Madenciye Ürettiği Kadar Maaş
Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürü Burhan İnan, kurumu zarardan kurtaracak bir formül hazırladı. GMİS ve bakanlık formüle sıcak bakarken uygulama yeni alınacak işçileri kapsayacak.
Ekonomi / 04 Ocak 2011 Salı 13:07
Türkiye Taşkömürü Kurumu'nun 2010 yılı 446.6 milyon TL olarak öngörülürken, Genel Müdür Burhan İnan, zararın azalması için yeni bir formül hazırladı. Formülü rapor halinde hem müsteşarlığa hem de Genel Maden İşçileri Sendikası'na sunduğunu ifade eden İnan, her iki tarafın rapora sıcak baktığını söyledi.
Öte yandan Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Madenciliğin Sorunlarını Araştırma Komisyonu'nun raporunda kurum için 'Kambur' ifadesinin yer almaması Genel Müdür Burhan İnan'ı üzdü. Kendisinin koltuk hedefi olmadığını belirten Burhan İnan, bu formülün yaklaşık 5-6 yılda yerleşmesi ile tam anlamıyla rahat yaşayacağını aktardı. İnan, formülün yerleşmesi ile kuruma daha da faydalı olarak vicdanının rahat olacağını söyledi. Kurumun toplam giderleri içinde en yüksek payın işçi giderleri olmasından yola çıkan
Burhan İnan'ın üretimi artırma hesapları üzerindeki çalışması rapor haline getirildi. Kişi başına 650 kilogram olan üretimin en az bin kilograma çıkması hedefleniyor.
ÜRETİLEN KADAR MAAŞ
Madenciliğin Sorunları Konulu Araştırma Raporu'nda TTK'dan kambur olarak bahsedilmesinin üzücü olduğunu belirten Burhan İnan, şöyle konuştu: "Bu kuruma hepimiz sahip çıkmalıyız. Toplam zarar içinde işçi maliyetleri öne çıkıyor. Ancak burada işçiye daha fazla kazandıracak ama üretimi de artırabilecek bir proje üzerinde çalışıyoruz. Dünyada kişi başına üretim 2,5 ile 10 ton arasında değişir. Biz de kişi başı üretim ne yazık ki 650 kilogramdır. Bunu kişi başı bin kilograma nasıl çıkarabiliriz bunun hesabını
yapıyoruz. İşçimize bin kilo kömür çıkarması durumunda ücretini yükseltecek bir proje içindeyiz."
Meclis Araştırma Komisyonu'ndan çıkan raporda kurumun 'Kambur' olarak nitelendirilmesinin altında AK Parti Zonguldak Milletvekili Polat Türkmen ile CHP Zonguldak Milletvekili Ali Koçal'ın da imzası bulunuyor.
Genel Müdür Burhan İnan, TTK'nın ticari maliyete esas giderleri içinde en yüksek payın yüzde 65 işçilik olduğunu söyledi. Personel giderlerinin yüzde 10 memur giderleri olmak üzere yüzde 75 seviyelerinde gerçekleştiğini anlatan İnan, rapor hakkında şöyle dedi: "Kuruma son alınan (2006-2009 yıllarında) 4.200 işçi, Genel Maden İşçileri Sendikası (GMİS) ile yapılan protokol sonucu eski işçilerin aldığı ücretin yüzde 57'sini almak üzere ücretlendirilmiştir. Geçmişte yüzde 85'lere varan toplam gider içindeki
personel gider payları bu istihdam şekliyle yüzde 10'luk gerileme göstermiştir. Örneğin, 2000 yılında işe başlamış olan pano ayak üretim işçisinin (PAÜİ) kuruma maliyeti 5.081 TL/ay iken, 2009 yılında kurumda işe başlamış olan pano ayak üretim işçisinin kuruma maliyeti 3.016 TL/ay'dır. Bu ücretlendirme yöntemi her ne kadar daha düşük maliyetlerin ortaya çıkmasını sağlasa da analitik olmadığından ve verimliliği öngörmediğinden TTK'nın finansal problemlerini çözmede yeterli değildir. Kurumda istihdam edilen
çeşitli sanatlara mensup işçilik maliyetleri ise şöyledir. Kömür üretiminde çalışan Nezaretçi: 5.239 TL/ay, Pano ayak üretim işçisi (PAÜİ): 5.081 TL/ay, Yer altı hizmet işçisi: 4.111 TL/ay, Yer altı işçisi (ortalama): 4.550 TL/ay, Yerüstü işçisi (ortalama): 3.775TL/ay."
