Duha Koca Oğlu Deli Dumrul Destanı İnceleme
'Masallar-Hikayeler-Destanlar' forumunda Mavi_Sema tarafından 7 Haziran 2011 tarihinde açılan konu
Duha Koca Oğlu Deli Dumrul Destanı İnceleme konusu
deli dumrul destanı özellikleri, deli dumrul destanı, deli dumrul olay örgüsü, koca duha oğlu deli dumrul hikyesi, duha koca oğlu deli dumrul destanı özellikler
Deli Dumrul adlı genç kuru bir çayın üzerine köprü yaptırır ve gelip geçenden haraç alır. Köprünün yanında bir er ölür. Deli Dumrul da Allah’a yakarır, yiğidin canını geri alacağım der. Yiğidi öldürenin Azrail olduğunu öğrenir ve ona meydan okur. Bundan hoşlanmayan Allah da Azrail’e Deli Dumrul’un canını almasını emreder. Deli dumrul Azraille başa çıkamayınca Allah’a yalvarıp yakarır. Allah da Deli Dumrul’u kendi canı yerine bir can bulması şartıyla bağışlar. Anne ve babası can vermeyi reddederler. Helalliği ise canını Deli dumrul için feda etmeye razıdır. Bunun üzerine Deli Dumrul bunu kabullenemez ve tanrıdan alacaksa herikisinin de canını almasını ister. Sözleriyle Allah’ı etkiler. Bunun üzerine tanrı Deli Dumrul’un anne ve babasının canlerını alıp, ona ve karısına 140 yıl can bağışlar.
Deli Dumrul: Güçlü, herşeyi kaba kuvvetle çözümleyebileceğini düşünen evli, iki çocuk babası yiğit bir bey oğlu. Ölümle karşılaşıncaya kadar korkusuz görünen, canı tatlı bahadır, savaşçı bir karakter.
Allah: Herşeyin üstünde, esirgeyen, bağışlayan, iyinin yanında yer alan, her türlü günahı bağışlayabilen ama saygısızlığı affetmeyen doğa üstü evrenin hakimi güç.
Azrail: Doğa üstü güçlü olduğunun farkında, ak sakallı, fersiz gözlü ve Allah’ın emir kulu. Bu destnda Müslümanlık’a aykırı olarak kısmen Azrail’in tanımı yapılmış.
Deli Dumrul – Azrail à Güç çekişmesi
Öldürmek – Bağışlamak à Fikir çatışması
Can sevgisi – Eş sevgisi à Fikir çatışması
Can sevgisi – Oğul sevgisi à Fikir çatışması
Mal sevgisi (değersiz) – Can sevgisi (değerli) à Fikir çatışması
6.İnsan – Zaman – Mekan
7.Atasözleri Niteliğindeki Sözler
8. Olay Örgüsü (nedenleri)
Deli Dumrul’un egoist, bencil ve Azrail’i tanımayan biri olmasının nedeni onu iyi eğitemeyen ve onun davranışlarından sorumlu olan anne ve babasıdır. Eden bulur denildiği gibi bu hatalarını canlarıyla ödemişlerdir. Deli Dumrul’un başına gelenlerin en büyük sebebi Allah’ın birliğini tanımaması ve O’na karşı saygısızlık yapmasıdır. Başına gelenler Deli Dumrul’un değişiminin en büyük nedenidir. Hikayenin başında Deli Dumrul karşımıza egoist ve maddiata önem veren biri olarak çıkmıştır. Allah’ın yüceliğini ve Azrail’in onun güçlü bir emir kulu olduğunu ölümle burun buruna gelerek öğrenmesi Deli Dumrul’u çok değiştirmiştir. Bunun sonucunda ailesine bağlı, karısına ve çocuklarına ilgi gösteren, maneviyata önem veren biri olmuştur. Ayrıca hiçbirşeyden korkmayan bir efe iken, Allah’a şükretmesini bilen kendinden güçlü olanlardan kormayı öğrenmiş biri haline gelmiştir. Bu değişimler sonucu tanrıya karşı olan tavrı da değişmiştir. Karısının canının yanında ölmeye hazır olması tanrıyı etkilemiş ve affedilmesini sağlamıştır.
Hikayenin genelinde idealist, romantik ve metaryalist bir dünya görüşü hakimdir. Tanrıya saygısızlık ve itaatkarsızlık büyük bir suç olarak görülmekle, bu akımda biri için can feda etmek herşeyin üstünde tutulmaktadır. Hikayede, Allah’ın en büyük günahları bile affedebileceği gibi İslamiyeti kabul ettirici özellikler kullanılmıştır. Ayrıca bu efsaneyle İslamiyet’i yeni yeni kabul eden Oğuzlara, İslam’ın Şamanizm gibi şekilci bir din olmadığı anlatılmıştır. Hikayede İslam dininde, Şamanizm’in tam tersine Tanrı ile kul arasına birinin giremeyeceğinin de üstüne basılmıştır. Hikayenin temelinde Oğuzların sosyolojik hayatı yatmaktadır. Bu efsanele insanlara ders vermeye çalışılmış ve Oğuzlardaki ideal alp tipi insan yaratılmıştır.
10. Eserin Diğer Eserlerle Karşılaştırılması
11. Eserdeki Dil ve Anlatım Özellikleri
12. Cümle Yapısı ve Anlatım Yolları
13. Şiirsel Söyleyişler ve Ahenk Unsurları