Değişmek neden zor? Feyza Bayraktar Blog Yazısı
"Değişmek zordur”; insanın kulağına klişe bir söz gibi geliyor. O kadar fazla kullanılıyor ki, bazen anlamını yitiriyor bu söz; altı boş kalıyor. Çoğu zaman değişimden anlaşılan, sanki kişi başına gelen bir olay sonucu birden bire aydınlanacak ve o aydınlanmanın verdiği güçle tüm zorluğuna rağmen, birden değişecek oluyor. O aydınlanma kolay kolay yaşanamadığı ve doğa üstü bir güç de gelmediği için o değişim bir türlü gerçekleşemiyor. Kişi aynı yerde, aynı kısır döngüde kalakalıyor; ağzında ise “Değişmek zordur” cümlesi dolanıp duruyor.
Aslında değişmenin zorluğundan önce gerekliliğini anlamak gerek. Evet, ağaç yaşken eğilir, belli bir yaştan sonra değişmek kolay değildir de değişmekten ne anlaşıldığına bir bakmak gerek, değişimi gerçekleştirmek için. Değişmek bir kişinin yapısının tamamen değişmesi demek değildir. Örneğin; kaygıya eğilimi olan bir kişinin “Dünya yansa hasırı yanmaz” şeklinde tanımlanabilecek kadar rahat bir insana dönüşmesini beklemek gerçekçi olmaz. Değişmek, kişinin bambaşka bir insan olması demek değil, kişiye acı veren, onu mutsuz eden düşünce sistemini ve bu sistemle paralel gelişen tutum ve davranışlarını değiştirmesidir. Bu durumda şu soruları sormak gerekir; madem değişim sonucunda kişinin hayatındaki acı azalacak, o zaman neden değişmek istemez insan? Neden değişmek, değişmemekten daha zor gelir? Değişmek ne zaman gereklidir ve şart mıdır?
Hepimiz yıllar içinde deneyimlerimizi baz alarak çeşitli düşünce ve inanç kalıpları ediniriz. O kalıplar o kadar köklü hale gelir ki, o düşünce ve inançların sadece bize ait olduğu gerçekliğinden uzaklaşır, onların evrensel doğrular olduğuna inanmaya başlarız. Bunun sonucunda da biz doğruymuşuz diğerleri yanlışmış, başımıza gelen tüm felaketler, sıkıntılar ise durumların veya başkalarının suçuymuş gibi gelebilir bize. Eğer başımıza gelenlerin sadece bizim suçumuz olduğuna inanıyorsak da geri dönüşün imkansız olduğunu düşünebilir, çaresizlik duygusuna mahkum edebiliriz kendimizi. İşte o anda, sıkıntı vardır, acı vardır ve mutsuzluk bir rutin haline gelmiştir çoktan. Tüm bu döngüden çıkmak için ise bir mucize beklenilmeye başlanır; bir gün gelecek, bir şey olacak ve her şey değişecek. Kişi değişecek. Hayat değişecek. O an beklenilirken ise yıllar geçer. Ömür biter. İşte bu bekleme anını kırmak için gereklidir değişim, kontrolsüz hissedilen anda kontrolü ele alabilmek için gereklidir. Kararlar vermek ve kararların sonuçları ile baş edebilecek kadar sağlam durabilmek için gereklidir. Değişmek, yaşanılan tek bir hayatta değiştirilebilecek şeyleri değiştirmek, değiştirilemeyecek şeyleri de kabul ederek önüne bakabilmesi için insanın, gereklidir. Düşünün; hayatınızdan mutlu değilsiniz, kıstırılmışlık duygusu ile rutininizi yaşıyorsunuz. Peki, bu mahkumiyetten kurtulmak mümkün mü? Gerçekten özgürleşebilir mi insan? Cevap ise; evet. Yeter ki değişimin zorluğunu göze alabilsin, “Yapamam” deyip kestirip atmasın ve tabii yapamamayı “Doğru olan bu, o yüzden aynı yerdeyim” gibi bahanelerle ört bas etmesin...
Diyelim ki geçmişte yaptığınız seçimlerden dolayı pişmanlık duyuyorsunuz. O seçimlerin sonuçları da size acı veriyor. Öte yandan aslında ne yapacağınızı biliyorsunuz, tek yapmanız gereken hareket etmek, ama siz duruyorsunuz, bekliyorsunuz. Neden mi? Çünkü insanın bildiği mutsuzluk, belirsizliğin risklerinden ve olası mutsuzluklarından daha güvenli geliyor insana da ondan! Sonuçta siz beklediğiniz o noktaya yapışıyorsunuz. Senelerce aynı noktada kalıyor, sonrasında da onca yatırım yaptığınız konfor alanından çıkmaktan korkuyorsunuz. Mutsuz da etse, konfor alanı tanıdık, olası acılar belli, o acılarla baş etme yöntemleri de belli; başkalarını suçlamak, hayata öfke duymak, kendini kurban ilan edip bu döngüde çaresizlik duygusuyla acıya yatırım yapmak. Tabii bunu yaparken de kişinin kendi acı çekme kapasitesini yüceleştirmesi, bu düşünceden beslenmesi, tüm bu döngüyü “kabullenmek” sanması da var. Oysa insan mutsuz olduğu hayatında biraz cesur olabilse kendisini mutsuz eden durumları değiştirebilmenin illa ki bir yolunu bulur. Öte yandan değiştirmek, oldurtmaya çalışmak demek değildir, kişi bir şeyin olması için şartları zorlamaktan vazgeçtiği ve yeni bir yol çizdiği noktada değişime adım atmış sayabilir kendisini. Sonuçta değişimin amacı, sıkıntı yaratan düşünce, tutum, davranış ve durumlardan özgürleşmek; daha mutlu bir yaşama adım atmaktır.
Feyza Bayraktar blog