Çoruh Nehri ile ilgili hidrobiyolojik, biyoekolojik ve çevresel bir değerlendirme
Çoruh nehrinin ıslahı yeniden gündeme gelirken, ülke geneline yayılmış olan Bayburtlu bilim adamları konuyla ilgili görüşlerini bildiriyor.
Bayburt Postası - Gazi Üniversitesi'den Hidrobiyolog Prof. Dr. Tahir Atıcı konuyla ilgili gazetemizle paylaştığı makalede Çoruh nehri ile ilgili önemli bilgiler paylaştı. Çoruh üzerine bilimsel makaleleri bulunan Prof. Atıcı, Çoruh nehrinin nasıl bir yol izlenerek ıslahının yapılması gerektiğini de bildiriyor.
"Çoruh Nehri ile ilgili hidrobiyolojik, biyoekolojik ve çevresel bir değerlendirme
Son zamanlarda Baybut’ta Çoruh nehri üzerinde yapılan çeşitli çalışmalar, projeler ve bölgedeki sulama, HES gibi konularda ilgili tartışmalar hem basın hem de akademik camiada dikkatle takip edilmektedir. Çalışma alanımın Hidrobiyoloji olması ve biri 1996 diğeri 2000 yılında olmak üzere Çoruh nehri üzerinde yapmış olduğum bilimsel makalelerimden dolayı bu konuda bazı bilgiler vererek hem basınımızı hem de ilgilileri bilgilendirmek istedim. Aşağıda hazırlamış olduğum metin daha çok Hidrobiyolojik ve Ekolojik birazda sosyal alanlara ait bilgiler içermektedir.
Kaynağını Mescit Dağı’nın batı yüzünden alır (3.255 m), önce batı doğrultusunda akış gösterir ve Bayburt'tan geçerek bir yay çizip İspir'e ve oradan da Artvin il sınırlarına girer. Borçka’dan geçtikten sonra ülke sınırını terk ederek Batum'dan Karadeniz’e dökülür. Yani Çoruh Nehri sınır aşan bir nehrimizdir. Çoruh Nehri Türkiye arazisinin %2,53'üne karşılık gelen 19.748 km³ havzaya sahiptir. Toplam uzunluğu 431 km olan Çoruh'un 410 km'si Türkiye'de, 21 km'si Gürcistan'da bulunur. Çoruh’un debisi Mayıs ayında (569/529 m³/sn.) zirveye çıkar. Yıl boyunca en düşük debisi ise 53.09 m³/sn.’dir. Yıllık ortalama debi 192 m³/sn, yıllık ortalama sutaşıma kapasitesi 6,3 milyar m³'tür. Dünyadaki en hızlı akan nehirlerden biridir. Havza olarak dünyadaki en önemli 25 biyoçeşitlilik noktalarından biri olan Kafkasya Biyoçeşitlilik sıcak noktası içerisinde değerlendirilir ve Dünyadaki sıcak noktalar ve koruma için yüksek öncelikli alan olarak aday gösterilmiş bir havzadır.
Çoruh nehrinin biyoekolojik özelliklerini anlamak için sucul ortamlarda yaşayan tüm canlıları besin piramidinin ilk basamağından itibaren üst basamaklarına kadar ve Çoruh nehrinde yaşayan tüm canlı guruplarının ne olduğunu ve önemlerini bilmemiz gerekmektedir. Çoruh nehrinde bu bileşenler primer verimliliği sağlayan algler’den (su yosunları) başlamaktadır, algler bu sucul ortamın temel ihtiyaçlarını karşılamaktadır. Sudaki çözünmüş oksijenin varlığı büyük ölçüde bu canlılara bağlıdır. Aynı zamanda Bu canlılar diğer canlılar içinde besin teşkil etmekte ve su kirliliği gibi önemli konularda da indikatör (belirleyici) unsurlar olarak kullanılmaktadırlar. Yukarıda da belirttiğim gibi bu organizmalar üzerinde 1996 ve 2000 yılarında yapmış olduğum çalışmada yaklaşık 200 kadar alg türü özellikle Çoruh'un Gez köyünden aşağı Dikmetaş köyü arasında kalan bölgede yani Çoruh’un Bayburt’a girmeden ve
çıktıktan sonraki alanda yayılış gösterdikleri tespit edilmiştir. Aynı zamanda bu türler soğuk, kireçli ve temiz sular da yaşamayı tercih eden canlılar olarak ta kayda geçmiştir.
