Trump Twitter’a Karşı; İki Sevimsizin Kapışmasından Toplum Yararına Bir Sonuç Çıkar mı? - Türk İnternet
- Bilişim Hukuku, Günlük Haberler, Sosyal Medya
Korona günlerinin ilk aşamasını geride bırakmaya hazırlandığımız bu günlerde, ABD’de gündem çok hızlı akmaya başladı. Dünyanın en ırkçı toplumu, devleti olduğu bilinse de, özellikle Obama’nın başkanlığı ile birlikte adeta yeniden hortlayan Ku Klux Klan hareketinin, Donald Trump’ın başkanlığı ile taçlanacak süreci ateşlemesi, oldukça düşündürücü. Sonrasında, ABD çapında kutuplaşmayı arttırarak Trump’ın Başkan seçilmesini hedefleyen güçlerin sosyal medya, özellikle Facebook üzerinden çalıştığının ortaya çıkması, güven duygumuzu iyice sarstı; biz sosyal medyayı diktatörlere karşı yeni örgütlenme alanı, yeri olarak görürken, ne ara demokrasiyi yok etmenin aracı haline gelmişlerdi?
Kendisini yahudi muhafazakar araştırmacı gazeteci ve politik eylemci” olarak tanımlayan Laura Loomer  ile yine kendi tabirleri ile “kamu yararı için çalışan ve kar amacı gütmeyen muhafazakar bir kuruluş” olan Freedom Watch  tarafından 30 Ağustos 2018 tarihinde Google, Facebook, Twitter ve Apple’a açılan bir davada, anılan sosyal medya platformlarının muhafazakar politik düşünceleri bastırmak için gizli bir anlaşma içinde oldukları ileri sürülmüştür .
Bu davayı ülke -ve Dünya- gündemine getiren gelişme ise, karara karşı yapılan temyiz başvurusunun 27 Mayıs 2020 tarihli karar ile reddedilmiş olması. Temyiz istemini değerlendiren üst derece mahkemesi (US Court of Appeals for The District of Columbia Circuit), ilk derece mahkemesi gerekçelerine katılarak, davacıların itirazlarının reddine karar verir . Tam da bu kararın açıklandığı dönemde, Trump Twitter ile kapışmaya başlar.
Bu tartışmayı aklımızın bir köşesinde tutalım. Twitter’ın bu hamlesine karşı Trump ne yaptı? Hemen ertesinde, 28 Mayıs 2020 tarihli bir “Başkanlık Kararnamesi” (Executive Order) yayımladı . Trump, muhafazakarların yukarıda anılan yargı sürecinde ileri sürdükleri argümanları geçerli ve doğru kabul ederek, online sansür uygulayan platformların, geleneksel yayıncılar gibi hukuki sorumlulukları olduğunu hüküm altına alıp, bir yandan yargıya bir mesaj göndermiş, bir yandan da Twitter ve diğer sosyal medya platformlarına “ensenizdeyim” mesajını güçlü bir şekilde iletmiş oldu.
Trump, yeni başkan olduğu dönemde, yedi (7) müslüman ülke yurttaşına 90 gün boyunca vize yasağı ile Suriyeli mültecile ülkeye giriş yasağını da yine bir başkanlık kararnamesi ile düzenlemişti. ABD hukuk sisteminde, Başkan’ın elindeki en önemli ve etkili düzenleme aracı olarak, çoğunlukla bir kanunun uygulamasını göstermek amacıyla, bazen de mevcut bir kanunda değişiklik anlamına gelecek bir içerikle yayımlanabilen başkanlık kararnamelerinden birisi olan ve kamuoyunda çok tartışma yaratan bu kararnameye karşı, çok sayıda dava açılmış ve nihayetinde Trump yeni bir başkanlık kararnamesi yayımlamak zorunda kalmıştı.
Bu platformların sahibi şirketlerin yurt dışında otoriter rejimlerin isteklerine uygun davranarak çelişkiye düştüğünü de vurgulayan Trump, Çin Komünist Partisi isteklerine uygun arama motoru oluşturan ABD şirketini<sup, Çin’in dini azınlıklara uyguladığı şiddeti örtbas eden reklamlara yer veren ABD şirketlerini, Hong Kong’da demokrasi eylemleri ile COVİD-19 süreci hakkında gerçek dışı bilgilere yer veren Çinli yetkililerin hesaplarını barındıran platformların sahibi ABD şirketlerini örnek gösteriyor.
