1940 ABD yapımı film, John Steinbeck‘in 1939 yılında yazdığı, aynı adlı romanından uyarlanmıştır. Yönetmeni John Ford olan filmin yapımcılığını da Darryl F. Zanuck üstlenmiştir.
Filmde 1930’lu yıllarda ABD’de hüküm süren Büyük Ekonomik Buhran sırasında fakirleşen Oklahomalı bir ailenin kuraklığın da etkisi ile verimsiz hale gelen topraklarını terk ederek mevsimlik işler için California’ya doğru çetin şartlarda yola çıkmaları anlatılmaktadır.
Her Şey Yolunda (Tout Va Bien)
Her şey Yolunda, 1972 Fransa – İtalya ortak yapımı filmi, Jean-Luc Godard ve Jean-Pierre Gorin, yönetmekle birlikte senaryosunu da birlikte yazmışlardır.
Film, 1968 olaylarının birkaç yıl sonrasında Fransa’da geçiyor. Amerikalı bir kadın gazeteci ile Fransız yönetmen eşinin bakış açısıyla grevdeki bir fabrikada yaşananlar anlatılmaktadır. Film, kapitalizm eleştirisi yaparken çalışan sınıfın beklentilerini karşılayamayan sol örgütleri de aynı sertlikte eleştiriyor. Bu nedenle film, hem sağın hem de solun tepkilerini aynı oranda çeken Marksist bir filmdir.
1993 yapımı Fransız filmidir. Yönetmeni Claude Berri, senaryosunu, Arlette Langmann ile birlikte o Emile Zola’nın aynı adlı romanından uyarlamışlardır. Sınıf çatışmasının yanısıra, sosyalist ve anarşistler arasındaki çatışmalara da inceden inceye değinmiştir. Emek ve sömürü denklemini görünür kılan film, politik metaforlarla görsel bir şölen sunmaktadır.
Kızgın Fırınların Saati (La Hora de los Hornos)
Üçüncü Sinema manifestosunu tetikleyen bu film, Arjantin’de 1966’daki askeri darbenin ardından gelen baskıcı dönem sonrası 2 yıl içinde gizli çekilmiş ve takip eden yıllar boyunca da gizli olarak gösterilmiştir.
Aynı zamanda Latin Amerika Sinemasını uluslararası bir sinema haline getiren filmdir. 1960’larda, Che Guevara’nın Latin Amerika’yı saracak bir sosyalist devrimi duyururken söylediği; “Şimdi kızgın fırınların saati, hadi alevlerin ışığından başka hiçbir şey göremesinler.” sözlerinden başlayarak emperyalizm karşıtı gösterilerin haykırışına dönüşmüştür.
Getino’ya göre bu film; “Özgür olmayan bir ülkede, özgürlük için siyasal mücadeleyi destekleyen bir filmin üretenin ve dağıtıma sokmanın mümkün olduğunu göstermiştir.”
2002 İspanya yapımı filmdir. Yönetmenliğini Fernando León de Aranoa üstlenmiştir. Filmde, İspanya’nın liman kenti Vigo‘da işten çıkarılan bir grup tershane işçisinin öyküsü anlatmaktadır. Ken Loach filmlerinin İspanyol versiyonu tadında olan film, kapitalizmin ve emperyalizmin nasıl küreselleşmeye dönüştüğüne ilişkin güncel örnekler sunuyor.
2008 Polonya, İngiltere, İspanya, İtalya, Almanya ortak yapımıdır. İşte Özgür Dünya, insanların hiç de özgür olmadığı bir dünyayı anlatıyor. Ken Loach, Essex’li genç bir kadının, Angie’nin hikâyesini anlatıyor. Göçmen işçileri sömüren taşeron Angie’nin hikâyesiyle aynayı ters çeviriyor. Bir kadının yabancılaşmasını anlatırken meseleyi sınıfsal açıdan ele alan Loach, sağlam bir sistem eleştirisi yapmıştır bu filmiyle.
1979 Amerikan yapımı film, Crystal Lee Sutton‘ın gerçek yaşam öyküsüne dayanmaktadır. Yönetmenliğini Martin Ritt üstlenmiştir. Bir sendikalaşma hikâyesini aktaran film, sendikal hareketlerin, sadece geri kalmış – ya da gelişmekte- olan ülkelerin sorunu olmasından çıkararak evrensel bir hak olduğunu üstüne basa basa anlatmıştır. Aynı zamanda kasabaya gelen bir sendikacı ile tanıştıktan sonra örgütlü mücadeleye katılan bir işçi kadının hayatına odaklanır.
