S. Ahmet KAYA Mekân ve Aşk ŞEHİR
02 Kasım 2018 - Cuma 09:31 Bu yazı 429 kez okundu
Aşk ve mekân unsurları, yaratıcı ile yaratılan arasındaki metafizik bir ilişkinin tezahürü olarak hem yüz etmiş; böylece bizim estetik anlayışımızı, hayata bakış açımızı kısacası maddi ve manevi bütün tasavvurlarımızı şekillendirmiştir. Çünkü bu iki unsur, yani mekân (böylece şehir) ve aşk (yani Yaratan ve yaratılan arasındaki ilişkiyi belirleyen özel ilişki: rab-kul), hem birbirileriyle ilişkili, hem de birbirinden bağımsız iki ayrı nokta hüviyeti taşımakta.
Yani biri (Aşk) soyut bir gerçeklik taşırken, diğeri (Mekân-şehir) somut bir gerçeklik arz ediyor. O halde, bu iki uç noktayı hem birbiriyle ilişkili ve hem de birbirinden bağımsız nasıl düşüneceğiz, kabul edeceğiz? Yahut birbiriyle nasıl irtibatlandırarak bir format kazandıracağız?
Aşk, eşyanın aslına rücu' edilmesi olayıdır… Başka bir deyimle, eşyanın kendi gerçekliğinin farkına varmasıdır. Kendini bulmasıdır. Niçin yaratıldığını, görevini bilmesi, kime karşı sorumlu olduğunun farkına varmasıdır; özetle konumunu bilmesi olayıdır aşk.
İslam Folkloruna göre: Yüce Yaratıcı, kâinatı yaratmadan evvel, Hz. Muhammed (SAV)'in nurunu yarattı ve sonrada O'na âşık oldu. Kâinatın ve dolayısıyla insanın serüveni de böylece başlamış oldu:
Yüce Yaratıcı, kâinatı yaratmadan evvel, Hz. Muhammed (SAV)'in nurunu yarattı ve sonrada O'na âşık oldu. Kâinatın ve dolayısıyla insanın serüveni de böylece başladı: Bir bakıma aşkın canlı ile canlı arasında (dişi-erkek), canlı ile mekân arasındaki ilişki başlamış oluyordu. Buradan hareketle insan, hayvan ve bitkilerin doğal yaşama alanındaki mekânları arasındaki ilişkiyle olan bağlarını düşünebiliriz.
Kâinat, yani yaratılan her şey bu özel ve seçkin "Nur"un dolaylı olarak somutlaşma imkânı ile konumlandırılmıştır. İnsan ise, yaratılmış olan her şeyin fark edilmesi mesuliyetini üstüne almıştır. "Lev enzelna ayeti ile başlayan süreçte belirtilen bu durum, bütün bir kainatın yerine, akıl sahibi olarak insanın, bu mesuliyeti fehm etme ve fiiliyata geçirme görevini tek başına üstlenildiği görülmektedir... İnsanın böylesi ağır bir yükü yüklenmiş olması, onun yaratılmışların içinde "En Üstün Varlık", "eşref-i mahlûkat" derecesine yükselmesine sebep olmuştur. Bu bağlamda insan, (esas itibariyle) eşyanın yaratılmasındaki üstün gayeyi, kendisine bahşedilmiş olan bu akıl ile anladıktan sonra, yaşadığı çevreyi de bu gayeye göre tanzim etmeye başlamıştır.
İnsan, göreve ilk olarak şehrin de en önemli unsuru olan mabedi (Kabe'yi) yapmakla başlamıştır. Bir benzeri de gökte olan ve kozmik ışınlarla birbirine bağlı olduğu söylenen Kâbe'yi ilk olarak melekler yeryüzünde inşa etti. Yeryüzüne inmesinden sonra Yaratıcı'dan aldığı emirle Kâbe'yi inşa eden Âdem, böylece şehirlerin de en önemli unsurlarından olan yapının da temelini atmış oluyordu. Başka bir deyimle, Kabe'nin içinde bulunduğu ve Şehirlerin Anası olarak bilinen Mekke (Kur'na'ın ifadesiyle Bekke)'nin ve dolayısıyla şehrin temeli atılıyordu bir bakıma.
Etiketler: Mekân, ve, Aşk, ŞEHİR,