Kişilik Özellikleri Psikozu Öngörmede Yardımcı mı? | Agâh Aydın
Obsesif Kompulsif Bozukluk (TakÄ±ntÄ± HastalÄ±ÄÄ±)Â Dr. Agah [...]
Yeme bozukluÄu (Bulimia nervoza, Anoreksiya Nervoza) Dr. Agah AydÄ±n [...]
Ãekingen KiÅilik, Sosyal Fobi, UtangaÃ§lÄ±k, Ãekingenlik [...]
Depresyon Dr. Agah AydÄ±n [...]
Panik bozukluk Dr. Agah AydÄ±n [...]
Sosyal fobi Dr. Agah AydÄ±n [...]
Kişilik Özellikleri Psikozu Öngörmede Yardımcı mı?
4981 Kere Okundu
KiÅilik Ãzellikleri Psikozu ÃngÃ¶rmede YardÄ±mcÄ± mÄ±?
Agah AYDIN, ME Ceylan, E Mutlu, AF Maner
Prof.Dr. Mazhar Osman BakÄ±rkÃ¶y Ruh SaÄlÄ±ÄÄ± ve Sinir HastalÄ±klarÄ± EÄitim ve AraÅtÄ±rma Hastanesi
Toplumda % 10-20 oranÄ±nda kiÅilik bozukluÄu olduÄu ve psikiyatri kliniklerinde yatan veya ayaktan izlenen hastalarÄ±n 1/3âÃ¼nde kiÅilik bozukluÄu olduÄu tahmin edilmektedir (8,9,10). Avustralyaâda yapÄ±lan geniÅ bir epidemiyolojik araÅtÄ±rmada kiÅilik bozukluÄu prevalansÄ± %18.6 olarak bulunmuÅtur (8).
Psikiyatri hastalarÄ±nda Eksen I bozukluÄu ile kiÅilik bozukluklarÄ±nÄ±n birlikteliÄi sÄ±ktÄ±r ve bu birlikteliÄinÂ Eksen I bozukluklarÄ±nÄ±n sÃ¼resi, yinelemesi ve sonlanÄ±mÄ± aÃ§Ä±sÄ±ndan kliniÄe etkisi bÃ¼yÃ¼ktÃ¼r (7).
Mevcut araÅtÄ±rmalar, hastalÄ±k baÅlamadan Ã¶nceki kiÅilik bozukluklarÄ±nÄ±n psikotik Ã¶zellikli unipolar majÃ¶r depresyon (PÃMD) ile iliÅkili olduÄu, sÄ±klÄ±klarÄ± ve daÄÄ±lÄ±mlarÄ±nÄ±n psikotik olmayan majÃ¶r depresyondan farklÄ± olduÄunu iÅaret etmektedir (16,17).
Benzer Åekilde; klinik bilgiler, Ã¶nceden var olan kiÅilik bozukluklarÄ± ile ICD-10âda akut ve geÃ§ici psikotik bozukluklar (AGP)Â olarak sÄ±nÄ±flandÄ±rÄ±lan olgular arasÄ±nda iliÅki bulunduÄunu ileri sÃ¼rmektedir. Bu iliÅkiden DSM-IV TRâde de bahsedilmiÅtir (18). Bizim klinik gÃ¶zlemlerimiz de bu gÃ¶rÃ¼Åle Ã¶rtÃ¼Åmektedir. Ãzellikle A ve B kÃ¼mesi kiÅilik bozukluklarÄ±nÄ±n varlÄ±ÄÄ± durumunda, stresin tetikleyici etkisiyle psikotik belirtilerin olduÄu dÃ¶nemler ortaya Ã§Ä±kabilir (19). Ancak bu olgularÄ±n Eksen II Ã¶zellikleri hakkÄ±nda bu durumu yordayacakÂ literatÃ¼r bilgisi bulunmamaktadÄ±r. ÃalÄ±Åmalar daha Ã§ok diÄer Eksen I bozukluklarÄ±ndaki Eksen II Ã¶zelliklerinin araÅtÄ±rÄ±lmasÄ±na yÃ¶nelik olmuÅtur.
