Zehirli Bitkiler - Nedir? - Gorgoda
Bazı bitkilerin çiçek, yaprak, tohum, meyve, kök gibi çeşitli organlarında ya da bütün dokularında zehirli bileşikler bulunur. Bitkilerin bu zehirleri otçul hayvanlara karşı bir savunma aracı olarak ürettikleri sanılmaktadır.
Doğada küçük otsu bitkilerden ağaçlara kadar çok çeşitli zehirli bitki örneklerine rastlanır. Bunlardan bazıları, örneğin otlaklarda yetişen zehirli bitkiler koyun, keçi, sığır, at gibi otçul hayvanlar için çok tehlikelidir. Bitkilerdeki zehir sinir sistemini etkilediğinden, bu otları yiyen hayvanlar hareketlerini denetleyemez ve çılgınlık belirtileri gösterir.
Kırlarda çok yaygın olan baldıran, subaldıranı, çöpleme gibi zehirli yabanıl bitkilerin yanı sıra, parklarda ve evlerin bahçelerinde yetiştirilen bitkiler arasında da zehirli olanları vardır. Bunların belki de en çarpıcı örneklerinden biri, sevilen bir süs bitkisi olan zakkumdur. Ağaççık ya da çalı boyutlarındaki zakkumun bütün organlarına dağılmış olan zehri ağızdan alındığında insanı öldürebilir.
Bazı bitkiler ise dokunulduğunda deride yanma, kızartı, kabarcık gibi alerji belirtilerine yol açar. En çok yenen sebzelerden biri olan patatesin yumruları çok değerli bir besin kaynağıdır, ama gövde ve yapraklar gibi topraküstü bölümleri zehirlidir. Tahıl tarlalarında yetişen karamuk gibi zehirli bitkiler de hasat sırasında ürüne karışarak insanlarda zehirlenmelere neden olur.
Bunların dışında, bazı şifalı bitkiler de bilinçsizce kullanıldığında güçlü bir zehir etkisi gösterir. Örneğin, dijitalin denen değerli bir kalp ilacının elde edildiği yüksükotu aslında son derece zehirli bir bitkidir. Gene kırlarda bolca yetişen güzelavrat otunun spazm giderici ve ağrı kesici alkaloitler içeren yaprak ve meyvelerinin yenmesi de zehirlenmeye yol açar.
Bir bitkinin zehirli olup olmadığını anlamak pek kolay olmadığı için, kırlarda dolaşırken bilinmeyen bir bitkiyi ya da meyveyi yemekten kesinlikle kaçınmak gerekir.