⭐DEMİRYOLU SEKTOR RAPORU ( TCDD )
Download "DEMİRYOLU SEKTOR RAPORU ( TCDD )"
1 T. C. DEVLET DEMİRYOLLARI İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DEMİRYOLU SEKTOR RAPORU ( TCDD ) 2011 Yılı2 İÇİNDEKİLER I GİRİŞ...1 II DÜNYADA DEMİRYOLLARININ DURUMU...1 III TÜRKİYE DE DEMİRYOLU SEKTÖRÜNÜN DURUMU...8 IV DEMİRYOLU SEKTÖRÜ İÇERİSİNDE TCDD NİN YERİ...11 IV-1. TCDD NİN YASAL YÜKÜMLÜLÜKLERİ IV-2 TCDD NİN MEVCUT DURUMU IV 2.1. Yol Durumu IV 2.2. Çeken Çekilen Araç Durumu IV 2.3. Personel Durumu IV-3. TCDD NİN İŞLETME FAALİYETLERİ IV 3.1. Yük Taşımacılığı...16 IV 3.2. Yolcu Taşımacılığı IV 3.3. Liman İşletmeciliği IV-4. TCDD NİN MALİ DURUMU V AVRUPA DEMİRYOLLARI İLE TCDD NİN KARŞILAŞTIRILMASI...33 VI SONUÇ3 I- Giriş Hazine Müsteşarlı tarafından Resmi Gazete yayımlanan 2012 Yılı Genel Yatırım ve Finansman Programının Uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar Tebliğinin Kurumsal Verilerin Yayımlanması Bölümü altında yayınlanan Teşebbüsler, faaliyette bulundukları sektörleri takip ederek sektör içindeki yerlerini daha iyi analiz edebilmek ve etkin sektörel politikalar geliştirebilmek veya geliştirilmesine yardımcı olabilmek amacıyla, 2011 Yılı Sektör Raporu nu hazırlayacaktır. ifadesinden hareketle; Dünyada demiryolu sektörün görünümü Türkiye de demiryolu sektörün görünümü TCDD nin sektör içindeki yeri TCDD nin yerli ve uluslararası rakipleriyle veya benzer faaliyet gösteren kuruluşlarla karşılaştırmaları konu başlıklarını içerecek şekilde Kuruluşumuz 2011 Yılı Demiryolu Sektör Raporunu hazırlamıştır. II- Dünyada Demiryollarının Durumu 1940 lardan itibaren otomotiv teknolojisindeki gelişmelere paralel olarak karayolunun esneklik ve kapıdan kapıya taşımayı gerçekleştirmesiyle birlikte demiryolunun ulaştırmadaki üstünlüğü sona ermiştir. Teknolojideki bu gelişmelerden tüm ülkeler etkilenmiştir. Dünyada karayolu ağırlıklı taşımacılık yapılmaktadır. Gelişmiş ülkeler son dönemde çevresel sorunlar ile küresel iklim değişikliği nedeniyle taşımacılıkta çevreye daha az zararlı demiryolu, denizyolu ve içsuyolu paylarının arttırılmasına, karayolunun çok yüksek olan payını azaltarak ulaştırma türleri arasında dengeli bir sistem oluşturulmasına yönelik politikalar üretmekte ve uygulamaktadırlar. Yeni politikalar ve uygulamalar arasında serbestleştirme (liberalization), uyumlaştırma (harmonization), yasal-kurumsal serbestleştirme (deregulation), özelleştirme ve ülkeler arası kesintisiz taşıma için işletmede uyum (interoperability) sayılabilmektedir. Bilişim çağında oluşumuz, yaşam alanının birçok noktasında olduğu gibi ulaştırma sektörünü ve demiryollarını da olumlu yönde etkilemektedir. Özellikle araç, yol, sinyalizasyon ve sistemin talebe uygun işletimine kadar birçok alanda yararlı olmaktadır. 21. yüzyıl için AB de ve diğer gelişmiş ülkelerde 600 km. hatta 800 km. ye kadar uzaklıklar için en uygun yolcu taşıma türü yüksek hızlı trenlerdir. Bu nedenle; AB de 2020 ye kadar hızın 340 km/saat e yükseleceği öngörülmektedir. 14 Yüksek hızlı tren işletmeciliğinin gelişmesi ile birlikte demiryolları, yolcu taşımacılığında önemli bir pazara sahip olmuştur. Bu pazarda demiryolları, karayolu ve havayoluna göre tercih edilir bir alternatif haline gelmiştir. Diğer taraftan buna paralel olarak demiryollarının yük taşımacılığındaki konumu da iyileşmeye başlamıştır. Bu olumlu gelişmelerin devamını amaçlayan ülkeler, Trans Avrupa ve Trans Asya gibi uluslararası ağlar ve koridorlar oluşturmak ve aynı zamanda diğer ulaşım türleri ile bütünleşmeyi sağlamak için işbirliğine gitmişler ve bu yönde önemli kararlar almışlardır. ULUSLARARASI DEMİRYOLU İSTATİSTİKLERİ Ülke Ülke Yüzölçümü Km 2 Nüf us Karayolu Uzunluğu ( Km ) Personel Sayısı Demiryolu Anahat Uzunluğu (Km) Elektrikli Toplam Yolcu Sayısı Yolcu-Km Net Ton Ton-Km Trafik Türkiye TR İngiltere GB Yunanistan GR Almanya DE İtalya IT İspanya ES Fransa FR Avusturya AT Macaristan HU Bulgaristan BG Romanya RO Japonya JP Amerika US Çin CN Rusya RU Tüm hat genişliklerini kapsar, Trafik = Yolcu km + Ton km Kaynak: UIC, Karayolları Genel Müdürlüğü, European Road Federation Mavi :2009,kırmızı:2008 verisi Yeşil: Eurostat Avrupa Birliği, ulaştırma politikalarında dengenin demiryolu, denizyolu ve iç suyolları lehine artırılmasını sağlamak üzere çeşitli tedbirler almaktadır. Bu doğrultuda, Avrupa genelinde tek pazar oluşturmak ve tüm Avrupa ülkelerini kapsayan kesintisiz bir demiryolu altyapısı tesis etmek için aşağıdaki temel hususlarda mutabakat sağlanmıştır: 25 a) Altyapı yönetimlerine ve demiryolu işletmelerine özerklik vermek, b) Taşımacılık faaliyetleri ile altyapı yönetimini birbirinden ayırmak, c) Demiryolu işletmelerine altyapıya serbest erişim hakkı tanımak ve altyapı kullanım ücretlerinin ayrım yapılmaksızın uygulanmasını sağlamak, d) Demiryolu şebekesi ve araçlarının teknik ve idari olarak uyumunu ifade eden karşılıklı işletilebilirlik şartnamelerini geliştirmek. Bu çerçevede amaç; güvenli, etkin ve aynı zamanda sosyal yararları göz önünde bulunduran ve çevreye saygılı bir ulaştırma politikası geliştirmek olmalıdır. Avrupa Birliği, taşımacılığı modern ekonomilerin anahtarı olarak görmekte ve ulaştırma politikaları üretmek ve bunların uygulanmasını sağlanmak ile ilgili çalışmalar yapmaktadır. AB, ortak taşımacılık politikasını oluşturmak amacıyla, uzun vadeli stratejilerinin ilk aşamalarını açıkladığı 2010 yılı için Avrupa Ulaştırma Politikası: Karar Zamanı başlıklı Beyaz Kitap Komisyon tarafından 2001 yılında yayımlanmıştır. Beyaz Kitap aşağıda belirtilen ana bölümlerden oluşmaktadır: 1) Taşımacılık türleri arasındaki dengenin değiştirilmesi: Dengenin demiryolu, denizyolu ve iç suyolu lehine değiştirilmesi için 2010 yılına kadar taşımacılık türleri arasındaki rekabetin düzenlenmesi ve taşımacılık türleri arasındaki bağlantıların tamamlanması önceliklerinin gerçekleştirilmesi hedeflenmiştir. 