0544 551 63 92|tezyazimmerkezi@gmail.com
Doktora Tezi Nasıl Hazırlanır ve YazılırTez Yazım Merkezi2017-04-17T17:09:24+00:00
Doktora tezi hazırlama:
Doktora, ileri düzey araştırma becerilerinin kazanılmasını hedefleyen bir eğitim sürecidir.
Hedef problem doğrultusunda planlama, geliştirme, uygulama, izleme ve değerlendirme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde profesyonellik kazanılan bir süreçtir.
Uzun süredir çözümlenememiş sorunlara hiç denenmemiş yollar kullanarak orijinal çözümler sunma
Alanda uygulaması yapılmamış bir teorinin uygulamasını yaparak geçerliğini test etme
Herkes tarafından kabul görmüş bir teorinin zayıflıklarını keşfederek alanda tekrar sorgulanmasını sağlama
Yeni ölçme ve değerlendirme araçları geliştirme
Çığır açacak bir keşifte bulunma
Yeni bir alanın oluşmasına öncülük etme
Gerçek anlamda araştırma yapmayı öğrenme
Sağlıklı bir tezin yazım aşamaları:
Tez konusuna karar verme
Sürece yönelik etkili bir planlama/ zaman çizelgesi oluşturma
Tez taslağının oluşturulması
Yoğun araştırma ve okuma
Zihni farklı düşünce ve yöntemlere açma
Her aşamada eleştirel yaklaşım sergileme
Dirayet gösterme/zorluklardan etkilenmeme
Pozitif düşünce ve inanç
Tez Planlama Süreci:
Giriş(Araştırma alanı) ……
Problem(araştırmanın merkezinde yer alan sorun) ……
Literatür bu probleme yönelik olarak ne diyor? (yapılan çalışmalar, kullanılan yöntemler, elde edilen sonuçlar, probleme ne kadar çözüm sunabildikleri, eksiklik ve yetersizlikler) …..
Bu probleme çözüm olarak ne önerilebilir? ….
Öneriyi desteklemek için nasıl bir yöntem kullanılabilir? …..
Doktora Tezi Planlama (Taslak):
Giriş (Araştırma alanı) Doktora sürecinin başarıyla sonlanması doktora tezinin tamamlanarak komiteye teslim edilmesine bağlıdır.
Problem(araştırmanın merkezinde yer alan sorun) Bir çok doktora öğrencisi tezlerini dört yılda tamamlama noktasında başarısız olmaktadırlar.
Literatür bu probleme yönelik olarak ne diyor? (yapılan çalışmalar, kullanılan yöntemler, elde edilen sonuçlar, probleme ne kadar çözüm sunabildikleri, eksikler) Günümüze kadar yapılan araştırmalar gösteriyor ki öğrencilerin tezlerini verilen zamanda teslim edememeleri ile tez yazım sürecine geç başlamaları arasında anlamlı bir ilişki vardır (….,2005, …., 2008, ….)
Bu probleme çözüm olarak ne önerilebilir? Doktora öğrencilerinin tez yazımına erken başlamalarını teşvik edici bir model gereklidir.
Öneriyi desteklemek için nasıl bir yöntem kullanılabilir? Böyle bir model öğrencileri tez sürecini etkili bir şekilde planlamaya ve her bir bölüm için gerekli materyalleri toplamaya teşvik eder.
Sonuçlar Bu modelin uygulanması ile tezin zamanında teslim edilme oranları arasında pozitif anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.
Doktora Tezi Hazırlama Zaman Çizelgesi:
Süreç Adımları 2015 2016
Ekim Kasımm Aralık Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs
Tezin içeriğinin belirlenmesi
Okuma metinlerinin belirlenmesi
Ekrandan okunacak okuma metinlerinin hazırlanması
Okuduğunu anlama ön test-son testlerinin geliştirilmesi
Motivasyon ölçeğinin geliştirilmesi
Pilot uygulamanın yapılması ve analizi
Öğretmen ve öğrenci eğitiminin verilmesi
Ön testlerin uygulanması
Deney ve kontrol gruplarının belirlenmesi
Son testlerin uygulanması
Toplanan verilerin düzenlenmesi
Kalıcılık testinin yapılması
Doktora Tezinin Kapsamı:
Bir Tezde Olmazsa Olmazlar:
Başlık – tezin mesajını/amacını yansıtır (çok uzun olmamalıdır).
