18 Mart 1915 günü İtilaf Devletleri Çanakkale Boğazı’nı geçerek İstanbul’a egemen olma hayallerini, küçümsemiş oldukları Anadolu halkının aldıkları zafer karşısında kaybetmişlerdir. İtilaf Devletleri, 17 Mart’a kadar geçen yaklaşık bir aylık süreçte Çanakkale tabyalarını otuz beş kere bombalarlar. Fakat hiç ummadıkları güçlü bir direnişle karşılaşırlar. 18 Mart günü yedi saat boyunca boğazı ateş altında tutmalarına rağmen, Nusret mayın gemisinin gizlice döşemiş olduğu mayınlar ve kıyı toplarının atış gücü sayesinde donanma kuvvetinin üçte birini yitirerek geri çekilmek durumunda kalacaklardır. Geçen 103 yıldan bu yana 18 Mart her yıl Çanakkale Deniz Zaferleri olarak anılmaktadır. 18 Mart Zaferi’nin kahramanı, Müstahkem Mevki Komutanı Cevat Çobanlı Paşa’dır. * Cevat Paşa İstanbul’un fiilen işgali sırasında Malta’ya sürülmüş, ancak 1922 yılında özgürlüğüne kavuşarak Kurtuluş Savaşı’nda mevkiini alabilmiştir. 1926 yılında Orgeneral olmuş, 13 Mart 1938 yılında vefat etmiştir.
1921 yılından bu yana bağımsızlığımızın ve mücadelemizin simgelerinden olan İstiklal Marşımız 1 Mart’ta ilk kez mecliste okunmuştur. Milli Şairimiz Mehmet Akif Ersoy tarafından kaleme alınmış olan ve bir milletin bağımsızlığa çırpındığı zamanlarda “Korkma!” diyerek marşımız, 12 Mart 1921 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Milli Marş olarak kabul edilmiştir. Bugünkü beste ise 1930 yılında kullanılmaya başlanmıştır. Bestekâr çok değerli sanatçılarımızdan Osman Zeki Üngör’dür.
1430 yılının mart ayında Osmanlı orduları Selanik’i fethetmiştir. 19 Mart 1886 Osmanlı, Süveyş Kanalı’nın açılmasına izin vermiştir. 30 Mart 1863 yılında “Cemiyet-i Tedrisiye-i İslamiye” adıyla ve padişah fermanıyla Darüşşafaka kurulmuştur. 1883 yılında Mektebi Sanayii Nefise, bugünkü adıyla Güzel Sanatlar Akademisi kurulmuştur. 12 Mart 1918 yılında, Erzurum Kazım Karabekir komutasında geri alınmıştır.
1919 yılının Mart’ında Samsun, Zonguldak, Urfa, Antalya işgal edilecektir. 17 Mart 1919’da İzmir’de toplanan ve üç gün süren Müdafaayı Hukuk Cemiyeti Kongresi silahla karşı koyma kararı almıştır. Misak-ı Milli kararından vazgeçiremeyen İşgal Devletleri, 16 Mart 1920 tarihinde İstanbul’u resmi olarak işgal edilmiştir. 27 Mart 1921 yılında İkinci İnönü Muhaberesi başlamıştır.
1 Mart 1923 yılında Latife Hanım, Atatürk’ün konuşmasını dinlemek üzere meclise giderek Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne giren ilk kadın oldu. 4 Mart 1923 yılında İzmir İktisat Kongresi sona erdi ve Misak-i İktisat kabul edildi. 24 Mart 1923 Mustafa Kemal Paşa Times Dergisi’ne kapak oldu. 25 Mart 1935 tarihinde Afet İnan Türk Tarih Kurumu Asbaşkanlığına seçildi. 3 Mart 1924 yılında Tevhid-i Tedrisat Kanunu yürürlüğe girdi, yeni cumhuriyetteki tüm eğitim kurumları tek çatı altında toplandı. 1 Mart 1926 yılında yeni Türk Ceza Kanunu yürürlüğe girdi, bu ceza kanunu 1889 yılı İtalyan Ceza Kanunu temel alınarak hazırlandı.
1971 ayının mart ayında Avrupa ve Asya kıtalarını birbirine bağlayan Boğaziçi Köprüsü yapımı tamamlanmış, İstanbul Boğazı birleşmiştir. 1985 yılında Aziz Nesin Uluslararası PEN Yazarlar Birliğince onur üyesi seçilmiştir.
İlk kadın diplomatımız olan Adile Ayda ile Ömer Seyfettin, İlhan Selçuk, Metin Altıok, Tomris Uyar, Sabiha Gökçen, Ziya Gökalp, Abidin Dino, Memduh Şevket Esendal, Yakup Kadri Karaosmanoğlu ve Kartal Tibet mart ayında dünyaya gelmiştir.
8 Mart 1948 tarihinde Doktor Hulusi Behçet hayatını kaybetmiştir, kendisi bir deri hastalığı olan Behçet Hastalığı’nı tanımlayarak Dünya Tıp Literatürüne girmiştir. Mart ayında; 1984’te Kerime Nadir, 1973’te Aşık Veysel, 1995’te Belgin Doruk, geçtiğimiz yılda ise Halit Akçatepe’yi kaybettik. 15 Mart 1939 yılında hayatını kaybeden ses sanatçısı Deniz kızı Eftalya, boğazda sandalla açılıp şarkı söylermiş. Kim olduğunu bilmedikleri bu sese insanlar deniz kızı yakıştırması yapmışlar. Daha sonraları Atatürk’ün huzuruna da çıkarak şarkı söyleyen Eftalya Işılay, sesini plaklarla bize bırakmıştır.
1 Mart 1922 günü Türkiye Millet Meclisi üçüncü yasama yılı açılış konuşmasında Mustafa Kemal Atatürk şöyle söylemiştir:
“Türkiye’nin hakiki sahibi ve efendisi, hakiki üretici olan köylüdür.”
*Turgut Özakman, 1881 – 1938 Atatürk, Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet Kronolojisi