Rıfat Sarıcaoğlu / İyi Devlet Üniversiteleri
Rıfat SarıcaoğluBasından Haberler3459 Okunma
Iyi devlet üniversiteleri artik parali olamaz mi?
Bugün yazimda zor bir konuyu gündeme tasimaya karar verdim. Uzun zamandir üstünde çalistigim “özel” üniversiteler konusunu, AKP’nin de seçim vaatleri arasinda yer alinca artik gündeme getirmem gerektigini düsündüm.
Isin özüne bakarsak, ücretsiz üniversite kavrami aslinda dünyanin hiçbir ülkesinde geçerli degil. Sonuçta birileri, vergilerden de olsa üniversite giderlerini karsilamak zorunda kaliyor.
Dünyada devlet üniversiteleri degisik yöntemlerle finansman sagliyor. Kimi ücretsiz (vergilerden karsilaniyor). Kimi ülkelerde devlet geri ödeme kosulu ile (özel, devlet, vakif üniversitesi statüsü gözetmeden) ögrenci adina üniversiteye ödeme yapiyor -bazi ülkelerde geri istenmiyor veya ögrenci is sahibi oldugunda uzun yillara yayilan faizsiz geri ödeme isteniyor. Kimi ülkelerde de ABD’de oldugu gibi üniversite parali. ABD’de ihtiyaci olanlar devlet burslarina münferiden basvurabiliyor.
Türkiye’de ise bir gerçek var ki; ne vakif üniversitelerinin burs sistemleri ne de çok iyi devlet üniversitelerindeki uygulamalar adil.
Ülkemizde iyi gelirli aileler özel derslerle en iyi dershanelerde dogal olarak çocuklarini hazirlayabiliyor, buraya kadar bir sorun yok. Ancak, daha çok ihtiyaç sahibi çocuklarin burslu okutulmasi gerekirken varliklilarin ücretsiz okumalarina bir anlam veremiyorum. Kaldi ki bu ögrencilerin çogunun tercihi, tartismasiz ODTÜ, Bogaziçi, ITÜ gibi Istanbul, Ankara ve Izmir’in güzide üniversiteleri oluyor. Ve bu üniversitlerin otoparklarindaki park edilmis araçlarin markalarina baktiginizda okulda okuyan birçok ögrencinin herhangi bir vakif üniversitesinde okuyan ögrenciden farkli olmadigini görüyorsunuz. Bu da su demek: Iyi ve tercih edilen üniversitelerde egitim gören ögrencilerimizin gelir durumu Türkiye ortalamasindan daha iyi.
Isletme derslerinde ögretilen en temel olgu fazla tercih edilene daha fazla ücret ödenecegidir... Gelgelelim, devlet bütçesinden milyonlarca lira pay alan bu okullarimizda okumak bedava. Halbuki ücretli olsa da tercih edilecek devlet üniversitesi sayisi Türkiye en az 10’dur.
Bu konuda bir deneme, yabanci dilde egitim veren (ODTÜ, Bogaziçi gibi) üniversitelerimizde gerçeklestirilebilir.
Tabii ki ihtiyaci olan ögrenciler pekâlâ bursla okuyabilir. Dünyanin muhtelif ülkelerinde (Portekiz örneginde oldugu gibi) bu yönde tartismalar basladiginda devlet üniversitelerine vakif üniversitesi statüsüne geçme izni verilerek bir çözüm bulunmus.
Bu yöntemle çok tercih edilen üniversitelerimiz için ek gelir elde etme imkâni saglanabilecegi gibi vakif üniversiteleri ile daha adil bir rekabet de söz konusu olacaktir. Bu statüdeki üniversitelerimiz, geliri artacagindan, arastirmaya daha da fazla bütçe ayirabilecekler ve dünyanin sayili üniversiteleri siralamasinda yukari dogru daha hizli bir sekilde tirmanacaklardir.
Tabii bu yolda karar alabilecek birileri mevcutsa!
Sitemizi bugüne kadar 163290 kişi ziyaret etmiştir.