gönderen Oktay D. » 03 Oca 2009, 22:12
Bence yaban sözcüğünü Farsçadan aldığımız kesin. Ancak, Farsçaya nereden geldiği konusunda ben de size katılıyorum. Bir de yaban sözcüğünüñ Türkmencedeki biçimi yāba/yābak olduğu için savıñız oldukça olası görünüyor. Uzun ünlü de cabası. Ancak ben bu sözcüğüñ yābgandan değil de yāba "vahşi, yaban" sözcüğüne çoğul eki +(A)n getirilerek oluştuğunu sanıyorum. Uygurcada da yawa biçiminde olduğunu söylediñiz. Bu savı kanıtlamak için gereken neñ, Orta Farsça dönemindeki Türkçe kaynaklara bakmak. Ancak o dönemlerde okunur durumda pek bir kaynak yok ne yazık ki...
gönderen Temirbek » 03 Oca 2009, 22:25
Bence yaban sözcüğünü Farsçadan aldığımız kesin. Ancak, Farsçaya nereden geldiği konusunda ben de size katılıyorum. Bir de yaban sözcüğünüñ Türkmencedeki biçimi yāba/yābak olduğu için savıñız oldukça olası görünüyor. Uzun ünlü de cabası. Ancak ben bu sözcüğüñ yābgandan değil de yāba "vahşi, yaban" sözcüğüne çoğul eki +(A)n getirilerek oluştuğunu sanıyorum. Uygurcada da yâwa biçiminde olduğunu söylediñiz. Bu savı kanıtlamak için gereken neñ, Orta Farsça dönemindeki Türkçe kaynaklara bakmak. Ancak o dönemlerde okunur durumda pek bir kaynak yok ne yazık ki...
Evet, Türkmencede yâba sözcüğü mevcut, uzun ünlülü.
Türkçedeki bir diğer ya- "yanında olmak, yanına gelmek 2) bitişmek"
yan, yanak, yakın, yağuk (yavuk), yama, yamamak, yamaç, yamak, yaka vb... hep bu kökten gelme.
Belki yar da Türkçe olabilir, yar adından > yarda- "yanında olmak, destek vermek, yardımcı olmak" > yardak "destek, yardım" > yardakçı "destekçi, yardım eden"
En soñ Temirbek tarafından 24 Haz 2009, 16:15 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
gönderen Oktay D. » 04 Oca 2009, 03:50
Ben de aynı görüşteyim ve gösterdiğiñiz diğer sözcükler de oldukça kandırıcı geliyor. Bir de yazılı kanıt olsa, bu bir doktora çalışması olurdu
Bu arada ek +dA- biçimindedir: erdem, istem < izdem, iste- < izde-, ālda-, ... bunlar Eski Türkçe biçimleridir.
gönderen Temirbek » 04 Oca 2009, 17:36
Yazılı kanıt gerekmez bence, Ana Hint-Avrupa dili dedikleri (kurgusal) dili tamamen "yazılı kaynaksız" kurdular, Nişanyan sözlüğünde " * " imiyle verilen tüm ana hint-avrupa kökleri de "yazılı dayanağı olmayan" yeniden kurulmuş (rekonstrüksiyon) köklerdir.
En soñ Temirbek tarafından 24 Haz 2009, 16:18 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
gönderen Oktay D. » 04 Oca 2009, 18:50
HA dillerindeki durum, çok yazılı belge oluşundandır. Ancak yazılı belgeleriñ o döneme ait olmasını beklemiyor kimse. Demek istediğim bir çok yönden yazılı belgelerdeki kullanımlarıñ bunu desteklemesi. Bu kurulan sav oldukça mantıklı olsa da tesâdüf de olabilir. Ancak yiñe de oldukça kandırıcı. Ben aksiniñ olabileceğini düşünmüyorum. Tabî bir Türkolog ne der bilemem.
gönderen Temirbek » 04 Oca 2009, 23:53
kaz ; ~? HAvr *ghans- a.a.
• Muhtemelen bir Hintavrupa dilinden. Karş. Fa ġāz, ESlav gosy, Eİzl gās, Alm gans, İng goose (a.a.). Öte yandan Yak χaas (a.a.).
