Alfabe, M.Ö., M.S., yoğun, Türkiye devleti, ajansa düşmek, affedersiniz, ne içersiniz, hazır kahve, super soft üzerine
M.Ö. 1000 yıllarında Fenikeliler A harfini büyük K harfine benzeyen bir işaretle kullanmışlar. Bu K harfini baş aşağı çevirir ve dik inen çizgisini de biraz ortaya alırsak, Fenikelilerin A işareti ortaya çıkar. Bu işaretin anlamı kaynaklara göre "öküz" imiş. Filistin ve Suriye yörelerinde, o dönemlerde bu işaret, á lef diye adlandırılırmış ve bu kelimenin ilk sesi olan a bir gırtlak sesiymiş. Bu işareti Yunanlılar M.Ö. 900 yıllarında Fenike alfabesinden almışlar; şeklini ters çevirerek A durumuna getirmişler. Yunanlılardan Etrükslere oradan da Romalılara geçmiş. Orta Çağ'da bu harf geliştirilmiş, küçük harf biçiminde de yazılmıştır.
Alfabe kelimesindeki sorun yalnızca ilk seslerin ince okunmasından kaynaklanmaz. Bu kelime doğu kökenli değildir. Fransızcadan dilimize geçmiş olan alfabe'nin bütün heceleri kısadır. Dolayısıyla bu kelimenin ikinci hecesini uzun söylemek de yanlıştır.
Eskiden kablelmilât ve badelmilât biçiminde kullanılan bu kelimeler Cumhuriyet Dönemi'nde milâttan önce, milâttan sonra şeklinde değiştirilmiştir. Kısaltması ise M.Ö. ve M.S. biçiminde okul kitaplarında, bilimsel eserlerde yayılmıştır.
Burada bir gerçeği tekrar hatırlatmakta yarar var. Telâffuz hataları, dilimize doğu ve batı dillerinden geçen kelimelerde daha çok görülür. Türkçe kelimelerin telâffuzunda ise sorunlar azdır. Yeni Türk alfabesi Türkçe kelimelerdeki telâffuz hatalarını asgarî düzeye indirmiştir. Türkçe kökenli olan önce sözünde bir sorun yoktur. Ancak milât'ın ilk hecesi uzun, ikinci hecesi incedir. Ayrıca son ünsüzü, ünlüyle başlayan ek alınca milâdın biçiminde yumutar.
"Ne kadar yoğunsun." (Star TV, Çat Kapı, 4.7.1999) Dillerden düşmeyen şu yoğun kelimesine kulak veriniz. Ne kadar sık kullanılıyor. Sıklıkta neredeyse yani kelimesine ulaşacak. "Hacmine göre ağırlığı çok olan" anlamındaki bu fizik terimi, "kesif" karşılığı olarak da kullanılır. Yoğunluk ise "kesafet"in karşılığıdır. Yukarıdaki örnekte olduğu gibi "Çok meşgulsünüz, çok işiniz var, işiniz başınızdan aşmış." gibi çeşitli biçimlerde ifade edilebilecek bir değerlendirme yalnızca "yoğunsunuz" ile ifadeye çalışılıyor. Böylece anlatım ve söz dağarcığı daralıyor.
"Affedersiniz, sözüne nereden geldiniz?" diyebilirsiniz. Kafkas Üniversitesinde 5 Haziran 2000 tarihinde Türkçemizle ilgili olarak yaptığım konutmada sığır kelimesi geçti. Konuşmanın sonunda Veteriner Fakültesinden bir hocamız bana şöyle bir soru sordu: "Açıklamalarınızda sığır kelimesini kullanırken neden 'affedersiniz' demek ihtiyacını duydunuz?" Soru ilgi çekici. Biz eşek sözünü kullanırken affedersiniz deriz. Bunu toplum adabı olarak kabul ederiz. Eşek, ayı sözleri bazı niteliklerinden dolayı insanlara sıfat olarak verilebiliyor. Sığır sözünde de bu durum var. Ancak at kelimesi söz konusu olduğunda "affedersiniz" sözüne ihtiyaç duyulmuyor. Soruyu böylece cevaplamaya çalıştım.