Antrenörler sahada sadece bir ses olmaktan çok daha fazladır. Sporcuların güvenebileceği danışmanlar ve rehberler olabilirler. Antrenör olmak isteyenler, sporcunun tüm yaşamına müdahil olmaya hazır olmalıdırlar. Gerçek başarı için, oyuncularıyla etkileşim kurmaları ve onlara ne yapmaları gerektiğinin ötesinde belli bir seviyede bağlanmaları gerekir.
Başarı için en önemli güçlerden biri sporcu antrenör ilişkisidir!
Bir sporcunun veya bir takımın başarısı sezon sonunda kazanılan kupa veya kırılan rekorlarla ölçülür, ancak bunlar başarının küçük ve görünen bir yüzüdür. Etkili antrenörlük veya dünyadaki kullanımıyla etkili koçluk ile bütünleşmediği sürece bunlar tek başına çok bir şey ifade etmez, etse bile devamlılığını sağlamak çok da kolay olmaz. Etkili antrenörlük, kazanma ve kayıplardan çok daha fazlasını içinde barındırır, ayrıca bir sporcunun spor hayatında ulaşabileceği en üst seviyelere ulaşmasına katkıda bulunur. Bununla birlikte sporcularıyla olumlu, günlük ve derin kişisel ilişkilere odaklanan veya bunlarla derinlemesine ilgilenen antrenörler, sporcunun sahada elde ettiği başarının ötesinde daha büyük başarılara katkı sağlamaktadırlar. Sporcu ve antrenör arasında ilişki, etkili koçluğun temelidir. Her ne kadar bu ilişki çift taraflı gözükse de bu ilişkinin kurulması ve sağlıklı bir şekilde ilerlemesi antrenörün görev ve sorumluluğundadır. Antrenörler bir otorite, yetki ve saygınlık oluşturan bir ortam oluşturur ancak hali hazırda sporcuların antrenörlerini bir rol model veya rehber olarak görmeleri karşılıklı özverili olmanın önemli bir parçasıdır. Güçlü bir sporcu antrenör ilişkisinin kurulması sadece sporcunun olumlu, ahlaklı ve başarılı bir kişi olmasını değil aynı zamanda ekibin bir bütün olarak performansının gelişmesi için önemli bir unsurdur.
Ayrıca sporcuların antrenörleri ile etkili bir iletişime ve ilişkiye sahip olmaları onların daha kolay bir biçimde motive olmalarını, hayal kırıklıklarını daha çabuk atlatmalarını ve fikirlerini antrenörleri ile daha rahat paylaşarak daha etkili stratejiler geliştirmelerine de faydası olacaktır.
Sporcularla etkili iletişim kurmak antrenörlerin sahip olması ve sürdürmeleri gereken eşsiz bir yetenektir. Bu yetenekten faydalanmak ve oluşturabilmek için ise iki tarafın da çok sabırlı, anlayışlı ve karşılıklı güven duygusuna sahip olması gerekmektedir. Fakat yazımın içinde belirttiğim ve üzerinde sürekli duracağım en önemli nokta bu ilişkileri yaratmada en önemli faktör ve yol gösterici olan antrenördür. Bu yazımda sporcuları ile güçlü ilişkiler kurmak isteyen ve bu yolda çaba harcayan antrenörlere birkaç ipucu ve strateji ile yardımcı olmaya çalışacağım.
İletişim: Etkili iletişim bir antrenörün sahip olabileceği en güçlü araçlardan biridir. Bu nedenle antrenörler sporcuların kendilerine yardım ettiği hissinin gelişebilmesi ve her bir sporcunun aynı amaçlar için birlikte çalışmasının yanında, antrenörün takıma veya sporcuya olan ilgisi, kişiliği, antrenörlük felsefesi ve sabırlı bir şekilde ilişki halinde olması için açık iletişim modellerini kullanmalıdır. Sporcuların insanlar arası ilişkilerini, hobilerini, fobilerini ve başarı hakkındaki düşüncelerini öğrenmeli antrenmanlardan ya da müsabakalardan kaynaklanan baskılar ile kişisel birçok konu hakkında sporcularından bilgi almalıdır. Ayrıca onların spor dışındaki hayatlarını etkileyen şeyler hakkında da bilgi sahibi olmadır ki bunları yapabilmenin tek yolu etkili iletişimdir.
