Fosfor, Özellikleri ve Faydaları - kimyadersi.org
Fosfor, tüm canlıların ortak paydası olan hücrenin yapısına katılan önemli bir mineraldir. Hücre yapısında bulunmazsa yada eksik bulunsa dahi bazı sorunlara yol açmaktadır. Bu yüzden fosfor hayatımızın olmazsa olmazı olarak da bilinir. Fosfor elementi tarihte ilk kez insan idrarı sedimentinde izole edilmiştir. Bununla birlikte kemik külü de çok önemli bir fosfat kaynağı olarak bilinir.
Atom numarası 15, sembolü P olan fosfor, kimyasal bir elementtir. Fosfor her zaman inorganik fosfat kayalarda maksimum okside olan durumda mevcuttur. Kırmızı ve beyaz olmak üzere iki durumda bulunur. Aynı zamanda fosfor, bütün hücre zarlarında fosfolipitler formunda, DNA, RNA ve ATP' nin yapısına katılan önemli bir bileşiktir. Bu yüzden canlı hücrelerin çok gerekli bir unsurudur ve organizmalar fosforu yoğunlaştırmaya çaba gösterirler.
İçinde Fosfor Bulunduran Besinler
Hemen hemen bütün gıdalarda bulunan fosforun canlılar için önemini anlatmakla bitiremeyiz. Fosforun en önemli kaynakları fındık, baklagiller, et ve süt ürünleri olarak bilinir. Bunun yanı sıra, pirinç, patates, brokoli, bezelye, beyaz ekmek ve ayçiçeği tohumunda yoğun bir şekilde fosfor zenginliği bulunmaktadır.
Böbrek sağlığını koruyan fosfor, böbreklerden atılan atıkların salgılanmasına yardımcı olur.
Gıdaların sindiriminde etkili olan niacin ve riboflavinin çözülmesini sağlar.
Kemik oluşumuna yardım eder. Ayrıca diş minesinin daha güçlü olmasını sağlar. Fosforun en önemli özelliklerinden birisi diş etlerinin sağlıklı olmasını sağlar.
Fosfor, hücre onarımına da büyük etki gösterir. Yeni hücrelerin büyümesine ve yeniden üretilmesine yardımcı olur.
Özellikle üreme sağlığı ile ilgili hormonların dengelenmesinde de önemli bir faktördür.
Fosfor, vücudun enerji ihtiyacı için çok gereklidir. Yüksek dozlarda kullanılırsa yorgunluk seviyelerine de faydalı olur.
Farklı vitaminlerle birlikte alınırsa, o vitaminin daha verimli edilmesine katkı sağlar.
Uyuşukluk, yorgunluk, halsizlik gibi sağlık sorunlarının giderilmesinde de etkili olduğu doktorlar tarafından söylenmektedir.
Beyin fonksiyonlarında çeşitli önemli sorumlulukları bulunmaktadır. Mesela zihin aktifliği ve uyanık olmada kullanılır.
Fosfor, proteinlerin yüksek kullanımını kolaylaştırır. Ayrıca karbonhidrat gibi yağları kullanmaya da yardımcı olur.
Vücutta gerçekleşen çok sayıda kimyasal reaksiyonlar için bir katılımcı görevi üstlenen fosfor, vücuda giren farklı besinlerin de doğru kullanımına fayda sağlar.
Fosfat miktarının vücutta olması gerekenden daha az seviyede bulunmasına fosfat eksikliği (hipofosfatemi) denilmektedir. Bir insan yeterli fosfat alamazsa, bunalım, sıkıntı, kaygı, iştah kaybı, uyuşukluk, endişe, kilo değişikliği, deri hassasiyeti, vücut dayanıklılığının azalması görülmektedir. Hatta buna ek olarak solunum zorluğu, kalp atışında düzensizlik ve eklem-kemik ağrıları da görülebilir.
Kemiklerin çoğunluğu fosfordan yapıldığı için, kalsiyumun çok fazla alınması da fosfor emilimini engelleyebilir. Vücuttaki fosfat düzeyinin yüksek oranda bulunması da fosfor fazlalığı (hiperfosfatemi) olarak tanımlanır. Genellikle bu durum, böbrek fonksiyonlarının bozulması, ağır böbrek rahatsızlığı, böbrek yetmezliği sonucu ile artan fosfat salınımı, doku yıkımı sonrası yada travma sonucu oluşur. Fosfat eksikliği önemli bir sorun olduğu gibi, fosfat fazlalığı da çok önemli sonuçlar meydana getirebilir. Bunlardan en önemlileri; damar sertliği, kalp krizi ve felçliktir.
Son Güncelleme : 19.08.2018 16:37:48
Fosfor ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini geliştirerek Herkese açık dizin kaynağımıza katkıda bulunabilirsiniz.
0 Yorum Yapılmış "Fosfor"