22 Temmuzu Unutma YHT ile Şov Yapma | Kent ve Demiryolu
Kadıköy boğa heykeli önünde toplanan Haydarpaşa Dayanışması Yel değirmeni Dayanışması, Caferağa Dayanışması, Yoğurtçu Parkı Formu, Küçükyalı Adnan Kahveci Parkı Formu, Cevizli Tekel Dayanışması, Mimarlar Odası, Toplumcu Mimar ve Mühendisler, FKF, Patika Ekoloji üyeleri “Haydarpaşa gardır, Gar Kalacak”, sloganı ile rıhtım caddesinden Haydarpaşa gara doğru yürüyüşe geçtiler.
Yürüyüşe Kadıköy Belediye Başkan yardımcısı Ülkü Koçar ve CHP’li belediye meclis üyeleri de destek verdiler.
Haydarpaşa gar merdivenlerinde Pamukova hızlandırılmış tren kazasında hayatını kaybedenlerin anısına yapılan saygı duruşundan sonra tren kazasında hayatını kaybeden Coşkun Ertürk’ün kayınbiraderi mimar Ali Şencan bir konuşma yapmıştır. Şencan “kazanın bilime aykırı bir tren işletmeciliğinin zorlanması nedeni ile meydana geldiğini ve 10 yılı aşkın süredir, devam eden kamu davasının henüz sonuçlanmadığını, bu kazadan ders alınarak YHT işletmeciliğinde bilime aykırı girişimlerde ısrar edilmemesi gerektiğini” vurguladı.
Haydarpaşa Dayanışması ve Kadıköy Kent Dayanışması adına basın açıklamasını Birleşik Taşımacılık Çalışanları Sendikası Genel Örgütlenme sekreteri İshak Kocabıyık tarafından okudu. Okunan basın açıklamasının tam metni aşağıdadır.
AKP iktidarı ve Başbakan her zaman olduğu gibi yine emir verdi. Eskişehir Pendik arası hızlı tren hattı inşaat çalışmaları tamamlanmadan 25 Temmuz 2014 tarihinde açılışı yapılacak.
1975 yılında Sürat Demiryolu Projesi’ nin yatırım programına alınması ile başlayan “hız” öyküsü 1995 yılı Booz Allen Hamilton Raporunda Ankara İstanbul arasına önerilen 160 km/s hıza sahip prestij treni çalıştırın önerisini bilim insanlarının meslek kuruluşlarının, sendikaların itirazına rağmen AKP iktidarı tarafından ani kararla uygulamaya sokulmuştu.
22 Temmuz 2004 tarihinde Haydarpaşa-Ankara seferini yapan “hızlandırılmış tren” in Pamukova yakınlarında raydan çıkarak devrilmesi sonucu 41 yurttaşımız hayatını kaybetmiş, 81 yurttaşımız da yaralanmıştı.
Başbakanın Gezi Ayaklanması esnasında “emri ben verdim” demesi halka karşı silah kullanmasında polisi cesaretlendirmiş, yaşanan can kayıpları sonrası emri veren yargı önüne çıkartılamamıştır. Aynı şekilde “hızlandırılmış tren” faciasında da bilime ve akla aykırı tren işletilmesi için emir verenlerin 4/8 oranında kusurlu oldukları bilirkişi raporları ile sabit olmasına rağmen olanlar da yargılanmamışlardır.
Hızlandırılmış Tren faciasından ders almayan siyasi iktidarın hattı bir an önce açma hırsı yüksek hızlı tren hattındaki sayısız iş kazalarının yanı sıra basına ve kamuoyuna yansımayan irili ufaklı pek çok kazaya yol açmıştır. Bu kazaların en önemlisi açılış tarihi belirtildikten sonra 3 Temmuz 2014 tarihinde yaşanandır. Piri Reis test treni test sürüşleri esnasında Diliskelesi istasyonu yakınlarında tünel girişinde, ray vidalaması yapan iş otosuna çarpmıştır. Test sürüşünü yapan Piri Reis isimli setin çarpmanın etkisiyle bir vagonu raydan çıkarken, kaza sonucu ölen ya da yaralanan olmamıştır.
