Raid Gauloises ve Sonrası
Macera Yarışları Tarihi
Macera yarışlarının ilki Gerard Fusil’in yarattığı Raid Gauloises'dır. İlk Raid Gauloises’dan günümüze geçen 14 yıllık süreçte, 70’lerde yaşanılan koşu çılgınlığı ve 80’lerde kitlelerin benimsediği triatlon sporunun da önemli etkisiyle macera yarışları büyük bir çekim merkezi halini aldı.
Fransız bir gazeteci olan Gerard Fusil 1987 yılında Whithbread yelken yarışını haber yapmak için Güney Amerika’da bulunurken macera yarış konsepti ile ilgili ilk fikirler kafasında dolaşmaya başlamıştı: O dönemde planladığı yarış türü, yabancı topraklar üzerinde gerçekleştirilecek, uzun süre ve mesafeli, kimi zaman geleneksel kimi zaman ise yenilikçi ulaşım yollarının kullanılacağı dayanıklılık temelinde oluşturulacak bir organizasyondu.
Uzun yıllar muhabirlik yaptığı Paris Dakar rallisine benzer, uzun mesafelerin hiçbir motorize güç ile desteklenmeden katedileceği bu tür bir yarışın kitleler için oldukça çekici olacağını hissediyordu. Bu hayalin gerçekleşmesi için iki yıl daha geçmesi gerekti.
Fusil yaptığı son gezilerinden birinde Patagonya üzerinde helikopter ile dolaşırken, bunca geniş ve boş arazinin, göl ve denizlerin aşılabilmesi için inanılmaz bir fizik gücüne, farklı ulaşım yollarının kullanılmasına ve güvenliğin sağlanabilmesi için takım halinde katılıma ihtiyaç olacağına karar verdi. Kafasında Raid Gauloises doğmuştu.
1989 yılının Ekim’inde ilk Raid Gauloises Yeni Zelanda’da gerçekleştirildi ve 27 takımın katıldığı bu müthiş yarış büyük bir başarı ile noktalandı.
Ancak Raid Gauloises ve macera yarışı olgusu halen Avrupa’ya özgü bir aktivite olarak algılanıyor, dünya medyasında yeterince yer alamıyordu. Ayrıca Raid Gauloises’a katılan ilk ekiplerin çok büyük bir bölümü Fransız’dı ve yeni dünya insanı için hiç de çekici bir ortam değildi.
John Markman adındaki bir Amerikalının 1990 yılındaki Raid’e yarışmacı olarak katılması ve bu macerayı LA Times’ta yazması, Amerika’da bu yarışın tanınmasında oldukça etkili oldu. Kaliforniya’da yaşayan ve LA Times okuru olan Mark Burnett adındaki doğa maceracısı, bu makaleyi okuduğunda çok etkilendi ve önce bir yarışmacı olarak Raid'e katıldı; Sonra da Fusil’in yolunda ilerleyerek böyle bir yarışın Amerika’da gerçekleştirilebilmesi için kolları sıvamaya karar verdi.
Brian Terkelsen ile işbirliğine giren Burnett, “extreme” sporlar ile insanların ilgisini çekecek ortamları bir potada yoğurarak dünyanın en zor yarışı olan Eco-Challenge 'ı yarattı ve ilkini 1995’te Utah’ta gerçekleştirdi.
Utah ve daha sonra British Columbia’da düzenlenen ilk iki eco-challenge yarışı filme alınıp, özellikle Discovery Channel’da küçük bölümler halinde yayınlanınca yarışma büyük sükse yaptı. Yaşanan büyük mücadele, katılımcıların spor ve insanlık adına yarışı bitirmek amacıyla gösterdikleri olağanüstü mücadele, yaşanılan etkileyici anlar tüm seyirciler için unutulmaz bir senaryoydu.
Artık insanlar arkadaşlarına macera yarışlarının nasıl birşey olduğunu anlatırken bunu tek bir cümle ile ifade edebiliyorlardı: “İşte Eco Challenge gibi bir şeydir.”
