Almanlar kahveyi Sadullah Paşa ile tanımış
Kahve, Avrupa'daki şöhretini Osmanlı ordusunun Viyana'yı kuşatmasına borçludur.
24 Eylül 2013 Salı 15:20
Kahve, birkaç yüz yıldır bütün dünyada en çok tüketilen içeceklerden biridir. Birçok milletin neredeyse “millî içeceği” haline gelmiş olan kahve, Avrupa'daki şöhretini Osmanlı ordusunun Viyana'yı kuşatmasına borçludur.
Miladî 1683 yılında Avusturya'nın başşehri Viyana'yı kuşatan Osmanlılar, bütün gayretlerine rağmen yüksek duvarları aşmayı başaramadılar. Bu esnada esir düşen binlerce Müslüman Türkten bazıları Almanya'nın içlerine gönderildi. Bunlardan biri olan Osmanlı subayı Mehmet Sadullah, yanındaki diğer Türk esirlerle beraber Würzburg şehrine yollandı. Yaklaşık 300 kişilik Würzburg grubunda askerlerin yanı sıra siviller, özellikle de kadın ve çocuklar da vardı.
O yıllarda şarapçılıkla geçimini temin eden Würzburg'da Müslüman Türklerin şehre gelmesi büyük hadise oldu. Küçük bir şehir olmasına rağmen, kilisesi, üniversitesi ve dükkânların bulunduğu meydanı olan Würzburg esirleri içine almak istemedi. Çünkü esirler Müslümandı. Çözüm olarak da, Müslüman esirleri zorla vaftiz ederek Hıristiyanlaştırdılar. Din değiştirmeyen Türklere ağır işkenceler yapıyor, aç bırakıyorlar, hizmetçi olarak dahi evlerine, dükkânlarına almıyorlardı.
Bu baskı dönemi sırasında, gönüllü veya zorla yapılan vaftizler, tören biçiminde kutlanıyordu. Her şeye rağmen tam olarak güvenemedikleri Müslüman Türkleri, günümüzde “Cami Yolu” diye adlandırılan mevkide kervansaray şeklinde inşa edilen bir esir kampına yerleştirdiler.
Würzburg Şehir Kütüphanesi'nde bir de Türk köşesi bulunmakta
Burada zor şartlarda yaşamaya çalışan Türkler, fırsat buldukça kahve pişirip içmeye başladılar. Şarap ve biraya alışkın olan Almanlar bu siyah içeceği merak ederek tadına baktılar. Önceleri pek beğenmedikleri kahve, daha sonraları kendilerine ilginç geldi.
Mehmet Sadullah Bey bir Osmanlı subayı olduğu için Almanlar ona “Sadullah Paşa” diye hitap ediyorlardı. Sadullah Paşa, kahveyi Almanlara takdim edip, tadına bakmalarını istiyordu. Aradan geçen zaman içerisinde vaftiz edilerek Yohan Ernst Nikolaus Şıtraus (Johann Ernst Nicholaus Strauss) adını alan Sadullah Paşa, Würzburg şehrinde bir kahvehane açmak istedi. Uzun süren gayretinin ardından 1687 yılında kahvehane işletmesi açma müsaadesi alabilen Sadullah Paşa'nın yaptığı kahve o kadar fazla içilmeye başlandı ki, Almanların günlük hayatlarının bir parçası oldu.
Zamanla kahve adlı bu alkolsüz Türk içeceği, şarapla rekabet edecek kadar çok tüketilmeye başlandı. Artık yemekten sonra kahve içmek Würzburglu Almanlar için vazgeçilmez bir ritüel haline geldi.
Yıllar yılları kovaladı. Bu zaman zarfında Sadullah Paşa'nın maddi durumu epeyce iyileşti. Würzburg'da evlenen ve çocukları olan esir Türkler iyice kalabalıklaştılar.
Günümüzde Sadullah Paşa ve diğer esir Müslüman Türklerin neslinden gelen binlerce kişi Würzburg, Şıvaynfurt ve Kitzingen civarında yaşamaktadır. 1960 yılında Türkiye'den Almanya'ya çalışmak için giden Türkler de halen yoğun olarak Zellerau semtinde ikâmet etmekteler. Halen Türk tarihinden izler taşıyan Würzburg Şehir Kütüphanesi'nde bir de Türk köşesi bulunmaktadır.
Rıdvan Şentürk yazdı
Güncelleme Tarihi: 02 Ekim 2013, 10:28