Over (Yumurtalık) Kanseri | - Doç.Dr. Onur Topçu
Halk arasında yumurtalık olarak da bilinen over; rahmin iki yanında yer almaktadır. Yumurta üretmekten ve kadın cinsiyet hormonunu salgılamaktan sorumlu olan överler, her ay menstruasyon regl dönemiyle de yakın ilişki içerisindedir. Adet siklusu içerisinde overler, ürettikleri yumurtayı fallop tüpü aracılığı ile rahme gönderirler. Üretilen yumurta bu kanalda spermle birleşip döllenir ise gebelik oluşur ve regl kanaması durdurulur. Ancak, döllenme gerçekleşmez ise yumurta hücresi ve genişlemiş olan rahim duvarı, kanama ile birlikte vücuttan dışarı atılır. Östrojen ve progesteron hormonlarını salgılayan yumurtalıklar, yeni bir regl dönemi için hazırlığa başlarlar.
Yumurtalıklarda çeşitli sebepler dolayısı ile bazı rahatsızlıklar görülebilir ki bu tablo kansere kadar varabilir. Yumurtalık kisti başta olmak üzere over tümörleri ve kanserleri; kadınlarda görülen jinekolojik rahatsızlıklardandır. Erken teşhis ile kolaylıkla tedavi edilebilen jinekolojik hastalıklar, eğer ki tespit edilemez ise kötü sonuçlara varabilmektedir. Bu nedenle Doç. Dr. Onur Topçu tarafından hazırlanan over yumurtalık kanseri belirtileri, sebepleri, tanı ve tedavi yöntemleri ile ilgili bu makaleyi dikkatli bir şekilde okumanızı öneriyoruz.
Yumurtalıkta Kist Nedir?
İçi su dolu kesecikler olarak tanımlanabilen kist dokuları, genellikle büyüme veya yayılma göstermeyen ve patolojik olmayan tümör dokularıdır. Şiddetli regl ağrısı ve düzensiz kanamalar yumurtalıkta veya rahimde kist belirtileri olarak değerlendirilir. Ancak belli büyüklüğe gelmiş veya takiplerde persiste eden yani kaybolmayan over kistleri özellikle de over kanseri şüphesi varsa ameliyat edilmelidir.
Yumurtalık kanseri, jinekolojik kanserler arasında sık görülen bir kanser türüdür. Yumurtalıkta başlayan ya da yumurta çevresinde oluşan kontrol dışı hücre büyümesi, devam ederek bir süre sonra yumurtalık kanserine neden olabilir. Yumurtalık kanserinin net olarak tanımlanabilmesi için ilk olarak kanser ve tümör dokularının tanımlanması gerekir. Kanser, belirli bir organ ya da doku hücrelerinin kontrolsüz ve düzensiz şekilde bölünmesi ve çoğalması olarak ifade edilebilir.
Yumurtalık hücrelerinde meydana gelen bu kontrolsüz çoğalma sonucu oluşan kötü huylu tümör yapıları, yumurtalık kanseri olarak tanımlanırlar. Epitelyal over kanseri yumurtalık kanserinin en sık görülen tipidir ve her 55 kadının 1’inde görülmektedir. Erken tanı ile tedavi edilebilen over yumurtalık kanserinin genel seyri, sinsi olabilmektedir. Ancak yine de over yumurtalık kanserinin belirtilerinden bahsetmekte fayda var.
Yumurtalık kanseri oluşumundan sonra hastada hiçbir belirti görülmeyeceği gibi birazdan sayacağımız belirtiler yaygın olarak da görülebilmektedir. Yumurtalık kanserinin belirtileri, kişiden kişiye değişiklik gösterebildiği için bazı zamanlarda belirti vermeden de ortaya çıkabilir.
İştahta azalma yâda devamlı tokluk hissi
Karnın alt kısmında rahatsızlık hissiyatı
Kilo kayıpları; yumurtalık kanserinin belirtileri arasında sayılabilir. Fakat; her bu şikayetlere sahip olan kadında yumurtalık kanseri olacak diye bir şey de yoktur. Bu şikâyetlerin altında yatan başka kadın hastalıkları da olabilir.