Macera yarışları pozitif anlamda gelişme sancılarını yaşarken macera yarışı tanımını yapmak da gittikçe zorlaşmaya başlamıştı zira bu kategoriye giren ve sürekli eklenen farklı sporlarla ilgili etaplar ve zorluklar sonucu değişime uğrayan spor, bu kategoride sınıflanan yarışların sayısında da artışa neden olmuştu.
Temelde bu yarış sınıflarını tanımlamak gerekirse:
1-Uzun yolculuklar içeren macera yarışları:
En ünlüleri Raid Gauloises, Discovery Channel Eco Challenge, The Southerne Traverse , The Elf Authentic Adventure (Gerard Fusil’den yeni bir yarış), The Beast (Amerika’nın en büyük yarışlarından. Bu yarışlar, erkek ve bayanlardan karışık olarak kurulacak 4 kişilik takımların katılımıyla, orienteering’in yanısıra farklı sporların bileşiminden oluşturulmaktadır.
En önemli fark yarışmacıların tıpkı Fransa Bisiklet Turunda olduğu gibi gündüzleri yarışıp geceleri dinlenebilmeleridir. Bu türün en önemli ve en çok finanse edilen yarışı Çin’de düzenlenen Mild Seven Outdoor Quest’tir. Kazanan takımlara büyük para ödülleri verilen yarışa Mike Pigg, Paula Newby Frazier gibi ünlü triatletlerin yanısıra, elite birçok macera yarışçısı da katılıyor.
Navigation ve yön bulma gibi özelliklerin bulunmadığı bu yarışlara, yolculuk içeren macera yarışı demek de bu noktada doğru değil. Hazırlığını fiziksel hazırlıklarını en iyi yapan, en güçlü yarışçıların kazandığı bu yarış tam 12 gün sürüyor.
3-Kısa parkur yarışları:
1-2 ya da 3 gün sürecek şekilde düzenlenirler. Raid ve Eco-Challenge benzeri yarışlara hazırlanmak ve kendini test etmek isteyen yarışmacıların talepleri doğrultusunda daha kısa süreli yarışlar oluşmuştur. Bu yarışların en önemli avantajı, uzun süreli yarışlara benzer ortamlarda katılımcıların kendilerini test etmelerini vebenzer duyguları hissedip, zayıf yönlerini geliştirmelerinde yardımcı olmalarıdır. Böylece bu tecrübeyi yaşayabilmek için uzun süreler için işinizi gücünüzü bırakmanıza da gerek olmaması bu tür yarışların çekiciliklerini artırmaktadır.
Bu kategoride Hi-Tech Adventure Racing serisi büyük bir başarı yakalamıştır. 3 kişiden oluşan takımlar 3 ila 6 saat sürecek dağ bisikleti, kano, koşu etaplarının yanısıra, sürpriz zorluklarla mücadele ederler. Küçük bir off-road triatlon’a benzeyen bu yarışlar uzun süreli yarışlarda çok kritik olan doğru karar verme yetinizi geliştirmeyi hedeflemektedir. Yalnız bu yarış serisinde navigasyon bulunmamaktadır.
Bu yarışların bir kademe üzerinde ise 2-3 gün süren ve en ünlüleri Cal-Eco ve Endorphin Fix olan yarışlar bulunmaktadır.
30-50 saat arasında süren bu yarışlar kesintisiz uygulanırken minimum uyku ile yarışların tamamlanması amaçlanmaktadır. Bu tür yarışlar uzun süreli yarışlar için tam bir hazırlık olarak da nitelendirilebilir.
Yarışların tümünde görülen farklı bir ayrım ise yarışların destekli ya da desteksiz olmalarıdır. Destekli yarışlarda, yarışan takımın dışında bir başka takım ya da grup, yarışçıları gidecekleri bir sonraki noktada bekleyerek, onlar için sıcak yemek, malzeme ve benzeri ekipmanı hazır ederler. Bu noktadaki sorun ise yarışları televizyon yayınına uygun hale getirmek için gerçekleştirilen her türlü müdahalenin olayın ruhunu bozduğunun düşünülmesidir. Her ne olursa olsun gerçek olan şu ki macera yarışları günümüzde hızla gelişimlerine devam ediyorlar.