Kilimanjaro’nun Karları (Les Neiges Du Kilimandjaro)
1952 Fransa yapımı film , Ernest Hemingway‘in aynı adlı romanından uyarlanmış ve Robert Guédiguian tarafından yönetilmiştir. Bazı kaynaklarda filmin adını romandan değil, Pascal Danel’in meşhur şarkısından aldığı ve Victor Hugo’nun “Les Pauvres Gens” (Yoksul İnsanlar) adlı şiirinden esinlendiği yazılmıştır. Film, işini kaybetmesine rağmen karısı, çocukları, torunları ve arkadaşları ile mutlu bir hayat süren tersane işçisi Michel‘in hayatını anlatır.
İşçi Sınıfı Cennete Gider (La Classe Operaia Va In Paradiso)
1971 İtalyan yapımı filmdir. Yönetmenliğini Elio Petri üstlenmiştir. Kapitalist düzeni ve makineleştirmenin yanısıra işçi sınıfının politik mücadeledeki ikircikli tutumunu da eleştiren film, lümpen bir bireyin bir iş kazası sonucunda politikleşme sürecini konu alır. Önceden küçümsediği Maocu öğrencilerle ilişkiye geçip işçi grevinin liderliğini üstlenir.
Büyük kent varoşlarındaki elle tutulur hale gelmiş yoksulluk, karanlık dünya, göçmen sorunu, aile dramı gibi konuları işleyen film, 2010 yılı Meksika-İspanya yapımıdır. Filmin ismi Biutiful, İngilizce beautiful (güzel) kelimesinin İspanyolca telaffuzundan kaynaklanmaktadır. Yönetmenliğini Alejandro González Iñárritu üstlenmiştir.
Fabrikanın Kalbi (Corazón de Fabrica)
2008 Arjantin yapımı belgeseldir. Yönetmenliğini ve senaristliğini Ernesto Ardito ve Virna Molina üstlenmiştir. Film, Güney Amerika’nın en önemli seramik fabrikalarından birinde çalışan bir grup kadın ve erkek işçilerin hikâyesini konu alır. Herkesin aynı maaşı aldığı fabrikayı patron ya da fabrika sahibi olmadan kendileri idare etmektedirler. Bir ütopya gerçeğe dönüşürken onları boykot edenlere karşı yılmadan savaşmak zorundadırlar.
Arjantin’de 1999-2002 ekonomik krizinde kapısına kilit vurulan binlerce fabrikadan biri olan Zanon, işçiler tarafından işgal edilerek yeniden üretime başladı. 2008’de eski sahipleri kriz zamanı terk ettiği fabrikayı geri almak isteyince işçiler, fabrikanın kamulaştırılması için mücadeleye başladı ve ortaya bu belgesel çıktı.
2014 Fransa-Brezilya ortak yapımı belgesel film. Wim Wenders ve Juliano Ribeiro Salgado tarafından yönetilen film, Brezilyalı fotoğrafçı Juliano Salgado‘nın meslek yaşamındaki önemli çalışmalarını ve hayatını anlatır. Önce toplumsal olayları; göçleri, işçileri, katliamları sonrasında ise Salgado’nun yaşadıklarını izleyeceğiniz belgeselden etkilenmemek elde değil.
Dünyanın Sahibi Kim? (Kuhle Wampe – Wem Gehört Die Welt?)
“Sıradan bir Alman işçi sınıfı ailesi olan Bönike Ailesinin gündelik hayatı üzerinde gelişen olaylarla birlikte yaşadıkları değişimi anlatan bir film. Epizodik olarak ilerleyen yapısı ve Brecht’in epik kuramının en iyi uygulamalarından biri olması nedeniyle, günümüzde de akademik ve yazınsal pek çok araştırmada değerlendirilmeye alınan az bilinen bir eser.”
1932 Alman yapımı filmin yönetmenliğini Slatan Dudow senaristliğini ise Bertolt Brecht ve Ernst Ottwald üstlenmiştir. Filmde din ve devlet başkanına yönelik net vurgular göze çarpmamaktadır ve bu yüzdendir ki Bertolt Brecht ironik bir açıklamayla “sansürü koyanın aynı zamanda filmin içeriğini ve ana fikrini en iyi özümseyen kişi olduğunu” belirtir.
“Örgüt, işçi sınıfının her şeyidir. Kitle örgütleri olmaksızın, proletarya bir hiçtir. Örgütlenme, eylem birliğidir; akıllı müdahaledir.” (Lenin, 1907) Filmin girişindeki sözler…
Grev, 1925 Rus yapımı olup yönetmenliğini Sergei Eisenstein üstlenmiştir. Yönetmenin ilk uzun metrajlı filmidir. Çarlık döneminde geçen film, greve giden fabrika işçileri ile maruz kaldıkları olaylar özelinden; mevcut rejimin halk karşıtı, mezalim, despot yüzünü açıkça gözler önüne serme amacı taşır.
