Osmanlı padişahlarına ev sahipliği yapmış Topkapı Sarayı dünyada günümüze gelebilmiş sarayların en eskisi ve genişidir. Osmanlı Türk İmparatorluğunun kalbi, beyni ve her anlamdaki tek merkezi olan sarayı birlikte keşfedelim.
Topkapı Sarayı Osmanlı İmparatorluğu’nun 600 yıllık tarihinde devletin idare merkezi olarak kullanılmış. Birçok tarihi olaya tanıklık etmiş yapı, Osmanlı Padişahlarının yaşadığı saraydır. Topkapı Sarayı, Osmanlı döneminde 4000’e yakın insanı misafir etmiştir.
Fatih Sultan Mehmet tarafından 1478’de inşa ettirilen yapı günümüzde müze görevi görmektedir. İlk defa müze gibi ziyarete başlanması Abdülmecit dönemine rastlamıştır. O dönem İngiliz elçilerine Sarayın hazine eşyaları ve eski eserlerin gösterilmesi bir gelenek haline gelmiştir.
Topkapı Sarayı’nın halka açılması ise Mustafa Kemal Atatürk tarafından 1924 yılında gerçekleşmiş ve günümüze kadar gelmiştir. Topkapı Sarayı, Marmara Denizi, İstanbul Boğazı ve Haliç arasında kalan tarihsel İstanbul yarımadasının ucundaki Sarayburnu’nda Bizans akropolü üzerinde kurulmuştur.
Saray, kara tarafından Fatih Sultan Mehmet’in yaptırdığı Sûr-ı Sultâni, deniz tarafından ise Bizans surları ile şehirden ayrılmıştır. Çeşitli kara kapılarıyla ve deniz kapılarıyla saray içerisindeki değişik yerlere açılan kapıların haricinde, sarayın anıtsal girişi Ayasofya'nın arkasında bulunan Bâb-ı Hümâyûn (Saltanat Kapısı)dur. Topkapı Sarayı yönetim, eğitim yeri ve padişahın ikametgahı olması sebebiyle oluşturulan yapılanmaya uygun olarak iki ana bölüme ayrılmıştır.
Bunlar, birinci ve ikinci avludaki hizmet yapılarından oluşan Birun ile iç örgütlenme ile ilgili yapılardan oluşan Enderun’dur.
Osmanlı Döneminde Topkapı Sarayı'nın en ilgi çekici bölümü Harem olmuştur. Harem Arapça “herkesin girmesine izin verilmeyen kutsal yer” anlamına gelen harem, Müslüman ülkelerde mahrem aile yaşantısını tanımlar. “Harem” kelimesi iki farklı anlamda kullanılırdı. Birincisi “padişahın haremini” yani ailesini, ikincisi ailenin içinde yaşadığı mekânı ifade ederdi. Osmanlı yönetim anlayışına uygun olarak devşirme kapıkulu kadrosunun bir kanadını oluşturan saray hareminin amacı, hanedanı oluşturmasının yanısıra, disiplinli bir eğitimden sonra cariyeleri, Enderun mektebinde yetiştirilen ağalarla evlendirerek bir devlet aristokrasisi yaratmaktı.
Topkapı Sarayı içinde; 4 Avlu, 1 Harem dairesi, Enduren Mektebi, Kutsal Emanetler Dairesi ve Aya İrini yapıları bulunmaktadır.
Saltanat Kapısı - Bab-ı Hümayun
Kapının üzerinde Ali bin Yahya Sofi tarafından yazılmış bulunan celi sülüs hat ile dört satırlık 1478 tarihini veren bir kitabe mevcuttur. Kitabenin altında ve kapının iç tarafında bulunan II. Mahmut ve Abdülaziz’e ait tuğralardan, kapının birkaç defa onarıldığı anlaşılmaktadır. Bab-ı Hümayun’un iki yanında, kapıcılara ayrılmış küçük odalar vardır. Kapının üstünde 1866 yılında yandığı için günümüze ulaşamayan, Fatih Sultan Mehmed’in kendisi için yaptırdığı köşk biçiminde küçük bir daire vardı. Üst katın asıl önemi Beytül mâl (Kapı arası hazinesi) olarak kullanılmış olmasıdır. Padişahın ölen kullarının veya varissiz ölen şahısların alınmayan servetlerinin sultan hazinesine alınmadan önce emtianın yedi sene emanete alındığı mekan olarak kullanılmıştır.
