Türkmenistan, 05 Mart 2011
Şenbe 5 Mart 2011
MTS: türkmen ykdysadyıetine maıa goımak howply
MTS kompaniıasynyň Türkmenistanda iş alyp barmak boıunça lisenziıasy geçen ıylyň dekabrynda türkmen häkimiıetleri tarapyndan togtadyldy.
Orsıetiň iri mobil operatory MTS Singapurda geçıän “Türkmenistanyň nebiti we gazy-2011” atly halkara ylmy maslahata gatnaşyjylara 3-nji martda açyk hat ıollady. Bu hatda Türkmenistanyň ykdysadyıetine inwestisiıa etmegiň howplary nygtalıar.
MTS kompaniıasy, özüniň Türkmenistandaky tejribesini mysal getirip, daşary ıurt inwestorlaryna Türkmenistanda iş alyp barmagyň ygtybarlylygyny sorag astyna alıar we daşary ıurt kompaniıalaryna bu barada duıduryş berıär.
Bu açyk hatda, hususan-da şeıle diıilıär: “MTS Türkmenistandaky iň uly inwestorlaryň biridi. Emma MTS-iň Türkmenistanda soňky ençeme aıyň dowamynda biznesi ıöretmek tejribesi Türkmenistanda sermaıa ıatyrmak isleıän beıleki kompaniıalar üçin hem peıdaly duıduryş bolup biler”.
MTS kompaniıasynyň metbugat wekili Irina Osadçaıa bu barada Azatlyk Radiosyna şeıle diıdi: “Biz halkara jemgyıetçiligini we beıleki halkara guramalary Türkmenistandaky töwekgelçilikler barada habardar etmekligi borjumyz hasaplaıarys”.
MTS kompaniıasynyň Türkmenistanda iş alyp barmak boıunça lisenziıasy geçen ıylyň dekabrynda türkmen häkimiıetleri tarapyndan togtadyldy. Bu sebäpli MTS-iň 2 milliondan gowrak müşderisi mobil aragatnaşyk hyzmatyndan mahrum boldy.
Bu ıagdaı barada Osadçaıa şeıle gürrüň berıär: “21-nji dekabrda Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministriligi tarapyndan, hiç hili düşündiriş berilmezden, MTS kompaniıasynyň lisenziıasy togtadyldy. Lisenziıanyň togtadylmagy bilen bagly meselä garamak möhletiniň 21-nji ıanwarda tamamlanandygyna garamazdan, biziň işimiz täzeden ıola goıulmady. Bu ıagdaı bilen baglylykda bize häzire çenli kanuna esaslanıan hiç hili düşündiriş hem berilmeıär”.
Garaşsyz žurnalist Döwletmyrat İazgulyıew MTS kompaniıasynyň lisenziıasynyň togtadylmagynyň sebäplerini Türkmenistan häkimiıetleriniň MTS-iň eıeçiligindäki aksiıalaryň has köp bölegine eıe bolmak islegi bilen baglanyşdyrıar.
Käbir synçylar MTS-iň Türkmenistandan çykarylmagynyň arkasynda türkmen häkimiıetleriniň ıurda has berk gözegçilik etmek isleginiň durandygyny hem nygtaıarlar.
Azat İewropa we Azatlyk Radiosynyň žurnalisti, Merkezi Aziıa boıunça bilermen Brıus Panniıer şeıle pikirde: “MTS barada gürrüň edilende, asyl mesele bu Türkmenistandaky MTS-iň müşderileriniň başga çeşmelerden maglumat almak ıa-da daşary ıurtlular bilen habarlaşmak howpudyr. Sebäbi häkimiıetler ıurduň içindäki maglumatlar we maglumat alyşmak boıunça monopoliıany saklajak bolıarlar. Şol sebäplem olar MTS-iň döredıän mümkinçiliklerine ıol bermek islemediler”.
