Yabancılar Oturma İzni Almak Hakkında Herşey
AYRINTILI İLETİŞİM BİLGİLERİ İÇİN TIKLAYINIZ
YABANCILAR OTURMA İZNİ İŞLEMLERİNE İLİŞKİN TANIMLAR
Yabancılar Çalışmak Üzere Oturma İzni : 5683 sayılı Yabancıların Türkiye`de Oturma izni ve Seyahatleri Hakkında Kanun’un 3. maddesinin 2.fıkrası uyarınca; iş tutmak maksadıyla Türkiye`ye gelen yabancılar, geldikleri tarihten itibaren oturma izni için bir ay zarfında ve her halükârda çalışmaya başlamazdan evvel oturma izni almış bulunmalıdırlar.
Bu durumda, Türkiye’ye çalışmak amacıyla yurtdışından çalışma vizesi alarak gelmiş olan yabancıların çalışma izni için, en geç 30 gün içerisinde ve çalışmaya başlamazdan evvel oturma izni alması gerekmektedir.
Oturma İzninde Kesinti : Oturma izni hamili olup ta yurtdışına çıkış yapan ve sona eren oturma iznini geçerli bir nedeni olmaksızın altı ay içerisinde uzattırmayan veya Türkiye’de olmasına rağmen oturma izninin süresini yine altı ay içerisinde uzattırmamak suretiyle ülkede izinsiz ikametli olarak bulunması anlamına gelir.
Oturma izni İçin Müracaat Süresi: Çeşitli amaçlara yönelik uzun veya kısa süreli vizelerle veya vize muafiyeti, bandrol veya kaşe vizelerle Türkiye’ye gelen yabancıların, 5683 sayılı kanunun 3 üncü maddesi ile bu maddenin uygulamasını gösteren ve yukarıda detayları verilen 1961 tarihli Kararname çerçevesinde yabancıların oturma izni almaları gerekmektedir.
Dolayısıyla yabancıların oturma izni almadan kalabilecekleri sürenin sonu, aynı zamanda tanzim edilen oturma izninin başlangıcı olmaktadır. Bu arada çalışma, öğrenim,araştırma, uzun süreli kalma gibi amaçlarla dış temsilciliklerimizden vize alarak gelen yabancılara ise talepleri halinde giriş tarihi esas alınarak da oturma izni tanzim edilebilecektir.Ancak, bandrol ve kaşe vizelerle veya vize muafiyetinden istifade ederek gelen yabancılara verilecek oturma izinlerinde bu vizelerin bitiş tarihi oturma izni başlangıcı olarak geçmektedir.
1- Yabancılar oturma izninde Kesinti : Yabancılar oturma izni hamili olup ta yurtdışına çıkış yapan ve sona eren yabancıların oturma izni geçerli bir nedeni olmaksızın altı ay içerisinde uzattırmayan veya Türkiye’de olmasına rağmen oturma izninin süresini yine altı ay içerisinde uzattırmamak suretiyle ülkede izinsiz yabancıların oturma izni ikametli olarak bulunması anlamına gelir.
2-Yabancılar oturma izni çalışmak üzere:5683 sayılı yabancıların Türkiye'de yabancılar oturma izni İkamet ve Seyehatleri hakkında Kanunun 3. maddesinin 2.fıkrası uyarınca:İş tutmak maksadıyla Türkiye'ye gelen yabancılar geldikleri tarihten itibaren bir ay zarfında ve her halükarda çalışmaya başlamadan evvel yabancılar oturma izni almış bulunmalıdırlar.Bu durumda Türkiye'ye çalışmak amacıyla yurtdışından çalışma vizesi alarak gelmiş olan yabancıların, en geç 30 gün içerisinde ve çalışmaya başlamadan evvel yabancılar oturma izni alması gerekmektedir.
3- Yabancılar oturma izni İçin Müracaat Süresi; Çeşitli amaçlara yönelik uzun veya kısa süreli vizelerle veya vize muafiyeti, bandrol veya kaşe vizelerle Türkiye'ye gelen yabancılar, 5683 sayılı kanunun 3 üncü maddesi ile bu maddenin uygulamasını gösteren ve yukarıda detayları verilen 1961 tarihli Kararname çerçevesinde yabancılar oturma izni almaları gerekmektedir.
Örneğin, Bir yıllık yabancıların oturma izni hakkı bahşeden uzun süreli bir vize ile Türkiye'ye gelen bir Alman vatandaşının üç ayın sonunda, aynı tür bir vize ile gelen bir Ürdün vatandaşının ise bir aydan sonra, (Ancak, talep edenlere giriş tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yabancıların oturma izni düzenlenebilir.)
