"ÖTV'siz Yakıt Hedefine Ulaştı"
Dr. Özkan Poyraz'a göre Özel Tüketim Vergisi indirilerek,navlunlarda ve bilet fiyatlarında ucuzlama sağlama ana hedefine ulaşıldı.
08 Şubat 2005 Salı 12:54
Özel Tüketim Vergisi indirilerek, tarifeli sefer yapan gemilerle, kabotajda çalışan diğer yük gemilerinin navlunlarında ve bilet fiyatlarında ucuzlama sağlama ana hedefine ulaşıldı.
Denizcilik Müsteşarlığı Deniz Ticaret Genel Müdürü Özkan Poyraz, TRANSPORT'un uygulamaya ilişkin sorularını yanıtladı ve sektörü değerlendirdi:
■ ÖTV'siz yakıt uygulamasında 1 yıllık döneme ilişkin sonuçlar ortaya çıktı. Uygulamada öngörülen amaca ulaşıldı mı?
Denizcilik sektöründe ÖTV'siz yakıtla ilgili amacımız, tarifeli sefer yapan gemilerle kabotajda çalışan diğer faaliyetleri gösteren yük gemilerinin navlunlarında ve bilet fiyatlarında ucuzlama sağlamaktı. Buna belli ölçülerde ulaşıldı. Geçen yılki uygulama kapsamında vatandaşın cebine en azından bilet fiyatları açısından olumlu bir yansıma oldu. İDO ve TDİ'nin bilet fiyatlarında artış olmadı.
■ Yeni hedefleriniz neler?
Yeni hedefimiz, Marmara içinde yeni hatların kurulması. Özellikle Antalya ve Mersin gibi bölgelerden İstanbul'a binlerce kamyon çıkışı söz konusu. Bu kamyonlar İstanbul'un her iki yakasındaki hallere yük taşıyor. Bu kamyonları, hiç İstanbul içine sokmadan acaba hallere nasıl ulaştırabiliriz? Gemlik, Mudanya, Bandırma gibi noktalardan bu kamyonları Ro-Ro'lar aracılığıyla taşımak. Bunun fizıbıl hale gelmesi de ancak ÖTV'siz yakıtla mümkün olabiliyor.
■ Şu anda bu yönde uygulamalar var mı?
Var ama bunların yaygınlaşması için ÖTV'siz yakıtın desteği önemli.
■ Diyelim ki kamyon tarımsal ürünü Mersin ve Antalya'dan yükledi. İstanbul'un kapısına kadar geldi. Sonra ne olacak?
Bu kamyonlar İstanbul'a gelmesi durumunda İstanbul trafiğini ve köprüleri zorluyor. Bunun yerine eğer Mudanya'dan Gemlik'ten ve Bandır-ma'dan bu kamyonları Ro-Ro'lara yüklersek ve bu yolla Silivri ve Pendik tarafına geçirebilirsek trafikte yaşanan sıkışmaları bir hayli önleyebiliriz diye düşünüyoruz. Bu, karayolunu denizyoluna çevirmek açısından önemli bir avantaj olacak. ÖTV'siz yakıtın hemen ardından örneğin yeni bir firma Ereğli ile Zonguldak arasında tren-ferisi çalıştırmaya
Dr. Özkan Poyraz Kimdir?
1966 yılında İstanbul Üsküdar'da doğan Özkan Poyraz, Yüksek Denizcilik Okulu Güverte bölümü mezunu. Özkan Poyraz, Kuru-Dökme yük ve Konteyner gemilerinde güverte zabitliği ve kaptanlık yaptıktan sonra, Deniz Ulaştırma ve İşletme Mühendisliği alanında Yüksek Lisans ve Doktora eğitimini tamamladı. Dr. Poyraz, ABD Kings Point Denizcilik Akademisinde misafir öğretim üyesi, Japonya Kobe ve Tokyo Denizcilik Üniversitelerinde "Gemi Trafik Mühendisliği ve Gemi adamları Yönetim Sistemi", Hollanda da MSR Enstitüsünde "Gemi Trafik Hizmetleri Eğitimciliği", ve Polonya'da "özel Manevra Niteliği Olan Gemilerin Kullanımına" yönelik eğitimler aldı. Dr. Özkan Poyraz, Temmuz 2004 tarihinde üniversitesinden izinli olarak, T.C. Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığında Müsteşarlık Müşavirliği görevine başladı. Halen müsteşarlık bünyesindeki Deniz Ticareti Genel Müdürlüğü görevini yürütmekte olan Poyraz, gemi simülasyonu, gemi trafik mühendisliği ve yönetimi ile deniz ticaret politikaları konusundaki araştırmaları ile tanınıyor. Evli ve bir kız çocuğu sahibi olan Poyraz, İngilizce biliyor.
