Taha Akyol - Adalette temel sorun Back To Top
17.09.2019 Salı 00:02 - Son Güncelleme: 17.09.2019 Salı 08:43
Türkiye’de yargı ve adalet sorunlarında genel tabloyu yansıtan iki örnek karar, geçen hafta açıklandı. Bir, Anayasa Mahkemesi eski üyesi Alparslan Altan’ın üç yıl önce tutuklanması hakkında AİHM’nin verdiği “ihlal kararı” kesinleşti. Tutuklamanın haksız olduğu ‘kesin hüküm’ haline geldi.
Diğeri, Cumhuriyet gazetesi yazarları hakkındaki “örgütlere yardım” suçundan verilen mahkumiyetler Yargıtay’da bozuldu, beraat kararı verildi ve yazarlar tahliye edildiler.
Bazı öyle davalar var ki, yerel mahkemeler ağırlaştırılmış müebbed hapis cezaları verdi, yeni kurulan İstinaf mahkemeleri bunu onayladı! Ama Yargıtay’da ortalama yirmi yıllık kıdeme sahip savcı ve hakimler bu mahkumiyetleri bozdu!
Bir adalet sisteminde genelde genç hakim ve savcıların görev yaptığı ilk derece mahkemeleriyle, kıdemli hekim ve savcıların görev yaptığı yüksek yargı arasında farklar olur ama bu kadar mı olur?”
Anayasa Mahkemesi üyesi Alparslan Altan, hain darbe teşebbüsünün hemen ertesi günü 16 Temmuz 2016’da gözaltına alınarak tutuklandı.
Mesele iki açıdan önemli:
. Hakimlere tanınan özel yargılama teminatı dikkate alınmamış, sıradan vatandaş gibi tutuklanmıştı.
‘Hakim teminatı’ kavramı genel adalet sistemiyle ilgilidir, herkesi ilgilendirir.
. Darbenin hemen ertesi günü gözaltına alınırken “makul şüphe” delilleri var mıydı?
Makul şüphe ve delil kavramlarının hukukta herkes için ne kadar önemi olduğunu anlatmaya gerek var mı?
AİHM bu iki açıdan Altan’ı haklı buldu, Türkiye’yi tazminata mahkum etti. Kararın emsal niteliği yüksek olduğu için Adalet Bakanlığı AİHM kararını temyiz etti. Temyiz başvurularına bakan Yüce Divan Paneli, yine Alparslan Altan’ı haklı buldu, Adalet Bakanlığı’nın temyizini 10 Eylül günlü kararıyla reddetti.
AİHM’nin 12778/17 sayılı kararına göre:
Suçüstü gerekçesiyle Altan’ın tutuklanması “yargı mensuplarına onları yürütmenin müdahalesinden korumak için sağlanan usulî güvenceleri etkisiz hale getirmektedir”, hak ihlalidir. (Paragraf 112)
. Altan’ın tutuklanmasında “makul şüphe” delilleri yoktur; “sonradan delil” elde etmek amacı veya “sonradan delil” elde edilmesi ilk tutuklamayı meşru hale getiremez. (Paragraf 139)
Düşünün, “sonradan delil” bulmak üzere tutuklama ne demek?! Modern demokratik hukuk bunu kabul edemez.
Hiç unutmayalım, hukukta “usul esasa mukaddemdir”, esastan önce gelir.
Cumhuriyet yazarları, Kadri Gürsel ve Hikmet Çetinkaya gibi “cemaat” karşıtlığıyla tanınmış isimler dahil, “terör örgütüne yardım ve propaganda suçlarından çeşitli cezalara mahkum olmuşlardı.
İstinaf Mahkemesi 25 Nisan 2018 günlü şu kararıyla mahkumiyetleri onayladı:
“Usule ve esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, delillerde ve işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğu, eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tiplerine uyduğu… anlaşıldığından…”
Ama Yargıtay ne yaptı?
Yargıtay Başsavcısı mahkumiyeti yanlış bularak bozulmasını istedi… Çeşitli kararlarıyla hukukun yüzünü ağartan 16. Ceza Dairesi, beraat kararı verdi. Cezaevinde bulunan Musa Kart, Güray Öz, Mustafa Kemal Güngör, Hakan Kara ve Önder Çelik tahliye edildi.
Hani mahkumiyetler İstinaf’a göre bile her şeyiyle hukuka uygundu?
Yerel mahkeme ve İstinafların verdiği ağırlaştırılmış müebbed hapis cezalarından Yargıtay’da bozulanları defalarca yazmıştım.
