BİLİM VE TEKNOLOJİ TARİHİMİZ (2) - Kayseri Vizyon KentHaber Gazetesi
by Ömer Faruk Hamurcu · 12 Mart 2018
Beş başlık altında işlenen girişte ilk önce, İslam’da bilim ve teknolojinin yeri, bilime ve ilme teşvik eden ayet ve hadislerle anlatılmakta ve şu noktalar vurgulanmaktadır: Bilim ve teknolojinin en son gayesi, insanı Allah’a götürmektir. Kâinattaki varlıkların hepsi, Allah’ın birer ayeti ve işaretidir. Bu nedenle sadece dinî bilgi değil, her türlü tabiat ve insan bilimleri değerlidir.Beş başlık altında işlenen girişte ilk önce, İslam’da bilim ve teknolojinin yeri, bilime ve ilme teşvik eden ayet ve hadislerle anlatılmakta ve şu noktalar vurgulanmaktadır: Bilim ve teknolojinin en son gayesi, insanı Allah’a götürmektir. Kâinattaki varlıkların hepsi, Allah’ın birer ayeti ve işaretidir. Bu nedenle sadece dinî bilgi değil, her türlü tabiat ve insan bilimleri değerlidir. Yazarın vurguladığı bir diğer husus da şudur: Türkiye de dâhil, birçok ülkede bilim ve teknolojiye karşı olumsuz bir tavır takınılmasının başlıca nedeni onun, Batının elinde kötü kullanılması olmuştur. İnsanlığa maddi ve manevi yönden faydalı bir bilim sistemi ortaya koyan atalarımız, bilimi ahlak kuralları içinde ele almışlardı. Bu nedenle dünyanın selameti için bilim yarışında önderliği yeniden ele almamız gerektiği aşikârdır.
Müslüman bilim adamları İslam tarihinde ilköğretimin geçirdiği evrelerden ve Farabi, İbn Sina, Gazzali, İbn Miskeveyh, İbn Haldun gibi birçok âlimin, çocuk eğitimi sistemleriyle ilgilendiğinden söz edilmektedir. Akademik eğitim ve bilim kurumları olan hastaneler, tıp medreseleri, genel akademi ve üniversiteler (medreseler), özel akademiler, kütüphaneler ile rasathanelerin çalışmaları ve sonraki dönemlere etkileri anlatılmaktadır. İlk çağlardan beri bilimlerin sınıflandırılması konusunda yapılan çalışmalar anlatılırken Aristo ile başlayan ilk sistematik sınıflamanın, daha sonra Müslüman bilim adamlarınca ortaya konan yenilikler ve geliştirdikleri sistemlerle alınan mesafeler örnekler verilerek incelenmektedir. Bilim tarihi ile ilgili eserler 19. yüzyılın sonlarına doğru yazılmaya başlanmış, 20. yüzyılda ise bir disiplin halini almıştır. Çeşitli bilim dallarına göre tertip edilen, İslam öncesi milletlerin ve kendi dönemine kadar İslam medeniyetinin bilimsel tarihini ihtiva eden İbnü’n-Nedim’in “Kitabu’l-Fihrist”i, bu alandaki ilk eser olarak kitapta takdim edilmektedir. Kitabın esas kısmını oluşturan Birinci Bölüm’de bilim dallarının her biri ayrı ayrı ele alınarak önce kısa tarihi bilgi verilmekte, sonra bilim adamlarımızın ortaya koydukları bazı teori, teorem ve hipotezlerden örnekler verilmekte; bilim dallarıyla ilgili teknik ve teknolojik uygulamalara da işaret edilmektedir.
İlk matematik araştırmaları Kıble tayini, namaz vakitlerinin tespiti ve miras paylaşımı gibi ihtiyaçlar nedeniyle Müslümanların en erken ve en çok matematik bilimleri ile uğraştıkları ifade edilmektedir. İlk matematik araştırmalarının, Emeviler dönemine kadar gitse de çalışmaların genellikle Abbasiler döneminde başladığını ifade eden yazar, uluslararası üne kavuşmuş Harizmi ve İbn Türk ile çalışmaların daha da hızlandığını belirtmektedir. 15. yüzyıldan sonra İslam dünyasının çeşitli yerlerinde bazı matematikçiler görülse de, bu alanda fazla ilerleme olmayıp daha çok eskilerin tekrarlandığı ve bir duraklama döneminin başladığı zikredilmektedir. Fatih’ten sonra, Osmanlı medreselerinden felsefe ve matematik bilimlerinin kaldırılması nedeniyle pek çok bilimin gerilediği, 18. yüzyılda ise Batıdan etkilenme ve tercüme döneminin başladığı belirtilmektedir. Bugünkü cebir, trigonometri ve uzay geometrisinin ve Batı-Latin matematiğinin öncüleri olan ilk Müslüman matematikçilerin buldukları ondalık sisteminin, Romalıların ve İslam’dan önceki Arapların kullandıkları sayı sistemlerine göre avantajlı yönleri anlatılmaktadır. Kuzey Afrikalı Müslüman matematikçilerin bulduğu bu sayı sisteminin, daha sonra Avrupa’ya, oradan da bize geçtiği belirtilmektedir. Arap rakamları diye bilinen rakamların ise, aslında Hint rakamları olduğu ve 10. yüzyılda İslam dünyasına geçtiği ifade edilmektedir.
Develi İlçe Milli Eğitim Müdürü Toprak, “2018-2019 yılı hedeflerimizi belirledik”
Next story Kayserispor tesislerini öğrencilere açtı