Özet – tezin ziplenmiş halidir. Okuyucunun ilk okuduğu bölümdür.
İçindekiler – tezin bölüm ve alt bölümlerini, kullanılan şekil, tablo , kısaltmalar vb. sırasını verir.
Giriş – tezde odaklanılacak olan konu ve problemi yansıtır.
Literatür –tez sahibinin tez konusuna ne kadar hakim olduğunu gösterir.
Yöntem – probleme yaklaşımı yansıtır.
Bulgular – sırasıyla belli bir düzen dahilinde sunulur.
Sonuç/tartışma – literatür desteğiyle bulgular yorumlanır.
Sınırlılıklar – çalışmadaki eksikliklerin farkında olunduğu sergilenir.
Öneriler – hangi alanlarda uygulamalarının yapılabileceği, buradan yola çıkarak hangi çalışmaların yapılabileceği gösterilir.
Kaynakça – sorun alanını en iyi şekilde kapsamalı, ana kaynaklar eklenmiş olmalı.
Ekler – çalışmaya yönelik izinler, ek tablolar, şekiller, analiz çıktıları, fotoğraflar.
Bir tezin giriş bölümü genelden özele doğru sırasıyla:
Problem Alanını ve Problem Durumunu
Amaç ve Hipotezleri
GİRİŞ/Problem Alanı ve Problem:
Problem genelden özele doğru sunulmalıdır.
Problem alanının okuyucular tarafından bilindiği varsayılarak hızlı bir geçiş yapılmamalıdır.
Problemin özgünlüğü ve eğitsel açıdan önemi ve katkısı bu bölümde vurgulanmalıdır.
Son paragrafta problem cümlesi verilmelidir.
GİRİŞ/Amaç ve Hipotezler:
Bu bölümde, çalışmanın amacı açıklanır.
Amaca yönelik araştırma yöntemi ve hipotezler sunulur. Örneğin deneysel bir araştırma yapılıyorsa:
Deney ve kontrol grupları ön test puanları arasında anlamlı bir fark yoktur.
Deney ve kontrol grup son test puanları arasında anlamlı bir fark vardır.
Kontrol grubu ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark yoktur.
Deney grubu ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark vardır.
GİRİŞ (Amaç ve Hipotezler):
Nitel bir araştırma yapılıyorsa, çalışmanın amacı belirtildikten sonra, hangi araştırma türüne göre, örneğin:
Vaka İncelemesi Vb.
Yapıldığı Belirtilmeli Ve Gerekli Açıklamalar Yapılmalıdır
Araştırmadan elde edilen bulguların nerede, kime ve ne şekilde katkı sağlayacağı belirtilir. Örneğin,
MEB Talim ve Terbiye Kurulunun program geliştirme çalışmalarına katkı sağlama.
Önem bölümünde problemin öneminden değil, bulguların sağlayacağı işlevsel katkılardan söz edilmelidir. Örneğin,
Okul müdürlerinin iletişim biçimleri hakkında farkındalıklarının arttırılması yoluyla, öğretmen motivasyonun arttırılması ve neticede daha sağlıklı ve etkili bir kurumsal işleyişin oluşturulmasına katkıda bulunma.
Sınırlılıklar bölümünde, sadece araştırmacının belirlediği zaman, örneklem ve konuya yönelik sınırlılıklar (delimitation) belirtilmelidir. Örneğin,
Araştırma, 2011-2012 eğitim dönemi Bahar yarı yılı ile sınırlıdır.
Çalışma, ilköğretim 2. sınıf öğrencileri ile sınırlıdır.
Araştırma, ilköğretim 1. kademe 5. sınıfta yer alan kaynaştırma öğrencileri ile sınırlıdır.
Çalışma, 5. sınıf öğrencilerinin öz-düzenleme davranışları ile sınırlıdır.
