Klinik Tıp Aile Hekimliği Dergisi Temmuz - Ağustos 2013 TÜKENDİ
Gebelik İyot ve Tiroid Bezi
İyot insan hayatı için önemli bir eser elemandır. Endemik Guatr etyopatogenezinde diyetle alınan bazı guatrojen maddeler, bazı mikroorganizmalar veya iyot dışı bir takım eser elemanlar suçlansa da etkisi gayet iyi bilinen ve proflaksisi ile endemilerin önlediği gösterilen en önemli unsur iyot eksikliğidir (İE). Ancak iyot eksikliğinin endemik guatr dışında da çok önemli sonuçları vardır ve bunlar iyot eksikliği hastalıkları olarak gruplandırılırlar.
Uzm. Dr. İnan ANAFOROĞLU
Gebelikte Karşılaşılan Gu¨ncel Sorunlar
Hamilelik bir kadının hayatı boyunca en çok sosyalleştiği dönemlerden biridir. Bu dönemde yapılması ve yapılmaması gerekenler konusunda kime sorarsanız sorun her kesimden kişinin fazla tecru¨besi ve bilgisi olmasa da en azından fikri vardır. Bu yazıda, yayınlanmış araştırmalar ışığında hamilelikte sağlık alanında uğraşan her elemanın muhatap olabileceği bazı konular-hamilelik döneminde balık, kuruyemiş, kahve, çay, su¨t, meyve tu¨ketimi gibi- hakkında (sadece fikirler değil) bilgiler vermek istiyorum.
Jin. Opr. Dr. Selçuk SOMER
‘Çok beklenen o gu¨n geldi çattı ve sabırsızlıkla beklediğim bebeğim birkaç saat sonra kucağımda olacaktı. Sancılarla birlikte içimde fırtınalar kopuyordu, evet geliyor artık. Du¨nyaya geldiğinde birbirimizi çığlıklarla karşıladık. Yo hayır, sevinç çığlığı değildi bunlar. Yeni bir hayatın ve beraberinde gelen ilk vedanın dayanılmaz acı çığlığıydı. O ağlıyordu ben ağlıyordum. Alamadım kucağıma bahane uydurdum dikişlerim ağrıyor dedim. Ama beslemek için kucağıma almak zorundaydım, onun su¨tu¨me ihtiyacı vardı. Bana yaşamak için ihtiyacı olan bir varlık vardı artık. Herkesin gözlerinde sevinç gözyaşları, tebrik ediyorlar durmaksızın. Neydi tebrik edilen? Acaba annemde böyle hisler içinde miydi bana diye du¨şu¨nu¨yorum. Çocuğumu çok sevmem gerekmiyor mu benim? Bir kadın için du¨nyanın en gu¨zel mutluluğuydu hani? Anneyim ben cennet ayaklarımın altında(!) Bense ağlıyorum, sinirleniyorum her şeye ve tarif edemediğim anlamsızlık hissi ve hayatımdaki başarısızlıklara bir yenisi daha: ben anne olmayı başaramadım!’
Uzm. Psikolog Merve ULCAY
1.Basamakta Gebelik ve Lohusalık İzlemi
Gebelik takibi ve lohusalık izleminin gereklilik olduğuna dair tu¨m du¨nyada bir fikir birliği mevcut olmakla beraber; bu takibi kimin, nerede, hangi koşullarda, nasıl yapacağı tartışma konusudur. Klasik “batı” tipi 12-14 muayene içeren model, gelişmekte olan u¨lkelerde pratik olarak uygulanamamıştır. Du¨nya Sağlık Örgu¨tu¨ (DSÖ) 1999 yılında, sayıca daha az muayene içeren, temel sağlık hizmetlerinin verildiği 1.basamak için uygun bir model hazırlamıştır. Bu modelin randomize kontrollu¨ klinik çalışmalarda mortalite ve morbiditeyi arttırmadığı gösterilmiştir. Tu¨rkiye’de koruyucu sağlık hizmetleri, aile hekimliği modeliyle tekrar işlerlik kazanmıştır. Temelde koruyucu hekimlik hizmeti olan gebe ve lohusalık izleminin 1.basamakta yapılabilmesi için ulusal bir rehber hazırlanmıştır. Bu yazının amacı hem u¨lkemizde, hem de yurt dışında konuyla ilgili hazırlanmış rehberleri kıyaslayarak, gebe ve lohusalık izlemi konusunda bu¨tu¨nlu¨k içeren bir yaklaşım önermektir.
Though there is a worlwide concensus about the necessity of antenatal survaillance, there have been a debate about “who do it, how can be done, and which setting is appropriate” Clasical “western”type model that consist of 12-14 visits could not be adopted in developing countries. World Health Organization developed a “new model” which consists reduced-number visits and is appropriate for basic health care settings. After hudge- scala reformization in health system, preventive medicine starts to be functional again in Turkey. A national guideline was prepared for antepartum and postpartum care which are actually parts of preventive medicine. The aim of this review is to offer an integrated approach to antanatal and postnatal care wtih comparing both nationals and internationals guidelines about the issue.
