Tüm dersler, Ödevler - Batı Etkisinde Gelişen Türk Edebiyatı
=> İslam Etkisindeki Türk Edebiyatı
=> Batı Etkisinde Gelişen Türk Edebiyatı
=> Tanzimat Dönemi Edebiyatı
=> Serveti Fünun Edebiyatı
=> Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı
=> Edebiyat Terimleri-A
=> Edebiyat Terimleri-B
=> Edebiyat Terimleri-C-Ç
=> Edebiyat Terimleri-D
=> Edebiyat Terimleri-E
=> Edebiyat Terimleri-F
=> Edebiyat Terimleri-G
=> Edebiyat Terimleri-H
=> Edebiyat Terimleri-I-İ
=> Edebiyat Terimleri-K
=> Edebiyat Terimleri-L
=> Edebiyat Terimleri-M
=> Edebiyat Terimleri-N
=> Edebiyat Terimleri-O-Ö
=> Edebiyat Terimleri-P
=> Edebiyat Terimleri-R
=> Edebiyat Terimleri-S-Ş
=> Edebiyat Terimleri-T
=> Edebiyat Terimleri-U-Ü-V-Y-Z
=> Edebiyat Karışık Konular
=> Edebiyat Karşık Konular 2
BATI ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI (19 yy.-...)
Çağdaş türk edebiyatı,osmanlı devletinin gerilenmesinin hızlandığı,yapılan yeniliklerin başarıya ulaşamadığı,batıya yönelme gereğinin duyulduğu bir zamanda yani 1839’da Tanzimat fermanının ilan edilmesiyle başlayan medeniyet ve kültür değişikliği ve bu değişikliğin dayandığı Batılı anlaşma olgusunun belirlediği bir gelişim sürecinde değerlendirile bilir.
19 yy.da Türk Edebiyatı,batılılaşma hareketine bağlı olarak roman,hikaye,tiyatro gibi yeni türlerin denenmesiyle Çagdaş bir çizgiye girdi.Türk edebiyatını yönü batı düşüncesinin temel alınması sonucu değişti.Batı ile ilişkiler,aydınların bir batı dilini öğrenmeleri batı edebiyatından yapılan çeviriler,batıdaki fikir akımları ile tanışma bir kültür ve medeniyet değişimini gündeme getirdi.Sosyal,ekonomik ve siyasi hayatta meydana gelen değişikler edebiyata da yansıdı,Cumhuriyetin kuruluşuna kadar arayışlar devam etti.
1)TANZİMAT DEVRİ TÜRK EDEBİYATI
Daha sonra Şinasî,1862 de Tasvir-i Efkâr’ı çıkarmaya başlar bunların dışında Muhbir (1866) Hürriyet (1867), Basiret (1869),İbret (1871),Devir (1872),Bedir (1872) gazeteleri çıkar
Türk edebiyatı romanla ilk defa 1859 da karşılaşır.Yusuf Kâmil Paşa Fenolen’in Telemak (telemaque)adlı romanını tercüme eder.İlk yerli roman Şemsettin Samin’in Taşşuk-i Talâr ve Fitnat (1872) ‘idir.İlk hikâye Ahmet Mithat Efendi’nin Letaif-i Rivayet’idir.
Tanzimat döneminde en önemli yenilik şiirde görülür.şekil olarak divan şiirine baglı kalınmış,fakat konu bakımından hem eski terk edilmiş hem de oldukça yeni ve çeşitli konuşlar işlenmiştir.aruz ölçüsünün yanında az da olsa hece ölçüsü kullanılmıştır.
Tercüme-i Manzume;Çeviri şiirler
ZİYA PAŞA (1829-1880):
Harabat ivan Şiir antolojisi,
Külliyat-i Ziya Paşa Eş’ar-ı Ziya ivan şiiri tarzındaki şiirleri (Gazel,kaside ve şarkılar),
Tanzimat edebiyatının en hareketli ve heyecanlı ismidir.Varan şairi olarak tanınır.Şiirlerinden çok nesirleri ile tanınır.Edebiyatta hürriyet kavramını ilk kullanan şairdir.Şiirlerinde "hürriyet,vatan,kanun,hak,adalet" kavramlarını işlemiştir.Hürriyet Kasidesi,Vatan Şarkısı ve Vatan Mersiyesi bu konuları içerir.
