Yemin, Kefaret konusunda en çok merak edilenler | Sorularla İslamiyet
1 Yemin kefareti olarak verilmesi gereken fidyenin miktarı ne kadardır? Bir fakiri sabah akşam doyurmak bugünkü ücretle ne kadar, ben de orta halli bir memurum, daha açık ve net olarak söyleyebilir misiniz?..
Fidyenin ödenme şekli yemin keffaretinden farklı olmaktadır. Fidyeler, yalnız bir fakire verilebileceği gibi, birden fazla fakirlere de verilebilir. Ramazan içinde verilebileceği gibi, evvelinde veya sonunda da verilebilir. Fakirleri sabah - akşam günde iki öğün doyurmak suretiyle olabileceği gibi, öğünlerin parasını vermek suretiyle de olabilir. Para toptan da verilebilir, her gün ayrı ayrı da...(bkz. İbn Abidin, 2/427)
2 Kur'an'a el basarak yemin edilebilir mi; bu yemin geçerli midir?
3 Yalan yere yemin etmenin cezası nedir?
4 Kur'an üzerine yemin eden kişi, bu yemininden dönebilir mi?
Kur'an üzerine yemin eden kişi, şayet bu yemininden dönerse keffaret ödemesi gerekir. Keffaret, mal ile yapılabileceği gibi bedelini ödemekle de olur. Ayrıca vekil tayin ederek de ödenebilir.
Kur'an'a el basarak yemin edilebilir mi? Bu yemin geçerli midir?..
5 Yemin kefaretini on fakiri doyurmak yerine, bunun maddi bedelini vererek yerine getirebilir miyiz?
Bu durumda da, bu tek kişi her gün aynı derecede yoksulluk hali içinde bulunuyor olmalıdır. Bu süre içindeki günün birinde herhangi bir şekilde yoksulluktan kurtulan kişiye vermeyi kesmeli, başka yoksullara vermelidir.
Buna güç yetirilmezse, üç gün art arda oruç tutulur. Bu oruçların arasına hiç bir mâni girmemelidir. Girerse kefaret bozulur, yeni baştan tutulması gerekir.
6 "Anam babam üzerine yemin ederim." sözü, yemin sayılır mı ve kefaret gerekir mi?
7 Kur'an-ı Kerim'de Allah neden yemin ediyor?
8 Kur'an-ı Kerim'e doğru olmayan bir konuda el bastım, ne yapmalıyım? Kur'an'a el basarken abdestsizdim, bu farkeder mi veya kurban kesmem gerektiğini duydum, kurban kesicek durumum da yok...
9 Yeminini bozan kişi ne yapmalıdır? Ben "Eğer bir daha sigara içersem Allah ettiğim duaları, kıldığım namazları kabul etmesin." diye yemin ettim. Fakat bugün sinirli bir anımda üç tane sigara içtim, ne yapmalıyım?
Allah'a yemin, ya "vallahi, tallahi, billahi" demek suretiyle Allah Teâlâ'nın zât ismine, veya Rahmân, Rahîm gibi mübarek isimlerden birine, veyahut da izzet-i İlâhiye, kudret-i Rabbaniye gibi zâtî sıfatlarından birine and içilerek yapılır.
10 Bir kimse kızgın bir anında bir olayla ilgili yemin edip sonra pişman olursa, bu yemininden nasıl vazgeçebilir?
11 Yeminini bozup kefaret ödeyen kişinin yemini devam eder mi? Bir de yemin kefaretinde on fakiri sabah akşam doyurmaktan bahsediliyor; bu kaç gün sürmeli?
12 Yemin kefareti dernek, vakıf ve hayır kurumlarına verilir mi?
Yemin kefareti on fakire birer fitre (fıtır sadakası) miktarı veya bir fakire on ayrı günde her gün birer fitre miktarı para vermek veya on yoksulu sabah akşam doyurmak ya da giydirmektir.
Buna gücü yetmeyenlerin ise, ara vermeden üç gün oruç tutmaları gerekir. Bu kefaret Kur’an-ı Kerim’de belirtilmiştir:
"Allah, kasıtsız olarak ağzınızdan çıkıveren yeminlerinizden dolayı sizi sorumlu tutmaz, fakat bilerek yaptığınız yeminlerden dolayı sizi sorumlu tutar. Bunun da kefâreti, ailenize yedirdiğiniz yemeğin orta hallisinden on fakire yedirmek, yahut onları giydirmek, yahut da bir köle azat etmektir. Bunları bulamıyan üç gün oruç tutmalıdır. Yemin ettiğiniz takdirde yeminlerinizin kefâreti işte budur. Yeminlerinizi koruyun (onlara riayet edin). Allah size âyetlerini açıklıyor; umulur ki şükredersiniz!.."(Maide, 5/89).
