Avrupalılar amerika'ya gelince neden amerikalılardan avrupalılara hastalıklar geçmedide avrupalılardan amerikalılara çicek vs. Geçti?
Tıp & sağlık dedim ama tarih ve corafyayada girer
Jared Diamonda selam olsun!
Çok basit , Amerikan Yerlileri Avrupalılara bulaştıracak yerel hastalıklara sahip değillerdi.
Bahsettiğiniz tarzda iki taraflı bir bulaşma Afrikanın kolonileştirilmesi sırasında yaşandı.
Avrupalılar tropik bölgelerde sıtma hastalığına yakalandılar, bu onlara ciddi kayıplar verdirdi. Onların bu hastalığa karşı hiç dirençleri yoktu.
Lütfen detaylar için 3 bölümlük Tüfek ,Mikrop ve Çelik belgeselini izleyin.
Semih Aydemir , Okuyucu
Kolonizasyon döneminde Amerika ile Avrupa arasındaki bütün değişimlere (ürün, hastalık vs.) Kolomb Mübadelesi (Colombian Exchange) denir. Hastalık bazında bakarsak Avrupa'dan daha fazla gelse de Amerika'dan Avrupa'ya geçen hastalıklar da var, örneğin sifiliz.
Aradaki fark ise Avrupa'nın dış dünya ile ilişkisinin daha fazla olmasından kaynaklanıyor olabilir. Uzak Doğu, Yakın Doğu, Kuzey Afrika ile temasları var, özellikle Avrupa limanları bulaşıcılık açısından önemli yerler. Yerliler ise daha izole yaşadıkları için bulaşıcı hastalık havuzu Avrupalılardan daha dardı.
Yerlilerin çiftlik hayvanları olmadığı için bulaştıracak virüsleri de yoktu. Fakat Avrupalıların yüzyıllardır evcil hayvanları olduğu için virüsleri de vardı... Bu konuyu bırakacağım linkten daha detaylı inceleyebilirsiniz. Fakat belirtmek isterim ki, yıllardır bilinen bazı şeyleri Jared Diamond kendi buluşuymuş gibi anlatmaktadır. Fakat çok açıklayıcı olduğu ve bilim dilinden ziyade halk dilinde yazdığı için çok tutmuştur. Diamon'ın verdiği bilgiler yanlış değildir, rahatlıkla güvenebilirsiniz.
Belgesel dışında kitabı da buraya bırakıyorum, saygılarımla.
JARED DIAMOND - Tüfek, Mikrop ve Çelik Üç bölümü de izlemenizi şiddetle tavsiye ederim.