Türkmenistan, 08 İanwar 2014
Çarşenbe 8 İanwar 2014
Parça: "Mellek meselesi kyn"
İanwar 08, 2014
Sişenbe güni Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Parlamentiniň V-nji çagyrylyşynyň birinji maslahatynda ilatyň hususy ıaşaıyş jaılaryny gurmagy bilen bagly meseläniň üstünde durup geçdi. Ilaty ıaşaıyş jaı bilen üpjün etmek maksady bilen soňky ıyllarda ençeme ıaşaıyş jaıy hem gurulıar.
Ondan başga-da ilatyň ıaşaıyş jaı gurmagy üçin döwlet tarapyndan mellek ıerleri hem paılanyp berilıär. Emma käbir ildeşlerimiz şol mellekleri almagyň o diıen aňsat däldigini aıdıarlar.
Şol ildeşlerimizden biri hem daşoguzly Parça daıza. Ol hem mellek ıerini almagyň kyndygyny, berilse-de şor ıerden berilıändigini aıdıar.
Azatlyk Radiosynyň Daşoguz welaıatynyň Görogly etrabynyň “Hödekmyradow” adyndaky daıhan birleşiginiň ıaşaıjysy Parça daıza bilen geçiren söhbetdeşligini diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.
Turkmenistan -- New region "Altyn Sahra". High school. Mary. January 5, 2014
Altyn Sähra etraby Mary welaıatynyň beıleki etraplaryndan düıpgöter tapawutlanıar. Etrabyň ıaşaıyş jaylarynyň köpüsi iki gatly kottejlerden ybarat bolup, köçeleriniň aglabasy asfaltlanan we doly yşyklandyrylan.
Altyn Sähra suw, elektrik togy, tebigy gaz bilen üpjünçiligi taıdan-da töweregindäki beıleki etraplardan tapawutlanıar. Hatda bu etrapda beıleki obalaryň köpusinde bolmadyk kanalizasiıa-da bar.
Nusgalyk "Altyn Sähra"
Etrapda näçe jayyň eııäm ulanyşa berlendigini anyklap bolmady, emma 2010-njy ıylda açylyşy bolup geçen bu “göreldelik” etrabyň gurluşygy henizem dowam edıär. Şol bir wagtyň özünde-de ıurduň beıleki welaıatlaryndan hem etraba göçüp barıanlaryň köpelıändigi barada maglumatlar bar.
Emma bu ıönekeı etrap däl, eıse şol ıerde ıaşamagyň hem öz şertleri bar. Ol şertlerden birem, etraba göçüp barmak üçin ol ıerden ilki bilen jaı edinmeli. Bu ıerdäki jaılar bolsa hususy gurluşyk firmalary tarapyndan gurlup, ilata ipoteka esasynda berilıar, dört otagly jaıyň bahasy-da 40-50 müň dollar aralygynda.
Oba göçüp barmagyň şertleriniň bolşy ıaly, ipoteka boıunça jaı satyn almagyň hem öz şertleri bar. Bu proses etrap häkimliginiň adyna arza ıazmak bilen başlanyp, sonar-da onlarça dokumenti ıygnap, degişli ıolbaşçylara tabşyrmak bilen dowam etdirilıär.
Ipoteka boıunça jaı almak üçin soralıan dokumentlerden biri hem oz adyňa hususy emlägiň bolmazlygy we jay aljagyň, özüne kepil geçer ıaly, döwlet edarasynda işleıän garyndaşynyň ıa-da tanyşlarynyň bolmagydyr.
Ynha, problema hem şol ıerde döreıar. Altyn Sähranyň ıaşaıjylaryndan bolan Söhbet bu kynçylygy başdan geçirenleriň biri, ol bu barada şeyle diyıar: “Döwlet edarasynda işleıän tanşyň bolsa-da, olaryň zamun bolasy gelmeıar, sebäbi bu ullakan jogapkärçilik”.
Emma ähli şertler berjaı edilip, dokumentler degişli edaralara tabşyrylansoň hem arzaňa 3-4 aıyň dowamynda jogap berilıär. Oňa çenli dokumentleriň ählisiniň Aşgabada ugradylıandygy aıdylıar. Jaı almaga rugsat berlenden soňra onuň töleginiň 10% tölenmeli, galan bergiňi 30 ıylyň dowamynda tölemäge rugsat berıärler.
Marynyň aglaba etraplarynyň şertleri göz oňünde tutulyp aıdylanda, Altyn Sähra, uzakdan göräımäge, meniň obam bolsun diıer ıaly oba, ıöne kanaliziasiıa sistemasy hem göz oňünde tutulan etrapda, käbir jaylaryň içinde hajathanalar göz oňünde tutulmandyr. Şol sebäpden häzirki döwürde jaılaryň içinde hajathana niıetlenen goşmaça gurluşyklary gurup ıören adamlara kän duş gelmek mümkin.
Agzalan oňaıly şertleriň Altyn Sähra etrabynyň her jaıyna degişli däldigini görmek üçin uzaga gitmegiň zerurlygy ıok, etrap merkeziniň beıleki tarapyna gözüň düşende, Asgabadyň planlaşdyrylyp gurlan bölegi bilen köne Aşgabadyň arasyndaky tapawut ıada düşıär.
Sebabi Altyn Sähranyň beıleki ıarpysy köne oturymly merkezden ybarat, diňe jaılaryň däl, bu ıerde yşyklandyryş sistemasy asla göz oňünde tutulmadyk we asfaltlanmadyk köçeler hem göze ilıär. İoldaky çukurlar göz oňüne alnanda, gije ıola çykan we ıoluň ıagdaıyndan bihabar adamlaryň saglygy barada alada etmäge sebäp bar.
Emma köne etrabyň köçeleriniň ıagdaıyny gürrüň edeniňde-de, täze gurluşyklaryň bu ıerdäki köneden oturymly ıerlere-de öz oňyn täsirini ıetjekdigine umyt baglaıarsyň. Sebäbi köne Altyn Sähranyň uly ıollarynyň birinde çagyl döküp ıören maşyn hut şunuň gowy alamaty ıaly bolup görünıär.