Home Risk Altındaki Akademisyenler İnisiyatifi'nden Recep Tayyip Erdoğan'a Mektup
İlgi: Türkiyeli akademisyenler ve üniversitelere dair endişelerimiz
Bizler yüksek öğrenim ve araştırma işbirliğinin kalitesini geliştirmek amacıyla bir araya gelmiş örgütleriz. Üyelerimiz ve ortaklarımız arasında Türkiye’den gelen veya Türkiye’de bulunan pek çok kişi ve kurum yer almaktadır. Türkiye’nin yüksek öğrenim ve araştırma sektörüyle ortaklaşa ve karşılıklı fayda sağlayan çalışma geçmişimize çok değer veriyoruz.
Bu nedenle, son zamanlarda Türkiye’deki yüksek öğrenim ve araştırma topluluğu üyelerine yönelik geniş çaplı baskılara dair gelen raporlarla ilgili ciddi endişelerimizi bildirmek üzere bunları yazmak zorunda olmaktan dolayı büyük üzüntü ve dehşet duyuyoruz; bu baskılar içinde soruşturmalar, gözaltılar, sorgulamalar, görevden uzaklaştırma ve atılmalar bulunmakta olup, bütün bunlar uluslararası kabul gören akademik özgürlük, ifade özgürlüğü ve örgütlenme özgürlüğü ilkelerinin açıkça ihlali anlamına gelmektedir; bu ilkeler, kaliteli yüksek öğrenim ve araştırmanın dayandığı ilkelerdir.
Özellikle, Türkiye’deki 89 kurumdan yaklaşık 1.128 öğretim üyesi ve araştırmacı hakkında savcılar tarafından soruşturma açıldığını; bu soruşturmaların sebebinin, söz konusu kişilerin Türk yetkilileri ülkenin güneydoğusundaki gruplarla diyalog çabalarını yenilemeye çağıran bir basın açıklamasını topluca imzalaması olduğunu öğrendik. İmzacılardan bir kısmının halihazırda “terörist propaganda”, “halkı düşmanlığa, şiddete ve suç işlemeye kışkırtma”, “Türk kurumlarına ve Türkiye Cumhuriyeti’ne hakaret” gibi suçlardan ötürü soruşturma geçirdiğini ve suçlandığını; onlarca akademisyenin gözaltına alındığını ve sorgulandığını öğrendik. Ayrıca çok sayıda akademisyenin Türkiye’deki üniversitelerdeki görevlerinden uzaklaştırıldığına, atıldığına veya istifaya zorlandığına dair bildirimler aldık.
Durumu daha etraflıca anlamamıza yardımcı olacak herhangi bir ek veya karşı yönde bilgi paylaşmak isterseniz buna açığız. Aksi takdirde, anlatılan olgulardan, akademisyenlerin hem mesleki olarak kendilerini hem de halkı ilgilendiren konularda şiddet içermeyen bir şekilde görüşlerini halka açıklamasına karşı ciddi ve kapsamlı bir misilleme girişimi bulunduğu anlaşılmaktadır – akademisyenlerin gösterdiği davranış, uluslararası kabul görmüş akademik özgürlük, ifade özgürlüğü ve örgütlenme özgürlüğü standartlarınca korunmaktadır; bu standartlar Türkiye’nin de altına imza attığı Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi ve Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi gibi pek çok belgede yer almaktadır.
Bu akademisyenlere karşı yapıldığı bildirilen yasal, idari ve mesleki işlemlerin meşruluğunu şüpheye yer bırakmayacak biçimde kanıtlayan ve açıkça duyurulan sebepler mevcut olmadığı takdirde –açıkçası biz böyle bir meşruiyet zemini olabileceğini düşünmekte zorlanıyoruz– bu işlemler yalnızca bu kişilerin mesleki ve kişisel selameti açısından değil, Türkiye’nin yüksek öğrenim ve araştırma topluluğunun genel selameti ve ayrıca Türkiye’deki aydınların ve kurumların dünya standartlarında akademik başarıya ilerleyebilmesi açısından da ciddi endişeler uyandırmaktadır. Türkiye’nin, Türk üniversitelerinin ve Türk akademisyenlerin uluslararası bilgi paylaşımı ve gelişiminde tarihsel olarak üstlendiği ve 21. yüzyılda da üstlenmeye devam edeceğini ümit ettiğimiz önemli rol düşünüldüğünde, bu durumu son derece kaygı verici buluyoruz.