2) Darboğazların giderilmesi: Özellikle Trans-Avrupa Şebekesine dâhil ana arterlerdeki darboğazların giderilmesi önem arz etmektedir. 3) Kullanıcıların taşımacılık politikasının merkezine yerleştirilmesi: Kullanıcıların nereye, ne için para ödediğini bilmesi sağlanmalı ve kullanıcı hak ve yükümlülükleri birlikte ele alınarak geliştirilmesine önem verilmelidir. 4) Taşımacılık alanında küreselleşmenin yönetilmesi: Genel olarak ulusal düzeyde ele alınan ve iç pazarı korumayı amaçlayan taşımacılık politikalarının, ticareti kolaylaştırmayı amaçlayan ancak sosyal ve çevresel gereklilikleri göz ardı eden uluslar arası politikalar ile uyumlaştırılması gerekmektedir Beyaz Kitabında yer alan önlemlerin önemli bir kısmı gerçekleştirilmiş ve belirtilen hedefler hâlâ geçerliliğini korumaktadır. Avrupa Komisyonu, ulaştırma sektöründe yaşanan gelişmeleri dikkate alarak, yeni ihtiyaçlara cevap verebilecek şekilde 2006 yılında Beyaz Kitabı gözden geçirerek gelecekteki ulaştırma politikası için 5 temel husus belirlemiştir: Yüksek seviyede hareketlilik Çevrenin korunması Etkinlik ve sürdürülebilirliğin desteklenmesi konusundaki yenilikler Uluslararası ölçütler Kullanıcı merkezli taşımacılık politikası 36 AB ülkeleri demiryolu sektöründe ortaya konulan politika ve önlemler ile pazar kaybının 2010 yılına kadar en azından 1998 yılındaki düzeyine getirilmesi ve daha sonra ise bu seviyenin iyileştirilmesini hedeflemektedir. Ana başlıklar halinde tespit edilen problemlerin giderilmesi amacıyla Komisyon 91/440 Direktifi ile başlayan reform sürecini ileri bir adım olarak Birinci Demiryolu Paketi şeklinde devam ettirmiştir. Demiryolu politikası; altyapının işletmeden ayrılması (en azından muhasebe bazında), yeni işletmelerin pazara girişinin mümkün kılınması, altyapının tahsisi ile ilgili kuralların ve altyapı kullanım ücretlerinin belirlenmesi, bağımsız düzenleme organlarının oluşturulması temelinde belirlenmiştir. Komisyon Ocak 2002 de aşağıda belirtilen önerileri içeren İkinci Demiryolu Paketi ni kabul etmiştir: AB demiryollarında kaza ve olayların araştırılması ve emniyetin düzenlenmesi ile ilgili yeni bir direktif Karşılıklı işletilebilirlik ile ilgili önceki iki direktif üzerinde yapılan düzenlemeler Avrupa da emniyeti iyileştirmek ve karşılıklı işletilebilirliği geliştirmek üzere Avrupa Demiryolu Ajansının (ERA) kurulması. Sonuç olarak; demiryolu yük pazarı, 15 Mart 2003 itibariyle trans-avrupa demiryolu yük şebekesinde, 1 Ocak 2006 itibariyle uluslararası yük taşımacılığı için ve 1 Ocak 2007 tarihinde ise tüm yük taşımacılığı için rekabete açılarak serbestleştirilmiştir. Demiryolu yük hizmetleri için olan pazarlar Ocak 2007 den bu yana, uluslar arası yolcu taşımacılık hizmetleri için olan pazarlar ise Ocak 2010 dan bu yana rekabete tam olarak açılmış olsalar da, dahili yolcu taşımacılığı büyük ölçüde rekabete kapalı durumdadır. AB Komisyonu, Aralık 2009 da yürürlüğe giren ve yolcu hakları, kamu hizmeti yükümlülükleri ve makinistlerin brövelendirilmesi ile ilgili düzenlemeleri içeren üçüncü demiryolu paketi ile 01 Ocak 2010 tarihinden itibaren uluslar arası yolcu hizmetlerini serbestleştirmiştir. Yine bu paket kapsamında, ulusal veya uluslar arası yolculuk yapan tüm yolcular, eşit haklara sahip olacaktır. Avrupa Birliği nin 2001 yılında hazırladığı Beyaz Kitap ta, AB içinde karayolu taşımacılığının ağırlıklı bir paya sahip olduğu modlar arası orantısız büyümeyi önleyip, modlararası taşıma dengesi kurma ilkesini ilk sıralara yerleştirmiştir Beyaz Kitabında ise, ulaştırmanın ekonomi ve toplum için önemi vurgulanmış ve Avrupa nın gelecekteki durumunun tüm bölgelerinin dünya ekonomisi ile rekabetçi bir yaklaşımla bütünleşme kabiliyetine bağlı olduğu belirtilmiştir. Ulaştırmanın ekonomik gelişimde, refahın ve ticaretin artışında, insanların dolaşım imkânlarının artmasında ve istihdam yaratmadaki önemli rolünün altının çizildiği Beyaz Kitap ta AB de ve dünyada ulaştırma sektörüne genel bir bakışla son 10 yıldaki gelişmeler, ortaya çıkan sıkıntılar ve mücadele unsurları ile fırsatlar ayrıntılarıyla irdelenmekte ve AB Ulaşım Sisteminde topyekûn bir dönüşüm planlanmaktadır 47 2011 Beyaz Kitap ta belirtilen ana ilkeler; Ulaşım sisteminin petrole bağımlılığı kırılırken, verimliliğinden ve dolaşım rahatlığından taviz verilmemesi, Bunun için daha büyük hacimli yüklerin ve daha fazla sayıda yolcunun beraberce, en etkin taşıma türleri (kombinasyonu) ile taşınabileceği yeni ulaşım modellerinin ortaya çıkması, Bireysel ulaşımın tercihan seyahatin son ayağında ve çevre dostu araçlarla gerçekleştirilmesi, Bir başka deyişle; AB deki yük ve yolcu taşımaları daha ziyade demiryolu ve denizyoluyla gerçekleşirken, karayolu taşımalarının daha kısa mesafelere yoğunlaştırılması (300 km den uzun mesafeler çok modlu ulaşımın mal taşıtanlar için ekonomik açıdan cazip hale getirilmesi), Enerji kullanımını en uygun düzeye getiren özel yük koridorlarının oluşturulması, Ulaşımdaki engellerin kaldırılması, Ulaşım altyapıları için yeni finansman yöntemlerinin bulunması, Kirleten öder ilkesinin daha geniş ölçekte uygulanmasının sağlanması, bulunmaktadır yılında, AB için benzin ithalatı 210 milyar Euro civarında olmuştur. Benzine bağımlılık sorunu aşılmadığı takdirde, insanların hareketliliği ve güvenilir ekonomik yapı ve bunun beraberinde enflasyon, ticaret dengesi ve tüm AB ekonomisinin rekabet düzeyi etkilenecektir. AB aynı zamanda sera gazı emisyonlarının seviyesini 2050 ye kadar dönem içerisinde, 1990 daki seviyesinin 80-90% aşağısına çekmeyi hedeflemektedir. Diğer sektörler de etkili olmak ile birlikte söz konusu emisyon da 2050 ye kadar gerçekleştirilecek azalmanın en az %60 ı ulaştırma sektöründen beklenmektedir. Taşıtlarda ve trafik yönetiminde kullanılacak yeni teknolojiler gerek AB