Doğan’ın eserlerinde teşhis, tespit ve çözüm önerileri var
Türk kültür ve düşünce hayatının önemli simalarından D. Mehmet Doğan için hazırladığı armağan kitabı konu ettiği söyleşiyle şair ve eleştirmen Osman Özbahçe 27.04.2019 tarihinde Server Vakfındaydı.
Mehmet Ali Bulut’un düzenlediği söyleşiye ‘Bizler kendi kıymetlerimize karşı biraz yabanız, onların değerlerinin farkında değiliz’ sözleriyle başlayan Osman Özbahçe; ‘ Sezai Karakoç bugün halen hayatta, şu anda buradan çıkıp on tane edebiyat dergisi alsak Sezai Karakoç’la ilgili yazı göremeyiz. Ama başka bir ülkede olsa, Sezai Karakoç dergisi çıkarılır, enstitü kurulurdu. Böyle büyük değerlerimiz tuhaf bir şekilde yalnızlığa itilmiş durumda’ dedi.
Daha sonra sözü D. Mehmet Doğan’a getiren Özbahçe; ‘ D. Mehmet Doğan aynı zamanda mesai arkadaşım. 10 yıldır TYB’de birlikte çalışıyoruz. Mütevazı, hoşsohbet bir insandır. Çok çalışır, bir gün bakarsınız Ankara’dadır, diğer gün Türkiye’nin diğer bir ucundadır. Yazarlık süreci büyük bir başarı hikayesidir, takdir etmek gerekir diye düşündük. Beşeri yönlerini de ele alarak bir ufuk açalım istedik. Sonuç itibarıyla güzel bir kitap ortaya koyduğumuzu düşünüyorum. Piyasada pek çok armağan kitabı bulunduğunu, bunların tamamına yakınının sipariş usulü yazılarla pek de sistemli olmayan bir şekilde hazırlandığını belirten Osman Özbahçe; ‘ Bu armağan kitapların hiçbiri aklıma yatmadı. Ben böyle bir yöntem yerine Mehmet abinin kitaplarından hareketle düşünce dünyasını ve yazarlık sürecini aşamalandırdım, bölümlere ayırdım. Yazmasını istediğim kişilere belli bir çerçeve belirledim. Okunabilir bir kitap olmasını istedim, dengeli şekilde görsel malzemelerle destekledim. Fakat her şeye rağmen eksikler kaldı. Mesela TYB’deki rolünü tam olarak anlatamadık, kültür adamlığı vasfını da tam anlamıyla ortaya koyamadık.”
“D. Mehmet Doğan’ın otuz civarında kitabı var. Bütün eserlerinin ana fikrinin batılılaşma olduğunu söyleyebiliriz. Teşhis, tespit ve çözüm önerileri ile birlikte cesur bir dili vardır bu minvaldeki yazılarında. Batılılaşmayı soğukkanlı bir üslupta tartışmıştır. Bu konuyu taraf olarak, damardan ve bizden biri olarak tartışmıştır. Bir söyleşide kendisine elini taşın altına koyduğu söylendiğinde ‘ hayır başımı koydum’ demiştir.
İlk kitabı ‘Batılılaşma İhaneti’dir, 1975’te çıkar. Batılılaşmanın örnek alındığı zor bir dönemde Batılılaşmaya karşı çıkmak cesaret ister. Halkın duygularına da tercüman oldu ki bu kitap baskı üstüne baskı yaptı. Bizde fikir kitaplarının çok sattığı pek görülmez, bu noktada da ayrı bir yeri vardır.’
D. Mehmet Doğan’ın sözlüğünün ve sözlük çalışmalarının önemini de şu sözlerle aktardı Özbahçe; ‘Büyük Türkçe Sözlük, onun yaptığı en büyük iştir, neden? Siz yeni bir devlet olarak alfabeyi değiştiriyorsunuz, belli kelimeleri atıp yerine hangi kelimelerin kullanılacağını dayatmışsınız. D. Mehmet Doğan’a kadar onların Dil Kurumu Sözlüğünün karşısına çıkacak sözlük yoktu. Zaten daha sonra onlar da Mehmet abinin sözlüğünü benimsiyorlar. Devletin bir komisyona yaptıracağı işi tek başına yapıyor. Bu çok büyük bir iş, büyük bir hizmettir. Dünyada alfabesi kökten değişen tek milletiz. Bir günde hafızanız sıfırlanıyor. Mehmet Bey, bu durumu kültürel soykırım olarak adlandırıyor.’
Osman Özbahçe, D. Mehmet Doğan’ın İstiklal Marşı şairimize de yoğun bir mesai harcadığını ve onu ‘ camideki şair’ olarak tanımladığını belirtti.
Dinleyicilerin sorduğu sorularla söyleşi hitama erdi.