Proses emniyetinde bilinç değil, belge tamamlama çabası var
AUMA Türkiye Genel Müdür Yardımcısı Hakan Ilıcak
Almanya merkezli aktüatör devi AUMA’nın Türkiye Genel Müdür Yardımcısı Hakan Ilıcak, Kontrol Dünyası Dergisi’nin sorularını cevapladı. Türkiye ofisinin çalışmalarından AUMA’nın en yeni ürünlerine, sektörde yaşanan sorunlardan proses emniyetine kadar birçok konuda önemli değerlendirmelerde bulundu. Firmaların güvenlik duyarlılığı ile değil belge tamamlama çabasıyla hareket etmesinden yakınan Ilıcak şu çağrıyı yaptı: “İnsanlar proses emniyeti için ne istediğini öğrensin, bir sertifikayı tamamlamak için değil, tesisindeki riskleri düşürmek için çaba içine girsin.”
Dünyanın en büyük elektrikli aktüatör ve dişli kutusu üreticilerinden biri olan AUMA, özellikle Su-Atıksu ve Enerji sektörlerinde lider konumda bulunuyor. Ürünleri Petrol-Gaz, Endüstriyel Tesisler, Boru Hatları ve Gemi İnşa sektörlerinde de yoğun olarak kullanılıyor. AUMA aktüatörlerin en büyük özelliğini, bakım gerektirmeyen yapısıyla uzun yıllar sorunsuz olarak çalışması oluşturuyor. Modüler yapısı sayesinde de ileride oluşabilecek farklı özellik ve talepler aktüatöre kolayca eklenebiliyor.
1964 yılında kurulan Almanya merkezli AUMA, Türkiye’de 1996 yılından bu yana temsil ediliyor. 2012 yılından bu yana da AUMA Türkiye iştiraki olarak devam ediyor. AUMA Endüstri Kontrol Sistemleri’nin Genel Müdür Yardımcısı Hakan Ilıcak, üretim hattını Almanya dışına çıkarmak istemeyen şirketin en azından montaj hattını Türkiye’ye getirmek için uğraşıyor. Bunun kendilerine büyük avantajlar sağlayacağını belirten Ilıcak, hem istihdamın artacağını, hem müşterilere daha hızlı hizmet götürüleceğini vurguluyor.
Kontrol Dünyası Dergisi’ne konuşan Ilıcak, 6 yılda geldikleri aşamadan memnun. Sektörde yaşadıkları en büyük sorunu bilinçsiz ürün kullanımı olarak gösteren Ilıcak, proses emniyeti konusundaki duyarsızlıktan da yakınıyor. Firmaların emniyet hassasiyetiyle değil belge tamamlama çabasıyla güvenlik ürünlerine yöneldiğini ifade ediyor.
AUMA Türkiye’nin yöneticilerinden Hakan Ilıcak’ın sorularımıza cevaben dile getirdiği görüşler şöyle:
– Geçtiğimiz yıl ilki düzenlenen Proses Emniyeti Sempozyumu’nun önemli katılımcıları arasında yer alıyorsunuz. İsterseniz bu konuyla başlayalım; sempozyumu nasıl değerlendiriyorsunuz?
Geçen sene ilkine katıldığımız ve çok başarılı geçen sempozyumun, bu yıl sektörel olarak genişlemesi ve jeotermal sektörünün katılması çok iyi olmuş. Bu tip organizasyonların her yıl düzenlenmesi, sergilenecek yeni ürünler açısından sıkıntı olabiliyor. Ziyaretçiler sergi bölümünde farklı, yeni ürünler, yeni uygulamalar görmek istiyorlar. Bu yıl bizim 2 yeni ürünümüz var. Birisi frekans konvertörlü değişken hızlı aktüatör, diğeri ise sürekli su altında çalışabilen aktüatör. Bunun yanı sıra ürünlerimizi destekleyen yeni akıllı telefon uygulamamız var.
– Proses Emniyeti Sempozyumu’na neden katılıyorsunuz?
Konunun önemi Türkiye’de yeterince anlaşılmıyor. Maalesef yatırımcılarda bilinç yetersiz. Bu tip sempozyumlar eksikliğin giderilmesi adına önemli. Bizde kendi adımıza AUMA Almanya’nın tecrübesini Türkiye’ye getirmek için çabalıyoruz. Bu açıdan sempozyum bir fırsat olacak. Sektörün farklı firmalarının bir araya geldiği böyle bir organizasyon yapılması gerçekten çok güzel ve bizim hedef kitlemize ulaşmamız, AUMA’nın konuya verdiği önemi göstermemiz açısından bir fırsat. Bu nedenle katılmak istiyoruz.
