Personel Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Her firma birçok konuda kararlar alır ve uygular. Ancak firmalar bir örgüt olduklarından dolayı en az bir kişi olmak kaydı ile kişilerden oluşan yapıları vardır. Tüm örgütlerinde kendilerine özgü kültürleri bulunmaktadır. Firma kültürü tüm elemanlar için geçerli olan ve bir şekilde ayak uydurulan bir sistemdir. Kurucu ve ya çalışanlar örgüt yani firma kültürünü dışarıya yansıtan en iyi elemanlardır.
Bu yüzden markalaşmış ya da markalaşmamış tüm firmalar hakkında müşterilerin bazı fikirleri oluşur. İşin ciddiyeti ya da gevşekliği anında dışarıya yansır. Bu bakımdan firma kurucuları yaratacakları kültürü ilk adımları atarken seçecekleri personel, muhasebeci ve yöneticilerin kendi firmalarına uygun olup olmadıklarını belirlemek ile başlarlar. Bu açıdan alınan her personel gelenekler halinde bir sonraki aşamada gelen elemanlara firma kültürünü bir şekilde aktarmaktadır.
Alınacak personeller özellikle çalışacakları departmanlar göz önüne alınarak değerlendirilmelidirler. Bazı yetkisiz konumlar için oldukça bilgili ve yetenekli insanların firmada yer alması firmanın genel dengesini bozabileceği için dikkatli şekillerde seçimler yapılmalıdır. Tüm bu faktörler için öncelik departman ve özellikleri belirlenmelidir. Örneğim imalat için kalifiye mi yoksa mühendis mi alınması gerekiyor? İşi bilmesi mi gerekiyor? Muhasebe için hangi bilgileri bilmesi gereken bir personel alınabilir? Bu tip soruların sorulması ve özelliklerin bu cevaplar doğrultusunda belirlenmesi gerekmektedir.
Yaş, cinsiyet ve tecrübe gibi faktörlerin arandığı bazı bölümlerde de mutlaka bu konulara dikkat edilmesi gerekmektedir. Dar ve ya geniş anlamda görev tanımlaması yapmak alınacak kişi ile görüşürken de dikkat edilecek hususların belirlenmesinde yardımcı olacaktır.
İş özel bir yetenek ya da bilgi gerektiriyor ise; mutlaka eğitimin alınmış olması ya da bu konu hakkında referanslara sahip olunması şarttır. Yetiştirilmek üzere alınan elemanlarda bile işin en temel özelliklerini kavrayabilecek kişilerin ve işe yatkın kişilerin değerlendirilmesi daha uygun olacaktır. Bu bakımdan işe alım süreçleri çok uzman firmalarda insan kaynakları eli ile gerçekleşmektedir. Binlerce işçinin çalıştığı işyerleri daha katı prensipleri olan ve daha iyi yönetilen insan kaynakları yardımı ile etkin şekilde verim sağlar.
Birçok kişinin iş ararken de kendi özelliklerini dikkate alarak işe başvurdukları biliniyor. Ancak bazen doğru iş için doğru insanların olmadığını anlayamayız. Bu tip olaylarda şirketi zarara sokabilecek ya da zaman kaybettirecek kararlar almak yerine referansları incelemek ve deneme süreçlerinden sonra sözleşme yapmak çok daha akıllıca bir davranıştır.
Zaten firma kültürüne uyum sağlayamayan çalışanlar bir süre sonra kendileri iş yerlerinden ayrılmak isteyebilirler. Çok fazla bağlayıcı olmayan ön sözleşmeler ile bu tip işçilerin daha az zarar ile firmadan ayrılmaları sağlanabilir.
Süreç gereği belirli yetenek ve eğitim şartı olan bölümler için mutlaka diploma istenmelidir. Mühendislik, doktorluk, muhasebe ve finans uzmanları gibi kritik bölümlerde özellikle yönetici ya da asıl eleman olarak çalışacak olan personelin alımları daha titizlik ile yapılmalıdır. İlk etapta bir yazılı sınav, sonra grup mülakatları ve en son bireysel mülakatlar yardımı ile daha etkin bir personel seçme şansınız olacaktır. Büyük bir firmada bu işlemler genellikle insan kaynakları ya da personel işleri tarafından halledilmeli ve bu alanlarda ki yetkili kişilerde yöneticiler tarafından atanmış olmalıdır.
Firmanın iyi bir başarı elde edebilmesi çalılan personelin verimine bağlıdır. Kişilerin işyerlerini benimsemeleri ve özveri ile çalışmaları sayesinde elde edilecek başarıdan işçilerinde yararlanması sağlanmalı, prim, havuz sistemi, ikramiye gibi etkin finans araçları ile elde edilen kar payından etkiliği daha arttırmak amacı ile dağıtımlarında yapılması gerekmektedir.
Çek kullanırken özellikle yazarken dikkat edilmesi gereken bazı önemli şekil ve içeriksel hususlar vardır. Bunlara dikkat edilmemesi durumunda hem yazan hem de çeki alan zor durumlar yaşayabilir.
Şekilsel olarak bankalar tarafından hazır olarak basılan çeklerde belirli bir şekil ve doldurulması gereken alanlar vardır. bu alanların eksik ya da yanlış doldurulması çekin banka tarafından ödenirken sorunların yaşanmasına ya da geçersiz kabul edilmesine neden olabilir. Bu hususlar konusunda özellikle dikkatli davranılmasında fayda vardır.
Öncelikle çek düzenlenirken keşide yeri yazılmalıdır. Keşide yeri; çekin yazıldığı firmanın bulunduğu ildir. Yani düzenleyenin resmi ikameti baz alınır.
Çekin ödeneceği vade yani tarih yazılmalıdır. Aslında piyasada değeri olarak çek istenildiğinde bozdurulabilen bir evrak olsa da, uygulamada yaygın olarak yazılan vadede ödenir.
Çekin üst köşesindeki TL bölümünün önüne ödenecek tutar yazılmalıdır. Ancak ileride sorun olmaması için başına ve sonuna" #" işaretinin yazılmasında fayda vardır. Bu şekilde rakamların çoğaltılması önlenmiş olur. Yazıların ve rakamların okunaklı olmasına, başka rakamlar ile benzerlik olmamasına dikkat edilmelidir.
Hemen yazılı bölümünde Bu çek karşılığında .......şeklinde olan alana çekin bedelinin ödeneceği şahıs ya da firmanın unvanı yazılmalıdır.
