Bosnalı şehitleri bilinmez mezarlara istim eden Sırp canilerin planı bir bir ortaya çıktı. Sadece şehit mezarlarının, toplu mezarların üstünde açan “ölüm çiçeği” ve yine sadece bu çiçeğe konan mavi kelebekler Bosna’da ölümün en hazin habercileri oldular. Yıllardır yakınlarının mezarlarını arayan Boşnaklar için mavi kelebekler şehitlerden haber getiren birer elçydiler..Dünyanın sözde insan hakkı savunucuları ve sözde barış gücü temsilcilerinin inadına Allahın garip ama güzel MAVİ KELEBEKLERİ sayesinde boşnaklar akrabalarının cesetlerini bulup tüm dünyaya ibret olacak bir mezar yapıp kimliklerinin tespit olmasını sağladılar
Avrupa'da Nazi döneminden beri yaşanan en korkunç katliam, Sırp saldırılarından kaçan binlerce Boşnak'ın, Birleşmiş Milletler tarafından “güvenli bölge” ilan edilen ve 400 Hollandalı barışgücü askeri tarafından korunan Srebrenitsa'ya sığınmasının ardından gerçekleşmişti. 25.000 sığınmacı, barış gücü askerlerince Srebrenitsa'ya birkaç kilometre uzaklıktaki bir fabrikaya yerleştirilmişti. Ancak Hollandalı barışgücü askerleri Potoçari'deki karargahlarına sığınan fabrikadaki savunmasız binlerce Müslüman'ı 11 Temmuz 1995'te 'Sırp kasabı' Ratko Miladiç liderliğindeki Sırp askerlerine teslim etti.
Kadınlar bir tarafa, erkekler bir tarafa ayrıldı. Kadınlara tecavüz edildi, erkekler kamyonlara doldurulup ölüme götürüldü. Srebrenitsa'da beş günde 8 binden fazla Müslüman Boşnak öldürüldü, daha sonra Hollanda'da açılan davada kısmen suçlu bulunan barışgücü askerleri sadece izledi. Srebrenitsa'daki kıyımdan kaçarak canını kurtarmaya çalışan binlerce Müslüman, Tuzla'ya doğru dağlık yolda pusu kuran keskin nişancılar tarafından teker teker avlandı.
Srebrenitsa'da yirmi yıl önce gerçekleşen bu katliam Avrupa'da hukuki olarak belgelenen ilk soykırım olarak tarihe geçti. Bosna Savaşı'nda 300 binden fazla insan hayatını kaybetti, 2 milyon kişi evlerini terk etti. Bugün hala toplu mezarlarda bulunan cesetlerin kimlik tespit çalışmaları sürdürülüyor.
Çok Gözlü Mavi Kelebek olarak bilinen ‘Polyommatus icarus’ önemli bir özelliğe sahip. Bu kelebek türü Yaban Çiçeği Artemis’i çok seviyor ve onun üstüne konmaktan büyük mutluluk duyuyor. Yaşamını devam ettirmek için de olmazsa olmaz bir bitki bu Mavi Kelebek için.
Yaban Çiçeği Artemis’in özelliği ise mezarların üzerinde yetişmesi. Özellikle de toplu mezarların. Başka bir yerde bulmak zor. İşte Srebrenitsa katliamında ölenlenin toplu mezarları bu mavi kelebekler sayesinde bulundu.
Uluslararası barış gücünün Hollandalı askerleri,Sırp kasaplara teslim ettikleri bu masum ve silahsız insanlar için doğru dürüst ceza almadılar bile.
Ve bu vicdansız ve namussuz insanların adları ve ülkeleri uluslararası barış gücü ile anılmaya devam ediyor.