de gerekse dünyada ulaştırma emisyonlarını düşürmede etkin rol oynayacaktır. Beyaz Kitapta kısa ve orta mesafelerdeki (300 km altı) yük taşımacılığının kamyonlarla yapılmaya devam edeceği ve bu nedenle, demiryolu, suyolu gibi alternatif ulaşım çözümlerinin desteklenmesinin yanı sıra, yeni motorlar, daha temiz yakıt, akıllı ulaştırma sistemleri gibi yaklaşımlarla kamyon etkinliklerinin arttırılması önemlidir yılına kadar, karayolu yük taşımalarının %30 unun, 2050 ye kadar da %50 den fazlasının, demiryolu ve denizyolu gibi diğer ulaşım türlerine kaydırılması hedeflenmiş, bu hedefin gerçekleştirilebilmesi için gerekli altyapının sağlanması karara bağlanmıştır. Orta ve uzun mesafe yük ve yolcu taşımacılığında demiryolunun daha büyük oranda kullanılması için gerekli yapısal değişiklikler üzerinde durulmuştur. Ayrıca limanların lojistik merkezler olarak oynadıkları önemli rol da vurgulanmıştır ye kadar tüm ana hava ve deniz limanlarının demiryolu ağına bağlanması hedeflenmiştir 58 Rapor; Dünyanın ulaşım altyapısının çekim merkezinin Asya ya doğru kaydığı vurgulanmaktadır. Çin in dünyanın en büyük hızlı tren ağına sahip olduğu, Kuzey Afrika limanlarının Avrupalı rakiplerinden daha esnek olmaları sayesinde aktarma işinde pazar paylarını giderek arttırabilmeleri gibi nedenlerle AB nin dünya lojistik sahnesinden silinmemesi için ulaşım altyapılarına sürekli yatırım ve idari prosedürlerin basitleştirilmesi gerektiğinin altı çizilmektedir. Gelecekte ulaştırma talebini karşılamak için gerek duyulacak AB altyapılarının maliyetinin için 1.5 trilyon Euro nun üzerinde olacağı tahmin edildiği bildirilmektedir. Trafik tıkanıklıklarından kaynaklanan maliyetlerin 2050 yılına kadar % 50 civarında artması ve yılda 200 milyar Euro gibi rakamlara ulaşması öngörülen senaryolar arasındadır. AB ülkelerinde son 20 yılda piyasalardaki gelişime paralel olarak taşıma talebi her yıl yaklaşık % 2,6 oranında artma göstermiştir. Bu artışa paralel olarak ulaştırma sektörü; topluluk GSYİH sının % 10 unu, toplam istihdamın % 7 sini, üye ülke yatırımlarının % 40 ından fazlasını ve enerji tüketimlerinin % 30 unu kapsamaktadır. AB ülkelerinde yük taşımacılığı karayolu ile %47,3 si, denizyolu ile %37,8 i, demiryolu ile %11,2 si ve ülke içi suyolları ile %3,7 si gerçekleştirilmektedir. Kamyonlar AB ülke içi yük taşımacılığına, ton-km payında %76,1 ve CO 2 emisyonlarında yaklaşık %94 oranında hakimdir. AB de Ulaşım Koridorları ve Gelişmeler Avrupa ülkeleri Asya ülkeleri ile ticaretini artırmak, Asya pazarlarından daha çok pay alabilmek için Asya-Avrupa ulaştırma koridorları oluşturulmuştur. Türkiye yi demiryolları açısından etkileyen bu uluslararası ulaştırma koridorları aşağıda verilmiştir. Pan-Avrupa 4. Koridoru Berlin-Prag-Budapeşte karayolu üzerinden, bir kolu Köstence ye diğer kolu ise, Selanik ve İstanbul a bağlanan 4. Koridor, Türkiye nin güzergah ülkesi olarak yer aldığı tek Pan-Avrupa Ulaştırma Koridoru olması bakımından önem taşımaktadır. Proje, km karayolu, km demiryolu, 10 havalimanı ile 8 deniz ve nehir limanını kapsamaktadır. Türkiye nin de dahil olduğu bir Yönlendirme Komitesi faaliyete başlamıştır. Pan-Avrupa 10. Koridoru Eski Yugoslavya Cumhuriyetlerini Kuzey'de Avusturya, Güney'de ise Yunanistan'a bağlayan 10. Koridor, Salzburg, Ljubljana, Zagreb, Belgrad, Niş, Üsküp, Veles, Selanik güzergahını kat etmektedir. 10. Koridorun dört kolu vardır. Birinci kol Graz (Avusturya)- Zagreb (Hırvatistan), ikinci kol Budapeşte (Macaristan)-Belgrad (Yugoslavya), üçüncü kol Niş (Yugoslavya)-Sofya (4. Koridor ile İstanbul) dördüncü kol ise Veles (Makedonya)- Florina (Yunanistan) bağlantısını sağlamaktadır. 69 BM Avrupa Ekonomik Komisyonu (AEK) AEK bünyesinde geliştirilen ve AB de yürütülen çalışmalara da temel teşkil eden altyapı ulaşım şebekelerinden Uluslararası Ana Demiryolu Hatları Avrupa Anlaşması (AGC) ile Uluslararası Önemli Kombine Taşımacılık Hatları ve Bağlı Tesisleri Avrupa Anlaşması na (AGTC) Türkiye taraftır. Bu anlaşmalar; demiryolu hatlarının yapımı, altyapı standartlarının oluşturulması ve tesislerinin geliştirilmesinde eşgüdümü sağlamaktadır. Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (AEK) alt bölgesel işbirliği çalışmalarında yer alan TER (Trans-European Railway) projesi, demiryollarında uluslararası işbirliğini geliştirme amacındadır yılında başlatılan TER projesine 18 AEK üyesi ülke katılmaktadır. BM Asya-Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (ESCAP) İran dan, Pasifik te Cook Adalarına kadar olan bölgenin etki alanına girdiği ESCAP a, Türkiye, 1996 yılında üye olmuştur. ESCAP, Trans-Asya Demiryolu Şebekesi adıyla üç koridoru belirlenmiştir: Trans-Asya Kuzey Koridoru, Trans-Asya Orta Koridoru ( İpek Yolu ) ve Trans-Asya Güney Koridoru. Son iki koridorda Türkiye üzerinden geçmekte olup İstanbul ve Ankara bağlantılarıyla tanımlanmaktadır. Bugün, sadece Trans-Sibirya Koridoru (Moskova-Ekateringburg-Novosibirsk-Ulan Bator-Pekin) üzerinde Avrupa ile Uzak Doğu arasında ticari taşıma yapılmaktadır. Trans-Asya Orta Koridoru (İstanbul-Almaata) üzerinde EİT (Ekonomik İşbirliği Teşkilatı) kararıyla Trans-Asya Orta koridorunda işletilmesi planlanan konteyner treni 20 Ocak 2002 tarihinde ilk deneme seferini gerçekleştirmiştir. Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ) etrafında örgütlenen ülkelerin, bölgede mevcut ulaştırma sisteminin uyumlaştırılması, iyileştirilmesi ve çok türlü (multi-modal) hale getirilmesi amacına yönelik çalışmaları bulunmaktadır. KEİ Dönem Başkanlığı görevini sürdürürken Türkiye'nin bu alandaki en son önerisi, Karadeniz'de bir "Çevre Ulaştırma Koridoru" olmuştur. Çevre Ulaştırma Koridoru, üye ülkeleri birbirine bağlayan ulaştırma alt yapısının geliştirilmesi, bu konudaki ulusal düzenlemelerin uyumlaştırılması, çevrenin korunması, uluslararası projelerin izlenmesi için bir veri tabanı oluşturulması gibi kavramları içermektedir. TRACECA Avrupa Birliği tarafından yürütülmekte olan Avrupa-Kafkasya-Asya Ulaştırma Koridoru (TRACECA), Pan Avrupa Ulaştırma Koridorlarını tamamlar nitelikte uluslararası ulaştırma düzenlemesidir. Kafkas ve Orta Asya Cumhuriyetleri için kuzeyde Rusya ve güneyde İran merkezli güzergahlara alternatif yeni ulaştırma koridorları geliştirilmesi yönündeki çalışmaları çerçevesinde, TRACECA programı 1993 Mayıs ayında başlatılmıştır. Bu proje tarihi İpek Yolu üzerinde Almatı dan başlayıp, Kırgızistan-Özbekistan- Türkmenistan güzergahını kat eden kara ve demiryollarının, Hazar Denizi yoluyla ve Azerbaycan üzerinden Gürcistan ın Poti ve Batum limanlarına bağlanması, denizyolu bağlantısıyla da Ukrayna, Romanya ve Bulgaristan limanlarına geçerek Pan-Avrupa Koridorlarıyla irtibatlandırılması öngörülmektedir. 710 TRACECA ya dahil olan Samsun Limanı ile Rusya nın Kavkaz Limanı arasında Feribot Bağlantılı Demiryolu Taşımacılığı Yapılması Projesi kapsamında, Türkiye ile Rusya Federasyonu arasında Karadeniz üzerinde bir tren-feri hattı oluşturularak Rusya dan Ülkemize ve Ülkemizden Rusya ya yapılacak taşımaların, Samsun ve Kavkaz (Rusya Federasyonu) Limanları arasında bir köprü oluşturulmak suretiyle taşınmasının gerçekleştirilmesi amaçlanmaktadır. Marmaray projesi, Ankara-İstanbul Hızlı Tren, Kars- Tiflis Projeleri gibi projelerin gerçekleştirilmesiyle birlikte, Avrupa'dan Asya'ya, batıdan doğuya kesintisiz, hızlı, ekonomik bir demiryolu bağlantısı sağlayacaktır. III- Türkiye de Demiryolu Sektörünün Durumu Osmanlı İmparatorluğundan devir alınan ve milli sınırlar içerisinde kalmış olan Demiryollarının uzunluğu km.'dir. Cumhuriyetin ilanından sonra 1924 yılında başlayan yeni demiryolu inşaat faaliyetleri sonucu, demiryolu inşaat teknolojisinin oldukça geri olduğu bir dönemde, eldeki kısıtlı olanaklarla döneminde yaklaşık km yeni yol yapılmış ve işletmeye açılmıştır.1950 yılından itibaren karayolu ağ ve araçlarının gelişimine paralel olarak ulaştırma sistemimizde dengeli bir büyüme olmamış, bunun sonucu döneminde ancak 945 km. yeni yol yapılabilmiştir yılından itibaren ulaştırma sistemi içerisinde demiryoluna yatırımlar açısından öncelik verilmesi sonucu döneminde km. yeni demiryolu yapılmıştır. Böylece, 1950 yılından 2003 yılına kadar yılda 16 km olan yol yapımı, döneminde yılda 121 km. ye çıkmıştır. Yıllar İtibariyle Demiryolu Taşımaları ( Milyon ) Banliyö Anahat Yük 1950 yılından itibaren Ulaştırma politikalarımızdaki değişim sonucunda ülkemizde hem yolcu hem de yük taşımacılığında aşağıdaki tablodan da görüleceği üzere karayolu ağırlıklı bir taşımacılık yapılmaktadır. 811 Taşımacılığın Ulaştırma Sistemlerine Göre % Dağılımı * Sivil Havacılık tarafından istatistiklerin derlenmesi çalışmaları devam etmektedir yılından itibaren dengeli bir ulaştırma politikaları yürütülmediğinden demiryollarının ulaştırma sistemi içerisindeki yolcu taşıma payı 1950 yılında % 42,2 iken 2010 yılında % 1,6 seviyesine, yük taşıma payı % 68,2 den 2010 yılında 5,3 seviyesine düşmüştür. Günümüzde gelinen nokta ise sürdürülebilir sağlıklı bir ekonomik yapıya kavuşulması ve çevresel etkilerin en aza indirilmesi için tüm ulaşım alt sistemleri bir bütünün bir parçası olarak düşünülmektedir yılından 2003 yılına kadar ulaştırma sektöründe yapılan yatırımların karayolu ağırlıklı olması sonucunda TCDD de aşağıda belirtilen yapısal sorunlar meydana gelmiştir. Demiryolu ağının yetersizliği, Altyapı standartlarının düşüklüğü, Demiryolu araçlarının sayı ve nitelik olarak yetersizliği, Sinyalli ve elektrikli hatların azlığı, Uzman personel eksikliği, Diğer ulaştırma türleri ile bütünleşme ve rekabette yaşanan sıkıntılar. TCDD yukarıda sözü edilen bu yapısal sorunlar ile 2003 yılına kadar işletme ve yatırım faaliyetlerini kısıtlı finansman kaynakları ile sürdürürken 58.,59. ve 60. Hükümetler döneminde ulaştırma politikaları içerisinde Demiryolları, yeniden Devlet Politikası haline gelmiştir. Bunun sonucu olarak, bu dönemde diğer birçok KİT in yatırım ödeneği düşerken, TCDD nin yatırım ödeneği artmıştır fiyatları ile demiryolu sektörüne yaklaşık 19,5 Milyar TL kaynak aktarılmıştır. 912 Demiryolu Sektörüne Yapılan Yatırımlar (Milyon TL ) TCDD DLH Tüvasaş Tüdemsaş Tülomsaş Toplam Toplam *2012 yılına göre Kalkınma Bakanlığı deflatör katsayısı kullanılmıştır yılları arasında TCDD ye sağlanan bu ödeneklerle hızlı, ekonomik ve güvenli bir demiryolu taşımacılığının sağlanması ile diğer ulaştırma modları karşısında TCDD nin rekabet gücü artırılarak yolcu ve yük taşımacılığındaki payının yükseltilmesi amaçlanmıştır. Hükümetimizin desteği ile demiryollarını yeniden ayağa kaldırmak amacıyla; Hızlı tren hattı inşa ederek Türk Halkını hızlı trenle tanıştırmak, Mevcut hatlarımızı ve araç parkımızı iyileştirerek trenlerimizi hızlandırmak, Demiryollarını, dünya demiryollarında olduğu gibi yeniden yapılandırarak daha etkin ve verimli bir kuruluş haline getirmek, Özel sektörün demiryolu işletmeciliği yapabilmesini sağlamak üzere ana hedefler belirlenmiştir. Öncelikle Türk Halkının hızlı trenle tanıştırmaya yönelik 2003 yılında başlatılan Ankara-İstanbul Hızlı Tren Projesinde, ilk etapta 206 km. Esenkent-Eskişehir bölümü tamamlanarak 13 Mart 2009 tarihinde, Ankara-Konya Hızlı Tren Projesi tamamlanarak 24 Ağustos 2011 tarihinden itibaren hızlı tren işletmeciliğine açılmıştır. Mevcut demiryolu şebekesinin iyileştirilmesi ve geliştirilmesi için yürütülen yatırımlara paralel olarak demiryollarının daha etkin bir yapıya kavuşturulmasını temin etmek üzere AB mevzuatına uygun olarak demiryolu sektörünün yasal ve yapısal çerçevesinin oluşturulması amacıyla, ülkemizdeki demiryolu sektörünün yeniden yapılandırılmasına yönelik Kanun taslakları hazırlanmıştır. TCDD Kanunu taslağı ile idari ve mali açıdan birbirinden bağımsız, ayrı tüzel kişiliklere sahip Altyapı Yönetimi ile Tren İşletmesi birimlerinin kurulması ve bu birimlerin rekabetçi ortamda faaliyetlerini sürdürmesi amaçlanmaktadır. 