alter[ed] native: August 2009
Hepsinden onemlisi, sinir bozuklugu yerine yorgunluk, bikkinlik, hazimsizlik yerine mutlu olacak, yasama sevinci bulunacaktir. Zorunlu calisma bos zamanlari zevkli kilmaya yetecek kadar olacak ama bitkinlik yaratacak kadar olmayacaktir. Insanlar bos zamanlarinda yorgun olmayacaklarindan sadece edilgin ve yavan eglenceler istemeyeceklerdir. Insanlarin hic degilse %1'i, meslek calismalari disindaki vakitlerini su ya da bu cins bir kamu yararini hedef tutan calismalara ayirabilecekler ve bu calismalar gecim saglamak kaygisiyla yapilmadigi icin de, ozgunluklerinin karsisina cikacak hicbir engelle karsilasmayacaklari gibi, yasli ustatlarin koydugu olculere uymak zorunda kalmayacaklardir. Ama aylakligin ustunlukleri sadece bu gibi ozel durumlarda ortaya cikmakla kalmayacaktir. Siradan erkeklerle kadinlar, mutlu yasama firsati elde edeceklerinden daha sevgi dolu olacaklar, kendi goruslerine uymayanlara daha hosgoruyle ve daha az kuskuyla bakacaklardir. Kismen bu nedenle, kismen de savas uzun ve zorlu calismalari gerektireceginden, savas istegi ortadan kalkacaktir. Iyi huyluluk, butun torel nitelikler icinde, dunyanin en cok ihtiyac duydugu bir niteliktir ve iyi huy, cetin cabalarla dolu bir hayatin degil, rahatin, guvenlik duygusunun bir urunudur. Modern uretim yontemleri hepimize rahat etme ve kendimizi guvenlik icinde duyma olanagini verdigi halde, bizler bunun yerine bazi insanlarin asiri derecede calismasi, bazilarinin da acliktan kivranmasi yontemini secmisizdir. Simdiye kadar hep, tipki makinalarin bulunmadigi zamanlarda oldugu gibi, butun enerjimizi ortaya koymayi surdurduk; yaptigimiz budalalikti, ama sonuna kadar da budalalikta diretme icin hicbir neden yok ortada.
Bertrand Russell - Aylakliga Ovgu
ingiliz basini bu kadina bayiliyor.
haksiz da sayilmazlar.
GQ eylul/2009 (british) kapagini suslemesi bosuna degil.
pazartesi gelen ek: GQ'ya ozgu olmayan, hemen hemen butun dergilere iliskin bir sorun var bence. simdi, elimin altindaki derginin satis bedeli 4pound, 10lira filan . iceridi tanitimi yapilan etro marka bir takim ise 7000kusur pound, yani neredeyse 20bin lira... 7500pound a suit alabilecek bir herife 4pound'a mecmua satmak, 4pound a mecmua alabilecek baska bir herife de 7500poundluk bir suit tanitmak gercekten sacma. misal, gardrobu prada, gucci, etro dolu zenginler icin GQ exclusive baskisi cikartilsin ve fiyati da en az 100papel olsun. boylece hem yayinin gelirleri artacak hem de zengin okurlar kendileri icin bir seyler cikartildigini hissedecek ve musteri memnuniyeti tavan yapacaktir. bazen medya sektorunun yeterince zeki olmadigini dusunuyorum.
su siralar aklimi Y: the last man sayilarini edinmekle bozdum. bozdum da bir ise yaradi mi? nein. bir an once hayirsever bir arkadasimin kapikule'yi asmasini bekliyorum (ortak duy bu sesi!). nedense, internetten alisverise hala guvenebilmis degilim. ustelik bu sinir otesi olunca, benim icin durum daha da yanina yanasilmaz bir hal aliyor. aslinda benimki epey gec bir kesif. cizgi roman serisi sona ermis (biliyorsaniz sakin soylemeyin!) bile. muhtemelen birileri coktan film haklarini satin almistir ve cok da uzak olmayan bir gelecekte, belki de avatar'i izlemek icin sinemaya gittigimizde Y: the last man on earth fragmanini izleyecegiz. Eger ucleme yapacaklara ilk bolumun adini tahmin edeyim Y: the journey begins. cok mu siradan oldu?
