BİLGİSAYARLA BÜTÜNLEŞİK İMALAT - ppt indir
... konulu sunumlar: "BİLGİSAYARLA BÜTÜNLEŞİK İMALAT"— Sunum transkripti:
BİLGİSAYARLA BÜTÜNLEŞİK İMALATEkin Aksüyek Işıl Çiğnitaş Şule Nur Kabadayı Müjde Ünver
Ürünlerin hızlı değişimi sonucunda, her şey müşteri ve piyasada yer tutmak ile müşterilerin özel isteklerinin karşılanması etrafında dönmektedir. Bu hedeflere ulaşabilmek için firmanın ürün ve tip çeşitliliğine uygun bir üretim programına sahip olması gerekir. Bunun yolu da küçük serili üretimden geçmektedir. Küçük serili üretimin ekonomikliği ise bilgisayar destekli tasarım ve imalata bağlıdır. Bu durum, Bilgisayarla Bütünleşik İmalat kavramını ortaya koyar.
Bilgisayarla bütünleşik imalat sistemleri(CIM),Hem CAD Hem de CAM'in aynı sistemde kullanılmasıyla ortaya çıkar
Fabrika içinde tezgahlar ya bilgisayar tarafından direkt olarak, ya da hiyerarşik yapıdaki bilgisayarlar tarafından gruplar halinde kontrol edilirler. Bu sistem, bilgisayar destekli imalat (CAM) olarak adlandırılır. Bilgisayar destekli tasarım (CAD) ise tasarım mühendisine, imal edilecek parçaların geliştirilmesi aşamasında yardımcı olur.
Bilgisayarla Bütünleşik İmalat Nedir?Bilgisayarla bütünleşik imalat , üretim sisteminin toplam işleyişini yönetmek için bilgisayara dayalı üretim teknolojisi ile karar destek sistemlerinin bütünleşik bir uygulamasıdır.(Harhen ve Browne)
Bilgisayarla bütünleşik imalat, ileri teknolojiye dayalı sistemler kullanılarak; 1) Ürün ve süreç tasarımı 2) Planlama/denetim ve 3) Üretim süreçleri gibi üretimle ilgili üç boyutun ve diğer işletme fonksiyonlarının koordineli bir şekilde yerine getirilmesini sağlayan bir bilgi teknolojisi şeklinde tanımlanabilir.
Bilgisayarla Bütünleşik İmalatın KapsamıEsnek imalat sistemleri Grup teknolojisi/hücresel imalat Bilgisayar sayısal denetimli tezgahlar(NC) Bilgisayar destekli süreç planlaması Otomatik malzeme taşıma yerleştirme ve stoklama sistemleri Robotlarla tam zamanında üretim sistemleri(JIT) İmalat kaynakları planlaması(MRP-II)
BİLGİSAYARLA BÜTÜNLEŞİK İMALATIN YARARLARIÇeşitli bilgisayar destekli sistemlerin entegrasyonundan oluşan bilgisayarla bütünleşik imalat; Personel, tasarım maliyetlerinde, Tasarım ve üretim sürelerinde, maliyetlerinde ve stoklarda düşüş, Üretim kalitesinde, Verimlilikte, Tesis kapasitesinin kullanım oranında ve üretim miktarında artışlar sağlayan bir sistemdir.
Tüm personelin aynı veri tabanındaki bilgileri kullanarak çalışması ve karar vermesi önemli maliyet tasarrufları sağlar. Maliyeti, unsurlarının tümünün aynı anda kurulup kurulmadığına, işletmenin büyüklüğüne, satın alınacak araçların sayısına, kalitesine, esnekliğine, robot kullanılıp kullanılmamasına, kullanılacak bilgi iletişim sisteminin niteliğine bağlı olarak değişecektir
Bilgisayarla bütünleşik imalat sistemi içinde, siparişle başlayan ve tamamlanmış ürünün gönderilmesiyle son bulan faaliyetler zincirinde, bir faaliyetin çıktısı, bir sonrakinin girdisini oluşturur. 11
Örneğin; Bilgisayar destekli süreç planlaması sisteminde, ürün tasarımlarından hareket edilerek işlemlere ilişkin talimatlar oluşturulur. Bunlar direk sayısal denetimli tezgahlara elektronik olarak iletilir. Bilgisayarla bütünleşik imalat sisteminde tüm üretim araçları diğerleriyle ve malzeme taşıma sistemleriyle bağlantılı olarak çalışır. Böyle bir ortamda bir bilgisayar destekli tasarım terminalinde tasarım değişikliği yapıldığı takdirde birkaç dakika sonra o değişikliğe göre üretilmiş bir ürünün sistemden çıkması mümkün olacaktır.