Kararname’nin özünde, 1996 tarihli “İletişim Etiği Yasası” olarak çevrilebilecek “Communications Decency Act” in 230.maddesinin ne şekilde yorumlanacağı yer alıyor. Bizde 2007 tarihli, 5651 sayılı “İnternet Ortamında Yapılan yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun” un muadili ve önceli olan, ilk olarak porno yayınlarına karşı gündeme getirilen bu düzenlemenin 230.maddesi ile internet servis sağlayıları ile hizmet sunucularına getirilen “hukuki sorumsuzluk” halinin mutlak olmadığını vurgulayan Trump kararnamesinde, katılmadıkları düşünceleri sansürlemeye çalışan bu platformların, bu davranışları ile sorumsuzluk hali dışına” çıktıkları ve geleneksel yayıncıların hukuki sorumluluklarına sahip oldukları kuvvetli şekilde ifade edilmiştir.
Bu düzenleme nasıl okunmalı? Bu soruya yanıt ararken, esasında, Twitter üzerinden sosyal medya platformlarına getirilen bu “sağ” eleştirinin, pekala bir”sol” versiyonunun da olabileceğini anımsıyoruz. Üstad Avukatlık Dergisi’nin Bahar 2019 sayısında yayımlanan, yine bir başka araştırmacı gazeteci Carole Cadwalladr, “Facebook’un Brexit’teki Rolü ve Demokrasiye Tehdidi” başlıklı konuşmasını “… Demokrasinin teminatı yok, demokrasi kaçınılmaz bir son da değil. Savaşmak zorundayız, kazanmak zorundayız. Teknoloji şirketlerinin kontrolsüz güce sahip olmalarına izin veremeyiz. Bunu sağlamak bize, bana, sana ve hepimize düşen bir sorumluluktur.” çığlıklarıyla bitirip, bu sosyal medya platformlarını “otoriterliğin cariyesi” olmaya çalışmakla suçlarken, neredeyse aynı, Trump argümanlarını kullanıyor.
Bu düzenleme ile ilgili bizim açımızdan dikkat çekici bir başka yön de, Nisan 2020’de kamuoyu bilgisine sunulan torba kanun teklifinde, sosyal ağ saylayıcı olarak tanımlanarak, belirli bir sisteme dahil edilmeye çalışılan şirketlerin de, Trump tarafından eleştirilen, aynı sosyal medya şirketleri olmaları. Ülkemiz yargı organları tarafından verilen kararları uygulamak konusunda kendisinde bir serbesti gören bu sosyal medya şirketleri, anılan düzenleme ile Türkiye’de temsilci bulundurmak ve yargı kararlarını uygulamakla yükümlü kılınıyordu. Kararların anılan sosyal ağ sağlayıcıları tarafından yerine getirilmemesi halinde, bant genişliğinin daraltılması ile, bir anlamda erişim engelleme yaptırımına maruz kalacak bu şirketler adına düzenlemeyi eleştiren pek çok kişi ve kurum, düzenlemeyi sansür olarak ifade etmişti.
Geldiğimiz noktada, Trump ve benzerleri gibi düşünmekle, Twitter gibi giderek devleşen, tekelleşen ve kendilerini düzenlemelerden muaf gören teknoloji tekellerine mahkum görmek ikilemi dışına çıkıp, bu iki sevimsizin tartışmasından, toplum menfaatine bir çıktının mümkün olup olamayacağını değerlendirmek gerekiyor. Unutulmamalı ki, Trump’ı ABD Başkanı yapan süreç, anılan sosyal medya platformlarının en tehlikelisi olan Facebook ile Cambridge Analytica isimli şirket arasındaki yasa dışı veri ticaretine  dayanmıştır. Facebook, sahip olduğu kullanıcı verilerini yasa dışı bir şekilde bu tüccar-ırkçı ekibe vererek, kasden tırmandırılan kutuplaşma ortamında Trump’ın başkan olmasını sağlamıştır.
“yazıda geçen yargı kararları konusunda desteği için Avukat N.Buğçe Bakırel’e teşekkür ederim.”
 Laura Loomer for Congress
 Freedom Watch Files Class Action Complaint Against Google
 Freedom Watch, Inc. v. Google, Inc.
 Executive Order preventing Online Cencorship
 Timeline Muslim Ban
 Google’s prototype Chinese search engine links searches to phone numbers
 Section 230 of the Communications Decency Act
 Üstad Dergi Bahar Sayısı 2019
 ICO Soruşturması Facebook’un, Cambridge Analytica Veri Skandalındaki Hatalarını Ortaya Koydu
Etiketler: Anayasa MahkemesiBilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK)Donald TrumpGet the Facts EtiketiLaura LoomerManşetTwitter