Çernobil Felaketi - Çernobil Felaketi Kısa Tarihi. - Forum Renkli - Türkiye`nin En Renkli Eğlence ve Bilgi Paylaşım Platformu
30 Ocak 2013, 17:50 #1 (permalink)
Edward Cowley, 2005Çernobil Ukrayna’nın kuzeyinde, Beyaz Rusya sınırından birkaç mil ötede ve başkent Kiev’den 100’lerce mil ötede yer alır. Aynı büyüklükteki en yakın şehir Doğu’ya doğru yaklaşık 60 mil olan Chernigov’dur. Burası, nükleer santral kurulmasından sorumlu sovyet bakanlığı Gidyoproyekt 1972’de burada bir nükleer santral kurmaya karar verene kadar tamamen bir tarım arazisiydi. Santrale güneydoğuya doğru 6 mil ötede yer alan tarihi kasabanın adı Çernobil’i verdiler. Çernobil’in Rusça tercümesi acı veren şeydir.
30 Ocak 2013, 17:51 #2 (permalink)
30 Ocak 2013, 17:51 #3 (permalink)
Çernobil’in Kayıp Kuşakları
Alex Kuzma, Çernobil Çocukları Yardım Fonu
26 Nisan 1986’da saat 1:23’te Çernobil Nükleer Santrali’nde 4 no’lu reaktör patladı. Sonradan yapılan araştırmalar, işletme ve güvenlik sistemlerinde yapılmış olan testlerin yürütülemediğini ortaya çıkardı. Santral hemen kapatıldı. Bununla birlikte, patlama sırasında yüksek oranda radyoaktif buhar atmosfere yayıldı. En yüksek oranda radyoaktif serpinti Çernobil’in hemen yakınında kaydedildi. Nükleer santral ve yakınındaki Pripyat kasabası, kuzey Ukrayna’da, 2.8 milyonluk bir şehir olan başkent Kiev’in 90 kilometre kuzeyindedir. Felaket zamanında, hâkim rüzgârlar kuzeyden kuzeybatıya yönelmiş, böylece Beyaz Rusya radyoaktif serpintinin en çok yayıldığı alan olmuştur. Rüzgar yönlerinde sonraki değişimler ve yağmurlarla, Ukrayna’nın kuzey bölgeleri, kuzeydeki Avrupa-Rusya sınırı radyoaktif serpintiye maruz kaldı. Sovyet yetkilileri, 2 Mayıs 1986 gününe kadar ne patlamayı resmen doğruladılar ne de halkı uyardılar.
Birleşmiş Milletler’in tahminine göre, Çernobil Felaketi’nden bu yana, radyasyona maruz kalan ve felaketten etkilenmiş bölgelerde yaşayan 15.000-30.000 kişi öldü.
Ukrayna Sağlık Bakanlığı’na göre, 2002’nin başına kadar 472.400’ü çocuk olmak üzere 2.45 milyon kişi felakete bağlı hastalıklarda hastaneye kaldırıldı. Kanser Dergisi’nin Temmuz 1999 sayısında yayınlanan bir çalışmaya göre, felaketi takip eden yıllarda Ukrayna’da 15 yaş ve altı çocuklarda tiroid kanseri vakaları 10 kat arttı.
Çernobil nükleer reaktöründe meydana gelen kaza 3 milyon çocuğun tedavi görmesine yol açtı; Birleşmiş Milletler İnsani İşler Ofisi'nin raporuna göre 7 milyon 100 bin kişinin gelecekte ciddi sağlık sorunları yaşaması bekleniyor.
26 Nisan 1986’da meydana gelen Çernobil Felaketi’nin ilk haftalarında İskandinavya, Galler, İrlanda, Kuzey İtalya, Yunanistan, Alaska kıyıları’nda yüksek oranda radyasyon tespit edildi.
Rüzgarlar ve yağmurlarla taşınan radyasyon en yoğun Beyaz Rusya’nun güneyi ve merkezinde ve Ukrayna’nın kuzeyinde görüldü.
Dünyanın en verimli tarım topraklarının olduğu Ukrayna’da 4.6 milyon hektar toprak kirlendi.
Patlamanın hemen ardından, kirlenmeye maruz kalan bölgelerden 116.000 kişi tahliye edildi.
Patlama sonrasındaki günlerde ve aylarda, 600.000 asker, itfaiyeci, temizlik işçisi (kadın ve erkek) felaket bölgesine temizlik çalışmalarına gönderildi.
Uluslararası Çernobil Sendikası’na göre, temizlik işçileri, Beyaz Rusya, Rusya ve Kazakistan’da yaşamaktadır. 350.000’den fazla temizlik işçisi de Ukrayna’da yaşamaktadır.
Uluslararası Çernobil Sendikası’na göre, geçen on yılda çoğunluğu 30’lu ve 40’lı yaşlarda erkeklerden oluşan 40.000 temizlik işçisi radyasyona bağlı hastalıklardan öldü. (ABD’nin Vietnam’daki 12 yıllık varlığındaki ölüm oranı yaklaşık 50.000 kişiydi.) En fazla ölüm oranı Beyaz Rusya’da Gomel bölgesinde görüldü, felaket sonrasında ölüm oranı %55.9 arttı.
Çernobil Felaketi sonrasında santralin etrafında 30 kilometrelik bir alan “ölü bölge” ilan edildi ve insan yerleşimleri yasaklandı.
Dinyeper Nehri ve kollarına dökülen radyoaktif maddeler, gelecek yıllarda da milyonlarca kişinin su kaynaklarını tehdit ediyor.
30 km’lik “ölü bölge”nin dışında “düşük düzeyli” radyasyon bulunan bölgelerde, halen 1.2 milyon insan yaşamaktadır.
Tahliye edilenlerin ve temizlik işçilerinin (ki bunlar,radyasyona en çok maruz kalan kişilerdir) toplam sayısı 750.000’den fazladır.
