Akut Batın Hastalığı
akut batın hastalığı nedir - akut batın hastalığının nedenleri - akut batın hastalığının tedavisi - karında ağrı
Ağrı: Akut karında en önemli semptom ağrıdır. Hastanın hikayesi alınırken ağrının başlangıç tarzı, lokalizasyonu, yayılımı, niteliği tanıda önemli ipuçları verir.
Lümenli organ perforasyonlarında ve abdominal aorta anevrizma rüptüründe çok ani başlayan ve yırtıcı karakter gösteren bir ağrı vardır. İntestinal, biliyar ve renal tıkanmalara bağlı ağrılar ise daha çok kolik tarzında olup ani başlayan şiddetli bir şekildedir. İltihaplı hastalıklara bağlı akut karın sendromunda ise ağrı sinsi başlar, yavaş yavaş ve giderek şiddetlenir. Ağrı belirgin şekilde lokalize veya difüz olabilir. Akut batınlı hastada ateş görülebilir. Divertikülitli ve kolesistitli hastada ateş daha belirgindir. Akut apandisitli hastada apandiks rüptüre olana yada apse oluşuncaya kadar ateş olmayabilir.
Anamnezde ağrının niteliğide (yanıcı, batıcı, kıvrandırıcı, künt…vb.) öğrenilmelidir.
Ağrının başlangıç yeride önemli bir bulgudur. Akut kolesistitte ağrı sağ hipokondriumdan başlar ve sağ scapulaya doğru yayılır. Akut apandisitte ise ağrı önce epigastriumda hissedilir. Sonra sağ iliak çukurda yer alır.
Visseral peritonun innervasyonu otonom sinir sistemince sağlanır ve ağrılar kesin olarak lokalize edilemez. Batın içi organların kuvvetli kontraksiyonlarına bağlı gerilme reseptörlerinin uyarılması ile kolik tarzında ( şiddetli, intermitan, kramplı ağrılar) ağrılar meydana gelir. Pariyetal peritonun innervasyonu batın derisi ile aynıdır. Buradan kaynaklanan ağrılar kolayca lokalize edilebilirler. Visseral ve paryetal ağrı paternlerinin birbirini takip etmesi akut apandisit için tipiktir.
Anamnezde ayrıca hastanın analjezik veya herhangi bir ilaç alıp almadığı sorgulanmalıdır. Bilinçsizce kullanılan analjezikler nedeniyle var olan semptomların bazıları gizlenebilir yada ağrının geçtiği zannedilebilir.
Tüm bu soruların yanıtı tanıyı önemli ölçüde kolaylaştırır. ,ilk anda hastalığın adını koymak gerekmez. İlk yapılması gereken şey sebebin medikal mi yoksa cerrahi mi olduğunu tespit etmektir.
Anoreksi: Akut batında iştahsızlık oldukça sabit bir bulgudur. Özellikle akut apandisitte iştahsızlığın varlığı sorgulanmalıdır.
Bulantı-Kusma: Akut pankreatit ve akut kolesistitte oldukça sık görülür.
Diyare-konstipasyon: Akut batın genelde konstipasyonla beraberdir.
Bayan hastalardaki akut batın hallerinde mutlaka jinekolojik anamnezde alınmalıdır. Çünkü jinekolojik problemler (dış gebelik rüptürü, abortus…vb durumlar şiddetli karın ağrısı ile karakterize problemlere yol açabilmektedir.
Akut batında iyi bir fizik muayene yapabilmek için tanı kesinleşinceye kadar analjezi ve sedasyon yapılmaması önerilir. Ancak küçük çocuklarda sedasyonsuz muayene bazen mümkün olmamaktadır.
Akut Batın Hastalığı BiR-DOST