Anasayfa » Tarım ve Hayvancılık » İş Planı Hazırlama Teknikleri: Osman İnan Yazdı
TARIM VE KIRSAL KALKINMA PROJESİ HAZIRLAMA 6: İŞ PLANI HAZIRLAMA TEKNİKLERİ
İş planı hazırlanması teknik bilgi gerektiren bir konudur. Bunun için hem yapılan işin iyi bilinmesi hem de proje hazırlamanın incelikli noktalarının iyi bilinmesi gerekir. Bu kısa yazıda iş planının temel ve önemli yerlerine değineceğim. Kontrol uzmanı gözünden dikkat edilen püf noktaları açıklayacağım.
İş planı,bir işin hangi ürünler ile nerede, kimlerle, ne şekilde, hangi olanaklar ile, hangi pazarlama planıyla, hangi organizasyon yapısıyla, nasıl bir mali planlama altında yürütüleceğinin doğru ve ikna edici bir biçimde anlatıldığı dokümandır. Bir işin yapılmadan önce başarısının kağıt üzerinde ikna edici olması gerekir. İş planıyla kontrol edicilere ve aslında proje sahibi olan yatırımcıya bir yol haritası oluşturulmuş olunur.
Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) için yapılacak projelerde kurumun sunduğu 3 tip iş planındanproje hazırlayacak kişi işletmenin uygun harcama miktarına uygun birisini seçerek uygun iş planını hazırlanmalıdır. Bunlar; B1 İş Planı: Uygun harcama tutarı 500.000 TL ve altında olan başvuru sahiplerinin yapacağı başvurular için geçerlidir. B2 İş Planı:Uygun harcama tutarı 500.000 TL üzerinde olan başvuru sahiplerinin yapacağı başvurular için geçerlidir. B3 İş Planı:Yalnızca 302 tedbiri kapsamında, uygun harcama tutarı 150.000 TL ve altında olan başvuru sahiplerinin yapacağı başvurular için geçerlidir. İş planı içeriği doldurulmaya geçilmeden önce, mutlaka doğru iş planının seçildiği kontrol edilmelidir.
İş planı doldurmada en çok yapılan hatalar TKDK sitesinde yok yere vurgulanmamaktadır. En sık yapılan hatalar işletmenin temel bilgileriyle ilgili hatalar oluyor. Bununda nedeni proje yazarının konuya hakim olmaması, proje sahibiyle olan iletişimsizlik, yatırım sahibinin proje yazarına işi tamamen teslim etmesi, gereken özenin gösterilememesi olabiliyor. Ülkemizde iyi proje yazabilen değerli meslek sahipleri olduğundan bahsettik. Başlangıçta iş bilen proje yazarıyla yola çıkılması çok önemlidir. Bundan sonrasında ise, proje yazarı, yatırımcı ile iş planını yazım aşamalarını beraber yürütmeli ve takıldığı yerlerde iş birliği içerisinde olmalıdır.
İş Planı temelde birkaç bölümden oluşur;
1 – Yatırımın amacı ve tanımı bölümünde; yatırımın amacının belirlenmesi doğru şekilde anlatılmalı, proje uygulama yerinin seçiminde nelere dikkat edildiği ayrıntılı açıklanmalı, yatırımda öngörülen organizasyon yapısının belirlenmesi ayrıntılı gösterilmeli ve ifade edilmeli ve yatırımdan beklenen sonuçlar vb. ayrıntılı bir şekilde yazılmalıdır.
Bu bölümde proje iyice açıklanmalıdır. Genelde yapılan hata bu bölümün hızlıca geçilmesi oluyor. Oysaki bu aşama iş planına girişin olduğu, kontrol uzmanına kısa özet içeren bir bölümdür. Kelimeler iyi anlaşılır seçilmeli, çok uzun değil ama okunaklı yazılmalıdır.
2 –Yatırım bütçesi ve finansmanı bölümünde; işletme sermayesi ihtiyacının belirlenmesi ile ilgili nelere dikkat edildiği açıklanmalı, proje yatırım tutarı belirlenirken hangi kalemlere ne harcamalar hesaplamaları gösterilmeli ve proje yatırımın finansman kaynaklarının belirlenmesi sağlanmalıdır.
