Yaşam Boyu Öğrenenlerin Zihni Nasıl İşler?
Bir dakikalığına sırtınızı yaslayıp düşünün; siz de bir zamanlar çocuktunuz. Her şey sizin için yeniydi: dondurmayı ilk tadışınız, isminizi hecelerken duyduğunuz gurur, tuhaf vücutlu bir böcek gördüğünüzde hissettiğiniz kafa karışıklığı… Merak içindeydiniz ve tüm sorularınıza cevap istiyordunuz. Çocuklar öğrenmekten, beyinleriyle yapabileceklerini keşfetmekten ve salt hayal gücüyle başka diyarlara gitmekten zevk alırlar. Yaşam Boyu Öğrenenler Merakımız ve öğrenmekten aldığımız zevk bizi asla terk etmemelidir ancak genelde bunun tam aksi olur. Yaşamlarımızda meşgulüzdür, pek çok sorumluluğumuz vardır, rutin görevler zamanımızı doldurur. Peki, öğrenmeye ne kadar yer kalır? Yeni bir şey düşünmek için ne kadar zihinsel yer ayırabiliriz? İyi haber şu ki bizler hayat boyu öğrenebilme yeteneğine sahibiz. Dijital teknolojideki inovasyon ve gelişmelere ayak uydurmaya çalışmak bizi yeni şeyler öğrenmeye zorlar. Nihayetinde yaşamlarımızın çoğunu dijital teknolojiyi kullanarak geçiriyoruz. Günlük Yaşamda Öğrenmek Farklı bağlamlarda, değişik kaynaklardan bilgiye erişir, yeni durumlarda önceki bilgiyi kullanır ve bir eylem planına karar verip bunun üzerinden ilerleriz. Bu, yaşam boyu öğrenenlerin altın kuralı olan “kendi yönünü kendi tayin edebilme” kuralıdır.
Bir akşamı nasıl geçireceğinizi planladınız, belki akşam yemeğine çıkacak belki film izleyeceksiniz. Gecenizi organize etmek ve planınızı faaliyete dökmek için pek çok dijital teknolojiden istifade edeceksiniz. Planlama süresinde çeşitli kaynaklar kullanırsınız; bir GPS uygulaması, restoran hakkında yorumlar barındıran bir web sitesi ve film saatlerini öğrenip, biletlerinizi aldığınız sinemanın kendine ait web sitesi. Planı uygulamak için de ayrıca başka cihazlar kullanacaksınız elbette.
Günlük yaşamlarımızda dahi yaşam boyu öğrenmenin karakteristiğini yansıtırız. Yaşam boyu öğrenenlerin ortak özellikleri Bunlar:
risk alma ve hata yapmaya hazır olma
Etkili iletişim, kendimizi açık ve öz şekilde ifade etmek demektir. Aynı zamanda diğer insanları da dikkatle dinlemek ve onlara dikkatle cevap vermek demektir.
Bu davranış biçimlerine hâlihazırda sahip olduğumuzu düşünebiliriz ancak dikkatle incelediğinizde, sandığınız kadar kolay başarılamayacaklarını fark edersiniz. Bir başkası konuşurken, sıranız geldiğinde ne söyleyeceğinizi mi düşünüyorsunuz yoksa salt söylenene mi dikkat kesiliyorsunuz?
Durup her gün yaptığımız şeyler üzerinde derinlemesine düşünmek de yaşam boyu öğrenmeye devam edenlerin bir özelliğidir.
Bunun için çok meşgul olduğumuzu düşünürüz ancak bunu her gün yapabiliriz. Belki de işten eve arabanızla giderken önemli bir toplantının nasıl ilerlediğini ya da bir meslektaşınıza söylediğiniz konunun yeterince açık olup olmadığını düşüneceksiniz. Bu sürece odaklanmak, yeni fikirlere açık olmanın bir parçasıdır.
Öte yandan, yeni fikirlere açık olmak; risk almak ve hata yapmayı içerir.
İnsanın kolektif öğreniminin çoğu risk alma sürecinden ve hata yapmaya olan istekliliğinden gelir. Sonuçta bir şey çalışmadığında nedenini ve niçinini öğrenmek isteriz ki buna göre bir düzenleme yapalım. Öğrenme, hatadan sonra geldiğinde daha derin ve daha uzun sürelidir.
Bir problemi nasıl çözeceğini veya bir hatayı nasıl telafi edeceğini düşünmek, analitik düşünme yapısını ve genelde yaratıcılığı gerektirir. Anlam çıkarmaya veya anlam inşa etmeye çalıştığımızda, kararlar verip değerlendirmeler yapar, analiz ve bilgi sentezi dahil pek çok tümevarım stratejisinden faydalanırız.
Yaşam boyu öğrenmenin faydaları sınırsızdır. Yaşlandıkça dünyayla bağlantıda kalmak daha önemli hale gelir çünkü dünya yalnız bize ilham vermekle kalmaz aynı zamanda bilişsel olarak da körelmememizi sağlar. Ne kadar çok öğrenirsek o kadar çok paylaşırız.