gece nin sözü
@dasein8·16 sa.·Kitabı okuyor
"Der Tolle Mench" [Kaçık Adam]
Genç Hegel "Glauben und Wissen" [inanç ile Bilgi] (1802) adlı yazısının sonunda "Yeni çağın dininin dayandığı duygu şudur; Tanrı öldü..." diye yazar. Hegel'in sözü,
Nietzsche'ninkinden farklı bir şey düşünür. Bununla birlikte ikisi arasında, kendini bütün metafiziğin özünde gizleyen, özlü
bir bağ bulunur. Paskal'ın Plutarkhos'tan aldığı “Le Grand Pan est Mort" [Yüce Pan öldü!] (Pensees, 695) sözü, karşıt bir te-
melden çıksa da, aynı alana aittir. Biz önce "Fröhliche Wissenschaft" yazısının 125 nolu parçasındaki tüm metne kulak
verelim. Bu parça "Der Tolle Mench" [Kaçık Adam] diye adlandırılmıştır.
Kaçık adam- Öğle öncesi aydınlığında bir fener yakan, pazar yerinde koşarken durmadan "Tanrıyı arıyorum! Tanrıyı arıyo-
rum!" diye bağıran kaçık adamı duymadınız mı? Oradakilerin çoğu tanrıya inanmayanlar olduğu için onun böyle davranması büyük bir kahkahanın patlamasına yol açtı, onu kışkırttılar ."Ne,
yolunu mu şaşırmış?" diye sordu biri. Bir başkası "bir çocuk gibi yolunu mu kaybetmiş" dedi. “Yoksa saklanıyor mu?”,
“Bizden korkuyor mu?”, “Yolculuğa mı çıkmış?”, “Yoksa göçmüş mü?” Onlar birbirlerine böyle bağırarak güldüler. Kaçık
adam onların arasına sıçrayıp bakışlarıyla onları delip geçerek
"Tanrı nerede?" diye sorar, "şunu da söyleyeceğim, onu biz öldürdük -sizlerle ben! Onun katiliyiz hepimiz. Ama bunu nasıl yaptık? Denizi kim içebilir? Bütün çevreni silmemiz için bize bu süngeri kim verdi? Onu güneşinin zincirlerinden kurtarır iken ne yaptık biz yeryüzünde? Nerede gidiyor şimdi dünya, biz
nereye gidiyoruz? Bütün güneşlerden uzağa mı? Sürekli, boş yere geriye, öne, yana, bütün yönlere atılıp durmuyor muyuz? Üst alt kaldı mı? Sanki sonsuz bir hiçte yolumuzu yitirmiyor muyuz? Boş uzayın soluğunu hissetmiyor muyuz? Hava giderek soğumuyor mu? Giderek daha çok, daha çok gece gelmiyor mu?
Öğleden önce fenerleri yakmak gerekmiyor mu? Tanrıyı gömen mezar kazıcılarının yaygarasından başka bir ses duyuyor mu-yuz? Tanrısal çürümeden-Tanrının çürümesinden başka koku duyuyor muyuz? Tanrı çok çürüdü. Tanrı öldü! Tanrı öldü!
Tanrı öldü! Tanrı öldü gitti! Onu öldüren de biziz! Bütün, katillerin katili olan biz nasıl avunacağız? Dünyayı şimdiye dek
elinde tutan, en kutsal, en güçlü olan bizim bıçaklarımızla kana bulandı. Kim temizleyecek bu kam bizden? Hangi suyla arıtabiliriz kendimizi? .Nasıl bir kefalet törenini düzenlesek, hangi kutsal oyunu oynasak? Bu eylemin büyüklüğü bizim için fazla büyük değil mi? Bu ancak eylemi gerçekleştirene yaraşır sayıldığı için bizim tanrı olmamız gerekmiyor mu? Hiçbir zaman daha büyük bir eylem olmadı, şu da var ki, bizden sonra doğacak olan, bu eylem uğruna şimdiye kadarki tarihlerden daha yüksek bir tarihin bir parçası olacak!" kaçık adam burada susar,
dinleyenlere bakar: Onlar da suskun, söylenenleri yadırgamış halde ona bakarlar. Sonunda kaçık adam elindeki fenerini yere atar, fener söner, parçaları çevreye dağılır. Sonra "çok erken
geldim, daha zamanı değildi. Bu tekinsiz olagelme daha yolda, yolculuğunu sürdürüyor. O daha hâlâ insanların kulağına ulaşmadı. Şimşeğin de gökgürültüsünün de zamanı var. Yıldızların ışığının zamanı var, siz yaptıktan sonra bile, görülmüş, duyul-
muş olmak için işin zamanı var. Bu eylem onlara hâlâ en uzak yıldızdan bile uzak, ama yine de bunu onlar yaptı!" Kaçık ada-
mın aynı gün farklı kiliselere daldığı, içerde Requiem aeternam deo’yu söylediği anlatılıyor. Dışarı sürülmüş, sorguya çekilmiş; ama o şu yanıtı vermiş hep "Neden hâlâ buradasınız, niçin tanrıların türbesinde ya da mezarının başında değilsiniz?