Sayıltılar bölümünde çalışmanın sonucunu etkileyebilecek fakat kontrol edilmesi mümkün olmayan değişkenlerle ilgili ön kabuller sunulur. Örneğin,
Öğrencilerin ölçeğe samimi cevaplar verdiği varsayılmıştır.
Araştırmacı tarafından kontrol edilebilen değişkenler sayıltı olarak kabul edilmez. Örneğin,
Çalışmada kullanılan ölçek geçerli ve güvenilirdir.
Araştırmaya katılan öğrencilerin zeka düzeyleri eşit kabul edilmektedir.
Çalışmayla ilgili temel değişkenlere yönelik tanımlamalara yer verilen bölümdür.
Temel değişkenlerin tanımlanmasında literatürden yararlanılabilir.
Tanımlarla ilgili tartışmalara yer verilmez.
Araştırmadaki her terimin açıklanmasına gerek yoktur. Tezin “sözlük” bölümü olarak algılanmamalıdır.
Kısaltma ve sembollere bu bölümde yer verilmez. (İçindekiler bölümünden sonra verilmelidir).
Tez Çalışmalarında Literatür Kısmı Nasıl Yazılır/Hazırlanır
Literatür, ilgili alanın geniş bir özeti demek değildir. Araştırma konusu ile doğrudan ilişkisi olmayan konulara yer verilmemeli, bütünlük bozulmamalıdır.
Tezin literatür kısmı, tez sahibinin akademik araştırma yapma becerisi, analiz ve sentez kabiliyeti hakkında bilgi verir.
Literatür, problem alanına yönelik geniş bir perspektiften başlayıp problem durumuna doğru daralan şekilde verilmelidir.
Literatürde bulunması gereken 3 ana kriter:
Benzer çalışmaların sonuçlarını sunma
Çalışma sonuçlarını birbirleriyle karşılaştırma
Alanda süregelen tartışmalarla ya da sorunlarla yapılan araştırmayı ilişkilendirme
Alan yazında önerilen 5 aşama:
Çalışmadaki ana kavramların belirlenmesi (anahtar kelimeler)
İlgili literatürün belirlenmesi
Belirlenen literatürün okunarak, araştırma ile ilişki derecesine karar verilmesi
Seçilen literatürün organize edilmesi
Literatür yazımında kullanılabilecek bir ölçüt
Tezlerde Literatür güncel olmalıdır.
Bir konudan diğerine geçişte uyum ve akıcılık olmalıdır.
Literatürü özetleme davranışından kaçınılmalıdır.
Problem durumuna hazırlayıcı eleştirel bir yaklaşım sergilenmelidir (Örneğin, ilgili araştırmalarda kullanılan yöntemler irdelenerek eksiklikler hissettirilebilir).
Sadece Türk veya Avrupa-Amerika bağlantılı çalışmalar değil, daha geniş kapsamlı uluslararası incelemeler literatüre eklenmelidir.
Literatürde araştırma dayanağı olmayan kişisel yorum ve değerlendirmelere yer verilmemelidir.
Aynı kaynaktan sürekli olarak arka arkaya alıntı yapılmamalıdır.
Ders notları ve ödevler kaynak olarak kullanılmamalıdır.
İnternet kaynaklarının kullanımında, akademik niteliği olmayan web sitelerinden alıntı yapmaktan kaçınılmalıdır.
Resmi kurumlar, akademik bilgi bankaları, üniversite kütüphanelerinin online veri tabanları, ulusal ve uluslar arası online hakemli dergiler dışındaki web siteleri mümkün olduğunca kullanılmamalıdır.
Literatür yazımında alıntılar yapılırken kopyala-yapıştır davranışından kesinlikle kaçınılmalıdır.
Atıflarda, ulaşma sıkıntısı yoksa, birincil kaynaktan aktarma yapmaya özen gösterilmelidir.
Başka bir kaynaktan aktarma yapıp, ilk kaynaktan yapar gibi verilmeye çalışılmamalıdır.
Hatalı çeviri ya da yanlış anlamalar sonucu hatalı aktarmalar olabilir. Aktarandan aktarmaların çok olması bu hataların yayılmasına da zemin hazırlar.