Hemen ardından üstte rakam ile yazılmış olan tutarın Türkçe okunuşu yazı ile yazılmalıdır. Bu yazının da önüne ve arkasına "#" işareti koymakta fayda vardır.
Çek sahibi kişi ise sadece bir imza atması yeterlidir. Ancak çek bir firmaya ait ise imzaya yetkili kişinin imzalaması ve firma kaşenin bulunması zorunludur.
Bunların haricinde firmalar bazen kendi çekleri yerine başka firmalardan aldıkları çekleri ödeme amaçlı olarak başka firmalara verebilirler. Ancak bu çeklerin işlev kazana bilmesi açısından çekin arkasına ciro işlemi yapılması gerekmektedir. Şahıs çeklerinde isim, soyadı ve imza yeterli iken, firma çek cirosu için firma kaşesi ve imzası gerekmektedir.
Ticari olarak çekler ülkemizde oldukça fazla kullanılmaktadır. Yasal olarak çek istenildiği anda hesaptan para çekmeye yaramaktadır. Ancak ülkemizde yazılan tarihin temel alındığı bir sistem mevcuttur. Bunun ile birlikte en son düzenlemeler ile çeklerin vadelerinden önce yazdırılması ya da ödenmesine devlet tarafından kısıtlamalar getirilmiştir.
Ekonomik hayatın bir nevi lokomotifi olan çekler uzun vadeli alımlarda ödeme garantisi için verilir ve genellikle firmalar bu çekleri banka kredisi ya da başka borçları ödemek için kullanırlar. Ayrıca çeklerin kullanımı taşıma kolaylığı, bankacılık işlemleri ve yasal olmaları yüzünden oldukça geçerli evraklardır.
Aldığınız çeklerin sahte veya geçersiz olup olmadıklarını da kontrol etmeniz gerekmektedir. Bu şekilde ileride sorun yaşamazsınız.
Çekler muhasebesel olarak 101 tek düzen hesap planı içinde, 101 Alınan Çekler hesabında ve 103 verilen çekler ve ödeme emirleri hesapları altında yer almaktadırlar. Aktif özellikli olan bu hesaplar mevcut vadeli borç ve alacakların takibi, krediye verilen evrakların takibi birçok işlem ile etkileşimli olarak kullanımına olanak sağlamaktadır.
Kıymetli evrak niteliğinde olan çekler yanlış ve ya hatalı olduklarında yapılan hata ufak bir şekilde düzeltilebiliyor ise, örneğin tarih gibi okunacak şekilde üzeri çizilip düzeltme yapılacak yere paraf atılarak yenisi yazılmalıdır. Paraf olmayan düzeltmeler usulsüzlük olarak kabul edileceği için yasal işleme konulabilir. Yapılan düzeltmenin altında hatalı alan mutlaka görülmeli, çekte aşırı tahrip ve karalama olmamalıdır.
Bankaların düzenledikleri çeklerde, çek sahibinin hesap numarası, vergi numarası ve çek numarası ibareleri bulunur. Bu numaralar Merkez Bankası kayıtları ile aynı olmak zorundadır. Bu konularda dikkat edilmesi ile hem kendinizin ve firmanızın hem de çeki kullanacak olan kişinin mağduriyeti baştan önlenmiş olur.
Çek Ve Senetlerinizi EMuhasebe ile en kolay şekilde takip etmek için şimdi Üye Olun
Huzur hakkı şirketlerin yönetimlerinde bulunan Müdür, yönetim kurulu üyeleri, şirket ortakları, Genel müdürleri gibi kişilerin yönetimden dolayı aldıkları riskleri telafi etmeye yönelik olarak ödenen bedellerdir.
Son günlerde huzur hakkı ile ilgili bu kadar çok konuşulmasının nedeni ise firma ortaklarının firmalardan çektikleri paralara getirilen kısıtlamalar olmuştur. Bu kısıtlamalar ile ilgili olarak firma ortaklarının şirketten çekebileceği borç paralar belirlenmiştir. Bunun bir hareket kısıtlaması olması ile firma yetkilileri kanunen yasal olan Huzur hakkına yönelmişlerdir.
Huzur hakkı yönetim kurulu kararı ile ödenen bir tutardır. Yönetim kurulunca belirlenerek karar defterinde yer alması ve ödenecek meblağların belirtilmesi gerekmektedir.
Kelime anlamı olarak Huzur Hakkı; belli bir konuyu görüşmek, tartışmak amacı ile toplanan kurulun üyelerine ödenen pay, olarak ifade edilmektedir. Ayrıca bir emeğe karşılık gelen ve bir iş gücünün de ederi anlamını da taşımaktadır.
Gelir Vergisi kanununa baktığımızda bu uygulamanın kapsamının oldukça geniş olduğunu görmekteyiz.
· 23/ 11 bendinde istisna dışında kalan emeklilik, maluliyet, dul ve yetim aylıkları
· Evvelce yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında verilen para ve ayni yardımlarla sağlanan diğer menfaatler
· TBMM, İl genel Meclisi ve Belediye Meclisi Üyeleri ile özel kanunlara ve ya idari kararlara göre daimi veya geçici bütün komisyonların üyelerine ve yukarıda sayılanlara benzeyen diğer kimselere bu sıfatlar dolayısı ile ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler,
· Yönetim ve denetim kurullarının başkanları ve üyeleri, tasfiye memurlarına bu sıfatları dolayısı ile ödenen ve ya sağlanan para, ayın ve menfaatler
· Bilirkişilere, resmi arabuluculara, eksperlere, spor hakemlerine ve her türlü yarışma jürisi üyelerine ödenene ya da sağlanan para, ayın ve menfaatler
· Sporcuların transfer ücretleri veya sair adlarla yapılan ödemeler ve sağlanan menfaatler
Huzur hakkı kapsamında kalan ödemelerdir.
Huzur hakkı ödemelerinde ki oran şirketin gücü ve durumu baz alınmak kaydı ile aşırı bir rakama ulaşmamalıdır.
Ayrıca huzur hakkı gelirler kanununda ki ilgili maddeler esas alınarak stopaj uygulanan bir gelir türüdür. Bu konuların dikkatli incelenmesi ve yapılacak ödemelerin muhasebesel ve kanuni konular ile ters düşmemesine dikkat edilmesi gerekmektedir.