II. Murat zamanında kurulup, zamanla çeşitli değişikliklere uğramakla beraber Osmanlı Devleti'nin son zamanlarına kadar varlığını sürdüren bir saray okuludur. Hıristiyan ailelerden devşirilen çocukların zekî ve gösterişlileri saraya alınarak özel bir şekilde yetiştirilirlerdi. Fatih Sultan Mehmet döneminde geliştirilmiştir.
Enderûn mektebi'ne alınan çocuklara, Kur'an-ı Kerim, tefsir, hadis, kelâm gibi dini dersler, edebiyat, inşa (şiir), dil bilgisi, Arapça, Farsça gibi dil ve edebiyat dersleri ve matematik, coğrafya, mantık gibi müspet ilimler dersleri okutulurdu. Bir taraftan da Osmanlı saray geleneği ve görgüsüyle, protokol kaideleri ve bürokratik işler öğretilirdi. Bunların yanında çeşitli sanat kollarında beceriler kazandırıldığı gibi sportif faaliyetlere de yer verilirdi.
Topkapı Sarayı Ziyaret Bilgisi
Kış Sezonu; 1 Kasım - 15 Nisan arası Müze, Harem ve Aya İrini saat 09:00 - 16:45 arası ziyaret edilebilir.
Yaz Sezonu; 15 Nisan - 1 Kasım arası Müze, Harem ve Aya İrini saat 09:00 - 18:45 arası ziyaret edilebilir.
Müze Giriş Ücretleri Müze Grişi 30TL, Harem Girişi 15TL, Ayairini Girişi 20TL
Topkapı Sarayında güncel ve geleneksel Sergi ve Etkinlikler düzenlenmektedir. Bu Etkinliklere takip etmek için www.topkapisarayi.gov.tr sitesini ziyaret edebilirsiniz.
Sarayda baklava günü, Topkapı Sarayı’nda sümbül zamanı, saray şenlikleri bunlardan bazıları...
Geleneksel Saray Şenlikleri
Geçtiğimiz yıl olduğu gibi bu yıl da Topkapı Sarayı’nda atçılık ve okçuluk gösterilerinin yapılacağı Geleneksel Saray Şenlikleri düzenlenecektir.
Şenlikler kapsamında İstanbul Atlı Okçuluk Kulübü furussiye (tarihi atlı savaş) gösterileri yapacaktır. Topkapı Sarayı Müzesi Enderun Arka Avlusu’nda gerçekleşecek etkinlik müze ziyaretçilerine serbesttir. Gösteri 18 Nisan 2014 Cuma günü saat 10.00’da başlayacaktır.
Topkapı Sarayı'ndan, "Türk Kahvesinin 500 Yıllık Öyküsü" sergisi
Osmanlı topraklarında başlayıp dünyanın öteki ucuna yayılan 500 yıllık bir serüven… Küçük kırmızı bir meyvenin çekirdeğinden dünyanın dört bir yanına yayılan birbirinden farklı sosyokültürel ortamlar…
Topkapı Sarayı Müzesi ile Türk Kahvesi Kültürü ve Araştırmaları Derneği; kahvenin 500 yıllık öyküsünü gözler önüne sermek amacıyla kahve ve kahve kültürüne ait eserleri bir araya getirdi. Başta Topkapı Sarayı Müzesi koleksiyonları olmak üzere pek çok müze, özel müze, kütüphane ve koleksiyonlardan seçilen eserlerden oluşan “bir taşım keyif – Türk kahvesinin 500 yıllık öyküsü” sergisi; kahvenin Osmanlı kültürü içinde oluşturduğu özgün seremoniyi ortaya çıkardı.
Tarihi, kültürel ve sosyal öğeleriyle kamuoyuna sunulacak sergi; kahve bitkisinin botanik özellikleri, dünyadaki yayılımı ve pişirme teknikleriyle birlikte, Osmanlı topraklarında yarattığı sosyal ortama, keyif ve ikram kültürüne, 16.yüzyıldan 20.yüzyıla kadar eserler ve resimler üzerinden tanıklık edecek. “bir taşım keyif – Türk kahvesinin 500 yıllık öyküsü” sergisi sanat ve kahveseverle buluşacak.