Senaryosunu Cesare Zavattini‘nin yazdığı, Vittorio De Sica‘nın yönettiği, 1948 İtalyan yapımı drama filmidir.Film, Yeni-Gerçekçilik akımının simgesi olarak kabul edilir.
Var olma mücadelesi veren sıradan bir işçi perspektifinden, umut, utanç ve yitiriliş üçgeni ekseninde insanlık durumu gözler önüne serilmektedir. Film, bir afişi yapıştırdığı sırada bisikleti çalınan bir işçinin oğlu ile birlikte bisikleti arama hikâyelerini konu alır.
Mavi Yakalılar ( Blue Collar)
1978, ABD yapımıdır. Yönetmenliğini Paul Schrader üstlenmiştir. Mavi Yakalılar, Detroit’te araba fabrikasında çalışan üç işçinin sendikaya karşı başkaldırışlarını anlatır.
Yengeç Gemisi ( Kanikosen)
2009, Japonya yapımıdır. Japonya proletarya edebiyatı akımının önde gelen yazarlarından Kobayashi Takiji’nin (1903–1933) aynı adlı romanından uyarlanan bu yapıtta Kuzeydoğu Japonya’dan Bering Denizi’ne doğru yengeç avlamak üzere bir gemi yola çıkar. Aynı zamanda bir konserve fabrikası olan gemide isçiler ağır koşullar altında çalışmaktadırlar. Yöneticilerin giderek yoğunlaşan taleplerine ve ağır çalışma koşullarına dayanamayan isçiler greve giderler.
2014 İngiltere yapımı filmin yönetmenliğini Matthew Warchus üstlenmiştir. Tam da şu an içinde bulunduğumuz durumları ele alan, gerçek bir dayanışmayı ve birlikte direnişi son derece naif işleyen Pride, eşcinsellerin, devlet politikaları altında ezilen madenci işçilere desteklerini konu edinmektedir. İzlerken bir hayli tanıdık duyguyla rastlaşabilirsiniz. Çevrenizde karşılaştığınız birçok insanı bu filmde bulabilirsiniz.
Yaşamsal farklılıklarına rağmen, aynı amaç uğruna omuz omuza gelen insanların birbirlerinden aslında hiç de farklı olmadıklarını fark etmelerini ve “Birlikte bir direniş nasıl örülür?”ü görüyoruz filmde.
2012 Fransa yapımı Kapital, para dünyasının en gözden çıkarılabilir hizmetkârlarından biriyken onun tartışmasız efendisi haline gelen Marc Tourneuil’ün önlenemez yükselişini konu alıyor. Yönetmenliğini Costa-Gavras üstlenmiştir.
2014 İngiltere, Fransa ve İrlanda yapımı bir Ken Loach filmidir. Aktivist Jimmy Gralton, yaşadığı kasabada açtığı halk salonuyla ifade özgürlüğünün imkânsız olduğu bir dönemde, çevre halkın bir araya gelip çeşitli konular üzerinde tartışabileceği, öğrenebileceği, kendilerini ifade edebileceği bir ortam yaratır ve çoğu zaman sansüre maruz kalan bu mekân nedeniyle Amerika’ya sürülen Jimmy, İrlanda’ya döndüğünde farklı bir ülke ile karşılaşır ve mücadelesine devam edecektir.
İki Gün Bir Gece (Deux jours, une nuit)
Dardenne kardeşler tarafından yazılan ve yönetilen, 2014 Belçika yapımıdır. Küçük bir şirkette çalışan ve maddi anlamda pek de parlak bir dönemden geçmeyen Sandra‘nın işi tehlikededir ve iş arkadaşları ile dayanışmaya çalışan mücadelesini konu alır.
1972 Polonya yapımı, Perla w Koronie‘nin filmi olup Alman patronun kömür madenini kapatmasını engellemek için bir grevin örgütlenmesinin öyküsünü anlatır.
Siyah Toprağın Tadı (Sól ziemi czarnej)
1970 Polonya yapımıdır. Yönetmenliğini ve senaristliğini Kazimierz Kutz üstlenmiştir. Üçüncü Silezya Ayaklanması sırasında, en büyük kardeşin liderliğinde memleketleri uğruna Polonya için savaşmak üzere yola çıkan, Yedi Basista kardeşin öyküsünü anlatır.