2004 yılında meydana gelen kazayı unutan yetkilileri ve Başbakanı, test sürüşü esnasında yaşanan bu son kazada aymazlıktan vazgeçirmemiştir. Doğallıkla, bizler, bilim insanları, sendikalar, meslek odaları kaza sonrası Başbakan’dan ve UDH Bakanından “Eskişehir-Pendik arası YHT hattının sinyalizasyon ve sertifikasyon işlemleri tamamlanmadan açılmayacaktır” şeklinde bir açıklama beklerken açılışın 25 Temmuz 2014 tarihinde yapılacağı kamuoyuna duyurulmuştur.
Yaklaşık 30 yıldır AB uyum programları, Dünya Bankası ve IMF‘ ye verilen taahhütler uyarınca serbestleştirme, özelleştirme, “yap–işlet–devret”, “yap–işlet” ve “kamu–özel sektör ortaklığı” yoluyla kamunun güçsüz kılınıp özel sektörün güçlendirilmesi politikaları uygulanmaktadır. Bu kapsamda TCDD’ nin yeniden yapılandırılması yoluyla altyapı ve işletmeciliğin bölünmesi, kurum yapısının parçalanması, faaliyetlerin yatay bölünmeye tabi kılınması, özelleştirme ve taşınmazların satılması, istihdamın azaltılması, teknik yeteneklerin zayıflatılması yoluyla demiryollarının yerli, yabancı sermayeye açılması hedeflenmiş ve bu amaçla hazırlanan kanun taslağı 1 Mayıs 2013 tarihinde TBMM’ den geçmiştir.
Bu yasayla beraber, bir bütün olarak 154 yıllık demiryolu kazanımları ve TCDD‘ nin tasfiyesi amaçlanmaktadır.
Bu kapsamda TCDD‘ nin gar ve istasyonları tren seferleri iptal edilerek işlevsizleştirildikten sonra endüstriyel işlevleri dışında gelir getirici projeler ve imar planları hazırlanmak üzere Belediyelere ve Özelleştirme İdaresi başkanlığına devredilmektedir.
İstanbul’da Haydarpaşa Sirkeci garları başta olmak üzere Söğütlüçeşme, Bostancı, Maltepe, Kartal, Pendik, Yedikule Zeytinburnu Bakırköy Halkalı gar alanları 2007 yılında imzalanan bir protokolle gelir getirici imar planları hazırlanmak üzere İBB’ye devredilmiştir.
Ayrıca Marmaray projesi bahane edilerek hat boyundaki tarihi çınar ve çam ağaçları taşınma seçeneği varken, “Çevrecinin Daniskasıyım” diyen bir anlayışın sonucu olarak taşeron firma tarafından kesilmiştir. Yine hat boyundaki tarihi istasyon yapıları Marmaray projesi nedeniyle yenileniyor denilerek kimliksizleştirilmekte, tarihi ve toplumsal hafızamızdan bu yolla silinmek istenmektedir. dahil etme seçeneği göz ardı edilerek tarihi belleğimizden silinecek şekilde kamufle edilip kullanıma sunulacaktır.
Bütün bu hoyratlıklar sağlıklı bir demiryolu işletmeciliğinin değil aksine rantın, kap kaçcılığın, kar hırsının önünü açacaktır.
Yaşadığımız topraklara ve kamuoyuna karşı hissettiğimiz sorumluluğun bir gereği olarak yüksek hızlı tren hattının bitmeden açılmasının doğuracağı sakıncaları yazılı ve görsel medya aracılığıyla paylaşmak istiyoruz:
1. Yüksek hızlı tren hattının TCDD yatırım programına göre bitiş tarihi 2016 dır. 25 Temmuz 2014 tarihinde açılacağı duyurulan hat bitmemiş bir hattır. Bitmemiş bir hatta demiryolu işletmeciliği yapmak tren trafiği ve güvenliği açısından çok büyük bir risk taşımaktadır. Hızlandırılmış tren faciasının sonuçları ortadayken siyasi iktidarın ısrarcı davranması yaşanabilecek bir kaza nedeniyle bizleri tedirgin etmektedir.
2. Bütün dünyadaki uygulamalara göre yüksek hızlı tren hatları bağımsız ve uluslar arası kuruluşlarca akredite olmalıdır. Bu hattın böyle bir akreditesi yoktur. TCDD bu hat için akreditasyon alamamaktadır.
3. 1992 yılından bu yana “ulaşım ana planı” yapılmamıştır. Oysa ulaştırma projeleri hem yarattığı etki ve değişiklik açısından hem de finansman açısından çok büyük projelerdir. Bir an önce ulaştırma ana planı ve bu plan kapsamında, demiryolu, denizyolu, havayolu ve karayolu için ayrı ayrı Ana Planlar hazırlanmalıdır.