Nietzsche'nin Tanrı Öldü Sözü ve Dünya Resimleri Çağı, Martin Heidegger
Düzenlendi: 15 Şub 03:57Gönderiyi direkt paylaşGönderi bağlantısını kopyalaGönderiyi kaydetGönderi bildirimlerini açGönderiyi akışta gizle
@meczupbirhanim·15 Şub 03:46
Gece diyorum. Ne güzel kucaklıyor hüzünleri, ya yalnızlık? Siyah bir iplik gibi sarıyor yürekleri. Peki, ya dua? Ah, dua olmasa, nasıl görünürdü umutlarımızın güneşi? 🌸🍃
Cansu ülkü bir alıntı ekledi.
@Meymasuyu·07 Şub 15:35·Kitabı okudu
Bir zamanlar kasvetli bir geceyarısı,unutulmuş eski bilgilerin,
Uyumak üzereydim,neredeyse başım düşüyordu ki,
Bir tıkırtı geldi birden,sanki kibarca
''Odamın kapısını tıklatan'' diye söylendim ''bir konuk-başka birşey değil,yalnızca bu.''
Ah iyice anımsıyorum ki o hazin Aralıktı;
Ve zemine vuruyorsu sönen her bir közün yansısı.
Sabahı istiyorum şevkle;-Boş yere
O eşsiz ve pırıl pırıl kızın,meleklerin Lenore diye andığı-
Buralarda anılmayacak artık adı.
Ve mor perdelerin belirsiz,hüzünlü,ipeksi hışırtısı
Tir tir titretiyordu beni;
Öyle ki,çarpıntımı bastırmak için tekrarladım,
''Oda kapımdan girme izni isteyen bir konuk bu-
Oda kapımdan girme izni isteyen geç bir konuk-
Başka birşey değildir bu.''
O sıra cesaretimi toplayıp;daha fazla oyalanmadan,
''Sir''dedim ''yada madam affınızı dilerim ama
bir tıkırtıyla geldiniz ve öylesine hafifçe tıklattınız-tıklattınız
Oda kapımı ki duyduğumdan pek emin değilim sizi''
Diyerek kapıyı açtım burada;karanlıktan başka birşey
Orada durdum,korku ve merakla karanlığın içine baktım uzun süre,
Kuşkuyla,kurarak hiçbir ölümlünün cüret edemediği hayalleri;
Ve fısıltıyla söylenen tek sözdü orada ''Lenore?''
Buydu fısıldadığım,mırıltılı bir yankıyla geri gelen
O söz ''Lenore''.Başka birşey değil yalnızca bu.
Odama dönerken alev alev yanark ruhum,
Aynı tıkırtıyı işittim yine ilkinden biraz daha kuvvetlice
''Kesinlikle''dedim.''Kesinlikle birşey var penceremin
Öyleyse neymiş bakalım ve bu esrarı çözelim-
Rüzgardır,başka birşey değil bu.
Açıverince kepengi,eski devirden kalma
Azametli bir kuzgun,kanat çırpıp sallanarak adım attı içeriye,
Ne bir selam verdi ne bir an durdu yada oturdu;
Ama bir Lady'nin yada Lord'un edasıyla tünedi kapımın üstüne-
Oda kapımın üsütnde bir Pallas büstüne kondu-
Kederimi gülümsemeye dönüştürdü,
''Sorgucun kırkılmışsa da hiç kuşkusuz''dedim
''Korkak değilsin sen,gecenin kıyısından gelen
suratsız ve yaşlı kuzgun-Gecenin Plutonian kıyısındaki
saygıdeğer adın nedir,söyle bana''
Kuzgun dedi ki''Bir daha asla''
Çünkü kabul etmeliyiz ki yaşayan kimse henüz mazhar olmadı;
Oda kapısının üstünde bir kuş-
Kuş yada hayvan görmeye oda kapısının üstündeki büstte
Bir isimle ''bir daha asla'' diye.
Ama kuzgun,sessiz büstün üstünde tek başına yalnızca bu sözü
söyledi,sanki bu tek sözle içini dökmüş gibi.