Patlamanın hemen ardından, Ukrayna ve Beyaz Rusya’da binlerce çocuk akut radyasyon tanısıyla, kusma, saç kaybı ve kızarıklık semptomlarıyla hastaneye kaldırıldı. (Kaynak: Mayıs 1992’de yayınlanan gizliliği kaldırılmış Sovyet Politbüro Protokolleri)
Dünya Sağlık Örgütü, Çernobil yakınlarında yaşayan çocuklarda görülen tiroid kanseri oranlarının felaket sonrasında, normalden 80 kat arttığını belirtti. (Kaynak: Wall Street Journal, 3 Eylül , 1992, ve Nature, Eylül, 1992)
Hiroşima Üniversitesi’nden uzmanların yaptığı araştırmaya göre, Beyaz Rusya’da yeni doğan ve 30.000 anne karnındaki bebekte görülen doğum sakatlıkları 1986’dan beri iki kat arttı. (UPI telgraf haberi July 14, 1994)
10.000’den fazla Ukraynalı çocuk lösemi ve diğer hastalıkların tedavisi için Küba’ya gitti.(New York Times, 6 Ekim 1995)
Ukrayna’da çocuklar arasında görülen kanser hastalıkları 1986’dan beri üç kat arttı. (Ukrayna Sağlık bakanlığı Raporu, Kış 1994)
2001 yılında Londra’daki Kraliyet Tıp Kurumu yayınında yayınlanan bir İsrail-Ukrayna ortak araştırmasına göre, Çernobil temizlik çalışmalarında bulunan işçilerin 1986 sonrası doğan çocuklarında bulunan kromozom bozulması, felaket öncesinde doğan kardeşlerinden 7 kat fazla. 1994 yılında Birleşmiş Milletler Nüfus Dairesi Avrupa’da iki ülkede negatif nüfus artışı olduğunu belirtti: Ukrayna ve Beyaz Rusya. Rapor, bu düşüşü Çernobil kaynaklı bebek ölümlerine ve sağlık sorunlarına bağladı: Ukrayna’da bebek ölüm oranı Avrupa ortalamasının iki katı (1000 doğumda 14 ölüm)
Rusya’da 1986 sonrasında erkekler arasında yaşam süresi oldukça kısaldı.(Kaynak: New York Times, 1 Eylül,1995) Ukrayna’da 13-29 yaş arası erkeklerin %50’si kısırlık problemi yaşıyor ki bu, dünyadaki en yüksek kısırlık oranı.
Ulusal Bilimler Akademisi’ne göre, radyasyona maruz kalma nedeniyle gelişen kanserlerin çoğu, 10-20 sonra ortaya çıkıyor, bu yüzden Çernobil Felaketi’nin etkilerinin tamamının ortaya çıkması bu sürenin dolmasına bağlı. (ABD Ulusal Bilimler Akademisi, BEIR-5 Raporu)
Çernobil felaketi üzerine yapılan çalışmalar, Ukrayna, Rusya ve Beyaz Rusya’da 1 milyondan fazla insanın radyasyondan etkilendiğini ortaya koyuyor.
2001 yılının Mart ayında, Çernobil Santrali’nin 1 ve 3. ünitelerini kapatmak ve radyoaktif atıkların depolanmasına yönelik bir tesisin yapılması için 36 milyon dolarlık bir anlaşma imzalandı. 1990’lı yılların başında Çernobil’de geriye kalan reaktörlerin geliştirilmesi için 400 milyon dolar harcandı. Enerji sıkıntısı yüzünden Aralık 2000 tarihine kadar Çernobil’in 3. ünitesi çalıştırıldı. 1991 yılında santralde çıkan bir yangın sonrasında 2. ünitesi kapatıldı ve 1997 yılında da 1. ünitesi kapatıldı.
Beyaz Rusya Ulusal Bilimler Akademisi’nin tahminlerine göre, felaket sonrasındaki 30 yılda ülke ekonomisi 43.3 milyar dolar kayıp yaşayacak. Toplam kayıp (ekonomik, toplumsal, sağlık ve çevre, vs.) 235 milyar dolar olarak bekleniyor. Bu miktar, 1985 yılı ulusal bütçesinin 32 katı. Çernobil Felaketi kaynaklı harcamalar, 1991 yılı bütçesinin % 16.8’ini, 1996 yılı bütçesinin % 10.9’unu kapsıyordu. Halen bütçenin %5’i resmi Çernobil programına harcanıyor.
UNDP ve UNICEF’in araştırmalarına göre, Beyaz Rusya’da Çernobil felaketi sonrasında, 54 büyük tarımsal ve orman işletmesi, 9 sanayi işletmesi kapatıldı. 22 hammadde deposu kullanılamaz hale geldi. Ukrayna’da 20 kolektif çiftlik ve 13 şirket kapatıldı.
Ukrayna kaynaklarına göre, 1986-2015 yılları arasında ülkenin yaşayacağı ekonomik hasar 201 milyar dolar olacak. 2001 yılında Ukrayna’nın ulusal geliri 37 milyar dolar idi. Ukrayna ulusal bütçesinin %15’ini felaketin etkilerini gidermek için harcadı. 1992-1998 yılları arasında Rusya’da nükleer felaket için harcanan miktar 3.8 milyar doları buldu. Bu miktarın 3 milyar doları temizlik işçilerine ve felaketin kurbanlarına tazminat için ödendi.
30 Ocak 2013, 17:51 #4 (permalink)
Kazanın sonuçlarıyla başa çıkılması, “temizlik” ve patlayan reaktörün üzerini örten lahdin inşa edilmesi işlerinde çalışan 600 bin insanın “radyasyona maruz kalmanın etkileri açısından sürekli olarak izlenmeleri gerekmektedir”.
2,5 milyon hektarı aşkın zengin tarım toprağında artık kullanılamamaktadır.
Şu anda bir milyonu çocuk olmak üzere 3,5 milyon insan, Ukrayna’nın radyasyonla kirlenmiş topraklarında yaşamaktadır.
Sakat doğumlar ve büyüme bozuklukları Ukrayna’da %230, Beyaz Rusya’da ise %180 artmıştır.
Şiddetli bağışıklık sistemi bozuklukları görülen çocuklara, 2 ile 3,5 kat daha fazla rastlanmaktadır.
“Temizlik” çalışmalarında yer alanlarda, bir kontrol grubuna oranla, 15 kat daha fazla gen ya da kromozom bozuklukları görülmüştür.
380 bin kadar çocukta kan kanserleri, tiroid sorunları ve anemiler saptanmıştır.
Çöken bağışıklık sistemleri nedeniyle, genelde ölümcül olmayan hastalıkların yol açtığı, ölümler o kadar artmıştır ki bugün Ukrayna’da ölüm oranları, doğum oranlarını aşmış durumdadır.
Ukrayna’nın, Çernobil kazası nedeniyle kaybı şimdiden 140 milyar dolardır.
7,1 milyon insanın gelecekte ciddi sağlık sorunları yaşaması beklenmektedir.
Çernobil Felaketi’nden 19 yıl sonra Almanya’da radyoaktivite tespit edildi
Alman Radyoaktiviteye Karşı Korunma Dairesi, Çernobil faciasının üzerinden 19 yıl geçmesine rağmen, özellikle Almanya'nın güneyindeki ormanlarda avlanan yaban domuzlarının yenilmemesini istedi. Bavyera ormanlarında bitkilerde, toprakta ve hayvanlarda yapılan ölçümlerde yaban domuzlarında yoğun radyoaktivite tespit edildiği, geyiklerde ölçülen radyoaktivite miktarının ise sınırı aşmadığı açıklandı.
30 Ocak 2013, 17:52 #5 (permalink)
Bir Çernobil çalışanının ağzından nükleer kaza
“Bana hâlâ deri nakli yapılıyor”
(2004 yılında New Scientist dergisinde yayımlanan röportajdan kısaltılarak...)
