Çıtçıtın mucidi Prym Türkiye'ye geldi
Dünyanın en büyük hazır giyim aksesuvarları şirketi Prym Fashion temmuzda Türkiye şubesini açtı. Dünyanın en büyük markalarının, ürünlerini kullandıkları Prym Fashion Almanya'nın en eski şirketi.
İSTANBUL - Dünyanın en büyük hazır giyim aksesuvarları şirketi Prym Fashion temmuzda Türkiye şubesini açtı. Dünyanın en büyük markalarının, ürünlerini kullandıkları Prym Fashion Almanya'nın en eski şirketi.
475 yıl. Dile kolay Türkiye'nin büyük holdinglerinin 50'inci-60'ıncı yaşlarını kutladıkları bir dönemde 475 yıllık bir firmanın hikâyesini dinlemek çok ilginçti. Bir aile şirketi olan Prym'i Türkiye'de aslında birçok hazır giyim şirketi tanıyor. Türkiye'de daha önce mümessil bir firma ile çalışan Prym Fashion temmuz ayından itibaren kendi organizasyonuyla Prym Fashion Türkiye adıyla Güneşli'de faaliyete geçti. Bu arada Türkiye'ye gelen, şirketin 19. kuşak yöneticisi ve yönetim kurulu başkanı Axel Prym ile Türkiye hazır giyim sektörünü ve Prym'in hedeflerini konuştuk.
Neden geldiniz Türkiye'ye? Türkiye'de hazır giyim sektörünün hız yitireceği ve inişe geçeceği öne sürülüyor.
Şimdi bizim Türkiye piyasasına girmemiz için en iyi zaman. Türkiye'de hazır giyim endüstrisini Çinli üreticiler tehdit ediyor. Çinli üreticiler kitlesel üretim yapıyorlar. Türk hazır giyim üreticilerinin bu artan tehditten kurtulmalarının yolu moda ve kaliteye dayalı üretime yönelmek. Bu da bizim ürünlerimize olan talebi artıracak bir unsur. Biz herhangi bir ara mamul tedarikçisi değiliz. Prym Fashion olarak firmaların daha kaliteli ve katma değerli ürünler üretebilmeleri için onlara çözüm ortaklıkları sunan bir şirketiz.
Ürünleriniz daha önce Türkiye pazarında kullanılıyor muydu?
Daha önce acente ve distribütörler vasıtasıyla Türkiye piyasasındaydık. Birçok büyük firma özellikle de denim üreticileri bizim müşterilerimiz. Türkiye pazarındaki payımız yüzde 15. Ama birlikte çalıştığımız firma yeteri kadar çaba sarf etmiyordu pazarda büyüme konusunda. Türkiye pazarı hiç ihmal edilecek bir pazar değil. Önümüzdeki dönemde yılda yüzde 5-10 büyüme göstereceğini tahmin ediyoruz. Pazara kendi şirketimiz ile girerek payımızı daha da artıracağımızı düşünüyoruz.
Dünya genelinde payınız ne kadar?
Hazır giyim aksesuvarları olarak pazar payımız yüzde 20. Hâlâ en önemli pazarımız Avrupa. Hemen arkasından Amerika ve son zamanlarda hızla büyüyen Çin geliyor. Günde 16 milyon parça ürün üretiyoruz. Bunun yüzde 40'ını Avrupa, yüzde 40'ını Asya ve yüzde 20'sini de Amerika'da satıyoruz. Ama Prym ürünleri dünyanın her yerinde var. Levi's, Diesel, Dolce & Gabbana, Armani, Versace ve Benetton gibi dünyanın en iyi markaları hep Prym kullanıyorlar.
Nerelerde üretim yapıyorsunuz?
Prym Fashion'ın Almanya, İtalya, Belçika, Çin ve Meksika'da toplam beş tane aksesuvar fabrikası var. Malezya, Çek Cumhuriyeti, İtalya, İspanya ve Fransa'da teknik bağlantı malzemeleri ve iğneler üreten tesislerimiz var. Çok geniş bir coğrafyada 4 bin kişi istihdam ediyoruz. Bunların üçte ikisi Almanya dışındaki ülkelerde çalışıyorlar.
Prym Fashion olarak Türkiye'de üretim yapmayı düşünüyor musunuz?
Tümünü olmamakla birlikte üretim süreçlerimizin bir kısmını yakın bir zamanda Türkiye'ye taşımayı düşünüyoruz. Bizde üretilen ürünler aslında her firma için başta aynıdır. Ama firmaların istekleri doğrultusunda kaplamaları, baskıları ve formları değiştirilir. Bu son şekillerini biz alıcı firmaya yakın noktalarda tamamlamayı tercih ediyoruz. Bunun sebebi tabii ki değişik ihtiyaçlara çabuk cevap verebilmek. Türkiye'de kendi şirketimizi kurduktan sonra burada talep artışı olacağını ve dolayısıyla burada da bir 'sonlandırma' ünitesi açacağımızı düşünüyorum.
