TEMA Vakfı: Doğayı kalkınma politikanızın temeline koyun
TEMA Vakfı ekosiyaset 2015 bildirgesini açıkladı. Bildirgede mülteci sorunu, kuraklık, gıda pahalılığı, fosil yakıtların zararları vb gibi birçok konu ele alındı. TEMA Vakfı'nın tüm siyasi partilere seslendiği bildirgede, "Doğayı kalkınma politikanızın temeline koyun" başlığıyla yayınlandı.
Tarih: 26-10-2015 12:16:45	- Güncelleme: 26-10-2015 12:47:45
TEMA Vakfı, EkoSiyaset 2015 Bildirgesi ile tüm siyasi partileri doğayla ilgili sorunları ve çözümleri siyasetin merkezine taşımaya çağırdı. Günümüz siyasetini doğrudan etkileyen bölgesel çatışmalar, mülteci sorunu, ekonomik kayıplar ve risklerin doğrudan çevre ve doğayla bağlantılı olduğunu belirten TEMA Vakfı, tüm siyasi partileri sürdürülebilir yaşam için doğanın ve çevrenin korunmasını amaç edinen politikalar oluşturmaya davet etti.
• 1920’lerin başında arazilerimizin %56’sını oluşturan meraların oranı bugün %19’a gerilemiştir ve mevcut meralarımızın %70’inde bitki örtüsü zayıf ve verimsizdir.
• Türkiye’de 13 yılda 2,4 milyon hektar (tarım arazilerimizin %9’u) tarım arazisi kaybedildi.
• Türkiye’de 2020 yılında 5 milyon nüfus artışı olacağı tahmin edilmektedir. Eklenen nüfus için beslenmede en önemli kısmı tutan tahıl üretimi dikkate alındığında üretimimizin 1 milyon ton artması gerekecektir. Bu durum, eğer verimlilik artışı sağlanamazsa, neredeyse Karabük büyüklüğünde (yaklaşık 400.000 hektar) tarım alanına daha ihtiyaç duyulacağı anlamına gelmektedir.
• Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’ne göre iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek olan Akdeniz Havzası’nda bulunan Türkiye’nin güneydoğu ve doğu bölgelerinde %20-40 arasında, iç ve batı bölgelerinde ise %40’ı aşan oranlarda yağışların azalacağı öngörülmektedir.
• Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımının engellenmesi için 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nun öngördüğü şekilde Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Planları’nın hazırlanması;
• Tarımsal potansiyeli yüksek büyük ovaların tarımsal koruma alanı ilan edilmesi;
• İklim değişikliğinin Türkiye tarımı üzerine etkilerine yönelik bilimsel etki ve riskler çalışmaları ışığında orta ve uzun vadeli uyum çalışmaları başlatılmalıdır.
• İklim değişikliğine yönelik çiftçi eğitimleri, modern ve verimli altyapı yatırımları, entegre toprak ve su yönetimi çalışmaları yapılmalıdır.
• Sürdürülebilir tarım tekniklerini yaygınlaştırıcı üretici desteklerinin tarım politikamızın birincil önceliği olması gerekmektedir
• Toprak koruma ve erozyonla mücadele tedbirlerinin desteklenmesi gereklidir.
• Tarım alanları gibi meraların da amaç dışı kullanımına son verilmeli,
• Hayvancılığın gelişmesi, biyolojik çeşitliliğin ve toprağın korunmasına hizmet edecek şekilde "sürdürülebilir mera yönetimi" hayata geçirilmelidir.
• Bitkisel üretimin büyük ölçüde aile işletmeleri tarafından karşılandığı ülkemizde aile çiftçiliğinin desteklenmesi, hem gıda güvenliğinin sağlanması hem de tarımsal biyolojik çeşitliliğin korunması açısından kritik önemdedir.
• Plan kademelenmesi boyunca sürdürülebilir arazi kullanım politikaları hayata geçirilmeli,
• Mekansal planlamada ekosistem anlayışı benimsenmeli,
• Planlar tarım ve mera alanlarının amaç dışı kullanımının önlenmesinde etkin hale getirilmeli,
• Planlar iklim değişikliğini önleme ve uyum konularında etkin hale getirilmeli,
• Doğal ve kültürel kimlikler korunmalıdır.
