Sigorta matematikçisidir. Aktüer olabilmek için üniversitelerin aktüerya matematik, istatistik, işletme ya da mühendislik fakültelerinden mezun olmak ve daha sonrada aktüerya alanında yüksek lisans tezi hazırlamak gereklidir.
AŞKIN SİGORTA :
Poliçede yazılı bedel sigorta edilen malın değerinden daha fazla olduğunda (sigorta bedeli sigorta değeri ) aşkın sigorta durumunda malın tümü hasar görse dahi ödenecek tazminat sigorta değeri ile sınırlı olacağından, sigortalı boş yere fazla prim ödemiş olacaktır.
EKSİK SİGORTA :
Poliçede yazılı bedel, sigorta edilen malın değerinden az olduğunda (sigorta bedeli < sigorta değeri ) eksik sigorta söz konusu olup ödenecek hasar poliçe üzerinde yazılı bedelle sınırlı olacaktır.
Kısmi hasar durumunda ise “yazılması gereken /yazılı bedel “ oranında hasardan kesinti yapılacaktır.
DEPO PRİMİ :
Abonman poliçesinde peşin ödenen prim kısmıdır
Koasürans işleminde poliçeyi düzenleyen primlerin tahsilatını takip eden, primleri her ortak sigorta şirketine katılımı oranında dağıtan, riziko gerçekleştiğinde her katılımcı şirketin tazminata rizikoyu üstlenmesi oranında katılmasını sağlayan şirkete denir.
Jeran dışındaki koasürans ortaklarının her biridir
Genel poliçe şartlarında daraltma veya genişletme yapıldığında, veya genel mevzuata aykırı olmayacak özel koşulların düzenlendiği belgeye kloz denir. Klozlar da sigortalıya poliçe ekinde verilmektedir.
Bir rizikonun birden fazla şirket tarafından ortaklaşa güvenceye alınmasıdır. Şirketlerden biri poliçeyi düzenler ve diğer şirketlere kopyalarını gönderir.
Şirketin kendi üzerinde tuttuğu riziko kısmıdır
Sigorta anlaşmasının yazılı şeklidir. Bu belgenin içerisinde bulunması gereken bilgiler şunlardır
POLİÇE BİLGİLERİ :
Poliçe, şu bilgiler ile düzenlenerek imzalanır ve sigortalıya “genel koşullar” ve varsa “özel şartlar” ile birlikte verilir.
Sigortacı ile sigortalı, sigorta ettirenin ve varsa çıkar sahibinin ismi, adresi sigortanın konusu, verilen güvenceler, Güvence başlangıç ve bitiş tarihleri, sigorta bedeli, prim tutarı ve ödeme koşulları, düzenleme tarihi.
Reasürans işlemlerinde riski devralan şirkete denir
Düzenlenen poliçe yenileme ve zeyil namelerin tümünün kaydedildiği yasal defterlerdir. Her branş için ayrı ayrı birer istihsal, birer iptal olmak üzere iki çeşit olup noterce tasdik edilen bu defterlerin sayfaları çift nüshadır. Yıl bitimlerinde ara tasdikleri yapılarak kullanılmaya devam edilir.
Bir kimsenin para ile ölçülebilinir çıkarını tehdit eden tehlikedir.
Rizikonun gerçekleşme ihtimalinin yüksek veya düşük olması, prim belirlemelerinde en önemli unsurdur.
Rizikolar %0 ile %100 arasında bir değerle gerçekleşirler.%0 riski sigortalı güvence altına almayacaktır.
% 100 riski sigortacı güvence altına almayacaktır; riskin bu değerler arasında bir yerlerde oluşacağı öngörülerek primlendirme esasları belirlenmektedir. %100 gerçekleşme durumu kaçınılmaz olmasına rağmen, güvence verilen tek konu hayat sigortalarıdır.
Sigortalının hasarının bir kısmına katılmasıdır.
Hasar halinde sigortalıya belli bir meblağ ödenmemesi anlamına gelen bu uygulamada primlerde muafiyetsiz sigortaya oranla daha düşük belirlenir. Belirlenen muafiyet rakamına kadar olan hasarların ödenmediği, geçen hasarların ise kesintisiz ödendiği muafiyet türüne ise entegral muafiyet denir.
Sigorta anlaşmasında riski üstlenerek güvence veren ve tehlikenin gerçekleşmesi halinde tazminat ödemeyi taahhüt eden taraftır
SİGORTA EKSPERİ :
Sigorta edilen rizikolunun gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan kayıp hasarlarının miktarının nedenlerini ve niteliklerini belirleyen ve Hazine Müsteşarlığı’nda aldıkları belgeler ile kendi yönetmelikleri çerçevesinde çalışan gerçek ve tüzel kişilerdir.
SİGORTA ETTİREN :
Sigorta anlaşmasının teklifini veren ve gerektirdiği primi ödemekle yükümlü taraftır. Sigortalı ile sigorta ettiren aynı kişi olabileceği gibi, farklı da olabilir.
Rizikonun gerçekleşmesi durumunda sigorta konusunun hasar görmeyen kısmıdır.
Sigortalının sigorta güvencesini özel koşullarla artırmak amacıyla sigortacıya verdiği ek primdir.
Net prime eklenen vergi, yönetsel giderler ve kar gibi yüklentilerdir.
Poliçe ve tecditler üzerinde herhangi bir değişiklik, ilave , iptal gibi durumlar olduğunda düzenlenen belgelerdir. Bu belgeler bazen primli, bazen de primsiz olabilir.