Dr.Ömer Talip TURHAN
Dr. Cem TURAN
Adet Du¨zensizlikleri ve Disfonksiyonel Kanamalar / Menstrual Irregularities and Disfunctional Bleeding
Menstru¨el kanamanın du¨zen, miktar, sıklık ya da su¨resinin anormal olması anormal uterin kanama olarak du¨şu¨nu¨lmektedir.Yaşa yönelik ayırıcı tanının yapılması önemlidir. Adolesanlarda anormal uterin kanamalar sıklıkla anovulasyona bağlı iken şiddetli kanama, altta yatan kanama bozukluklarının belirtisi olabilir. Üreme çağındaki bir kadında anormal uterin kanamanın sık sebepleri arasında endometrial polipler, adenomyozis, leiyomyom, endometrial hiperplazi gibi uterin patolojiler yer alabilir. Disfonksiyonel uterin kanama ise alta yatan medikal bir hastalık ya da pelvik patolojinin olmadığı durumlarda göru¨len anormal menstru¨el kanama olarak tanımlanır. Bu hastaların değerlendirilmesi hikaye , genel fizik ve pelvik muayene, uygun laboratuvar testleri ve göru¨ntu¨leme yöntemlerini içermelidir. Tu¨m tedavi seçeneklerinin avantajları ve dezavantajları mevcuttur bu nedenle en uygun tedavi için hasta ile ayrıntılı tartışılmalıdır. Bunlara ek olarak postmenopozal dönemde kanama maligniteyi ekarte etmek için ileri değerlendirme gerektirir.
Menstruel flow that is abnormal in regularity, volume, frequency or duration, is considered as abnormal uterine bleeding. The age based differential diagnosis is important. In adolescents anormal uterine bleeding frequently occurs as a result of anovulation however the heavy bleeding may be the result of an underlying bleeding disorder. In reproductive- aged women uterine pathologies such as endometrial polyps, adenomyosis, leiyomyomas and endometrial hyperplasia are common causes of abnormal uterine bleeding. Disfunctional uterine bleeding is defined as the abnormal menstruel bleeding patterns where there is no underlying medical illness or pelvic pathology. The evalaution of these patients should include history, general physical and pelvic examination, appropriate laboratory tests and imaging tests. Since all treatments have advantages and disadvantages we should discuss these with the patient in detail for the appropriate treatment. Additionally, any vaginal bleeding in a postmenopausal woman requires further evaluation to exclude malignancy.
Dr. Gökçe ANIK İLHAN
Hamilelikte Ağız ve Diş Sağlığı / Oral Health During Pregnancy
Hamilelik su¨resince vu¨cutta birçok değişim meydana gelmektedir. Özellikle de hormonal değişimler tu¨m sistemleri etkilerken aynı şekilde ağız ve çevre dokularında da değişimlere neden olmaktadır. Östrojen ve progesteron seviyelerindeki artış dişetlerinde ve tu¨kru¨ğu¨n yapısında değişimlere neden olur. Dişetlerinde kanamalar plak miktarına ya da gingivitise bağlı olmaksızın ortaya çıkabilirken zaten var olan dişeti problemleri alevlenebilir. Periodontal problemlere sahip hastalarda ortaya çıkan prostoglandin, intelökin ve sitokinler amniyotik sıvıda da tespit edilmiştir. Bunlara bağlı olarak erken doğum ve preeklampsi riskinin artabileceği söylenmektedir. Tu¨kru¨ğu¨n yapısındaki değişim de hamilelerin periodontal hastalıklara yatkınlığını arttırmakta ve kalsiyum seviyesindeki azalma ve pH’daki du¨şme dişlerin remineralizasyonunu etkilemektedir. Bu nedenlerle hamilelerin ağız bakımına daha özen göstermeleri gerekmekte, rutin dental tedaviler de mu¨mku¨nse ikinci trimasterda yapılmalıdır.
During pregnancy many changes occur in the body. As hormonal changes affect all systems, they also lead to changes in the mouth and the neighboring tissues. Increase in the levels of estrogen and progesterone cause changes in the gums and saliva. Gum bleeding may arise without depending on the amount of plaque or gingivitis, or any existing gingival problem may flare up. Prostaglandin, interleukins and cytokines in patients with periodontal problems, have been also detected in amniotic fluid. Depending on these, the risk of preterm birth and preeclampsia, may increase. Change in the structure of saliva increases susceptibility to periodontal diseases in pregnant women and decrease of the level of calcium and fall of pH affects the remineralization of teeth. For these reasons, pregnants must demonstrate more care oral hygiene, routine dental treatments should be carried out at second trimaster if possible.
Uzm. Dr. İnan ANAFOROĞLU, 2Prof. Dr. Murat Faik ERDOĞAN
Trabzon Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji Kliniği
Ankara Üniversitesi Tıp Faku¨ltesi, Endokrinoloji ve Metabolizma Hst. B.D
Psikoaktif Psikolojik Danışmanlık Merkezi
Dr.Ömer Talip TURHAN, 2Dr. Cem TURAN
Adet Du¨zensizlikleri ve Disfonksiyonel Kanamalar
Doç. Dr. Orhan ÜNAL, Dr. Gökçe ANIK İLHAN
Dr. Lu¨tfi Kırdar Kartal Eğitim Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği
Yrd. Doç. Dr. Serhat Emre ÖZKIR
Afyon Kocatepe Üniversitesi Diş Hekimliği Faku¨ltesi Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalı