Bu Hafta Sinemada Happy End İzlemek İçin 10 Sebep! - FilmLoverss
2012 yılında izleyiciyle buluşan Amour – Aşk filminden 5 yıl sonra gelen Happy End, Haneke’nin heyecanla beklediğimiz yeni filmi olarak uzun süredir gündemdeydi. Yanı sıra Avusturya’nın Oscar aday adayı olarak belirlenen Happy End, bu hafta vizyonda da yerini aldı. Happy End, Adana Film Festivali ve Filmekimi’nin ardından vizyonda da izleyiciyle buluşmuşken, “filmi neden izlemeliyiz?” sorusunun cevaplarına birlikte göz atalım.
Film özünde Eve karakteri üzerinden ilerliyor. Eve çocukluk ve gençlik arasında kendi kimliğini bulmaya çabalayan ama bu çabalarını kendinden fazlasıyla emin bir biçimde gerçekleştiren, dış dünyaya nispeten tepkisiz ve donuk bir karakter olarak karşımıza çıkıyor. Bu donukluğu bir telefon kamerası aracılığıyla hayata yönelttiği bakışı aracılığıyla izleyicisine sunan Haneke, Eve’in eylemlerini onun bilinç düzeyinde ve onun bakışından aktarmayı amaçlıyor. Yanı sıra Haneke’nin filmlerinden fazlasıyla aşina olduğumuz orta sınıf ve burjuvazi eleştirisi Happy End filminde de sıklıkla vurgulanan temel meselelerden biri.
Haneke, imzasını taşıyan filmlerle rahatsız edici bir sinemanın tüm pratiklerini yerine getiren ve izleyicisine “huzursuz seyirler” dileyen bir yönetmen. Der Seibente Kontinent’ten Amour’a rahatsız ediciliğin dozunu hep kendi tarifince en iyi şekilde ayarlayan Haneke’nin yeni filmi Happy End’i de bu bilinçle izlemek gerekiyor. İzleyecekleriniz mesafeli, donuk ve rahatsız edici olaylardan oluşuyor. Çünkü yönetmen sineması dediğimiz bir yönetmenin imzası niteliğini taşıyan tüm nosyonların bir filmde bulunması Happy End’de de işleyerek onu bir Haneke filmi statüsüne taşıyor.
Bir Paul Verhoeven filmi olan Elle ile Altın Küre Ödülleri‘nde En İyi Kadın Oyuncu ödülünü kazanarak; eminim ki bütün sinemaseverleri mutlu eden Fransız aktris Isabelle Huppert, muazzam olarak nitelendirebileceğimiz bir sinema kariyerine ve oldukça etkileyici bir filmografiye sahip. Başarılı oerformanslarına bir yenisini ekleyen Isabelle Huppert, Haneke ve canlandırdığı karakter ile uyumu yakalayabilmiş görünüyor. Bir şirket yöneten bekar anne temsiliyle karşımıza çıkan Huppert, güçlü ve soğuk bir karakter.
Burjuvaziye Yönelen Oklar
Haneke sinemasını sistem eleştirilerinden ayrı düşünmek çok mümkün değil. Özellikle burjuvazinin yaşamını negatif bir bakışla ele alan yönetmen bu tavrını Happy End’de de sürdürüyor. Bu kez bir araya geldiğimiz aile Haneke filmlerinde alışkın olduğumuzdan biraz daha varlıklı aynı zamanda biraz daha geniş bir aile. Bu aile bir arada yaşasa da aralarındaki mesafeyi ve hatta boşluğu rahatlıkla görmek mümkün. İçeriden çürümüş ve çatırdayan ilişkilerin bir bütünü olarak tanımlanan aile kurumu bu bağlamda sistemle de özdeşleşen bir tasvir olarak karşımıza çıkıyor.
