İngilizce konuşurken en çok yapılan hatalardan birisi de atasözleri birebir çevirerek kullanmaktır. Elbetteki atasözleri her dilde mevcut ve Türkçe’de olduğu gibi diğer dillerde de genellikle mecaz anlamda kullanılan, ilk duyduğunuzda hiçbir anlam ifade etmeyen fakat vermek istediği bir mesaj olan ifade biçimleridir. İşte ilk duyduğunuzda ne demek istediğini anlamadığınız İgilizce atasözleri ve Türkçe karşılıkları:
“Çürük elma varili mahveder” deyince pek bir anlam ifade etmemiş olabilir ama aslında bu cümlenin demek istediği tam olarak “Üzüm üzüme baka baka kararır”.
Birebir Türkçe’ye çevirdiğimizde “Köpekle yatarsan pire ile kalkarsın” anlamına gelen bu atasözü elbette ki Türkçe’de “Körle yatan şaşı kalkar” atasözünün karşılığı.
“Birkaç yumurta kırmadan omlet yapamazsın” derken aklınıza yemek tarifi falan gelmesin. Bir işi başarana kadar gerektiğinde hatalar yapacağımız, fedakarlıklarda bulunacağımız anlamına geliyor aslında.
“Roma’da Romalılar gibi davran” diye çevrilen bu atasözünün çıkış noktası mutlaka Romalılardır tabii ama buradaki mesaj “Kimin arabasına binersen onun türküsünü çığır”.
“İki tane kafa bir taneden iyidir” anlamına gelen bu İngilizce atasözü de “Bir elin nesi var iki elin sesi var” atasömüzün karşılığından başkası değil tabii ki.
Biz bu atasözünü de “Bir sürü aşçı çorbayı mahveder” diye değil “Horozu çok olan köyün sabahı geç olur” diye bilelim.
“Yumurtalar kırılmadan tavuklarını sayma” deyince “Ne demek yani bu şimdi” diye düşünebilirsiiz ama esasında sık sık kullandığımız ve duyduğumuz “Dereyi görmeden paçaları sıvama”nın İngilizce karşılığı olan atasözüdür.
“Hem pastaya sahip olup hem de onu yiyemezsin” şeklinde birebir çevrilen bu atasözünün Türkçe karşılığı da oldukça benzer: “Hem pastam dursun hem karnım doysun diyemezsin”
“Eski köye yeni adet getirmek” anlamındaki deyimimiz ile karşılayabileceğimiz bu İngiliz atasözünü birebir çevirdiğinizde ise “Yaşlı köpeğe yeni numaralar öğretemezsin” demiş oluyoruz.
Yumurtalardan, keklerden, çorbalardan geçilmeyen bu yazımızda “Duvarın öbür tarafındaki elmalar en tatlı olandır” diyen bu atasözü de “Komşunun tavuğu komşuya kaz görünür” diyor esasında.