Oğuzhan Daver ►KEYİF KÖŞESİAy Hareketleriyle Tarım -1 - Ticaret Gazetesi - Ekonomi Gazeteciliğinde Öncü
Ay Hareketleriyle Tarım -1
Yıllarca önce Safranbolu’da konuk olduğumuz, (aklımda yanlış kalmadıysa Tabag Ahmet Bey Konağıydı, sahipleri de çok konuksever ve eski deyişle mükrim insanlardı) konakta kapıların, yer döşemelerinin cilasız, verniksiz olduğunu görünce ev sahiplerine nedenini ve nasılını sorduğumda, bu tahtalar için kesilen ağaçların ayın belli zamanında kesildiğini, fakat gençlerin bu yöntemleri unuttuğunu söyledi.
Bu benim beynime kazındı. Ta ki, okyanus kıyısında 5-6 metreye varan hızlı gelgit olayını görene kadar. O zaman ayın kuvvetini anladım. Bitkilerin vücutlarında da borucuklar olduğu, içlerinde de can suyu dolaştığı düşünülürse bunların ay hareketlerinden etkilenmemesi imkansız diye düşündüm. Sonra konuyla ilgili bir yığın ve bir yığın makale olduğunu gördüm. Ayın hareketlerine bağlı kalarak yapılan tarımın taraftarları olduğu gibi aleyhinde olduğunu biliyorum. Hatta bu yöntemlerin faydalarının olduğunu fakat sınırlı olduğunu söyleyenler de var.
Ayın çevremizde dolanırken bize önemli iki etkisi oluyor. Bunlardan birincisi gelgit olayı. Ay dünyaya yakınlığıyla çekim kuvvetiyle cisimleri deforme ediyor. İkincisi de hava durumunu etkiliyor. Antik çağlardan beri oluşan bilgi birikimine göre, ay takviminde ayın 5’inde hüküm süren hava koşulları bütün aya hakim oluyor. 19. yüzyılda gözlemler sonucunda şu sonuca varılıyor: 12’de 11 isabetle eğer ayın 6’sında hava 5. günü gibiyse, hava ayın 5. günü gibi oluyor. Ama ayın sadece 4. günü 6. günü gibi oluyorsa o zaman 12’de 9 isabetle, 4. günün hava durumunu belirleyici oluyor. Bunlar, endüstrileşmenin başladığı zamanlar için önemli gözlemler.
Düşünün buğday ekeceksiniz, yolculuğa çıkacaksınız hepsi hava durumundan çıkartacağınız verilere bağlı. Eldeki en bilimsel metotlar gözleme dayanıyor. Bana sorarsanız, ben hava tahmini için Bünyamin Sürmeli’nin önceli olan rahmetli Ali Esin’i bilirim. Rahmetli o zamanın şartlarında en bilimsel yöntemleri kullanarak program yapar, arkasındaki levhaya tebeşirle şemsiyeli adam figürleri ve diğerlerini çizerdi, sonradan güneş, kar, sis, yağmur figürleri yapıştırmaya başlamıştı. Kendisini rahmetle anıyorum.
Güneşin bitkileri nasıl etkilediğini, hepimiz gözlemlerimizle çok iyi biliyoruz. Güneş ışınları bitkilerin dış yüzünü, ay ise toprağı, bitki köklerini ve bitkinin gövdesinin içini etkiliyor. Bu etkilerden en üst seviyede yararlanmak için kompostu, gübreyi, zamanında çapalamayı, toprağın florasını bozmamayı unutmamak gerekir.
Neyse tekrar konumuza dönersek tarımda ay takvimi tanık olduğumuz 2 olaya dayanıyor. İlki, ayın sidonik devinimi, bu hareketlerinden dolayı, yeni ay, ilk dördün, dolunay ve son dördün diye adlandırılıyor. Bu sırada, güneşin ayı aydınlatması nedeniyle önce bir şey görünmüyor arkasından hilal, yarım ay, sonra dolunay, ve ters yarım ay, daha sonra ters hilal şeklinde oluyor en sonunda da tekrar görünmez oluyor.
Yeni aydan bir sonraki yeni aya kadar olan süre, 29 gün ve 12 saat sürüyor. İkincisi ise ayın sideral devinimi. Ay başka bir gök cismi, bir fabrika bacası, kule veya minare kerteriz noktası olarak alındığında, ayın seviyesinin inip çıktığı gözlenir. Ve ayın inmeye başladığı noktadan tekrar çıkmaya başlaması ve inmeye başladığı noktaya gelmesi 27 gün ve 7 saat gerekmektedir.
Yerim kalmadığı için bu haftalık bu kadar. Haftaya, bitkilerin bu hareketlerden, hatta yanlarından geçerken takımyıldızlardan nasıl etkilediğini yazacağım.