Teknolojinin Derinliklerinde Kaybolan Bireyler
Filmin açılış sekansında özellikle vurgulanan sosyal medya ve artık kameraları aracılığıyla dünyaya baktığımız telefonlarımız teknolojinin bizi dönüştürdüğü bireylerin vazgeçilmezi olarak tanımlanabilir. Gerçekliği çıplak gözlerle görmenin aksine genellikle bir kamera merceğinin arkasından baktığımız günümüzde, her şey o kameranın işleyişi kadar mekanik. Etrafına kameranın ardından bakan karakter ise Eve, yani ailenin en küçüğü. Teknolojinin ortasına doğan ve başka bir yaşam pratiği bilmeyen bir çocuk. Ancak ailenin geri kalanının yaşadığı değişimler de göz önünde bulundurulduğunda herkesin teknolojinin derinliklerinde kimliğini kaybettiği rahatlıkla söylenebilir.
Haneke’nin filmlerinde kullanmayı sevdiği çekim tekniklerinden biri de tek planlar. Genellikle karakterin içinde bulunduğu duruma hapsolduğu izlenimini veren ya da durumla ilgili izleyiciyi sorgulamaya iten bu planlar Happy End’de de sık sık karşımıza çıkıyor. Özellikle telefon kamerasından yapılan çekimler Haneke’nin plan sekanslara vurgusunu güçlendiriyor.
Alışılmadık Bir Cinsellik Tasviri
Teknolojinin batağında ve burjuvazinin pençelerinde benliğini kaybetmiş bireylerin cinselliğinin nasıl olabileceğini de başarılı bir biçimde gözler önüne seren Haneke, cinsellik vurgusu yapan çok fazla sahne çekiyor ancak izleyicisini film boyunca bedensel temas görmekten uzak bırakıyor. Filmde cinsellik internet üzerinden mesajlaşma yoluyla gerçekleşiyor. Her şey varsayım, her şey kurgusal ve her şey mekanik.
Bu kez biraz daha geniş bir evde biraz daha fazla karakteri hikayesine dahil eden Haneke, bizlere küçük dokunuşlarla tanımladığı yan hikayelerini sunmayı ihmal etmiyor. Bu yan hikayeler elbette anlatının temeline hizmet ediyor ancak aynı zamanda aile bireylerinin birbirinden uzaklığını tekrar tekrar tartmamıza da sebep oluyor. Bu yan hikayeler ailenin etrafında, aile bireylerinin ilişki kurduğu partnerlerini kapsayacak biçimde genişliyor. Haneke filmlerinin mikro ölçeğinden birkaç adım da olsa makroya açıldığını söylemek mümkün.
Fantine Harduin ve Mesafeli Oyunculuğu
Fantine Harduin, canlandırdığı Eve karakteriyle filmi taşıyan en önemli isimlerden biri. Telefonun kamerasından hayata bakan ve her durumu olağan karşılayabilen, şaşkınlıktan, heyecandan ya da herhangi bir uç duygudan fazlasıyla uzak bir karakter Eve. Dedesiyle girdiği diyaloğun sonucunda da bu mesafeli yapısını koruduğunu kanıtlıyor aslında. Donuk ve hissiz bir çocuk karakteri canlandırabilmek fazlasıyla zor bir performansı beraberinde getirirken bir de bu performansla filmi sırtlayabilmek alkışı hak eden noktalardan biri.
Haneke’nin Kendi Sinemasına Verdiği Referanslar
Haneke’nin Georg, Anna ve Eve karakterlerine yönetmenin sinemasını seven her izleyici aşinadır. Haneke’nin filmlerinde karakterler genellikle bu isimlerle adlandırılır. Happy End’de de benzer isimleri kullanmaya devam eden Haneke, bu tanıdık hissiyatı korumaya devam
Filmden Yayınlanan Sarsıcı Fragman
Oyuncu kadrosunda Isabelle Huppert ve Jean-Louis Trintignant’ın yanı sıra, Toby Jones ve Mathieu Kassovitz gibi önemli isimleri barındıran filmde dünyadan ve dışarıda yaşananlardan soyutlanmış, kendi hallerinde Fransa’nın kuzeyi Calais’de yaşayan bir aile konu alınıyor.
AmourFantine Harduinhappy endIsabelle HuppertMichael Haneke