Üç aydan az sürelere sahip vize muafiyeti veya diğer vizelerle gelenlerin bu sürelerinin sonunda yabancıların oturma izni bulunanların, oturma iznilerini bitim tarihinden itibaren 15 gün içinde,
Türkiye'de çalışacak yabancıların ise çalışmaya başlamadan evvel, emniyet makamlarından yabancılar oturma izni almaları icap etmektedir.
Dolayısıyla yabancılar oturma izni almadan kalabilecekleri sürenin sonu, aynı zamanda tanzim edilen yabancılar oturma izni başlangıcı olmaktadır. Bu arada, çalışma, öğrenim, araştırma, uzun süreli kalma gibi amaçlarla dış temsilciliklerimizden vize alarak gelen yabancılara ise talepleri halinde giriş tarihi esas alınarak da yabancılar oturma izni tanzim edilebilecektir.
Ancak, bandrol ve kaşe vizelerle veya vize muafiyetinden istifade ederek gelen yabancılara verilecek yabancılar oturma izninde bu vizelerin bitiş tarihi yabancılar oturma izninin başlangıcı olarak kabul edilecektir.
Uzun süreli yabancılar oturma izni hakkı bahşeden vizelerle gelip, yukarıda öngörülen süreler içinde müracaat ederek yabancıların oturma izni almayan yabancılardan, Türkiye'den çıkışları sırasında, 492 sayılı Harçlar Kanununa istinaden her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenerek Resmi Gazetede yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren harç miktarlar üzerinden hesaplama yapılarak, ihlalde bulundukları tarihteki harç miktarının bir kat fazlası alınmak suretiyle cezalı yabancılar oturma izni ikamet harcı ve yabancıların oturma izni bedeli tahsil edilmektedir.
a- İlk defa yabancılar oturma izni alacaklar : Bu yabancılar, vize veya vize muafiyet süresi içerisinde başvuru yapmak zorundadırlar.
b- Yabancılar oturma izni almış olup da süresini uzatacak yabancılar : Bu yabancıların tezkere süresinin bitiminden itibaren oturma izinlerini on beş gün içerisinde uzatabilme hakları mevcuttur. Bu itibarla Türkiye'de yabancılar oturma izni alan ve yabancıların oturma izninin sona ermesinden itibaren on beş gün içerisinde yurdumuzdan çıkış yapan yabancılardan kat'i suretle cezalı yabancılar oturma izni ikamet harcı ve defter bedeli alınmamaktadır. Bu nedenle ilgililerin fazladan ceza ödememeleri için zamanında başvuruda bulunmaları gerekmektedir.
YABANCILAR OTURMA İZNİ YENİLENMESİ VEYA SÜRESİNİN UZATILMASI
a- Türkiye'de yabancılar oturma iznini yenilemek veya süresini uzatmak istediğinde bu tezkerede yazılı sürenin sona ermesinden itibaren on beş gün içerisinde Emniyet makamlarına bizzat veya bilvasıta müracaat ederek yeni bir oturma izni almaya veya süresini uzattırmaya yükümlüdür.
b- Süresi biten yabancılar oturma izni üzerinde en fazla dört defa uzatma işlemi yapılabilir.
c- Yabancının konumu değişmiş olsa dahi (adres, iş, statü, medeni hal ve yabancıların oturma iznini aldığı ilden başka bir ile nakil v.b. durumlardaki değişiklikler) kendisine yabancılar oturma izni verilecek ise uzatmanın aynı süre üzerinde yapılması gerekmektedir.
YABANCILAR OTURMA İZNİ SÜRESİ VE UZATILMASI:
Yabancılar oturma izni süresi beş seneliktir. Karşılıklılık ilkesi uyarınca bu süre, Dışişleri Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığı tarafından, daha uzun veya daha kısa olarak tespit edilebilir.
Yabancılar oturma izni dört defaya kadar temdit edilmesi, 5683 Sayılı Kanunun 4360 Sayılı Kanunla Değişik 9’uncu maddesinin bir gereğidir. Bu sebeple, daha önceden hangi amaçla alınmış olursa olsun, dört defa uzatma hakkı dolmamış ise aynı tezkere üzerinden temdit işlemi yapılır.
YABANCILAR OTURMA İZNİ KAYBEDENLER:
Yabancılar oturma izni kaybedenler derhal ilgili makama müracaatla yenisini almaya mecburdurlar. Bunlara kaybettikleri yabancıların oturma izninin süresince muteber olmak üzere yeniden yabancılar oturma verilir. Bunların yerine verilecek yeni yabancılar oturma izni tabi olanlar için 492 Sayılı Harçlar kanununda yazılı harçların yarısı alınır.
TÜRKİYE'DEN AYRILAN YABANCILAR OTURMA İZNİ:
Süresi bitmiş dahi olsa yabancılar oturma izni çıkış esnasında yabancıdan alınmayacaktır.