İntibah;ilk edebi roman,
Cezmi;ilk tarihi roman.
Tahrib-i harabat,Takip;ilk edebi eleştiri.Ziya Paşa’nın Harabat’ını eleştirmek için yazılmıştır.
b)İkinci Dönem (1876-1891)
1876-1896 yılları arasında ikinci dönemin tanınmış temsilcileri Recaizade Mahmut Ekrem,Abdülhak Hamit Tahran,Sami Paşazade Sezai ve Nabizade Nazım’dır.İkinci dönem edebiyatçıların sanat anlayışları birincilerden farklıdır.ikinci dönemde sanat sanat içindir anlayışıyla eserler verilmiştir.Bunun sebebi bu devirde idarenin daha baskıcı davranmasıdır.
Bu dönemde batı edebiyatı örnekleri daha başarılı bir şekilde ortaya konmuştur.dönemin sanatçıları devlet işleriyle,siyasetle,toplum meseleleriyle değil sadece sanatla ilgilenmişlerdir.Birinci dönem sanatçılarının toplumsal sorunlarla ilgilenmelerine karşın bu dönem sanatçıları kişisel konu ve temaları işlemişlerdir.Bu yüzden dilleri daha ağırdır.Dönemin romanlarında realizmin, şiirinde ise romantizmin etkisi vardır.
Zemzeme:Şiir,önsüzünde edebiyat hakkındaki düşünceleri ve edebi eleştiri vardır.(Bu esere Muallim Naci "demdeme" ile karşılık vermiştir.)
Çok Bilen Çok Yanılır:Komedi
Belde,Makber,Halce,Bâlâdan Bir Ses,Garam…
Yirmiye yakın tiyatrosu vardır.Sahnelenmesi imkânsız tiyatro eserleri yazmıştır.Bu eserlerde insanların yanında ölüler,ruhlar,hayaletler,periler de rol alır.Tiyatroda egzotik,tarihi,milli ve dini konular işlenmiştir.Bazı oyunlarında Shakespeare’in tesiri görülür.Hepsi de dramdır ve bazıları mensur bazıları da manzumdur.İlk tiyatro eseri Macera-yı Aşk’tır.Tarık,Fitnen,Eşber,Nesteren,Sardanapal,İlh an önemli tiyatro eserleridir.
Ahmet Mithat Efendi,Muallim Naci,Ahmet Vefik Paşa
2)EDEBİYAT-I CEDİDE (SERVET-İ FÜNUN) (1896-1901)
Mai ve Siyah,Aşk-ı Memnu,Kırık hayatlar,Bir Ölünün Defteri,Ferdi ve Şürekası,Sefile…
Aşk ve tabiatı konu olarak işlemişlerdir.Aşk genellikle hissi ve romantiktir.Tabiat tasvirleri ise gerçekçi değil,Haşim’de olduğu gibi şahsidir.Kısa ömürlü olan bu topluluk,Servet-i Fünunculardan daha sade bir dil kullanmış sembolizm,empresyonizm ve romantizm gibi akımları eserlerine uygulamışlar.Avrupa edebiyat ile Milli edebiyat ile bağ oluşturmuşlardır.
Aruzla şiir yazan Fecr-i Âti şairlerinin en tanınmış ve en orijinali Ahmet Haşim’dir.Şiire herhangi bir yenilik getirmemişler,Servet-i Fünun’un devamı olmaktan öte ve gidememişlerdir.Sanat anlayışlarında birlik ve bütünlük olmadığı için 1912’de dağılmışlar,ferdi olarak değişik alanlarda eserler vermişlerdir
Fecr-i Âti şiirinin en önemli ismidir.Sanat için sanat yapmıştır.sembolizmin en önemli temsilcisidir.işlediği başlıca temalar tabiat ve aşktır.şiirlerinde hayalle birlikte musikiye önem vermiştir.Lirik bir şairdir.
