ABD'nin 'S-400 tehdit mektubu'na Türkiye'den yanıt: Çözüm beklentisi dile getirildi!
Akar’ın Shanahan’a 6 Nisan’da yazdığı ve F-35 satışının S-400’ler nedeniyle durdurulamayacağını belirttiği mektuba cevaben gönderilen mektup, Türkiye’ye karşı askeri ve ekonomik yaptırım tehdidini yazıya döken ağır ifadelerin yanı sıra, Türkiye’nin bu nedenle ayrıca Rusya’ya “aşırı-bağımlı” hale geleceği iddiasını da içeriyor.
Mektuba Ankara'dan bir yanıt geldi ve Milli Savunma Bakanlığı, S-400'ler konusunda Ankara'ya 31 Temmuz'a kadar süre tanıyan mektupla ilgili, "ABD çözüm beklentisini dile getirdi" denildi.
'Tehdit mektubu' olarak da yorumlanan mektupta, F-35 savaş uçaklarını kullanmak için eğitim alan pilotların 31 Temmuz'da sınırdışı edilme ihtimallerine dikkat çekiliyor. Yaptırım tehditlerinden biri de, Belçika'da gerçekleşecek F-35 CEO toplantısı için Ankara'ya yapılan davetin geri çekilmesi yönünde.
Yetkinreport'ta yer alan habere göre, bu yönüyle ABD Başkanı Lyndon Johnson’un 1964’te Başbakan İsmet İnönü’ye yazdığı, Türkiye’yi Kıbrıs’a müdahil olursa silah ambargosu ve NATO’dan tecritle tehdit eden mektubuna benziyor.
Milli Savunma Bakanlığı'nın internet sitesinde mektuba ilişkin yapılan kısa açıklamada ise şu ifadelere yer veriliyor:
“ABD Savunma Bakan Vekili Shanahan tarafından Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar’a bir mektup gönderilmiştir. İki ülke arasındaki savunma ve güvenlik konularını kapsayan söz konusu mektupta, mevcut sorunlara stratejik ortaklık çerçevesinde ve kapsamlı güvenlik işbirliğini muhafaza edecek şekilde bir çözüm bulunması yönünde beklenti dile getirilmekte ve görüşmelere devam edilmesinin önemi ifade edilmektedir.”
İşte Shanahan'ın Akar'a gönderdiği mektubun tam metni
Rusya'dan satın alınan ve haziran-temmuz aylarında Türkiye'ye yerleştirilmesi planlan S-400'ler konusunda hem NATO hem de ABD, Türkiye'ye 'vazgeç' çağrısında bulunuyor ve S-400'ler ile F-35'lerin birarada kullanılmasına güvenlik gerekçesiyle izin verilemeyeceğini kaydediyor.
Ankara ve Rusya ise, kararlı açıklamalarla hava savunma sisteminin önümüzdeki birkaç ay içinde Türkiye topraklarına konuşlandırılacağının altını çiziyor.
BBC Türkçe'de, ABD'nin F-35 mektubunun ne anlama geldiğine dair haberde, ABD'nin bu kararı almasını tetikleyen adımın Türkiye'nin S-400 konusunda eğitim almak üzere askeri personelini Rusya'ya göndermesinin etkili olduğuna dikkat çekildi.
Savunma Bakanlığı'nın Avrupa ve NATO Politikalarından Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Andrew Winternitz, Türk personelin Rus üslerine eğitime gönderilmesinin ardından, "Bu bizim harekete geçmemiz, ciddi olduğumuzu ve S-400 ile F-35'in birlikte kullanılamayacağına ilişkin pozisyonumuzu göstermemiz için gerekli bir sinyaldi" açıklamasını yaptı.
Türkiye'nin parasını ödediği dört F-35'in akıbeti ise belirsiz.
Türkiye, F-35'lerin üretim zinciri içinde de yer alıyor ve çok sayıda parça savunma sanayi tarafından üretiliyor. Bu ülke ekonomisine 12 milyar dolarlık bir katkı anlamına geliyor.
BBC'nin haberinde, mektubun basına verilmesi ile ilgili, "...şimdi de Savunma Bakanı'nın tehdit içeren mektubunu basına vermeyi tercih etti. Bunun iki nedeni olduğu gözlemleniyor: Birincisi, ABD'nin bu süreci tamamen şeffaf ve kamuoyu önünde yürütme stratejisi. İkincisi ise Türk yetkililerin, 'S-400 ve F-35 konularında zaman zaman gerçek tabloyu yansıtmaktan kaçınmaları ve olguları farklı şekilde algılatma çabaları' olarak kaydediliyor" ifadeleri dikkat çekiyor.
CHP Dış İlişkilerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Ahmet Ünal Çeviköz ise, gelişmelerle ilgili, "S-400 ve F-35 üzerinden Rusya-ABD rekabeti sürüyor. Türkiye bu konuda sadece seyirci! Rusya S-400’lerin 31 Temmuz’dan sonra teslimine başlanacağını söylüyor, ABD ise Türkiye’nin S-400’leri almaktan vazgeçmesi için 31 Temmuz’a kadar süre verdi. İyi seyirler!" paylaşımında bulundu.
Gazeteci-yazar Müyesser Yıldız ise, Odatv'deki yazısında 55 yıl önceki Johnson mektubunu hatırlattı ve, "Merhum İnönü, Johnson'a, “Yeni bir dünya kurulur, Türkiye de bu yeni dünya içinde yerini bulur” karşılığını vermişti. ABD'nin 55 yıl, 1 gün aradan sonra gönderdiği bu tehdit mektubuna benzer cevabı verebilecek birisinin çıkma ihtimali var mı" diye sordu.