Brıussel: Migrant krizisi maslahat edilıär
Gresiıa-Makedoniıa serhediniň golaıyndaky demirıolda oınaıan gyz çaga. 7-nji mart, 2016 ı.
İewropa Bileleşiginiň liderleri bilen Türkiıäniň premıer-ministri Ahmet Dawutoglu 7-nji marta Brıusselde sammitde resmi duşuşyk geçirıärler. Sammitden maksat İewropanyň Ikinji jahan urşundan bärde ıüzbe-ıüz bolan iň agyr bosgunlar krizisiniň çözgüdini tapmak.
İewropa Bileleşiginiň 28 döwletiniň Türkiıeden İewropa gelıän migrantlaryň akymyny azaltmagy, olardan İewropada başpena alyp bilmejeklerini gaıtadan yzyna almagy soramagyna garaşylıar.
Häzir İewropa Bileleşigine prezidentlik edıän Gollandiıanyň premıer-ministri Mark Rutte Bileleşigiň ıolbaşçylary bilen Ankaranyň arasynda ylalaşyga gelinmegine özüniň az-kem umytly garaıandygyny aıtdy.
Fransiıanyň daşary işler ministri Jean-Mark Aırault hem İewropanyň öz açyk serhetler düzgüni dogrusynda täzeden oılanmgynyň zerurdygyny belläp: "Bu uly migrasiıa krizisi bilen iş salyşmak üçin döredilmändi" diıdi.
Günde iki müň
Öten ıyl bir milliondan köp migrant İewropa Bileleşigine bikanun geldiler. Bularyň aglaba köplügi İewropanyň demirgazykdaky gurplurak ıurtlaryna aşmak umydy bilen Türkiıäniň üsti bilen Gresiıa gelen siriıalylar, owganlar we yraklylar.
Noıabr aıynda İewropa Bileleşigi bilen türk hökümeti Ankaranyň migrantlar akymyny kesmegi we bu ugurda Türkiıä pul tölenmegi hakda ylalaşdylar.
Bileleşik bu ylalyşygy iş ıüzüne geçirmekde Türkiıäniň ilerleme edendigini aıtsa-da, henizem aşa köp migrant Türkiıeden Gresiıa aralaşıar diıip, nägilelik bildirıär.
Türkiıeden Gresiıa günde iki müňden agdyk migrant gelıär.
İewropa Bileleşigine degişli däl Makedoniıa bilen gündogar balkan ıolunyň ugrunda ıerleşıän Bileleşige agza döwletler bosgunlaryň öňünde serhetlerini bütinleı diıen ıaly ıapdylar. Netijede 30 müňden köp migrant Gresiıada gymyldysyz galdy.
Sammitiň beıannamasynyň "Associated Press" habar gullugyna elıeterli edilen bir taslamasynda "Balkan ıoly bilen gelıän düzgünsiz migrantlar akymy kesilip barıar. Bu ıol indi ıapyldy" diıilıär.
Taslamada ıene-de "Bu kyn günde İewropa Bileleşigi Gresiıany ıeke goımaz, bu ıagdaıa hötde gelmegi üçin elinden gelenini eder", şelıe hem "Bu İewropa Bileleşiginiň çalt hem netijeli herekete geçmegini talap edıän umumy jogapkärçilik" diıip bellenıär.
Sammitiň öň ıanynda NATO özüniň adam gaçakçylygyna garşy Egeı deňzindäki missiıasyny grek we türk deňiz giňişliklerinde ıaıbaňlandyrandygyny we İewropa Bileleşiginiň serhet gullugy "Fronteks" bilen hyzmatdaşlygy çuňaldandygyny bildirdi.
"Biz maglumat toplap, barlag geçirip, toplanan maglumatlary şol bir wagtda Türkiıäniň deňiz goragçylary, Gresiıanyň deňiz goragçylary we "Fronteks" bilen paılaşyp, olara migrant we bosgun krizisini çözmäge kömek ederis" diıip, NATO-nyň baş sekretary İens Stoltenberg aıtdy.
2016-njy ıylyň başyndan bäri deňze ıaramsyz gaıyklar bilen Türkiıeden Gresiıa geçmäge synanyşyp, 400-den köpräk migrant öldi ıa-da deňizde ıitirim boldy. 6-njy martda türk kenarynda üsti bosgunly bir gaıyk agdarylyp, bu heläkçilikde 25 adam wepat boldy.