HINÇAK VE TAŞNAK CEMİYETİ HAKKINDA UZUN BİLGİ
Gönderen celilts 28.12.2012
Kafkasya kökenli Ermeni aydınları ve ihtilâlcilerince İsviçre’de kurulan (1889) ve bağımsız Ermenistan kurmayı amaçlayan siyasî örgüt. Asıl adı “Taşnaktsutyun”dur (birlik, federasyon).
Taşnak Komitesi, Taşnak Partisi adlarıyla da bilinir. Politikası, esas olarak bireysel vetoplu eylemlerle büyük devletlerin ve özellikle Rusya’nın dikkatini Ermeni sorununa çekerek Osmanlı İmparatorluğu’nun doğu vilâyetlerinde yaşayan Ermenileri de kapsayan bir bağımsız devlet kurmaktı. Bu amaçla yörede çeşitli baskın ve isyanlar düzenlediler.
Eylemleri, büyük devletlerin de baskısıyla Osmanlı Devleti’nin Ermenilerle ilgili belirli düzenlemeleri kabul etmesine yol açtı. I. Dünya Savaşı sonrasında hemen hemen bugünkü Ermenistan topraklarında kısa süreli bağımsız bir Ermenistan Devleti de kuran Taşnaklar, buranın Sovyetleştirilmesiyle hayallerini gerçekleştiremediler ve çeşitli Batı ülkelerinde Türkiye aleyhtarı hareketleri destekleyen bir cemiyet olarakvarlıklarını sürdürdüler.
Osmanlı İmparatorluğu’nda Ermeni halkına bağımsızlık kazandırmak amacıyla kurulandernek (1887). İsviçre’de kuruldu. Merkezi daha sonra Londra’ya taşındı. Hınçak (ÇanSesi) isimli bir gazete çıkardı. 1890 yılındaİstanbul’da Türkiye merkezi açılarak kuruluşu tamamlandı.
1894 yılında Ermeni Patriği Matyos İzmirliyan başkan oldu. Osmanlı İmparatorluğu sınırları içinde çalışan diğer yöneticiler Avedis Nazarbegyan, Azad ve Şamarov’du. Dernek, Marksizm’den etkilenmiş sosyal demokrat bir programı savunuyord.