Bu nedenle, akademisyenlere, çalıştıkları kurumlara, Türkiye’nin yüksek öğrenim ve araştırma sektörünün itibarına daha fazla zarar gelmesini önlemek için aşağıdaki adımları da kapsayacak şekilde müdahale etmenizi istirham ediyoruz:
Türkiye’nin akademik özgürlük, ifade özgürlüğü ve örgütlenme özgürlüğü dahil, yüksek öğrenim ve araştırmanın asli değerlerine bağlılığının kamuya açık biçimde yeniden teyit edilmesi;
ilgili akademisyenlerin selametinin ve akademik özgürlük, ifade özgürlüğü ve örgütlenme özgürlüğünün gerektiği şekilde koruma altına alınması;
ilgili akademisyenlerin mesleki ve kamusal ilgi alanına giren meselelerde görüşlerini şiddet içermeyen şekilde ifade ettiği için maruz kaldığı soruşturma, kovuşturma, uzaklaştırmaların veya yasal, idari, mesleki işlemlerin durdurulması ve düşürülmesi için yetkili mercilerin ve görevlilerin, makamınızın elindeki bütün uygun yöntemler kullanılarak yönlendirilmesi;
görevlerinden alıkoyulmuş, atılmış, uzaklaştırılmış veya istifa etmeye zorlanmış yahut bu tür işlemlerden başka bir şekilde zarar görmüş bütün akademisyenlerin vakitlice serbest bırakılmasının ve görevlerine iade edilmesinin sağlanması;
bu adımların yürürlüğe girmesine kadar geçen sürede, ilgili akademisyenlere karşı başlatılmış olan bütün işlemlerin Türkiye’nin ulusal ve uluslararası yasal yükümlülüklerine (kanuni haklar, adil yargılanma, akademik özgürlük, ifade özgürlüğü ve örgütlenme özgürlüğünü kapsayan uluslararası kabul görmüş standartlara) uygun şekilde yürütülmesinin sağlanması ve akademisyenlerin gözaltında bulunduğu sürece boyunca selametinin gözetilmesi, avukatları ve aileleriyle görüşme haklarının temin edilmesi.
Konuyla acilen ilgilenmenizi rica ederiz. Sizden en kısa zamanda yanıt almayı ümit ediyoruz. İmzacılar adına irtibat kişisi Robert Quinn, scholarsatrisk@nyu.edu.
Aşağıda imzası bulunan örgütler
Academic Cooperation Association (Akademik İşbirliği Derneği)
American Political Science Association (Amerikan Siyaset Bilimi Derneği)
Association of International Education Administrators (Uluslararası Eğitim İdarecileri Birliği)
Canadian Association of University Teachers (Kanada Üniversite Öğretim Üyeleri Birliği)
Committee of Concerned Scientists (Kaygılı Bilim İnsanları Birliği)
Conference of Rectors of Academic Schools in Poland (Polonya Akademik Okul Rektörleri Birliği)
European Association for International Education (Avrupa Uluslararası Eğitim Birliği)
European University Association (Avrupa Üniversiteleri Birliği)
Foundation for Refugee Students (Mülteci Öğrenciler Vakfı)
German Rectors’ Conference (Alman Rektörler Birliği)
International Council for Science’s Committee on Freedom and Responsibility in the conduct of Science (Uluslararası Bilim Konseyi, Bilim Uygulamasında Özgürlük ve Sorumluluk Komitesi)
Magna Charta Observatory (Magna Charta Gözlemci Kuruluşu)
Mexican Association of International Education (Meksika Uluslararası Eğitim Birliği)
Middle East Studies Association (Orta Doğu Çalışmaları Birliği)
National Tertiary Education Union, Australia (Ulusal Üçüncü Düzey Eğitim Birliği, Avusturalya)
Norwegian Students’ and Academics’ International Assistance Fund (Norveç Öğrenci ve Akademisyenler Uluslararası Yardım Fonu)
Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (Hollanda Sanat ve Bilimler Kraliyet Akademisi)
Scholars at Risk Network (Risk Altındaki Akademisyenler Ağı)
Scholars at Risk Norway Section (Risk Altındaki Akademisyenler Ağı, Norveç Şubesi)
The New Zealand Tertiary Education Union (Yeni Zelanda Üçüncü Düzey Eğitim Birliği)
Ayrıca bilgisine gönderilenler:
Sn. Bekir Bozdag, Adalet Bakanı
Sn. Yekta Saraç, YÖK Başkanı
Sn. Nabi Avci, Milli Eğitim Bakanı
Sn. Yaşar Halit Çevik, BM Nezdinde Türkiye Daimi Temsilcisi
Sn. Zeid Ra’ad Al Hussein, BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri
Sn. Kishore Singh, BM Eğitim Hakkı Özel Raportörü
Sn. David Kaye, BM İfade Özgürlüğü Özel Raportörü
Sn. Federica Mogherini, Avrupa Komisyonu Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikasından sorumlu Yüksek Temsilci
Sn. Thorbjørn Jagland, Avrupa Konseyi Genel Sekreteri
Sn. Philippe Boillat, Avrupa Komisyonu İnsan Hakları ve Hukukun Üstünlüğü Genel Müdürü
Sn. John Kerry, ABD Dışişleri Bakanı
Sn. Samantha Power, ABD Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi
Sn. John Bass, ABD Türkiye Büyükelçisi
Sn. Serdar Kılıç, Türkiye ABD Büyükelçisi
Sn. Stéphane Dion, Kanada Dışişleri Bakanı
Sn. Selcuk Unal, Türkiye Ottawa Büyükelçisi
Füsun Üstel 41 gündür cezaevinde. / It's been 41 days since Füsun Üstel was imprisoned.
Tuna Altınel 38 gündür cezaevinde. / It's been 38 days since Tuna Altınel was imprisoned.