Türkmenistan her dürli özüne çekiji usullar, sergiler, konferensiıalar, forumlar bilen daşary ıurt kompaniıalaryny ıurtda sermaıa ıatyrmaga çekmek ugrunda tagalla edip gelıär. Emma Brıus Panniıer Türkmenistanda biznesi ıöretmegiň häkimiıet başyndakylara baglydygyny nygtaıar.
“Türkmenistanda biznes edeniňde, juda ätiıaçly bolmaly. Sebäbi ıagdaılar juda tiz we duıdansyz üıtgäp bilıär. Türkmen häkimiıetleri, häkimiıet diımek bilenem men göni prezidentiň özüni göz öňünde tutıaryn, käbir kontraktlary özüne bähbitli däl ıa-da kompaniıalar Türkmenistanda onuň șahsy islegine görä iş alyp baranok diıip hasaplasa, artykmaç oılanmazdan, beıle kontraktlary ıüzüniň ugruna ıatyrıar oturyberıär” diıip, Panniıer aıdıar.
Soňra ol şeıle diııär: “Șeıle ıagdaı dörände, muny seljermek üçin Halkara suduna ıa-da başga bir ıerlere arz etmek hem mümkin däl. Elbetde, Türkmenistanda uly girdeji gazanmak mümkinçilikleri bar, ıöne munuň bilen bir pursatyň içinde kontrakty, inwestisiıany ıitirmek howpy hem bar” .
MTS-iň metbugat wekili Irina Osadçaıanyň aıtmagyna görä, MTS kompaniıasy Ženewada ıerleşıän Halkara söwda palatasynyň Halkara Arbitraž suduna öz Türkmenistandaky bölümi BCTI bilen bilelikde Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň üstünden şikaıatyny ugradypdyr.
“Agzalan sud instansiıasyna “Türkmen Telekom” we ”Altyn Asyr” aragatnaşyk kompaniıalarynyň biziň türkmen bölümimiz bilen bar bolan ylalaşygy hiç hili esassyz bes etmegine garşy BCTI kompaniıastynyň arzasy hem ugradyldy. Mundan başga-da ıanwarda MTS Türkmenistanyň hökümetine ähli düşünişmezlikleri gepleşikler arkaly çözmegi teklip edip, resmi hat ıollady” diıip, Osadçaıa aıdıar.
Kommentariy Ashgabatdaky UNFPA we UNICEF ofislerinden alyp bilersiniz. Olar hemme zady bolsy yaly aydar
Eger türkmen tw si gyssagly habarlary bermiıân bolsa ol bermezem siz nâme üçin gyssagly habarlary türkmen halkyna ıetirmiıârsiñiz ?
Şu makalada ıazylan zatlara makalanyň ıazyjysynyň özi bir ynanıarmyka? "İalan sözleseň iň azyndan ıapa bir degir" diıipdir köneler. Iň ilki bilen redaksiıa duıduryş bermekçi: Siziň aşagyna "Marynyň metjidi" diıen ıazgy bilen goıan suratyňyz, Baıramalydaky Hoja İusup Hemedany hezretleriniň mazary şerifi. Indi ıazyja gezek geldi: Siz şu ıere ıazan zadyňyzy özüňiz barlap anykladyňyzmy? Men 40 ıyldan bäri Mary welaıatynyň ıaşaıjysy welin men-ä gabat gelmedim: "Meň ıaglygymy (hijab diıip oka) polisiıa aıyrtdy" diıen aıal maşgala. Özüm 1 ıyla ıakyn döwlet edarasynda ıolbaşcy bolup işledim welin, "Näme üçin namaz okaıaň" diıen bolmady. Hää hemme zat gülala güllükmi? Elbetde ıok. Gaty köp ıerde çäklendirmeler ynsanlary gaty bimaza edıär, ıöne edil şu makalada ele alynan meselede ıazylan zatlar bilen ylalaşmak mümkin däl.