Davam bitti şimdi ne olacak? | Temyiz Ve İtiraz Süreci | adliyeci.com
Dava konucunda karar verildi. Her şey bitti mi?
Ceza yargılamaları olsun, Hukuk yargılamaları olsun; yargılama zor ve karışık bir tahakkül gerektiren iştir. Bu süreçte kararı verenlerin hatalar yapabileceği fark edilmiş ve verilen bir mahkeme kararının başka bir mahkeme ile kontrolü sistemi getirilmiştir. İtiraza tabi olarak verilen bir ilk derece mahkemesi kararına temyiz hakkınız vardır. Temiyiz hakkı tanınan kararlara üst derece mahkemelerine temyizen başvurulabilir. Bu temyiz sonucu üst mahkemelerin vereceği kararlar ile gerekçeli karar kesinleşir ve yargılama ancak o zaman biter.
Kesinleşme nedir? Kesinleşmiş karar ne demektir?
Hakkınızda verilen bir karar iki türlü olabilir. Biri kesindir, diğeri ise itiraza, temyize veya istinafa tabidir. Bunu anlamanın en iyi yolu gerekçeli kararın en alt bölümüne bakmaktır. Son kısımda hakim kararın kesin mi yoksa itiraz veya temyiz ya da istinafa mı tabi olduğunu yazar. Eğer karar kesin olarak verilmişse (Örneğin: verilen para cezası miktarı belli bir sınırı aşmayan kararlar kesindir) zaten kesindir. Eğer itiraz hakkınız var ise, bu itiraz yani temyiz veya istinaf süreçleri sonucunda verilen karar hakkınızda verilen kararı onaylar nitelikte ise o zaman karar kesinleşir. Ancak itirazlarınız kabul edilip üst mahkemeler kararı boza da bilir. Bu durumda mahkemeniz yeni bir karar verecektir.
Mahkemelerin yapmış oldukları dava sonucunda verdikleri karar bir tutanağa yazılır. Bu tutanağın başında “Gerekçeli Karar ” ibaresi bulunur. Verilen bu karar mahkeme başkanı olan hakim, üyeler ve zabıt katibi tarfından imzalanır. Yukarıda izah ettiğimiz gibi itiraz hakkı olmayan gerekçeli kararlar “ilam” ‘dır. İtiraza gidip geldikten sonra kesinleşen kararlar da “ilam’dır. Yani kanun yolu tükenmiş kesinleşmiş gerekçeli kararlara ilam denir.
Kararlar nasıl kesinleşir?
Mahkeme kararları eğer tarafların yüzlerine karşı okunmuş ise bu tarihten itibaren kanunda belirtilen sürelerin geçmesinden sonra kesinleşme işlemi yapılır. ( Hukuk mahkemelerinde kararın tebliği gerekir) Eğer Mahkeme kararını tarafların yüzüne karşı vermemiş ise kendilerine gerekçeli kararı tebliğ eder. Bu tarihten sonra yukarıda belirtiğimiz süreler işlemeye başlar. Bu yasal süreler geçtikten sonra mahkeme verdiği kararı kesinleştirir ve hüküm ilam niteliği kazanır.
Kesinleşme olup olmadığını nasıl anlarım?
Hakkınızda verilen kararın kesinleşip kesinleşmediğini mahkemeden öğrenebilirsiniz. Kararınızı veren mahkemenin kalemine gittiğinizde zabıt katipleri bir konuda size yardımcı olacaklardır.
Hakkınızda verilen bir karara yasal olarak temyiz hakkı tanınmış ise incelenmesi için bir üst mahkemeye gönderilmesi için yaptığınız itirazdır. Hakkınızda verilen kararı doğru bulmuyorsanız bu dosyayı birde üst mahkemenin incelemesini istiyorsanız kararı temyiz etmelisiniz. Adli yargı mahkemeleri için üst mahkemeler Yargıtay’dır, İdari yargı için ise bu mahkeme Danıştay’dır.
