Ana Sayfa > Haberler > Mimarlık > Mimar ve Tasarımcılar Liderlerini Arıyor
Tarih: 17 Haziran 2009 Kaynak: World Changing Yazan: Julia Levitt Çeviren: Betül Tuncer, Zeynep Güney
Mimarlar, tasarımcılar ve plancılar arasından yeni bir lidere ihtiyacımız var. Evet, daha iyi binalar, sokaklar ve kamusal alanlar tasarlamalarını istiyoruz, fakat asıl isteğimizin tasarım kavramıyla pek ilgisi yok. Çünkü kamunun faydalandığı mekan ve binaların tasarımının büyük bir değişim geçirmesi, bunun için de acil olarak, şehirlerin politik bir yaklaşımla yeniden gözden geçirilmesi gerekiyor ve bunu yapabilecek, doğuştan yetenekli, yer, mekan ve form ilişkisini anlamak üzere eğitim görmüş çok az insan var.
Ed Mazria 2003 yılında iklim değişikliği ve yapılar konusundaki düşüncelerini ilk kez açıkladığında, mesajı, profesyonel gruplar, politikacılar, tasarımcılar ve gazeteciler için bir slogana dönüştü: "Eğer emisyonla savaşmak istiyorsak, dünyanın en büyük sera gazı emisyonu kaynağı olan, inşaat sektörünü kökten değiştirmemiz gerekiyor." Mazria ve kar amacı gütmeyen araştırma şirketi Architecture 2030, "Challenge 2030: 2030''a kadar bütün yeni yapıların sıfır karbon salımlı olması" akımını ortaya çıkardı.
Sıfır karbon salımlı bina inşa etmek için gereken bilgi birikimi ve teknolojiye 2003 yılından beri sahibiz. Bu nedenle Mazria, fosil bazlı yakıt ve enerji kullanımını sıfıra indirmek için, tüm mimarları ve yüklenici firmaları, bu yeni tasarım stratejilerini, inşa yöntemlerini ve yerinde yenilenebilen enerji kullanımını benimsemeye davet ediyor.
Dünyanın her yerinden insanlar bu çağrıya destek verdi. Amerikan Mimarlık Enstitüsü (AIA), günümüzde bu sektörde aktif olarak çalışan, Challenge 2030''u kabul etmiş 85.000 üyesiyle lider konumda. Kasım 2006''daki BM Belediye Başkanları Konferansı''nda da, oy birliğiyle Challenge 2030''a uyum kararı alındı.
Bu tür kararlar çok az yaptırımla geniş bir alanda ilham kaynağı olabiliyor. Artık Architecture 2030''un ilk aşama olarak, bütün yeni yapıların ve büyük yenileme projelerinin fosil yakıtı kullanımının %60 oranında azaltmasını hedeflediği 2010 yılından sadece 6 ay uzaktayız.
Ancak çevrenize bir bakın, ne yazık ki 2010''da kutlama yapamayacağız. Evet yeşil yapılar, kültür akımını etkiler hale geldi - Boston''un ilk LEED projesiyle ilgili bir film çeşitli festivallerde gösteriliyor. Fakat yeşil yapılar hala birçok kişi için bir masal, ödül törenlerine ait bir konu.
Ödüller iyi bir motivasyon sağlayabilir fakat bir avuç ödüllü tasarımcı ya da mimar, sektörün bu hareketi sahiplenmesi için yeterli değil.
Tasarım firması GGLO''dan Dan Bertolet, kentsel tasarım bloğu HugeAssCity''de şunları yazdı: "Seattle''daki diğer sonu olmayan çevre konulu konferanslarda ve toplantılarda olduğu gibi, Salı günü AIA''nın etkinliği de bilgi ve yetenek sahibi, yeşil hareketin gerçekleşmesini arzulayan akıllı adamlarla dolu olacak. Fakat bu adamların çoğu, büyük fikirlerini gerçeğe dönüştürme fırsatını bulamayacak. İşte bütün problem burada: Nasıl yapacağımızı biliyoruz ama yapmıyoruz. Yeşil bina, bir tasarım ya da mühendislik sorunu değil, kurumsal, politik, ekonomik ve kültürel bir sorun."
Çözümün bir kısmı, yönetici ve seçmenleri harekete geçirmekle ilgili. Demode bölgesel kanunlar, tasarımcıların yeni teknolojilere ayak uydurmalarına engel olabilir.
