Macaristan, Kosova'nın üst hava sahasını sivil uçuşlara tekrar açacak
Eşi görülmemiş bir hareketle, komşu olmayan Macaristan Kosova'nın üst hava sahasını yönetecek ve bunun uçuşların kısalmasına yol açması bekleniyor.
Southeast European Times için Priştine'den Linda Karadaku'nun haberi -- 30/06/12 Hareketin, potansiyel olarak milyonlarca hava yolcusunu etkilemesi bekleniyor. [Reuters]
NATO, bütün koşulların yerine getirildiğini varsayarak, Macaristan'ı 2013 sonbaharından itibaren Kosova'nın üst hava sahasını uluslararası hava trafiğe tekrar açmak için seçti. Üst hava sahası deniz seviyesinden 9 bin 600 metre yukarıdaki bölge ve bu bölgenin sivil trafiğe açılması uçak rotalarını kısaltacak, yakıt giderlerini düşürecek ve emisyonları azaltacak Alçak hava sahasındaki hava seyrüsefer hizmetleri Kosova hava trafik kontrolü tarafından sağlanıyor.
SETimes'a konuşan Kosova Sivil Havacılık Dairesi Genel Müdürü Dritan Gjonbalaj, "Bu, NATO tarafından son derece dikkatli bir şekilde yürütülen ve bütün NATO üye ülkelerinin uzlaşmalı kararını gerektiren uzun bir süreç oldu. Kosova Cumhuriyeti'nin bir dostu ve NATO ve AB üyesi olarak Macaristan, üst hava sahamızda güvenli ve verimli bir şekilde hizmet vermede işbirliği yapacağımız bir ortaktır." diyor.
İşi, Macar hava trafik kontrolörü HungaroControl yapacak. Şirketin Genel Müdürü Kornel Szepessy medyaya yaptığı açıklamada, kuruluşun Kosova hava sahasında her gün seyrüsefer yapan 400 ila 500 uçağı yönetecek 40 ila 50 uçuş kontrolörüne sahip olacağını söyledi. Macar medyasında çıkan haberlere göre, HungaroControl üç ila beş yıl süreyle kontrol görevini yürütecek olmasına karşın, Gjonbalaj NATO Konseyi'nin süreyi tanımlamadığını söyledi.
Kosova Gelişmiş Araştırmalar Enstitüsü (GAP) İcra Direktörü Agron Demi SETimes'a yaptığı açıklamada, NATO'nun Aralık ayında üye ülkelerden Kosova'nın üst hava sahasının kontrolü için başvuruda bulunmalarını istediğini söyledi. "Ortaya çıkan ilk sorun ... Kosova'ya coğrafi olarak yakın olup etkili bir kontrol sağlayacak teknik olanaklara sahip bir ülkenin nasıl bulunacağı idi. En iyi çözüm Macaristan'dı."
Balkan hava sahasının, Kosova'nın üst hava sahasının açılmasına özel önem verilerek normale dönmesi, NATO liderliğinde düzenlenen özel bir konferansta, Balkanlar Hava Sahasını Normalleştirme Toplantısı'nda 2003 yılından beri görüşülüyor. Gjonbalaj, amacın teknik, pratik ve siyasi açıdan hem Kosova makamları hem de NATO üye ülkeleri için uygun olacak geçici bir çözüm bulmak olduğunu söyledi.
Financial Times'a konuşan Gjonbalaj, bazı hizmetlerin yerli tedarikçi Air Navigation'dan satın alınacağını, bunun da Kosova'nın bir miktar gelir sağlayacağı anlamına geldiğini söyledi. Ülke, zamanı geldiğinde hava trafik kontrolünü devralmak için hava sahası yönetimine yatırım da yapacak.İlgili MakalelerLoading
GAP, şu anda, Viyana'dan Priştine'ye giden bir uçağın, eski Yugoslavya'dan geçen doğrudan bir rota yerine Kosova'ya güneyden girmeden önce Macaristan, Romanya, Bulgaristan ve Makedonya'dan geçtiğini belirtiyor. Enstitü, "Uçuş 30 dakika daha uzun, daha pahalı ve daha kirletici oluyor." diyor.
1990'lardan önce Kosova, günde 400'den fazla seferin yer aldığı iki önemli uçuş koridorunun bir parçasıydı. NATO ile eski Yugoslavya arasında yapılan 1999 Kumanovo Anlaşması'na göre, hava sahasının kullanımını ve kurulu bir Hava Güvenlik Bölgesi'ni KFOR kontrol ve koordine ediyor. Priştine'ye giriş çıkış hava trafiğinin, Kosova hava sahasına Üsküp üzerinden güneyden girip çıkması gerekiyor.
Kosova, bölgede üst hava sahası yabancı bir şirket tarafından kontrol edilen tek ülke değil. Karadağ'ın üst hava sahası Belgrad'dan, Bosna-Hersek'in üst hava sahası ise, biri batı BH'yi Hırvatistan'dan, diğeri ise doğuyu Sırbistan'dan kontrol eden iki tedarikçi tarafından kontrol ediliyor.
Gjonbalaj, "Hava seyrüsefer hizmetlerinin sınır ötesinden sağlanmasının nedenleri farklı: hepsinden önemlisi, operasyonları en iyi hale getirmek ve hava trafiği akışının verimini artırmak. Bazı durumlarda, hizmetlerin başka bir devletin tedarikçisi tarafından sağlanmasına neden olan siyasi ve ekonomik unsurlar da bulunuyor." diyor.