James DeMeo, Ataerkilliğin Saharasyada ortaya çıkması ve yayılması
Ataerkilliğin Saharasya'da Ortaya
Çıkması ve Yayılması, MÖ 4000'ler :
İnsan Davranışı'nın , İklim Bağlantılı Olarak
Dünya Çapında Değişimini Gösteren Bulgular*
* Daha Önce Yayınlandığı yer: Kyoto Review 23: 19-38, Spring 1990 (Japan) ; Emotion 10, 1991 (Germany); World Futures: The Journal of General Evolution, 30: 247-271, 1991; ve Pulse of the Planet 3:3-16, 1991. Dr. DeMeo'nun konu üzerinde daha geniş sunumunu içeren kitap : Saharasia: The 4000 BCE Origins of Child Abuse, Sex-Repression, Warfare and Social Violence, In the Deserts of the Old World, Natural Energy Works, 1991.
** Yönetici, Orgone Biophysical Research Lab., PO Box 1148 Ashland, Oregon 97520 USA, Tel-Fax: 541-552-0118, demeo@mind.net
Bu yayındaki bütün metin ve grafiklerin her hakkı mahfuzdur Copyrighted © 2000 ve yazarın izni alınmadan çoğaltılamaz ve başka yerde kullanılamaz.
Saharasya hakkında daha fazla bilgi için:
Saharasya: Çocuk İstismarının, Cinsel Baskının, Savaşın, ve Sosyal Şiddetin Eski Dünyanın Çöllerinde MÖ 4000'ler Öncesine Uzanan Kaynağı, James DeMeo, Ph.D. 454 sayfa, 100'den fazla harita ve çizim, kapsamlı bibliyografya ve endeksle birlikte.
"Saharasya Üzerinde Güncelleme", James DeMeo, Ph.D. -- tarihöncesi arkeolojide savaşın ve sosyal şiddetin kanıtları hakkında güncellenmiş bir tartışma (MÖ.4000 ve öncesi) . Tüm makaleyi şimdi " Gezegenin Nabzı #5." te bulabilirsiniz
Saharasya hakkında Basın Açıklaması
Ana-çocuk ve kadın-erkek bağını engelleyen, baskıcı, acı verici, travma yapıcı, şiddet dolu, ve kişilik zırhlı ataerkil davranış biçimi ve sosyal kurumlarının küresel coğrafi dağılım kalıpları, geçimini ilkel biçimlerde kendi kaynakları ile sağlayan 1170 kültürün antropolojik verileriyle sistematik bir analiz içersinde geliştirildi ve ilişkilendirildi. Davranış verileri haritalandırıldığında, benim Saharasya adını verdiğim, Kuzey Afrika, Yakın Doğu, ve Orta Asya'yı kapsayan aşırı kurak kuşağın, dünyada ataerkil davranış kalıplarının ve sosyal kurumlarının bölgesel olarak en şiddetlisine sahip olduğu görüldü. Saharasya'dan en uzakta bulunan Okyanusya ve Yeni Dünya'daki bölgelerin ise, ana-çocuk ve kadın-erkek bağını destekleyen ve koruyan, en sevecen, kişilik zırhsız, anaerkil davranış kalıplarına sahip olduğu görüldü. Arkeolojik ve tarihi verilerin sistematik olarak incelenmesi, ataerkilliğin ilk önce MÖ 4000 sonrasında, yağışlı bir sistemden, kurak çöl koşullarına geçiş sırasında ortaya çıktığını gösterdi. Ataerkilliğin Saharasya dışında daha sonraki ortaya çıkışını anlamak için, ataerkil halkların, Saharasya'daki ilk vatanlarından , dışarıya göç edişleri ve yerleşimleri incelendi.. Saharasya'daki kurak koşulların ortaya çıkmasından önce, anaerkillik üzerine bulgular çok yaygındır, ataerkillik hakkında da neredeyse hiç bulgu yoktur. Anaerkilliğin, insanlığın en eski, orijinal ve doğal davranış ve toplumsal örgütlenme şekli olduğu, buna karşın ataerkilliğin, travma yaratıcı toplumsal kurumlarla desteklenip sürdürülerek, ilk önce ağır çöl koşulları, açlık, ve zorlanmış göç baskısı altında Saharasya'nın Homo Sapiensleri arasında geliştiği öne sürülmektedir. Wilhelm Reich'ın fizyolojik içgörüsü, ataerkil (kişilik zırhlı, şiddete eğilimli) davranışın yapısını, ve ilk travma geçtikten çok sonraları bile nasıl devam ettiğini anlamamızı sağlamaktadır.
Şu anki çalışma, benim doktora tezimi oluşturan ve yedi sene boyunca, insan davranışının küresel ve bölgesel değişimi ve buna bağlı toplumsal-çevresel faktörlerin kanıtları ve sonuçlarını özetleyen çalışmamdır. (DeMeo 1985, 1986, 1987). Bu araştırmada, şiddet ve savaşla bağlantılı olan, travma yapıcı ve baskıcı tavırlar, davranışlar, toplumsal adetler ve kurumlar örüntüsü üzerinde durdum. Çalışmam, çocukların ve ergenlerin biyolojik ihtiyaçları üzerindeki klinik ve kültürler-arası gözlemlerle, ve çeşitli toplumsal kurumların ve sert tabiat koşullarının bu ihtiyaçlar üzerindeki olumsuz, yıpratıcı etkisi, ve bu baskı ve yıpratmanın davranışsal sonuçları ile devam etti.
Burada sunulduğu gibi, insan davranışına coğrafi yaklaşım, en eski geçmişimizin, daha önce mümkün olmadığı şekilde yeniden oluşturulmasına izin vermiştir. Travma yaratıcı ve baskıcı kurumlar ile yıkıcı saldırganlığın ve savaşın nedensel bağlantısı doğrulanmış; bu da çok eski zamanlarda, dünya çapında savaşın, erkek egemenliğinin, ve yıkıcı saldırganlığın ya hiç olmadığı , ya da en düşük düzeylerde olduğu daha barışçı koşulların hüküm sürdüğü dönemlerin olduğu savını güçlendirmiştir. Bundan da fazlası, dünyada insan kültürünün ilk defa barışçı, demokratik, eşitlikçi şartlardan,- şiddet içeren, savaşçı, despotça şartlara geçtiği yer ve zamanları tam olarak tespit etmek mümkün hale gelmiştir.
