Bid'atler mayın gibi
Dinde sonradan ortaya çıkarılan şeyler
Sual: Âdette ve ibadette yapılan değişikliklerin hepsi bid’at mi olur?
Bid’at, ikiye ayrılır: İtikatta ve ibadet olan işlerde bid’atlerdir. itikatta olan reformlar, ya ictihâd ile yapılır. Yani âyet-i kerimelerden ve hadîs-i şeriflerden çıkarılır. Yahut, akıl ile, düşünce ile beğenilerek yapılır. İctihâd yapabilmek için derin âlim, yani (müctehid) olmak lâzımdır. Müctehid, itikat bilgilerinde ictihâd yaparken yanılırsa, affolmaz. Suçlu olur. Yanlış anladığı inanılacak şey, dinde açıkça bildirilmiş ve cahillerin bile işitip bildiği, yayılmış bilgilerden ise, bu müctehid ve buna inananlar kâfir olur. Kâfir olduğu anlaşılan bir kimse, bu küfründen tövbe etmedikçe, Mümin ve Müslüman olduğunu söylese ve bütün ömrünü ibadetle geçirse de, küfürden kurtulamaz. Açık bildirilmiş, fakat herkesin işitmemiş olduğu bilgilerden veya açık bildirilmemiş bilgilerden ise, kâfir olmazlar. (Bid’at sâhibi), (Dalâlet ehli) yani sapık olurlar. Bu yanlış inanışları, katillik ve zina gibi büyük günahlardan da daha büyük günahtır. Yetmişiki türlü bid’at fırkası bulunacağı ve sapık inanışları sebebiyle hepsinin Cehenneme gidecekleri, hadîs-i şeriflerde bildirilmiştir.
Müctehid olmayan din adamlarının, kendilerini müctehid sanarak, âyet-i kerimelere ve hadîs-i şeriflere manalar vermeğe kalkışmaları ile veya kendi görüşleri ile söyledikleri itikat bilgisi, açık bildirilmemiş veya herkesin işitmediği bilgilerden olsa bile, yanlış olursa, böyle yanlış inananlar kâfir olur. Meselâ, Resûlullahın “sallallahü teâlâ aleyhi ve sellem” miraca çıktığına ve kabir sualine, ictihâd yolu ile inanmayan bir müctehid, bid’at sahibi, yani sapık olur. Kendi aklı, görüşü ile inanmayan müctehid olmayan bir din adamı ise, din bilgilerine kıymet vermemiş olacağından, kâfir olur.
İtikattaki ictihâdlarında yanılmamış olan İslâm âlimlerine “rahmetullahi teâlâ aleyhim ecma’în” ve bunlar gibi doğru inanan Müslümanlara (Ehl-i sünnet) veya (Sünnî) denir.
Yetmişiki bid’at ehlinin ibadetleri, sahih olsa da, kabul olmaz. İbadetlerinde, ictihâd ile yapacakları bid’atleri de ayrıca suç olur. (Fâideli Bilgiler s. 435)
Bir bid'ati yapmak, sünneti terk etmekten daha kötüdür
Sual: Bid’ati yapmak, sünneti terk etmekten niye daha kötüdür?
İbadette bir bid’ati yapmak, bir sünneti terk etmekten daha fenadır. Bid’at işlemek haramdır. Sünneti özürsüz terk etmek mekrûhdur. Bir sünneti özürsüz terk etmeği sevap sanırsa, sünneti terk etmesi de bid’at olur. Bir inanışın, bir işin veya bir sözün sünnet veya bid’at olduğu bilinemediği zaman, bunu yapmamak lâzım olur. Çünkü, bid’ati terk etmek lâzımdır. Sünneti yapmak lâzım değildir. Lâzım olmayan şey yapılmazsa kaza olunamaz. Bunun için namazların kılınmamış sünnetleri kaza olunmaz. Allahü teâlânın haram ettiği şeylerden bir zerresini yapmamak, insanların ve cinnin bütün ibadetlerinden daha sevaptır. Bunun için, güçlük olan yerde vâcib de terk edilir. Fakat haram işlenemez denildi. Meselâ başkasının yanında taharetlenilmez. (Fâideli Bilgiler s. 437)