Metin Süleiman Aktaş
7 Sahibi: Tiyatro Yapım Yayıncılık Tic. ve San. Ltd. Şti adına: Cemal Demirkanlı Genel Yayın Yönetmeni: Dikmen Gürün Uçarer Sorumlu Yazı İşleri Müdürü: Mustafa Demirkanlı Yayın Koordinatörü Emre Koyuncuoğlu. Yazarlar: Memet Baydur, Ahmet Cemal, Ahmet Levendoğlu Yazı İşleri: Ilgın Sönmez, Nevra Savcılıoğlu Tiyatro Kulübü Sorumlusu: Murat Güler Redaksiyon: A. Nalân Özübek Katkıda Bulunanlar: Üstün Akmen, Pınar Besen, Tuncer Cücenoğlu, Melisa Gürpınar, Nihal Kuyumcu, Handan Salta, Rengin Uz Grafik Tasarım: Yeşim Demir Teknik Müdür: Erkut Arıburnu Dizgi: Nuray Lale Hukuk Danışmanı: Fikret İlkiz Dağıtım: Ahmet Ergin İdari Sekreter: Hülya Özdemir Ofset Hazırlık: Tiyatro Yapım Baskı: Stil Matbaası Abone Bedeli: Kurumlar Abone Bedeli: TL Tiyatro Yapım Yayıncılık Tic. ve San. Ltd. Şti. Firuzağa Mah. Ağahamamı Sok. 5/3 Cihangir İstanbul Telefon: (0.212) Fax: (0.212) Posta Çeki No: Tiyatro Yapım Banka Hesap No: T. İş Bankası, Cihangir Şb Yapı Kredi Bankası.Cihangir Şb MAYIS 97 SAYI tiyatro A Y L I K T İ Y A T R O D E R G İ S İ EDİTÖRDEN Dikmen Gürün/ S. 9 HABERLER/ S. 10 İZDÜŞÜM Ahmet Levendoğlu/ S ULUSARARASI İSTANBUL TİYATRO FESTİVALİ AMAN KİMSELERE SÖZ VERMEYİN Emre Koyuncuoğlu/ S. 18 "ÇALIŞMALAR " -ROBERT WİLSON / S. 33 "VÜCUDUM BENİM LABORATUARIM" Henryk Goldberg- Çev. Pıner Besen/ S. 35 KUVAYI MİLLİYE DESTANI Tuncer Cücenoğlu/ S. 36 YILDIZ KENTER YORUMU İLE MARİA CALLAS Rengin Uz/ S. 38 TİYATROMUZDA BİR RESİTAL Üstün Akmen/ S. 41 KADINLARLA, KADINLARDAN KONUŞALIM Nevra Savcılıoğlu/ S. 42 ONLAR İÇİN ŞİMDİ "PARK YAPILMAZ" ZAMANI Ilgın sönmez/ S. 44 ÖYKÜLERLE YAŞAYAN BİR GRUP Ilgın Sönmez/ S. 48 PERDE ARASI Ahmet Cemal/ S. 34 LİMON YAZILARI Memet Baydur/ S. 47 ŞEHİR TİYATROLARINDA BİR ŞENLİK Nihai Kuyumcu/ S. 50 7
8 ELEŞTİRİ: "GETTO" Handan Salta/ S. 52 ELEŞTİRİ: ÇİN SABAHTA'YI ELEŞTİRİRKEN Melisa Gürpınar/ S. 54 BRIEF NEWS ON TURKISH THEATRE / S. 57 TİYATRODAN ÖNCE... TİYATRODAN SONRA... / S. 63
9 EDİTÖRDEN Dikmen Gürün Önce yavaştan başlayan bir tempo, ardından çılgınca bir koşuşturma, açılan perdeler-kapanan perdeler ve fırtına gibi geçip giden günler. Yeni bir festivalin daha eşiğindeyiz. Bu yıl dokuzuncusu yapılacak olan Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali yine dünya tiyatrosunun ilgi çeken çarpıcı örneklerini sergilerken ülkemizden de zengin bir yelpaze sunuyor. Festivallerin amacı da zaten izleyicisine böylesi bir çeşitlilik sunmak değil mi? Tiyatro sanatının sınaırlar içine sığmayan boyutlarını yerli ve yabancı yapımlarla daha da açmak, genişletmek. Düşünceyi zorlamak, düşü zorlamak... Bu yıl özel tiyatrolarımızın bir kısmı Festivale proje bazında katılıyorlar. Bu yaklaşım hem Festivale yeni bir açılım kazandıracak hem de sanıyorum ki toplulukları heyecanlandıracak. Festival için yeni bir oyun üretmek... Önümüzdeki yıllarda ödenekli tiyatrolarımızla da bu çizgide çalışmaya girmek bizleri mutlandıracak. Tabii yıl içinde oynanmış oyunlar da yine Festival kapsamında yer alıyor. Yurt dışından gelen konuklar ise dünya tiyatrosunun belli başlı toplulukları. İngiliz Ulusal Kraliyet Tiyatrosu'ndan Milano'nun ünlü Piccolo Tiyatrosu'na uzanan bir yelpaze. Bu yelpazenin içine bir yandan dans tiyatrosunun özgün iki örneği girerken, öte yandan da Berliner Ensemble gibi kurumlaşmış bir tiyatro yerleşiyor. Sinema dünyasındaki başarılarını eski mesleği tiyatroculuğa dönerek geride bırakan Hanna Schygulla ise özel gösterisiyle ayrı bir renk katacak. 9. Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali'ne. Geçen yılın en çok tartışılan isimlerinden biri kuşkusuz Robert Wilson'du. Bu yıl Wilson yine İstanbul'da. "Çalışmalar " onun tiyatrodan resme, enstelasyona uzanan çalışmalarını dialarla sunacağı bir konferans ve tartışma programı olacak. Evet, önce yavaştan başlayan bir tempo, ardından çılgınca bir koşuştarma, açılan perdeler-kapanan perdeler ve... Umalım ki her şey dilediğimizce iyi gitsin, güzel olsun. 9
