CAT ve başkaları
Piyasadaki dumping ve CAT programları yetmiyormuş gibi, tercümanların durumunu daha da zor hale getirmek
için şirketin birihazırladığı yazılımın amacını şöyle açıklıyor "My Proofing programı ile yanlış tercümeler hakkında vereceğiniz kararların öznelliği asgaeiye düşütülmesi amaçlanmaktadır" (Subjektive Entscheidungen über die Fehlerhaftigkeit von Übersetzungen auf ein minimum reduziert werden) İlaveten buradaki çalışmalar için ücretin- normal olan tercümenin
% 30'u yerine %33 olarak ödeneceği, oltasını atıyor. Aslında şimdilik yani program tamamlana kadar ödenecek fiyat
bu. Tamamlanınca şirket yazılımını diğer şirketlere proofreading fiyatlarında büyük ekonomi yapan program diye
pazarlayacak ve gerçekten fiyatlar dibi görecek. Hiç olmazsa bu kez, kendimiz için bir şey yapmak istiyorsak
onlarla çalışmamak ve iş çevremize duyurmak suretiyle yapabiliriz, iş alanlar bindikleri dalı kesmiş olurlar.
Aslında öyle mükemmel bir program olamaz, Tradlos kadar olur, fakat yerleşirse, çevirinin doğru olsuğunıu müşteriye
CAT on a Hot Tin Roof - Tennessee Williams Mar 16, 2016
Ben yasantimda hiç CAT veya benzeri çeviri programi kullanmadim. Aslinda pek gerek de hissetmedim. Ancak, ProZ'dan okuyarak aldigim izlenimler bana bu tarz programlarin "translator friendly" olmadigini söylüyor. Efendim neymis, sözcük tekrarlari için bilmem ne kadar ücret indirimi varmis, vs. Bunlar bence çevirmenin lehine konular degil ki...
Büyük konusmak istemiyorum. Ben kendi kisitli bütçemden para ayirip bu programlari asla satin almam. Sadece, çalistigim bir firma bana böyle bir programi ücretsiz verirse (bence son derece gerçekçi bir senaryo) ancak o zaman kullanmayi düsünebilirim. Aslinda, bunun için de teknik bir egitim gerekebilir çünkü daha önce hiç kullanmadim.
Bu tarz programlar yüksek hacimli isler için daha uygun olabilir çünkü size günlerce veya haftalarca önce kullandiginiz bir karsiligi önererek yardimci olabilir. Ancak, benim daha agirlikli olarak yaptigim nispeten daha kisa çevirilerde (3 - 4 günlük) pek yardimci olacagini sanmiyorum. Olsa bile o paraya kesinlikle degmez.
Çevirmenleri "kullanmak" konusuna gelince, bence hiçbir firma CAT veya benzeri programlari yukaridaki örnekteki gibi çevirmenin aleyhinde kullanmaya tesebbüs etmemelidir. Daha dogrusu çevirmen buna asla izin vermemelidir, diye düsünüyorum. Benim atladigim veya bilmedigim bir nokta varsa lütfen düzeltin.
Konunun uzmanı değilim ancak... Mar 16, 2016
Bir zamanlar internette yararlanabileceğimiz çevrimiçi sözlükler de yoktu bildiğiniz gibi. Şimdilerde basılı sözlüklere ender olarak bakılıyor. CAT yazılımlarını da gelişen teknolojinin bir ürünü/sonucu olarak görmek gerekir.
Örneğin, 100 sayfalık tekrarı bol bir teknik çeviride size hız kazandırır. Tutarlılık artık teknik çeviride aranan bir öge haline gelmiş. Adam, yukarıda "güz" aşağıda "sonbahar" demişsin diye sorabiliyor Türkçe bilmemesine karşın...
Dosya formatları bildiğiniz gibi çok karmaşıklaştı. Indesign dosyasını nasıl açacaksınız örneğin bilgisayarınızda. ...x üzeri bilmem kaç tür uzantılı dosyalar olabiliyor.
İyi bir CAT yazılımı bunları dönüştürerek - CAT yazılımınız varsa- kullanabileceğiniz bir hale getiriyor.
