93 yıllık sömürgeci Lozan ittifakı dağılırken Kürdistan’daki devrimci durum
Önder Apo öncülüğündeki 40 yıllık direnişle, Lozan Antlaşması temelinde ortaya çıkartılan Kürdü inkar eden ve imha etmek isteyen sistem parçalanmış durumdadır. Bu sistem yerel değil küresel bir sistemdir ve soykırımcı bir sistemdir. Böyle bir sistemin oluşumuna küresel kapitalist güçlerle bölgenin yerel ve bölgesel hegemonik güçlerin uzlaşması yol açmıştır. Lozan Antlaşması’ndan beri bu güçler birlik halindeler. Beraberce Kürt inkarı ve imhası zihniyetini, siyasetini, stratejisini yürüttüler, yürütüyorlar. 1923’ü başlangıç alırsak 93 yıldır böyledir.
Özgürlük mücadelemizin 2016 bahar sonu-yaz başındaki seyri, düşmanın saldırı tarzında ve taktiklerindeki yeniliklerin neyi ifade ettiği, mücadelemizde aksayan yanların, hata ve eksikliklerin neler olduğu konuları üzerinde yoğun şekilde durmak gerekmektedir. Politik, örgütsel ve taktik-tarz olarak neler üzerinde durup değiştirmemiz gerektiği kadar, sürecin bize ne tür görevler yüklediğini, hangi görevleri başarmakla yükümlü olduğumuzu da mevcut gelişmelerin aydınlatıcılığında somutlaştırmamız önem taşımaktadır.
İçinde bulunduğumuz sürecin en yalın ifadesi şudur ki, herkes bizim ne yapacağımızı takip etmekte, nasıl yapacağımıza bakmaktadır. Dahası bir şeyler yapmamızı istemektedir. Kürt Özgürlük Hareketi ve Kürt halkı olarak Ortadoğu ve dünyada böyle bir konum kazanmış durumdayız. Bu kadar özne haline gelmek, dünyadaki gelişmeler üzerinde etkide bulunur hale gelmek olumlu bir durumdur. Hele hele yüzyıldır inkar edilen, yok edilmeye çalışılan bir toplumun bugün en karmaşık ve yoğun bir savaşın yürütüldüğü bir dünyada kendini dünyanın umudu haline getirmesinden daha güzel bir şey olamaz.
Öyle ki, bir zamanlar Kürdün yokluğuna, yok edilmesine kadeh kaldıranlar şimdi yalvar-yakar etmekteler. Örneğin, YPJ’nin Elysee sarayına gitmesi önemliydi. Unutmayalım ki, Lozan’ı imzalayan ikinci devlet Fransa’ydı. Kürdü yok sayan ve yok etmek isteyen anlaşmanın altında en güçlü imzası bulunan devletlerden bir tanesi Fransa’dır; o sarayda oturanlardır. Şimdi ise Fransa toplumuna umut versin diye Kürt savaşçılarını saraylarında ağırladı, sokaklarında gezdirdi. Yoksa Fransa toplumu faşist saldırı karşısında sinecek, psikolojik ve ruhsal olarak çökecekti. Toplumu o durumdan kurtaran umudu Kürt gençliği, Kürt kadını, Kürt savaşçılığı yaratmaktadır. Kendini ‘merkez’ sanan toplumlar, Kürt direnişinden umut bekler hale gelmiştir. Bu da iyi bir durumdur ve bu durum öyle kolay ve kendiliğinden de gelişmemiştir.
Hangi zihniyet, hangi çaba, hangi inat ve ısrar böyle bir duruma gelinmesinde rol oynadı? Bu duruma gelinmesinde Önder Apo’nun ve şehitlerimizin büyük emeğinin payı nedir? Ne kadar kan döküldü? Toplum ne büyük fedakarlıkta bulundu? Nasıl zorlu savaşlardan geçildi? İşte bu sorulara yanıt olacak tarihi gelişimi doğru anlamak gerekir. Dolayısıyla 40 yıllık PKK’nin direniş tarihi, 44 yıllık Önderlik yürüyüşünün tarihi dersleri çok çok önemlidir. Kürdü insanlık için umut haline getiren bütün etkenler bu 40 yıllık direnişin içinde saklıdır.
