Posted by Asuman Yelen in biyografi, ephraim kishon, kishon, komedi
Ağabeyimle yengem bir yurtdışı seyahatleri esnasında Almanya’da uğradıkları akrabalarının evinde TV de bir şov programı ilgilerini çeker. Sunucu elindeki metinden bir parça okumakta, bütün seyirciler kahkahalarla gülmekte, sevimli yüzlü bir genç adam da kabinin içinde beklemektedir. Format gereği sunucu yarışmacıya bu parçanın yazarını sorar. Yarışmacı duraksamadan “Ephraim Kishon” der.
Bizimkiler Türkiye ye döndüklerinde bu yazarın kitabını arayıp bulurlar. Bu kitap “Katilini Seveceksin” dir. O kitabı okuduğumuz o ilk günü asla unutamam. Aynı televizyondaki gibi birimiz yüksek sesle okuyup hepbirlikte gözlerimizden yaş gelene kadar gülmüştük. Bir güldürü kitabının önsözünün bu kadar komik olabileceğini asla düşünemezdim.
Bu ilk kitaptan sonra (yazarın da ilk kitabı olduğunu sanıyorum ) yazarın bütün kitaplarını aldık. “Her eve bir bomba”, “Ne şeker şeyler”, “Kadın aklı”, “Bir nefes sıhhat gibi” ilk aklıma gelenler. Bu kitaplar yıllardır yüzümü güldüren şeyler arasında tepelerdeki yerini muhafaza eder. Kafaca uyuştuğum bütün dostlarım ( hepsi olmasa da çoğu) Kishon’ u benim kadar severek okumuşlardır.
Kishon’u okuyanlar onu en çok bizden biri gibi düşündüğü için severler. Çevresi bizim çevremiz, ailesi bizim ailemiz, dostları bizim dostlarımız gibidir. Olaylardan ziyade ayrıntılar ve üslup onu bir çok güldürü yazarından daha farklı kılmaktadır. Bu sebeptendir ki tavsiye ettiğim bazı arkadaşlarım tarafından hiç anlaşılmadığı için hayal kırıklığı da yaşadığım olmuştur.
Bu sevimli aile babasını, dünyanın en harika eşi diye bahsettiği karısı Sara’yı, yaramaz kızıl saçlı oğlu Amir’i tanımanızı, onların sizinkilere çok benzeyen maceralarını okumanızı içtenlikle öneririm.
Dünyamızda ve ülkemizde her şeyin kötüye gittiği şu günlerde biraz gülümsemek hepimize iyi gelecektir.
(Bu arada kabindeki adamın Kishon olduğunu eklememe gerek yoktur sanırım.)
Bol kahkahalı günler
Posted by Asuman Yelen in dinlenme, ephraim kishon, kishon, komedi, kuyruk-bilim
Herhangi bir yere birikmiş olan kuyruğun en sonuna dikileceğine, kalabalığa çaktırmadan önlere doğru gidebilmek ayrı bir bilimdir.
Ama bürokrasi mabedlerine erişmek için insanların sabırla kuyrukta beklemelerine razı olmayıp öne geçebilmek için orijinal buluş sahibi olmak gerekmektedir.
Yani böyle bir problemin üstesinden gelmek herkesin harcı değildir. Ben bu işlerin ustası olarak bir tek kişi tanımaktayım, o da arkadaşım Jossele.
-“Aslında hiç de zor değil, son derece basit,” diye Jossele bana anlatmak istedi.”Ayrıc a da benim buluşum da değil, en azından İncil kadar eski. Zaten benim de aklıma İncil’deki bir hikayeden geldi. Orada da çevredekileri aldatmak için bir başkasının kılığına girildiği yazılı değil midir? İşte ben de bundan esinlendim. Şimdi anladın mı?”
-“Ziyanı yok. Diyelim ki ben bir devlet dairesine gitmeliyim, kapının önündeki kuyruk sokaklara kadar uzanmış. Ne yapabilirim? Ceketimi çıkartırım, otomobilimin içinde bırakırım, gömleğimin kollarını sıvarım ve kalabalığın üzerine doğru yürürüm. Zamanında Kızıl Deniz nasıl ikiye ayrılmışsa, kalabalık da beni devlet daire sinde bir memur sandığından, işte öyle ayrılır ve içeriye girmeme engel olmaz. Tüm kuşkuları ortadan kaldırmak için, bazen elime bir fincan çay, ya da koltuğumun altına bir dosya alırım ve çok bilmişin biri yolumu kesmeye kalkışacak olursa, ‘izin verin de odama gireyim…’ derim ve bugüne dek bir aksilikle de karşılaşmadım.