Akut ve geÃ§ici psikotik bozukluklar (AGP) ve psikotik Ã¶zellikli unipolar majÃ¶r depresyon (PÃMD)âda hangi kiÅilik bozukluklarÄ±nÄ±n daha sÄ±k ve baskÄ±n olduÄu sorusu hala yanÄ±tlanmamÄ±ÅtÄ±r ve bu soru Ã§alÄ±ÅmamÄ±zÄ±n ana odaÄÄ±dÄ±r. KiÅilik bozukluklarÄ±nÄ±n, hem akut ve geÃ§ici psikozlarÄ±n, hem de psikotik Ã¶zellikli majÃ¶r depresif bozuklukun etiyolojisindeki risk etmenlerinden olduÄu kabul edilmektedir (14,15,20,21,22).Â Daha Ã¶nceki bilgileri gÃ¶z Ã¶nÃ¼nde bulundurarak psikotik Ã¶zellikli majÃ¶r depresif bozukluÄu olan hastalarda C kÃ¼mesi kiÅilik bozukluklarÄ±; akut ve geÃ§ici psikozlarÄ± olan hastalarda daha fazla BÂ kÃ¼mesi kiÅilik bozukluklarÄ±nÄ±n olacaÄÄ±nÄ± Ã¶ne sÃ¼rmekteyiz. Bu Ã§alÄ±ÅmanÄ±n bir diÄer amacÄ± ise psikotik Ã¶zellikli majÃ¶r depresyon ve akut ve geÃ§ici psikozlarÄ± olan olgularda gÃ¶rÃ¼len hezeyan Ã§eÅitlerinin, kiÅilik bozukluÄu kÃ¼meleri ile iliÅkisinin incelenmesidir.
AGPâsi (kÄ±sa psikotik bozukluk â"n=25-, Åizofreniform bozukluk â"n=2-, baÅka tÃ¼rlÃ¼ adlandÄ±rÄ±lamayan psikotik bozukluk â"n=24-) olan 51 hasta, psikotik Ã¶zellikli major depresyonu (PÃMD) olan 41 hasta ve 47 saÄlÄ±klÄ± kiÅiden oluÅan bir karÅÄ±laÅtÄ±rma grubu, DSM-IVâe gÃ¶re yapÄ±landÄ±rÄ±lmÄ±Å klinik gÃ¶rÃ¼Åme klavuzu (Structured Clinical Interview for DSM-IV, SCID-I ve SCID-II) ile deÄerlendirilmiÅlerdir. AyrÄ±ca hasta gruplarÄ±na PANSS (Positive and Negative Syndrome Scale) ve HDD-Ã (Hamilton Depresyon Derecelendirme Ã¶lÃ§eÄi) uygulanmÄ±ÅtÄ±r.
Åizofreni grubu ile kontrol grubu arasÄ±nda yaÅ, doÄum mevsimi, doÄum Ã¶zellikleri aÃ§Ä±sÄ±ndan fark bulunmamÄ±ÅtÄ±r.
Silik nÃ¶rolojik bulgular aÃ§Ä±sÄ±ndan Ã§alÄ±Åma grubu hem NES toplam puanlarÄ±nda hem Ã¶lÃ§eÄin 4 alt grubunda anlamlÄ± yÃ¼ksek skorlar sergilemiÅtir. (Mann-Whitnwy U test, p<0.001)
Lojistik regresyon sonuÃ§larÄ±na gÃ¶re, Motor koordinasyon ve ilkel refleksler kategorilerinin Ã§alÄ±Åma ve kontrol gruplarÄ±nÄ± belirlediÄi saptanmÄ±ÅtÄ±r. Ä°lkel refleksler motor koordinasyona gÃ¶re anlamlÄ±dÄ±r.
