Kamu Ekonomisi - Ünite 5
07.04.10, 22:22 #1 (permalink)
Piyasa mekanizmasının tam rekabet koşullarında etkinlik açısından niçin başarısız olabildiğini açıklamak.Dışsallık, bir ekonomik birimin yürüttüğü faaliyetin başka bir ekonomik birime, herhangi bir karşılık söz konusu olmaksızın, sağladığı fayda ya da
Dışsallığın kaynağı ve etki alanı bir üretim ya da tüketim faaliyeti olabilir.
Dışsallık pozitif ise, dış fayda, negatif ise dış maliyet ismini almaktadır. Dış maliyete örnek olarak, çevre kirlenmesi sonucu ortaya çıkan olumsuzlar gösterilebilir. Bulaşıcı hastalığa karşı aşı olan bir bireyin kendini koruması yanında, taşıyıcı olma olası-
lığı ortadan kalktığı için, başkalarını da korumuş olması ise dış faydaya bir örnektir.
Dışsallıkların söz konusu olduğu bir durumda, üretim, tümüyle piyasa mekanizmasına bırakılırsa, optimal kaynak ayırımı gerçekleşememektedir. Diğer bir deyişle, bu durumda tam rekabet koşulları bulunsa bile, dış maliyet yada dış faydanın varlığı,kaynakların optimal ayırımını engellemektedir.
Çünkü, örneğin, dış maliyetin söz konusu oldu¤u
bir durumda, piyasaya hiçbir müdahalede bulunulmazsa, aşırı üretim sorunu doğmakta, dış faydanın söz konusu oldu¤u bir durumda ise, piyasaya hiçbir müdahalede bulunulmazsa, eksik üretim durumu meydana gelmektedir.
Dış maliyetin söz konusu olduğu bir durumda,piyasaya müdahalede bulunulmadığında nasıl aşırı üretim sorunu ile karşı karşıya kalındığını belirlemek.Dış maliyetin üretilen mal birimi başına sabit olduğu yada dış maliyetin belli bir üretim miktarından itibaren ortaya çıktığı ve devletin piyasaya müdahalede bulunmadığı durumlarda, dış maliyet hesaplara katılmadığı için toplumun taşıdığı maliyetlerin tümü göz önüne alınmamakta ve bunun sonucunda da aşırı üretim sorunu doğmaktadır.
Dış maliyetin söz konusu olduğu durumda devletin müdahale araçlarının neler olduğunu ve müdahalenin başarısının nelere bağlı olduğunu
açıklamak.Dış maliyet karşısında devlet farklı yöntemlere başvurarak müdahale etmektedir. Bunlar, fiziksel sınırlama, vergi ve mülkiyet hakkının düzenlenmesidir.
Fiziksel sınırlama yönteminde birtakım fiziksel sınırlamalar getirilmekte, örneğin, belirli
üretim faaliyetleri tümüyle yasaklanabilmekte yada bu faaliyetlerin yürütülebileceği yerler sınırlanabilmektedir. Vergilerle yapılacak müdahalede ise, dış maliyet özel maliyetlere eklenmekte, bir başka deyişle vergi kullanılarak dış maliyet içselleştirilmektedir.
Mülkiyet hakkının düzenlenmesi yönteminde ise, bu yaklaşımı ilk ortaya atan Coaseşa göre, dışsallığın, olayın tarafları arasındaki bir pazarlık ve alışverişle optimal çözüme bağlanabileceği ifade edilmektedir. Olayın tarafları arasındaki alış verişte kimin kime ödeme yapacağı ise,mülkiyet ve kullanım haklarının nasıl düzenlendiğine bağlı olacaktır.
Dış faydanın söz konusu olduğu durumda karşılaşılan eksik üretim sorununun devlet müdahalesi ile nasıl önlenebileceğini açıklamak.
Dış faydanın birim başına sabit olduğu ve devletin piyasaya müdahalede bulunmadığı durumda ortaya çıkan eksik üretim sorunu, devletin birim başına sabit bir sübvansiyon uygulaması ile çözüme kavuşturulmakta, böylece üretim düzeyi optimal düzeye çekilmiş olmaktadır.
Kamu Ekonomisi - Ünite 4 Miss Alone Ödevler - Dersler - Tezler 0 07.04.10 22:16
Kamu Ekonomisi - Ünite 3 Miss Alone Ödevler - Dersler - Tezler 0 07.04.10 22:14
Kamu Ekonomisi - Ünite 2 Miss Alone Ödevler - Dersler - Tezler 0 07.04.10 22:02