OSMANLI DIŞ BORÇLARI VE DÜYÛN-U UMÛMİYE İDARESİ (5)
Tüm Yazıları Diğer Yazarlar okunma: 549
1 Aralık 2018 23:59
1902 Gümrük Borçlanması (Borçların Değişimi)
1886 yılı gümrük borçlanmasına ait % 5 faizli tahvillerin, % 4 faizli yeni tahvillerle değiştirilmesi için yeni bir borçlanmaya gidilmiştir. Osmanlı Bankası aracılığıyla yapılan bu borçlanmaya gümrük vergisi karşılık gösterilmiştir. Borçlanılan miktar 8.600.020 Osmanlı altın lirası, ele geçen miktar 6.880.016 Osmanlı altın lirasıdır.
1903 Saydı Mahi Borçlanması (Borçların Değişimi)
1888 yılı Saydı Mahi borçlanmasına ait % 5 faizli tahvillerin % 4 faizli yeni tahvillerle değiştirilmesi için yeni bir borçlanmaya gidilerek Deutsche Bank’tan 2.640.000 Osmanlı altın lirası borç alınmıştır. Düyun-u umumiye yönetimine bırakılan bölgeler dışındaki balık avı resmi, kara avı tezkereleri, deniz vı tezkereleri, tömbeki beyiyesi, ipek aşarı, bu borçlanmaya karşılık gösterilmiştir. Bu borçlanmadan ele geçen miktar 2.112.000 Osmanlı Altın lirasıdır.
1903 Bağdat Demiryolu Borçlanması (I. Tertip )
Bağdat demiryolunun Konya- Bağdat arasındaki 200 km.lik kısmının kilometre garantisini ödemek için Deutsche Bank aracılığıyla bu borçlanma yapılmıştır. % 4 faizli borcun miktarı 2.376.000 Osmanlı altın lirasıdır. Borca, Konya ili ve Urfa, Halep sancakları aşarının bir bölümü karşılık gösterilmiştir.
1903 Dış Borçların Birleştirilmesi ve Değiştirilmesi
Muharrem Kararnamesiyle çıkarılan D, C, B serilerinden sürümde bulunan tahvillerin birleştirilmesi ve değiştirilmesi için yeni bir borçlanma yapılmıştır. % 4 faizli yeni borç miktarı 32.738.772 Osmanlı altın lirasıdır.
Bütçe açıklarını kapatmak için yapılan bu borçlanmaya Osmanlı Bankası ve Comptoir National d’Escompte aracılık etmiştir. 2.750.000 Osmanlı Altın lirası tutarındaki borcun faizi % 4’dür. 56 yıl vadeli borca, yönetimi Düyun-u Umumiyeye bırakılmış olan gelirlerin Osmanlı Hükümetine ait fazlaları karşılık gösterilmiştir.
1901- 1905 Borçlanması
1901 yılında Osmanlı Bankası ile yapılan borç sözleşmesinin tahvilleri basılmış ancak, satışa çıkarılamamıştır. 4 yıl sonra bankayla yapılan bir sözleşmeyle bu borçlanma gerçekleştirilmiştir. % 4 faizli borca karşılık olarak, Düyun-u Umumiyenin tahsil ettiği aşara yapılan % 0,5 zam sonucu hükümet payı olarak ayrılan gelirler ve Menteşe, Antep, Sergice, Cuma, Raka, Ünye, Terme aşarı gösterilmiştir.
1905 Askeri Donatım Borçlanması
Ordu gereksinimleri için Almanya’dan satın alınan silah ve diğer malzemelerin bedellerini ödemek için 1905 borçlanması yapılmıştır. % 4 faizli borçlanmaya Deutsche Bank aracılık etmiştir. Borçlanılan miktar 2.640.000 Osmanlı altın lirası, ele geçen miktar 2.098.800 Osmanlı altın lirasıdır. Karşılık olarak Düyun-u Umumiye İdaresi’nce yönetilen gelirlere yapılan % 6 zam ve gümrüklerden askeri donanım için alınan ek resimler gösterilmiştir.
1906 Borçların Değiştirilmesi
Osmanlı Bankasının aracılığıyla yapılan bu borçlanmaya Muharrem Kararnamesiyle gösterilen kaynaklar karşılık gösterilmiş ve 1890 ayrıcalıklı tahvillerinden sürümde bulunan 6.786.164 liralık tahvil yenileriyle değiştirilmiştir. % 4 faizle borçlanıla miktar 9.537.000 Osmanlı altın lirası, ele geçen miktar 8.154.135 Osmanlı altın lirasıdır.