Geçenlerde Jossele’yi gördüm.
Ayağı alçıdaydı, başı da sargı bezleri ile sarılmıştı.
-“Bana kazık attı kalleşler,” diye söylenmeye başladı. “Devlet dairesinde gene bir işim çıkmıştı. Ceketimi çıkarıp koltuğumun altına sıkıştırdım ve kuyrukta duranları küçümseyerek:
-“İzninizle, izninizle, rica ederim, izin verin de odama gideyim…” demeye kalmadan, iriyarı herifin biri avazı çıktığı kadar:
-“ Demek odanda olmadığından biz burada saatlerdir bekliyoruz. Biz bu memlekette vergi ödüyoruz, vergi, anlaşıldı mı?”
-“Bak hala konuşuyor, şimdi ben sana..”
Ve ondan sonra gözlerimi ilkyardımda açtım.
Posted by Asuman Yelen in arkadaş, köpek, tutsak
Seni, bir yılbaşı gecesi, minik bir berenin içinde getirdiler. Elime tutuşturuverdiklerinde hissettiğim; tedirginlik, çekingenlik ve şaşkınlıktı. Belki biraz da pişmanlık. Öyle ya, seni ve kardeşlerini görüp, kardeşlerinden birini alan arkadaşım, bir gün önce , sizleri öylesine ballandırarak anlatmıştı ve çaresizliğinizi, kimsesizliğinizi dile getirirken öyle duygusaldı ki , hiç duraksamadan, hemen yarın getir, demiştim.
Ama o gün, sanırım ikimiz de şaşkındık. İkimiz de diğerimiz hakkında hiçbir şey bilmiyorduk ve ikimiz de korkuyorduk.
İlk üç ay, sen, her şeyden habersiz yatıp uyurken ya da etrafına bakınırken, ben çok çaresiz ve umutsuzdum. Sana ne yedirip ne içireceğimi bilmiyordum. Seninle nasıl diyalog kuracağıma dair en ufak bir fikrim yoktu. Bu süreçte çok perişan hissettim kendimi. Beceriksiz ve asabiydim. Sen ise, benim tüm bu hissiyatımdan habersiz, masum ve şirin dolaşıp duruyordun ortalıkta. Zaman zaman öyle şaklabanlıklar yapıyordun ki kahkahadan kırılıyordum. Tuhaf bir süreçti.
Sonra büyümeye başladın. Sesin de büyüyordu. Dostlar uzaklaşmaya, komşular daha az gelmeye başladılar. Her gelene havlıyordun çünkü. Seviniyordun ama ifade biçimin ürkütücüydü.
Altıncı ayda kırılma noktasına ulaştım. Gelen gidenim neredeyse bitmişti, temizlik sorununu halledememiş, patron olmayı becerememiştim. Uzun uzun düşünüp çok ince araştırmalardan sonra seni, çok sevdiği köpeğini kaybeden sevgi dolu bir hanımefendiye, gönlüm rahat olarak teslim etmeğe karar verdim. En iyisi buydu. Altı ay, iki tarafı birbiri için vazgeçilmez kılmaya yetecek bir süre değildi. Vicdanım çok rahattı. Doğru kararı vermiştim.
Sonrasında , telefonda salya-sümük müstakbel sahibenden özür dilemeye, hıçkırıklar arasında bunu asla yapamayacağımı anlatmaya çalışırken buldum kendimi. Berbat durumdaydım.
Bugün, o günü sadece düşününce, yapmaya kalkıştığım şeyi tasavvur edince bile, kendimden utanıyorum. Ya verseydim, diyorum. Ben Paçoz' um olmadan ne yapardım, diyorum. Sen benim yavrumsun. İnsan evladını verir mi?
Seni çok şımarttığımı biliyorum. Seni ellerimle besliyorum. Seni dolaştırıyorum. Seninle oynuyorum. Senin de beni sevdiğini biliyorum. Ben sevinince seviniyor, üzülünce sessizliğe bürünüyorsun. İkimiz de mutluyuz. Halimizden memnunuz.
Seni hep mutlu ve neşeli görmek istiyorum. Oysa sen, bazen camın önüne oturuyorsun. Parkta koşuşturan (sıska, yaralı ama özgür ve mutlu) arkadaşlarını izliyorsun imrenerek. Bazen, daha da uzaklara dalıyor gözlerin. İskoç ormanlarında özgürce koşuşturan büyükannelerini düşünüyorsun belki de. Böyle zamanlarda senin için çok üzülüyorum.