Tekrar ve tekrar soralım: Bir adalet sisteminde yerel mahkemeler ve İstinaf ile, kıdemli hakim ve savcıların görev yaptığı yüksek yargı arasında bu kadar fark olur mu?
Yüksek yargı üyeleri eski tarihlerde göreve başlamış kıdemli hukukçulardır.
Hakim teminatı da yüksek yargıda daha güçlüdür, HSK onları şuraya buraya atayamaz mesela.
Yerel düzeyde ve İstinaf mahkemelerinde ise hakimler ve savcılar HSK karşısında güvencesizdir.
Sistem sorunu olduğu görülüyor, değil mi?
Adalet sahasındaki temel sorunların iki çözümü var: Evrensel hukuk kültürü ve bilinci… Anayasa’da değişiklik yaparak ve HSK’dan başlayarak yargı bağımsızlığının sağlanması; yargı tarafsızlığını sağlamanın da yolu budur.
Adalet Bakanı ve HSK başkanı Sayın Gül’ün dikkatine...
İbrahim SELVİ 18 Eylül 2019 10:46
Bu şu yorumu gerekli kılıyor; Mahkemenin ve yargının kalitesini yargılamaya yönelik “ suçlama “delil ve kanıtların kalitesi, yargının da kalitesini ortaya koyuyor. [ Uyduruktan suçlama ve yetersiz delil, kanıt ise, uyduruktan yargı, yargılamak demektir ]
KARAR OKURUm 17 Eylül 2019 22:20
Adalet hassasiyetiniz için teşekkur ederim. Ne olursunuz bu hassasiyetinizden vazgeçmeyin. Siz saygın bir yazarsiniz. Saniyorum karar vericilerin düşüncelerini de etkiliyorsunuz. Ama değişim yavaş gerçekleşecek gibi.. Kolay gelsin
Sayi Akyol,hemen hemen bütün KHK lilara da ayni usulsüzlük ve yargısız infaz yapıldı. Önce KHK ile ihraç edildiler, sonra haklarinda araştırma veya sorusturma yapildi. Biz attik sen sucsuzlugunu ispat et deniliyor. Böyle bir hukuk mantığı olabilir mi?
semiramis 17 Eylül 2019 18:25
"Devletin dini adelettir" demiş Hazreti Ali radıyallahu anh. Muhtemelen "Adalet mülkün temelidir" sözü bundan mülhem. Rivayet muhtelif fakat maksat aynı. Devletimizin de en önemli sorunu adaleti tesis, temin ve tatbik edememe oldu maalesef. Adaletin olmadığı yerde zulüm vardır. Zulüm ise asla payidar olamaz.
İbrahim Erdoğan 17 Eylül 2019 17:23
Yargı bağımsızlığının sağlanması mutedirlerin işıne gelmez!..
KARAR OKURU 17 Eylül 2019 15:25
Altan kararı diğer hakim tutukluları içinde emsal olacak. Anayasa Mah Kanunundaki güvence düzenlemesinin aynısı HSK kanununda var. Kişi başı 10 bin euro gibi tazminata hükmedildi. 5000 yakın benzer Tazminat olabilir.
cumhur 17 Eylül 2019 14:54
Hukuk ve adalet konusundaki fikirleriniz gerçekten çok değerli fikirler.Bizde her şey lafta kalıyor.Biz laf la peynir gemisi yürütmekteyiz!"Şeriatın kestiği parmak acımaz"diye bir söz var.Gerçek hukuk işlese adil bir şekilde kararlar verilse hiç kimse itiraz etmez.Ama suçlu ve suçsuz ayırımı yapılmadan yapılanlar ülkeye ve insanlarımıza çok şey kaybettiriyor...
Ulkemizde yarginin bagimsiz olamamasi ile bir turlu bireysel olamamizin ilintisi var. Herkes kendini birseye baglayarak degerli kilmaya calisiyor, bu bazan siyasi partisi, bazan dini/mezhebi, bazan da memleketi oluyor. Bu sekilde kendini bir yere baglayarak ifade etme geregi duyan birey bagli oldugunu hissettigi kendine deger katan yere de favor gecmekte sorun gormuyor
KARAR OKURU 17 Eylül 2019 19:15
Kişisel gelişimi ciddiye almışsın. Dikkat et . bilimsel tarafı yok.
