Referandum - Adalet.li
Hakim Mustafa POLAT 8 Nisan 2017 Haberler 1 Yorum 1,191 Görüntülenme
Referandum ile neler değişti
Referandum ‘la neler değişti. Anayasaya değişikliklerine kısaca değinmeye çalıştık.
69 maddede değişiklik yapılmıştır. 15 maddenin içeriği değiştirilmiş, 54 maddede kelime değişikliği yapılmış, 21 madde yürürlükten kaldırılmıştır.
-Mahkemelerin tarafsızlığı Anayasa metnine dahil edilmiştir.
-Milletvekili sayısı 600’e çıkarılmıştır.
-Milletvekilliği yaşı 18’e indirilmiş, askerlik yapmış olma şartı kaldırılmıştır.
-Cumhurbaşkanlığı seçimiyle Milletvekili seçimleri aynı günde yapılır ibaresi eklenmiştir.
-Bakanlar Kurulu ile ilgili Türkiye Büyük Millet Meclisinin yetkileri kaldırılmıştır.
-Gensoru önergesi kaldırılmıştır. Yazılı soru ve cevap usulü getirilmiştir.
-Cumhurbaşkanı seçim usulünde birtakım değişiklikler yapılmıştır. Artık siyasi parti gurupları, %5 oy almış partiler ve 100.000 kişini Cumhurbaşkanı adayı gösterebilecek. Cumhurbaşkanı iki kez seçilebilecek fakat erken seçim halinde bu süre uzayabilecek. Şöyle ki Cumhurbaşkanı on yıldan fazla Başkanlık yapabilecek.
-Bakanlar Kurulunun yetkileri Cumhurbaşkanına aktarılmıştır.
-Cumhurbaşkanının sorumluluğu yeniden düzenlenmiştir. Eskiden sadece görev suçları nedeniyle ve vatana ihanet suçundan yüce divanda yargılanabilecekken şimdi bu sorumluluğa kişisel suçlarda eklenmiş bulunmaktadır. Eskiden 184 Milletvekilinin teklifi 413 Milletvekilinin onayıyla Cumhurbaşkanı yüce divana gönderile biliyorken şimdi bu sayı 301 teklif ve 400 kabul haline gelmiştir. Ayrıca 360 Milletvekiliyle soruşturma izni müessesesi getirilmiştir.
-Hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiş Milletvekili seçim kararı alamayacak.
-Yüce divan yargılamasına Bakanlar ve Başkan yardımcıları da dahil edilmiştir. Ancak onlar görev suçları yönünden Yüce divanda kişisel suçlar bakımından dokunulmazlık hükümlerinden yararlanabilmektedirler.
Yapılan değişikliklerle Parlamenter sistemden Başkanlık sistemine geçiş planlanmaktadır.
-Tbmm’ye ve Cumhurbaşkanına karşılıklı olarak seçimleri yenileyebilme yetkisi getirilmiştir.
-Cumhurbaşkanına olağanüstü hal ilan edebilme yetkisiyle birlikte Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi verilmiştir. Ancak Cumhurbaşkanı olağan kararnameyle genel hükümler, metninde sadece kanunla düzenlenebileceği yazan maddeler, temel hak ve hürriyetler, siyasi hak ve hürriyetler konusunda düzenleme yapamazken, sosyal ve ekonomik haklar ve ödevler konusunda ve diğer her konuda düzenleme yapabilecektir. Ayrıca olağanüstü kararnameyle her konuda düzenleme yapma yetkisine sahiptir. Yine Cumhurbaşkanı khk ile kamu tüzel kişiliği kurabilecek, kamu görevlilerini atayabilecektir. Olağan kararnameler Anayasa Mahkemesi denetimine tabiyken olağanüstü khk’lar denetim dışıdır.
-Disiplin mahkemeleri dışında Askeri Mahkemeler tamamen kaldırılmıştır. Üyelerine sivil mahkemelere geçme imkanı tanınmıştır.
-Anayasanın Askeri Yargıdan gelen üyelerin üyeliklerine son verilmiştir. Böylece Anayasa Mahkemesi üye sayısı 17’den 15’e düşmüştür.
-Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulun’dan yüksek ibaresi çıkarılmış, üye seçimi tekrar düzenlenmiştir.
-Bakanlar kuruluna ait olan Bütçe Kanunu çıkarma yetkisi Cumhurbaşkanına verilmiştir. Eskisinden farklı olarak Bütçe Kanununun Tbmm tarafından kabul edilmemesi halinde Cumhurbaşkanı geçici Bütçe Kanunu çıkarabilecek. Buda olmazsa geçen yılın Bütçe Kanunu revize ederek yürürlüğe koyabilecek.
-Sıkıyönetim usulü kaldırılmıştır.
-Yüksek mahkemelere üye seçimi yeniden düzenlenmiştir. Anayasa Mahkemesinin üye sayısı 15’e düşürülmüştür. Cumhurbaşkanı bu üyelerden 8 tanesini, Yargıtay (3), Danıştay (2), Yök (3) olmak üzere kendisine sunulan üçer aday arasından, 4 üyeyi ise doğrudan seçmektedir. Hsyk’nın üye yapısı ise 3 üye adli yargı hakim ve savcıları arasından, 1 üye idari yargı hakim ve savcıları arasından Cumhurbaşkanınca seçilmektedir. Adalet Bakanı ve Müsteşarıda Cumhurbaşkanı tarafından seçildiği düşünüldüğünde üye sayısı 8’e yükselmektedir. Geriye kalan 7 üye ise Meclis tarafından Yargıtay (3), Danıştay (1) ve 3 üyeyi hukuk alanındaki öğretim üyeleri ile avukatlar arasından seçmektedir.
-Danıştayın kanun tasarı ve tüzüklerini inceleme yetkisi kaldırılmıştır.
-Cumhurbaşkanının tek başına yaptığı işlemler yargı denetimine açılmıştır.
-Askeri şura kararları yargı denetimine açılmıştır.
-TBMM eskiden 184 ile toplanıp 139 ile karar alabilecekken şimdi 200 ile toplanıp 151 Milletvekiliyle karar alabilecek.
-Yetki kanunu uygulaması kaldırılmıştır.
Sonuç olarak referandum ile Parlamenter sistemden Başkanlık sistemine geçilmiştir. Değişikliklerle beraber karar alma mekanizması oldukça hızlandı. Ayrıca 1982 Anayasasının son derece yetersiz olduğuda düşünüldüğünde daha fazla değişiklik yapılması gerekmektedir.
EtiketlerAnayasa Değişikliği avukat portal haberler referandum
Önceki Suriye de savaş…
Sonraki Referandum Sonuçları
Kurban Bayramı Kurban bayramı demek sadece bir hayvanın kesilmesi demek değil, …