• Tarımda tasarruflu sulama sistemlerine geçilmesi, kapalı sulama sistemlerinin kullanılması
• Tarımsal ürün desteklerinde iklim değişikliğinin etkilerini göz önünde bulunduran, yörelerin iklim ve toprak şartlarına uygun, kuraklığa dayanıklı, su tüketimi düşük üretim modelleri geliştirilmesi ve teşvik edilmesi
• Tarımsal alanda verimli ve etkin su yönetimi için öncelikle su kullanıcı örgütlerinin, sulama birlikleri ve sulama kooperatiflerinin kurumsal yapılarını güçlendirecek acil tedbirler alınması
• Sanayi üretimin su kullanımının kayıt altına alınması, dağınık haldeki sanayi kuruluşlarının organize sanayi bölgelerinde toplanması, su arıtma tesisi kurulmasının ve çalıştırılmasının teşvik edilmesi
• Kentsel alt yapıların yenilenmesi, kırsal nüfusun yerinde istihdamının teşvik edilmesi
• Katılımcı, şeffaf, tabandan tavana yönetim anlayışını öne çıkartan bir su kanunu ve etkin ve dinamik bir kurumsal yapı ile suyun varlığı ve çevrimi garanti altına alınmalıdır
• Su kullanımı ve tüketiminin sektörel bazdaki gelişiminin havza ölçeğinde dikkatle takip edilmesi ve havza ölçeğinde uyumlaştırılmış entegre su kullanımı ve planlamasına geçilmesi
• Projeksiyonlar revize edilmeli, öncelikli olarak enerji verimliliği/tasarrufu çalışmaları tamamlanmalı, ardından gerek duyulan birincil enerji ve elektrik ihtiyacı, nükleer ve kömür gibi kirli enerji kaynaklarından değil güneş ve rüzgar gibi yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılanmalıdır.
• Yenilenebilir enerji yatırımlarında bilimsel ve etik standartlara dayanan etki değerlendirme süreçleri esas alınmalıdır.
• Çevresel etki değerlendirme, proje bazında değil, bütüncül, bölgesel ölçekte yapılmalıdır. Aksi takdirde; yenilenebilir enerji kaynağı sayılan hidroelektrik santrallerinin akarsu ekosistemlerinde, yaban hayatında, bitki çeşitliliğinde ve yerel halkların yaşam alanlarında neden olduğu tahribatın benzerlerinin diğer yenilenebilir enerji yatırımlarında da yaşanması kaçınılmaz olacaktır.
• 2/B uygulaması önce Anayasa’da geçici madde haline getirilmeli sonrasında tümüyle sonlandırılmalı.
• Orman Kanunu’na istinaden verilen izinlerde “kesin zorunluluk ve üstün kamu yararı koşulu aranmalı.
• Orman köylülerinin kalkındırılmasına yönelik uygulamalar ormancılık ve diğer sektörlerle beraberce yürütülmeli, sağlanan destek ve kredi miktarı artırılmalı.
• Korunan alan büyüklüğü önümüzdeki ilk beş yıllık plan döneminde en az dünya ortalaması olan %14’lük orana çıkarılmalı.
• Koruma altına alınan alanlar mevcut biyolojik çeşitliliği kapsayacak şekilde planlanmalı
• Yapılacak boşluk analizlerine göre yeni koruma alanları belirlenmeli.
• Milli Parklar Kanunu yeniden düzenlenmeli ve doğa koruma alanları madencilik çalışmalarına kapatılmalıdır.
• 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 16. Maddesi yeniden düzenlenerek maden tahsislerinde üstün kamu yararı aranmalı, 3213 Sayılı Maden Kanunu’nda I. Sınıf madenler olarak tanımlanan taş, kum ve çakıl işletmelerine verilecek izinlerde üstün kamu yararı ilkesi yanında ve başka hiçbir yerden temin edilememesine dayalı zorunluluk şartı aranmalıdır.
• Geri dönüşü olmayan ve siyanür havuzları gibi uzun süreli zehirli atıklar üreten madencilik faaliyetlerinin ekosistem ve gelecek nesiller üzerinde yaratacağı ekstra maliyetler göz önünde bulundurulmalı, bu tür madencilik faaliyetleri için verilecek izinler için ayrıca özen gösterilmelidir.