“bir taşım keyif – Türk kahvesinin 500 yıllık öyküsü” sergisi 21 Şubat - 15 Haziran tarihleri arasında Topkapı Sarayı Müzesi'nde gezilebilir.
Bu kahve kokulu sergi öncesi ya da sonrası lezzetli kahveler içmek isterseniz İstanbul'da muhakkak kahve içilmesi gereken mekanlar yazımıza göz atmanızı tavsiye ederiz.
Topkapı Sarayı Hakkında Bilmedikleriniz
Sultanahmet denince ilk akla gelen müzelerin arasında gelen Topkapı Sarayı, günümüze kadar ulaşabilmiş en eski ve büyük saraylardan biri olarak kabul edilir. Osmanlı İmparatorluğu'nu yöneten hanedanın 15. yüzyıldan itibaren tüm yaşamına tanık olmuş, görkemli ve gizemli bir yapıdır. Cumhuriyetin ilanının ardından müzeye dönüştürülen Topkapı Sarayı’nda bugün dünyada eşi ve benzeri bulunmayan ve paha biçilemeyen şaheserler sergilenir.
Fatih Sultan Mehmed, fetihten sonra İstanbul'u başkent ilan eder ve tahtını şehre taşır. 1470 yılında ise Topkapı Sarayı'nı yaptırarak buraya taşınır. 700 bin metrekarelik bir alan üzerine kurulan ve uzunluğu beş kilometreyi bulan surlarla çevrilen saray, o döneme kadar yapılanların en heybetlisi olmuştur. Saray, Osmanlı padişahının ve ailesinin ikametgâhı olmasının yanı sıra, devlet yönetimi açısından da merkez konumundaydı. İmparatorluğun bugünkü adıyla Bakanlar Kurulu burada toplanırdı. Hazine, Darphane, imparatorluk arşivleri, imparatorluğun yüksek öğrenim kurumu ve sultanların özel haremi de buradaydı.
1853 yılına kadar en şaşalı dönemini yaşayan Topkapı Sarayı, Osmanlı hanedanının Dolmabahçe Sarayı'na taşınması sonrasında atıl bir durumda kaldı. Cumhuriyetin ilanından sonra restorasyonu yapılıp müzeye dönüştürüldü.
Birinci avlu: “Bab-ı Hümayun” olarak adlandırılan Padişah Kapısı’ndan girilen birinci avluda Çinili Köşk, Arkeoloji Müzesi gibi önemli yapılarla birlikte, darphane, muhafız alayı gibi önemli bölümler yer alır.
Harem: Sultanın annesi Valide Sultan, kız ve erkek kardeşleri, ailenin diğer fertleri ile onlara hizmet eden cariye ile harem ağalarının kaldığı bölüme “Harem” adı verilir. Topkapı Sarayı’ndaki harem, dar ve uzun koridorlardan oluşan 400 odalı bir bölümdür.
Dışarıya kesinlikle kapalı olan harem Osmanlı yaşamının belki de en gizemli yönlerinden biridir. Haremle ilgili yüzyıllardır anlatılan hikâye ve efsaneler bugün hâlâ çekiciliğini koruyor.
Haremin yönetimi Osmanlı'daki en güçlü kadına, sultanın annesi olan Valide Sultan’a bırakılmıştı. Bu nedenle sultanın karısı unvanını alan kadınlar arasında, kendi “şehzade”lerinin (sultanın erkek çocuğu) tahta geçmesi için büyük bir mücadele yaşanırdı.
Topkapı Sarayı'ndaki harem gezisi sultanın annesine tahsis edilen 40 odalı bölümden başlar. Daha sonra yüzlerce yıldır resimlere, fotoğraf ve filmlere ilham veren büyük kubbeli Harem hamamı gelir. Devamında ise içinde çeşme ve havuzların olduğu, 16. yüzyıl Türk çini sanatının en güzel örnekleri ile süslenen sultan salonu bulunur.
