İsmail CİNGÖZ - DOĞU AKDENİZ ÜZERİNE YAPILAN GİZLİ HESAPLAR BOZULDU
Türkiye ile Libya’nın uluslararası alanda tanınan Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında “Akdeniz’de deniz yetki alanlarının sınırlandırılması ile güvenlik ve askeri işbirliğinin genişletilmesine yönelik anlaşmalar” 27 Kasım 2019 günü İstanbul’da imzalandı.
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), Mısır, İsrail ve Yunanistan ile uzun bir süredir Doğu Akdeniz’de “Münhasır Alan Mücadelesi” yürüten Türkiye’nin çok önemli kazanımlar elde etmesini sağlayan bu anlaşmalar, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti Başkanlık Konseyi Başkanı Fayez el Sarraj arasında gerçekleşen görüşmelerin ardından imzalandığı basında yer aldı.
Uluslararası basın kuruluşlarında yer alan haberler incelendiğinde; Libya’nın doğusunda yer alan ama uluslararası alanda tanınmayan Halife Hafter hükümeti, imzalanan bu anlaşmayı kınadığını ve gayri meşru olduğunu, Libya’nın güvenlik ve egemenlik haklarının ihlali olduğunu açıkladı. Yunanistan tarafından da tepkiyle karşılanan anlaşmaya Mısır “yasa dışı” diyerek üçüncü tarafları bağlayıcı olmadığını duyurdu. Ancak Türkiye ile Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti Başkanlık Konseyi arasında imzalanan “deniz yetki sınırlandırma anlaşmasının” Akdeniz üzerinde kıyıdaş iki ülke arasında uluslararası hukuka uygun olduğu görülmektedir.
1970’li yıllarda Tunus’un adalar üzerinde belirlediği deniz sınırları konusunda uyuşmazlık yaşayan Libya, uyuşmazlığın çözümü için Uluslararası Adalet Divanı’na başvurmuş ve mahkeme ile uyuşmazlığın lehine çözümünü sağlamıştır. Ayrıca Malta ile bir ada konusunda yaşanan uyuşmazlığı Uluslararası Adalet Divanı’na taşıyarak lehine çözülmesini sağlayan Libya, deniz yetki alanları anlaşmazlıklarını uluslararası hukuk yoluyla çözme tecrübesi olan bir ülkedir. Dolayısı ile Libya, Yunanistan’ın iddialarının aksine deniz yetki alanlarının belirlenmesinde adaların dikkate alınmayacağını gayet iyi bilmektedir.
Anlaşmanın evveliyatı incelendiğinde; Libya’nın 27 Mayıs 2009 tarihinde deniz yetki alanlarının sınırlandırması için Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) ilan edip, sınır ülkelerle anlaşma imzalamaya hazır olduğunu duyurmasına dayandığı görülmektedir. Libya’nın bu açıklamasının ardından 26 Ağustos 2009 tarihinde Türk Deniz Kuvvetleri Komutanı olan Oramiral Eşref Uğur Yiğit, yaptırdığı araştırmalar ile Türkiye ve Libya’nın karşılıklı kıyılarının olduğunu ve iki ülke arasında bir sınırlandırma anlaşması yapılabileceğini haritalarla tespit etti. O dönem Türkiye Başbakanı olan Recep Tayyip Erdoğan Orgeneral Yiğit tarafından hazırlatılan haritalar ile 29 Kasım 2010 tarihinde Libya’ya giderek Kaddafi ile yapılan görüşmelerin ardından iki ülke arasında bu hususta çalışmaları başlatmış olsa da 2011’de patlayan Arap Baharı olayları nedeniyle çalışmalar kesintiye uğramıştır.