2015 İngiltere yapımı filmin yönetmenliğini Sarah Gavron üstlenmiştir. Çocukluk yıllarından beri çamaşırcı olarak çalışan bir kadının, birtakım tesadüfler sonucunda kadınların oy verme hakkıyla ilgili mücadele eden süfrajetlere katılmasını ve kocası da dâhil çevresindeki tüm ataerkilliklere rağmen mücadele etme öyküsünü anlatır.
Apple’ın Tutulmayan Sözleri
BBC Belgesel ekibi Çin’de iPhone 6’nın üretimi sırasında işçilerin hangi koşullar altında çalıştırıldığını gizli kamera ile çekiyor. Endüstrinin ihtiyacı olan kalayı çıkartmak için çalıştırılan çocuklar ve yasa dışı üretimi belgelemek için ikmal treniyle Endonezya’ya yapılan seyahat…
Cebimde Kan var ( Blood I Mobilen)
2010 Danimarka yapımı filmin yönetmenliğini Frank Piasecki Poulsen üstlenmiştir. Telefon üretiminin karanlık ve kanlı yüzünü anlatıyor film. Cep telefonumuzla iletişim kurduğumuz her an, Kongo’da işlenen suçlarda bizim de parmağımız oluyor. Cep telefonu üretiminde kullanılan minerallerin büyük kısmı, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin doğusundaki maden yataklarından elde ediliyor. Batı dünyası bu şaibeli mineralleri satın alarak beş milyonu aşkın can kaybına yol açan, gelmiş geçmiş en kanlı iç savaşı sürekli besliyor. Cebimde Kan Var, Kongo’daki savaşa karşı bizim sorumluluğumuzu ve kurumların sosyal sorumluluğunu sorguluyor.
2013 Kore yapımı belgeselin yönetmenliğini Li-gyeong Hong üstlenmiştir. Belgesel, Samsung yarı iletken imalathanesinin süregiden durumuyla ilgili.
“Sanki başka bir dünyadaydım. Kadın ve erkekler aynı kıyafetleri giyiyordu; içerisi ufak bir ülke gibiydi. Fabrika, yurt, hatta hastane bile vardı. Orada olmak bile beni bir şekilde iyi hissettiriyordu. Üretim hattında olduğum ilk zamanı hatırlayabiliyorum. Orada gerçek robotlar çalışıyordu.”
Bu film beyaz önlük ve şapka giyen, sadece gözlerinin göründüğü maskeler takıp temiz bir odada çalışan adsız insanların hikâyesi.
Mass a Bhat
2014 İngiliz yapımı belgeselin yönetmenleri Hannan Majid ve Richard York. Bangladeşli 8 yaşında bir çocuk işçinin yaşam mücadelesini anlatıyor film.
Uluslararası işçi film festivallerinde gösterilen yakın tarihli yapımlardandır. İngiliz belgesel kolektifi Rainbow Collective tarafından yapılmıştır. “İşimiz Gücümüz Yaşamak” diyenleri anlatıyor.
Ekmek ve Güller (Bread and Roses )
İşçi sınıfının yönetmeni Ken Loach’un 2000 yapımı filmidir. Bu filmde, bir grup göçmen işçinin patronlarına karşı başlatmış oldukları milyon dolarlık mücadele, beyaz perdeye aktarılıyor. Örgütlü halkı hiç bir kuvvet yenemez ilkesinin uygulandığı film, dünyada az sayıda kalmış “Marksist filmler”den birisi olarak dikkat çekiyor.
İşçi sınıfına ait on beş yaşındaki bir Yorkshire çocuğu, Kes adını verdiği bir şahini evcilleştirmeye ve eğitmeye başlamasıyla hayatının anlamı değişir. Yine Ken Loach’un 1969 yapımı önemli filmlerindendir.
1971 Ken Loach filmidir. Güçsüz ama çaba gösteren, ancak sonunda sistem tarafından yanlış anlamalarla yenilgiye uğratılan kadının ailesinin ve toplumun sıkıcı baskılarına karşı mücadelesini konu alır. İkiyüzlü bir toplumun sert ve acı dolu portresini sunan bir başyapıt.
Jim Allen‘in yazdığı, filmlerinde ezilen sınıfları konu edinmesi ile tanınan İngiltereli yönetmen Ken Loach‘un yönettiği 1995 yapımı film. Ayrıca film, İspanya İç Savaşı’na, Uluslararası Tugaylar aracılığıyla cumhuriyetçilere destek olmak üzere bizzat katılan George Orwell‘ın burada yaşadıklarını kitaplaştırdığı “Katalonya’ya Selam” adlı eserinde anlatılanlara geniş yer vermiştir.
