Üretici çiğ süt desteklerinden nasıl yararlanacak? İşte detaylar...
Hayvancılık destekleri ile ilgili merakla beklenen uygulama esasları nihayet belli oldu. 2017 tarım destekleri içinde çiğ süt destekleri önemli bir kalemi oluşturuyor. Buna göre, üretici çiğ süt desteklemesinden nasıl yararlanacak? işte bütün detaylar...
2017 yılı çiğ süt desteklerine ilişkin uygulama esasları belli oldu. Buna göre çiğ süt desteklemesi ulusal düzeyde üst örgütlenmesini tamamlamış bir yetiştirici/üretici örgütüne üye olan yetiştiricilerden üretmiş olduğu çiğ sütü, süt işleme tesislerine, fatura/E-Fatura ve/veya müstahsil makbuzları karşılığında kendisi, yetiştirici/üretici örgütü veya bunların yüzde 50 (yüzde elli)'nin üzerinde paya sahip oldukları ortaklıkları vasıtasıyla satan ve BSKS veri tabanına aylık olarak kaydettirenlere ödenecek.
ÇİĞ SÜTTE HAYVANINA GÖRE FARKLI DESTEK
Çiğ süt desteklemesi, hazırlanan ödeme icmalleri esas alınarak; manda, koyun ve keçi sütü ile inek sütü, soğutulmuş inek sütü ve üretici örgütleri kanalı ile pazarlanan soğutulmuş inek sütüne farklı olmak üzere, Bakanlığın belirleyeceği dönemler ve birim fiyatlar üzerinden ödenir.
ET VE SÜT KURUMU'NA SATAN ÜRETİCİLER YARARLANAMAYACAK
Üretmiş olduğu çiğ sütü, üretici örgütleri aracılığı ile süt tozu olarak Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğüne satan üreticiler desteklemeden yararlandırılır.
DESTEKLERDEN YARARLANMAK İÇİN BSKS KAYIT ŞARTI
Bakanlığın talimatla belirleyeceği tarihten itibaren Çiğ Sütün Sözleşmeli Usulde Alım Satımına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenen sözleşmesini, BSKS'ye kayıt ettirmeyenler çiğ süt desteklemesinden yararlandırılmaz.
ÇİĞ SÜT DESTEKLEMESİNİN BAŞVURU YERİ, ŞEKLİ VE ZAMANINA İLİŞKİN ŞART VE KURALLAR ŞÖYLE
Desteklemeden yararlanmak isteyen üreticiler; BSKS'ye veri girişi için yetkilendirilmiş bir yetiştirici/üretici örgütüne üye ise bu yetiştirici/üretici örgütüne, BSKS'ye veri girişi yetkisi bulunmayan bir yetiştirici/üretici örgütüne üye ise örgüt aracılığı ile il/ilçe müdürlüklerine başvururlar.
Satılan çiğ süte ait fatura/E-Fatura veya müstahsil makbuzları, takip eden ayın en geç son iş gününe kadar üyesi oldukları yetiştirici/üretici örgütüne teslim edilir.
Veri giriş yetkisi bulunmayan üretici/yetiştirici örgütleri kendilerine teslim edilen belgeleri, İcmal-1'e esas tabloları ve eklerini, takip eden ayın beşinci iş günü sonuna kadar BSKS'ye veri girişi için il/ilçe müdürlüklerine tutanak ile teslim ederler.
1/1/2017 tarihinden bu Tebliğin yayımlandığı tarihe kadar satılan çiğ sütlere ait fatura/E-Fatura ve/veya müstahsil makbuzları, bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren 5 (beş) gün içerisinde yetiştirici/üretici örgütlerine teslim edilir.
İL VE İLÇE MÜDÜRLÜKLERİNDEN İSTENİLECEK BELGELER
Yetiştirici/üretici örgütünce düzenlenmiş destekleme için başvuruda bulunan üyelerin listesi.
Başvuruda bulunan üyelerden ilgili destekleme dönemi için alınan başvuru dilekçeleri.
BSKS veri tabanı üzerinden yayımlanan ve yetiştirici/üretici örgütünce düzenlenen çiğ süt destekleme icmaline esas tablo.
