Sami Girgin "Salon Sami" / İzmit’in efsane esnafları
Sami Girgin… 1926 yılında İzmit’te doğdu. Babası Hasan Edip Bey ve annesi Fatma Hanım 1924 mübadelesinde Kesriye’den (Kastarya) İzmit’e gelmişti. Babası Kesriye’de çiftlik sahibiydi. Devlet, Girgin Aile’sine Demiryolu Caddesi’nde bulunan eski İş Bankası’nın yerindeki iki katlı ahşap evi verdi. Edip Kaya Bey daha sonra bu evin altındaki dükkanda arzuhalcilik (düşük bir ücret karşılığı dilekçe yazma işi) yaptı.
ÇIRAK OLARAK BAŞLADI
Hikmet, Nevriye, Nevzat, Mazhar, Ahmet, Naci ve Necat adlarında yedi kardeşi bulunan Sami Girgin, Necatibey İlkokulu’nda okudu. İzmit Ortaokulu’nda okurken eğitimini yarım bıraktı. 1938 yılında Fotoğrafçı Fahri Seyrek’in yanına çırak olarak girdi. Ustanın yanında fotoğrafçılığı öğrendi. Fahri Seyrek Usta’nın çektiği fotoğrafları karanlık odada bastı.
VATANİ GÖREVİNİ YAPTI
Sami Girgin, Fahri Usta’nın çektiği İzmit Manzaraları Koleksiyonunda olan İzmit Saat Kulesi, İzmit Tren İstasyon’u, Körfez’den İzmit Görüntüleri, Pertev Paşa Camii ve Yavuz Zırhlısı fotoğraflarını bastı. Bu basılan kartlar o yıllarda bayram tebriği olarak satılırdı. 1945 yılına kadar Fahri Seyrek’in yanında çalışan Sami Girgin askere gitmek üzere işten ayrıldı.
1945 yılında Gölcük Denizaltı Filosu’nda otuz altı ay askerlik yaptı. Askerliğini bitirdikten sonra, evlerinin altındaki dükkanda berberlik yapan Berber Cavit’in dükkanı boşaltmasının ardından 1948 yılında kardeşi Ahmet ile birlikte bir fotoğrafhane açtı. Bu dükkanda üç yıl çalıştı. Oturdukları ev satıldı. Dükkandan çıkmak zorunda kaldı. Tüm fotoğrafçılık malzemelerini kardeşi Ahmet’e verdi. Ahmet Girgin, Tepecik Vergi Daire’si bitişiğinde bir fotoğrafçı dükkanı açtı.
SOĞUK DEMİR ATÖLYESİ AÇTI
Sami Girgin 1951 yılında kayınbiraderi Reşat Gürel (Sanayici – Demirerler Kollektif Şirketi Sahibi ) ile birlikte Fethiye Caddesi’nde bir soğuk demir atölyesi açtı. Dükkan günümüzdeki Feridun Özbay Caddesinin girişine denk gelen mevkide idi. Henüz daha Feridun Özbay Caddesi açılmamıştı. Atölyeyi açtıkları yer Terzi Osman’a ait bir arsa idi. Bu arsayı kiralayıp, tek katlı bir dükkan yaptılar. Dükkanda kullandıkları el aletleri ve diğer malzemeler İzmit Belediye Başkanı olan Kemal Öz’e aitti. Kemal Öz’ün daha önceki yıllarda İstanbul’da bir imalathanesi vardı. İstanbul’da ki iş bitince malzemeleri İzmit’e getirip, bir depoya koymuştu.
