Rüstem Efe – Efelik Ruhu
efelik ruhuHaberler / MakalelerNo Comment on Rüstem Efe
Kurtuluş Savaşı’nın verildiği yıllarda Vatan topraklarının işgalden kurtulması için canını ortaya koyan ancak adı çok bilinmeyen Kahramanlardan biri de;
Ezine’nin ve çevresinin Yunan ve İngiliz hegemonyasından kurtulması için Kuva-yı Milliye güçleri ile müşterek çalışan,Rüstem Efe’dir. (Rüstem Çetinkaya)
Rüstem Çetinkaya, 1887 (Hicri 1303) yılında doğmuştur.1966 yılında, 79 yaşında iken hayata gözlerini yummuştur.Fehmi ve Mustafa Çetinkaya isimli iki erkek evladı vardır.Kendisini yakından tanıyanların verdiği bilgilere göre Rüstem Çetinkaya,güçlü ve iri bir fiziki yapıya sahipti.Kurtuluş Savaşı tamamlandıktan sonra kasaplık işi ile uğraşmıştır.Mustafa Kemal, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktığında Rüstem Çetinkaya, 22 yaşında idi.
Topraklarımızın düşman çizmeleriyle çiğnenmesi,sivil halka yapılan zulüm ve işkenceler onu çok rahatsız etmiştir.Kendisi gibi Vatanseverlerle bir araya gelerek yöremizde işgalci güçlere karşı silahlı mücadeleye girişmiştir.Her yerde cirit atan Yunan birliğini Kızılçeşme mevkisinde arkadaşları ile beraber kıstırarak onlara ağır zayiat verdirmiştir.Bu taarruz yapılmasa işgalci Yunanlılar,yerli işbirlikçilerin verdiği İstihbarat doğrultusunda Ezine’de işaretlenen Türk ahalinin evlerine baskınlar düzenleyecekler ve onlarca sivili öldüreceklerdi.Yine Rüstem Çetinkaya ve arkadaşları,Akköy yöresini işgal altında tutan İngiliz askerlerine Sarımsakçı Köprüsü mevkisinde baskın yaparak onlara ağır zayiat verdirmiştir.
Rüstem Çetinkaya,Atatürk’ün naşının Anıtkabir’e nakledilmesi sırasında Çanakkale’den alınan toprağı Atatürk’ün mezarı için Ankara’ya götüren isimdir.
Son derece gözüpek bir yapıya sahip olan Rüstem Çetinkaya’nın Kahramanca mücadelesi,Gıyas Yetkin isimli yazarın 1963 yılında kaleme aldığı “Ateşten Ateşe” isimli kitapta uzun uzun anlatılmaktadır.Adı geçen kitapta anlatıldığı üzere Rüstem Efe’nin ve arkadaşlarının işgalci güçlerle girdiği çatışmaların bazıları şunlardır:
-Yenilmez, Akça Efe ile Dalkıran’ı çok iyi karşıladı.İki gün sonra Ezineli Rüstem de bir mektupla yola çıktı.Yenilmez, Yalı boyundan Akça ve Dalkıran da dağdan giderek Baharlar Köyünde buluşmaya karar verdiler.Yolda; Yenilmez ve arkadaşı Musa kalabalık bir Yunan birliğine rastladılar.Derhal ateşe başladılar.Silahlarını atıp kaçan Yunan birliği burada dört ölü,otuz iki silah ve erzak yüklü dokuz atı da bırakıp kaçmıştı.Efeler Altınoluk’tan dağa sarıp Akça’nın kafilesine Doyran’da yetiştiler.Köylülerin de candan yardımlarıyla oradan Baharlar’a geçtiler.Burada; Ezine’den Rüstem Efe, Edremit’ten Peynirci Abdullah ve Arnavut Aziz gruplarıyla birleştiler.Yanlarındaki fazla silahları köylülere dağıttılar.
Efeler toplanıp durumu konuştular.Ermeni Çetesinin geçtiği yerlerden gelen bir Köylüden bu vahşi sürü hakkında bilgi alan Akça Efe:
-Arkadaşlar,bunların içinde maalesef Anzavurcu Türkler de varmış.Bunlar kılavuzluyormuş gavur sürüsünü.Onun için bir teklifim var.Biz çatışmayı burada değil başka bir yerde yapalım.Hain gavurcuların kulağı deliktir.Bizi burada sarar ve bastırırlar.Onun için bu gece usulca yer değiştirelim.
