100.Yıl Tribün - ODTÜ Ormanı Yol Olmasın!
Daha önceden de çeşitli gerekçelerle tahrip edilen ODTÜ ormanı ve kampüsü, yeni yol projelerinin hedefinde.
Daha önceden de çeşitli gerekçelerle tahrip edilen ODTÜ ormanı ve kampüsü, yeni yol projelerinin hedefinde. Projeler, doğal ve sosyal birçok tehdit barındırıyor. Bilkent A7 Kapısı-Öğretmenler Caddesi Tüneli ve Bilkent A7-İncek Yolu inşaatlarının yakın gelecekte başlaması planlanıyor.
Bilkent – Öğretmenler Caddesi Tüneli
Bilkent A7 kapısı civarından başlayıp Eğitim Fakültesi civarından ve Hazırlık önünden devam edip diğer tarafta Öğretmenler Caddesi’ne bağlanması planlanan tünel için amaç olarak “Eskişehir yolu üzerindeki trafiği azaltmak” sunuluyor. Oysa tünel, ileride tekrar Eskişehir yoluna bağlanacağı için iddia edilen amaç tartışmalı bir noktada.
Tünel, 6-9 ay sürmesi öngörülen yapım sırasında Eğitim Fakültesi ve Hazırlık’taki eğitimi çok büyük oranda etkileyecek. Yer altına verdiği zarar sebebiyle ekolojik dengeyi bozması ve Bilkent bölgesindeki muhtemel arkeolojik varlıkları tehdit etmesi de ciddi tehlike oluşturuyor. Bunların yanı sıra, tünel yapımından sonra, hava çıkışlarının yoğun kirliliğe sebep olması ve tünelin sağlıklı yapılmaması neticesinde yüzeyde çöküntüler ve benzeri yapısal sıkıntılar oluşması da olası tehlikelerden.
Tünelin yapılma yöntemi de bu tehlikelerin boyutunu etkiliyor. Aç-kapa yöntemi olarak bilinen yöntem, tüm güzergahın kazılması ve ardından üstünün kapatılmasına dayalı bir yöntem. Kontrolsüz ve hızlı bir ilerleme içeren bu yöntemde, sadece yer altı değil yer üstündeki ekolojik zenginlikler de zarar görecek. Yolun geçeceği güzergah tam olarak bilinmediği için net bir sayı söylenemese de yüzlerce ağaç başta olmak üzere birçok bitki ve hayvanın zarar görmesi bekleniyor. Aç-kapa yöntemi, daha fazla gürültüye sebep olması nedeniyle eğitimi daha fazla aksatacak.
Tünel için diğer olası yöntem, delme yöntemi olarak bilinen, delme aracıyla yerin altından ilerleyen bir inşaat süreci. Ekoloji, arkeoloji, eğitim, güvenlik gibi açılardan ODTÜ bileşenleri için en kabul edilebilir yöntem olan delme yöntemi, maliyetinin yüksek olması nedeniyle belediye tarafından tercih edilmiyor. ODTÜ yönetimi, delme yönetimi konusunda ısrar etmekte ancak şu ana kadar bu yöntem için belediye tarafından herhangi bir ihale verilmediği biliniyor.
Büyükşehir Belediyesi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı ve de ODTÜ yönetimi konuyla ilgili söz sahibi. ODTÜ arazisi kamu arazisi olduğundan dolayı ODTÜ yönetiminin hukuki bir bağlayıcılığı bulunmuyor. Ancak ODTÜ’nün birçok bölgesi sit alanı olduğu için inşaat öncesinde yönetime danışılıyor. Eski rektör Ahmet Acar döneminde tartışması başlayan tünel, başta yol olarak istenmiş, yoğun görüşmeler sonucunda tünel olmasına karar verilmiş. Buna rağmen yapılan planların bazılarında tünel ibaresinin bulunmaması, politik ataklarla bu tünelin bir anda yol projesine dönüştürülmesi endişesini doğuruyor.
Bilkent – İncek Bölgesi Yolu
Diğer bir yolun, Bilkent A7 bölgesi tarafından başlayıp İncek tarafına kadar, ODTÜ arazisinin 150 metre kadar içerisine girerek devam etmesi planlanıyor. Planda her ne kadar 150 metre olduğu söylense de, yolun 50 metre genişliğinde olması ve bazı teknik gerekliliklerden dolayı arazinin 250 metre kadar içerisine girebileceği iddia edilmekte.
Amaç olarak “Bilkent Şehir Hastanesi’ne ulaşım” gösteriliyor. Ancak uzmanlar, zaten halihazırda Bilkent A7 yanından geçen yolun genişletilmesinin, bahsedilen amaç için daha uygun olacağını söylüyor. Yolun böleceği bölge, yükseltisi itibariyle olası bir “ODTÜ manzaralı rant alanı” oluşturuyor ve asıl amacın bu olduğu iddia ediliyor.
Bu yol da tıpkı tünel gibi yüzlerce ağacın kesilmesine sebebiyet verecek, sayısız hayvanın yaşam alanını işgal edecek ve ormanı, dolayısıyla ekolojik yaşamı ikiye bölecek. Yine muhtemel arkeolojik zenginliklere zarar verecek. Bunların yanı sıra, yol yapılması planlanan bölgenin vadi olması nedeniyle yol sonrası birçok afetin ortaya çıkabileceği görülüyor.
ODTÜ yönetimi, bu yolu kabul etmemekte. Ancak OHAL şartları altında, projelerin çok bekletilmeden ve tartışılmadan hayata geçirilmesi bekleniyor. Önceki yol yapma deneyiminde olduğu gibi, yaz okulundan sonra kampüsün boş olduğu zaman diliminde inşaatın başlayacağı tahmin ediliyor.
Projelerin tehlikesi yalnızca ekolojik değil
Tüm ekolojik tehlikelerin yanı sıra bahsi geçen projeler politik ve sosyal tehditler de içeriyor. “ODTÜ’ye girdik” zaferiyle yeni yollar ve yeni rant alanları açılabilir. Bunun yanında inşaat sürecinde kampüse girecek olan belediye işçileri güvenlik sıkıntıları yaratabilir.
1977’de kurulan Milliyetçi Cephe Hükümeti süresinde rektör olarak atanan Hasan Tan’ın görev döneminde 400 MHP’li, işçi adı altında ODTÜ’de işe alınmıştı. Bu işçiler; akademisyenlerin evlerine bombalı saldırılar düzenlemiş, üniversitede baskı kurmaya çalışmış, Rektörlük binasından öğrencilere ateş açmış ve bu esnada 52 öğrenci yaralanmış, yaralananlardan İbrahim Baloğlu ise kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetmişti. Aynı zamanda, bu süreçte düzenlenen boykotta, dönemin ÖTK sözcüsü Ertuğrul Karakaya A1 kapısında jandarma tarafından öldürülmüştü.
ODTÜ bileşenleri ne yapacaklarını konuştu
2 Ağustos Çarşamba günü, ODTÜ bileşenleri bahsi geçen yollar hakkında bilgilenmek ve direniş metotları geliştirmek amacıyla 5. Yurt önünde toplandı. Şehir Plancıları Odası’nın sunumu ile başlayan ve ardından ne yapılması gerekildiğinin tartışıldığı etkinliğe yoğun katılım vardı.
Söz alan bir öğrenci, “Ulaşımı rahatlatmak bahanesiyle ODTÜ’yü katletmeye çalışmayın! Varsa öyle bir derdiniz, önce bozuk toplu taşıma sistemini iyileştirin” şeklinde konuştu.