Bu çalışmalar, ancak yeni tamamlanan paleo-iklimsel ve arkeolojik saha araştırmaları, ve dünya çevresindeki yüzler ve binlerle ifade edilen geniş antropolojik kültürel verilerin elde edilebilir olması ile mümkün olmuştur. Yine yeni bir icat olan bilgisayar, başka türlü bir ömür boyu sürecek küresel davranış haritalarının bir kaç yıl içersinde tamamlanmasına ve sözü edilen tür bilgiye kolay erişimi mümkün kılmıştır. Benim bu sorulara yaklaşımım da, insan davranışının ve toplumsal kurumlarının ilk sistematik kökenli, küresel coğrafi incelemesini oluşturmuş, daha önce gözlemlenmemiş ama kesin çizgili küresel davranış kalıplarını ortaya çıkarmıştır. Buluşlarımın özünü uzaysal olarak gösteren bu haritaları sunmadan önce sırada, ilgi değişkenleri ile ilgili bazı tartışmalar ve haritaların ardındaki savlar var.
Anaerkil karşısında Ataerkil Kültür:
Şiddetin Çocukluk Travmalarında ve Cinsel Baskıdaki Kökleri
Araştırmam, başlangıçta, erken çocukluk travmalarının ve cinsel baskılarla ilgili toplumsal faktörlerin , Wilhelm Reich'ın cinsel-ekonomi teorisinin (1935, 1942, 1945, 1947, 1949, 1953, 1967, 1983) bir sınaması olarak, küresel coğrafi analizini yapmaktı. Psikoanalizden gelişen Reich'ın teorisi, Homo Sapiens türünün yıkıcı saldırganlığını ve sadistik şiddetini; solunumun, duygu ifadesinin ve zevk amaçlı güdülerin travmadan etkilenmiş kronik engellenmesinden kaynaklanan anormal bir durum olarak kabul etti. Bu görüş açısına göre, engelleme, ana-çocuk ve erkek-kadın bağı ile bilinçli ya da bilinç-dışı ilgi kuran ve bunları bozan, acılı ve zevk-engelleyici törenlerle birey içersinde kronik hale getirilir. Bu "tören" ve "kurumlar" hem yalnız kendi kendine yetebilen "ilkel" toplumlarda hem de teknolojik olarak gelişmiş "medeni" toplumlarda mevcuttur. Bazı örnekleri: yeni-doğanlara ve çocuklara çeşitli araçlarla, bilinçdışı veya rasyonalize edilmiş acı verilmesi; yeni-doğanın anneden ayrılarak izole edilmesi, ağlamaya aldırış etmeme, bebeği üzme, hareketsiz hale getirme, saat-başı kundaklama, meme vermeme, ve sütten erken kesme, çocuğun genellikle cinsel organları olarak etini kesme, travmaya neden olacak şekilde tuvalet eğitimi, ve maddi cezalar ve tehditlerle korkutarak sessiz, meraksız, ve uysal olmasını isteme gibi. Diğer toplumsal kurumlar çocuğun gelişen cinselliğini kontrol etmeye ve ezmeye çalışır, örnek olarak ataerkil Tanrıya tapan her toplumda olduğu gibi kızlarda bekaret tabusu, ve ceza ile suç duygusu destekli zorla evlendirme gibi. Bu cezalandırma ve sınırlandırmaların çoğunluğu kızların payına düşer, ama erkekler de büyük ölçüde etkilenirler. Çocuk ve gençlerden beklenen, acıya dayanıklılık, duyguları bastırma, hayatı etkileyen temel kararlarda genellikle erkek olan daha yaşlı bir otorite figürüne sorgusuz boyun eğme gibi, şeyler daha sonra yetişkinlik boyunca da davranışları etkileyebilir. Baskıcı kurumlar söz konusu toplumdaki ortalama birey tarafından acı-verici, zevk-engelleyici veya hayatı tehdit edici sonuçlarına bakılmaksızın desteklenir ve savunulurken, düşüncesizce "iyi" ve "karakter geliştirici" tecrübeler olarak ve "geleneğin bir parçası" olarak algılanır. Ne var ki, bu kadar gelişmiş acı verici ve baskıcı toplumsal kurumlar ağından, öyle sanılmaktadır ki, kendilerini ister çok açık bir biçimde ifade ederek olsun, ister maskelenmiş ve bilinçaltı davranışlarla olsun, insan davranışının nörotik, psikotik, kendini yıkıcı ve sadistik bileşenleri ortaya çıkmaktadır.
Reich'ın cinsel-ekonomi görüş açısına göre, gelişen bireyde, yaşadığı acı verici travmanın şiddetine göre kronik bir kişilik ve kas zırhı oluşmaktadır. Normalde tam solumaya, duygusal ifadeye, ve orgazm sırasında cinsel boşalmaya yol açan biyofiziksel süreçler, bu zırh tarafından kronik olarak az ya da çok bloke edilerek, sıkışmış ve boşalamamış duygusal ve cinsel (biyoenerjik) gerilimin birikmesine yol açar. İç gerilimin boşalamamış bu deposu genellikle organizmayı bilinçdışı, kendini-yıkıcı, ve/veya sadist bir şekilde davranmaya iter. (Reich 1942, 1949). Yukarıdaki bu süreçler yalnızca ve yalnızca insanın temel biyolojik ihtiyaçlarını ve güdülerini rasyonel olmayan bir şekilde "kültür"ün isteklerine göre şekillendirmeye yönelik girişimler sonucunda gerçekleşir. Bir bebeğe meme verilmemesi, bir çocuğun tuvalet yapması nedeniyle veya cinselliğini ifade etmesi nedeniyle dövülmesi, veya genç kızların zorla yaşlı erkeklerle evlendirilmesi (çocuk evlilikleri, başlık parası gibi) bunlara örneklerdir.
Acı-verici ve zevk-yasaklayıcı tören ve kurumlar, geçmişteki ve günümüzdeki toplumların çoğunda (ama hiçbir şekilde hepsinde değil) varolmuştur. Örneğin, bilinçli ya da başka şekillerde çocuklara acı vermeyen, onların cinsel ilgilerini baskı altına almayan kültürler vardır (azınlık olmakla birlikte) Büyük merak uyandıracak şekilde bunlar aynı zamanda sağlam tek-eşli evliliklerin ve samimi, arkadaşça sosyal ilişkilerin varolduğu şiddetten uzak toplumlardır.
İlk olarak bu tür toplumlara, Malinowski (1927, 1932), Freud'un biyolojik ve evrensel olduğunu iddia ettiği Oedipal komplekse ve çocuklarda cinselliğin gelişmemişliğine, bir çürütme olarak işaret etti. Reich (1935) cinsel baskı ve hastalıklı davranış ile ilgili buluşlarına Trobriand toplumundaki şartların tanıklık ettiğini iddia etti. Diğer toplumların da benzer etnografik tanımları yapılmıştır (Elwin 1947, 1968; Hallet & Relle 1973; Turnbull 1961). Prescott'un (1975) ve benim (DeMeo 1986, s..114-120) küresel kültürler-arası çalışmalarımız bu sonuçları teyit etmiştir: Bebek ve çocuklarına travma yaşatan ve acı veren, daha sonra ergenlerinin cinsel isteklerini ve duygusal olarak kendilerini ifade etmelerini baskı altına alan toplumlar her zaman nörotik, yıkıcı , şiddet içeren bir davranış spektrumu sergilerler. Bunun karşısında da, bebek ve çocuklarına şefkatla ve hassas incelikle yaklaşan, ergenlerin kendilerini ifade etmelerini ve cinsel isteklerini olumlu değerlendiren toplumlar, maddi olarak sağlıklı ve şiddetten uzaktırlar. Gerçekten de, kültürler-arası çalışma, gençlerini travmatize edip baskı altına almayan, ama şiddet eğilimli bir toplumun var olmadığını ve olamayacağını da göstermiştir.
Küresel tarihi literatürün sistematik olarak incelenmesi farklı savaş eğilimli, otoriter ve despotik merkezi devletlerin tariflerinde, çocukluk travmaları, cinsel baskı, erkek-egemenliği, ve aile içi şiddet arasındaki yukarıda sözü edilen bağları teyit etmiştir (DeMeo 1985, Chapters 6 & 7 of 1986) (1). Benzer tarihi verilerden Taylor, (1953) çeşitli toplumlarda insan davranışının iki yönlü şemasını geliştirmiştir. Taylor'un terminolojisini kullanarak ve şemasını cinsel-ekonomik buluşlara göre genişleterek, bu tür şiddet eğilimli, baskıcı toplumlar ataerkil diye adlandırılır, ve kurumları ile her bakımdan ana-çocuk ve kadın-erkek bağını destekleyen ve geliştiren anaerkil kültürlerden ayrılırlar(2). Tablo 1, aşırı anaerkil ve ataerkil durumlar arasındaki çelişkiyi göstermektedir.
Tablo 1: DAVRANIŞ, TAVIR VE KALIPLARIN İKİ YÜZÜ
Özellik Ataerkil (kişilik zırhlı) Anaerkil (kişilik zırhsız)
Bebekler, Çocuklar, Ergenler Çocuklara gösterilen ilginin azlığı Çocuklara daha fazla ilgi, düşkünlük
Çocuklara gösterilen maddi şefkatın azlığı Daha fazla maddi şefkat
Bebekler travmatize edilmiş Bebekler travmatize edilmemiş
Acı verici İnisiyasyon Törenleri İnisiasyonlarda acının yokluğu
Ailenin baskınlığı Çocuk demokrasisi
Tek cinsli çocuk evleri, veya askeri kamplar Karma çocuk evleri
Cinsellik Sınırlayıcı tavır İzin verici tavır
Cinsel Organ Sakatlamaları Cinsel Organ Sakatlamaları Yok
Bekaret tabusu var Bekaret tabusu yok
Ergen cinselliği şiddetle yasaklanmış Ergen cinselliğine izin verilmiş
Homoseksüel eğilimler ve ciddi derecede tabusu var Homoseksüel eğilim ve tabusu yok
Ensest eğilim ve ciddi tabusu var Ensest eğilim yok, tabusu yok
Cariyelik/fahişelik bulunabilir Cariyelik/fahişelik yok
Kadın Özgürlükte kısıtlamalar Daha fazla Özgürlük
Düşük konumda Eşit Konum
Vajinal kan tabusu var Vajinal kan tabusu yok
Kendi eşini seçemez Kendi eşini seçebilir
İsteğe göre boşanamaz İsteğe göre boşanabilir
Doğurganlığı erkekler kontrol eder Doğurganlığı dişiler kontrol eder
Kültürel ve Ailevi Yapı Otoriter Demokratik
Evlilikten sonra erkeğin ailesi yanında yerleşme Evlilikten sonra kadının ailesi yakınında yerleşme
zorunlu hayat boyu tekeşlilik zorunlu tekeşlilik yok
Sıklıkla çokeşli Nadiren çok eşli
Askeri yapı mevcut Sürekli askerlik yok
Şiddet eğilimli, sadist Şiddetten uzak
Din ve İnançlar Erkek/baba yönelimli Dişi/anne yönelimli
Zevkin önlenmesine sözkonusu Zevk isteniyor ve kurumsallaştırılıyor
İnhibisyon, doğa korkusu Anlık, doğaya tapılıyor
Tam zamanlı dini uzmanlar var Tam zamanlı dini uzman yok
Erkek şaman Erkek ya da kadın şaman
katı davranış kuralları katı davranış kuralları yok
Ataerkilliğin pek çok yönü, bebeğin ve çocuğun biyolojisini hayvan dünyasında görünmeyen bir şekilde bozarak bebek ve çocuk ölümlerini dolaylı yoldan arttırır. Tablo 1'de görülen acı verici, ve zevk önleyici törenlerden başka, pek çok ataerkil toplumun geçmiş tarihinin bir yerinde, çocukların ve kadınların öldürülmesini içeren, toplumun onayını alan ciddi psikopatolojik rahatsızlıklarının olduğunu bir kenara yazmak gerekir (örnek olarak, çocukların, fahişelerin, dulların, "cadı"ların vs... törenlerle yakılmaları, öldürülmeleri ) Bazı günümüz toplumları da bu durumları tüm özellikleri ile, veya geçmişin kalıntıları olarak yaşamaya devam ederler.
Kültürler-arası, tarihi ve klinik bulguların, yetişkin şiddetinin kökenini çocukluk travmaları ve cinsel baskı olarak gösterdiğini bildiğimize göre, travma, baskı ve şiddet (ataerkillik) kültürel yapısının ilk olarak nasıl ortaya çıktığını öğrenmemiz gerekir. Bir nesilden diğerine acı-verici, ve hayatı tehdit edici toplumsal kurumlarla geçtiğini bildiğimiz ataerkilliğin, ilk insan toplumlarından bazılarında -ama hepsinde değil- belirli bir zamanda bir başlangıçı olması gerekir. Biyolojik güdülerin kronik bir şekilde engellenmesi, bloke edilmesi ve biriktirilmesinden kaynaklanan ataerkilliğe özgü bir karakter yokluğu bunun böyle olmasını gerektirir. Ne var ki özgür ifadeden, engellenmemiş biyolojik güdüden fışkıran, dolayısıyla doğal olan anaerkillik, doğal olarak küresel ve başlangıçta bütün insanlığa özgü olurdu. Gerçekte doğal seçim, kadınlara ve çocuklara yönelik ölümcül şiddet içermediğinden, ve ana-çocuk arasındaki bağı bozmadığından dolayı anaerkilliği desteklerdi. (Klaus & Kennell 1976; LeBoyer 1975; Montagu 1971; Stewart & Stewart 1978a, 1978b, Reich 1942, 1949).
