Obsesif Kompulsif Bozukluklar | Pdr Günlüğü
Anasayfa / Psikiyatri / Obsesif Kompulsif Bozukluklar
29 Ocak 2014	Psikiyatri Yorum Yapılmamış 1,047 defa okundu
Halk arasında?Takıntı hastalığı?,?Titizlik hastalığı ya da?Vesvese?gibi isimlerle tamımlanan Obsesif kompulsif bozukluk (OKB),psikiyatri literatüründe çok uzun yıllardır bilinmesine rağmen,yakın zamana kadar çok nadir görüldüğüne inanılmaktaydı.Ancak 1980?lerde yapılan toplum araştırmaları, bu kabulün aksine bozukluğun son derece sık olduğunu ortaya koymuştur.
OKB,psikiyatrik tanı sınıflandırmasına (DSM-4) göre ?Anksiyete Bozuklukları? içinde yeralmaktadır.Hastalığın temel özelliği; obsesyon ve kompulsiyonlardır. Obsesyonlar; tekrarlayıcı ve zorlayıcı düşünceler, duygu, dürtü ve imgelerdir. Kompulsiyonlar ise; tekrarlayıcı obsesyonların yarattığı anksiyeteyi gidermek olan davranışlar ya da zihinsel eylemlerdir. Obsesyonlar kişide gerginlik ortaya çıkarırken kompulsiyonlar bu olumsuz duyguların azalmasını sağlar.
Nörotransmitter iki sinir hücresi arasındaki bağlantıyı sağlayan kimyasal bir maddedir.Yapılan çalışmalarda bu kimyasal maddelerden biri olan beyindeki serotonin düzensizliğinin, bu bozukluğun gelişmesinde etkili olduğu gösterilmiştir.Beyin görüntüleme çalışmalarında ise, bu kişilerin beyinlerinin bazı bölgelerinde sağlıklı kişilerden farklı olarak kanlanma ve metabolizma artışı saptanmıştır. Genetik çalışmalar OKB?nin ortaya çıkmasında genetik faktörün de etkili olduğunu ortaya koymuştur.
ÇOCUK KARDİYOLOJİSİ Sydenham Koresi?ne ikincil gelişen obsesif belirtiler,
Obsesif bozukluk tanısı koyabilmek için kişinin zihninden atamadığı saçma bulduğu takıntılarının,günlük yaşantısını etkileyecek boyutta olması( en az günde 1 saat), sosyal ve mesleki yaşamını bozması gerekmektedir. Hafif düzeyde görülen obsesif ve kompulsif belirtileri hastalık saymamak gerekir. Yapılan çalışmalar sağlıklı insanlarda da hastalara benzer obsesif düşüncelerin çok sık görüldüğünü göstermektedir.Obsesyonlar; benliğe yabancı, yineleyici ve ısrarcı düşünce,dürtü y ada imgeler olarak yaşanır.yaşanır. Bunlar çoğu zaman hasta tarafından saçma ve mantık dışı olarak nitelendirilir.
Obsesyonların yarattığı sıkıntı duygusunu gidermek için kişi kompulsif eylemlere başvurur.Bu eylemler kısa bir süre için kişinin huzursuzluğunu ortadan kaldırsa da, obsesif düşüncenin tekrar ortaya çıkması ile bu kompulsif eylemler tekrarlanır.Böylece kişi bir anlamda obsesyon-sıkıntı-kompulsiyon döngüsü içinde yaşamaya başlar.Bu döngü bozukluğun başlamasına ve sürmesine neden olmaktadır. Örneğin mikrop bulaşmasından kaygılanan kişi kirli saydığı kişi ya da yerlere temas ettiğinde yoğun sıkıntı duygusu yaşar.Bu sıkıntıyı gidermek için tekrar tekrar ellerini yakamak ya da kıyafetlerini temizlemek ihtiyacı duyarBu durumda sıkıntısını azaldığımı gören kişi kirlilik obsesyonunu yeniden ortaya çıktığında bu bu temizlik davranışlarını tekrarlarBazen kişiler kendilerini kirlettiklerini düşündükleri durum ya da yerlerden kaçınarak da obsesyonların ortaya çıkardığı sıkıntıdan kurtulmaya çalışırlar.