Vücudunda çok ciddi yanıklar oluştu. Doktorlar kendisini yaşatmak için bir dizi ameliyat yapmak zorunda kaldılar. Ne var ki Yuvçenko, radyasyondan dolayı hâlâ hasta. Yuvçenko New Scientist dergisine o gece neler olduğunu anlattı.
Aleksandr Yuvçenko- Orada çalışmayı ben istedim. Sovyetler Birliği’ndeki en iyi santrallerden biriydi. Ayrıca Çernobil yaşamak için güzel bir kasabaydı. Ve akademik çalışmalarım sırasında bir süre orada bulunmuştum. Üstelik maaşım da iyiydi. Nükleer mühendislik Sovyetlerde prestijli bir meslekti. Oysa şimdi Rusya’daki insanlar işadamı ve avukat olmayı tercih ediyor.
-Hayır. Bu olmadan önce hiç bir titreşim veya bir ses duymadık. Bazı şeylerin bozulduğuna ilişkin en ufak bir belirti yoktu. Hepimiz çeşitli acil durumlar için eğitilmiştik. Bizler mühendis olarak reaktörlerin neler yapabileceğini, neler yapamayabileceğini ve nelerin olabileceğini öğrenmiştik. Yangın ve başka şeyler için hazırlıklıydık, ancak bunun için eğitilmemiştik. Güvenlik önlemlerinin yeterli olduğunu düşünüyorduk ve eğer kontrol çubuklarını indirmek için acil durdurma düğmesine basılırsa -ki kontrol odasındaki arkadaşım Leonid Toptunov da bunu yapmıştı- santral duracaktı. Ancak durmadı. İnsanlar hata yapabilir, ancak güvenlik önlemlerinin bunu telafi edebileceğini düşünüyorduk. Hepimiz işletme talimatnamesinde yazılanların doğruluğuna inanıyorduk.
-Ofisime geri döndüm ve 4. reaktörün kontrol odasına telefon açmaya çalıştım. Ancak hatlar kesikti. Derken 3. reaktörün kontrol odasında telefon çaldı. Sedye getirmem emredildi. Sedyeleri kaptım ve koşmaya başladım. Kontrol odasının dışında patlama merkezinin yakınlarında bulunan bir arkadaşıma rastladım. Kendisini tanıyamadım. Giysileri simsiyahtı ve yüzü tanınmayacak haldeydi, çünkü başından aşağı kaynar su dökülmüştü. Kendisini sesinden tanıdım. Bana patlama bölgesine gitmemi söyledi, çünkü orada başka yaralılar vardı. Bu arkadaşımla başkaları ilgilendiği için bir fener kapıp soğutma tanklarının yakınındaki diğer operatörü bulmak için koştum.
-Orada ne buldunuz?
-Operatörü bulacağımı sandığım yere gittim ama kimseyi bulamadım. Yalnızca kocaman bir yıkıntı ile karşılaştım. Operatörü diğer tarafta idi, sürünerek oradan uzaklaşmayı başarmıştı. Yine aynı tablo ile karşı karşıya idim: Üstü başı pislik içinde ve sırılsıklamdı; en kötüsü, sıcak sularla haşlanmıştı. Ayakta durabiliyordu, fakat şoktaydı ve titriyordu. Bana ana patlamanın olduğu yere gitmemi ve orada arkadaşım Vera Khodemçuk’u bulabileceğimi söyledi.
-Ne olup bittiği hakkında daha net bir şeyler öğrenmek için dışarıda yürüdük. Gördüklerimiz gerçekten ürkütücüydü. Her şey mahvolmuştu. Su soğutma sisteminin tümü gitmişti. Reaktörün bulunduğu salonun sağ kanadı tümüyle yıkılmıştı, sol tarafta borular sarkıyordu. O anda Khodemçuk’un kesin olarak öldüğünü anladım. Bulunduğu yer yıkılmıştı. Büyük türbinler hâlâ ayaktaydı, ancak çevresindeki her şey harabeye dönmüştü.
Khodemçuk, büyük bir olasılıkla bu yıkıntıların altında kalmıştı. Durduğum yerden reaktörden sonsuza doğru uzanan bir ışık huzmesinin yayıldığını gördüm. Havanın iyonize olmasıyla oluşan lazer ışığına benziyordu. Mavimsi bir ışıktı ve çok güzeldi. Birkaç saniye ışığı izledim. Eğer orada birkaç dakika kalsaydım hemen oracıkta ölebilirdim, çünkü gama ışınları, nötronlar ve dışarıya çıkan her türlü zararlı maddeye hedef oluyordum. Fakat Tregub orayı hemen terk etmem için beni uyardı. O benden daha yaşlı ve tecrübeliydi.
4 no’lu kontrol odasına ulaşmaya çalıştık. Fakat yolda, reaktör salonuna giderek kontrol çubuklarını elle indirmeleri için Deatlov tarafından gönderilmiş üç işçiye rastladık. Tregub, kontrol odasına koşarak giderek gördüklerimizi rapor etti. Ben yardım etmek için bu üçü ile birlikte gittim. Onlara kendilerine verilen emrin saçma olduğunu, çünkü ortada reaktör salonu diye bir şeyin kalmadığını söyledim. Dolayısıyla kontrol çubuklarının kalmamış olması büyük bir olasılıktı. Ancak onlar salonu yalnızca aşağıdan gördüğümü, yukarıdan da bakmak istediklerini söylediler.
-Çok iyi bir tedavi gördüm. Doğal olarak sağlıklı ve güçlüydüm. O sırada yalnızca 24 yaşında olduğumu düşünürseniz... Hâlâ sürekli olarak deri nakli yapılıyor. Hâlâ ülserlerim var. Eğer yanıklar olmasaydı durumum daha iyi olabilirdi.
-Bir kez, 2000 yılında kapattıkları zaman. Özel davetli olarak gittim. 3. reaktör bloğunun çevresinde dolaştım. Bu, patlayanın tam bir kopyasıydı. Kendimi çok iyi hissettiğimi söyleyemem. Reaktörün tepesine çıktığım zaman dizlerim titriyordu.
30 Ocak 2013, 17:52 #6 (permalink)
ÇAYNOBİL’İN YALANLARI BİR BİR ORTAYA ÇIKIYOR
- Aral: Çaylarda tehlike yok ki imha edelim.
- Özemre: Yapılan 50 bini aşkın ölçüm sonucu, Türkiye’de tüm gıdaların radyasyon bakımından tamamen güvenceli durumda olduğunu gösterdi.
- Aral: Dinine, imanına inanan ‘Radyasyon var’ demez.
- Aral: Çaydaki radyasyon tehlikesiz.
- Özemre: Ne bulursanız yiyebilirsiniz.
- Özemre: Çayda tehlike yok ama dışsatımı yasaklıyoruz.
- Özemre: Rakamlar panik yaratırdı.
