AYM Başkan Vekili Yıldırım: AYM'ye 6 yılda 194 bin bireysel başvuru yapıldı
Haber Giriş: 4 Eylül 2018 Salı 16:23
Anayasa Mahkemesi Başkan Vekili Prof. Dr. Yıldırım, 2012'den bu yana 194 bin bireysel başvurunun kabaca 150 bininin sonuçlandırıldığını söyledi.
İstanbul Kültür Üniversitesi (İKÜ) Hukuk Fakültesi tarafından Çeşme'de bir otelde düzenlenen "Uluslararası İnsan Hakları Akademisi Yaz Çalıştayı"na katılan Anayasa Mahkemesi Başkan Vekili Prof. Dr. Engin Yıldırım, Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi'nin dünyadaki en eski anayasa mahkemelerinden biri olduğuna dikkat çekerek, 1962'den bu yana çalışmalar yaptığını söyledi.
6 yılda 194 bin bireysel başvuru
Anayasa Mahkemesi'nin, evrensel insan hakları standartlarının Türkiye'de yerleşmesi hususunda çalışmalarını sürdürdüğünü aktaran Yıldırım, şöyle dedi:
"2012 yılından bu yana 194 bin bireysel başvuru yapıldı. 194 bin bireysel başvurunun kabaca 150 bini sonuçlandırıldı. Şu an elimizde yaklaşık 44 bin kadar derdest dosya var. Darbe teşebbüsünden önce Anayasa Mahkemesi önüne gelen bireysel başvuruların aşağı yukarı yüzde 70'ini 1 yıl, 1,5 yıl içinde sonuçlandırmaya başlamıştı. Darbe teşebbüsü ve ardından olağanüstü hal ilan edilmesi mahkemeye yönelik bireysel başvuru sayısında bir anda çok ciddi artışlara yol açtı."
"Komisyon kurulması, bireysel başvuru yükünü kısmen azalttı. Sonuçlanan başvurulardan 2 bininde ihlal bulundu. Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru kararlarının yüzde 95-96 gibi bir oranı kabul edilemez bulunmakta. Bu çok yüksek bir rakam gibi görülebilir. Ancak bu dünyadaki diğer sistemlerle karşılaştırıldığında onlara çok yakın bir oran. Yanlış bilmiyorsam Almanya ve İspanya anayasa mahkemelerinde de kabul edilebilirlik ve oradan da ihlal bulunma oranları tüm başvuruların yüzde 1,5-2'si gibi bir orana denk gelmekte."
Yıldırım, bu oranın yüksek olmasında vatandaşların Anayasa Mahkemesi'ni bir tür temyiz mahkemesi olarak algılaması eğiliminin büyük payı olduğunu ifade ederek, bu gibi başvuruların ağırlıklı olarak "açıkça beyanattan yoksunluk kriteri" ile kabul edilemez bulunduğunu söyledi.
"Anayasa Mahkemesi internet erişimiyle ilgili verdiği kararlarla övülmüştür"
Anayasa Mahkemesi'nin, Yargıtay ve Danıştay'ın bir temyiz yeri olarak görülmemeye çok dikkat ettiğini vurgulayan Yıldırım, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Şu ana kadar Anayasa Mahkemesi ile diğer yüksek yargı yerleri arasında ciddi bir uyum olduğunu görüyorum. Umulan endişeler bir anlamda gerçekleşmedi. Bu da bireysel başvurunun etkinliği açısından sevindirici bir gelişme. Anayasa Mahkemesi verdiği kararlarla her zaman tartışılır. Bütün dünyada bu böyledir. Kararlar toplumun, siyasetin bir kesimince beğenilir bir kesimce eleştirilir. Akademisyenler genelde eleştirir, eleştirmeleri de gerekir. Anayasa Mahkemesi internet erişimiyle ilgili verdiği kararlarla övülmüştür."
"OHAL döneminde KHK denetimiyle ilgili verdiği kararlar nedeniyle çok eleştirilmiştir. Türkiye'nin karşılaştığı demokratikleşme, insan hakları sorunlarının çözümünde tüm yükü Anayasa Mahkemesi'ne vermek tek çözüm olarak Anayasa Mahkemesini görmek, bütün bu işlerin çözüm yeri olarak 17 üye ve 95 raportörü sorumlu görmek bence biraz fazla haksızlık olur. Bu gibi alanlardaki sorunlar yok mu? Var ama bunun çözümü sadece Anayasa Mahkemesi'ni ilgilendirmemekte, başta yargı yerleri olmak üzere tüm kamu birimlerini ciddi şekilde ilgilendirmekte. Tüm kamu otoriteleri tüm işlemlerinde değerlendirmelerinde anayasamızın öngördüğü gibi hukuk devleti ve insan haklarına saygıya dayanan uygulamaları teşvik ederlerse, yaygınlık kazandırırlarsa Türkiye Cumhuriyeti'nin 100'üncü yılında çağdaş uygarlık seviyesine ulaşma konusunda ciddi adımlar atmış olacağını düşünüyorum."
