Tarihin İlk Müslüman Türk Devleti: Karahanlılar - Türktoyu - Türk Dünyasını Keşfet
Karahanlılar Devleti, 9.yy'dan 13.yy'a kadar Doğu Türkistan toprakları üzerinde hüküm sürmüş bir Türk devletidir. İslamiyeti kabul ederek ilk Müslüman Türk Devleti olmuşlar, ve bu dönem içerisinde Türk kültürü ve medeniyetini yayma ve geliştirme vazifesini üstlenmişlerdir.
Karahanlı Türkçe'sini devletin resmi dili olarak kullanan Karahanlılar, 10-12. yy Doğu Türklüğü üzerinde müşterek bir yazı dili kullanılmasını sağlamış, bilim, müzik, sanat, edebiyat gibi dallarda Türk dünyasının en parlak dönemlerinden birisini yaşatmıştır. Batıya doğru süren göçler ile birlikte kültür ve medeniyet Anadolu sahasına yayılırken Orta Asya Türkleri açısından da mevcut kültür ve medeniyetin artmasında olumlu yansımalar net bir biçimde görülüyordu. Şehirlerde sanat ve edebiyat ise hızla yayılıyordu.
Registan Medresesi (Semerkant)
Karahanlıların İslamiyeti kabulü sonrasında ister istemez, kendi milli kültürleri ile İslam kültürü yoğrulmuş ve uzun bir zaman dünyanın önemli bir bölümüne hakim olacak Türk-İslam kültür ve medeniyetinin de temellerini atmışlardır. Karahanlı Devleti çağında en yüksek kültür ve medeniyet çağına ulaşılmıştır. Türk Dünyası adına birçok bilim adamı ve sanatkar yetişmiştir. Bu insanlar sadece Türklük adına değil, başta Doğu dünyası olmak üzere insanlığın gelişimi açısında da önemli katkılar sağlamışlardır.
Karahanlı devlet adamları, şairlere ve yazarlara değer veriyor ve onları ödüllendiriyordu. Bu konuda en iyi örnek ise Kaşgarlı Mahmut'un Divanü Lugati't-Türk eserini Abbasi Halifesi Muktedî-Biemrillah’ın oğlu Ebü’l-Kasım Abdullah’a sunmasıdır. Kaşgarlı Mahmud’un bu eseri incelendiğinde, Türk kültür ve medeniyetinin birçok malzemesi ile karşılaşılacaktır.
Kaşgarlı Mahmut-Divanü Lugati't-Türk
Karahanlılar döneminde Kaşgar, Balasagun, Semerkant başta olmak üzere bütün Maveraünnehir yüksek ilim ve kültür merkezi olmuştur. Ülkede medrese, cami ve kervanlar açılmaya başlanmıştır. Bu dönemde İslam altın çağını yaşamıştır. Asya’da Biruni, İbn'i Sina, Farabi gibi onlarca bilim adamı yetişmiştir. Önemli eserler kaleme alınmıştır. Bu eserler hem Türk-İslam medreselerinde, hem de Avrupa Üniversitelerinde okutulmuştur.
Karahanlı Devleti 10-12. yy Türk toplumu içerisinde en gelişmiş, en medeni toplumlardan biri olmuştur. Karahanlı Türkçesi, Müslüman Karahanlı Devleti’nin resmi dili olmuştur.Kur’an-ı Kerim ilk defa Karahanlı coğrafyasında bu dil ile Türkçeye çevrilmiştir.
KarahanlılarOrta Asyakarahanlı türkçesi