ORDU’DA TİYATRO İZLEYİCİSİ | Ordu Hayat Gazetesi
DEMİRSPOR GÜMBÜR GÜMBÜR22 dakika önce
Ana Sayfa > Yazarlar > ORDU’DA TİYATRO İZLEYİCİSİ
19 Nisan 2016 Salı, 11:04 Tweetle
ORDU’DA TİYATRO İZLEYİCİSİ
“Tiyatro, sanatın tümü gibi bir okuldur. Eğitir, geliştirir insanı, dünyasının sınırlarını genişletir.” (Sabahattin Kudret Aksal)
Ordu’da zaman zaman olanaklar ölçüsünde tiyatro oyunlarına gidiyorum. İzlemeye gittiğim oyunların çoğunda salonun ya tamamen dolu ya da salonda çok az boşluklar olduğunu gördüm. Bu, Ordu adına çok sevindirici bir durumdur. Bu durum, tabi ki tesadüfen oluşan bir sonuç değildi. Birçok ilde tiyatro toplulukları doğru dürüst izleyici bulamazken Ordu’daki bu ilginin bir nedeni ve altyapısı olmalıydı.
Ordu ili kent merkezinde izleyiciyle buluşan ilk oyunun 1908’lerde Namık Kemal’in Vatan Yahut Silistre oyunu olduğu kaynaklarda belirtilmektedir. Bazı gençlerin bu tarihlerden önce de kendi aralarında tiyatro oyunu oynadıkları kimi anılarda belirtilmekle birlikte kesin bir oyun adı ve tarih yoktur. Ancak bu konuda farklı görüşler de vardır. İlk oynanan oyunun 1918 yılında oynandığını belirten kaynaklar da bulunmaktadır. Fevzi Güvemli, Ali Rıza Gürsoy, Hamdi Uzman ve İ. Hakkı Garipoğlu 1918’li yıllardan itibaren tiyatro etkinliklerinde ilk rol alan kişilerdir.
Cumhuriyetin ilanından sonra1932 yılında kurulan Halkevleri, kentteki Spor Yıldızı ve Gençler Yurdu spor kulüpleri ve 1954 yılında kurulan Kirazlimanı Gençlik Kulübü İlin kültür ve sanat dolayısıyla tiyatro etkinliklerine katkı sunmuşlardır. O dönemlerde spor kulüplerinde de sanatsal etkinlikler yapılmaktaymış. Gittikçe gelişen tiyatro etkinlikleri aynı zamanda kendi izleyicisini de 1908’li yıllardan itibaren oluşturmuş; kuşaktan kuşağa aktarılmasını ve gelişmesini sağlamıştır.1950’li yıllardan sonra; Kadir Pekbaş, Aydın Üstüntaş, N. Senih Mayda, Uğur Gürsoy yaptıkları çalışmalarla Ordu tiyatrosuna çok önemli katkılarda bulunmuşlardır.
1964 yılında Uğur Gürsoy’un girişimleriyle Muhsin Ertuğrul ve Ergün Köknar’ın katkılarıyla Ordu Belediyesi Karadeniz Tiyatrosu kurulmuştur. Günümüze kadar birçok oyun sahneleyen ve perdelerini hiç kapatmayan OBKT’nin Ordu’da tiyatro izleyicisinin oluşmasında çok önemli katkıları vardır. OBKT adeta bir okul gibidir. Tiyatroya az çok ilgisi olup da OBKT’ye yolu düşmeyen yok gibidir. Ben de tiyatro izleyicisi olmaya ilk, OBKT oyunlarını izlemekle başladım. Hatta bir ara OBKT’de konuk yönetmen Şahin Ergüney’den tiyatro oyunculuğu kursu bile aldım. Yine, oynanan çocuk oyunları da geleceğin oyuncularını ve tiyatro izleyicilerini yetiştirmiştir. Yine OBKT tarafından organize edilmiş olan Uluslararası Çocuk ve Gençlik Tiyatroları Festivali de uzun yıllar çocuk ve gençlerin ücretsiz olarak ulusal veuluslararası tiyatro oyunlarını izlemelerini ve bu alanda bakış açılarının gelişmesini sağlamıştır. OBKT’de pek çok oyuncu görev almıştır. Bunların tümünü burada saymam söz konusu değil. Ancak geçmişte ve yakın zamanda izleyicinin dünyasında oynadıkları rollerle yer etmiş olanlardan aklıma hemen gelen bazılarını sıralayayım:
Aydın Üstüntaş, Gülçin Üstüntaş, Mustafa Gencer, K.Coşkun Çetinalp, Onur Çelikkol, Ali Kemal Tandoğan, Münir Akça, Huri Odabaş, Hakan Altan, Osman Çakmak, Seyhan Güngör, Ferda Turgut vd.
