Belleğimizde: 24 Mart | | ONUR TOPLUMSAL TARİH VE KÜLTÜR VAKFI
1394- Moğol İmparatoru Timurlenk, tarihin en eski şehirlerinden Diyarbakır’ı işgal etti.
1879 – Neyzen Tevfik doğdu.
1905 – “Dünya’dan Ay’a Seyahat”, “Denizler Altında 20.000 Fersah”, “Kaptan Grant’ın Çocukları” isimli eserlerin ve daha birçok bilimkurgu romanının yazarı Jules Verne öldü.
1941- Türkiye ve SSCB arasında II. Dünya Savaşı nedeniyle Tarafsızlık Bildirisi yayınlandı.
1949- İsrail Devleti Türkiye tarafından tanındı.
1965- Adana’da meydana gelen hortumda 100 ev yıkıldı, 60 kişi yaralandı.
1970 – Adana Cezaevi’nde 900 hükümlü ve tutuklu cezaevi yönetimine karşı isyan başlattı.
– “Çelenk gönderilen cenazenin namazı kılınmaz” vb. uyarıların bulunduğu ”İslamlığın Şartları ve Cenaze Adabı” başlıklı bir levhayı cami duvarına asmakta ısrar eden Din Görevlileri Derneği Başkanı Şevket Kazan (1974 ve 1996’da Adalet Bakanı) ve Kartal Çarşıiçi İmamı yargılandı.
1971- İstanbul’da Enboy Yün İplik Fabrikası’nın 1.000 işçisi, toplu sözleşme yetkisinin istifa ettikleri sendikaya verilmesini protesto etti.
– İTÜ gece bölümü öğrencileri gece eğitiminin durdurulmasını protesto için öğrenci bürolarını işgal etti.
1975- Döviz rezervlerinin azalması üzerine kişi başına 800 dolar olan turistik seyahat dövizi, 600 dolara düşürüldü.
– Dostlar Tiyatrosu, Gorki’nin 1905 yılındaki St.Petersburg Kanlı Pazar’ı ve sonrası için yazdığı “Düşmanlar” adlı oyununu sergilemeye başladı.
1976 – Arjantin Devlet Başkanı İsabel Peron, bir darbeyle devrildi. Jorge Rafael Videla, Emilio Eduardo Massera ve Orlando Ramon Agosti’den oluşan yasadışı cunta iktidara el koydu, yedi yıllık diktatörlük döneminde 30 bine yakın kişi kaybedildi.
1977- İTÜ Gümüşsuyu Temel Bilimler ve Maçka Maden Fakültesi’nde ülkücüler dersleri engelledi, jandarma okulları boşalttı.
1978 – Ankara Cumhuriyet Savcı Yardımcısı Doğan Öz, sabah işine gitmek için otomobiline bindiğinde otomatik silahla vurularak öldürüldü. Doğan Öz suikastı, MHP-ülkücü terör bağlantılı cinayetler dizisinde önemli bir halka. Doğan Öz’ün MHP-Kontrgerilla bağlantısı hakkında Başbakan Ecevit’e sunulmak üzere düzenlediği 2 sayfalık rapor, öldürülmesi sonrası eşi tarafından evrakları arasında bulundu. Doğan Öz’ü öldürmekten 4 kez idamı istenip Yargıtay’da bozulunca 1984’de beraat eden ülkücü İbrahim Çiftçi cezaevinden çıktıktan sonra İLKSAN’a müdür atandı. Akabinde devletten ihale alan bir işadamı oldu. Çiftçi, 17.06.1997’deki MHP Kurultayı’nda Genel Başkanlığa aday oldu. Ergenekon Davası’na bakan mahkeme Temmuz 2012’de, Özel Harp Dairesi-Kontrgerilla bağlantılarının araştırılması kapsamında Doğan Öz cinayetinin tekrar araştırılması kararını aldı. Mahkeme,TBMM Araştırma Raporu ve Doğan Öz’ün MHP-Kontrgerilla Raporu’nu ilgili kurumlardan istedi. Yeniden açılan davada İbrahim Çiftçi’nin avukatının 4 Ağustos 1983’de, “idamla yargılanan Çiftçi’yi kurtaracak önemde olup Milli Savunma ve Adalet Bakanlıkları’nda tutulduğu öğrenilen belgelerin Mahkeme’ye gönderilmesi” talebini içeren bir dilekçesinin mevcudiyeti ortaya çıktı. Yeniden açılan Doğan Öz cinayeti davası için ilgili kurumlardan temin edilen evraktan, Öz’ün “aşırı sol faaliyetleriyle ilgili olarak” Emniyet birimlerince 1969’dan beri adım adım izlendiği ve fişlendiği de ortaya çıktı. Doğan Öz, 1968’de Konya’da gerici “Mücadele Birliği”ni kapatıp başkan ve yöneticilerini tutuklatmış; Denizli Savcı Yardımcısı iken Akgün Erbakan’ı, topladığı yolsuzluk belgelerinden dolayı mahkemeye vermiş; son olarak, Hacı Ali Demirel’e verilen usulsüz kredi olayına el koymuştu. 1970’de Türk Hukuk Kurumu’nca “Yılın Hukukçusu” seçilen Doğan Öz, 12 Mart döneminde Deniz’lerin idam cezalarının infaz edilmemesi için açılan imza kampanyasına katılmıştı. Öz, 1973’de DGM’lere karşı kampanyada imza topladı. 1969’dan beri Türk Dil Kurumu üyesiydi.
