Uzay Teknolojisi Sayesinde Geliştirilen 13 İcat - Türklance
Dizüstü Nasıl Yapılır Yazar: Ali Nafi Gündüz / 24 Aralık 2018
NASA, varlığı boyunca birçok uzay çağı teknolojisine ve icatına öncülük etmiştir. Bunlardan bazıları günlük hayatımıza bile girdi.
NASA’nın uzun bir buluş geçmişi var ve program kapsamında yaratılan birçok teknoloji uzay çağı teknolojisini kamuya kazandırdı. Velcro ve Tang gibi bazı teknolojiler yanlış bir şekilde NASA’ya atfedilir, ancak diğerleri NASA bilim adamları ve mühendislerinin çalışmaları olmasaydı var olamazdı.
Kuruluşundan bu yana, NASA, ana tüzüğünde şu ifade bulunur;
“Dünya atmosferi içindeki ve dışındaki uçuş sorunları ve diğer amaçlar için araştırma sağlamak.”
Bu asil sebebin peşinde birçok yeni bilimsel keşif, patent ve spinoff teknolojisi oluşturulmuştur.
Washington’un, NASA’nın merkezindeki teknoloji transferi ve icatları program yöneticisi Daniel Lockney geçtiğimiz günlerde space.com’a “Daha iyi uçaklar alıyoruz, ya da uzaydan daha iyi hava tahminleri alıyoruz, elbette, aynı zamanda daha iyi beslenen çocuklar elde ediyoruz. Bu tür şeyler, insanların çok da dikkat ettikleri şeyler değil” demişti.
Dikkate değer örnekler arasında süper aerodinamik mayolardan çizilmeye karşı dayanıklı plastiklere kadar birçok şey var, ancak bununla sınırlı değil. Aşağıda bunlardan en çok dikkat çeken örnekleri toplamaya çalıştık.
1. Hafızalı Köpük
Hafızalı köpük (memory foam) ilk olarak 1966 yılında NASA tarafından geliştirilmişti. Buluşun amacı astronotlar için kalkış ve iniş sırasında G kuvvetlerinin etkilerini hafifletmek için özelleştirilebilir koltuklar yapmaktı.
Mühendisler kısa süre sonra astronotların fiziğindeki büyük değişkenliğin bir soruna neden olabileceğini anladı. Ayrıca vücut şekillerinin, antrenman yaparken değiştiği görüldü.
Bu, teoride, bireysel uçuş koltuklarının her uçuş için değiştirilmesi gerekebileceği anlamına geliyordu. Bu pratikten uzaktı ve bu nedenle başka bir çözüm bulunması gerekiyordu.
Çözümleri, astronotun şekline göre kalıp oluşturabilecek ve kullanılmadığı zamanlarda “dinlenme” durumuna geri dönebilecek bir malzeme tasarlamaktı – yani hafızalı köpük.
NASA nihayet 1980’lerin başındahafızalı köpüğü kamuya tanıttı.
Her ne kadar başlangıçta özel şirketler tarafından üretimi çok pahalı olsa da, üretim maliyeti zaman içinde önemli ölçüde düştü. Bugün şiltelerden kaskların içindeki astarlara kadar birçok üründe bulunabiliyor.
Günümüz hafızalı köpüklerinin çoğu, uygulamaya bağlı olarak viskozitesini ve yoğunluğunu arttırmak için diğer bazı katkı maddeleri ile birlikte poliüretandan oluşmaktadır. Pek çok köpük formülünün hassasiyetle korunan bir sır olduğu bilinmektedir.
2. Bebek mamaları
Marketlerde satılan bebek mamaları, NASA tarafından geliştirilmiş olan besin zenginleştirme bileşenleri içerir. Alglerin uzun süreli uzay yolculuklarında geri dönüşüm ajanı olarak kullanılma potansiyeli araştırılıyorken daha sonra Formulaidin bulunmasına yol açan bir araştırma süreciydi bu.