4. Ulaşım politikaları karayolu, denizyolu, demiryolu, havayolu taşımacılığının, seri, ekonomik, çevreci, güvenli ve hızlı, tek bir taşıma zinciri oluşturacak şekilde entegre edilmesini içeren Kombine Taşımacılığa yönelim ekseninde belirlenmelidir. Boğaz tüp geçişinde olabilecek aksamalar göz önüne alınarak Feri işletmesi hazır durumda bekletilmelidir. TCDD Haydarpaşa Limanı kapatılmamalıdır. Kadıköy’e yeni nüfus, araç yükü getireceğinden silueti olumsuz etkileyeceğinden Kadıköy EBK önüne yapılması düşünülen marina projesinden vazgeçilmelidir.
5. Yeni raylı sistemlerin mevcut ulaşım ağları ile entegrasyonu sağlanmalı, Haydarpaşa Vapur İskelesi kapatılmamalıdır. YHT‘ nin dışında konvansiyonel trenler (Doğu ekspresi, Pamukkale Ekspresi, Toros Ekspresi, Yataklı Ekspresi, Güney Ekspresi) ve Bölgesel Trenler çalıştırılmalı ve (Adapazarı Ekspresleri) başlangıç ve sonlanma garı Haydarpaşa Gar olmalıdır. Bu trenlerin kentin merkezine getirilmesi demiryollarını diğer ulaştırma modlarına göre daha avantajlı ve tercih edilebilir pozisyona getireceği gibi halkında ucuz ve kaliteli kamusal ulaşım hakkının kullanılmasınıda olanaklı kılar.
6. Dünya Bankası ve uluslararası sermayenin istemleri doğrultusunda yasalaşan “Demiryolu ve TCDD Kanunu” uygulamaya sokulmamalıdır. Demiryollarında, altyapı, araç, arazi, tesis, işletme ve taşınmazlara yönelik bütün özelleştirmeler ile belediyeler ve üçüncü şahıslara devirler durdurulmalıdır.
7. TCDD‘ nin borçlandırılması ve zarar etmesine yol açılarak özelleştirilmesi politikası terk edilerek TCDD borçları kamu tarafından üstlenilmelidir.
8. TÜDEMSAŞ, TÜVASAŞ, TÜLOMSAŞ gibi TCDD fabrikaları lokomotif ve vagon üretecek teknik düzeye getirilmeli, montaj değil üretim esaslı bir yapıya sahip olmalı; demiryolu yan sanayisine (ray, tekerlek v.b.) yatırım yapılmalıdır. TCDD, nitelikli personel yetiştirilmesi için üniversiteler ve meslek odalarıyla işbirliği yapmalı, meslek içi eğitim geliştirilmeli, kapatılan DemiryoluMeslek Liseleri yeniden açılmalıdır.
9. Demiryolu ulaşım ağındaki atıl kapasitelerin değerlendirilmesi için işletme iyileştirmeleri yapılmalı; demiryolu hatları ciddi ve bütünlüklü bir tarzda onarılarak yeniden yapılandırılmalı; ulaşım güvenliğini etkileyen hatlar en kısa sürede onarılmalı, elektrifikasyon ve sinyalizasyon gereksinimleri karşılanmalıdır.
10.Ülkenin ve kentlerin kaderini etkileyecek projelerde meslek odaları, üniversiteler ve ilgili meslek örgütlerinin görüşleri alınmalı, karar süreçlerine katılmaları sağlanmalıdır.
11.Haydarpaşa Gar ve Liman Endüstriyel İşlevini sürdürmelidir. Haydarpaşa Gar ve Limanı daiçine alan 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı iptal edilmelidir.
12.Marmaray projesi kapsamında Gebze Halkalı arasında çalışacak olan trenlerin bir bölümünün Haydarpaşa Gar’a girecek şekilde seyir cetvelleri ayarlanmalıdır.
13.Pamukova hızlandırılmış tren faciası ile birlikte henüz inşaatı tamamlanmamış, sinyalizasyonu işler hale getirilmemiş ve sertifikasyonu alınmamış hatta yapılan göstermelik testler esnasında Diliskelesi’nde yaşanan kazayı iktidara bir kez daha hatırlatıyor ve devlet başkanlığı seçimi öncesinde “oy” için yapılmak istenen açılıştan vazgeçmeye çağırıyoruz. 22 Temmuz 2014