Verimlilik Nedir, Verimlilik Çeşitleri, Verimlilik Ölçümü | verim ticari teknik yazılım bilgisayar klima buzdolabı mobilya inşaat tarım bahçe ziraat üretim mağaza
by admin on Pazar, Kasım 14th 2010 Yorumlar Kapalı
in Genel İşletme üretim fonksiyonlarından birisi de, işletmenin asıl amacı olan karlılığı doğrudan etkileyen üretim faktörleri verimliliğinin veya prodüktivitenin ölçümüdür. Bu nedenle, kitabın bu bölümünde; verimli­lik ve verimlilikle ilgili diğer kavramlar, verimlilik türleri, verimli­liğin işletmeler açısından önemi ve verimliliğin ölçümü üzerinde kısaca durulacaktır.
Verimlilik, “prodüktivite” sözcüğünün karşılığı olan bir kav­ramdır. Verimlilik genellikle “geniş” ve “dar” anlamda olmak üzere iki biçimde tanımlanmaktadır (1). Geniş anlamda verimlilik, ekonomik amaçlara ulaşmada araçların duyarlılık ve etkinliğini ölçen soyut bir kavram olarak tanımlanmaktadır. Dar anlamda verimlilik ise, tek­nik açıdan verimlilik ile aynı anlama gelmekte ve üretim miktarı (çıktı) ile üretim faktörleri miktarı (girdi) arasındaki fiziksel ilişkiyi belirtmektedjr. Gerek .uygulamada ve gerekse literatürde verimlilik denince, “dar anlamda” veya “teknik” açıdan verimlilik akla gelmekte ve birim üretim faktörüne isabet eden üretim miktarı veya o faktörün ortalama ürünü olarak tanımlanmaktadır. Yine verimlilik denilince, uygulamada genellikle işgücü verimliliğinden söz edilir. Bunun nedeni ise, işgücü dışında makina, araç-gereç, çeşitli donanım ve diğer sabit varlıkların oluşturduğu önemli bir üretim faktörü olan sermayenin verimliliğinin fiziksel olarak ölçümünün hemen hemen olanaksız oluşudur.
Üretim miktarının üretim faktörlerine oranı olarak tanımlanan verimlilik, “toplam faktör verimliliği” ve “kısmi verimlilik” diye iki gruba ayrılır.
Toplam üretimin, üretimde kullanılan tüm faktörlere bölünmesiyle elde edilen oranı “toplam faktör verimliliği”, toplam üretim miktarının işgücü, hammadde, makine ve donatım gibi üretim faktörlerine oranına da o faktörün verimliliği veya “kısmi verimlilik” denilmektedir.
Toplam faktör verimliliğine bazen “İşletmenin toplam verimliliği” de denilmekte ve kısaca aşağıdaki eşitlik biçiminde gösterilmektedir:
İşgücü Verimliliği = Üretim miktarı (birim/adam – saat veya
Makina Verimliliği = Üretim miktarı (birim/makina – saat)
Makina – saat miktarı
Sermaye Verimliliği = Üretim değeri Üretimde kullanılan sermaye
1. Verimlilik, işletmenin başarı derecesini ve kârlılık durumunu gösterir. Piyasa koşullarına zamanında uyum gösteren bir işletmenin basan 11 olmasında en etken faktör; o işletmenin teknolojik gelişmeye ayak uydurarak gerçek maliyetlerini düşürmesi, diğer bir deyişle bi­rim ürün üretimi için kullanılan girdi hacmini azaltmasıdır. Girdi ve çıktı arasındaki oran verimlilik olarak tanımlandığına göre, işletmenin başarısı verimlilik artışına bağlıdır denilebilir. Belli miktarda girdiler karşısında üretimdeki artışlar, diğer bir deyişle, verimlilikteki artışların en büyük nedeni teknolojik gelişmedir.
Gerek toplam faktör ve gerekse kısmi verimlilik ölçümü, verim­lilik oranını oluşturan üretim miktarının ve girdilerin fiziksel miktar­larının saptanmasını gerektirir. Böylece, genelde verimlilik ölçümü, verimlilik oranını oluşturan çıktı ve girdilerin tanımı ve bunların fizik­sel birimlerle ölçümü işlemine indirgenmiş olur. İşletmenin ve üretilen ürünün türüne göre çıktılar birim zamanda üretilen m2, rn3, m, kg, ton, vb. fiziksel birimlerle ölçülürken; girdiler makine, makine-saat, İşçi sayısı veya adam-saat cinsinden ölçülmeye çalışılır. Fakat şunu
I- Olağandışı Gelir ve Kârlar: İşletmenin olağan faaliyetle­rinden bağımsız olan ve bu nedenle arızi nitelik taşıyan duran varlıkların satışlarından sağlanan kârlar ile olağanüstü olay ve gelişmelerden kaynaklanan gelir ve kârları içerir.
K- Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülükler Karşılıkları (-): Dönem kârı üzerinden, ilgili mevzuat hükümlerine göre hesaplanan vergi ve yasal yükümlülüklerden oluşur. Bu kalem, Dönem Kar yada Zararından çıkartılarak Dönem Net Kârı yada Zararı hesaplanmış olur
« Eko-verimlilik Nedir?
Verimlilik ve MPM Verim, Verimlilik ve Verimlilik Artışı Hakkında »