10 HABERLER... Afife Tiyatro Ödülleri Sahiplerini Buldu Halk Sigorta'nın sponsorluğunda gerçekleştirilen "Afife Tiyatro Ödülleri"nin birincisi 28 Nisan akşamı AKM'de düzenlenen gecede sahiplerini buldu. Haldun Dormen'in sanat danışmanlığını üstlendiği tiyatro etkinlikleri dizisinin içinde yer alan "Afife Tiyatro Ödülleri" jürisi; Prof. Sevda Şener, Prof. Ayşegül Yüksel, Hale Kuntay, Tunç Yalman, Dr. Dikmen Gürün Uçarer, Doç. Suat Özturna ve Can Kıraç'tan oluşuyor. Halk Sigorta Genel Müdürü Erhan Dumanlı, amaçlarını "Halk Sigorta, 1996 yazında, her yaşa hitap eden değişik sanat etkinliklerini kapsayacak uzun vadeli bir destek programını başlattı. 'Halk Sigorta Etkinlikleri' programı ülke çapında sanata ilginin gelişmine katkıda bulunmayı amaçlıyor" diye açıklıyor. 13 kategoriden oluşan tiyatro ödülleri adayları ve kazananlar şöyle: Yılın en başarılı prodüksiyonu Bir Ata Krallığım Histeri Küheylan Oidipus Yılın en başarılı yönetmeni Başar Sabuncu (Bir Ata Krallığım) Işıl Kasapoğlu (Abelard ve Heloise ile Histeri) Murat Karasu (Getto) Şakir Gürzumar (Küheylan) Yılın en başarılı erkek oyuncusu Genco Erkal (Birtakım Azizlikler) Haluk Bilginer (Histeri) Haluk Kurdoğlu (Eskimeyen Oyun) Şükran Güngör (Umut Şarkıları) Yılın en başarılı kadın oyuncusu Işıl Yücesoy (Orkestra) Nedret Güvenç (Eskimeyen Oyun) Tilbe Saran (Abelard ve Heloise) Zuhal Olcay (Histeri) 10 Yılın en başarılı yardımcı erkek oyuncusu Ali Sürmeli (Kadı) Metin Çekmez (Koca Sinan) Selim Naşit Özcan (Histeri) Tuğrul Çetiner (Babaanmem 100 Yaşında) Yılın en başarılı yardımcı kadın oyuncusu Dolunay Soysert (Silvanlı Kadınlar) Elvan Boran (Umut Şarkıları) Gülsen Tuncer (Küheylan) Tülin Oral (Orkestra) Yılın en başarılı müzikal ya da komedi erkek oyuncusu Cem Davran (Yeni Baştan) Kaya Akarsu (Babaannem 100 Yaşında) Suat Sungur (Kare As) Volkan Severcan (Kare As) Yılın en başarılı müzikal ya da komedi kadın oyuncusu Alev Gürzap (Oyun Karıştı) Berna Laçin (Yeni Baştan) İlkay Saran (Oyun Karıştı) Sumru Yavrucuk (Kadınlardan Konuşalım) Yılın en başarılı sahne tasarımcısı Duygu Sağıroğlu (Histeri, Oyun Karıştı, Abelard ve Heloise, Birtakım Azizlikler) Ethem Özbora (Orkestra) Nurullah Tuncer (Bir Ata Krallığım) Selçuk Gürışık (Medea) Yılın en başarılı giysi tasarımcısı Canan Göknil (Kuyruklu Yıldız Altında) Feyza Zeybek (Silvanlı Kadınlar) Sevim Çavdar (Oidipus) Türkan Kafadar (Bir Ata Krallığım) Yılın en başarılı sahne müziği Arif Ekin (Birtakım Azizlikler) Cem İdiz (Kadı) Melih Kibar (Kuyruklu Yıldız Altında) Selim Atakan (Bir Ata Krallığım, Oidipus) Yılın en başarılı ışık tasarımcısı Cafer Yiğiter (Histeri) Cahit Kök - Sabahattin Gündoğdu (Oidipus) İlhan Ören (Bir Ata Krallığım) Yakup Çantık (Orkestra) Yılın en başarılı efekt tasarımcısı Ersin Aşar (Kendi Gök Kubbemiz) Hitay Daycan (Bir Ata Krallığım, Metro Canavarı, Koca Sinan) Özel Ödüller Muhsin Ertuğrul Ödülü: Yaşamı boyunca tiyatro dalında başarılı çizgisini devam ettirmiş bir tiyatrocuya verilecek olan bu ödüle, bu yıl Müşfik Kenter değer bulunmuştur. Nisa Serezli Aşkıner Ödülü: Başarılı bir kadın tiyatrocuya verilecek olan bu ödül, yarım asırdır tiyatroya emek veren değerli sanatçı Madde Tanıra verilmiştir. Cevat Fehmi Başkut Ödülü: İlk kez bu yıl sahnelenmiş olan en başarılı yerli oyunun yazarına verilen bu ödülün sahibi, İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları tarafından sahnelenmiş olan "Ayrılık" adlı oyunu ile BehiçAk olmuştur.
