Şeyh Said’i ve onun kıyamını anlatmadan önce Şeyh Said Kıyamını hazırlayan etkenlerden bahsetmek lazım. Şeyh Said Kıyamını hazırlayan sebepler nelerdi? Şeyh Said ve arkadaşları neden kıyam ettiler. Halkına karşı sevgi ve şefkat dolu olan, Müslüman halkın ayağına diken batmasına razı olmayan Şeyh Said Hazretleri neden Kürt şehirlerinin yakılıp yıkılma, binlerce insanın öldürülme riski olmasına rağmen ayaklandı. O ve dostları ölümü göze aldılar.
Biz kurtuluş savaşını niye yaptık? Âlimlerimizin ve aydınlarımızın öncülük ettiği kurtuluş savaşını başlatmamızın nedeni neydi? Ki bu savaşta yüzbinlerce şehit verdik. Kadın çocuk yüzbinlerce evladımızı feda ettik. Ülkemiz yerle bir oldu. Neden?
Batı emperyalizmine, Haçlı istilasına karşı ülkemizi, dinimizi, namusumuzu korumak için değil mi? Asırlarca kanunlarıyla amel ettiğimiz, gölgesinde yaşadığımız İslam hukukunu, İslam kültürünü savunmak için değil mi? Batı gelseydi ne yapacaktı? Kendi Hristiyani kültürünü, kanun ve değerlerini Müslümanların hayatına zorla hâkim kılacaktı. İslam kültürünü, İslami yaşam tarzını yasaklayacaktı. Tesettüre, İslami değer ve öğretilere engel olmaya çalışacaktı.
Size bir şey söyleyeyim mi? Müslümanların direniş ve itirazı karşısında belki bunları da yapmayacaktı. Sömürgesi olan birçok İslam ülkesinde yaptığı gibi Müslümanların itirazları karşısında sadece ekonomik ve askeri olarak Müslümanları kontrol altında tutmaya çalışacak, Müslümanların namazına, tesettürüne, camisine, Kur’an eğitimine karışmayacaktı.
Peki, kurtuluş savaşı yaptık ne oldu? Dişimizi tırnağımıza takıp ölümüne kurtuluş savaşı yaptık. Ama kurtuluş savaşı sonrası bu topraklarda kurulan rejim İslam’a, İslami değerlere düşmanlıkta Batılıları aratmadı. Sözde Batılıları kovduk ancak Batılılar gittikten sonra başımıza egemen olanlar Batının kültürünü, yaşam tarzını, ahlaksız değer ve öğretilerini devletin tüm imkânlarını seferber ederek zorla hâkim kılmaya çalıştılar. Kur’an alfabesini yasakladılar, İslami eğitimi ortadan kaldırıp Haçlı Batının yoz kültürünü eğitim sistemi için referans kaynağı yaptılar. Batılılar gibi düşünen, onlar gibi inanan, onlar gibi yaşamaya çalışan İslam düşmanı bir nesil yaratmaya kalkıştılar. Kadınlarımızı, kızlarımızı batılıların kadın ve kızlarına benzettiler. Onları örtülerinden soydular, çıplaklığı yaydılar. Tesettürü savunanları çağdışı, gerçi ilan ettiler. Camilerimizi kapattılar, ahırlara çevirdiler. İçki fabrikalarını, zina evlerini devletin imkânlarıyla yaygınlaştırıp meşrulaştırdılar. Allah’ın ayetleri olan milletlerin varlığını inkâr edip diğer tüm Müslüman milletleri, kavimleri tek bir millet olmaya zorladılar. Irkçılığın, kavmiyetçiliğin en koyusunu yaptılar. Bir dilin dışındaki tüm diğer dilleri, özellikle Müslüman kavimlerin dillerini yasadışı ilan edip yasakladılar.
Batılılar bu topraklara egemen olsaydılar başka bir şey mi yapacaklardı?
İşte Şeyh Said, dava arkadaşları ve diğer âlimler bu sebepten ötürü ayaklandılar. Kurtuluş savaşını incelediğimiz zaman başta Şeyh Said ve Bediüzzaman Hazretleri olmak üzere İskilipli Atıf Hoca, Sütçü İmam ve daha nice İslam âlimini bu savaşta ön safta görüyoruz. Şeyh Said ve diğer İslam âlimleri hangi sebeplerden ötürü Kurtuluş savaşında yerlerini aldılarsa aynı sebepten ötürü yeni rejimin karşısında durdular, ölümü, şehadeti göze alıp ayaklandılar.