Orta Doğu için Türkiye, Rusya, İran üçlü bildirisi - www.viratrabzon.com | Trabzon İnternet Gazetesi
Ana Sayfa » Güncel » Orta Doğu için Türkiye, Rusya, İran üçlü bildirisi
Orta Doğu için Türkiye, Rusya, İran üçlü bildirisi
22 Aralık 2016 Perşembe 01:18
İran, Rusya ve Türkiye, Suriye krizinin askeri bir çözümünün olmadığa inanıyor. BM’nin, bu krizin çözümünde BM Güvenlik Konseyi’nin 2254 sayılı kararı ile uyumlu olarak önemli bir rolü olduğunu kabul ediyor. Bakanlar, Uluslararası Suriye Destek Grubu’nun kararlarını da dikkate alıyor. Uluslararası toplumun tüm üyelerini bu belgelerde yer alan anlaşmaların uygulanması önündeki engellerin ortadan kaldırılması için dürüst bir biçimde işbirliği yapmaya çağırıyor.
İran, Rusya ve Türkiye, Halep’in doğusundaki sivillerin gönüllü bir biçimde tahliye edilmesine ve silahlı muhaliflerin organize bir biçimde çıkarılmasına izin veren ortak çabaları memnuniyetle karşılıyor. Bakanlar Fua, Kefreya, Zabadani ve Madaya’dan sivillerin kısmen tahliye edilmesini de memnuniyetle karşılıyor. Onlar (İran, Rusya ve Türkiye) bu sürecin kesintisiz ve güvenli bir biçimde tamamlanmasının garanti etmeyi kabul ederler. Bakanlar, Uluslararası Kızılhaç Komitesi ve Dünya Sağlık Örgütü’ne tahliyelerin gerçekleşmesine yardım ettikleri için minnettar.
Onlar (İran, Rusya ve Türkiye) bu anlaşmanın, BM Güvenlik Konseyi’nin 2254 sayılı kararı ile uyumlu olarak Suriye’deki siyasal sürecin yeniden başlaması için gereken itici gücün oluşmasına yardımcı olacağına emin.
İran, Rusya ve Türkiye, DEAŞ ve El Nusra ile ortak mücadele ve silahlı muhalif grupları onlardan ayırmak konusundaki kararlılıklarını doğrular.
RUS UZMANLARIN GÖRÜŞÜ
‘ANKARA İLE TAHRAN ANLAŞIRSA VERİMLİ OLUR’
Rus Kommersant gazetesine açıklama yapan Rusya Stratejik Araştırmaları Enstitüsü uzmanı Elena Suponina, “Moskova-Ankara-Tahran Suriye üçgeni kurdu, ancak aralarında halen epey ve ciddi görüş ayrılıkları bulunuyor. Örneğin Türk tarafı İran himayeli Hizbullah örgütünün Suriye’deki faaliyetlerinin DEAŞ veya El Nusra gibi yasaklanmasını istiyor. Dolayısıyla Tahran ile Ankara bu hususta ayrıca anlaşmaya varması gerek. Bu sağlanırsa Suriye barış süreci için Türkiye çok daha verimli katkıda bulunabilir” dedi.
Rus düşünce kuruluşu Uluslararası İlişkiler Konseyi Müdürü Andrey Kortunov, “ABD şu anda Suriye sahnesinden çekilmiş tavır sergiliyor. Eski Tahran-Washington-Moskova ekseni yerine Tahran-Moskova-Ankara ekseni dün (önceki gün) kuruldu. Bu üç ülke, Suriye’de himayeleri altında bulunan gruplara silahları bıraktırabilirse gerçekten barışa giden diplomasi yolu açılmış olur” dedi.
EMEKLİ BÜYÜKELÇİLERDEN DEĞERLENDİRME
‘CİDDİ BİR DEĞİŞİKLİK’
MOSKOVA’da Rusya, Türkiye ve İran’ın Suriye’de barış sürecinin garantörü olacaklarına dair mutabakata varmalarını Hürriyet’e değerlendiren emekli büyükelçiler, bunun Türkiye’nin Suriye politikasında önemli bir değişiklik olarak görülebileceğini ancak yapılanın doğru olduğunu vurguladılar. “Başka alternatif yoktu” diyen emekli büyükelçilerin değerlendirmeleri özetle şöyle:
Uluç Özülker: “Türkiye’nin Suriye politikasında ciddi bir değişikliğe gittiğinden hiç kuşkum yok. Geçmişteki Suriye politikasının yanlış olduğunu sürekli vurguladım. Bu politika bir yere kadar götürülebilirdi. BM Güvenlik Konseyi’nde ABD ve Rusya anlaşsalardı bir şey olabilirdi. Ancak Türkiye, bu iki ülkenin egosunu göremedi. Türkiye’nin açmazı, ılımlı muhalif olarak gördüklerini eğitmeyi ve esas olarak Esad’ın devrilmesini ortaya koymasıydı. Rusya’ya ve meseleye mezhepsel bakan İran’a rağmen bunda ısrar ederseniz, bir yere gidemezsiniz. Bu görüldü ama çok geç görüldü. Türkiye, Rusya politikasını daha yumuşak ve ileriye adım atabilecek pozisyona getirdi.”
Oğuz Çelikkol: “Şunu kabul etmemiz gerekir ki, Rusya’nın müdahalesinden sonra Suriye’de tablo çok değişti. Bana göre Moskova uzlaşısının en önemli kazanımı Suriye’de içsavaşın bitirilmesine öncelik verilmesi. Uzlaşının temel amacı da DEAŞ, El Nusra gibi terör örgütleriyle mücadele etmek ve bu terör örgütleri dışında ılımlı muhalif olarak görülen gruplarla rejimi bir araya getirerek kalıcı çözüme uluşmak. Bu önemli bir hedeftir. Doğru olan yapılmıştır. Ama bundan sonraki sürecin nasıl olacağını hep birlikte göreceğiz.”
Bozkurt Aran: “ABD’nin bölgede Ankara’yı memnun etmeyen tutumları, Türkiye’nin tüm ısrarına rağmen PKK’nın Suriye kolu PYD ile müttefiklik ısrarını sürdürmesi, Avrupa’nın kendi iç sorunlarına ağırlık verip birliği muhafaza etme gayreti, Türkiye’yi ister istemez Rusya ve İran’la yanı başındaki ateşin söndürülmesi için işbirliği yapmaya sevketti. Bu durumda Türkiye’nin bölgedeki bu aktörler dışında başka alternatif çözümlere gitmesi zaten olamazdı. Yapılan doğrudur.”