Artan ev içi şiddet Kosovalı uzmanları endişelendiriyor
Yetkililer ev içi şiddet mağdurlarını korumaya çalışmasına rağmen, geleneksel cinsiyet rolleriyle ilgili kemikleşmiş algılar, savaş travması ve mahkemelerin yavaşlığı sorunu daha da büyütüyor.
Southeast European Times için Priştine'den Muhamet Brajshori'nin haberi -- 20/02/12 Kosovalı kadınlar, sığınma evleri ve Priştine'deki Ana ve Çocuk Rehabilitasyon Merkezi gibi kurumlara giderek daha fazla sığınıyor. [Muhamet Brajshori/SETimes]
Aferdita K., kocasının fiziksel tacizi sonrasında evini terk etmiş ve 4 aydır Priştine'de bir sığınma evinde yaşıyor. 28 yaşındaki kadın SETimes'a şunları söyledi: "Bir oğlum, bir kızım var. Eylül'den beri onları sadece üç kez görebildim, kocamın ailesi onları göstermiyor." Aferdita, "Polis çocuklarımı görmeme yardım ediyor ama mahkeme kararı olmadan onları yanıma alamıyorum ve henüz celp gelmedi." dedi.
Aile içi şiddet geçen yıl Kosova'da artış gösterdi. Analistler, tüm toplum çözüm için çaba göstermediği sürece bu eğilimin aynı hızla artmaya devam edeceği görüşünde.
Çoğunluğu kadınlardan oluşan mağdurlar, eşleri tarafından giderek artan sayılarda taciz bildiriyor ve Aferdita gibi bazıları da evlerini terk etmek zorunda kalıp, çoğu zaman çocuklarını göremediğini söylüyor.
Aile içi şiddet küresel bir sorun olmasına karşın, Avrupa Komisyonu (AK) tarafından ve bazı Güneydoğu Avrupa ülkelerinde özellikle inceleme altına alınmış durumda. AK tarafından Eylül 2010'da hazırlatılan bir raporda, ev içi şiddetin etkili bilgilendirme kampanyaları sayesinde 10 yıldır daha tabu olmaktan çıkmaya başladığı sonucuna varılıyor. Ancak raporda, ev içi şiddetin Avrupa ülkelerinde yaygın olmaya devam ettiği de kaydediliyor.
AK raporuna göre ayrıca, ankete katılanların %60'ı AB'nin ev içi şiddetle mücadeleye katılması gerektiğini belirtiyor.
Kosova'da geçtiğimiz yıl, polis 2010 yılına oranla %10'luk bir artışla 1042 adet aile içi şiddet olayı rapor etti. Olayların üçte ikiden fazlası kadınlara yönelik olmakla birlikte, erkeklere karşı şiddet de artışta.
Priştine Üniversitesi sosyoloji profesörü Şemsi Krasniki, şiddetin insan doğasından ve ayrıca aile içi rollerin algılanış şeklinden kaynaklandığını söylüyor. SETimes'a konuşan Krasniki, "Şiddete yol açan şey toplumda ve ailedeki maddi kriz değil, krizin yorumlanış şekli ve cinsiyet rollerinin yanlış anlaşılmasıdır." dedi.
Geniş aileler geleneksel olarak aynı hanede yaşıyor ve çoğu zaman aile içi şiddet bir erkeğin kadını istismar etmesi olarak anlaşılıyor. Krasniki, "Ama ele alınmayan başka bir biçim de var - o da kadına karşı kadın şiddeti. Fiziksel olarak nadiren, daha çok, neredeyse her gün, psikolojik ve toplumsal şiddet şeklinde açığa vuruluyor." dedi.
Ana ve Çocuk Rehabilitasyon Merkezi müdiresi Flora Brovina SETimes'a verdiği demeçte, Kosova'da -ve bölgedeki- aile içi şiddetin bir diğer nedeninin de, savaş travması olduğunu söyledi.İlgili MakalelerLoading
Brovina, "Kadınların haklarıyla ilgili bilinci ve şiddet olaylarını ilgili kurumlara bildirme olanağı artış gösteriyor. Kurumların bu bildirimlere yanıt vermesi gerekiyor." dedi.
Brovina, "Kentsel bölgelerde, kadınlar toplumsal açıdan daha özgür olup bunu her zaman rapor etmezken, kırsal bölgelerde bunu hasıraltı etmeme eğilimi var." dedi.
Kurum müdiresi, Miloseviç rejimi sırasında kadınların paralel okullar ve hastaneler açıp bunları işleterek katılım gösterdiğini ve öğrencilerin çoğunun kız olduğunu söyledi. Brovina, "Miloseviç rejimi kadını bastırdı ve toplum da onları korumak için isyan etti ve bu da savaştan önce aile içi şiddet olaylarını sınırladı." dedi.
Bağımsızlıktan bu yana, aile içi şiddet artık tabu olmaktan çıktı. Brovina, "Kosova polisi aile içi şiddete hemen tepki gösteriyor ve mağdurları sığınma evlerine yerleştirmek için güçlü mekanizmalar inşa ediliyor. Ama iş mahkemeye geldiğinde, davaların görülmesi uzun zaman alıyor." dedi.