Satılan süt miktarının litre olarak gösterildiği fatura/e-Fatura ve/veya müstahsil makbuzları, e-Faturalar, excel formatında, silinemez CD veya DVD'ye kayıtlı olmalıdır.
Bakanlığın talimatla belirleyeceği tarihten itibaren çiğ süt alım satım sözleşmeleri.
YETİŞTİRİCİ / ÜRETİCİ ÖRGÜTLERİNDEN İSTENİLECEK BELGELER
Satılan süt miktarının litre olarak gösterildiği fatura/e-Fatura ve/veya müstahsil makbuzları. e-Faturalar, excel formatında, silinemez CD veya DVD'ye kayıtlı olmalıdır.
ÇİĞ SÜTÜNÜ ÜRETİCİ ÖRGÜTLERİ ARACILIĞIYLA SÜT TOZU OLARAK ESK'YA SATAN ÜRETİCİLER NE YAPACAK?
Üretici örgütü ile ESK arasında yapılan sözleşme.
Üretici örgütü tarafından sözleşme kapsamında kesilen müstahsil makbuzu.
Üretici örgütünün süt tozu üretimi için anlaştığı, işletme onay belgesine sahip süt işleme tesisi ile yapmış olduğu sözleşme ve çiğ sütün süt tozuna çevrilmesine ilişkin fatura.
Üretici örgütünün sözleşme kapsamında ESK'ya sattığı süt tozu faturası, istenir.
DESTEKLEME İCMALLERİNİN HAZIRLANMASI DÖNEMİNDE UYGULANACAK ESASLAR İSE ŞÖYLE
Aylık olarak düzenlenen müstahsil makbuzu ve/veya faturaların asılları veya nüshaları destekleme için esas alınır. Her ne suretle olursa olsun bunların fotokopileri veya onaylı suretleri dikkate alınmaz. Müstahsil makbuzu ve/veya faturalarda/E-Faturalarda, işletme onay belge numarası, süt işleme tesisinin adı, adresi, üreticinin adı, soyadı, adresi ve teslim edilen sütün türü, litre olarak miktarı, litre fiyatı ve tutarı ile soğutma tankı üzerinden pazarlanmış ise “soğutulmuş çiğ süt" ibaresi, süt soğutma tankı sahibi, sorumlusu veya yetkilisinin adı soyadı, imzası ve süt soğutma tankı kod numarası, süt işleme tesisi yetkilisinin imzası ve kaşesi bulunması gerekir.
Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik kapsamındaki süt işleme tesisleri ile ilgili bilgilerin BSKS'ye girilmesi ve güncellenmesinden, kayıt ve onay işlemlerini yürüten il müdürlükleri sorumludur.
İl müdürlükleri veri giriş yetkisi için başvuruda bulunanlardan uygun gördüğü üretici/yetiştirici örgütlerini HAYGEM'e bildirir. Bu örgütler HAYGEM tarafından BSKS'de tanımlanır.
DESTEKLEME İCMALLERİ NASIL HAZIRLANACAK?
Veri giriş yetkisi bulunan üretici/yetiştirici örgütleri kendi üyelerinin İcmal-1'e esas tablolarını, aylar bazında hazırlar ve BSKS'ye veri girişini yapar.
Veri giriş yetkisi almış üretici/yetiştirici örgütlerinin bulunmadığı yerlerde üreticinin İcmal-1'e esas tabloları, yetiştirici/üretici örgütlerince aylar bazında hazırlanır ve BSKS'ye girilmesi için il/ilçe müdürlüklerine teslim edilir. İcmal-1 listelerinin BSKS'ye veri girişleri il/ilçe müdürlüklerince yapılır.
BSKS'ye süt girişlerinin, üreticilerin üretimde bulundukları ilçe için il/ilçe müdürlükleri veya yetkilendirilmiş üretici/yetiştirici örgütlerince yapılması esastır.
DESTEKLEME İCMALLERİ İL/İLÇE MÜDÜRLÜKLERİNCE NASIL İNCELENECEK?
