Akçakale Sınırından Türkiye ye Sığınmacı Geçişi Gözlem Raporu. (16 Haziran 2015) - PDF
1 Akçakale Sınırından Türkiye ye Sığınmacı Geçişi Gözlem Raporu (16 Haziran 2015) Necatibey Caddesi No:82 Kat:6 Daire:11/12 Demirtepe/Ankara Tel:+90 (312) Fax:+90 (312) Web:
2 OLAY: Suriye Telabyat (Gre Spi) kentinde YPG/ÖSO (Burkan El Fırat) ile İŞİD Çeteleri arasında yaşanan çatışmalardan kaynaklı olarak sivil halkın Akçakale sınır kapısına yığılması üzerine yaşanan Mülteci sorununu gözlemlemek, tespitler yapmak ve raporlaştırmak üzere İHD heyeti oluşturulmuştur. HEYETİN OLUŞUMU VE AMACI İHD Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Şube Başkanı Raci Bilici, İHD Genel Başkan Yardımcısı ve Adıyaman Şube Başkanı Osman Süzen, MYK Üyesi ve Güneydoğu Anadolu Bölge Temsilcisi Abdusselam İnceören, Malatya Şube Başkanı Servet Akbudak, Şanlıurfa Şube Yönetim Kurulu Üyeleri Ferit Sultan Aslan ve Ronahi Paydaş ın katılımıyla bir heyet oluşturulmuştur. İHD heyeti Urfa Şube yöneticilerinin önceki izleme çalışmalarıyla birlikte tarihinde yaptığı izleme ve raporları birleştirerek aşağıdaki tespitleri yapmıştır. HEYETİN TESPİTLERİ 3 Haziran 2015 tarihinden beri Telabyad ( gre spi ) bölgesinde DAİŞ ile PYD ve Burkan el fırat güçleri arasında yaşanan çatışmalardan kaynaklanan can güvenliği nedeniyle sınıra yığılan büyük çoğunluğu Arap kökenli mültecilerin durumu İHD genel merkezi tarafından oluşturulan heyetimizce, 16 Haziran 2015 günü saat Akçakale sınır kapısına vararak gerekli gözlem ve görüşmeleri yapmıştır. İlk görüşme sınır güvenliği sağlayan güvenlik görevlilerinden alınan izinle sınır kapısından içeri girilmiş ve giriş işlemi yapan görevlilerden bilgi alınmıştır. Olayların başladığı 3 Haziran 2015 tarihinden 16 Haziran 2015 tarihine kadar toplam kişi AFAD tarafından resmi girişlerinin yapıldığı tespit edilmiştir. Gayri resmi giriş yapanlarla birlikte bu sayının 27 bin civarında olduğu tahmin edilmektedir. 3 Haziran 2015 ile 13 Haziran 2015 tarihleri arasında yapılan tüm geçişlerde her hangi bir engel çıkarılmaz iken 13 Haziran tarihinden itibaren sınır geçişlerine izin verilmemiştir. Bu nedenle yaşam endişesiyle sınırda binlerce insan yığılmıştır. Kadın, yaşlı çocuk, hasta engelli olmak üzere binlerce insan temel ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak kalarak sıcak altında bekletilmişlerdir. Yaşanan bu durum üzerine kamuoyu baskısı nedeniyle 15 Haziran 2015 tarihinde kademeli olarak girişlerine izin verilmiştir tarihinden tarihine kadar toplam 8 bin civarında mültecinin sınırdan içeri alındığı öğrenilmiştir. Sınırda görüşülen Mülteciler sığınma nedeni olarak IŞİD/DAİŞ in tehdit ve şiddetini iddia etmişlerdir. Sınır kapısından içeri girdiğimizde bir gün önceden giriş koridorunda