Arap Baharı olaylarının Libya’ya sirayeti ve Kaddafi’nin devrilmesinin ardından ülkede yaşanan iç karışıklıkları fırsat bilen Yunanistan, Libya’nın Akdeniz’deki 39.000 km2 deniz sahasını sahiplenmiştir. Savunma Bakanı Hulusi Akar ile Genelkurmay Başkanı Orgeneral Yaşar Güler’in 5 Kasım 2018 tarihinde Libya’ya gerçekleştirdiği ziyaret ile 2011’de kesilen görüşmeler tekrar başlamıştır. Sayın Akar’ın ziyareti ile Yunanistan’ın bölgede işgal sahaları ve planları da gündeme gelmiştir. Türkiye’nin bu girişiminden hemen sonra Amerika’nın desteklediği darbeci General Halife Hafter tarafından Ulusal Mutabakat Hükümeti’ni devirmek amacıyla Trablus’a saldırı başlatılması dikkatle incelenmelidir. Nihayetinde Libya Kara ve Deniz Hudut Komitesi anlaşma öncesi 18-19 Kasım 2019 tarihleri arasında Türkiye’ye gelmiş ve yetkililerle teknik çalışmaları tamamlayarak anlaşmaya son şeklinin verildiği bilinmektedir.
Ayrıntıları henüz fazlaca bilinmese de Türkiye’yle GKRY, Yunanistan ve Avrupa Birliği (AB) arasında Doğu Akdeniz sahasında yaşanan enerji kaynakları ve MEB geriliminin daha da yükseleceği beklenmektedir. Çünkü Türkiye ile Libya arasında imzalanan anlaşmalar ile Doğu Akdeniz sahasında dengelerin değişmesine neden olmuştur. Zira uluslararası hukuk dahilinde imzalanan anlaşma ile iki ülke arasında mutabık kalınan sahada petrol ve doğal gaz arama ve çıkarma hususunda söz sahibinin Türkiye ile Libya olduğu uluslararası kamuoyuna ilan edilmiş oldu.
Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, bir soru üzerine, Türkiye ile Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakat muhtırasının Türkiye’nin uluslararası hukuktan kaynaklanan haklarını korumayı amaçladığını açıklamıştır. Sayın Çavuşoğlu ayrıca, benzeri görüşmeleri GKRY haricinde her ülkeyle Türkiye’nin görüşebileceğini beyan etmiştir.
Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için Libya tarafından bütün hukuki prosedürler tamamlanmıştır. Türkiye’de ise TBMM’nin onaylamasına müteakip Birleşmiş Milletler (BM)’e bildirerek resmen yürürlüğe girmesi beklenmektedir.
Türkiye ile Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında imzalanan “deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakat”, yıllardır Yunanistan’ın kurguladığı sistemi çökertmiştir. Doğu Akdeniz’de münhasır alan mücadelesi veren Türkiye’nin elini güçlendiren bu anlaşma, uluslararası kamuoyunda meşru kabul edilen Libya hükümeti ile imzalanmış olması nedeniyle uluslararası meşruiyet tartışmalarına fırsat vermeyecek özelliklere haizdir.
Türkiye, bu anlaşmayla kendi karasularında, Yunanistan’ın AB’yi arkasına alarak hak iddialarını bertaraf etmiştir. Aynı zamanda AB’nin Doğu Akdeniz’de taraflı ve hukuksuz davranışlarına da dur demiştir. Böylece Doğu Akdeniz’de Sykes-Picot benzeri hukuksuz paylaşımların olamayacağını uluslararası hukuk çerçevesinde ilan etmiştir.
 Asya KARAGÜL; “Türkiye’den Yeni Sykes Picot’a Libya Darbesi!”, 30.11.2019.
 Güneş; “Türkiye’nin Libya ile Deniz Yetki Alanı Anlaşması İmzalaması Halinde Yunanistan’ın İşgal Projeleri Bozulacak, 11.11.2018.
 Yeni Şafak; “Akdeniz’de Oyun Şimdi Başladı”, 29.11.2019.
 Yeni Şafak; “Libya’da Bu Harita Açıldı”, 11.11.2018.
 İsmail CİNGÖZ; “Yol Ayrımındaki Türkiye Ne Yapacak?”, Ticari Hayat Gazetesi, 12.06.2019.
 Amerika’nın Sesi, “Türkiye ve Libya Akdeniz’de Yetki Alanı Anlaşması İmzaladı”, 28.11.2019.