Divan odası ve silah koleksiyonu: Divan-ı Hümayun, Sadrazam (baş vezir) başkanlığında yapılan kabine toplantılarının gerçekleştirildiği yerdi. Sultan, bu toplantılara katılmaz divan odasına bakan büyük bir pencerenin ardından dinleyebilirdi. Divan-ı Hümayun'da elçiler ağırlanır ve ziyafet sofraların da burada kurulurdu. Bu bölümde, padişah, saray mensupları ve Osmanlı ordusunun kullandığı değişik çağlara ait silahlar ile başka ülkelerden hediye edilmiş silahların yer aldığı zengin bir koleksiyon da sergileniyor.
Üçüncü avlu: Üçüncü avluda yer alan Bab-üs Saade denilen kapıdan, özel izni olmayan hiç kimsenin giremediği sultanın özel avlusuna geçilirdi. Burası, sultanın elçi olarak kabul ettiği yüksek devlet memurları ile görüştüğü bölümdü. Sultanın taht odasına hizmet edecek kişiler, güvenlik önlemleri nedeniyle sağır ve dilsiz kimselerden seçilirdi.
Dördüncü avlu: Dördüncü avluda, 17. yüzyılda yapılan Bağdat ve Revan Köşkü ile Mecidiye köşkleri bulunuyor. Bağdat Sarayı'nın önündeki teras, İstanbul'da görebileceğiniz en güzel manzaralardan birine bakar.
Topkapı Sarayı Müzesi’nde Neler Var?
Elbiseler:Sarayda sergilenen ve Osmanlı hanedanının özel tezgâhlarda, elde yapılmış kumaşlardan üretilmiş olan kıyafetleri, 15. yüzyıldan itibaren sandıklarda saklanmıştır.
Hazine: Hazine koleksiyonunda, değişik dönemlere ait Türk mücevher işçiliğinin en güzel ve özel parçalarıyla, Uzakdoğu, Hindistan ve Avrupa'dan Osmanlı sarayına gelmiş mücevherler yer alır. Koleksiyonda devlet madalyonları, som altından yapılmış şamdanlar, merasim fenerleri, takılar, hançerler, sarayın sembolü olan Topkapı hançeri, yine dünyanın en büyük ve değerli elmaslarından biri olan Kaşıkçı Elması sergileniyor. Mücevher koleksiyonu, ekstra ücret ödenerek gezilebiliyor.
Kutsal emanetler bölümü: 16. yüzyılda Mısır'ı fetheden Osmanlı İmparatorluğu, burada bulunan ve Müslümanlık için önemli olan kutsal emanetleri İstanbul'a getirir. Topkapı Sarayı'nda saklanan bu emanetler arasında, değerli bir kutu içerisinde Hz. Muhammed'in hırkası en dikkat çekici olanıdır.
Topkapı Sarayı Müzesi salı hariç haftanın 6 günü, 9.00 – 16.00 saatleri arasında ziyarete açık. Ayrı bir ücret karşılığı yapılabilen Harem Dairesi Gezisi ise 9.30 – 15.30 saatleri arasında gruplar halinde gerçekleştiriliyor. Ama yine de siz gitmeden önce mutlaka arayarak teyit edin deriz…
Adres: Saray içi, Sultanahmet
Telefon: +90 212 512 04 80
Topkapı Sarayı ve Ayasofya Müzesi
Bir gün değil, birkaç günün ayrılması gereken, dünyaca ünlü sarayı çok kısa bir şekilde ziyaret edebilirsiniz. Tarihi Yarımada’da mutlaka görülmesi gereken yerler içinde ilk sırada yer alan Topkapı Sarayı’nda Osmanlı İmparatorluğu’nun tüm izlerine yakından şahitlik edeceksiniz. Döneme ait eserler ve eşyaların da yer aldığı sarayda, padişahların ve saray yaşantısının en ince detaya kadar öğrenme şansını yakalayacaksınız. Osmanlı Dönemi’nde kilise olarak kullanılan ancak ardından camiiye çevrilen Ayasofya Müzesi ve Camiisi’nin mimarisi ise sizde büyük bir hayranlık uyandıracak.
Topkapı Sarayı’nı daha detaylı anlattığımız yazımıza da bir göz atın.
müze gez gör topkapı sarayı istanbulda gezi harem gelensel saray etkinlikleri istanbul şehir yaşa keşfet dene şehri tanı dışarı çık kültür sanat