İşin diğer önemli boyutu ise, böyle bir konumda olmanın omuzlarımıza yüklediği çok ağır görev ve sorumluluklardır. Şimdi herkes Kürt savaşçılığından bir şeyler beklemektedir. Bastırılan, şoven milliyetçilikle zehirlenen Türkiye ve Ortadoğu halkları kurtuluş beklemektedir. Daha da önemlisi Kürt halkı beklemektedir. Bakurê Kurdistan’da evi barkı yıkılan, yokluk ve zorluk içinde kalan, kış boyu aç, susuz, uykusuz ve açıkta kalan halkımız kurtuluş ve zafer beklemektedir. Tabii bu gerçekleri göremeyenler için hiçbir okuma ya da tartışmanın öğreteceği bir şey yoktur. Bu kış boyu Cizîr’den Sûr’a, Nisêbîn’den Şirnex’e kadar yaşananlardan ders çıkaramayan beyne ve yüreğe ne anlatılabilir?
Kürt halkının kış boyu gösterdiği direniş ne yapmamız gerektiğini bize fazlasıyla öğretmiştir. 14 ayı aşan süredir Önder Apo’nun İmralı’da bir milim gerilemeyen direniş duruşu; her türlü tehdide, baskıya, işkenceye rağmen bize devrimi emreden duruşu en büyük öğretmen ve öğretici durumundadır.
Bunları öğrendikten sonra geriye kalan ise işleri nasıl yapmamız gerektiğidir. Ne yapmamız gerektiği değil de nasıl yapacağımızı bilmek, kendimizi işleri yüksek başarıyla yapabilir bir formasyona kavuşturmak çok önemlidir. Bu, propaganda yapmada, örgüt kurmada, halkı eğitmede, siyaset yapmada, diplomatik ustalıkta böyle olduğu gibi askerlikte de böyledir. Her açıdan yaptığımız işlerde uzmanlaşmamız gereken bir dönemde olduğumuz açıktır.
93 yıllık inkar siyaseti: Lozan
Önder Apo öncülüğündeki 40 yıllık direnişle, Lozan Antlaşması temelinde ortaya çıkartılan Kürdü inkar eden ve imha etmek isteyen sistem parçalanmış durumdadır. Bu sistem yerel değil küresel bir sistemdir ve soykırımcı bir sistemdir. Böyle bir sistemin oluşumuna küresel kapitalist güçlerle bölgenin yerel ve bölgesel hegemonik güçlerin uzlaşması yol açmıştır. Lozan Anlaşması’ndan beri bu güçler birlik halindeler. Beraberce Kürt inkarı ve imhası zihniyetini, siyasetini, stratejisini yürüttüler, yürütüyorlar. 1923’ü başlangıç alırsak 93 yıldır böyledir. Lozan uygulamaya da bu biçimde girmiştir. Küresel kapitalizmle uzlaşan Kemalist hareket böyle bir süreçte Osmanlı’nın kalıntıları üzerinden devletleşmeye başlamıştır.
93 yıldır süren bu birlik, geçen zamanda bazı bakımlardan delinmiş ve kısmen parçalanmıştır.