MALZEMELERİ SATIN ALDI
Sami Girgin ve ortağı bu malzemeleri Kemal Öz’den taksitle satın aldı. Bu kurdukları atölyede balkon korkulukları, binaların su tesisatlarını ve Kışınbay’ların İzmit sahilinde yaptıkları nakliye iskelesinin demir aksamını yaptılar. Bu iş yeri daha sonraki yıllarda büyük bir sanayici olacak olan ortağı Reşat Gürel’in mesleğine başladığı ilk yer olarak önem kazanacaktı. İki yıl bu dükkanda ticaret yapan Sami Girgin daha sonra kendi başına bir iş kurmak istedi. 1953 yılında Fethiye Caddesi’nde bulunan Kalyoncular Ekmek Fırını’nın bitişiğinde bulunan küçük dükkanı kiraladı. Bu dükkanda oyuncak ve kırtasiye ürünleri bulundurdu. Daha çok Japonya’dan ithal edilen oyuncaklar sattı. O yıllarda Türkiye’de oyuncak imalatı yoktu. 1955 yılında baş gösteren döviz sıkıntısı sebebiyle, ithalat durdu. Oyuncak ithal edilemedi. Satabileceği mal bulamayan Sami Girgin, 1955 dükkanı kapatmak zorunda kaldı.
İZMİT’TE İKİ YERDE BİLARDO MASASI VARDI
1938 yılları sonunda İzmit’te iki yerde bilardo masası vardı. Bir tanesi Nazmi Oğuz’un işlettiği Halk Sineması’nın girişindeki yalnızca bir bilardo masasının bulunduğu kahvede, biri de İzmit Avcılar Kulübündeydi. (Günümüzde birinci Geçit Mevkiindeki Gakko İş Hanının olduğu yer) 1949 yılında bu iki yer de kapanınca İzmit’te bilardo masası kalmamıştı. Bu alandaki boşluğu gören Sami Girgin 1955 yılında İzmit’teki ilk bilardo salonunu açtı. İzmit Çocuk Parkı karşısında bulunan Sınal Apartmanı’nın giriş katında açılan“ Konfor Bilardo Salonu” da iki bilardo masası bulunuyordu. Bilardo masaları yerli imalat idi. Bir tanesi İstanbul Nuruosmaniye’de, diğeri Balıkesir’de yaptırılmıştı. Bir adet de pinpon masası vardı. Bu salonda kağıt oyunları da oynanıyordu. İzmit için bir yenilik olmuştu. İzmitliler bilardoya hasret kalmışçasına Konfor Bilardo’yu doldurdu. Sami Girgin çok iyi iş yaptı. Bilardo İzmit’te çok büyük bir ilgi uyandırdı. Artık bu iki masa Sami Girgin’e yetmemeye başladı. Konfor, 1964 yılına kadar çalıştıktan sonra yeni salonun devreye girecek olması sebebiyle kapandı.
BU SALONUN İSMİ SALON SAMİ OLSUN
1960 yılında Fethiye Caddesini Kemaliye Caddesi Kalaycılar mevkiine bağlayan Feridun Özbay Caddesi açılmıştı. Burada eski İzmit Belediye Başkanı Kemal Öz’e ait Beyaz Konak vardı. Bu alanda yapılan istimlak sebebiyle konak yıkıldı. Kemal Öz’ün varisleri istimlak sonrası kendilerine kalan arsalarına sekiz adet bitişik nizam dükkan yapmışlardı. Bu dükkanların dört tanesi boştu ve çatılarından su almaktaydı. Sami Girgin, Kemal Öz’ün damadı olan Avukat Turgut Kayı aracılığı ile varislere bir teklif sundu. Bu dükkanların üstlerini kapatacak şekilde tek bir kat çıkmak istediğini bildirdi. Bu inşaatı kira karşılığında yapacaktı. Bu teklif kabul görünce büyük bir salon yaparak işletmeye açtı. Bu salonu açarken kendisine çok yardım eden ve bu salonda ilk çayı demleyen arkadaşı, “ Sami, sen bu salonla çok uğraştın. Bu salonun ismi Salon Sami olsun” diyerek, bu yeni salonun isim babası oldu. Bu arkadaşı Fotoğrafçı Cemal Turgay’dan başkası değildi. Bu yeni salonun dekorasyonu, Seka’da çalışan dekoratör Engin Erk tarafından yapıldı. Salon Sami 21 Ocak 1964 yılında dört bilardo masası ve oyun masaları ile hizmete açıldı. Salon Sami İzmitli bilardo ve briç severlerin uğrak yeri olmaya devam etti.
