Mizantürk - Makaleler - SMMM Saadettin Keskin - Gelir Vergisi Stopaj Teşviki
(Bölgesel teşvik kapsamında 6.bölge için)
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen geçici 80.ci madde ile 01.07.2012 tarihinden itibaren yapılacak yatırımlarda, Bakanlar Kurulunca belirlenen il ve ilçelerde çalıştırılacak personelin ücretinden yapılacak gelir vergisi stopajı’ndan belirli şartları taşıması halinde vaz geçilmesine ilişkin teşvik uygulaması yürürlüğe girmiştir.
193 sayılı GVK Geçici 80.ci maddesi aşağıdaki gibidir;
Geçici madde 80. Bakanlar Kurulunca istatistiki bölge birimleri sınıflandırması, kişi başına düşen milli gelir veya sosyoekonomik gelişmişlik düzeyleri dikkate alınmak suretiyle belirlenen illerde yapılacak yatırımlar için Ekonomi Bakanlığı tarafından düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 31/12/2023 tarihine kadar gerçekleşen yatırımlarda teşvik belgelerinde öngörülen ve fiilen istihdam edilen işçilerin ücretlerinin sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgari ücretin brüt tutarına tekabül eden kısmı üzerinden hesaplanan gelir vergisi, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan tarihten itibaren 10 yıl süreyle verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden terkin edilir.
- Birinci fıkraya istinaden terkin edilecek verginin hesabında, öncelikle 32 nci maddede yer alan asgari geçim indirimi dikkate alınır.
- Yatırımın tamamlanamaması veya teşvik belgesinin iptal edilmesi halinde, gelir vergisi stopajı teşviki uygulaması nedeniyle terkin edilen vergiler, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil olunur.
- Yatırımın faaliyete geçmesinden önce devri halinde devralan, aynı koşulları yerine getirmek kaydıyla gelir vergisi stopajı teşviki uygulamasından yararlanır.
- Yatırımın kısmen veya tamamen faaliyete geçmesinden sonra devri halinde, gelir vergisi stopajı teşviki uygulamasından devir tarihine kadar devreden, devir tarihinden sonra ise kalan süre kadar devralan yararlanır.
- Bu madde kapsamındaki gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlananlar, diğer kanunlarda yer alan aynı mahiyetteki hükümlerden ayrıca yararlanamazlar.
- Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”
Maliye Bakanlığı, 27.07.2012 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 283 nolu gelir vergisi genel tebliği ile uygulamanın usul ve esaslarını belirlemiştir.
Bu bilgilerden hareketle, Stopaj teşviki ile ilgili uygulamanın nasıl olacağı açıklanmaya çalışılacaktır;
a) a) Teşvik, hangi il ve ilçelerde yapılan Ekonomi Bakanlığı tarafından yatırım teşvik belgesine bağlanmış yatırımlara uygulanacaktır?
15/6/2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla 6.cı bölge olarak belirlenmiş;
- Van illeri ile
- Bozcaada ve Gökçeada ilçeleri teşvikten yararlanabilecektir.
b) Teşvik uygulamasından hangi mükellefler yararlanabilecektir?
Yukarıda belirtilen il ve ilçelerde gerçekleştirilen yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlayan,
2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararda aranılan şartları topluca taşıyan, mükellefler yararlanabilecektir.
c) Teşvik edilmeyen yatırımlar hangileridir?
2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı EK-4’de belirtilen “I-TEŞVİK EDİLMEYECEK YATIRIMLAR” bölümü dikkate alınmalıdır.
d) Teşviki şarta bağlanmış yatırımlar hangileridir.
2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı EK-4’de belirtilen “II-TEŞVİKİ BELİRLİ ŞARTLARA BAĞLANMIŞ YATIRIM KONULARI” dikkate alınmalıdır.
e) Yatırımın asgari tutarı nedir?
Yatırımın asgari tutarı (Beşyüzbin) 500.000 TL’dir. Soğuk hava deposu yatırımlarında 500 m2, seracılıkta 5 dekardır.
f) Hangi alanlardaki Yatırımlar Yararlanabilecektir?
2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı EK-2-A’da belirtilen “BÖLGESEL DESTEKLERDEN FAYDALANABİLECEK SEKTÖRLER VE BÖLGELER İTİBARİYLE ASGARİ YATIRIM TUTARLARI VEYA KAPASİTELERİ” tablosu dikkate alınmalıdır.
g) Yatırımın tamamlanamadan veya tamamlandıktan sonra devri halinde uygulama nasıl olacaktır?
- Yatırımın faaliyete geçmesinden önce devri halinde, devralan kurum, aynı koşulları yerine getirmek kaydıyla gelir vergisi stopajı teşviki uygulamasından yararlanabilecektir.
- Yatırımın kısmen veya tamamen faaliyete geçmesinden sonra devri halinde, gelir vergisi stopajı teşviki uygulamasından devir tarihine kadar devreden, devir tarihinden sonra ise kalan süre kadar devralanın yararlanması mümkündür.
