Ana sayfa » Sağlıklı Yaşam » Kış Aylarında Hasret Kaldığımız D Vitamini ile İlgili 10 Gerçek
Yazar: Dr. Derya Güneş
Kuşkusuz güneşin en büyük nimetlerinden biri de vücudumuz için sonsuz faydaları olan D vitamini. Tabii zaman sonbahar ve kış ayları olunca güneş ışınlarına hem daha az maruz kalıyor hem de daha kapalı giyiniyoruz, bu da vücudumuzun D vitamini eksikliği ile karşı karşıya kalmasına sebep oluyor. Bu yüzden bu dönemde bu vitamine özel dikkatimiz ve bilincimiz de artmalı. Gelelim bilmemiz gerekenlere :
1. D vitamininin en büyük kaynağı güneş ışınıdır.
Vücutta yağ dokusunda depolanabilen bir vitamin olan D vitamininin %95’i ciltte güneş ışınları sayesinde üretilmekte iken % 5 kadarı besinlerle elde edilmektedir. Bu besinlerin başında mantar, yumurta, balık, peynir, süt, yoğurt ve tereyağı gelir.
2. D vitamini kas ve iskelet sağlığı için vazgeçilmezdir.
D vitamini sayesinde barsaktan kalsiyum emilimi olması ile kas lifleri ve kemiklerin güçlenmesi ve gelişimi sağlanır ve bu vitamin eksikliğinde kemik erimesi, kas erimesi, çabuk yorulma, sırt ağrısı ve kramplar ile ayrıca çocuklarda büyüme ve gelişme geriliği görülebilir.
3. Kilo kontrolü için mutlaka yeterli düzeyde D vitamini deposu olmalıdır.
D vitamininin hormonal etkilerle insülin direnci üzerinde rol oynadığı ve kilo kontrolü , yeterli metabolik hız ile sindirim sistemi çalışması üzerinde faydalı olduğu bilinmektedir. Zayıflama diyetlerinin başlangıcında vücuttaki D vitamini düzeyinin kontrol edilmesi ve gerekliyse desteklenmesi önerilir.
4. D vitamini kalsiyum dengesinde rol oynayarak kalp ve damar sağlığını olumlu etkiler.
Kalp kası üzerindeki olumlu etkileri ile yeterli seviyede D vitamini deposu olanlarda eksik olanlara göre daha az kalp ve damar hastalığı olduğu görülmüştür. Benzer şekilde diyabet, multipl skleroz ve yüksek tansiyon D vitamini eksikliği ile ilişkilendirilmiştir.
5. D vitamini solunum ve bağışıklık sistemini ayakta tutar.
Birçok vitamin ve mineral gibi D vitamini eksikliğinde de daha sık viral hastalık geçirme olasılığı artar. Sağlıklı bir solunum ve iyi bir bağışıklık sistemi ile daha az hastalıklı bir kış için kanda D vitamini düzeylerini kontrol ettirip gerekirse takviye almakta fayda var.
6. Sinir sistemine olumlu faydalar sunar.
Serotonin salınımı ile yakın ilişkili olan D vitamininin eksikliği durumunda depresyon, kronik baş ağrıları, halsizlik ve ani ruh hali değişikliklerinin daha sık olduğu görülmüştür. Bu durum için güneş ışığının mutluluk vermesinin dolaylı nedeni de denebilir.
7. Güzel olmanın yolu D vitamininden geçer.
Genel zindelik hali dışında özellikle cilt ve saç sağlığında çok önemli rolü olan D vitamininin eksikliğinde bazı cilt hastalıklarının ( sedef ve vitiligo gibi ) ve saç dökülmesinin arttığı bilinmektedir. D vitamini ayrıca yara iyileşmesine de olumlu katkılar sağlar.
8. D vitamini eksikliği bazı gruplarda daha sık görülür.
Güneş ışınları ile yeterince temas etmeyen ofis çalışanları, vücudun güneş ışınları ile D vitamini üretme kapasitesinin azaldığı ileri yaştaki insanlar, koyu tenliler,2 yaş altı çocuklar, epilepsi ilaçları gibi vücudun D vitamini üretmesini engelleyen bazı ilaçları sürekli kullananlar, yağ emiliminin azalması ile D vitamini depolanmasında sorun yaşayan sindirim sistemi bozukluğu olanlar ,kronik böbrek ve karaciğer hastalığı olanlar, obezler, gebe ve emziren anneler ile vejetaryen beslenme tarzı benimseyen insanlarda D vitamini eksikliği daha sıklıkla görülür.
9. Bazı bulgular D vitamini eksikliğini işaret eder.
Sırt ağrısı, kemik ve eklem ağrıları , halsizlik, çabuk yorulma, başta terleme , depresyon, açıklanamayan kilo alma ve/veya sık viral hastalık durumlarında kanda D vitamini düzeylerine mutlaka bakmak gerekir.
10. D vitamini eksikliğinin tedavisi için besinler yeterli olmaz.
Hiçbir besinde güneş ışınlarından üretilebilen kadar D vitamini bulunmadığı için güneşlenmek mutlaka gereklidir. Saat 10.00- 15.00 aralığında güneş koruyucusu olmadan diz ve dirseklerden aşağıyı 15 dk güneşlendirmek yeterlidir.Daha fazlası özellikle cilt kanseri riski taşıdığı için önerilmez. Yeterli güneş maruziyeti olduğu halde kan testinde D vitamini eksikliği olanlar için hekimler tarafından uygun ilaçlar uygun dozda ve sürede önerilip kontrol tetkik zamanları belirlenmelidir.
Sağlığınız eksik kalmasın.
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun olduktan sonra Hacettepe Üniversitesi İç Hastalıkları Kliniği'nde uzmanlık eğitimi almıştır. İzmir’de iç hastalıkları uzmanı olarak görev yapmaktadır.
Öğrendiğinizde Ufkunuzu Genişletecek Spor Kulüplerinin İsminin Önünde Geçen Kalıpların Anlamları