Başka kaynaklardan alınan model, şekil, tablo vb. araçlar literatüre eklenmeden önce mutlaka kişi ve yayınevlerinden izin alınmalıdır.
Tez konusuna yönelik doğru yöntem seçimi tezin en önemli aşamalarındandır.
Doğru yöntem seçimi alanda çok okuma yaparak geliştirilebilir.
Yöntemde kolaycılıktan kesinlikle kaçınılmalıdır.
Bir tezin yazımında yöntem bölümünde bulunması gerekenler:
Araştırma Soruları / Hipotezler (hatırlatma)
Araştırmanın Modeli (tarama; deneysel; vaka incelemesi; fenomonolojik yaklaşım vb.)
Evren ve Örneklem/Çalışma Grubu
Veri Toplama Araçları (ölçek; anket; kişisel bilgi formu; gözlem; mülakat vb.)
Veri Toplama Süreci (veri ne zaman, nerede, ne şekilde toplandı?)
Veri Analiz/Çözümleme (hangi analiz tekniklerinden, ne şekilde faydalanıldı? SPSS, AMOS, LISREL, NVIVO vb)
Bir istatistiksel metoda karar verilmeye çalışılıyorsa, birçok istatistiksel metoda hakim olunması; bir nitel analiz tekniğine karar verilecekse bütün teknikler hakkında bilgi sahibi olunması gerekir.
Seçilen yöntem doğrultusunda detaylı bir araştırma yapılarak o yöntemin uzmanlığı elde edilmelidir.
Örneğin, analizlerde ileri analiz yöntemlerinden yapısalcı eşitlik modeli kullanılacaksa, yöntem derinlemesine öğrenilmeli, başkalarının uzmanlığına güvenilmemelidir.
Yöntem seçiminde danışman ve doktora öğrencisinin ortak kararı önemlidir.
Eğer yönteme yönelik yeni beceriler geliştirilmesi gerekiyorsa, planlamanın birlikte yapılması gerekir (Örn: bu beceri nasıl, nerede, ne zaman ve kimin yardımıyla geliştirilecek?)
Yöntem kısmında mutlaka yöntemin seçim nedenleri, diğerlerinden farkı tartışılmalıdır.
Kullanılan yönteme yönelik akademik literatüre yer verilmeli (yöntemin avantaj ve dezavantajlarını ortaya koymaya yardımcı olur)
Aynı yöntemi kullanmış en az bir çalışma kaynak verilmeli
Yöntemin geçmiş çalışmalarda nasıl işlediğinden bahsedilmeli.
Yöntemde evren değerlerine ulaşılabiliyorsa mutlaka yer verilmelidir (Örn: Türkiye’de ilköğretim I. kademede yer alan öğrenci sayısı)
Örneklemin evreni temsil edebilir nitelikte olduğuna dair bilgiler paylaşılmalıdır. Örneklemin evreni temsil yeteneğine sahip olabilmesi için çeşitli örnekleme yöntemlerinden yararlanılır (örn: yansız seçim).
Örnekleme yöntemi literatür dayanağı ile açıklanmalıdır.
Evren ile ilgili genelleme yapılamayan durumlarda, örneklem yerine çalışma grubu ifadesi kullanılmalıdır. Nitel ya da deneysel araştırmalarda evren kullanılmaz, katılımcılar çalışma grubu olarak ifade edilir.
Özellikle nitel çalışmalarda, ilk taslakta yöntem içeriğine her şey eklenebilir. Sonraki düzeltmelerde yavaş yavaş eklentiler indirgenir ki, araştırmada önem arz eden parçalar unutulmuş olmasın.
Nicel çalışmalarda, kullanılan ölçeklere ait bütün psikometrik özellikler (geçerlik, güvenirlik, faktör yapısı) paylaşılmalıdır.
Ölçek/ler bir başka araştırmadan alınıyorsa, uygulama yapılmadan önce mutlaka izinler alınmalıdır.
Araştırmanın yapılacağı uygulama merkezlerine ait izinler alınmış olmalıdır.