Bu itibarla, öncelikle kişinin en yakın çevresinde ihtiyacı olan kişiler varsa, kefaret bedelini bunlara vermek en uygunu ise de; söz konusu yardım kuruluşları, eğer fakirlerin iaşe/gıda ve giyim gibi ihtiyaçlarını karşılıyorsa ve bundan da emin olunuyorsa, bu durumda oraya da yemin kefareti verilmesi caizdir.
Aldıkları yemin kefaretlerini, bir fonda toplayıp bunu fakirlere ulaştırdıkları bilinen ve kendilerine her bakımdan güvenilen kimseler eliyle yönetilen dernek, kurum ve yardımlaşma fonlarına yemin kefaretlerinin verilmesinde dinen bir sakınca yoktur.
Zekat verilecek yerler nerelerdir? Derneklere, vakıflara, hayır kurumlarına, Kur'an kurslarına ve öğrenci yurtlarına zekat vermek doğru mudur?..
13 "Şunu yaparsam ya da yapmazsam Allah canımı kafir olarak alsın." diye yapılan bir yeminin hükmü nedir?
Diğer üç mezhebe göre, bu sözler yemin sayılmaz ve kefaretleri de olmaz. Bilakis bu gibi sözleri kullanmak, haramdır, günahtır. -Allah korusun- dinin dışına sürükleme riskini taşımaktadır. Dolayısıyla, bu tür sözleri söyleyen kimsenin tövbe ve istiğfar etmesi gerekir.( el-Fıkhu'l-İslamî,III/384, el-Mecmu, XVIII/19-20).
14 Birden fazla yemin bozan nasıl keffaret öder? Ben iki defa yemin etmeme rağmen (vallahi-billahi-tillahi) yerine getiremedim...
Bir konuda birden fazla yemin edip bozduğunda, bir defa keffaret öder. Ancak yemin edip bozup sonra tekrar yemin edip bozan iki defa keffaret öder.
İki keffaret için altı gün üst üste oruç tutmak gerekmez. Üç gün üst üste oruç tutmak olan yemin keffaretini iki defada yerine getirebilir.
Ancak parası olanın oruç tutması doğru olmaz. Yeminin keffâreti olarak on fakiri akşam ve sabah olarak günde iki öğün doyurmak veya giydirmek cihetine gidilir.
Yemin keffaretini on fakiri doyurmak yerine bunun maddi bedelini vererek yerine getirebilir miyiz?..
15 Kur'an üzerine yalan yere yemin edilirse bunun kefareti ne olur? Bu günahı nasıl affettirebiliriz?..
Yalan yere konuşmak ve yemin etmek büyük günahlardan sayılmıştır. Hz. Ebu Bekir (ra)'dan rivayet edilen bir hadisi şerifte Resulullah (asm) şöyle buyurmuştur:
“Size büyük günahların en büyüğünü haber vereyim mi?" demiş ve şöyle buyurmuştur: (Bu sözünü üç kere tekrarladı.): Allah’a ortak koşmak, ana-babaya asi olmak. Haberiniz olsun, yalancı şahitlik ve yalan söz.” (Buhari)
Yalan yere yemin etmek büyük günahlardan sayılmıştır. Yalan yere konuşmanın ve yemin etmenin kefareti alimlerin çoğuna göre "Nasuh tövbesi" etmektir.
Yalan yere yemin edene ceza uygulanması için, bir masumun hakkının gasb edilmesi veya ona iftira edilmesi veya bir suçsuzun haksız yere cezalandırılmasına sebeb olunması gerekir.
1. Seksen tane kırbaç vurulur.
2. Şahitliği ömür boyu reddedilir.
