Prof. Dr. Yusuf Aksar, Uluslararası Ceza Mahkemeleri Rezidüel Mekanizması (UCMRM) hakimi seçildi.
UCMRM'de, Fetullahçı Terör Örgütü'nün şifreli haberleşme programı ByLock'u kullandığı tespit edilen ve örgüt üyeliğinden mahkum olan Aydın Sefa Akay ve diğer bir üyenin istifasıyla boşalan 2 üyelik için seçime gidilmesi kararı alındı.
Adalet Bakanlığı, Türkiye adına Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Yusuf Aksar'ı, boşalan üyelikler için aday gösterdi.
Aksar, Adalet Bakanlığı yetkilileriyle 10-14 Aralık tarihlerinde New York'a giderek BM Daimi Temsilciliği koordinesinde bir dizi lobi çalışmasına katıldı.
Bu kapsamda 60'tan fazla ülkenin temsilcileriyle ikili görüşmeler yapıldı.
Boşalan üyelikler için 21 Aralık'ta yapılan seçimin ilk turunda, hiçbir aday, seçilmek için yeterli oy olan 98'e ulaşamadı. Bu turda Aksar, 67 oyla en yüksek oyu alan aday oldu.
İkinci turda Azerbaycan adayı, Yusuf Aksar lehine adaylıktan çekildi.
Türk ve İsviçreli adayların 77'şer oy alması üzerine Senegal, İsrail, Gana ve Gine adayları da yarıştan çekildi.
Aksar, son turda 101 oy alarak UCMRM hakimi seçildi. Diğer adaylardan hiçbiri yeterli oy olan 98'e ulaşamadı ve seçilemedi.
Prof. Dr. Aksar, 2 yıl süreyle UCMRM hakimi olarak görev yapacak. Bu süre, BM Genel Sekreteri tarafından BM Genel Kurul Başkanı ve BM Güvenlik Konseyi Başkanı ile müzakere etmek suretiyle her defasında 2 yıl süreyle uzatılabiliyor.
Öte yandan, Adalet Bakanı Abdulhamit Gül, yoğun çabalar sonucu UCMRM hakimi seçilen Aksar'ı tebrik etti ve kendisine başarılar diledi.
Aksar, İngiltere'de Sheffield Üniversitesinde yüksek lisans, Bristol Üniversitesinde de doktorasını yaptı. Uluslarası hukuk alanında çok sayıda kitabı ve akademik çalışması bulunan Aksar'ın, Uluslararası Ceza Mahkemesi ve Uluslararası Ceza Usul Hukuku, Implementing International Humanitarian Law, From the Ad Hoc Tribunals to a Permanent International Court ve Implementing International Economic Law Through Dispute Settlement Mechanisms gibi kitapları bulunuyor.
Yusuf Aksar, 2016'da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi hakimliği için Türkiye tarafından aday gösterilmişti. Avrupa Konseyi bünyesinde bulunan ve 7 kişiden oluşan Danışma Paneli, Aksar'ın da içinde bulunduğu 3 adayın hiçbiriyle mülakat dahi yapmaksızın yetersiz olduklarını belirtmişti.
Aksar'ın en yüksek oyu alarak UCMRM hakimi olarak seçilmesi, AİHM'in, Türkiye'nin gösterdiği adaylara karşı nasıl bir önyargı içinde bulunduğunun da göstergesi oldu.
Üyelik seçimine giden yol
UCMRM'nin üyesi olan Aydın Sefa Akay, 15 Temmuz 2016'daki darbe teşebbüsünden sonra ByLock kullandığının ortaya çıkması nedeniyle tutuklanmıştı. Akay, daha sonra terör örgütü üyeliğinden mahkum olmuş ve adli kontrol kararıyla serbest bırakılmıştı.
Uluslararası Ceza Mahkemeleri Rezidüel Mekanizmasının havuzundaki 25 hakimden 23'ünün görev süresi, 1 Temmuz 2018'den itibaren BM Genel Sekreteri tarafından 2 yıl süreyle uzatılmıştı. Türkiye'nin yoğun çabaları neticesinde Akay'ın görev süresi uzatılmamıştı. Bir üye hakim ise istifa etmişti.
UCMRM, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi ile Eski Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesinin yerine, BM Güvenlik Konseyinin 22 Aralık 2010 tarihli kararıyla kuruldu.
Tanzanya'nın Arusha ve Hollanda'nın Lahey kentlerinde olmak üzere 2 şubesi bulunan UCMRM, Ruanda ve Yugoslavya'da gerçekleştirilen savaş ve soykırım suçlarının yargılamalarını yapıyor ve temyiz şeklinde karar veriyor.