1013 IV- Demiryolu Sektörü İçerisinde TCDD nin Yeri IV-1. TCDD nin Yasal Yükümlülükleri TCDD; Tüzel Kişiliğe sahip, faaliyetlerinden özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir Kamu İktisadi Kuruluşu'dur. Kuruluş; 233 sayı KHK ve Ana Statü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabidir. Kuruluşun sermayesinin tamamı devlete ait olup, tekel niteliğindeki mallar ile temel mal ve hizmetleri üretmek ve pazarlamak üzere kurulan ve kamu hizmeti niteliği ağır basan bir Kamu İktisadi Teşebbüsüdür. Kuruluşun yükümlülüğü Ana Statüsünde; konvansiyonel, hızlı ve yüksek hızlı yeni demiryolları inşa etmek ve Devletçe kendisine verilen Demiryollarını, Liman, Rıhtım ve İskeleleri işletmek, genişletmek, yenilemek, bunları tamamlayıcı faaliyetlerde bulunmak olarak belirlenmiştir. Yurtiçinde çeken ve çekilen araç üretimi ve ağır bakımları sadece TÜLOMSAŞ (Eskişehir), TÜVASAŞ (Adapazarı) ve TÜDEMSAŞ ta (Sivas) yapılmaktadır. TCDD nin söz konusu Bağlı Ortaklıkları sektördeki en önemli imalatçı aktörler olup, idari ve mali yapılanmalarında bir takım düzenlemeler ile dünya çapında rekabet edebilir düzeye gelebilecektir. Kuruluş mevcut demiryolu ağı üzerinde anahat yolcu ve yük taşımacılığı ayrıca, Ankara, İstanbul ve İzmir de banliyö hizmeti vermekte ayrıca, ülkemizin en yüksek kapasiteli 3 ( Haydarpaşa, İzmir, Derince, ) limanının işletmeciliğini yürütmektedir. Diğer taraftan, İstanbul Boğazında ve Vangölü ndeki tren-feri işletmeciliği de TCDD tarafından gerçekleştirilmekte, Çankırı da makas, Afyon ve Sivas ta ise travers üretimini yapmaktadır. Kuruluş çeşitli işyerlerindeki atölye ve depolarda çeken-çekilen araçların bakım-onarımlarını da kendi bünyesinde gerçekleştirmektedir. Kuruluş; Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının ulaşım politikalarına paralellik arz edecek şekilde Ulaştırma Bakanlığının yönlendirmesi, Hazine Müsteşarlığının finansal desteği ve garantörlüğünde, Kalkınma Bakanlığının yatırım planlamasındaki desteği ile faaliyetlerini sürdürmektedir. TCDD, 155 yıllık tecrübesi ile demiryolu sektörüne öncülük yapmakta, özellikle son yıllarda hızla gelişim trendine giren yerel yönetimlerin raylı sistem projelerine projelendirme aşamasında teknik destek, inşaat esnasında hattın döşenmesini üstlenmek suretiyle, işletim esnasında da yine teknik destek ve hattın bakım-onarımında işçilik ve ekipman desteği ile bakım için malzeme desteğinde bulunmaktadır. Kuruluş'un Merkezi Ankara'dadır. Kuruluş'un nominal sermayesi 25 Milyar TL. olup, tamamı Hazineye aittir. Kuruluş'un sermayesi ilgili Bakanlığın teklifi üzerine Yüksek Planlama Kurulu ile değiştirilir. İlgili olduğu Bakanlık, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığıdır. İlgili olduğu Bakanlık, Başbakanlığın teklifi ve Cumhurbaşkanlığı'nın onayı ile değiştirilebilir Sayılı Kanun ile Sayıştay ın denetimine tabi olan Kuruluş, 3346 sayılı Kanun uyarınca da TBMM tarafından denetlenmektedir. 1114 Mevcut durumda yasal düzenlemelerden dolayı ülkemizde TCDD den başka bir kuruluşun demiryolları işletmeciliğinde faaliyet göstermemektedir. Demiryollarına özel sektör dinamizmi ve esnekliği katmak için TCDD nin Adapazarı ndaki bağlı ortaklığı TÜVASAŞ ın kullanılmayan boş arazileri üzerinde, Türkiye de teknolojisi bulunmayan her türlü elektrikli tren dizisi ve hafif raylı araçlar ile hızlı tren setleri ve hızlı tren yolcu vagonlarının üretimini yapmak üzere; HACO (Türkiye), ASAŞ (Türkiye), Hyundai ROTEM(Güney Kore) ile TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü arasında HYUNDAI EUROTEM adlı bir iştirak şirketi kurulmuştur. Fabrika 2007 Yılı Aralık ayından itibaren üretime geçmiştir. Ülkemizde üretilmeyen her türlü konvansiyonel ve yüksek hıza uygun makasların üretimini gerçekleştirmek üzere iştirak kurulması çalışmaları kapsamında; Adapazarı'nda kurulan Hızlı Tren fabrikası model alınarak, tarihinde VOESTALPİNE KARDEMİR Demiryolu Sistemleri San. Ve Tic. A.Ş (VADEMSAŞ) kurulmuştur. Ülkemizde ve yakın çevresinde faaliyet gösteren raylı sistem inşa ve işletmecilerinin ihtiyaç duyacağı muhtelif tipte beton travers üretimini gerçekleştirmek üzere; KOLSAN İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş (Türkiye), MARGARITELLI SpA(İtalya), ESER Beton İnşaat Taahhüt Mühendislik Makine Nakliyat İthalat İhracat Ticaret Ve Sanayi A.Ş (Türkiye) ile TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü arasında 2011 yılında SİTAŞ(Sivas Travers İmalat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi) isimli bir iştirak şirketi kurulmuştur yılının ikinci çeyreğinde üretime geçmesi planlanmaktadır. İzmir Banliyösünün İzmir Büyükşehir Belediyesi ile ortak işletilmesi için gerekli YPK kararı çıkarılmış olup, bu amaçla belediye yle %50 şer hisseli bir iştirak şirketi (İZBAN AŞ) kurulmuştur. Bu şirket Cumaovası-Aliağa arasında EGERAY adı altında tarihinden itibaren banliyö işletmeciliğine başlamıştır. Bakanlar Kurulu nca tarihinde kararlaştırılıp tarihli sayılı Resmi Gazete nin mükerrer sayısında yayınlanan ve 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname( KHK) ile Ulaştırma alanında da yeni düzenlemeler yapılmıştır. Ulaştırma Bakanlığının adı; Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı olarak değiştirilmiştir. Denizcilik Müsteşarlığı kaldırılmıştır. Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü kaldırılarak yerine Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Demiryolu, Liman ve Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü kaldırılarak yerine Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Haberleşme Genel Müdürlüğü aynı şekilde kalmıştır. Denizcilik Müsteşarlığının kaldırılmasından dolayı Müsteşarlıkta bulunan; Gemi İnşaat ve Tesisler Genel Müdürlüğü, Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğüne dönüştürülmüştür. Deniz Ticareti Genel Müdürlüğü aynı şekilde kalmıştır. 