"Etrâk-ı bî İdrak" özlemi.… / Gündelik Yaşam / Milliyet Blog
Ama bildiğim bir şey var ki “Etrâk-ı Bî İdrak”(¹) özleminin her geçen gün arttığı ve bu özlemin bazı reklam ve dizilerde boy göstermeye başladığı….
Yani bir yanda;
“Etrâk-ı Bî İdrak” özlemi bir yanda Ramazan….. “Etrâk-ı bi Îdrak”lı Ramazan, Ramazan’da “Etrâk-ı Bî İdrak” özlemi … Bu sözleri bir içeçek reklamının sloganından esinlenerek yazdım….
“Etrâk-ı bî îdrak”ın nesini özlüyoruz ? Düyûn-u Ûmumiye’ye olan borçları karşılığında en önemli ve stratejik alanların (Demiryolları ve benzeri) işletilmesi işini yabancılara bırakmasını mı, yarı sömürge olmasını mı, hasta adam olarak nitelendirilmesini mi...
Yoksa bazı “Etrâk-ı bî îdrak” paşaların mücadele etmeye gerek bile duymaksızın “Bizi en iyi İngilizler, Fransızlar yönetir ” diye düşüncelerini dile getirip Pera Palas’ta yaptıkları işbirliğine, gelecekte kazanacakları paranın şerefine kadeh kaldırmalarını mı?
Yoksa aile yapısını mı, hani şu dört zevceli aileler ya da sarayda haremin, haremde de bir sürü cariyenin bulunduğu günleri mi...
Doğru ya İslâm’da dört kadınla evli olmak caiz. Önde bir efendi arkasında yüzü kapalı , çarşaf giymiş efendisine yetişmeye çalışmak için hızlı adımlarla yürüyen bir kadın. Ya da cumbalı evin kafesli pencerelerinin arkasından özlemle dış dünyayı seyreden genç kız ve kadınları mı.
Her şeyi geçtim, bazı firmaların reklamlarda ki “Etrâk-ı bî idrak” dönemine duyduğu özlemi de anladım diyelim.(fikir neyse zikîrde o’dur)
Peki niye “hasta adam” olarak nitelendirilen son dönem. Niye Fatih Sultan Mehmet ya da Kanunî Sultan Süleyman dönemi değil. Niye tüm imparatorluklara, yönetimlere meydan okuyan ve onları ele geçiren adımızın şanla şerefle söylendiği dönemler değil (bu özlemi kesinlikle onaylamama rağmen)
Bir yanda gerçek düşüncelerini açıkça ortaya koymaktan çekinmeyen sözüm ona Türk sermayeli firmalar bir yanda ise Ramazan ayı için gayet güzel ve insancıl iki reklam biri içecek diğeri yiyecek firmasına ait…
Güler misin ağlar mısın misâli….
Ramazan denilince orta oyunu, Hacivat ile Karagöz ve benzerleri aklıma gelir. Bunlar bize ait ve kaybolmaması gereken güzellikler.
Uzun sözün kısası belli bir kesimin içindeki “Etrâk-ı bî idrak” özlemi her geçen gün daha da artmakta bunu da her fırsatta ve şekilde anlatmaktadır. Ama geçmişe bakıp yapılan hatalardan hiç mi hiç ders çıkarılmamakta. Geçmişin en büyük görevi yapılan hataları göstermek ve onlardan ders almamızı sağlamaktır.
“Etrâk-ı bî İdrak” özlemini ne kadar yere göğe taşısanız da bir sonuca ulaşamazsınız. Ulaşamayacaksınız, ne reklamlarla ne dizilerle ne de yaşam biçimlerinizle ya da bizlere dayattıklarınızla...
“Etrâk- bî İdrâk” dönemi kapanmıştır. Bu böyle biline…
(¹) Şimdilerde pek beğenilen Osmanlı İmparatorluğu döneminde Türkler en çok aşağılanan halktı ve “Etrâk-ı bî İdrak” (İdraksiz Türkler) diye nitelenirlerdi.