Yargıdaki fetö ve bunun gibi diğer yapılanmaları nasıl çözeceksiniz peki? Buna da bir cevap gerekmez mi. Sistemin sağladığı güvenceleri kötüye kullanarak fesat üretenleri nasıl ayıklayacaksınız? Balyoz, Ergenekon davalarının savcılarını hakimlerini, bir düşünün. Fettullah cemaatiyle ilişkileri ayyuka çıkmış kimselere devlet katında bundan sonra nasıl güveneceksiniz de adaleti emniyeti hatta askeriyeyi teslim edeceksiniz? Siyasetçileri saymıyorum, onlar bugün var yarın belki yok, ama bu adamlar bürokraside çöreklenmişler ve emekli olana kadar da gitmeyecekler. Öneriniz nedir?
Karar okulu 17 Eylül 2019 12:05
Dürüst olmayı,doğru olmayı,cesur olmayı,adil olmayı,tarafsız olmayı,şeffaf olmayı,insanımıza değer vermeyi ve sevmeyi bir türlü başaramıyoruz.Bunu biz başarmalıyız.Eğmeden,dökmeden,kırmadan,çaresiz bırakmadan yapmalıyız.Ara yollara sapmadan,sihirli suçlama yapmadan,kaygan sözcük kurmadan,başımıza illa bir olay,suçlama olmadan adil,acil adaleti toplum olarak biz kurmalıyız.Çözümcüler için çok kolay ......,çaresizler için çok zor.....
musto 17 Eylül 2019 11:45
Anlaşılan yüksek yargıya tam olarak hakim olamadıkları için yargının yükünü hafifletmek bahanesi ile İstinaf ,mahkemeleri kuruldu.Ortalaması 60 puan olan hakim ve savcıların vermiş olduğu 5 yılın altındaki cezaları onaylama makamı.Bugün yüksek yargıya atanacak hakimlerin ,seçimi yapıldı Bakanlık memuru,olarak çalışan hakimler yüksek yargıya taşınıyor.İktidar daim olmak için yargıyı dizayn etmeye devam ediyor.
Muhtefi. *Annelerle beraberiz ya sen*. 17 Eylül 2019 11:41
Adalette TEMEL SORUN.ve Özel Hayatımızda,Toplumda heryerde. Camide,Okulda,İsyerinde,Otobüste, Trafikte,Çarşıda,Pazarda,Komşulukta vd Beraber yaşanılan heryerde Dagda Kampta, Plajda, Lokantada.Ahlak,Edeb, Adalet, hoşgörü ile sevgi, saygı ARANMALI. Herkes ÜNİVERSİTELİ olsa bu Değerler eksikse Olmaz Düzen, Huzur, Refah. .İSPAT Cenazelerde ne deriz Ahlak ve Adaletli idi. Müşteri vb için yine öyle Dürüst kişi, Bir hata yapilinca AHLAKSIZ Adam deriz. Bu Prof, Zengin, Fakir,Köylü, Dilenci, Sanatçı.vd için. Kiyamete kadar böyledir. !.
CEVDETT 17 Eylül 2019 11:13
ÜLKEMİZDE YARGI BİR TÜRLÜ BAĞIMSIZ OLAMIYOR ÇÜNKÜ EĞİTİM DÜZEYİMİZ SIKINTILI. MOĞULTAY DÖNEMİNDE ÖYLEYDİ BUGÜN BÖYLE. YARIN BİR GÜN CHP İKTİDARI OLSA BU DEFA DA YARGI BAŞKANI İPE GÖNDERİR İNANIN.
Karar Okuru 17 Eylül 2019 10:58
HSYK siyasi adalet bakaninin (bakan da cumhurbaskaninin) denetiminde oldugu surece tarafsiz yargi ve adalet beklemek safliktir. Yasama, yurutme ve yargi hepsi ayni sey ve tek bir sey halinde. Kuvvetler birligi prensibi ulkeyi yasanmaz hale getirdi.
KARAR OKURU 17 Eylül 2019 10:30
Askeri hukuk sistemi bile şu sivil denilen hukuktan daha sivil, daha adaletlidir.
Özay İbrahimbaş 17 Eylül 2019 10:33
Türkiye'de adalet, zulmün hukuk maskesi takmış icracısıdır.
KARAR OKURU 17 Eylül 2019 10:26
Kimi adil olmayan kararlar dün de oldu, bugün de oluyor, yarın da olacaktır. Bu ç en demokratik ülkelerde de böyledir. Yanlız, Burada FETÖ bağlantı kimi timsah gözyaşlarını da çok önemsemeyelim. Yargının bu günkü halinde, onlarla eski Kemalist elitletin günahları da göz ardı edilemez.