 Deutsche Welle Türkçe; “Mutabakat Türkiye’nin Haklarını Koruyor”, 28.11.2019
Yazarın diğer yazıları 27.11.2019 -DÜNYANIN DÖRT BİR YANINDA YAŞANAN OLAYLAR NEYİN GÖSTERGESİ? 20.11.2019 -PETROLÜN TARİHÇESİ VE DOĞU AKDENİZ 13.11.2019 -YÜZ YILLIK ENERJİ KORİDORU PLANI 6.11.2019 -İNGİLTERE VE AMERİKA ARŞİVLERİ “SOYKIRIM YOKTUR” DİYOR 30.10.2019 -TÜRKİYE-ABD, TÜRKİYE-RUSYA MUTABAKATLARINDAN SURİYE SÜRECİNE BAKIŞ 23.10.2019 -KOŞULLU MUTABAKAT SÜRDÜRÜLEBİLİR Mİ? 16.10.2019 -TÜRKLÜĞÜNÜ UNUTMAYAN MACARİSTAN VE BARIŞ PINARI HAREKATI 9.10.2019 -TÜRKİYE’NİN NÜKLEER SERÜVENİ 2.10.2019 -F-35, SU-57 ve MİLLİ SAVAŞ UÇAĞI 25.9.2019 -KÜRESEL GÜÇ OLABİLMENİN MEŞAKKATLİ SÜRECİ 18.9.2019 -TÜRKİYE YENİ DÜNYA DÜZENİNE HAZIRLANMALIDIR 11.9.2019 -KÜRESEL GÜÇ OLMANIN YOLU NÜKLEERDEN GEÇMEKTEDİR 4.9.2019 -GELİŞMELER TÜRKİYE’NİN SURİYE POLİTİKASINI DEĞİŞTİRECEK Mİ? 28.8.2019 -MALAZGİRT’TEN DUMLUPINAR’A 21.8.2019 -30. YILINDA BULGARİSTAN TÜRKLERİNİN 89 GÖÇÜ 7.8.2019 -YENİ SAVAŞ SİLAHI: MÜLTECİLER 31.7.2019 -KÜRESEL SERMAYE KÖRFEZ'DE SAVAŞ İSTER Mİ? 24.7.2019 -ABD NE YAPACAĞINI BİLEMİYOR, TÜRKİYE SİLAH SANAYİİNİ GÜÇLENDİRMELİ 17.7.2019 -S-400’LER GELDİ, MÜTTEFİKİMİZ(!) ABD NE YAPACAK? 10.7.2019 -DOĞU AKDENİZ VE KIBRIS ÜZERİNDEN BÜYÜK İSRAİL'E GİDEN YOL 3.7.2019 -G-20 ZİRVESİ’NİN ARDINDAN 26.6.2019 -HÜRMÜZ’DE ABD-İRAN GERGİNLİĞİ 19.6.2019 -DÜNYA YENİDEN KURULUR TÜRKİYE YERİNİ ALIR 12.6.2019 -YOL AYRIMINDAKİ TÜRKİYE NE YAPACAK? 29.5.2019 -TÜRKİYE S-400 KARARLILIĞINI SÜRDÜRMELİDİR 22.5.2019 -ABD'NİN İRAN'DAN SONRAKİ HEDEFİ TÜRKİYE 15.5.2019 -F-35’LER VERİLMEK İSTENMİYOR, S-400’LER BAHANE 8.5.2019 -İZMİR'İN İŞGALİ VE UNUTULAN GERÇEKLER 1.5.2019 -ÇİN’İN AVRUPA’YA AÇILIM HAMLELERİ VE TÜRKİYE İÇİN ÖNEMİ 24.4.2019 -ERMENİ DİASPORASI 17.4.2019 -AMERİKA’NIN KİRLİ TARİHİ 10.4.2019 -24 NİSAN YAKLAŞIYOR ABD BAŞKANI NE DİYECEK 3.4.2019 -İSRAİL, TRUMP, GOLAN TEPELERİ VE PETROL YATAKLARI 27.3.2019 -S-400 FÜZE SİSTEMİ ANLAŞMASI VE TÜRKİYE-ABD KRİZİ 20.3.2019 -YENİ ZELANDA KATLİAMI VE TÜRK DÜŞMANLIĞI 13.3.2019 -CEZAYİR OLAYLARI YENİ BİR ARAP BAHARI (!) GETİRİR Mİ? 6.3.2019 -KARDEŞ ÜLKE PAKİSTAN'IN KEŞMİR MÜCADELESİ 27.2.2019 -HOCALI