Araştırmada kullanılan ölçekler tezin ekler kısmında verilmelidir (Eğer araştırmacı tarafından geliştirilmişse).
Tez hazırlama ve Yazımında Yöntem/Etik Yaklaşım:
Etik ilkelere uygun hareket etmek son derece önemlidir.
Uygulama yapılan okul ismi, öğrenci/öğretmen/yönetici ismi vb. paylaşılması etik olarak gizlilik ilkesine aykırıdır ve kişilere zarar verebilir.
Bu nedenle, özel isimler paylaşılmamalıdır.
Gerçek isimleri yerine takma isimler kullanılabilir.
Bölge ve şehir isimleri anılabilir. Uygulamanın yapıldığı okulun bulunduğu bölgenin sosyo-ekonomik durumu, bölgeyi tanımlayıcı diğer önemli faktörler (araştırmayı etkileyebilecek) ve okulun yapısı ve işleyişi paylaşılabilir.
Tez çalışmalarında Bulgular Nasıl Yazılır:
Bulgular, probleme yönelik olarak toplanan verilerin analizi neticesinde elde edilen sonuçların sunulduğu bölümdür.
Bulgular bölümüne problem hatırlatılarak başlanmalıdır.
En sık rastlanan hatalardan biri, sunulan sonuçların problem ve yöntem kısmında açıklanan sırayı takip etmemesi ve hatta çalışmanın çerçevesi içersinde yer almayan bulguların da sunulmasıdır.
Elde edilen bulgular, problem ve alt problemlerin sıralamalarına ve içeriğine özen gösterilerek, yöntem kısmında verilen aşamaları düzenli bir şekilde takip ederek sunulmalıdır.
Bulgular kısmında sadece analiz sonuçları yer almalı, literatüre yer verilmemeli, analiz sonuçları tartışılmamalı, yorumlanmamalıdır.
Nicel bir araştırmada bulgular yaklaşık 25- 35 sayfa arasındadır.
Bulgular hem tablo, hem de metin birebir aynı olacak şekilde verilmemeli, tekrarlardan kaçınılmalıdır. Eğer tablo ve metin aynı bilgiyi paylaşıyorsa tablo Ekler bölümünde verilmelidir.
APA stiline uygunluğa özen gösterilmelidir.
Bütün tablo ve şekiller siyah-beyaz sunulmalıdır. Renklendirmelerden kaçınılmalıdır.
İstatistiksel verilerin sunumunda p değeri .001’ e kadar olan bütün değerler, gerçek değeri gösterecek şekilde sunulmalıdır (Örn: p > .05 yerine p = .08; p < .05 yerine p = .03; p < .01 yerine p = .004 şeklinde)
Değer olarak .001’den küçük olanlar p < .001 olarak gösterilmelidir.
Hipotezlerin test edilip rapor edilmesinde söylemlere özen gösterilmelidir.
Örneğin, analiz sonucunda p > .05 elde edilmişse “iki değişken arasında anlamlı bir ilişki yoktur” denemez. Gerçekte böyle bir ilişki var olabilir.
“Çalışmada iki değişken arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir” ya da “bulunamamıştır” veya “araştırmada anlamlı bir ilişki tespit etme noktasında yeterince kuvvetli kanıt elde edilememiştir/yeterli kanıt yoktur” denebilir. Bu söylemler ilişkinin anlamsız olduğu ya da var olmadığı sonucunu doğurmaz (Hapisten salıverilen her zanlı suçsuz değildir, bazıları sadece yeterli kanıt bulunamadığından serbest bırakılırlar (Simon, 2006)).
Nitel çalışmalarda bulgular, analizlerde ortaya çıkan probleme dönük ana temaların önem dereceleri ve problemin sunuluş şekli göz önüne alınarak bir düzen dahilinde sunulmalıdır.
Ana temaların alt temaları da önem derecelerine göre verilmelidir.
Katılımcıların küçük bir yüzdesi tarafından ortaya konan, diğer temalara göre zayıf kalmış temalarda (outlier) detaylı bir biçimde irdelenme gereği olmasa da sunulmalıdır.