Geçen sayımızda, Çernobil felaketinin sonuçlarını, halen dünya çapında yaşamı tehdit eden nükleer enerji ve nükleer silahları irdelemiştik. Kendileriyle yaptığımız röportajları da yayımladığımız Karadeniz derneklerinin 26 Nisan (Çernobil kazasının yıl dönümü) günü yaptıkları basın açıklaması ve sembolik suç duyurusu kısmen de olsa sonuç verdi. Geçtiğimiz iki haftada önceleri aklı başka yerlerde olan ‘basın’ konuyu bir anda gündemine taşıyıverdi. Ardından, dönemin bazı sorumlu kişileri çıkıp kendilerini aklamaya, bazıları da özür dilemeye kalkıştı. Devletin, konunun gündeme gelmesinin ardından, klasik özür dileme ve suçu kurumsal boyuttan çekip birkaç günah keçisine yıkma yöntemi, farklı farklı konularda da işletildiği gibi, şimdilerde de ‘Çaynobil’ skandalında işletiliyor. Yakında filmini de çekip, yaşananları “nahoş anılar” tadında derleyerek, dosyayı tamamen kapatırlarsa şaşırmamak lazım. Bu günlerde egemen basının gündeminde olan mesele, tirajı yüksek gazetelerde boy boy işlenmekte. Ortaya çıkan itiraflar ise son derece çarpıcı. Bir yandan devletin kâr uğruna sistematik ve bilinçli bir biçimde gerçekleştirdiği katliam, dönemin ‘sorumluları’ tarafından da gözler önüne serilirken, diğer bir yandan da, zamanında ortaya atılan ve resmi çevreler tarafından yalanlanan iddiaların ne kadar gerçekçi ve haklı oldukları bir bir ortaya çıkıyor. Bütün bunların üstüne herkes ayrı üfürüyor. Bir yandan iş işten geçtikten sonra veri toplamaya, “bilimsel kanıt” elde etmeye çalışanlar, diğer yandan “Devlete dava açın” diyenler…
Gerçekleri gizleyen, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) eski başkanı Ahmet Yüksel Özemre, insanlardan saklananları şimdilerde yeni yeni ortaya dökmeye başladı. Meğerse yağmur bulutlarıyla taşınan radyasyon sadece Karadeniz Bölgesi’ni değil, Edirne ve civarını, Büyükçekmece’yi, Halkalı’yı etkilemiş. Bölgeye düşen sağanak yağmur ve dolunun ardından otlayan hayvanların etinde ve sütünde bile radyasyon tespit edilmiş. Kendinin bu ve benzeri bilgileri halktan saklamasını da “ismini vermek istemediği” bir bakanın kendisine sansür uygulamasıyla açıklıyor ama Cahit Aral’la birlikte televizyonda höpürdeterek çay içmesinden veya verdiği “gıdalar güvenli, çaylar zararsız” şeklindeki demeçlerden bahsetmekten kaçınıyor. “Ben aslında ‘Türkiye’de radyasyon yoktur’ demedim, yanlış anlaşıldım” diyen Özemre’nin piyasaya yeni çıkan kitabının ismi de oldukça alaylı ve trajikomik : “Çernobil Komplosu”. Fakat her ne olursa olsun, Özemre halen, zamanında ortaya çıkan radyasyon değerlerinin zararsız olduğunu iddia etmekte. Kendisi ısrarla, “Radyasyonlu Türk Çayı” imajını “emperyalizmin bir oyunu” olarak değerlendiriyor. Önlem alınmaması halinde neler olacağını halktan gizleyen, dolayısıyla insanları bile bile ölüme gönderen Özemre ve bağlı bulunduğu iktidar kurumları, şimdi de geçen zaman içerisinde ortaya çıkan sonuçları görmezden gelme eğiliminde.
Keza, yaşanan nükleer felaketin öncesine dair istatistikler bulunmadığı için, kanserin gerçekten artıp artmadığına dair “bilimsel kanıt” olmadığı öne sürülüyor. Fakat herhangi bir aile ile konuşulduğu vakit gerçekler gözler önüne seriliyor. Daha önce de belirtmiştik; İstanbul’daki devlet hastanelerinde yatan kanser hastalarının çoğunun Karadenizli olması herhalde tesadüf değil. Onkologlara göre, lösemi (kan kanseri), en yüksek seviyede radyasyona maruz kalındıktan 6 ilâ 8 sene sonra görülmekte. Meme ve akciğer kanseri gibi tümör temelli kanser türleri ise 15–20 yılda en yüksek seviyeye ulaşıyor. Bölgede rastlanan kanser olayları da bu bilgilerle birebir örtüşüyor. Durumun bir benzeri de ABD’nin Hiroşima’ya atom bombası atmasından sonra görülmüştü. Karadeniz Bölgesi’nde çalışan doktorlarla konuşulduğunda, kanser teşhislerinde ciddi bir artış olduğunu kaydetmekteler. Zaten, bunu gerek tıp, gerek atom enerjisiyle ilgili kurumlarda çalışanların da çoğu ister istemez kabul ediyor, fakat devlete bağlı kurumlar senelerdir karşılaştırmalı bir araştırma yapmaktan özenle kaçınıyor. Ordu Sağlık Müdürü Vahap Eren, 1986’da bölgede 16 kanser hastası varken, aradan geçen 18 yılda 1763 kişinin kansere yakalandığını, bunlardan 1637’sinin öldüğünü açıkladı. En çok kanser hastası ise 2001, 2002, 2003’te ortaya çıkmış. Birçok kanser vakası ise hastaneye başvurulmadığı için istatistiklerde yer almıyor. Sağlık Bakanlığı Kanser Savaş Dairesi’nin iddiasına göreyse, bölgedeki vakalar uluslararası standartların üzerinde değil. Oysa çok daha şiddetlisi de olsa aynı sebepten dolayı insanların öldüğü Ukrayna’da kanser vakalarının 14 yılda 10 kat arttığı bal gibi kabul ediliyor. Dolayısıyla bir artışın gerçekleşmemiş olması imkânsız. Bazı kanser türlerinde 5–10, bazılarında 15–20 yılda radyasyonun etkisinin “pik yapacağı”, yani doruk noktasına ulaşacağı da biliniyordu. Şimdi, kazadan 18 yıl sonra Doğu Karadenizli kanserle yaşıyor, kanserden ölüyor… Kanserin uğramadığı aile neredeyse yok. Hemen herkes hastanelerin onkoloji bölümündeki doktorların isimlerini biliyor. Bölgede kanser, en sıradan ölüm nedeni olarak adeta kabul görmüş durumda. Fakat bir yandan da “bunlar ortaya çıkarsa çayımız-fındığımız satılmaz. Bölgeye turist gelmez” endişesiyle yaşayanlar halen var.