Tamamen aruzu kullanmıştır.dili süslü ve sanatlıdır.En çok serbest müstezadı kullanmıştır.Ona göre şiir anlaşılmak için yazılmaz.şiirde anlam aranmaz;şair bir hakikat habercisi,şiir dili de bir açıklama vasıtası değildir.şiir duyulmak için yazılır ve okunur;şair tabiatın kendine hissettirdikleri sembollerle şiirine yansıtır,okuyan da kendi hayal dünyasına uygun olarak algılar;şiir dili de telkin görevindedir.
Şiirin dili musiki ile söz arasında ve sözden ziyade musikiye yakındır. Şiirde musiki anlamdan daha önemlidir.
Haşim’e göre şiirin kaynağı şuuraltıdır.şiirlerinde dış dünyayı, kişinin iç dünyasında, ruhunda aldığı şekillerle yansıtmaya çalışır.Dış dünyaya ait izlenimleri kendi dünyasında şekillendirerek ve renklendirerek ortaya çıkarır.
Şiirlerindeki tabiatla ilgili kavramlar akşam,gurup,şafak, gece, mehtap, yıldızlar, göller,ormanlardır.şairin şahsında var olan içe dönüklük,şiirlerinde realiteden kaçış olarak ortaya çıkar.
Gurabahane-i Laklakan,Bize Göre,Frankfurt Seyahatnamesi.
Modern Türk Edebiyatını yaratma amacıyla kurulan Tanzimat ,Servet-i Fünun ve Fecr-i Âti toplulukları büyük hamleler yapmakla beraber ruhta büyük ölçüde Fransız sanatına bağlı dil ve üslûpta Osmanlıcayı sürdüren,millî kimlik ve kişiliğe ulaşamamış bir edebiyat vücuda getirmişlerdir.
Osmanlı imparatorluğu’nun dağılışı sırasında,Türk aydınlarının büyük bir bölümü, ümmete bağlı Osmanlıcılığın terk edilerek milliyetçiliğin benimsenmesinin,memleketin geleceği için gerekli olduğuna inanıyorlardı.Bu inanç sonunda Türkçülük ve Milliyetçilik akımları doğmuş,her sahada millî kimlik arayışları başlamıştır.
Türk dili,Türk vezni,Türk zevki ve kültürü ile milli konuları,milli ülküleri işleyen Türk edebiyatı ihtiyacı ve özlemi sonucunda 1911-1923 yılları arasında Milli Edebiyat akımı var olmuştur.
Türk milletine mensup olma şuuru, tarih içinde devamlılık düşüncesi, olduğu gibi kalarak batılılaşma inancı,1911-1923 yılları arasındaki akımın temelleridir.Bu dönemin bariz özelliği,Türk romantizminin edebî tezahürlerim göstermesidir.
Cumhuriyet’in kuruluşunu hazırlayan milliyetçilik ideolojisi içinde doğan Millî Edebiyat akımı Cumhuriyetin ilk yıllarında en olgun eserlerini verdi.Cumhuriyet rejimi ve bu devirde meydana getirilen sosyal ve iktisadi müesseseler üstünde başlarında büyük Türk sosyologu ve düşünürü Ziya Gökalp’in bulunduğu Türkçü ve Milliyetçi münevver zümre etkili oldu.Gökalp’in Türkiye ve Türkler için şekillendirdiği düşünceler başta Atatürk olmak üzere Cumhuriyeti kuran birinci neslin dünya görüşünün kaynağını teşkil etti.
Halka ulaşa bilmek ve onunla bütünleşe bilmek için onun dilini kullanmak gerektiğine inanan bu nesil yazarları,eserlerinde konuşma dilini kullandılar.
1911 yılında Selanik’te çıkarılmaya başlanan Genç Kalemler Dergisinde başladı bu çalışmalar.Bir kısmı daha sonra Cumhuriyet dönemi yazar ve şairleri arasında da yer alan bu edebiyatın temsilcilerinin en önemlileri,Ziya Gökalp Ömer Seyfettin(öncü) Mehmet Emin Yurdakul Ali Canip (öncü),Yusuf Ziya Ortaç, Faruk Nafiz Çamlıbel Enis Behiç Koryürek Kemalettin Kamu,Aka Gündüz,Refik Halit Karay,Reşat Nuri Güntekin,Yakup Kadri,Halide Edik Adıvar.Hamdullah Suphi, Ahmet Hikmet Müftüoğlu,Necip Fazıl Kısakürek,Fuat Köprülü,Halide Nusret Zorlutuna,Şükufe Nihal,Poyami Sata, Ahmet Hamdi Tanpınar’dır.