Türk Ticaret Kanunu ve Vergi kanunu esas maddeleri ile uygulanması gereken huzur hakkı ödemelerinde mutlaka verginin belirtilmesi ve yapılan ödemelerin yönetim kurulu ile karara bağlanmış olması gerekmektedir.
Bu kapsamda yapılan ödemelerin muhsebesel olarak işlenirken ilgili vergilerin beyannamelerde de belirtilmesi gerekmektedir.
Ayrıca yapılan ödemeler şirketin kasasında çıkarak gelirlerden masraf olarak da düşülmektedir. Ancak burada unutulmaması gereken ödemelerin şirketin mali durumuna ve yapısına uygun olması gerektiğidir.
Aylık olarak ödenen huzur hakları için her ay bordro tutulmak zorunluluğu bulunmamaktadır.
Huzur hakkı ödemeleri sosyal güvenlik kurumu bakımından prime tabi değildir. Yani prim ödenmesine gerek yoktur. Ayrıca bağ kurlu ortak ve müdür içinde prim sıfatına gerek görülmemektedir.
Ancak iş akdi ile müdür sıfatı ile çalıştırılan kişilere ödenen prim hakları prim sıfatı taşımaktadır ve bordrolarda gösterilmek ve primlerini yatırmak zorunluluğu bulunmaktadır.
Tüm huzur hakkı ödemeleri Türk Ticaret kanunu, sosyal güvenlik kurumu ve vergi kanunları tarafından dikkatli olarak belirtilmiş şekilde uygulanmalıdır. Aksi taktirde oluşabilecek bir hatadan dolayı bağlı olan üç kanun yönetmeliğinden birden cezai duruma düşülebilir.
Ancak kanunlar açık ve net olduğundan doğru olarak yapılan ve bildirimleri gerçekleştirilen huzur hakkı ödemelerinin herhangi bir sorun çıkartması mümkün değildir. Muhasebe ve avukat denetiminde yapılması uygundur.
Bütçe dar anlamı ile belirli bir dönemde yapılacak olan harcamaların ve gelirlerin tahmin edilmesi ile oluşturulan tablolardır.
Bir devletin, ailenin, şirketin veya kamu teşekkülün bütçeleri olabilir. Genellikle hedef koymak saptanan hedefler doğrultusunda yürüyerek bu hedeflere ulaşabilmek amacı ile bütçeler yapılmaktadır.
Bütçe firmaların yol haritalarını belirlemek amacı ile düzenlenen ve ilerleyen zamanda bu hedefleri tutturmak üzere yapılacak faaliyetlerin planlanması şeklinde anlatılabilir. Bir yolda giderken bile gideceğiniz yolun güzergâhını bilmek zorundasınızdır. Firmalarda ticari faaliyet gösterdikleri için ticari olarak bir yol haritası çizmeleri gerekmektedir. Bu şekilde ilerleyen dönemlerde doğru hazırlanmış bit bütçe ile açık vermeden hedeflerine en iyi şekilde ulaşılmış olacaktır.
Bütçe hazırlanırken her birim ve bölüm için yapılacak ve planlanan giderler, elde edilecek gelirlerin tümü belirlenerek yazılır. Bu şekilde bir dönem başı bilançosu oluşturulmuş olur. Bu planlama ve tablolarda yer alacak kalemleri sıralamak gerekirse; işletmenin faaliyet gösterdiği alana göre mal veya hizmetlerin belirtilen süre içinde yapılacak olan satış tutarları. Bu satışların tahsil kabiliyetleri belirtilir. Aylık olarak pazarlama ve satış giderleri saptanır. Aylık yönetim giderleri hesaplanır. Bu gelir ve giderler arasında ki fark bulunur.
Yapılması planlanan bir yatırım söz konusu ise bu yatırımların bütçe dönemine tekâmül eden tutarları hesaplanan bütçeye alınır. Ortak kar dağılımları, alınacak demirbaşlar gibi birçok etken göz önünde bulundurulmak sureti ile hesaplanır.
Bu planlamalar yapılırken her bir kalem dış faktörlerden arındırıla bilmek adına değerlendirilmelidir.
Mesela satışlar ayrı bir satış bütçesinde ele alınmalı ve satışı etkileyecek olan birçok etken göz önünde bulundurulmalıdır. Bunlar mevsimler beklentiler, rekabet, tüketici alışkanlıkları, ekonomik durum, dövizdeki dalgalanmalar, sektörsel gelişmeler veya durgunluklar gibi etkenler satış ekibi tarafından detaylı olarak değerlendirilerek tablolar oluşturulur. Bunların haricinde satılan ticari mallarında bütçesi bir tabloda toplanır. Bu bütçenin ardından alınacak olan bu ticari malların tedarik bütçesi çıkartılmalıdır.
Satılacak olan malların daha etkin pazara sunulmasını sağlayan pazarlama ve satış bütçeleri ilgili bölümler tarafından hazırlanmalıdır.
Ücretler, haberleşme, çeşitli genel giderler, vergiler, amortismanlar ve çeşitli malzemelere gidecek olan genel yönetim giderleri de ilgili departmanlar tarafından belirlenir.
Yatırım bütçesinde ise; yapılmakta olan ve yapılacak olan yatırımların maliyetleri ortalama olarak çıkartılarak tabloları oluşturulur. Bunların haricinde firmaya can suyu sağlayan finansmanın giderleri de hesaplanmak ve maliyetleri ile tablolara eklenmek zorundadır. Diğer olağan dışı gelir ve giderlerinde saptanması ile bütçe şekillenmeye başlar. En son olarak işletmenin geçmiş dönem karlarının dağılımı ile ilgili olan kalemlerde belirlendikten sonra ana hatları ile dönemsel bir bütçe elde etmiş oluruz.
Tüm bu veriler Proforma Gelir Tablosu şeklinde hazırlanır. Nakit bütçe elden geçirilir ve gerek görülmesi durumunda finansman ile birlikte tekrar hesaplamalar yapılabilir. Alış ve satışlarda ihtiyaç duyulacağı var sayılan nakit girdi ve çıktılar tablolaştırılır. Tüm bunların hesaplanması ve tablolaşması bittikten sonra Proforma Bilanço elde edilmiş olacaktır.