Bilgisayarla bütünleşik imalat sistemi yapısal olarak beş ana elemandan meydana gelir;Giriş-Çıkış elemanları Robot Malzeme iletimi Bilgisayar destekli fonksiyonlar
1.BİLGİSAYAR Bütünleşik imalat yapısı içinde bulunabilecek bilgisayar tipleri Ana sistemler Mini bilgisayarlar Mikro bilgisayarlar Kişisel bilgisayarlar Programlanabilir otomasyon cihazları Bilgisayar nümerik kontrollü tezgahlar Robot kontrolcüler İş istasyonları
Üretim Otomasyonu Protokolü (MAP), Teknik Ofis Protokolü (TOP) ve Değişik yazılım ve donanım tiplerini birbirleri ile standart hale getirmek için bazı teknikler oluşturulmuş ve uluslararası standartlar meydana getirilmiştir. Bunlar, Üretim Otomasyonu Protokolü (MAP), Teknik Ofis Protokolü (TOP) ve Temel Grafik Değişim Spesifikasyonu (IGES) standartlarıdır.
2. Giriş-Çıkış ElemanlarıÜretim içinde bilgisayarlarla birlikte yazıcılar,klavyeler, monitörler ve çizicilerin yanısıra, çeşitli girdi ve çıktı cihazları ile, bunlar arasında arabirim oluşturacak bir yapıya da ihtiyaç vardır. Bunlar kullanıcıdan aldıkları komutları sayısal sinyallere çevirirler ya da tersini yaparlar.
Girdi-çıktı cihazları elektronik, elektro mekanik yada mekanik olabilirler. Motorlar, pompalar ve diğer güç merkezleri, görsel algılayıcılar, sesli algılayıcılar, fiziki algılayıcılar, veri giriş terminalleri, barkod okuyucuları kullanıcılar ve çeşitli teçhizatlar arasında girdi-çıktı görevini yaparlar. Bu fonksiyon, veri girişi için insana daha az bağımlı bir sistemin geliştirilmesine imkân tanır.
3. Robot • Robot, değişik programlar yardımıylamalzeme, parça, takım ya da özel cihazları taşımak ya da hareket ettirmek amacıyla tasarlanan, yeniden programlanabilir, çok fonksiyonlu bir cihazdır. • Robotların bilgisayarla bütünleşik imalatta verimli olarak kullanılmaları yanında, ayrıca insanlar için güç olan işlerde de çalıştırılmaları uygundur.
4. Malzeme İletimi Malzeme iletim sistemlerinin ana fonksiyonları takımları ve iş parçalarını takım tezgahına getirmek ve götürmektir. Bütünleşik imalatta minimum düzeyde yarı mamul envanteri bulundurulması istendiğinden, etkin bir malzeme iletimi sistemi, bilgisayar kontrolü ile başarılabilir.
Çok çeşitli malzeme iletim teçhizatı vardır. Bunlar,yükleme ve boşaltma amaçlı olup, çoğunlukla robotlardır. Konveyör ve otomatik kılavuzlu araçlar gibi taşıyıcılar, malzeme iletimi teçhizatının önemli bir kısmını oluştururlar.
5. Bilgisayar Destekli FonksiyonlarBilgisayar kontrollü takım tezgahları, robotlar ve malzeme iletimi cihazlarından başka diğer programlanabilir cihazlar da bütünleşik imalat için büyük önem taşırlar. Bunlar çeşitli bilgisayar destekli gruplar içinde yer alırlar. En önemli gruplar bilgisayar destekli mühendislik, bilgisayar destekli tasarım, bilgisayar destekli test ve bilgisayar destekli imalattır.
Bütünleşik İmalat Sistemindeki Hiyerarşik Kontrol Düzeyleri• Bütünleşik imalat yapan bir fabrikada tezgahlardaki tüm işleme fonksiyonlarını kontrol eden bir ana bilgisayar vardır. • Her tezgahta ise hiyerarşik kontrol sistemine göre çalışan birkaç işlemci düzeyi vardır. • En alt düzeyde kesici takım kontrol mekanizmaları ve bunları idare eden çeşitli fonksiyonlar bulunur. • Üçüncü, dördüncü ve beşinci düzeyler, diğerlerinden elde edilen veriler sayesinde alınan kararlara dayanarak işletmeyi organize ederler. Birinci ve ikinci düzeylerde ise bu kararların uygulaması yapılır ve durum izlenir.
• İkinci düzey, prosesi kontrol eden ve proses kontrolcüleri olarak adlandırılan CNC, Programlanabilir Otomasyon Cihazları (PLC) ve mikrobilgisayarlardan meydana gelir. Bunlar hiyerarşinin diğer düzeylerindeki kontrol elemanlarından destek almaksızın, kendi başlarına çalışma ve çeşitli durumlara reaksiyon gösterme yeteneğine sahiptirler. • Böylece daha yüksek bir sistem güvenilirliği sağlanmış olur ve esneklik artar. Eğer sistemdeki herhangi bir parça arızalanırsa, kalanlar fonksiyonlarını devam ettirebilirler.