Özellikle Çoruh nehrinin Bayburt Erzurum köprüsünden başlayıp Kaleardı Mahallesi un fabrikası kesimine kadar yapılan dik kale duvarı gibi bir set ile izole edilmesi sucul ve karasal ekosistem için bir engel oluşturmaktadır. Bu engel yukarıda belirtilen biyoekolojik özellikler dışında doğal hayatın da sürdürülebilir olmasında önemli bir sorun oluşturmaktadır. Yaban hayatının Çoruh nehri ile bağlantısı kesilmiş ve farkında olmadığımız bazı canlıların da ölmesine veya bölgeden ayrılmasına sebep olmuştur. Tabi bu noktada şu akla gelebilir; Nehrin özellikle ilkbahardaki taşkınları ve su basması gibi olayları nasıl engelleyebiliriz? Bu konuda maalesef ülkemizde DSİ kendini peyzaj alanında geliştirememiş ve tek tip taşkın setleri üretme yoluna gitmiştir. Oysaki dünyada bunun çok örneği vardır ve hem sel ve taşkınlar hem de doğal hayatın korunabileceği peyzaj üretimleri yapılabilmektedir. Su havzalarında yer alan toprak ve su kaynakları ile orman, mera gibi ekosistemler arasında karşılıklı dinamik ilişkiler bulunmaktadır. Bu durumun dikkate alınması çok önemlidir. Şehir merkezinde ise durum biraz faklıdır ve bir proje ile Çoruh nehri kanala alınarak doğal habitatı tamamen yok edilmiştir. Bu durumda yapılacak olan ise uzun vadeli bir havza planı içerisinde değerlendirme yapılarak hem sürdürülebilir bir kullanım sağlamak hem de canlıların habitatlarının tekrar oluşması için yapılması gerekenleri planlamasıdır. Bu tip projelerde mutlaka bir Uzman Peyjaz mimarı ve bir Hidrobiyolog projeye dâhil edilmeli ya da görüşü alınarak çalışmaların başlatılması gerekmektedir.
çoruh nehritahir atıcı
Köse 69 1 ay önce
Burda memleketimiz için bir proje var vatandaş die kendini gizleyen vatandaş ben bayburtlu olarak hemsehrilerimi bi makamda gördüğüm zaman göğsün kabario burda çoruh için fikir sunulmuş senin derdine bak işte memleketimiz sizin gibiler yüzünden geri kalioo
Bilimsel bakış açısı olarak güzel değerlendirme olmuş. Pekâlâ yılardır neden sustunuz. Bir sürü proje ortya kondu ve uygulandı. Sizleri goremedik. Erzurum köprüsünden taş köprüye kadar kanal oldu. Binlerce canlının yuvası bozuldu, doğal güzellik yok oldu. Bugün ortaya çıkmak bilim adamı olrak olarak geç kalinmis bir adım dır.Bilim öncülük eder.
Selim ocaklı 1 ay önce
Yapılan bir yatırım değil Çoruh nehrinin isamıdır.
Yazık doğa betonlaşıyor. Saygılarımla
Çoruh u bu hale getirenler sizin akrabanız hem bizleri müjde müjde dedi oylarımızı aldı kendini danışman vb. yaptırdı izmir e yerleşti, şimdi sıra sizde sanırım çoruh u kullanın sizi de bu halk bir yerlere getirir ....