Suriye’de 2011’de bir ara, “birkaç aylık ömrü kaldı” açıklamalarından, bugünEsad’ın iktidarda kalmasını hazmetmeye hazırlanma noktasına gelmek hata ötesi bir şey… Bir de bu insanlara devlet yönetimi teslim edildiğini düşünün, tam bir felaket; adeta insanlık suçuna çanak tutmak... Yazının devamını okumak için "tık"layınız
Nelson Mandela, 95 yaşında öldü. O gün, CNN, BBC, CNBC, TV5, DW, hatta El Cezire televizyonlarında öbür haberler adeta anlamlarından bir şeyler yitirdiler. Mandela’nın ölüm haberi her yeri kapladı. Mandela’yı herkes “biliyor”, o yılmaz bir özgürlük savaşçısı. On yıllarca hapiste yattı, Güney Afrika halkını ırkçı rejimden kurtararak özgürleştirdi… Peki
neden bunları izlerken huzursuzlanıyorum? Dünyanın neredeyse tüm liderlerinin, kanaat önderlerinin tek bir konuda, aynı duyguları paylaşarak anlaşmış olması olanaklı mı? Bush’tan Cameron’a
(Mandela’nın idamını istemiş zamanında), milyarder işadamlarına, Guantanamo’nun üzerinde oturan, insansız uçaklarla sivillerin ölüm fermanlarını imzalayan Obama’ya, en gerici gazetelerden sosyal demokrat yazarlara kadar neredeyse herkesi kapsayan bu “bütünsel” görüntü sakın bir şeyleri gizliyor olmasın? Yazının devamını okumak için tıklayınız Posted by
Son haftalarda hepimizi meşgul eden AKP - cemaat tartışmasından söz etmiyorum. Bu yazı çok daha önemli, insanlığın geleceğini etkileyen bir sorunla ilgili. Son yıllarda bilim insanları yayımladıkları araştırmalarda, küresel ısınma sürecinde uygarlığın hızla geri dönülemez bir noktaya doğru ilerlediğini ortaya koyuyorlardı. Geçen ay Nature dergisinde yayımlanan bir araştırmanın bulguları, bu noktaya, yaklaşık, 2047 civarında ulaşılacağını gösteriyordu. Dünya iklim sistemi 2047 yılı civarında yeni
bir yapılanmaya geçecek. (...)
Daha fazla fosil yakıt, daha fazla kâr, daha fazla sera gazı derken, “küresel ısınma mı dediniz”, eğer kapitalizmi konuşmak istemiyorsanız lütfen çenenizi hemen ve sıkıca kapatınız! Yazının tamamını okumak "için" tıklayınız
Tüm klişe metaforları önceki yazılarımda bazen tekrarlamak pahasına tükettikten sonra elimde bu başlıktaki yalın ifade kaldı. Ortadoğu gerçekten savaşıyla, barışıyla çok garip bir yer.Cenevre’de ne oldu?
Pazartesi yazımda Suriye “krizinin” stratejik ve trajik boyutlarını irdelemeye çalışmış “tuhaflığın”
ise AKP Hükümeti’nin Suriye politikasıyla ilgili olduğunu yazmıştım. Buna değineceğim ama önce bir ironiye işaret ettikten sonra...
Bundan 12 yıl önce New York’ta Dünya Ticaret Merkezi kuleleri,
hâlâ tam olarak açıklanamayan bir saldırıyla çökmüştü. Saldırıda yaklaşık 3-4000 insan yaşamını yitirdi, ABD dış politikası, savunma stratejisi yeni bir yöne döndü. Bu yeni yönelimin adı daha sonra, Terörizme Karşı Küresel Savaş olarak
vaftiz edildi. Bu savaşın açıklanan amacı El Kaide başlığı altında tanımlanan radikal İslamcı akımları yok ederek, Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da ılımlı -İslam rejimlerinden oluşan bir siyasi- ekonomik hatta kültürel “ekosistemin” gelişmesine zemin hazırlamaktı. Aradan geçen zamanda, Irak, Libya toplumları enkaza çevrildi. Yazının devamını okumak için "tık"layınız Posted by
Bölgemizde Tarih Giderek Hızlanıyor
“Benzeme” kavramı, “görüntü” kavramından farklı olarak, “aynı” olup
olmama konusunda bir kuşkuya işaret eder. Yukarda değindiklerim sanırım
çok önemli gelişmeler. Ama bu gelişmelere kanaatle değil de düşünceyle yaklaşınca “benzeyişle” görüntü arasında kimi farklar dikkat çekmeye başlıyor.