başladı. Firmanın ifadesi, 'Bu çok avantajlı taşıma' diyor. Fakat, ÖTV'sizden önce işletme maliyetleri açısından girmeleri mümkün değildi.
■ 2005 yılı için projeleriniz neler?
Projeler, önce müteşebbisten gelmesi gerekiyor. Devlet, yapabileceğini yapmış durumda. Bundan sonra eğer bu taşımalar fizıbl ise orada mutlaka özel sektör girecek ve yatırımını yapacak. Burada önemli bir konu var? Bizim ÖTV'sizle ilgili denetleme fonksiyonlarımızı iyileştirmemiz lazım. Yani, acaba ÖTV'siz yakıt yerinde kullanılıyor mu? Bu çok önemli. Bununla ilgili çok ciddi sorunlar yaşamadığımızı düşünüyoruz.
Sistemin yeni oluşu beklenen yararları açısından daha önce kayıtsız çalışmaya alışmış kişilerin kayıt altına girmesi gibi ikincil avantajı getirdi. Bazı tekneler kayıtsız olarak çalışıyor ve kaçak yakıt kullanılıyordu. Kaçak yakıtla ÖTV'siz arasında şu anda fiyat farkı kalmadı. Dolayısıyla daha önce kayıtsız çalışanlar, şimdi kanuni yoldan yakıt almak için gemilerini, teknelerini tescil ettiriyor. Bu tekneler bizim envanterimizde yok görünüyordu. Şimdi onlar vergi mükellefi oldular ve kayıt altına girdi. Bu açıdan da kaçak yakıta büyük ölçüde darbe vuruldu.
■ ÖTV'siz için 14 firmaya yetki verildi. Şu anda 13 firma dağıtım yapıyor öyle değil mi?
13 firma dağıtım yapıyor. Aytemiz Petrol'ün yetkisi iptal edildi. Ancak, dağıtıcı firmanın kendisinden kaynaklanan ya da kaçak işlem yapmasından kaynaklanan bir sorun değildi. O firmanın bayiinden kaynaklanan bir sorun. 2004 yılında ÖTV'siz toplam 241 bin ton yakıt verilmiş.
■ Bu yıl ne kadar ÖTV'siz yakıt verilmesi öngörülüyor?
Öngörümüze bağlı bir şey değil. Yine aynı miktar bir kere sağlanacaktır. Her ay da yüzde 10 ile yüzde 1 5'lik tekne sayısı açısından yeni giriş olacaktır.
■ Geleceğe yönelik planlarınız hakkında da bilgi verir misiniz?
Öncelikle kuruluş kanunumuzun çıkması lazım. Sonra da artık denizcilikle ilgili modlar arası ya da Avrupalılar'ın short-sea-shipping ya da motorways of the sea dedikleri yeni yeni projleri var. Biz acaba denizciliği, Avrupa'da modlar arasında gümrük açısından harmonize edilmiş bir taşıma lojistik zincirinin unsuru haline getirebilir miyiz bunu araştırıyoruz.
Bunun için değişik projelerimiz mevcut. Bu projelerden biri short-sea-shipping, diğeri gümrük harmonizasyonu projesi. Limanların özelleştirilmesinden sonra Türkiye'de liman ve limandık topluluğunun devlet tarafından nasıl geliştirilip düzenleneceği konularında önerilerimiz bulunuyor.
(Kaynak: Transport Dergisi Şubat 2005 Sayısı)