Beklenmedik bir tema, yüzdelik oranı küçük olsa da, önemli sonuçlar doğurabilir.
Tez Hazırlama Sonuç/Yargı Nasıl Yazılır:
Bu bölüm, bulgular kısmında açıklanan sonuçları özetler.
Problem hatırlatılarak başlanır.
Araştırma soruları ve bulgularla sıralama ve içerik açısından uyumlu ve benzer bir akışta sergilenmelidir.
Problem ve bulgular bölümünde söz edilmemiş herhangi bir analiz sonucu yargı kısmına eklenmemelidir.
İstatistiksel veriler sunulmamalıdır.
Tez Hazırlama Sonuç/Tartışma Nasıl Yazılır:
Tartışma bölümü, araştırmacının bulgularını var olan literatürle ilişkilendirerek tartıştığı bölümdür.
Literatürle benzerlik ve farklılıklar ve elde edilen sonuçların olası nedenleri tartışılmalıdır.
Tartışma, problem, bulgu ve yargılarla uyumlu ve benzer bir düzende sergilenmelidir.
Önemli: Önceki bölümlerde söz edilmemiş herhangi bir analiz sonucu tartışma kısmına eklenmemelidir.
Tez Hazırlama Sonuç/Öneriler Nasıl Yazılır:
Öneriler, araştırma sonunda elde edilen bulguların kimin, nerede, nasıl, ne işine yarayacağına dair bilgiler verir.
Öneriler, araştırmacılar ve uygulayıcılar için ayrı ayrıdır.
Problem durumuyla ve bulgularla ilişkili olarak, geleceğe dönük araştırma alanları hakkında da önerilerde bulunulur.
Öneriler genel olmamalıdır. Soyut ve temenni niteliğindeki önerilerden kaçınılmalıdır.
Önemli: Bütün öneriler problem ve bulgulardan yola çıkılarak verilmelidir. Problem çerçevesinde yer almayan önerilerde bulunulmamasına özen gösterilmelidir.
Tez Hazırlama Kaynakça Nasıl Yazılır:
Kaynakça yazımında APA stili özenle kullanılmalıdır.
APA stilini dikkatle uygulayan bazı dergilerde basılan güncel makalelerin kaynakça bölümleri incelenebilir. (Örn: Journal of School Psychology, Journal of Educational Psychology, School Psychology Review)
İkincil bir kaynaktan aktarılmış çalışmalar kaynakçada yer almamalı, sadece ikincil kaynak verilmelidir (Örn., “Maslow (1954), Akt. Özdemir (2009)” durumunda Maslow kaynakçada verilmez. Sadece Özdemir verilir).
Metinde geçen her kaynağın kaynakçada ve kaynakça da yer alan her kaynağın da metinde yer aldığından emin olunmalıdır.
Önemli: Alanın uzmanları tezin Kaynakça bölümünü kontrol ederek, araştırmacının problem alanına ne kadar hakim olduğunu ölçerler. Bu nedenle, probleme yönelik “olmazsa olmaz” kaynaklar gözden kaçırılmamalıdır.
Yazarı belli olmayan, profesyonel bir incelemeden geçmemiş internet siteleri kaynak olarak kullanılmamalıdır (Örn: Wikipedia, Wikihow gibi).
Tez ve Proje Hazırlama ve Yazımında Kaçınılması Gereken Önemli Hatalar
Araştırmanın odağının net olarak belirtilmemiş olması
Yapılan çalışmanın neden önemli olduğunun belirtilmemesi
Araştırma sorularına çözüm bulabilmek adına seçilen yöntemin neden seçilmiş olduğunun açıkça belirtilmemesi veya savunulmaması
Araştırmanın literatürdeki diğer araştırmalarla ilişkilendirilmesinin yapılmaması
Araştırmanın literatürdeki diğer araştırmalardan farkının belirtilmemiş olması
Sayıltıların tamamının belirtilip savunulmamış olması
Bölümlerde yeterince detay ve açıklamanın verilmemiş olması
Araştırmanın alana katkılarının belirtilmemesi
Uygulayıcılar ve araştırmacılara yönelik uygulama ve önerilerin geliştirilmemiş olması
Son okumaların yapılmamış, hataların düzeltilmemiş olması (eksik kelime, eksik atıf, anlam kaybı olan cümle, başlık düzeninde, tablo ve şekillerde hatalar vb.)