Ayda 60 bin sözcüklük işi verimli bir şekilde çevirebilirsiniz örneğin.Yüksek oranlı tekrarlardan para kaybeder gibi görünseniz de toplamda kazanıyorsunuz. 1-2-3 binlik işlerde bile zamandan kazanırsınız. Kullandığınız CAT'ı Proz sayfanızda belirterek yeni müşteriler edinebilirsiniz ayrıca. Daha az yorulursunuz. Uzun soluklu projeleriniz artabilir.
CAT yazılımlarının bu kadar tutulmasının çeşitli nedenleri arasında kullanışlı olması, verimliliği, kaliteyi artırması gibi etkenler de sayılabilir.
Üstüne yazarak silme, tablolarda saatlerce vakit kaybetme gibi dertler de uçup gidiyor. Sayılar şipşak yerini alıveriyor, 100 tane mm 1 dakikada yazılabiliyor (1 saniyede de yazılabilir)...
CAT sevmediğinizi biliyorum, ama önyargılı olmadığınızdan eminim. Bir kullanın, vazgeçemeyeceksiniz Atıl bey.
Kullanmasını dert etmeyin. Türk usulü davranın, kılavuza takılmadan işinizi görecek düzeye gelmeniz 3 günü geçerse ben de sibirya kaplanıı olayım.
Bu CAT'larla başetmek, "Windows" çağından önce komutlarla bilgisayar kullanmış olan kuşaklar için çay-kahve içmek kadar kolaydır.
Bi deneyin, ne dersiniz?
* Bir zamanlar ben de sizin gibi düşünürdüm (Kulakları çınlasın Ş.Ö. bey bu konuda beni ikna etmişti, yıl 2008 filandı herhal)
** Hangi program/lara yatırım yapmak iyidiri konunun uzmanlarına sorabilirsiniz.
*** Birim zamanda: 1 ayda 10 lira kazanılabilirken, aynı sürede daha az çalışmayla 15-20 lira veya daha fazlası kazanılabilir. Vakit=nakittir denklemiyle her durumda kazançlısınız.
**** Teknolojik gelişmeler (yararsız olanları da vardır mutlaka) insanın yararınadır genelde.
***** 1 tane bile olsa satın alınan güzel bir CAT kendini 15-30 günde amorti edebilir.
****** Trados Studio 2011'i işime yarayacak kadar, verimli kullanıyorum. Ben beğeniyorum bu CAT'ı.
[Edited at 2016-03-17 13:48 GMT]
to proof or not to proof Mar 17, 2016
Proofing yapabilen bir program varsa yazan kişi veya kişilerin ellerinden öperim. Giderleri azaltacağım diye ucuz etin yahnisine tav olan şirketlere bir şey demiyorum. Biri gelse, "ben şiir yazan program yaptım, tıkladığınızda Nazım Hikmet, Cemal Süreya şiirlerinden güzel şiirleri alabilirsiniz" dese güler geçerlerdi ama biri proofing yaptığını iddia ettiğinde dikkate alıyorlar.
Proofing ile çevirinin arasında fark yoktur. İyi bir proofreader, iyi bir çevirmen olmak zorundadır. Bir program proofreading yapıyorsa (??) o halde çeviri de yapabilir demektir. Peki o zaman neden proofreading yaptırıyorlar, doğrudan program çevirsin.
CAT araçlarına gelince... Benim için olmazsa olmaz araçlar. Başkaları CAT aracı kullanmadan çeviri yapabiliyorsa yeteneğini takdir ederim. Her yiğidin yoğurt yemesi farklıdır. Tekrarı olmayan çevirilerde bile CAT aracı kullanıyorum çünkü en basitinden cümle atlama gibi bir hataya düşmüyorum. Aynı cümleyi iki farklı şekilde çevirdiğimde beni uyarıyor. Sayılarda tutarsızlık varsa gösteriyor vs. vs.
Şu anda Trados 2011 ve memoQ 6.0 kullanıyorum. Her iki programı da kampanyalı fiyattan satın aldım. Verdiğim paranın kat be kat fazlasını kazandırdılar.
CAT Şart Mar 17, 2016
CAT programlarına bakışınız negatif.
Ben sektördeki CAT araçlarının çoğunun lisansına sahibim.
Ancak lisansa sahip olmasanız bile deneme sürümleri, kısıtlı sürümler, temel sürümler gibi seçeneklerle hemen hemen hepsini kullanabilirsiniz.
