'Yağmur yağıyor, toprak akıyor'
Büyük bir hazine olan ve meydana gelmesi yüzlerce yılı bulan tarım toprakları şiddetli erozyon tehlikesi altında. Son iki günde meydana gelen yağışların ardından denize akan toprak, içler acısı görüntülere neden olurken Başkan Türk, yetkililerin ağaçlandırma ve teraslama yapması gerektiğini söyledi
TEMA’nın ana sayfasındaki bilgiler göre Çölleşme ve Erozyon ile Mücadele Genel Müdürlüğü (ÇEM)’in verilerine bakıldığında Türkiye topraklarının % 90’ı su, % 1’i rüzgâr erozyonu ile karşı karşıyadır. TEMA Vakfı’nın Elektrik Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü’nün verilerine dayanarak yaptığı hesaplamalara göre yılda 743 milyon ton toprağımızı erozyonla kaybediyoruz. Tarım alanlarımızın % 59’unda, mera alanlarının % 64’ünde ve orman varlığımızın % 54’ünde erozyon yaşanıyor. Son 50 yılda 4 milyon hektar alan erozyon ve çölleşmeden kurtarıldı ancak bu hızla devam ederse erozyon ve çölleşme tehdidi altındaki 57.6 milyon hektar arazimizi kurtarmak için 700 yıla ihtiyacımız olacak.
Tarım ve Orman Bakanlığı, Çölleşme ve Erozyon İle Mücadele Genel Müdürlüğü’nün 2018 yılında hazırladığı, Türkiye Su Erozyonu İstatistiklerinin verilerine göre ülke genelinin yaklaşık % 13’ün şiddetli erozyon ile karşı karşıyayken, bölgesel olarak bakıldığında ise İzmir dört bölgeye ayrılmış durumda. Çalışmanın verilerine göre Kuzey Ege, Gediz, Büyük ve Küçük Menderes olarak bölgelere ayrılıyor. Bu doğrultuda Kuzey Ege’de çok hafif 67.57, hafif 7.58, orta 6.19, şiddetli 7.01 çok şiddetli 11.65. Gediz’de ise çok hafif 69.01, hafif 10.25, orta 7.89, şiddetli 6.89, çok şiddetli 5.97, Küçük Menderes çok hafif 68.17, hafif 11.02, orta 5.42, şiddetli 5.80, çok şiddetli 9.60, Büyük Menderes ise çok hafif 69.29, hafif 12.03, orta 5.91, şiddetli 5.10 ve çok şiddetli olarak da 7.66 oranında erozyonun olduğu yer alıyor.
Oldukça Büyük Bir Kayıp
Erozyonun yaklaşık % 90’nına neden olan yağmurların İzmir’deki verilerine bakıldığında İzmir'de yıllık ortalama yağış miktarı 711.1 mm, yıllık yağışın % 50'den fazlası kış mevsiminde %40- 45'i ilkbahar ve sonbaharda , % 2-4'ü ise yaz aylarında düşüyor ancak küresel ısınma ve iklim değişikliği gibi nedenlerden yağan yağmurun kısa sürede metreküp oranında artması toprak üzerindeki tabakayı yeterli ağaç, makilik ve teraslama olmadığında erozyon oranı artış gösteriyor.
İzmir’de salı ve çarşamba günü meydana gelen gök gürültülü sağanak yağış sonrası Tarım arazileri, meralar, ormanlık ve makiliklerden denize akan, yer yer toprağın en verimli olan kısmının denize akması içler acısı manzaraları gözler önüne serdi. Pandemi süreciyle beraber gerek merkezi hükümet gerekse yerel yönetimlerin tarımı önemsemesi ve bu yönde atılan adımlara bakıldığında tarımın hayati önemi bir kez daha gözler anlaşılsa da toprağın en verimli kısımları, yüzlerce yıldan sonra toprak haline gelen hazinenin denize akması oldukça büyük bir kayıp olarak düşünülüyor.
“Ağaçlandırma ve Teraslama Yapılmalı”
Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Tevfik Türk, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, İzmir’de toprak kaybının önlenmesi için ağaçlandırma ve telaşlandırmanın yapılması gerektiği kaydetti. Oda Başkanı Türk, “Güzelbahçe taraflarındaki toprak eğimli arazilerden geliyor. Terra rossadır, kırmızı toprak, demir oranı yüksek bu nedenle kırmızıdır… Tarımsal değeri bir yana sonuçta topraktır ve makilik, ormanlık gibi arazilerin toprak kaybıdır. Yetkililerin bu ve buna benzer yerlerde teraslama ve ağaçlandırma yani erozyonu önleyici çalışmaları yapmaları gerekiyor o bölgelerde. Denizi bulanıklaştırıyor ve denizin kendi eko sistemini de bozuyor. Sonuç itibariyle, çamur akıyor denize….” şeklinde ifade etti. - Mehmet Emin AL