Yukarıdaki varsayımların teyit ve destekleri, küresel antropolojik ve arkeolojik verilerin coğrafi yönünde bulunmaktadır. Benim çalışmamım odak yönlerinden biri, farklı saha araştırmacıları tarafından toplanan gerçeklerin ve gözlemlerin uzaysal yönünü incelemekti(3). Örneğin, anaerkillik ve barışçı toplumsal koşullar daha önceden, bazı bölgelerin arkeolojik olarak en dip katmanlarında tespit edilmiş, daha sonraki yıllarda da şiddet eğilimli, erkek-egemen topluma geçiş gösterilmiştir. Bazı araştırmacılar bunların farkında olmaz, ya da inkar eder, ya da sonuçlarına itiraz ederken, artan sayıda çalışma, eski zamanlardaki barışçı, demokratik, eşitlikçi koşullardan - şiddete eğilimli, erkek-egemen koşullara büyük bir geçiş yaşandığını göstermiştir. (Bell 1971; Eisler 1987a, 1987b; Huntington 1907, 1911; Gimbutas 1965, 1977, 1982; Stone 1976; Velikovsky 1950, 1984). Bu buluşların coğrafi yönü de en açıklayıcı olanıdır.
Bu bulguların sistematik ve küresel gözden geçirilmesi (DeMeo 1985, Chapters 6 & 7 of 1986), bu arkeolojik değişimlerde; bütün bölgelerin aynı genel zaman dönemlerinde anaerkillikten ataerkilliğe geçmesi gibi ya da ataerkilliğe geçişin bir kıta boyunca, yüzyıllar boyunca bir uçtan bir uca devam etmesi gibi, özel bir coğrafi kalıp bulunduğunu gösterdi. Özellikle dikkate değer olan, bu kültürel yeniden oluşumların, en eskilerinin, belirli Eski Dünya bölgelerinde (özellikle Kuzey Afrika, Yakın Doğu, ve Orta Asya, MÖ. 4000-3500 dolaylarında), bu bölgelerdeki büyük çevresel yenidenoluşumlarla, özellikle yağışlı koşullardan kurak çöl koşullarına geçişle, uyum içinde olduğudur. Daha sonraları, yeniden oluşumlar, çölleşmiş bölgelerin terkedilmesi ve daha sonraki yağışlı çevre bölgelerinin işgal edilmesi ile ilişkili olarak, genellikle yeni-oluşan çöllerin dışında gerçekleşti. Kuraklık ve çölleşmenin tıpkı sert ve acı-verici ataerkil kurumlar gibi ana-çocuk ve kadın-erkek bağını bozma potansiyeli olduğunu gösteren diğer bulgularla birlikte ele alındığında, bu "zamanlı" çevresel ve kültürel geçişlerin varolması çok önemliydi.
Kuraklık, Çölleşme ve Açlık Bölgelerinde Toplumsal Yıkım
Şiddetli kuraklık ve çölleşmenin, varolma aşamasındaki (kendi kendine ancak yeten ilkel toplumlar) kültürlerde açlık, kıtlık ve toplu göçe yol açtığını gösteren diğer bulgular, bunun, erken anaerkil kültürleri zaman içinde, ya da süratle ataerkilliğe iten oldukça kritik bir etken olduğu sonucuna götürmektedir. Örneğin :
1) Açlık ve kıtlık bölgelerindeki kültürel değişimlerle ilgili yeni elde edilmiş göz tanıklıkları, bize toplumsal ve ailevi bağların bu kriz durumlarının son aşamasında kopmak zorunda kaldığını haber vermektedir. Turnbull'un (1972) Doğu Afrika'daki Ik halkı ile ilgili üzüntü verici anlatımı, bu noktada oldukça açıktır, ancak buna benzer başka gözlemler de yapılmıştır (Cahill 1982; Garcia 1981; Garcia & Escudero 1982; Sorokin 1975). En kötü kıtlık koşullarında, kocalar karılarını ve çocuklarını yiyecek arayışı içersinde bırakır, döner ya da dönmezler. Açlık çeken çocuklar ve daha yaşlı aile bireyleri kendi başlarına mücadele etmeye ya da ölmeye terkedilmiştir. Çocuklar yiyecek çalmak için çeteler oluştururlar, ve toplumsal kumaşın geri kalanı da tamamen yırtılır. Ana-çocuk bağının en uzun süre dayanan bağ olduğu gözlenir, ama açlık çeken anneler de sonunda bebeklerini terk edeceklerdir.
2) Bebek ve çocukların protein-kalori yanlış beslenmesi üzerine yapılan araştırmalar, açlığın en kötü boyutlardaki bir travma olduğunu göstermiştir. Marasmus ya da Kwashiorkor'dan eziyet çeken bir çocuk temassızlık ve hareketsizlik semptomları gösterecektir ve en şiddetli şekilde, vücut ve beyin gelişimi duracaktır. Eğer açlık yeterince uzun sürdüyse, yiyecek sağlandıktan sonra bile, gerekli zihinsel ve fiziksel gelişme koşullarına ulaşılamayabilir. Çocuklarda ve yetişkinlerde görülen bir diğer sorun da açlık şartlarında, duygusal ve cinsel isteğin azalması, ve bunun daha sonraları da kalıcı olmasıdır. Ayrıca bebekler, açlık koşullarında, anneden izole oldukları zamankine benzer, duygusal ve biyofiziksel bir içekapanma yaşarlar. Her iki tecrübenin de, yetişkinlerin eş ve çocukları ile bağ oluşturmalarını engelleyen, uzun vadeli kalıcı sonuçları vardır. (Aykroyd 1974; Garcia & Escudero 1982; Prescott, Read & Coursin 1975).
Normal ve Marasmatik Bebekler
Sağdaki bebek 7 aylık, marasmatik. Soldaki bebek 5 aylık sağlıklı
Normal (sol), Kötü Beslenmiş (orta), ve Marasmatik-Aç (sağ) Bebekler.
