Noel Baba kötü biri mi?
Keşan Müftüsü Süleyman Yeniçeri’nin yılbaşı eğlencelerinin “kültürümüzde bulunmadığını” belirtmek için yaptığı açıklamalar oldukça ses getirdi. Biz de konuyu masaya yatırdık. İşte farklı görüşler...
Keşan Müftüsü Süleyman Yeniçeri’nin yılbaşı eğlencelerinin “kültürümüzde bulunmadığını” belirtmek için yaptığı açıklamalar oldukça ses getirdi. “Hristiyanlık’tan gelen bir etkinliği kutlarsak, onlara benzemeye çalışmış oluruz. Dolayısıyla onlar gibi bir yaşantı ortaya çıkar. Biz, neden onlar gibi yaşayalım ki? Onlar bizim gibi yaşıyorlar mı? Biz Noel’i Hristiyan âleminden ithal etmişiz. Noel, bizim bayramımız değil. Noel Baba yaşamış mı, yaşamamış mı belli değil. Bir yer söyleniyor ve orada yaşadığı ifade ediliyor. Ama Hristiyan âleminin çıkardığı bir şahsiyettir. Noel Baba baca ve pencereden giriyor. Ama doğru dürüst birisi olsa kapıdan girerdi. Bizde kapıdan giriliyor. Kuran-ı Kerim’de ‘Evlere kapıdan girin’ diyor. Neden bacadan giriyor ki?” diyen Yeniçeri hakkında Diyanet tarafından soruşturma açıldı, biz de konuyu masaya yatırdık: Noel Baba’nın kökeni neresi, Noel Baba figürü çocuklar için kötü bir örnek mi? İşte farklı görüşler...
‘Noel Baba Müslüman kabul edilir mezarında Yasin bile okundu’
Vakit Gazetesi Yazarı Abdurrahman Dilipak
Noel Baba’nın ilk kimliği tarihsel bir kişilik üzerine kurulu. Antalya Demre’de yaşayan, Kayserili olma ihtimali olan, Hz. İsa’ya inananların gittikleri bir din okulunda okumuş, İncil hafızı olmuş ve ardından Antalya’ya gelip kendi kilisesini kurmuş hayırsever bir ruhanidir. Daha sonra İznik Konsülü’ne katılmış, Bizans İmparatoru tezlerini kabul etmemiş, onu konsülden attırmış; Yedikule Zindanları’nda hapse atılmıştır. İslam’dan önce yaşayan bir ruhani olduğu için Müslüman kabul edilir. Hanefi bir gelenekten gelir. O dönem henüz İslamiyet gelmemişti ve Hz. İsa da bizim peygamberimizdi. Santa Claus, selametleriyle bilinen, şifa dağıtan, şifasını da Muğla taraflarında “sığla” denilen bir ağacın reçinelerinden üreten bir kişiliktir. Dindar, mümin bir kişiliktir orijin olarak.
Katolik, Ortodoks ve Protestanlar kendisini aziz ilan etmiştir. Kültür mirası gibi sahip çıkmak istemişlerdir, iyilikseverliğinden dolayı Noel Baba olarak tanımlamışlardır. Kiliselerin kendisini Hristiyanlaştırma girişimi vardır ama bu adamı Bizans İmparatoru’nun hapse attığını unutmamak gerekli. Katolizm ile hiç alakası yoktur. Katolizm’in doğuşundan önce yaşamıştır. Kilise, asırlar sonra kendisine bir Noel Baba misyonu yüklemiştir; bu bir PR çalışmasıdır. Çoraplarla bacalardan hediyeler atması, çam ağacı figürleriyle Noel Baba hep sahiplenilmeye çalışılmıştır.
Üçüncü etap ise 1924 yılında California Üniversitesi tarafından Coca-Cola’nın PR çalışması için yaratılan bir Noel Baba imajıdır. Ren geyikli, kızaklı farklı imajlar yaratılmıştır. Antalya Demre’de ren geyiğinin ne işi olabilir? Ben kendisini bir İslam mirası olarak kabul ediyorum. Bunu konferansta paylaştığımda mezarının başına gidip Yasin okuyanlar oldu, bundan 10-15 sene önce. Kuran kursu hocası gibi bir zattır Santa Claus denilen kişilik, bizdendir. Müftünün söylediği bacadan girme olayı da doğru değil; mitolojiye göre yardım ettiği insanları rencide etmemek için bacadan, kapıdan bırakır hediyelerini.