Önceki Yazılar : - Seçiniz - » Ayva ve Armut Yaprak Yanıklığı Hastalığı. Yeşil Gübreler. » Endüstrinin Yeniden Keşfettiği Bitkiler: Kenevir ve Isırgan Otu » Çelik Alma Zamanı Geldi, Ağustos Ayında Birbirlerini Seven Çiçekler ve Sebzeler » Mazıyı Nasıl Gençleştirebiliriz? Zinnialara Ağustos Bakımı » Acısız Salatalık Yetiştirilebilir mi? » Alevağacınızın Kırmızı Yapraklarını Arttırın. Kabakgiller Kabak Tadı Vermeden Son Kez.. » Kabakgillerde Külleme Hastalığı. Sigara İzmaritleri Çevremizi Kirletiyor » Ağustos Yaklaşıyor, Çelik Alma Zamanı Geliyor. Çeliklerde Hormon Kullanalım mı? » Balkabağı, Kabak, Hıyar, Acur, Kavun, Hepsini Zamanında Kısaltmak Gerekir » Geri Dönüşüm mü? Plastik Maddeler Sağlığımızı Tehdit Ediyor. Balkabağı Budanır mı? » Domates Hibrit Tohum Pazarından, Afrika Menekşelerini Çoğaltmaya » Sıfır Atık Projesi; Kiraz, Yemişi, Sapı, Çekirdeği » Asmasının Yaz Budaması » Şeftalide Yeşil Budama (Prunus Persica için bahar budaması) » Ahudutu (Rubus idaeus, frambuaz) » Süt Veren Anneler İçin, Yemek Yapan Ahçılar İçin, Kokuya Düşkün Bahçıvanlar İçin Rezene » Sakallı Süsenlerde (İrislerde) Çaprazlama Yoluyla Yeni Hibritler Elde Edebiliriz » Tavşanların Sevmediği Otsu Bitkiler » Ay Hareketleriyle Tarım -3 » Ay Hareketleriyle Tarım -2 » Bitkileri Gübreyle Yakacağınıza Bırakın Küçük Kalsınlar » Aprilin Beşi Sonrası Tohum Ekimi. Veee, Tekrar Salyangozlar, Sümüklüböcekler. » Çevreye, Dolayısıyla İnsana Saygılı İstenmeyen Otlardan Kurtulma Yöntemleri » Elmanın Anayurdu Neresidir? » Şaşırtma Nasıl yapılır? İlkbaharda Toprağı Nasıl Hazırlayalım? » Tohumları Ne kadar Derine Ekiyoruz? » Tohumları Nasıl Saklasak? Buzdolabında mı? Yoksa Derin Dondurucuda mı? -3 » Tohumları Nasıl Saklasak? Buzdolabında mı? Yoksa Derin Dondurucuda mı? -2 » Tohumları Nasıl Saklasak? Buzdolabında mı? Yoksa Derin Dondurucuda mı? » Tohumları Nasıl Toplayalım? -2 » Tohumları Nasıl Toplayalım? -1 » Şehir Arıcılığı ve Volkan Tanacı » Bahar Geliyor. Bordo Bulamacını Doğru Kullandığınızdan Emin misiniz? » Renkli Yapraklarını Dökmeyen Çalılar » Kışın, Güzel Kokan Bir Bahçe Yaratabilir miyiz? -2 » Kışın, Güzel Kokan Bir Bahçe Yaratabilir miyiz? -1 » Bitkiler Niye Koku Salar? » Bitkilerin Sınıflandırma Yöntemini Ona Borçluyuz » Fazla yaprakları ne yapalım? Soğukta çelik alma yöntemi » Brezilya Seçimleri, Gebelikte Ihlamur » Ihlamur Kokusunu sever misiniz? » Atatürk Çiçeği: Poinsetta veya Euphorbia pulcherrima » Katsura Ağacı, Ginkgo Biloba ve Uzak Doğu Tıbbı » Sonbahar Renklerinde İğne Yapraklıların Rolü Olabilir mi? » Sonbaharın Renk Çeşitliliğini Hangi Bitkilere Borçluyuz? » Sonbahar Geldi. Soğuğa Karşı Kırılgan Bitkilerimizi Koruyalım » Budama teknikleri ve zamanlaması (2) » Budama teknikleri ve zamanlaması (1) » Hangi Palmiyeleri Ekebiliriz? Deneyimim. (2) » Hangi Palmiyeleri Ekebiliriz? Deneyimim. (1) » Zor bahçeler. Deniz Kıyısında Bahçelere Ne ve Nasıl Ekelim? » İnsanlar, Para Küreselleşmeden Payını Alırken Ya Hastalıklar Ne durumda? » Bahçede Görsel Oyunlar ve Kuru Gölgelik Yerlere Neler Ekiyoruz? » Çimen Yerine, Sıcak Güneşli Yerlere Az Su İsteyen Ne Ekebiliriz? » Sıcak Bir Bölgede Az Su İsteyen Bir Bahçe Nasıl Oluşturabiliriz? » Sıcak Bir Bölgede Az Su İsteyen Bir Bahçeyi Nasıl Ekelim? » Gölgede Kalan Bahçe Köşeleri İçin Çözümler: Çimen Yerine Ne Ekelim? » Su Tasarrufu-2 » Su tasarrufu -1 » Sukulentler 2 » Sukulentler 1 » Domates ya da Domat » Sardunya » Bitkilerin Suda Çelik Yoluyla Çoğaltılması » Otlar yenir de, çiçekler yenmez mi? » Soğanlı, Yumrulu Bitkilerin Çoğaltılması » Zambak, Lale, Nergis ve Diğerleri
Hatta Patates! » Leylak ve Lalenin İstanbul Üzerinden Avrupa Yolculuğu » Yıldız Çiçeğinin Hikâyesi » Çiçeklerin Tutması İçin Bir Kaç İpucu » Doğaya Uyumlu Bahçede Yararlı Hayvanlar (2) » Doğaya Uyumlu Bahçede Yararlı Hayvanlar
» Doğaya uyumlu bahçede gül bakımı » Bahçıvan Sağlığı, Bitki Sağlığı (Salyangoz ve Sümüklüböceklerle Savaş) » Doğaya Uyumlu Bahçede Sebze Ekimi (Birbiriyle Geçinebilen ve Geçinemeyen Sebzeler) » Doğaya Uyumlu Bahçe (Biyolojik Bahçe) ve Kompost Yapımı » Şimşirlerimiz Tehlikede, Biliyor Musunuz?