Kafatası, beyin ile kafatası arasındaki sıvı doldurulmuş boşluğun büyüklüğüne göre aydınlanır. İyi beslenmiş bir bebeğin iyi gelişmiş bir beyni vardır, ve kafatası ile beyni arasında az boşluk vardır.
3) Çöl ve kurak bölgelerle ilgili olan bir dizi travmatik faktör de incelenmiştir. Önemli bir örnek, Orta Asya halkları tarafından kullanılan, istemeden kafatası deformasyon travmasına yolaçtığı anlaşılan, bebeğin vücudunu sıkı sıkıya saran, kafatasını ezen, özel sırtta taşınan beşiklerdir. Bebeklerin kafatası deformasyonu bir toplumsal kurum olarak yüzyılın başında yok oldu, ama ayı yerlerde geçerli kundaklamanın benzer işlevi gördüğü anlaşılıyor. Doğal olarak, acı-verici bir şekilde bağlanan bebek, çevredekilerin yardımını isteyecek şekilde şiddetle bağırır, yetişkinler de yardımına koşar. Ama bu açlıktan ölmek üzere olan, göç eden anasının sırtında bazen kafatası ezilecek şekilde bağlanan bebek için geçerli değildir. Orta Asyada çölleşme devam ettikçe, bir bölgeden diğerine göç, sürekli bir yaşam şekli haline geldi. Arkeolojik kayıtlar gösteriyor ki, kafatası deformasyonları ve kundaklama daha sonraları bu bölgelerin kurumlaşmış çocuk-büyütme yöntemi oldu. (DeMeo 1986, pp.142-152; Dingwall 1931; Gorer & Rickman 1962). Gerçekten de acı-verici kafatası deformasyonları ve kundaklama, bu insanların, yerleşik hayata geçtikten sonra da sürdürecekleri ayırt edici ve saygı gören toplumsal kurumları haline geldi. Diğer başta gelen toplumsal kurumların, erkek-kız cinsel organ yaralama-sakatlamaları (sünnet, yarma vs.) gibi, coğrafi olarak geniş Eski Dünya çöl kuşağında merkezlendiği ve ilk burada ortaya çıktığı görülmüştür.
Kundaklama ve Sonradan Deforme Olmuş Kafatası ilk önce Orta Asya'da göç eden toplumlar arasında sırtta taşınan "beşik"lerle ortaya çıkan , birbirini tamamlayan süreçler olarak görülüyor. Bebek kafatası deformasyonu şu anda tarihten silindi, ancak geriye kalan kundaklama bu halkların etkili olduğu yerlerde halen yaygın olarak görülüyor.
Kundaklanmış Bebek, Deborah Carrino,
Dean Conger'ın fotoğrafına dayanılarak. Deforme olmuş kafatasları, Dingwall (1931).
EN ÜST : Erkek Cinsel Organ Yaralama-Sakatlamaları, koyuyla gösterilenler, oldukça ciddi olanları gösterir. İçi boş halkalarla gösterilenler, daha az ciddi formda olanlardır.
ORTA : Kadın Cinsel Organ Yaralama-Sakatlamaları : Koyuyla gösterilen yerler en ciddi olanları gösterir. Griyle gösterilenler, daha az ciddi olanlardır. İçi boş halkalarla gösterilen en az ciddi olandır.
ALT : Bebek kafatası deformasyonları ve kundaklamaları. Oklar yayılma şeklini gösterir.
NOT: Bütün haritalar, yerli, ilkel kabilelelerden toplanan verilerden yapılmıştır. Amerika ve Okyanusyada, bu haritalar Avrupalıların gelmesinden önceki durumu yansıtır.
Yukarıdaki saptamaları yapma sürecinde bana öyle geldi ki, uzun süren açlık-kıtlık ve çölleşme koşullarında ana-çocuk bağı, ilk önce, kendine yeterli ilkel toplumlarda zarar görmüştür. Ana-çocuk bağının ve kadın-erkek bağının birbirini takip eden süreçlerde, nesiller boyunca süren bozulması sonucunda, daha sonraki ataerkil davranışlarda ve kurumlarda bir artma yaşanmıştır. Ve bunlar yavaş yavaş anaerkil olanların yerini almıştır. Kurak çöl koşulları nasıl o bölge yapısına hakim olmuş ise, ataerkillik de, o insanların kişilik yapısında hakim olmuştur. Ve bir defa kişilik yapısına yerleştikten sonra, sosyal kurumların davranışı değiştiren, kendini tekrar eden, çoğaltan yapısı dikkate alındığında, sonraki hayat şartlarına , yiyecek koşullarına bağlı olmaksızın devam etmiştir. Ataerkillik, daha sonraları, komşu çöl bölgelerinden gelen insanların göç ve savaşları ile, daha yağışlı bölgelerde de ortaya çıkmıştır.
Yukarıdaki fikirlere dayanarak, çok açık bir coğrafi test önerildi. Sert çöl koşulları ve aşırı ataerkil davranış arasında haritaya dökülmüş uzaysal bir bağlantı kurulmuş idiyse, o zaman, eski insan kültürlerinde ilk travma ve baskıyı başlatan mekanizma da tanımlanmış demektir. Bu da aynı zamanda, Reich'ın kişilik zırhı oluşumunu açıklamak için olduğunu varsaydığı "eski travma mekanizması" olabilir.
ANTROPOLOJİ VE İKLİMBİLİMİN COĞRAFİ YÖNLERİ
Dünyanın değişik yerlerindeki , 400 farklı ilkel toplum arasında yaptığım ilk çalışmalar, istisnalar olmakla birlikte, ataerkil toplumların en aşırılarının çöl bölgelerinde yaşadığını gösterdi. (DeMeo 1980) Daha sonra gerçekleştirilen ve 1170 farklı kültürü kapsayan, daha sistematik ve tanımlanmış analiz, çöl-ataerkil bağlantısını doğruladı. Ama aynı zamanda gösterdi ki, genelleme bütün yarı-kurak , hatta aşırı kurak bölgeler için geçerli değildi, yiyecek ve su kaynaklarının daha ulaşılabilir olduğu yerlerde istisnalar vardı. Dahası, en büyük, aşırı kurak bölgelere komşu olan, yağışlı bölgelerin de ataerkil yapıda olduğu görüldü, bu daha önce halkların göçü ile açıklanmıştı. (DeMeo 1986, 1987). Bu sonraki analizde kullanılan kültürel veriler Murdock'un Ethnographic Atlas (1967)'ından alınmıştı, ki bu hiç harita içermiyordu ve neredeyse tamamen kendi bölgelerinde yaşayan yerli halkların bilgilerinden derlenmişti. Kuzey-Güney Amerika ve Okyanusya bilgileri genelde Avrupalılar öncesi şartları yansıtıyordu. Murdock'un verileri genelde, 1750-1960 arasında yayınlanan , yüzlerce güvenilir kaynaktan derlenmişti, ve daha sonraları da akademisyenler tarafından yaygın olarak kullanıldı. 1170 kaynağın her biri, daha önce gösterilen ataerkil-anaerkil şemada yer alan 15 farklı değişkene göre (bilgisayar yardımı kullanılarak) değerlendirildi.(4) Yüksek ataerkil yüzde gösteren kültürler, buna göre yüksek bir puanla, düşük ataerkil yüzde gösterenler de (anaerkil kültürler) düşük bir puanla değerlendirildi. Her kültür için enlem ve boylamlar elde edildi, ve 5° 'e 5° boyutundaki parçalarla bunlar harita üzerine yerleştirildi. Şekil 1, Dünya Davranış Haritası , bu süreç sonunda ortaya çıktı (DeMeo 1986, Bölüm 4).