Akça’nın fikrini Efeler beğendiler.O gece bütün kafile sessizce bulundukları yol kavşağından ayrılıp bütün çevreye hakim olan çamlık bir tepeye dağıldı.Akça’nın düşüncesinde ne kadar haklı olduğu ertesi sabah anlaşıldı.14.08.1921 pazar sabahı gün doğarken gözcüler,çok kalabalık bir düşman birliğinin akşam bulundukları konaklama yerine doğru indiklerini haber verdiler.Az sonra Ermeniler vadiye inip birleştiler.Bu sırada en öndekiler arasında bir karışıklık oldu.Bir silah patladı.Dürbünle bakan Akça:
-Bizi orada bulamayınca “Yalan Söyledi” diye haberciyi vurdular galiba.Hemen açılıp kuşatalım şu kafirleri.Biz Rüstem Efe ile köyün giriş yollarını keselim.Hüseyin ve Aziz…Biriniz köyün alt başını,biriniz de üst yanını tutarsınız.Dendi Efeler,kuş Uçurtmayalım.
Akça Efe ile Rüstem Efe yolları kestiler.Aradan 20 dakika geçti.Ermeni Çetesinin öncüleri köyden çıkmıştı.Köy sokakları arasında koşuşmalar oluyor, bazı evler yanıyordu.Arada birkaç el silah patladı.Az sonra hepsi atlı olan Çete tamamen köyden çıktı.Arkadan Rüstem Efe’nin köye girdiğini gören Akça:”Yaşa Rüstem Efe!Tam zamanında köye girdin.” dedi.Çetenin önünde kalpaklı ve başlıklı Anzavurculardan on kadarı,şapkalı Ermenilerin arasında gülüşüp konuşarak ilerliyorlardı.Herkes silahını doğrultmuş,eli tetikte heyecandan titriyordu.Akça’nın silahının patlamasını bekliyorlardı.Bulundukları tepeye kadar sokulan bu sürüye açılan çok şiddetli ateş bilhassa ön safları birbirine karıştırdı.
Akça:”Dikkat Çocuklar!Bombalar…” diye bağırdı.İlk bombayı da o fırlattı.Bunu, arkadaşlarının 30’a yakın bombası takip etti.Ön saflar tamamen eridi.Yanlardan Hüseyin ve Aziz,arkadan da Rüstem,sıkı ateş açtıklarından devrilenler çoğalıyordu.Köye doğru sığınmak isteyenler Rüstem Grubundan atılan bombalarla yere serildiler.Sağ kalanlar,Yenilmez Efe’nin çok geniş olan sınırında bir gedik açarak,buradan çemberi yarıp kaçtılar.Efelerden üç hafif yaralı vardı.141 silah toplanmıştı.Bunları köylülere dağıttılar.
Akça Efe,Dokuz arkadaşı ve Rüstem Efe ile beraber Gemedere Çayı’ndan Ayvacık’ın karşısında olan yol çatına indiler.Yolculardan,Ermenilerin Bahçeli’ye doğru geçtiğini öğrenip o geceyi orada geçirdiler.Ertesi sabah Ezine istikametine doğru harekete geçen Efeler,Ermenileri bir daha bulamadılar.Çünkü bu Çete,İngiliz mıntıkasına sığınarak Çanakkale’den Ağunya’ya geçmişti.
Rüstem Efe, Akça Efe ile beraber Geyikli çevresine geldi.Hedefi,burada Yunanlıların kurduğu bir Erzak ve cephane deposu idi.Depoyu,havaya uçurmak üzere nöbetçiler yemeğe oturduğu bir sırada çevirdiler.Muhafız kulübesinden ateş açan Yunanlıları kısa zamanda zararsız hale getirdiler.Sonra cephane ve erzak deposunun kapılarını kırıp içeri girdiler.Buradaki erzakı,Ermeni Çetesinin yaktığı Çamobası halkına dağıttılar.Depoyu da üzerine gaz döküp havaya uçurdular..
About efelik ruhu
View all posts by efelik ruhu →
Şahin Efe Yılmaz-Kuvayı Milliye Efeleri Konferansı