Haliç, Denizcilik Müzesi oluyor - Haftanın Konuları - Yelkenci, Yelken Sporu ve Denizcilik hakkında bilmek istedikleriniz
29 Ocak 2010, 11:35 0
Prof. Dr. Bostan yaptığı açıklamada, Osmanlı döneminde denizciliğin kalbinin attığı Haliç'teki Tersane-i Amire'nin, yüzlerce yıl deniz yollarının güvenliğini sağlayan Osmanlı donanmasının üssü ve 16. yüzyıl Akdeniz dünyasında etkin 2 büyük tersaneden biri olduğunu belirtti.Bostan, bugün Karaköy'den Kağıthane'ye kadar olan tesislerde, farklı dönemlerde gemi yapımı ve onarımı amacıyla binlerce zenaatkarın çalıştığını söyledi.
''Bu ve diğer tersanelerde inşa edilen gemilerin oluşturduğu muazzam Osmanlı donanması, hemen her sene Beşiktaş'tan hareketle Akdeniz'e ve Karadeniz'e açılıyordu. Karadeniz, Osmanlı topraklarıyla çevrilmiş güvenli ticaret yapılabilen bir göl haline gelmişti. Akdeniz'de kurulan egemenlik sayesinde bütün Avrupalı ticaret gemileri ancak Osmanlı İmparatorluğunun izni ile Akdeniz'de ticaret yapabiliyordu. Hint Okyanusu'na açılan Kızıldeniz ve Basra Körfezi'nde de benzer durum söz konusuydu. Bu konumu, çok güçlü bir deniz politikasına sahip ve bir deniz imparatorluğu amacı olan Osmanlıları Akdeniz Coğrafyası merkezli dünyanın en etkin devleti yapmıştı.''
''Haliç Tersanesi tarihi bir mekandır''
Tersanenin bulunduğu bölgenin tarihi özelliği olduğuna da işaret eden Bostancı, ''Tersane-i Amire'de sadece 17. yüzyıl için yaptığım araştırma sonuçlarına göre, bir 100 yıl içinde binden fazla gemi inşa ve tamir edilmişti. Böyle önemli bir bölgede bugün de geçmişten günümüze intikal eden çok değerli yapılar bulunmaktadır. Bunlardan 3. Selim devrinden kalma havuzla birlikte 3 havuzun bulunduğu bugünkü Haliç Tersanesi bölgesi tarihi öneme sahiptir'' diye konuştu.
Bostan, sadece yurt dışındaki müzeleri görerek imrenmek yerine en az onlar kadar tarihi geçmişe sahip bir müzeye sahip olmak gerektiğini belirterek, ''Denizlerde egemen olmuş böyle bir devletin ve milletin kendi geçmiş düzeyini temsil eden iyi planlanmış, müzecilik kriterlerine uygun ve uluslararası niteliği olan bir müze ile temsil edilmesi gerektiği için Haliç Tersanesi'nde bir Denizcilik Müzesi vakit kaybetmeden kurulmalıdır'' dedi.
Müzede Kültür Merkezi de Olacak
Müzeciliğin, mevcut malzemeyi depolamak olmadığını ve yeni bir müzecilik anlayışıyla kurulacak Denizcilik Müzesi'nin eski örneklerini yeniden inşa etmek suretiyle deniz tarihi ve kültürün bütününü temsil eden bir içeriği olması gerektiğini dile getiren Bostan, şunları kaydetti:
''Müze anlayışının çok yavaş yerleştiğini düşünüyorum. Denizcilik konusu ihtisas gerektiren bir konudur. İstanbul'da Deniz Kuvvetleri Komutanlığının denetiminde bir Deniz Müzesi var. Bu müze, Osmanlılar zamanında tersanede kurulan Bahriye Müzesi'nin malzemelerinden oluşuyor. Aslında bu malzemenin de kısmen kullanılabildiği Haliç'te kurulacak yeni Denizcilik Müzesi çok daha kapsamlı olmalı, geçmişte nasıl denizci millet olunduğunu göstermeli ve çeşitli kurum ve şahıslarda bulunan tarihi malzemeyi birbirine yakın yerlerde sergilemek suretiyle bir bütünlük oluşturmalıdır.''
Müzede, ayrıca deniz kültürü sempozyum ve konferanslarının düzenlenebileceği, denizcilik tarihi ve kültürü araştırmaları için İhtisas Kütüphanesi'nin bulunacağı bir kültür merkezinin kurulabileceğini kaydeden Prof. Dr. Bostan, müzede, Yenikapı'daki metro kazı çalışmaları sırasında bulunan tekne buluntularının da sergilenmesi gerektiğinin altını çizdi.
Prof. Dr. İdris Bostancı, Denizcilik Müzesi'nde bir Osmanlı kalyonunun inşa edilip İstanbullular'a hediye edilmesini çok önemsediğini bildirerek, ''Bu geminin, bütün ihtişamıyla İstanbul Boğazı'nda yelkenlerini açmış olarak süzüldüğünü bugünden hayal etmeliyiz'' dedi.
İstanbul Gemi ve Yat İhracatçıları Birliği'nin (İGYİB) organize ettiği ''Gemi ve Yat Tasarım Yarışması'' için başvurular başladı.