Sağlıkta Sağlıksız İnsan Kaynakları Yönetimi
Kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasında insan kaynakları en önemli unsurdur. Çünkü diğer kaynakları kullanan kamu kaynağı insan kaynağıdır.Bu yazımızda Sağlık Bakanlığındaki insan kaynaklarındaki çarpıklığa yer vereceğiz.
Sağlıkta idari kadrolarda görev yapan (İl Sağlık Müdürü, İl Sağlık Müdür Yardımcısı, Şube Müdürü, Genel Sekreter , hastane yöneticisi, umke sorumlusu, birim sorumlusu vs.) Aralık 2013 itibariyle 7426 uzman ve pratisyen hekim bulunmaktadır, tahminimizce 5000 adetinin hekim olmasına gerek te yoktur.Bir doktorun devlete maliyeti nedir? diye araştırdığınızda GATA’nın 2009-2010 eğitim-öğretim yılı eğitim programları ile mali ve idari işlerin takip edildiği birimlerden ulaşılan verilere göre pratisyen hekimin 160000,00 TL Uzman Hekimin 320000,00 TL devlete maliyetinin olduğu Türkiye geneli ortalama maliyetin ise 200000,00 TL’yi aştığı görülmektedir. Diğer yandan ise bu iş için yetişen Sağlık İdaresi, Sağlık Yönetimi, Sağlık Kurumları İşletmeciliği ve İşletme gibi idarecilik konusunda eğitimli personel işsiz gezmektedir. Son zamanlarda Tıp Fakültelerinden mezun olan hekim sayısının ihtiyaca cevap vermemesi nedeniyle yabancı doktorların ülkemizde çalışmasının yolu açılmış ve medyada yansıyan haberlere göre 800’ün üzerinde yabancı hekim kamu ve özelde çalışmaya başlamıştır. Haberimizin başında kamu kaynağının en önemli unsurunun insan kaynağını olduğunu söylemiştik ama bunun önemi siz okurlarımızca şu örnekle daha iyi anlaşılacak. Haber başlığımız “Sağlık Bakanlığı 5000 Ambulansı Garajda çürütüyor” olsaydı hiç şüphesiz çok dikkat çekecekti. Bir ambulansın maliyeti de ortalama 200000,00 TL’dir. Garajınızda 5000 ambulans varken Yunanistan’dan ambulans kiralar mıydınız? veya 5000 ambulansı hizmet aracı olarak kullanıp yeniden ambulans ihalesi yapar mıydınız? Hiç şüphesiz hepimizin cevabı hayır olurdu ve öz kaynağımızı daha verimli kullanma yoluna giderdik. Hekimlerimiz alınmasınlar ambulans örneğimize ancak bir çok hekimimiz hatta idareci olanlarında, hekimlerin eğitimleriyle alakasız idarecilik yapmalarını tasvip etmemektedirler.
Sadece idarecik yönünde sıkıntı yok maalesef elektrik, inşaat, mobilya teknisyenleri, programcı,sağlık memuru,mühendis, ebe, hemşire vs personellerde doğru yerlerde istihdam edilmiyor.Hangi il yönetimini göz önüne alırsanız alın şu örneklerin hepsine veya bir kaçına rastlamak mümkün.
1-Hizmetli varken ihaleyle temizlik personeli çalıştırmak.
2-Bilgisayar Mühendisi, Programcı, Çözümleyici, Bilgisayar işletmeni veya Teknisyeni varken bilişim hizmetlerinin tamamını veya büyük kısmını taşeron işçilere yaptırmak.
3-Elektrik Mühendisi ve Teknisyen/teknikeri varken elektrik işlerinin tamamını veya büyük kısmını taşerona yaptırmak.
4-Bağlı birimlerde ebe, hemşire, sağlık memuru ihtiyacı varken bunları idari işlerde çalıştırıp diğer personel eksiği olan birimlere geçici görev yolluğu, fazla mesai gibi ek masraflarla devleti zarara uğratmak.
5-Ve son olarak kanayan yaramız bankamatik memurlar.
Sağlık Bakanlığının profesyonel insan kaynakları yönetimine acilen ihtiyacı olduğu ve bunun yapılması durumunda milyonlarca TL zararı engelleyeceği şüphesiz.