Åizofreni grubunda minÃ¶r fiziksel anomaliler, kafa Ã§evresi ve iÃ§ kantuslar arasÄ± mesafe kontrol grubuna gÃ¶re anlamlÄ± yÃ¼ksek bulunmuÅtur (p<0,05).
El-ayak gÃ¶z baskÄ±nlÄ±ÄÄ± aÃ§Ä±sÄ±ndan karÅÄ±laÅtÄ±rÄ±ldÄ±ÄÄ±nda Åizofreni grubunda kontrol grubuna gÃ¶re saÄ el- sol gÃ¶z lehine belirgin Ã§apraz baskÄ±nlÄ±k bulunmuÅtur.
Silik nÃ¶rolojik bulgular ve minÃ¶r fiziksel anomaliler toplam puanlarÄ± ile tedaviye baÅlangÄ±Ã§ yaÅÄ± ve hastalÄ±k sÃ¼resi arasÄ±nda negatif yÃ¶nde anlamlÄ± iliÅki bulunmuÅ, bu bulgu hastalÄ±k Åiddetinin etkisi olarak yorumlanmÄ±ÅtÄ±r.
ÃalÄ±ÅmamÄ±zda literatÃ¼rde tanÄ±mlanan morfolojik farklÄ±lÄ±klarla uyumlu Åekilde Åizofreni hastalarÄ±nda geniÅ kafa Ã§evresi ve artmÄ±Å iÃ§ kantuslar arasÄ± mesafe bulunmuÅtur. Silik nÃ¶rolojik bulgular aÃ§Ä±sÄ±ndan Åizofreni grubu hem total skorda hem de Ã¶lÃ§ek alt tiplerinde anlamlÄ± yÃ¼ksek bulunmuÅtur. Ä°lkel refleksler gruplar arasÄ± belirleyicidir.
Ä°lkel refleksler yaÅamÄ±n ilk dÃ¶nemlerinde gÃ¶rÃ¼lÃ¼r ve korteksin maturasyonuyla baskÄ±lanÄ±rlar. Tekrar gÃ¶rÃ¼lmeleri hemisferik inhibisyonun kaybÄ±na baÄlÄ± olabilir (9).
El-ayak-gÃ¶z baskÄ±nlÄ±ÄÄ± aÃ§Ä±sÄ±ndan Åizofrenide Ã§apraz baskÄ±nlÄ±k daha yÃ¼ksek bulunmuÅtur. Bu bulgular beynin sol lobunun matÃ¼rasyonunda gecikme olduÄu Åeklinde yorumlanabilir(10).
Hasta grubunun Ã¶lÃ§Ã¼m ve muayenesinden elde edilen Ã¶zellikler bir arada yorumlandÄ±ÄÄ±nda, Åizofreni hastalarÄ±nÄ±n daha fazla yÃ¼ksek damak, daha dÃ¼ÅÃ¼k kulaklar, daha aÃ§Ä±k yerleÅimli gÃ¶zler ve daha geniÅ bir kafa Ã§evresine sahip olduklarÄ±nÄ± Ã¶ne sÃ¼rmek mÃ¼mkÃ¼ndÃ¼r. ÃalÄ±ÅmamÄ±zÄ±n bu verileri Hennesy ve ark.ânÄ±n geliÅtirdiÄi Åizofrenik yÃ¼z modeliyle uyumludur(8).
Robinow sendromu olarak da bilinen fÃ¶tal yÃ¼z sendromunun Ã¶zelliÄi, bÃ¼yÃ¼k kafa, Ã¶ne doÄru Ã§Ä±kÄ±ntÄ±lÄ± frontal yapÄ±, hipertelorizm, uzun filtrum, artmÄ±Å palpebral aÃ§Ä±klÄ±k, geri yerleÅimli Ã§ene, kÃ¼Ã§Ã¼k, kalkÄ±k ve kanatlarÄ± Ã¶ne uzanan burun olarak tanÄ±mlanmÄ±ÅtÄ±r (11). ÃalÄ±ÅmamÄ±zdaki morfolojik bulgular fÃ¶tal faysal Ã¶zelliklerle ciddi biÃ§imde Ã¶rtÃ¼Åmektedir.
