Sorunları Lider Çözer
Hızlı değişim dönemlerinde sık sık “liderlik krizi” yaşanır. Böylesi dönemlerde şirketlerin, kurumların ve ülkelerin başında olanların büyük bölümü
Sorunları, “İdare Eden” Değil, “Hizmet Eden” Lider Çözer
Hızlı değişim dönemlerinde sık sık “liderlik krizi” yaşanır. Böylesi dönemlerde şirketlerin, kurumların ve ülkelerin başında olanların büyük bölümü, durumu idare etmeyi ve eldeki kazanımları korumayı amaçlar. Değişime uyum için gerekli reformların sıkıntı ve sancılarını kitlelere anlatamayan idareci ve yöneticiler alınması gereken önlemleri çoğunlukla erteler. Bu erteleme sorunları dağ gibi biriktirir ve iyice içinden çıkılmaz bir hale getirir. “İdareci” anlayış, sorunların özüne ulaşmadığı için kısa sürede duvara çarpar. Geleneksel yönetici zihniyetinin geçici ve bölük-pörçük önlemleri ise sorunları ancak kısa bir süre için çözmüş görünür. İnsan yüzlü, kalıcı ve gerçek reformları ise ancak liderler yapabilir.
21’inci yüzyılın ilk yıllarında sorunları çözecek liderlerin sayısı maalesef fazla değil. Dünyanın büyük ülkelerinin idarecileri ve yöneticileri kararlarını alırken, insanların özlem ve istemlerini göz ardı ediyor. Bu yöneticilerin, satranç oyunundaki hamlelere benzeyen önlemleri, sorunları azaltmak bir yana artırıyor. Bu kişiler, adeta bir bilgisayar oyunu oynarcasına, durmadan şu veya bu tuşa basarak gerçek sonuçların alınacağını sanan çocuklara benziyor. Kitle dalkavukluğunun çeşitli türleri ise, kalıcı çözümlerin yolunu kesiyor.
Ekonomide ve iş dünyasında da durum farklı değil. Bildiğimiz idareci ve yöneticiler, şirketi değişen koşullara göre tepeden tırnağa yeniden yapılandıracak ufuk, cesaret ve kararlılığa pek sahip görünmüyor.
Bu kritik aşamada dünya, ülkeler ve kurumlar, gerçek liderleri bekliyor. Yeni dönemde lideri, alıştığımız idareci ve yöneticilerden ayıran en önemli nitelik ise cesareti ve “hizmet anlayışı” olacak. Kaynağını insan sevgisinden ve insana saygıdan alan bir hizmet anlayışı hayata geçirildiğinden kitleler reformlara direnmeyecek. Günümüzün sorunlarını idare eden veya yöneten değil de “hizmet eden” lider çözecek.
Topluma Borçlu Olmak
1990’da ölen ünlü Amerikalı danışman Robert K. Greenleaf, işletmeler ve sivil toplum örgütlerindeki bu temel soruya "hizmet eden lider" kavramı ile cevap verilebileceğini savunmuştu. Greenleaf’in günümüzde de geniş ilgi gören tezi şöyleydi: "Yeni dönemin sorunları bir dahi de olsa artık tek bir kişinin üstesinden gelemeyeceği kadar karmaşık ve çok boyutlu. Bu sorunların belirlenmesi, irdelenmesi ve çözüm bulunması, kurumun yenilenmesi için tüm çalışanların katkısı gerekiyor. Bu gönüllü katkı, eski dönemin manipülatif yönetim anlayışıyla sağlanamaz. Sorunlar ancak yeni bir hizmet anlayışı ile çözülebilir.
Hizmeti esas alan yönetici kendini çalışanlarına, ekonomiye ve topluma "borçlu" hisseder. Hayat bilançosunun pasifinde bu borç vardır. Yaptığı çalışmalarla, davranış ve tutumuyla elemanlarına örnek olmaya özen gösterir. İnsanları dinler ve anlamaya çalışır. "Önce insan" yaklaşımı içtenlikle uygulandığında, çalışanlardan güvenoyu almak kolaylaşır. Elemanlarının yardımına koşan, onlara bir kişisel danışman gibi hizmet veren yönetici, zamanla büyük bir üretim ve çözüm potansiyelini harekete geçirebilir."
Hizmete öncelik veren yönetici, tüm çalışanların desteğine ve yardımına ihtiyaç duyduğunu, davranışlarıyla belli eder. Hatalarının sorumluluğunu şeffaflık ortamında kabullenir. Bu süreç sonunda, insana gösterilen saygı, çalışana verilen hizmet, şirketi yaşayan ve sürekli gelişen bir organizmaya dönüştürür. Bu tarz yönetim anlayışında, yönetici artık yalnız değildir. Çalışanlara verilen destek ve yardım, verimlilik ve pazar payının artışı olarak geri döner.
Hesse’den Alınan Ders
Greenleaf, “hizmet eden lider” kavramını ünlü romancı Herman Hesse’nin “Doğuya Yolculuk” adlı kısa romanından esinlenerek geliştirmişti. Romanda, Almanya’da bir vakıf tarafından örgütlenen bir doğu yolculuğu anlatılıyordu. Sefere katılanlar arasında Leo adında biri herkesin yardımına koşuyor, adeta bir uşak gibi, yüklerin taşınmasına yardım ediyor, grubun ayak işlerini yapıyordu. Moral verici sözler ve şarkılarla gezgincilerin neşe kaynağı olan Leo, bir gün ortadan kayboldu. Leo’nun yokluğu, seyyahları elsiz ayaksız bıraktı ve doğuya seyahat yarım kaldı.
Gruptan biri, yıllar sonra vakıf merkezine ulaştığında, seyyahların hizmetçi olarak tanıdıkları Leo’nun aslında vakfın yıllardır değişmeyen tam yetkili lideri olduğunu gördü. Hesse, roman kahramanın ağzından Leo’nun bu alçakgönüllü liderlik sırrını şöyle özetlemişti: “Leo, dostluk ve güvenini, her yağmur damlasına, ayak bastığı her toprak parçasına adamış görünüyordu. Adeta sürekli veren bir kişiydi Leo. Çevresiyle her zaman akıp duran, kabarıp coşan bir ilişki, bir birlik ve beraberlik içindeydi. Her şeyi tanıyor, herkes tarafından tanınıp seviliyordu…”
Kaynak: Bu yazı, Kolay İletişim tarafından, KobiFinans için, Referans gazetesi Köşe Yazarı Faruk Türkoğlu’nun yazısından derlenmiştir.