Ken Loach tarafından yönetilen 2006 yapımı savaş filmidir. İrlanda Bağımsızlık Savaşı (1919-1921) ve İrlanda İç Savaşı’nı (1922-1923) konu almaktadır. Film, adını “The Wind That Shakes the Barley” şarkısından almıştır.
Afili Delikanlı (Sweet Sixteen)
Ken Loach‘un yönetmenliğini yaptığı 2002 yapımı dram filmi. Film, Liam isminde, hapishaneden çıkacak annesi ile yeni bir hayata başlamayı uman bir gencin hikayesini anlatmaktadır.
37. Minik kuş minik kuş (Ladybird Ladybird)
1994 yapımı, Ken Loach filmidir. Yarı belgesel nitelikli dramatik filmde, çocuklarının velayeti için savaşan dört çocuklu bir ailedeki annenin hikayesi anlatılmaktadır. Ayrıca İngiliz sosyal yaşamının bir başka yüzünü, insanların yararına kurulan sosyal kurumların nasıl onların aleyhine dönebileceğini de gösteriyor film bizlere.
Benim Adım Joe (My Name Is Joe)
1999 yapımı, Ken Loach filmidir. Glasgow’un fakir mahallelerinden birinde oturan, hayatını geçici işlerle kazanmakta ve bir yandan da bir futbol takımı çalıştıran bir adamın takımındaki bir oyuncu için mafya ile mücadelesini konu alır.
Taş Yağmuru (Raining Stones)
1993 yapımı, Ken Loach filmidir. Kendini, ailesine ve dinine adamış bir adamın hikayesi anlatılır filmde. Fakir bir adam olan Bob, gerekli paraya ulaşmak isteğinin çaresizliği içinde giderek daha şüpheli yollara saparken, inatçılığı ve kararlılığı başına bela açacaktır.
2009 yapımı, Ken Loach filmidir.Bir futbol fanatiği olan Eric postacıdır. Orta yaş krizi geçiriyor ve hayatı da her geçen gün daha kötü gidiyordur. Fakat bir gün oğlunun bir hapını içmesiyle efsane Eric Cantona sanrısına kavuşur.
Duygudan da Öte ( Ae Fond Kiss)
2004 yapımı, Ken Loach filmidir. Pakistanlı müslüman bir erkek ile katolik bir kadının ilişkileri ortaya çıkmasıyla, skandalın yankıları ve kıvılcımları kültür çatışmaları ve kişilik zıtlaşmaları olarak yayılmasını konu alır.
Ayak Takımı (Riff-Raff)
Ken Loach’un 1991 yapımı filmi; film gösterime girmeden hayatını kaybeden Bill Jesse adlı bir inşaat işcisinin anılarından senaryolaştırılmış. Uyuşturucu, sosyal haklar, kadın-erkek ilişkileri gibi birçok konuya dikkat çekiyor film.
2012 yapımı, Ken Loach filmi. Yeni baba olan Robbie, hapisten kıl payı kurtularak zorunlu kamu hizmetine çarptırılır ve burada Rhino, Albert ve Mo ile tanışır. Hepsinin ortak noktası ise hüküm giydikleri için iyi bir iş bulmalarının imkansız olduğudur.
Düşen Kadın (Poor Cow)
1967 yapımı, Ken Loach filmi. Genç kadın Joy, yaşadığı toplumu ve toplum içindeki yerini doğru değerlendiremediği için hep yanlış yapar ve bu kısır döngüden, ancak toplum içindeki konumunu görebildiği zaman kurtulmaya çalışır.
Emekçiler (The Navigators)
2001 yapımı, Ken Loach filmi. Yıllardır yerel tren deposunda çalışan demiryolu işçilerine, becerilerini rekabete açık bir pazarda satmaları gerektiği söylenir. Yeni rejimde öncelik, müşterilerde ve şirketin kar etmesindedir.
’45 Ruhu (The Spirit of ’45)
2013 yapımı, Ken Loach filmi. Britanya tarihinde önemli bir yeri olan 1945 yılı, savaş sonrası Britanya’nın yaralarını sarma ve tekrar birlik içerisinde olma zamanıdır. Dönemin ruhunu, sosyal ve politik olarak ele alıp işleyen yapıt, “45 ruhu”nu ses kayıtları ve röportajlarla derinleştiriyor.
Gizli Gündem (Hidden Agenda)
1990 yapımı, Ken Loach filmi. Amerikan sivil hakları savunucusu olan bir avukatın İngilizler tarafından suikaste uğraması gündeme bomba gibi düşmüştür. Gizemli bir şekilde suikaste uğramasının ardından geriye kalan tek şey kız arkadaşı ve bir iş arkadaşı olur.