3. Fasık olduğuna hükmedilir.
Yalan yere şahitlik edenin yalan söylediği ortaya çıkarsa, ona tazir cezası uygulanır. İmam Ebu Hanife'ye göre bu caza ise, onu kendi çarşısındaki veya mahallesindeki camiye götürüp halka “Bu yalancı şahittir, ondan sakının.” demekle olur.(Halebi s. 248; Kasani, VI/289)
Cezası ölüm ya da organ kesme olan davalarda yalancı şahitlere verilecek ceza, can veya organa ait diyetin ödenmesi ile ta’zir cezasının verilmesidir. Örneğin, hırsızlık davasında, sanığa el kesme cezası verildikten sonra, şahitlerin yalancı olduğu tespit edilirse, yalancı şahitlerin hem kesilen elin diyetini, hem de çalınan malın karşılığını ödemeleri gerekir. Yine, kasten adam öldürme davalarında yalancı şahitlik yapanlara, eğer sanığa kasten adam öldürme suçunun cezası olan kısas cezası verilip uygulanmışsa, sanığın diyetini ödeme cezası ile birlikte ta’zir cezası da verilir. Bunun gibi, evli bir kişinin zina yaptığına dair şahitliğe dayanarak recm cezası verilip uygulandıktan sonra, şahitlerin yalancı oldukları ortaya çıkarsa, hem zina iftirası cezası hem de ölenin diyetini tazmin etme cezası verilir.(Serahsi, XVII/22; Kasani, VI/285; Bilmen, VIII/162)
(Abdurrahman Ceziri, İslam Fıkhı, Şahidin Yükümlülükleri, Yrd. Doç. Dr. Murat Şen)
Günah işleyen kişi tövbe etmekle günahlarından kurtulabilir mi? Tövbenin sınırı var mıdır; nasuh tövbesi nedir? Tövbeyi bozmak?..
16 Ağız alışkanlığı ile yapılan yeminden dolayı kefaret gerekir mi? Söz arasında farkında olmadan "vallahi" diye yemin etmek kefaret gerektirir mi? Dilde söylense bile kalpten söylenmiyor...
17 Yemin kefaretini mal ile ödeyecek imkanı olan kişi kefaret orucu tutabilir mi? Ben bir yemini bozdum. Fakir doyurmak gücüm yetiyor, ama Avrupada yaşadığım için fakir bulamıyorum. Üç gün oruç tutmak caiz midir?
Ettiği yemini yerine getirmeyip bozmaktan dolayı lâzım gelen kefârete yemin kefareti denir. Yeminin kefâreti olarak on (10) fakiri akşam ve sabah olarak, günde iki öğün doyurmak veya giydirmek cihetine gidilir.
Kefaret mal ile yapılabileceği gibi bedelini ödemeklede olur. Ayrıca vekil tayin ederek de ödenebilir.
Yemin kefaretini mal ile verebilecek kişinin oruç tutması caiz değildir. Kendi bölgesinde bir fakir yoksa, başkasını vekil edip fakirlere bu parayı ulaştırabilir.
Buna güç yetirilmezse, yani fakirlere ulaşamaz ise, üç gün art arda oruç tutulur. Bu oruçların arasına hiç bir mâni girmemelidir. Girerse kefâret bozulur, yeni baştan tutulması gerekir.
(Celal Yıldırım, Kaynaklarıyla İslam Fıkhı, Uysal Kitabevi, III/159.)
18 Zorla yapılan yemin geçerli midir ve yemin edildiği takdirde ne yapılması gerekir?
Kadın ve erkeğin birbirinden boşanmaları halinde, artık birbirlerine yabancı hükmündedirler. Bu bakımdan yalnız kalmaları caiz değildir.
Kadın erkekten ayrılması halinde, akraba ziyaretlerinde eski kocasından izin almak zorunda değildir.
Soruda açıkladığınız durumlarda yemin edilir, sonra da bu yemin bozulmak istenirse, mesela "Annemlere gitmeyeceğim." diye yemin ederse, sonra da haklı olarak gitmek gerekir ve yemini bozarsa, on fakiri birer gün doyuracak meblağı veya yiyeceği kefaret olarak onlara verirsiniz. Buna gücünüz yetmezse, üç gün kefaret oruç tutarsınız.
"Allah kasıtsız olarak ağzınızdan çıkıveren yeminlerinizden dolayı sizi sorumlu tutmaz, fakat bilerek yaptığınız yeminlerinizden dolayı sizi sorumlu tutar. Bunun da kefareti, ailenize yedirdiğinizin (kalite bakımından) orta hallisinden on fakire yedirmek, yahut onları giydirmek yahut da bir köle azat etmektir. Bunları bulamayan üç gün oruç tutmalıdır. Yemin ettiğiniz takdirde yeminlerinizin kefareti işte budur. Yeminlerinizi koruyun. Allah size âyetlerini açıklıyor; umulur ki şükredersiniz." (Mâide, 5/89).