Bu yosun bazlı bitkisel yağlar, daha sonra 1980’lerde proje üzerinde çalışan eski NASA bilim adamları tarafından Maryland’deki Martek Biosciences Corporation tarafından ticari olarak üretildi. 1994 yılında Formulaid adına ABD’de patent aldı.
Formulaidin bebeğin zihinsel ve görsel gelişimine oldukça faydalı olduğuna inanılır ve ayrıca iyi bir besin takviyesi olarak kabul edilir. Bunun nedeni iki temel çoklu doymamış yağ asidi içermesidir.
Bunlar Dokosakseaenoik Asit (DHA) ve Arakidonik Asit (ARA) olarak bilinir. Tesadüfen bu iki yağ asidi ayrıca insan sütünde de bulunabilir vebebekler için hazır formüllerde eksik olma eğilimindedir.
Bu yağ asitlerinin her ikisinin de, beyin retinası ve insan retinalarında yoğunlaşmasının çok önemli olduğu ispatlanmıştır. Belirgin bir öneme sahip olmasına rağmen, insan vücudu tarafından sentezlenemezler ve bu nedenle diyetinizden çıkarılmaları gerekir.
Bugün, ABD’de zenginleştirilmiş bebek mamalarının çoğunda ve dünya genelinde 65’ten fazla ülkede bebek mamalarına katkı maddesi olarak kullanılır.
3. Akülü El Süpürgesi
Mütevazi ‘El süpürgesi’, NASA tarafından Apollo Space Mission’ın bir parçası olarak geliştirildi. Asıl amaç, ayın yüzeyinden çekirdek numuneleri çıkarabilecek bir tür taşınabilir, kendi kendine yeten matkap geliştirmekti.
Black & Decker’a bu aracı geliştirmek için teklif götürüldü ve daha sonra tasarımı optimize etmek için bir bilgisayar programı tasarlandı. Bilgisayar programı, minimum güç tüketimi için maksimum motor gücü sağlayacak teknolojiyi geliştirmek için kullanılmıştı.
Araştırmalar sonuçta, bir dizi akülü el tipi cihazın geliştirilmesine yol açtı. Bunların en başarılısı, 1970’lerin orijinal markası ‘Dustbuster’ ile ölümsüzleştirilen, kablosuz minyatür elektrikli süpürge oldu.
Ticari olarak ilk başarılı makine, 1979 Ocak’ında o zamandan beri sayısız kopya ile üretildi. 1995 yılında, orijinal 1979 Dustbuster, Smithsonian Ulusal Amerikan Tarihi Müzesi’ndeki elektrikli koleksiyona yerleştirildi ve tarihte sonsuza dek yerini aldı.
4. Folyo Battaniyeler
İsim muhtemelen kendini ele veriyor. ‘Uzay Battaniyesi’ (İlkyardım kitleri ve kamp ekipmanlarında bulunur) gerçekten NASA araştırmasının ürünü. Uzay battaniyeleri, bilmiyorsanız, ısı yansıtıcı ince plastik tabakadan yapılmış düşük ağırlıklı ve düşük hacimli battaniyelerdir.
Tasarımı, radyasyon, buharlaşma veya konveksiyon yoluyla kaçacak olan ısı kaybını azaltmak için mükemmeldir. Bununla birlikte, malzeme, aslında, aynı amaç için bazı uzay gemilerinin dış yüzeylerinde kullanılmak üzere tasarlandı.
İlk olarak 1964 yılında ABD Uzay Programı’nda kullanılmak üzere NASA’nın Marshall Uzay Uçuş Merkezi tarafından geliştirilmiştir. Metalize bir polietilen tereftalat (MPET) malzemeden üretilmiştir.
Uzay battaniyesi malzemesi genellikle altın veya gümüş renklidir ve% 97’ye kadar yayılan ısıyı yansıtabilir. Uzay uygulamaları için, poliamid substrat genellikle uzayda bulunan düşmanca ortama daha dirençli olduğundan da kullanılır.
5. Vakumlu Poşetler
NASA, o zaman, uzaya gönderilen herhangi bir yiyeceğin, hastalık üreten bakteri ve diğer toksinlerin arındırılmış olmasını istiyordu. O sırada endüstri liderlerinden biri olan Pillsbury’ye başvuruldu.
