ÇALIŞMA HAKKI KISITLANMAMALI sayı 161
Ülkemizin istihdam yapısına bakıldığında, en sorunlu alan olarak taşeron işçilerinin çalışma biçimleri dikkat çekmektedir. Kamu işyerlerinde çok sayıda ihale yoluyla taşeron işçi çalıştırılması giderek genişlemiş ve 2016 yılında 720 bin işçi sayısına ulaşılmıştır.
Taşeron işçi çalıştırma ile birlikte endüstri ilişkileri büyük zarar görmüş, özlük haklar konusunda ise çalışanlar arasında büyük bir eşitsizlikler yaşanmıştır. Taşeron işçilerinin hiçbir güvencesi olmadığından, eleştiri alan bir çalışma biçimine dönüşmüştür. Her şeyden önce düşük ücret ve sosyal haklardan yoksun bırakılan bir çalışma biçimi olan taşeron işçiler için çözümler aranmaya başlanmıştır.
2014 yılında çıkarılan 6552 sayılı Kanunla, taşeron işçilerinin izinleri ve kıdem tazminatlarını güvence altına alacak değişikliklere gidilmiş, toplu iş sözleşmesi yapılmasında yeni koşullar getirilmiştir. Toplu iş sözleşmesi sürecinde Kamu İşveren Sendikaları yetkilendirilmesi durumunda, toplu iş sözleşmeler ile ihaleler üzerinde bir takım kazanımların sağlanması öngörülmüştür.
2015 yılından itibaren toplu iş sözleşmesi süreci sağlıklı yürütülememiş, Kamu İşveren Sendikaları ile işçi sendikaları arasında anlaşmaya yönelik bir sonuç elde edilmediğinden, uyuşmazlıklar, Yüksek Hakem Kurulu’na intikal ederek toplu iş sözleşmeler sonuçlandırılmaya çalışılmıştır.
2016 yılında yeni bir değişiklik gündeme getirilmiş, “özel sözleşmeli personel” adı altında taşeron işçiler için yeni bir düzenlemenin yapılacağı açıklanmıştır.
İşçi sayılması gereken taşeron işçilerinin “özel sözleşmeli personel” statüde çalıştırılacağı açıklanmıştır. Yapılan açıklamalarda, en büyük risk olarak emekli hakkını elde etmiş veya emekli çalışanların işlerine son verilecek olması, Anayasanın güvencesi altında olan çalışma hakkının engellenmesi sonucunu getirecektir. Hükümetin, bu yöndeki açıklamaları yeniden değerlendirilmelidir. Aldığı aylıkla geçinemeyen emeklilerin yeni sistemde çalıştırılmayacak olması, büyük bir eşitsizlik örneği olacaktır.
Diğer taraftan taşeron işçilerinin düşük ücretle çalıştırıldığı dikkate alındığında, bu kapsamda çalışanlara bağlanacak emekli aylığı da düşük olacağından, çalışma hakkının kısıtlanması yeni bir mağduriyete neden olacaktır.
Yeni getirilecek olan sistemde taşeron işçilerinin bir takım kurallara tabi olması, 720 bin işçinin bir kısmının işsiz kalacağı endişesine yol açmıştır. Kamu işyerlerinin ihtiyaçlarına ve yapılan işe göre değerlendirmeler yapılacak olması, hak kayıplarını beraberinde getirecektir. Esas olan, devletin işçi çalıştırma kuralsızlığından ve hak kaybına neden olan istihdam biçimlerini benimsememesidir.
Emekliliği gelenler ile halen çalışan emeklilerden; emeklilerin çalıştırılmayacak olmasına yönelik düzenlemelere yönelik olarak yoğun bir şekilde itirazlar gelmektedir. Hükümetin, istihdamı yasaklaması yerine teşvik etmesi gerekir.