Örneğin: Adres değişikliği, zeyili primsizdir. Primli zeyil ise bazen prim iadesine yol açabilir.
Örneğin: Poliçe konusu malın satışında düzenlenen iptal zeyilnamesi ile sigortalıya prim iadesi yapılır.
YASALAR VE YÖNETMELİKLER :
Sigorta ve Reasürans Aracıları Yönetmeliği
Sigorta Kavramı: Sigorta Latince güvence kelimesinden gelir.
Rizikolar karşı kişinin güvenlik gereksinimi duymasının bir sonucudur.
Belli bir prim karşılığında
Kişi veya kuruluşların para ile ölçülebilir değerlerinin olması
Aynı rizikonun tehdidi altında bulunan kişileri ya da kuruşları bir araya getirerek
Ölçülen değer üzerinden ve gerçekleşen hasar oranında karşılayarak
Sosyo-Ekonomik çöküntüleri dağıtan ve önleyen
Yatırımlara aktarılan fonları ve ikrazları ile ekonomiye kaynak yaratan işlemler bütünüdür
SİGORTANIN GÜVENCE VE RİZİKO YÖNETİMİ İŞLEVLERİ :
Sigorta bir dayanışma işlemleri organizasyonudur
Sigorta güven sağlar
Sigorta girişimcinin daha ucuz fiyata yatırım sermayesi bulmasını sağlar
Riziko, karşılığı atıl tutulan sermaye miktarını en aza indirir
Sigorta, fiyatların daha gerçekçi düzeyde oluşmasını sağlar
Sigorta güvencesi, girişimcinin kredi bulmasını kolaylaştırır
Sigorta önleyici önlemleri geliştirir
SİGORTANIN EKONOMİK İŞLEVLERİ VE YARARLARI :
Sigorta, önemli bir tasarruf kaynağıdır
Sigorta, kredi işlemlerinin gelişmesini sağlar
Sigorta, sosyo-ekonomik çöküntü ve kayıpları önler
Uluslar arası ekonomik ilişkilerinin ve ticaretinin gelişmesine yardım eder
Sigorta ekonomi içinde önemli bir sektördür
Sigorta bir vergi kaynağıdır
SİGORTA VE REASÜRANS ŞİRKETLERİN YATIRIM PORTFÖYÜ :
Kamu Borçlanma Kağıtları
Özel Sektör kağıtları
SİGORTALANABİLİR ÇIKARIN UNSURLARI :
Sigortalı, rizikonun gerçekleşmesi ile fiziki bir kayba uğramalıdır
Bu kayıp sigortanın esas konusu kapsamında olmalıdır
Bu çıkar ilişkisi para ile ölçülebilir olmalıdır
Bu çıkar ilişkisi yasal olmalıdır
Sigortalının o malın korunmasından karı, kaybedilmesinden ise zararı olmalıdır
SİGORTA YAPTIRAN KİŞİLER :
Malın korunmasından dolayı malike karşı sorumlu olan acente, kiracı,komisyoncu ve diğer kişiler
malın korunmasından gerçekten çıkarı olan kişiler yada bunların yasal temsilcileri
SİGORTALILARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ :
FARKLI RİZİKO TANIMLARI :
Temel Riziko - Özel Riziko Ayrımı
Spekülatif Riziko - Saf (Yalın, Rassal) Riziko Ayrımı
Kötü Riziko - İyi Riziko Ayrımı
RİZİKONUN KOŞULLARI :
Hasar tesadüfi olmalıdır
Hasar belirlenebilmeli ve ölçülebilmelidir
Riziko çok büyük olmamalıdır
Sigorta kapsamına alınan birimler olabildiğince tek tip (homojen ) olmalıdır
RİZİKO KAYNAKLARI :
Sosyal riziko kaynakları
Fiziksel riziko kaynakları
Ekonomik riziko kaynakları
RİZİKO ÇEŞİTLERİ :
A.BİREYSEL RİZİKOLAR :
Yasal sorumluluk sigortası
İŞLETME RİZİKOLARI :
Ölüm ve maluliyet sigortaları
Yasal sorumluluk sigortaları
Dolaylı hasar rizikoları
Mal hasarı sigortaları
PRİM TÜRLERİ :
Net sigorta primi
Brüt sigorta primi
NET SİGORTA PRİMİ BELİRLEME YÖNTEMLERİ :
Sigorta konusu her birim ayrı ayrı ele alınarak riziko derecelerine göre uygulanacak net prim /(tarife Fiyatı) belirlenir.
Sigorta konusu birimler, riziko derecelerine göre sınıflandırılır, net prim oranı (tarife fiyatı) her sınıf için ayrıca belirlenir.
NET SİGORTA PRİMİ’NİN BELİRLENMESİNDE GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMASINDA GEREKEN FAKTÖRLER :
Sigortalanan rizikonun gerçekleşme olasılığı
Sigorta değeri: Sigortası yapılan kıymetlerinin günün koşullarına uygun piyasa değeri
Sigorta sözleşmesinin süresi
MALİYET TÜRLERİ :
Sabit maliyetler (C)
Değişken maliyetler (V)
Sigorta Bedeli’ne Bağlı Giderler
PRİM BELİRLENİRKEN GÖZETİLECEK İLKELER :
Prim yeterli olmalıdır
Prim adil olmalıdır
Prim, ekonomik ölçülere göre makul bir düzeyde olmalıdır
Prim, güvenliği teşvik etmeli, hasar önleyici nitelikte olmalıdır
TARİFE REJİMLERİ :
Serbest tarife rejimi
Tasdik edilmiş tarife rejimi
Tanzim edilmiş tarife rejimi