Eşimizi kim seçiyor, biz mi yoksa "şema kimyamız" mı? | Kadınlar Kulübü
Eş seçiminde yapılan hatalara yeni bir sorumlu bulundu: "Şema kimyası!" Bu görüşü savunan uzmanlar, kişinin çocukluktan itibaren yıllar boyunca geliştirdiği yanlış davranış şemalarının kalıplaşıp, ilişkilerde hüsran yaşattığını söylüyorlar.
Neden hep reddeden erkeklerin peşinde koştuğunuzu, neden "hayır" demeyi beceremediğinizi merak ediyor musunuz? Dünyada psikoloji alanındaki en yeni akımlardan biri olan ve Amerikalı Dr. Jeffrey Young&#8217;ın geliştirdiği "şema terapi tekniği"ne göre, değiştirilmesi zor psikolojik sıkıntılar belli şemalar halinde yaşamımıza yansıyor. Şema terapi tekniği, kişiliğimizin parçaları haline gelen bu şemaları saptamamızı ve onlardan kurtulmamızı sağlıyor.
Şema terapiyi ülkemizde uygulayan psikiyatri uzmanı Dr. H. Alp Karaosmanoğlu, kişinin yaşamında başını derde sokan 18 şema olduğunu ve kişilerin gerek eş seçerken gerek iş yaşamında kendi şemalarını doğrulayacak kişileri seçtiğini söylüyor. Bu duruma şu örneği veriyor Dr. Karaosmanoğlu: "Sevgi ve bağlanma alanında yaşanan sorunlardan sonra oluşan şemalar var; duygusal yoksunluk, terk edilme, kusurluluk şemaları gibi.
Duygusal gereksinimlerin karşılanmayacağı beklentisi, kişiyi algıda hazırlık durumuna sokar. İlişkilerdeki en ufak ilgisizlik belirtileri, başa gelmiş bir felaket olarak algılanır. Duygusal yoksunluk şemamız tetiklendiğinde, ilgisizlik kavramını iyi ölçemeyiz: "Ya vardır, ya da yoktur".
Şemalar, kişilerin kendilerini doğrulayacak eşler veya arkadaşlar seçmelerine neden olurlar. Duygusal yoksunlukta seçilen eş veya arkadaşlar genellikle bencil, sevgi vermeyi ve paylaşmayı bilmeyen, uzak, soğuk insanlardır. Bu sayede kişinin duygusal gereksinimlerinin karşılanmadığı ve karşılanamayacağı ortamlar yaratılmış olur.
Karşılanmadığını düşündüğümüz gereksinimimizi ve bu durumda ne hissettiğimizi ifade etmek hakkımızdır. İfademiz, kesinlikle karşı tarafa acı verme amacı taşımamalı ve saldırgan olmamalıdır. Saçma bile olsa, bu gereklidir.
Uzak durmak üzere bugün için var olan tehlikeleri listeleyin. Duygusal olarak verici bir partner bulduğunuzda, ilişkinin yürümesine fırsat verin. Ne istediğinizi söyleyin ve kırıldığınız durumları onunla paylaşın. Partnerinizi suçlamayın ve ihtiyaçlarınızın karşılanması için ısrarcı olmayın.
Ayrılma ve terk edilme korkulan durumlar olmasına karşın, bu şemaya sahip kişilerin tutarlı olmayan insanlara karşı bir yakınlık hissettiği biliniyor. Yani kendilerini terk etme ihtimali bulunan kişilere daha çok ilgi duyarlar.
Terk edilme duygularınızı gözlemleyin. Yakınlarınızı kaybetmeye karşı aşırı duyarlılığınızı, yalnız kalmaya yönelik ümitsiz korkularınızı, insanlara yapışma ihtiyacınızı belirleyin.
Sizin için yüksek kimya oluştursa bile, bağlılık göstermeyen, tutarsız ya da kararsız kişilerden, sevgililerden uzak durun. Tutarlı ve bağlı bir partner bulduğunuzda ona güvenin. Onun hep yanınızda olacağına ve sizi terk etmeyeceğine inanın. Yapışmayın, kıskanç olmayın. Sağlıklı bir ilişkinin doğal ayrılıklarına aşırı tepki vermeyin.
"Boyun eğicilik" şeması olan kişiler yönetmeye meraklı, otoriter kişileri eş olarak seçebilirler.
Çocukluk döneminde boyun eğmek zorunda kaldığınız durumları hatırlamaya çalışın ve neden karşı tarafın tepkisinden bu kadar korktuğunuzu anlayın.
Pasif-agresif davranışlarınızdan vazgeçin. Kendinizi sistematik biçimde girişken olma yönünde itekleyin. Ne istediğinizi veya neye gereksiniminiz olduğunu ifade edin. Gereksinimlerinizi dikkate alamayacak kadar bencil kişilerle ilişkilerinizi geriye çekin. Tek taraflı ilişkilerden kaçının. Kendinizi kıstırılmış hissettiğinizde, ilişkinizi değiştirin veya o ilişkiden uzak durun.