Haber: Maliye Bakanı Ağbal: "CHP’nin vaatleri yaklaşık 350 milyar lira tutuyor”
Maliye Bakanı Naci Ağbal, "CHP’nin vaatleri yaklaşık 350 milyar lira tutuyor. Mali disiplini her zaman önemsedik. Muhalefet partilerinin ortaya koydukları vaatlerine baktığımız zaman ciddi tezatlar var” dedi.
Maliye Bakanı Ağbal, İhlas Medya Ankara Temsilcisi Batuhan Yaşar’ın konuğu oldu. TGRT Haber Gündem Özel programında Batuhan Yaşar’ın sorularını yanıtlayan Ağbal, global ekonomide olumlu gelişmelerin olduğunu, 2018 ve 2019 yılı içinde global ekonomide beklentilerin olumlu olduğunu söyledi. Büyüme oranlarının yukarı yönlü devam edeceğini ve ticaretin artmaya devam edeceğini kaydeden Ağbal, “Reel ekonomiye baktığımızda bu kadar olumlu gelişmeler varken tedirginlik üreten gelişmelerde var. 2016 başından itibaren önce Amerika Merkez Bankası sonra da Avrupa Merkez Bankası bir normalleşme süreci içerisine gireceğini açıkladı.
Amerika Merkez Bankası piyasaya bırakmış olduğu parayı yavaş yavaş çekeceğini ilan etti ve bu programı uygulamaya başladı. İkinci olarak; bu normalleşme ile beraber FED’in faiz oranlarını kademeli bir şekilde arttıracağı bekleniyordu ve bu süreçte başladı. 2018 yılında da faiz artırım süreci devam edecek. 2019 yılı içinde benzeri bir beklentinin olduğunu görüyoruz. Avrupa ekonomileri oldukça iyi gidiyor. Jeopolitik riskler zaman zaman olsa da Avrupa ekonomilerinde yatırım tarafı, tüketim tarafı, ihracat tarafı, genel ekonomik beklentiler son derece önemli. Avrupa ekonomilerinin olumlu gitmesinin Türkiye ekonomisine olumlu yansımaları var.
Avrupa Merkez Bankasında da normalleşme süreci beklentisi var. Eylül sonu itibariyle piyasaya para vermeyi bırakacaklar. Normalleşme sürecini yürütürken Avrupa Merkez Bankası daha itiyatlı bir durum sergiliyor. Amerika ekonomisinde çok canlı bir aktivite var. Enflasyonist baskılar yukarı yönlü gidiyor, hem Avrupa’da hem de Amerika’da işsizlik oranının dip yaptığı seviyelerde. Bu da FED’in faizi yukarı çekme politikaları küresel sermaye piyasalarını doğrudan etkiliyor. Şubat ayı başından bu yana bu nedenle bir dalgalanma var. Artan faiz oranları tekrar sermayenin Amerika’ya, Avrupa’ya dönmesine neden olurken bu gelişmekte olan piyasalardan para çıkışını beraberinde getiriyor.
Önümüzdeki süreçte küresel anlamda paranın maliyeti artacak, faiz oranları yukarı yönlü gidecek. İçinde bulunduğumuz dönemde başka bir gelişme de tedirginliği tetikleyen bir olgu olarak karşımıza çıkıyor. O da petrol fiyatları. Özellikle son 2 yıldır olağanüstü artış seviyelerine girdi. Bu hem küresel enflasyonist baskıları arttırıyor hem de bizim gibi petrol ithal eden ülkeler bakımından cari açık üzerinde baskı oluşturuyor. Bugün küresel piyasalardaki dalgalanmaya neden olan önemli faktörlerden bir tanesi de budur. Üçüncü faktör ise Trump’ın yönetime gelmesi ile başlayan korumacılık. Trump yönetiminin küresel jeopolitik bağlamında yürüttüğü politikalar, küresel ekonomiye ilişkin verdiği mesajlar ve yaptığı uygulamalar aslında küreselleşme olgusunun yaygınlaştığı bu dönemden sonra yepyeni bir evreye bizi taşıyor. Amerika şunu söylüyor: Önce Amerika. Dün piyasaları tedirgin eden bir karara imza attılar. Bölgesel ticaret anlaşmaları, serbest ticaret anlaşmaları önüne bir takım ABD yönetimi engeller getiriyor. Küresel ekonominin bu kadar olumlu geliştiği bir evrede korumacılık yönünde atılan adımlar, bunlara ticaret savaşları diyoruz, küresel ekonominin geleceğine ilişkin belirsizlikler oluşturuyor” açıklamasını yaptı.