Åizofreni hastalarÄ±nÄ±n morfolojik ve nÃ¶rolojik farklÄ±lÄ±klarÄ±nÄ±n saÄlÄ±klÄ± kiÅilerle karÅÄ±laÅtÄ±rmasÄ±nÄ± hedefleyen bu Ã§alÄ±Åma sonucunda Åizofreni hastalarÄ±nda baÅ Ã§evresinin daha geniÅ, iki gÃ¶z arasÄ± mesafenin daha aÃ§Ä±k olduÄu bulunmuÅtur.
Genel olarak tÃ¼m minÃ¶r fiziksel anomali Ã¶lÃ§Ã¼tleri Åizofreni grubunda yÃ¼ksek bulunmuÅtur.Â Silik nÃ¶rolojik bulgular aÃ§Ä±sÄ±ndan yapÄ±lan karÅÄ±laÅtÄ±rmada ise hasta grubunda hem toplam puan hem alt kategoriler aÃ§Ä±sÄ±ndan anlamlÄ± yÃ¼ksek puanlar saptanmÄ±ÅtÄ±r, ilkel refleksler diÄer silik bulgulara gÃ¶re daha belirgin bulunmuÅtur ve saÄ-sol Ã§apraz baskÄ±nlÄ±k Åizofreni grubunda daha sÄ±k izlenmiÅtir. Bu bulgular Åizofrenideki fÃ¶tal izler olarak yorumlanmÄ±ÅtÄ±r.
Erken ontojenik izlerin etkisinin hafiflemeden derinlemesine sÃ¼rmesi olarak aÃ§Ä±klanabilecek fÃ¶talite, hem davranÄ±Åsal hem morfolojik karakteristikleri iÃ§erir. Bu Ã§alÄ±Åmada elde edilen minÃ¶r fiziksel anomaliler ve silik nÃ¶rolojik bulgularÄ±n Åizofreni grubundaki bariz yÃ¼ksekliÄi, nÃ¶rogeliÅimsel hipotezi destekler nitelikte olmakla birlikte, fÃ¶talite kavramÄ± aÃ§Ä±sÄ±ndan dolaylÄ± sonuÃ§lar sunmaktadÄ±r. ÃalÄ±ÅmamÄ±zdakiyle benzer sonuÃ§lar elde edilen Ã§oÄu araÅtÄ±rmada bulgular, Åizofreniyi erken fÃ¶tal dÃ¶nemdeki dÄ±Å etmenlerin yarattÄ±ÄÄ± hasar sonucu ortaya Ã§Ä±kan morbid bir durum olarak aÃ§Ä±klamaktadÄ±r. Åizofreni hastalarÄ±ndaki fÃ¶tal izlerin daha doÄrudan tespiti iÃ§in hem beyin morfolojisinin hem bedensel Ã¶zelliklerin daha geniÅ gruplarda bir arada incelenmesi yararlÄ± olacaktÄ±r.
Ceylan ME Åizofrenide ArtmÄ±Å FÃ¶talite RCHP Dergisi 2009;3:1-2
Krapelin E . Dementia Praecox and Paraphrenia. RM Barclay. New York: Robert E Krieger, 1971, 119-40.
Kretschmer E. Pyysique and Character, London: Paul, Trench&Trubner, 1921,16-37.
Sharma S, Namrata S. Association of schizophrenia and mental retardation with facio-scapulohumeral muscular dystrophy. Neurol India 2004;52:104-5.