Demiş Nişanyan, neyse ki ? koymuş, ama yine de "muhtemelen h-a dilinden demekten de kendini alamamış.
Bu bilgi kökten yanlıştır;
Türkçe kaz, Çuvaşça xur, Yakutça xâs vs... Türkçe = Çuvaşça = Yakutça ses denklileri var, bu sözcüğün alıntı olması mümkün değildir.
Diğer Altay dillerinde de aynı kökten ; Mançuca garu "kuğu" , Evenkice gâre "kuğu" , Korece kari "kaz" , Japonca kari "kaz" ...
"A new symposium on the Altaic theory" 1972 Poppe
"An Unabridged Japanese English dictionary " Capt. F. Brinkley , Sanseido 1896 - sayfa 590
gönderen YİĞİT TULGA » 14 Mar 2009, 16:22
"imece" sözcüğünü sorguladığımda Dışkılayan Beyin' in yanıtı şöyle oldu:
imece TS xv ammece/emece köylüye topluca yaptırılan iş < Ar cāmmat amme, kamu " amme
Yiğit TULGA adım ile kısa bir kakınç yazdım:
İmece işi yaptırılmaz, dayatılmaz, gönüllüce yapılır; bu bir!
İmek (etmek, kılmak) (kılmaca, yapmaca, etmece >> imece)
sözcükleri de varken, "ammece" uydurmasını fıydırdığınız yerin ana işlevi "belirsizdir"; bu da iki!
Yoksa biriktirdiğiniz dışkıları dökecek yer mi bulamıyorsunuz? Türkçeye dalaşmayı bırakınız. Çünkü siz uğraştıkça sözlüğünüz de sizin gibi "dışkılayan" bir niteliğe bürünüyor.
En soñ YİĞİT TULGA tarafından 14 Mar 2009, 16:42 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
gönderen Çığırtkan » 04 Tem 2009, 18:30
Bu adam hakkında biraz daha bilgi alabilir miyim sizden, kimdir bu Nişanyan? Ağbaşında aradığımda -özellikle Ekşisözlük, Uludağ sözlük gibi yerlerde- pek bir övmüşler bitirememişler bu adamı, Türkiye ya da Türkçe yolunda işler çevirmediği gün gibi ortada, tersine Türkçe'yi uyduruk bir dilmiş gibi göstermek için yırtınıyor. Bu adam hakkında eğer biliyorsanız daha fazla bilgi alabilir miyim?
En soñ Çığırtkan tarafından 04 Tem 2009, 21:11 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
gönderen Oktay D. » 05 Tem 2009, 02:36
Meydanı boş bırakırsak böyle olur! Bence böyle yaparak bizi kendimize getiriyor. Adamıŋ tutumu sırf yaŋlış olduğu için yararlı oluyor diye düşünüyorum.
gönderen SanalBaba » 18 Şub 2010, 00:02
Sevgin Temirbek üyemiz bir yazı yazmış; Anabet'ten okuyabilirsiniz.
Sevan Nişanyan'ıñ, Taraf gazetesindeki 28.09.2009 târihli Evlek başlıklı yazısından;
Tarımla ilgili çok kelime var halk ağzına Rumcadan aktarılan. Misal: ergátis işçi, ırgat tarım işçisi. Dikráni iki dişli çatal, dirgen aynı. Drapáni Azrailin elindeki alet, tırpan da öyle. Gírisma her çeşit çevirme, kirizma toprağı kürekle altüst etme. Neátos yenilenme, özellikle toprağın yenilenmesi için tarlayı bir yıl boş bırakma, nadas aynı şey. Phyton, okunuşu /fitón/, topraktan biten bitki, çoğulu phytiá (/fitya/); fidan ve fide aynı şey. Kopriá dışkı, gübre bunun tarımsal amaçlı kullanılan çeşidi. Mándra ağıl, mandıra keza. Daha var bir yirmi yirmibeş tane.