Adını anamadığım tiyatro oyuncularından özür dilerim, Ordu Büyükşehir Belediyesi Karadeniz Tiyatrosu adıyla Ufuk Ersoy’un Genel Sanat Yönetmenliğinde bu katkılar sürmektedir.
1991 yılında Gülçin-Aydın Üstüntaş öncülüğünde kurulan Ordu Sanat Evi de gerek kendi oyuncularıyla sahnelediği oyunlarıyla gerekse sahnelenmesine aracı olduğu oyunlarla günümüze kadar Ordu’da tiyatro izleyicinin oluşmasına ve gelişmesine katkı sunmuştur. Bugün ORSEV başkanlığını yürüten Sevinç Özel’in çabalarıyla bu katkı sürmektedir.
Yukarıdakilerin dışında, Ordu’da Cumhuriyetin ilk yıllarından beri her derece ve türdeki okullarda tiyatro oyunu, skeç, parodi, kısa oyun vd. oynanmaktadır. Bunlar çoğunlukla o okulun öğrenci ve velilerine yönelik oynansa da çok önemli bir görev üstlenmişlerdir. Birçok tiyatro oyuncusu bu okul oyunlarıyla tiyatroya adım atmıştır. Ordu Ticaret Lisesi’nde “Bekleyenler” adlı bir oyunla yarışmaya katıldık. O yarışmada “En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu “ödülünü aldım. Yine, pek çok öğrenci ilk tiyatro oyununu okul etkinliğinde izlemiştir. Tiyatro izleyicisi olmaya okulda başlamıştır çoğu kişi. Bir zamanlar okullar arası tiyatro yarışmaları vardı. Bunların da çok yararlı olduğunu; şenlik veya yarışma biçiminde yapılması gerektiğini düşünüyorum.
Ordu’da zaman zaman kimi amatör tiyatro toplulukları kurulmuştur. Bunların bazıları halen çalışmalarını başarıyla sürdürmektedir. Ünye’de K. Coşkun Çetinalp’in öncülüğünde ÜST (Ünye Sanat Tiyatrosu)’te; Nurgül Çoluk’un öncülüğünde OKSAD (Ordu Kültür Sanat Derneği)’da; Umut Şahin’in öncülüğünde Carmen Tiyatro Topluluğunda amatör ruhla güzel oyunlar izleyiciyle buluşmaktadır. Sivil toplum örgütü ve diğer kurumların tiyatro çalışmaları da zaman zaman olmaktadır. Amatör kişi ve topluluklar sanatın olmazsa olmazıdır. Ordu’da tiyatroyu bir grup gencin amatör ruhla ve heyecanla 1900’lü yıllarda başlattığını unutmayalım.
Yakın zamanda kurulan Ordu Devlet Tiyatrosu ise, diğer Devlet Tiyatrolarının oyunlarını sezonda Ordulu izleyiciyle buluşturarak çok önemli bir eksikliği tamamlamaktadır. Ordu Üniversitesi Tiyatro Topluluğu da oyunlarıyla özellikle üniversiteli gençlerin bu alana olan ilgisini artırmaktadır. Yine il dışından Ordu’ya turneye gelen tiyatro toplulukları da Ordu’da tiyatro izleyicisinin oluşmasına ve gelişmesine katkı sunmaktadır.
Görüldüğü gibi 1900’lü yıllarda Ordu’da başlayan tiyatro etkinlikleri bugün çok yönlü bir biçimde izleyicisiyle buluşmaya devam ediyor. Tiyatronun ve izleyicisinin hep var olması dileğiyle Ordu’da tiyatroya emeği geçen herkese saygılar sunuyorum…
Kaynakça: Aydın Üstüntaş, 2005,Ordu’da Tiyatro, Ordu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları, Ordu.