Bunlardan birincisi, 1970’lerin başında oldu. Türkiye’de resmi ideoloji olan Kemalist ideoloji kırıldı. Tek ideoloji yerine birçok ideolojik akım çıktı: Milliyetçilik çıktı, sosyalizm çıktı, dincilik çıktı. Ulus devlet milliyetçiliğinin yanında diğer akımlar da ortaya çıktılar. Ulus devlet milliyetçiliği bu akımların ortaya çıkışını engelleyemedi. O ortamdan yararlanarak Kürt Özgürlük Hareketi, Önder Apo da o zaman çıkış yaptı. Resmi ideolojinin parçalanması böyle bir önem arz etti. Bir çok Kürt grubu, örgütü 1970’lerde ortaya çıktı. Öyle bir ideolojik yarılma olmasaydı Kürt Özgürlük Hareketi çıkış yapacak fırsatı yakalayamayabilirdi. PKK daha bir propaganda grubuyken 18 Mayıs 1977’de Haki Karer yoldaşı katlettiler. “Niye Kürt diyorsun, niye Kürdün kurtuluşundan söz ediyorsun!” diye Haki Karer’i katlettiler. Propagandaya bile bu kadar karşıt, ondan bile bu kadar korkuyorlardı.
İkinci önemli süreç; 1980 başındaki gelişmelerdir. İran İslam Devrimi ve arkasından gelişen İran-Irak savaşı Kürdistan üzerindeki ortak yönetimi parçaladı. Kürdistan, I. Dünya Savaşı ardından İngiltere ve Fransa tarafından bölünüp parçalandı ve şimdiki dört parçalı Kürdistan oluştu. Her parça Ortadoğu’da ortaya çıkarılan bir ulus-devlete verildi. Fakat hiçbir devlet kendi egemenliğindeki parçada kendi başına söz sahibi olamadı. Kürdistan’ı parçalayıp her parçayı bir devlete vermiş olsalar da, Kürt sorununu yöneten ortak bir yönetim her zaman var oldu. 1945’e kadar İngiltere bunun içindeydi, 45’den sonra ise Amerika bunun içine girdi.
Kürdistan’ı denetimde tutan devletler kendi aralarında Bağdat Paktı, Sadabad Paktı, SENTO gibi askeri paktlar (anlaşmalar) kurdular. Bu askeri-siyasi ittifakların temel amacı bölünmüş ve inkar edilmiş Kürdistan’ı birlikte yönetmekti. İlkesi ise şuydu: Hiçbir devlet diğerlerinin görüşü olmadan, küresel kapitalizmin görüşü olmadan kendi başına bir Kürt politikası geliştirmeyecek, Kürtlere karşı bir tutum değişikliği geliştirmeyecek! Bu anlaşmaya göre, bu devletler birbirleriyle savaşıyor dahi olsalar, söz konusu Kürtler olduğunda hiç kimse Kürtleri bir birlerinin aleyhine desteklemeyeceklerdi.
1973’de Qendîl Gelalê’de Barzani ile Saddam özel otonomi anlaşması imzaladılar. Anlaşmaya Türk genelkurmaylığı derhal müdahale etti ve anlaşmayı bozdurttular. Saddam anlaşmayı bozmak zorunda kaldı. Anlaşmayı bozan TC yönetimi, Türk genelkurmayı oldu. 1987’de TSK Kara Kuvvetleri Komutanlığından emekli olan Necip Öztorun anılarını yayınladığı kitap içerisinde bu anlaşmaya ilişkin şunlar söylüyordu: “Gittik ve müdahale ettik!” Kendisi de gidip müdahale eden heyetin içerisindedir. Bunlar somut belgelerdir.
Kürdistan’ı egemenliği altında tutan dört devletle birlikte İngiltere ve ABD’nin de içinde olduğu bu ortak yönetim ilk defa İran-Irak savaşıyla kırıldı. İran İslam Devrimi’nin Kürdistan’a hayrı budur. O devrim İran-Irak savaşına yol açtı. İran-Irak savaşı olunca ve taraflar birbirini yenemeyince karşılıklı Başûr ve Rojhilat Kürtlerini kendi yanlarına çekmeye çalıştılar, kendilerine göre diğer devletlerden izin almadan Kürt politikası oluşturdular. Dolayısıyla Türkiye-Suriye-Amerika devreden çıktı. Kürtlere dair ortak karar alma sistemi dağıldı. Böyle olunca Kürdistan’ı bölen sınırlar zayıfladı. Sınırların etrafındaki askeri denetim zayıfladı. İşte PKK, ideolojik ve siyasi olarak Türkiye’deki resmi ideolojinin kırılışı ortamında çıkış yaptı. Gerilla ise İran-Irak savaşının siyasi olarak Kürdistan üzerindeki yönetimi parçaladığı ortamdan yararlanarak çıkış yaptı. 15 Ağustos Atılımı temelinde gerilla direnişi, bu durumun yarattığı siyasi, pratik, askeri ortama dayanarak çıkış yaptı ve gelişme sağladı.
