Tüp Bebek - Tüp Bebekte 10 Yıl - Tüp Bebekte 10 Yıl Sonra Ne Olacak
Hedef; daha başarılı, daha güvenli ve daha ucuz tedavi
Amerikan Hastanesi Doç. Dr. Bülent Urman Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölüm Başkanı Doç. Dr. Bülent Urmaqn Tüp bebek uygulamalarında gelecekte neyi hedefledikleri hakkında bilgiler verdi.
Hasta dostu diye adlandırılan ve daha az ilaç kullanımı ile daha az sayıda yumurta oluşturulması hedeflenerek yapılan tüp bebek uygulamaları giderek daha fazla uygulanır olacak.
Yumurtalık uyarılması için ağızdan kullanılan ilaçlar ve bugün kullanılan ilaçların uzun etkili formaları ile daha az sıklıkta uygulanması yaygınlık kazanacak.
Özellikle çoğul gebeliklerin risklerinin daha fazla anlaşıldığı ve kabul edildiği bir ortamda tek embriyo transferi tüm dünyada standart norm olacak.
Gebelik oluşturacak embriyolar daha iyi bir şekilde seçilecek
Tüp bebek tedavisinde yumurtalar döllendikten sonra elde edilen embriyolardan en kaliteleri rahime nakledilmektedir. Hangi embryonun nakledileceğinin belirlenmesinde bugün itibarı ile morfolojik yani yapısal kıstaslar esas alınmaktadır. Ancak bu şekilde yapılan değerlendirme her zaman hassas olamayabilmekte ve çok kaliteli olarak nitelendirilen embriyolar nakledildikten sonra gebelik gerçekleşemeyebilmektedir. Yakın zamanlarda geliştirilen bir yöntemle laboratuar kültür ortamındaki embriyoların metabolik aktiviteleri (metabolomics) izlenerek kaliteleri hakkında daha fazla fikir sahibi olunması mümkün hale gelmiştir. Rahim iç çeperindeki değişimler ise proteomics adı verilen bir işlemle incelenerek proteinlerin ifadesindeki değişimler ortaya konulup sağlıklı rahim içi çeperi örnekleri ile kıyaslanarak döllenmiş yumurtanın yerleşip gebeliği gerçekleşmesi için ne kadar uygun olduğu araştırılmaktadır.
Kök hücreler farklılaşmamış ve teorik olarak vücudda herhangi bir hücre tipine dönüşebilme yeteneği olan hücrelerdir. Üreme sağlığı açısından kök hücreleri büyük önem taşımaktadır. Bugüne kadar ve halen de yaygın kabul gören görüş kadınlarda bütün bir yaşam boyu kullanılacak olan yumurtaların doğumdan önce yumurtalıklara depolandığı ve erişkin hayatta yeni yumurta yapılmadığı ve dolyaısıyla yeni yumurta oluşturacak kök hücrelerin yumurtalıklarda olmadığı şeklinde idi. İlk defa 2004 yılında Harvard Üniversitesinde bir ekip erişkin fare yumurtalık dokusunda kök hücreler bulunduğunu ve yeniden yumurta gelişiminin (postnatal oogenez) olabileceğini gösterdi. Takip eden yıllarda aynı ekip bu kök hücrelerin kemik iliğinden kaynaklandığını ve insan kemik iliğinden elde edilen kök hücrelerde germ kök hücrelere ait moleküler belirteçler buldular. Bu çalışma yukarıda belirtilen dogmaya tamamen ters düşmüş ve bilim dünyası ikiye bölünmüş ve büyük bir tartışma başlamıştır.
Bu kategorideki hastaların üreme yeteneğinin (fertilite) korunması son zamanlarda büyük önem kazanmış ve üreme tıbbının bir alt kolu haline gelmiştir. Kanserli hastalarda bugün kemoterapi ve radyoterapi öncesinde embryo dondurulması, yumurta dondurulması ve yumurtalık dokusu dondurulması uygulanmaktadır. Bunlardan halen embryo dondurulması en başarılı olanıdır ancak evli olmayan kadınlar ve adolesan çağı öncesindeki kızlarda kullanılması olanak dahilinde değildir. Bu durumlarda yumurta veya yumurtalık dokusu dondurulması gerekecektir ancak bu da embryo dondurulması kadar başarılı sonuçlar vermemektedir. Ancak gelişen kriyobiyoloji ile bugün var olan pek çok sorunun aşılacağı ve bu uygulamaların da günlük pratiğimize gireceğini öngörmek yanlış olmayacaktır.