Türkler çalışmayi değil ancak, araç gereç adlarını, tarım terimleri öğrenmiş olabilir. Türkçede bu adlar yok mu idi de Yunancalarını Türkçelerin yerine benimsemiş. Yokluğundan degil, komşusuyla ortak dili konuşması gerektiğindendir belki de, oğurla yerlesmistir bunlar da dilimize... Belki de tecim (ticaret) gereğidir... Bunu araştırdıkça bileceğiz.
Ancak Dışkılayan Bey'in yine ortalığı ..oklamış kendince. Türklerde tarım sözcüklerinin Yunancadan alındığını örnekleyerek Türkleri tarım bilmezlikle suçlamış.
Bu densize ne demeli diye düşündüğümde en kısasından şöyle bir yanıt vermeye gerendim:
Türkçeden öteki dillere geçen sözcükleri şöyle bir gözden geçirelim önce:
Şimdi sözcük verdiğimiz dillere bakıldığında Yunanca'nın da epeyi sözcüğü Türkçeden aşırdığı görülüyor. İlginçtir, Ermenice ise daha üstlerde yerleniyor. Şimdi biz diyor muyuz: Bu uluslar bir .ok bilmiyorlar, başka dillerden sözcük çalıp kendilerine dil yapıyorlar, diye...
Bunu ancak alçaklığın, güdüklüğün, ufaklığın, ezikliğin ulayı (ve) yenikliğin kuyruk acısını kılcal damarlarından atamayanlar savlayabilir...
Anlayacağınız; Dışkılayan gibiler kendilerini avundurmak için afkurabilir...
En soñ Oktay D. tarafından 25 Kas 2015, 10:27 tarihinde düzenlendi, toplamda 2 kéz düzenlendi.
gönderen Boraan » 18 Şub 2010, 09:32
öz Üretimle gelen düşünme payı arttıkça yabancı sözcük alımının düşüceği söz konusu say oğur olacaktır. Ancak ileri uygulam iyesi bir toplum değiliz ne yazık ki günümüz itibari ile en basitinden genel ağı bile bütün yersu ABD tarafından kullanmakta ABD istediği öy bu uygulamdan yersu kamusunu yoksun bırakabilir.Önce kendi iç barışımızı sağlayıp acun barışına en büyük katkımız bilinç düzeyini yalnıklığın mutluluğu için arttırmak olmalıdır.Ama görüyoruz kendi içimizde hep bir parçalanma, öbekleşme vardır.Bu da gerçekten kendi tarafımızdan bir nenler üretmeyi acuna yararlı olmayı engellemektedir.
gönderen yigidim » 30 May 2011, 14:09
Oktay D. yazdı: Sözlük zaten Hint-Avrupa dilleri üzerinde öyle bir duruyor ki, Türkçe bir sözcüğüñ eñ eski kökenlendiği tarih 8.yy iken Hint-Avrupa sözcükler İlk Hint-Avrupa (Proto Indo-European) dil köküne değin indirgeniyor. Eğer Türkçeniñ Köken sözlüğünü yapacaksañız Türkçeniñkini yapmalısıñız! Her sözcüğüñ bilinen İlk Türkçe köklerine dek inilmesi gerekir. Hatta Altayca köklerine!!
Özünde suçlanılası Nişanoğlu gibi kötü niyetliler olmamalıdır. Eğer siz alañı boş bırakırsañız böyle durumlar kaçınılmazdır. Bugün geñel ağda Nişanoğlu'nuñ karşısında tek bir sözlük bile yoktur. Bir ilde hırsızıñ olmasını değil, güvenliğiñ olmamasını eleştirmek daha yapıcıdır, çözüm üreticidir.
