Ana Sayfa Kadın Sağlığı Kist
Kistler vücutta herhangi bir yerde; enfeksiyon etkenleriyle, iltihaplanmalarla, sıvıların normal hareket ve akışlarının bozulmasıyla veya genetik bozukluklarla oluşabilirler. Vücut yüzeyine yakın veya da meme gibi yumuşak doku ve organlarda oluşan kistler deri üzerinden hissedilebilirken-ayrıca ağrılı kistlerdir, maksiler sinüs gibi derin dokularda oluşan kistler, kişiye rahatsızlık verene kadar anlaşılamayabilir ve tam olarak ortaya konabilmeleri için tanısal testler gereklidir.
Burun boşluğundaki kistler genellikle polip olarak adlandırılır ve sinüs boşluklarına uzanan kese biçimli et büyümeleri şeklinde tanımlanırlar. Burun polipleri, alerjisi veya astımı olan kişilerde yaygın olsa da herkeste ortaya çıkabilen kistlerdir ve büyümeye devam ederlerse çeşitli komplikasyonlara neden olabilirler. Burun polipleri sıklıkla steroid burun spreyleri veya cerrahi yollarla tedavi edilirler.
Kistlerin oluşumuna neden olan faktörler çok çeşitlidir. Bunlardan en önemlileri şunlardır:
-Embriyonik gelişimdeki hatalar
-Kronik iltihaplanmayla giden durumlar
-Salgı kanallarının tıkanması
Kist gelişmesinde; genetik faktörler, enfeksiyonlar, tümörler ve vücut sıvılarının akmasına engel olabilecek herhangi bir durum risk faktörü oluşturabilir.
Kistik bulgu ve belirtiler kistin türüne göre oldukça büyük farklılıklar gösterir. Çoğu zaman kişi anormal bir yumrunun varlığından haberdar olur ve bu durum çoğunlukla kist derideyken veya derinin hemen altındayken böyledir.
Beyindeki kistler çeşitli belirtilere ek olarak baş ağrısı tablosuyla da ortaya çıkabilmektedir.
Pek çok iç organ kisti, böbrek veya karaciğer kistleri gibi, herhangi bir belirti vermeyip bir görüntüleme taraması yapılana kadar fark edilmeyebilirler.
İnsan vücudunda yüzlerce farklı çeşit kist bulunmaktadır ve bunlar vücudun herhangi bir yerinde oluşabilirler. Pek çok kist selim (iyi huylu) özelliktedir fakat bir kısmı malign (kötü huylu) hücreler taşırlar. Vücutta en sık görülebilecek kistler şunlardır:
-Gangliyon veya sinovyal kist
-Koroid pleksus kisti
-Solungaç yarığı kisti
-Tiroid kistleri (nodülleri)
Kistlerin tedavisi çeşitli faktörlere bağlıdır, bu faktörler; kist çeşidi, nerede olduğu, ne büyüklükte olduğu ve neden olduğu rahatsızlığın büyüklüğüdür.
Çeşitli belirtilerle ortaya çıkan büyük bir kistin cerrahi olarak çıkarılması gerekebilir. Bazen vücut boşluklarına gönderilen bir iğne ucu veya kateterle kist boşaltılabilir veya aspire edilebilir. Eğer kiste ulaşmak kolay değilse, kisti boşaltma veya aspire etme radyolojik görüntüleme yardımıyla yapılabilir.
Kistin kanseröz nitelikte kötü huylu hücreler barındırıp barındırmadığını anlayabilmek için aspire edilen kist sıvısı mikroskobik incelemeye alınabilir. Eğer kistin kanseröz olma ihtimali söz konusuysa, kist cerrahi olarak çıkarılır ve duvarından alınan biyopsi materyal örneği patolojik incelemeye alınır.
Çok sayıda kist, fibrokistik meme hastalığı veya da polikistik over sendromunda olduğu gibi kronik veya altta yatan tıbbi bir duruma bağlı olarak ortaya çıkabilir. Bu durumda kistin tedavisi bu tıbbi durumun tedavisi şeklinde düzenlenir.