Süt icmallerinin incelenmesinde; üreticilere ait fatura/E-Fatura ve/veya müstahsil makbuzlarının uygunluğu, bunların BSKS veri tabanına doğru girilip girilmediği, hayvan sayısı ile satılan süt miktarının uyumlu olup olmadığı, süt soğutma tanklarının kapasitesinin üzerinde kullanılıp kullanılmadığı dikkate alınır. Uygun olmayan hatalı belgeler, girişler ve hayvan sayısı ile süt miktarında uyumsuzluk olanlar ile soğutma tanklarının kapasitesinin üzerinde pazarlanan sütler icmal listesinden çıkartılır.
Elektronik ortamda alınan E-Faturalar //www.efatura.gov.tr internet adresinde bulunan E-Fatura görüntüleyici ile açılarak, mali mühür bulunup bulunmadığı ve alınan E-Fatura çıktısı ile uyumlu olup olmadığı kontrol edilir. Yapılan kontrolde uygun bulunmayanlar icmal listesinden çıkartılır. E-Fatura çıktısı, kontrolü yapan il/ilçe müdürlüğü BSKS sorumlu personeli tarafından imzalanır.
İnceleme sonrasında işlemi yapılan fatura/E-Fatura ve/veya müstahsil makbuzları ve destekleme başvuru dilekçeleri yazı ile İcmal-1'i veya icmale esas tabloyu hazırlayan yetiştirici/üretici örgütüne iade edilir.
DESTEKLEME İCMALLERİNİN ASKIYA ÇIKARILMASINA İLİŞKİN HUSUSLAR
Aylar bazında BSKS veri tabanına kaydedilen İcmal-1 listeleri, veri giriş dönemi bittikten sonra, il/ilçe müdürlüklerince askıya çıkartılmak üzere BSKS veri tabanından İcmal-2 listeleri şeklinde alınır.
İcmal-2 listeleri il/ilçe müdürlüklerinde, yetiştirici/üretici örgütlerine ve üreticilere duyurulacak şekilde askıya çıkarılır.
Askıya çıkarma tarihi ve saati ile askıdan indirme tarihi ve saati il/ilçe müdürlüğü ile yetiştirici/üretici örgütü temsilcilerince tutanağa bağlanır ve güncel tarihle imzalanır.
Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise listelerdeki bilgiler doğru kabul edilir. Daha sonra yapılacak itirazlar değerlendirmeye alınmaz ve herhangi bir hak doğurmaz.
Askı süresinde İcmal-2 listelerine yapılan itirazlar, il/ilçe müdürlüğünce değerlendirilir.
DESTEKLEME İCMALLERİNİN GÖNDERİLMESİ VE ÖDEMEYE İLİŞKİN HUSUSLAR İSE ŞÖYLE
İtirazların değerlendirilmesinden sonra kesinleşmiş İcmal-2 listeleri ilçe müdürlüklerince onaylanarak il müdürlüğüne gönderilir.
İl müdürlükleri, ilçelerden gelen onaylanmış İcmal-2 listelerinin en az %20 (yüzde yirmi)'sini hayvan sayıları ile satılan süt miktarlarının uyumlu olup olmadığı yönünden kontrol eder. Kontrol edilen İcmal-2 listeleri tutanak altına alınır, uyumsuzluğu tespit edilen varsa, İcmal-2 listeleri yeniden düzenlenir. Kontrolleri tamamlanan İcmal-2 listeleri BSKS veri tabanında ödemeye esas olan İcmal-3 listesi şeklinde düzenlenir. Düzenlenen İcmal-3 listeleri il müdürleri tarafından onaylanarak HAYGEM'e gönderilir.
HAYGEM, gelen İcmal-3 listeleri ile BSKS'den alınan İcmal-3 listelerinin uyumlu olmasını kontrol eder.
Ödeme listelerinin Bakanlıkça bankaya gönderilmesinden sonra kesinleşmiş İcmal-2 listeleri, yetiştirici/üretici örgütleri bazında BSKS'den il/ilçe müdürlüklerince alınarak ilgili yetiştirici/üretici örgütlerine gönderilir.
ÇİĞ SÜT DESTEKLEMESİNE İLİŞKİN BİLİNMESİ GEREKEN DİĞER HUSUSLAR
Süt soğutma tanklarının ve süt toplama merkezlerinin yürürlükteki mevzuata uygunluğunun tespiti il/ilçe müdürlüklerince yapılarak BSKS veri tabanına girişi sağlanır.
