Nobel'de 74 yıl sonra bir ilk
Nobel Barış Ödülü, 74 yıldır ilk kez sahibine elden teslim edilemedi.
Norveç'in Oslo kentinde düzenlenen Nobel Barış Ödülü törenine, ödülün sahibi Çinli muhalif Liu Xiaobo hapiste olduğu için katılamadı. Dünyanın en prestili ödüllerinden biri olan Nobel Barış Ödülü, 74 yıldır ilk kez sahibine elden teslim edilemedi.
Çin'in yoğun tepkisi altında gerçekleşen törende Nobel Komitesi Başkanı Thorbjoern Jagland, ödülünü Liu'nun boş sandalyesinin üzerine bıraktı.
Jagland, törende yaptığı konuşmada, "Liu şu an bizimle olmadığı için çok üzgünüz" ifadesini kullanırken, Çinli siyasi aktivistin serbest bırakılması için çağrı yaptı.
Ülkesinde hapiste olduğu için Oslo'ya gelemeyen 54 yaşındaki yazar ve eski öğretim üyesi Liu, törende, gülümseyen dev boyuttaki portresi ve boş bir sandalyeyle temsil edildi.
Töreni canlı yayınlayan CNN ve BBC televizyonları Çin tarafından sansürlendi. Pekin yönetimi törenin başlamasının ardından iki kanalın yayınını kararttı.
Ödül törenini Çin'in dışında Rusya, Pakistan, İran, Venezüella ve Küba'nın da aralarında bulunduğu 17 ülke boykot etti. Nobel Komitesi'nin davetini kabul eden 46 ülke ise törene temsilci gönderdi. Norveç Kralı Harald ve Kraliçe Sonja'nın da hazır bulunduğu törene ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi de katıldı.
Geçen yıl "halkı devlete karşı kışkırtmak" suçundan 11 yıl hapis cezasına çarptırılan ve halen cezaevinde olan Liu, madalya, bröve ve 1.5 milyon dolarlık para ödülünü ileri bir tarihte alacak.
"SOĞUK SAVAŞ ZİHNİYETİ"
Törenin sürdüğü dakikalarda bir bildiri yayımlayan Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Jiang Yu, Oslo'da "politik bir tiyatro oyunu" oynandığını ifade etti.
Jiang, Liu'ya ödül verilmesinin, "Soğuk Savaş zihniyeti"nin bir ürünü olduğunu belirtti.
Ödülün Liu'ya verilecek olması Pekin yönetiminin sert tepkisine neden oldu. Çin, törene katılanların bunun sonuçlarına da katlanmaları gerektiği uyarısında bulunmuştu.
74 YIL SONRA BİR İLK
Dünyanın en prestili ödüllerinden biri olan Nobel Barış Ödülü, 74 yıldır ilk kez sahibine elden teslim edilemedi.
Adolf Hitler, 1936'da Alman gazeteci Carl von Ossietzky'yi bir Nazi kampına kapatarak, Nobel Barış Ödülü'nü almasını engellemişti.
New York merkezli Uluslararası İnsan Hakları Derneği 1962 yılından beri Ossietzky adına ödül veriyor. Ossietzky Ödülü'ne bu yıl, İsrail'in nükleer programı hakkındaki gizli bilgileri açıkladığı için 18 yıl hapis yatan İsrailli teknisyen Mordechai Vanunu layık görüldü.
Ancak İsrail, Vanunu'ya Berlin'e gitmesi için izin vermedi. Bu yüzden Vanunu da ödülünü alamayacak.
Vanunu, 2004 yılında cezaevinden çıktı ancak devlet izni olmadan yurt dışına seyahat edemiyor.