Bakış açınızı negatiften pozitife çevirmeniz gerekiyor.
Negatif bir yönü yok çünkü.
Ayrıca tekrarlar konusunda da bir ücret vardır.
Sıfır ücret olmaz çeviride.
Sıfır ücret ancak kilitli cümleler gönderildiğinde olur.
Mesela müşteri sizin çevirmenizi istemediği satırları kilitler öyle gönderir.
O zaman o satırlar sayıma dahil olmaz sıfır ücret olur.
Bunun haricinde sıfır ücret durumu söz konusu değildir.
Eğer isterseniz ücretsiz tam donanımlı CAT aracı olan Heartsome ile başlayabilirsiniz.
Şirket kapanmadan önce lisansı 400 Euro civarıydı bu programın, şirket kapanınca programı ücretsiz yapıp çekildiler piyasadan.
Başlangıç ve öğrenme açısından yeterli.
Microfost Word, Excel ve PowerPoint türü belgeleri kolayca çevirebilirsiniz.
Öğrenmesi kolaydır, ve kurması da kolay.
Sadece zipten çıkardığınız bir klasörü bilgisayarda herhangi bir yere yapıştırabilirsiniz.
O klasör içerisinden çalıştırdığınızda kullanabilirsiniz.
Bir zararlı tarafı yok.
1 Ay gibi sürede onu kullanmayı öğrenebilirsiniz ve diğer CAT araçları da ona benzer olduğundan diğerlerinde yabancılık çekmezsiniz.
OmegaT ve Cafetran'ı da önerebilirim (ikisi de ücretsiz - Cafetran ücretlidir ancak sizin seviyenizde bir kullanım lisansı o programda ücretsiz var) ancak başlangıçta bunlar sizin için çok kafa karıştırıcı olabilir.
Eğer herhangi bir konuda yardım isterseniz de elimden geleni, zaman uygunluğuna göre yapabilirim.
Konu CAT'siz olur mu değil Mar 17, 2016
Benim sözünü ettiğim, Almanca -Türkçe'den başlayarak, başarısına göre diğer lisanlarda da öyle bir programın yapılmak istendiği ve ProJobs sayfalarında bunun için tercüman arandığı. Konu CAT'siz olur mu? değildir. Haliyle olmaz zira piyasa bunu gerektiriyor. Bence CAT tercümanlar yararlansın amacıyla değil.
Son müşterinin maliyetini düşürüp onun şirketlere CAT koşullu iş vermesi, dolayısıyla bunun tercümanlara yansıması. Hepimiz yıllardan beri kullanıyoruz. Trados kadar kazık olmayan programlar varsa ve şirketler,
ben Trados değil, sununla çalışacağım dediğiniz zaman kabul ediyorsa çok iyi. B enim gördüğüm b aşta
Trados olmak üzere, bir kaç program isim ve sürüm belirtilerek şart konuyor. Bu gün Studio tercihimizdir
diye bir ilan vardı. Şirketlerin bazıları 7 ile yetinmeyerek 9'un üstü istiyorlar. Fakat bu zaten konunun girişi niteliğindeydi. Amacım bu proofreading yazılımına (önce belirtmiş olduğum gibi başarısı tartışmalı)katkı sağlamamak Nasıl Trados'ta başkalarının yaptığı çeviriler esas oluyorsa bu iddia'da palavra da olsa talep görebilir (başarıyla ilgisiz bir durum). Ondan sonra hatanın programda olduğunu müşteriye anlatır veya bile bile Türkçe'nin yozlaşmasında çok ufak da olsa katkınız olur.
@ Yusef Bey Mar 17, 2016
Konunun ne olduğu anlaşılıyor zaten. Ben Atıl Beyi CAT kullanması ve CAT'lı yaşaması konusunda ikna etmeye çalıştım.
Burası böyle, laf lafı açıyor forumda... (iyi bişey bence).
Piyasada her türlü çeviri işletmesi var. Çevirmenin kullandığı yazılımı sorup, ona göre dosya gönderenler de var, şunu istiyoruz diyerek şart koşan da...
Sonuçta, verimli çalışmak için CAT yazılımları gerekiyor. Ama o nedenle ama şu nedenle.