Irak Savaşının 10. Yıldönümünde İki Seçenek
Bu hafta Irak’ın işgalinin 10. yıldönümü. Bu konuya ilişkin tartışanlar, işgalin, açıklanan amaçları, yarattığı yıkım, yol açtığı can kaybı açısından tam bir fiyasko olduğunda anlaşıyorlar. Irak’ın işgalinin yalanlara, sahte kanıtlara dayandırıldığını bir kez daha anımsatan kimi yorumcular, Bush’un, Blair’in savaş suçlusu olarak yargılanmaları gerektiğini savunuyorlar. Olayın bu boyutlarına pazartesi günü Orhan Bursalı değindi. Ben bazı tarihsel eğilimler üzerinde durmayı deneyeceğim.
Tarihin çöp tenekesi ­devrildiğinde...
İmparatorluklar tarihin çöp tenekeleri gibidir. Egemen oldukları bölgelerdeki dini, etnik, sınıfsal çelişkileri ve nefretleri, şiddet, korku, rüşvet yoluyla baskı altında tutarak muhafaza
eder, birbirine karşı kullanır, hatta bu amaçla yenilerini üretirler. Bir imparatorluk yıkıldığında çöp tenekesi devrilir, kapağı açılır ve pislik ortalığa saçılır.
Chavez’in Ardından - II
Bu noktayı “Chavez nereden çıktı” sorusuyla aşabiliriz.
Mustafa Sönmez: CHP Kürt Fobisini Yenerse Büyür
demokratikleşmesinin önünde, bir tıkaç gibi duran Kürt sorununu, bugün AKP ile
Kürt siyaseti tartışma masasına yatırmış, bunun üzerinden alışveriş yapıyorlar. Demokrasiyi kendine dert etmeyen bir AKP ve onun
otoriterliğinden mağdur Kürt siyaseti…Peki CHP? Demokrasinin tesisinde daha çok
iddiası ve samimiyeti olduğuna inanmak istediğimiz CHP nerede? Tribünde, seyirci.
İmralı’da ve onu takiben muhtelif
mahallerde olanları sadece izliyor ve “bize
bilgi verilmiyor” diye sızlanıyor, şikayet ediyor. Ama bir aktör olarak ortaya çıkamıyor. Otoriter
rejimden mağdur Kürtleri, yine rejimden
mağdur diğer halklar ve sınıflarla buluşturup, demokrasi düşmanı AKP’ye karşı
omuz omuza bir hizada buluşturamıyor. Bu, niye böyle?
Bu, CHP’nin bir
kesimine hakim Kürt fobisi ile
ilgili. Bu fobinin köklerinin Osmanlı’da, Balkanların yitirilmesi sonrası
yaşanan travma ile ilgisi olduğu ve kuşaktan kuşağa taşındığı açık. CHP’nin bir
kesimi, birçok başka kesimde de olan bu korkuyu aşamıyor. Ama korkularla baş
edilebilir. İki Kürt
Kürt hareketi, Abdullah Öcalan’ın (AÖ) yakalanmasından
kısa bir süre öncesine kadar daha ayrılıkçı,
ufkunda bir Kürt devleti olan perspektifle hareket ediyor, ülke bütünlüğü
içinde soruna çözüm arama eğilimi daha cılız kalıyordu. Resmi otorite, devlet,
buna “Teröre ve bölücülüğe karşı bebek
katili Apo’yu imha” söylemi ve eylemi ile cevap veriyordu. Bu duruşu,
CHP’nin bir kesiminin de dahil olduğu çoğu siyasi parti, büyük medya, kanaat
önderleri de benimsiyor ve yeniden üretiyorlardı. AÖ, 1999’da bu
stratejiyi terk ettiklerini
açıkladı. Kürtlerin Türkiye Cumhuriyeti’nden ayrı bir devlet olarak
örgütlenmelerinin koşullarının olmadığına ikna olduklarını ve ülke bütünlüğü
içinde Kürt kimliğinin tanındığı, Kürt kültürünün ifade edilebildiği,
demokratik bir programla birlikte yaşamanın gerekli ve mümkün olduğunu ifade
etti. Bu akılcı bir paradigma değişikliğiydi.
Kürt hareketi bu
kopuştan itibaren, yeni söyleme uygun olarak taban örgütlenmelerine, sivil inisiyatiflere,yerel
yönetimlere ağırlık verdi, TBMM’ye daha çok temsilci göndermeye gayret ettiler.
Ama, silahlı güçlerini tasfiye etmediler.Çünkü, yenilenmiş beklentilerinin bile
karşılanmasından kuşkuluydular. Kendimizi
savunmalıyız, diyerek askeri güçlerini korudular. Algılandı mı?
