Divan Edebiyatı, Divan Edebiyatının Genel Özellikleri, Nazım Biçimleri, Divan Nesri, Önemli Snatçıları
Divan Şiiri-Nazım Biçimleri
Divan Edebiyatı'nın Önemli Sanatçıları
Osmanlı ülkesinde, özellikle medreseden yetişen aydın kimselerin Arap ve Fars edebiyatlarını örnek alarak oluşturdukları yazılı edebiyata, "divan edebiyatı" adı verilir. XIII. yy'dan XIX. yy'ın ortalarına kadar süren divan edebiyatı, adını, şairlerin şiirlerini topladıkları "divan" denilen kitaptan almıştır. Divan edebiyatının tarihsel gelişmesi dört dönemde incelenebilir: Kuruluş dönemi: Geçiş dönemi; olgunluk dönemi; çöküş dönemi.
GEÇİŞ DÖNEMİ (XV. yy'ın ikinci yarısı-XVI. yy'ın başları): Saray ve çevresinde oluşan divan edebiyatı, bu dönemde özellikle belirli bir sınıfın (saray ve çevresi) edebiyatı olma niteliği aldı. Seçtikleri konular, genel eğilimleri, dilleri ve dünya görüşleri, şairleri bu sınıfın hizmetine soktu. Saray ve çevresinden yakın ilgi ve destek gören, ama topluma açılmayan divan edebiyatı, resmi bir edebiyat, daha doğrusu bürokratik bir edebiyat kimliğine büründü. Ahmet Paşa, Necati şiir alanında, Mercimek Ahmet, Âşıkpaşazade ve Sinan Paşa düzyazı alanında başarılı yapıtlar ortaya koydular.
1.Nazım birimi genellikle beyittir ve cümle beyitte tamamlanır. Beyit, cümleye egemendir. 2.Nazım ölçüsü “aruz”dur. 3.Dili Arapça, Farsça, Türkçe karışımı olan Osmanlıca’dır. 4.Şiirlerde tam ve zengin uyak kullanılmıştır. 5.Şiirlerin konuyu içeren başlıkları olmadığı için nazım biçimlerine göre adlandırılmışlardır. 6.Klişe bir edebiyattır. Duygu ve düşünceler değişmez sözlerle (Mazmun) anlatılır. 7.Anlatılan şey değil, anlatış biçimi ön plandadır. 8.Soyut bir edebiyattır. İnsan ve doğa gerçekte olduğundan farklı ele alınmıştır. 9.Aydın zümrenin edebiyatıdır. Medrese kültürü hakimdir. Genellikle saraya ve çevresine seslenir. 10.Sanatlara bolca yer verilmiş, sanat yapmak amaç durumuna gelmiştir. 11.Ulusal bir edebiyat olmayıp dinin etkisiyle şekillenmiştir. Arap ve İran edebiyatının etkisi çok fazladır. 12.Şiirde daha çok aşk, sevgili, içki, din ve kadercilik gibi konular işlenmiştir. 13.Nazım ön planda tutulmuş, nesre pek az yer verilmiştir. 14.Nesir alanında tezkireler (edebiyat tarihi görevini gören biyografik eser), münşeatlar (mektuplar), tarihler, dini metinler ve nasihatnamelere de rastlanmaktadır. Bunlarda da sanat yapma amacı ön plandadır. 15.13.yüzyılda gelişmeye başlamış 16. ve 17. yüzyıllarda en olgun dönemini yaşamış, 19.yüzyılın sonlarına kadar sürmüştür. Edebibilgiler.com 2009 © Her hakkı saklıdır.