Çalışanlar, Şirketlerden Daha Fazla Vergi Ödedi – İktibas Dergisi
Bordrolu, Gelir Vergisi ile yine fark attı
Geçen yıl 2017’ye göre yüzde 16 artan vergi gelirlerine yine ücretliler damgasını vurdu.
Sözcü’den Nuray Tarhan’ın haberine göre, ücretlilerden kesilen Gelir Vergisi tutarı yaklaşık 83.3 milyar TL olurken, bu ücretlilerin yanlarında çalıştıkları kurumların (şirketlerin) ödediği vergi 78.6 milyar lirada kaldı.
Başkent Üniversitesi Öğretim Görevlisi ve vergi uzmanı Dr. Ozan Bingöl’ün yaptığı analize göre, 2017 yılında Gelir Vergisi’nde yapılan tahsilat 112.4 milyar TL iken, 2018 yılında 138.9 milyar TL’ye ulaştı. Gerçek kişilerin beyan ettiği (ticari kazanç, zirai kazanç vb.) ile ücretliler yani bordrolu çalışanların maaşlarından kesilen Gelir Vergisi toplamı 2018 yılında 138.9 milyar liraya ulaştı.
Af kanunları KDV’yi vurdu
Ozan Bingöl, geçen yıl şirketlerin ödediği Kurumlar Vergisi’nde tahsilat/tahakkuk oranının da yüzde 77’lerde kaldığına dikkat çekerek, “Bir önceki yıl 52.9 milyar TL olan Kurumlar Vergisi tahsilatı 2018 yılında 78.6 milyar TL’ye düştü. Bunda 2018 yılında yaşanan mali zorlukların etkili olduğunu düşünüyorum” dedi.
2018 yılı toplam vergi gelirleri hedefinin 599.4 milyar TL olduğunu ancak 621.3 milyar TL olarak gerçekleştiğini belirten Bingöl, “2018’de yaklaşık 21.9 milyar TL fazla vergi tahsil etmişiz” diye konuştu. 2004 yılında Katma Değer Vergisi’nde (KDV) tahsilat/tahakkuk oranı yüzde 80’lerdeyken, 2018 yılında bu oranın yüzde 43.4’lere kadar düştüğünü vurgulayan Bingöl, şunları söyledi:
“Bu düşüşün nedenlerinden biri daha önce sahte belge kullanımı sebebiyle yazılmış ama tahsil kabiliyeti olmayan KDV’ler ile bu ve benzerlerinin devrederek her geçen yıl artmasıdır. Bir diğer nedeni ise son 6 yılda 4 kez getirilen af kanunlarıdır. Ayrıca mal ve hizmet satan, devlet ile nihai tüketici arasında köprü vazifesi gören aracı mükelleflerin vatandaştan tahsil ettikleri KDV’leri bir nevi kredi gibi işletmelerinde kullanmış oldukları da bu düşüşün nedenleri arasında sayılabilir.”
2006 yılında yüzde 59’larda olan dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içerisindeki payının 2018 yılında yüzde 63’e çıktığını vurgulayan Ozan Bingöl, “2018’de sadece iki dolaylı vergi olan Katma Değer Vergisi (KDV) ve Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) elde edilen toplam gelir, 312.3 milyar TL ile toplam vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 51’ini oluşturdu. Aslında vergi rekortmeni hep söylediğim gibi 2018 yılında da vatandaş oldu” dedi. Tiryakilerin yine dolaylı vergilerde başı çektiğini belirten Bingöl, “Sadece tütün ve alkolden toplanan ÖTV geliri 55.1 milyar TL. Yani 2018’de tahsil edilen vergi gelirimizin yaklaşık yüzde 10’unu alkol ve tütünden elde edilen ÖTV oluşturuyor” diye konuştu.