– Sektörün emniyet konusuna verdiği önemi nasıl görüyorsunuz? Bu konuda bir ilerleme var mı?
Üzülerek belirtiyorum,Türkiye’de öncelik hep sertifika, belge ve belge tamamlama üzerinden gidiyor. Olayın emniyet, insan ve çevre sağlığı gibi yönleri ikinci planda kalıyor. Ticari kaygı, proses emniyet bilincinin önüne geçiyor.
Avrupa’daki firmalar geçmişte yaşanan trajik olaylar sonrası konuya daha duyarlılar. Bizde duyarlılık henüz o seviyede değil.
– Yaptırımların uygulanması açısından da sıkıntı yaşanıyor mu?
Evet. Sorun yaşayan firmalar bürokratik ve siyasi çevrelerin yardımına başvurarak süreci erteleme ya da çözme yoluna başvuruyorlar. Oysa burada eğitim ve sektörün bilinci önemli. Cezaya, zorlamaya gerek kalmaksızın insan hayatını ve çevreyi koruma bilincinin yerleştirilmesi gerekiyor.
– Bu konuda en büyük mağduriyeti sizin gibi büyük firmalar yaşıyor herhalde…
Bizde de mesela şöyle bir durum var. AUMA’nın sertifikalı ürünleriyle ilgili müşteriden bazen aşırı talepler gelebiliyor. Gereği olmayan ya da analitiği, risk çalışması yapılmamış bir konuda bizden olmadık sertifikaları istiyorlar. En büyük sıkıntıyı Almanya ile olan diyaloglarda yaşıyoruz. SIL sertifikalı ürünler satıyorsunuz. 1, 2, 3, 4 olarak SIL seviyeleri var. Mesela müşteri tesisindeki 100 adet vanada kritik olan 4-5 vanaya üst güvenlik seviyesinde ürün istemesi gerekirken, tamamını bu seviyede istiyor. Almanya’ya bu talebi ilettiğinizde, anlamakta zorlanıyorlar. 100 vananın 100’ünün de kritik olamayacağını, bu konuda bir risk çalışması olup olmadığını soruyorlar. Müşteriye döndüğümüzde böyle bir çalışmanın olmadığını görüyoruz. Riskleri minimuma indirelim derken, bu defa farklı riskler ortaya çıkartıyorsunuz. Mesela, acil durumda, belirli vanalarda kapatmaya gidilmesi gerekirken, tamamı kapatmaya gidiyor. Bu sefer kapatılmaması gereken vanalar da kapatılıyor.
Oysa Emniyetli Enstrüman Sistemi diyor ki, “Tesisini araştır, kritik noktaları belirle. Bu kritik noktada bir arıza oluştuğu, çalışmadığı durumda ne yaşanacak? Patlama mı olacak, yangın mı çıkacak, bu nasıl etkileyecek, çevreye mi zarar verecek, ölüm riski mi var, 1 kişi mi etkilenecek, daha çok kişi mi etkilenecek?” Bu soruların cevabına göre sizin o noktanın çalışmamasının yarattığı riski analiz etmeniz, kullanılacak enstrümanların (sensör, PLC, aktüatör…) SIL seviyesini belirlemeniz gerekiyor. Standartta tarif edilen bu… Maalesef bizde bunlar yapılmıyor. Tesisin risk analizi yapılmaksızın SIL sertifikalı ürünler talep ediliyor. Bu konuda eğitim ihtiyacı ön plana çıkıyor.
İşte sempozyumdan beklentimiz bu. Sektörden farklı kesimlerin bir araya gelerek eksikliklerin farkına varılması, bir sertifikayı tamamlamak için değil, gerçekten tesislerdeki riskleri düşürme bilinci ile çalışma içine girilmesi.
– Dilerseniz biraz AUMA’dan bahsedelim. En çok hangi sektörlere hizmet veriyorsunuz? Piyasaya çıkan yeni ürünlerinizin özellikleri nelerdir?
