Çift yıldız, ortak kütle merkezlerinin yörüngesinde dönen iki yıldızdan oluşan bir yıldız sistemidir. Bu yıldızlardan daha parlak olanı ana yıldız, diğeri ise eşlik eden ya da ikincil yıldız olarak adlandırılır. 19. yüzyılın başlarında ve günümüzde yapılan araştırmalara göre yıldızların büyük bir çoğunluğu çift yıldız sistemlerinin ya da ikiden fazla yıldızdan oluşan çoklu yıldız sistemlerinin bir parçasıdır.
Çift yıldız ya da çoklu yıldız sistemleri astrofizik için oldukça önemlidir; çünkü yörüngelerinin incelenmesiyle kütleleri öğrenilebilir. Birçok tek yıldızın da kütleleri, çift yıldızların incelenmesiyle tahmin edilmektedir.
Çift yıldız, birbirine oldukça yakın iki yıldızdan farklıdır; Dünya'dan baktığımızda birbirlerine çok yakın gözükebilirler; ancak birbirlerine yerçekimi ile bağlı değillerdir. Çift yıldızlar ise sâdece optik olarak ya da spektroskopi gibi dolaylı teknikler uygulanarak keşfedilebilirler. Eğer çift yıldız, bir konumdan (örneğin Dünya'dan) bakıldığında yörüngeleri bir çizgi veya çok dar bir elips olarak görünürse örten çift yıldız adı verilir. Güneş ve ay tutulmalarına benzer.
Çift yıldız sistemleri kütlelerini değiştirebilirler; bu da tek yıldızların evrimle ulaşamayacağı bir basamaktır.
1.1 Görsel çift yıldızlar
1.2 Optik çift yıldızlar
Görsel çift yıldızlar[değiştir | kaynağı değiştir]
Birbirlerine kütlesel çekimle bağlı ve çıplak gözle ya da teleskopla çift olarak görülen yıldızlardır.
Polaris veya α Küçük Ayı α UMi
Acrux veya α Güneyhaçı veya α Cru
Optik çift yıldızlar[değiştir | kaynağı değiştir]
Uzaklıkları çok farklı fakat rastlantı sonucu aynı doğrultuda hizalandıkları için çift görünen yıldızlardır.
Alpha¹ Capricorni ve Alpha² Capricorni
Belirsiz[değiştir | kaynağı değiştir]
Alfa Centauri sistemi (AB) ve Proxima Centauri (α Cen C).
Castor sistemi (Aa/Ab/Ba/Bb ve YY Geminorum (Castor Ca/Cb).
Mizar sistemi (Aa/Ab/Ba/Bb) ve Alcor (Mizar C).