Tuğba Ayvaz Viral reklamlar insandan insana hastalık gibi yayılmalarıyla öne çıkarlar. Yani çok popülerdirler. Bu popülerliği yakalayıp yayılırken de ne onu paylaşanlara bir reklam hissi vermez. Yani hissettirmeden ve doğal olarak beğenilip paylaşılır. Kişiden kişiye, özellikle de sosyal medya hesapları aracılığıyla yayılarak büyük çoğunluklara ulaşmış olur.
Viral reklam sözünü son zamanlarda sıkça duyar olduk. Nedir bu viral reklam, kimler nasıl yapıyor bu reklamları diye kısaca araştırdık. Viral reklamların nasıl işlediğini ve en iyi viral reklamları merak ettiyseniz hemen listemize göz atın. Viral reklamlarda olması gereken özellikleri ve yayılmakta kullandıkları araçları bir bir açıklıyoruz. İşte ilham veren örnekler ve viral reklamın püf noktaları:
Viral Reklam Nedir Özellikleri Neler?
Viral reklamlar insandan insana hastalık gibi yayılmalarıyla öne çıkarlar. Yani çok popülerdirler. Bu popülerliği yakalayıp yayılırken de ne onu paylaşanlara bir reklam hissi vermez. Yani hissettirmeden ve doğal olarak beğenilip paylaşılır. Kişiden kişiye, özellikle de sosyal medya hesapları aracılığıyla yayılarak büyük çoğunluklara ulaşmış olur. Aynı bir virüsün salgın olarak engellenemez yayılışı gibi “viral” reklamlar da hızla yayılıverir. Herkese ulaşmasındaki temel özelliği beğenilmesi ve reklamı izleyenin paylaşma isteğini kendiliğinden duyması denebilir. Tasarımı gereği çoğunluğun dikkatini çekecek, heyecanlandıracak, paylaşma arzusunu körükleyecek elementlere sahip olarak düşünülür.
Viral Reklamlar Nasıl Yayılır?
Viral reklamların, virüslerin önüne geçilmesini engelleyen savunma mekanizması gibi, şekil değiştirme özelliği de önem taşıyor. Bir virüsün tedavisini veya vücudun onu yenmesini olanaksız kılan sürekli şekil değiştirmesidir. İşte bunun gibi viral reklamlar da bir reklam gibi görünmekten olabildiğince uzak tasarımlara gizlenirler. Örneğin reklamın hikayesindeki olayın odakta olduğu hissini verirler. Bu da izleyiciyi bir reklam izlediği hissine sokmadan paylaşıma iter. Bu reklamların çok büyük bir kısmı internet üzerinde yayılır ve internet kullanıcılarını hedefi olarak belirler. Sosyal paylaşım yapılan tüm yapılar bu tür reklamların yayılmasına elverişlidir. Kulaktan kulağa büyüyen bir dalga FaceBook, Twitter, YouTube, Tumblr, WhatsApp, Instagram veya Google+ gibi sosyal ağlarda ilerleyiverir.
Viral Reklamlar Nasıl Ortaya Çıktı?
Bunlar gibi ağları kullanma oranımızın çılgınca artmasıyla birlikte televizyon ekranından mobil ekranlara sıçrayan bu tür pazarlama yöntemleri tam da hedefi on ikiden vurmuş görünüyor. Örneğin Amerika’da Super Bowl döneminde hala televizyon izlenme oranları tavan yaptığı için bu dönem özellikle marketing alanında viral elementler kullanmak için elverişli. Amerikan milli futbol müsabakalarının yapıldığı dönemde herkes özel menüler hazırlıyor, ev partileri yapılıyor ve bir araya geliniyor. Tüketimin arttığı ve aynı maçların kalabalıklar tarafından izlendiği bu turnuva havası viral reklamların tam aradığı atmosfer.
Viral reklamların taşıdığı incelikli espriler, komik fikirler, bir karakterin başına gelen insanca küçük faaliyetler insanların dikkatini çekiyor. Arka plana gizli bir ürün olduğu ve satış amaçlandığı için bir tür Truva atı modeli de söz konusu aslında. Dış kaplamasıyla sevimli bir hikaye ve biraz kahkaha vaat eden reklam aslında tabii ki satacağı ürünü de size beğendirip videosunu paylaştırıyor.
Viral Reklam Nasıl Olmalı?
Peki ama bunu nasıl yapmalı? Sonsuz bir kaynak gibi görünen internet ve sosyal ağların, buralarda aktif olan kalabalıkların gücünü nasıl kullanmak gerekiyor? Viral reklam yaparken nelere dikkat etmek gerektiğini anladık mı? Püf noktalarını unutmamak gerek. İşte ustalardan marketing çömezlerine ve viral reklam yapmak için hemen kolları sıvayanlara önemli ipuçları:
Çağımızın izleyicisini ilk andan yakalayıp reklamı izletmeye mecbursunuz, marifetinizi kaliteli içerik üreterek başta gösterin.
Marka yerleştirmeyi göze çarpmayacak derecede ayarlayın.