Kefaret olarak maddi gücü yetmeyenler oruç tutacak, maddi gücü olanlar ise âyette sayılan iyilikten birini yapacaklar; hangisini yapacaklarını seçme konusu da yükümlülere bırakılmıştır.
19 Allah'dan başkaları adına edilen yeminler hakkında bilgi verir misiniz? Sevdiğimiz birinin üzerine yemin etsek, 'Senin üzerine yemin ediyorum, bir daha yalan söylemicem.'' desek, bu ettiğimiz yemin geçerli olur mu? Yemin bozulursa kefaret gerekir mi?
20 Yemin kefareti için tutulan oruç bilerek bozulursa ne yapılır?
21 Yemin ettiğimiz zaman, unutarak yeminimize aykırı bir şey yaparsak yeminimiz bozulur mu?
Hanefilere göre unutarak da olsa yeminine aykırı bir hareket yapan kimsenin yemini bozulmuştur.
İlave bilgi için tıklayınız: YEMİN
22 Yemin kefaretinin miktarı ne kadardır?
Yeminin kefareti olarak on (10) fakiri akşam ve sabah olarak iki öğün doyurmak veya giydirmek cihetine gidilir. Veya bir fakiri on gün sabah ve akşam (günde iki öğün) doyurmak.
Kefaret, yiyecek ve elbise olduğu gibi, karşılığı başka bir şey de olabilir. Kefaret ister yiyecek veya bedeli olsun, ister elbise veya bedeli olsun, hepsini birden bir defada bir fakire vermek caiz değildir. Ancak başka fakir bulmakta zorluk çekiyorsa, o takdirde aynı fakire her gün sabahlı akşamlı doyacak kadar yiyecek ya da bedelini veya aynı fakire her gün bir elbiseyi vermek kafi gelir. Yani kefaret ödenmiş olur.
Buna güç yetirilmezse, üç gün ardarda oruç tutulur. Bu oruçların arasına hiçbir mâni girmemelidir. Girerse kefaret bozulur, yeni baştan tutulması gerekir.
Gerek yemin, gerekse oruç kefaretlerinde yapılacak ilk iş bir köle azâd edilmesidir. Ancak günümüzde kölelik kalktığı için, bu maddenin tatbikına imkân kalmadığından zikretmeye lüzum hissetmedik.
23 Bir şeyin haram olduğunu bilmediği için, bu helaldir diye yemin eden kişinin durumu nedir?
Haramı haram olarak kabul etmeyip de helal derse bu kişininin durumu nedir?
24 Meslek yemini olarak "namusum ve şerefim üzerine" diye yemin ediliyor; bu yemin geçerli midir?
Türkçe'de kullanılan "yemin ederim, kasem ederim, and içerim" gibi sözler de yemin sayılır. Ancak "mukaddesâtım adına, şerefim üzerine and içerim" gibi sözlerin yemin olmaması gerekir. Çünkü bu yemin Allah'ın adına veya sıfatları adına yapılmamıştır.
Merginânî, hangi sözlerle yemin edip edilemeyeceğinin örfe bağlı olduğunu söylemektedir. (el-Hidâye, II/74) Bu sözcükler, bugün ülkemizde bazı ortamlarda yemin için mâruf hale gelmişlerse de yaygın bir örf saymak mümkün değildir.
Ancak "namus ve şerefim üzerine and içerim" gibi sözlerin yemin sayılmaması, hiç bir sorumluluğun olmadığı anlamına gelmez. Bu bir söz vermektir ve sözünde durmayan da haram işlemiş olur. Ayrıca namus ve şerefinin haysiyetini de lekelemiş olur.
25 Kızgınlık anında yapılan yemin geçerli mi?
Rivayete göre, Eşariler Hz. Peygamber (asm)'den bir binit istediler. Resulullah “Vallahi sizi bir binite bindirmem, yanımda sizi bindireceğim bir binit yoktur.” dedi. Ancak daha sonra Hz. Peygambere ganimet malı bazı develer getirildi. Bunun üzerine “Nerede Eşariler?” diye sordu. Biz yanına vardığımızda humustan (bize develerin) verilmesini emretti.