MARMARA BİLARDO SALONU’NU AÇTI
Sami Girgin, 1973 yılında da Fethiye Caddesinde Sabri Ekmen’in yaptığı Ekmen İşhanı’nda dört yüz metre karelik Marmara Bilardo Salonu’nu açtı. Bu salonda dokuz bilardo masası, iki pinpon ve yirmi altı adet oyun masası bulunmaktaydı. Sami Girgin bu salonu 1978 yılına kadar çalıştırdıktan sonra devretti. Sami Girgin’in Salon Sami’si ise 1984 yılında bulunduğu binanın yıkılıp, yenilenecek olması sebebiyle ticari faaliyetine son verdi. Sami Girgin 1949 yılında İzmitli Saadet Hanım’la evlendi. Bu evliliğinden Ayhan, Hasan Edip ve Deniz adlarında üç çocuğu dünyaya geldi.
Sami Girgin’in Demiryolu Caddesi’ndeki eski dükkan komşuları arasında Manav Mümin Gökyar, Kırtasiyeci Nizamettin Gökyar, Meyhaneci Salih Baba (şarap evi), Kırtasiyeci Tayyar Kobak, Berber Recep Savaş, Mezeci Uzun Ahmet, Manav Ali Değer ile Fethiye Caddesi’nde Bakkal Pepe Ahmet bulunurken Süleyman Gökyar, Avukat Orhan Demirağcı, Avukat Oğuz Arın, Sabri Ekmen, Orhan Ural, Reşat Gürel ve Ziya Bursalıoğlu, Sami Girgin’in yakın dostlarıydı. Herkesin gıpta ile baktığı bu gruba “Pomaklar Takımı“ adı verilmişti.
GİRGİN: SALONUM İZMİTLİ DOSTLARIN BULUŞMA YERİYDİ
Sami Girgin, açtığı salonla ilgili şu değerlendirmede bulundu: Benim salon İzmitli dostların buluşma yeriydi. Şehrin tüm bürokratları, ileri gelenleri, hakimleri, avukatları, doktorları ve çarşı esnafı benim müşterimdi. Bilardo müsabakaları düzenlerdim. Kurduğum bilardo takımı ile Adapazarı’na, Bursa ve Yalova’ya maç yapmaya giderdik. Onlar da bize gelirlerdi. Sadri Aytar, Petkim’de çalışan mühendis Ulus, Avukat Hasan Yazıcıoğlu ve eski Belediye Başkanımız Osman Gencal iyi bilardo oynarlardı. Salon Sami, dış görünümü ile bir bilardo salonu ve oyun salonu iken, olaya bir başka açıdan bakıldığında dostluğun, arkadaşlığın, sevgi ve saygının adeta imbikten süzülüp arılaştığı apayrı bir mekana dönüşmüştü.
Salon Sami’de briç müsabakaları düzenler, hediyeler verirdim. İzmit Belediyesi’nde çalışan Suat Hazar, Mimar Cengiz Ulusoy ve Avukat Tarık Tekin iyi briççilerdi. Çarşı esnaflarından Mustafa Koçak, Halıcı İsmail Alpaslan, Elektrikçi Kazım Kapusuz, Eczacı Perihan Akız’ın kardeşleri, Terzi Halil Kurtpınar ve Kupon Mağazası sahibi İhsan Bingül benim devamlı müşterilerimdi.