Şekil 1. Dünya Davranış Haritası : Kabaca 1840 -1960 arasındaki dönemi yansıtan, Murdock'un Ethnographic Atlas (1967)'ından en az tarihi uyarlamayla yeniden yapılandırılan harita
koyu renk : aşırı ataerkil, ağır kişilik zırhlı kültürler ( %71 üstü değerleri yansıtır)
gri renk : orta derecede zırhlı, ılımlı kültürler ( %41-%71 arasını yansıtır)
açık renk : az zırhlı, ya da zırhsız, anaerkil kültürler (%41'in altını yansıtır)
Dünya Davranış Haritasındaki kalıplar, kendisini oluşturmakta kullanılan 15 değişkenin her biri tarafından da bağımsız olarak desteklenmişti. (cinsel organ yaralama-sakatlamaları, bebek kafatası deformasyonları, kundaklama) (DeMeo 1986, Bölüm 5). Dünya Davranış Haritası şunu açık bir şekilde gösteriyor ki, ataerkillik ne heryerde olan bir şeydi, ne de dünya üzerindeki dağılımında rastgeleydi. Eski dünya kültürleri açık bir şekilde Yeni Dünya'da ya da Okyanusya'da olanlardan daha ataerkil idi. Daha da ötesi, Eski Dünya'da ataerkilliğin en koyu, en şiddetli olduğu yerler, geniş ve sürekli bir bölgede, Kuzey Afrika'dan, Ortadoğu'ya, oradan da Orta Asya'ya kadar uzanıyordu. Oldukça büyük öneme sahip olarak, aynı coğrafi alan, bugün dünyadaki çöl kuşaklarının en şiddetli, ve en geniş olanlarını içermektedir.
Çöl şartlarına bağlı çevre faktörleri haritaları da, Dünya Davranış Haritası'ndakine çok benzeyen dağılımlar göstermektedir. Şekil 2, Budyko-Lettau kuruluk oranından (Budyko 1958; Hare 1977) elde edilen en kurak çöl bölgelerini göstermektedir. Bu oran, bir bölgedeki buharlaşma enerjisini yoğuşma ile karşılaştırır. Bu, insanı bütün "çöl"lerin aynı olduğunu düşünmeye iten standart iklim sınıflandırma sistemlerinden daha hassas bir göstericidir. Diğer aşırı çevre koşullarını tanımlayan, en büyük yoğuşma değişkeni, en yüksek ortalama aylık sıcaklıklar, bitkiden yoksun bölgeler, en düşük taşıma yeteneği olan bölgeler, çöl kumu bölgeleri, ve yerleşim olmayan bölgeler, hepsi de benzer şekilde kendi koşullarını çöl-ataerkil bölgelerinde göstermektedirler. (DeMeo 1986, Chapter 2; DeMeo 1987). Bu birbirine bağlı geniş iklim ve kültür bölgesine Saharasya adını verdim.
Şekil 2: Budyko-Lettau Kuraklık Oranı: dünyanın çeşitli yerlerindeki görece kuraklığı karşılaştırma. Değerler yoğuşma ile buharlaşma enerjisi arasındaki oranı yansıtır. 2 değeri yoğuşmadan iki kat daha fazla buharlaştırıcı güneş enerjisi alındığı anlamına gelir, 10 değeri bunun 10 kat olduğu anlamındadır..
Koyu Renk : 10'dan büyük değerler, aşırı kurak bölgeler
Gri Renk : 2-10 arası değerde, kurakla aşırı kurak arası diye tanımlanabilecek bölgeler
ARKEOLOJİ VE TARİHİN COĞRAFİ YÖNLERİ
Dünya Davranış Haritasının oldukça katmanlaşmış dağılımı, ataerkilliğin Saharasya içinde geliştiğini, ve belki de ancak eski tarihi zamanlarda, dışarı doğru göç eden insanlarla taşınarak, çevredeki nemli bölgeleri etkilemeye başladığını göstermektedir. Davranış, göç, ve iklimle ilgili bu hipotezi sınamak için, eski zamanlardaki iklim koşullarını, göç olaylarını, bebeklere, çocuklara ve kadınlara yönelik muameleyi, erkek egemenliğine yönelik eğilimleri, despotizm, sadistik şiddet, ve savaş ile ilgili toplumsal faktörleri içeren yeni bir veri tabanının oluşturulması gerekti. 10.000 adet , bağımsız, zaman ve yere özel bilginotu, kronolojik olarak geliştirildi ve birleştirildi.Her bir bilginotu, belli bir bölge ve zaman için arkeolojik, tarihi, ve ekolojik özellikleri içeren buluntuları kapsıyordu. Benzer zaman dilimlerindeki geniş coğrafi alanlardaki şartların tanımlanması ve karşılaştırılması için 100'ün üzerinde otoriteye danışıldı. Yaygın ekolojik ve kültürel değişimlerin yeri ve zamanları, ve bunun yanında halkların göç ve yerleşim kalıpları , bu şekilde tanımlanabildi. Benim temel odak alanım Saharasya ve onu çevreleyen daha nemli Afro-Avro-Asya kenar bölgeleriydi, ancak Okyanusya ve Yeni Dünya için de önemli çapta bilgi toplanmıştı. (DeMeo 1985, Ch. 6 & 7 of 1986).
