İkinci Beyin Bağırsak Ve Gaps Diyeti :: Lokal Sofra
Aradan geçen süre zarfında eniştem elinden geldiğince diyete bağlı kaldı. Zamanla daha iyiye gittiğini biz de görüyorduk; ama dedim ya kesin bir sonuç alamayacağımıza inanmıştık. Bir zaman sonra sofrada ekmek tükettiğini, makarna yiyebildiğini gördük. Gluten artık vücuduna zarar vermiyordu. Çölyak’ın tüm semptomları vücudunda yarattığı tüm rahatsızlıklar kaybolmuştu. Nihayetinde çölyak bünyesini tamamen terk etti.
Yıllarca sarfedilen çabaya ve bilinçli bir beslenme düzenine karşın kronikleşen bu rahatsızlıkların, bu şekilde yok olması beni gerçekten etkiledi ve GAPS’ı araştırmaya başladım.
GAPS’ın mucidi Rus asıllı İngiliz Nörolog Dr. Natasha Campbell- McBride nörolojik – pskiyatrik bozukluklar ile beslenme arasındaki ilişki üzerine çalışmalara başladığı bir dönemde, oğluna otizm teşhisi konur. Çalışmalarını oğlu üzerinde yoğunlaştıran doktor, oğlunun bağırsak florasını iyileştirerek otizmini tamamen tedavi eder. Çalışmalarını bağışıklık sistemi, sindirim sistemi, nörolojik ve psikiyatrik rahatsızlıkları olan hastaları üzerinde de deneyen doktor, bu hastaları ile birlikte başarılı sonuçlar elde edince ilk kitabı Gut And Psychology Syndrome:Natural Treatment Of Autism, ADHD, Dyslexia, Dyspraxia, Depression And Schizophrenia (GAPS: Bağırsak ve Psikoloji Sendromu- Otizm, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktif Bozukluk, Disleksi, Dispraksi, Depresyon ve Şizofreninin Doğal Tedavisi) 2004 yılında yayınlanır.
GAPS’n ana fikri bağırsak florasını ve duvarını temizleyip vücudun çeşitli organlara ve dokulara yerleşmiş toksinlerden kurtulmasını sağlamak. Vücuttaki toksin birikmesinin en önemli kaynağı sindirim sistemi. Toksin yaratacak besinler ağız yolu ile alınıyor ve bağırsak florasından emilerek vücuda yerleşiyor. Bu sırada ilk zarar gören nokta elbette bağırsak florası oluyor ve zamanla işlevini gerçekleştiremez hale geliyor. Zamanla bağırsak florasından emilerek vücutta çeşitli doku ve organlara yerleşen toksinler bu yapıların “hastalanmasına” yol açıyor.
Kökü ta Hipokrat’a dayanan bu anlayışa göre tedavi edilmesi, arındırılması gereken ilk nokta bağırsak florası ve bağırsak duvarı. Genel arınma bu aşamadan sonra başlıyor zaten. Buna GAPS’ta “GAPS’a Giriş Diyeti” adı veriliyor. GAPS Diyeti’nin genel prensibi ise patojen bakteri ve mantarları besleyen, nörotoksin üreten tüm gıdaların ve işlenmiş yiyeceklerin hastanın yaşamından çıkarılması. Giriş Diyeti’nin amacı bozulan bağırsak duvarı ve florasını hızlı bir şeklide tamir etmek. Bu sebeple diyet bağırsak duvarı ve florasını oluşturan, amino asit, jelatin, glikosamin, yağ, vitamin,mineral gibi maddeleri içeriyor. Diyette et ve balık oldukça önemli bir yere sahip. Kompleks vitamin, mineral, amino asit ve sağlıklı yağ alımında bu proteinlerin önemli bir yeri var. Ayrıca et, balık ve tavuk suyu da kaynama esnasında kemikteki jelimsi ilik dokusunun suya geçmesi sebebi ile çok faydalı. Elbette bu ürünlerin doğal ve seri üretim olmayanları tüketilmeli. Besin desteği olarak da balık yağları önemli bir yer tutuyor. Süt ve süt ürünleri sadece laktoz denilen süt şekerini içermediğim sürece serbest. Dünya nüfusunun çok büyük bir oranında laktoz intoleransı mevcut. Bağırsağın sindiremediği laktoz vücuda