Güneş sisteminin en büyük krateri Mars'ta -
Mesaj gönderen uçs » 27 Haz 2008, 02:31
Mars'ta bir göktasının çarpmasıyla olusmus dev bir krater kesfeden Amerikalı astronomlar, bunun Günes Sisteminin en büyük krateri oldugunu ve aynı tarihlerde Dünya üzerinde meydana gelen benzer bir olayda Ay'ın olustugunu düsünüyorlar.
ABD'nin prestijli üniversitesi Massachusetts Institute of Technology'den (MIT) bir ekibin gelistirdigi yeni bir yöntemle yapılan gözleme göre, bu çarpısmanın etkisiyle olusan ve su anda kısmen silinen yaklasık 10 bin kilometre uzunlugundaki eliptik biçimli krater, Kızıl Gezegenin Tharsis bölgesinde bulunuyor.
Amerikalı bilim adamları İngiliz Nature dergisinde yayımladıkları bilimsel makalelerinde, asteroidin çarpmasının Mars'ın yarıkürelerinden birinin digerinden neden daha alçak ve daha ince kabuklu oldugunu açıkladıgını düsünüyor.
Kızıl Gezegenin iki yarıküresi arasındaki fark, hala çözülmemis sorulardan biri. Mars'ın ovalardan olusan kuzey yarıküresi kısmen daha düzken, güney yarıküresi kuzeye göre daha ince kabuklu ve daha daglık araziden olusuyor.
Bilim adamları bununla ilgili iki teori sunarken, birinden birini seçmek için simdiye dek hiçbir kanıt elde edilemedi. Bunlardan biri, Mars'a dev bir asteroid ya da kuyrukluyıldız çarpması; digeri, gezegenin mantosunun büyük ölçüde yükselmesi.
Arastırmanın basındaki Profesör Jeffrey Andrews-Hanna, "kuzey havzası" adını verdikleri ve düzgün olmayan bir çarpmayla olusan bu dev kraterin, Günes Sisteminde simdiye dek bilinen en büyük kraterin dört katı büyüklügünde oldugunu belirtti.
Dergideki ikinci bir makalede de, California eyaletinin Pasadena kentindeki California Institute of Technology'den (Caltech) bir ekip, üç boyutlu simülasyonların yardımıyla, çarpmanın açısını, hızını ve göktasının büyüklügünü hesapladı.
Buna göre, çarpmanın açısı 30 ila 60 derece, hızı saniyede 6 ila 10 kilometre ve gökcisminin çapı bin 600 ila 2 bin 700 kilometre Santa Cruz'daki California Üniversitesinden üçüncü bir ekip de, çarpısmanın etkisiyle Mars kabugunun tepkisini incelemek için bir model olusturdu.
Bilim adamları, modellerinde bu çarpısmanın etkisiyle gözlemlenen kraterle aynı büyüklükte bir çukur olustugunu, Kızıl Gezegenin geçmiste oldugu gibi manyetik alanının degistigini ve düzlüklerin olustugunu gördü.