SABAH - 24/06/2005 - Okan Müderrisoğlu
Ömrü uzatmanın bedeli
IMF sınavını hayli sancılı atlatan ekonomi yönetimi, ev ödevleri için fazla mesaiye başladı. Bankacılık ve sosyal güvenlik paketi sıcak gündemdeki yerini korurken vergi alanında da kritik bir çalışma sürdürülüyor.
Bu sıralar Maliye Bakanlığı'nda temel vergi yasaları yeniden yazılıyor. İlk etapta Kurumlar Vergisi, Ekim'e yetiştirilecek. Bu kapsamda AB'deki vergi oranları inceleniyor. Özellikle İrlanda modeli Ankara'da da yankı buluyor. Şirketlerin, "asli faaliyetlerinden düşük", "faaliyet dışı kazançlarından yüksek oranlı" vergi alınması seçeneği cazip geliyor.
Yeni "Gelir Vergisi Yasası" ise yıl sonuna kalacak gibi görünüyor. 2006 yılında elde edilip, 2007'de beyan edilecek gelirler için farklı bir mevzuat devreye girecek. İstisna ve muafiyetler daraltılacak. Ücret geliri elde edenlerle serbest meslek kazancı sahipleri arasındaki fark kapatılacak. Etkin işleyen "gider indirimi mekanizması" kurulacak. ASO Başkanı Zafer Çağlayan'ın, "Makinelerin parçası değişince vergi matrahında dikkate alınıyor. Ama 'Ben de bir makineyim. Ameliyat oldum parçam değişti' deyince kabul edilmiyor" diyerek özetlediği çarpık durum giderilecek.
Yasalar yeni baştan yazılırken en önemli düzenleme, "vergi güvenlik mekanizması" kurulması olacak. Hükümet, "vergi barışı"ndan sonra enflasyonun tek haneye indiği ortamda "kayıtdışılık için mazeret kalmadığını" savunuyor. Bu nedenle Maliye, "Veri ambarındaki bilgilerle mükellefin mali durumu arasında elektronik ortamda bağ kuracak." Ancak toptancı bir yaklaşımla insanların yakasına yapışıp, "Nereden buldun?" demeyecek. Sermayeyi ürkütmeyecek. Re'sen vergi borcu çıkarmayacak. İpuçlarından hareketle gerçek gelirin gizlendiğini iddia ederek ispata çalışacak. Örneğin, "Banka hesabınızda şu tür para hareketleri var. Bunlar, belirli yerlere sürekli transferler. Bir ticari faaliyetle ilintili görünüyor. Beyanlarınızda rastlanmıyor. Bunu nasıl açıklıyorsunuz? Düzeltmek ister misiniz?" diye sorulacak.