11 Afife, orta halli bir ailenin kızı olarak 1902 yılında İstanbul'un Kadıköy semtinde dünyaya geldi. 10 Kasım 1918 günü Darülbedayi'ye talebe olarak kabul olunan Beyza, Refika, Behire ve Memduha adlı beş kızdan biriydi. Afife ve Refika hariç, öteki kızlar daha fazla dayanamamış ve "nasılsa sahneye çıkamayacakları" gerekçesiyle tiyatroyu bırakmışlardı, aynı yılın 18 Aralık günü Refika, tiyatronun suflör, Afife de "mülazım artistik" (stajyer oyuncu) kadrolarına alınmışlardı. Afife bir yıl süreyle bütün Afife Jale provalara devam etti, ama bir türlü sahneye çıkamadı. Öte yandan Refika, sahne gerisinde görev alan ilk müslüman Türk kadını oldu yılının 13 Nisan gecesi premieri yapılacak olan, Hüseyin Suat'ın "Yamalar" adlı oyununda, Emel rolü, Eliza Binemeciyan'ın Paris'e gitmesiyle ortada kaldı. Darülbedayi yöneticileri, ister istemez rolü Afife'ye oynatma kararı verdiler. Böylelikle Afife, 22 Nisan gecesi, Kadıköy'deki Apollon sinemasında (sonraki Hale, şimdiki Reks) Emel rolünü oynayarak, sahneye çıkan ilk Müslüman Türk kadını oldu. O gece tiyatroya gelen zaptiyeler, yöneticilere bir uyarıda bulundularsa da, genç sanatçı bir hafta sonra da "Tatlı Sır" oyununda yeniden sahneye çıktı. Sanatçı, polis tarafından tutuklanmak istenince, Kınar Hanım tarafından arka bahçeye kaçırılarak, polislerin elinden zor kurtuldu. Üçüncü piyesi olan "Odalık" oynanırken polis tiyatroyu bastı, Afife bu kez de makine dairesinden kaçırıldı. 1921'de Dahiliye Nezaretinin bir buyruğu ile, belediye 27 Şubat günü 204 sayılı bildiriyi Darülbedayi Yönetim Kuruluna gönderdi. Bildiride müslüman kadınlarının kesinlikle sahneye çıkamayacakları yazılmıştı. Bu bildiri üzerine Afife, tiyatronun kadrosundan çıkartıldı, tiyatrosuz kalması Afife'nin zaten zayıf olan sinirlerini alt üst etmiş, kaçışı haplarda ve uyuşturucularda bulmaya başlamıştı. Sonradan âşık olduğu bir doktorun, yaptığı iğneler de onda bir alışkanlık başlatmıştı. Ortalık biraz durulunca, birkaç yıl sonra Burhanettin Tepsi Kumpanyasıyla Anadolu'da turneye çıkmış, yeni tiyatro topluluğu ile Kadıköy'de oynamış, daha sonra da Fikret Sadi'nin Milli Sahnesiyle çeşitli kentlerde temsiller vermişti. Zaten 1923'ten sonra Türk Kadınları Atatürk'ün emriyle sahneye çıkmaya başlamıştı. Gün geçtikçe bozulan sağlığı ve uyuşturucu alışkanlığı, tiyatroyu ister istemez bırakmasına neden oldu, bu onu büsbütün çileden çıkardı yılında bir arkadaşıyla. Kuşdili çayırında Hafız Burhan'ın bir konserine gitmiş, orada sanatçıya tamburuyla eşlik eden Selahattin Pınarla tanışmıştı. Kısa bir sürede Pınar, genç kadına deliler gibi aşık oldu yılında evlendiler ve Selahattin Pınar "Nereden Sevdim O Zalim Kadını" gibi birçok ölümsüz şarkısını onun için besteledi. Bir süre sonra, Pınar, karısının morfin bağımlılığı ile başa çıkamamaya başladı. Tiyatrodan uzak kalmak, sahneye çıkamamak Afife'yi mutsuz kılıyor, kurtuluşu yalnız "iğne"de buluyordu, 1935 yılında boşandılar. Bundan sonra Afife içine düştüğü girdaba büsbütün batarak sefalet içinde sürünmeye başladı. Darülbedayi'deki dostlarının yardımıyla, Bakırköy Akıl Hastanesine yatırıldı ve 1941 yılının 24 Temmuz günü kimsesiz bir halde yaşama veda etti. Tiyatronun ve devrinin bu büyük fedaisi böylece sessiz sedasız yok olup gitti. Uzun yıllar onun adını bile anan olmadı. Afife'yi saygı ve sevgi ile anıyoruz. Afife Ödülleri Program Dergisi'nden alınmıştır
12 II. Uluslararası CRR Gençlik Festivali II.Uluslararası CRR Konser Salonu Gençlik Festivali 3-19 Mayıs tarihleri arasında gerçekleşecek. 3 Mayıs akşamı saat 20:30'da İstanbul Büyükşehir Belediyesi CRR Senfoni Orkestrası'nın vereceği "Açılış Konseri" ile başlayacak. CRR Genel Sanat Yönetmeni Arda Aydoğan tarafından kurulan orkestranın şefliğini Azeri sanatçı Fahrettin Kerimov, başkemancılığını ise Pelin Halkacı yapıyor.festivalin ikinci gününde, 4 Mayıs Pazar saat 15:00'te, İTÜ Türk Musikisi Devlet Konservatuarı Çocuk Koroları Konseri ve saat 20:30'da İTÜ Türk Musikisi Devlet Konservatuarı Öğrenci Konseri sunulacak.. 5 Mayıs Pazartesi günü programda, saat 20:30'da İstanbul Büyükşehir Belediyesi CRR Opera ve Orkestrası'ndan "Aşk İksiri" adlı opera var. Dünya opera repertuarının en önemli eserlerinden olan ve opera sahnelerinin sürekli programları arasında bulunan eserin Librettosu Felice Romani'ye aittir. Avrupa'da herhangi bir zamanda, herhangi bir yerde, birgün içinde geçen olayları anlatır. 6 Mayıs Salı günü Saat 20:30'da "Folklor Şöleni" izlenebilir.hoy-der' e gönül veren idealist gençler tarafından yaşatılan halk oyunlarının sergileneceği gösteri dikkate değer. 7 Mayıs Çarşamba saat 20:30'da İsveçli konuk grup Pro Musica Oda Korosu var Festival programında.pro Musica Oda Korosu İsveç'in Göteburg kentinde profesyonel müzik hayatlarını sürdüren 35 şarkıcıdan oluşmaktadır 'te kurulan koro güçlü, dinamik, melodik nüansları ile dünyada birinci sınıf korolar arasına girmiştir.pro Musica Oda Korosu özellikle çağdaş eser yorumlarını içeren 5 CD ile uluslararası prestij kazanmıştır. 8 Mayıs Perşembe saat 20:30'da Milano'nun daimi konser orkestrası I Pomeriggi Musicali seyirci karşısına çıkacak..i Pomeriggi Musicali Lombardia'nın yerel, Milano'nun daimi konser orkestrasıdır. Orkestranın Barok Dönem eserlerinden, 19. yy.eserlerine değin geniş bir repertuarı bulunmaktadır. 