Güneş Sistemi Dışında İki Gezegen
22 April 2009 gokyuzu
Dünya'dan 6 parsek (1 parsek=3.26 ışık yılı) uzaklıkta bulunan bir yıldız sistemi gezegensel iki rekoru elinde bulunduruyor: En hafif Güneş Sistemi dışı gezegen ve sıvı su bulundurabilecek gezegen varlığı.
Gliese 581e'nin kütlesi Dünya'nın sadece 2 katı.
İsviçre Cenevre Gözlemevi'nden Michel Mayor, buluşlarını 21 Nisan'da Hertfordshire, İngiltere'de düzenlenen Astronomi ve Uzay Bilimleri Avrupa Haftası'nda açıkladı. Her iki buluş da Dünya benzeri gezegen arayan gökbilimcileri etkiledi.
Yeni bulunan Gliese 581e adı verilen hafif gezegen, Gliese 581 yıldız sisteminde bulunan 4. gezegen. Yıldızına çok yakın olduğu için yüzeyinin çok sıcak olmasına rağmen, Dünya'nın 1.5 katı bir kütleye sahip olduğu düşünülüyor.
Aynı zamanda 2007'de keşfedilen başka bir gezegen olan Gliese 581d'nin yıldızının etrafında yaşanılabilir (yüzeyinde sıvı suyu barındırabilecek) bir yörüngede döndüğü açıklandı.
Mayor'un takımı, La Silla, Şili'de bulunan Yüksek Kesinlikli Işınsal Hızla Gezegen Arama Projesi (High Accuracy Radial velocity Planetary Search project – HARPS) aletiyle gözlemler yapıyor. Bu alet, çevresinde dönen gezegenlerin yıldıza yarattığı yalpalamaları ölçebiliyor. Bu değişimler küçük olmasına rağmen yıldızın tayfını değiştirebilecek düzeyde.
Pennslyvania State Üniversite'nde yaşanılabilir bölgeler uzmanı Jim Kastings, bu yolla bu kadar hafif bir gezegenin keşfedilmesinin heyecan verici olduğunu düşünüyor.
Şubatta, gezegenin Isı Yayma, Devir ve Gezegensel Geçişi (Convection, Rotation and Planetary Transits – CoRoT) görevinin ölçtüğü en kısa yarıçapı Dünya'nın 1.7'si kadar.
Bu görev, yıldızlarının önünden geçen gezegenlerin sadece yarıçapını ölçebiliyor. Mayor da ise sadece kütle ölçümü var. Ama Gliese 581e'nin yıldızının önünden geçmesini sabırsızlıkla bekliyor.
Gliese 581d yaşanılabilir bölgede. Üst tarafta Güneş Sistemi gezegenleri görünüyor.
Yüksek Kesinlikli Işınsal Hızla Gezegen Arama Projesi'nde yapılan gözlemler, aynı zamanda Dünya'nın 7 kat fazla kütleye sahip Gliese 581d'nin de yörüngesini kesinleştirmeye yardım etti. Önceden bir periyodunun 60 ile 80 gün arasında olduğu düşünülürken şimdi 66.8 gün olduğu kesinleşti.
Almanya'da bulunan Potsdam Enstitüsü'nde görevli Güneş Sistemi dışı gezegen araştırmacısı Werner von Bloh'a göre Gliese 581d yaşanılabilir bir bölgede bulunuyor.
Gliese 581d, Güneş'e göre sönük olan yıldızından üzerinde katı yüzey bulundurabilecek kadar uzakta bulunuyor. Mayor'a göre yüzeyinde okyanuslar bulunma ihtimali var.
Ama Kastings uyarıyor: "Bu gezegen üzerinde yaşam barındırma olasılığı en yüksek gezegen. Fakat, ölçümlere göre kütlesi en az Dünya'nın 7 katı. Eğer 10 katından büyük çıkarsa Neptün ve Uranüs gibi katı bir yüzeyden yoksun olabilir."
← UUİ Sabah Gökyüzünde
Beklenmedik Güneş Işıması →