Sonra başka birşey söylemedi-ne de bir tüyünü oynattı-
Ben mırıldanana dek,''Önceden uçtu diğer dostları-
Sabahleyin beni terk edecek,umutlarımın önceden
uçup gittiği gibi..O zaman kuş '' Bir daha asla'' dedi.
Sessizlikten ürküp böylesine uygun bir yanıtla bozulmuş
''Kuşkusuz'' dedim,''Söylediği şey bütün sermayesi
Mutsuz bir sahipten kapılmış,zalim bir
Belanın soluk vermeden izlediği ve izlediği ta ki
Şarkılarının nakaratı olana dek-
Umutlarına ağıt yaktığı
''Asla-Bir daha asla'' nakarattı.
Ama kuzgun hayallerimi tebessüme çevirirken hala,
Minderli bir iskemleyi sürdüm kuşun,kapının ve büstün önüne;
Sonra,çökerek kadife yastığın üstüne,kendimi hayalden hayale
Geçmeye verdim,düşünerek bu eskinin meşum kuşu-
Bu suratsız,çirkin,korkunç,sıska ve uğursuz,eski zaman kuşu
Ne demek istemişti gaklayarak ''Bir daha asla ''diye?
Oturdum bunu bulmaya çalışarak,ama tek söz etmeden
Ateşli gözleri şimdi göğsümün içinde yanan kuşa;
Bunları bulmayı düşünerek oturdum,başım hafifçe eğilirken
Kadife yastığın,lamba ışığının üstünde göz gezdirdiği kumaşa,
O,oturmayacak,ah,bir daha asla.
Derken,bana öyle geldi ki,görünmez bir buhurdanla
Tütsülenip yoğunlaştı hava
Sallanan,adımları tüylü zeminde tıpırdayan meleklerce.
''Zavallı'' diye bağırdım ''Tanrım emanet etti-
Bu meleklere gönderdi seni
Unut-unut ve arın anısından Lenore'un;
İç,ah,iç bu arındırıcı ilacı ve unut bu yitik Lenore'u''
''Kahin''dedim,''Kötülüğün işi-yine de kahin,şeytan yada kuş olsa da-
İster ayartıcı göndermiş olsun,ister fırtına fırlatmış olsun
Seni bu kıyıya,Issız ama korkusuz,bu büyülü ama terkedilmiş toprağa
Bu eve dehşetin uğradığı-söyle bana dosdoğru yalvarırım''
Dedi ki kuzgun ''Bir daha asla''
''Kahin''dedim,''Kötülüğün iş-yine de kahin,şeytan yada kuş olsa da-
Üstümüzde çevrenen Gök adına-ikimizin de tapındığı tanrı adına-
Söyler kederle yüklü bir ruha,uzak Aden'de var mı
Kutlu bir kız meleklerin Lenore diye andığı?
Var mı eşsiz ve pırıl pırıl bir kız meleklerin Lenore diye andığı?
''Ayrılık sözümüz olsun bu''diye bağırdım fırlayarak
''Kuş yada şeytan-''
''Geri git fırtınaya ve gece Plutonian kıyısına,
Yalnızlığımı bozma-bırak kapımın üstündeki büstü.
Çek gaganı yüreğimden ve kapımdan çekip git''
Ve kuzgun asla kıpırdamadan hala oturuyor,oturuyor hala
Sessiz Pallas büstünün üzerinde tam kapımaın yukarısında;
Ve gözleri düş kuran bir şeytanın gözleri gibi,
Ve üstünden akan lamba ışığı zemine düşürüyor gölgesini,
Bir daha asla alamayacak kendisini.....
@fundaceylan·03 Şub 15:00
Gönül bu işte canını yakanı seviyor insan. Bırakıp gitsen de anılar seni o parktaki bankta bırakıyor. Gözlerin o yolda hep onu arıyor. Aşk işte kanatacak ya yaranı... Onun için ağladığın o şarkı çalıyor aniden. Her köşeden o çıkacak ümidiyle bekliyor insan. Yada o köşeden başkasıyla çıkar korkusuyla. Gözlerimi kapatsam ne fayda, gözleri geliyor aklıma. Ne yaparız bir gün karşılaşırsak? Görmezden gelebilirmiyim seni? Deli gibi sarılmak isterken öylece gidermiyim yanından? Bir yabancı gibi... Göğüs kafesimde bir boşluk vardı yıllarca, sen bana sarılınca o boşluk tamamlanırdı. Öyle hissederdim. Sahi, o boşluk nasıl dolar şimdi? Çaresi var mı bunun?
Unutmak mı tek mesele?
Sabahattin Ali'nin bir sözü var;
Ben, ölsem unutamam." diyor.
Ben o gece, o parktaki, o bankta kaldım...
'gece nin sözü' ile ilgili yazarlar