- Teşvikin uygulanmasında faaliyet konusu ile tam veya dar mükellefiyet esasında vergilendirilmenin bir önemi bulunmamaktadır.
h) Ücret bordrosunda göründüğü halde fiilen çalışmayanlar için teşvikten yararlanmak olanaklı mıdır?
- Gelir vergisi stopajı teşviki, sadece kapsama dahil iller ve ilçelerde bulunan işyerlerinde fiilen çalıştırılan işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanacak gelir vergisi stopajı açısından geçerlidir.
- Bu işyerlerine ilişkin bordrolarda gösterilmiş olsalar dahi fiilen bu işyerlerinde çalışmayan işçiler açısından teşvikten yararlanmak mümkün değildir.
- İzin, hastalık ve benzeri nedenlerle işyerinde bulunulmaması halleri fiilen çalışmama olarak kabul edilme
i) Uygulama nasıl olacaktır?
GVK 283 nolu genel tebliğindeki açıklama şöyledir;
“Gelir Vergisi Kanunun Geçici 80 inci madde kapsamında gelir vergisi stopajı teşviki uygulanan ücretlerin vergilendirilmesinde, öncelikle asgari geçim indirimi dikkate alınır.
Gelir Vergisi Kanunun Geçici 80 inci madde kapsamında gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanan mükellefler, gelir vergisi stopajı teşvikine ilişkin bildirimde yer alan terkine konu olacak vergi tutarını verecekleri muhtasar beyannamenin Tablo-1 "Matrah ve Vergi Bildirimi" bölümünün (18/d) no'lu satırında (Ücret Ödemeleri Üzerinden Yapılan Tevkifatın Gelir Vergisi Kanunun Geçici 80 inci Maddesi Gereği Terkin Edilen Tutarı) göstereceklerdir. Bu tutar, (17/b) no'lu satırda gösterilen gelir vergisi kesintisi toplamından indirilerek terkin sonrası kalan gelir vergisi tutarı(19) no'lu satırda gösterilecektir.”
Stopaj teşviki, asgari ücret üzerinden alınan gelir vergisinden asgari geçim indirimi düşüldükten sonra kalan tutar kadar uygulanacaktır.
Örnek; Gökçeada’da gerçek usulde gelir vergisi mükellefi bay (A) 10 dönüm sera için Ekonomi bakanlığından teşvik belgesi almıştır. Teşvik belgesine göre tamamladığı serada çalıştırılmak üzere asgari ücretli bir işçi ile brüt ücreti 2.400 TL olan bir ziraat mühendisi işe alarak çalıştırmaya başlamıştır. Asgari ücret 940 TL’dir. Her iki işçi de bekardır.
Ekim 2012 dönemi ücret bordrosuna göre;
Asgari ücretli işçinin hesaplanan gelir vergisi; 119,85
Ziraat mühendisinin hesaplanan gelir vergisi; 306,00- TL
Asgari geçim indirimi (2012 için);
Yılbaşındaki asgari ücret x 12 x 0,50 x 0,15 = 886,50 x 12 x 0,50 x 0,15
(886,50 * 12 * 0,50 * 0,15) / 12 = 66,4875 TL/Ay
Gelir stopaj teşvik hesabı;
Hesaplanan Gelir vergi Stopajı : 425,85 TL
Asgari geçim indirimi : 133.- TL = (66,49 x 2)
Kalan Stopaj : 292,85 TL
Gelir Stopaj Teşviki : 106,70 TL = (119,85 x 2 – 133.-)
Ödenecek Stopaj : 186,15 TL
ı) Uygulamanın süresi:
Bu uygulamadan 01.07.2012 tarihinden itibaren Ekonomi Bakanlığınca teşvik belgesine bağlanmış yatırımlarda, teşvik belgesinde gösterilen personel sayısını aşmamak şartı ile,
31.12.2023 tarihine kadar yapılan yatırımlarda, yatırımın kısmen ya da tamamen tamamlanması anından itibaren 10 yıl süre ile yararlanılabilecektir.
En son; 31.12.2023 tarihi itibarı ile tamamlanmış yatırımlar 31.12.2033 tarihine kadar yararlanabilecektir.
2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yatırımlar;
- Stratejik yatırımlar olarak sınıflandırılmıştır.
Ekonominin üretim kapasitesini artırmak, işsizliği azaltmak ve istihdamı teşvik etmek, dış ticaret açığını azaltmak amacı güden bu teşvik sisteminden yararlanabilmek için,
- Gelir vergisi kanunu geçici 80.ci maddesi
- 2012/3305 sayılı Bakanlar kurulu kararı,
- 283 nolu GVK Genel tebliğinin
- Sonradan eklenecek yardımcı kaynakların iyice anlaşılması gerekmektedir.
Bu çalışma 6.bölge kapsamındaki yatırımlarla sınırlı tutulmuştur.
- 2012/3305 sayılı BKK
- 283 nolu GVK Genel Tebliği