Ihlamur - Bitkiler
Anasayfa Şifalı Bitkiler Ihlamur
15:35:00 Şifalı Bitkiler
Ihlamurgiller familyasının bir üyesidir. Hoş kokulu çiçekleriyle tanınmaktadır. Ihlamur ağaçlarının dünyada yetişen 30 civarı türü vardır. Ülkemizdeyse büyük yapraklı, küçük yapraklı ve gümüş denilen türleri daha çok yetiştirilmektedir. Yaklaşık olarak 20-30 metreye kadar ulaşan ağaçları vardır. Yürek şeklindeki yapraklarının uzunluğu 5-10 cm’dir. Uzun saplı olan yapraklarının dişli kenarları vardır. Ihlamur ağacının çiçekler Haziran ve Temmuz’da açar. Ömürleri kısa olan çiçekler sarkık demetler halindedir ve kendine özgü kokusu ile tanınmaktadır. Ihlamur ağacının yetiştiriciliği genellikle tohumla yapılmaktadır.
Ihlamur ağacının yaklaşık ömür süresi bin yıldır. Birçok şehrimizde 500-700 yaşında ıhlamur ağaçları görmek mümkündür. Ihlamur ağacının geçmişi Orta Avrupa’ya dek dayanmaktadır. Köylerde yetiştirilme oranı fazladır. Ihlamur ağaçları eski zamanların buluşma noktası niteliğine sahip bir ağaç türüdür. İnsanlar ıhlamurun altında bir araya gelerek hasbihal ederler, ıhlamurun gölgesinde çeşitli festivaller düzenlenirmiş. Eski zaman köy mahkemelerinin de ıhlamur ağacının altında kurulduğu bilinmektedir. Bu özelliğinden dolayı ıhlamur ağacına mahkeme ıhlamuru, mahkeme ağacı gibi isimler de verilmiştir. Slav ve Germenler için ayrı bir öneme sahip olan ağaç kutsal sayılmaktadır.
Haziran ve ağustos arası dönemde sarımsı renkli hoş kokulu çiçekleri açar. Çiçekler sarkık bir konumda yaprakların orta damarına bağlanmış olurlar. Ihlamur ağacının tek tohumlu olan meyvesi ufak, kuru ve yuvarlaktır. Ihlamur ağacının çelikle, tohumla veya filizlenen köklerinin ayrılı dikimiyle çoğaltılması mümkündür.
Ihlamur ağacının çiçek ve yapraklarında farnesol içerikli uçucu yağ, tanen, yapışkan bitki sıvısı ve tilyum adlı glikozit bulunmaktadır. Çiçek ve yapraklarının tıbbi etkilerinden dolayı kullanımı yaygındır. Öte yandan yumuşak, beyaz ve homojen yapıdaki kerestesi de heykelcilik gibi alanlarda kullanılmaktadır. Ihlamurun gövde kabuklarının kullanım alanı ise boyacılık ve halat yapımıdır.
Kullanım alanı: Ihlamur ağaçlarının kullanım alanları gölge ağacı nitelikleriyle park ve bahçelerdir. Uzun bir ömür süren ıhlamur ağaçları, zaman içerisinde daha ihtişamlı bir görünüme sahip olmaktadır. Ağacın kabuklarında yer alan liflerden elde edilen ip dokumacılık alanında kullanılmaktadır. Arıcılık açısından da önem arz eden ıhlamur ağacı arılar için nektar amacıyla kullanılır. Bu sayede ıhlamur balı elde edilmektedir. Ihlamur balı çok şifalı ve bir o kadar da lezzetli bir baldır.
Ülkemizde ıhlamur çeşitleri arasında en fazla bulunanı büyük yapraklı ıhlamurdur. Onu takip eden küçük yapraklı ıhlamur ağacı ülkemiz ıhlamur yetiştiriciliğinde 2. sırayı yer alır. Bu ağaç türlerinin çiçek ve yapraklarından sağlanan tıbbi etkilerle yararlanma alanları şu şekildedir:
- Sinir sistemindeki gerginliklerde azalma sağlar. Yatıştırıcı, rahatlatıcı ve uyku verici özelliktedir.
- Kadınlarda aybaşı öncesinde gerginlikleri giderir, aybaşı sancılarının azalmasını sağlar.
Bu tür etkileri sağlamak için, yazın ortasında, yeni açan ıhlamur çiçekleri kuru bir günde toplanır. Toplanan çiçeklerin yanına bir miktar yaprak eklenerek gölgede kurumaya bırakılır. Güneş görmeleri halinde çiçeklerin kokuları ile etkileri büyük oranda kayba uğrar. Kurutulan çiçek-yaprak karışımından bir tatlı kaşığı kadar alınıp üzerine bir bardak kaynar su döküldükten sonra 10 dakika boyunca demlenir. Günde 3 defa birer bardak içilir.
- Aynı zamanda ıhlamur terleticidir.