﻿ YAZARLIK Dr. Hüseyin Yeniçeri
Dr. Hüseyin Yeniçeri / 2015-01-04 11:38:38
Yazarlıkta ilke en iyi bildiği konuyu işlemek olmalıdır. Bir konuda eksik bilgi okuyanın canını sıkar. Sait Faik'in bir yazar için, "Daha balık adlarını bilmiyor. Ondan hikayeci mi olur?" demesi boşuna değildir. Amerika'da bir kadın, kızının yazdığı öykülerin gönderdiği dergide yayımlanmaması, kızının karamsarlığa kapılması üzerine bir kadın yazara kızından gizli danışmaya karar verir. Kadın yazar, kadına "Kızına söyle en iyi bildiği konuyu işlesin." der. Kadın, yazardan aldığı öğüdü, sezdirmeden kızına aktarır:
-Kızım, bizim yaşantımızı anlatan bir öykü yazar mısın? Kızı, bu öneriyi yerinde bulur. Ailesini konu alan bir öykü yazar ve dergiye gönderir. Bir hafta sonra dergiden bir mektup gelir: "Öykünüz yeni sayımızda yayımlanmaya değer bulunmuştur." denmektedir yazıda. Ve ekte de 500 dolarlık bir çek.
Yazarlıkta ikinci adım ne yazacağım sorusuna karşılık bulduktan sonra nasıl yazacağım sorusuna karşılık verme adımıdır. Önce yazı türünü seçmekle işe başlanmalıdır. Seçilen yazı türünün özelliklerini iyi bilmek gerekir. Bunun için en etkili yöntem, o türle yazılmış örnekleri okumaktır. Türün inceliklerini öğrendikten sonra o türe ekleyecek yenilikleri olan yazar, bunu çekinmeden uygulamalıdır. Söz gelişi Ahmet Mithat, romanda "zaman"ı zaman sırasını (kronoloji) bi...linçli olarak değiştirmiş, önce sonu anlatmış, sonra başa dönmüştür. Yani kronolojide yenilik yapmıştır.
Nasıl yazacağım sorusunda da ikinci aşama "buluş"tur. Eskilerin "icat" dediği buluşun başarısı; okumaya, gözleme ve düşünmeye bağlıdır. Ayrı ayrı alanlardan elde edilen bilgi birleştirilerek buluş gerçekleştirilir. Yazarın kendisine özgü buluşlarını sergilediği yazı okuyucuları çok etkiler. Cahit Külebi'nin şiirde yansıma tipi sözcüklerden yararlanması, Ömer Seyfettin'in öyküleri şaşırtıcı bir sonla bitirmesi gibi.
Nasıl yazacağım sorusunda üçüncü aşama anlatımla ilgilidir. Sözcük seçiminden, cümle kuruluşuna, öznel anlatımdan nesnel anlatıma, cümle türlerinden hayal öğelerine kadar, söz sanatlarına yer vermeye kadar her şey anlatımın alanına girer. Yazarlıkta anlatım, yapılan işin özüdür diyebiliriz. Çünkü kendine özgü bir anlatım yakalamaktır yazarlık. Eskiler " üslub-ı beyan ayniyle insandır." sözünü anlatımın önemini vurgulamak için söylemişlerdir. Sait Faik, bir öyküsüne "Anasının gözü bir gecede yapayalnızdım." cümlesiyle başlamıştır. Sanatçının varlığı kendine özgü anlatıma ulaşmasına bağlıdır.
Yazarlıkta üçüncü ve son aşama niçin yazıyorum sorusuna cevap vermektir. Bir yazının ana düşüncesini bulduran sorudur niçin yazıyor sorusu. Yazarın yazmak için bir amacı olmalı. Yazar amacının yüceliği kadar büyüktür. Bu da ben değil biz demekle, ülkenin ve kültürün geleceğini düşünmekle, gelenin keyfi için geçmişe sövmemekle ilgilidir. Yazar idealist yani ülkücü olmalıdır. Kemik yal...ayıcısı olmamalıdır. Böyle birinin dalkavuklardan farkı yoktur. Çok yaygın bir dalkavuk fıkrası vardır:
Bir gün padişah patlıcanı över. En iyi yemeğin patlıcandan yapıldığını söyler. Görünüşü, biçimi, rengi üzerine konuşur. Patlıcanı göklere çıkarır. Sözü bitince dalkavuğu konuşmaya başlar. O da padişaha hak verir. Çok doğru değerlendirmeler yaptığını söyler. Bir saat sonra padişah patlıcanın aleyhinde konuşmaya başlar, patlıcanı kötüler, nasıl bir rezil yiyecek olduğunu söyler. Dalkavuğu da onu desteklemeye başlar. Patlıcanın aleyhinde söylemedik söz bırakmaz. Padişahın canı sıkılır. dalkavuğunu azarlar:
-Kuzum bir öyle söylüyorsun, bir böyle... Bu nasıl iştir?
Dalkavuk, hemen lafı yetiştirir:
-Efendim ben sizin dalkavuğunuzum, patlıcanın değil...