Sevinçli ya da neşeli bir içerikle, heyecan yaratıp, duygulandırıp izleyene ilham vererek dikkat çekmeyi deneyin.
Mümkünse içeriğin akışına inişler ve çıkışlar ekleyin.
Dikkat çekmeye çalışırken haddinizi aşmamaya ve şaşırtmakta fazla ileri gitmemeye dikkat edin.
Sosyal medya alanlarında etkin olan kullanıcıları hedefleyin ki ulaştığınız kitle diğerlerini de etkileyecek öncü kişilerden (influencers) oluşsun.
Aslında bakılırsa bu ipuçları özetle şaşırtma ve çekicilik dozunu ayarlarken çok dikkatli ve temkinli olmanızı öğütlüyor. Abartılı olmaktan da sıradanlıktan da kaçının ve hedeflediğiniz kişilerin yani reklamınızı sevip, benimseyip paylaşacak bireylerin model olarak yayılmaya hizmet edeceğinden emin olun diyor. Demek ki bu birkaç prensiple hareket ederek bu konuda gelişme sağlama imkanı var.
Türkiye ve Dünyadan En İyi Viral Reklam Örnekleri
Biz bunları ne kadar iyi başarıyoruz noktasında şöyle birkaç örnekler bizden ne işler çıkmış görebiliyoruz. Bir yandan dünyada çığır açan ve yıllar içinde çok da gelişen, kendini aşan bir reklamcılık serüveni görülüyor. Toplumda rahatsızlık oluşturacak bir kısım hassas noktalara dikkatle yaklaşmak önemli. Hele ki gelişmekte olan sosyal yapılarda reklamlar kolayca yasak duruma düşebilir. Bir yandan dünyada olup bitenden herkes etkilendiği için teknoloji çağında pek kısıtlama da dayanmıyor zamana. Klasik şaşkınlık, eğlence, kahkaha, sürprizler vaat eden başarılı pazarlama hikayelerinden işte bir derleme:
1- İntikam Soğuk Yenen Bir Yemektir
Kısa sürede inanılmaz ün kazanan amatör çekim benzeri iyi yerleştirme yapılmış bu viral sınırları zorluyor. Aldatılan kız arkadaş özel eşyaları intikam için GittiGidiyor’a koyarsa ne olur? Kabus gibi bir senaryoyla şaşırtarak paylaşım rekoru kıran bu yerli yapım oldukça büyük başarı kazanıyor. Marka yerleştirmesini de kesinlikle hissettirmeden pek iyi işlemiş. Aldatan şapşal arkadaşa acımaktan kendinizi alamayacaksınız! Fulya Mert’i ne hale soktu… Ürperten virallerin bir numarası olarak kalacak gibi.
2- Nefes Kesen Volvo Reklamı
Volvo FH serisi tırların tanıtımında hızla tünele doğru yol alınırken iki aracın arasına gerili hatta ipte yürüyen bir balerin var. Zamanla yarış, tehlike, hız, denge, heyecan ve gösteri unsurlarının harmanlandığını kalp atışlarınızda hissediyorsunuz. Hırvatistan’da çekilen videoda Volvo araçların hassasiyet ve kontrol denince kusursuz olduğuna ikna olmamanız imkansız. Doğallık katmak için kamera arkasını da gördüğünüz hissine kapılıyorsunuz.
3- İyi Uçuşlar İzmir Severler
Pegasus Havyolları’nın reklamında da amatör çekimle hikaye kurgulanıyor. Sürprizle kız arkadaşını günübirlik İzmir’e götüren Ömer’in telefonundan olaylara tanık oluyoruz. Şaşkınlık faktörü içeren, kişisel görünümlü bir viral reklam görüyoruz. İzmir’e giden çifti takipte olduğumuz bir video çekilmiş ve kolayca özlediğiniz yere gitmek, sevdiklerinizi sevindirmek gibi olumlu mesajlar bulunuyor. Meşhur Dostlar Fırını’nda boyoz yemek, Alsancak’ın ardından Tarihi Asansör’de manzara seyri, yeme içme ve eğlenceli bir şehir turu akşama da uçakla dönüş…
4- Kültür Karması: Lambaya Fünf De
Mobil yaşamın başlarından, bitmeye yüz tutan 2000’lerden akılda kalan komik ve sevimli bir örnek karşınızda. Mizahın gücünü ve samimiyetin viral reklamlardaki önemini burada görebiliriz. Reklamda Cevap.tv için Batesmotelpro’nun rap uyarlaması ile hayata geçirilen öykü şöyle, hemen hemen her alandaki soruları sizin için yanıtlayacak olan bir hizmet esprili bir dille şarkılaştırarak akılda kalıcı kılınmış. Birkaç soru sorulan sistem kıvrak zeka ürünü kafiyeli yanıtlarla kullanıcıları aydınlatıyor.
