﻿ Dergi December 2007 Sayısı - Piksel . Nokta . Tram Sıklığı . Çözünürlük | Photoshop Magazin
Yıllardır PPI, LPI, DPI ile ekran görüntüsü ve baskı çıkışı arasındaki yakın ilişki bir dizi matematiksel formüllerle doğrulandırılarak herkesin aklının karışmasına yol açmıştır. Elbette müspet bilimin doğruluğuna, kesinlik ve gerçekliğine hepimiz yürekten inanarak güvenmekteyiz. Ancak yıllardır bize empoze edilmeye çalışılan bütün bu matematik formüller doğrultusunda; baskı üretiminde kullanılacak tram sıklığı X değerinde olursa, film çıkış veya CTP kalıp pozlama
ya da baskı makinesinin çözünürlüğü Y değerinde ise, o zaman fotoğrafların istenilen kalitede basımını sağlamak için resim çözünürlüğü Z'yi nasıl bulurum diye elimize hesap makinesi, kağıt, kalem alıp problem çözmemiz, biz yaratıcı tasarımcılar için akıllı ve geçerli bir yöntem olması mümkün değildir. Bütün bu formüllerin grafik, basım ve yayıncılık sektörü içinde bilffil
çalışmamış, sektörün gerçeklerini yaşamamış olan bilgisayar programcıları tarafından üretildiği unutulmamalıdır.
Bilime saygımız sonsuz; ancak matematik formüllerin Allah tarafından insan varlığına bahşedilen duyu organları algılama
sınırlarının gerçeklerini de dikkate alması gerekmektedir. İnsan gözünün algılayabildiği çözünürlük kalitesi matematiksel
çözümlerden çok daha gerçekçidir. Grafik, basım, yayıncılık sektöründe yıllardan beri süregelen bilgi, deneyim ve tecrübeler ışığında, baskı üretiminde kullanılan kağıdın yüzey özellikleri ile baskı öncesi hazırlık, baskı, ve baskı sonrası sistemlerin teknolojik yapıları, çözünürlük gereksinimlerinde en büyük rolü oynadığı da bilimsel olarak saptanmıştır. Ayrıca basılan medyanın insan gözü ile arasındaki görüş mesafesi de çözünürlüğün belirlenmesinde önemli
rol oynayan diğer bir bilimsel faktördür.
Ofset ve dijital baskı sistemlerinde renklerin CMYK % nokta büyüklüklerinden oluştuğu herkes tarafından bilinmektedir.
Ancak 60'lık ve üstü tram sıklığı ile basılmış olan resimlerdeki CMYK noktaların çıplak göz ile görünmesi bu duyu organımız
tarafından mümkün değildir. 3.Hamur gazete kağıdına yapılan baskılarda ise fotoğrafların 600 ppi çözünürlüklü
olması bile kalite bağlamında hiçbir anlam ifade etmez. Gazete kağıdının kötü kalitesine paralel olarak nokta kazancının
(nokta şişmesinin) yüksekliği, 300 ppi çözünürlük standardına gerek olmadığını da ortaya koymaktadır. Öte yandan
72 ppi çözünürlükle basılan dış mekan duvar cephe giydirmelirindeki piksellerin 50-60 metre mesafeden insan gözü tarafından algılanması da olanaksızdır.
Dijital fotoğrafları oluşturan pikseller, resimlerin ekranda görüntülenmesini sağlayan minik renk kutucuklarıdır ve her biri tek bir ton ya da renk bilgisini içermektedir. Bilgisayar ekranları, TV monitörleri, dijital fotoğraf makineleri, tarayıcılar (Scanner), cep telefonları, kameralar ve Adobe Photoshop piksel bazlı çalışmaktadır. Kısaca dijital görsel çalışmalarda resim büyüklükleri piksel sayısına göre değerlendirilmektedir. PPI genel olarak ekran/monitör görüntüsü için kullanılan dijital resimlerin çözünürlük birimidir ve bu bağlamda PPI değerlerinin baskı çözünürlüğü DPI ile doğrudan bir ilişkisiyoktur.