Adım adım ince hesaplamalar ile yapılan gelecek dönem bütçeleri bizlere nerede gaza nerede frene basmamız gerektiği konusunda bir rota çizmemize yardımcı olur. Ayrıca nakit akışı sağlanması gereken durumların habercisidir. Ödemeler dengesini gelirler dengesi ile birlikte ele alarak sorunların yaşanmasının ilk başından önüne geçilmiş olacaktır. Bu bakımdan bütçeler ve proforma bilançolar firmaların yöneticileri için gerçek anlamda birer kılavuz niteliği taşımaktadır.
Ancak bütçe hazırlanırken gerçekçi rakamlar veya firmayı hedeflerine ulaştıracak doğru bilgiler ele alınmalıdır. Aksi takdirde hiç bir rakamın gerçek olmayacağı bir bütçe yol haritası yerine kafa karıştıran sonuçların doğmasına neden olabilir.
EMuhasebe ile Finansal analizlerinizi profesyonel takip etmek için 1 aylık ücretsiz deneme süresinden yararlanın.
Tahsilat Raporları Nasıl Değerlendirilir?
Muhasebenin amacı faaliyet gösteren ve kar amacı güden şirketin yaptığı faaliyetleri değerlendirerek durum raporlaması yapılmasına yardımcı olmaktır. Bu şekilde raporlar elde ederek stok, cari hesaplar, borç alacak, maddi rapor gibi veriler ile şirket faaliyetlerinin verimliliği incelenmiş olur.
Öncelikli olarak yapılacak analizlerde günlük olarak işlenen tahsilat hesapları yer alabilir. Bu hesaplarda ki hareketler bazı yöntemler ile raporlama yapılarak ilgili kişilere sunulur. Bu doğrultuda şirketin ne durumda olduğu ve gelecek için yapacağı hareketler belirlenebilir.
Raporların amacı genel olarak mevcut durumları belirlenmesi ve bu durumlar baz alınarak ilerleyen aşamada ne yapılması gerektiğine karar vermek olarak belirtilebilir.
Raporlamalar bazı teknikler ile yapılmalı ve soyutlanmalıdırlar. Özellikle tahsilat raporları şirketin borç ve alacak durumu konusunda önem arz etmektedir.
Karşılaştırmalı şekilde yapılan analizlerde farklı tarihlerde elde edilen raporların birbirleri arasında yapılan kıyaslamalardır. Bu şekilde mevsimsel, dönemsel ya da hedeflenen süreçler konusunda ne durumda olunduğu görülmüş olur.
Yüzde yöntemi ile yapılan analizler ise mali tabloda yer alan hesapların genel içinde ki yerleri yüzdesel olarak hesaplana bilir. Bu hesaplamalar baz alınarak daha etkin sonuçların alınması mümkündür.
Tahsilat bir şirket için en önemli kasa yani nakit kalemini oluşturmaktadır. Aktif varlıklar olan kasa, çek, senet gibi işlemler ile banka hesapları analizler yapılırken dikkate alırlar. Artık hazır muhasebe sistemleri daha hızlı raporlama yapabiliyorlar. Bu sistemlerin şirketlerde kullanılması sayesinde bir kaç dakika içinde muhasebeye ait tüm raporlara ulaşılabiliyor.
Etkin bir tahsilat raporu analizi için verilerin doğru ve güncel olması önemlidir. Bu bakımdan tahsilat işlemlerinin iyi takip edilmesi, yapılan tahsilatların ilgili hesaplar ile bağlantılı olarak düzenlenmesi kesinlikle önemlidir.
Tahsilat raporlarının elde edilmesinden hemen sonra dönemsel veriler karşılaştırılırken en etkin sonucun alınabilmesi için aynı tarzda raporlama tekniklerinin kullanılması şarttır. Bu şekilde hem tarafsız hem de doğru analizlerin yapılmış olduğu kesinlik kazanır.
Analizler yapılırken mutlaka etkin yöntemler kullanılmalı, ilgili kişiler ile mutabakatlar yapılmalı, beklentiler ve olağan üstü durumlarda dikkate rapor sonuçları analiz edilirken kulak ardı edilmemelidir.
Yapılan tahsilâtlarda sorunların gözükmesi durumunda tahsilat raporlarının sonuca bağlana bilmesi açısında, tahsilat sisteminin gözden geçirilmesi ve gerekirse bazı düzenlemeler yapılması şarttır. Bu şekilde aksaklık yaşanan bazı olanakların ortadan kaldırılması sağlanmış olacaktır.
Hazır ve paket muhasebe programlarında dilerseniz anlık dilerseniz dönemsel olarak tahsilat ve diğer hesapların raporları rahatlıkla alınabilmektedir. Ancak bu raporların işlevselliği güncel ve doğru olarak işlemesi ile bağlantılıdır. Programsal işlemler ile ilgili verilerin fiziksel belgeler ile de tespit edilmesi raporların güvenilirliğini arttıracaktır. İşlenmeyen tahsilat fişleri, banka hesapları gibi durumlar raporların analizinde sorunların yaşanmasına ve ya farlı sonuçların elde edilmesine neden olabilir.
Raporlar değerlendirilmeye alınmadan önce bu konuların kesinlikle dikkate alınması şarttır.
Yukarıda belirtilen esaslar ile değerlendirilen raporların analizleri şirket yönetimi ile paylaşılmalıdır. Bu şekilde firmanın tahsilat ile ilgili sorunları var ise çözümüne gidilmelidir. Analizler sonucunda aksiliklerin olmaması durumunda eski veriler ile yapılan kıyaslamalar ile durumun tespiti daha rahat sağlanmış olacaktır.
Tahsilat raporları firmalar için ve özellikle yönetim için önemli raporlardır. Bu raporların hazırlanmasında titizlik göstermeli ve analizlerinin tarafsız yapılması sağlanmalıdır. Firmanın tüm faaliyet alanlarının raporları ayrı ayrı dalınarak değerlendirilebilir. Bu değerlendirmeler içinde aynı şekilde işlemler yapılabilmektedir. Tahsilata etki eden olayların kesinlikle belirlenmesi ve düzenlenmesi bu raporlar sayesinde kolaylaşacaktır.
Anında ve hızlı bir şekilde yapılan bu analizler ile sorunlar büyümeden önce işlemler düzenlenmiş olur ve sıkıntılar giderilir.
Şimdi sizde EMuhasebe'de 1 aylık ücretsiz deneme süresinden yararlanıp tahsilatılarınızı en kolay yönden takip edin.