Milli Edebiyat akımının özellikleri Cumhuriyet’in ilk on yılının da bir özeti olmaktadır.Bu çerçeve içerisinde,Milli Edebiyat akımının ilkeleri de şu şekilde belirtile bilir il de yakınlık (en mühim prensip),Türkçe karşılığı olan Arapça ve Farsça kelimelerin atılması.Yalın(süssüz,sanatsız,özentisiz) bir dille yazma; İstanbul Türkçesini kullanma.
Konularını hayattan,ülke şartlarından seçme
İslâmcı,Osmanlıcı, gelenekçi görüşlere sahip yazarlardan bireysel eğitimli yazarlara kadar tüm edebiyatçılara açık bir bütünlük mevcuttur. Çünkü artık söz konusu olan Millî Edebiyat akımı kavramı değil,Millî Edebiyat dönemidir.Bu akımı dilde ve duyuşta 1911-1915 dönemi milliyetçilik fikirlerinin ön plânda olduğu roman,hikaye,tiyatro eseri ve şiirler verilmesini sağlamıştır.
Başlangıçta Fecr-i Âti roman ve hikayecisi olan Yakup Kadri Kara Osman Oğlu ve Refik Halil Karay, gerçek kişiliklerine Millî Edebiyat akımı içerisinde göstermişlerdir.
Fecr-i Âti topluluğu dışında kalan İstiklâl Marşı Mehmet Âkif Ersoy ve Yahya Kemal Beyatlı ,kendi şiir anlayışlarına göre eserler veren ve daha sonra Millî Edebiyat akımına katılan şairlerdir.
Son devir Türk hikâyeciliğin en önemli isimlerindendir.Yeni lisan hareketinin savunucularındandır.Amacı Millî şuuru kuvvetlendirmek, toplum hayatındaki aksak yönleri ortaya çıkarmaktır.
Konularını gerçek hayattan alır.Bu sebeple hikayeler realist özellik taşır. Konuları genellikle tarihi olaylar, çocukluk hatıraları ve yaşanan günlük olaylardır. Aşk konusunu da bu hikâyelerinde işler.Kahramanlık, hikayelerinin önemli konularındandır.
Bazı eserlerinde sosyal hayattaki gülünç özellikleri karikatürize eder.Türklerin Balkanlar’da uğradıkları zulümleri de konu edinmiştir.Dili oldukça sadedir ve yalındır.Kurguları oldukça başarılıdır.
Eshab-ı Kehfimiz, Harem,Efruz Bey,Yalnız Efe, Yüksek Ökçeler,Gizli Mabet,Beyaz Lale, Bomba, Bahar ve Kelebekler.
Türkçülük cereyanını bir sisteme bağlayan fikir adamı ve bu sistemi eserlerinde işleyen bir sanatçıdır.Türk milletinin din,dil,ahlâk,edebiyat yönünden aynı kültürlerle yetişmiş kişilerden oluştuğuna inanan Gökalp,eserleriyle Türk milliyetçiliğinin sınırlarını belirlemiş,milli edebiyatın da fikir yönüyle temellerini oluşturmuştur.Onun Türkçülük anlayışı,dil,edebiyat,din,iktisat,güzel sanatlar ve siyaset anlamlarını kapsar.Turancılık ideolojisini de savunmuştur.
Edebiyatı,bu fikirlerini yaymak için bir araç olarak kullanılmıştır.Sanat yapma kaygısı yoktur.Şiir ve nesir alanında eserleri vardır.Destan,masal ve makaleler de yazmıştır.
Dile önem vermiştir.Eserlerini sade bir dille yazmıştır.Türk dilinin gelişmesi yolunda çaba harcamıştır.Türkçe karşılıkları olan Arapça ve Farsça kelimelerin atılmasından,Türkçeleşmiş kelimelerin de artık Türkçe sayılmasından yanadır.