Bu veri tabanında görülen kalıplardan, yeryüzünün , genellikle yağışlı koşullardan, kurak koşullara doğru çok büyük bir çevresel değişim geçirdiği zamanlarda, ataerkilliğin ilk ve en erken Saharasya'da ortaya çıktığını teyit ettim. Düzinelerce arkeolojik ve paleoklimatik çalışmalardan elde edilen bulgular, bugünkü Saharasya çölünün, MÖ 4000-3000 öncesi , yarı ormanlık bir savan bölgesi olduğunu göstermektedir. Fil, salyangoz, zürafa, rino, geyik gibi hayvanlar ve küçüklü büyüklü fauna, yüksekteki çayırlarda yaşadı, hipopotam, timsah, balık, salyangoz ve yumuşakçalar ise derelerde, nehirlerde, ve göllerde gelişti. Bugün, bu aynı Kuzey Afrika, Orta-Doğu ve Orta Asya alanı, aşırı kurak ve çoğu yerlerinde bitki örtüsünden yoksundur. Şimdi kuru olan Saharasya çukurları o zaman, onlarca, yüzlerce metre derinlikte suyla dolu idi, vadilerde ve kanyonlarda sürekli dere ve nehirler akıyordu. (DeMeo 1986, Bölüm 6).
Peki, Saharasya'daki bolluk ve yağış dönemlerinde yaşayan insanlar, nasıldılar? Bulgular bu noktada da çok açıktır : Bu erken dönem halkları her zaman barışçı, kişilik-zırhsız, ve anaerkil karakterde idiler. Ayrıca , MÖ 4000'den önce dünyanın hiçbir yerinde de ataerkilliğin mevcudiyetine dair herhangi zorlayıcı, ikna edici ve açık bir bulguya rastlanmamıştır. Gene bu erken dönemlerdeki anaerkil toplumsal koşullar için ise, çok güçlü bulgular elde edilmiştir. Bu çıkarsamalar, kısmen döneme ait belirli buluntuların varlığından kaynaklanmaktadır: ölülerin cinsiyete bakılmaksızın özenli ve dikkatli bir şekilde gömülmesi , bu mezarların birbirine eşit zenginlik içermesi, cinsel olarak gerçekçi kadın heykelleri, kayalar ve çanak-çömlekler üzerinde genelde doğayı betimleyen ince bir sanat ve bunlar üzerinde kadın, çocuk, müzik, dans , hayvanlar ve avcılığın sıkça yer almasıdır. Daha sonraki yüzyıllarda, bu barışçı anaerkil halklar teknolojik olarak gelişecek ve surlarla çevrelenmemiş geniş çiftçi-tüccar devletleri oluşturacaklardı ki.Bunların başında Girit, Indus Vadisi, ve Orta Asya geliyordu. Bu erken dönemlerdeki anaerkillik çıkarsaması aynı zamanda kaos, savaş, sadizm, ve zorbalıkla ilgili arkeolojik buluntuların yokluğundan kaynaklanmaktadır. Oysa bu tür buluntular, günümüze daha yakın tarihi dönemlerde, özellikle Saharasya kuruduktan sonra iyice belirgin hale gelmiştir. Bunlar, savaş silahları, yerleşimlerde yokoluş tabakaları, büyük surlar, tapınaklar, ve büyük erkek yöneticilere adanan mezarlar, bebek kafatası deformasyonları, genellikle daha yaşlı erkeklerin mezarlarında bulunan törenle öldürülmüş kadın cesetleri, çocukların kurban edilmesine dair bulgular, kesilmiş vücutların rastgele atıldığı toplu mezarlar, kast sistemi, kölelik, aşırı toplumsal hiyerarşi, çokeşlilik, cariyecilik.vs. ile ilgili bulgulardır. Daha sonraki kurak zamanların sanat şekli ve malzemeleri de, savaşçıları, atları, savaş arabalarını, savaşları, ve develeri betimleyecek şekilde değişiklik göstermiştir. Kadın, çocuk ve günlük hayat manzaraları ortadan kalkmıştır. Gerçekçi kadın heykelleri ve sanat eserleri de aynı zamanda soyut, gerçeğe uymayan kaba hale gelmiş, daha önceki nazik, besleyici özelliklerini kaybetmiş, ya da erkek tanrılar ve tanrı-krallarla yer değiştirerek tamamen ortadan kaybolmuştur. Sanat eserlerinin kalitesi ve mimari stiller de aynı zamanlarda düşmüş, ve yerlerini daha sonraki anıtsal, savaşçı fallik motiflere bırakmıştır. (DeMeo 1986, Chapters 6 & 7). Tabii ki arkeolojik ve tarihsel kayıtlardaki bu kültürel değişimi, ya da çevre koşullarının kültür üzerindeki güçlü etkisini ilk fark eden kişi ben değilim.(5) Ne var ki benim çalışmam, aynı zamanda küresel olan, sistematik olarak yapılandırılmış, ve zaman ve mekana özel ilk çalışmadır.
Kuzey Afrika Kaya Kültürü
Yukarıdan aşağıya, MÖ 7000'den başlayarak, çölleşmenin ilerlediği MÖ 2000-500 arası döneme kadar
Bir kaç istisna dışında, dünyada ataerkillik ve kaotik toplumsal şartlarla ilgili ilk ve en erken bulgular, Saharasya'nın ilk önce kuruyan bu bölgelerinde, yani Arabistan ve Orta Asya'da bulunur. Bu istisnalar, sınırlı bir ataerkilliğin MÖ 5000 kadar erken zamanlarda var olduğunu gösterebilecek bulguları içeren, Levant ve Anadolu'daki birkaç bölgedir, ancak bu bulgular bölgede erken yaşanan bir kuraklaşma ara dönemine dair bulgularla birlikte gelmektedir ki, bu da hemen göçe ve göçebe yaşantıya yol açmıştır. Dolayısıyla bunlar kuralı ispatlayan istisnalar olarak ortaya çıkmaktadır: Şiddetli çölleşme ve kıtlık travması erken zamandaki anaerkil toplum yapısını büyük ölçüde bozdu, ve ataerkil davranış ve toplumsal kurumlarını teşvik etti. .
