MAKİNE VE DEMİRBAŞ ALIMLARINDA KDV İSTİSNASI
Ana Sayfa / E-Makale / Katma Değer Vergisi Makaleleri / MAKİNE VE DEMİRBAŞ ALIMLARINDA KDV İSTİSNASI
Makine ve Demirbaş Alımlarında KDV İstisnası
Makalemizde ‘Makine ve Teçhizat’ alımlarında Katma Değer Vergisi istisnası konusunu örneklerle detaylı şekilde inceleyeceğiz. Makalemizin konusunu oluşturan Makine ve Teçhizat alımlarında KDV istisnası nasıl olur, istisnadan nasıl yararlanılır, izlenecek yol ve yöntemler nelerdir, Kanunda belirtilen şekli ve yeri nasıldır hep birlikte öğreneceğiz.
7103 sayılı Kanun’un, 01/05/2018 tarihinde yürürlüğe giren, 3065 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 39 uncu Maddesine göre, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenecek yeni makina ve teçhizatın, 17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununa göre sanayi sicil belgesini haiz KDV mükelleflerine münhasıran imalat sanayiinde kullanılmak üzere teslimi 31.12.2019 tarihinde dolan yürürlük süresi; 31.12.2022 olarak değiştirildi. Aynı düzenleme, yürürlük süresini iki yıl daha uzatma konusunda Cumhurbaşkanına yetki verilmiştir.
“Geçici Madde 39
17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununa göre sanayi sicil belgesini haiz katma değer vergisi mükelleflerine münhasıran imalat sanayiinde kullanılmak üzere yapılan yeni makine ve teçhizat teslimleri ile 26/6/2001 tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamındaki teknoloji geliştirme bölgesi ile ihtisas teknoloji geliştirme bölgesinde, 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde, 3/7/2014 tarihli ve 6550 sayılı Araştırma Altyapılarının Desteklenmesine Dair Kanun kapsamındaki araştırma laboratuvarlarında Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetlerinde bulunanlara, münhasıran bu faaliyetlerinde kullanılmak üzere yapılan yeni makine ve teçhizat teslimleri 31.12.2019 31/12/2022 tarihine kadar katma değer vergisinden müstesnadır.
İstisna “yeni” makina ve teçhizat teslimlerine tanındığından, istisna kapsamında teslime konu edilecek makina ve teçhizatın kullanılmamış, yeni -‘sıfır’ – olması gerekmektedir. Makina ve demirbaşın aksamı, parçası, aksesuar ve teferruatları istisna kapsamında değerlendirilmez.
İstisna kapsamında makine ve demirbaş satın almak isteyen mükellefler, sanayi sicil belgelerini ibraz ederek alacakları makine ve demirbaşı imalat sanayiinde kullanacaklarına dair beyanlarıyla birlikte KDV yönünden bağlı oldukları vergi dairesine başvurmaları gerekmektedir ve akabinde istisna kapsamında alınacak makina ve demirbaş listesi elektronik ortamda sisteme girilir.
Başvurunun yapıldığı vergi dairesi tarafından gerekli kontroller yapıldıktan sonra şartların sağlanması durumunda elektronik olarak sisteme girilen makine ve demirbaşla sınırlı olmak üzere istisna belgesi verilir. Vergi dairesinden alınan istisna belgesinin alıcı tarafından onaylanmış bir örneği alıcılar tarafından satıcılara verilir. Bu belge satıcılar tarafından 213 sayılı Kanunun muhafaza ve ibraz hükümlerine uygun olarak saklanır.
Söz konusu istisna belgesi kapsamında satış yapan mükellef düzenlediği faturada makina ve demirbaşın cinsi ile birlikte GTİP numarasını da belirtir. İstisna belgesi ekinin ilgili bölümünü fatura tarihi, numarası, mal miktarı ve tutarını belirtmek suretiyle onaylar ve bir örneğini alır. Teslim gerçekleştikçe alıcı ve satıcı alım/satım bilgilerini elektronik ortamda sisteme girerler.