Hastaların çoğunda birden fazla obsesyon ve kompulsiyon mevcuttur. En yaygın görülen obsesyon ?bulaşma? obsesyonudur. Bu hastalar kir ve mikrop bulaşmasından kaygı duyarlar.Bulaştığını düşündükleri şeylerden kurtulmak için aşırı yıkanma ve temizlenme davranışı gösterirler.
İkinci sıklıkla görülen ?Kuşku? obsesyonudur. Unuttuğunu veye eksik bıraktığını düşündüğü şeylerin kendisine ve yakınlarına zarar vereceği düşüncesini yaşarlarBu kuşkularını gidermek için sıklıkla kontrol etme davranışlarına başvururlar.Örneğin hasta ocağı açık bırakarak yangına sebebiyet vereceği endişesiyle evden dışarı çıkarken uzun süren kontroller yapar.
Ayrıca hastalık obsesyonları(AIDS olma vs…) ve filozofik obsesyonlar(?gök neden mavi?,?neden iki gözümüz var?) da görülebilir .
OKB?li hastaların çoğunda aynı zamanda başka bir psikiyatrik rahatsızlık bulunmaktadır. En sık birlikte görülen ruhsal bozukluk; majör depresyondur(%40-70).Hastalar obsesif belirtilerini dile getirmeksizin eşlik eden diğer psikiyatrik bozukluğa yoğunlaşabilirler.
OKB?ye eşlik eden diğer psikiyatrik hastalıklar
Diğer anksiyete bozukluklarından farklı olarak,OKB?de plaseboya yanıt oldukça düşüktür(%5).Bu durum hastalığın oluşumunda biyolojik süreçlerin belirleyici olduğunu gösteren önemli kanıtlardan biri sayılmaktadır.Serotonerjik sistem üzerinde etkili olan ilaçlarla tedaviden başarılı sonuçlar alınmaktadır.Diğer sistemleri etkileyen ilaçlar ise tedavide olumlu sonuç vermez.Serotonerjik sistem üzerinde etkili olan ilaçlar(klomipramin,fluoksetin,fluvoksamin vb…) %55-60 oranında iyi yanıt vermektedir.Bu ilaçların tam etkinliğini değerlendirebilmek için yüksek dozda en az 10-12 hafta kullanmak gerekmektedir.Temel olarak depresyon dozunun iki katı dozu tedavide vermek gereklidir.
Davranışçı yöntem içinde en etkili olan;?yaşayarak üstüne gitme(in vivo exposure)?
ve ?cevap engelleme(response prevention)?dir.Hasta bütün belirtilerini hafiften ağıra sıralar ,belirli bir sırada üstüne gitme egzersizleri yapılır
Sonuç olarak; kronik gidişli, kişinin yaşam kalitesini bozan, kişiler arası ilişkileri olumsuz etkileyen, topluma ciddi sosyo-ekonomik bedeller ödeten önemli bir ruhsal bozukluk olan OKB?nin 1.Basamakta takip ve tedavi edilmesi edilmesi oldukça zordur.Bu semptomlar farkedildiğinde hastaların kapsamlı bir şekilde değerlendirilmek üzere bir ruh sağlığı uzmanına yönlendirilmesi uygun olacaktır. Ayrıca bu sorunları gizleme eğiliminde olan ya da tedavisi konusunda yeterli bilgiye sahip olmayan hastaların bu konuda bilgilendirilmesi, sorunları için uzman yardımı alması konusunda cesaretlendirilmesi tedaviye önemli bir katkı sağlayacaktır.
Önceki Kadınların Erkeklerden Daha İyi Olduğu Şeyler
Sonraki İnsanlardan Beklentiler Hayal Kırıklığı Yaratıyor