Ahmet Haşim'in Şiirleri ve Hayatı
Ahmet Haşim, Fecr-i Ati edebiyat grubuna dahildir. Bu topluluktakiler, şiir ve sanat anlayışları itibariyle Servet-i Fünuncular’ın devamıdırlar. Yani sanat sanat içindir anlayışını benimsemişlerdir. Haşim’in, şiirlerinin sembolist ya da empresyonist mi tartışması hep yapılmıştır. Haşim, yazılarında şiirlerinin anlaşılmak için değil duyulmak için vücut bulduğunu söylemiştir. Ahmet Haşim’in, Avrupai anlamda bir simgeci olmaması kimi zaman Fransız simgeciliğini yanlış anladığı noktasında eleştirilerle karşılaşmasına yol açmıştır, ancak aslında Haşim, bu batılı edebiyat akımına eleştirel yaklaşıp bu yaklaşımı kendi kültüründe özellikle de Şeyh Galib’in şiirindeki imgelere dayanarak şekillendirmiştir.
1911-1921 seneleri arasında Haşim’in hiç şiiri yayımlanmamıştır. Ya yazmamış ya da yazdıklarını yayınlanmamıştır. Haşim orucunu 1921’de Dergah mecmuasında yayımlanan Bir Günün Sonunda Arzu şiiriyle bozar.
İstiklal Savaşı günleri… Millet vatanı işgalden kurtarmak için istiklal mücadelesi verirken, Haşim arzudan, istekten bahsetmektedir. Elbette o sıkıntılı ve gergin ortamda bu şiir tartışmalara sebep olur ve Haşim eleştiri oklarına maruz kalır. Oysa, Haşim 1915 senesinde Çanakkale Cephesi’nde yedek subay olarak görev yapmış, ama bu günlerinden çok az bahsetmiştir. Savaş hakkında ne bir şiiri ne de yazısı vardır.
Haşim, Paris’i Görmüş Zat başlığıyla 1920’de kaleme aldığı bir yazısında, Paris’e methiyeler düzen Yahya Kemal’e demediğini bırakmıyor. Kader bu ya, dört yıl sonra Osmanlı Bankası’ndan aldığı ikramiyeyle kendisi de Paris’e gidiyor. Fakat yazar, çizer, ressam taifesinin hayran kaldığı şehir kendisine hayal kırıklığı yaşatsa da döndüğünde anılarını yazmaktan imtina ediyor. M.Selim Gökçe’nin ifadesiyle, “Haşim’in Paris izlenimlerini yazmamasının nedenlerinden biri Paris’i Görmüş Zat yazısındaki eleştirinin kendisine de yöneltilmesinden duyduğu endişeyse de, biri de çok tatsız biten bu seyahati hatırlamak istememesidir.”
Nasıl hatırlamak istesin ki… Venedik’te parasızlık yüzünden mahsur kalmış, hatta Hotel Terminus’un ücretini bile ödeyemeyecek duruma düşmüş. Marsilya’dan kalkacak olan vapurla dönebilmek için arkadaşları Halil ve Hayri Bey’den mektup yazarak istediği 1000 frangın banka havalesiyle gelmesini günlerce beklemiş. Mektuplardan birindeki şu cümleler, şairin yaşadığı endişenin büyüklüğünü gösteriyor: “Paranın havalesini geciktirmekle hayatımın en müthiş günlerini bana yaşattın. Benim için en müthiş felaketleri isteyenlerin arzusunu bilmeyerek yerine getirmiş oldun.”
“Çocukluğunu herhalde hastalıklı bir anne ile karısının bu hastalığından daima üzüntü duyan bir babanın hüznü arasında karanlık ve sessiz olarak geçirdiği tahmin edilebilir.” Ahmet Haşim’in yazdığı hemen her şiirde yitirilmiş huzur ve güzellikleri, onun kendine özgü marazi yalnızlığını fark etmek mümkündür. Fakat anne, onun şiirlerinde özel bir yere sahiptir. Çünkü Sare Hanım çocuğuna gösterdiği ilgi ve merhametiyle, ince ruhlu ve kırılgan yapısıyla Haşim’i en çok etkileyen insan olmuştur. Çocuk yaşta annesini kaybeden Haşim’i, bir ömür boyu rahatsız eden bir başka gerçek de kendisini beğenmemesi, çirkin bulmasıdır. Ona göre kendisi iri ve yağlı bedeni üzerinde duran koca kafası kısacık boynu ve yüzündeki yara iziyle bir ucubeyi andıran çirkin sesli zavallı bir adamdı. Haşim’in yanağında şark çıbanının büyükçe izi varmış, ancak yakından bakılınca farkedilen zeka ışıltıları saçan koyu mavi gözleri onu güzelleştirirmiş. Yakup Kadri “Ağzıyla değil, gözlerininin ucundan gülümser, çekici bir hal alır Haşim” der.
Arkadaşı Yakup Kadri “Ahmet Haşim, yalnız arkadaşlarıyla, dostlarıyla münasebetlerinde mi böyle idi? Heyhat, onun gönül bağlılıkları da hep bu itiratsızlık içinde düğümlenip çözülür, çözülür düğümlenirdi. Kaç defa sevdiği bir kızla hemen evlenmek üzere iken irkilerek geri basmış, hem de birkaç gün önce yanıp tutuştuğu o kızı terk mi etti Leylası’nı Mecnun mısrasındaki hüznün bir zerresini kalbinde duymaksızın kalbinden söküp atmıştır. Neden? Çünkü ya onun bir sözünden alınmış ya da kaynanası olacak kadının bir tavrını, bir hareketini bayağı bulmuştur ve böylece bütün ömrü hep yarım kalmış aşklar ve sonu gelmeyen evlenme teşebbüsleri içinde geçmiştir.” der.
Ahmet Haşim, hayatının son deminde Kadıköy’deki evinde kendisine bakan Zarife Özgünlü ile evlenir. Evlilik işlemleri, arkadaşları tarafından 17 Mayıs 1933’te yerine getirilir. Bu evlilik Haşim’in bir ay sonra vefatıyla son bulur.
Gitsek mi ekalim-i leyale ?
Ağlar bugün evvelki hayale…
Düştüyse gönüller bu melale!
Gök yeşil, yer sarı, mercan dallar…
Bize bir zevk-ı tahattur kaldı
Bu sönen, gölgelenen dünyada!
Bir taraf bahçe, bir tarafta dere,
Gel uzan sevgilim, benimle yere,
5. O Belde
7. Akşam Yine Toplandı Derinde
9. Yarı Yol
10. Gelmeden Evvel Geldin Birlikte
Zannetme ki güldür, ne de lale
12. Bir Yaz Gecesi Hatırası
Olmuş şeb-i sevda yine bihab
Düştükçe semadan yere mehtab…
Gönlüm ona pervane kesildi…
Hicranımı duydum, seni andım,
Ahmet Haşim’in Şiir Dünyası ve Şiirinin Kaynakları Üzerine Bazı Notlar, Ahmet Haşim’in Şiirlerinde Zaman, Ahmet Haşim Venedik’te Nasıl Mahsur Kaldı?
Etiketler:ahmet haşim, ahmet haşim eserleri, ahmet haşim hayatı, ahmet haşim şiirleri, ahmet haşim sözleri, edebiyat, merdiven ahmet haşim, merdiven şiiri, şair, şiir, türk edebiyatı, yahya kemal beyatlı