9 Mayıs Cuma dünyaca ünlü sanatçımız Aydın Esen ve Aydın Esen's Transfusion konseri izlenebilir. Aydın Esen aldığı davtler ve burslar sayesinde Avrupa ve Amerika'da ki çalışmalarını 1980'li yılların başlarından beri devam ettirmektedir.yeni müzik hakkında vermiş olduğu konferanslar insanları etkilemekte ve sanatçı çağımızın modern filozofu olarak anılmaktadır. 10 Mayıs Cumartesi günki programda Genç Yetenekler Konseri ve saat 20:30'da Hasan Cihat Örter Caz Konseri dinleyici karşısına çıkacak. Genç yeteneklerkonserini verecek olan sanatçı Şeyda Yavuz'a kemanda Tolgahan Üsküdarlı eşlik edecek ve 20. yy.'ın ilk yarısında yaşamış Nev'eser Kökteş, Muhlis Sabahattin Ezgi ve Kaptanzade Ali Rıza Bey'in eserlerinden örnekler sunacaklar.hasan Cihat Örter ise üflemeli çalgılar hariç tüm enstürmanlara hakim bir isimdir ve çok sesli Türk müziğinin önemli yorumcularındadır. 11 Mayıs Pazar saat 20:30'da bağlama virtüözü Ahmet Koç Konseri görülebilir. Konserin konuk sanatçısı ise Gülay.. 12 Mayıs Pazartesi saat 20:30 Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuarı Öğrenci Konseri var Festival programında. 13 Mayıs salı saat 17:00 "Genç Yetenekler" ve saat 20:30 Finlandiyalı grup Apocalyptıca Yaylı Dörtlüsü izlenebilir.bu dörtlü dünyada heavy metale olan düşkünlükleri ile tanındı.topluluğun "Enter Sandman", "The Unforgiven" ya da "WelIcome Home" yorumları sağlam teknikleri konusunda otoriteleri ikna etmiştir. 14 Mayıs Çarşamba saat 20:30'da Buenos Aires Tango Trio ve Dans çıkıyor karşımıza. 15 Mayıs saat 17:00 Hakan Ulu ve Itri Topluluğu var programda. 16 Mayıs saat 17:00 Audio Fact Caz Konseri izlenebilir. 6 Mayıs Cuma saat 20:30 Amerkalı grup Little Charlie and The Nightcats caz topluluğu izlenebilir. Topluluk dünya festivallerininaranan isimleri arasında yer alır. 17 Mayıs Cumartesi saat 20:30'da "Genç Yetenekler" I.Ü. Devlet Konservatuarı Öğrenci Konseri seyirciyle buluşacak. 18 Mayıs Saat 15:00'te Alla Turca Piyano Beşlisi ve saat 20:30'da Hakan Şensoy ve Peter Jablons konserleri izlenecek. 19 Mayıs saat 20:30 Üç Countertenor Konseri kapanış gecesinde çıkacak karşımıza. Tenorların isimleri şöyle: Andreas Scholl, Domınıque Visse ve Kenneth Weiss. Festival bilet fiyatları gösterilere göre ile TL arasında değişmektedir. 12
13 B.T.Ş.T. 13. Gençlik Günleri 'Gençlik şenliği imkânsızlıklar nedeniyle bu yıl ertelenebilirdi ama gelenekselleşen bir şenliği gerçekleştirmek zorundaydık" diyen Neşe Erçetin sonuçta iki salonda etkinliklerini sürdüreceklerini ve tüm etkinliklerin on gün içinde gerçekleştireceğini açıkladı. Bu yıl uygulamalı çalışmalarından ilki, "Gösteri Sanatında Beden Dili" adı altında TAL tarafından gerçekleştirilecek "Gösteri Sanatında Yaratıcılığın Kaynaklan" adlı çalışma ise Ayla Algan tarafından yürütülecek. Çalışmalar, on sekiz kişilik gruplar halinde yapılacak. Tiyatronun dışında film gösterilerine ve konserlere yer verilecek olan şenlikte, "Gence Yönelik Şiddet", "Türkçenin kullanımı", "Belgeseller ve işlevi", "Kimsesiz Çocuklar", ve "istanbul'un Kaybolan Dokusu" konu başlıklı, paneller ve dia gösterileri düzenlenecek. Mimar Sinan Üniversitesi Bale Bölümü öğrencilerinin gösterisi ve fuaye dinletilerinin yanında Almanya ve Fransa'da çalışmalarını sürdüren gölge oyunu ustası Tacettin Diker'in de uygulamalı bir gösterisi olacak. Gençlik ve Çocuk şenliklerinin güncel olanı yakalama çabası içine girmesi, bunun için sanatın farklı dallarından faydalanması şenlik özelliklerini zenginleştirmek için yapılan çalışmalardan bazıları. Bunun yanında workshopların fazlalaşması, kapalı mekânlar dışında İstanbul'un kullanılabilir tüm mekanlarının değerlendirilmesi, çocuk şenliği gibi gençlik şenliğinin de girişimleri arasında. Akademik çalışmaların ön planda olduğu bu festivalde zamanın yeterli olmaması, aynı zamanda okul salonları içine sıkışmış eğitimli genç tiyatroculara yeni bir imkân vermek amacının güdülmesi sonucunda bir çizelge hazırlanmış. Şehir Tiyatroları Gençlik ve Çocuk Birimi, Çocuk Şenliği'nin organizasyonu için yoğun bir Nisan ayını geride bırakırken Mayıs ayı programını uygulamaya hazırlanıyor. Yeni projeler üretmek ve kısa zamanda uygulama görevini üstlenen Neşe Erçetin ve arkadaşlarına nice 13. şenlikler diliyoruz 29 Nisan Dünya Dans Günü TOBAV'ın organize ettiği Dünya Dans günü etkinlikleri 29 Nisan Salı günü gerçekleştirildi. Çağdaş sanat eğitimi veren okulların, konservatuarların ve demokratik kitle örgütlerine bir çağrıda bulunan TOBAV, çağrısında şunları da dile getirdi "Karanlık zihniyetlerin sultasında kalmamak için, "sanatın ışığını yakalamak zorundayız. Sanat, ışığını sanatçıdan alır. Dans, insanı sanat ışığının yıldız kümelerini oluşturur ve yansıtır. Kültür Emekçileri Sendikası, İstanbul Devlet Konservatuarı Bale Bölüme öğrencileri, Sihirli Papuçlar Bale Okulu, Akedemi İstanbul, Yıldız Alpar öğrencileri, Dilek Bale Okulu, Dans Akademi, Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuarı Bale öğrencileri, AB Sanat Okulu, TOBAV'ın çağrısına uyarak gelen gruplar arasındaydı... Devlet sanatçılarının, AB Sanat Okulu'nun ve Yıldız Alpar öğrencilerinin gösterilerinin de sunulmasıyla İstanbul Taksim meydanı tüm yoğunluğu içinde müzik ve dansla olağandışı bir gelişmeye şahit oldu. "Tiyatro" Adını Lekelemeyin Tiyatro