Bu arada belirtmek isterim ki, eleştiri yaparken de dikkatli olmalıyız. Örñeğin Ermeniceniñ durumunu tartışırken Temirbek, Ermeniceniñ tümce yapısınıñ değiştiğini ve eklemeli olduğunu söyledi. Oysa Hint-Avrupa dilleri başta zaten öyleydi. Örñeğin Latince soñdan eklemeli ve yüklemi soñda (Türkçe gibi illa soñda olmak zorunda değil) bir dildi. Rusça da eklemeli bir dildir. Ancak bu dil öbekleriniñ başkalığı onlarıñ daha ince özelliklerinde yatar. Ermenice, Hint-Avrupa dillerinden; bugünkü Japoncanıñ Altay dillerinden ayrılması gibi ayrılmış değildir. Ermeniceniñ Hint-Avrupa dili olduğuna dair kandırıcı örñekler çok fazla. Ancak Hint-Avrupa dilleri o kadar gedik (istisna) içeriyor ki, bazı kesimler bunu kullanarak bilimselmiş gibi görünen savlar (Ermeniceniñ Hint-Avrupa olmaması gibi) üretebiliyorlar. Altay dilleri bu bakımdan daha uğurludur, ancak günayda o deñli yazılmasına karşın uygunsuz abece değişiklikleri yüzünden birçok yazıt okunamamakta ne yazık ki.
Yazdiklarini katiliyorum ancak dipcende yazdiklarinizin kendinizinde bakanak olmanizi ayrica daha cok dilin gecmis dönemlerini arastirma gerektirdigini belirtmek isterim, dolayisiyla ben iskandinav dillerine bilen bir türk genci olarak olarak Danimarkada Laborant uzmaninyim, latincenin eklemeli olmasi indo dillerinin eklemeli oldugunu göstermez dolayisiyla bu indo dilleri arti sami dilleri sondan eklemeli olan sümerceden daha sonra ki dönemde sümerceden calma akadca diye bir dilden olusma sanskritce diye söylenen dilden olusmadir , bu diller sözcükleri dogrudan alip kendilerice agiz olusturmuslardir, latince ile greekcede eklemeli bi takim sözcükleri vardir apotek örnegi gibi apo- eki indo-europæisk dayatilir gösterilir latince, greekce bunlar türkce gibi sondan degil basina ek getiriyorlar, ancak ilginc olan latincede sondan eklemeli sözcüklerde karsimiza cikyor örnegin –ale, finale, materiale, internationale gibi karisik yapida bir dil sümerceden calma eski akad dili gibi ayrica elimde bulunan iskandinav, hindiliz, alman, betiklerinde etrüsk dili kesinlikle gecmez oysa etrüsk latinceden ayrica greekceden de eski bir dildir, üstelik yapi olarak türk dili yapilarina benzer kesinlikle latince, greekce gibi indo-europæisk dilleri gibi bükümlü bir dil degil sondan eklemeli ural-altay dilleri yapisinda bir dildir, simdi en önemli konuda etrüskce romayi kuran toplulugun dilidir, dolayisiyla latincenin dönemi daha cok roma döneminde göze carpar, greekce biraz daha eskidir, ancak o dil bile kendini roma döneminde daha cok göstermistir.
Dolayisiyla Gecmis gene kendini baska bicimlerde gösteriyor, bir sümer-akad olayi, roma´da etrüsk-latin olarak göze carpmaktadir ancak indo diline degil de Türk diline daha yakin olan ne sümer nede etrüsk dilleri bir akad, latin, greek dilleri gibi gündeme getirilmemektedir, arastirilmamaktadir. Neden acaba?
gönderen yigidim » 30 May 2011, 14:32
Rusca ya gelince ruscanin türk dilinin bir cok agizlarindan etkilendigi gibi ön (proto) türk dilinin olusturdugu ural dillerinin etkisi cok büyüktür birakin ekleme yapisini kullandiklari ekler bile türkce eklerdir, ancak bunlar dogru düzgün kisilerce arastirilip ortaya konmasi gerek örnegin kullandiklari abece kiril abecesi bile kökeni türk olan bulgarlari eski dili türkce olup hristiyan inancini benimsetmek icin orkhun abecesinden calinip birkac uyduruk abece katilip uydurulan bir abecedir, sonraki dönemlerde bulgarlarin kendileride dilleride slavlasmistir, ancak kökenleri türk oldugu icin türk dilinin etkisi hep var olacagi gibi baska slav topluluklarida etkilemesi kacinilmaz bir durumdur.
gönderen Bi50likdaha » 29 Ağu 2013, 03:32
Bu düşünceleriniz bu adama bildirmeye çalıştınız mı hiç altığınız tepkiler neler oluyor ?
gönderen toorku » 20 Oca 2015, 08:33