Kara Delik Nedir, Ne Değildir? | Sosyal İçerik ve Paylaşım Platformu
Parkinson nedir, belirtileri ve tedavisi nasıl olur
Bebeklerde Kusma Neyin Belirtisidir
Teknoloji 02 Temmuz 2016 - 08:39
Kara delik kavramı ilk olarak 18. yüzyıl sonlarında ortaya çıkmış olmakla beraber, ciddi olarak tartışılması 20. yüzyıl başlarına denk gelir. Kara delik, çekim alanı
hiçbir madde ve ışınımın kendisinden kaçmasına izin vermeyecek derecede güçlü olan bir kozmik cisimdir. Bu nesneler ışık yaymadıklarından kara olarak
nitelendirilirler. Doğrudan gözlemlenemediklerinden, yakınlarındaki cisimler üzerindeki etkileri sayesinde tanımlanabilirler.
Büyük kütleli yıldızlar, yaşamlarının sonuna doğru kırmızı veya mavi süper devler haline gelirler. Yakıtları tükendiğinde süpernova denilen patlamaları
gerçekleştirirler. Eğer süpernova çekirdeğinin kütlesi Güneş kütlesinin yaklaşık üç katına ulaşıyorsa, ortaya bir kara delik çıkar. Bir kara deliğin merkezinde kütleçekim alanının ve uzay bükülmelerinin sonsuz hale geldiği ve adına “çekimsel tekillik” denen bir bölge bulunur. Tekillikleri dolayısıyla sıfır hacimli oldukları kabul edilen kara deliklerin, içlerine hapsettikleri madde ya da ışınımların neden dışarıya kaçamadığını anlamak için Genel Görelilik Kuramını göz önünde bulundurmak gerekir. Basite indirgersek bu kurama göre madde, kütlesiyle, çevresindeki uzay-zamanın yapısını değişikliğe uğratabilir. Bu varsayıma göreyse hiçbir şey -hatta ışık bile- büyük kütleli bir gök cisiminin yakınında yol alırken, düz bir çizgi halinde yer değiştiremez.
Kara deliğin içine düşmeden yanına sokulabileceğiniz en son nokta olay ufkudur (ki bazı kara deliklerde iki tanedir) ve bu noktayı geçtiğiniz andan itibaren artık geri dönüşü olmayan yola girdiniz demektir. Bu noktadan itibaren kara deliğin içine doğru çekilmeye başlayan madde, atomlarına ayrılacaktır. Bildiğimiz anlamdaki zaman bile kara delik yakınında sapmaya uğrar. Hatta kara deliğin içinde zamanın yavaş aktığı ya da hiç akmadığı tahmin edilmektedir.
Kara delikler çok uzun ömürlü olmalarına rağmen, sonsuza dek yaşayamazlar. Hawking ışınımı yaparak yavaş yavaş enerjilerini kaybederler.
Kara delikler boyutlarına göre birkaç türe ayrılırlar;
Yıldızsal kara delikler birkaç Güneş kütlesi kadar bir kütleye sahiptir. Ölen bir yıldızdan geriye kalanlar, bu cinstendir.
Dev kara delikler, galaksi merkezlerinde bulunurlar ve birkaç milyon ile birkaç milyar Güneş kütlesi arasında değişen bir kütleye sahiptirler.
Orta kara delikler 100 – 10.000 Güneş kütlesi aralığında bir kütleye sahiptir.
İlksel kara delikler ise, Büyük Patlama anında oluştuğu düşünülen çok küçük kara deliklerdir.
Evrendeki uzaklıklar söz konusu olduğunda, bir kara delik, herhangi bir kozmik cisim üzerinde, kendisiyle aynı kütleye sahip bir başka kozmik cisminkinden daha fazla bir çekim kuvveti uygulamaz; yani, kara delikleri karşı konulamaz bir kozmik emici gibi düşünmemek gerekir. Mesela Güneşimizin yerinde onunla aynı kütleye sahip bir kara delik bulunsaydı, Güneş Sistemi’ndeki gezegenlerin yörüngelerinde herhangi bir değişim olmayacaktı. Belki de artık kara delik denilince kafamızda canlanan korkunç canavar fikrinden kurtulmamız gerekebilir. Zira burnunun dibine kadar gidip sinirini bozmadığınız sürece sizinle pek de ilgileneceğe benzemiyorlar ( :
Genel göreliliğe göre kara delikler birbirleriyle bağlantılı olabilirler. Bu bağlantılara “kurt deliği“, “solucan deliği” ya da “Einstein-Rosen delikleri” gibi isimler verilmiştir. Ortaya atılan bu görüşe göre, kara delikler bir başka evrene geçiş kapıları olabilir. Evrendeki kara deliklerin sayısını kabaca tahmin edersek, uzayın iç içe geçmiş sayısız tünelden oluştuğu sonucuna varabiliriz. Bu görüş bilimkurgu roman ve filmlere de esin kaynağı olmaktadır. Bir başka görüşe göreyse, ak delikler (kuasarlar) kara deliklerin arka kapısıdır ve kara deliğin içine çekilen her şey, bu arka kapılardan dışarıya atılmaktadır.
Son yıllarda yaptığı çalışmalarıyla, bilinen anlamda kara delik denen bir şeyin olmadığını ileri süren Stephen Hawking, madde ve enerjiyi hapseden ‘görünür ufuk’ adını verdiği yeni bir ufuktan söz ediyor. Hawking, kara delik dediğimiz bölgelere giren ışığın sanıldığı gibi sonsuza dek ortadan kaybolmadığını, kara deliğin merkezinden kaçmaya çalıştıktan sonra radyasyona dönüşerek dışarı sızdığını iddia ediyor. Görünen o ki gizemi çözülene kadar, bilim dünyası kara deliklerle ilgili sayısız tahmin ve iddiaya şahit olacak.
Etiketler: Astrofizik, bilim, en büyük kara delik, evren, galaksi, Kara delik, kara delik hakkında bilgi, kara delik nasıl oluşur, kara delik nedir, kara delik video, stephen hawking, uzay, yıldız
Kararmış Dişlerden Kurtulmak Çok Kolay
League of Legends (LoL) Oyunu Hakkında Bilgiler