1215 Deniz Ulaştırma Genel Müdürlüğü, Deniz ve iç Sular Düzenleme Genel Müdürlüğü olarak düzenlenmiştir. Bunların dışında ilk defa; Demiryolu Düzenleme Genel Müdürlüğü, Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğü, Dış İlişkiler ve Avrupa Genel Müdürlüğü ve Havacılık ve Uzay Teknolojileri Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Demiryollarında 1995 yılında başlayan yeniden yapılanma çalışmaları 655 sayılı KHK ile yeni bir boyut kazanmış durumdadır. Ulaştırma Bakanlığı nın yapısı 655 sayılı KHK ile değiştirilmiştir. Kararname ile Demiryolu ulaştırması faaliyetlerinin, ticari, ekonomik, sosyal ihtiyaçlara ve teknik gelişmelere bağlı olarak ekonomik, seri, elverişli, güvenli, kaliteli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest, adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamında yapılmasını ve bu faaliyetlerin diğer ulaştırma türleriyle birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı olarak hizmet vermesini sağlamak amaçlanmıştır. KHK ile oluşturulan Demiryolu Düzenleme Genel Müdürlüğü nün görevleri Demiryolu altyapı işletmecisi ve demiryolu tren işletmecileri ile demiryolu taşımacılığı alanında organizatör, acente, komisyoncu, gar veya istasyon işletmecisi ve benzeri faaliyette bulunanların hizmet esasları, mali yeterlik ve mesleki saygınlık şartlarını belirlemek, bunları yetkilendirmek ve denetlemek. olarak tanımlanmıştır. Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanunun yürürlüğe girmesi ile yük ve yolcu taşımacılığı rekabete açılacak, özel sektör kendi trenleri ve kendi personeli ile demiryolu taşımacılığı yapma imkânına kavuşacak, kaynakların daha verimli kullanılması sayesinde taşımacılık maliyetlerinin düşmesi sağlanacaktır. 1316 IV-2 TCDD nin Mevcut Durumu IV-2.1. Yol Durumu TCDD, 2011 yılı sonu itibariyle km. si konvansiyonel anahat ve km. si tali hat olmak üzere toplam km. konvansiyonel hat, 872 km. hızlı tren hattı ve 16 km. istasyon içi hızlı tren hattı olmak üzere toplam 888 km. yüksek hızlı tren hattı ile toplam km.lik demiryolu hattı bulunmaktadır. Söz konusu ana hatların %91 i tek hat olup, toplam hatların km. si elektrikli ve Km.'si sinyalli hale getirilebilmiş ve toplam yol uzunluğu içerisindeki elektrikli ve sinyalli hat oranları sırasıyla %26 ve % 33 olabilmiştir. Mevcut hatların; - % 29,8'i Standart dışı kurp yarıçapına, ( Yarıçap< metre) - % 25 i Standart dışı eğime, ( Eğim > %0 10 ) - % 1,7 si Standart dışı dingil basıncına, ( Dingil Basıncı< 20 Ton) - % 22 si Standart dışı ray yaşına, ( Ray yaşı > 30 ) - % 21,1 i Standart dışı travers ( Çelik, ahşap travers standart dışı ) sahiptir. Taşımalarımızı olumsuz yönde etkileyen küçük yarıçaplı kurplar, eğimler, mevcut geometrik özelliklerinin iyileştirilmesi, varyant düzenlemeleri ve dingil basıncının minimum 22,5 tona çıkarılmasına yönelik çalışmalar sürdürülmektedir.. Hat kapasitesini ve verimliliğini artırmak, taşıma maliyetlerimizi ve tehirleri azaltmak için sayding ve sinyalli hatlarımızın oranını yükseltmemiz gerekmektedir. IV-2.2. Çeken- Çekilen Araç Durumu 2011 yılı sonu itibariyle Kuruluşumuzun çeken araç parkında 45 adet elektrikli loko, 489 adet anahat dizelli loko, 46 adet manevra loko, 69 adet elektrikli dizi, 56 adet dizelli dizi, 12 set yüksek hızlı tren, çekilen araç parkında ise 962 adet yolcu, Kuruluşumuza ait adet, sahibine ait adet olmak üzere toplam adet yük vagonu bulunmaktadır. 1417 2003 yılından itibaren tüm çeken araçlara ATS (otomatik durdurma sistemi) montajının yanı sıra hava kurutucuları takılarak seyrüsefer güvenliği artırılmıştır. Makinist kabinleri modernize edilmeye başlanmış, klima, buzdolabı konulmuş, ses ve ısı izolasyonu iyileştirilerek konforlu hale getirilmiştir. Ayrıca bakım ve onarımların daha etkin ve verimli olması için 122 olan işyeri sayısı 82 adede düşürülmüştür. Çeken Araçar Çekilen Araçlar Yaş Gruplar Dizel Loko Dizelli Elektrikli Elektrikli YHT Yolcu Yük Anahat Manevra Dizi Loko Dizi Vagonu Vagonu Toplam Oran Diğer taraftan, dizelli lokomotiflerin % 82 si, elektrikli lokomotiflerin % 80 i, yolcu vagonlarının % 61 i, yük vagonlarının % 56 sı 20 yaşın üzerindedir. IV-2.3. Personel Durumu TCDD; 2003 yılında adet personel ile faaliyetlerini sürdürürken, 2011 yılı itibariyle personel sayısı adede gerilemiştir. Emekli olan personelin yerine demiryolu faaliyetleri sürdürmek için yenisinin atanması mümkün olmadığından; özellikle faal personel mevcudunun ihtiyaç duyulan seviyenin altında kalmıştır. TCDD 2011 yılında bazı hizmet kollarındaki personel açığını hizmet alımı yöntemi kapatmıştır yılında bu hizmetler için kişi çalıştırmıştır. 1518 TCDD personel mevcudunu, diğer ülkeler ile karşılaştırdığımızda, 2008 yılı itibariyle 1 km. demiryoluna düşen personel sayısı; Almanya da 5, Avusturya da 8, Fransa da 5 iken Ülkemizde 3 dür. IV-3. TCDD nin İşletme Faaliyetleri IV-3.1. Yük Taşımacılığı Demiryolu yük taşımalarında 2011 yılında 2010 yılına göre % 4 oranında artış olmuştur. Kuruluşumuzda son yıllarda yapılan atılımlar neticesinde taşıma miktarları hızla artmıştır yılına göre 2011 yılında taşıma miktarında %56, ton-km de %30 oranlarında artış yaşanmıştır. Yük Taşımaları ( Milyon ) Ton 15,9 17,9 19,1 20,1 21,4 23,8 21,8 23,8 25 Ton-Km Yük Hamton-Km Son dokuz yıl içerisinde Kuruluşumuz taşıma anlayışını değiştirmiş ve 2004 yılından itibaren blok tren İşletmeciliğine geçmiştir. Blok tren işletmeciliğine geçilmesi sonucu yük taşımaların önemli oranda artmasıyla beraber kaynaklar daha etkin kullanılmıştır. Aynı zamanda taşıma maliyetlerinde azalmayla beraber müşteri memnuniyeti de artmıştır. Bu bağlamda uluslararası yük treni işletmeciliğimizde de gelişme sağlanmıştır. Türkiye den Batı da, Almanya, Macaristan, Avusturya, Bulgaristan, Romanya, Slovenya ya, 1619 Polonya, Çek Cumhuriyeti, Doğuda; İran, Suriye ve Irak a; Orta Asya da Türkmenistan, Kazakistan ve Pakistan a karşılıklı olarak blok trenler işletilmeye başlanmıştır. Bu kapsamda 158 adet yurtiçi, 33 adet uluslararası olmak üzere günde karşılıklı 191 adet blok yük treni çalıştırılmaktadır. 