Bazı araştırmacılar, kendi olanaklarıyla kazadan 6 yıl sonra sadece tek bir kanser türü için bölgede çok küçük çaplı bir araştırma yaptılar. İl sağlık müdürlükleri, kazadan ancak 13 yıl sonra bölgedeki kanser vakalarının kayıtlarını tutmaya başladı. Bölgedeki bazı STK’lar, ancak geçen sene “üst birlik” oluşturarak konuyla ilgilenmeye başladılar ve şimdilerde veri toplamaya çalışıyorlar.
Önceleri, sağlıklı bir şekilde yaşayan ve 100 yaşından sonra yaşlılıktan kaybedilen aile bireyleri, artık 40’lı, 30’lu yaşlarda, hatta genç-çocuk dinlemeden kansere yenik düşerek ardı ardına hayatlarını kaybetmekteler. ‘86’da çalışan çay işçilerinden çok fazla kayıp var. Özellikle fabrikalarda çalışan ve çayları hiçbir koruyucu önlem olmadan gömen işçilerin emekliliklerini görmeleri ancak birer hayal. Ve işin acıklı yanı, hayatta kalanlar da artık bunu biliyor. Devletin, sırf kâr için radyasyonun etkilerini gizlemesi ve kasıtlı olarak cehaleti beslemesi nedeniyle, Çernobil faciasının ardından, hiçbir koruma önlemi alınmadan gömdürülen çayları, işçiler çuval çuval evlerine, kahvelere taşımış, eşe dosta dağıtmışlar. “Yapmayın, öleceksiniz” diyenlere de gülüp geçmişler.
Şimdiki hükümet sözcüsü “Yakılmayan 1 gram çay yoktur” diyor, fakat çaylar aradan 3 sene geçtikten sonra, yani 1989’da yakılmış. Dolayısıyla kafalarda ister istemez bazı soru işaretleri oluşuyor. Dönemin Çay-Kur Genel Müdürü olan Tuncer Ergüven, geçtiğimiz hafta Milliyet gazetesine yaptığı açıklamalarda çay meselesiyle ilgili çarpıcı noktalara yer vermekte: “1993’te Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde bir sempozyum gerçekleşti. Küçükçekmece Nükleer Araştırma’dan bir arkadaş çıktı. ‘İlk defa açıklıyorum ama devlet biliyor’ diyerek elindeki belgeleri gösterdi. Biz kamu görevlisi olmamıza rağmen ilk defa orada öğrendik. Radyoaktif kirlilikte çok yüksek rakamlar vardı. Giresun-Tirebolu bölgesinde yüksek. Yükseklik Rize’de Derepazarı’ndan başlıyor. Rize’nin tümünde limitin üstünde. Bütün bu bölge, radyoaktif tehlike limitinin çok üstünde. Pazar’dan Hopa’ya kadar çok çok yüksek. Bütün Karadeniz kirli, ama bazı bölgelerde kirlilik çok üst seviyede. Dolayısıyla bu bölgelerdeki insanlar sadece içtiği çaydan değil lahanadan, sütten, yürürken çamurdan etkilendi. Ben ‘Niye açıklamadınız?’ dedim. Ahmet Bey, ‘Bakan açıklattırmadı’ dedi. Biz de ‘O zaman hükümet burada suçlu’ dedik. Neden? Aynı hükümet Edirne’de Trakya’da birtakım önlemler aldı, bazı hayvanları da itlaf etti. Edirne’de söylüyorsun, burada niye söylemiyorsun? Turizmde infial olurmuş, Karadeniz’e kaç turist geliyordu ki o zaman? TAEK, özel sektör fabrikalarının hiçbirine uğramadı. Onların çayını maalesef piyasaya sürdürdü. Ahmet Bey başkanlığında özel sektörden bir fabrikaya ait üç analiz raporu çıkarsınlar, adamın elini öperiz. Sadece bir firma tahlil yaptırdı, 800 ton kadar çayını imha ettirdi. Özel sektörün elindeki çay yaklaşık 30 bin tondu. TAEK Çay-Kur depolarını inceledi. O tarihte 64–65 bin ton çayı ‘Bunları kesinlikle kullanmayın’ diye ayırdılar. O sezonun sonunda TAEK ‘Bunları yavaş yavaş yakın’ dedi. Yaktığımız zaman vatandaş dedi ki, ‘Arkadaş sen bunu yaktın, baca gazı oldu, yukarı çıktı. Yağmur yağdı, yere indi’. Bunun üzerine durdurdular.”
Artık, çayların ne kadarı yakıldı, ne kadarı halka içirildi, yakılanlardan çıkan duman bizleri nasıl etkiledi bilinmez. Açık olan bir şey varsa, o da hala tam olarak açıklığa kavuşmayan ve zamanında gerçekleri gizlemek için devlet erkânı tarafından örgütlü bir biçimde söylenen sayısız yalanla insanların hayatlarıyla oynanmış olması. Çernobil’in gerek direkt, gerek iktidarların yalanları sonucu insanlar üzerindeki, aslında önlenebileceği halde engellenmeyen dolaylı etkileri nesiller boyu etkisini sürdürecek.
Bu yazı 15 Mayıs 2004 tarihli Özgür Hayat Gazetesi'nden alınmıştır.
30 Ocak 2013, 17:53 #7 (permalink)
ÇERNOBİL’İN SON KURBANI KOYUNCU
GEÇTİĞİMİZ günlerde müzisyen Kazım Koyuncu akciğer kanseri yüzünden hayatını kaybetti. Üniversite için İstanbul’a gelene dek memleketi Hopa’da yaşamış olan Koyuncu’nun 33 yaşındaki zamansız ölümünün yeniden gündeme soktuğu konu ve alevlendirdiği tartışma son derece önemli ve sonuçları itibariyle de kaygı verici. Karadeniz’de kanser vakaları korkunç bir artış içinde ve bunun bir tesadüf olmadığı çok açık. Çernobil faciasından sonra, hiç de beklenmeyen bir durum değil bu. Çernobil nükleer felaketi gerçekleştiğinde 14 yaşında olan Koyuncu’nun ölümü sadece 1986’nın acı hatıralarını değil, ekolojik felaketin bugün aratarak süren yok edici etkisini bir kez daha hatırlatıyor. Kazım Koyuncu belki de Çernobil’den bugüne geçen 19 yıl boyunca felaketten kaynaklanan hastalıklardan dolayı hayatını kaybeden ancak ölüm sebebi araştırılmayan, umursanmayan, örtbas edilen, bilinçli olarak kamuoyuna açık edilmeyen binlerce, yüzlerce, milyonlarca kişinin neden, ne için öldüğünü veya kanserle yaşamak zorunda kaldığını, radyasyonun devletlerin sınırlarını tanımadığını bir kez daha suratlara çarptı.
