İŞLETMEDE TUTULACAK KAYITLAR ve İDARE
İşletmedeki hayvanlar; doğumundan sürüyü terk edinceye kadar geçen süredeki tüm bireysel bilgiler, verimlerine ilişkin değerler, yaşam boyu yapılan uygulamaların tamamı sürü yönetim programına günlük/anlık kaydedilmeli ve anlık olarak izlenebilmelidir.
Bireysel tanımlama (hayvanın; numarası, doğum tarihi, cinsiyeti, ırkı, annesinin numarası, doğduğu işletmenin numarası)
İşletmede buzağılayan ineklerin buzağılama tarihi, buzağılama tipi ve şekli,
Tohumlanan hayvanın numarası, boğanın adı ve numarası, tohumlama tarihi, tohumlamacı adı,
Servis periyodu (buzağılamadan, gebeliği sağlayan tohumlama tarihine kadar geçen süre)
Yem ve yemlemeye ait bilgiler,
Su analiz sonuçları,
Çeşitli dönemlerdeki canlı ağırlıklar (doğum, sütten kesim, 6.ay, 12ay, ilkine tohumlanma, sağım dönemleri, kesim vb),
Sürüden çıkarılan hayvanlar için tutulan kayıtlar,
Süt verimi, sütteki yağ, protein ve kuru madde oranları,
Somatik hücre skorları,
Linear Tanımlama (morfoloji) skorları,
Çeşitli fizyolojik dönemlerdeki Vücut Kondisyon Skorları
Dönemsel lokomosyon skorları,
Kuruya çıkarma tarihi,
Sağlık bilgileri (aşılama, hastalık, tedavi vb.)
İşletme sahibi ve/veya sorumlusu, farklı hayvancılık projeleri içinde yer alarak yerli ve yabancı uzmanlardan bir şeyler öğrenme fırsatı ile yurtiçi ve yurtdışında teknik gezilere, fuarlara ve eğitimlere katılma şansını kullanarak, bilinçlenmeli ve vizyon sahibi olmaya çalışmalıdır.
İşletme sorumlusu hayvancılıktaki gelişmeler doğrultusunda tüm çalışanların; birbiriyle iyi düzeyde iletişim kurmasını sağlamalı, görülen eğitim eksiklikleri uygulamalı eğitimlerle giderilmelidir. Çalışanların kendini geliştirmesine imkan sağlamalıdır.
İşletmenin gelir ve gider kayıtları sağlıklı tutulmalı, sık sık maliyet analizleri yapılarak işletmede gerekli düzeltmelerin zamanında yapılması sağlanmalıdır.
Çalışanların hayvanlara yaklaşımı gözlenerek, işini severek yapmasını sağlayacak motivasyon araçları kullanılmalıdır.
İşçi değişikliğinin hayvanlarda strese yol açacağı hesaba katılmalıdır. Çalışanların refahını öncelemeden hayvan refahının sağlanmayacağı bilinmelidir,
Sürü sağlığı ve yönetimi, işletmenin karlılığı üzerinde 1. Derecede rol oynamaktadır. Günümüzde yapılan çalışmalarda süt ineği yetiştiriciliğinde sürüden çıkarma nedenleri sırasıyla; infertilite (kısırlık), mastitis, ve ayak hastalıkları olarak sıralanırken en az bunlar kadar önemli bir faktör olan yaş ise ancak 4. sırada yer almaktadır. Oysa 30-40 yıl önce sürüden çıkarma nedenleri arasında yaş 1.sırada yer almaktaydı.
İşletme sahibi veya sorumlusu çalışanların her işine karışmamalı, çalışanlara sadece yapacağı işin tanımı ve gereklerini bildirmeli ve onu istemlidir.
İşletmenin sağım ünitelerinde mümkünse hayvanlara daha iyi davranan kadınlar görev almalıdır.
İşletmedeki tüm sütçü ve kombine ırkı dişi sığırların pedigrilerine, çağdaş ülkelerdeki gibi kendisi ve ebeveynlerinin tanımlama (küpe numaraları) ve performans bilgilerinin (süt verimi, süt yağı ve protein oranını kapsayan Laktasyon Değerleri, Tip Puanları (ayak-bacak, beden yapısı, meme, sağrı, sütçülük formu), Verim Ömrü, Somatik Hücre Skoru, Sağım Hızı, Döl Verimi, Kondisyonu, Buzağılama Kolaylığı, Et Performansı vb.) eksiksiz bir şekilde işlenmesi sağlanmalıdır.
İşletmedeki etçi ırkı dişi sığırların pedigrilerine çağdaş ülkelerdeki gibi kendisi ve ebeveynlerinin tanımlama ve performans bilgilerinin (Buzağılama Kolaylığı, Fertilitesi, Anne veya Kızlarının 200-210 Günlük Süt Verimi, Verimli Ömrü, Büyüme Potansiyeli, Kas ve İskelet Gelişimi, Ortalama Günlük Canlı Ağırlık Artışı (Kg), Yağın Kas İçi Dağılımı, Karkas Puanı, Irk Karakteristiği, Uysallığı ile Doğum, Sütten Kesim ve 1 Yaş Canlı Ağırlıkları) eksiksiz bir şekilde işlenmesi sağlanmalıdır.