"Mağduriyetlerin giderilmesi için azami gayret gösterilmektedir"
Yargıtay 13. Ceza Dairesi Başkanı ve Yargıtay İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Vuslat Dirim ise, insan hakları ve hukuk devleti ilkesinin insanlığın ortak evrensel değeri olduğunu belirterek, Türk milletinin de bu değerlere gönülden bağlı olduğunu söyledi.
"Maddi, manevi her türlü desteği bekliyoruz"
Darbe teşebbüsü gecesi 251 kişinin hayatını kaybettiğini ve 2 bin 200 kişinin yaralandığını anımsatan Dirim, konuşmasına şöyle devam etti:
"15 Temmuz gecesi yapılanların dünyanın her ülkesinde en ağır cezaları gerektiren suçlardan olduğu her türlü tartışmadan varestedir. Bu olayın sorumlularının hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde hak ettikleri cezayı almaları için gereken çaba gösterilmektedir. Uluslararası toplum ve özellikle de yurt dışından gelen dostlarımızdan Türk demokrasisine yönelen bu tehlikeyi bertaraf etme noktasında maddi, manevi her türlü desteği bekliyoruz."
"Yaşanan bunca sıkıntıya rağmen Türkiye Cumhuriyeti ve Türk halkının hukuka, demokrasiye ve adalete olan inancı aynen devam etmektedir. Onun içindir ki 685 sayılı KHK ile OHAL kapsamında alınan tedbirler nedeniyle mağdur olduğunu düşünen kişi ve kuruluşların yargı öncesi başvurabilecekleri bir itiraz komisyonu kurulmasına karar verilmiştir. Kuşkusuz OHAL İtiraz Komisyonunun kurulması, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru ya da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuru haklarını ortadan kaldırmamaktadır."
"Üniversitelere önemli görevler düşüyor"
İKÜ Rektörü Prof. Dr. Erhan Güzel de, insan haklarının, evrensel değerleriyle hak ve özgürlüklerin en önemli teminatı olması nedeniyle küresel kamuoyunun gündeminde olan konuların başında geldiğini söyledi.
Çalıştaya dair bilgiler veren Güzel, insan hakları ihlallerine karşı hükümetler, hukukçular ve üniversitelere önemli görevler düştüğünü aktararak, şöyle devam etti:
İKÜ Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Bahri Öztürk ise, çalıştayın bilimsel bir toplantı olmaktan daha fazlası olduğunu vurgulayarak, "15 Temmuz'da çok korkunç bir olay yaşadık ve bundan sonra temel hak ve özgürlüklerle ilgili olarak bazı negatif algılar dünyaya yayıldı. Bunun ortadan kaldırılabilmesi, en azından azaltılabilmesi ülkemizin tanıtıldığı gibi bir ülke olmadığının ilk elden konuklara aktarılması için bizim bu uluslararası sempozyum son derece önemli. Konukların gelmelerinden itibaren bilgi alışverişi başladı" dedi.
Açılış konuşmalarının ardından geçilen birinci oturumda söz alan eski Almanya Max Planck Enstitüsü Direktörü Prof. Dr. Albin Eser, geçen yıl katıldığı çalıştayda yürürlükte olan OHAL nedeniyle biraz endişelendiğini fakat verimli bir akademi gerçekleştirerek ülkesine mutlulukla döndüğünü anlatıp bu yıl OHAL'in kalktığını, akademinin çok daha başarılı geçeceğine inandığını ifade etti.
"Avrupa Ceza ve Ceza Usul Hukuku'nda İnsan Hakları Güvencesi" konulu bir sunum yapan Eser, ceza hukukunun önemine değinerek, "Bir yandan ceza hukuku yoluyla bazı insan haklarının korunması, öte yandan insan haklarının kovuşturmaya karşı oynadığı rol her iki açıdan da insan hakları ceza hukuku için büyük önem taşır. İnsan hakları ceza hukuku ile en iyi şekilde korunabilir" dedi.
Eski Almanya Yargıtay Başkanı Prof. Dr. Klaus Tolksdorf ise, "Uyuyan Güzelden Avrupa'nın Temeline" isimli sunumunda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne vurgu yaptı.
Çalıştay 9 Eylül'e kadar devam edecek.
Etiketler: anayasa mahkemesi Anayasa çalıştay
Son Güncelleme: 4 Eylül 2018 Salı 17:10