Karar okuru 17 Eylül 2019 10:25
"Oraya buraya atanir surulurum korkusuyla adaletsizlik yapanlar bilmezler mi ki Allah c.c nun gazabi şedittir." Yorumcu böyle yazmış. Hukukcu da der ki, "Sana ne? Ben o huzurdaki gazabı bu huzurdaki gazaba yeğliyorum." Söylenecek bir şey kalmaz. Soruyorum Yorumcuya, 'adalet dağıtan insanları korkutan kuruma, mevkiye, kişiye kimliğini yazarak eleştiri yapabilir misin? Yazar üç Büyükşehrin seçilmişlerini tanımayan bir devletin adalet sistemini eleştiriyor. Yorumlar da ilahi adalet arayışına giriyor sonuç olarak. Not: İkinci yorumumdur. Bunun yayınlanacağını umuyorum.
Karar okuru 17 Eylül 2019 09:37
Devletin tepesinde Erdoğan ve Bahçeli iki ilginç kişilik var. Bu ilginçliğin giderilmesi gerekiyor. Yargıç cübbesi giyip aynaya sorun. Adalet mi? Yalakalık mı? Bu iki kişilik varken ancak kahramanlar adalet dağıtabilir. Bu toplumda da kahraman ancak masal kahramanları bulabilirsiniz.
KARAR OKURU 17 Eylül 2019 09:17
Bu dunya ile, hayat ile, toplum ile yeterince barisik olmayan bir yapinin bu toplum, bu hayat ve bu dunya ile ilgili kararlarindaki isabetsizlik sorun. Sadece talimat verildigi, anladigi sekilde kurallara uymaya odakli bir yapinin kural koymaya calisma beceriksizligi.
ÖTÜKENLİKURT 17 Eylül 2019 09:11
Sayın yazar gerçekleri ne güzel anlatmışsınız beyninize ve yüreğinize sağlık... Bir hukukçu olarak verdiginiz örneklerin benzerlerini sürekli yaşıyoruz. Şayet Yargıtay yolu açıksa haksız ve hukuka aykırı kararlarda hiç ümitsizliğe ve telaşa kapılmıyorum. Biliyorum ki, Yargıtay'da durum düzelecek haksızlık giderilecektir... İstinaf maalesef istenen faydayı sağlamadı. Bazı hallerde çok ağır adaletsizliklere yol açtı... Anayasa mahkemesi ve Yargıtay gerçekten yüzümüzü ağartıyor, o yargıçları tebrik ediyorum...
KARAR OKURU 17 Eylül 2019 08:46
Allah'tan idam cezası kaldırılmış yoksa önce idam ederler,sonra uydurma delili gerekçe gösterirlerdi.
KARAR OKURU 17 Eylül 2019 08:23
Torplille alınan hakimlerden nasıl bir performans bekliyorsunuz...
KARAR OKURU Hakkı Sever 17 Eylül 2019 12:52
Alınan hakimler Akp teşkilatından seçmece Avukatlar
KARAR OKURU 17 Eylül 2019 08:22
Sayın yazar, Yargıtay, bu eleştirdiğiniz yargı sisteminin bir parçası değil mi ? Ne güzel , “Bu ülkede bağımsız mahkemeler var” diyerek sevinin bir kez de ! Darbelerin, kumpasların, uluslararası bağlantılı algı operasyonlarının kol gezdiği, bize sığınan 4,5 milyon mülteci ve Suriye sınırının ötesinde ve berisinde halen süren operasyonlarla boğuşan bir ülke yargısından ne bekliyorsunuz?
Okur ve Sorar 17 Eylül 2019 08:07
Alt mahkemenin kararını üst mahkeme bozmakta. Yahu, bu nasıl olmakta? Her iki mahkemenin delilleri aynı, kanunlar aynı. Birisi müebbed derken diğeri yanlış diyor. Bu nasıl oluyor? Her iki mahkemedekiler de insan. Uzaydan falan gelmiş değiller. Herhalde alttakiler derslerine iyi çalışmamış olacaklar ki, yanlış yapmaktalar diye düşünüyorum. Ama gerçek şu ki, arada kalan insan zulüm görmekte. Alt mahkeme bu zulmü görmüyor mu? Nasıl görsün ki? Bir yandan meslekten men tehdidi, bir yandan hapis tehdidi. Sorarım alt mahkemeye : Asıp kestiğin insan mı, hayvan mı?! Seninki can, onun ki patlıcan mı ?
KARAR OKURU 17 Eylül 2019 07:43
Genc hakimler son 18 yilin eseri, kidemli hakimler ise onceki donemlerin. Mogultay’i elestirenler aynisini yapti, farkiniz kaldi mi?
