Dil mi usul mü: Osmanlıca - Tarihi Havadis
Dil mi usul mü: Osmanlıca
dil sanat Tarih
Acizane bir dilci olarak okullarda Osmanlıca okutulmasına karşı değilim. Dur, hemen gitme lütfen. Ortak bir zemin bulmaya çalışacağım. Osmanlıca ile ilgili yapılan mantık dışı yorumları okumakla beraber bir Türkçe öğretmeni, İngilizceyi de az çok bilen birisi ve dünya kültürlerini az çok gören bir birey olarak diyorum ki: Saçmalıyorlar.
"Osmanlıca bir dil değil, saray usulüdür."  diyor İlber Ortaylı. Osmanlıca, Arapça ve Farça sözcüklerden "terkib" edilmiştir, sadece bu tamlamaların sonlarına gelen ekler ile çekimli fiillerin zaman ve şahıs ekleri Türkçe'dir. Buna karşı çıktığımız yok ama sözüm ona çok beğenilen Latin abecesi çok mu kullanışlı? Yazıda akıcılık sağlayabiliyor mu? Estetiği de düşünmek gerek. Yenisey abecesindeki Runik karakterlerin estetiğini de düşünmek gerek. Arap abecesindeki harflerin, kıvraklığından dolayı güzel sanatlara çok işlenmiş, belki de bu yüzden "hat" diye bir sanatının meydana gelmiş olma olasılığını da düşünmek gerek. Konumuz dilin temeli olan harfler değil zaten, dilin kendisi. Mesele Arapça olunca hep bir kusur hep bir kötü oluyor. Osmanlıyı anlamak, geçmişi anlamak ve geleceğimiz (insanlığın geleceği) açısından önemliyse "Osmanlıca" neden okutulmasın?
İKİ AYRI UÇ
Osmanlıcanın okullarda ders olarak okutulmasına katıksız itiraz edenler ile bunu hunharca savunanlar hep aynı eksende: Camii - Kışla. Biri Osmanlıcaya düşünmeden karşı çıkıyor. Sanki Magna Carta'yı ilan etmiş de Recep Tayyip Erdoğan'ın "İsteseler de istemeseler de Osmanlıca öğretilecek" sözlerine bir şey demiyor, karşı tavır takınmıyor. Asıl üzerinde durulması gereken nokta burası. Tepeden inme, hür iradeyi engel kılan, soruşturmaya ve eleştirmeye kapalı olan bu davranışa "Dur!" demeli. Osmanlıcaya veya Arapçaya değil.
Kabe'de Muallakat-ı Seb'a varken bir Türk şairinden söz etse ve beni sustursa biri. Bundan söz etmemin sebebi Osmanlıcanın konuşulması ve anlaşılması için Arapça ve Farsçadan haberdar olmak, bu dillerin kelimelerinin çoğunu bilmek gerekir. Sonrasında da çokça uygulama...
Dile karşı çıkanlardan bahsediyorduk. Uygurlar yerleşik hayata geçince biraz medeniyete kavuşmuş ve sanata yönelmişiz. Türk diye övünülen göçebe millet için tarihte çok az iyi şeyler vardır. Savaş kavramının etrafında dönen yüzlerce yıldan başka elde avuçta bir şey yok. "Dönemin gerektirdiği şey bu" deyip geçebiliriz. Toprak altından çıkarılan kılıç kalkan vardır. Kopuz, altın elbiseli adam ve işte yazıtlardan başka bir şey bilmiyorum.
"Şimdi b..u yedik" (Hikayesi için fotoğrafa tıklayabilirsiniz.)
Dile karşı çıkanları konuştuk ama gözü kapalı itaat edenlere ne demeli peki? Yerleşik hayata geçmemiş Türklerden bahsederken bir hortlak gibi gezen o "kut anlayışı" bu çağda hala hakim. Ulu'l-Emr'e (Müminlerin emiri) kayıtsız şartsız itaatin gerektirdiği bir şey olsa gerek diye Zât-ı şahane-i muhterem ve Sahibü'l-memâlik-i Türkiyye'nin buyurduğu "İdadi'de (lise) lisan-ı Osmanî tahsil edile!" fermanını bila-kaydü'ş-şart kabul eden kafa sanırım Arap abecesiyle yazıldığı için Osmanlıcada (Osmanlı zamanında yaşamış halkta) küfrün hiç olmadığını ve hep menkıbe, hep tefsir ve hep kelam ilminden konuşuluyor sanıyor. #tarih dergisinin Ocak sayısında padişahların sarayda bile vezirlerini Türkçe fırçaladıklarına şahit oluyoruz. Merak eden, ilgi duyan bakabilir.
Ben ne diyorum peki bunca şeyden sonra? Diyorum ki problem(lerimiz)in özünde yatan şeyin dil eğitiminden çok, kutuplaşmanın getirdiği çözümsüzlük. Bu düşmanca tavır hiçbir şeyin çözümü olamaz. Biri "Ben yaptım oldu!", diğeri "SEN dersen itiraz ederim." dedikçe hiçbir yere varamayız. Pratikteki çözüm bu. Teorideyse Osmanlıcanın yanında modern eğitim anlayışının (2005 yılında Türk eğitim sistemine giren yapılandırmacı eğitim ve Bruner'in Buluş yoluyla eğitimi) gerektirdiği şekliyle seçmeli derslerin sayısını artırıp aynı oranda, dikkat ediniz aynı oranda, bu derslerin de tanıtımı yapılmalı. Yani yanlı bir şekilde çocuğu ve ebeveyni belirli derslere yönlendirmemeli, her dersin ve branşın tanıtımı yapılmalıdır. Nihai kararın öğrencide olması dikkate alınarak ebeveyn ve rehberliğin ortaklaşa çalışması da mühimdir. Severek, bilerek ve emek harcanarak yapılan bu seçimde öğrenci, öğretmen, anne-baba ve dolayısıyla (uzak hedef) toplum rahat bir nefes alacaktır.
 Çok itici olduğunu biliyorum ama vurgulamalıydım. Konu hakkında otorite sahibi değilim ama konuyla uzaktan yakından alakası olmayan, bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olan insanımız konuşuyorsa ben neden konuşmayayım ki?
 KAFA Dergisi, Ocak 2015 sayısı, s.7