26 Nisan 1986’da, SSCB’ye bağlı bugünkü Ukrayna’da patlak veren Çernobil felaketi ilk günden itibaren halktan ve kamuoyundan gizlenmeye çalışıldı. SSCB, felaketten sonraki üç gün olayın vahametiyle ilgili hiçbir açıklamada bulunmamış, dördüncü gün de mümkün olduğunca önemsizleştirerek, dönemin soğuk savaş kapitalizminin gereklerine uygun olarak şekillendirdiği ve uğrunda tüm dünyayı gözden çıkardığı nükleer güç hırsı yüzünden meydana gelen bilinçli olarak yapılmış katliamı, işlenmiş insanlık suçunu “kaza” süsü verilmiş halde dünyaya duyurmuştu. Patlamanın ardından açığa çıkan radyasyon rüzgârın etkisiyle Gröndland’dan Doğu Asya’ya kadar neredeyse tüm kuzey yarımküreye yayıldı. Ukrayna’da halen 4 milyon kişi patlamayla birlikte radyoaktif atıklara boğulan topraklarda yaşıyor. Faciadan kaç canlının etkilendiği bugün bile kesin olarak bilinemiyor.
Ukrayna’da olduğu gibi Türkiye’de de devletin tavrı olayı örtbas etmeye yönelikti. Dönemin TAEK Başkanı Ahmet Yüksel Özemre ve Dönemin Sanayi ve Ticaret Bakanı Cahit Aral’ın televizyonlarda “radyasyonsuz çay” içerek hiç utanmadan milyonlarca insanla dalga geçmesi, Kenan Evren’in “biraz radyasyon kemiklere yararlıdır” sözleri ve başta Hürriyet olmak üzere dönemin gazetelerinin faciayı ve akabindeki zehir sızıntısını, devletlerinin çay işinden zarar etmemesine bağlı olarak yorumlaması, alenen yalan söylemesi münferit olaylar değil devletlerin, iktidarların hiçbir etik sorumluluk duymadığının, en ufak bir insani duygu taşımadığının ve taşımasının mümkün olmadığının belki de en acı belgesidir.
Devlet, Karadeniz Bölgesi’nde 58 bin ton radyasyonlu çayı aldı, depoladı, iç pazara sürdü. Yapılan ölçümlerle radyasyonlu olduğu belirlenen çayların bazıları ilk etapta gömüldü ancak “radyasyon falan yok” yalanlarının da etkisiyle hem çevrede yaşayan ve radyasyonun sinsi etkilerinden bihaber olan insanlar hem de açıkgöz tüccarlar tarafından toprağın altından çıkarıldı ve diğer çaylarla harmanlanarak azar azar tüketildi. Radyasyonlu çayların saklandığı depoda çalışan işçilerin tamamı kanserden öldü. Çayın gömüldüğü Trabzon’un Of ilçesinin Aşağı Kışlacık Köyü’nün nüfusunun neredeyse yarısı İstanbul’a tedavi olmaya geldi. Bunların bazıları İstanbul’a tedavi olmaya gidebilecek kadar, hastaneye gelenlerin bir kısmı da bir daha köyünü görebilecek kadar yaşamadı. Kışlacık Köyü’nde bütün canlı yaşamı radyasyondan etkilendi. Toprak kurudu, balıkların nesli tükendi, bitki örtüsü değişti, kadınlarda düşük oranları arttı. Çaylar içilmeyip imha edilseydi veya en azından demlenmeden önce bir kez sıcak suyla yıkansaydı bile alınan radyasyon dozu yarı yarıya azalacaktı.
ODTÜ öğretim üyelerinden Prof. Dr. İnci Gökmen, zamanında yaptıkları tüm uyarılara rağmen hiçbir önlem alınmadığını, üniversitelerin konuyla ilgili yapmak istedikleri araştırma ve ölçümlerin YÖK tarafından yollanan yazıyla engellendiğini vurguluyor.
Geçen 19 yıl boyunca, dünyanın her yerinde faciadan ölümcül bir şekilde etkilenenlerin sesi kısıldı. Ölümler ve kanser oranlarındaki artışlar sağır kulaklarda yankı bulmadı. Radyasyon mağduru insanlar, hayvanlar ve bitkiler ciddiye alınmadı. Geçtiğimiz yıl, felaketten 18 yıl sonra olayı örtbas eden Yüksel Özemre ve Cahit Aral için suç duyurusunda bulunan Trabzon Dernekler Birliği üyeleri, Cerrahpaşa onkoloji servisinde yatan 100 çocuktan 60’ının Karadenizli olduğunu belirttikleri zaman, resmi ağızlar ve onların işbirlikçisi bilim adamları, akademisyenler tarafından açıkça yalancılıkla, olayları abartmakla suçlandı. 25 Haziran tarihli gazetelerde “Çernobil Türkiye’yi etkilemedi, kimsenin vücudunda radyoaktif kalıntıya ya da genetik bozukluğa rastlanmadı” diyerek Ahmet Yüksel Özemre’nin utanç verici misyonunu sahiplenen TAEK Başkanı Okay Çakıroğlu ise potansiyel zarar görme açısından Türkiye’nin 16. sırada olmasıyla gurur duyuyor!
Kazım Koyuncu gibi niceleri, faciadan nesiller boyu etkilendi, etkileniyor ve iktidarların kâr hırslarının bedelini hayatlarıyla ödüyor; bu kıyım, kapitalizmin yaşama değer vermeyen, gaspa ve yok etmeye dayalı acımasız çarklarını durdurmadı. Tam aksine yeni model nükleer santraller doğa dostu olarak pazarlanmaya çalışıldı, hâlâ da çalışılıyor. İnsan hakları ve özgürlükler söz konusu olduğunda laf üretip duran şu meşhur AB ülkeleri Çernobil’in kapatılması sırasında Ukrayna’ya iki yeni nükleer reaktör için 1 milyar dolar vermeyi kabul etmişti. Aynı nükleer lobisi bugün de Türkiye’ye nükleer santral pazarlamaya çalışıyor.
Bu yazı 10 Temmuz 2004 tarihli Özgür Hayat Gazetesi'nden alınmıştır.
30 Ocak 2013, 17:53 #8 (permalink)
Çernobil, Hopa'yı terketmedi
Anadolu Ajansı'ndan - 12 Nisan 2006
Türk Tabipleri Birliği (TTB), Çernobil Nükleer Santrali'nde meydana gelen kazanın etkileri üzerinde yapılan araştırmada, “Hopa'da son 3 yılda meydana gelen ölümlerin yüzde 47,9’unun nedeninin kanser olduğunun belirlendiğini” bildirdi. “Çernobil Kazası Sonrası Türkiye'de Kanser” konulu araştırmanın sonuçları, İstanbul Tabip Odası'nda düzenlenen basın toplantısında açıklandı.
Kanser hastalığı ile ilgili “Sağlık Bakanlığı'nın elinden düzenli veriler olmadığını” anlatan Odabaşı, o dönemde Karadeniz Bölgesi'nde kolu, bacağı veya kafası olmayan bebeklerin dünyaya geldiğinin kendilerine anlatıldığını, ancak bunlara hiçbir kayıtta rastlanılmadığını ileri sürdü.