"Arazi kullanımı ve inşaat kanunlarımız, 75 yıllık reaksiyonlarla ve yaşamak istediğimiz hayata karşı çıkan görüşlerle bellirlendi," diyor Seattle Belediye Başkanı Mimar Peter Steinbrueck. "Bu tür problemler artık yaşanmıyor. Bu yüzden şimdi hepsini yeniden düşünmemiz gerekiyor ve bu gerçekten çok zor. Mekanı ve o mekanın karakterini, orjinalliğini, otantikliğini, yaşamın kalitesini ve diğer değerleri tanımlayabilmek için performans ve form yasalarını gözden geçirmemiz gerekiyor. Şu anda yasalarımız bunun aksi yönünde çalışıyor. Ve insanlar hala korkuyorlar. Eğer otopark alanları kaldırılırsa, konut projelerinin perakende satışına izin verilirse ya da biraz daha yüksek katlı konut inşa edilecek olursa deliye dönüyorlar."
Politika değişiminin, özellikle enerji politikasındaki değişimin yatırımcılar sayesinde yeni kapılar açma potansiyeli var. Richard Conniff''in Yale360 için yazmış olduğu gibi son esneme noktası, en uzağa gidebilecek tasarımcılar için heves kırıcı olabilir. Terrapin Bright Green sürdürülebilir tasarım firmasının ortağı Bill Browning, "aslında ''yeşil'' tasarımın, mütevazı yaklaşımdan daha ucuz olduğu tatlı bir nokta var," diyor ve ekliyor, "Ancak enerji verimliliğinde %80 iyileşmeyi geçtiğinizde, bu tatlı nokta kayboluyor." Binanın kendi enerjisini üretmesi için donatılması gereken teknolojinin maliyeti, hala çoğu yatırımcı için taviz verilemeyecek bir nokta.
"Yerinde enerji üretimini sağlayan teknolojiler hala kömür ile yarışamıyor," diyor Wahsington Üniversitesi''nde doçent Robert Peña. "Enerjinin şimdiki kadar ucuz olmayacağını gösteren bir yaklaşım ve karbon vergisi gibi bir uygulamanın yürürlüğe girmesiyle bu durum bir gecede değişebilir. Dünyanın bulunduğu durumun nedeni, enerjinin şimdiye kadar nefes kesici ucuzlukta olmasıdır. Bu durumun gelecekte devam etmeyeceğini biliyoruz ancak piyasaların net işaretlere ihtiyacı var."
Çözüm eğitim ile başlıyor. Bu ay sonu Seattle''da, AIA +2030 Meslek Serileri başlayacak. 40 saatlik mesleki eğitim programı entegere tasarım stratejilerine, pasif aydınlatma, ısıtma, soğutma stratejilerine ve hatta eleman eğitme ve ikamet sonrası performans izleme metodlarına değinecek. Böylece tasarımcıların kömürün neden olduğu sera etkili gaz salımında %50''lik bir gerileme kat etmelerine yardımcı olacak. AIA + 2030, ülkede 2030 Challenge''a yönelik ilk etkinlik olacak. Program Seattle''da başarılı olursa, diğer eyaletlerde veya tüm ulus çapında uygulanabilir.
Mimarlar, kendilerini eğittikleri kadar diğerlerini de eğitmeliler. Steinbrueck, mimarların politika oluşturulması seviyesinde, iyi nedenlerle liderlik etmeleri gerektiğine kuvvetle inanıyor. Seattle Belediyesi''nde görev yaptığı yıllarda, 2000 yılında yürürlüğe giren, 464 metrekareden daha geniş bir alan kaplayan yerel destekli proje ve yenilemelerin hepsinin LEED Gümüş akreditasyonu veya daha ilerisini almalarını şart koşan Seattle Sürdürülebilir Bina Prensibi dahil, çeşitli yeşil bina uygulamalarının standartlarını yükseltmek için çalıştı. LEED standartları o zaman hala denenmemişti. Steinbrueck, bu politikanın Seattle bina programında önemli derecede olumlu etkisi olduğunu belirtiyor.