Kürtlerin ülke bütünlüğü içinde demokrasiyi
geliştirerek haklarına kavuşmaları biçiminde özetlenebilecek yeni yönelimleri,
resmi kurumlar ve onunla birlikte hareket eden diğer siyasi parti, medya vb.
tarafından ne kadar doğru algılandı ve tavır değişikliği görüldü? Bu farklılığı
anlayan oldu, anlamak istemeyen oldu. Kimisi, bunun bir taktik çekilme
olduğunu, Büyük Kürdistan’ı kurma
hedefinden, ne ABD’nin ne de onun maşası PKK’nin vazgeçmeyeceğini ısrarla
savundu ve savunuyor. BOP projesinin kapsamında bölgede ikinci bir İsrail
kurulmak istendiği, bunun da Büyük Kürdistan ile olacağı tezi canlı tutuldu. Bu
söylemi devletin önemli bir kesimi, büyük medya, kanaat önderleri, sol geçinen
bir kesim ve CHP içinde bir kol hâlâ sahipleniyor. Bu kesimler, Türkiyelileşmek kararı alan Kürt
siyasetine yaklaşmamakta, onları anlamamakta ısrarlılar. Çözüm için…
kendisine mesafe koyan CHP’deki ve bir kısım soldaki bu “Kürt fobisi”
karşısında, onları ikna için çabalamak, korkularını aşacak çabalarda bulunmak
yerine, iktidardaki AKP ile sorunu çözme seçeneğine yöneldi. Biraz da kolaycı,
pragmatist davrandı. Bunu da, zaman zaman çatışmaları yükselterek “müzakereye”
zorlama biçiminde yapmaya başladı. Habur
süreci başarısız olanıydı. Ama, tabanda, hem bölgede hem batı kentlerinde
hızlı ve etkin bir örgütlenmeyle yükselişi sürdü. Sosyalist solun bir kesimi , Kürt
siyasetinin bu Türkiyelileşme yönelişine olumlu yanıt vererek 2007 ve 2011
seçimlerinde ittifak yaptı. CHP’de Baykal döneminde Kürt siyaseti ile
yakınlaşmama siyaseti hep korundu. Kılıçdaroğlu
dönemine geçiş ile birlikte, bu tutum belli değişikliklere uğradı. CHP’yi daha
sosyal demokrat bir parti yapma, Türkiye’nin demokratikleşmesinin Kürt sorununun
çözümünden de geçtiğini kabullenme gerçeği, CHP’nin en azından bir kanadını,
resmi görüşten kopardı. Yine de bugün varılan yerde CHP, Kürtlere değebilmiş
değil. Kürtlerin yoğun yaşadığı bölgelere ulaşabilmiş, Kürt siyaseti ile, onun
TBMM’deki temsilcisi BDP ile ilişki geliştirebilmiş değil. Sosyal
CHP’nin, bir an önce,
en azından üyesi olduğu, (BDP’nin de gözlemci üyesi olduğu) sosyalist enternasyonal normlarına
uygun bir sosyal demokrat yaklaşımı, Kürt sorununun çözümüne uyarlaması
gerekir. Kürtlerin vatandaşlık, anadilde eğitim gibi taleplerini dinleyebilmesi, tartışabilmesi gerekir.
CHP’nin BDP’yi, demokrasi mücadelesi ile Kürtlerin özgürleşme taleplerinin iç içe
olduğuna, dar programlara kapılmaması gerektiğine ikna etmesi gerekir. BDP,
CHP’den böyle bir söylemi ve eylemi görürse, olmayacak duaya amin demekten uzaklaşıp AKP ile nafile namazı kılmaktan vazgeçebilir. BDP’deki
liberal ve dinci damarın, RTE’yi diktatörlüğe taşıma pahasına, “kendine Müslüman” davranma yanlışının
önü kesilebilir. Böyle bir işbirliğine yöneliş, sosyalist solun da rüzgarını
arkasına alır ve RTE’nin, “barış”ı diktatörlük tırmanışına basamak yapma oyununu bozar. Kürt fobisini yenmek,
“halden anlamak”, CHP’yi parçalamaz,
büyütür.Önüne koşabileceği geniş bir koridor açar. Önkoşul, Kürtlerle
ilgili samimi bir dil tutturmak, korkularla baş etmek, sorunu çözmeye
talip, muktedir bir aktör olarak ortaya çıkmak, kendine güvenmektir. CHP yönetimi, çatışmacı, kutuplaştıran, çoğulculuğu
reddeden eğilimleri, kendi içinde isterse ikna edebilir. Korkularını aşmalarına
yardımcı olabilir. Bunu, izleyeceği pozitif, demokrasiyi güçlendirici, çok
kültürlülüğe sahip çıkan, kaynaştırıcı, tüm ezilenlerden yana politikalarla
yapabilir. Bunun için geç değil. Posted by
İtalya’da, genel seçimlerde, komedyen-politikacı Grillo’nun
partisi, Temsilciler Meclisi’nin birinci, Senato’nun ikinci partisi konumuna yükseldi. Aynı günlerde İngiltere’de Eastleigh’de yapılan ara seçimde, medyada hep alay konusu olan, Avrupa Birliği üyeliği karşıtı muhafazakâr UKİP’in aldığı oy şaşkınlık yarattı. Ocak ayında benzer bir şok İsrail’de, televizyon sunucusu Yair Lapid’in partisi genel seçimlerde ikinci sıraya oturunca yaşanmıştı; ilk şok da geçen yıl Yunanistan seçimlerinde SYRIZA yüzde 27 oy alınca...