1979- Turgutlu Belediyesi ekonomik darboğazı aşabilmek için otomobil yerine yedi adet mobilet ve beş adet bisiklet aldı.
1983- Erken emeklilik yasası, Danışma Meclisi’nde reddedildi.
1987- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş , ülkesinin Suudi Arabistan merkezli Rabıta örgütünden önkoşulsuz 627 bin dolar yardım aldığını açıkladı.
1988- İran’a ait savaş uçakları, Hakkari’nin Silopi ilçesine bomba attı.
1992 – İstanbul’da Milli İstihbarat Teşkilatı’na ait servis otobüsü silahla tarandı, iki kişi öldü, dokuz kişi yaralandı.
– Başbakan Süleyman Demirel Newroz bayramında çıkan olayların terörü aşan bir gerilla hareketi olduğunu belirterek, bölge halkının yardımcı olmasını istedi.
Şırnak’ta sabah OHAL Valisi’nin “silah teslim et” çağrısının ardından öğle saatlerinden itibaren ev ev silah araması yapıldı.
1994- İstanbul, Kartal’da Refah Partisi’nin kahvehane toplantısı tarandı, iki kişi öldü.
1996- Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’ni işgal eden öğrencilerin dövülerek gözaltına alınması ÖDP İstanbul İl Örgütü’nce Beyazıt’ta protesto edildi.
1998- Türk-İş’e bağlı Belediye-İş üyesi yaklaşık 7 bin işçi İstanbul’da 4 saat süreyle iş bırakma eylemi yaptı.
– Hindistan’da çıkan fırtınada 250 kişi öldü 3000 kişi yaralandı.
1999- Ankara 2 No’lu Devlet Güvenlik Mahkemesi, Abdullah Öcalan’ın güvenlik açısından Ankara’ya getirilmesinin sakıncalı olduğu gerekçesiyle tutuklu bulunduğu İmralı Adası’nda yargılanmasına karar verdi.
– NATO, Kosova’daki çatışmalar üzerine, Yugoslavya’ya karşı hava harekâtı başlattı. II. Dünya Savaşı’ndan beri Avrupa’daki en yoğun bombardıman olan Müttefik Gücü Harekatı, Kosova’nın Sırbistan’dan ayrılmasına neden oldu.
– Bergamalı köylüler, bölgede bulundurulan 18 ton siyanürün derhal uzaklaştırılmasını istedi.
2000 – İstanbul Devlet Tiyatrosu’nun “Çok Geç Olmadan” adlı oyununun sahnelenme tarihi ertelendi. Nedeni, Genelkurmay’ın Kültür Bakanlığı’ndan oyunun durdurulmasını istemesi. Cuma Boynukara’nın yazdığı oyunda, Güneydoğu’da örgüt üyesi olduğu iddia edilen bir kişinin yaşadığı sorgulama süreci anlatılıyor.
– Genelkurmay Başkanlığı, Talat Aydemir’in idamıyla sonuçlanan 1963’teki darbe girişimine katılan 1459 Harp Okulu öğrencisinin haklarını 37 yıl sonra iade etti.
– Varan Turizm’e ait otobüs, yolcularıyla kaçırıldı. Olaydan sonra yakalanan üç kişi, 36’şar yıl ağır hapis cezasına çarptırıldı.
2001- 3 ay önceki “Hayata Dönüş” operasyonu sonrası çeşitli cezaevlerinden mahpusların nakledildiği F Tipi cezaevlerinde tutuklu ve hükümlülerin sürdürdüğü ölüm orucu 157.gününe girerken, ağırlaşan 18 mahpus daha hastaneye kaldırıldı.
– Parti Meclisi üyesi Ercan Karakaş’la sinema sanatçısı Halil Ergün’ün de aralarında bulunduğu 280 kişi CHP’den istifa etti. CHP’nin oy kaybetmesinin nedeninin Genel Başkan Deniz Baykal olduğunu ileri sürdüler.
2002 – Ankara DGM Savcısı Nuh Mete Yüksel, anayasal güvencede olan dilekçe hakkını kullanarak seçmeli Kürtçe dersi isteyen 17 üniversiteli hakkında 7,5 yıla kadar hapis cezası istemiyle dava açtı.