İlgili bakanlıklara sunulan formüle göre, maden işçisinin ürettiği kömür TTK ile işçi arasında pay edilecek. Kişi başına üretilen 650 kg/yevmiye olan kömürün üretim miktarının artırılması hedefleniyor. Ücretlendirme ise, üretimde verimliliği teşvik edecek, oto kontrolü sağlayacak, işçi ücreti ile kömür satış fiyatı doğru orantılı ilişkilendirilecek. İşçi başına günlük üretim olan 650 kilogram olan kömürün, yüzde 50'si Yeraltı üretim maden nezaretçisine, yüzde 45'i Pano ayak üretim ustasına (kazmacı),
yüzde 40'ı Pano ayak üretim işçisine (kazı yedek), yüzde 35-40'ı Yeraltı üretim destek sanatlarına, yüzde 35-40'ı yerüstü işçilerine verilecek. SSK, İşsizlik Sigortası, Amele Birliği Aidatı, 6772 Sayılı Yasa gereğince ödenen iki adet ikramiye ve Kıdem Tazminatı dışında hiçbir ilave ödeme yapılmaması öngörülüyor.
Sunulan raporun sonuçlarına göre, iyileştirmelerden beklenen sonucun alınabilmesi için işçi sayılarında yıl içinde ortaya çıkan eksilmelerin norm kadro aşılamamak kaydıyla yıl sonunda tamamlanması ön görülüyor. Kurumda çalışan memurların yüzde 97'sinin 40 yaşın üzerinde olması sebebiyle mühendislerin sayıca yeterli gibi gözükmekle birlikte, yaşları itibariyle yeraltının ağır şartları ile başa çıkmak için yaşlı oldukları belirtiliyor. Özellikle üretim ve iş güvenliği alanlarında kadro genç mühendislerle
takviye edilmesi gerektiği vurgulanıyor. Hizmet alımı yoluyla gördürülen işlerin ise aynı şekilde yapılmaya devam edilmesi gerektiği ifade ediliyor. Formül yerleştirildiği takdirde, önümüzdeki yıllarda kurumun alt yapı ihtiyacının neredeyse kalmayacağı belirtildi. Üretimin idamesi için yıllık 25 - 30 milyon TL yatırım yapılmaya devam edilmesi gerektiği belirtildi. Özellikle işçi ücretlerinin belirlenmesinde ortaya konulan yaklaşımın hayata geçirilmesi ile TTK Devlet Hazinesinde yük olmaktan çıkacak,
Demir-Çelik Endüstrisinin en önemli girdisi olan taşkömürünü üretmeye, Milli Ekonominin hizmetine sunmaya devam edecek.
Raporda ayrıca, 650 kilogram kömür üreten işçilerin 800, 1000 ve 1200 kilogram kömür üretimi yapmaları halindeki rakamların da kıyaslandığı görüldü. Buna göre 650 kilogram kömür üreten işçiye bin 185 TL, 800 kilogram kömür üreten işçiye bin 459 TL, üretim işçi başına bir ton olarak gerçekleştiğinde ise madencinin eline bin 828 TL geçecek.
Mevcut durumda halen üretilen kömürün satışından elde edilen gelirin işçi ücretlerini karşılama oranı 2008 yılı için yüzde 46, 2009 yılı için yüzde 54 seviyesinde belirlendi. İnan, "Önerilen ve verimliliğini, otokontrolü hedefleyen, işçi ücretlerini ortalama satış fiyatı ile doğrudan ilişkilendiren ücretlendirme sistemi uygulandığında bu oran kişi başına üretim 650 kilogram olarak gerçekleştiğinde yüzde 118, 800 kilogram olarak gerçekleştiğinde yüzde 130, bin kilogram olarak gerçekleştiğinde yüzde 142
mertebelerinde olacaktır" diyerek sözlerini tamamladı.
Türkiye Büyük Millet MeclisiAk PartiSskİsçi2008 Yılı