(Birçok kişi Steinbrueck''in 2009 yılında, görevdeki Seattle Valisi Greg Neckels''ı zorlayacağını düşünmüştü ancak Steinbrueck politika dışında kalıp, Harvard Üniversitesi''nde Loeb Akademisi''nde görevli olarak "sürdürülebilirlik için en iyi meslekler" başlıklı bağımsız araştırmasını yürütmeyi seçti. Diğer yandan, konuşma sırasında, gelecekte ulusal bir görev için yarışacağı ipucunu verdi.)
Bu önlem, mimarların LEED veya Built Green sertifikaları için yapılacaklar listesine yapışmak yerine, uygun olduğu durumlarda yeni alanlara yönelmesini destekleyebilir. İlk tanıtımlarından bu yana yeşil bina standartları kuşkusuz yükseldi ve Birleşmiş Milletler Yeşil Bina Sertifikası (USGBC), şartları daha da ilerletmek için özenle çalışıyor. Ancak LEED standartları bilinen stratejilere dayandığından, karbon dengesi için yeni buluşlara yönlendiren çark olmak yerine, taban çizgisini yüreklendirecek destek noktası olabilir. LEED''in birçok maddesi enerji verimliliği dışında noktalara işaret ettiği için, sadece akreditasyon standartlarına yönelik tasarım yapmak, işimizi yaptığımız anlamına gelmez. Yeni dinamik önlemler, sertifikaların ve yönetmeliklerin yetmediği noktada buluşları ilerletmeye yardımcı olabilir. Yakın bir zamanda Worldchanging''de yayınlanan bir söyleşide, Amory Lovins yeşil bina yönetmeliğinden bahsederken "Mürekkebi kurumadan demodeleşti," diyor. Lovins, tasarımcıların ve yatırımcıların standartları yükseltebilmeleri için enerji verimliliğine ödül olarak ödeneklerde azaltmaya gidilmesini öneriyor.
Birçok mimar zaten sosyal örgütlenme içerisinde görev alıyor. 2008 yılında AIA Yönetim Kurulu, komisyonlara ve kurullara katılan, yayıncılık yapan "Kentli Mimarlar"ı desteklemek adına bir karar yayınladı. Organizasyonun ulusal ofisi, bu yıl başında bir araştırma yapıp, 850 AIA üyesinin valilikten şehir komite üyeliğine, bölge denetçiliğinden planlama komisyon üyeliğine kadar, yerel seviyede görevli olduğunu rapor etti.
Katılımcı profesyonellerin kamu platformunda neler yapabileceklerinin önemi kuşkusuz tartışılamaz. Partick Rollens 2007''de, Worldchanging''de yayınlanan bir yazısında, Amerika''nın yapılı çevresini 2030''a kadar yenileme olanağı olduğunu ve bu süre içerisinde binaların hemen hemen yarısının sürdürülebilir olarak inşa veya restore edilebileceğini belirtiyor. Küresel anlamda, fırsat daha da büyük. Mimarların verimli liderliği, yeşil binaların farklı olmaktan, standart hale getirilmesi açısından önemli.
İşte çizim masasının arkasında bir değişim başlatmak için birkaç yol:
1. Meslektaşlarınızla Birleşin ve Onları Destekleyin: Amerika''daki AIA, APA, ASLA ya da diğer profesyonel organizasyonlar gibi, kendi yerel kurumlarınıza, bölgenizde sürdürülebilirliği sağlamak için ne yaptıklarını sorun. Ayrıca İnsanlık için Mimarlık ya da Sınırsız Mimarlar gibi organizasyonlar aracılığıyla çevrenizdeki sağduyulu kişilerle iletişim kurabilirsiniz.
2. Disiplinlerarası Görüşmelere Katılın: Seattle GGLO''daki Sürdürülebilir Tasarım Grubu''nun kurucu ortaklarından Alicia Daniels Uhlig, aynı zamanda inşaat ve mühendislikten, mimarlık ve geliştiriciliğe kadar farklı alanları kapsayan Cascadia Bölgesi Yeşil Yapı Konseyi''nde aktif olarak çalışıyor. "Asıl başarı olanağı orada, çünkü farklı fikirlere sahip insanlarla konuşarak ufkunuzu genişletiyorsunuz," diyor Uhlig, " Mesela, ticari şirketlerin bam teli konuları neler?", "Bunları nasıl konumlandırabiliriz?" gibi soruları sorma fırsatınız oluyor. Ayrıca bu sayede anlatım gücünüzü de geliştiriyorsunuz."