331 adet yük merkezinin (Fabrika-Organize sanayi gibi) ana demiryolu ağına bağlantısını sağlayan 452 km. iltisak hattı mevcut olup, her yıl ortalama 6 adet yeni iltisak hattı yapılmıştır. İltisak hatlarının geliştirilmesi konusunda çalışmalar sürdürülmektedir. Taşımalarımızın % 60 ı iltisak hatlarından yapılmaktadır. 263 adet OSB den 148 adedi faal bulunmakta olup 7 adedine demiryolu hattı bağlantısı sağlanmış, 20 adet OSB ye demiryolu bağlantısı proje ve yapım çalışmaları sürdürülmektedir. Taşımalarımızı madde cinslerine göre incelediğimizde; cevher, kömür, konteyner ve uluslar arası taşımalar toplam taşımanın % 78 ini oluşturduğu görülecektir yılında taşıması yapılmayan otomobil, sanayi ürünleri, inşaat malzemeleri, gıda maddeleri, v.b. eşyalar blok trenlerle taşınmaya başlanılmıştır. Madde Cinslerine Göre 2011 Yılında Taşınan Yük Metalurji ürünleri 6% Tar.Ürün. ve Canlı Hay.+Gübre 4% Kömür+Cevher+Demir 16% Cevher ve Metal Artıklar 33% Kimyasal Maddeler 9% Araç Makine 9% Üretilmiş Mineraller 19% Gıda Maddeleri 2% Diğer Taşıma 1% Muhtelif Eşya 1% 1720 Madde Cinslerine Göre Taşımalar (Bin Ton) Ton Ton-Km Ort.Taş (Bin) (Milyon) Mesafesi I.Tarım sal Ürünler ve Canlı Hayvanlar Hububat Keresteler Hayvansal ve Bitkisel Ürünler II. Gıda Maddeleri ve Hayvan yem i III. Katı Mineral Yakıtlar(Kömür,Linyit,Kok) IV. Kim yasal Maddeler Patlayıcı, Parlayıcı Maddeler Akaryakıt, Zift, Katran Diğer Kimyasal Ürünler V.Cevher ve Metal Artıklar Demir Cevheri Krom Manyezit Borasit Diğer Maddeler VI.Metalurji Ürünleri Demir-Çelik ve ürünleri Borular VII. Üretilm iş Mineraller, İnşaat Malzem eleri İnşaat Malzemeleri Seramik Kireç,Alçı, Alçı taşı Çimento Klinker Kum VIII. Gübreler IX.Araç Makina TCDD'ye ait boş vagon Boş Konteyner Sahibine ait boş vagon Makineler Tarım aracı X. Diğer Taşıma XII.Muhtelif Eşya Genel Toplam * Mesajeri, Bagaj ve İdari Taşıma dahil değildir. TCDD nin yük taşımalarını müşteri profili bazında incelediğimizde ise; 2011 yılında toplam taşımanın % 81 ni Erdemir Maden A.Ş, Özkoyuncu Madencilik Metalurji,Karabük ve İskenderun Demir Çelik İşl., Tüpraş, Türkiye Petrol Rafinerileri,Türkiye Taşkömürü Kurumu Etibank Genel Müd., Ermaden San. A.Ş., Adoçim, Öznak Nakliyat, Türkon, Ar-Gü başta olmak üzere 50 firma ile yapmaktadır. 18 Daha göster
TCDD İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇİNDEKİLER I GİRİŞ...1 II DÜNYADA DEMİRYOLLARININ DURUMU...1 III TÜRKİYE DE DEMİRYOLU SEKTÖRÜNÜN DURUMU...10 IV DEMİRYOLU SEKTÖRÜ İÇERİSİNDE TCDD NİN YERİ...13 IV-1. TCDD Detaylı DEMİRYOLU SEKTÖR RAPORU ( TCDD )
T. C. DEVLET DEMİRYOLLARI İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DEMİRYOLU SEKTÖR RAPORU ( TCDD ) 2009 Yılı İÇİNDEKİLER Sayfa I- Dünyada Demiryollarının Durumu 1 II- Türkiye de Demiryolu Sektörünün Durumu 3 III- Demiryolu Detaylı TÜRKİYE ULAŞIM VE İLETİŞİM STRATEJİSİ
VİZYON 2023 TEKNOLOJİ ÖNGÖRÜSÜ PROJESİ RAPOR ULAŞTIRMA ve TURİZM PANELİ Temmuz. 2003 Ankara İÇİNDEKİLER: ÖNSÖZ PANEL ÜYELERİ PANELİN YAPISI, ÇALIŞMA PROGRAMI ve YÖNETİCİ ÖZETİ 1 ULAŞTIRMA: 1. GİRİŞ 5 1.1. Detaylı DEMİRYOLLARININ DÜNÜ BUGÜNÜ YARINI
DEMİRYOLLARININ DÜNÜ BUGÜNÜ YARINI Haziran2013 İÇİNDEKİLER DEMİRYOLLARININ DÜNÜ DEMİRYOLLARININ BUGÜNÜ DEMİRYOLLARININ YARINI DEMİRYOLLARINDA DÜNDEN BUGÜNE YIL 2013 YIL 2009 YIL 2008 YIL 2004 YIL 2003 Detaylı 3.1. Giriş 3.1.1. Türkiye de Ulaştırma Sektörüne Genel Bakış
3. Ulaştırma Sinan Ülgen, Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi (EDAM) Selen Sarısoy Guerin, Centre for European Policy Studies (CEPS) Mahmut Tekçe, Centre for European Policy Studies (CEPS) 3.1. Detaylı TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ ULAŞTIRMA
g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ ULAŞTIRMA TABLOLAR Tablo 1. Seçilmiş Avrupa Ülkelerinde ve Türkiye de 2010 Yılı Karayolu Uzunlukları (Km)... 1 Tablo 2. TR63 Bölgesi Otoyol, Devlet Yolu, İl Yolu Toplam Detaylı TASAV BEYİN FIRTINASI TOPLANTILARI
TASAV BEYİN FIRTINASI TOPLANTILARI ULAŞTIRMA SEKTÖRÜ ÇALIŞMA GRUBU KÜRESEL VE ULUSAL SEVİYEDE YAŞANAN GELİŞMELER IŞIĞINDA TÜRKİYE ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ANALİZİ Rapor No. 15 // 16 Ocak 2015 Raportör: Volkan Detaylı Avrupa Birliği Ulaştırma Müktesebatı
T.C. Avrupa Birliği Bakanlığı Avrupa Birliği Ulaştırma Müktesebatı Yasin KOCABIYIK AB İşleri Uzmanı Sektörel Politikalar Başkanlığı Taşımacılık Politikası Avrupa Birliği nin Taşımacılık Politikası Türkiye Detaylı SAKARYA İKTİSAT DERGİSİ THE SAKARYA JOURNAL OF ECONOMICS
I SAKARYA İKTİSAT DERGİSİ THE SAKARYA JOURNAL OF ECONOMICS 2012 / 2, ISSN 2147-0790 Sahibi(Owner) Sakarya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Muzaffer Elmas Adına Prof. Dr. Aziz Kutlar Editör(Editor) Doç. Dr. Detaylı İDARE PERFORMANS PROGRAMI. www.ubak.gov.tr
2 0 1 1 İDARE PERFORMANS PROGRAMI www.ubak.gov.tr Bir milletin doğrudan doğruya hayatiyle, yükselmesiyle, düşkünlüğüyle ilgili olan en önemli faktör, milletin iktisadiyatıdır. Ulaştırma altyapısı, enerji Detaylı 2013 YILI PERFORMANS PROGRAMI
2013 YILI PERFORMANS PROGRAMI Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı BAKAN SUNUŞU Başlangıç çizgisi ile varılan nokta arasındaki uzaklık, belirlenen hedef ile başarı arasındaki uzaklığa eşdeğerdir. Detaylı Değerli okuyucular, Türk Standardları Enstitüsü (TSE) olarak ana hizmet alanlarımızdan biri de gözetim ve muayene faaliyetleridir.
