Bisiklet üreticileri de, donanım üreticileri de ürünlerini belirli bir ortalama müşteri kitlesini ölçü alarak tasarlıyorlar. Üst sınır olarak takriben 75kg alınıyor, 80-85kg ve üstü dağ bisikletinde „ağır“ sayılmaya başlıyor. Bu ağırlığın üzerine çıktıkça özellikle hafiflik hedef güdülerek üretilmiş ürünlerin zayıflıkları ortaya çıkıyor. Esneyen kadrolar, dibe vuran amortisörler, virajlarda jantlara sürten fren pabuçları, kırılan sele boruları, seleler hep bunlara işaret.
Önce uygun bir bisiklet gerek
Bu yazımızın konusu dağ bisikletine sevdalanmış ortalamanın üstünde ağırlığa sahip bisikletçiler. Yani arazi binişinde 80-85kg’in üstüne çıktıkça nelere dikkat etmeli, güvenlikten ödün vermeden nasıl bir yol izlemeli? Bu konuya birkaç ana başlık altında eğilelim:
Kadro elbette bisikletin taşıyıcı öğesi olarak en önemli parçalardan. Günümüzde kadro teknolojisi son derece geliştiği için üreticinin özel olarak belirttiği haller haricinde kadrolarda bir ağırlık sınırlaması yok, herkes özel üretim olmamak kaydıyla her bisikleti kullanabilir elbette. Ancak belirli bir kilonun üzerine çıkınca kadroya etki eden güçler de haliyle artıyor. Özellikle ayakta yapılan sürüş esnasında kadronun esnemesi pedala verilen gücün tamamen çekiş sistemine aktarılamamasına, ayrıca bisikletin kontrolünde de zayıflıklara yol açıyor. Dolayısıyla bisiklet alırken dipçikleme ile kadronun fazla güç binen kısımlarının güçlendirilmiş, boruların yeri geldiğinde oval şekle sokularak yanal güçlere daha iyi mukavemet gösterecek hale getirilmiş, çeki borusu ve arka üçgende S-Bend tabir edilen kavisli tasarımlar kullanılmış olması gibi özellikler elbette bisikletin esneme eğilimini azaltacaktır.
S-Bend arka borular
"Monostay" arka yapı
Amortisör alırken ağırlığa yönelik nelere dikkat edilmesi gerektiğini daha önce daha önce incelemiştik. Elbette ilk nokta ağırlığa uygun bir yay ya da uygun hava basıncı. Yalnız bunun ötesinde de amortisörlerin ağır sürücülere verdikleri tepki değişiyor. Örneğin yine ayakta bisiklet kullanırken ya da virajlarda önde fren pabuçlarının sağlı sollu jantlara sürtmesi amortisörün esnediğine işaret. Amortisörlerin esneme özellikleri borularının kalınlıkları ile değişiyor, burada ölçü alınan iç boru kalınlığı. Yaygın ölçü burada 28mm civarında. 80-85kg gibi bir ağırlıktan itibarense binicilerin bu ölçüyü rahatlıkla esnettikleri bir gerçek. Dolayısıyla bu seviyeden sonra amortisör alınacaksa asgarî 30-32mm iç boru kalınlığı olan modellerin tercih edilmesi hem amortisörün esneme yapmasını önleyecek, hem de esnemeyen bir amortisör ön tekerleğin istenen yere gitmesini, yön tutmasını kolaylaştıracaktır.
Jant genişlikleri konusuna da daha önce tekerleklerle ilgili yazımızda değinmiş, misal olarak Mavic marka jantlar için tavsiye edilen ağırlık sınırlarını göstermiştik. Jantların sağlamlığı yükseklikleri ve genişlikleri ile doğru orantılı. Dolayısıyla aşağıdaki jantı 1mm esnetmek için gereken gücü Newton cinsinden gösteren çizelgede de görüldüğü gibi belirli bir ağırlığın üzerine çıktıkça daha geniş jant modellerini tercih etmek jantların sağlamlığı açısından faydalı olacaktır.
Teller konusuna yine aynı yazıda değinmiştik. Hangi tel türü tercih edilmiş olursa olsun tekerleğin sağlamlığı açısından yine son derece önemli bir noktadan, örme sertliğinden bahsetmek şart. Tekerlekler ile ilgili yaşanan sorunların arkasında çoğu zaman gereği kadar sert örülmemiş teller yatıyor. Üç aşağı beş yukarı bir kural olarak elle kesiştikleri yerde sıkıştırılan iki telin azamî 0,5-1cm’lik bir hareket serbestisine sahip olması gerek diyebiliriz. Bunun yanında jant tellerinin sertliği elbette pahalı bir direnç ölçer ile ölçülebilir. Bu konuya önümüzdeki bültenlerimizde yayınlayacağımız jant örme konulu yazımızda ayrıca değineceğiz.
Mavic 719, 19mm iç genişlik
Kadro donanımı da ağırlığı taşıyan unsurlar arasında. Sele, sele borusu, gidon gibi parçalar elbette sürücünün ağırlığını taşıyan unsurlar. Dolayısıyla belirli bir ağırlığın üstüne çıkınca hafiflik hedefini fazla ileri götürmemek şart. 100g civarındaki gidonlar, gidon boğazları, çok hafif seleler, sele boruları haliyle ağır bir sürücünün ortalama bir sürücüye göre nispeten daha kolaylıkla sorun olabilecek parçalar.
Aynı şey çekiş sistemi donanımı için de geçerli. Aynakollarda Shimano’nun “hollowtech” teknolojisi ve bunun değişik markalardaki muadilleri, orta millerde Octalink, ISIS gibi teknolojiler veyahut artık yavaş yavaş yayılmaya başlayan yekpare aynakol ve mil sistemleri ağır sürücülerin pedal çevirirken güçlerini esnemeden kaynaklanan bir kayba uğramaksızın çekiş sistemine aktarmaları açısından üzerinde durulması gereken noktalar.
Yeni LX yekpâre aynakol ve orta mil
Yine ağır sürücülerde daha fazla etkilenen parçalardan biri furş/çatal yatakları. Yoldaki her darbenin etki ettiği çatal yatağı sürücü ne kadar ağırsa elbette o kadar baskı altında kalıyor. Dolayısıyla burada da rahatlıkla çok hafif modeller yerine birinci adim olarak rulmanlı modelleri, ikinci adim olarak daha sert sürüş için tasarlanmış modelleri kullanmak uzun vadede sorunsuz bir sürüş için faydalı olacaktır.
Syncros Hardcore çatal yatağı
Bütün bu önlemler, ölçütler haliyle bisikleti kullanım tarzı da sertleştikçe ileriye götürülmeli. Genel olarak bu tarz bir donanımla elbette hafiflik rekorları kırılmayacağı, 9kg’lik bisikletler oluşturulmayacağı aşikâr. Ancak ortalamanın üstünde bir ağırlıkta uzun vadede bisikletten zevk almak için belirli kıstasları göz önünde bulundurmak da elzem.
Bu yayın 5675 kez okundu.