Yaşar Aksoy / Bir destan, üç roman
Bir destan, üç roman 29.8.2014
Bir destan, üç roman
6 Temmuz 2010 Salı günü sabahı, Yüzbaşı Selahattin'in Romanı'nı birkaç gecedir hiç uyumadan, kim bilir kaçıncı kez bitirdim.
Bu roman, Filistin cephesindeki subay arkadaşlarının “Cehennem Topçu” dedikleri Yüzbaşı Cemil'in anlatıldığı Kemal Tahir'in kaleminden çıkma “Yorgun Savaşçı” romanıyla, başlangıç bölümünde Şehit Gazeteci Hasan Tahsin Bey ile yurtsever bir genç olan Yusuf'un İzmir'in işgalinden bir gece önce Maşatlık Tepesi'ndeki konuşmalarıyla başlayan Samim Kocagöz'ün “Kalpaklılar ve Doludizgin” romanıyla ve Nazım Hikmet'in tüm Türkiye halkının şanlı direnişini anlatan “Kuvayı Milliye Destanı” ile birlikte edebiyatımızda “Emperyalizme karşı ulusal kurtuluş ruh ve bilincini” yaratan temel yapıtlardan biriydi. Ben bu buluşmaya, bir konuşmamda “Bir destan, üç roman” dememiş miydim?
“Bir Destan, Üç Roman” kavramı, bu ülkenin ulusal kurtuluş bilincini ilk planda sergileyen bir öncü bireşimdir. Ulus olmanın, devrimci olmanın, başı dik halk olmanın, Emperyalizme teslim olmamanın, her şeyin çürüdüğü küresel saldırıda dimdik ayakta durabilmenin temel dinamiklerini günümüzde bile aşılayan bir direniş cephesidir, bu edebi eserlerin toplamı veya buna benzer ürünler..
Şu ülkenin acı talihine bakın ki, Kuvayı Milliye Destanı, Nazım'ın Ankara Merkez Cezaevi, İstanbul Tevkifhanesi, Çankırı, Bursa ve Üsküdar Cezaevlerinde, 1938-50 arasındaki 12 yıllık mahpusluğu esnasında kaleme alındı.. Yorgun Savaşçı romanı ise Kemal Tahir'in 12 yıl yattığı hapislik günlerinde yazıldı, filmi ise 10 yıl yasaklı ve yakılı kaldı.
Kemal Tahir ilk eşi Fatma İrfan'a 10 Aralık 1938 yılında hapishaneden gönderdiği mektupta şöyle demişti:
“- 1938'de Cumhuriyet Ordusunu isyana teşvik etmek cürmü ile hapse tıkılan Kemal Tahir'in Türk İnkilabına dair en kuvvetli eseri yazması, tarihte pek garip olacak..”
Bu cümle Nazım'ın Kuvayı Milliye Destanı'nı hapiste bitirdiği 1939 yılı Şaban ayında, destanın sonuna düştüğü nota da gönderme yapar:
“- Bu katliamda hürriyetimi ve ekmeğimi kaybettiğim oldu. Fakat hiçbir zaman açlığın, karanlığın ve çığlıkların içinden güneşli elleriyle kapımızı çalan gelecek günlere emniyetimi kaybetmedim. Ve bundandır ki ben hücremde bu sabah yaklaşan bir müjdenin davetiyle uyanıyorum. Ve bu nikbinliğin verdiği hakla bu destanı yazmakla büyük, doğru ve mükemmel bir iş yaptığıma inanıyorum”.
Sevgili Samim Kocagöz de, yaşamı boyunca rejim tarafından sevilmemiş, desteklenmemiş, hep kösteklenmişti, ama bu acıları hep içine atarak mütevazi yaşamında onurundan asla ödün vermedi.
Kurtuluş Savaşı'nı edebiyat aracılığı ile tarihe geçirenlerin ortak kaderi bu muydu?..
Yüzbaşı Selahattin'in yazarına Ziverbey İşkencehaneleri'nde ve Ergenekon İddianameleri'nde reva görülen eziyet, iftira ve saldırılar, ne hukuka, ne demokrasiye, ne de ulusal duyguya yakışmıyordu.. Bilmem anımsanır mı, sağcı General De Gaulle 1968 öğrenci direnişini yazılarıyla ve eylemiyle destekleyen Sartre'ın tutuklanmasını isteyenlere karşı çıkmış ve “Sartre, Fransa'dır!” demişti. Bilmem bunu hiç duymuş mudur savcı beyler?..
1 LAHİT AĞLADI/ Bir ses 28.9.2018 4183
217 Balıklıova Destanı (35) 22.3.2016 3267
290 Yoksullar Mahallesi'nde şiir 8.5.2015 3066