Basyazı, Yıl: 52 Sayı: 619 Aralık 2013 Sahibi Türk Standardları Enstitüsü Adına Hulusi ŞENTÜRK Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Ahmet PELİT Yayına Hazırlayanlar Önder KUNT Hatice ALTIN A. Sabit YÖNEY Funda ÖZEN Detaylı Politika Analizi. Ulaştırma Sektörü Bölünmüş Yol Çalışması. Hazırlayanlar. Maliye Öğle Grubu. 2011, Ankara
Politika Analizi Ulaştırma Sektörü Hazırlayanlar 2011, Ankara İçindekiler 1. GİRİŞ... 3 1.1. Çalışmanın Amacı... 3 1.2. Temel Sorular... 3 1.3. Çalışmanın Yöntemi... 4 2. TÜRKİYE DE ULAŞTIRMA SEKTÖRÜ... Detaylı BOTAŞ BORU HATLARI İLE PETROL TAŞIMA A.Ş. 2010 YILI SEKTÖR RAPORU BİLKENT ANKARA
BOTAŞ BORU HATLARI İLE PETROL TAŞIMA A.Ş. 2010 YILI SEKTÖR RAPORU BİLKENT ANKARA İ ç i n d e k i l e r Sayfa No I. B0TAŞ IN SEKTÖR İÇİNDEKİ YERİ 3-11 II. DÜNYADA SEKTÖRÜN GÖRÜNÜMÜ 11 1. Doğal Gaz 12 1.1. Detaylı Tülay Akarsoy Altay, Haziran 2014
Tülay Akarsoy Altay, Haziran 2014 Yüksek hızlı tren hizmete girdi. O hattı komple Çinliler yaptı, raylar İspanya dan geldi, lokomotifler İspanya dan geldi, vagonlar Güney Kore, makinistler Almanya da eğitildi, Detaylı POLİTİKA VE DÜZENLEMELER
DENİZCİLİK KARAYOLU SEKTÖRÜ SEKTÖREL BÜYÜKLÜKLER POLİTİKA VE DÜZENLEMELER PROJE VE FAALİYETLER ULUSLARARASI İLİŞKİLER İŞLETME FAALİYETLERİ DENİZCİLİK 314 Günümüzde küresel ticaretin %80 i verimli ve ekonomik Detaylı Türkiye Yatırım Danışma Konseyi İLERLEME RAPORU
T.C. BAŞBAKANLIK HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI Türkiye Yatırım Danışma Konseyi İLERLEME RAPORU YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ OCAK 2005 TÜRKİYE YATIRIM DANIŞMA KONSEYİ İLERLEME RAPORU YÖNETİCİ ÖZETİ Yatırım Danışma Detaylı T.C. BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ AB ULAŞTIRMA POLİTİKASINA UYUM SÜRECİNDE TÜRKİYE DE KARA ULAŞIMI TRAFİK GÜVENLİĞİ. Yüksek Lisans Tezi.
T.C. BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ AB ULAŞTIRMA POLİTİKASINA UYUM SÜRECİNDE TÜRKİYE DE KARA ULAŞIMI TRAFİK GÜVENLİĞİ Yüksek Lisans Tezi Celal ÇELİK İSTANBUL 2007 T.C. BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER Detaylı BAKANLIĞIN 2010 YILI BÜTÇESİNİ TBMM PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONUNA SUNUŞ KONUŞMASI
ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI SAYIN TANER YILDIZ IN BAKANLIĞIN 2010 YILI BÜTÇESİNİ TBMM PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONUNA SUNUŞ KONUŞMASI 16 KASIM 2009 Sayın Başkan, Plan ve Bütçe Komisyonunun Değerli Üyeleri, Detaylı TÜRKİYE ULUSLARARASI TA IMACILIK ve LOJİSTİK SEKTÖR RAPORU
TÜRKİYE ULUSLARARASI TA IMACILIK ve LOJİSTİK SEKTÖR RAPORU 2007 ULUSLARARASI TA IMACILIK VE LOJİSTİK HİZMET ÜRETENLERİ DERNEĞİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 1 1. 2007 Yılı Genel Değerlendirmesi 5 1.1. Başlıca Siyasi Detaylı SERHAT BÖLGESİ NDE LOJİSTİK VADİSİ İMKANI
SERHAT BÖLGESİ NDE LOJİSTİK VADİSİ İMKANI MAYIS 2011 İÇİNDEKİLER SERHAT BÖLGESİ NDE LOJİSTİK VADİSİ İMKÂNI I. GİRİŞ... 2 II. KÜRESEL TİCARETTE YENİ EĞİLİMLER... 3 III. 2023 YILINDA TÜRKİYE VE LOJİSTİK... Detaylı Ulaştırma Sektörü Mevcut Durum Değerlendirmesi Raporu
Ulaştırma Sektörü Mevcut Durum Değerlendirmesi Raporu (2. Taslak Web, Eylül 2010) Hazırlayan: Doç. Dr. Ela Babalık Sutcliffe İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 1 2. SEKTÖRÜN KISA TANITIMI... 4 3. MEVCUT DURUM... Detaylı 1- Filo içinde konteyner gemilerinin sayı, tonaj ve taşıdığı yüklerin miktar yönünden artışı,
7.3. DENİZYOLU Genel Ülkemiz Avrupa, Orta Asya ve Ortadoğu arasında doğal bir köprü olma konumu ile taşımacılık yönünden büyük bir potansiyele sahiptir. Türkiye üç kıtanın geçiş yollarında olan coğrafi Detaylı Hazırladığımız bu rapora gelebilecek her türlü görüş ve önerilere de açık olduğumuzu iletmek isteriz.
ÖNSÖZ Ülkemiz talep artışı açısından bakıldığında dünyada en hızlı gelişen doğal gaz piyasalarından birine sahiptir. Özellikle elektrik üretiminde başat kaynak olması, alternatif enerji kaynaklarına göre Detaylı STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI
2013 idare PERFORMANS PROGRAMI Bir milletin doğrudan doğruya hayatiyle, yükselmesiyle, düşkünlüğüyle ilgili olan en önemli faktör, milletin iktisadiyatıdır. 2013 idare PERFORMANS PROGRAMI Ulaştırma altyapısı, Detaylı Ekonominin gelişmesinde en başta gerekli olan yollar demiryolları, limanlar, kara ve deniz ulaşım vasıtaları milli varlığın maddi ve siyasi kan damarlarıdır. İftihar ve güç vesileleridir. M. KEMAL ATATÜRK Detaylı TAŞIMACILIKTAN LOJİSTİĞE DÖNÜŞÜM LOJİSTİK MERKEZ VE KONYA MODELİ Ahmet ÇELİK
1. GİRİŞ Tüm dünyada hızla büyümekte olan lojistik sektörü, sürdürebilirlik kavramı ve çoklu taşımacılık sistemlerinin gelişmesi ile birlikte günümüzde önemli bir dönüm noktasındadır. Ülkemizin de içinde Detaylı 2023 TÜRKİYE İHRACAT STRATEJİSİ VE EYLEM PLANI