Ona kalacak olursa Trabzonspor'un şampiyon olduğu yıllardaki futbol aşkı ve kültürü ile şimdiki sanayi futbolu bir mi? İşi iyice ticarete döktüler. Ne yapalım, ayaktopunu seven yine seviyor... Ticarileşme denemeleri her alanda var.
İnternetten önceki dönemde tercüme bürosu işletmiş biri olarak, o yıllardaki müşterilerle şimdikiler bir mi örneğin? Değil.
O zaman iş teslimleri posta ile, ayakçı eleman aracılığıyla elden teslim şeklinde, büroda müşteriye teslim şeklinde idi... Şimdi neredeyse ışık hızında.
Teknoloji her alanı, her zaman etkiledi. Etkilemeye de devam edecektir. Bazıları bir şekilde nasıl köşeyi dönebilirim hesabı yapıyor. Bu tipler hep vardı.
Bahsettiğiniz türdeki proof. yazılımlarının tutacağını hiç sanmıyorum. Ne yapalım ne yapalım demişler, şiyapmışlar...
Uyarınız güzel, kimse fırsat vermesin böylelerine...
[Edited at 2016-03-18 08:20 GMT]
Ücretsiz CAT Mar 17, 2016
Merak ettim. CAT programlarinin bahsettiginiz ücretsiz olanlarinda reklam falan mi var? Ne bileyim, insan ücretsiz program deyince ya reklam ya da baska bir dezavantaj ariyor.
ücretsiz Mar 17, 2016
Atıl bey neden öyle yaklaşıyorsunuz? Ofis programlarını ücretsiz sunan da var, internette dünya kadar ücretsiz kaynak kod vs. var. Her şey paralı mı?
Ayrıca neden kod dedim olayına açıklık getireyim her ne kadar SDL kodlaması bakımından pek iç acıcı olmasa da bu CAT fikri ilk kez bilgisayarlarımızda sürekli güncellenen sürümleri, işletim sistemlerini vb. şeyleri 89524 tane dile çevirmek icap ettiğinden bu işi nasıl sistemli ve kontrollü yapabiliriz diye düşünen CS'çi arkadaşlar tarafından düşünülmüş bir şey, diye biliyorum. Keşke parayla ofis programı satanların istihdam ettiği CS'çiler değil de paylaşımcı CS'çiler tarafından icat edileymiş.
Yok Mar 17, 2016
Açık kaynak kodlu olan CAT araçlarında kar amacı yoktur.
Linux nasıl Microsoft ve Apple'a bir tepki olarak doğdu ise, açık kaynak kodlu CAT araçları da piyasadaki monopol şirketlerin (SDL gibi) dayatmalarını reddetmeyle doğdu.
Açık kaynak kodlu CAT araçlarının hepsini geliştirenler de çevirmendir.
Açık kaynak kodu CAT araçlaırnın ücretsizliği bundandır.
Diğer ücretli CAT araçlarının ücretsiz sürümleri de özellik veya zaman kısıtlamalıdır.
Mesela bazısını 45 gün, bazısını 30 gün ücretsiz kullanabilirsiniz.
Ya da bazı CAT araçlarının ücretsiz sürümleriyle belirli sayıda cümle çevirebilirsiniz (50-100 cümlelik belgeleri çevirebilirsiniz gibi düşünün)
Şimdi internet üzerinden de CAT aracı gibi çalışan siteler var.
Onlarda da belgenizi internette size ait bir yere yükleyip çeviriyorsunuz.
Kullanıcının kandırılması söz konusu değil.
Ancak ben internet üzerinden CAT ortamı sunanlara güvenmiyorum (Memsource, MateCAT, SMartCAT, XTM Cloud gibi).
Çünkü hiç birisinin kullanım koşullarında oluşturduğunuz çevirilerden hafıza veya veritabanı oluşturmayacağına dair açık bir beyan yok.
Sadece belgenizi, sizin adınızı, belgedeki özel adların gizliliğine dair ifadeler var.
Belgeden özel adları çıkarınca oluşturulacak cümleler onlara kalabiliyor.
O yüzden online CAT aracı kullanırken emeğinizle Google Translate gibi robot çevirmenler yaratabilecekleri ya da yaratanlara cümlelerinizi satabilecekleri gerçeğini de kabul etmeniz gerekli.