Küresel faiz oranlarının artması, petrol fiyatlarının yukarı yönlü gitmesi ve korumacılık eğilimlerinin artmasının finansal piyasalar üzerinde bir şok ve dalgalanma etkisi meydana getirdiğini vurgulayan Ağbal, “Bundan en fazla gelişmekte olan piyasalar etkileniyor. Şubat ayından bu yana Türkiye’nin de içinde olduğu gelişmekte olan ülkelerde bir taraftan sermaye hareketlerinde tersine bir gidişat var, faiz oranlarında yukarı yönlü bir gelişme var ve ister istemez beklentileri de olumsuz yönde etkiliyor. Bizim kendimize ait konularımızda var. Son birkaç yıldır içerdeki bir takım siyasi gelişmeler, 15 Temmuz alçak darbe girişiminin oluşturduğu faktörler nedeniyle ekonomide ister istemez yeni bir evreye girdik. 15 Temmuz’dan sonra ekonomide olağanüstü bir daralma beklenirken bunu önlemek için önemli tedbirler aldık. İçinde bulunduğumuz koşullarda enflasyon çift hanede. Bunu süratle aşağı çekmemiz lazım. Büyümeyi yukarıya sürüklediğimiz için cari açık tarafında da yukarı yönlü bir gidiş söz konusu. Küresel piyasalarda paranın kıtlaştığı bir dönemde Türkiye’nin küresel finansman ihtiyacı arttı. Bunları yan yana koyduğumuzda, ayrıca izlediğimiz ekonomi politikaları bağlamında maliye politikasında doğru bir tercihle geçici ve selektif bir maliye politikası izledik.
Global konjonktürle Türkiye’nin içinde bulunduğu sosyoekonomik siyasal koşulları yan yana örtüştürdüğümüzde aslında ekonominin reel tarafında çok güçlüyüz, küreselde de ekonomi çok güçlü. Ama yeni bir olguyla karşı karşıyayız. Küresel bağlamda faiz oranlarının yukarı gittiği, finansman maliyetinin arttığı bir dönemdeyiz, petrol fiyatlarının arttığı bir dönemdeyiz. Bu yeni küresel koşullara, küresel gereklere uygun ekonomi politikalarımızda estetiklerimizi kullanarak yeni bir evreye gireceğiz. Ekonomi politikalarımızda global ekonominin gerekleri Türkiye’nin ihtiyaçlarına göre zaman zaman değişiklikler yapmak yazım. Ne yapacağız? Para politikasında sıkılaşma devam edecek. Para politikasındaki sıkılaşma, küresel piyasalardaki sıkılaşmanın paralelinde, onunla birlikte yürüyen bir politika alanı. Bizim enflasyonu tek haneye çekmek gibi kararlı bir amacımız var. Makro ekonomik istikrar için çok önemli. Maliye politikasında sıkılaşmaya gitmemiz gerekiyor. Para politikasındaki sıkılaşma, maliye politikasındaki sıkılaşma, yeni makro ihtiyati tedbir alanında tüketimi ve beklentileri yönetmeye dönük alacağımız tedbirlerle beraber yeni küresel koşullara uygun makro finansal bir çerçeve oluşturacağız. Bu çerçeve içerisinde gereken tedbirleri alacağız, çok yakında göreceğiz ki Türkiye yeni koşullara kendisini çok hızlı bir şekilde adapte edecek” diye konuştu.
