Gazprom teklifi 418 dolara çıkardı, Ukrayna - Rusya arasındaki kriz büyüyor
Ukrayna Cumhurbaşkanı Viktor Yuşçenko, Rusya ile yaşanan doğalgaz krizinin ardından birçok ülke devlet başkanına ve Avrupa Komisyonu'na bilgilendirme ve yardım amaçlı mektup gönderdi. Rusya'nın Ria Novosti Haber Ajansı'nın verdiği bilgiye göre, Yuşçenko ABD Başkanı George W. Bush dahil olmak üzere onlarca devlet başkanına gönderdiği mesajında krizin büyümesinde Moskova'yı sorumlu tuttu. Ukrayna Cumhurbaşkanı Şubat 2008 ve daha sonrasında sağlanan anlaşmalarda piyasa fiyatlarına geçişin aşamalı olacağı konusunda mutabakat sağlandığını, Gazprom'un son anda aşırı fiyat talebinde bulunarak kriz oluşmasına neden olduğunu savundu. Yuşçenko'ya göre bin metreküp için en fazla 210 dolar verilebilir. Ukrayna Cumhurbaşkanı dün akşam yaptığı değerlendirmede de bir hafta içinde sorunun çözüleceğini umduklarını söylemişti.
Tartışmaların büyümesine neden olacak bir gelişmede dün akşam saatlerinde gerçekleşti. Rusya Başbakanı Vladimir Putin'in son anda bin metreküp için 250 dolarlık jestini görmeyen Kiev için Gazprom yeni rakam belirledi. Gazprom CEO'su Aleksey Miller 250 dolarlık teklifin sona erdiğini, yeni rakamın 418 dolar olduğunu açıkladı. Vesti-24 kanalında açıklamalarda bulunan Miller, "İndirimi çeşitli baskılar sonunda yapmıştık. Şimdi eski teklifimize geri dönüyoruz." dedi.
Putin Gazprom vanaları kapatmadan önce dün yaptığı açıklamada insani gerekçelerle ve Ukrayna'nın içinde bulunduğu ekonomik şartlar göz önünde bulundurularak rakamın 250 dolara çekildiğini ifade etmişti. Putin Avrupalı müşterilere 500 dolardan sevkıyatın gerçekleştiğini, Orta Asya ülkelerinden de Gazprom'un 340 dolardan gaz temin ettiğini, 40 dolarlık ulaşım bedeli ile bu rakamın 380 dolara ulaştığını hatırlatmıştı. Ancak Ukrayna'nın bin metreküp için 200 dolar ve transit ücreti için de 2 dolarda ısrar etmesi üzerine anlaşma sağlanamamıştı.
GAZPROM: "SORUN UKRAYNA'NIN MASAYI TERK ETMESİ"
Gazprom sözcüsü Sergey Kupriyanov Eko Maskvı radyosuna yaptığı açıklamada, gecikme zammı ile ilgili 2008 yılında imzalanan anlaşmada her gün için yüzde 3'lük bir cezanın uygulanacağı ile ilgili bir maddenin bulunduğunu, temel sorunun Naftogaz heyetinin müzakere masasından ayrılması olduğunu söyledi. Kupriyanov, "Ukrayna hortumlanmayı önlemek için görevlendirilen bağımsız gözlemcilerin çalışmalarına izin vermiyor. Avrupa piyasasında sıkıntı yaşanmaması için günlük arzı 300 milyon metreküpten 326 milyon metreküpe çıkardık. Görüşmelerin yeniden başlaması konusunda çağrımızı yineliyoruz." dedi.
Rusya'nın borçların ödenmemesi, yeni fiyatlar ve transit kira bedellerinde uzlaşı sağlanamaması ve Ukrayna vanalarını kapatması üzerine gelişmeler devam ediyor. ABD ve Avrupa Birliği iki ülkenin sorunu üçüncü ülkelere zarar vermeden müzakere yolu ile çözmelerini istedi. AB Dönem Başkanlığını üstlenen Çek Cumhuriyeti Başbakan Yardımcısı Aleksander Vondra taraflardan Avrupa sevkıyatının zarar görmemesine saygılı olmalarını istedi. ABD AB Temsilcisi Kristen Silverbeg olayın insani boyutu olduğunu, kış günlerinde sorunun uzamadan çözülmesini umduklarını söyledi.
Almanya Ekonomi Bakanı Michael Glos, Moskova ve Kiev arasında bir an önce anlaşma sağlanmasını isterken, Fransa sevkıyatta herhangi bir sorun yaşanmadığına dikkat çekti. 2006 yılında yaşanan krizde en büyük sıkıntı yaşayanlardan Polonya ve İtalya da yeterli stoklarının bulunduğunu, acil bir problemin olmadığını ifade etti. Gazprom'un önemli müşterilerinden Avusturya ve Hollanda'dan da benzer açıklamalar geldi. 2006'da yaşanan krizde Avrupalı ülkelerin stoksuz yakalanmalarına karşın şimdi hem Ukrayna hem de Avrupalı ülkelerin daha rahat olduğu kaydediliyor.