Biz "Ey Allah’ın Resulü! Biz daha önce bize binit vermenizi istemiş, siz yemin ederek bize vermeyeceğinizi söylemiştiniz; yoksa bunu unuttunuz mu?" dedik. O, "Şimdi sizi (deveye) ben bindirmedim; Allah sizi bindirdi. Şüphesiz ben -Allah’ın izniyle- bir şeye yemin etsem ve ondan daha hayırlısını görsem, mutlaka o daha hayırlı olan işi yapar ve yeminin kefaretini veririm.” dedi. (Buhari, el-Humus, 15; Müslim, h.no: 4354)
- Hadisin (Buhari ve Müslim’in) bu rivayetinde Resulullah (asm)’ın “kızgın olduğuna” dair bir kayıt yoktur. Ancak yine Buhari ve Müslim’in bir rivayetinde Eşarilerin Resulullaha onun “kızgın olduğu bir zamanda” gittikleri şeklindedir.
- Bizim görebildiğimiz kadarıyla bu hadis rivayetinde -kızgınlık durumu ister olsun ister olmasın- “yemin-i lağv” ile ilgili bir şey söz konusu değildir.
Çünkü yemin-i lağv: Yanlışlıkla veya doğru zannıyla yalan yere yapılan yemindir. Örneğin: Bir kimsenin borcunu ödemediği halde ödediğini zannederek “Vallahi ödedim.” diye yemin etmesi bir “yemin-i lağv”dır ve bundan dolayı kefaret gerekmez.
Keza, ağızdan yemin kastedilmeksizin yanlışlıkla irade dışı çıkan yemin de bu türden bir yemin olup kefareti yoktur.
- Hadisin şerhlerinde de kızgınlık sebebiyle bu yeminin yemin-i lğv kısmından olduğuna dair bir bilgiye rastlayamadık. (bk.Nevevi, el-Minhac, İbn Hacer, Fethu’l-Bari, ilgili hadisin şerhi)
- Müslim’de Efendimiz (asm)'in kızgınlıktan dolayı ettiği yemine kefaret vermediğine dair bir bilgiye rastlayamadık. Buna mukabil,
“Kim bir iş konusunda yemin eder de sonra ondan daha hayırlısını görürse yeminini bozsun, o hayırlı işi yapsın ve yemin kefaretini ödesin.”
manasına gelen -başta Buhari ve Müslim olmak üzere- birçok sahih hadis rivayeti vardır.
- İslam fıkıh kaynaklarında “kızgınlık” unsurunun yer aldığı bir yeminin yemin-i lağv olduğu ve bunun da kefaretinin olmadığına dair bir bilgiye rastlayamadık.
26 Bir şeyi yapmayacağına yemin edip, yaptığı takdirde on gün de oruç tutacağını adayan kimse, hem yemin kefareti verip hem de on gün adak orucu mu tutması gerekmektedir?
27 Yemin kefareti için niyet önemli midir?
Mübah olan bir şeyi yapmak veya yapmamak için yemin etmek aslında mübah olmakla birlikte, onu alışkanlık haline getirmek doğru değildir. Nitekim Allah Teala,
“Yemin edip duran aşağılık kişiye sakın boyun eğme.” (Kalem, 68/10)
buyurarak yerli yersiz yemin edenleri kınamıştır. Kur’an’da, verilen sözün yerine getirilmesi hususunda buyurulur:
“Allah adına yaptığınız ahitleri yerine getirin. Allah’ı kendinize kefil kılarak pekiştirdikten sonra yeminlerinizi bozmayın! Şüphesiz ki Allah yaptıklarınızı bilir.” (Nahl, 16/91)
Bu itibarla, bir Müslümanın mümkün mertebe yemin etmemesi doğru olur. Yeminini bozan kişinin yemin kefareti ödemesi gerekir. Yemin kefareti on fakire birer fitre (fıtır sadakası) miktarı veya bir fakire on ayrı günde her gün birer fitre miktarı para vermek veya on yoksulu sabah akşam doyurmak ya da giydirmektir. Buna gücü yetmeyenlerin ise, ara vermeden üç gün oruç tutmaları gerekir. Bu kefaret Kur’an-ı Kerim’de belirtilmiştir. (Maide, 5/89)
Şayet bir farz veya vacibi terk etmek ya da haramı işlemek kaydıyla yemin edilmişse, bu yemininin bozulması ve kefaret ödenmesi gerekir. Zira bu şekildeki yeminin gereği yapılırsa, günah işlenmiş olur.