Benim bildiğim kadarıyla çeviri sektöründe kötü amaçlı yazılım, reklam taşıyan yazılım tarzı şeyler yok.
Çevirmenleri sömürse sömürse Microsoft ve Google translate eklentileri sömürüyordur.
Çünkü onları çeviride yardımcı araç olarak (sözlük gibi) kullandığınızda sizin kurduğunuz cümle de karşılıklı gidip geliyor sunucularına.
Onlar da insan yapımı bu cümleleri tabi ki geliştirme amaçlı kullanıyorlar.
Sektörde olan tüm CAT araçlarının bu forumda şu başlık altında bir destek forum sayfası var.
Bu linkten bakabilirsiniz adlarına: http://www.proz.com/?sp=forum&action=Overview&viewcat=3
Bence katkısı olur Mar 17, 2016
Konuyla ilgili de yazı yazmak istedim
Kusura bakmayın konuya komşu bir diyalogla asıl meseleden uzak yazılar yazdım.
Şu anda dünyada ticaret ve iletişim tüm kitlelere yayılmış değil.
Mesela Türkiyeyi örnek verelim.
Yabancı dillerle ilişkisi olan, alışverişi olan kesim %30'u geçmiyor
Bu sadece Türkiyeye has bir durum değil.
Dünya iletişim ve bilgi alışverişi potansiyelinin maksimum %30-35'ini kullanıyor.
-Dünya henüz daha dillerle, yerelleştirmelerle tam harmanlanmadı.
Yani milletler ve kültürler arası iletişim çok az.
Son 20 yılda hızlı bir ivme var ama yine de az.
O yüzden yapılan her türlü teknoloji gelecekte yetersiz kalacak.
Bir tarafta iletişimin giderek artmasının büyük bir riski de var.
Çünkü insanların iletişim alanlarının artması savaşa neden olabilecek anlaşmazlıkların çıkmasını da aynı oranda artırıyor.
Yani dil sadece anlaşmak değil, aynı zamanda anlaşmazlık da demek
O yüzden bu tür konular endişe yaratmak yerine çeşitlilik görülmeli.
Yapılması gereken şey iletişim araçlarının desteklenmesi.
Bu da bilişim sektörüne tam destek vermek anlamına geliyor.
Buz dağı üzerindeki düz alanda duran penguenler gibi düşünün bizi.
Siz o düz alana taş, tahta, deniz kabuğu taşınmasının doğal olarak alanı azaltacağını söylüyorsunuz.
Haklısınız ancak o alan buz dağının sadece su üstünde kalan küçük bir kısmı.
Dağ yukarı doğru her gün yükseliyor ve aşağısı şu andaki alanın 10 katı.
Bu durumda bu endişeler yersiz oluyor.
[Edited at 2016-03-17 22:58 GMT]
Linux SuperX Grace Mar 18, 2016
Linux işletim sistemi kullanan arkadaşlar var mı? Linux ile Trados uyumlu mu? Windows ve Linux aynı bilgisayarda kullanılabiliyormuş, tavsiye eder misiniz?
Özellikle Selçuk beyin görüşünü merak ediyorum. Tabii diğer arkadaşların deneyimleri de önemli.
Linux Mar 18, 2016
Linux'da Windows sanal olarak kullanılabiliyor.
Wine tarzı sanal bir ortam yaratıyorsunuz Linux içerisinde, bu sanal ortama Windows kuruyorsunuz, sonra kurduğunuz o sanal Windows'un içine Windows programları kurabiliyorsunuz.
Ben çok denedim de hız sorunu oluşuyor, takılmalar oluyor, bir türlü istenilen verimi alamıyorsunuz.
Bir kaç kez tamamen Linux'lu olmayı denedim.
En fazla 15 gün dayanabildim.
Bir yerden sizi herhangi bir şey mecbur bırakıyor.
Ancak kod bilgim fazla olsa, yani çevirdiğim dosyaları içlerini açmadan dışarıdan kodlarla parçalarına ayırabilecek, işlemler yapabilecek derecede kod bilgim olsa Linux'tan geri gelmem Windows'a.
Linux'ta kalıcı olmak için kodları ve komutları iyi bilmeniz gerekiyor.
Görselliğe dayalı kullanım pratikliği ile Linux'ta er ya da geç bir engele takılıyorsunuz.