Temyiz dilekçesini nasıl yazılmalı?
Yazacağınız temyiz dilekçesinde en önemli husus kararı temyiz ettiğinizin açıkça yazılmasıdır. Neden temyiz ettiğinizi ve hangi dayanaklara sahip olduğunuzu açıkça gösteriniz. Yani ilgili kararda bulunduğunu düşündüğünüz hukuksuzlukları belirtiniz. Ayrıca Hukuk Mahkemesi kararını temyiz ediyorsanız karşı taraftan bir fazla surette temyiz dilekçesi hazırlamalısınız.Temyiz ettiğiniz üst mahkeme ilk derece mahkemesinin yani hakkınızda kararı veren mahkemenin vermiş olduğu kararı tekrar inceler ve hukuka aykırı bir husus olup olmadığına bakar. Eğer hukuka aykırı bir husus tespit ederse yeniden karar verilmesi için kararı bozarak hükmü veren mahkemeye geri gönderir.
Temyiz edilince ceza ağırlaşır mı?
Temyiz ettiğiniz kararı inceleyen Yargıtay temyiz eden kişinin aleyhinde olan bir karar veremez veya cezayı ağırlaştıramaz. Eğer verilen karar sadece sanık tarafından temyiz edilmişse ve Yargıtay bu kararı bozmuş ise, asıl mahkeme önce vermiş olduğu karardan daha ağır ceza veremez. Ancak; söz konusu kararı davanın diğer tarafı olan mağdur veya sanık aleyhine olarak cumhuriyet Savcısı da temyiz edebilir. Bu kişiler temyiz ederseler bozulma üzerine verilecek karar daha ağır olabilir.
Gerekçeli kararın temyizi kendiliğinden olur mu?
Gerekçeli kararlar kendiliğinden temyiz olmazlar. Ancak bu durumun bazı istisnaları vardır. Üst sınırı 15 yıl ve daha fazla olan hapis cezaları kimse temyiz etmese bile yargıtay tarafından incelenir.
Kararı beraber yargılandığınız kişi temyiz etmişse sizde yararlanabilir misiniz?
Gerekçeli kararı birlikte yargılandığınız kişi temyiz etmişse ve hüküm bozulmuş ise, bu bozma hususlarının sizin içinde uygulanma olanağı var ise sizde bu bozmadan yararlanabilirsiniz. Ama her bozmadan yararlanacağınız anlamına gelmemektedir bu. Eğer bozmadan yararlanma olanağınız yoksa sizin yönünüzden karar kesinleşirken, diğer taraf yönünden bozulabilir.
Süre tutum dilekçesi nedir? ( müddet-i muhafaza nedir)
Gerekçeli kararlar yüzünüze karşı hakim tarafından okunduğunda ( ceza davalarında) yasal temyiz süresi işlemeye başlayacaktır. Ancak yüzünüze karar okunduğunda birde gerekçeli karar evrakı hazırlanacağı için gerekçeli karar mahkemece yazılana kadar temyiz hakkınızın saklı tutulması için verilen dilekçedir. Süre tutum dilekçesini verdiğinizde gerekçeli karar size tebliğ olunur ve temyiz süreniz bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Ayrıca süre tutum dilekçenizi verirken kararı temyiz etmek istediğinizi açıkca bildirmeniz gerekir.
Temyiz ettiğimde yeniden duruşma yapılır mı?
Temyiz incelemelerini üst mahkemeler duruşma yapmadan yaparlar. Ancak bazı istisnaları vardır. Eğer temyiz mahkemesi gerekli görürse duruşma ile sizi dinleyebilir. Eğer illa duruşma yapılmasını istiyorsanız bunu temyiz dilekçenizde ayrıca belirtmeniz gerekmektedir.
Konu ile ilgili sorularınızı FORUM bölümümüzün ilgili kısmından tartışabilirsiniz.