toksin olarak iade ediliyor. Evde mayalanmış yoğurt ve fermente süresi uzun olan peynirlerde (ezine, tulum, parmesan, eski kaşar vb.) laktoz bulunmuyor çünkü uzun fermentasyon esnasında yararlı bakteriler, laktozu besin olarak tüketiyor. Yumurta, nişastasız taze sebzeler ve tüm meyveler de diyetin önemli birer unsuru. Kabuklu yemiş ve çekirdekler, kavrulup tuzlanmadığı ve kabuğundan çıkarılmadığı takdirde oldukça faydalı. Omega-3 ve 6 açısından oldukça zengin. Baklagillere gelindiğinde ise durum biraz çetrefilli. Kuru fasulye ve mercimek dışındaki tüm baklagillere Giriş Diyeti esnasında mesafeli durulması gerekiyor zira saydıklarımız dışındaki tüm baklagiller yoğun miktarda nişasta içeriyor. Bal antik zamandan bu yana kullanılan en doğal tatlandırıcı olması sebebi ile kullanılabilir. Ancak çok sıcak bir içeceğin içine karıştırılmadan önce, toksik etki yaratmaması için, içeceğin biraz soğuması beklenmeli. GAPS diyetinde tüm doğal hayvansal yağlar en sağlıklı kaynaklardan biri. Yemekler mümkün olduğunca bu yağlar ile pişirilmeli. Zeytinyağlı yemeklere ise iyi kalite bir sızma zeytinyağı yemek piştikten sonra eklenmeli. Yani zeytinyağı ısıya maruz kalmamalı. Tuz ise doğal olduğu, işlenmediği takdirde GAPS’ın olmazsa olmazı. İnsan vücudu için ihtiyaç duyulan tüm mineral ve eser miktarda elementleri içeren bu sağlık kaynağı, kesinlikle doğal hali ile, yani işlenmemiş kaya tuzu olarak tüketilmeli. Tüm doğal probiyotikler ise GAPS için çok çok önemli bir yer tutuyor. Bu sebeple kefir hergün tüketilmeli. Probiyotik besin desteği olarak da öneriliyor.
Giriş Diyeti hastalık semptomları ortadan kalkana ve bağırsak florası yenilenene dek devam ediyor. Ardından Tam GAPS Diyeti’ne geçiş yapılıyor. Hastalık ortadan kalkana dek hasta Tam GAPS Diyeti ile besleniyor. Hastalığın ciddiyetine bağlı olarak en az 1,5- 2 yıl Tam GAPS Diyeti’nde kalmak gerekiyor. Son aşama ise Tam GAPS Diyetinden Çıkış. Çıkış aşamasında tüketmemeniz gereken yiyecekleri artık diyetinize az miktarda ve birer birer ekleyebiliyorsunuz. Ancak ilk yasaklı malzemeyi eklemeden önce en az son 6 ay boyunca hastalığınızdan yana hiçbir şikayetinizin olmaması gerekiyor. Sanırım GAPS Diyeti’nin en güzel yanı da bu. Size ömür boyu yasaklar koyan acımasız bir diyet değil. Ye ancak önce kendini tedavi et diyen bir sistemi var.
Kısacası GAPS incelediğiniz zaman mantığa oturan, gayet sağlıklı ve zengin bir diyet. Tüm bütüncül ve gerçek yaklaşımların özünde olduğu gibi GAPS’ta da bir öze, doğala, işlenmemişe dönüş var. Bizim aile GAPS’tan çok fayda gördü. Umarım bu yazı sizler için de en azından ateşleyici ve motive edici bir güç olur. Ne de olsa başka bir hayat yok :)
Not: Konu ile ilgili daha kapsamlı bilgi için: GAPS Bağırsak ve Psikoloji Sendomu İçin Doğal Tedavi Yöntemi, Dr. Natasha Campbell- McBride, Adalin Yayıncılık, İstanbul, Ağustos 2015
*Makalem ilk kez Uplifers'da yayınlanmıştır. http://www.uplifers.com/ikinci-beyin-bagirsak-ve-gaps-diyeti/
Aylin Kaygısız Mar 31, 2017
Buna benzer bir beslenme türünü yıllardır uygulamaktayım. Sizin önerdiğiniz şekilde daha kapsamlı bir şekilde yapacağım. Paylaştığınız değerli bilgiler ve tarifler insan sağlığı için çok önemli.. Teşekkürler ve başarılar.. Sizi izlemeye devam edeceğim..
DouglasGab DouglasGabNB Nov 12, 2017