Eleştirmanlari Birliği (TEB) tarafından aşağıdaki bildiri yayımlandı. Önce Sincan'da derme çatma bir sahnedeki "oyunlar", ardından İzmir Fetih Grubu adlı bir camianın Amasya ve Erzurum'daki "Bir Hak Düşmanı" gösterileriyle ilgili gelişmeleri dikkatle ve üzüntüyle izlemekteyiz. Günlük siyasal çıkarlar adına yapılan gösterilerin, sırf sahnede yer aldığı için "tiyatro oyunu" tanımı içine sokulamayacağını kesinlikle vurgulamak istiyoruz. Söz konusu gösteriler, herhangi bir ideolojiyi düşünsel planda yansıtan gerçek bir tiyatro yapıtı olsalardı, onlara karşı girişilen işlemleri kınamak birincil görevimiz arasında yer alırdı. Sanatın bütün dallarına olduğu gibi, tiyatroya da karşı olan zihniyetin, evrensel barışın ve güzelliklerin sahnesi olan "TlYATRO"nun adını kendi gündelik oyunlarında kullanmalarını şiddetle kınıyoruz. 13
14 Avni Dilligil Tiyatro ödülleri sahiplerini Buldu Yirminci yılını dolduran Avni Dilligil Tiyatro ödülleri 14 Nisan Pazartesi günü A.K.M. konser salonunda gerçekleşen bir törenle sahiplerini buldu. Füsun Akatlı başkanlığında toplanan seçiciler kurulunda Melisa Gürpınar, Göksel Kortay, Seçkin Selvi, Tomris, Oğuzalp, Hami Çağdaş, Yaşar İlksavaş ve iki de seyirci temsilcisi bulunuyordu. Yılın En Başarılı Kostümü dalında ödül Sevim Çavdar (Oidipus-Şehir Tiyatroları), En Başarılı Dekor dalında Duygu Sağıroğlu (Abelard ile Heloise-Aksanat Tiyatrosu), En Başarılı Çeviri dalında Zeynep Avcı (Abelard ile Heloise) ödüle layık görüldüler. Yılın En Başarılı Yardımcı Erkek Oyuncusu Tiyatro İstanbul'un "Yeni Baştan" adlı oyunundaki yorumu ile Cem Davran'a, Yardımcı Kadın Oyuncu ödülü ise Şehir Tiyatroları'nda sergilenen "Farklı Bir Kadın" daki yorumuyla Özen Tutucu'ya verildi. Yılın Başarılı Kadın ve Erkek Oyuncusu dalında ise ödülü Aksanat Tiyatrosu'nca sergilenen "Abelard ile Heloise" teki yorumlarıyla Cüneyt Türel ve Tilbe Saran aldılar. En Başarılı Kadın Oyuncu Ödülü bu yıl iki oyuncu arasında paylaşıldı ve Sumru Yavrucuk Devlet Tiyatrosu'nca sahnelenen "Kadınlardan Konuşalım"daki yorumuyla bu ödülü paylaşan sanatçı oldu. "Kadınlardan Konuşalım" ın kadın yönetmeni Tijen Par da Yılın En Başarılı Yönetmeni ödülünün sahibi oldu. Hadi Çaman tiyatrosu'nun bu sezonki yapımı "Küheylan" Yılın En Başarılı Yapımı seçilirken genç sanatçı Tolga Çevik bu oyundaki rolüyle jüri özendirme ödülünü aldı. Ayrıca bir diğer özendirme ödülü de "Fırtına" adlı oyunlarında ki başarılarından ötürü "Tiyatro Boğaziçi" topluluğuna verildi. Belkıs Dilligil Onur Ödülü ise 45 yıllık başarılı tiyatro yaşamı değerlendirilerek Toron Karacaoğlu'na verildi. 14 Trabzon Atapark Haluk Ongan Sahnesi Trabzon'da tiyatronun öncülüğünü yapan, kendi olanakları ile ilk özel tiyatro kurumunu ve tiyatro binasını oluşturup (Trabzon Amatör Tiyatro Derneği), birçok oyunu Trabzon'un sanat hayatına kazandıran, bu yolla 1958'den bu yana, yirmi yıl boyunca Trabzon halkına tiyatroyu sevdiren Haluk Ongan'ın anısını yaşatabilmek, onu yeni nesil sanatseverlere tanıtabilmek ve tiyatro sanatına gönül verenlere örnek olmasını sağlamak amacı ile Devlet Tiyatroları Trabzon Devlet Tiyatrosu'nun Atapark'ta hizmet veren tiyatro salonuna bu değerli insanın isminin verilmesi uygun görüldüş. Böylelikle 9 Nisandakitörenden sonra on yıldır "Trabzon Devlet Tiyatrosu Atapark Büyük Sahne" adı ile hizmet veren tiyatronun adı "Trabzon Devlet Tiyatrosu Atapark Haluk Ongan Sahnesi " olarak değiştirildi. Yunan Tiyatro Yazarları İstanbul'a Geliyor Atina'da bulunan Yunanistan Tiyatro Yazarları Derneğini temsilen, Başkan Kosta Assimakopoulos ve genel sekreter Yorgo Hristofilakis Tiyatro ve TV. Yazarları Derneği'nin davetlisi olarak İstanbul'a geliyor. Daha önce kararlaştırılan, bu arada iki ülke arasında patlak veren Kardak ve Kıbrıs Rum kesimine yerleştirilmek istenen füze krizleri nedeniyle ertelenen davete Yunanistan Tiyatro Yazarları Derneği bu kez olumlu yanıt vererek 4 Mayıs günü Türkiye'ye geleceklerini bildirdiler. Yazarların ziyaretleri beş gün sürecek ve iki dernek yöneticileri önce Tiyatro alanında yapılacak işbirliğini konuşarak protokole bağlayacaklar ve 5 Mayıs Cumartesi günü saat 17:00'de Devlet Tiyatroları Oda Tiyatrosu'nda ortak bir açıkoturum düzenleyecekler. Nâzım Hikmet'in Tiyatrosu Yayımlandı Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı tarafından geçtiğimiz yıl düzenlenen ve Naâzım'ın tiyatrosunu konu alan yuvarlak masa toplantısı metinleri kitaplaştırıldı. İki gün süren toplantıda Yılmaz Onay, Ayşegül Yüksel, Zühtü Bayar, Refik Erduran, Özdemir Nutku, Kenan Işık, Zehra İpşiroğlu, Ergin Orbey ve Ali Taygun'un bildirileri tartışılmış, sonuç metni hazırlanmıştı. Bu kitapta Cevat Çapan'ın sunusuyla yuvarlak masa toplantısına sunulan bildiriler, tartışma notları, söyleşiler ve sonuç metni bir araya getirildi. "Nâzım Hikmet Tiyatrosu" kitapçılarda bulunabilir. Konya'dan Bir Festival Geçti Konya'da Mart tarihleri arasında
