TÜRKİYE VE YENİLENEBİLİR ENERJİ PLANI – e-endustri
6 Nisan 2017 Ahmet Ayhan Genel
Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretilmesi ve enerji verimliliği önlemlerinin teşvik edilmesi, Türkiye’nin enerji politikasının önceliğini oluşturmaktadır. Bu öncelik, sürdürülebilir bir sanayi gelişimini de desteklemektir.
Enerji kaynakları, ülkelerin ekonomik kalkınmalarında zorunlu olan temel girdilerin başında yer almaktadır. Sürdürülebilir enerji politikaları, arz güvenliğinin sağlanması ve temin kaynaklarının çeşitlendirilmesinin yanı sıra kullanılmak istenen enerji türünün düşük maliyetli, talep edilen miktar ve kalitede topluma arz edilmesini hedeflemektedir. Yenilenebilir kaynaklardan enerji kullanımının teşviki ile ilgili Avrupa Parlamentosu’nun ve 23 Nisan 2009 Avrupa Konseyi’nin 2009/28/EC sayılı direktifinde (söz konusu direktif, 2001 /77/EC ve 2003/30/EC sayılı direktifler setlerini de değiştirmiş ve akabinde de yürürlükten kaldırmıştır) tüm üye ülkeler için iddialı hedefler belirlenmiştir. Örneğin, AB’nin yenilenebilir kaynaklardan ürettiği enerjinin toplam üretimdeki payının 2020 yılı itibari ile %20’ye ulaşması hedeflenmektedir. Bunun %10’unun özellikle ulaşım sektöründen kaynaklanması düşünülmektedir
Dünya enerji talebinin %65 gibi büyük bir kısmı, ulaşılabilirlik ve kullanıma uygunluk nedeniyle günümüzde petrol, doğalgaz gibi fosil yakıtlarda karşılanmaktadır.
Yenilenebilir enerji, doğanın kendi evrimi içinde, bir sonraki gün aynen mevcut olabilen enerji kaynağı olarak tanımlanabilir. Üretim maliyetlerinin yüksekliği, aralıklı/kesikli olarak elde edilen enerjinin depolanmasındaki güçlük, altyapısının sınırlı olması gibi nedenler yenilenebilir enerjinin dünyada yayın olarak kullanılmasını engellemektedir .
Türkiye, başta Orta Doğu ve Hazar Havzası olmak üzere, dünyanın ispatlanmış gaz rezervlerinin % 71,8’inin ve ispatlanmış petrol rezervlerinin %72,7’sinin bulunduğu bir bölgede yer almaktadır. Bu nedenle Türkiye, kaynak ülkeler ile tüketici pazarları arasında doğal bir köprü işlevi görmektedir. Ayrıca, kaynak ve güzergah çeşitlendirilmesi yoluyla enerji güvenliğinin sağlanmasında önemli bir ülke olarak ön plana çıkmaktadır. Bu hususlar, günümüzde Avrupa’da daha da önem kazanmıştır. Hızla büyüyen ekonomisiyle Türkiye, dünyada en süratli büyüyen enerji pazarlarından biri haline gelmiştir. Türkiye, son yıllarda enerji sektörünün her alanında hızla artan bir taleple karşı karşıyadır.
Toplam enerji talebinin yaklaşık %30’unu kendi kaynaklarından karşılayan Türkiye, talebin geri kalanını da farklı ithal yollarıyla tedarik etmektedir
Türkiye, dünyanın 17., Avrupa’nın ise 6. büyük ekonomisidir. Büyüyen ekonomisi ve artan nüfusu ile birlikte Türkiye’deki enerji talebi hızlı bir şekilde artmaktadır. Bu durum, hem elektrik hem de diğer birincil enerji kaynakları için olmak üzere enerji arz güvenliğine önem kazandırmaktadır. Türkiye ekonomisi, ithal enerji kaynaklarına bağımlıdır. Enerji tüketiminin %90’ı, ağırlıklı kısmı ithal edilmekte olan fosil yakıtlara dayalıdır [1-5].
YENİLEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ
Hükümet hidrolik, rüzgar, güneş, jeotermal gibi yenilenebilir enerji kaynakları potansiyelinin yüksekliğinden hareketle 2023 yılı için bu kaynaklara dayalı elektrik üretimine ilişkin oldukça iddialı hedefler belirlemiştir. Bu kaynakların daha fazla kullanımı ile birlikte 2023 yılında yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik üretimindeki payı en az %30 ‘a yükselecektir.
Enerji stratejisi ve planlaması, siyasi ve ekonomik değerlendirmelerin yanında, giderek teknoloji politikalarını da içermektedir. Yeni enerji teknolojileri üretme ve ihraç etme kapasitesi ve mevcut teknolojileri özümseme kapasitesi enerji teknolojileri politikasının iki ayrı bileşenidirŞekil 4. ın
Enerji politikaları, beklenmedik olumsuz değişikliklere karşı koyabilecek ve aynı zamanda hızla gelişen olumlu değişimlerden faydalanacak şekilde tasarlanmalıdır. Esneklik sağlayacak seçeneklerin planlanması ile uzun ömürlü altyapı ve teknoloji yatırımlarının sebep olabileceği kilitlenmelerin asgari seviyeye indirilmesi temel politika öncelikleri olmalıdır.
1. Türkiye Ulusal yenilenebilir Enerji Eylem Planı
2. H.Naci BAYRAÇ Küresel Enerji Politikları
3. Emre İŞER, CEM ÖZEN Türkiye’de sürdürülebilir enerji politikalrı kapsamındanükleer enerjinin konumu
4. Eylem ÖNAL, Rahmiye Zerrin YARBAY Türkiye’nin Yenilenebilir Enerji Kaynakları Potansiyeli ve geleceği
5. Dış işleri bakanlığı Türkiye’nin Enerji stratejisi
6. Fatih BİROL 21.Yüzyılda Türkiye’nin Enerji stratejisi
enerji enerji planı yenilebilir enerji