1908 Bağdat Demiryolu II. ve III. Tertip Borçlanması
1908 yılında yapımı sürdürülmekte olan Haydarpaşa- Bağdat Demiryolunun Bulgurlu- Halep arasındaki 840 km.lik bölümünün kilometre garantisini ödeyebilmek için Deutsche Bank, Düyun-u Umumiye İdaresi ve Bağdat Demiryolu Şirketi ile Hükümet arasında imzalanan sözleşme sonucunda II. Ve III. Tertip 9.988.000 Osmanlı altın lirası bir borçlanma yapılmıştır. % 4 faizli borcun vadesi 97,5 yıldır. Borca, Düyun-u Umumiye yönetimine bırakılan gelirler fazlasından ve Bulgurlu- Halep, Tellihabeş- Halep demiryolu gelirlerinden hükümete düşen paylar karşılık gösterilmiştir.
Hazinenin aldığı kısa vadeli borçları ödemek ve bütçe açığını kapatmak için Osmanlı Bankası aracılığıyla 4.711.124 Osmanlı altın liralık borçlanma yapıldı. %4 faizli borcun vadesi 56 yıldır. Borçlanmadan elde edilen miktar 3.069.455 osmanlı altın lirasıdır. Karşılık olarak, Düyun-u Umumiye idaresine verilmiş olan aşar ve ağnam vergileri gelirlerinden hükümete düşen payın 40 bin lirası ve gümrük gelirlerinin 180 bin lirası gösterilmiştir.
Bütçe açıklarını kapatmak için Osmanlı Bankası aracılığıyla %4 faizli bir borçlanma yapılmıştır. Borçlanılan miktar 7.000.004 osmanlı altın lirası, ele geçen miktar 6.002.503 osmanlı altın lirasıdır. Borca, çeşitli iller aşarından 320 bin, Halep ili ağnamından 32 bin lira karşılık gösterilmiştir.
1910 Soma- Bandırma Demiryolu Borçlanması
Bandırma demiryolunun Alaşehir- Afyonkarahisar hattının yapımını üzerine alan şirketle hükümet arasında imzalanan sözleşme uyarınca % 4 faizli bir borçlanma yapılmıştır. Borçlanılan miktar 1.712.304 osmanlı altın lirası, ele geçen miktar 1.523.950 osmanlı altın lirasıdır. Demiryolu gelirlerinden hükümete ayrılan pay karşılık olarak gösterilmiştir.
1911 Hudeyde- Sana Demiryolu Borçlanması
Sana- Hudeyde demiryolunun yapım ve işletme hakkını alan şirketle yapılan sözleşme uyarınca 1.000.010 osmanlı altın lirası borçlanılmıştır. % 4 faizli borcun vadesi 95 yıldır. Elde edilen 840.008 osmanlı altın liralık borca Hudeyde ve Cebena gümrük gelirleri karşılık gösterilmiştir.
1911 Gümrük Borçlanması
Bazı avansları ve bütçe açıklarını kapatmak için Deutsche Bank aracılığıyla % 4 faizli yeni bir borçlanma yapılmıştır. 7.040.000 osmanlı altın liralık borçlanmadan 5.737.600 osmanlı altın lirası elde edilmiştir. İstanbul gümrük gelirleri karşılık olarak gösterilmiştir.
1913 Konya Ovası Sulama Borçlanması
Anadolu Demiryolu şirketleriyle hükümet arasında yapılan sözleşme uyarınca Konya Ovası sulama projesi tamamlanmış ve 818.970 osmnlı altın lirası harcanmıştır. Hükümet şirkete olan borcunu % 5 faizle 35 yılda ödemeyi kabul etmiştir. Borca, Konya bölgesinin aşar fazlası, Düyun-u Umumiye aşar fazlaları ve kurutulup satılan arazi gelirleri karşılık gösterilmiştir.
1913 Doklar Borçlanması
Tersanelerin yenilenmesi ve geliştirilmesi için yapılan 1.485.000 osmanlı altın liralık borçlanmaya Armstrong- Whit Worths and Company aracılık etmiştir. % 5,5 faizli borca Sivas aşarı karşılık gösterilmiştir.
Trablusgarp ve Balkan savaşlarının doğurduğu olağanüstü giderleri karşılamak için alınan 33 milyon Osmanlı altın liralık kısa vadeli avansları ödemek amacıyla yeni bir borçlanmaya gidilmiştir. Borçlanılan miktar 22.000.000 osmanlı altın lirası, ele geçen miktar 19.525.000 osmanlı altın lirasıdır. % 5 faizli ve 48 yıl vadeli borca Osmanlı Bankası aracılık etmiştir. Bu borca, Düyun-u umumiye gelir fazlaları, aşar iane payları ve Trabzon gümrük gelirleri karşılık gösterilmiştir .