15 HABERLER... düzenlenecek. Aynı gün 13:00-16:00 arası Opera Arka Bahçesi'nde bir kutlama gerçekleştirilecek. 23 Mayıs günü ise saat 20:30'da Büyük Tiyatro Opera Sahnesi'nde Caz-Pop-Blues-Klasik Müzik ve Modern Bale gösterileri yapılacak. Beden Psikoterapisi Üzerine Bir Çalışma 25 Mayıs Pazar saat 18:00 Bilkent Oda Orkestrası konserleri izlenebilir. Ayrıca 1997 Avni Dilligil Jüri özel Ödülü'nü alan Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu- Tiyatro Boğaziçi, W.Sheakspeare'in "Fırtına"sını 7-8 Mayıs günlerinde saat 19:30'da B.Ü. Demir Demirgil Salonu'nda son kez sahneleyecek. Bale Modern, 20 Mayıs günü saat 20:00'de B.Ü. Murat Dikmen Salonu'nda bir gösteri yapacak. Kumpanya Bale Türk 30 Mayıs günü saat 19:30'da B.Ü.Demir Demirgil Salonu'nda gösterisini sunacak. Yeşil Üzümler Topluluğu İse13 Mayıs günü saat 15:00'te açıkhavada bir performans gerçekleştirecek. yapılan Tiyatro Festivalini Selçuk Üniversitesi Devlet Konservatuarı tarafından düzenlemiş ve diğer tiyatro okulları davet edilerek iki kez Ankara'da Bilkent Üniversitesi tarafından yapılan Tiyatro Okulları Buluşması bu kez Konya'ya taşınmış oldu. 27 Mart Dünya Tiyatrolar Günü etkinlikleri kapsamında yapılan Tiyatro Festivali'ne Selçuk Üniversitesi Devlet Konservatuarı, Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuarı, İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuarı ve Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih- Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü toplam altı oyunla katıldı. Devlet Konservatuarları Mezunları Dayanışma Derneği 6 Mayıs 1993'te kurulan Devlet Konservatuvarları Mezunları Dayanışma Derneği'nin kuruluş yıldönümü nedeniyle 6 ve 23 Mayıs günleri çeşitli etkinlikler düzenlenecek. 6 Mayıs saat 12:00'de Anıt Kabri ve Ata'yı ziyaret, günün ilk programı. Ardından aramızdan ayrılan sanatçılarımızı anmak amacıyla 16:30 ve 17:30 saatleri arasında kendilerine ait özel eşyaların sergilendiği Küçük Tiyatro Fuayesi'nde bir kokteyl Önümüzdeki günlerde iki psikoterapistin düzenleyeceği bir psikoterapi grup çalışması yapılacak. Çeşitli ülkelerde yıllardır uygulanmakta olan beden terapisi, Feldenkrais Metodu, bioenerji, biodinamik masaj gibi yöntemlerle bedendeki gerginliklerden kurtulmak, bedeni yaşamayı öğrenmek ve beden, ruh ve zihnin yeniden birleşmesini sağlayarak bugüne kadar yaşanamayan boyutların farkına varmak amaçlarını güdüyor. Bu tür terapilerde ulaşılmak istenen nokta insanın kendini daha iyi tanıyarak tüm potansiyelini kullanabilmesi olarak saptanıyor. Psikoterapist Pınar İlkaracan ve Bülent Turan bu konuda 20 Mayıs-15 Temmuz tarihleri arasında bir grup çalışması gerçekleştirecekler. Her salı saat 19:00-21:30 arası yapılacak olan çalışmanın yeri, ücret ve ek bilgi için (212) no'lu telefon aranabilir. Boğaziçi Üniversitesi'nde Etkinlikler Boğaziçi Üniversitesi'nin bir "kültür merkezi" anlayışı çerçevesinde düzenlediği sanatsal etkinlikler sürüyor. 7 Mayıs Çarşamba saat 19:30'da çalışmalarını Almanya'da sürdüren flüt sanatçısı Gülşen Tatu'nun konseri,21 Mayıs Çarşamba İstanbul Gitar Üçlüsü ve Denizli Uluslararası Amatör Tiyatrolar Festivali Denizli Belediyesi, Tobav ve IATA (Uluslararası Amatör Tiyatrolar Birliği) ile müştereken her yıl geleneksel olarak kutlanan Festival, bu yıl Mayıs tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Bu yıl on üçüncüsü yapılacak festivale 5 yurtdışından ve 8 yurtiçinden topluluk katılacak. Ayrıca bu yıl ilk kez Festival bünyesinde "Uluslararası Amatör Tiyatrolar Kurultayı" gerçekleştirilecek Mayıs tarihleri arasında. gerçekleştirilecek olan Kurultayda "Amatör Tiyatroların Örgütlenmesi, Mali Sorunları, Teknik ve Artistik Yapılanması" konuları tartışılacak. Katılacak olan topluluklar şöyle: Academy of Theatre and Film(Romanya), Üsküp Folk Theatre (Makedonya), Karman Jozsef Szinkor (Slovakya), Bum TownKuznezk (Rusya), Sandron Theatre (Almanya), İzmir Devlet Opera ve Balesi, Ankara Masal Tiyatrosu, Tobav Gençlik Tiyatrosu, Samsun Gazi Belediyesi Tiyatrosu, Çine Belediyesi Tiyatrosu, Antalya Büyükşehir Belediye Tiyatrosu, Tiyatro Kibele, Değirmendere Dostlar Tiyatrosu ve Denizli Belediyesi Şehir Tiyatrosu. 15
16 İZDÜŞÜM Ahmet Levendoğlu Tiyatronun Sesini "Ayarlamak"! Bu yıl 27 Mart Dünya Tiyatro Günü'nde Ankara'da Büyük Tiyatro'da sahnelenen Devlet Tiyatrolarının "IV. Murat" oyunu öncesinde "tiyatro bildirisi" okutulmadı ve bir gelenek çiğnendi. Çünkü oyunu Kültür Bakanı da izliyordu ve bu "Kahraman Bakan", tiyatro adamı Dinçer Sümer'in bildirisinin içeriğinden çok huylanmış ve ona sansür koydurmuştu. Çünkü bildiri "çağdışı siyasetçilerin sanata saldırılarını"ndan, "Atatürk devrim ve ilkelerinin güneşi"nden, "sanatçıların laik Cumhuriyet inancı"ndan söz ediyordu. Türkiye'de o gün perdesini açan tüm tiyatrolar, tiyatro günlerini sahnelerinde coşkuyla kutlarlarken, sanırım ilk kez, bir tiyatromuz bu onurdan yoksun bırakılıyordu. Okunmayan bildiride yer alan "sanata saldırılar"ı yaşanan gerçeğe dönüştüren bu olay -yeterli ölçüde olmasa da- yazılı basında yankılandı; kınandı. Bu kınamaların hedefi daha çok RP'Ii Bakan oldu. Ben bu noktanın daha bilinçli değerlendirilmesi gerektiği görüşündeyim, çünkü bu Bakan'ın bu tutumunda beklenmedik bir yan yok. Açıkça söylenmeli ki Bakanlık etmede değil "mollalık" yolunda Kahramanlığını göstermiş olan bu kişi, yaklaşık otuz yıldır gelip geçen Kültür Bakanlarının en "ibret verici"si oldu. Hemen her "icraatı" gericilik, yasa tanımazlık, ilkellik ve kültürsüzlük belgesi oluşturan bu yetkilinin marifetleri, yazılara sığmaz. Demem şu ki, olaydaki tutumunun -Bakan'ınkinden çok- kınanması gereken sorumlu, kanımca Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Bozkurt