Ayvansaray'ın kutsal emanetleri: Meryem'in...
Ayvansaray, inançların harmanlandığı bir semt. Burada adım başı karşınıza dini bir yapı çıkıyor. Ayazma Kilisesi, bölgenin en eski dini yapılarından biri. MS 451 yılında Bizans İmparatoru Marcian'ın eşi Pulcheria tarafından yaptırılmış. Tabii o günden bugüne kilise mimari olarak fazlasıyla değişime uğramış. Değişmeyen tek şey ise kiliseye adını veren ve kutsal olduğuna inanılan suyun varlığı. Ancak kilisenin kutsallığı ve önemi sadece sudan kaynaklanmıyor. Meryem'in Kudüs'ten getirilen giysi ve pelerinin bir zamanlar burada olması da kilisenin ününü artırmış.
Ayvansaray'ın merkez camisi konumundaki Atik Mustafa Paşa Camisi, aslında bir kilise. Bizans Dönemi'nde Aya Tekla Kilisesi olması muhtemel yapı 15. yüzyılda camiye çevrilmiş.
Pterion Hisarı, geçmişte bölgenin savunmasını daha güvenli hale getirmek için inşa edilmiş. Surlara eklenme tarihinin ise 5. yüzyıl olduğu tahmin ediliyor. Yıllar boyu İstanbul savunmasının en zayıf halkası olarak bilinen bölge, bu hisarın yapılmasından sonra savunma gücünü artırmayı başarmış.
Özellikle 7. yüzyılda İstanbul'u kuşatan Arap ordularından şehit düşenlerin mezarları genellikle bu bölgede yer alıyor. İstanbul'un fethinde savaşan bir derviş olan Toklu Dede'nin türbesi de burada bulunuyorken, şimdi geriye sadece yıkık duvarları kalmış.
Hisarın iç tarafında kalan bölüm ise, Hz. Muhammed'in yakınında bulunmuş kişilerin mezarlarının bulunduğu Sahabeler Haziresi. İşte tam bu türbelerin ve hisarın yanı başına şu günlerde kocaman bir otel inşa ediliyor.
Surların ardında kaldığı için pek göze çarpmıyor bu inşaat. Surlar bu kez İstanbul'u değil, kentsel dönüşümü koruyor. Kadim kent usul usul dönüşüyor, yani ruhumuz bile duymadan ruhunu kaybediyor.