KARAR OKURU 17 Eylül 2019 07:38
Oraya buraya atanir surulurum korkusuyla adaletsizlik yapanlar bilmezler mi ki Allah c.c nun gazabi şedittir. Ne o hesap gunu uzak mi sanirlar. Yada Hz. Allah c.c nun " siz kendinizi basi bos mu sanirsiniz " mealindeki sozunu hafife mi alirlar.Yani simdilik istanbul ankarada yasayayim. 30 _40 yil sonra ebediyen efseli safilin cukurlarinda da yasasam ziyani yok mu derler. O zaman bu kimselerin cezai ruhsati yoktur. cunku baliģ degillerdir.
KARAR OKURU 17 Eylül 2019 09:36
Boş konuşmuşsun. Tepesindeki kılıçtan korkmayıp öldükten sonraki adaletten mi korkacak zavallı hakim.
Mühreç Karar Okurunun Kararı 17 Eylül 2019 07:37
Taha bey. Mühreç bir savcı olarak yazıyorum. Yargıtay üyeleri için kıdemli hakim demişsiniz. Doğru. Sözünüzün muhalifinden yerel ve istinaf hakimlerinin kıdemsiz olduğu anlaşılabilir. Şu an bir istinaf üyesi en az 10 yıllık kıdemli bir hakimdir. Ama hakimlik teminatı Anayasada yazmasına rağmen Hsk eliyle bu teminat lağvedilmiştir.Adaletin kılıcı hakimin elinde değil, Yüksek Hsk’nin elindedir ve adaletin sağlanması için değil, yürütmeye ters düşmemek ve yürütmenin hışmından korunmak için kendi hakimlerine yönelmiştir. Ülkemizde yargı-yargıç teminatı sorunu vardır. Örnek: bizzat yaşadıklarımdır
İhraç sebebini yazmamışız, bunu bilmek yazarın hakkıdır diye düşünüyorum.
Orhan S. Eskicioğlu 17 Eylül 2019 06:15
Hukuk,adalet göklere yükselirken,yargının yüksek katlarına da uğramış zahir.Yoksa örgüt bağlamında tabanla-tavan arası bu kadar açılmazdı. Başla-ayaklar misali,baş sağlıklı olursa ayaklarında yanlış adım atması umulur.Bu umut,şimdilik tek tesellidir.
KARAR OKURU 17 Eylül 2019 05:59
Hakim ve savcilarin daha adil karar vermeleri icin.......avukatlarin daha iyi savunma yapmalari ve adil olmalari icin.....hukuk fakultesinden mezun olur olmaz 1 hafta nezarette,hapishane de kalmalari gerekir....ileri ki yasamlarinda empati yapmalari icin....cogunun dünyadan haberi yok.......
KARAR OKURU 17 Eylül 2019 02:39
Yeni hakimlerle kıdemli hakimlerin verdiği hükümler arasındaki yüksek fark...Neden acaba? Bir grup vaktiyle gerekli sınavları verip, olması gerektiği gibi basamakları sırayla çıkmış, diğer grup ise referansları sayesinde o pozisyonu doldurmuş, haliyle referansının menfaatini gözetiyor olabilir mi? Bizim gibi hukukun üstünlüğünün esas olduğu ülkelerde olmaz böyle şeyler ama...
KARAR OKURU 17 Eylül 2019 01:25
Demire, karikatürist Bedri Koraman'a bir keresinde "benim suretim olmasa aç kalırdınız" demiş. Bu "evrensel" balonu olmasa Taha Bey gibiler de ne yazacaktı. Her mevzunun dibine bir evrensel ekledin mi, oldun entelektüel...
Aynen, Guantanamo’nun mahkemeleri gibi ...
KARAR OKURU 17 Eylül 2019 12:35
01:25 o evrensel olmayan hukukun ve yargılamaların darısı başınıza
KARAR OKURU 17 Eylül 2019 13:44
Eyy karar okuru! Taha Bey gibi aklını kiraya vermeyen kaç tane yazar söyleyebilirsin acaba? Güce tapan, hukuksuz davranan, adil olmayan, birini arıyorsanız burada bulamazsınız. Havuza gitmenizi şiddetle tavsiye ederim.
KARAR OKURU 17 Eylül 2019 01:19
Adalette temel sorun tek adam rejimidir.
KARAR OKURU 17 Eylül 2019 00:04
Hocam sorunu anlamaniz için begenmediginiz kararları veren heyetin özgeçmişlerine bir bakmanizi öneririm .