Excel mi? Finans Programı mı?
Bugün güncel anlamda firmaların birçoğu Excel kullanımını bırakmaya başladılar. Bu pencereden bakınca Excel mi daha iyi yoksa yenilikçi programları mı diye kendimize sormamız gerekiyor. Öncelikle Excel çok iyi kullanıldığı ve iyi derecede hâkim program bilgisine sahip olduğunuz sürece etkinliğini koruyabilmektedir.
Kaldı ki girilen verilerin sürekli olarak sistem üzerinden birbirleri ile yedekleme ve güncellenmesi ile uzun vakit alan işlemlerin yapılması şarttır. Makroların altta çalışması, giriş yaparken denetimlerin doğruluğunun kullanıcıya bağlı olması sisteminize girebilecek bir virüs ile tüm dosyalarınızın an içinde telef olması gibi faktörlerin de varlığı söz konusudur. Bu açıdan değerlendirildiğinde Excel biraz ilke ve hantal bir program mantığında kalıyor. Evet, geçmiş yıllarda bize sağladığı faydaları kanıksıyoruz. Ancak gelişimin şart olduğu bir evrede olduğumuz dünya kendisine ayak uydurmayanları anında çarklar arasında ezecek kadar zalim bir yapıdadır. Bu yüzden harika Excel programlarımızı nispeten kullanmayı azaltarak bazı işlemler için daha sağlam işleyen programlara geçiş yapabiliriz.
Excel'in bu güne kadar sağlamış olduğu faydaları da bir kenara bırakırsak mükerrer kayıtlar, başka birisinin dosyaları yanlışlıkla silmesi, verilerin sürekli güncellenmesinin gerekmesi, raporlama yapmak için günlerce bazı tabloların derlenmesi ve düzenlenmesi gibi oldukça uzun süreçler gerekir. Bu bakımdan bir zamanlar ihtiyaçlarımızı karşılayan Excel bugün yerini daha pratik hata kabul etmeyen, kullanıcıların denetlendiği sistemsel programlara bırakmıştır.
Bu programlar zaman içinde kullanılmaya başlanmış ve halen kullanımı hızlı şekilde artmaktadır. Bu programların Excel'den daha fazla tercih edilmelerinin ise sebebi Excel'in hantal yapısı ve hataların oluşabileceği ihtimallerini taşımamasıdır.
Finans programlarının Excel'e göre üstün yönlerini saymak istersek en başta şekilsellik sayılabilir. Yönetici gösterge panelleri ile daha etkin bir görünüm sağlamaktadırlar. Girilen veriler eş zamanlı olarak yapıldığı için doğruluk seviyeleri oldukça yüksektir. Aynı anda hem fatura ya da irsaliye kesersiniz, bu arada stoklara giriş ve çıkış işlemleri anlık olarak yapılmış olur. Yani programlar entegre bir şekilde tüm şirketin bölümleri ile ortak bir havuzdan beslenmektedir.
Dönemsel raporların anında alınmasını sağlarlar. Yani ay sonu, üç aylık dönemsel verileri beklemeksizin, stok, mali raporlar, cari hesap özetleri gibi birçok verinin akış yaptığı havuzdan anında raporlamalar ulaşmanız mümkündür.
Kullanıcı tanımlamaları ve şifreli güvenlik sistemleri olduğu için kimin ne zaman hangi işlemi yaptığı hakkında detaylı bilgiye ulaşmanızı sağlarlar. Bu şekilde hata yapanları tespit edebilir ve hataların giderilmesini sağlayabilirsiniz.
Web tabanlı yazılımlar kullanıyorsanız uzak erişim izinleri sayesinde server üzerinden tüm bilgilerinizi anlık olarak istediğiniz yerden girerek kontrol edebilir, raporlar alabilir ya da durum analizlerini kontrol edebilirsiniz.
Bu tip konularda güvenlik ön plana çıktığı için sunucu kullanmak istemezseniz servis sağlayıcınız ya da hosting işlemleri yapan firmalardan daha uygun fiyata ve daha güvenli serverlar sağlayabilirsiniz. Bu şekilde verileriniz güvende olurlar.
Tüm bu artıları nedeni ile muhasebe ya da finansal prgramlar basit Excel tabloların yerini hızlı şekilde almaya başlamışlardır. Sizlerde bu sistemleri tercih ederek, hataların yapılmasının önüne geçebilir, bütünleşmiş çalışan bölüm ve departmanları aynı anda denetleme olanağına sahip olabilirsiniz. Üstelik bu verileri dünyanın neresinde olursanız olun anlık ve eş zamanlı olarak denetleme imkanına da sahip olursunuz.
Bu bakımdan bakıldığında özellikle web tabanlı bulut tabir edilen sistemler küçük firmalar için oldukça fazla avantaj sunmaktadırlar. Bu sistemlerin maliyetleri oldukça düşük olduklarından dolayı fazla bir külfete katlanmadan sizlerde Excel'in hantal yapısından kurtulabilirsiniz.Özellikle EMuhasebe ile hem firma hem de çalışan denetimleri daha hızlı olmaktadır.
Şimdi sizde EMuhasebe'de 1 aylık ücretsiz deneme süresinden yararlamaya başlayın
Kazandığım Parayı Nasıl Değerlendiririm?
Zaman zaman insanlar planları doğrultusunda birikim yapmak isterler. Bu birikimleri nasıl değerlendirecekleri konusunda da hep bir fikirleri vardır.
Ancak firmaların kazandıkları gelirleri değerlendirebilmek adına birçok alternatifleri vardır. Doğru zamanda ve doğru yatırımı yapabilmek önemli bir konudur. Uzun yıllar ya da uzun emekler ile elde ettiğiniz gelirlerinizin heba olmaması adına yatırım kararlarının doğru şekilde analiz edilerek verilmesi gerekmektedir.
Kazandığınız paranın bir kısmı muhtemelen giderleriniz için kullanırsınız. Bir kısmını da gelecek kötü günler ya da ilerleyen dönem için yatırım amaçlı olarak değerlendirmek istesiniz. Bu aşamada kendinize bu yatırımın ne kadar uzun vadeli olabileceğini sormanız gerekiyor. Kısa süre sonra bu paraya ihtiyacınız olduğunda yaptığınız yatırım geri dönüş sağlamadan bozmak zorunda kalabilirsiniz.