Zaman zaman çok soğuk, karlı ya da sağanak yağmurlu günlerde, sokaklarda; araba altlarında yol kenarlarda titreşen o çaresiz köpekleri görüyorum. O zaman da sıcacık bir koltuk ya da kanepede sereserpe uzanmış yatan seni düşünüp rahatlıyorum.
İyiki yanımdasın Paçoz’um. İyi ki burada benimlesin.
Seni çok seviyorum sevgili tutsağım benim.
Posted by Asuman Yelen in dünya kadınlar günü, kadın, sadakat, tagore
Kumo, Calcutta’ da yaşayan, genç bir Hint’li kadındır. Çok genç yaşta, ölü bir bebek dünyaya getirmiş, bu yüzden çok hastalanmış, en çok da gözleri zarar görmüş, görme yetisini hızla yitirmeye başlamıştır. Tıp öğrencisi olan kocası , karısını adeta bir denek olarak görmekte, acemiliğine rağmen, hiçbir doktorun yardımını kabul etmeden tedavi etmeğe çalışmaktadır. Korkulan olur, Kumo gözlerini kaybeder.
Kocasını çok seven Kumo, başından beri kırılmasına, bu arada canının giderek yanmasına rağmen kocasının kendine (mesleki açıdan) güveninin sarsılmaması için tüm bu sıkıntılara göğüs germiş, ve sonuca da yine kocasına duyduğu sevgi yüzünden isyan etmeden katlanmaya çalışmaktadır. Kocası ise pişmanlıklar içindedir ve karısına, kendisini affettireceğine, ömrünün sonuna kadar onun gözü kulağı olacağına dair sözler vermektedir.
Yüce gönüllü Kumo, kocasının bu haline o kadar üzülür ki, körlüğünü unutup onu teselli etmeye çabalar. Hatta onun yeniden evlenmesi için ikna etmeye bile uğraşır. Kocası bu düşünceye şiddetle karşı çıkar. Bir daha yaşamının sonuna kadar o eve başka bir kadın getirmeyeceğine dair tanrılar üstüne yemin eder.
Hikayenin bu bölümünü Kumo’ dan dinleyelim.
“ -Ah dedim, neden böyle müthiş bir yemin ettin. Sırf kendi adi, bayağı zevkin için mi senin evlenmeni istediğimi sandın? Hayır! ... Ben kendimi düşünüyordum. Zira alacağın kadın gözlerim gördüğü zamanlar bana ait olan hizmetleri yapacaktı..
Kocam bağırdı: -Hizmetler mi!..Bunları hizmetçiler görür. Evime esir getirip, ona, tahtı bu tanrıçamla bölüşüp paylaşmayı teklif edecek kadar beni çılgın mı sanıyorsun?..
“Tanrıçam” kelimesini söylerken başımı ellerinin arasına aldı, ve alnıma bir öpücük kondurdu. Bu anda, beni öptüğü yerde ilahi aklın üçüncü penceresi açıldı ve gerçekten bir takdise nail oldum. Öz aklıma ..”Mükemmel!..” dedim. Artık, ev işleri ailesinin aşağı dünyasında ona hizmet görmeğe muktedir değilim. Fakat ben daha yüksek bir iklime, diyara çıkacak , yükseleceğim. Yukarılardan. Aşağıya takdisleri getireceğim. Benim için artık yalan, hile aldatma yok! Eski ömrümün bütün küçüklük ve ikiyüzlülükleri ebediyen yok edilecektir…”
Bu alıntı, Tagore’un “Acıkan Taşlar “ isimli öykü kitabındaki “ Görmeyen Gözler” isimli öyküden yapılmıştır. Öykünün devamında doktor , önce ünlü, sonra zengin olur. Hint geleneği gereği , yaşlı akrabalar tarafından yeniden evlenmeye zorlanır. Yeni gelen küçük kız, Kumo’nun asil davranışları ve samimi sevgisi karşısında , zaten istemediği bu evliliğe karşı koyar. Doktorun aklı başına gelir. Son mutludur.
“Sex and The City” , “ Desperate Housewives” kadınlarından sonra “Kumo” yaratık gibi duruyor karşımızda. Farklı kültürler , farklı kadınlar deyip geçebilir, ya da üzerinde sayfalarca konuşabiliriz.
“ Dünya kadınlar Günü “ öncesinde hiç olmazsa biraz düşünmeye ne dersiniz?