• Üçüncü düzeyde genellikle kişisel bilgisayarlar ve mini bilgisayarlar ile bir ana bilgisayar bulunur. • Ana bilgisayar hücreyi kontrol etme görevini üstlenir ve hücre kontrolcüsü olarak adlandırılır. • Hücre kontrolünde her sistem kendi esnek imalat sistemi ana bilgisayarı ile, kendi kendini idare edebilen bir üretim adası oluşturur.
• Dördüncü düzey, işletme içindeki herhangi bir alan (örneğin üretim alanı, ambarlar vs.) için gerekli olan kontrol düzeyini belirler. Bu alana malzeme giriş ve çıkışı, alandaki teçhizatın kapasite planlaması olarak, bu düzeyde programlanır. • Alan kontrolcüsü olarak adlandırılan bir bilgisayar, esnek imalat sisteminin ana bilgisayarı ile planlama amacıyla diyalog kurar. • Eğer bu bilgisayarla planlama yapılmayıp sadece üçüncü düzeyden bilgi toplamak ve geliştirmek amaçlanmışsa bu, yönetim bilişim sistemine yönelik bir uygulama olur.
Beşinci düzeydeki minibilgisayarlar ve anasistemler işletme düzeyinde otomasyon sağlarlar. Bu fonksiyonlar bilgisayar destekli planlama, bilgisayar destekli tasarım, malzeme ihtiyaç planlaması, pazarlama, finansman vs. içerir. • Her düzeydeki bilgisayar ya da kontrolcü, kendi fonksiyonlarını yerine getirmekle yükümlüdür. Bunu yapmak için her kontrolcü bir üzerindeki düzeyden, çalışabilmesi için gerekli olan verilere ihtiyaç duyar.
Bütünleşik İmalatta AmaçEsnek ve yüksek verimliliğe sahip bir üretim sistemini oluşturmaktadır.Bu faaliyetleri başarmak ,ancak etkin bir planlama ve kontrol sisteminin kurulması ile mümkün olabilir. Bir bütünleşik imalat ortamında,planlama ve kontrol fonksiyonları üç düzeyde incelenir.Bunlar; Stratejik düzey Taktik düzey Operasyonel düzey
Stratejik Düzey İşletmeye ait tüm hedefler stratejik düzeyde belirlenir. Bu bir uzun dönemli planlama safhasıdır.
Taktik Düzey Üretime hazırlık yapılır. Ürünler tasarlanır,.NC programları yapılır. Proses ve üretim planları hazırlanır.
Operasyonel Düzey Operasyonel düzeyde ise,Üretim alanındaki faaliyetlerin on-line kontrolü yer alır. Kısa dönemli bir planlama yapılarak tezgahlara iş parçalarının yüklenmesi ve takım hazırlama gibi faaliyetler yürütülür.
CIM’in başarılı bir şekilde uygulanmasına engel 8 faktörü aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür;Yönetimin Desteğinin Alınmaması Etkili Bir Organizasyon İletişiminin Sağlanmaması Yetersiz Stratejik ve İş Planlaması Sert Bir Organizasyonel Yapı Bilişim Sistemleri İlişkisinin Eksikliği Yetersiz Maliyet-Gerekçe Metodları Modası Geçmiş Maliyet Muhasebesi Yöntemleri Uygun Olmayan Satıcı Seçimi
SONUÇ Bilgisayarın üretimle ilgili tüm aşamalara girmesiyle üretim içi işlemleri doğrudan gerçekleştiren insan yerini bilgisayara bırakacaktır. Bu durumda bilgisayarın programlanması ve istenileni gerçekleştirmesiyle insan, daha üst düzeyde ve daha çok bilgi gerektiren görevleri üstlenecektir. Bu değişiklik zaman kazancı getirecektir. CIM sonucu yeni teknolojilerin etkisi ile daha kısa sürede tasarım yapıldığından ürün çeşitleri ve tipleri artacaktır
Robotlar gibi yeni teknolojiler sayesinde üretim hattındaki hatalar azalacak. Böylece kalite yükselecek ve hurdalar azalacaktır. Sürekli on-line bir kalite kontrol sistemine geçilecektir. Malzeme takip ve planlama üretimle bütünleşik olarak yapılacağından tedarik zamanları minimum olacak ve malzemeler zamanında temin edilerek tedarikçilerden doğan gecikmeler önlenecektir.
"BİLGİSAYARLA BÜTÜNLEŞİK İMALAT" indir ppt
Benzer bir sunumlar MALZEME İHTİYAÇ PLANLAMASI