SOYKIRIMI: UNUTMA - UNUTTURMA 20.2.2019 -DÜNYA'NIN GÖRMEDİĞİ UZAK DİYAR : DOĞU TÜRKİSTAN 13.2.2019 -YEMEN'DE MEZHEPSEL YAPI ÜZERİNDEN NÜFUZ MÜCADELELERİ 6.2.2019 -YEMEN: GİDENİN GEL(E)MEDİĞİ UZAK DİYAR 30.1.2019 -ADANA MUTABAKATI VE ESAD REJİMİNİN GELECEĞİ 23.1.2019 -ABD’NİN SURİYE’DEN ÇEKİLME SÜRECİ VE OLASILIKLAR 16.1.2019 -TÜRKİYE’Yİ HAFİFE ALANLARA YANILDIKLARI GÖSTERİLMELİDİR 9.1.2019 -SÜLEYMAN ŞAH TÜRBESİ NE OLACAK? 2.1.2019 -YÜKSELEN GÜÇ ÇİN-ABD MÜCADELESİ VE TÜRKİYE 26.12.2018 -ABD SURİYE’DEN GERÇEKTEN ÇEKİLİYOR MU? 19.12.2018 -FIRAT’IN DOĞUSUNA HAREKÂT VE ABD 12.12.2018 -MONTREUX SÖZLEŞMESİ VE TÜRKİYE’NİN ÖNEMİ 5.12.2018 -KIRIM’DA ABD-RUS MÜCADELESİ VE TÜRKİYE 28.11.2018 -KIBRIS, DOĞU AKDENİZ DOĞALGAZ YATAKLARI VE GÜÇ MÜCADALESİ 21.11.2018 -TÜRKİYE ARMAGEDON SAVAŞINI ÖNLEYEBİLİR Mİ? 14.11.2018 -TRUMP’IN YANLIŞ HAMLESİ: AMBARGO 7.11.2018 -ABD’NİN İRAN AMBARGOSU İLE HEDEFİ NEDİR? 31.10.2018 -TRUMP’IN NÜKLEER HAMLESİNİN ARKASINDA NE VAR? 24.10.2018 -DOĞU-BATI-İSLÂM ÜÇGENİNDE TÜRK DIŞ POLİTİKASI 17.10.2018 -ABD-ÇİN MÜCADELESİ VE DOĞU TÜRKİSTAN SORUNU 10.10.2018 -TÜRKİYE-ÇİN STRATEJİK ORTAKLIĞI VE DOĞU TÜRKİSTAN 3.10.2018 -TÜRKİYE’NİN YENİ STRATEJİK HAMLELERİ 26.9.2018 -CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’IN BM TOPLANTISI VE ALMANYA ZİYARETİ 19.9.2018 -MİSAFİRLİKTEN VATANDAŞLIĞA SURİYELİLER 12.9.2018 -İDLİB OPERASYONUNUN MUHTEMEL SONUÇLARI 5.9.2018 -TÜRKİYE NATO’YA MUHTAÇ MI? 29.8.2018 -TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİ (1960-2018) 15.8.2018 -TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİ (1918-1960) 8.8.2018 -TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİ (OSMANLI DÖNEMİ) 1.8.2018 -RAHİP BRUNSON OLAYININ PERDE ARKASI 25.7.2018 -HELSİNKİ ZİRVESİNİN ŞİFRELERİ 18.7.2018 -İRAN’IN MUHTEMEL GELECEĞİ VE GÜNEY AZERBAYCAN 11.7.2018 -DÜNYA PETROL PİYASASININ ŞAH DAMARI HÜRMÜZ BOĞAZI 4.7.2018 -KANDİL DAĞI GERÇEĞİ 27.6.2018 -MENBİÇ HAREKATI VEKALET SAVAŞLARININ SONU MU? 20.6.2018 -BULGARİSTAN TÜRKLERİ VE DEVAM EDEN SORUNLAR 13.6.2018 -BATI TRAKYA TÜRKLERİ VE DEVAM EDEN SORUNLAR 6.6.2018 -WASHİNGTON GÖRÜŞMELERİ VE MENBİÇ’TEN SONRASI 30.5.2018 -EVANGELİZM, TRUMP VE KUDÜS 23.5.2018 -TANRI KIYAMETE Mİ ZORLANIYOR? 