Enderun usulü teravih geleneği
13:2017 Mayıs 2018
Enderun usulü teravih namazı, Osmanlı döneminde sarayda, dergahlarda, camilerde kılınıyordu. Türkiye'de ise bu gelenek hala yaşatılıyor.
Teravih namazının kökü "terviha" kelimesine dayanıyor ve dinlenmek anlamına geliyor.
Enderun usulü teravih namazının ise sarayda ortaya çıktığı ve Topkapı Sarayı'nda ilk kez Türk bestecisi Hamamizade İsmail Dede Efendi tarafından ifa edildiği söyleniyor.
Ramazan ayında Türkiye’nin çeşitli şehirlerinde Enderun usulü teravih namazı kıldırılıyor.
İstanbul genelindeki tüm camiler, Ramazan boyunca çeşitli etkinliklere ev sahipliği yapacak.
Müftülüğün verdiği bilgilere göre, Ramazan’ın iyi değerlendirilmesi için şehirdeki tüm camilerde "İrşat Programları" yapılacak. Programlar kapsamında, Ramazan boyunca 30 ilçedeki 323 camide Sakal-ı Şerif ziyaret edilebilecek. 36 ilçedeki 86 camide ise hatimle teravih namazı kılınacak. 10 ilçedeki 22 camide de Enderun usulü ile teravih namazı eda edilecek.
Şehirdeki 23 camide seçkin hafızlar mukabele okuyacak. Hafızların okuduğu Kur'an-ı Kerim cüzlerinin tefsirleri yapılacak. 36 ilçede 225 camide ise itikafa girilebilecek. İtikafa giriş 16 Mayıs'ta başlayıp 14 Haziran'da son bulacak.
Enderun usulü teravih namazı Eyüp Sultan, Fatih ve Sultanahmet camiilerinde Ramazan boyunca kılınacak.
Ankara İl Müftülüğü tarafından Ramazan ayında Beştepe Millet Camii'nde, Osmanlı döneminde uygulanan ezan, kamet, Kur'an-ı Kerim, ilahiler, kasideler ve duaların okunduğu kadim saray geleneği Enderun usulü teravih programı düzenlenecek.
Ankara İl Müftüsü Mehmet Sönmezoğlu, namazın iki veya dört rekatta bir dinlenerek kılındığını, eskiden bu aralarda hadis, tefsir gibi sohbetlerin yapıldığını ve meşrubat içilip ibadete devam edildiğini anlattı.
Sönmezoğlu, "Sarayda oluşan bu usul vakfiyelerden kendilerine özel tahsisat ayrılmış saray müezzinleri, 'eyyam-ı mübareke' dediğimiz özel zamanlarda, bayram günlerinde müezzinlik yapan şahsiyetler tarafından, 'selatin' dediğimiz sultan camilerinde uygulanmaya başlanıyor” dedi.
"Farklı uygulamalar bulunuyor"
Sönmezoğlu, Enderun usulü teravih namazının farklı uygulamaları bulunduğunu şu sözlerle anlattı:
"Cumhur Müezzinleri ilahi ve salat-ü selam okuyor"
Sönmezoğlu, teravih namazının ilk dört rekatında surelerin, Isfahan makamında okunduğunu, imamın dördüncü rekatta Saba makamına geçtiğini ve Cumhur Müezzinlerinin saba makamında ilahi ve salat-ü selam okuduklarını söyledi.
Müezzinliğin birkaç güzel sesli müezzin tarafından icra edilmesine “Cumhur Müezzinliği" deniliyor.
Ayrıca Sönmezoğlu, Melike Hatun Camii'nde Ramazan'da her akşam iki hafızın hatimli teravih namazı kıldıracağını da sözlerine ekledi.
Bursa'da Orhan ve Yeşil camiilerinde, hafızlar tarafından Ramazan boyunca mukabele okunacak ve hatimle teravih kılınacak.
Bursa İl Müftüsü İzani Turan, Ramazan ayında Enderun usulü namaz geleneğinin yaşatılacağını söyledi.
"Mihraplı Camii'nde imsaktan bir saat önce bitirilmek üzere hatimle teheccüd namazı kılınacak. Namaza, imsaktan 2 saat önce başlanacak. İmsak vaktine bir saat kala sahur programı ve sabah namazı olacak. Ayrıca İl Müftülüğü, Enderun usulü teravih geleneğini de yaşatacak. Enderun teravihi kılınan camilerde, yatsı namazı öncesi Kur'an-ı Kerim okunacak.”