Kısa süreli yatırımlar ya da yatırımın rotasını tam olarak belirleyinceye kadar gelirlerinizi bankada değerlendirmeniz en makul hareket olacaktır. Çünkü bankaların çeşitli alternatif yatırım araçları vade gözetmeksizin müşterilerine hizmet verebilmektedirler. Bu şekilde bankada ki derecelendirme notunuzu da yükseltmiş olursunuz.
Bunun yanında bir firma sahibiyseniz yatırımlarınızı işinizi daha fazla büyütmek için kullanabilirsiniz. Bu şekilde firmanıza yaptığınız yatırım sayesinde ilerleyen dönemde daha fazla gelir elde edebilir ve sürekli büyüyen bir yatırım yapmış olursunuz. Ancak firmanıza yatırım yapmak konusunda tereddütleriniz var ise konu ile ilgili bir yatırım uzmanından da destek alabilirsiniz.
Yapacağınız yatırımın öncelikle analizlerini yapmış olmanız gerekmektedir. Tüm bunların iyi hesaplanması gerekmektedir. Aksi taktirde yaptığınız yatırımda boşa gidebilir. Bu gibi sonuçların yaşanmaması için her zaman dikkatli adımlar atmalısınız.
Elde ettiğiniz geliri taşınmaz mallarda da değerlendirebilirsiniz. Arsa, konut ya da iş yeri gelecekte daha iyi değer kazanacak yerlerde alındığında uzun sürede oldukça iyi gelir getirebilecek yatırımlardır. Bu tip yatırımlar için acele etmeden bekleyerek ve çok iyi araştırma yaparak yapılması önemlidir. Bu gibi yatırımlar için de gayrimenkul danışmanından destek talep edebilirsiniz.
Ayrıca döviz, altın, hisse senedi, bono ve tahvil gibi yatırım araçları da sizler için uygun olabilir. Nakit değeri her zaman olan bu değerlerin kasanızda ya da bankanızda bulunması sizin elinizi güçlendirecek bir etkendir. İşiniz ya da alabileceğiniz bir gayrimenkul için hemen nakde dönebilirsiniz.
Kazandığınız parayı doğru yatırım araçlarına dönüştürerek onların ilerleyen dönemde daha fazla gelir getirmesini sağlayabilirsiniz. Bu tip konularda size destek verebilecek birçok yatırım danışmanı bulunmaktadır. Bu kişiler ile detaylı şekilde görüşerek yapmanız gerekenler konusunda destek talep edebilirsiniz. Ayrıca tüm yatırım araçlarının gelecek dönemde size daha iyi bir gelir sağlayabilmesi için etkin olan riski az ve uzun vadede getirisi olan yatırım araçlarını tercih edebilirsiniz.
Unutulmaması gereken konu ise yaptığınız yatırım kısa sürede çok fazla getiri getirecek ise mutlaka yatırımın riski büyüktür. Aksi halde herkes bu yatırıma yatırım yapar ve oldukça fazla para kazanırdı.
Yatırımlarda faydayı ölçebilmek imkansız olduğundan uzun vadeli yatırımlar gelecek için daha etkin yatırım araçları kullanılması ve bu araçların riski az ancak süreci uzun vadeli olduğu için bu şekilde bir bekleyiş içermektedir. Yani kısa sürede çok para kazanmak diye bir kavram olmadığını bilmenizi isteriz.
Borsa gibi risk alanı ve geleceği başka etkenlere bağlı olan yerler ise tasarruf için güvenli değildir. Ancak borsada yatırımlarınızı yine altın, pirinç, buğday, metal gibi metaların olduğu kâğıtları alarak değerlendirebilirsiniz. Bu tip ürünler dünya genelinde çok fazla sansasyona tabi olmamak ile birlikte zaman zaman spekülatif olarak düşebilen kağıtlardır. Bankaların devlet tahvili ve bono gibi araçları da sizin için uygundur.
İnternetten Muhasebe İşlemlerini Yürütmek Gerekli midir?
Yenilenen ve gelişen bir dünya zamanındayız. Bu bizler için belki artı belki de eksi bir durumdur. Bazen bu teknolojik gelişmeler ile rahat ve harika zaman geçirdiğimizi söyleriz bazen de eskiye olan özlemimizi dile getiririz.
Ancak dünya genelinde kabul edilmesi gereken en önemli şeyin değişim olduğunu ve insanlığın varoluşundan bu yana bunu asla terk etmediğiniz biliyoruz. Bu yüzden bu gelişim dünya var olduğu sürece sürecektir. Bizlerde içinde bulunduğumuz zamanı yaşamak zorundayız.
Son zamanların gelişimlerinden en hızlı olanı ise sanırız internet. Dünyanın tümümde birbirine bağlı ağlar vasıtası ile artık etkileşim çok daha farklı olmakta. Oturduğunuz yerden dünyanın öbür ucuna ürünlerinizi satabiliyor, başka bir ülkeden başka bir ürün alabiliyorsunuz. Bu şekilde en etkin ve kesin çözümleri almış oluyorsunuz. İnternet kötü bir şey değildir. Doğru kullanıldığında insanlık için en faydalı olaylardan biridir.
Ülkemizde de gelişen internet alt yapısı ve teknolojiler sayesinden bugün bankalara gitmeden işlemlerimizi evimizden, işyerimizden yapabiliyoruz. Ayrıca etkin alt yapılar sayesinde muhasebe programlarımızı web tabanlı programlara çevirerek en hızlı şekilde ve en randımanlı haliyle kullanabiliyoruz. Bugün onlarca şubesi olan firmalar, dünya genelinde iş yapan küresel sermayelerin tüm alt yapılarında internete bağımlı bir durum söz konusudur.
Geleceksel bir yapıdan gelen insanlar olarak bazen yenilikçi yaklaşımları kabul etmekte zorlanabiliriz. Ancak bunlar firmamız ve kendimiz için iyi şeyler ise bunları zorda olsa kullanmak zorundayız.
İnternetten muhasebe işlemlerini yürütmek zorunda değilsiniz. Bu şimdilik böyledir. Çünkü artık ülkemizde de e fatura sistemine geçileceği için mutlaka internet sistemini kullanma gereği devlet tarafından getirilecektir. Bu şekilde faturalarınızı sanal ortamda kesip, gönderip, işleyip dahası arşivleyebileceksiniz.
