“Organ Nakli Tedavi Yöntemidir”
Salı, 17 Kasım 2015 13:56
Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Abdülaziz Beki, “İslam’da organ naklinin caiz olabilmesi belirli şartlara bağlıdır. O şartları şöyle sıralayabiliriz; Bir insanın tedavisi için organ nakli dışında başka alternatifi olmayacak. Yani zaruret hali olmalıdır” dedi.
Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Abdülaziz Beki, birçok kişinin merak ettiği İslam’da organ bağışının yerine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Beki, “Organ naklinin dinle ne alakası var denilemez. Organ nakli ve bağışı da dini bir konudur. Dini açıdan izahı vardır. İslam açısından organ nakli nedir? Bunun tanımını, izahatını yaparsak; hasta olan bir insanın başka bir insanın, isterse kadavradan olsun başka bir insanın organıyla tedavi olmasıdır. Yani bir fantezi değil bir tedavi yöntemidir” dedi.
Dünyada organ bağışından ilk İslam fukuhasının bahsettiğini belirten Beki, “Organ bağışının hükmüne gelince tıp dünyasında ilk olarak İtalyanlarca 1500’lü yıllarda bir organ nakli yapılmıştır. Tutmasa da deneme amaçlı olarak yapılmıştır. Daha hiçbir yerde gündeme gelmediği halde İslam fukuhası bundan bahsetmiştir” ifadelerini kullandı.
‘Zaruriyet Hali Olmalı’
İslam dinine göre organ bağışının gerçekleşmesinin belirli şartlara bağlı olduğunu belirten Beki, “İslam’da organ naklinin caiz olabilmesi belirli şartlara bağlıdır. O şartları şöyle sıralayabiliriz; Bir insanın tedavisi için organ nakli dışında başka alternatifi olmayacak. Yani zaruret hali olmalıdır. İslam fıkhı buna cevaz vermiştir. Diğer bir şartta organ bağışlayan kişinin sağ olmaması şartı olmalıdır organ bağışında. Diğer bir deyişle organ bağışı yapan kişi ya vefat etmiş olacak ya da nakil yapacak kişiye o nakil sonrasında herhangi bir zararı olmaması gerekir. Kimsenin kendi canına eziyet etme hakkı yoktur. Şimdi bir tıbbi ölüm bir de dini ölüm vardır. Bir insanın yaşama hakkı bir dakika da olsa onu öldürmek caiz değildir. Öte yandan organ bağışının caiz olmasını gerektiren şartları sıraladığımız da bir diğer husus ücret karşılığı organ bağışlamak caiz değildir. Organ kesinlikle satılamaz. Diğer bir şart ise verilen organın alıcısına fayda vermesi gerekir. Bu da tabii ki tıbbın tespitine göre olur. Yani tıp bu organ bağışının alıcıya herhangi bir faydası yoktur dediği halde organ bağışı yapılması caiz değildir. Organı alınacak kadavranın kesin olarak ölmüş olmasının tespit edilmesi gerekir. Bu da tıbbın görevleri arasına girer” diye konuştu.
Beki, son olarak şunları söyledi: “Son olarak organ naklinin caizliğine ilişkin en büyük delilerden birisi de kan naklidir. Bildiğiniz gibi kanda insanın bir organıdır, parçasıdır. Organ bağışı için bazı âlimlerimiz sadak-i cariye diyorlar. Çünkü o organlar zaten belli bir süre sonra mezarda çürüyüp gidecektir. Onun yerine ihtiyacı olan birine verilir de o kişi onla tedavi olur sağlığına kavuşursa o kişi hayr-u hasenat yapmış sayılır. Yani hasenatına ortaktır seyyiatına ortak değildir.”