Sanırım karşımızda evrenselliği olan ilginç bir “durum” var. Larry Derfner’in İsrail seçimleriyle ilgili söylediği gibi “İsrail seçmeni sağı reddetti ama sol kazanmadı” (The National Interest, 25/01/2013). Puglia’dan seçilen Demokrat Parti temsilcisi Franco Cassano’ya göre “Grillo,
gençlerin öfkesiyle sol arasındaki kanalları kapattı”... “Bir liderlik sorunu var. Öfke ile sol arasındaki kanallar artık çalışmıyor” (Il Manifesto, 28/02/2013).
Geçen haftanın üzerinde en çok durulan konularından biri de “uzay” savaşlarıydı. Bu savaşlar, gezegenler arasında, “warp” motorlu uzay gemileriyle değil, internetin “sanal uzayında”, ülkeler arasında bilgisayarlarla yapılıyor. Tartışma o kadar yoğun ki, Financial Times başyazılarından birinde ele alıyor; Brzezinski bir yorumunda, bu savaşların kurallarını saptayacak uluslararası anlaşmaların gerektiğini savunuyor. The New York Times’ın aktardığına göre “Washington’da konuya ilişkin konferanslar birbirini izliyor”.
Pazartesi yazımdan devamla, AKP Türkiyesi’nin
dış politikasının en hafif ifadeyle, gittikçe belirsizleşen yönü üzerine yazmayı planlıyordum. Pazartesi günü okuduğum Güney Afrika haberleri, geçen hafta “Ekmek, Özgürlük ve Toplumsal Adalet” başlıklı yazımda dile getirdiğim kaygılardan devam etmenin daha yararlı olabileceğini düşündürdü.
Güney Afrika’da yayımlanan News 24 haber sitesinde yer alan bir yorumda şu saptamalar vardı: “Güney
Afrika nüfusunun büyük çoğunluğu bugünkü rejimde de yoksullaşmaya devam
ediyorsa, ülkenin geleceğinden pay alma umutları yoksa, apartheid (ırkçı rejim - E.Y.) rejimi gerçekten sona erdi diyebilir miyiz?” (...)“Bağımsızlık
Afrikalılara elle tutulur kazanımlar getirmiş olmakla birlikte, uğruna elde edildiği hedeflerin, görevlerin yerine getirilmesinde başarısız kalmıştır.”(...) “Apartheide karşı mücadele bu düzeni değiştiremedi, onu demokrasiyle birleştirdi. Bir ‘demokratik apartheid devleti’ kurdu.” (...) “Sömürgeciliğin, apartheidin çekirdek ilkesi, siyah nüfusun büyük kısmını yoksulluğa mahkûm etmekti.” (...) “Bugün ırk ayrımı kalktı, ama bu çekirdek ilke olduğu gibi duruyor!” (18/02).
BDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş AKP’ye yakın olduklarını açıkladıktan sonra, “Biz AKP ya da BDP’nin değil, bütün Türkiye’nin
anayasasını yapmak için böyle bir uzlaşma arayışı içine gireriz. Sonuçta yeni anayasa bir toplumsal barış anayasası olmalıdır. Ben PKK ve
devlet arasındaki barıştan söz etmiyorum” demiş. Umarım bu sözlerin içeriğinin tam olarak ayırdındadır. Yoksa kendimizi, anayasada Kürtler için ufak bir iki makyaj karşılığında ekmek, özgürlük ve toplumsal adalet taleplerinin daha da bastırılacağı, her türlü yasal denetimden kurtulmuş totaliter bir başkanlık rejiminde bulacağız.
“Kürt sorunu” denen olgunun temelinde ekmek, özgürlük ve toplumsal adalet talebi yatmıyor mu? Yazının devamını okumak için "tık"layınız Posted by
Yine Gündeme Gelen ‘Başka Belalar’
Pazartesi, döviz savaşlarının, kaynak rekabetinin, sömürge savaşlarının ve başka belaların yine gündeme geldiğine işaret etmiştim. Bugün bu, “başka belalara” değinmeye çalışacağım.
Geçen hafta Hitler’in iktidara gelişinin 80. yıldönümüydü.