1981 yapımı, Ken Loach filmi. Hayata uyum sağlamaya ve düzen içerisinde kendine bir yer edinmeye çalışan ancak bunu başaramayan gencin, dünyaya karşı öfkesini konu alır. Bütçe yetersizliği ve Loach’un arzuladığı karamsar dokuyu yakalamak istemesi nedeniyle film, siyah beyaz çekilmiştir. Filmde işsizlik, aile yapısı, militarizm ve eğitim sistemindeki yanlışlıkları harmanlanmıştır.
2005 yapımı, İtalyan Ermanno Olmi, İranlı Abbas Kiarostami ve İngiliz Ken Loach’un yönettikleri film, yönetmenlerin kendilerine ait bölümleri ayrı ayrı çekmesiyle oluşturulmuş.
Üç ayrı yönetmenin eseri olan Tickets, üç ayrı ana hikayeden oluşur. Hoşgörü, merhamet, yardımseverlik, yoksulluk, hayal üzerine kurulmuş olan film, çeşitli ülkelerden, ırklardan, kültürlerden gelen insanların birbirleriyle olan ilişkilerini, izleyicilere aktarır.
Carla’nın Şarkısı (Carla’s Song)
1996 yapımı, Ken Loach filmi. Glasgow’a sürgüne gönderilen genç bir Nikaragualı kadının hayatını anlatır.
Barry Hines‘ın 1975 tarihli ve aynı isimli romanından esinlenilmiş olan film, eski çelik işçisi olan, George Purse karakterinin maceralarını anlatıyor.
Usta İngiliz yönetmen Ken Loach‘ın 2010 yapımı filminde askerliklerini birlikte yapan yapan iki çocukluk arkadaşı gencin hikayesi anlatılır. Askerlikten sonra, yüksek maaş karşılığında, Irak’ta çalışan gençlerden biri “Route Irish” denilen bir yolda öldürülür. Arkadaşı ise bu ölümün peşindeki gerçeği öğrenmeye çalışır.
2001 İran yapımı filmin yönetmenliğini, İranlı yönetmen Majid Majidi üstlenmiştir. Bir inşaat, çalışma izni olmadan kaçak çalıştırılan Afganlılar, genç işçiler ve umutları… 17 yaşında, Tahran’da, bir inşaatta çalışan Azeri bir genç ve inşaatta iş kazası sonucu sakatlanan babasının yerine çalışmaya gelen bir gencin hikayesini konu alır.
Söz (La Promesse)
Dardenne Kardeşler’in 1996 yapımı, ülkelerindeki göçmenlerin sorunlarına değinen film, belgesele yakın ve gerçekçi üslubuyla izleyiciyi içine çekiyor.
Şeytanın Madencisi (The Devil’s Miner)
2005 Almanya – ABD yapımı filmin yönetmenliğini, Kief Davidson ve Richard Ladkani üstlenmiştir. Film, iki küçük kardeşin, Bolivya’nın Cerro Rico dağlarının madenlerinde geçen yaşamlarını anlatıyor. Çocukların gözlerinden, madenin dünyasını, yani Şeytan’ın dünyasını tanıyoruz. Film, iki küçük madencinin korku dolu hayatlarıyla baş başa bırakıyor izleyiciyi.
Ekim: Dünyayı Sarsan On Gün (Октябрь: Десять Дней, Которые Потрясли Мир)
1928 yapımı filmin yönetmenliğini, Grigori Alexandrov ve Sergei M. Eisenstein üstlenmiştir. Film, tüm yönleriyle Sovyet Devrimi’nin canlı tanıklığını yapan bir sarsıcı bir yapımdır. Rus tarihinin, Çarlık despotizminden Bolşevik Devrimi’ne doğru akan zaman dilimindeki tüm evreleri ve olayları anlatılmaktadır.
1936 yapımı, Charles Chaplin filmi, kapitalist ve bozuk siyasi düzen eleştirisidir. Bu sessiz filmde, canını dişine takarak, hiç durmadan çalışan bir işçi olan Şarlo (Charles Chaplin)’nun hikayesi anlatılır.
Anthony Burgess‘in aynı adlı yapıtından uyarlanan 1971 yapımı Amerikan filmi. Filmin yönetmeni Stanley Kubrick‘tir. Britanya’da endüstri sonrası bir şehirdeki, ahlaki değerlerin birbirine karıştığı, iyi ve kötünün ayırt edilemez hale geldiği bir toplumda, gençlerden oluşan bir çetenin insanlara uyguladıkları şiddeti ve Alex üzerinden insan doğası ve toplumsal değerlerin çatışmasını konu eder.