Pillsbury ve NASA, geleneksel yöntemlerin ürünü tükettiğini anladı. İhtiyaç duyulan şey, tüm ürünlerin aynı standartta olmasını sağlayacak bir sistemdi.
Pillsbury, NASA’nın mühendislik kritik kontrol noktası konseptinden ilham aldı ve konseptlerini gıda ürünlerinin üretim sürecine uyguladı. Bu strateji, ürünün çürümesi yerine kontaminasyonun önlenmesini sağladı.
Şu anda dünyada 150’den fazla ülkede bir endüstri standardı olarak kullanılmaktadır.
6. Dondurulmuş Gıdalar
Dondurulmuş gıdalar, teknik olarak NASA tarafından icat edilmemiş olsa da, onlar tarafından yönetildi. NASA, uzun süreli Apollo görevleri sırasında astronotlarına beslenme sağlamak için bir araç istedi.
Jacques-Arsène d’Arsonval, 1906’daki sürecin mucidi olarak geniş çapta itibar kazanmıştır ancak süreç daha sonra 1938’de Nestle tarafından devralınmıştır.
Dondurarak koruma tekniği, İkinci Dünya Savaşı sırasında kan serumunun korunmasında yaygın olarak kullanılmıştır. Kapsamlı bir araştırmadan sonra, bu tekniği Nestle uzay yemekleri için geliştirmeye karar vermiştir.
İşlem, pişirilen yiyeceklerin daha sonra hızlıca dondurulması mantığına dayanır.
Ürünleri yemek için, daha sonra, dondurma işlemi sırasında oluşan buz kristallerini çıkarmak için yemekler bir vakum odasında yavaşça yeniden ısıtıldı. Bu teknik, dondurulmadan önceki besin değerinin% 100’e yakın korunmasıyla oldukça etkili olduğunu kanıtladı.
Tipik olarak dondurularak kurutulmuş yiyecekler, orijinal yiyecek ağırlığının yaklaşık% 20’si kadar olmasına rağmen, besin değerlerini korumaktadır.
Bu teknik, bugün engelli ve yanlız yaşayan yetişkinlere basit besleyici yemekler sunmak için yaygın olarak kullanılmaktadır.
7. İşitme Cihazları
Eski bir NASA ekipman mühendisi olan Adam Kissiah, 1970’lerin ortalarında işitme cihazları tasarladı ve geliştirdi. Kennedy Uzay Merkezi’nin teknik kütüphanesinde, mühendislik ilkelerinin orta kulaktaki etkilerini incelemek için öğle aralarını ve diğer boş zamanlarını kullandı.
Kissiah, kendi zayıf işitmesinden duyduğu hayal kırıklığı nedeniyle cihazı geliştirmek istedi. Ayrıca sorunu çözmek için üç başarısız düzeltme ameliyatı geçirdi.
Araştırma ve geliştirmesinin tamamlanması yaklaşık 3 yıl sürdü ve 1977’de işitme cihazı için patent aldı. Zamanın geleneksel işitme cihazları hasta için basitçe sesleri güçlendiriyor ancak Adam’ın cihazı gerçekten çok farklı çalışıyordu.
Onun geliştirdiği cihazlar konuşma sinyali bilgilerini seçebiliyor ve bunları hastanın kulağındaki elektriksel darbelere dönüştürebiliyordu. İşitme sinirinin farklı bölgelerine beyine elektrik darbeleri göndermek için hastanın doğal işitme sistemini devre dışı bırakabiliyordu.
Buluşundan bu yana 320.000’den fazla hastanın yaşamı bu düzeltici implantlar sayesinde sonsuz bir şekilde iyileştirildi. Bunlar doğumdan beri sağır olan hastaları da içeriyor.
Adam, 2003’te çalışmaları sayesinde Uzay Vakfı’nın ABD Uzay Teknolojisi Onur Listesi’ne girmiştir.
