Değerli kardeşlerim, iki üç gün evvel bir bacım sultanımızın bir sorusu oldu bu fakîre. Biz de buna istinâden kendisine cevâben bu nâçizane değersiz yazımızı yazmayı uygun gördük. Bu büyüğümüzün sorusu "Okyanus'ta buhar olmak." Evet değerli kardeşlerim. Okyanus'ta buhar olmak konusunu bu fakîr kardeşiniz, İlm-i tevhid öğretisi içerisinde cevaplamaya gayret edeceğiz. Okyanus deyince ilk aklımıza gelen, ucu bucağı gözükmeyen sonsuz bir su parçası olduğu düşüncesidir ve bu doğrudur. Bizler, yâni ilm-i ledünni okuyan fakîrler Okyanus denilince aklımıza, o büyük su kütlesi gelmez. Bizlerin düşüncesinde Okyanus. Tevhid ilmidir ve ucu bucağı olmayan sonsuz bir ummandır. Biz, Allah'ın kulları da bu sonsuz tevhid Okyanusunda birer su katreleriyiz, ister bunun farkında olalım ister olmayalım. Bakınız kardeşlerim, hemen hemen herkes gibi bizlere de her yaz olmasa da zaman zaman denize gitmişizdir. Bu fakîr kardeşiniz de geçen sene denize gitmiştim ailemle. Deniz kenarında kumsalda otururken, suyun üzerinde oluşan buhar dikkâtimi çekti ve şunu düşündüm. Acaba bu sudan çıkan buharla birlikte tuzu da göğe yükseliyormu diye ve bunun mümkün olmadığını, suyun buharlaşıp gökyüzüne çıkarken tuzunu yâni ağırlığını denizde bıraktığnı haklı olarak düşündüm.
Tabiî ki, su buharlaşınca varlığını su da bırakmak zorundadır, yoksa varığıyla gökyüzüne çıkması mümkün değildir. Diyeceğim şu ki, tevhid okyanusunda birer katre olan bizler, kendi benliklerimiz yâni ağırlıklarımız dururken nasıl olur da tevhid deryâsında buhar olup özümüze dönebiliriz? Dönmemiz mümkün değil. Su bile su olması itibarıyla tuzunu terkederek buhar olup özüne dönerken, bizler nasıl olur da kendi benliklerimizle Hakk'a ulaşmayı amaçlayabiliyoruz şaşırmamak mümkün değil.
Bakın sevgili kardeşlerim, biz insanoğlunun amacı Hakk'a vâsıl olmaksa, o zaman kendimize âit olduğunu zannettiğimiz üç fenâmızı İfnâ (yok) etmedikçe Tevhid deryasında buhar olup Hakk'a vuslat olmamızı unutalım. İnsan kendisine nisbet ettiği Hakk'ın malı olan Ef'âli, Sıfatı Zâtı, Hakk'a iâde etmediği müddetçe Tevhid deryâsında buhar olup özüne dönemez. Ancak her kim ki, kendine nisbet ettiği fenâi ef'âlini, fenâi sıfatını, fenai zâtını terkeder de bunların Hakk'a âit olduğunu kabûl ve tefekkür ederse ancak o zaman buhar olup özüne döner. İnsanoğlu özünün su olduğunu unutup kendisine vücut nisbet etmekle su olduğunun farkında değil. Peki, bu neden böyle? Çünkü insanoğlu özünü bilmediği için, gökyüzünde soğuk bir tabakada buz katmanına dönüşen buz kütlesi gibi kendine varlık isnad etmektedir ve bu yüzdendir ki, sıcakla temas etmesi onun eriyip aslına dönmesi demek olduğu için daima sıcakla temastan kaçınması hep işine gelmiştir. Yâni, insanoğlu kendisine özünü bildirecek, onu büründüğü buz kütlesinden aslına döndürecek bir Kâmil-i Mürşîd'e intisabı olmadığından, yâni güneşe dönmeden eriyip buhar olması olanaksızdır. O her zaman, kendine biçtiği varlık zannıyla, vücut sahibi olduğunu düşünür ve zanlarıyla Hakk'a kulluk yaptığını sanar durur ve bir gün bu tevhid deryâsında buhar olup aslına döneceğini düşünür durur çaresizce.