her ne ise, hikayemiz kabaca soyle; annesi demokrat bir senator olan yorick, ipsiz sapsiz herifin biridir. derken cok yakin bir gun, y kromozumu tasiyan butun memeliler patir patir dokulur. yonrick artik gezegendeki tek erkek insandir. ruya gibi degil mi? :S tanidigi kadinlarin hepsi "dunya uzerindeki tek erkek olsan seninle yatmam" dese de, geriye hic de azimsanmayacak 3 milyar secenek kaliyor ve bu gercekten fena sayilmaz.
ilk sayisini suradan ucretsiz okumak mumkun.
yalnizca kadinlarin yasadigi bir dunya... aslinda en az "yalnizca erkeklerin yasadigi bir dunya" kadar urkutucu bir tahayyul. insanlar ve/veya toplumlar arasinda iktidar mucadelesi devam ettigi surece, kadin ya da erkek olmak bu isin yalnizca arka planini olusturacak. henuz okuyamadim ama, yorick'in icinde gezindigi dunya muhtemelen en az erkek ve kadinlarin beraber yasadigi dunya kadar -ve belki daha da fazla- acimasizdir. o yuzden (nasil topralayacagimi bilemedim)... birbirimizin degerini bilelim :S sairin dedigi gibi care gelmez aglamaktan, ayrilir mi et tirnaktan? (kapaktaki astronota ne olmus oyle ya?)
metalik gri boyali otobusleri ile, sirtinda cantasi evden kacmis ve parasiz tasrali bir cocugu buyuk sehire kim ulastirir?
it is always greyhound baby
oldum olasi bayildim bu otobuslere. paril paril ve huzur veren, ozguvenli tasarimlar. bizim kelle koltuk seyahat firmalari ile devrile devrile yol aldigimiz yillarda, tv'den gordugumuz greyhoundlar deri dosemeleri ile gayet konforlu duruyordu. gecenin korunde mola veren otobusten gozlerimizi guc bela aralayip otoyol kiyisina kurulmus benzinligin lokantasinda corba (genelde mercimek ya da ezogelin) icmek yolculugun en sevdigim kismiydi. grayhound'un klasik ve afilli araclariyla yolculuk yapma sansini yakalayan amerikali gezginlerin ayni lukse sahip oldugunu sanmiyorum. onlar da illa mola veriyorlardir da, kahve+yumurta+kizarmis ekmek kombinasyonu bol limonlu bir ezonun yerini tutmaz, tutamaz.
alpay erdem ve bir grup arkadasi cici adinda yeni bir mizah dergisi cikarmislar. mecmua isine daha once deginmistim sanirim. aslinda penguen, uykusuz filan fena degil. fakat her ne hikmetse haftalik dergi takibini beceremiyorum bir turlu. tayyipsiz, baykalsiz filanmis. ve iddia ettiklerine gore politik kapak yapmamak da muhalif bir tavirmis. tercihe hic bir sozum yok. kimse kimseyi "neden boyle bir dergi cikariyorsun" diye suclayamaz. cesitlilik iyidir. (gecen gun suc ortagim bana "100 cicek acsin bin fikri yarissin" dedi. kendi sozuymus soyledigine gore.) ama bunu yaparken muhalefet'i surdurdugunu iddia etmek de bana kalirsa luzumsuz. cici ekibinin kriterlerini gozonune alip, memleketin en muhalif bes dergisini belirledim;
3-emine s. beder hamur isleri sayisi (bence bir klasiktir)
1-gulbence (editor: gulben ergen)
bu arada, bir kac ay once remzi'den fantastic man namli olaganustu bir dergi aldim. icerisinde ben yokum, bana ait cok sey yok ama "fantastic man erkegi" (tamam biraz tuhaf bir tanimlama oldu) olmak isteyecegim adamlardan birisi, ya da icerisinde bir parcasini tasimanin kiyak birseyler olacagini dusundugum cinsten... dolapta bekleyen bir prada takimin kimseye zarari olmazdi, degil mi?
bendeki nushasinin kapaginda bret easton ellis var (american psycho ve bir dolu romanin yazari). v yaka tril tril triko, elinde light coke, arkada metropol silueti. nedenini anlamadigim sekilde, cok hosuma gitti.
turkiye'de pirlantadan alinan vergi orani yuzde b100dy sifir.