AUMA 1964 yılında kurulmuş bir firma… Sektöre girişi de ağırlıklı olarak su/atıksu ve enerji sektörleri ile olmuş ve bugün de bu iki sektörde dünya lideri konumundayız. Petrol ve gaz sektöründe ise rakiplerine göre ürün yelpazesi biraz daha geç geliştirilmiş. Açığı kapatmaya çalışıyoruz. Dünya genelinde 2400 çalışanı var. Almanya’da 5 fabrikada üretim yapıyor. Bunun dışında uzun lojistik süreleri dikkate alınarak lokal pazara cevap veren ABD ve Hindistan’da üretim tesisleri ve Çin’de bir montaj hattı bulunuyor. Almanya’da üretilen yarı ürünler, Çin fabrikasında müşteri talebine göre monte ediliyor. Biz AUMA Türkiye olarak, tamamen Almanya’da üretilen ürünleri satıyoruz.
AUMA Grubu bünyesinde üç firma daha var. Birisi 1998’te Siemens’ten satın alınan Sipos. Diğeri de, daha önce AEG olarak üretim yapan Drehmo. Bu da 2008’den bu yana AUMA Grubu bünyesinde yer alıyor. Bunlara ek olarak küçük aktüatör üreticisi Haselhofer diye bir firmamız var. Bu firmaların tamamı Almanya’da üretim yapıyor.
AUMA’DAN YENİ ÜRÜNLER, YENİ TEKNOLOJİLER
– Bu sene çıkardığınız yeni ürünler nelerdir?
Sektörümüzde hemen hemen bütün üreticilerin aktüatörleri sabit hızlıdır. Yani müşterinin vanayı açma/kapama süresi talebine uygun olarak seçilen hızda aktüatör üretimi yapılır. Sipos’un uzun yıllardır ürettiği frenkans konvertörlü, değişken hızlı aktüatörümüz ile farklı taleplere cevap veriyorduk. Ancak Sipos’ta Ex-proof sınıfta ürün olmaması bir eksiklik oluşturuyordu. AUMA yeni SAV/SARV serisi ile bu eksikliğe cevap verdi. Bünyesindeki tümleşik frekans konvertörü ile açma kapama hızını kademesiz olarak değiştirebiliyor. Gereken yerde yavaş kapatma ile boru hattında oluşabilecek darbe etkisine ve vanaya gelen mekanik yüklere engel olunuyor. Bu, sektörde oldukça yeni bir ürün ve henüz rakiplerimizde de muadilleri yok.
Bir diğer yenilik de su sektöründe sıklıkla talep edilen sürekli su altında çalışabilir aktüatörümüz. Aktüatör sektöründe birçok rakibimizde standart üretimleri IP67 koruma sınıfına sahipken, AUMA’da IP68 standart olarak üretiliyor. 8 metre su altında 96 saat çalışabiliyor. Fakat bu da sınırlı bir süre sonuçta. Yeni çıkan ürünümüz ise sürekli su altında çalışabiliyor. Daha çok deniz deşarj sistemlerinde ya da rögarlarda, vana odalarında, su altında sürekli çalışması gereken yerlerde kullanılacak bir ürün. ISK-Sodeks İstanbul Fuarı’nda bu iki ürünümüzü de sergiledik.
Bunlara ek olarak akıllı telefonlar için yeni bir Android uygulamamızı da tanıttık. AUMA’nın dokümantasyon sistemi uzun yıllardır müşterilerimiz tarafından çok beğenilmektedir. Web sitemiz üzerinden ya da akıllı telefon uygulamamız “AUMA Support” üzerinden ürünler ile ilgili her türlü dokümana ulaşmanız mümkün. Bunlara ek yeni bir Android uygulaması geldi, “AUMA Assistant”. Cebinizdeki akıllı telefon aracılığıyla Bluetooth bağlantı üzerinden aktüatörün bütün parametrelerini değiştirebiliyor, telefona indirip aktüatöre geri yükleme yapabiliyorsunuz. Bu uygulama da kullanıcılar için çok faydalı oldu.
SU SEKTÖRÜNDEKİ EKİPLER TEKNİK AÇIDAN ZAYIF
– Sektörde ne gibi sıkıntılar yaşıyorsunuz? Eleştirileriniz ya da önerileriniz var mı?