Doktora Tez Çalışmaları Hazırlanmada Tavsiyeler:
Her yıl çeşitli alanlarda “en iyi doktora tezi” ödülleri verilmektedir.
Bu ödüllere layık görülen tezler i alıp, araştırmacıların;
Çalışmalarını Nasıl Geliştirdikleri
Problemlerini Nasıl Yapılandırdıkları
Literatürü Ne Şekilde Kullandıkları
Bulgularını Nasıl Yorumladıkları
Dünya çapında takip edilen eğitim dergilerinde basılmış makaleleri inceleyin
Zorlu hakem süzgecinden geçmiş bu araştırmaları nitelik yönünden diğerlerinden farklı kılan faktörleri anlamaya çalışın
Örnek dergiler: Learning and Instruction, Journal of Educational Psychology, Review of Educational Research, Educational Psychology Review
Danışmanınızla mutlaka bir araya gelerek tez sürecini planlayın.
Görüşme gün ve saatlerinizi aylık veya dönemlik olarak belirlemeye çalışın.
Danışmanlarınızın yoğun programlara sahip olduğunu unutmayın.
Kısa vadede çok rehberlik beklemek yerine, bunu zaman dilimlerine bölün.
Yüz yüze görüşemediğiniz durumlarda telekomünikasyon yoluyla da iletişiminizi devam ettirebileceğinizi unutmayın.
Gerekiyorsa, ikinci bir danışmanla aldığınız desteği arttırabilirsiniz.
Tez sürecinizde her ay yapılması gerekenleri listeleyin, hazırladığınız planın gerçekçiliği ve sürdürebilirliğini danışmanınızla tartışın
Planlanan sürece ne kadar sadık kalabildiğinizi düzenli olarak izleyin.
Beklenmedik durumlara karşı önceden mutlaka B veya C planları geliştirin.
Ana ve alt problemlerinizi ve tezinizin asıl mesajını teziniz üzerinde çalışırken her an aklınızda bulundurun.
Teze eklemelerde bulunurken problem durumundan sapmadığınızdan, konuyu gereksiz ve ilgisiz bir şekilde genişletmediğinizden emin olun.
Cümlelerinizi basit, kısa ve anlaşılır kurmaya dikkat edin.
Tez yazımında çok uzun yol almadan, belli aralıklarla mutlaka danışmanınızdan geri bildirim alın (Danışmanınız sizin tarafınızdadır. O nedenle verilen geri bildirimler (bazen ne kadar ağır görünse de) sizi üzmemeli)
Tezin kalitesini kaç sayfa olduğu belirlemez. Önemli olan nitelik ve orjinalliktir.
Bu nedenle, gereksiz detaylardan kaçının.
Ünlü matematikçi John Forbes Nash’ın Nobel ödülü aldığı doktora tezi sadece 27 sayfaydı.
Tez Hazırlama Sürecinde Ümitsizlik ve Yılgınlık
Tez yazım sürecinde:
“Neden doktora yapıyor olduğunuzu” sorguladığınız ,
Tezinizin sonsuza kadar bitmeyeceğini düşündüğünüz ,
Üretemediğiniz, yazamadığınız ve konsantre olamadığınız zamanlar olacaktır.
Birçoklarımızın yaşadığı bu duygu hali gelip geçicidir. Sağlıklı bir tez süreci için:
Tez yazan diğer öğrencilerle destek grupları oluşturun
Sosyal aktivitelere de zaman ayırın
Şu anda dünya üzerinde sayısız öğrenci doktora tezi üzerinde çalışıyor. Bazıları ise tez savunmasındalar.
O gün sizin içinde UZAK DEĞİL!
Planlarınızı zamanında ve gerçekçi bir biçimde yapılandırdığınızdan
Gelişmeleri ve değişimleri izleyip, değerlendirebildiğinizden
İnanç ve motivasyonunuzu yüksek tuttuğunuzdan emin olun.