Bir "anani da al git" vakasi da 2008 baslarinda Fransa'da yasanmis. Ben ise bir St.Germain veya St. Michel'in yarisi guzellikte olmayacakken nasil bu kadar turist avcisi (gayet siradan bir cafe'de Kronenbourg 11 avro ki ayni bira tarihi Cafe de Bastille'de 5,60; oradan hesap edin) mekanla dolabildigini anlamadigim, Paris'in Moufftard bolgesinde bir sokak arasindaki bu afisle yeni ogrendim. Sokulmekten kurtulmus eski veya nostaljik bir hatirlatma niteliginde yeni yapistirilmis bir afisti. Eminim gundemi yogun bicimde isgal ettigi donem Paris'in buyuk bolumunu susluyordu. Mesel su: Tarim Fuari'nda (mekan pek yabanci degil) Sarkozy'nin tokalasmak icin uzattigi elini beklemedik bir refleksle ve "dokunma sakin" meali sozlerle geri ceviren vatandasa tepkisi. Tam Turkce karsiligi mi? Kisaca "s.tir git, budala" denebilirmis. Sarko aleyhtarlari da bos durur mu; afisti, karikaturdu, chansondu, kabareydi, parodiydi bu ebedi repligi nakis yapmis her yere islemis. Ilginc bir not da soyleyene degil hatirlatana yapilan cezai uygulama: Bu afisle kendisini protesto eden bir baska vatandas tedbirli olarak para cezasina carptirilmis.
Dilerseniz suradan izleyebilirsiniz... Nasil da caktirmiyor aklinca. Olunca boyle vakalar, cep tel kamerasi yakalar.
Aylardır gündemimizden düşmeyen Aden körfezi, son olarak Horizan isimli Türk bayrakli gemi ve kadın kaptanının rehin alınmasi ile televizyon kanallarımızın ve yazılı basınımızın ilgisine mashar oldu. Aysun Akbay rehin alınan Horizon-1 adlı kuru yük gemisinin 4. kaptanıydı (belki hala öyledir bilmiyorum). Denizlerde kadın kaptan ender görülür, kaçırılan bir gemide kadın kaptan olması da, haliyle söz konusu eylemin haber değerini yükseltti. Hikayenin sonunda ne olduğu bilmiyorum, herhalde bir grup kahraman NATO askeri gemiye baskın düzenleyip Somalili korsanları kıskıvrak yakalamış ve uluslararası adaletin guvenilir ellerine teslim etmiştir.
Horizon-1 ve Aden Körfezi’nde kaçırılan denizciler, korsanlık olaylarının içerisindeki en masum insanlar, buna şüphe yok. Koca bir demir yığının karanlık koridorları içinde, tanıdığı ve sevdiği herkesten uzakta haftalarca kapalı kalmak, bir işten çok bir cezayı andırıyor. Bir kaç konteyner gemisine girip çıkmışlığım var. Yapacak neredeyse hiç bir işi olmadığı için patlarcasına içki içen şişman Rus kaptanların ya da gemideki mutlak hiyerarşi içerisinde ezilmiş, un ufak edilmiş sıradan ve muhtemelen Filipinli tayfanın yerinde olmak istemezdim. Yine de, bütün bu olan biten içerisinde, en büyük günahkarın korsanlar olduğunu söylemek de, son derece yüzeysel bir yaklaşım olacaktır. -ki Alterednative sizi sig sularda birakmaz, derinlere ceker.
Rutin bir haber başlığı; "Somalili korsanlara Deniz Kuvvetleri göz açtırmıyor". Gerçek mi değil mi bilmiyoruz. Zaten haberlerin büyük çoğunluğu, oturduğunuz koltukta kendinizi daha rahat hissetmeniz ve kuvvetli bildiğiniz kurumların hakikaten de kuvvetli olduğuna inandırılmanız için yapılıyor (ya da selülitlerinizden yalnızca 5 seansta kurtulabileceğiniz yeni bir güzellik merkezinin açıldığını müjdelemek için). İyi de şunu soran bir allahin kulu veya allahın bir kulu yok; o adamlar neden korsanlık mesleği ile iştigal ediyorlar? Bir zamanların mutlu ve kendi halinde Somalili balıkçıları, kirlenen deniz, genişleyen av yasakları ve yoğun gemi trafiği nedeniyle işlerini kaybettiğinde onlara başka “katiyer seçenekleri” birakılmış mı? Aden Körfezi’nin korsanları, şimdi başkalarının zenginliğinden kendilerine pay istiyorlar. Bir tür modern Robin Hood'luk güzellemesi yapacak halimiz yok. Fakat bu adamların amacının kimseyi öldürmek olmadığı, silahları bir güç unsuru ve kendilerine yöneltilebilecek askeri müdahalelere karşı tehdit oluşturmak için taşıdıkları da açık. kriminal vak'aların geçen zaman içerisinde, sosyal algının başkalaşması ile (ya da mevcut baskı organın etkisini yitirmesi sonucu) kahramanlık hikayelerine dönüşmesi az görülmüş şey değildir. Anadolu'da dağlara çıkanlara methiyeler düzen tonla hikaye/türkü var; ferman padisahin ise dağlar Köroğlu'nun veya diğer sosyal eşkıyaların... Benzer biçimde Kraliyet Donanması’na karşı savaşan korsanları hep daha çok sevdik değil mi? Kraliçenin kırmızı ceketli, perukalı, snob, hokka burunlu subaylarına, majestelerinin itaatkar hizmetkarlarına karşı; kir pas içerisinde oradan oraya savrulan alkolik, düzensiz, neşeli ve disiplinsiz korsanları tuttuk. Ayrica, Fox Kids’te yayınlanan Çılgın Korsan Jack ve bahtsız dostu Lapacı bence gerçekten komik.