16.5.2018 -TRUMP İRAN’A OPERASYON MU PLANLIYOR? 9.5.2018 -ÇİN’İN DOĞU TÜRKİSTAN POLİTİKASI 2.5.2018 -DOĞU TÜRKİSTAN’IN STRATEJİK ÖNEMİ VE TÜRKİYE-ÇİN İLİŞKİLERİ 25.4.2018 -ABD ETNİK VE MEZHEPSEL BÖLGESEL KAOS İSTİYOR 18.4.2018 -TRUMP GİTMEK İSTİYOR, ABD GİDEMİYOR 11.4.2018 -ABD SURİYE’DE KALABİLMEK İÇİN BAHANE Mİ ÜRETİYOR? 4.4.2018 -ABD’DEN SONRA FRANSA MI? 28.3.2018 -ORTA DOĞU BATAĞINDA AMERİKA’NIN ÇÖKÜŞÜ 21.3.2018 -ABD’NİN ÇÖKÜŞÜ VE TÜRKİYE’NİN ORTADOĞU’DAKİ YENİ KONUMU 14.3.2018 -AFRİN’DEN KANDİL’E UZANACAK HAREKÂT 7.3.2018 -AFRİKA’NIN ÖNEMİ 6.3.2018 -BULGARİSTAN’IN 3 MART BAĞIMSIZLIK GÜNÜ KUTLAMALARI 28.2.2018 -KIBRIS’TA NELER OLUYOR? 21.2.2018 -ABD SURİYE’DEN NEDEN VAZGEÇEMİYOR? 14.2.2018 -ABD NE YAPMAYA ÇALIŞIYOR? 7.2.2018 -SURİYE’DE VEKÂLET SAVAŞLARI VE ÖSO 31.1.2018 -KİM DOST, KİM DÜŞMAN-MÜTTEFİK KİM? 24.1.2018 -ZEYTİN DALI HAREKÂTI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ 17.1.2018 -PERSLERDEN İSLAM DEVRİMİ’NE İRAN VE BÖLGESEL BARIŞ 10.1.2018 -İRAN’DA GAZAP VE ÖFKE  3.1.2018 -ABD TÜRKİYE’Yİ KUŞATIRKEN İRAN KARIŞIYOR 27.12.2017 -ABD İMPARATORLUĞU ÇÖKÜYOR 20.12.2017 -İİT ZİRVESİ ve İSLAM BİRLİĞİ HAYALİ… 13.12.2017 -DEVAM EDEN HAÇLI SEFERLERİ 6.12.2017 -TÜRKİYE-ABD SICAK SAVAŞI YAŞANIR MI? 29.11.2017 -NATO SKANDALI VE TÜRKİYE İLE RUSYA’NIN ORTADOĞU’DAKİ ROLÜ 22.11.2017 -LÜBNAN EKSENİNDEN OLUŞAN YENİ İTTİFAKLAR 15.11.2017 -ORTADOĞU’NUN YENİ GÜNDEMİ: SUUDİ ARABİSTAN-LÜBNAN-YEMEN 8.11.2017 -İSRAİL’İN KÜRT SİYASETİ İLE HEDEFİ NEDİR? 1.11.2017 -BATI HER ZAMANKİ GİBİ: BARZANİ’YE DE OYUN OYNADI 25.10.2017 -SURİYE’NİN YENİDEN İNŞA SÜRECİNDE TÜRKİYE NE YAPMALI? 18.10.2017 -TÜRKİYE’NİN SURİYE OPERASYONU VE SON KERKÜK GELİŞMELERİ 11.10.2017 -ORTADOĞU ÇATIŞMALARININ BİR DİĞER SEBEBİ SU SORUNU MU? 4.10.2017 -REFERANDUM BİTTİ, BARZANİ NE YAPA(BİLİ)R 27.9.2017 -BARZANİ, REFERANDUM VE TÜRKİYE’NİN IRAK OPERASYONU 20.9.2017 -BARZANİ REFERANDUM İÇİN NEDEN ISRAR EDİYOR? 13.9.2017 -YENİ GÜÇ MÜCADELE ALANI ARAKAN VE MASUM MÜSLÜMAN HALKI
Ramazan Demir 4 Aralık 2019 Çarşamba 09:24
Allah kalemine kuvvet versin yaz devrem.