İstisna kapsamındaki makine ve teçhizatın ithalat yoluyla temin edilmesi halinde söz konusu belge, ilgili gümrük idaresine ibraz edilir. İstisna belgesindeki istisna kapsamında ithal edilen makine ve demirbaşa ilişkin bölüm doldurulduktan sonra ilgili gümrük idaresi tarafından bu bölüm de onaylanır.
İstisna kapsamında alınan makine ve demirbaşın, teslim tarihini takip eden takvim yılının başından itibaren üç yıl içinde; imalat sanayii dışında kullanılması, elden çıkarılması veya kiralanması hallerinde, zamanında alınmayan vergi alıcıdan, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir. Zamanında alınmayan vergiler ile vergi cezalarında zamanaşımı, verginin tarhını veya cezanın kesilmesini gerektiren durumun meydana geldiği tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren başlar.
Örneğin, X işletmesi sanayi sicil belgesine haiz taşlama makinesi üretimi yapan bir isletmedir. İşletmede tesis kapasite artırımı için makina ihtiyacı hasıl olmuştur. İşletmenin istisnadan yararlanabilmek için envanterine katacağı makine yeni olmalıdır. X işletmesinin bünyesine katmak istediği makine ve demirbaşı imalat sanayinde kullanacağına dair beyanlarıyla birlikte KDV yönünden bağlı oldukları vergi dairesine başvuru yapmalıdır ve akabinde istisna kapsamında alınacak makine ve demirbaş listesi elektronik ortamda sisteme girilmelidir, vergi dairesi tarafından kontrolleri yapıldıktan sonra şartları sağladığı anlaşılan X firmasının makine ve demirbaşı elektronik ortamda sisteme girildikten sonra sisteme kaydı yapılır ve istisna belgesi verilir. Bahsi geçen X firması Vergi dairesinden aldığı istisna belgesini satıcıya vermekle yükümlüdür. Örneğimizde bahsi geçen X işletmesi 1.000.000 TL +KDV değerinde makine almış olup bu alıma ilişkin KDV istisnası belgesi almıştır. Buna göre X işletmesi 180.000 TL KDV ödemeyecektir. Satıcı firma bu satışa ilişkin yüklenmiş olduğu KDV’nin iadesini talep edebilir.
İstisnadan kaynaklanan iade taleplerinde aşağıdaki belgeler aranır:
İstisnanın beyan edildiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi
İade hakkı doğuran işleme ait yüklenilen KDV listesi
İadesi talep edilen KDV hesaplama tablosu
Satış faturaları listesi
Vergi dairesinden alınan istisna belgesinin örneği ile kendisi tarafından ilgili mala ilişkin olarak istisna uygulanarak alınacak makina ve demirbaş listesinin örneği.
İstisnadan yararlanmak isteyen mükelleflerin istisna belgesinin imza ve kaşe tatbik edilmiş bir suretini mal tesliminde bulunan satıcıya vermeleri gerekmektedir. Bu belgenin ibraz edilmemesi durumunda, ziyaa uğratılan vergi, ceza, zam ve faizlerden teslimi yapan mükellefler ile birlikte teslim yapılan alıcı da sorumludur.
Kendisine teslimin istisna kapsamına girdiğini gösteren belge verilen satıcı mükelleflerce, başka bir şart aramaksızın istisna kapsamında işlem yapılır. Daha sonra işlemin, istisna için ilgili düzenlemelerde belirtilen şartları baştan taşımadığı ya da şartların daha sonra ihlal edildiğinin tespiti halinde, ziyaa uğratılan vergi ile buna bağlı ceza, faiz ve zamlar, kendisine istisna kapsamında teslim veya hizmet yapılan alıcıdan geri aranır. Satıcının iade talebi ise yukarıda bahsedildiği üzere değerlendirilir.