İŞLETMEDE BİYOGÜVENLİK (Hastalık ve Zararlı Önleme) TEDBİRLERİ;
Biyogüvenlik; hastalık ve zararlı etmenlerinin hayvanlardan/işletmeden uzak tutulmasını sağlayacak tedbirlerin tamamıdır.
Bu bağlamda büyükbaş hayvan işletmelerinde;
Hastalıkları tedavi etmenin maliyeti 90 TL ise koruma maliyetinin 10 TL olduğu hiçbir zaman unutulm
Barınakların yapımı, hayvanların bakım ve beslenmelerinde uzmanların önerileri dikkate alınmalıdır,
İşletmede katı ve sıvı atık yönetim sistemi kurulmalıdır,
İşletmede zararlılarla (iç-dış parazit ve kemirgenlerle) mücadele, bir program dahilinde yürütülmelidir.
Yıllık programlar dahilinde tüberküloz, paratüberküloz, bruselloz gibi hastalıklar yönünde sürünün sağlık durumunu belirleyecek testler yapılmalı, pozitif hayvanlar hızla sürüden uzaklaştırılmalıdır.
Hayvanların; şap gibi bulaşması muhtemel hastalıklar yönünden bağışıklık düzeyleri tespit edilerek, yıllık programlar dahilinde mutlaka koruyucu olarak aşılatılmalıdır,
Yem ve su kaynaklarının dışkı atıkları, idrarla, fare, köpek ve yabani hayvanlarla kontaminasyonu önlenmelidir.
İşletme çalışanlarının başka işletmelere veya sorumluluğu dışındaki hayvanlarla teması sınırlanmalıdır.
Hayvan barınaklarında çatlak ve yarıklar, elektrik, su ve makine gibi arızalar vakit geçirilmeden tamir ettirilmelidir.
Hayvanlara yedirilecek bütün yemler mikroorganizma ve küfler yönünden izlenmelidir.
Hayvanlara sadece içilebilir nitelikte taze su verilmelidir.
Dışarıdan mevcut sürüye katılacak tüm hayvanlara karantina tedbirleri tavizsiz uygulanmalıdır,
İşletmeye bütün girişler (yem, ziyaretçiler, malzeme, hayvan alımı vb.) kayıt altına alınmalıdır.
İşletmede anlık sağlık ve verim kayıtları tutulmalıdır.
6 aylığa kadar olan buzağılar daima daha yaşlı ve ergin hayvanların dışkılarından uzak tutulmalıdır.
İşletmede hasta veya hastalıktan şüpheli hayvanlar sağlam hayvanlardan derhal ayrılmalıdır.
Yedi aylıktan ileri gebe hayvan ile bir aylıktan küçük buzağı satın alınmamalıdır,
Sığırlar, koyun-keçilerle aynı ortamda barındırılmamalıdır,
Ölü hayvan kadavraları, kontamine (bulaşık) yem ve altlıklar usulüne uygun gömülmeli veya yakılmalıdır.
Başıboş hayvanların işletmeye girmesi önlenmeli, işletmedeki kedi ve köpekler bir program dahilinde aşılanmalı iç ve dış parazit mücadelesi yapılmalıdır.
Yem depolarının çatı ve çevrelerine kuşların az gelmesini sağlamak üzere ses çıkartıcı rüzgar gülü gibi cihazlar kullanılmalıdır.
Kaba yem ve içme suları en az yılda bir kez kimyasal ve biyolojik maddeler yönünde analiz edilmelidir.
İşletmedeki bütün barınaklar, alet ve ekipmanlar, suluklar, fanlar ve drenaj kanalı önceden programlanmış zaman dilimlerinde temizlenip dezenfekte edilmelidir.
İşletmede kullanılacak kimyasalların (ilaç, dezenfektan, insektisit v.b) seçiminde kalıntı ve toksik etkileri dikkate alınmalıdır.
Kullanılacak ilaç ve kimyasalların kullanım talimatına uyulmalıdır.
Hayvanlarda rastgele kulaktan dolma bilgilerle ilaç kullanılmamalıdır.
Yabancı kişilerin, işletme sahibi, veteriner hekim ve çalışanların; işletmenin hazırlamış olduğu biyogüvenlik(hastalık ve zararlı önleme) tedbirlerine riayet etmesi sağlanmalıdır.
İşletmedeki hayvanların sağlığı için risk oluşturabilecek her bir hastalık ve zararlıya özgü biyogüvenlik ve kontrol programı oluşturulmalıdır.
Salgın veya zoonoz bir hastalık görüldüğünde en seri şekilde il-ilçe gıda tarım ve hayvancılık müdürlüklerine haber verilmelidir,
İşletmedeki hayvanların sağlığı, bir veteriner hekimin sorumluluğu altında olmalıdır.