Sezai Karakoç: Dini tarihten, toplumdan çekip alınız, geriye medeniyet ve insanlık namına ne kalır? - ekrangazetesi.com | Yeni gazete alışkanlığınız
Giriş Tarihi : 06-12-2019 19:36 Güncelleme : 10-12-2019 20:02
Sezai Karakoç’a göre, medeniyet, kelime olarak dinden gelmektedir. Din, Medine, medeniyet hep aynı kökten gelen kelimelerdir.
İslâm’ın devlet, nizam, hukuk ve îman üzere inşa ettiği toplumun yaşayışı ve yaşayış tarzını ilerleterek koruması medeniyet kendisidir. Bir inanç, bir düşünce, bir dünya görüşü, kitlelerin malı olduğu zaman, yaşayabilmek için medeniyet olmak zorundadır. Çünkü uzun ömür, medeniyet ömrüdür. Devlet-i ebed müddet fikri de yorumlanırsa medeniyet fikrine çıkar. (Sezai Karakoç, Düşünceler I-Kavramlar, Diriliş Yayınları, s.18-19)
Karakoç’un medeniyet anlayışında Mehmed Âkif gibi, Batı’nın ilerlemeci anlayışının izleri olduğunu ileri sürenler, onun çağın şartları gereğince “Fen” ilimlerini İslâm’ın üslûbu ve buyruklarında kullanmak gerektiği fikrini göz ardı ediyorlar. Medeniyetinin zemini gayet net bir şekilde İslâm’dır:
"Dinin yayılışı medeniyetin yayılışıdır ”
Sezai Karakoç, Mehmed Âkif gibi Batı’nın fen ve ilmini alıp İslâm anlayışında kullanalım düşüncesinden dolayı sentezci diyenler olsa da katıksız bir niyet ve düşünceyle İslâm medeniyet taraftarıdır. “Günlük Yazılar II-Sütun” kitabında medeniyet anlayışını “diriliş insanı” yla târif eder. Medeniyet için ilk saik inanan insandır.
“İslam’ın Dirilişi” kitabında, İnsanlığı toptan tehdit eden silâhların mucidi olan Batılıların bunları keşfedip yapacağını biz Müslümanlar önceden kestirmeli ve onlar yapmadan, biz yapmalıydık, diyor.
Osmanlı’nın İslâm medeniyetine kattıklarını savunur. “Osmanlı asırlarında medeniyet toplu olarak ilerlemiş, incelmiş ve gelişmiştir. Osmanlı’nın çöküşü medeniyetin çöküşü mânasına gelmez. Çöküşüyle medeniyetimiz sona erdi zannettik. Batı böyle ilân etti ve aydınlarımıza bunu inandırdı. Hâlâ aydınlarımız bu şokun etkisinden uyanamamışlardır. Oysa ölen medeniyet değildi.” (İslâm’ın Dirilişi, s.44)
"İslâm medeniyeti vahiy medeniyetidir”
Karakoç’un bakışıyla iki medeniyet vardır: İlki ak medeniyet, diğeri kara medeniyettir. Ak medeniyet İslâm medeniyetidir, yâni vahiy ve Kur’an medeniyeti. İslâm medeniyetini ikiye ayırır: İdeal medeniyet ve vâki medeniyet. Asr-ı Saadet’te Hulefa-i Raşidin dönemi de dâhil ideal medeniyet olarak tavsif eder. İdeal medeniyetten çıkan Emevi, Abbasi, Osmanlı gibi medeniyetler vardır ki bunlar da vâki medeniyetlerdir ki bulundukları zaman ve zeminin emarelerini taşırlar.
Bu medeniyet modellerinden biri tekrar bir İslâm medeniyeti ihya etmek isterse model olarak alacakları devir Asr-ı Saadet’tir. İslâm medeniyetinin farklılıkları bir bütündür. Mâveraünnehir’deki de Harran’daki medeniyet ihyasını İslâm’ın dairesi içinde kabul eder. İbni Teymiye de, İmam-ı Gazali de, Hz. Mevlâna da, İbni Arabi de İslâm medeniyetinin çatısı altındadır. (Düşünceler I-Kavramlar)
“Çıkış Yolu II - Medeniyetimizin Dirilişi- Dört Konferans” kitabına göre medeniyet yalnız mimarî uslûp değil, hayat üslûbudur. İslâmların Kur’an ve Sünnet istikametindeki gayesini gerçekleştirme ve bu istikametteki duygu ve düşüncelerini ifade isteğinden doğan niyet ve faaliyetlerin, teori ve pratiğin tamamıdır. “İyi” ve “kötü” birbirinden tamamen farklı medeniyet vardır. İnsanın yaratıldığı günden bu yana birbiriyle devamlı mücadele hâlindedir. Hz. Âdem’le başlayan “iyi” nin medeniyeti olan “ak medeniyet” vahiy, hakikat ve kitap medeniyetidir.
Hülâsa olarak, medeniyet târifinde Doğu ve Batı’yı coğrafî terim olarak değil, ruhun mânevî doğusu ve batısı olarak kullanır. “Ak” ve “kara”, “iyi” ve “kötü”, “bal” ve “zehir”, “tuba” ve “zakkum” kadar birbirinden farklı olan Doğu ve Batı; târih boyunca birbirleriyle devamlı mücadele hâlindedir.
Ahmet Doğan İlbey / Türkiye Yazarlar Birliği