Hopa Belediye Başkanı Yılmaz Topaloğlu da, resmi verilere göre kanserin diğer coğrafi bölgelere göre Hopa ve Karadeniz'de daha çok görüldüğünü savundu. TTB tarafından gerçekleştirilen araştırmanın sonuçlarının Sağlık Bakanlığı'nı harekete geçirmesi, hastalığın erken dönemde tespit edilerek tedavisinin başlatılmasına yönelik çalışma yapılması gerektiğini söyledi. Topaloğlu, kendi ailesinden de 2 kişinin kanser hastalığı sonucu hayatını kaybettiğini ve halen 4 kişinin aynı hastalıktan tedavi gördüğünü belirtti.
Triod ve meme kanseri
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Kayıhan Pala da, araştırmanın sanatçı Kazım Koyuncu'nun kanserden ölümünün ardından, duyarlılığın arttığı Hopa'da gerçekleştirildiğini, 1939 ev ve 7 bin 831 kişi ile görüşüldüğünü bildirdi.
Kayıhan Pala, 1–30 Eylül 2005 tarihleri arasında yapılan araştırmaya göre, Hopa'da, tanısı doğrulanmış 49, doğrulanmamış 27 olmak üzere toplam 76 kanser hastası olduğunun tespit edildiğini kaydetti. Araştırmaya göre, Hopa'da yıllık kanser görülme sıklığının erkeklerde yüzbinde 149,5, kadınlarda yüzbinde 117,5 olarak ortaya çıktığını ifade eden Pala, bu oranının dünyaya göre çok yüksek olduğunu vurguladı.
Pala, “Hopa'da son 3 yılda meydana gelen ölümlerin yüzde 47,9’unun nedeni kanser olarak belirlenmiştir” dedi.
Çernobil kazasının en önemli etkisinin, tiroid kanserinin görülmesindeki artış olduğunu belirten Pala, ayrıca radyoaktif kirliliğin olduğu riskli bölgede yaşayan kadınlarda da, meme kanserinin görülme sıklığında artış olduğunun bilindiğini söyledi.
Kayıhan Pala, “Geçerli ve güvenilir bir kayıt-bildirim sisteminin kurulmaması nedeniyle, kazanın bölgede kanser olguları ve ölümleri üzerine etkisini kanıta dayalı değerlendirmek mümkün değildir” diye konuştu.
Sağlık Bakanlığı tarafından bütün Türkiye'de ivedi olarak “Toplum Tabanlı Kanser Kayıt Sistemi” ile Doğu Karadeniz'de Kanser Araştırma, Tanı ve Tedavi Merkezi kurulması gerektiğini kaydeden Pala, bölgede ayrıca kanser taraması yapılması gerektiğini söyledi.
Santral hala sızıntı yapıyor
Araştırmada görevli Edirne İl Sağlık Müdürlüğü Halk Sağlığı Uzmanı Dr. Gamze Varol Saraçoğlu da, Çernobil'deki kazanın 26 Nisan 1986'da meydana geldiğini hatırlatarak, “Çernobil Nükleer Santrali'nin hala sağlık, sosyal ve ekonomik alanlarda zararları sürmektedir. Santral, 2000 yılında kapatıldı, ancak sızıntılar var. Tehlike devam ediyor” dedi.
Kayıhan Pala, daha sonra gazetecilerin sorularını yanıtladı. Pala, radyasyonlu çay konusundaki bir soruya karşılık, “Ben çayı güvenle içmiyorum. Radyasyon var, demiyorum” diye konuştu. Hopa Belediye Başkanı Yılmaz Topaloğlu da, bir soru üzerine, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu'nca özellikle Sarp Sınır Kapısı'nda ölçümler yapıldığını, ancak bunların açıklanması noktasında sıkıntı yaşandığını ileri sürdü.
30 Ocak 2013, 17:53 #9 (permalink)
Three Mile Island nükleer kabusu
28 Mart 1979’da ABD’nin nükleer tarihindeki en büyük felaket Üç Mil Adası nükleer reaktöründe meydana geldi. Felaketten 600.000’den fazla kişi etkilendi, hayvanlarda ve bitkilerde genetik bozukluklar ortaya çıktı. Felaket sonrasında ABD’de bütün nükleer santral siparişleri iptal edildi ve halen de yeni bir nükleer santral siparişi yok. İşsiz kalan küresel nükleer şirketleri yeni felaketler pazarlamak üzere bu topraklara geliyor, felaketten 27 yıl sonra Üç Mil Adası’nın radyoaktif mirası doğayı ve canlıları etkilemeye devam ediyor.
28 Mart 1979’da meydana gelen Üç Mil Adası Nükleer Felaketi’nden sonra, bölgede yaşayan insanlar, sığınaklarda yaşamış ve uzun süre evlerine dönememişti. Felaketten yıllar sonra hayvanlarda ve bitkilerde genetik bozukluklar meydana gelmiş, iki başlı hayvanlar ve bitkilerde anormallikler ortaya çıkmıştı.
Geçen yüzyılın en kötü nükleer felaketlerinden biri, 28 Mart 1979’da ABD’nin Pennsylvania eyaletinde Middletown’da Three Mile Island Nükleer Santralı’nda, kısmi reaktör erimesi sonucunda gerçekleşti. 28 Mart’ın sabah saatlerinde reaktör çekirdeğini soğutmakta kullanılan bazı soğutma suyu pompaları çalışmadı ve reaktör aşırı derecede ısınmaya başladı. Sekiz saniye sonra reaktör kendi kendini kapattı, ama çekirdek ısısı sürekli artmaya devam etti çünkü acil soğutma suyunu kontrol eden vanalar sıkı sıkıya kapalıydı.
16 saat sonra, çekirdek su altındaydı ve ısı kontrol altına alınmıştı. Fakat bu arada, çekirdeğin yarısı erimiş, diğer yarısı paramparça olmuştu. Three Mile Island felaketi gerçekleştiğinde, bu nükleer santral sadece 90 gündür çalışmaktaydı. Daha sonra “Kara Cuma” olarak anılacak 30 Mart tarihinde, nükleer santralden kontrolsüz radyoaktif salınımı yapıldığına dair haberler yayılmaya başladı. Pennsylvania Valisi, nükleer santralin 8 km civarında oturan hamile kadınların ve çocukların tahliyesini istedi. Sonradan ortaya çıkan haberlere göre, santralden bu radyoaktif gaz salınımı, sistem üzerindeki baskıyı azaltmak için bilinçli yapılmıştı.