Ona millî vezin hece veznidir.
Kızıl Elma,Altın Işık,Yeni Hayat
Türk Medeniyeti Tarihi,Türk Töresi,Türkçülüğün Esasları,Türkleşmek Muasırlaşmak-İslâmlaşmak,Malta Mektupları.
Halkçılık ve milliyetçilik düşüncesini şiirlerinde işlemiştir.Şahsi duygulara ve tabiata pek rastlanmaz.
Şiirleri sosyal faydaya yöneliktir ve didaktiktir.Bu yüzden bir kuruluk göze çarpar.
Türk Sazı,Ey Türk Uyan,Tan Sesleri,Ordunun Sesleri,Turana Doğru
5)MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI
YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞLU (1899-1974)
Üsküdar İdadisi’nde edebiyat ve felsefe öğretmenliği yaptı(1916-17)ikdam gazetesinde çalıştı.Yeni mecmua’da Erenlerin bağında yazılarını yayımladı.(1918-19)tedavi olmak için gittiği İsviçre’de üç yıl kaldı.Müzakere devrinde ikdam,Dergah gibi gazete ve dergilerde yazdığı yazı ve öyküleriyle Kurtuluş Savaşı’na destekledi.İkdam’da Kiralık Konak(1920)Akşam’da Nur Baba(1921)romanlarını tefrika ettirdi.1921’de Ankara’ya çağrıldı.
Toplumsal yapıdaki bu değişimi öykü ve romanlarında yansıtan Yakup Kadri,hayata bakışını ,bu farklılaşma durumlarının ondaki yansılarını şöyle dile getirmektedir:”on sekiz yaşımda iken şeyda(deli)bir anarşist idim. Yüksek bir makam sahibi veya herhangi kudretli bir adamı yere sermek en büyük gayemdi.
Sonradan bir ihtilalin başına geçmek halk kitlelerini bir rüzgarın bir ormanı dalgalandırışı gibi harekete getirmek istedim.Otuzumda bunların hepsinden vazgeçmiş,hiç bir şeye inanmaz olmuş ve kendimi cismani hazlara terk etmiştim.
Fakat etin bu iltihabından ruhun başka türlü bir iltihabı ile uyandım.Mistik bir sevda can evimi bir yangının alevi gibi sarmıştı.Bu alevle tutuştukça hayat buluyordum.Ve ılık uzletimi (toplum hayatından uzaklığımı)yüzleri berrak su kaynaklarını andıran hayaletlerle dolduruyorum.İşte millet aşkına ben bunlar arasında vasıl oldum.Ve bu aşk yolunda can vermeyi o vakit cana minnet bindirdim.
Lâkin,bu yeni dinde kendime peygamber yine kendimdim.Onun için ruhum imansız kalan cemaat gibi perişandı.Ne vakit ki Anadolu yaylalarının maverasından (ötesinden) O’nun (Atatürk’ün )sesini duydum;Nur ile ateş,vecd (kendinden geçme)ile humma (ateş) arasındaki farkı o vakit bildim.Ancak bu millet mürşidinin emri altındadır ki,kısır bir ateşle beyhude yere yanıp tutuşmaktan ve yıpratıcı ilaçlar içinde beyhude yere kıvranıp durmaktan kurtuldum.Ruhum,hemen ilâhi diyebileceğim bir nizam (düzen) içine girdi.
Kütahya,Simav,Gediz,Eskişehir,Sakarya yörelerine gezi.Garp cephesinin bulunduğu mevkide olup bitenlere tanıklık etti.Anadolu gerçeği ile yüzleşen Yakup Kadri;Kurtuluş Savaşı’nın yankılarını yakından gözledi.Cumhuriyetin kurtuluşunda Mardin (1923-1931),daha sonra da Manisa millet vekilli oldu (1934-1934).1923-25 arası Cumhuriyet ve Hakimiyet-i Milliye (ulus)gazetelerinde yazdı.Buralarda iki yıl kaldı.İstanbul’da çıkan Milliyet’te yazdı.Hüküm gecesi romanını bu gazete tefrika ettirdi(1927;Sodom ve Gomore’yi yazdı(1928).
