Kaside ve Özellikleri Nelerdir?
07-02-2011, 02:48 #1 (permalink)
Kasideler genellikle birini övmek ve yermek amacıyla yazılan şiirler daha çok din ve devlet büyüklerini övmek amacıyla yazılan divan edebiyatı şiirlerdir. Kaside şairlerine kaside-gü (kaside söyleyen) kaside-sera ya da kaside-perdaz (kaside yazan) denir. Çok katı bir kalıpla yazılan kasideler 6 bölümden oluşur. Türk edebiyatında 13. yüzyılda kullanılmaya başlanır. Nazım birimi beyittir. Beyit sayısı 33-99 arasında değişir. Kasidenin ilk beyitine matla denir. Şair kasidesi içinde matlayı tekrar ee tecdid-i matla denir. Matlayı birden çok tekrar ee bu zat-ül metali veya zül metalidir. Kasidenin son beyitine makta şairin mahlasının bulunduğu beyite taç beyit denir. Kasidenin en güzel beyiti beyt-ül kasid olarak isimlendirilir.
Arap Edebiyatında ilk dönemlerden beri kullanılan çok önemli ve yaygınbir nazım şeklidir. Kaside sözcüğünün anlamı “kastetmek yönelmek”tir. Edebiyatımızda din ve devlet büyüklerini övmek amacıyla belirli kurallar içinde yazılan uzun şiirlere kaside denir.
1- Beyitlerden oluşur. Kafiye düzeni gazelle aynıdır. Yani aa ba ca da ea fa … Ancak gazelden daha uzun bir nazım şeklidir.
2- Kaside en az 33 en çok 99 beyitten oluşur. Ancak beyit sayısı 33’den az olan kasideler de vardır.
3- Kasidenin ilk beytine matla denir. Ama şair şiir içinde matlaı yenileyebilir.
1- Nesib (teşbib): Giriş bölümüdür. Kasidenin tasvir bölümüdür. Burada asıl konuya geçilmeden önce ramazan bayram bahar yaz savaş gibi konular ele alınır.
3- Medhiye: Bu bölümde şair kimi övecekse onun yüceliklerini başarılarını erdemlerini anlatır. Bu bölümde abartı ve ağır bir anlatım göze çarpar.
5-Tegazzül: Şair zaman zaman monotonluğu kırmak için kasidenin içinde aynı ölçü ve uyakla gazeller yazar. Bu gazelin yazıldığı yer tegazzül bölümüdür.
6- Taç: Şair bu bölümde mahlasını ( Şiirdeki ad takma ad) kullanır.
7- Dua: En son bölümdür. Burada övülen kendisi için kaside yazılan kişi için dua edilir. Kişi için dua edilir. Kasidenin son bölümüdür.
Not: Kaside bir maksat için yazılmış şiirdir. Şairin bir isteği vardır. Bu bakımdan bir dilekçe olarak değerlendirilebilir. Çünkü şair bu şekilde kompozisyona yer veren bir manzume ile hem isteğini söylemekte hem de yeteneğini göstermektedir.
1. Nesip (teşbip) bölümlerinde işlenen konulara göre:Bahariye (Bahar) Iydiye (Bayram) Şitaiye (Kış) Ramazaniye (Ramazan) Sayfiye (yaz)
2. Rediflerine göre: Su Kasidesi Sühân kasidesi Gül kasidesi Sünbül Kasidesi
Not: Divan şiirindeki tevhid münacat naat mehdiye mersiye hicviye gibi türler nazım türü kavramıyla karşılanır ve başta kaside olmak üzere çeşitli nazım şekilleriyle yazılabilirler. Mesela mersiyeler terkib-i bend; tevhid ve münacaatlar terkib-i bent ve terci-i bend; medhiyeler gazel hicviyeler terkib-i bend nazım şekilleriyle de yazılabilir.
« Şarkı ve Özellikleri Nelerdir? | Gazel ve Özellikleri Nelerdir? »
Kaside ve Özellikleri Nelerdir? konusu, Eğitim ve Öğretim / Türkçe ve Edebiyat forumunda tartışılıyor.
Konu etiketleri: kaside ve özellikleri, elif kasidesi, kaside ve gazelin ortak yönleri, kaside özellikleri, gazel ve kasidenin ortak özellikleri, kasidenin genel özellikleri, kaside ve gazelin özellikleri, kaside ve gazelin ortak özellikleri, kaside ile gazelin ortak özellikleri, gazelin bölümleri, kaside özellikleri nelerdir, gazel ile kasidenin ortak yönleri, kaside ile gazelin ortak yönleri, gazelin bölümleri nelerdir, gazel ve kasidenin ortak yönleri,
Ekosistem ve Özellikleri Nelerdir? elif Biyoloji 1 05-05-2015 07:12
Türkü ve Özellikleri Nelerdir? elif Türkçe ve Edebiyat 0 07-02-2011 02:45
RNA ve RNA’nın Özellikleri Nelerdir? elif Biyoloji 0 04-02-2011 03:59
Kaside.... mormavi Dini Hikayeler 0 28-09-2010 04:52