Corona virüsü 1870’ten bu yana dünyayı 14’üncü kez resesyona soktu
Dünya Bankası, salgın nedeniyle 2020'de küresel ekonominin yüzde 5, kişi başı gayri safi yurt içi hasılanın (GSYH) da yüzde 6,2 küçüleceğini tahmin ediyor. Bankanın Kalkınma Beklentileri Grup Direktörü Ayhan Köse ve Kıdemli Ekonomist Naotaka Sugawara'nın çalışmasına göre, Dünya Bankası'nın tahminlerinin tutması halinde, kişi başı GSYH'de yaşanacak olan düşüş, 1870'ten bu yana kaydedilen en büyük dördüncü daralma olacak. Araştırmaya göre 1870'ten bu yana corona virüsü ile birlikte dünya 14'üncü kez resesyona girdi.
10:38 - 8 Temmuz 2020
Dünya Bankası, corona virüsü salgını nedeniyle 2020 yılında küresel ekonominin yüzde 5, kişi başı gayrısafi yurt içi hasılanın (GSYH) da yüzde 6,2 küçüleceğini tahmin ediyor.
Bu öngörünün gerçek olması halinde, dünya ekonomisi İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en derin resesyonunu (gayri safi yurtiçi hasılanın iki veya daha fazla çeyrek yıllık periyotta arka arkaya negatif büyüme göstermesi) ve son 150 yılın en kötü dördüncü ekonomik daralmasını yaşayacak.
BBC Türkçe’nin aktardığına göre, Dünya Bankası’nın Kalkınma Beklentileri Grup Direktörü Ayhan Köse ve Kıdemli Ekonomist Naotaka Sugawara’nın konuyla ilgili yaptıkları analizde, birçok ülkede kişi başı GSYH’nin 1870’ten bu yana en büyük düşüşünü kaydedebileceği belirtildi.
Köse ve Sugawara, “Gelişmekte olan ülkelerin çoğunluğu, son 60 yılın en düşük ekonomik büyümesini yaşayacak ve tamamında 1960’taki küresel resesyondan bu yana ilk kez kişi başı gelirde düşüşler görülecek” dedi.
1876 yılındaki resesyon, 1873 paniği olarak bilinen dönemde başladı. Yaşanan derin mali kriz nedeniyle Avrupa ve Kuzey Amerika’da başlayan resesyon 1879 yılına kadar sürdü.
Bu dönemde küresel ekonomiyi olumsuz etkileyen gelişmeler arasında ABD’de yüksek enflasyon, başta demiryolları olmak üzere çok yüklü miktarlarda yapılan spekülatif yatırımlar, Almanya ile ABD’de çift metal para sisteminden altının kullanıldığı tek para sistemine geçilmesi ve Fransa-Prusya Savaşı yer alıyor.
1882 ile 1885 yılları arasında ABD’de görülen resesyon nedeniyle küresel ekonomi de küçüldü.
ABD’de 38 ay devam eden bu resesyon, tarihte ülkenin gördüğü üçüncü en büyük yavaşlama oldu.
ABD’de Mayıs 1884’de Grant and Ward adlı kurumun batmasının sonucu hisse piyasalarında sert satışlar görüldü.
1893 yılında yine ABD’de başlayan bu derin ekonomik krizin etkileri 1897’ye kadar devam etti.
ABD tarihinde ilk kez, işsizlik oranı yıllarca yüzde 10’un üzerinde kaldı.
AyrIca, birçok sektörde üretimin durmasıyla ekonomi küçüldü ve birkaç yıl boyunca deflasyon görüldü.
1907 yılında yine borsaların çöküşüyle başlayan panik, 20’nci yüzyılın ilk mali krizine yol açtı.
Bu yıl, 1930’daki Büyük Buhran’dan sonra dünya ekonomisinin en büyük daralmayı yaşadığı dönem olarak tarihe geçti.
Ekonomistler, tarih anlatımında bu dönemde yaşanan ekonomik krizin Birinci Dünya Savaşı’nın gölgesinde kaldığını düşünüyor.
Birinci Dünya Savaşı’na giden süreçte devletler arasındaki askeri tansiyonun yükselmesi küresel piyasalarda ciddi satışların yaşanmasına ve bu da finansal bir krizin tetiklenmesine yol açtı.