Bilgisayar ekranların hemen hepsi 72 PPI çözünürlüğe sahiptir. Bu bağlamda web/internet çalışmaları ile ekranda görüntülenecek interaktif multimedya projeleri için standart resim çözünürlük değeri 72 PPI'dır ve tüm görseller bu standardagöre 72 PPI olarak kaydedilmelidir. 72 PPI'dan daha yüksek çözünürlük değerlerinin ekran görüntüsü için hiçbir avantajı bulunmamakta, tam tersi, resimler daha geç açılacağı için büyük sakınca yaratmaktadır. Macintosh ekranları genel olarak 78 ppi çözünürlüğe sahip olduğu için, önemli projelerde görsellerin 75 - 78 PPI olarak kaydedilmesi çok daha uygundur.
Dijital fotoğraf makinelerinin çözünürlükleri, CCD sensörlerinin yatay ve dikey piksel sayısı çarpılarak hesaplanır; (1200x1600 PPI = 2 MegaPixel). Dijital fotoğraf makinelerinin toplam piksel sayısı ne kadar yüksek olursa fotoğraflarda elde edilecek detay ve derinlik aynı oranda artar ve baskı aşamasında daha geniş boyutlarda, daha kaliteli baskılar elde edilmesi sağlanır.
Photoshop'ta, resimlerin PPI çözünürlük değerleri bilhassa baskı üretiminde kullanılacak kağıt, karton vb., malzemelerin kalitesiyle baskı sistemlerinin teknolojisine bağlı olarak belli kurallar çerçevesinde değiştirilmesi gerekir. Genel olarak ofset baskı tekniğiyle basılacak resimlerin çözünürlük değeri 300 PPI olarak belirlenmiştir. Ancak 1.Hamur ve 3.Hamur gazete kağıdı gibi düşük kalitede kaplamasız kağıt kullanıldığı zaman, kağıdın kalitesine paralel olarak resimlerin çözünürlük değerleri PPI düşürülebilir.
3.Hamur gazete kağıdının kalitesi düşük olduğu için kağıt yüzeyine düşen CMYK noktalar (boya) şişerek dağılır ve resimlerdeki 300 PPI ile 200 PPI çözünürlük farkı insan gözü tarafından algılanamaz. Gazete kağıdının kalitesi çok düşük ve baskı makinesi eski ise resimlerin çözünürlüklerini 150 PPI'ya kadar indirebilirsiniz. (Gerçekleştirilen birçok denemede, bilhassa web-ofset ile basılan kuşe kağıtlar için 250 PPI, 1.Hamur kağıtlar için 150 ppi, 3.Hamur gazete kağıdı baskıları için 120 PPI çözünürlüğün bile yeterli olduğu ve baskı kalitesini değiştirmediği saptanmıştır.)
Yeni 4+ renk, düz/tabaka ofset baskı makinelerinde, kaliteli kuşe kağıtlara yapılacak 175 - 200 LPI tram sıklığındaki resimlerin çözünürlükleri 350 - 400 PPI'ya yükseltilerek daha fazla detay ve netlik elde edilebilmektedir. Ancak ülkemizdeki matbaaların Uluslararası Kalite Standartlarını tam olarak henüz uygulayamadıkları ( ? ) için, 300 PPI'dan daha yüksek çözünüklükte kullanılacak resimlerin kalitesinde artış elde edilmesi şüphelidir.