Süreç ilerledi, Türkiye, “Gerillaya karşı savaşta başarı kazanamıyorum” diye sorunu 1985’te NATO’ya götürdü. 1987 yazında Bakurê Kurdistan’da ‘Olağanüstü Hal’ ilan ettiler. NATO ile Türkiye Olağanüstü Hal temelinde PKK’yi imha ve tasfiye planı yaptılar. Küresel düzeyde PKK’ye karşı ortak operasyon yapmak üzere plan yaptılar. O planın en önemli başlıklarından birisi İran-Irak savaşının sona erdirilmesiydi. PKK gerillasına karşı yürütülen küresel operasyona destek olsun diye İran-Irak savaşı bitirildi. Dolayısıyla 1988 baharında İran-Irak savaşını sona erdiren anlaşma böyle ortaya çıktı.
Kürdistan’ı egemenliği altında tutan ortak yönetim yarılmaktadır
Bu 93 yıllık ortak Kürdistan egemenliğinin geçen süreçte ideolojik ve siyasi-askeri olarak yarılması bu biçimde yaşanmıştır. Biri 70’li yılların başında diğeri ise 80’li yılların başında olmuştur. Bu yarılmanın üçüncüsü şimdi olmaktadır. Şimdi bu sistemin merkezinde yer alan küresel kapitalist güçlerle, Kürdistan üzerinde soykırım egemenliği sürdüren, Kürt inkarının zihniyet ve politika olarak sözcülüğünü yapan TC arasında derin bir çelişki vardır. 93 yıl sonra ilk defa böyle bir siyasi ve askeri çatışma durumu yaşanmaktadır.
Bu duruma yol açan esas etmenler ise; Birincisi, Kürtlerin özgürlük direnişidir. İkincisi, I. Dünya Savaşı’nın Arapları ikinci sınıf toplum sayarak parçalayıp zayıflatma politikasına karşı Arap toplumunun tepkisi ve bu temelde geliştirdikleri direnişlerdir; Arap baharı denen süreçle de bunun bağı vardır. Üçüncüsü, Sovyetler Birliği’nin çözülüşü ardından, ‘90 başından itibaren başlayıp 26 yıldır süren III. Dünya Savaşı’nın çelişki ve çatışmalarıdır. Şimdi tüm bunlar birleşmiş ve savaş gelip Türkiye-Suriye-Irak üçgeninde odaklanmıştır.
Savaş, Körfez Savaşıyla Irak’ta başladı, Irak ve Afganistan savaşlarıyla sürdü, daha sonra Tunus, Mısır ayaklanmaları oldu. Sonunda “Çözüm Suriye’den gelişecek” diye herkes Suriye üzerinde odaklanmaya başladı. Suriye’de çözüm üretilemedi. Ne askeri çatışmalar ne de Cenevre görüşmeleri herhangi bir çözüm yaratmadı. Dolayısıyla çatışmalar Türkiye, Suriye ve Irak’ta odaklandı. Çözümün anahtarı da Türkiye oldu. Irak ve Suriye’nin çözümün anahtarı olmasını Türkiye engelledi. Hiçbir devletin sorunlarını çözmesine izin vermediler.