8. Kulak Termometreleri
NASA, kulaktan ısı ölçen kızılötesi termometreyi geliştirmek için Diatek Corporation ile işbirliği yaptı. Bu cihaz, hastanın kulak zarı tarafından yayılan termal radyasyonu, yıldızların ve gezegenlerin sıcaklığının da ölçüleceği gibi ölçer.
Bunu, ölçülen bir cisim tarafından yayılan termal (siyah gövde) radyasyona dayanarak sıcaklığı çıkartarak yapar. Her cihaz, kızılötesi termal enerjiyi enerjiyi elektrik sinyaline dönüştüren bir dedektöre odaklamak için bir merceğe sahiptir.
Bu sinyal daha sonra sıcaklığa dönüştürülür, ortam sıcaklığıyla karşılaştırıldıktan sonra cihazda görüntülenir.
NASA’nın desteği ile Teknoloji Ortak Programları aracılığıyla geliştirilmiştir.
Bu cihazın yararı, mukoza zarlarıyla temastan kaçınması ve yenidoğan hastaların sıcaklıklarını ölçmek için kolayca kullanılabilmesidir.
Bugün mekanik ve elektrik sistemlerdeki sıcak nokta ısılarının izlenmesinden hasta sıcaklıklarının kontrol edilmesine kadar çok çeşitli uygulamalarda kullanılmıştır.
9. Su Tabancaları
Her yerde bulunan su tabancaları, eski bir ABD Hava Kuvvetleri çalışanı ve NASA mühendisi Dr. Lonnie Johnson tarafından yaratıldı. Lonnie, banyosundaki soğutma sistemlerini denerken bu fikir aklına geldi.
Deneyleri sırasında üzerinde çalıştığı ekipmandan güçlü bir su akımı geldi. Basınçlı su tabancası yapma potansiyelini anında fark etti ve bir prototip yapma konusunda karar verdi.
Prototipi uzun bir PVC boru, akrilik cam ve boş bir plastik soda şişesinden oluşuyordu. Başlangıçta oyuncağı çabucak üretmek istedi, ihtiyaç duyduğu sermayenin ihtiyaçlarının çok üstünde olduğunu fark etti.
1989 yılında Larami Toy Company Başkan Yardımcılığı görevini oyuncak fuarında gerçekleştirinceye kadar çeşitli oyuncak markalarına yaklaştı. Bazı iyileştirmelerden sonra, ilk su tabancası ‘Power Drencher’ 1990 yılında satışa sunuldu.
Marka adı 1991’de Süper Soaker olarak değiştirildi ve şimdi Hasbro markası altında dağıtılıyor. O zamandan beri üretilen en popüler oyuncaklardan biri haline geldi ve ‘Super Soaker’ terimi basınçlı oyuncak su tabancasının kısaltması oldu.
10. Lazer/Nano Yüzücü Mayoları
Speedo’nun LZR Racer Mayosu 2008 yılında tanıtıldı. Bu ürün, 2009 yılında FINA tarafından uluslararası rekabetçi yüzme yarışmalarında yasaklandı.
NASA’nın yardımıyla ultra aerodinamik ve düşük sürtünmeli mayo üretecek şekilde tasarlandı. LZR Racer, kaynaklı dikişlerden ve sürtünmeyi yüzde 6’ya kadar azaltabilen nano dokuma kumaşlardan yapılmıştır.
Ayrıca, yüzücü kaslarının hareketini azaltmaya yardımcı olmak için bir kuşak görevi gören bir çekirdek dengeleyicisine sahiptir. Bu özellik, yüzücünün suda uzun süre boyunca uygun açıyı korumasına yardımcı olmak için tasarlanmıştır.
Kıyafetin etkinliği üzerine yapılan araştırmalar, hava kabarcığının yüzücü gövdesiyle elbise arasında sıkışabileceğini de buldu. Bu, yüzücünün hafifçe suyun yüzeyine itilmesine yardımcı olur, böylece suya kıyasla daha düşük hava sürtünmesinden faydalanabilirler.
Yasak, bu mayoyu giyen sporcuların Mart 2008’de yüzmede dünya rekorları kırmasından sonra geldi.