1932’de yazdığı Yaban bir çok tartışmalara neden oldu.Roman,1942’de CHP Roman Armağanı’nda ikinciliği kazandı.Aynı yıl Vedat Nedim Tör,Şevket Süreyya Aydemir, Burhan Asaf Belge,İsmail Hüsrev Tökin ile birlikte Kadro dergisinin kurucuları arasında yer aldı.Dergi,1934’te kapanmak zorunda kalınca,Tiran elçiliğine atandı.Bunu Prag (1935),Lahaye (1939),Bern (1942),Tahran (1949),Bern (1951-1954) elçilikleri izledi.
1961’de Kurucu Meclis iyeliğinde 1961-1965’te de Manisa milletvekilliğinde bulundu.Cumhuriyet,Hakimiyet-i Milliye,Ulus,Milliyet,Yeni İstanbul Tercuman;Kadro,Varlık,Hayat,Meydan gibi gazete ve dergilerde makale,roman ve anıları yayımlanan Yakup Kadri,13 aralık 1974’te Ankara’da öldü.
Romanlarında,ülkenin yaklaşık yüzyılı aşkın zaman dilimini (1861-1950) konu edindi.Toplumsal değim sürecinin toplumun farklı kesimlerindeki yansılarını gerçekçi bir bakışla yansıttı.Tarihe tanıklıkla birlikte,insan-toplum ilişkilerinde bu süreçte biçimlenen durumları irdeledi.Tanık olduğu olaylar,yaşadığı ortam onun edebiyat anlayışını biçimlendirmiştir.Fecr-i Âti içinde ‘sanat sanat içindir’ anlayışından yola çıkan Yakup Kadri,koşulların gücü içindeki değişimi de yıllar sonra şöyle dile getirecektir:"Bu coşkunluğum,sanat perisi yolunda bu serdengeçtiliğim, ilk milli felâketimiz olan Balkan Harbi’ne kadar,bütün ateşiyle devam etti.Fakat ne vakit ki,Çatalca önüne dayanan düşman toplarının sesini ta yatağımın içinden işitmeye başladım,hisseder gibi oldum ki,hayta benim yaptığım mücadeleden daha mühimler vardır.Balkan Harbi’ni daha bir sürü milli felâketler takip etti.Ben gene ‘sanat şahsî ve muhteremdir’ diyordum.Fakat onun yanı başında,hiç değilse onun kadar ‘şahsî’ ve ‘muhterem’ şeyler olabileceğini düşünmeye başladım"
Öykü ve romanlarında dilde sadeleşme ve yeni bir edebiyat anlayışının örneklerine veren Yakup Kadri,bir bakıma değişim döneminin romancısıdır.Romanlarında,ülkenin Batılaşmadan Cumhuriyet’in Kuruluş yıllarına değin ki değişim ve dönüşüm süreçlerini konu edinir. Bu süreçteki insan ve toplum gerçeğine gerçekçi bir bakışla yaklaşır.Yakup Kadri,romanlarının yapısal oluşumunu değerlendirirken,şunları söyler :"Romanlarımın kronolojik mahiyeti benim istek veya kararımla meydana gelmiş bir şey değildir.
Romanda yegâne (biricik ) gayem,hayatın heyecanını verebilmek ve canlı tipler yaratmaktır.bunda ne dereceye kadar muvaffak olduğumu bilmiyorum.roman yazarken tanıdığım kimseleri ve yaşadığım hayat safhalarını bir ham madde olarak kullanırım.Romanlarımı uzun müddet tasarlarım.Fakat not alıp materyal toplamak adetim değildir."
Fecr-i Âti’de iken ferdiyetçi sanat anlayışını benimseyen sanatçı,daha sonra milli edebiyat cereyanına katıldı.
Roman,hikaye deneme,mensur şiir,makale ve anı türünde eserleri vardır.Romanlarında Türk halkının yaşayışı ve problemleri başlıca konudur.
Tanzimat’tan Cumhuriyet’e kadar olan dönemde Türk halkının yaşadığı gelişme ve değişmeleri işlemiştir.Aydınlarla halk arasındaki zıtlıkları da konu edinmiştir.