Dövizdeki dalgalanmaya yönelik Batuhan Yaşar’ın sorduğu bir soruyu yanıtlayan Ağbal, “Merkez Bankası, piyasa beklentilerine uygun olarak alması gereken kararları aldı, ileriye dönük olarak gereken her türlü kararı da almaktan kaçınmayacağını ifade etti. Piyasayla şu anda çok güçlü bir iletişim kurdu, ileriye dönük politikaları bakımında yol haritası oluşturdu ve para politikasındaki bu duruşunu kararlı bir şekilde devam ettirecek. AK Parti hükümetleri olarak maliye politikalarında nasıl, ne zaman, ne gerektiyse yaptık. Seçimlerden hemen sonra yapılacaklar ve orta vadeli program ile birlikte yapılacak çalışmalar. Bir; maliye politikası, para politikasına destek verecek. Merkez Bankasının enflasyon ile mücadelesi noktasında gerekli sıkılaşmayı yapacak. Bunu iki kanaldan yapacak. Bir tanesi; bütçe disiplinini güçlendirecek adımlar atacağız. Burada kamunun gelir, gider, kaynak dengesini parasal sıkılaştırmanın gerektirdiği ölçüde sıkılaştıracağız. İkincisi; enflasyonist beklentileri aşağı çekecek şekilde kamu fiyat ayarlamaları, vergi ayarlamaları bütün bu araçları kullanacağız. Para politikası ile maliye politikası arasında oluşturduğumuz bu senkronizasyon, piyasaların Türkiye’ye özgü riskler dediği olumsuz beklentileri de tersine çevirecektir. Son 2 yıldır Maliye Bakanlığı vergi ayarlamalarını yapmak konusunda Merkez Bankasının ihtiyacı olan alanlarda vergi ayarlamalarını yapmadı. Gerektiği alanlarda kamu fiyat ayarlamalarını yapmadı. Enflasyona bağlı fiyat artışlarını farklı araçları kullanarak Maliye Bakanlığı düşürdü. Seçimi atlatacağız, arkasından bütün bu politikalarla ilgili bugüne kadar attığımız adımları çok daha pekiştirecek adımlar atacağız” cevabını verdi.
Son torba’da iki ayrı düzenleme daha yapıldığını kaydeden Ağbal, kamu alacaklarının yapılandırılması kapsamında bütçeden ayrı 15 milyar TL civarında ilave gelir beklenildiğini ifade etti. Benzer ve daha fazla bir geliri gelecek sene de beklediklerini dile getiren Ağbal, “Bu torba tasarı içerisinde imar barışı düzenlemesi yaptık. Bu düzenlemeden de kamu maliyesine önemli bir gelir gelecek. İki aşamalı düşünüyoruz; birincisi bu yıl da gelecek yıl yapmış olduğumuz yeniden yapılandırma ve imar barışı düzenlemelerinin bütçe gelir tarafına son derece olumlu performansı olacak. Yaptığımız emekli aylığı düzenlemelerinin bu gelir artışlarıyla kompanze edileceğini görüyoruz. Hesabımızı zaten bunun üzerine kurduk ama ‘bu iş bitmiştir’ de demiyoruz. Biz kalıcı devam edecek bir program başlattık. Emekli aylığında gider atışlarını kalıcı, dengeleyici Kamu Maliyesi tedbirleriyle düzeltmemiz lazım. Bunun ile ilgili de çalışmalarımız yapılıyor, herhangi bir şekilde vatandaşlarımıza ilave büyük getirecek halimiz yok öyle bir planımız yok ama ekonomideki gelişmeler bütçe dinamikleri bize burada oluşan genişlemenin farklı kanallarla farklı araçlarla dengelerini bileceğini söylüyor zaten bir sürü söylüyoruz para politikasının gerektirdiği mali sıkılaştırmayı bir an önce yapmamız gerekiyor. Bu konuyla ilgili çalışmalarımız var” diye belirtti.
1 Ağaoğlun’dan Muharrem Usta hakkında çarpıcı... 2 Bozdağ"Milletin gözünü boyamak için kılıktan... 3 TFF Olağan Genel Kurul Toplantısı sona erdi 4 Başkan Büyükekşi "Mayıs ayı ihracatı yüzde... 5 Yıldırım’dan İnce’ye TİKA eleştirisi 6 Anadolu Benekli Semenderi görüntülendi 7 Bahçeli'den yeni af açıklaması 8 Yağan yağmurlar barajları doldurdu 9 Fevzi Çakmak Camii ibadete açıldı 10 Servet Yardımcı "UEFA yeni bir heyecan için...