Zeugma Antik Kenti - Mezopotamya
Gaziantep’in en önemli kültür hazinelerinden biri olan Zeugma, eşsiz mozaikleri ile tüm dünyanın ilgisini çeken bir antik kenttir.
Zeugma ilk kez MÖ 300 yılında, Makedonya Kralı Büyük İskender’in komutanlarından Seleukos Nikator tarafından Fırat Nehri’nin kıyısına kurulmuş. Seleukos’un kızı Laodikeia’nın Kommegene Kralı ile evlenmesi üzerine çeyiz olarak verilen kent, Kommegene Krallığı’nın dört büyük kentinden biri olmuş. Bölgenin Roma hâkimiyetine girmesinden sonra 4. lejyonun kente yerleşmesiyle Zeugma’nın önemi daha da artmış.
Fırat manzaralı evleri, nehir ticareti, sosyal yaşamdaki hareketliliği ile Zeugma Roma Dönemi’nin en büyük kenti olarak bir cazibe merkezi halini almış. Zeugma’ya yerleşen tüccarlar, komutanlar ve varlıklı insanlar, Fırat manzaralı teraslarda çok sayıda villa yaptırmış; usta sanatçılar Fırat Nehri’nden çıkardıkları renkli taşlarla bu villaların tabanlarını antik dönemin mitolojik konularını içeren mozaiklerle, duvarlarını ise fresklerle bezemiş.
Kimi bir havuzun zemininde, kimi bir yemek salonunun duvarında kimi de odaların duvarında bulunmuş olan mitolojik Yunan tanrılarını betimleyen eşsiz mozaikler, bulunan toplam 65 bin bulla (mühür baskısı, bütün antik kentlerde bulunan bullardan daha fazla) Zeugma, dünyanın ilgisini çekmiş.
GAP BKİ koordinatörlüğünde Hewlett-Packard'ın finansal desteği ile Birecik Barajı Kurtarma Kazıları Projesi kapsamında ortaya çıkarılan mozaikli villaların büyük bir bölümü yeni kurulan müzeye taşınmış; kazılan veya kazılamayan nehir manzaralı villaların büyük bir kısmı Birecik Barajı’nın suları altında kalmış.
Zeugma Antik Kenti’nde biraz daha yüksekte kalan iki villa koruma altına alınarak ziyaretçilere açılmıştır. Kentte, arkeolojik kazılar devam etmektedir; baraj gölü kıyısında çok iyi korunmuş muhteşem mozaiklere sahip bir villa daha ortaya çıkarılmıştır.