Tekmele Beni Sendromu – REEMNP – REEM Nöropsikiyatri Merkezi
Tekmele beni sendromunda mutlaka bir duygusal manipülasyon (gaslighting) vardır. Duygusal manipülasyon, bazen bilinçli olarak gerçekleşebilse de çoğu zaman narsist ve sosyopat kişilerin bilinçsizce uyguladıkları bir davranış durumudur. Aynı zamanda borderline kişilik bozukluğu olanlarda da sıklıkla rastlanabilmektedir. Buradaki ana hedef, bilinçli ya da bilinçsiz olarak, kişiyi sosyal ortamlardan soyutlamak ve özsaygıyı yok ederek kendine bağımlı hale getirmektir. Aslına bakarsan bu bir davranış bozukluğudur. Manipülasyon yapan kişinin benmerkezci olmasından da kaynaklanır. Amaç karşısındaki kişinin fikir, düşünce ve algılarını ona belli etmeden çeşitli yol ve taktikler aracılığıyla değiştirmeye çalışması durumudur. Duygusal manipülasyon yapan kişi her ne kadar çözüm arıyor gibi gözükse de gerçekleri çarpıtarak kendi doğrularını kabul ettirmeyi hedefler.
Tekmele beni sendromunda bir tekmeleyenler, birde tekmelenenler vardır. Buradaki tekmelenme ifadesi, fiziksel olarak ayak darbesi ile şiddete maruz kalmak değildir. Duygusal ya da ekonomik anlamda kişinin de zemin hazırladığı tekrarlanan mağduriyetler anlamındadır. Duygusal anlamda tekmeleyen kişi; benmerkezci ve dominanttır, baskın karakterlidir. Genelde yüksek sesle konuşur. O her zaman her konuda haklıdır. Eleştirileri abartılı ve acımasızdır, aşağılamaktan çekinmez. Ayrıca usta birer yalancıdırlar. Çok iyi algı yönetirler. Zaman zaman öfke ve mağdur rolü oynadıkları gibi, sıklıkla karşısındakine suçluluk duygusu yaşatırlar. Kendilerine karşı duyulan, koşulsuz sevgi ve güven en büyük silahlarıdır.
Tekmele beni sendromunda; bir kez manipulatif operasyonlara maruz kalan kişinin hayatının diğer dönemlerinde de aynı hataya düşebilme tehlikesi vardır. Tekrarlayan duygusal ya da ekonomik manipülasyonlarla şekillenen “tekmele beni sendromu’’ etkiye pasif tepki olarak gelişen bir çeşit davranış bozukluğudur.
Kişinin bilinçaltına işlemiş hatalı davranış kalıpları nedeniyle uygun bir manipülatif istismarcı ile karşılaşıldığında aynı duygusal suistimaller tekrardan ortaya çıkabilmektedir. Konuyu biraz daha açacak olursak; duygusal manipülasyon nedeniyle sömürülmüş ve istismar edilmiş kişi, bu ilişkiden öyle ya da böyle kurtulduktan sonra aynı ilişki modelini tekrardan yaşama ihtimali oldukça yüksektir. Çünkü kişinin bilinçaltında hatalı olarak yerleşmiş olan beğeni ve hoşlantı kodları hep aynı tarz davranışı ve karakteri olan kişilere yönelecektir. Böylece birey bir bataklıktan kurtulup diğerine sürüklenecektir. Tekmele beni sendromu, sadece ekonomik manipülasyonlar sebebiyle para kaybetme şeklinde de tezahür edebilir. Örneğin kumarda ya da şans oyunlarında veya birilerinin dolandırıcılığına maruz kalarak ekonomik kayıp yaşayanlar; aynı manipülatif tahriklere kapılarak sürekli maddi kayıplar yaşayabilirler. Bilhassa kumar ve iddia oyunları ile para kaybedenler, genellikle maddi kayıplarını düzeltmek için gerekirse borçlanıp ya da kredi çekerek veya başka usüllerle para temin ederek oynamaya devam ederler. Böylece maddi kayıplarını ciddi düzeyde derinleştirirek, işin içinden çıkılmaz hale getirebilirler. Bu kişiler içinde bulundukları manipülatif kısır döngüden kurtulabilmeleri ancak profesyonel destekle mümkün olabilir. Çünkü bu kişilerin maruz kaldıkları duygusal ya da ekonomik manipülasyonlar, içinde bulundukları ‘’ödül eksikliği sendromundan ‘’ kaynaklanıyor da olabilir. Burada eksikliği duyulan serotonin ve endorfin hormonları, kişileri manipülatif davranışlara, açık hale getirmektedir.
Kişi duygusal sömürüye uğrayıp suistimal edilmiştir ama yine de kişi sonraki ilişkilerinde daha sağlıklı arkadaşlıklara değil aynı tarz ilişki modeline yönelir.
Kişi, çektiği acılardan çok yakınır ama bunları bir hayat dersi şeklinde yaşamına yansıtamaz.
Kumar ve iddia oyunları gibi ekonomik tahrikler nedeniyle para kaybetme, manipülasyonları durdurmaz bilakis daha alevlendirebilir.
Söz konusu manipülatif kısır döngüden kurtulma çok zordur ancak profesyonel yardımla kurtulunabilir.
Kişinin karşısına sürekli manipülatif suistimalcilerin çıkmasını bir kader olarak kabul eder, bir davranış hatası olduğunun farkında olmaz.
Kişiler, manipülatif istismarcının, duygusal alandaki adeta zulüme varan davranış tarzlarını, bir nevi sevgi gösterisi gibi kabullenme hatasına düşebilir.
Ekonomik hedefli bir istismar durumunda(örneğin ev sahibi olmak için batık bir mütahite para kaptıranlar gibi) nasıl olsa şimdiye kadar ödedik diye düşünülerek, hatanın neresinden dönsek kardır diye düşünmeden sürekli para kaptırmaya devam etme yanlışına düşülebilir.