Şimdinin korsanları, Jack Sparrow gibi karizmatik, Keith Richardsımsı, atletik degil. Yine de şunu gözden kaçırmayalım, geçmişte de bir Jack Sparrow yoktu. Korsan dediğin adam Karayip Korsanları serisindekinden ziyade, meşhur Define Adası kitabındaki (çocukken ne severdim) gibi sinsi ve acımasızdı. Geçmişin korsanları muhtemelen 20. yüzyıl sinemasının bize tarif ettiği kurgusal karakterlere hiç benzemiyordu ve o kadar da neşeli, cana yakın insanlar değildi. Tarihi ve güncel korsanlar arasındaki asli benzerlik ise, korsanların taşıdıkları niteliklerinden ziyade, korsanlığın kendisini doğuran ve ayakta tutan küresel adaletsizlikte. 17. - 18. yüzyıllarda zengin ticaret filoları, büyük tüccarların ya da asillerin haksız kazançlarını bir kıtandan başka bir kıtaya, ya da Akdeniz'de bir limandan başka bir limana taşıyordu... Bugün büyük armatörlerin gemileri, Asya'da pek de önemsenmeyen bir yerde çok ucuza ve yoğun emek ile imal edilmiş malları, üzerine kat be kat maddi kar konularak satılacakları başka ve zengin bir ülkeye taşıyorlar. Bu zincir kırılmadığı sürece, korsanlık yaşamaya, ve yaşayan korsanlar bir süre sonra kahramanlaştırılmaya devam edecek. Bugünün ufak tefek, cılız ve pek de zeki görünmeyen Somalili korsanlarını, yarın Aden Hikayeleri beyaz perdeye aktarıldığında Laurance Fishburne ya da Samuel Jackson filan canlandıracak. Denzel Washington olsa olsa Amerikan Donanmasında binbaşı olur.
my kucuk birader iki haftaya yakin suren ispanya seyahatinden sonra harfi harfine su laflari etti; "madrid ve barcelona'yi toplasan, istanbul etmez". bu sozlerin icerisinde herhangi bir sovenizm barindirmadigina eminim, cunku 1)benim kardesim 2) kendisi -tam olarak bilmiyorum ama- nihilist gibi bi'sey. benzer sozleri new york'u ziyaret edip metropol hacisi olan ortagim da soylemisti; "istanbul'da yasayan birisi icin NY oyle cok da buyuleyici bir yer degil". iki guvenilir kaynaktan aldigim bu bilgiler isiginda, memleketin ucuz gunes-deniz turizmi disindaki olanaklarinin, barindirdigi potansiyelin, yeterince gun yuzune cikmadigi kanisina vardim. ha, bunu kendi gozlemlerimle de yapamaz miydim? bal gibi de yapardim ama gosterdigim saglam kanitlarla beraber iddiam daha inandirici oldu sanki.
