http://www.gebzegazetesi.com/anadoludan-kibrisa-can-suyunun-hikayesi-makale,2068.html adresinden okuyabilirsiniz.
Kıbrıs açıklarında doğalgaz arama gerilimi sürerken, 10'uncu parselde sondaj çalışmalarını yürütecek ABD'li Exxon Mobile enerji şirketine ait sondaj gemilerinin bölgede ABD donanması tarafından korunacağı iddia edildi. ABD'li Exxon Mobile şirketine ait araştırma gemilerinin, kısa süre içinde Akdeniz'e konuşlanması ve sondaj çalışmalarına başlaması bekleniyor.
10. parselde sondaj öncesinde yapılacak araştırmalar sırasında, söz konusu gemileri ABD donanmasına bağlı 6. Filo'nun koruyacağı iddia edildi. Ancak söz konusu iddia henüz resmi makamlar tarafından doğrulanmış değil. Rus Sputnik haber ajansı ise ABD'li şirketin Kıbrıs açıklarına gönderdiği araştırma gemilerine Amerikan donanmasından 6. Filo'nun eşlik ettiğini ve 6. Filo'nun Kıbrıs açıklarında olduğunu iddia etti. 10. parsel; Türk kıta sahanlığı içinde yer almıyor. Ancak Rumların Kıbrıs açıklarında tek taraflı sondaj girişimleri Türk tarafının tepkisini çekiyor. Türk savaş gemileri geçtiğimiz ay içinde İtalyanların enerji devi Eni’nin sondaj gemilerini durdurmuştu. Türkiye, Rumların sondaj yapmayı planladığı Gazimağusa açıklarındaki 3. parseli deniz trafiğine kapatan denizcilik bildirisi Navtex’i 10 Mart’a kadar uzatmıştı.
DAHA ÖNCE ÇALIŞMALARI DURDURMUŞTUK
Peki, Türkiye İtalyan gemisinin Akdeniz’de çalışma yapmasına neden izin vermedi? Kıbrıs Rum Kesimi’nin, Doğu Akdeniz’deki doğal zenginlikler üzerinde Türk tarafının haklarını yok sayarak, tek taraflı adımlar atmaya devam etmesi, bölgedeki krizi tırmandırdı. Akdeniz’deki 3. parsel bölgesinde Rumlar adına doğalgaz ve petrol aramak için günlerdir bekleyen İtalyan ENI şirketine ait sondaj gemisi, Türk savaş gemilerinin, 22 Şubat’ta sona erecek Navtex’i 10 Mart’a kadar uzatmasıyla soğuk bir duş aldı. Türkiye, Rumlara bölgede doğalgaz arama izni verilmeyeceği çıkışı yaptı. Ancak ENİ’ye ait ‘Saipem 12000’ gemisi rotasını değiştirmedi. Bunun üzerine Türkiye de bölgede askeri tatbikat başlattı.
Bir gazete ENİ’nin bölgede araştırma yapmaktan vazgeçmesi durumunda, Rum tarafının itibarının sarsılacağını yazdı. Gazeteye göre ENİ geri çekilirse, şu sorunlar ortaya çıkacak: “Rumların bütün enerji programı, Türk meydan okumaları şartına bağlı olacak. Rumlar, yalnız enerji konularında değil, bütün konularda egemenlik haklarını kullanmakta aciz kalacak. Rum lider Anastasiadis, Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras ile telefonda görüştü. Anastasiadis’in, Çipras’tan Ankara’ya baskı yapılması için diplomatik destek istediği ifade edildi.
Rum yönetimi lideri Nikos Anastasiadis, Bakanlar Kurulu’nu ‘acil’ toplantıya çağırdı. İyice panikleyen Anastasiadis, konuyu Brüksel gündemine de taşımak için çalışma başlattı. Rum yönetimi ayrıca Türkiye’yi BM’ye şikayet etti.
TÜRKİYE’NİN SONDAJ GEMİSİ
Öte yandan Türkiye'nin ilk sondaj ve Petrol Arama gemisine Kocaeli geçtiğimiz aylarda ev sahipliği yapmıştı. Norveç'in güney kıyısındaki Hoylandsbygda Limanı'ndan yola çıkan 'Türkiye'nin ilk sondaj gemisi Deepsea Metro-2', İzmit Körfezi'nde demirlemişti. Türkiye'nin envanterine dahil edilen gemiyle her yıl Karadeniz ve Akdeniz'de aktif sondaj faaliyetlerinde bulunulacak. Sondaj gemisini Gebze sahillerine gelmesi üzerine ulusal ve bölgesel medya kuruluşları Gebze'ye akın ederek haber yaptı bizde gazeteci ve belgeselci olarak tarihe not düşüp zamana noterlik yapmıştık.