Ana Sayfa Çocuk Hangi yaşta, ne kadar teknoloji?
Evet, yemek yediğimiz restorandaki diğer çocuklar ellerinde telefonla oyalanırken minik oğlumuzu ekrandan uzak tutmak zor oluyor. Evet, ortaokula giden kızımız “Tüm arkadaşlarım Instagram’da. Ben niye hesap açamıyorum?” diye isyan ettiğinde sükunetimizi korumak güçleşiyor… Tüm bu süreçte doğru yolda olduğumuzu gösteren bazı minik hatırlatmaları duymak ister misiniz?
Çocuklarımız sadece evde, bizim gözetimimiz altında olmuyor. Onlara koyduğumuz ekran yasağı, kocaman bir ekrana dönmüş dış dünyada kimi zaman anlamsız kalabiliyor. Eğer konuya “yasak” penceresinden bakarsak durum böyle. Ama dijital dünyaya neden kısıtlama koymamız gerektiğini gösteren bilimsel ve pedagojik nedenleri hatırladımızda, sükunetimizi korumak kolaylaşıyor. Gelin bu kurallara yeniden göz atalım ve aile saadetimizin dijital versiyonunu da güçlendirelim. İşte çeşitli yaş gruplarına yönelik küçük bazı hatırlatmalar…
İzleyeceği video ya da oyunların yaşına uygun olmasına özen gösterin. Dijital dünya kurallarınızı aile büyükleri ve bakıcınızla da paylaşın.
Telefon ya da tabletle ilk kez karşılaşan çocuklar, parlak ekranların, hareketli videoların meftunu oluyor. Ancak özellikle 3 yaşından önce uzun süre ekran başında kalmaları hem sosyal gelişimlerini hem de dil becerilerini olumsuz etkiliyor. Bu durum okul öncesi eğitim ya da ilkokulda çeşitli sorunların yaşamasına da neden olabileceğinden uzmanlar, anne babalara “Net kurallar koyun, çocuğunuz bu cihazları sizin de yanlarında bulunduğunuz kısa sürelerde kullanabilmeli” hatırlatmasında bulunuyor. Telefonu ulaşamayacağı bir yere koymak, parola ve PIN gibi şifreler belirlemek de öneriler arasında. Çocuğunuzun izleyeceği video ya da oyunlar için yaş derecelendirmesine ve uygunluğuna bakmayı ihmal etmeyin. Önemli bir diğer nokta da teknoloji konusundaki kuralların çocuğun çevresindeki diğer büyükler ve bakıcılar ile paylaşılması. Böylece sizin olmadığınız durumlarda da çocuğunuz aynı kuralları uygulamalarını isteyebilirsiniz.
O oyun oynarken çocuğunuzun yanında oturarak eğlencesini paylaşın. Böylece ekran başında onu yalnız bırakmamış olursunuz.
Oyun bu yaş grubunun en temel eğlencesi. Dijital dünyada da durum değişmiyor. Ekranda oyun oynarken çocukların el-göz koordinasyonu, okuma ve sayma gibi becerileri gelişebiliyor. Elbette tüm bu sürece sizin de dahil olmanızla… Çocuğunuzun yanında oturarak o oyun oynarken eğlencesini paylaşabilirsiniz. Böylece yeni bir dünyaya adım atarken onu da yalnız bırakmamış olursunuz.
Telefonunuzda ya da bilgisayarınızda güvenli arama sistemleri ve ebeveyn kontrolü programları olmasına özen gösterin. Ancak uzmanlar bu önlemlerin bile sizin gözetimizinin yerini tutmayacağını da hatırlatıyor.
Çocuğunuzun ekran başında geçirdiği süreye dair duygularını ve düşüncelerini sizinle paylaşması için zaman yaratın ve bu konuda sohbet edin. Böylece özellikle sonraki yıllarda olumsuz bir içerikle karşılaştığında size gelip bu durumu anlatması için sağlam bir temel oluşturabilirsiniz.
Dijital dünyadaki davranış kurallarının gerçek hayattaki ile aynı olduğunu, nezaket ve saygının internette de önem taşıdığını açıkça ifade edin.
Bu yaş grubundaki çocuklar için dijital dünya artık tek başına dolaşılabilen bir yer haline geliyor. Kendi sanal dünyalarını yaratabildikleri oyunların popüler olduğu bu dönemler ayrıca 13 yaş sınırı olmasına karşın birçok çocuk için sosyal medyaya adım atılan bir süreç haline geliyor. Bu durum ailenizin dijital dünya kurallarının daha net bir şekilde ortaya konmasını gerektiriyor.
Kişisel bilgilerin paylaşımı, şiddet içeren oyunlar, siber zorbalık, yabancı kişilerle tanışma, ekran başında kalma süresi gibi konuları açıkça çocuklarınızla konuşun, hatta dijital dünya için anayasanızı hazırlayın. Ayrıca dijital dünyadaki davranış kurallarının gerçek hayattaki ile aynı olduğunu, nezaket ve saygının internette de önem taşıdığını açıkça ifade etmenizde yarar var. İnternetin herkese açık bir alan olduğunu ve paylaşımlarının hep orada kalacağını, dijital ayak izinin silinmeyeceğini de sıklıkla hatırlatabilirsiniz.
Çocuklarınız evdeki teknolojik cihazları sizden daha iyi kullanıyor olabilir ama bu durum sizin sorumluluğunuzu ortadan kaldırmıyor.
Özgürlüğüne düşkün, risk almayı seven ve yeni şeyler keşfetmenin peşinde olan bu çocuk, sizin çocuğunuz! Arkadaş gruplarının ve aidiyetin öneminin arttığı bu yaşta, çocuğunuz daha fazla iletişiminin peşinde koşabilir. Bu da dijital dünya ile ilişkisini yoğunlaştırabilir ve ekran başında geçirdiği süreyi artırabilir.
Çocuklarınız evdeki teknolojik cihazları sizden daha iyi kullanıyor olabilir ama bu durum sizin sorumluluğunuzu ortadan kaldırmıyor. Sanal zorbalığa maruz kalan ya da uygulayan çocukların genellikle bu yaş grubunda olduğunu hatırlatan uzmanlar, “Bilgisayarda oyun oynarken ya da çevrim içi olduğunda kiminle olduğunu öğrenin. Gerçek hayatta dışarı çıkmak ve arkadaşlarıyla buluşmak için sizden izin alıp nerede, kiminle olacağını söyleyen çocuğunuz, bunu dijital dünyada da yapmalı. İnternette paylaştığı bilgiler konusunda dikkatli olması gerektiğini sıklıkla vurgulayın, ona örnek olun” diyor.
*Bu haber ebeveynus dergisinin Kasım 2019 sayısından alınmıştır. Dergi aboneliği için lütfen tıklayınız.
ÖNCEKİ YAZIGerçek hayat-dijital hayat dengesinin anahtarı sizde
SONRAKİ YAZIÖğrenmek için unutmak