Hakîkât'de bedenin özü topraktır, toprağa dönecektir ve o toprakta kendisini yaradan Hakk'ı göremeyecektir. Çünkü su misali buhar olacak olan beden değil zanlardır, cüz-î anlayaşıştır, nefstir ve dünyâ işlerini belirleyen ilimlerdir buhar olup gitmesi gerekenler. Sevgili kardeşlerim, yazımın başında da söylediğim gibi, kim ki, Hakk'a ait olan ef'âli, sıfatı, zat-ı, Hakk'a teslim ederse işe odur Tevhid deryasında buhar olup özüne dönmeye aday olan su katresi. Ama bunu tek başına gerçekleştirmesi mümkün değldir, çünkü onun buhar olaup gökyüzüne çıkabilmesi için güneşe, yâni bir Kâmil-i Mürşîd'e ihtiyacı vardır ki, o mürşid onu buhara çevirip Hakk'a vasıl etsin. Sevgili gönül dostlarım; Niyazi Mısri Hazretleri bir beyitinde şöyle buyuruyor!
Mürşid gerktir bildire,
Demek ki, aslımız su olduğu hâlde buz kütlesi gibi, kendimize vücûd nisbet eden bizlere bir güneş (Kâmil-i Mürşîd) lâzım gerekir ki, bizleri eritip buhar hâline getirip, özümüze yâni Hakk'a ulaştırabilsin. Yoksa, sevgili kardeşlerim benliklerimiz yerindeyken ve benliklerimizi bir güneşin karşısına geçip eritmeden, Hakk'a varmak kolay olmaz. Şimdi bir çoklarınızın şöyle dediğini duyabiliyorum. Yahu efendi, nasıl olsa bir gün ölüp toprağa girdiğimizde buhar olmayacak mıyız? Hayır kardeşlerim böyle birşey hiç bir zamanda ve dönemde olmamıştır olmayacaktır. Hazreti Resûlullâh efendimizin buyurduğu ölümü hayattayken gerçekleştiremediğimiz sürece asla Hakk'a vuslat olmamız mümkün değil. Ne diyor peygamber efendimiz (s.a.v)! Ölmeden evvel ölün ki, özünüze şimdi dönün. Özümüz olana dönmek çok zordur. Bizler her anımızı kara kış olarak yaşarsak yaz gelmez, güneşi göremez ve buz'a dönüşmüş kütlemizi eritemez ve özümüz olan su haline gelip buhar olamayız ve Hakk'a vuslatı da gerçekleştiremeyiz. Hakk'a vuslat olabilmemiz için varımızı terketmemiz gerekmektedir ki, yârmizi bulup ona kavuşabilmek için... Bakınız gönül dostlarım, Allah erenlerinden bir hanım evliya olan Zeynep Arıcan hanımefendi annemiz şöyle buyuruyor!
Evet değerli kardeşlerim, biz insanlar kendimize biçtiğimiz vücûd varlığımızı Hakka teslim etmemiz gerekir, bunu başara bilenlere ne mutlu. Ef'âl, sıfat ve zât'ı gerçek sâhibi olan Allah'a âit olduğunu bilmemiz, kabûl etmemiz ve yaşamamız için, bir Kâmil-i Mürşîd huzûrunda erimemiz gereklidir. Müşrîd güneş gibidir, tüm buzları eritir ve tevhid deryâsında su katresi edip buhara dönüştürür biz ihvanları. Evliyâ'nın büyüklerinden ve melâmî ulularından Hasan Fehmi Tezdoğan Efendi Hazrtleri bir ilâhîsinde bizlere şöyle buyuruyor.
Mürşîd'im Ali Rahmi Bildirdi beni bana,
Ol irşâd-ı manevî Bildirdi beni bana.
Aşk'tır bana bidâyet Yokluk oldu nihâyet,
Erdi Hak'dan inâyet Bildirdi beni bana.
Sermâyemdir yokluğum Hakk varlığıdır kârım,
Gönlümde ki mihmânım Bildirdi beni bana.
Terkedince varlığım Gitti gönül darlığım,
Zevk ile irfânlığım Bildirdi beni bana.
Oldum Tevhîd'e dâvet Hemen ettim icâbet,
Ol sıdkile şehâdet Bildirdi beni bana.
Neylem ben bu dünyâyı Hem istemem ukbâyı,
Buldu gönül Mevlâyı Bildirdi beni bana.
"FEHMİ" buldu vahdeti Ol dost ile halveti,
Nûr Muhammed himmeti Bildirdi beni bana.
Değerli kardeşlerim, demek ki bizi bize bildirecek, özümüzü özümüden olduğunu bildirecek, buz kütlesine benzeyen vücûd varlığımızı eritip, okyanusta, yâni tevhid deryâsında bizleri buhar'a döndürecek bir Kâmil-i Mürşîd gereklidir cümle canlara. Yoksa kardeşlerim her birimiz zanlarımıza kulluk etmeye devam ederiz. Allah'ü Teâlâ (c.c.) hazretleri cümle canlara okyanusta buhar olmayı nasip etsin ama evvelâ Güneş'i bulmayı nasip etsin inşâallah. Âmin. Cümle canlara Aşk-ı niyaz eder, saygılar sunarım. Hepiniz Hakk'a emânet olunuz Âmin.