Projelerde, yatırım bütçesi oluşturma oldukça önemlidir. Projeye ne kadar para yatırılacağı, bunun ne kadarının, ne zaman paranın talep edileceği, bu harcamaların nereye ne amaçlarla yapılacağı net bir şekilde, yuvarlanmadan yazılmalıdır. Bunun nedeni kontrol uzmanının teknik proje ve yerinde kontrollerle zaten istenen malzemeleri farklı yerlerde kullanımını da değerlendirilebileceğinin bilinmesi gerekir. Projeyle ilgili olmayan bir talep zaten reddedilecektir.
3 –Üretim bilgileri bölümünde; işletme kapasitesinin belirlenmesi, yatırımın girdi ve çıktı miktarlarının belirlenmesi (Madde Balansı), üretim miktarlarının belirlenmesi vb. hesaplamalar teknik proje ile uyumlu olacak şekilde yapılır.
Yatırım kapasitesi programa göre belirli ölçekler arasında olmalıdır. Bunun yanında hibe talep edilen projenin de bir yapılabilir büyüklüğü olmalıdır. Bunun kontrolü de hem iş planından hem teknik projeden hem de bunların birbirleriyle uyumundan hem de makine özelliklerinin araştırılmasıyla kontrol edilir. Ek olarak, bu bölümdeki hesaplamalar iş planının diğer bölümleriyle de ilgilidir ve tutarlı olunması gerekir.
4 –Pazarlama kapasitesi bölümünde; pazar araştırmasının yapılması gerekir, arz-talep durumunun belirlenmesi gerekir, proje rakiplerin belirlenmesi sağlanır, müşterilerin belirlenmesi, satış fiyatlarının belirlenmesi, tedarikçilerin belirlenmesi, hammadde fiyatlarının belirlenmesi vb. hesaplamaları yapılmalıdır.
Pazar kapasitesi hesaplamalarını dikkate almamak o yörede atıl kalabilecek bir yatırım ortaya çıkması üzücü sonuçlarına neden olabilir. Bu bölüm, üzerine düşülmeden geçiştirilebiliyor. Oysaki pazarda rakipler olabilir, bunun yanında fırsatlar ve tehditlerde olabilir bunların birkaç cümleyle analiz edilmiş olarak açıklanması gerekir. İşletme hammaddeyi kimden alacak, ne zaman alacak, sürekli alabilecek mi, malı kimlere satacak, kitlesi kim bunlar çok önemli sorulardır ve bu bölümden tatmin edici şekilde yanıtlanmalıdır.
5 –Gelirler ve giderler bölümünde; işletme gelirleri, işletme giderleri dengesi incelenir.
İşletmenin muhtemel bütün harcamaları ve gelirleri burada gösterilmelidir. Alışılmadık bir kalem mevcutsa bu mutlaka açıklanmalıdır.
6 –Yatırımın değerlendirilmesi bölümünde; yatırımın karlılığı, mali Sürdürülebilirlik vb. muhasebe analiz yöntemleriyle değerlendirilir. İşletmenin karlı olup olmadığı, sürdürülebilir olup olmadığı incelenir. Kurum işletmelerin uzun süreli kalmasına önem vermektedir. Bunun için proje aşamasında mali sürdürülebilirlik konusuna dikkat etmektedir. Kontrol listelerinde kısa vadeli oranlar; cari oran ve likidite oranı; borçlanma oranları; finansal kaldıraç oranı ve diğer birkaç kontrol listesindeki hesaplamalara dikkat etmektedir. Buna göre işletmeler finansal açıdan değerlendirilmektedirler.
Bu haftaki yazıda tarım ve kırsal kalkınma projesinde iş planı hazırlanması konusunda neler yapılması gerektiğine giriş düzeyinde değindim.
ETİKETLER: İş Planı Hazırlama Teknikleri, Kırsal Kalkınma Projesi Hazırlama, Tarım Ve Kırsal Kalkınma Projesi Hazırlama
Proje Yeri Seçimi ve Proje Türü Seçimi: Osman İnan Yazdı