ÖYLE ZENGİN BİR BÜFEMİZ VARDI Kİ…
Sapanca Gölü kenarında Hacı Hürşit Lokantası vardı. O lokantanın mezeci başı Haydar (Haydari mezesini ilk yapan usta ) ve yardımcısı Vehbi’yi benim salona getirdim. Nefis mezeler yaparlardı. İlk açtığım yıllarda öyle zengin bir büfemiz vardı ki, müşterilerimiz paket yaptırıp evlerine götürürdü. Taze uskumru dolması, haydari ve midye dolması en meşhur olan mezelerimizdi. Müşterilerimiz masaların yanında bulunan sehpalarda mezelerini yerken, içkilerini yudumlarlardı. O zamanlar Şehir Restaurant’ın işlerini kesmiştik. Yanımda çalışan ocakçı Süleyman Odabaşı vardı. Herkes onu tanırdı. O da her müşterisini tanır, ne içeceğini bilirdi. Ona göre servis hazırlardı.
BUZ GİBİ SALONDA OYNARLARDI
Salon Sami’yi açtığımda, daha önceki yıllarda kurulmuş olan Sanat Dostları Derneği’ni tekrar hayata geçirdik. Başkanı Avni Öztüre idi. Cemal Turgay’da yönetim kurulundaydı. 1964 yılında İzmit Bölge Tiyatrosu kuruldu. Kocaeli Valisi Bekir Suphi Aktan ve Belediye Başkanı Enver Atafırat tiyatronun kuruluşuna ön ayak olmuşlardı. Bizim salonda açılış balosu olmuştu. Kolordu Komutanı Faruk Gürler, Valimiz, Emniyet Müdürümüz son derece şık kıyafetler ile gelmişlerdi. İstanbullu sanatçılar Alev Yamaç ve Ahmet Gülhan Seka Salonu’nda tiyatro yaparlardı. Buz gibi salonda oynarlardı. Akşam çıkınca benim oraya gelirlerdi. Sanat Dostları Derneği olarak onlara kuçak açmıştık. Onlara çorba çıkartıp, sabaha kadar çay verirdik. Biz salonu öğleden sonra açardık. Onlar biz gelmeden salonda prova yaparlardı. Tüm bu işleri “ Bila metelik “ (karşılıksız) yaptık. Ahmet Gülhan o yıllardan arkadaşımdı.
BAŞKASININ YAPTIĞI İŞİ BEĞENMEM
Son derece titizimdir. Yaptığım işin en iyisini yapmak isterim. Başkasının yaptığı işi beğenmem. Ama iş hayatı benim için yıpratıcı olmuştur. Yıllarca günde on altı saat çalıştım. Lokal olduğumuz için içki satışımız da vardı. Akşam kapanma saatimiz yoktu. 1964 ile 1980 yılları arasında bu çalışma böyle sürdü. Yazar Naci Girginsoy kardeşimdir. Okumayı çok severim. Anı ve biyografi kitapları okurum. Büyük bir kütüphaneye sahibim. Klasik Batı müziği dinlerim. Bir hayli zengin bir plak arşivim var. İnsanı insan yapan güzel sanatlardır” sözleri ile birikim ve anılarını aktarmakta. Röportaj: Hüseyin EROL
SELİM ODABAŞ - SALON SAMİ OCAKÇISI BABAM SÜLEYMAN ODABAŞ VEFAT ETMİŞTİR 7/3/2020 DE EY GİDİ SALON SAMİ NE GÜZEL ANILAR VE NE GÜZEL KALENDER İNSANLAR GELİRDİ
Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 09 Mart 12:31
Grknty41 - BURDA BABAMI YAZMAYI UNUTMUŞUNUZ , SALON SAMİNİN FEDAYİSİYDİ HAYATİ TOY
Yanıtla . 2Beğen . 1Beğenme 17 Mayıs 16:51
Izmitli - izmit te izmitli oldugumu sayenizde yeniden hatırladım teşekkürler..
Yanıtla . 11Beğen . 1Beğenme 16 Mayıs 12:29
Amele - Zevkle okudum.ağzınıza sağlık.bende o zamanları,böyle güzel insanlarla yaşamak isterdim.saygılar.
Yanıtla . 14Beğen . 1Beğenme 16 Mayıs 00:42