Süt işleme tesislerindeki soğutma tankları BSKS veri tabanına girilmez. Süt işleme tesislerindeki soğutma tanklarından, BSKS'de daha önceden kayıtlı olanlar sistemde pasif duruma getirilir.
İl/ilçe müdürlüklerince kontrol edilerek usulüne uygun çalıştırılmadığı tespit edilen süt soğutma tankları üzerinden pazarlanan sütler soğutulmuş olarak değerlendirilmez.
Çiğ sütün, yetiştirici/üretici örgütleri veya bunların %50 (yüzde elli)'den fazla paya sahip oldukları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa tabi ortaklıkları aracılığıyla pazarlanması halinde, üretici adına düzenlenmiş müstahsil makbuzlarının süt miktarları aylık toplamıyla bu müstahsil makbuzlarıyla ilişkili olan süt işleme tesisleri adına düzenlenmiş faturaların süt miktarları aylık toplamının uyumlu olması zorunludur. Gerçek usulde vergiye tabi olmayan üreticilerin süt girişleri müstahsil makbuzuyla yapılır.
Destekleme icmallerinin hazırlanması, askıya çıkartılması, gönderilmesi ve ödeme ile ilgili çalışma takvimi HAYGEM tarafından belirlenir.
Bu Tebliğde belirtilen icmallerin ve diğer eklerin örnekleri BSKS üzerinden yayınlanır.
İl/ilçe müdürlükleri ve yetkilendirilmiş üretici/yetiştirici örgütleri, çiğ süt desteği için gerekli belgelerle yapılan başvuruları zamanında sisteme girmekle sorumludur. Başvuruları zamanında sisteme girmeyen üretici/yetiştirici örgütünün veri giriş yetkileri il müdürlüklerinin görüşleri doğrultusunda iptal edilir.
BSKS'de görev yapacak Bakanlık personelinin sistem şifrelerinin tahsisi Bakanlıkça, üretici/yetiştirici örgütleri personelinin şifre tahsisi ise il müdürlüklerince yapılır. Personelin eğitimi ile konuya ilişkin diğer tedbirler Bakanlık, taşra teşkilatı ve üretici/yetiştirici örgütleri tarafından alınır.
Birden çok yetiştirici/üretici örgütüne üyeliği bulunan üreticinin iş ve işlemleri, fatura/E-Fatura ve/veya müstahsil makbuzunu teslim ettiği yetiştirici/üretici örgütü üzerinden yapılır.
Çiğ sütün, üretici örgütleri kanalı ile pazarlanan soğutulmuş inek sütü olarak değerlendirilebilmesi için fatura/müstahsil makbuzlarının üretici örgütü tarafından düzenlenmiş olması esastır.
Çiğ süt desteklemesi ve BSKS ile ilgili olarak yapılacak çalışma ve uygulama esasları HAYGEM tarafından belirlenir.
Çiğ süt destekleme ödemelerinden, idarî hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen ve 5 (beş) yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmayacak gerçek veya tüzel kişilerin ceza süreleri bitene kadar Çiftçi Kayıt Sisteminde destek dışı bırakılan işletmeler listesine alınmasından il/ilçe müdürlükleri sorumludur.
Destekleme ödemeleri ile ilgili olarak haklarında idari ve adli işlem başlatılan kooperatif üst/bölge birlikleri, yetiştirici birlikleri ve üretici birlikleri haklarındaki inceleme tamamlanıncaya kadar, il sistem sorumlularınca BSKS'de ödeme engelli yetiştirici/üretici örgütü olarak işaretlenir.
İdari hata sonucu veya haksız ödendiği tespit edilerek geri tahsil edilen çiğ süt desteklemelerine ait bilgiler BSKS'ye il/ilçe müdürlükleri tarafından girilir. Geri ödeme belgeleri il/ilçe müdürlüklerinde muhafaza edilir.
SÜT KALİTESİNİN DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN ŞART VE KURALLAR
Süt kalitesi desteği; 2017 yılı çiğ süt desteklemesi alan, 31/12/2017 tarihinde E-Islah'ta kayıtlı, en az 10 baş saf ırk ineğe (etçi ırklar hariç) sahip, bu destekleme kapsamında analiz şartlarını yerine getiren en az 10 baş saf ırk inek kaydı bulunan, E-Islah'a 1/10/2017 tarihinden önce kaydedilmiş işletmelere yapılır.