Macera yarışlarının babası olarak nitelendirilen Gerard Fusil’in son projesinden söz etmeden bu yazıyı noktalamak istemedik…
Kültürel alış-veriş projesi:
Fusil, Raid organizasyonlarından ayrıldıktan sonra The Elf Authentic Adventure diye adlandırılan yeni bir yarış geliştirdi. Bu yarışın ilki de 1998 yılında Filipinlerde gerçekleştirildi. Yarış tam oryantasyon ağırlıklı macera yarışı formatında dizayn edilmişti. Yarışı diğerlerinden ayıran en önemli özellik ise sportif özelliğin yanısıra kültürel ve eğitim amaçlı hedeflere de sahip olmasıydı.
Sonuçta yapılması oldukça büyük bir finansal güç gerektiren, lojistik yapılandırılması oldukça güç bir yarış ortaya çıktı: 7 takımın katılımıyla gerçekleştirilen yarışta, biri bayan olmak üzere 4 kişiden oluşan yarışçı takım ile 3 kişilik destek takımından oluşan 7’şer kişilik gruplar birbirleriyle yarıştılar.
Yarış etaplarında en hızlı olmanın yanısıra, etapların geçtiği yerleşim bölgelerinde, proje kapsamındaki yardım amaçlı hedeflerin de tamamlanması gerekiyordu. Bu etaplardaki başarı daha sonra özel kurulan bir hakem heyeti tarafından ayrıca değerlendirilip puanlanıyordu.
Proje amaçlarından bazılarını saymak gerekirse, basit yara kapatma ve benzeri tıbbi müdahaleler için gerekli temiz ortamın sağlanması teknikleri, modern balık tutma yöntemlerinin öğretimi sayılabilir.
Böylece Fusil yarışların geçtiği egzotik yörelerdeki halk ile hemen hemen hiç bir temasları olmadan yarışıp ülkelerine dönen yarışmacıların, yerel halkla iletişim kurup, kültürel alışveriş içine girmelerini sağlamış oluyordu.
Günümüzde macera yarışları gelişip her geçen gün sayıları artarken, tüm yıl bu yarışlara katılıp dünyayı bir baştan bir başa dolaşan ve hayatlarını bu spordan kazanan takımların sayısı da oldukça artmış durumda.
Ülkemizde bu sporla ilgili neler yapılıyor denirse, bu sene 3.’sü düzenlenecek olan Trophy Coliseum 2003 örnek olarak verilebilir. Kısa parkur yarışları kategorisine giren bu yarışa katılmak ile işe başlayabilir, bu konuda kendinizi deneyebilirsiniz.
Her sene pek çok yarışçının kendisini denemek için katıldığı yarışlar bu sene haftasonları düzenlenecek ve tüm yıl boyunca koşulacak bir seri haline getiriliyor.
Ayrıca yine bu sene Turkcell’in düzenlediği Free Challenge yarışı ise kitlelerle macera sporlarını tanıştırmak için gerçekten önemli bir ortam oluşturdu. Türkiyede gerçekleştirilen en uzun parkur ve seçme turlarıyla birçok katılımcı için çok iyi bir tecrübe olan organizasyon gerçekten çok başarılı geçti. Bu yarıştan birincilikle ayrılan ilk 4 kişiden kurulan Free Challenge takımı, Hırvatistanda düzenlenen Terra Incognita yarışını 16. sırada tamamlayarak geçtiğimiz hafta ülkemize döndüler. Bu yarışla ilgili detaylı bilgiyi gelecek hafta içerisinde MTBTR’de okuyabilirsiniz.
Yine bu sene önümüzdeki aylarda Marmariste düzenlenecek bir başka yarış daha olacak. Bu konudaki gelişmeleri önümüzdeki günlerde siz MTBTR okuyucularına iletmeye çalışacağız.
Macera sizi bırakmasın. Sporla kalın.
Buddy Levy, MountainZone.com
Macera Yarışları Dünya Şampiyonası ile ilgili daha geniş bilgiye dünya macera yarışları şampiyonası linkinden ulaşabilirsiniz.
Bu yayın 2939 kez okundu.