3. İyi Adayları Destekleyin ya da Aday Gösterin: Belediyenin dışındaki biri için politikanın örtüsünü kaldırmak zor bir iş gibi görünebilir ama Steinbrueck "Eğer mimarlar ve tasarımcılar yasaları belirleyen kişilere kendi tecrübe ve bilgileriyle yardımcı olmazlarsa değişim beklemek zordur," diyor. Steinbrueck ve meslektaşları AIA ile birlikte, "Kentli Mimarlar" için, üyelerin iletişime geçerek politik alanda birbirlerini destekleyebilecekleri bir rehberi de içeren oluşum üzerinde çalışıyorlar.
4. Kent Politikasıyla İlgilenin: Eğer tasarım sektöründe değişmeden kalmak istiyorsanız, planlama komisyonunda ya da tasarım denetimi alanında kendinize bir yer edinin. Bu kurumlar uzun süredir faaliyet gösteriyor ve geleneksel hatta çağdışı düşünme ve yapma yöntemlerinin arasında çamura batmış olabilirler. Bu alanlarda, sürdürülebilir yapı pratikleri hakkındaki bilgi birikiminizle faaliyet göstererek, çevrenizin yenilenmesinde fayda sağlayabilirsiniz. Sürekli hizmet vermeyi taahhüt edemeseniz de, katıldığınız toplantılarda, kentte yaşayan insanların perspektifinden konuşarak çok önemli bir katkıda bulunabilirsiniz.
5. Yazın: Bu sektörde yazmak ve yayınlamak çok önemli, fakat tasarımcıların perspektifini bu akıma yöneltmek tamamen farklı bir tartışma ortamı yaratabilir. Biraz önyargılı olsak da, gerçek zaman esnekliğine ve interaktif izleyici avantajına sahip blogların gücünü reddedemeyiz. Dan Bertolet, Seattle''ın mimarlık ve planlamasından en iyi ve en kötüleri paylaştığı bloğu HugeAssCity''i kurarak çok geniş bir okuyucu kitlesine ulaştı. Bir diğer Seattle merkezli site de, insanların çevrelerindeki gelişmelere ve projelere dikkatlerini çekmeyi amaçlayan, planlamacı ve tasarımcılardan güncel haberlerin yayınlandığı Columbia Citizens.
6. Davet Beklemeden Konuşun: Rahat, kuralsız internet sohbetlerinde ve resmi olmayan forumlarda, birçok önemli tartışma sürerken, dikkat çekici öneri ve fikirler ortaya çıkıyor. Bu alanın öncülerinin arasında Pop!Tech, Design Indaba, PICNIC, Foo Camp ve BarCamp bulunuyor.
7. Kentsel Bir Meselenin Destekçisi Olun: 2004 yılında, peyzaj mimarı Cary Moon''un önderliğindeki, farklı akademik disiplinlerden gelen tasarımcıların oluşturduğu takım, I-99 otoyolunun yükseltilmiş bandıyla önü kapanan Seattle''ın sahil şeridi için geliştirdikleri projeyle, Metropolis Magazine''nin ulusal Next Generation: Big Idea yarışmasında ikincilik ödülünü kazandı. Moon daha sonra, Alaska Viyadüğü hakkında, yerel gruplarla iletişime geçebilmek için Halkın Limanı Koalisyonu''nu kurdu ve otoyolun yıkılması konusunda iddiasını desteklemek için ulusal istatistiklerden faydalandı. Bu çabaları, yerel yönetimlerin ve halkın ilgisini çekti. Sonuçta Washington Eyaleti, koalisyonun desteklediği alternatif projeyi seçmemiş olsa da, viyadüğün yerine yeni bir yükseltilmiş otoyol inşa edilmeyeceği için mutlular.
8. Hükümetle Ortak Bir İşe Girişin: Kentte yaşayanlar, toplumların ihtiyaçlarını politikacılardan daha iyi bilirler. İş birliği içerisinde çalışarak, yerel seviyede bütünsel çözüm politikaları geliştirilebilir. NYC Yönetimi, bu tür bir sürecin nasıl işleyeceğini gözlemleyebilmek için, Ortak Politika Belirleme Workshopu düzenledi. NYC grubunun sloganı "Halka yardım etmesi için hükümete yardım eden halk", muhtemelen ileriye dönük en protestocu yaklaşım.