Bir bina yüzeyine kaplanacak giydirmelerdeki resimler 50- 60 metre uzaklıktan bakılacağı için, bu baskıların 300 PPI ya da 72 PPI çözünürlük kalitesinde olduğu anlaşılamaz ve bu kadar uzak mesafede insan gözü baskı kalitesi düşüklüğünü kesinlikle farkedemez. Bu bağlamda iç mekan ve dış mekan geniş ebat inkjet baskılarda Görüş Uzaklığı mesafesi dikkate alınarak resimlerin çözünürlük değerleri PPI değiştirilmelidir. Büyük ebat çalışılan resimlerin çözünürlükleri ne kadar düşük olursa, doküman büyüklükleri o kadar azalır ve Photoshop'ta çalışma hızınız da aynı paralelde artar.
Okuma mesafesindeki Laser ya da Inkjet baskılarda kullanılacak resimlerin çözünürlük değerleri ise, yazıcıların baskı (nokta) çözünürlüklerine göre 100 ppi - 300 ppi arasında değişebilir. Yazıcıların çözünürlük DPI değerleri ile Photoshop'ta düzenlediğiniz resimlerin çözünürlük PPI değerleri birbirlerinden farklı iki ayrı unsurdur. Kullanılan tüm yazıcılar için insan gözü tarafından algılanabilecek efektif çözünürlük PPI değerleri belirtilen rakamlardan daha düşüktür. Yazıcılarınızda basılacak resimlerin efektif çözünürlük kalitesini öğrenmek için bilhassa düz objelerin bulunduğu resimlerden farklı PPI değerlerinde örnekler basın ve düz objelerin kenarlarını dikkatle inceleyin. Çok düşük PPI değerleri kullanıldığı zaman düz objelerin kenarlarında kırıklıklar (pikseller) çıplak gözle hemen görülür. Obje kenarlarındaki kırıklıkların gözle algılanamadığı
resim çözünürlüğü PPI, yazıcınızın efektif çözünürlük kalitesini ortaya koyar. Bu bağlamda yazıcıya göndereceğiniz resimlerin çözünürlüklerini düşürerek çok daha kısa zamanda baskıların gerçekleşmesini sağlayabilir, saatlerce yazıcı karşısında beklemenize gerek kalmaz.
DPI= 1 inch'teki (2.54 cm) nokta sayısı Genelde herkesin karıştırdığı DPI ise sadece film, kalıp, kağıt
vs., malzeme üzerine yapılan baskı/pozlama üretimlerinde nokta yoğunluğunu ifade eden çözünürlük birimidir. Baskı üretimlerinde Piksel yerine Nokta kullanıldığı için DPI değerinin ekranlarda görüntülenen piksellerle doğrudan bir ilişkisi yoktur. PPI = ekran/piksel yoğunluğu çözünürlük birimi
DPI = baskı/nokta yoğunluğu çözünürlük birimi Bir resmin PPI değeri ne kadar yüksek ise, dijital olarak resmin ebadı o derece büyük ve detay derinliği fazla demektir.
bu rakam 16'ya kadar çıkmaktadır.
Ofset baskı sistemlerinde kullanılan film ya da CTP kalıp pozlama üniteleri, yüksek baskı kalitesi gereksinimi için genel olarak 2400 DPI çözünürlük değerine sahiptir. Bunun anlamı, film ya da kalıp üzerinde, 1 inch ölçü içine 2400 adet nokta pozlanmasıdır. Benzer şekilde 600 DPI çözünürlüğü olan bir yazıcı ise, 1 inch'e 600 nokta vuruşu gerçekleştirmektedir.
Pixel Dimensions: Piksel Ölçüleri Document Size: Doküman Boyutu (Çıkış Boyutu) Piksel Ölçüleri resimlerin tamamındaki piksellerin Width (Genişlik), Height (Yükseklik) sayısını gösterirken, Doküman
Boyutu ise resmin gerçek alan boyutunu belirtmektedir. Document Size bölümünde ayrıca dokümanın dijital çözünürlük (Resolution) PPI değeri de bulunmaktadır. Doküman baskı boyutu aynı kalacak şekilde çözünürlük değerini basılacak medyaya göre istediğiniz şekilde bu pencerede değiştirebilirsiniz.