2 Nisan 1979’da, erime felaketinden beş gün sonra Three Mile Island’daki krizin resmi olarak sona erdiği açıklandı. İki yıl boyunca yüksek radyoaktivite oranlarının bulunduğu santrale kimse giremedi. Three Mile Island-2 reaktörü betonla kaplandı ve Three Mile Island-I reaktörü 1986’da tekrar çalıştırılmaya başlandı. Three Mile Island nükleer felaketi, olay esnasında kimsenin ölmesine ya da yaralanmasına neden olmasa da sonrasında bölgede yaşayan canlılar üzerindeki etkileri itibariyle büyük yankılar uyandırdı. Bu felaketle ABD’de nükleer endüstrinin kaderi de değişti. O günden sonra ABD’de hiçbir nükleer santral siparişi gerçekleşmedi.
Three Mile Island nükleer felaketinde, havaya yavaş yavaş radyoaktif madde salındığı yetkililer tarafından bir süre halka duyurulmadı, ilk etapta santral yakınında oturanlardan başlayarak büyük bir alanda, canlı yaşamı yıllar boyu sürecek bir kirliliğe maruz kaldı.
Felaketten yıllar sonra bölgede yaşayanlar arasında yapılan araştırmalar, felaket sonrasındaki dönemde sağlık sorunlarının had safhaya ulaştığını gösteriyor: Santral yakınında yaşayan 20 bin kişi üzerinde yapılan araştırmalarda, nükleer santral sızıntısının yakınında bulunanlarda akciğer kanseri oranlarının yüzde 300-400, kan kanseri oranlarının yüzde 600-700 arttığı tespit edildi. Pennsylvania Sağlık Komisyonu’nun verilerine göre, kazadan önce nükleer santral yakınında doğan çocuklarda görülen hipotroid vakaları kaza öncesindeki dokuz ay içinde 9 vaka iken, kaza sonrasındaki dokuz ayda 20 vakaya çıkmıştır. Santrale 8 ila 10 km uzaklıktaki bölgede bebek ölümleri kaza sonrasında 31’e yükselmiştir ki bu sayı, bir önceki yıl aynı dönemde 14’tür. Three Mile Island Nükleer Santrali’nin bulunduğu Dauphin bölgesinde çocuk ölümleri oranı felaket sonrasında bir yıl içinde yüzde 28 artmıştır ve bir aylıktan küçük bebeklerde bu oran yüzde 54’e yükselmiştir. Yine aynı bölgede, 1979-2001 yılları arasında 19 yaşına gelmeden kanserden ölen gençlerin sayısı 120’dir.
Şu anda Three Mile Island reaktörü tamamen kapatılmış durumda. Nükleer santraldeki yakıt ve atıklar bölgeden uzaklaştırıldı; 22 nakliye gemisiyle Idaho Ulusal Mühendislik ve Çevre Laboratuarı’nda geçici bir sualtı deposunda, en az 2010 yılına kadar tutulacak. ABD’li iktidarlar, Three Mile Island’a ait 344 konteynırı 30 milyon dolar ödeyerek 1950’lerden kalan ve sızdırma sorunları olan soğutma suyu havuzlarında, çelik ve beton varillerde saklamayı düşünüyorlar. Idaho’da bulunan nükleer atıkların yüzde 99’unu Three Mile Island santralinden gelen uranyum yakıtlar, geri kalanını da felakette zarar gören parçalar oluşturuyor. Halen faaliyet gösteren Three Mile Island-I reaktörü de 2014’te ömrünü tamamlayıp söküleceği güne kadar nükleer felaketi hatırlatan bir anıt olarak dikilmektedir.
ABD’nin 1950’lerin başında “Barış için Atom” sloganıyla başlattığı ve hızlı bir nükleer santral kurma yarışına girdiği “nükleer hayalleri” Three Mile Island Kabusu’yla sona erdi. O günden sonra, ABD’de hiçbir nükleer santral inşaatı siparişi verilmedi. ABD “nükleer hayallerini”, elinde kalan eski teknolojiyi “nükleer açlık” çeken ülkelere pazarlayıp oralarda yeni “nükleer kabuslar” üretmekte arıyor.
30 Ocak 2013, 17:53 #10 (permalink)
ÇERNOBİL FELAKETİ’NİN TÜRKİYE ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
* 27-30 Nisan: İskandinavya, Finlandiya, Belçika;
* 28 Nisan-2 Mayıs: Doğu ve Orta Avrupa, Güney Almanya, İtalya, Yugoslavya, Ukrayna ve Doğu Bloğu, Türkiye Karadeniz);
2. ETKİLERİN GİZLENMESİ VE KAMUOYUNA YALAN SÖYLENMESİ
2.1. RESMİ SANSÜR VE PROPAGANDA KURALLARI
* Çernobil Nükleer Santralı kazasının radyoaktif etkilerini düzenli ölçümlerle yakından izlemek
* Ölçüm sonuçlarını iç ve dış kamuoyuna duyurmak, “özellikle de ihracatımız ve ülkemize yönelik dış turizm üzerinde olumsuz sonuçlara yol açabilecek tesir ve izlenimleri bertaraf etmek”
26 Mayıs 1986’da Başbakanlık Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü’nden Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na gönderilen, Hasan Celal Güzel (Başbakan adına Müsteşar) imzalı, “Gizli” ve ”Acil” mektupta [#19-383-10415] bu son hedef daha da açık bir dille ortaya konulmuştur:
Hedef, tek taraflı beyan ve propagandaların ortaya çıkmasına mani olmak”tır. Aral Türkiye Radyasyon Güvenliği Komitesi (TRGK) bu komitenin başkanı olarak atanmıştır. Mektuba göre, ”Bu konularda Sanayi ve Ticaret Bakanı Sayın H. Cahit Aral’ın dışında hiçbir ilgili açıklamalarda bulunmayacaktır.”
1. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı*Akın ÇAKMAKÇI (müsteşar)
2. Dışişleri Bakanlığı*Erdim TÜZEL; Ayşe ÖĞÜT (Enerji Dairesi Başkanı)
3. Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı*Dr. Haluk NURBAKİ (Numune); Dr. Korkut AKOĞUZ
4. Tarım, Orman ve Köy İşleri Bakanlığı*İsmail BİLİR (Müsteşar Yardımcısı)
5. Devlet Bakanlığı*(Ahmet KARAEVLİ); Dr. Arif Nuri TUÇ); Zeynep YÖNTEM
6. Başbakanlık*Gürcan YOLEK; Niyazi YEŞİLYURT (Vehbi DİNÇERLER’in danışmanı)
7. Hazine Dış Ticaret Müsteşarlığı*Uğur ERCAN (İhracat Genel Müdürü; A. Hamit CEMİLOĞLU (İ.G.M.)
8. Kültür ve Turizm Bakanlığı*Güman KIZILTAN (Müsteşar Yardımcısı); Oktay ATAMAN (Turizm Genel Müdürü)
9. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Başkanlığı * Prof. Dr. Ahmed Yüksel ÖZEMRE (Başkan); Doç. Hasbi YAVUZ (Başkan Yardımcısı); Özer ÖZERDEN (Radyasyon Güvenliği Daire Başkanı)