Son 2 yüzyılda 83 ülke iflas ederken, bunların arasında ABD, Almanya, Japonya ve Çin gibi dünyanın önde gelen ekonomileri de yer aldı.
AA | 27.06.2015 - 12:37..
19.YY'DAN BU YANA 83 ÜLKE İFLAS ETTİ
Yunanistan’ın bir kere daha temerrüt tehlikesiyle karşı karşıya kalması, küresel piyasaların bir numaralı gündem maddesi haline gelirken, diğer ülkelerin iflas deneyimlerini de akıllara getirdi. 19. yüzyıldan bu yana 83 ülke iç veya dış borç yükümlülüklerini yerine getiremeyerek, en az bir kez temerrüde düşerken, sadece 4 gelişmiş ülke borçlarına sahip çıkma başarısını gösterdi.
SADECE 4 ÜLKE BORÇLARINA SAHİP ÇIKABİLDİ
Pek bilinmese de ABD, kuruluşundan bu yana bir kez dış ve dört kez de iç borçlarını ödeyemeyerek, toplamda 5 defa temerrüde düştü. Genellikle bankacılık sektöründeki krizlerden kaynaklanan bu iflasların ilki 1790, sonuncusu ise 1933 yılında yaşandı. Buna karşın, bazı ekonomistler, ABD Hazine'sinin Nisan ve Mayıs 1979 vadeli devlet tahvillerinin karşılığını zamanında ödeyememiş olmasını da temerrüt kategorisinde değerlendiriyor. ABD Kongresi'nin borç tavanını zamanında yükseltmemesinden kaynaklanan sorun, gerekli ödemelerin ilgili yasanın onaylanmasından kısa süre sonra ödenmesiyle çözülmüştü. Ancak, ülkenin kamu borcunun 2039 yılı itibariyle Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'yı (GSYH) geçmesi beklenirken, bunun ABD'yi yaklaşık bir asırdan sonra tekrar temerrüt tehlikesiyle karşı karşıya getirebileceğini belirtiyor.
Avrupalı liderlerin bugünlerde Yunanistan’ı temerrütten kurtarmak için gösterdiği olağanüstü çabanın bir nedeni de kıtadaki ülkelerin yarısına yakının iflası tecrübe etmesi olabilir. Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) 1800-2012 yılları arasında gerçekleşen temerrütlere yönelik araştırması, Avrupa kıtasındaki 47 ülkeden 22’sinin iflastan kurtulamadığını ortaya koyuyor. Örneğin, dünyanın dördüncü ve Avrupa Birliği’nin (AB) en büyük ekonomisi Almanya, son 215 yılda 8 kez temerrüde düştü. En son İkinci Dünya Savaşı nedeniyle 1939 ve 1948 yıllarında iflas eden ülkenin, bugünkü ekonomik başarısı ise uyguladığı sıkı mali politikalara dayandırılıyor. Bununla birlikte, dünyanın en büyük 5. ekonomisi İngiltere de son olarak 1932’de olmak üzere 4 kere iflas etti.
İFLAS EDEN ÜLKESİ OLMAYAN TEK KITA: AVUSTRALYA
Asya kıtasındaki 47 ülkeden 14'ü iflas deneyimine sahip ve bu ülkelerin arasında Japonya, Çin ve Hindistan gibi dünyanın belli başlı ekonomik güçleri de bulunuyor. Bugün dünyanın en büyük ekonomisi olma yolunda ilerleyen Çin, 1800'lü yıllardan bu yana 4 kere temerrüde düşerken, Japonya da 2 kez iflas bayrağını çekti. Açlığın ve sefaletin en şiddetli yaşandığı Afrika ülkeleri de borç batağından kaçabilmiş değil. Farklı büyüklüklerde 54 ülkeye ev sahipliği yapan kıtadaki 22 ülke, söz konusu dönemde en az bir sefer temerrüde düştü. Öte yandan, 14 ülkeden oluşan Avustralya kıtasında hiçbir ülkenin iflas etmemesi dikkati çekiyor. Kıtanın en büyük ülkelerinden Avustralya ve Yeni Zelanda, hiç temerrüde düşmeyen 4 ülkeden ikisini oluşturuyor. Antartika ise içinde ülke bulunmadığından değerlendirmeye alınmadı.
LATİN ÜLKELERİ İFLAS EDENLER LİSTESİNDE BAŞI ÇEKİYOR
Güney ve Kuzey Amerika ülkelerinin son iki yüzyılı kapsayan "borç ödeme karnesi" ise tüm kıtaların içinde en kötüsü.