Dünya Bankası Küresel Borç Krizi Uyarısında Bulundu
Nesrin Bayraktar 09/01/2020 11:30:04
Dünya Bankası, kabaran borç birikimi ortasında kriz uyarısında bulundu. İşte detaylar;
Dünya Bankası, son 50 yıl içinde borçlanmadaki en büyük artıştan sonra yeni bir küresel borç krizi riskini vurguladı. Washington merkezli kurum yarı yıllık Küresel Ekonomik Beklentiler (GEP-Global Economic Prospects) raporunda, 1970’lerden bu yana dört borç birikimi dalgasından sonuncusunun en büyük, en hızlı ve en geniş tabanlı olduğunu söyledi.
Yoksullukla mücadelede gelişen ve gelişmekte olan ekonomilere kredi ve ödenek sağlayan Dünya Bankası, tarihsel olarak düşük faiz oranlarının borçları daha yönetilebilir hale getirmesine rağmen hala finansal bir kriz olabileceğini bildirdi.
Dünya Bankası yetkilisi Ayhan Köse, düşük küresel faiz oranlarının finansal krizlere karşı yalnızca rizikolu bir koruma sağladığını dile getirdi.
“Geçmiş borç birikimi dalgalarının tarihi, bu dalgaların mutsuz sonlara sahip olma eğiliminde olduğunu göstermektedir. Kırılgan bir küresel ortamda, mevcut borç dalgasıyla ilişkili riskleri en aza indirmek için politika iyileştirmeleri kritik öneme sahiptir.” dedi. Toplam gelişen ekonomi borcunun 2018 yılında gayri safi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 170’ine ulaştığı, rakamın 2014’teki yüzde 54’lük seviyenin fazlasıyla üzerinde olduğu vurgulandı.
Çin, artışın büyük kısmından sorumluyken yükseliş Brezilya gibi diğer gelişmekte olan ekonomileri de içeriyordu.
Dünya Bankası, gelişen ve gelişmekte olan ekonomilerdeki finansal çalkantıların, kurumun bu yıl küresel büyümenin hafif bir şekilde güçleneceği yönündeki tahmini için en büyük tehditlerden biri olduğunu aktardı.
Raporda, faaliyetteki mütevazı toparlanmanın Arjantin, Meksika ve Türkiye gibi bazı büyük gelişmekte olan ekonomiler için daha iyi bir yıla bağlı olacağı belirtildi. Ancak Dünya Bankası, tahmininde aşağı yönlü riskler olduğunun da üzerini çizdi.
Toparlanmanın geniş tabanlı olmadığını, bunun yerine az sayıda büyük ekonominin gelişmiş performansını varsaydığını kaydeden Dünya Bankası, yükselen piyasa ve gelişmekte olan ekonomilerin yaklaşık üçte birinin ihracat ve yatırımların beklenenden daha zayıf olması nedeniyle bu yıl yavaşlamasının beklendiğini savundu.
Dünya Bankası’nın ülkelerin aşırı borçlanabileceği konusundaki endişeleri, yakın zamandaki finansal sıkıntılar geçmişinden kaynaklandı ki her çöküşün öncesinde bir borç birikimi meydana gelmişti.
Öte yandan 2010 yılından bu yana olan birikim, gelişmiş ülkelerden ziyade gelişmekte olan ekonomilerde yoğunlaştı. Gelişmekte olan ekonomilerin yaklaşık yüzde 80’inde toplam borç 2018’de 2010’dan daha yüksekti ve Dünya Bankası bu ülkelerin tehlikeli sularda olduğunu çünkü mevcut borçlanma dalgasının, 10 yılda bir tekrarlanan büyüme hayal kırıklığıyla çakıştığını vurguladı.
Ve ağır borçlu ülkeler şu anda kırılgan bir küresel ekonomide zayıf büyüme beklentileriyle karşı karşıya kaldı. Raporda, 1980’lerdeki Latin Amerika borç krizi gibi önceki bölümlerin aksine borcun bölgeye özgü olmak yerine gelişmekte olan ülkeler arasında yükseldiği dile getirildi.
Dünya Bankası, ülkelerin kriz olasılığını azaltmaya çalışmaları, sağlam denetim ve düzenleyici rejimler oluşturmaları, şeffaf borç yönetimi uygulamalarını takip etmeleri gerektiğini savundu. Şu ifadelerle de durumun ciddiyeti ifade edildi:
“Yüksek borç gelişmekte olan ekonomiler için önemli riskler taşımaktadır çünkü onları dış şoklara karşı daha savunmasız hale getirmektedir. Mevcut borcun yuvarlanması mali stres dönemlerinde giderek zorlaşabilir ve potansiyel olarak bir krize yol açabilir.”