İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI KANUN EKSİKLERİ VE DÜZELTME
İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI KANUN EKSİKLERİ VE DÜZELTME ÖNERİLERİ GENÇ MÜHENDİSLERDEN RAPOR
Türkiye Gençlik Kulüpleri Konfederasyonu Genç Mühendisler grubu olarak son zamanlarda yaşanan maden kazaları ve iş kazalarından ötürü grubumuzun hazırlamış olduğu kanun düzenleme önerileri raporumuz aşağıdadır.
İş hayatımıza Haziran 2012 tarihi itibari ile 6331 sayılı iş kanunu ilave edilerek farklı bir yaklaşım sağlanmış, tüm işverenlere iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi bulundurma zorunluluğu getirilmiştir.
Bu zorunluluk yeni bir sektör oluşturmuştur. Sektörün adı Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Şirketleri Topluluğu olmuştur. Bu şirketler, piyasaya hizmet vermek için işverenlerin ayağına pazarlama elemanlarını yollayarak, fiyat kırarak, iş almaya çalışmışlardır. Bu şekilde alınan işler OSGB Firmalarının, işverenlere gebe kalmasını sağlamış, işe alınan uzmanlara da işverenlerle iyi geçinin aksi takdirde alınan işin kaybedileceği öğütlenmiştir. Çıkarılan yasadaki boşluk iş verenlerin lehine olmasına rağmen, Devlet Yetkililerimizin açıklamalarından anladığımız kadarı ile 180.000 işyeri bu kanuna uyarken 500.000 işyeri çıkarılan kanunu kale almamıştır.
Maden şirketlerinin tamamına yakını Devletimizin çıkardığı bu kanununa uymuşlar, bünyelerine Maden Mühendisi ve İş Güvenliği Uzmanı alarak hem Mühendislik hem de Şş Güvenliği Uzmanlığı yaptırmışlardır. Fakat bu Uzmanlıklar dahi formaliteden öte gidememiştir. Yapılan işlerde hayati tedbirler dahi alınmadan uygun raporları yazdırılmış, işsiz kalma sıkıntısı nedeni ile Mühendisler bu olaylara razı olmuşlar hatta kendi hayatlarını da tehlikeye atarak çalışmak zorunda kalmıştır. Aksi hallerde işverenler, çalıştırdıkları ve maaşlarını verdikleri İş Güvenliği Uzmanlarına eksik yazdırıp kendisini denetletmesi ne kadar izin verebilir.
Sonuç itibari ile iş güvenliği kanunu iş kazalarında devletin yıllardır aradığı sorumluyu (iş Güvenliği uzmanını ) bulmaktan başka bir iyileştirme meydana getirmemiştir.
Çalışanlarımızı çalışma esnasında rahatsız eden kişisel koruyucu donanım malzemeleri ve işverenlerimize pahalı gelen toplu korunma tedbirleri nedeni ile kanunun çıkışından buyana, bu sebeplerden ötürü 3000 in üzerinde insanımız hayatını kaybetmiş, neredeyse bu sayının iki katı insanımız sakat kalmış ve binlercesi de kısa raporlarla durumu ucuz atlatmıştır.
Yıllara bağlı istatiklerde küçük bir azalma olsa da asıl beklenenin yanında bu çok büyük bir Tren kazasıdır. Düşünün ki devletin müfettişi dahi iskele kazasında hayatını kaybedebiliyor. Olayın bu dramatik taraflarını ele aldıktan ve herkesin bildiği tabloyu ortaya koyduktan sonra birde İş Güvenliği Uzmanının haleti ruhiye sine bakalım biraz;
OSGB, yani uzmanın çalıştığı Ortak Sağlık Güvenlik Birimi, para kazanmak için uzmanların 217 saatinin tamamının dolması gerekmektedir. Bir uzman 100 -120 atölye ya da inşaata bakmakta ve bunlara tedbir aldırmaya çalışmaktadır. Bunun yanında işinden olmamak için 120 tane patronuyla iyi geçinmek zorunda ve işverenlerin yaptığı hataları ya da almadığı tedbirleri Bakanlığın ilgili şikayet hattı 170’e bildirmemeli zira o işveren derhal OSGB firması ile olan ilişiğini keser ve uzman işsiz kalır.
Dolayısı ile uzmanlar maaş aldıkları firmaları ve bütün işverenleri ile iyi geçinmek zorundadır. Fakat, ölümlü bir kaza meydana geldiği takdirde maaş aldığı OSGB değil, İş Güvenliği Uzmanının direk kendisi şüpheli sıfatı ile ifade verip, mahkemelerde yargılanıp, Uzmanlar için büyük bir haksızlık meydana gelmektedir.
Peki ne yapmalıyız ülkemizde iş kazalarını nasıl önlemeliyiz;
OSGB Firmaları, maden dahil, tüm işyerlerine bakmalıdır. Fakat, tüm sorumluluk OSGB Firmasında olmalı, OSGB Firmasına ücretini çalışan sayısına göre devlet ödemeli dolayısı ile İş Güvenliği Uzmanını OSGB Firması düzenli denetlemek zorunda kalmalı.
Uzman ve hekimi Bakanlığımız, kendisi eksper hizmeti veren kuruluşlar gibi atamalıdır. Dolayısı ile bağımsız hale gelen bir İş Güvenliği Teşkilatı kurulmuş olur. Bu sayede uzun vade de büyük bir iyileşme meydana gelir.
Bu iki sistem ile sonuçta;
Bakanlığımızın, ortak paylaşım platformu kurularak, Hekimler ve Uzmanlar yaptıkları çalışmaları burada ortak platformda paylaşarak, bahse konu her kusurlu durum için belirlenecek bir poz numarası ile olayın ehemmiyet durumuna göre ya derhal önlem aldırılmalı ya da makul bir süre tanınmalıdır. Uzmanlar ve Hekimlerin ikinci ziyaretlerinde yine aynı kusurlu durum raporlanır ise yüksek oranlarda cezalar uygulanmalıdır.
Bu sayede işveren ve çalışan için bir yaptırım uygulanacak ve işçiye kişisel koruyucu kullanımı sağlanmış olacaktır. İşveren içinde uygun toplu korunma tedbiri alınmış olacaktır.
Büyük Millet, Güçlü Devlet ve iş kazasız bir Türkiye dileklerimizle…
Genç Mühendisler Kordinatörü