Trabzonspor’un 2019-2020 sezonu forma tanıtımı çok büyük ses getirdi. Ses getirmesi gerek kurgusundan ve gerekse bu kurgunun işleyişindeki yöresel çizgilerin ön plana çıkarılmasından kaynaklanmaktadır.
Hitap edeceği kesimin kültürel kodlarını tanıyan ve onlara saygı duyan, halkın göz zevkine uygun unsurları bulup ona yeni şekiller, yeni anlayışlar yükleyen insanlar, sanatlarında daha başarılı olmaktadırlar. Trabzonspor’un bu anlayışla bu yılki formalarını tanıtması onu çok cazip kıldı.
Tamamen yöresel olan Keşan bezinin formaya nakşedilmiş hâli olan ve yerli sektör tarafından üretilen formaların tanıtımında oynayan çocuklar bile altyapı futbolcularından oluşmaktadır.
Türkiye, yıllardır Batı’nın sanatına ve onun özelliklerine gözünü diktiği için kendi iç dinamiklerini harekete geçiremedi, kendi özünden, kültürel birikiminden utanır oldu. Batı’nın eserlerine hayranlıkla baktı, onu gözünde büyüttü, ona esrarlı bir mana yüklemeye çalıştı. Taklit ettiğini, onu üretenlere beğendirme gayreti içine girdi. Beğendiremeyince sinirlendi, sinirini kendini beğenmeyenlerden değil, geçmişinden çıkarmaya çalıştı. En sonunda ne kendisi ne de başkası olabildi.
Bu ülkenin insanına yıllardır Batı müziği, Batı sanatı, Batı edebiyatı tanıtıldı. Sanatçılarımız Batı tarzı giyim ve yaşam tarzları ile ön plana çıkmaya çalıştılar. Batılılaşmada tam başarıyı yakalayalım diye bir zamanlar liselerde Latin Edebiyatı okutulmaya başlandı. Batılılaşmak, Batılı gibi giyinmek, Batılı gibi düşünmek olarak algılandı. Yerli olanla alaturka diye alay edildi.
Sanatta yöreselliğin ihmalinin faturası ağır olur. Kökünü kaybeden unsurlar hangi dinamikler üzerine ayakta kalabilecektir? Küçük bir dokunuşla kültürel zenginliğini bir forma tanıtımında kullanmak herkesi bir anda çok hüzünlendirdi. Aynı şekilde 2003 yılında Sertap Erener Everyway That I Can adlı şarkısında yerel motiflere ağırlık verdiği için Euravision’da dünya birincisi olmuştu. İngilizce olmasına rağmen halkımız bu şarkıyı çok beğenmişti.
Bugün Türkiye tekstil endüstrisinde çok ileri olmasına rağmen, tekstil ürünlerimizdeki desenlerde kültürel izlerimizi çok az görmekteyiz. Kendi dinamiklerimizi harekete geçirmede yavaş davranıyoruz. Halkımızın kullanmış olduğu tekstil ürünleri Avrupai desenlerle dolu. Bu da bizim estetik algımızın geçmişle bağlantısını hızla koparmakta, görsel zevkimizin bulanıklaşmasına neden olmaktadır. Kendi desenimizi, kültürümüzü yansıtan tekstil ürünlerine ağırlık vermeli ve bunları dünyaya tanıtmalıyız. Tekstilde dünya devlerinin desenlerini taklit ederek onlarla yarışamayız.
Mağlup mukallit olur (yenilen taklit eder) mantığı ile Batı’nın kültürel baskısı altında kalan ve kendi özüne bir türlü dönemeyenlere inat Trabzonspor’un 2019-2020 sezonu forma tanıtımı süper lig tarihinin en başarılı forma tanıtımı olmuştur.
Bu forma reklamında sadece Trabzonspor yok tüm Türkiye vardır. Kendini az çok milli hisseden herkes bu tanıtımda kültüründen bir şeyler bulacaktır. Bu kadar başarılı sunuştan dolayı başta bu tanıtımın senaryosunu yazanlar olmak üzere tüm Trabzonspor yönetimini kutlamak gerekiyor.
Not: Yeni formaların arkasında şimdilik sponsor reklamı da yoktur. Sadece Trabzonspor forması almak isteyenler biraz acele etmelidirler. Bir de üretici firma bu tanıtımın çok başarılı olacağını ve tüm dünyaya yayılacağını da göz önünde bulundurarak formalarda kullanmış olduğu malzemelerin kalitesine biraz daha dikkat etmelidir.