Photoshop harici başka programlarda yapılan küçültme işlemlerinde ise, fotoğrafın orijinal boyutu ve dolayısıyla milyonlarca piksel yazıcı ile film çıkış ve CTP kalıp pozlama yönetim programı RIP'ler tarafından boş yere saatlerce okunmak zorunda kalır.
Geniş Ebat Inkjet baskı sistemlerinde kullanılacak fotoğrafların büyültme işlemlerinde ise daha sağlıklı bir yöntem uygulayabilirsiniz. Bilhassa yüksek çözünürlükte çekilmiş düşük boyutlu fotoğrafların Photoshop'ta büyütülmesi Image Size penceresinde iki aşamalı yöntemle gerçekleştirilebilir. 10.2 MegaPixel çözünürlüklü dijital makineyle çekilmiş bir fotoğrafı (2592 x 3871 pixels) Photoshop programında açtığınız zaman, Image Size penceresinin Document Size bölümünde bu resmin 21.95 cm x 32.77 cm boyutlarında ve 300 pixels/
inch dijital çözünürlüğe sahip olduğunu göreceksiniz.
''Resample Image kutusunun işaretini kaldırın. Document Size bölümündeki Width+Height+Resolution seçenekleri birbirlerine otomatik bağımlı hale gelecektir. Resolution bölümüne 72 ppi girin. Doküman boyutlarının değişerek 91.44 x 136.56 cm olduğunu göreceksiniz. Gerçekleştirilen bu işlem sırasında Pixel Dimensions bölümündeki piksel sayılarında hiçbir değişiklik olmamaktadır.
LPI= 1 inch'teki (2.54 cm) çizgi sayısı Baskı üretimleri için en önemli faktörlerden birisi olan LPI, griton ile renkli resimlerin oluşumundaki K (siyah) ve CMYK noktaların film, kalıp, kağıt vs., üzerindeki dağılımını belirten tram sıklığı (Screen Frequency) tanımlama birimidir. Bu bağlamda dijital piksel yoğunluk birimi PPI ile baskı tram sıklığı birimi LPI'ın doğrudan hiçbir bağlantısı yoktur ve kesinlikle birbiriyle karıştırılmaması gerekir.
LPCM= 1 cm'deki çizgi sayısı LPI tram sıklığı değerleri yükseldikçe, renk tonlarını meydana getiren CMYK noktaların kağıt üzerindeki sıklığı (yoğunluğu) artar ve resimlerde daha fazla detay ile derinlik elde edilmiş
olur. Bilhassa yeni 4+ renkli tabaka ofset baskı makinelerinde, kaliteli kuşe kağıtlara yapılacak baskılarda, LPI değerleri 200'e kadar yükseltilebilir. Ancak web-ofset ile kuşe kağıda basılan
yüksek tirajlı dergi ilanları ve insert çalışmalarında 150 LPI üstü tram sıklığı değerlerlerin kullanılması büyük risk taşır.
Aynı şekilde tek renkli, 2 renkli veya 4 renkli eski makinelerde basılacak işler için de yüksek LPI tram sıklığı değerleri kullanmak sakıncalıdır Kağıt kalitesi düştükçe LPI tram sıklığı değerlerinin de azaltılması
şarttır. Bilhassa Dot Gain (Nokta Kazancı - Nokta Şişmesi) yüksek olan 1.Hamur ve 3.Hamur gazete kağıtlarına yapılacak baskılarda, aşırı sıklıktaki CMYK noktalar (boya) kağıt üzerinde dağılarak birbirine karışacağı için, orta tonlar şişer, koyu tonlar çamurlaşır, renkler kirlenir, detay, derinlik
ve keskinlik önemli ölçüde azalır. Bu bağlamda düşük kalitedeki kağıtlara yapılacak baskılarda daha düşük LPI değerleri kullanılmalıdır.
Sevgi, sağlık, başarı dileklerimle hoşçakalın