Vertigo Hakkında Mutlaka Bilinmesi Gereken 10 Detay - FilmLoverss
Sinema tarihinde gerilimin ustası olarak anılan Alfred Hitchcock’un Vertigo’su gerek çekimlerinde kullanılan kamera teknikleriyle gerekse olayı ele alış şekliyle yönetmenin başyapıtlarından biri olarak kabul edilir. Vizyona girdiği dönem eleştirilerin odağı olan ama sonrasında ise kült filmler arasında yer alan yapım; zengin bir iş adamının psikolojik sorunlar yaşayan eşini, bir suçluyu yakalamaya çalıştığı sırada çatıda asılı kalan ve sonrasında yükseklik korkusu oluştuğu için mesleğini bırakan bir dedektife takip ettirmesiyle yaşanan olayları anlatır. Film, 2012 yılında British Film Institute’un düzenlediği Sight and Sound anketinde şimdiye kadar yapılmış en iyi film seçildi. James Stewart ve Kim Novak’ın oyunculuklarıyla ölümsüzleşen Film; senaryosu, teknikleri ve barındırdığı psikolojik gerilim ögeleri ile birçok eleştirmenin kalemine yansıdı, birçok incelemenin konusu oldu. Vertigo’nun 60 yıl önce bugün prömiyerini gerçekleştirmesi sebebiyle Vertigo hakkında mutlaka bilinmesi gereken 10 detayı sizler için sıraladık.
Jenerikte isms geçmeyen ikinci kameraman Irmin Roberts’ın keşfettiği vertigo efekti sinema tarihine ismi Vertigo film ve Hitchcock ice anılacak şekilde geçti. Vertigo efektini kısaca açıklamak gerekirse kamera geriye doğru giderken (dolly out) zoom in yapılması durumu olarak özetlenebilir. Bu tekniği bir merdiven boşluğunda uygulamak ise beyazperdede birkaç saniye görünecek bir sahne için 19,000 dolar harcanmasıyla sonuçlanmış. Nitekim tekniğin hem başarılı uygulanması hem de karakterin filmik dünyadaki hissiyatını izleyiciye müthiş bir başarıyla yansıtması, izlediğimiz sahneyi unutulmazlar arasında konumlandırdı.
Vertigo Efektini İlk Kez Rebeca Filminde Görebilirdik
Alfred Hitchcock aslında Vertigo’dan önce yukarıda bahsi geçen ve film sebebiyle Vertigo efekti olarak andığımız tekniği ilk olarak Rebeka (1940) filminde kullanmak istemiş ancak dönemin teknik bakımdan yetersiz kalması sebebiyle bu isteğini ertelemek durumunda kalmış. Vertigo efekti Hitchcock’un aklına ilk kez bir partide bayıldığı zaman gelmiş.
Madeleine ve Doğru Işık
Alfred Hitchcock, Legion of Honor Sarayı’nda Madeleine’in tabloya baktığı sahnede doğru ışığı bulabilmek ve bulduğu ışığı kullanabilmek için bir hafta geçirmiş.
Kim Novak Yanlış Tercihti
Filmin üzerinden belirli bir vakit geçtikten sonra Alfred Hitchcock verdiği bir röportajda Kim Novak’ın Vertigo için yanlış bir oyuncu tercihi olduğunu açıkladı. Yanı sıra filmin gişede başarısız olmasının ardından Hitchcock’un James Stewart’ın bu film için biraz yaşlı kalmış olmasını da başarısızlığın sebeplerinden biri olarak göstermişti.
Vertigo Kelimesinin Filmde Kullanımı
Vertigo kelimesi filmde yalnızca bir kere geçer. Filmin başlarında Scottie’nin Midge’e vertigo kelimesini kullandığı bir sahnenin yer alması dışında filmin ismine atıfta bulunan herhangi bir diyalog bulunmaz.
Vertigo Bir Romana Dayanıyor
Vertigo’nun orijinal kaynağının D’entre Les Morts (From Among The Dead) adlı Fransızca bir roman olduğu belirtiliyor. Kitapta olaylar Paris’te geçerken Alfred Hitchcock San Francisco’yu kullanmayı tercih etmiş. San Francisco’nun ayrıca bir şehir olarak Scottie’nin duygu durumuna denk düşen bir şehir olduğu düşünülmüş.
Kitapta Yer Alan İsimlerin Değiştirilmesi
“Madeleine” ismi Magdalalı Meryem’e atıfta bulunmasıyla birlikte Vertigo’nun esinlenildiği kitapta yer Alan ve değiştirilmeyen tek karakter ismi. Örneğin kitapta Judy karakteri Renée ismiyle karşımıza çıkıyor. Aslında Judy olarak değiştirilen Renée ismi; kökü Renatus’a dayanan ve yeniden doğmak anlamı taşıyan Fransızca bir isim olması sebebiyle de olay örgüsünde önemli bir misyona sahip.
Elbette Alfred Hitchcock filmografisine aşina herkesin bildiği gibi yönetmen filmlerinde küçük roller oynamayı hatta genellikle sahneden geçip giden bir figurasyon olmayı sevdiğini bilir. Benzer şekilde Hitchcock’u Vertigo’da, elinde bir müzik enstrumanı çantasıyla ve filmde sıklıkla kullanılan bir renk olan gri bir takım elbiseyle yürürken görmek mümkün.
Vertigo, sinema tarihinde bilgisayar grafiklerinin kullanıldığı ilk film olmasıyla da öne çıkıyor. Grafik çalışması Saul Bass tarafından yapıldı.
Film İçin Düşünülen Farklı İsim Önerileri
Esinlenilen kitabın isminin İngilizce çevirisi olan From Among the Dead’in son tahlilde ortaya çıkan filme uymadığının düşünülmesiyle birlikte yeni isim arayışları gündeme gelmiş. Bu noktada Paramount’un önerdiği birkaç isim ise şöyle sıralanıyor: A Matter of Fact, The Mad Carlotta, Face in the Shadow ve Possessed by a Stranger. Yazılan ilk draftın ardından ise Maxwell Anderson’ın Darkling I Listen ismini kullandığı belirtiliyor.
Alfred HitchcockFrom Among the DeadIrmin RobertsJames StewartKim NovakRebekaSaul BassVertigo
“Filmloverss Hitchcock Özel Haftası”