sabah gazeteye bakiyordum (guardian), asagidaki fotolari gordum. guardian'in foto galerileri hurriyet'inkilerden biraz daha kaliteli. aslinda suraya sarcastic bir gulen surat da iyi giderdi ama ikiboktaustustebuyukse disinda smiley kullanmiyoruz alterednative'de... neyse, UK topraklarinda, iskocya'nin yuksek yuksek tepeleri disindaki en yuksek noktaya, galler'de 1000kusur metre rakimli bir tepeye, 8milyon sterlin gibi bir yatirim ile chic bir tesis yapilmis. modern, guzel bir yapi. manzara? corak topraklar ve ucsuz bucaksiz yukseltiler, guzel bir ufuk cizgisi. aklima "daglica baskini"nindan bir kac gun sonra milliyet gazetesinde gordugum fotograflar geldi. baskina ugrayan sinir karakolunun yerlesik oldugu bolgede cekilmis, olaganustu kareler... "sangidimizin" aksine, yumusak ve misafirperver gorunen daglar, goz alabildigine uzanmis kipkizil ve yemyesil agaclar, sari/turuncu gunesin aydinlattigi bereketli bir ova... bilmedigimiz, gitmeye usendigimiz, farkinda olmadigimiz... kardes galler halki, sevgili toschak ve yasayan efsane ryan giggs kusura bakmasin ama, milliyetteki daglica karekeleri, guardian'dakilerden kat be kat guzeldi. ama adalilarin karakol yerine seyir teraslari, zirhli araclar yerine nostaljik buharli trenleri var. lucky bastards! (pardon ryan)
bizim "haftasonu notlari" adetimiz olmadi. (yakin zamandaki baska bir blog girdisine de "soyle bir adetimiz" yok diye basladigimi hatirliyorum, demek ki adet edinmekte, gelenekler yesertmekte sorun yasiyoruz). ama bir kac anektodu belirtmeden gecemeyim. aslinda belirtmeden sessizce gecsem de fark etmezsiniz ama yine de bazilarinin benim icin onemli oldugunu ve sizin de bir sekilde kafanizi kurcalamis olabilecegini umit ediyorum. sevgi paylasarak buyur oyle degil mi? :S
otogarlardan nefret ediyorum. epey oldu galiba, uzun saatler suren otobus yolculuklari yapmadim. ama uzun yolculuklar yaptigim zamanlar da otogarlardan nefret ederdim, iyi hatirliyorum. eger yalniz seyahat ediyorsaniz -ki ben o bogucu otogarlarda hep yalniz oldugumu animsiyorum- bunu otomobille yapin. otogarlar, yalniz (olumcul bir yalnizlik degil kastim, sadece o an tek basina olmak) bir insanin kendisini dunyanin en yalniz insani hissedebilmesi icin ideal yerler. ve kim boyle hissetmek ister ki? les gibi tuvaletler, sidik kokan merdivenler... ucuz donerin yagli kokusu... otobus onu cigirtkanlari, yasli ve hasta teyzeler, sortlu az sayida turist, para tuzagi bufeler ve nemli bir sicak... butun bu kesmekesin ortasinda bir yandan telefon ve cuzdan guvenligini saglamaya, cantalari kontrol etmeye, elindeki kitaba yer - pet su sisesini atacak cop bulmaya ve bunlar yetmezmis gibi es zamanli olarak bir de sigara yakmaya calisan ben. holy crap! her sene yazliga 1 kere olsun otobusle gidiyorum (bir bucuk saatlik kisa bir yol) ve o adam hep orada oluyor. ayni bankonun icinde, bilet satiyor. saglikli hala, sadece saclari biraz kirlasti ve gozleri de simdi bir kac numara daha bozuk olabilir. fakat suratsizlik baki adamda. dogruyu soylemek gerekirse, ben de bilet kesme isinde olsaydim, dunyanin en mutlu insani olmazdim. gerci simdi de dunyanin en mutlu insani degilim, ama eminim o zaman daha mutsuz birisi olurdum (olmak fiilinin alternatifini bulsun birisi).
pazar gunu, arabayi alip izmir'e dondum. yapacak hic bir haltim yoktu ve izmir'de, pazar gunu ogle sularinda size arkadaslik edecek bir allahin kulu olmaz (onden yazmistim bu hususu, hatirlayalim). neyse, aklimda da zaten bir kac sey vardi almam gereken. ikea'nin yolunu tuttum. butun otopark neredeyse dolu. iceride enteresan bicimde (yani beklemiyordum) turbanli populasyon yogunlugu vardi. islamic people does not swim. yuzeni de, yuzmeyeninden epey az sanirim. ikea, evinizin herseyi, ustelik denize girmeyi dogru bulmayanlari sicaktan koruyacak kadar da klimali. gerci ben de denize hasemayla girecegime, ikea'ya gidip o kanepeden bu koltuga sekmeyi tercih ederdim. ustelik 15li isvec kofte yalnizca 5 lira filan.
derken aksam oldu ve fenerbahce'ye yenildik. bir haftasonu da boylece gecip gitti iste :S (bagimsiz sonlardan hoslanirim)