‘Noel Baba’nın Müslüman geleneğinde yeri yoktur’
4. yüzyılda Anadolu’da yaşadığı söylenen Noel Baba unvanlı Aziz Nicholas adı ile bilinen Hristiyan azizinin gerçekten yaşadığına dair kesin tarihi bilgiler ve kanıt yok. Üstelik Aziz Nicholas’ın gerçekte yaşayıp yaşamadığı sadece İslam dünyası için değil, Batı dünyasındaki tarihçiler için de bir muammadır. Zannediyorum Keşan Müftüsü de buradan yola çıkarak böyle bir açıklama yapmıştır ama bir müftüye yakışmayan hakarete benzer bir ifade olmuştur. Ne de olsa Noel Baba, Hristiyan inancının bir kutsalıdır.
Yılbaşında evler ışıklarla donatılır, çocuklar ve yoksullar sevindirilir. İslam dinine gelince, İslam’da başta peygamberler olmak üzere tarihsel açıdan bize ufuk açan, yön gösteren, uygarlık ve medeniyetimize katkı sunan bütün temiz ve dürüst insanların anılmasında hiçbir sakınca yoktur. Kuran’da bir ayet var “Müslümanlar hiçbir peygamber arasında ayrım yapmazlar’’ ve bu doğrultuda biz de bütün peygamberleri İslam peygamberi olarak kabul ederiz. Bu konuda Kuran bize açıkça diyor ki: “Peygamberler arasında ayrım yapmayın.’’ Hz. Muhammed, Hz. İsa, Hz. Musa ve Hz. Davut kitapla gelen büyük peygamberlerdir.
Bu peygamberlerin doğum günlerini kutlamakta, anmakta hiçbir sakınca yoktur. Yalnız Müslümanlar bu kutlamaları yaparken, kendi örf ve adetlerine göre davranmalıdırlar. Bu kutlamalarda kendi inançlarını, değerlerini, ilmi anlayışlarını, törenlerini yansıtmaları lazım. İslam, taklidi ve öykünmeyi bir küçüklük göstergesi ve şahsiyetsizlik olarak kabul eder.
‘Noel Baba Türk’tür, Anadolu’da hâlâ çam ağacı hediye edilir’
Sümerolog Yazar Muazzez İlmiye Çığ
Noel Baba tamamıyla Türk’tür, bayramı da vardır, bu bayram da Türk geleneğidir. Bu hem kitaplarda yazılı hem de bana Azerbaycan’dan, İran’dan bu hususta bilgi geldi. Türklerde çam ağacı çok kutsalmış. Bilim adamları “Türkler ağaçtan ne anlar?” diyor, bu aptallıktır. Yerin dibine kadar uzanan bir hayat ağacı vardır Türklerin. Gökte gök tanrısı Ülgen, dipte de Ülgen’in kardeşi olan Erlik vardır. Erlik kötüdür. Ülgen insanları idare eder, Güneş’i Ay’ı idare eder. Günler uzamaya başladığı gece, güneş daha fazla görüneceği için gün geceyi yenmiş sayılıyor.
Bundan dolayı Türkler bayram yapar. O gece çam ağacının altına Tanrı’ya hediyeler koyarlar, seneyi iyi geçirdikleri için. Gelecek sene için de dallarına dilekler koyuyorlar. Ağacın altındaki tanrı Erlik’in de üzerine şu an tasvir edilen Noel Baba kıyafetini giyip insanlara hediyeler dağıttığına inanılıyor. Gece boyu herkes bu hayale inanarak, birbirlerine hediyeler veriyor, ziyafetler oluyor. Noel Baba’nın üzerindeki elbise de Türk kıyafetidir. Erlik daha sonra Santa Claus, sonra Noel Baba oluyor. Hristiyanlar da 325 yılında İznik’teki konsülde “İnsanlar güneş dünyayı daha fazla aydınlatıyor diye bayram yapıyorlar, Hz. İsa da dünyayı aydınlatıyor, bu işi Hristiyanlıkla birleştirelim” diyorlar. Halbuki gelenek bizden çıkmıştır, “Hayır” denilecek hiçbir yanı yok. Türk geleneğidir. İran’da ve Azeriler arasında bugün hâlâ kutlanır.
Popüler kültürden uzak oyuncak bebekler
90’lı yıllara nostaljik yolculuk