Türkiye’de hep sektörel bazda sıkıntılar var. Örneğin su/atıksu sektöründe yetişmiş eleman konusunda sorun var. Bu konuda endüstriyel tesisler ya da petrol-gaz tesisleri daha iyi. Çünkü bu sektörlerde olabilecek hataların hayat riski taşıması personelin eğitimlerinin daha üst seviyede tutulmasını sağlıyor. Su/atıksu sektörün de ise ölümcül risklerin düşük olması nedeniyle personel eğitimleri ihmal ediliyor. Bunun bize dönüşü ise çok basit uygulama hataları sebebiyle aktüatörün arızalanması şeklinde oluyor.
Bir diğer sorun da; dünya pazarında ciddi bir daralma var, bunun sonucu olarak rekabette çok ciddi artış oldu. Bu bizi de rakiplerimizi de zorluyor.
– Büyük firmaların Ar-Ge çalışmaları onları rekabette daha avantajlı duruma getirmiyor mu?
AUMA Almanya bu konuda hakikaten çok ileri durumda. Tecrübeli, profesyonel bir Ar-GE ekibi ile dünya pazarı yakından takip ediliyor, ürün geliştirmede müşteri taleplerine ve memnuniyetine çok önem veriliyor. Biz de onlardan çok iyi destek alıyoruz ve bu desteği en iyi şekilde kullanmaya çalışıyoruz. AUMA bünyesinde 20’yi aşkın ülkede bizim gibi iştirakleri var. Biz bunların arasındaki en yenilerden birisiyiz. Tabi ki, kadromuz diğer AUMA ofislerine göre daha gelişme aşamasında. AUMA Almanya’da düzenlenen eğitimler ve kendi iç eğitimlerimiz ile personelimizin gelişimine büyük önem veriyoruz. Sıkıştığımız yerde AUMA’dan aldığımız destekle çözüm buluyoruz. Sistemimizin direkt Almanya’ya bağlı olması ile AUMA’nın her türlü imkânına doğrudan ulaşabiliyoruz. Burada AUMA’nın raporlama sistemi de çok büyük yardım sağlıyor. Yaptığımız düzenli raporlamalara çok iyi dönüşler alıyoruz. Yaşadığımız bir sıkıntı ya da müşteri talebi ile ilgili kısa sürede cevap alıyoruz. AUMA’nın bütün imkânlarını kullanarak rekabette öne geçmeye çalışıyoruz.
AUMA’NIN MONTAJ HATTI BİZE BÜYÜK AVANTAJ SAĞLAYACAK
– Kuruluş sürecinde belirlediğiniz hedefleri yakaladınız mı, yeni hedefleriniz var mı?
AUMA Türkiye 2012’de kuruldu. Daha önce distribütör üzerinden gidiyordu. Kuruluştan bu yana her sene bir artış sağlıyoruz. Satış rakamlarında ve Türkiye’ye gelen aktüatör sayısında bir gelişme, bir ilerleme var. Ama bizim taleplerimiz de var. Mesela farklı ülkelerdeki AUMA iştiraklerindeki gibi bir yarı mamulden montaj hattı buraya getirilebilir mi diye uğraşıyoruz. Getirebilirsek açıkçası buradaki istihdama ve özellikle teslim süresine önemli bir katkısı olacak. Aktüatör sektöründe bütün firmalar sipariş üzerine üretim yapıyor. Dolayısıyla bu, sektörde son kullanıcıların, müteahhitlerin ya da vana üreticilerinin şikayet ettiği bir süreç oluyor. Çoğunlukla vana üretimi daha kısa sürede yapabiliyor ve aktüatörün teslim süresi kritik hal alıyor. Montaj hattı ile bu uzun süreci kırma imkânı olacağına ve bunun bize de, Türkiye pazarına da büyük avantaj sağlayacağına inanıyoruz.
AEG aktüatör Almanya Android auma AUMA Assistant AUMA Support AUMA Türkiye Bluetooth boru hatları çin dişli kutusu Drehmo elektrikli aktüatör emniyet vanası Emniyetli Enstrüman Sistemi endüstriyel tesislerdeki riskler Ex-proof frekans konvertörlü değişken hızlı aktüatör Gemi İnşa hakan ılıcak Haselhofer Hindistan IP67 IP68 ISK-Sodeks JEOTERMAL konvertör montaj hattı PLC proses emniyeti proses emniyeti bilinci proses emniyeti sempozyumu rögar SAV/SARV Sensör siemens SIL SIL sertifikası Sipos su ve atıksu Su-Atıksu vana vana odası vana üreticileri