Yeni kurulan şehirlerimize veya hükümetin teşvikiyle yükselen yeni şehirlerimize dikkatle baktınız mı hiç? Göğe doğru uzayan bir beton yığını haricinde ne geliyor akla? Numune kabilinden birkaç damla "yeşil alan" da kurtaramıyor manzarayı. Ortalık "bilmemnekent"lerden, "bilmemneşehir"lerden geçilmez oluyor; birilerine sorsanız İstanbul "marka şehir" haline geliyor. "Marka" olmaktan bahsederken şehri "çay markası" kadar itibarlı yaptıklarının farkında değiller tabii. Gözleri rantın sahte parıltısı bürümüş bir kere.
Yeni binalar yapılıyor, yeni yeni "yerler" türüyor, ancak bu "yerler" kesinlikle bir muhit olamıyor, kesinlikle bir semt de olamayacak. Hiçbir özelliği yok, geçmişten gelen bir tat, doku, niteliğe sahip değiller. Yapay mı yapay, bir o kadar da süslü ve çiğler. Köksüzlüğün, mantar gibi bitmenin sembolü olacaklar ancak. On binlerce insana barınak olacaklar ama damakta hiçbir tat bırakmaları mümkün olmayacak. Ne sokakları var, ne caddeleri var, ne de alelade bir semtin bile sahip olduğu kendilerine göre bir havaları. Sadece ve sadece tüketime hitap eden süslü püslü ambalajlar, üst üste konmuş kibrit kutuları ve binlerce yıllık bir şehrin tadını tuzunu kaçıran, canına okuyan bir görüntüleri var elde.
Biri İstanbul'a, diğeri Bursa'ya ait iki resim bu fikri daha da güçlendiren cinsten. İstanbul'un o bildik silüetini bozan gökdelen kepazeliği görüntülerine her geçen gün yeni ucubeler ekleniyor. Resme bakıyorsunuz, ön taraf bildik İstanbul silüetiyken, arkada hayal meyal sezilen ama giderek çoğalan bir karaltı güruhu, bir kirli karanlık peydah oluyor gün geçtikçe. Gün gelecek, silüetin asli unsuru cam kaplı çirkin devler olacak bu gidişle. Bu kadar övünen olursa, olacağı da o tabii.
Bursa ile ilgili resimde de benzer bire durum var. Ancak, orada ön tarafta tarihi bir cami görülürken, arka tarafta gözüken beton yığın hayal meyal değil, bayağı bir belirgin. Adeta birbirine omuz veriyor gibi duran modern zaman canavarları, tüm tipsizlikleriyle ve ruhsuzluklarıyla tarihi mekana gözdağı veriyorlar resmen.
Artık, çevresindeki devler tarafından kuşatılmış bir camiye rastlamak anormal değil, tam tersine gayet normal karşılanıyor. Semtin, mahallenin devrinin kapanmasını ilk önce AVM denen ucbeler müjdeledi, şimdi de "bilmemneşehir", "bilmemnekent" adını taşıyan yeni şehirler, acayip isimli yeni siteler, rezidanslar, bilmemneler! Bina dikmeyi bir şeyler yapmak olarak belleyenler, herhalde kıyamet alametlerinden birisi olan "binanın çoğalmasını" da bilirler. Binalar çoğalıyor, insanın ruhunu, şehrin nefesini sıkan ve daraltan bir cendere git gide daha da fazla gerilip duruyor.
Aynı, mevcut ekonomik sistemin dayattığı insan tipi gibi içi boş, temelsiz, köksüz, sadece ve sadece menfaat ve imaj odaklı "yeni" şehirler, "yeni" siteler, "yeni" yerleşimler peydahlanıyor. Ancak, "yeni" demek her zaman için "eski"nin kötü olduğuna delalet etmiyor. "Eski"nin güzelliği, zerafeti, insan için oluşu, "yeni"ler için söz konusu bile değil.