Testis Kanseri - UZMANTV
Testis kanseri, erkeklerde ürogenital bir organ olan, sperm üretimi ile üremeyi sağlayan yumurtalıkların kötü huylu kanserleridir.
Testis kanserleri erkeklerde görülen kanserlerin yüzde 1 ya da 2'sini oluştururken, genç erkeklerde, özellikle 25-40 yaş arası erkeklerde görülen kanserlerin büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Testis kanseri teşhisi kolay olan, erken teşhis edildiğinde çok rahat bir şekilde tedavi edilebilen ve yine erken teşhis edilirse ölümcül olmayan, her ne kadar bir kanser türü de olsa, üroloji uzmanlarına göre kötünün iyisi sayılan tümörlerden biridir.
Testis kanserinde birçok riski faktörü vardır. Bunlardan bir tanesi bebeklikte teşhisi ve tedavisi mümkün olan inmemiş testis vakalarıdır. Bir diğer risk faktörü ise genetik geçişli bir hastalık olan, doğrudan kromozomlarla ilişkilendirilen küçük testisle seyreden klinefelter sendromudur.
Bunların dışında karşı testiste testis kanseri olanlar, yani diğer yumurtalığında kanser bulunan erkeklerde ve kısırlık (infertilite) nedeniyle doktora başvurmuş kişilerde risk, normal popülasyona göre daha fazladır.
Testis kanseri genç ve erişkin erkek yaş grubunda, 20-40 yaş arası erkeklerde sıkça görülen ama normal popülasyonda yüzde 1-2 oranında tespit edilen bir kanser türüdür.
Testis kanserinin sebeplerinde en önemli risk faktörü, özellikle çocuklarda inmemiş tesit sorunudur. Testisin, yumurtalıklarda değil, yukarıda olması durum inmemiş testis durumudur. Çocukta 1 yaşına gelen kadar "inmemiş testis" öyküsü var ise, üroloji ya da genel muayene sırasında böyle bir şey tespit edilmişse, mutlaka çocuk 1 yaşına gelene kadar testis indirilmelidir. Çünkü yumurtalıkların olduğu ısı seviyesi ile yukarıda, karında bulunduğu seviye arasında 1-2 derelik fark vardır. Bu 1-2 derece yumurtalıkların bozulmasına, aynı zamanda yumurtalıkta testis kanseri oluşturabilecek değişikliklerin oluşmasına, risk faktörlerinin gelişmesine neden olabilir.
İnmemiş testis sorunu olan erkek bebeklerde, ileri yaşlarda testis kanserinden korunması için çocuk 1 yaşına gelene kadar testislerin indirilmesi gerekir.
Kişide "klinefelter sendromu" adı verilen, genetik geçişli bir hastalık varsa, testis kanseri açısından bu kişilerin de yakın takibe alınması gerekir.
Erkekte kısırlık sorunu varsa, yani çocuk sahibi olamıyorsa, bunun için doktora başvurmuşsa veya karşı testiste yumurtalık kanseri nedeniyle takip edilen hastaların normal testisi de kanser riski açısından çok iyi takip edilmelidir.
Bu saydığımız hasta grupları, normal popülasyona göre testis kanseri açısından daha yüksek oranda risk altındadır.
Testis kanseri olanların dikkat etmesi gerekenler
Testis kanseri olan olgularda,tedavi edildikten sonra hastanın özellikle çok yakın takip edilmesi gerekir. Bu hastalar lenf bezleri, yumurtalıklar çıkarılsa ve hatta kemoterapi aldıktan sonra bile asla "başka bir şeye gerek yok" denmemesi gereken hastalardır. Çünkü testis tümörlerinin takibi mutlaka ömür boyu yapılmalıdır. Hasta da bu konuda çok iyi bir şekilde bilinçlendirilmelidir.
Bir yumurtada kanser olduğunda, öbür yumurtalıkta kanser görülme riskinin daha fazla olduğu anlamına gelir. Dolayısıyla testis tümörü olan hastalar, diğer yumurtalığını, yani sağlam yumurtalığını da rutin muayenelerle takip etmeli; en ufak bir sertlik veya şişlik hissettiği zaman hemen üroloji uzmanına başvurmalıdır.
Bunların dışında, hastada tedaviden sonra 2 yıl boyunca yakın takip gerektiren bir protokol izlenir. Bu protokol, içeriğinde kan tahlilinden, akciğer filmine; gerekirse ultrasona ya da tomografiye varana kadar kapsamlı işlemlerin olduğu bir protokoldür. Hasta bu konuda, takipte hiçbir şekilde bir aksaklık yaşamamalı, ciddiyetini çok iyi anlamalı ve testis tümörü takibinin ömür boyu olduğunu da mutlaka bilmelidir.
Testis kanseri tespit edildiği anda ürolog tarafından aynı gün tedaviye başlanması gerekir. Bu kanser türü aciliyet gerektiren kanserlerdendir. Testis kanserlerinde ilk tedavi aşaması orşiektomi adı verilen her iki yumurtalığın (her iki testis, üreme organının) alınması işlemidir. Sadece orşiektomi ile yüzde 80-85'e varan olgularda başka bir ek tedaviye gerek kalmadan tedavi mümkündür.
Bundan sonra tümörün tipine, tümörün yaygınlığına, özellikle lenf bezleri dediğimiz karın içinde ya da pelvis dediğimiz leğen kemiğinin arkasında bulunan lenf bezlerinde, lenf bezlerinin tutulmasına bağlı olarak ek bir tedavi, RPLND (retroperitoneal lenf nodu) dediğimiz, oradaki lenf bezlerinin cerrahi yolla çıkarılması da, yumurtalıkların çıkarılması işlemine eklenebilir. Bu işlemin kararı tümörün tipine ve yaygınlık derecesine bağlıdır.
Testis kanseri sonucunda testislerin alınması
Testis kanserinde ölüm riski