11. Aktif Piksel Sensörleri
Modern cep telefonları ve GoPro kameralarının, kökeni kısmen NASA / JPL bilim adamı Eric Fossum’un çalışmalarına kadar gidebilir. Çalışmaları gezegenler arası görevler için kameraların minyatürleştirilmesi üzerine yoğunlaşmıştı.
Bubu elde etmek için Fossum, yaygın olarak kullanılan, tamamlayıcı metal oksit yarı iletken (CMOS) görüntü sensörleri geliştirdi.
CMOS kullanan görüntüleme aygıtları, 1960’larda daha önce hiç kimse tarafından teknolojiyi pazarlanabilir kılmayı başaramamışlardı. CMOS tarafından oluşturulan görüntüler sinyal gürültüsünden ve diğer sorunlardan muzdarip olma eğilimindeydi.
Fossum’un anlayışı, kaliteyi arttırmaya yardımcı olmak için şarja bağlı cihaz (CCD) teknolojisinden yararlanmaktı. Bu, CMOS aktif piksel sensörlerinin oluşturulmasına neden oldu.
Bu teknoloji o zamandan beri dijital görüntüleme endüstrisine hâkim oldu. Ayrıca akıllı telefonlar ve diğer aygıtlardaki kameraların önünü de etkili bir şekilde açtı.
12. Çizilmeye Dayanıklı Camlar
Çizilmeye Dayanıklı Lensler NASA’nın AMES Araştırma Merkezi ve Foster-Grant Corporation tarafından ortaklaşa geliştirilmiştir. Gelişiminden önce lensler öncelikle toprak ve cilalı camdan yapılmıştır.
FDA, 1972’de güneş gözlüklerinin ve reçeteli lenslerin kırılmaya dayanıklı olmasını gerektiren bir düzenlemeyi geçti. Bu, üreticilerin cam yerine plastik merceklere dönmesine neden oldu.
Plastik bir alternatif olduğu kadar çizilmeye yatkındı – bir çözüme ihtiyaç vardı. NASA’nın astronot kaskları ve diğer plastik havacılık ekipmanları için bir dizi çizilmeye dayanıklı yüzey geliştirdiği biliniyordu.
Foster-Grant, 1983 yılında çizilmeye dayanıklı plastiklerin geliştirilmesi ve üretilmesi için NASA’dan lisans aldı. Kendi araştırmalarını NASA’yla birleştirdiler ve teknolojiyi pazara sundular.
Günümüzde çoğu güneş gözlüğü, reçeteli lensler, ABD’de ve dünyadaki güvenlik lensleri çizilmeye dayanıklı plastiklerden yapılmıştır.
13. Protez Uzuvlar
NASA, protezler ve yapay uzuvların alanına büyük ölçüde katkıda bulunmuştur. Bu alandaki yatırımlarına devam etmeleri, şok emici ve yastıklama gibi birçok uzay çağı ilerlemesinin dahil edilmesine yol açmıştır.
Bu, insanlar ve hayvanlar için geliştirilmiş protezlerin yaratılmasını (özel sektörde) mümkün kılmıştır. Environmental Robot’s Inc gibi şirketlerle çalışarak, yapay kas sistemleri, sensörler ve aktüatörler gibi diğer gelişmeler hızlı bir şekilde rafine edilmekte ve modern dinamik yapay uzuvlara dahil edilmektedir.
Diğer gelişim alanları arasında NASA’nın hafızalı köpük teknolojisinin ticari olarak uyarlanması yer almaktadır. Bu gelişmeler özel kalıplanabilir malzemelerin yapay uzuvlara eklenmesini ve daha doğal görünmesini sağlar.
Diğer uygulamalar, bacak ve hastanın derisi arasındaki sürtünmeyi azaltmanın yanı sıra ısı ve nem birikimini azaltmayı içerir.
Tags: günlük hayat, nasa, uzay teknolojileri, uzay teknolojisi, uzay teknolojisi icatlar, uzay teknolojisinin geliştirdiği aletler, uzay teknolojisiyle geliştirilen ürünler