Londra’daki King’s College’tan Modern Tarih Öğretim Üyesi Prof. Dr. Richard Roberts, “Ağustos ve Eylül aylarında altı hafta boyunca Yeni Zelanda, Tokyo ve Denver Maden Borsası hariç dünyadaki tüm borsalar kapalı kaldı” dedi.
Birinci Dünya Savaşı’nın yarattığı ekonomik sorunlar dört yıl süren bir resesyona neden oldu.
Savaş’ın son dönemlerinde, 1917 yılında başlayan yavaşlama, dört yıl boyunca etkisini gösterdi.
Büyük Buhran döneminde ABD’nin Chicago kentinde işsizler ücretsiz çorba kuyruğunda beklerken…
20’nci yüzyılın en derin ekonomik krizi olan Büyük Buhran, 1929 yılında New York Borsası’nın çökmesiyle başladı.
Büyük Buhran’ın ardından başlayan toparlanma süreci devam ederken, küresel ekonomi 1937 yılında yeniden krize girmeye başladı.
ABD Ekonomik Araştırmalar Dairesi’ne göre, Mayıs 1937 ile Haziran 1938 arasındaki bu daralma, ABD’nin 20’nci yüzyılda yaşadığı en derin üçüncü ekonomik küçülme oldu.
ABD’de reel GSYH yüzde 10 düşerken, işsizlik de yüzde 20’yi aştı. Sanayi üretimindeki düşüş ise yüzde 32’ye ulaştı.
Ekonomistler, krizin arkasında Fed ve ABD Hazine Bakanlığı’nın uyguladığı politikalar ile mali sıkılaştırmanın piyasada likiditenin azalmasının yattığını söylüyor.
70’ten fazla ülkenin katıldığı savaş, Avrupa ve ABD’de yarattığı etkilerle küresel ekonominin temellerinde ciddi değişimlere yol açtı.
İkinci Dünya Savaşı’nın ardından yaşanan krizin atlatılmasıyla ekonomik canlanma süreci başladı.
Ancak 1970’lere gelindiğinde küresel ekonomi resesyon ile yüksek enflasyonun aynı anda görüldüğü stagflasyon dönemine girdi.
Bunu tetikleyicisi, 1973 yılındaki petrol krizi ve ABD Başkanı Richard Nixon’ın aldığı bir dizi kararla Bretton Woods sisteminin sona ermesi oldu.
Bu kriz, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeleri etkiledi. ABD ve Japonya gibi ülkeler krizden nispeten erken çıkarken, diğer OECD ülkelerinde başta işsizlik olmak üzere krizin etkileri 1980’lerin ortasına kadar sürdü.
İkinci Dünya Savaşı’nın ardından bu döneme kadar görülen en derin kriz olarak kayıtlara geçti.
1990’lara gelindiğinde dünya düzeninde bir dizi önemli değişiklik yaşandı.
Bir yanda Soğuk Savaş’ın sonu, diğer yanda da Körfez Savaşı ile yaşanan petrol krizi küresel ekonomi üzerinde baskı yaratmaya başladı.
Devletlerin savunma harcamalarının düşmesi, borçlanmanın artması, tasarrufun azalması ve 1980’lerdeki patlamanın ardından inşaat sektörünün yavaşlaması makroekonomik dengeleri bozmaya başladı.
ABD’de düşük gelirlilere yüksek faizle verilen subprime mortgage kredilerinin geri ödemelerinde yaşanan sorunlar emlak sektörünün çökmesine neden oldu.
Uluslararası Para Fonu’na (IMF) göre, “Büyük Buhran’dan bu yana görülen en ciddi ekonomik ve finansal çöküş” yaşandı.
Hindistan’da yoksullara yardım dağıtılırken…
Dünya Bankası, corona virüsü salgını nedeniyle küresel ekonominin yüzde 5; kişi başı GSYH’nin de yüzde 6,2 azalacağını öngörüyor.
Çin’de Aralık ayı sonunda ilk kez ortaya virüs nedeniyle dünya genelinde bir dizi önlem alındı.
ABD Almanya Amerika Avrupa Çin dizi Dünya FED Fransa Hindistan Japonya Kuzey Amerika New York Sanayi Yeni Zelanda
Son güncelleme: 11:05 08.07.2020