Yumurtalık kanseri teşhisi koyulan bir hastada evreleme; kanseri yayılım derecesine bağlı olarak belirlenmektedir.
Evre 1: Kanser bir yâda iki yumurtalıkta da olabilir, fakat sınırı sadece yumurtalık içidir.
Evre1a: Kanser, yumurtalık içinde ve bir yumurtalıkta sınırlı kalmıştır.
Evre1b: Kanserin her iki yumurtalıkta olduğunu gösterir ancak yumurtalık dışına kanser henüz çıkmamıştır.
Evre1c: Bir yâda iki yumurtalıkta da görülebilen kanser, yumurtalık sınırına çıkmıştır. Yumurtalığın üstünde yer alan tümöral bir kist patlamıştır ya da karın içindeki sıvıda kanser hücreleri tespit edilmiştir.
Evre2: Kanser, leğen ( pelvis) kemiklerince çevrilen bölgedeki diğer organlara nüks etmiştir.
Evre2a: Kanser; tüplere, rahme ya da her ikisine de yayılmış durumdadır.
Evre2b: Kalın bağırsağa ya da mesaneye kadar kanser yayılmıştır.
Evre3: Karın içine yayılan kanser, lenf bezlerini de tutmuştur.
Evre3a: Kanser hücreleri karnın iç kısmına yayılmış olup sadece mikroskop altında görülebilecek haldedir.
Evre3b: Karın içine yayılan kanser hücrelerinin büyüklüğü 2 santimetreden küçüktür.
Evre3c: Karın içine yayılan kanser hücreleri 2 santimetreden daha büyük olup lenf bezlerine de yayılmış olabilir.
Evre4: Kanser, akciğer, karaciğer başta olmak üzere diğer uzak organlara da sıçramıştır.
Yumurtalık kanseri genel olarak tesadüfen rutin jinekolojik muayenelerde tespit edilebilmektedir. Ayrıca, hastanın yaşadığı şikâyetler değerlendirildiğinde de yine yumurtalık kanseri ihtimaline karşı ultrasonografi tetkikiyle de tespit edilebilmektedir. Aynı zamanda kan ve biyokimya sonuçlarına ek olarak CA125 adlı protein düzeyinin ölçümü de istenebilir. Bu test ile vücuttaki tümör hücresi varlığından şüphelenilebilir ve daha sonra biyopsi işlemi yapılabilir.
Yumurtalık kanseri tanısı kesin olarak konulduktan sonra yumurtalık kanserinin temel tedavisi cerrahidir. Günümüzde yumurtalık kanserinin tedavisi, genel olarak kanserli dokuların cerrahi operasyon ile çıkarılması ile planlanır. Ayrıca ameliyat sonrası kemoterapi tedavisine de başlanır. Fakat, bazı durumlarda radyoterapi adı verilen ışın tedavisi ile hastanın şikayetlerinin kontrol altına alınması gerekebilir.
Over yumurtalık kanserinin cerrahi tedavisi genelde histerektomi ve iki taraflı salpingooforektomi ile yapılır. Rahim ve yumurtalık dokularının tamamının çıkarılması anlamına gelen bu ameliyatlar; kanserin evrelemesine göre yapılır. Tümörün yayılma gösterdiği ve cerrahi operasyonların gerçekleştirilemediği durumlarda ise debulking cerrahi müdahalesi ile tümör dokusu mümkün olduğu kadar çıkarılır. Eğer ki dokular büyük ise öncelikli olarak ilaç tedavisi uygulanır ve hücrelerde küçülme elde edilirse cerrahi tedavi yöntemlerine geçilir.
Ankara over yumurtalık kanseri alanında hizmet veren Doç. Dr. Onur Topçu; yumurtalık kanseri muayenesi, tanısı ve tedavisi için sizi bekliyor!