24 Mayıs 2016'dan beri
(TBMM İcra Vekilleri Heyeti)
Türkiye başbakanı, Türkiye Cumhuriyeti'nde hükümetin başı ve Bakanlar Kurulunun başkanıdır. Başbakan, cumhurbaşkanınca Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından seçilir ve görev süresi boyunca Çankaya Köşkü'nde ikâmet eder. Şu anki başbakan Binali Yıldırım'dır.
Kurtuluş Savaşı dönemi boyunca yasama yetkisi ve yürütme görevi, Büyük Millet Meclisi bünyesinde toplanmıştı. 2 Mayıs 1920 tarihinde İcra Vekillerinin Seçilmesine Dair Kanun kabul edilerek Meclis adına yürütme görevini yerine getirmesi için İcra Vekilleri Heyeti kurulmuştur. Meclis Reisi Mustafa Kemal Paşa, ilk İcra Vekilleri Heyeti Reisi seçilerek 24 Ocak 1921 tarihine kadar iki görevi beraber yürütmüştür.
Cumhuriyetin ilanıyla beraber reisicumhur tarafından atanan ve İcra Vekilleri Heyetine başkanlık eden Başvekalet makamı kurulmuştur. 10 Ocak 1945 tarihinde, 20 Nisan 1924 tarihli Teşkilâtı Esasiye Kanunu'nun anlamda değişiklik yapılmaksızın Türkçeleştirilmiş hali olan 4695 sayılı Anayasa kabul edilerek İcra Vekilleri Heyetinin adı Bakanlar Kurulu, Başvekaletin adıysa Başbakanlık olarak değiştirilmiştir. Ancak 1952 yılında, 4695 sayılı Anayasa ilga edilerek 1924 Anayasasının ilk hali tekrar yürürlüğe konulmuş; Başbakanlık makamının adı yeniden Başvekalet olmuştur. 1924 Anayasını yürürlükten kaldıran 1961 Anayasasının kabulünden beri Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu kavramları kullanılmaktadır.
5 Ağustos 2015 tarihine kadar kullanılan başbakanlık logosu
Cumhurbaşkanı, Anayasa hükümlerine göre hükümeti kurma görevini Türkiye Büyük Millet Meclisinin bir üyesine verir. Görevi alan üye hazırladığı Bakanlar Kurulunu cumhurbaşkanına sunar. Cumhurbaşkanının onayıyla hükûmet kurulur. Parlamenter sistemin niteliği gereği, hükûmetin TBMM'den güvenoyu alması gerekmektedir. TBMM'de güvenoyu alamayan hükûmet görevde kalamaz.
Anayasa teamüllerine göre, bir siyasi parti tek başına çoğunluğu kazanmışsa, o partinin genel başkanı cumhurbaşkanınca başbakan olarak atanır. Ancak bir parti tek başına iktidarı sağlamıyorsa cumhurbaşkanı tarafından genellikle birinci olan partinin genel başkanına 45 gün içinde hükûmeti kurma görevi verilir. Eğer birinci partinin genel başkanı hükûmeti kuracak çoğunluğu bulamadıysa görevi cumhurbaşkanına iade eder. Cumhurbaşkanı bu sefer ikinci partinin genel başkanına hükûmeti kurma görevini verir. İkinci partinin genel başkanı da hükûmeti kuracak çoğunluğu bulamazsa görev, tekrar cumhurbaşkanına iade edilir.
Anayasa'nın 116. maddesine göre Bakanlar Kurulu güven oyu alamaz veya 45 gün içinde koalisyon hükûmeti kurulamazsa cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı'na da danışarak seçimi yenileyebilir. Yenilen seçimlere kadar devlet işlerinin görülmesi için bir seçim hükûmeti kurulur. Hangi partiye hangi bakanlıkların verileceğini TBMM Başkanı belirler. Diğer partiler Bakanlar Kurulunda yer almazsa yerleri teknokratlarca doldurur. Teknokratlar hükûmetinde bürokratlar yer alır. Bu kişileri başbakan atar, cumhurbaşkanı onaylar veya veto eder.
Basımevi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü
Başbakanlık Haberleşme Merkezi
Ekonomik ve Mali İşler Başkanlığı
Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
İdareyi Geliştirme Başkanlığı
Kamu Görevlileri Etik Kurulu Başkanlığı
Kıbrıs İşleri Başmüşavirliği
Başbakanlık Konut Müdürlüğü
Kozmik Büro Müdürlüğü
Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü
Başbakanlık Özel Kalem Müdürlüğü
Sosyal ve Kültürel İşler Başkanlığı
Tanıtma Fonu Kurulu Sekreterliği
Sürekli Kurullar / Bağlı Kuruluşlar
Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Başkanlığı
Anadolu Ajansı Genel Müdürlüğü
Türkiye İhracat Kredi Bankası Genel Müdürlüğü
Tasarrufları Koruma Fonu Başkanlığı
Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü
Vakıflar Bankası Genel Müdürlüğü
T.C. Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü
Türkiye cumhurbaşkanları listesi
T.C. Başbakanlık müsteşarları listesi
1 2 3 Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. T.C. Resmî Gazete, 17863 Mükerrer, 9 Kasım 1982
↑ Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık. "CUMHURİYETTEN GÜNÜMÜZE BAŞBAKANLIK TEŞKİLATI". 18 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160818195639/http://www.basbakanlik.gov.tr/Forms/_Global/_PrimeMinistry/pg_History.aspx. Erişim tarihi: 17 Eylül 2016.
↑ 491 sayılı Teşkilâtı Esasiye Kanunu. Ceride-i Resmiye, 71, 24 Mayıs 1340
↑ 4695 sayılı Anayasa. T.C. Resmî Gazete, 5905, 15 Ocak 1945
↑ 5997 sayılı 491 sayılı Teşkilâtı Esasiye Kanununun tekrar meriyete konulması hakkında Kanun. T.C. Resmî Gazete, 8297, 31 Ağustos 1952
↑ 334 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. T.C. Resmî Gazete, 10859, 20 Temmuz 1961
Başbakanlık Kurumu Resmi İnternet Sayfası