Türkçe Ve Rusçanın Söylemsesbilimsel Karşılaştırması (Comparison of Discourse-Phonology of Turkish and Russsian)
Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (Ankara University Journal of Social Sciences), 7(1) 2016, 142-163.
See all articles by Pınar Bekar
Turkish Abstract: İletiyi algılama ve anlamlandırma sürecinde, konuşucunun amacı ve alıcının çıkarımlarına göre ezgi, söylemde anlam değiştirici işlev yüklenmektedir. Bu araştırmada, Searle (1969)’da geliştirilen Söz Edimi Kuramına (Speech Acts) dayanılarak, farklı anlamsal ve kullanımsal özellikler yüklenmiş kimi sözeylemlerin Türkçe ve Rusçadaki ezgi görünümlerinin karşılaştırılması ve dillerarasında söylem-sesbilimsel yönden ortaya çıkan değişimlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Rusça ve Türkçenin sözcük dizilişinin farklılık göstermesi nedeniyle tümce-başı ve tümce-sonu konumlarındaki ezgi eğrileri farklılaşsa da, dillerarasında odaklanan birimlerin benzer anlamsal ve kullanımsal gönderimleri taşıdığı gözlenmiştir. Sesbilimsel gözlem tekniğinin uygulandığı bu araştırmanın veri tabanı, 25-30 yaş aralığında bulunan Türkçe ve Rusça anadili konuşucusunun bağlamsal açıdan kendi anadillerine göre uyarlanmış karşılıklı konuşma durumlarını içeren sözlü dil verilerinden oluşmaktadır. Her sözeylem için söylemsel yönden farklılık gösteren karşılıklı konuşma durumu oluşturulmuş, toplamda 4 sözeylem olmak üzere (8x2) 16 karşılıklı konuşma metninin Praat 5.2 Programında sesbilimsel çözümlemesi yapılmıştır. Ezgiyi oluşturan ton, odak ve perde vurgusundaki sesbilimsel değişimler temelinde çözümlenen veriler, Türkçe ve Rusçadaki sesletimleri açısından ezginin söylemdeki işlevinin nasıl bir rol yüklendiğini ortaya koymuş, bu yolla dillerarasında odaklama ve ezgi yapıları açısından bazı benzerliklere ve farklılıklara ulaşılmıştır.
English Abstract: Intonation plays a function on changing of the meaning according to speaker’s intention and listener’s inference in the process of perception and interpretation of message. In this study, based on the Speech Acts Theory of Searle (1969), it is aimed to determination of the comparison of intonational patterns of some speech acts which convey variable semantical-pragmatical functions in Turkish and Russian and the discourse-phonologic differences cross languages. By reason of Russian and Turkish differ with their word-order, there seems tonal variations in sentence-initial and sentence-final positions, however it is observed that the focus items carry similar semantic and pragmatic references in both of the languages. The database of this phonological observation techniques used study composed of the verbal data containing mutual conversations of speakers that is adapted to their own languages for 25-30 aged matched speakers one of whom mother tongue is Russian and other ones is Turkish. Each speech act consisted of mutual conversation that differs by its discourse function. Their phonologic analysis were done in Praat 5.2 Program for 4 speech acts (8x2) in total 16 mutual conversations. The role of intonation in discourse function of Turkish and Russian is explained for the data analyzed on the basis of intonational variations including tone, focus and pitch accents. Also, it is reached similarities and dissimilarities by their focusing and intonation structures via this way cross languages.
Keywords: Söylemsesbilimi, Ton, Odak, Sözeylem, Perde Örüntüsü, Discourse Phonology, Tone, Focus, Speech Act; Pitch Pattern
Bekar, Pınar, Türkçe Ve Rusçanın Söylemsesbilimsel Karşılaştırması (Comparison of Discourse-Phonology of Turkish and Russsian) (January 29, 2016). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (Ankara University Journal of Social Sciences), 7(1) 2016, 142-163. . Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3280923
Pınar Bekar (Contact Author)