Giysi aksesuvarlarından başka üretiminiz de var mı?
Örneğin elektronik ve otomotiv endüstrileri için de iliştirme ve bağlantı malzemeleri üretiyoruz. Arabalardaki ABS sistemlerinde, laptopunuzda, elektrik aktarıcılarında hep Prym ürünleri var. Mikro bağlantı parçaları üretiminde çok iyiyiz. Ama en büyük üretimimiz hazır giyim endüstrisi için.
Üretiminizin ortak paydası hep bağlayıcılar herhalde?
Evet. Bu alanda dünyanın en büyük şirketiyiz. Prym aynı zamanda 475 yıllık köklü bir aile şirketidir. Kayıtlara göre Almanya'nın halihazırda yaşayan en eski şirketiyiz. Aile ilk işlerine 1530 yılında Orta Almanya'da Belçika ve Hollanda sınırına yakın Achen kentinde başlamış. O zaman ailemizin reisi Wilhelm Prym benim on dokuzuncu kuşaktan dedem. Protestan olduğumuz için kentin Katolik yönetimi ailemizin iş yapma hakkını elinden alır ve aile Achen'dan ayrılarak 20 km uzaklıktaki Stolberg adındaki küçük bir kasabaya taşınmak zorunda kalır. Taşındıktan sonra, bugün de halen şirketin merkezi olan Stolberg'de pirinç işi yaparlar.
Neden pirinç işi?
Pirinç o dönemin 'yeni ekonomisi'dir. Bu işi yapmak için iki tür metale ihtiyacınız var. Biri çinko diğeri de bakır. Çinko bu bölgeden çıkarılıyor, bakır ise yakın bölgelerden buraya rahatlıkla taşınabiliyor. Bunları işleyebilmek için ihtiyaç olan buhar enerjisini sağlayacak bol miktarda ağaç da bu bölgede mevcut. Bu dönemde Stolberg Avrupa'nın pirinç üretim merkezi haline gelir. Bölgenin ortasından geçen nehir boyunca birçok pirinç üretim tesisi var o dönemde.
Onca şirket arasından bugüne kadar kalan bir tek Prym mi?
Her yerde olduğu gibi bizim işimizde de en çalışkan, en akıllı ve en şanslı olan şirket hayatta kalır. Tüm bu meziyetlere sahip olan atalarım yaklaşık yüz yıl sonra bu işlerini endüstriye dönüştürürler. Büyük miktarlarda üretim gerçekleştirmeye başlarlar. Bir süre sonra bu üretilen üründen neler geliştirilebileceğini düşünürler. Bu onları hammadde halindeki pirinç üretiminden katma değeri yüksek bitmiş ürünlerin üretimine götürür. O zamanlar çok önemli olan iğne ve kablo üretimine geçerler. Bu geçiş ailemin iş dünyasında çok hızlı bir şekilde büyümesini sağlar. Böylelikle 20. yüzyılda dikiş iğnesi ve fermuar gibi tuhafiye ürünlerinde dünya lideri konumuna gelir Prym. Şirket bu tarihten sonra da hep yenilikleri pazara sunmak için çalışır.
Ne tür yenilikler?
1903 yılında dedem Hans Prym çıtçıtı icat eder. Bugün herkesin kıyafetinin, cüzdanının veya çantasının üzerinde olan çıtçıtı. O zamana kadar yüze yakın deneme yapılır böyle bir malzeme bulmak için. Ama hiç birisi tam çıtçıt ihtiyacı karşılayacak bir ürün değildir. Dedem Hans Prym iki tane S şeklindeki paslanmaz bronz kablodan yapılma yayı karşılıklı kullanarak bugün kullandığımız çıtçıtın ilk örneğini yapar. Bugün üretilen tüm çıtçıtlar hâlâ aynı teknikle çalışır. Teknik yönden bu önemli bir başarıydı ama bundan daha da önemlisi o dönemde bunu dünyanın başka bölgelerine de giderek pazarlamış olmaları. Prym her zaman yenilik getiren bir şirket oldu. Tekstil aksesuvarlarındaki deneyimlerimizi daha sonra başka alanlara da taşıdık.
475 yıllık şirket
William Prym Holding
Prym Tec (89 milyon avro ciro, 650 çalışan)
Prym Fashion (145 milyon avro ciro, 1800 çalışan)
Prym Consumer (126 milyon avro ciro, 1200 çalışan)