Şekil 3: Eski Dünyada Zırhlı insan kültürünün genel yayılma yolları (Ataerkil Kültürel Örüntüsü) , MÖ. 4000'lerde başlayarak
1. Arap Çekirdeği 2. Orta Asya Çekirdeği
Şekil 4. Arap Orduları tarafından etkilenen veya işgal edilen bölgeler, MS 632'den başlayarak
( Jordan & Rowntree, 1979)
Şekil 5. Türk Orduları tarafından Etkilenen veya İşgal Edilen Bölgeler , MS 540'tan beri
( Pitcher, 1972)
Dünya Davranış Haritasında görülen Amerikalı ataerkil toplulukların, ya ilk defa kıyı bölgelerinde ortaya çıkması, ya da ataları kültürlerini kıyı bölgelerinde geliştiren toplumlar olmaları gözeçarpıcıdır. Dahası, Amerikanın erken ataerkil toplulukları için, -maddi kültürlerine, sanatlarına ve dillerine bakarak- Eski Dünyanın okyanus yolculuğu yapabilen ataerkil devletleri ile bağlantılar öneren pek çok kişi olmuştur(6). Ne var ki, Yeni Dünya ve Okyanusya için bağımsız olarak daha sınırlı bir ataerkillik gelişmiş olabilir. Bu, Saharasya'dakine benzeyen, Avustralya Çölü, Kuzey Amerika'nın Büyük Çukuru, ve/veya Atakama'daki çölleşmeyle bağlantılı olabilir. (DeMeo 1986, Chapter 7).
Şekil 6. Dünya Çevresinde Ataerkilliğin Dağılım Yönleri Kolomb ve Avrupalıların Göçü Öncesi
1. Benim gözlemim 100 'den fazla farklı kaynağı içerdi, bunlar içinde birkaç klasik seksoloji çalışması da var: Brandt 1974; Bullough 1976; Gage 1980; Hodin 1937; Kiefer 1951; Levy 1971; Lewinsohn 1958; Mantegazza 1935; May 1930; Stone 1976; Tannahill 1980; Taylor 1953; Van Gulik 1961.
2. Tezim tamamlandıktan bir süre sonra, Riane Eisler'in (1987a) toplumsal örgütlenmenin egemenlik ve ortaklık içeren şekillerini tanımlayan, Chalice and the Blade adlı çalışmasını öğrendim. Bu kavramlar, yaklaşık olarak burada anlatılan anaerkil ve ataerkil toplumsal örgütlenme şekillerine denk düşer.
3. Tartışmanın yapısı bu noktada, gerçekler ve gerçekler üzerine teoriler arasında kesin bir ayrım yapmamızı gerektirir. Bütün davranış bilimleri bir takım gözlenen klinik ve toplumsal gerçekleri açıklamaya çalışır. Bazısı, teorinin içine antropolojinin gerçeklerini, yani, diğer kültürlerdeki davranışları da katmaya çalışır. Ne var ki bu tür teorilerin çoğu, küresel ya da coğrafi olmayı başaramaz. Yani, aynı zamanda, daha iyi çalışılmış kültürlerin davranışlarını da açıklamayı denemezler. Pek çok davranış teorisi, eğer antropolojik literatüre herhangi bir atıfta bulunurlarsa, yalnız ataerkil kültürler üzerinde odaklanırlar, ve bu şekilde sistematik-kökenli ve küresel olma sınamasını geçemezler. Kültürler-Arası çalışmalar, bu tür meselelerde ileriye doğru atılmış çok büyük bir adımdır. Ancak birleştirilmiş coğrafi ve kültürler arası yaklaşım, ilave, gerekli bir adımdır, ve bundan sonraki bütün davranış teorilerini, çeşitli tarihi, göç, kültürel-temas, ve çevresel ortam gerçeklerine atıfta bulunmaya zorlar.
4. Onbeş değişken şunlardı : Kadının Evlililik Öncesi Cinsellik Tabusu, Ergen Erkek Çocuklarının Ayrılması, Erkek Cinsel Organ Yaralama-Sakatlamaları , Başlık Parası, Aile Örgütlenmesi, Ayrılık Sonrası Seks Tabusu, Evlilikte İkamet, Akraba Gruplarının Belirli Özellikleri, Soy, Toprak Mirası, Taşınabilir Varlık Mirası, Yüksek Tanrı, Sınıf Tabakalaşması, ve Kölelik
5. Benim çalışmam, ancak akademisyenlerin daha önceki başarılı çalışmaları ile mümkün olabilmiştir. Reich'ın çalışması yanında, iklim ve çevresel değişimlerle ilgili fikirlerim büyük ölçüde şu çalışmalardan esinlenmiştir : Bell (1971), Gimbutas (1965), Huntington (1907, 1911), Stone (1976) and Velikovsky (1950, 1984), ne var ki burada sunulan sonuçlar ve haritalar hakkındaki bütün sorumluluk bana aittir.
6. Bu buluş, Yeni Dünya'nın bütün halklarının buzul çağında, MÖ 10.000'den önce Bering Boğazını aşarak Amerikaya geldikleri iddiasına meydan okumaktadır. Eğer ataerkillik Yeni Dünyaya bu zamanda taşınmış idiyse, o zaman daha homojen dağılırdı. Kolomb öncesi temasları içeren bilgilerin miktarı ve kalitesi son yıllarda büyük ölçüde artmıştır. Bunların bir özeti için bkz. Bölüm 7, DeMeo, 1986.
AIDS 'in HIV Teorisi: Efsane mi, Gerçek mi? : Neville Hodgkinson'ın 22 Haziran 1998'de Dünya AIDS konferansı öncesi The European'da yayınlanan makalesi
Eleni Papadopulos ile Röportaj : AIDS'in Nedeni HIV mi? (1) : Avustralya Perth Üniversitesi'nden biyofizikçi Dr. Eleni Papadopulos ile Continuum dergisinin yaptığı röportaj
Eleni Papadopulos ile Röportaj : AIDS'in Nedeni HIV mi? (2)
Eleni Papadopulos ile Röportaj : AIDS'in Nedeni HIV mi? (3)
Eleni Papadopulos ile Röportaj : AIDS'in Nedeni HIV mi? (4)
AIDS üzerine beyanatlar :Aralarında nobel ödülü sahiplerinin de bulunduğu çeşitli bilimci ve önde gelen insanların AIDS hakkında söyledikleri
Gözleri Bilimle Bağlamak : Spin [dergisi] 'den , Haziran, 1997: AIDS araştırmalarının şüpheci bir emeklisi, hükümet-kaynaklı, endüstri-yönlendirmeli ve medya-kampanyalı "Büyük Bilim"in dayattığı "uyumluluk kültürü"nden dert yanıyor
Sünnet Hakkında (site dışı)
Jenital Zevk ve Jenital Acı : Neden Biri Değil de Öbürü - Ünlü psikolog James Prescott'un Birinci Sünnet Sempozyumu'nda sunduğu makalesi
BAHSİ GEÇEN REFERANSLAR
Bu sayfa, ve bütün içerikleri, Copyright (C) 2000
Orgone Biophysical Research Laboratory, Inc.tarafından