Bu bakımdan internette işlem yapmak sizi korkutmasın. Gayet güvenli sistemler ile tüm verileriniz emin ellerde ve kimsenin ulaşamayacağı yerlerde duracak. E fatura sayesinde faturaların çıktısını almak zorunda olmadığınızdan kağıt ve gönderi masraflarınız artık sona erecek. Ayrıca yıllarca arşivlemek zorunda olduğunuz faturalarınızın artık arşivlenmesine gerek kalmayacak çünkü sistemde saklı duracaklar. Bu şekilde iş gücü, zaman ve maddi kazanımlar sağlayacaksınız.
Geçtiğimiz süreçte internette muhasebenizi tutmak zorunda değildiniz. Ancak önümüzde ki dönemde artık web tabanlı ve internet erişimli programlar vasıtası ile işlemler yapılmak zorunda olunacaktır. Bu sayede daha hızlı ve güvenilir muhasebe işlemleri olacaktır. Ayrıca dünyanın neresinde olursanız, şirketinizin anlık verilerini denetleyebilecek ve günlük işlemlerini takip edebileceksiniz.
Önyargılarımızdan kurtularak gelişmelerin güzelliklerini bir an önce hayatımıza aktarmamız gerekiyor. Bu şekilde daha rahat ve daha işlevsel kişiler olabiliriz. En belirgin anlamda yapılan tüm işlemlerin daha hızlı ve maliyetsiz olmasını sağlamış olacaksınız. Vergi dairesinin denetimleri daha rahat ve daha etkin olacak. Eşit ve adil bir şekilde vergilendirme yapılmış olacak.
Tüm bunları düşündüğünüzde internetten muhasebe tutmak zaten en avantajlı şeydir. Neden kullanmayasınız ki? Bu şekilde yenilikçi yaklaşımlar her zaman insanların iş yüklerini azaltacak şeylerdir. Gelişen bir dünyadayız, bugün elimizde ki küçücük akıllı cihazlara dünyaları sığdırabiliyoruz. Evimizde her şey daha konforlu ve daha güvenli şekilde yaşayabiliyoruz. Araçlarımız daha hızlı ve güvenli olduğundan uzak mesafeleri daha kısa sürede kat ediyoruz. Bugün ülkemizde yurt içine ve yurtdışına uçaklar ile saatler içinde ulaşım sağlayabiliyoruz. Bunların hepsi gelişimin bir parçasıdır. Bunları kullanarak geleneksel bazı konularda geri duruşlar sergilememiz olağan değildir.
Birkaç sene içinde artık tüm muhasebesel işlemler zaten internet ortamına geçiş yapacaktır. Bu yüzden şimdi değilse bile ileride kullanmak zorunda kalacaksınız.
Finansal Yönetim Programı Nasıl Kullanılır?
İster büyük bir firma olun, ister küçük bir işletme ya da evinizin finansal yönetimi gibi en dar anlamlı yönetimlerde dikkat edilmesi gereken konular vardır. Maddi kaynakları doğru kullanmak her alanda başarının temeli olmaktadır. Bu nedenden dolayı da firmalar her ne şekilde olurlarsa olsun finansal durumlarını analiz edebilecek bilgi birikimine sahip olmaları gerekmektedir. Finansal yönetimde dikkat edilmesi gereken beş ana unsur bulunmaktadır. Bu unsurların hepsine hakim olunmalı ve iyi değerlendirmeler yapılmalıdır.
Bunların başında hedefler gelir. Özellikle finansal raporlamaların amacı ve hedefi olmak zorundadır. Bu hedef doğrultusunda yapılması gerekenler belirlenmeli ve izlenecek yol haritaları oluşturulmalıdır. Firmanın nereye gidiyoruz ve ne istiyoruz sorularına cevap verebilecek durumda olması şarttır.
Hedefler belirlendikten sonra planlar yapılmalıdır. Bu planlar ile yol haritasında ilerlenmesi gereken aşamalar adımlar şekilde uygulanmaya başlar. planları firmalar genellikle bütçeler ile gerçekleştirmektedirler. Bu bütçeler ilerleyen aşamada el yordamı ile değil önümüzü görerek gitmemizi sağlayan en büyük etkenlerden biridir. Bütçe yapılırken de gerçekçi olunması ve her türlü verinin iyi olarak saptanması şarttır.
Bir sonraki aşamada ise varsa firmanın borçlarının yapılandırılması ve ödeme dengelerini bozmayacak şekilde etkinlikle ödeme planlarının çıkartılması gerekir. Çünkü var olan borçlar firma için hem finansal maliyettir hem de ilerleyen dönemde nakit akışlarını sıkıntıya sokabilecek etmenlerdendir.
Tüm bunları doğru bir şekilde yaptıktan sonra ilerleyen dönemler için yatırımların planlanması var olan durumların daha iyiye gidecek şekilde düzenlenmesi gibi faktörler ele alınmalıdır. Çünkü firma canlı bir organizma gibi doğar gelişir ve ölür. Bu yüzden olgunluk aşamasına geçerken eldeki kaynaklar ve alınan gelirler ile büyümenin yapılması, teknolojik gelişimlerin takip edilmesi, personel alımları, ürünlerin farklılaştırılması, yenilikçi kavramların ve alt yapıların firmaya entegre edilmesi gerekmektedir.
Tüm bunlar ile birikimlerin yatırımlara dönüştürülerek şirket için daha fazla nema sağlanmasına olanakların oluşturulması şarttır.
Özellikle şirketler tüm bu planlamaları yaparken dikkat edecekleri hususların başında kar zarar tablolarını, bilançolarını ve nakit akış tablolarını ciddi olarak incelemek zorundadırlar. Bu şekilde elde edilecek olan nakit ile ödemelerin yapılma planı sağlanacak ve sıkıntılı durumlara düşülerek finansal maliyetlere katlanılmak zorunda kalınmayacaktır. Nakit akışında ise özellikle tahsilât durumları kesinlikle iyi talip edilmeli ve riskler minimize şekle getirilmelidir.
Firmalar özellikle bu işlemleri yaparken etkin bir finansal analiz programı kullanmak zorundadırlar. Bu finansal programlar indirgenmiş veriler ile firmaların yönetimlerine yukarıda sayılan tüm etkenlerin en iyi şekilde gösterilmesini sağlayacaktır. Hızlı ve etkili bir finansal analiz sayesinde firmalar en iyi şekilde yönetimlerini yapabilecekler ve gelecek planlarını oluşturabileceklerdir.
