AktüelAnalizHumanizmin Krizi, İnsancıl Aklın Eleştirisi: Miguel Mellino İle Söyleşi
Clinamen: 2015’de, bir dizi olayın Avrupa’nın alışılagelmiş imajını sarstığı sırada meydana gelenleri hatırlayalım; Charlie Hebdo dergisine saldırıdan; referandumun ardından hepimizin yardım için Avrupa’nın seferber olacağını umduğumuz Yunanistan sorununa; ve sınırlayıcı Avrupa politikalarına rağmen Avusturya ile Almanya’da göçmenlerin çoğu kez kucaklayıcı bir tutumla kabul edilmesine yönelik hareketlere dair yeni haberler gelene dek. Bu meseleleri dikkate alırken Buenos Aires’den Miguel Mellino bizim için hep önemli bir konuşmacı olmuştur. Arjantinli bir antropolog, öğretmen, deneme yazarı, araştırmacı ve İtalya’da uzun yıllar yaşamış...
M: Evet, ırkçı bir damar hep vardı. Bu sadece Fanon ve Sartre’ın klasik eleştirilerinin değil, ama aynı zamanda Kuzey Amerika ve Karayipler’deki radikal siyah geleneğin büyük kısmının olduğu kadar sömürge-sonrası çalışmaların da biraz daha barok ve daha az radikal bir yoldan ışık tuttukları bir şey. Ancak, hümanizm için önemli olan başka bir mesele, sorun şu: Sömürgecilik karşıtı mücadelelerden, kölelik direnişleri ve mücadelelerinden, tüm dünyada sömürgesizleştirme veya ulusal özgürlükten, kadın mücadelelerinden, siyah ırkçılığına karşı mücadeleden ve Batılı olmayan kadınlardan bahsetmeksizin, evrensel bir insan fikrini ya da insan hakları tabir edileni kurabilir miyiz? Bu, televizyonda ve kitlesel tartışmalarda “insan hakları”ndan bahsedildiğinde genellikle söylenmeden geçilen bir şey. Yine de, Avrupa hümanizminin gerçek ve dışlayıcı sınırlarının gözden geçirilmesine yardımcı olacak bir husus. Avrupa’da, bu yetersizlik çok dile getirildi. Hümanizmi, ırkçılığı ve sömürgeciliği birleştiren tehdit kamusal tartışmalarda henüz açık değil. Sömürgeciliğin Avrupa tarihindeki, bilgi dağarcığındaki, kültür ve siyasetindeki rolü yalnızca akademik nişlerde, ya da en iyi ihtimalle, Büyük Britanya istisnasıyla birlikte gerçek kamusal tartışmalardan izole tutulan çevrelerde tartışma konusu olmaya devam ediyor. Bu bağlamda amaç, Avrupa’nın sömürgeci geçmişiyle ilgili bir mea culpagerçekleştirmek değil, ama daha çok sömürgecilik-sonrası Avrupa’nın sosyal ve siyasi mekânının maddi oluşumunda sömürgeciliğin maddi kalıtlarını anlamak.
Çeviren: Doğukan Bingöl/Dünyanın Yerlileri
“Bölünmüşlüğün Her İki Tarafından / Mitler ve Masallar” LTL'de Sahnelenecek