1954 yapımı, Amerikan filmidir. Filmin senaryosu Budd Schulberg tarafından yazılmış ve Elia Kazan tarafından yönetilmiştir. Film, işçi sınıfının organize olmasıyla gelişen sosyal konuları ele almaktadır. New York Sun muhabiri, Malcolm Johnson tarafından yazılan bir dizi öykü temel alınmıştır.
Avusturyalı-Alman yönetmen Fritz Lang‘ın çektiği sessiz bilim kurgu filmidir. Alman yapımı filmin senaryosu 1924‘te Lang ve eşi Thea von Harbou tarafından yazıldı.
Film, 1927’de tam İstanbul’da gösterime girmek üzereyken hükümet tarafından ateizm propagandası yaptığı ve komünizmi övdüğü gerekçeleriyle yasaklanmıştı. Film, kapitalist bir düzende işçiler ile işverenler arasında yaşanan sosyal krizi anlatmaktadır.
Film, işçi lideri R.Hoffa’nın, arkadaşı Bobby Ciaro tarafından anlatılan hayat hikayesini konu alır. Kendisi, Amerika’da ekonomik krizin belirgin olduğu 1930 dönemlerinde ortaya çıkan Teamsters Sendikası’nın kurucusudur. 1975 yılında ortadan kaybolduğu sıradışı bir yaşam portresi çizmektedir. 1992 yapımı olan filmin yönetmenliğini Danny De Vito yapmıştır.
Yönetmenliğini Vsevolod Pudovkin yaptığı, 1926 yılı yapımlı Sovyet filmidir. Film, 1906 yılı yayımlı Maksim Gorki‘nin eseri olan Ana adlı romandan uyarlanmıştır. 1905 Rus Devrimi yıllarında Çar‘ın koyduğu kurallara karşı bir kadının mücadelesini konu alıyor. Pudovkin’in “devrimsel üçlemesi”nin ilk filmidir.Üçlemenin diğer filmleri; “Petersburg’un Sonu” ve “Asya Üzerindeki Fırtına”dır.
Sıkıyönetim (Etat De Siege) (1972 – Yön: Costa Gavras)
1972 yapımı, Costa Gavras filmi. Filmin konusu, 1970′de gerçekleşen gerçek olaylara dayanır. 1960-67 yılları arasında Uruguay’da hükümet karşıtı muhaliflerin işkence edilip mahkemeye bile çıkarılmadan hapse atılıp öldürüldükleri dönemi anlatır. 1970′lerdeki Latin Amerikan tarihinin belleği niteliğindeki film, ABD’nin bu kıtadaki müdahalelerini de çarpıcı bir dille gözler önüne seriyor.
Hasta (Sicko) (2007 – Yön: Michael Moore)
2007 Amerikan yapımı belgesel niteliğindeki filmin yönetmenliğini Michael Moore üstlenmiştir. Amerika’daki sağlık sistemlerini mercek altına alan film, söz konusu sistemin ne denli kar amaçlı hareket ettiğini ortaya çok net bir biçimde koyuyor.
Yönetmenliğini Andrew Niccol‘ün yaptığı 2011 yapımı film, distopik aksiyon ve gerilim türünde bilim kurgu filmidir. Filmde, dünyaya, zenginlerin sonsuza kadar genç kalarak yaşayıp, fakir ve güçsüz olanların ise bir gün daha hayatta kalabilmek adına zaman dilenip ödünç alıp bazen de çaldığı bir sistem egemen olmuştur.
Haftasonu (Weekend) (1967 – Yön: Jean Luc Godard)
1967 Fransız yapımı filmin yönetmenliğini Jean Luc Godard üstlenmiştir. Hafta sonu tatili için otomobilleriyle tatile çıkan burjuva çiftin başından geçenleri anlatan film, önce cehennemden çıkma bir trafik sıkışıklığına takılır, ardından da devrimciler, yamyamlar, tarihi kişiler ve cinayetle dolu bir iç savaşın ortasında kalır.
Spartaküs (Spartacus) (1960 – Yön: Stanley Kubrick)
1960 yılında Stanley Kubrick tarafından çekilmiş olan bir Hollywood filmidir. Köleliğin, egemen sınıflara karşı ilk ayaklanışına, çağdaş ve modern bir yorum getiren filmde Spartaküs, Roma dönemininde yaşayan cesur bir gladyatördür ve davasında ona inanıp destekleyen Varinia ile bağımsızlıkları için verdikleri mücadele anlatılmaktadır.
