Elektrikli Mıknatıs ve Özellikleri!
admin | 04 Aralık 2018 | Bilim, Bilim Adamları ve Kaşifler, Fen Bilimleri, Genel
Üç yıl önce Ampere helis telin (ya da Yunanca “pipo gibi” anlamındaki sözcükten gelen solenoitin -sarmal bobin, ç.n.-, çünkü bu türden bir helis -helezon, ç.n.- duvarları telin dönmesiyle yapılan bir pipoya benzer) tellerden elektrik geçtiğinde bir çubuk mıknatısı gibi davrandığını göstermişti.
1823’te İngiliz Fizikçi William Sturgeon (1783-1850), on sekiz kıvrımı olan bir solenoitin içine demirden bir çubuk yerleştirdi. Demirin görünüşe bakılırsa manyetik alanı yoğunlaştırdığını ve daha da güçlendirdiğini buldu.
Sturgeon demir çubuğu izole etmek ve tellere kısa devre yaptırmasını önlemek için vernikledi. Bir at nalı şekli verilmiş bir çubuğu kullandı. Aygıtı akım geçerken 9 poundluk (kendi ağırlığının yirmi katı) kaldırabiliyordu. Akım kapatıldığında mıknatısiyet özellikleri kayboldu. Sturgeon elektrikli mıknatısı keşfetmişti.
Bu mıknatıs çabucak Amerikalı Fizikçi Joseph Henry (1797-1878) tarafından iyileştirildi. Henry 1829’da izole edilmiş teli bir göbek demirinin etrafına sardı. Bu göbeğin etrafında çok daha fazla tel dönüşünün sağlanması anlamına geliyordu, çünkü telin dönüşlerinden kısa devre olmuyordu. Tel ne kadar fazla dönerse, akım geçtiğinde manyetik alan da o kadar fazla oluyordu. 1831’e gelindiğinde Henry, sıradan bir pilin akımını kullanarak bir elektrikli mıknatısın bir ton demiri kaldırmasını sağladı.