HUKUK DOSYASI /// ERDAL AKALIN : T. C. Medeni Kanunu nedir !..
T. C. Medeni Kanunu nedir !..
Yeni cumhuriyetin hukuk devrimi konusunda en başta gelen kazanımı, 17 Şubat 1926 tarihinde T.B.M.M. de kabul edilen “T.C. Medeni Kanunu” olsa gerektir.
Medeni kanun sayesinde;
– Laik toplum düzeni,
– Kadın hak ve özgürlüklerinin hayata geçirilmesi,
– Hukuk düzenimizin çağdaşlaştırılması amaçlanmıştır.
Osmanlı Devleti bünyesinde Medeni Kanun yerine İslam Hukuku esaslarını öne çıkarmış olan Mecelle yürürlükte idi (1868-1876). Mecelle, çok eşlilik kavramını kabul ederdi ve nikâhın resmi niteliği yoktu. Adına ‘İmam Nikâhı’ denen dinsel tören yeterli görülürdü. Evlenme yaşı olarak kız çocukları adına bir sınırlama yoktu ve boşanma için de sadece erkeğe hak tanınmış ve erkeğin ‘Boş Ol’ demesi yeter kabul edilmişti. Keza eski dini hukuk uyarınca, bazı kıstaslarını halen magazin medyası sayfalarında da görebildiğimiz gibi, kocanın karısı üzerinde birçok baskıcı ve hatta günümüzde artık zulüm sayılacak davranışlarına olanak ve hak tanınmıştı.
Medeni Kanun, kişiler (özel ve tüzel) arasındaki ilişkileri düzenleyen özel bir hukuk belgesidir. İçeriğinde; kişilik hukuku, aile hukuku, eşya ve mal hukuku ile miras hukuku bağlamında maddeler içerir.
Mustafa Kemal Paşa, Meclisin 3. Açılış Yılı başında hukuk sistemimizin çağdaşlaşmasının gereksinime dikkati çekmiştir ( 1 Mart 1923). Bu söylemi takiben öncelikle Medeni Kanun ele alınmış ve batı ülkelerinin örnekleri izlenmiştir. Sonunda da İsviçre Devleti Medeni Kanunu, ülkemize özgü bazı uyarlamalar yapıldıktan sonra, dönemin Adalet Bakanı Mahmut Esat Bey (Bozkurt) tarafından T.B.M.M. ne kanun tasarısı olarak sunulmuştur.
Merhum Adalet Bakanı yaptığı sunum konuşmasında, Medeni Kanun’un önemine değinerek, Türk Milleti çağdaş uygarlığı kendisine uydurmak değil, kendisini çağdaş uygarlığa uydurmak zorundadır diyerek takdimini tamamlamıştır.
17 Şubat 1926 tarihli Medeni Kanun ile ülkemiz insanı neler kazanmıştır diye bakarsak;
– Erkek veya kadın her vatandaşa, eşini seçebilmek özgürlüğü getirilmiş ve gerçek anlamda karı-koca düzeni kurulması kararlaştırılmıştır.
– Kadına, kocasının tek eşi olması hakkı tanınmıştır.
– Kadına da boşanma hakkı istemek olanağı sağlanmıştır.
– Evlenme yaşı, her iki cins için de biyolojik ve psikolojik ergenlik kavramına göre düzenlenmiştir.
– Kadına evi dışında mesleğini yapabilmek hakkı tanınmıştır.
– Evliliğin gerçekleşmesi için devletin görevli kıldığı hukuki kişilik önünde resmi nikâh şart sayılmış ve dini nikâh isteğe bağlı olarak korunmuştur.
– Miras ve çocuklar üzerindeki haklar konusunda karı ve kocaya eşit koşullar getirilmiştir.
– Aile kavramı, dinler ve mezhepsel kısıtlamalardan ari hale kavuşturulmuştur.
Kabul edilen Medeni Kanun ile T.C. sınırları içerisinde aile kurumu toplumun temeli olarak kabul edilmiştir. Böylece aile kurumunun oturtulduğu sağlam yeni temelleri, çağdaş uygarlığın insani değerleri ile koşut hale getirilmiştir.
Kadın ve erkek arasında öngörülen eşitsizlik kavramı, yaradılış özelliğindeki farklılıklardan ayrı tutularak hukuk önünde her iki cinsin eşit olduğu vurgulanmıştır.
Bu yasa, ileride çıkarılacak olan seçme ve seçilme hakkı yasası için kilit rol oynaması bakımından da önemlidir. Böylece kadının siyasal alanda da erkek ile eşit koşullarda görev yapabilmesinin önü açılmıştır.
Özellikle dini hukuk kavramından çağdaş hukuk kavramına uyarlanan medeni haklar sayesinde, anayasanın emri ve tercihi olan laiklik ilkesi güçlendirilmiştir.
Önemli not: Bu yazının düzenlenmesinde, Sayın Dr. Cihangir Dumanlı’nın aynı konulu makalesinden de yararlanılmıştır. Kendisine şükranlarımızı sunuyoruz. (E.A.).
Kıssadan hisse: Merhum ozan Cemal Süreya’yı şu dizeleri ile saygı ile anıyorum;
“Tanrı, önce erkeği yarattı!
Başa döndü yeniden,
Erdal Akalın (26.02.2017)
Etiketlendi:ERDAL AKALIN, HUKUK DOSYASI, T. C. Medeni Kanunu
← TARİH : ANADOLU MEDENİYETLERİ (İNGİLİZCE) /// SLAYT SHOW
WEB SİTESİ TAVSİYESİ : KALİTELİ BİR BİLİM VE MATEMATİK SİTESİ /// MATEMATİKSEL →