Anasayfa Gündem Artvin’i Vuran Sellerin Gerçek Nedeni
Yazar Emre Ergül 28 Ağustos 2015
Orman ekosistemleri azaltıldı, Yeşil Yol yeni sellere davetiye çıkarıyor.
Artvin’de sekiz kişinin ölümü, çok sayıda yurttaşın da yaralanmasıyla sonuçlanan sel felaketiyle ilgili bir değerlendirme yapan Orman Yük. Müh. Doç. Dr. Yücel Çağlar, bölgedeki selleri altyapı yetersizliği ve betonlaşmaya bağlamanın yanıltıcı olduğuna dikkat çekerek, “Hemen hemen tümüyle 500-700 metrelerdeki, kısmen de daha yüksek yerlerdeki arazi kullanım biçiminden, doğal orman ekosistemlerinin yerlerinin azaltılmasından kaynaklanmaktadır. Orman ve Su İşleri Bakanı’nın bölgedeki sellerle ilgili açıklamalarına bakılırsa, bölgede hemen hemen her yıl yaşanan bu tür yıkımlardan hiç ama hiç ders çıkarılmamış” görüşünü dile getirdi.
Son 13 yılda yaşamın her alanında yaygınlaşıp kurumsallaşan her türlü aymazlık ve iş bilmezliğin yol açtığı ekolojik ve toplumsal yıkımların “kaçınılamaz bir yazgı olarak” algılanmasının pekiştirilerek iyiden iyiye yerleştirildiğini dile getiren Çağlar, “Böylece ‘sorumsuz sorumlular’ da kolaylıkla sorumluluktan kaçınabilmektedir. Ne yazık ki bilir olması beklenen ilgili meslek örgütleri ile ‘hocaların’ da, yetersiz bilgileriyle yaptığı açıklamalar, bu sorumsuzluğun değirmenine su taşımaktadır. Artvin’de yaşanan sel yıkımlarından sonra yapılan kimi açıklamalar bu gerçeği bir kez daha açıklıkla ortaya koymuştur” diye konuştu.
Sellerin asıl nedeni betonlaşma ve iklim değişikliği değil
“Çoğunluğu Artvin dolayındaki sellerin alçak yerlerdeki ‘betonlaşmadan’, dahası, küresel iklim değişikliğinden kaynaklandığı anlamına gelen söz konusu açıklamalara katılabilmek olanaksızdır” görüşünü savunan Çağlar, Artvin’deki sellere yol açan son yağışların denizden yüksekliği en fazla 500-700 metrelerle, kısmen de daha yüksek yerlerde yoğunlaştığına dikkati çekerek, “Bilindiği gibi bu yükseltilerde ‘betonlaşma’ yok denebilecek düzeydedir. Ancak, bölgede bile ender olarak görülen şiddetli yağışların yanı sıra aşağıda başlıcalarına değinilen olumsuzluklar, bu türden yıkımları kaçınılmazlaştırmıştır” dedi.
Bölgedeki söz konusu yükseltilerde bulunan sığ kök yapısına sahip çaylıklar, kısmen de fındık ve mısırlıkların yaygın olduğuna değinen Çağlar, bu durumun özellikle yüksek eğimli yerlerde toprakların su tutma kapasitesini artırarak belirli bir düzey üzerine çıktığında toprak kaymalarını daha da kolaylaştırdığını dile getirdi ve bölgedeki tarımsal etkinliklerin hiçbir toprak koruma önlemi alınmaksızın yapıldığını kaydetti.
“Yapılaşmalar denetimsiz, isteyen istediği gibi bina yapıyor”
İlgili yönetmeliklerde yapılan değişikliklerle kırsal yerleşmelerdeki arazi kullanımında yaşanan başı bozukluğun iyiden iyiye pekiştirildiğinin altını çizen Çağlar, yine 3194 sayılı İmar Kanunu’nun yine 27 maddesinde yapılan söz konusu değişiklikle “Köy yerleşik alan sınırı içerisinde, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümleri uygulanmaz” kuralının getirildiğini, böylece köy sınırları içinde de toprak koruyucu önlemlerin alınması zorunlu olmaktan çıkarıldığını dile getirdiği değerlendirmesinde ayrıca şu görüşlere yer verdi:
“Bölgedeki akarsularda selleri önleme, en aza indirme amaçlı alt yapı çalışmalarının hemen hemen hiç yapılmamış olması, selleri hem tetiklemiş hem de yaygınlaştırmıştır; ‘Yeşil Yol’ vb yapılaşmalar bu süreci daha da hızlandıracaktır; Bölgede HES’lerin yapım sürecinde yaşanan bitki örtüsü, özellikle de orman ekosistemi yıkımlarının bölgedeki yağışlar-bitki örtüsü dengesini iyiden iyiye bozduğu açıktır; ancak, bu, ötekilerle karşılaştırıldığında, daha alt sıralarda yer alacak bir etkidir.
“Sellerin temel nedenin yalnızca alçak yerlerdeki ‘betonlaşmalar’ olarak algılanmasına yol açabilecek söylemler, bölgedeki yukarıda başlıcaları örneklenen köklü yapısal nedenlerin, dolayısıyla, ‘sorumlu sorumsuzların’ yine gözlerden kaçırılmasına yol açabilecektir. Orman ve Su İşleri Bakanı’nın bölgedeki sellerle ilgili açıklamalarına bakılırsa, bölgede hemen hemen her yıl yaşanan bu tür yıkımlardan hiç ama hiç ders çıkarılmamış.”
Fotoğraf: Artvin’in Hopa ilçesinde aşırı yağışlar hayatı olumsuz etkiledi.DHA