Windows ve Apple görselliğe dayalı kullanıcı deneyimi sunuyorlar artık.
İnsanlar arkada dönen komutları ve kodları hiç görmüyor.
Mesela Windows'ta CMD (bilgisayara komut verdiğiniz program) hiç kimse tarafından kullanılmaz genelde.
Ancak Linux'ta Terminal (Windows'taki CMD programının benzeri) en sık kullanılan programdır.
Super X'i hiç denemedim bu arada.
Ben Deepin kullanıyorum. Daha doğrusu Deepin kurulu bir Laptopum var ve haftada bir iki kez en fazla 3-4 saat kullanıyorum.
Benim deneyimlerim, paylaşabileceklerim bu kadar.
Proz'u iyice gezdim ve CAT'ı-kedisi olmayanlara çağrı yapayım dedim... Mar 18, 2016
Bu site, çeviri konusunda çok bilinen bir yer sanırım. İngilizce-Türkçe dil çiftinde (amatör-profesyonel-usta-çırak-öğrenci-meraklı-gelmiş-gitmiş-şöyle bir uğramış...) şu an 305 sayfa olduğunu gördüm. 305 x 25= 7625 kayıtlı üyelik var (İNG>TÜR dil çiftinde).
Bu siteyi beğenen ve belli konularda iddialı olan bazı arkadaşlarımızın CAT yazılımı kullanmadığını gördüm, üzüldüm. Kullanıyorlarsa da sayfalarında bunu belirtmemişler en azından.
Hani bilgisayar-internet okuryazarlığı gibi bir kavram vardı ya... Hah işte artık bu işi yapmak isteyenlere CAT okuryazarlığın var mı diye soruluyor. Dedik ya her şeyin endüstrileştiği bir çağda yaşıyoruz. Yukarıda TS örneğini vermiştim. Ne yazık ki Avrupalardan maçlarına geldiğim Trabzonspor artık o eski gücünde değil. Bana endüstriyel futbolda bir şeyleri ıskalamış gibi geliyor.
Bu çeviri işinde de böyle. Çağın gereklerini ıskalayan, özsermayesine yatırım yapmayan, aman sen de çevirip gidiyoruz işte diyenler... Dışdövletlerden büyük hacimli ballı iş beklemesin kardeşim.
Emeğe de yazık. Çiftçilikten örnek vereyim: Toroslardaki köyümde elma-kiraz tarımı çok yaygın. Eskiden çapalama işleri çok zaman alırdı, çoktandır motorlu çapa kullanıyorlar ağaç diplerinde. Millet işini bitirince balık tutmaya, sevdiği bir uğraşı yapmaya gidebiliyor artık. Çocukluğumda tarlaya hep birlikte gidilir gün ininceye kadar da yoğun emekle çalışılırdı... Şimdi teknoloji 75-80 derece eğimli arazide bile işyükünü çok azaltıyor insanın.
Demek ki teknolojiden kaçış yok. Para kazanmak istiyorsak işimize, CAT yazılım/larına da yatırım yapacağız. Öyle evde oturup kös kös "iş gelmiyor" demeyeceğiz. Prozdaki profilleri gezip, forumları okuyup bu işin ustalarından bir şeyler öğrenmeye çalışacağız.
Teknoloji ile güreş tutulmaz. Bunu yapmaya kalkan 250 kiloluk sumo güreşçisinin altında kalabilir.
Linux kullanıcısı değilim Mar 18, 2016
Yeni şeyler öğrenmeyi, denemeyi severim ama artık bu yaştan sonra kurulu sistemi değiştirmeyi de düşünmüyorum. You can't teach an old dog new tricks! Linux kullanmayı öğreneceğim süreyi çocuğumla geçirmeyi ya da kitap okumayı tercih ederim.
SDL Trados Studio trenine binip iki yılda bir yeni sürüm için para vermek de bana anlamsız geliyor. Deja Vu X işimi görüyor, SDL Studio kullanmamı isteyen müşterim de olmadığı için gereksiz bir yatırım yapmama gerek kalmıyor. Zaten Deja Vu X ile sdlxliff dosyalarını da çevirebilirim.
Atıl bey, şimdiye kadar CAT programlarına ihtiyacınız olmamışsa bundan sonra da olmaz sanıyorum.