Kuruç olmalıdır. Olayın ayıbı, bir (sanatçı) Genel Müdürün, koltuğunu koruma uğruna onur kırıcı bir dayatmaya boyun eğmesinden çok öteye uzanıyor. Çünkü Dünya Tiyatro Günü, yaşamını tiyatroya adamış insanların, bu olgunun onurunu, kıvancını, sevincini yaşayıp kutladıkları gündür. Yani bu gün, kültür yoksulu kültür bakanlarının, koltuk bağımlısı genel müdürlerin değil, o tiyatro emekçilerinin günüdür. Tiyatro gününün iletisini (bildirisini) susturmak; tiyatro insanlarının sevincini boğmak, onların sanatçılık onuruna el uzatmak, onların biricik bayramlarını kutlama haklarına el koymaktır. Bu da, hiçbir yetkilinin "haddi" olmamalıdır. Tiyatro bildirisini susturmada bir "Şark kurnazlığına da başvurulmuş: Bildiri, Devlet Tiyatroları'nın başka sahnelerinde okunuyor, Bakan'ın izlediği oyunda okunmuyor. Böylelikle Bakan Kahraman'ın sansür isteği -onun gittiği sahnede- yerine getirilirken, öteki sahnelerde -hesapça Bakan'ın gözünden ırak kalacak, hem de olası "muhalefeti" karşılayacak olan- bildiri özgürlüğü uygulanıyor. Bozkurt Kuruç, sanırım kırk yıldır, Türk tiyatrosuna oyuncu-yönetmen olarak emek vermiş, bu süreçte birçok nitelikli çalışmada da imzası olmuş biri. Yazıktır ki, çok kişi gibi benim de gözümde, artık, sahne başarılarıyla değil, tiyatronun onurlu sesini siyasal buyruk doğrultusunda susturan bir "müdür" olarak yer alacak. Ne ki, benim asıl merak ettiğim, Devlet Tiyatroları çatısı altındakilerin durumu nasıl karşıladıkları. (Kuşkusuz bu kurumumuzun yalnızca "Ankaralı" ya da yalnızca "sanatçı" olanlarına değil, çeşitli kentlerdeki çalışanlarının tümünün tiyatroculuk onuruna yönelik bir girişimdir, söz konusu olan). Öyleyse buradan onlara sormak istiyorum. Devlet Tiyatroları'nda sahneye yaşamlarını veren -önemli bölümü eski öğrencilerim olan- sanatçılar ve tüm tiyatro çalışanları, meslektaşlarım: Tiyatro bayramınızın kutlanışının çirkince engellenişini içinize sindirdiniz mi, sindiriyor musunuz? TOBAV'ın -basında, Bakan'a yönelik olduğunu okuduğum- protestosu dışında bu konuda bir rahatsızlık dile getirilmiyor mu? "Memurun konuşamayacağı" mazeretine sığınıp sessiz mi kalacaksınız? Yoksa "Beni ilgilendirmiyor." mu diyorsunuz? Yoksa...? Yoksa...?0 (Bu yazıyı yazmak zorunda kalmış olmaktan içim buruk, üzgünüm.) 16
18 9. ULUSLARARASI İSTANBUL TİYATRO FESTİVALİ AMAN KİMSELERE SÖZ VERMEYİN... Emre Koyuncuoğlu Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali Mayıs ayında tiyatro izleyicileri için programlarının ön sıralarını alacak bir etkinlik durumunda. Bu yıl dokuzuncusu düzenlenen Tiyatro Festivali özellikle son yıllarda merakla beklenen ve daha sonra da üzerinde tartışılan iddialı bir organizasyon. 19 Mayıs - 3 Haziran tarihleri arasında gerçekleşecek olan Festivale bu yıl oldukça büyük isimler konuk. İngiltere, Almanya ve İtalya'da çalışmalarını sürdüren birçok seçkin sanatçı da tiyatro festivaliyle birlikte İstanbul izleyicisinin karşısında olacak. Festivalin genel anlamda en dikkat çeken yanlarından biri, dünya tiyatrosu adına klasikleşmiş, çağımız tiyatrosu söz konusu olduğunda da seyredilmemesi büyük kayıp olacak oyunları izleme olanağı yaratması. Geçen yıla bir göz atacak olursak. Festivalin açılışını Robert Wilson'un "Persefone"si, Yuri Lubimov'un yönettiği "Doktor Jivago", Theodoros Terzopoulos'un rejisinde Alla Demidova'nın "Medea" yorumu ve Heiner Müller'in "Promete"si akla ilk gelen gösteriler. 9. Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali bu yıl da iddialı ve kapsamlı bir programla dünya tiyatrosunun ünlü ustalarını ve yapıtlarını konuk edecek. İngiliz Ulusal Kraliyet Tiyatrosu, Berliner Ensemble, Weimar Devlet Tiyatrosu, Hebbel Tiyatrosu ve Piccolo Tiyatrosu gibi uluslararası alanda çığır açmış ve ekolleşmiş tiyatroların yapımlarının yanı sıra Hanna Schygulla gibi ismini sanat dünyasına altın harflerle yazdırmış ünlü yorumcular da Festivalin konukları arasında yer alıyor. Ismael Ivo Dans Tiyatrosu Festivalde, "İstanbul'da Berlin" Projesi kapsamında üç gösteri gerçekleşecek. Bunlardan ilki. Festivalin açılışını da yapacak. Ismael Ivo Dans Tiyatrosu'nun bir Weimar Devlet Tiyatrosu yapımı olarak çağdaş bir yorumla suncağı "Othello", koreograf ve dansçı Ismael Ivo ile yönetmen Johann Kresnik'in ortak yapımı. Bu gösteride "Othello", genel anlamda dürüstlüğün yalanlarla süslü dünyadaki yenilgisini ele alır. Dörtyüzyıl evvel Shakespeare tarafından kaleme alınanan bu trajedi, bu kez dans tiyatrosu formları içinde zenginleştirilmiş. Bedenin ifade gücü ile düşüncenin bağlantısını etkileyici bir biçimde bütünleyen bu görsel şölen de tüm kadın rolleri de erkekler tarafından oynanıyor. Olay kırmızı kumlarda kaplı bir tür arenada geçiyor. Bu arenanın üstünde ise sahnede farklı düzlemlerin yaratılmasını sağlayan bir konstrüksiyon mevcut. Böylelikle oyunda aşağısı ve yukarısı içerisi ve dışarısı kavramlarını oluşturacak mimari bir gerçeklik sağlanmış oluyor. Sınır tanımayan ve her anıyla nefes kesen bu gösteri de bedenlerin biçimlenme nedenleri erotizmin kendisini oluşturuyor. Ismael Ivo, kariyerini Sao Paulo, NewYork ve Berlin'de yapmış. Doğum yeri olan Sao Paulo'da sahne sanatları ve dans eğitimi almış yıllarında ülkesinde en iyi solo dansçı seçilmiş yılında Alvin Ailey Dans Kumpanyası'nın üyesi olmuş. 18