Melo M, Vieira AH, Passos-Bueno MR ve ark. Association of schizophrenia and Duchenne muscular dystrophy. Br J Psychiatry 1993;162:711-2.
Ceylan ME, Maner F, GÃ¶zden S, ve ark. Paranoid schizophrenia and congenital myotonia: a case report. EPA 2010, Kongre Ã¶zet kitabÄ±
Hennesy RJ, Baldwin PA, Browne DJ ve ark. Three-dimensional laser surface imaging and geometric morphometrics resolve frontonasal dysmorphology in schizophrenia. Biol Psychiatry 2007;61:1187-1194.
Arieti S. Interpretation of schizophrenia. Second ed. New York: Basic Books, 1974.
Gladstone DJ, Black SE. The neurological examination in aging, dementia and cerebrovascular disease. Part 4. Reflexes and sensory examination. Sociedade
Brasileira de Geratria e Gerontologia 2002;5: 41-57.
Crow TJ. Is schizophrenia the price Homo sapiens pays for language? Schizophr Res 1997;28:127-41.
Robinow M. The Robinow (fetal face) syndrome: a continuing puzzle. Clinical Dysmorphology 1993;2(3):189-98.
Are personality traits helpful to predict psychosis?
Agah AydÄ±n, Mehmet Emin Ceylan, Elif Mutlu, AyÅe Fulya Maner
BakÄ±rkÃ¶y Research and Training Hospital for Psychiatry, Neurology, and Neurosurgery, Ä°stanbul, Turkey
Objective: The aim of this study was to investigate the incidence and specificity of personality traits and personality disorders among
patients with psychotic disorders. Making a comparison (regarding to personality traits) between patients with acute transient psychosis
and patients with unipolar major depressive disorder with psychotic features was another aim of the study. The relationship between the
variety of delusions and personality disorder clusters was also evaluated.
Methods: Fifty-one patients with Acute Transient Psychosis (ATP) (brief psychotic disorder n=25, schizophreniform disorder n=2,
psychotic disorder NOS n=24), 41 patients with Major Depressive Disorder with Psychotic Features (MDDPF) and 47 healthy controls were
evaluated with a structured interview form based onthe DSM IV (Structured Clinical Interview for the DSM IV, SCID-I, SCID-II). Also the
PANSS (Positive and Negative Symptom Scale) and the HDS ( Hamilton Depression Scale) were applied to the patients.
Results: Thirty patients with ATP (58.8%) showed at least one personality disorder comorbidity. The frequency of observed personality
disorder clusters was cluster B (39.2%), cluster A, (31.4%), and cluster C (21.6%). The most common personality disorders among the patients
with ATP were borderline (27.5%) and paranoid (27.5%). Twenty-two patients with MDDPF (48,9%) had at least one personality disorder
comorbidity. The most frequent personality disorder cluster was cluster C (40%); followed by cluster B (20%) and cluster A (17.8%). When the
two diagnostic groups were compared, cluster B, narcissistic, schizotypal and antisocial personality disorders were observed more frequently
in the ATP group and the cluster C and avoidant personality disorders were more frequently observed in the MDDPF group. Paranoid
delusions had higher rates in cluster A and other delusions (like jealousy, erotomanic, and mystic delusions) had higher rates in cluster B.
Conclusion: In spite of the high rates of personality disorders in both diagnostic groups, the same disorders were also observed in people
with no personality disorders. ATP and MDDPF did not seem to have a relationship with any personality disorder. Nevertheless, some
personality disorders (narcissistic, schizotypal, and avoidant) can contribute to ATP and MDDPF by different mechanisms. Performing a
personality assessment after the first year of improvement of the post psychotic symptoms might have given more accurate results. On
the other hand, it could be said that, personality traits may have an effect on delusions.
Key words: Psychosis, personality disorder, depression
Bulletin of Clinical Psychopharmacology 2011;21(Suppl. 2):S178