Olumlu pekiştirme: Sporcuyu olumlu ve teşvik edici bir şekilde desteklemek sporcunun hem antrenmanlarda hem de yarışmalarda daha fazla enerji harcayarak, kısacası sonuca ulaşmak için sahip olduğu tüm gücü kullanarak mücadele etmesine yardımcı olacaktır. Tabii bu sporcuların yanlış yaptıklarında onları uyarmayacakları anlamına gelmez. Sporcunun nerede yanlış yaptığını ve düzeltmesi gereken noktaları olumlu bir etki yaratacak şekilde ve dilde söylemeleri sporcuların beklentileri içerisinde olan bir diğer önemli konudur. Antrenör, sporcuların ne kadar olumlu bir şekilde destekler ise sporcular da içsel motivasyonlarını o kadar artıracak ve istenilen performansı sergilemek için var olan her şeylerini ortaya koymaktan çekinmeyeceklerdir.
Gerçek ilgi: Bu kavram büyük ihtimalle ilginizi çekmiştir. Ne demek gerçek ilgi diye? Biz zaten sporcularımızla ilgileniyoruz dediğinizi duyar gibiyim. Sporcularıyla gerçekten ilgilenen onların yanındayken tüm konsantrasyonlarını ve sahip olduğu donanımı sporcularına aktarmaya çalışan ve bunu yaparken kendilerine nasıl davranılmasını istiyorsa öyle davranan antrenörlere sözüm yok. Zaten bu kavramın da anlatmak istediği şey tam da bu. Unutmayın onlara gerçekten ilgi gösterildiğini hisseden sporcularda antrenörlerine onların beklediği saygıyı eksiksiz gösterecektir.
Antrenman dışında da zaman ayırma: Biz genellikle sporcu ve antrenör arasındaki ilişkinin antrenman saatleri arasında veya müsabaka periyodu içinde gerçekleştiğini zannederiz. Etkili bir antrenörlük yapabilmek bu zamanların dışında da sporcularına zaman ayırmakla olabileceğini unutmamalıyız. Antrenmanların dışında toplantı yapılması, birlikte zaman geçirilmesi ve ilgilenilmesi sporcu ile kalıcı ilişkiler oluşturmak için gerekli temelleri oluşturmak için iyi bir yoldur. Tabii ki bunun iki tarafın da tercihi ve isteğiyle yapılması gereklidir.
Güven: Güven tüm ilişkilerin mihenk taşıdır. Karşılıklı güvene dayalı bir ilişki sadece sporcu ve antrenörün değil tüm herkesin bulmak istediği ve bulduğunda da psikolojik olarak en üst seviyede kendini iyi hissettiği bir kavramdır. Bir kere kurulduktan sonra, sporcular, antrenörlerini genellikle daha yakından ve sorgulamadan dinler, talimatları soru sormadan takip eder ve genellikle tüm deneyimden keyif alırlar. Bu durumun yaratılması bir takımın veya sporcunun en büyük avantajıdır. Açıkçası tecrübelerim sporcu ve antrenör arasındaki olumsuzların neredeyse tamamının birbirlerine karşı güven duygusu eksikliğinden kaynakladığını, tam tersi birbirlerine tam olarak güvenen antrenör ve sporcunun da sahada birlikteliğinin görülmeye değer ve zevk veren bir durum yarattığını söyleyebilirim.
Antrenörlük, antrenörlükten çok daha fazlasıdır: Buna göre, antrenörler sahada sadece bir ses olmaktan çok daha fazladır. Sporcuların güvenebileceği danışmanlar ve rehberler olabilirler. Fiziksel performans zihinsel ve duygusal sağlık ile bağlantılıdır. Bütünsel bir yaklaşım sergileyen antrenörler bireysel ve takım olarak daha iyi performans gösterebilirler. Antrenör olmak isteyenler, sporcunun tüm yaşamına müdahil olmaya hazır olmalıdırlar. Gerçek başarı için, oyuncularıyla etkileşim kurmaları ve onlara ne yapmaları gerektiğinin ötesinde belli bir seviyede bağlanmaları gerekir. Koçluk, masaya çaba ve güçlü ilişkiler getiren insanlar için ödüllendirici ve tatmin edici bir kariyer olabilir. Ancak burada devlet mekanizmalarının da antrenörü maddi, manevi destekleyici önlemler alması sporcu antrenör ilişkilerinin daha sağlam zeminlere ulaşması ve devamlılığını arttırması için önemli bir etkendir.