İşletme inek varlığında; işletmenin 29/12/2017 tarihinde TÜRKVET ve E-Islah'ta aynı işletmede kayıtlı ve canlı olan inekler esas alınır.
Desteklenecek işletmelerde, 2017 yılında en az 2 (iki) defa geçerli analiz yapılmış olmalıdır.
Analizler, işletmedeki her bir inekten alınan süt numunelerinden yapılır. Süt içerik analizinin (yağ, protein, somatik hücre) sonuçları 15/1/2018 tarihine kadar E-Islah'a kaydedilmiş olmalıdır. Numune alımı ve numunenin nakli esnasında olası numune bozulmaları nedeniyle analizlerde; yağ ve protein için % 2,0-6,0 arasında olan değerler, somatik hücre sayısında ise en fazla 1.500.000 somatik hücre/ml değeri, geçerli analiz olarak kabul edilir. Geçerli analizlerden işletme ortalaması hesaplanır. İşletme ortalaması; yağ oranında % 3,2 protein oranında % 3,0'ün üzerinde ve somatik hücre sayısı en fazla 400.000 hücre/ml olan işletmeler, bu desteklemeden yararlandırılır.
İşletmenin 29/12/2017 tarihindeki inek varlığının en az 3/4'ünde ve bunların da geçerli en az bir analizi yapılmış olmalıdır.
İki analiz arasındaki süre 30 (otuz) günden az olamaz. Süreye uymayan analizler destekleme kapsamında kullanılmaz.
Destekleme amaçlı süt analizleri; Bakanlık, Bakanlıktan izinli veya Bakanlık-yetiştirici/üretici örgütlerinin ortaklaşa yürüttükleri projeler kapsamında kurulan laboratuvarlarda, süresi içinde kalibrasyonu yaptırılmış, Uluslar Arası Hayvan Kayıt Komitesi (International Committee for Animal Recording (ICAR)) onaylı cihazlarda yapılır.
Süt analizi sonuçları, analiz yapılan cihazdan müdahale olmadan, online olarak E-Islah veri tabanına aktarılmış olmalıdır. Analiz yapılacak cihazların, Bakanlıktan izin ve ICAR onayının kontrolü il müdürlüklerinin, E-Islahla olan bağlantısından yetiştiricinin üyesi olduğu yetiştirici/üretici örgütlerinin Merkez Birlikleri sorumludur.
Bir işletmedeki sığırların analiz yapılan tarihteki sonuçlarının (% yağ ve/veya % protein) aynı olması veya büyük oranda benzerlik göstermesi durumunda bu analizler geçersiz sayılacaktır.
Süt analizi çalışmaları ile analiz sonuçlarının E-Islah'a kaydından, yetiştiricinin üyesi olduğu yetiştirici/ üretici örgütleri ile bunların merkez birlikleri sorumludur.
SÜT KALİTE DESTEKLENMESİNİN BAŞVURU YERİ, ŞEKLİ VE ZAMANINA İLİŞKİN ŞART VE KURALLAR
Bu desteklemeden yararlanmak isteyen yetiştiriciler, üyesi bulunduğu yetiştirici/üretici örgütüne dilekçe ile başvurur. Soy kütüğüne kayıtlı yetiştiriciler için Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği, ön soy kütüğüne kayıtlı olan yetiştiriciler için ise üyesi olduğu süt üreticileri birliği veya kooperatifler bölge veya il üst birlikleri, üyeleri adına 1/11/2017–29/12/2017 tarihleri arasında il/ilçe müdürlüklerine dilekçe ile başvuruda bulunurlar.
Müracaatında usule ilişkin eksikleri bulunanlar yazılı olarak uyarılır ve on gün içerisinde eksikliğin tamamlanması istenir.
İCMALLERİN HAZIRLANMASI ÖNCESİNDE İL/İLÇE MÜDÜRLÜKLERİNCE YAPILACAK İŞLEMLER
Desteklemeye başvuran gerçek kişilerin T.C. kimlik numarası, doğum tarihi ve baba adının, tüzel kişiliklerin ise vergi numarasının E-Islah ve TÜRKVET veri tabanına kaydedilmesi sağlanır.