Başrolde Pancho Villa (And Starring Pancho Villa As Himself )(2003 – Yön: Bruce Beresford)
2003 ABD yapımı filmin yönetmenliğini Bruce Beresford üstlenmiştir. Meksika Devrim Tarihi’nin kahramanlarından Pancho Villa, bu filmde karşımıza çok ilginç ve çarpıcı bir öyküyle çıkıyor. Film, diktatörlüğün yıkılması ve toprak reformunun sağlanması için askerleriyle birlikte savaşan Pancho Villa’nın enteresan hikayesini konu alıyor.
Potemkin Zırhlısı (Броненосец Потёмкин)
1925 Sovyetler Birliği yapımı sessiz filmdir. Filmin yönetmeni Sergei Eisenstein‘dır. Film konusunu, Potemkin Zırhlısı Ayaklanması olarak bilinen gerçek bir olaydan almıştır. Filmde, 1905 yılında Rusya’nın Karadeniz filosuna bağlı Savaş Gemisi, Potemkin’de dayanılmaz yaşama şartlarından bezmiş mürettebatın Çar rejimine bağlı subaylara karşı başlattıkları bir ayaklanmanın sonunda, gemiyi ele geçirmeleri ve sonrasında gelişen olaylar dramatize edilerek anlatılmıştır.
1984 İngiliz yapımı filmin yönetmenliğini Michael Radford üstlenmiştir. George Orwell tarafından kaleme alınmış alegorik bir politik roman olan Bin Dokuz Yüz Seksen Dört adlı kitaptan uyarlanmıştır.
Yaşasın Zapata (Viva Zapata) (1952 – Yön: Elia Kazan)
1952 ABD yapımı biyografik dramatik western filmdir. Senaryosunu Amerikalı yazar John Steinbeck filmi, Elia Kazan yönetmiştir. Film, Meksika Devrimi’nin en önemli kişiliklerinden biri olan köylü lider Emiliano Zapata‘nın, Meksika’nın gaddar diktatörü Porfirio Díaz’ın yozlaşmış ve baskıcı rejimine karşı başlattığı mücadelenin öyküsünü anlatmaktadır.
1980 Polonya yapımı filmin yönetmeni Krzysztof Kieslowski‘dir. Hapisten yeni çıkan ve yaşadığı kasabayı terk eden Antek’in hayattan istedikleri son derece basittir: İş, yatacak bir yer, yemek, bir eş, televizyon ve huzur… Ancak iş yerindeki durumlar karmaşık bir hal almaya başlar.
Boaz Yakin tarafından yönetilen 2000 yapımı Amerikan spor filmi. Film, ırkçı eğilimlerin yaygın olduğu bir ortamda lise takımını çalıştırmaya başlayan siyahi koçun gerçek hayattan alınan öyküsü üzerine kuruludur.
Tom McCarthy tarafından yönetilen 2015 yapımı Amerikan drama filmi. Film, ABD’deki en eski araştırmacı gazete birimi The Boston Globe‘un “Spotlight” takımını konu ediniyor.
Steve Jobs (Stanford Üniversitesi Mezuniyet Töreni Konuşması )(2005)
“Bugün burada, dünyanın en iyi üniversitelerinden birinin diploma töreninde sizlerle birlikte olmaktan onur duyuyorum. Ben üniversiteden mezun olmadım. Gerçeği söylemek gerekirse, üniversite mezuniyetine en yakın olduğum an, şu andır. Bugün size kendi yaşamımdan üç öykü anlatmak istiyorum. Tüm konuşmam, bu üç öyküden oluşacak. Yalnızca üç öykü… Fazla bir şey anlatacak değilim…”
Konuşmasına böyle başlayan Steve Jobs’ın konuşmasının tamamı:
“Birinci öyküm, ‘noktaları birleştirmek’ konusundadır.”
“İkinci öyküm, sevmek ve kaybetmekle ilgili.”
“Sonuncusu ise ölümle ilgili…”
Son olarak konuşmasını böyle bitiriyor Jobs:
“Sizi aç kalmanız rahatsız etmiyorsa, aptal kalmanız da rahatsız etmeyecektir.”
Daha önce de okuyucularımız için, işçi – emekçi konseptli 25 yerli filmi derlemiştik. Film listemize buradan göz atabilirsiniz.
Kaynak: Filim Adami, sinemalar.com, listelist, Beyaz Perde, Eksi Sözlük, sinematek.tv, BirGün, beyoglusinemasi.com, bifed.org
Önceki İçerikYeni bir dünya müziği: Vapuring Trio Dalganabak
Sonraki İçerikİstanbul’daki sokak kedilerinin sıradışı hayatları: Kedi