2003 – Irak savaşını NBC televizyonu adına izleyen Peter Arnett, Irak devlet televizyonunda konuşunca NBC ve MSNBC’den kovuldu. Arnett, “Irak’ın direnci karşısında ABD’nin savaş planları çöpe gitti” demişti.
– ABD’nin Irak’ı işgalinin başlamasından sonra Arap Birliği ilk kez toplandı. Birliğin Irak’a yönelik ABD-Britanya saldırılarını kınayan nihai bildiriye, savaşa destek veren Arap ülkeleri imza koymadı. Katar’da ABD Merkez Komutanlığı bulunuyor, Kuveyt ise koalisyon güçlerinin toprakları üzerinden geçişine izin veriyor.
Mısır’ın başkenti Kahire’de 12 bin öğrenci savaşı protesto etti. “Bağdat acı çekme, Bağdat teslim olma, Allah büyüktür, sana zafer kazandıracak” diye slogan attılar.
2004- Hamas’ın dini lideri Şeyh Ahmet Yasin’in İsrail tarafından öldürülmesinin kınanması önerisi Rusya, Fransa, Almanya ve Çin’in desteğine rağmen BM Güvenlik Konseyi’nde kabul edilmedi. İsrail, Hamas’ın bütün liderlerini öldürme kararı aldı. Hamas’ın Gazze Şeridi’ndeki liderliğe seçilen Abdüşaziz Rantisi’nin öncelikli hedef olduğunu duyurdu.
2005 – Kırgizistan’da meclis dışında kalan muhalefetin başlattığı isyan, başkent Bişkek’te iktidara el konulmasıyla sonlandı. Binlerce kişi hükümet ve başkanlık binasını ele geçirdi. Devlet Başkanı Askar Akayev’in kaçtığı iddia edildi.
– TAYAD’lı aileler, F tipi cezaevlerinde yaşanan tecridi G.Saray’dan Taksim’e bildiri dağıtarak protesto etti.
– Adana’dan gelen gazeteciler yeni Türk Ceza Yasası’nın özgür basına yönelik yaptırımlarını protesto için Sakarya Caddesi’nde toplanıp Ankara Adliyesi’ne yürüdü.
2006 – Bask ülkesinin bağımsızlığı için 40 yıldır mücadele veren ETA demokratik sürece katkı amacıyla, kalıcı ateş kes ilan etti. Anketlere göre halk, Jose Luis Rodriquez Zapatero hükümetinin ETA ile diyaloğunu destekliyor.
2008- ABD Başkan Yardımcısı Dick Cheney’nin ziyareti Ankara ve İstanbul’da kitle örgütleri ve partilerce protesto edildi.
– Pakistan Parlamentosu, suikast sonucu öldürülen Benazir Butto’nun lideri olduğu Pakistan Halk Partisi’nin adayı Yusuf Rıza Gilani’yi, başbakan olarak seçti.
2010- Öğrenci Kolektifi’nden bir grup, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) Başkanı Tevfik Bilgin’i Mersin Üniversitesi’nde katıldığı konferansta yumurta atarak protesto etti.
2011- Libya’ya yönelik silah ambargosunu denetleyecek NATO deniz gücünde Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) unsurlarının da görev almasını öngören Başbakanlık Tezkeresi, TBMM Genel Kurulu’nda gizli oturumda, CHP ve MHP’nin desteğiyle kabul edildi.
Libya’ya müdahaleyi ve tezkereyi KESK, TMMOB ve TTB üyeleri Meclis Dikmen kapısı önünde protesto etti.
– Ahmet Şık’ın “İmamın Ordusu”nu yayınlayacağını bildiren yayınevi polisçe basıldı, metinler bilgisayardan silindi, nüshalar toplandı. Gazeteci Ertuğrul Mavioğlu’nun çalıştığı Radikal gazetesini de basan polis bilgisayarında İmamın Ordusu’na ilişkin “işlem” yaptı.
2012- Özgür Gündem Gazetesi’ne bir ay kapatma cezası verildi.
– “Milyonlar Adalet İstiyor İnsiyatifi” İstanbul ve Zonguldak’ta Terörle Mücadele Yasası’nı ve Özel Yetkili Mahkemeler’i protesto etti.
2013- Sultangazi Cemevi’nin yıkılması ve cemevi başkanı hakkında açılan davaya karşı Esentepe Mahallesi’ndeki Cemevi önünde dayanışma konseri düzenlendi.
– Aralarında Efkan Şeşen, Fuat Saka, Selçuk Balcı, Mehmet Gümüş, Erdal Bayraktaroğlu, Marsis, İbrahim Karaca, Ayşegül Kolivar’inde buşunduğu sanatçılar, Diyarbakır Nevruz kutlamalarında yer alan Niyazi Koyuncu’ya karşı başlatılan linç kampanyasını kınadı.
2017- WikiLeaks, ABD istihbarat kurumu CIA’in iPhone cihazlara geri dönülemez bir şekilde sızmış olabileceğine dair belgeler yayımladı.