E-Islah veri tabanında, başvurusu olan yetiştiricinin ve yetiştirici/üretici örgütünün 15/1/2018 tarihine kadar belirtilmesi işlemini yapar. Başvuruların E-Islah'a tanımlanması işlemi, gerektiğinde Bakanlıkça en fazla bir ay süreyle uzatılabilir.
İCMALLERİN DÜZENLENMESİ VE DESTEKLEME ÖDEMESİNE ESAS ÇALIŞMALAR ŞUNLAR
E-Islah üzerinden, 15/1/2018 tarihli E-Islah verilerine dayalı olarak 2018 yılı Ocak ayının ikinci yarısında, 2017 yılında süt analizi yapılan işletmeleri belirten askı listeleri (İcmal-1) yayımlanır, yayımı takiben il/ilçe müdürlüklerinde 10 (on) gün süreyle askıya çıkarılır. Askı başlangıç tarihi tatil gününe rastlarsa takip eden iş günü askıya çıkarılır. Askıya çıkarma ve indirme tarihiyle saati il/ilçe müdürlüğü ile yetiştirici/üretici örgütleri temsilcilerince tutanağa bağlanır ve güncel tarihle imzalanır. Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz ise kamu aleyhine olan hâller hariç askı listelerindeki bilgiler doğru kabul edilir. Daha sonra yapılacak itirazlar değerlendirmeye alınmaz ve herhangi bir hak doğurmaz. Yapılan itirazlar değerlendirilerek E-Islah'ta eksik olan bilgilerin 15/2/2018 tarihine kadar kaydedilmesi sağlanır. 29/12/2017 tarihindeki işletme inek mevcudu ile ilgili itirazlarda, yetiştiriciden kaynaklanmayan durumlarda, hak ediş öncesinde HAYGEM'e bildirilir.
2017 yılı çiğ süt üretiminin desteklenmesi çalışmalarının tamamlanmasını takiben; bu destekleme kapsamında askı listesinde destekleme alır görünen işletmelerin, 2017 yılında çiğ süt desteklemesi kapsamında ödeme yapılan toplam süt miktarı (tüm dönemlerin toplamı), BSKS'den alınarak ödeme hesaplanır ve HAYGEM tarafından hazırlanan İcmal-2'ler E-Islah veri tabanından yayımlanır. İcmal-2'ler ilçe müdürlüklerince onaylanır ve il müdürlüğüne gönderilir.
İlçelerden gelen onaylanmış İcmal-2'ler ile merkez ilçenin İcmal-2'si il müdürlükleri tarafından kontrol edilir, onaylanır ve ödemeye esas olmak üzere İcmal -2'lerin yayımlanmasını takiben 30 (otuz) gün içerisinde HAYGEM'e gönderilir. Ödemeler HAYGEM tarafından gerçekleştirilir.
Destekleme başvuru dilekçeleri, üye başvuru tablosu, icmal örnekleri E-Islah veri tabanından yayınlanır.
TARIM CEZALISI İŞLETMELER DESTEKLERDEN YARARLANAMAYACAK
31/12/2017 tarihinde tarım cezalısı olan işletmeler, bu desteklemeden yararlandırılmaz.
#2017 Çiğ Süt Destekleri,
#Tarımsal Destekler Uygulama Esasları
1 Hayvancılıkta ithalata bütçeden ‘milli destek!’ 2 Türkiye saman ithal ediyor! 3 Recep Konuk’tan ‘bayram’ mesajı 4 Av sezonu başlıyor! Balıkçıların dikkatine! 5 Beyaz ve kırmızı et enflasyonun üzerinde pahalandı! 6 Yozgat’ta ayçiçeği ekim alanı üçe katladı! 7 Tarım Bakanı Fakıbaba Kutsal Topraklara gidiyor 8 Tarım Bakanı Fakıbaba yeni ekibiyle yola devam... 9 3 yılda 6.5 milyon dekar tarım arazisi bölünmekten... 10 Hayvancılıkta ithal olmayan tek şey kaldı!