Posted by Asuman Yelen in aziz nesin, disko kralı, hoptirinam, kolbastı, okan bayülgen, televizyon
Gazanfer Baba’nın ölümünün ardından, daha üzerimdeki hüzün dağılmadan geliveren uçak kazası derken, hafta; hem kader, yaşam, ölüm üzerine, satırlarca, sayfalarla yazma , böylece, paylaşarak rahatlama isteği ile, diğer taraftan, yetmiş milyon okurumu (!) sıkarım, bıktırırım korkusu ile geçti gitti.
Okan Bayülgen’in Disko Kralı’nı izliyorum. Programın başından itibaren –ki bu gecenin ana teması bu imiş- çeşitli yaş gurubundan, ve cinsiyetten bir takım insanların, hep aynı türkü eşliğinde ( benim çocukluğumdan beri severek söylediğim, izlediğim, “yaylanın çimenine” türküsünün) ileri-geri , sağa-sola çılgınca zıplayışlarını hoplayışlarını izliyorum.
Daha önceleri hiç duymadığım (benim cehaletimden olsa gerek) son zamanlarda ise neredeyse her gün bir şekilde karşıma çıkan , bu garip, düzensiz hareketler manzumesinin adı KOLBASTI.
Önceleri, üzerinde çok da fazla düşünmeden, arkası arkasına seyrettim. Karadeniz bölgesinin bağrından çıktığı ve folklorumuzun bir parçası olduğunu varsaydığım için dikkatle izledim. Fakat her izlediğim , diğerinden o kadar farklıydı ki, doğru parçanın hangisi olduğunu bir türlü anlayamadım. Israrla, dikkatle tekrar tekrar izledim. Her çıkan grup, ayrı figürlerle, farklı senaryolarla zıplıyor. Düzen yok, matematik yok, estetik deseniz o hiç yok.
Arada bir, bembeyaz gömlekleri ile çakı gibi, o bildik, tek vücut ,yekdüzen figürleri ile horon ekibi salındı ortalıkta.” İŞTE BUDUR” dercesine. Ben de zaten “İŞTE BUDUR” dedim izlerken. Matematikse matematik, estetikse estetik, anlamsa diz boyu. Peki bu ve benzeri bir çok ürünleri varken, Karadenizli kardeşlerimiz niçin birdenbire zıplamaya, hoplamaya, kendilerini oradan oraya atmaya başladılar, ve tüm Karadeniz şehirleri bu oluşumu sahiplenmeye uğraşıyorlar!
Bir yandan bu ve benzeri şeyleri düşünür ve bir yandan da programı izlemeye devam ederken, birdenbire yedi –sekiz kişilik işadamı grubu atladı er meydanına. Öncesinde Okan Bayülgen’le yaptıkları kısa söyleşiden anlaşıldığı kadarıyla, çoğu sanayici, çeşitli meslek erbabı, akıllı başlı bu adamlar, kolbastıya merak salmışlar, bir de dersler almışlar. Başladılar zıplamaya. Her biri bir yana savruluyor. Ritim, düzen hak getire.
Öylesine, gülerek, eğlenerek seyrederken, “iyi de neler oluyor böyle bize” diye düşündüm birdenbire. Niçin bu koca koca insanlar zıplayıp duruyor böyle. Dahası ekranlarda niçin bu insanlar sunuluyor ısrarla sen de , sen de, hadi sen de katıl dercesine.
Sonra aklıma bir şey geldi. Ben ilkokuldaydım sanıyorum. Kitaplığımızda bir kitap vardı. Adı “Hoptirinam”. Yazarı Aziz Nesin. İnce bir şeydi. İsmi çok komik gelmişti, rahmetli babama sorduğumda, anlattığından hatırladığım kadarıyla, o ülkeyi yönetenler, fakirlikten açlıktan acı içinde kıvranan halkın, hoptrinam-namhoptri-trinamhop diyerek sokaklara dökülüp oynamalarını sağlamışlar. Halk zıplayıp hoplarken onlar da gülüp eğlenerek seyretmişler.
Şimdi, satırlarımı bitirip, google’dan araştıracağım, hatta hemen kitabı satın alıp, okuyacağım. Bu kitabın birdenbire taa altmışlı yıllardan çıkıp da aklıma takılıvermesi bence hiç de hayra alamet değil. Ben yengeç burcundanım. Umarım aklıma geliveren başımıza gelmez.
Yetmiş milyonun uykusunu kaçırdığım için çok üzgünüm.