Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları | ParlakBirGelecek
Günümüzde Türk Dili, Doğu Avrupa’dan Büyük Okyanusa, Kuzey Buz Denizi’nden Tibet'e kadar uzanan yaklaşık on bir milyon kilometre karelik geniş bir alanda konuşma ve yazı dili olarak kullanılmaktadır. Başlangıçtan 13. yüzyıla kadar tek Türk yazı dili varlığını sürdürmüşse de, gerek tarihi akışı içinde dilin kendi doğasından kaynaklanan değişmeler, gerekse coğrafya, farklı sosyo-kültürel çevrelerle ilişkiler gibi dış faktörlerle Türk Dili de bütün dillerde olduğu gibi bir yandan değişmiş, bir yandan da kollara, diyalektlere ayrılmıştır.
20. yüzyıla gelene kadar Türk dilinin diyalektleri arasındaki farklılıklar çok fazla olmamasına rağmen 20. yüzyılda dış etkenlerin zorlamasıyla farklılıklar belirgin hale gelmiştir. Bu yüzyılda lehçeleri dil haline getirme çalışmalarının başarılı olduğu da söylenebilir. Bugün, Türk Dili bu geniş alanda yirmi sekizin üzerinde yazı ve konuşma diline sahiptir.
Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Dalı’nın amacı, geniş bir alana yayılmış olan Türk milletinin dili, edebiyatı ve kültürünü bilen, bu alanlar arasında iletişim kurularak karşılıklı yardımlaşmayı sağlayan, eserler üreten ve ilgili her bir lehçede çeviriler ve araştırmalar yapacak düzeyde bilgili ve nitelikli Türkologlar yetiştirmektir.
Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları eğitimi almak isteyenlerin, yabancı dil ve edebiyatı öğrenerek yeni bir dünyanın kapılarını aralamayı isteyen, iletişim ve insan ilişkileri becerileri yüksek kişiler olmaları beklenir.
Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Dalı çeşitli alt dallara ayrılmaktadır:
Güney-Batı (Oğuz) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları (Türkiye Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi, Gagavuz Türkçesi, Türkmen Türkçesi, Halaç Türkçesi, Horasan Türkçesi)
Güney-Doğu (Türkistan-Uygur) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları (Özbek Türkçesi, Uygur Türkçesi, Salar Türkçesi, Sarı Uygur Türkçesi)
Kuzey-Batı (Kıpçak) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları (Kazak Türkçesi, Kırgız Türkçesi, Tatar Türkçesi, Başkurt Türkçesi, Karaçay-Balkar Türkçesi, Kumuk Türkçesi, Nogay Türkçesi, Karayim Türkçesi)
Kuzey-Doğu (Saha, Tuva, Hakas, Altay) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları (Altay Türkçesi, Tuva Türkçesi, Hakas Türkçesi, Saha (Yakut) Türkçesi, Şor Türkçesi)
Çuvaş Türk Lehçesi ve Edebiyatı (Çuvaş Türkçesi)
Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Dalı eğitiminde öğrencilere değişik dallardaki lehçelerle ilgili sağlıklı bilgiler kazandırılmaya çalışılmakta, lehçelerin dil özelliklerinin karşılaştırmalı olarak öğretilmesine önem verilmektedir. Öğrenciler, bu geniş alan üzerinde bulunan Türk Dili konuşurlarının dilini öğrenmenin yanı sıra edebiyatını, tarihini, sosyo-kültürel yapılarını, uluslararası ilişkilerini de öğrenmekte ve istedikleri dersleri seçerek istedikleri lehçede uzmanlaşma imkanına sahip olmaktadırlar. Öğrenciler ayrıca Rusça dilini de öğrenmektedirler. Öğrencilerin Bitirme Tezi hazırlamaları zorunludur.