Erken Menopoz : Prematür Ovaryan Yetmezliği (Pof) - Doç.Op.Dr.İlker GÜNYELİ
Erken Menopoz : Prematür Ovaryan Yetmezliği (Pof)
MAKALE #3497 © Yazan Doç.Op.Dr.İlker GÜNYELİ | Yayın Ağustos 2009 | 17,773 Okuyucu
Prematür over yetmezliği, 40 yaşın altındaki bayanlarda” hipergonadotropik hipogonadizm” (yumurtalığın çalışmamasına bağlı FSH hormonunun kanda artması) gelişmesine bağlı olarak adetin kesilmesidir. Tanısı ise en az 3 aylık oligo-amenore(adetin seyrelmesi yada kesilmesi) durumu ile en az 2 kez yapılan ölçümlerde FSH hormon düzeyinin menopoz değerlerinde çıkması ile konulur. Tanının doğruluğu önemlidir;Çünkü bu durum ovaryan fonksiyonların kalıcı olarak kesilmesini ima eder. Gerçekte POF’lu bayanlar tanıdan itibaren 10 yıllık süre içerisinde aralıklı over fonksiyonu gösterebilirler. Öyle ki tanıdan sonraki yıllarda bazı kadınlarda gebelik dahi gerçekleşebilmektedir. Bu durum tıbba, ilk olarak 1942 yılında Fuller Albright tarafından, “primer ovaryan yetmezlik” adı ile tanıtılmıştır.
Primer amenore (hiç adet görmemiş) vakalarının % 10-30’undan ve sekonder amenore (sonradan adeti kesilenler) vakalarının % 5-20’sinden sorumludur. Ancak POF’ lu kadınların % 90’ında sekonder amenore mevcut iken ancak % 10’unda primer amenore mevcuttur. POF’lu hastalarda tanıdan yıllarca sonra bile % 5-10 oranında spontan gebelik şansı mevcuttur.
RİSK FAKTÖRLERİ: POF oluşumu açısından tanımlanabilen güncel risk faktörleri ;
En ince ayrıntısına kadar yapılan değerlendirmelerde bile, spontan POF ‘un % 90’ında neden bulunamamaktadır. Patofizyoloji’de rol oynayan 2 mekanizma öne sürülmüştür : Over folliküllerinde azalma ve over follikül disfonksiyonu olmak üzere. X kromozomal bozukluklar follikül deplesyonunda rol oynayabilir. Ovaryan follikül disfonksiyonu ise otoimmün ooferitis(vücudun kendi kendine savaşarak yol açtığı yumurtalık iltihabı), düşük follikül topluluğu sayısı ve nadiren de 17 alfa hidroksilaz enzim defekti gibi steroid enzim defektleri nedeniyle olabilir.
d- Tümör/ Malignensiler: FSH salgılayan tümörler premenopozal dönemde son derece nadir olup artmış serum estradiol düzeyleri sayesinde POF’ dan kolaylıkla ayırt edilebilirler. Nadiren Timoma’lar da POF ile bağlantılı olabilir.
2- Özel Tedavi: Tamamlayıcı veya Alternatif tedaviler: Fertiliteyi restore edecek kanıtlanmış bir tedavi protokolü bulunmamaktadır. Bitkisel tedaviler, östrojen eksikliği semptomlarını hafifletmek ve kemik yoğunluğunun devamını sağlamak için bir yöntem olmakla birlikte bu popülasyonda etkileri kanıtlanmamıştır. Bu tür kanıtlanmamış tedaviler,bir komite tarafından detaylı incelenerek “onaylanmış araştırma protokolleri” şeklinde kullanılabilirler.
-Hastalar bu süreçte adet takvimlerini bir yere kaydetmeli ve şüpheli bir adet kesilmesi olursa gebelik testi yapılmalıdır. Steroid ilaçların kontraseptif dozları, replasman dozlarından çok daha yüksek doz hormon içermeleri nedeniyle bunlardan kaçınılmalıdır. POF’lu bir kadın hasta, her halikarda gebe kalmaktan kaçınmak istiyorsa kontraseptif hormonlardan ziyade “bariyer metodları”nı tercih etmelidir. Çünkü yüksek gonadotropin seviyelerine sahip olan ve aralıklı over fonksiyonu gösteren bu tip hastalarda Oral kontraseptifler efektif etki gösterememektedirler.
PEDİATRİK DEĞERLENDİRME: Pubertal gelişiminde yetersizlik olan ve primer amenoresi bulunan çocukların %50’sinde anormal karyotip saptanması beklenmektedir. Bu çocuklarda, en düşük dozdan estradiol replasmanı ile başlanmalı ve doz giderek arttırılarak progestin ilavesinden önce normal puberteye benzer bir durum oluşturulmalıdır. Bu hasta grubunda infertiliteyle ilişki değerlendirilirken son derece hassas davranılmalı, konu bireyselleştirilmeli, gerekirse adolesan psikiyatristinden özel değerlendirme yararlı olabilir.
"Erken Menopoz : Prematür Ovaryan Yetmezliği (Pof)" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Doç.Op.Dr.İlker GÜNYELİ'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 18,364 uzman makalesi arasında 'Erken Menopoz : Prematür Ovaryan Yetmezliği (Pof)' başlığıyla benzeşen toplam 71 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
erken menopoz, prematür menopoz, hipergonadotropik hipogonadizm, hipergonadotropik, fsh hormonu, prematür ovaryan yetmezliği, prematür ovaryan, fuller albright, primer ovaryan yetmezlik
0.04322004 saniye, 11 sorgu