1. Yemin kefaretinin önemli olmasının nedeni, Allah adına verilen sözün bozulmasına dayanmaktadır. Yüce Allah'ın adını anarak bir söz veren veya bir eylemi yapmayacağını beyan eden kişinin bu sözünü bozduğu takdirde bir ceza vermesi gerekir. Bu ceza çoğu zaman caydırıcı olduğu gibi, kişinin bilinçsiz olarak Allah adına yemin etmesinin önüne de geçer.
2. Yemin kefaretinin on ayrı kişiye yetecek yiyecek (fıtır sadakası miktarı kadar) vermek veya giydirmektir. Bir kişiye verilen kefaret yeterli olmaz. On ayrı kişiye verilmesi gerekir.
3. Yemin kefareti niyeti olmadan bir fakire verilen giyecek yardımı kefaret yerine geçmez.
Bu itibarla bir Müslümanın yemin etmemesi, yemin etmişse, bu, verdiği söze Allah'ı şahit tutmak demek olduğundan, mutlaka yeminine bağlı kalması gerekir.
Farz veya vacip olan bir şeyi yapmamaya ya da haram ve günah olan bir şeyi yapmaya yemin etmek, Müslümana yakışan bir davranış değildir. Yüce Allah Kur’an-ı Kerim’de buyur:
“İyilik etmemek, takvaya sarılmamak, insanlar arasını ıslah etmemek yolundaki yeminlerinize Allah’ı siper yapmayın. Allah hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.” (Bakara, 2/224)
Bununla birlikte, her nasılsa bu tür bir yemin edildiğinde, yeminini yerine getirmeyip bozmak ve ardından yemin kefareti vermek gerekir. Konuyla ilgili bir hadiste Hz. Peygamber (asm) şöyle buyurmuştur:
“Bir kimse bir şey için yemin eder, sonra da ondan hayırlısını görürse yeminini bozsun ve kefaret ödesin.” (Müslim, Eyman, 15-16); (Merğinani, el-Hidaye, II, 358)
28 Sensiz nefes almak bile haram olsun, demek kefaret gerektirir mi?
İslam alimleri bu konuda farklı terminoloji üretmiş ve bu farklı konulara farklı hükümler çıkarmışlardır:
Birincisi: “Varlığı tasavvur edilemeyen muhal / imkânsız” bir şeyi yapmak için yemin etmektir.
Örneğin: Bir insan, içinde su bulunmayan bir sürahiyi kastederek “Vallahi ben şu sürahideki suyu içerim.” dese, İmam Azam, İmam Muhammed ve İmam Malik’e göre bu tür muhal şeyler üzerine yapılan yeminler yemin sayılmaz ve dolayısıyla kefaret de gerekmez.
İmam Ebu Yusuf, İmam Şafii ve bazı Hanbeli alimlerine göre ise, bu da yemindir ve kefaret gerektirir.
Bununla beraber, eğer yemin eden kimse, yapmak istediği şeyin imkânsız olduğunu, örneğin, sürahide su bulunmadığını bildiği halde “Vallahi ben bu sürahideki suyu içerim.” diye yemin etse, Hanefi mezhebinin üç imamına göre de bu yemin kefareti gerektirir. (bk. V. Zuhayli, el-Fıkhu’l-İslami, 4/21-22)
İkincisi: Vücudunun / varlığının tasavvuru -imkân-ı zatî cihetiyle- mümkün olmakla beraber, fıtrat kanunlarına göre ve aklen mümkün olmayan bir şeyi yapmak için yemin etmek.
Mesela: “Kuş gibi havada uçacağına; şu taşı altına çevireceğine, Dicle nehrinin bütün suyunu içeceğine” yemin etmek bu türdendir.
Bunlar, gerçekte muhal olmakla beraber, zatında mümkündür. Sorudaki “nefes almama” konusu da bu türdendir. Bu türden yapılan yeminler için kefaret gerektiğine dair dört mezhebin ittifakı vardır. (bk. Zuhayli, a.g.e, 4/ 23)
- Yemin kefaretinin miktarı ne kadardır?