3 sıkışan ve içeri giriş işlemi yapılmayan toplam 220 kişinin giriş yaptığı, kişilik bir gurubun giriş işleminin de tamamlandığına tanıklık etik. Ayrıca sınırda giriş için bekleyen mültecinin bulunmadığını gözlemledik. Bir gün önce Telabyad (gre spi) ilçesinin tamamen PYD ile burkan el Fırat güçlerinin eline düşmesi ardından geri dönüşlerin başladığı ifade edilmiştir. Akçakale sınır kapısından içeri alınan sığınmacıların %90 civarında Arap %10 Türkmen asılı oldukları, giriş işlemi tamamlanan sığınmacılardan Arap asılı olanların Mardin Derik ilçesi yakınlarındaki kamplarda misafir edildiği, Türkmen asılı sığınmacıların da Osmaniye ili sınırları içerisindeki kamplara gönderildiği ifade edilmiştir. Sınır kapısında İnceleme yaparken Şanlıurfa Valisi ve beraberindeki heyet sınır kapısını inceleyip basın açıklaması yaptığı sırada, bir gazetecinin sığınmacıların sığınma nedenini sorması üzerine İl valisinin PYD tehdidi biçimindeki açıklamaya gazetecinin görüştüğümüz bütün sığınmacıların asıl tehdit kaynağının IŞİD/DAİŞ olduğunu, hiçbir sığınmacının PYD tehdidinden söz etmediğini ifade etmesi üzerine Valinin ilgili basın mensuplarının gözaltına alınması talimatını vererek ilgili basın mensupları gözaltına alınmıştır. O sırada sınırda bekleyen sivil şahısların gazetecilere yönelik sözlü saldırılarının olduğu orada görevli bulunan güvenlik görevlilerinin bu şahıslara itibar ettiği ve bu durumdan sınırda bir güvenlik zafiyetinin yaşandığına tanıklık ettik. Akçakale emniyet müdürlüğüne götürülen gazetecilerin kimlik bilgilerinin alınmasından sonra serbest bırakıldığı izlenmiştir. İHD Urfa şubemizin tarihinde yap tığı tespitte can güvenliği kaygısıyla kaçan halkın IŞİD/DAİŞ çetelerinin sınırdan Türkiye tarafına geçmek için sığınmacılara kontrollü Akçakale sınır kapısı yerine kontrolsüz mayınlı tel örgülü alana yönlendirerek kendilerinin de Türkiye Kentlerine sızmayı hedefledikleri, bunun sonucunda 50 DAİŞ çetesinin Türkiye ye geçtikleri halk tarafından anlatılmıştır. İlçe merkezinde bulunan bir parkta sığınmacılar ziyaret edilerek sorunları hakkında bilgi edinilmiştir. Bu görüşme esnasında parkta birçok kadın çocuk yaşlı erkek sığınmacının olduğu, aralarında hasta hamile kadın ve sakat kişilerin varlığı gözlemlenmiş beslenme barınma gibi temel ihtiyaçlarının karşılanamadığı, birçok sığınmacının çadır kentlere alınma taleplerinin ret edilerek parklara geri gönderildiği mağdur sığınmacıların ifadelerinden öğrenilmiştir Tarihi ile tarihleri arasında Akçakale gümrük kapısı ile Telabyad (Gre Spi) arasında geçiş serbest iken, tarihinden sonra girişler neden engellenmiştir? 2- Sınırda gözlemlediğimiz ve bazı sivil şahısların da provake ettiği güvenlik zafiyetine neden göz yumulmaktadır. 3- Bazı sığınmacıların ihtiyaç ve talepleri karşılanırken, bazı sığınmacıların zor şartlarda yaşamlarını daha ne kadar sürdüreceklerdir.
4 İHD heyetimiz yapılan izleme sonucunda yukarıda belirtilen soruların yanıtını bulamadığı gibi Akçakale kaymakamı İHD heyetimizin görüşme talebini yanıtsız bırakmıştır. SONUÇ Sonuç olarak, sırda büyük bir güvenlik sorunu ile birlikte Mağduriyet yaşandığı, Türkiye ye geçtiği iddia edilen 50 civarında DAİŞ mensubunun akibetinin araştırılarak soruşturulması, en kısa sürede Akçakale sınır kapısından İnsani yardımların aktarılması için gerekli kolaylığın sağlanması, geri dönüş için taleplerin karşılanmasında her hangi bir zorluğun çıkarılmamasıyla birlikte gerekli iletişimin sağlanarak bölgede yaşayan insanların mağduriyetlerinin önlenmesi için gerekli görmekteyiz.