Eserlerinde sağlam bir gözlemcilik ve ona dayana bir realizm vardır.Eserleri teknik bakımdan sağlamdır.Karakterleri başarıyla anlamlaştırmıştır.
Titiz bir üslupçudur.
Milli Savaş Hikayeleri.
Sodom ve Gomore,
Ankara Bir Sürgün,
Diğer Eserleri Erenlerin bağından,Zoraki Diplomat,Anamın Kitabı,Vatan Yolunda…
HALİDE EDİP ADIVAR(1881-1964)
Ünlü,Sultan Ahmet mitingi ile halkı coşturmuş ve bizzat milli mücadelenin içinde yer almıştır.
Kahramanlarını daha çok kadınlar arasından seçen sanatçı,karakter bulmakta başarılıdır.Kadınlara da üstün özellikleri vermiştir.
Gözlem,tasvir ve tahlillerde başarılıdır.
Dili kullanmada başarılı değildir.Dağınık,düzensiz bir üslubu vardır.
Handan,son eseri ,Ateşten Gömlek,Vurun Kahpeye,Zeyno’nun Oğlu,Sinekli Bakkal,Mor Salkımlı Ev,Dağa Çıkan Kurt,Harap mabetler.
Dini milli şiirleri ile tanınır.
Bir destan şairidir (Çanakkale Şehitlerine).İslâmcılık akımının temsilcisidir. Şiirlerinde dinî lirizm dikkati çeker.Öğretici,öğüt verici,birliği ve bütünlüğü sağlayıcı şiirleri vardır.
Savaş sırasında ve sonrasında kurtuluşun ve gelişmenin ancak dine sarılmakla olacağını,batının sadece ilminin alına bileceğini savunmuştur.
Türk şiirine gerçek realizm onunla girmiştir.O toplum hayatı bütün yönleriyle aksettirmiştir.Hatta sokak aralarında konuşulan dili bile şiirine yansıtabilmiştir.
Gözlemlerinden çokça faydalanmıştır.Tasvir edici ve tahkiyeli anlatımı sayesinde şiirinde canlı tablolar çizmiştir.
Nazmı nesre yaklaştıranlardandır.Manzum hikâye şeklinde şiirleri vardır.
Bu Şiilerinde günlük hayatı,toplum hayatını başarıla anlatmıştır. Özellikle yoksullara,sakatlara,kimsesizlere karşı acıma duygusu bu tür Şiilerinde belirgindir.Hasta,Küfe,Meyhane,Seyfi Baba,Hasır,Mahalle Kahvesi bu türün örnekleridir.
Şiirlerini Safahat adlı kitabında toplamıştır.Safahat yedi kitaptan oluşur:
Safahat,Hakk’ın Sesleri,Süleymaniye Kürsüsünde,Fatih Kürsüsünde,Hatıralar,Asım ve Gölgeler.
Makaleleri A.Abdulkadiroğlu tarafından yapılmıştır.
Şiir ve yazar.Eski nazım biçimleriyle -azda olsa değişikliğe uğrayarak-yeni konuları işlemiştir.
Aruzu Türkçe de başarıya uygulamıştır.Sadece Ok şiirini heceyle yazmıştır.
Şiirde dile,uygun kelimelerin seçilerek yerli yerinde kullanılmasına özen göstermiştir.
Şiirde şekil mükemmelliğine,ahenge ve kafiyeye önem vermiştir.
İşlediği başlıca konu ve temalar:aşk-ı tabiat,kahramanlık,ölüm,sonsuzluk.
Şiirlerinde Osmanlı hayranlığı oldukça açıktır ve İstanbul’u da şiirinde en çok işleyen şairdir.O tam bir İstanbul aşığıdır.Tevfik Fikret’in “Sis” adlı İstanbul’u takdir ettiği şiire karşı “Siste Söyleniş” adlı şiiriyle cevap vermiştir.
Kendi Gök Kubbemiz,Eski Şiirin rüzgarıyla,Rubailer.
Eğil Dağlar,Aziz İstanbul,Edebiyata Dair.