OKB (Takıntı Hastalığı) - Çiğdem Cura Yaygın
Obsesif kompulsif bozukluk yani takıntı hastalığı bilinen en eski psikiyatrik hastalıklardan biridir. Yineleyici obsesyon ve kompulsiyonlarla giden, kronik gidişli, epizodik yani iniş çıkışlar gösteren ve kişinin günlük yaşamını son derece olumsuz etkileyen bir hastalıktır.
Obsesyon kişinin isteği dışında, ısrarlı ve zorlayıcı bir şekilde akla gelen, çoğu zaman kendisinin de mantık dışı ve saçma bulduğu, yineleyici nitelikte ve yoğun bir sıkıntı yaratan düşünce, dürtü ya da imgelerdir.
Kompulsiyon ise obsesyonlara yanıt olarak ortaya çıkan kendine göre kuralları veya ritüelleri olan zihinsel eylemler ya da davranışlardır. Kompulsiyonlar obsesyonel düşüncelerin ortaya çıkardığı kaygıyı gidermek için yapılsa da çoğu zaman ya düşünce ile gerçekçi bir biçimde ilişkili değil ya da abartılı davranışlardır ve kompulsiyonların engellenmesi kaygıyı çok daha fazla artırır.
Çok çeşitli OKB belirtisi olsa da kabaca 5 ana başlıkta incelenebilir.
Kompulsif el yıkama, temizlik yapma ile birlikte giden bulaşma ve hastalık obsesyonları
Kompulsif kontrol etme ile giden kuşku obsesyonları
Simetri, düzen ve sayılarla ilgili obsesyon ve kompulsiyonlar
Biriktirme ve toplama ile olanlar
Obsesyonel yavaşlık şeklinde özetleyebiliriz.
En sık kirlenme, bulaşma, defalarca el yıkama, çok uzun süreler banyoda kalma, defalarca boy abdesti alma, aşırı önlemler alma ( ütü, priz, kapı, pencere, kilit, ocak kontrol etme ) düzen ve simetrik sıralama, zarar verme düşünceleriyle bıçak, makas gibi eşyalardan sakınma, kendince utanç verici ve kabul edilemez cinsel temalar, eşcinsellik ve ensestle ilgili zorlayıcı düşünceler, dini kavramlar, günahlar, kutsal kabul edilen değerlerle ilgili hakaret düşünceleri, küfür şeklinde karşımıza çıkmaktadır.
OKB ile birlikte diğer anksiyete bozuklukları, sosyal fobiler, duygudurum bozuklukları, depresyon sık gördüğümüz ek hastalıklardır. OKB yalnız başına ya da süreç ilerledikçe eklenen diğer psikiyatrik hastalıklarla kişinin ve birlikte yaşadığı kişilerin yaşam kalitesini oldukça düşürebilen bir rahatsızlıktır. Zaman kaybetmeden tedaviye başlanılmalıdır.
OKB tedavisinde en iyi sonuçlar farmakolojik tedavi yani ilaç tedavisi ile birlikte sürdürülen bilişsel davranışçı terapi ile alınmaktadır.