19 Ismael Ivo Dans Tiyatrosunun sahneleyeceği "Othelio" gösterisinden bir sahne.
20 gösteri ve oyunlar sahnelemiş. Kresnik, kendi koreografik tiyatrosunda klasik dansın harmonisinden vazgeçer. Klasik dansta kullanılan belli kalıpları yok eder, büyüleyici aynı zamanda da şok edici sahnesel olaylar yaratır. İngiliz Ulusal Kraliyet Tiyatrosu'nun Aya Irini'de sahneleyeceği "Kral Lear". Koreograf Johann Kresnik ve Sankai Juku Topluluğu'nun koreografı Japon Ushio Amagatsu ile ortak çalışmalar yapmış. Phoneix (1985), Mara Barba ile ortak çalıştığı Lehninerplatz (Berlin) sahnesindeki Underskin (1987), Delirium of a Childhood (1989) ve Kreisrunden Ruinen (1991) gibi sayısız solo programlarla tüm dünyada tanınmış. Ismael Ivo, on yıldan fazladır Viyana Uluslararası Dans Festivali'nin (Tanzwochen) sanat yönetmenliğini yürütmektedir. Aynı zamanda da Ağustos 1996'dan beri, Weimar Alman Ulusal Tiyatrosu'nun Dans Tiyatrosu Bölümü'nden sorumludur. "Othello"nun Ivo ile birlikte koreografisini yapan ve yöneten Johann Kresnik ise, Avusturya'nın Kaernten bölgesinde doğmuş, ilk olarak tiyatro dünyasında eserler veren daha sonra dansa yönelen bir sanatçı. Klasik-balet olarak Graz, Bremen, Köln ve New York'ta dans etmiş, 1967 yılında ilk kez kendi koreografilerine başlayan Kresnik, daha sonraları Heidelberg Şehir Tiyatrosu, Bremen Tiyatrosu ve Berlin Volkbühne'de yönetmen ve koreograf olarak çalışmış. Halen Volksbühne'de yapıtlar veren sanatçı, konuk sanatçı olarak Alman Operası, Freie Volsbühne, Salzburg Festivali, Viyana Devlet Tiyatrosu, Stuttgard Devlet Tiyatrosu ve Basel Tiyatrosu'nda Ulusal Kraliyet Tiyatrosu Festivalin programında yer alan en çarpıcı isimlerden biri. Ulusal İngiliz Kraliyet Tiyatrosu'nun sahneleyeceği bir başka Shakespeare oyunu, "Kral Lear". Dünya çapında Shakespeare yorumlarıyla ünlü İngiliz yönetmen Sir Richard Eyre, ustalığın bu kez de ünlü tragedya "Kral Lear" da sergiliyor. Yönetmen Eyre, bu yorumunda oldukça radikal bir tarzla oyunu aile ilişkiler çerçevesinde ele alıyor. "Aile içi ilişkiler, en sıcak ve en yoğun, aynı zamanda en şiddetli tepkisel davranışlara sahne olur." diye açıklıyor yönetmen. "Oyunun seyircide çılgın bir aile kavgasının içine düştüm hissini uyandırmasını istedim" diye de ekliyor. Kral Lear rolünde ise, çok yakınen tanıdığımız ünlü bir isim var, lan Holm. Tiyatronun yanı sıra sinemadan da tanıdığımız Holm, 1982'de "Ateş Arabaları" filmindeki rolüyle Oscar'a aday gösterilmiş ve aynı filmle Cannes Film Festivali'nde "En İyi Yardımcı Aktör Ödülü"nü almıştı, lan Holm'un, Shakespeare oyunlarında ve özellikle de son yorumu olan Kral Lear rolüyle Lawrance Olivier'e rakip olabilecek nitelikte bir aktör olduğu eleştirmenler tarafından kabul ediliyor. Bir ay önce Ulusal Kraliyet Tiyatrosu'nun Cottesloe sahnesinde perde açan "Kral Lear" şu günlerde aldığı eleştirilerle övgü yağmuruna tutuluyor, lan Holm, uzun yıllar sonra bu rol ile tiyatro sahnelerine geri döndü. Yıllar önce bir oyun öncesi yaşadığı "sahne korkusu" kabusu sonrası uzun süre sahnelere çıkmayan Holm, sahne korkusunu da yönetmen Richard Eyre'ın ısrarlı istekleri sonucunda yenmeyi başarmış. Eyre'a tabii ki şu soru sorulmadan edilemiyor, "Bu risk nasıl göze aldınız?" Deneyimli yönetmenin yanıtı ise oldukça kısa. "Bu rol için en iyi onun olduğunu biliyordum." Oyun İstanbul'da Aya İrini'de sahnelenecek, bence bu gösteri de İstanbul izleyicisi için hatırlardan pek silinmeyecek bir özellik taşıyor. Berliner Ensemble Ve gelelim, beklenen buluşmaya: Berliner 20