Türk Birliği (Turan), Başta Mustafa Kemal Atatürk'ün de başlıca çalışmalarda bulunduğu, Türkçe konuşan toplulukların bir arada olmasını, ortak hareket etmesini, ortak siyasî ve ekonomik kararlar almasını tanımlayan düşünsel ve siyasî bir kavram.
Türk Dünyasında 7 müstakil ve 15 özerk Türk devleti
Dar anlamıyla, Türkçe konuşan devletlerin bir araya gelerek Avrupa Birliği'ne benzer bir yapı oluşturabileceğine yönelik fikir oluşumlarıdır. Bu fikir oluşumlarının çoğu duygusal temellere ve Türkçülük ideolojisine dayanır. Ancak her siyasi görüşün gerçekte ekonomik temeli olur. Avrupa Birliği benzeri Türk Birliği görüşü ekonomik bir temelden yoksundur. Ancak kültürel, tarihi, manevi temeli olduğu tartışılmaz bir gerçekliktir. Ekonomik temellerin geliştirilmesi böyle bir uluslararası örgütü doğurabilir. Burada, enerji sektörü önemli rol oynayabilir.
Türk Dünyasında Tanıtımı
Türk Birliği kavramı bütün Türk Dünyasında aynı anlaşılmamaktadır. Türkiye ve Azerbaycan gibi Batı'ya daha yakın Türk ülkelerinde güçlü bir birlik olarak anlaşılır. Rus işgalinde kalmış Türk ülkelerinde Rusya Çarlığı ve Sovyetler Birliği propagandası ile Türkiye'nin güdümüne, işgaline girmiş bir ülkeler birliği olarak tanıtılmıştır. Sibirya ve Orta Asya Türkleri gerçek bir Türk Birliği düşüncesini genel olarak henüz anlayamamışlardır. Bu da Rusya, Çin, İran gibi devletlerin politikalarına uygun düşer. Türk Birliği için Türk Dünyasını fikirde ayırmaya yönelik olduğundan büyük engel oluşturur.
Fransız İhtilali (1789)’yle birlikte Avrupa’da ivme kazanan milliyetçilik fikirlerinin etkisi ve emperyalist devletlerin de kışkırtmasıyla, gayri müslim ve gayri Türk unsurların birer birer ayrılması, beraberinde, Osmanlı devlet idaresinde ve aydınlarda “Türk” kimliğinin daha açık dille ortaya konulması sonucunu doğurmuştur.
Türk Birliği için Kırım Türklerinden aydın kişi İsmail Gaspıralı dilde-fikirde-işte birlik parolası ile önemli bir çığır açmıştır.
Türk Birliği ülkelerinden Kazakistan (Kazak eli) cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in 3 Ekim 2009 tarihinde Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları 9.Zirvesi’nde Türk Dünyası’nın akademik birliğinin gerçekleşmesi için Türk Dünyası ve uluslar arası ilmi araştırma merkezinin kurulması gerekti hakkında teklifte bulunmuştur. Böylece Türk Akademisi (Kazak Türkçesi: ТҮРКІ АКАДЕМИЯСЫ, İngilizce: Turkic Academy )25 Mayıs 2010 ‘da Astana’da kurulmuştur.
Boru hatları Türk ülkelerini ister istemez birbirine bağlıyor.
Ekonomik çıkarlar, Türkçe konuşan ülkelerin birlikte hareket etmeleri gereğini ortaya çıkarmaktadır. Özellikle enerji alanında Türk devletlerinin sahip olduğu kaynaklar, bu kaynakların piyasaya aktarılabilmesi için birbirine bağlanmasına zemin hazırlamaktadır. Türkiye-Azerbaycan-Kazakistan ve Türkmenistan boru hatlarıyla birbirine bağlanmaktadır. Boru hatlarıyla gelen ekonomik birliktelik (ya da iktisadi bağlılık) siyasi arenada ortak hareket etmeye neden olmaktadır.
1990 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla Kazakistan, Türkmenistan, Kırgızistan, Özbekistan, Azerbaycan Cumhuriyetleri oraraya gelen Türkçe konuşan 6 devlet lideri, ortak bir siyasal platformda buluşmuştur. İlk zirve Türk devletleri arasında siyasi, ekonomik, kültürel yönde ilişkilerin arttırılması ve sağlamlaştırılması ekseninde geçmiştir. Türk tarihinin-kültürünün araştırılması ve ortak kültürün ortaya çıkarılması yönünde görüş bildirilmiştir. Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in bağımsızlığının ilanından sonra bu zirvede İstanbul'da yaptığı konuşma, Türk Cumhuriyetleri'nin bu beklentisini ve geleceğe yönelik umutlarını yansıtması bakımından önemlidir:
Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları zirveleri yapılmaktadır. 3 Nisan 2009 itibariyle Türk Konseyi uluslararası örgüt olarak faaliyete geçmiştir.
TDBB: Türk Dünyası Belediyeler Birliği.
TÜRKPA: Türkçe Konuşan Ülkeler Parlamentolar Arası Birliği, Türk Dili Konuşan Ülkelerin Parlamentoları arasında kurulan birlik.
ECO: Ekonomik İşbirliği Teşkilatı.
Türk Birliğine Yönelik Kuruluşlar
Türk Dünyasından haber, şarkı-türkü, sözlük, makale, alfabe, turizm-coğrafya, Türk Dünysından birçok link bulunur
Türk Dünyasını siyasi olarak bütünleştirmeyi hedefleyen Büyük Turan Hareketi
Türk Dünyası bilgi ve forum sitesi
↑ http://www.turkkon.org/tr-TR/kazakistan/610/612 Türk Birliği üyesi Kazakistan
↑ http://www.turkacadem.kz/tr/ab.php?set=2 Türk Birliğinin akademik araştırma merkezi Türk Akademisi