Finansal yönetim programları firmaların olmazsa olmazlarıdır. Stokları, maliyet tabloları, genel giderleri ve nakit akışları gibi her konuda fazlası ile yararlanılacak bilgi depolama alanlarıdır. Düzenli ve sağlıklı olarak girilen verilerin bazı dönemsel raporları ve rakamları sunması ile oluşan bilançolar yardımı ile daha gerçekçi gelecek planları yapmak ve bunları hayata geçirmek daha kolay olacaktır.
Finansal yönetim programları ilgili departmanların raporlama yapmaları ve finans yetkilisinin ya da firma sahibin bunları göreceli olarak kıyasa tabi tutması ile gerçekleşecektir. Alınan veriler geleceğe ışık tutacak nitelikte olduğundan bir firmanın bel kemiğini finansal yönetim programları oluşturmaktadır.
Tüm bu etkiler altında en iyi şekilde hazırlanan bütçeler ve geleceğe yönelik planlar ile firma daha etkili ve verimli şekilde yönetilebilecek, alacağı karar ve yapacağı yatırımlar konusunda çok daha etkin bir şekilde sonuçlar alabilecektir. Bu bakımdan firmaların kesinlikle finansal yönetim programlarına ihtiyacı bulunmaktadır.
EMuhasebe' yi kullanarak finansal yönetimlerinizi gerçekleştirmek için şimdi abone olun.
Kredi Kartıyla Tahsilat Yapma Hakkında Her Şey
Günümüzde artık yaygın olarak kullanılan bir kredi kartı sistemi gelişmiştir. İnsanların çoğu yanlarında nakit gezdirmek yerine kısmen daha güvenli olan farklı türlerde kredi kartı taşımaktadırlar ve bu kredi kartları ile ödemelerini yapıyorlar.
Aldıkları mal ya da hizmetin kredi kartı ile ödenmesi yani hesabın nakit yerine kart ile kapanmasında bazı hususların dikkate alınması gerekiyor. Vergi daireleri kredi kartı sliplerini geçerli olan bir ödeme makbuzu olarak görmemektedirler. Birçok perakende satış yeri hariç genellikle işlem kapama için makbuz olması şartı aranır.
Bir mağazanız var ve burada perakende satış yapmaktasınız, bu bakkalda olabilir. Yani işlem yaptığınız her müşteriye adı, soyadı, TC kimlik numarası sorma gibi bir lüksünüz olmayan yerler perakende satış mağazaları kapsamındadır ve bunlarda işlemlerin hızlılığı temel alındığından fatura ve tahsilat makbuzu gibi uzun uzadıya kayıt işlemleri ile uğraşmamak adına yazar kasa fişi ve nakit kapama, ödeme kart ile yapılmış ise kredi kartı slip ile nakit kasa hesaplarında toplanabilmektedir.
Ancak işin boyutu toptan satış, bazı hizmet sektörleri ya da fabrikadan halka satış tarzına girdiği zaman fatura kesilmesi ve faturanın ilgili bir evrak ile ki genellikle tahsilat ya da tediye makbuzu ile kapatılması gerekir. Bu vadeli işlemlerde de çek alındığında yine tahsilat makbuzuna çek bilgileri yazılarak muhasebeleştirilebilir. Devam eden süreçte bu tarz bir işletmede yapılan eskiye dönük bir borç ya da yeni bir hizmet ya da malın bedelinin kredi kartı ile ödenmesi işleminde farklı bir işlem yapmamız gerekecektir.
Bunun için yapılması gereken işlem kredi kartından ödeme alındıktan sonra kişinin nam ve hesabına işlemek için tahsilat makbuzu keserek işlem slipinin altına bunu iliştirerek hesabı kapatma yoluna gidilecektir. Bu şekilde ilerleyen dönemde muhasebesel açıdan sorunların çıkmaması ve vergi dairesinin incelemelerinde sorunların yaşanmaması için bu işlemlerin etkin olarak takip edilmesi ve muhasebeleştirilmesi açısından önemlidir.
Denetimsel olarak sliplerin işlevsiz kabul edilmesi muhtemelen sliplerin yazılarının okunmaması vadesi gelmiş bir borcun kredi ile ödenmesi gibi etkenlerin göz önüne alınmış olabileceği gibi faktörler etkili olmuş olabilir. Ancak belirlenen prosedürler yasalar ile açıklandığı şekilde yapılmak ve takip edilmek zorundadır. Aksi takdirde sorunların büyümesi ve denetimsel sıkıntıların çıkması bakımından önemlidir.
Ayrı bir konu ise KDV dönemlerini etkileyen bir olayın yaşanmaması adına böyle bir önlemin alınmış olabileceğidir. Çünkü KDV bulunduğu ay itibari ile hesaplanarak bir sonraki ayda verilen dönemsel bir beyannamedir ve o döneme ait tüm satışları kapsamaktadır.
Bir diğer işleyiş şekli ise tek taraflı hesap planında 108 Diğer Hazır değerler hesabı altında işlenebileceğidir. Bu hesap altında şirkte ait kredi kartı ile işlem yapılması durumunda da bazı etkenler ve hesaplamalar yapılmalıdır.
Yapılan işlemlerin net bir şekilde muhasebeleştirilmesi ve gerekli yasal düzenlemeler ile esasa bağlanması şartı ile her türlü mal veya hizmetin bedeli kredi kartı ile ödenebileceği gibi tahsilatı da yapılabilmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken konu ise yapılan işlemlerin düzenlenecek olan hesap özetlerinde eve beyannamelerde gösterilecek şekle gelmesidir.
Muhasebesel anlamda kredi kartı ile tahsilat bir nevi nakit ve bankalar hesabında borç hesap şeklinde algılanmaktadır. Bu yüzden kredi kartı POS cihazları belirli bir hesaba bağlanarak o POS cihazından yapılan tüm işlemlerin ilgili banka cari hesaplarında da takip edilmesi ve düzenlenmesi gerekmektedir. Tüm bu işlemler, cari hesaplar, nakit, kasa ve banka gibi aktif hesapların hareketlerinde etkili bir şekilde işlem görmelerine neden olacaktır.
EMuhasebe' de faturanızı müşteriniz ile paylaşıp online tahsilat yapın.
Şimdi 1 aylık ücretsiz deneme süresinden yararlamaya başlayın