5- Ne Alaka Demeyin Bu Reklam Başarılı
Köpekler korosunu dinlemeye hazır mısınız? Gülmekten gözlerinizden yaş gelebilir. Alman mühendisliği ve VolksWagen ile ne ilgisi var Yıldız Savaşları melodileri havlayan köpeklerin demeyin. Bu havlamalar en sağlam yol. Köpekleri sempatik bulacak ve bu melodiye bayılacak o kadar çok kişi var ki marka hep araba ve Star Wars teması ile güvenli viraller yakalıyor. Bir başka köpekli viralde terrier kendini araba sanıyor; marka “Arabanız olmasa bile bizi ilham verici bulabilirsiniz” diyerek gelecekteki potansiyel müşterilerinin de gönlünü kazanmış.
6- Bitki Çayınızı Artık Daha Çok Seveceksiniz
Evet, bir bitki çayından beklenmeyen haşin, şık, esprili ve gerçekçi bu viral reklam Türk örnekleri içinde göz kamaştırıyor. Doğadan bitki çayları, Prokofiev - Dance of the Knights müzik seçimiyle bir kez daha klasik müziğin müthiş gücünü kullanarak sizi hikayeye bağlıyor. Oyunculuk ve aksiyon dozunda ayarlanmış, hem de karakterlerin harika olduğunu söylemezsek olmaz. Doğadan, yeşil fincanı elinden düşürmeyenleri gülümsetiyor. Hastalıklarla savaşmak için çayınızı yudumlarken reklamı da es geçmeyin.
7- Karaoke İçin Pastil
Abdi İbrahim yaptığını yapıyor, üç günlük sürede A.İ.D Pastil detone şarkıcı sayesinde iki yüz bin izleyicinin üstüne çıkıyor. Gerçekte yaşanan bir detone olma vakasının yeniden canlandırılması mükemmel malzemeyi sağladı. Orijinal görüntülerin benzerini çekerek bu kadar ünleneceğinizi kim düşünebilir? Sen mutlu ol yeter, dedikten sonra tiz notalardan Led Zeppelin’e geçen versiyon da “ton sur ton” modası gibi ikinci viral dalgasıyla reklamın başarısını resmen perçinledi. Açıp yeniden izleyesiniz geliyor.
8- İngiliz Bakışı: Be More Dog
“Be More Dog – Life is a stick, go chase it!” (Daha köpek ol - Hayat bir sopa, koş da yakala) sloganıyla çıkan kampanya İngiltere’nin en dikkat çeken reklamı unvanını kazanıyor. O2 (Telefónica UK) İspanyol kuruluşu olan bir telekomünikasyon devi. Be More Dog kampanyası ardındaki fikirle uzmanlardan tam not alıyor. Kedilikten sıkılan bir kedinin daha köpeksi davranışlarla hayatını değiştirmesini konu alan viral reklamda aksiyon da sevimlilik de dorukta yaşanıyor. “Eskiden ilgisiz bir kediydim şimdi her şey harika!”
9- Nike ile Coşkulu Reklamcılık
Kadınları, çocukları, engellileri daima ünlülere yer verdiği kadar ekrana taşıyan ve olumlu mesajlarıyla dikkat çeken “Just Do It!” sloganlı marka bir an bile akıldan çıkmayan reklamlarına her gün bir başka dilde bir yenisini ekliyor. Eşitlikçi ve güç veren yaklaşımına hayran olmamak ve coşkulu hissetmemek imkansız. Dünyanın duracağı haberini içeren bu şoke edici ve enerjik viral reklamı da Türkiye de dahil pek çok ülkede ortalığı karıştırmış haberlerde yer almıştı.
10- O Bir Klasik: Levi’s
Kalbimizdeki en özel yerin sahibini sonra sakladık. Pek az marka vardır ki Levi’s gibi, sizi yaşam tarzınız ne olursa olsun kendine aşık edebilir. Yıllar boyunca reklam karakterlerinin hınzırlıklarından çekiciliğine kadar her bakımdan etkileyen ve akılda kalan, müziklerini arattıran pek çok kampanyaya imza atıp bazen son elli yılın en iyisi seçildiler. Huskyler, eski arabalar, vahşi batı, çatıya tırmanmalar geceleri yüzmek, denizkızları… Duvarlardan geçen bu örnekte insanı güçlendiren ve özgür kılan atmosferi iliklerinize kadar hissediyorsunuz. Eşlik Handel – Sarabande ama özgürlük isteği ve çelişki modern insanı yakalıyor.
Sonuç olarak O2 gibi büyük rekabetlerle çıkmaza giren firmaların imdadına yetişecek ve popülerliği çılgınca körükleyecek bir manevra varsa bu da kesinlikle viral marketing. YouTube’da Be More Dog 48 saatte 385 bin görüntülenip oradan 3 milyona sıçramış mesela. Kot pantolon markalarının sınırları zorlamayı Levi’s reklamlarıyla öğrendiğini söylesek yalan olmaz. Mükemmel ve kurtarıcı bir formül çünkü popülerlik kendisi size geliyor. Üstelik uzmanlara göre aslında en maliyetsiz yaklaşım, dağıtım kısmına siz hiç karışmıyorsunuz ki, herkes adeta sizin için çalışıyor. Yeter ki etkileyici bir fikri hayata geçirin. Bir yandan da çok konuşulup tüketicinin gönlünü kazandınız mı oldu bu iş.