26 yıllık savaşta bir sürü devleti yıktılar ama yerine yenisini kuramadılar. Ortadoğu’da eski yıkılıyor ama yeni inşa edilememektedir. Çünkü yeninin inşa edilmesini Türk ve İran statükoculuğu engellemektedir. Bundan dolayı da Türkiye ve İran’da değişim olmadan Ortadoğu’da değişimin olamayacağı net olarak ortaya çıkmıştır.
Türkiye ve İran nasıl değişir ve yapılanırsa, Ortadoğu’nun bütünü de o şekilde yapılanır. Türkiye ve İran tarihsel, siyasal ve coğrafik olarak böyle bir öneme sahiptir; hem toplumsal ve uygarlıksal gelişmeler açısından böyledir hem de devletleşme açısından böyledir. Mevcut İran ve Türkiye sınırları dışında, başka bir yer Ortadoğu’nun geleceğini belirlemiyor. Devletçi çıkış hızla Sümer ve Babil’de gerçekleşiyor. Oradan Anadolu’ya, İran ve Yunanistan’a açılıyor. Irak ve Mısır merkezli Arap çıkışı, kısa sürede başka merkezleri ortaya çıkararak onlara tabi oluyor. İslam devriminin çıkışı da Arabistan’da oluyor. Ama oradan Ortadoğu’ya belli bir yayılma yaşadıktan sonra, Osmanlı ve İran İmparatorluklarının denetimine giriyor.
I. Dünya Savaşı sonunda İngiltere ve Fransa masa üzerinde Arap topraklarını cetvel ile böldüler; her ‘emir’e bir devletçik verdiler. Bir sistem kurmak istediler ama onların nasıl gelişeceği Türkiye ve İran’daki sistemlerin şekillenmesine bağlı oldu. Türkiye’deki Kemalist hareket gelişip ulus-devleti oluşturunca, Ortadoğu’daki ulus devlet sistemleri de onun taklidi haline geldiler. Baasçılık ve Nasırcılık, Kemalizm’in Arap versiyonları olarak ortaya çıktılar. Hem siyasi sistem olarak hem ideolojik olarak böyle şekillendiler. Şimdi de böyle olmak zorundadır. Çünkü bu işin mantığı ve stratejik duruşu böyledir. Bu nedenle Ortadoğu savaşı Türkiye, Suriye ve Irak üçgeninde odaklandı ve bu üçgen de çözümü Türkiye’de arar hale geldi. Bundan dolayı çözüm anahtarının Türkiye’de olması anlaşılır bir durumdur.
Ortadoğu savaşı, Türkiye-Irak-Suriye üçgeninde çözüme kavuşacaktır. Bu çözüm de Türkiye’den olacaktır. Türkiye’deki çözümün anahtarı da Kürt sorunudur. Bu çözümü yaratacak olan da tartışmasız Kürt Özgürlük Hareketi’dir. Bir çok çevre ve halk bunun için Kürt direnişine umut bağlamakta, dünyaya özgürlüğü ve demokrasiyi getirecek hareket olarak görmektedir. Tüm dünya Ortadoğu’daki savaşa kilitlenmiş durumdadır. Ortadoğu’da süren III. Dünya Savaşı’nın sonuçları, Türkiye’deki mücadele ve yeniden yapılanma ile ortaya çıkıp netleşecektir. Şuan gelinen nokta budur.
Bugün, “Nasıl bir Türkiye?” çatışmasını yürüten güçler ABD, Erdoğan ve PKK’dir
Türkiye üzerindeki mücadelede de üç çizgi mücadele halindedir:
Birincisi; küresel kapitalizmin, ulus üstü sermayenin daha fazla kâr ve sömürü temelinde Ortadoğu’daki ulus-devlet statüsünde belli değişiklikler yapma çizgisidir. Büyük Ortadoğu Projesi ile yapmak istediği müdahalelerdir. Çeyrek asırdır bu esas üzerinden müdahaleleri gerçekleşiyor.
İkincisi; Türkiye’nin başını çektiği ulus-devlet milliyetçiliği çizgisidir. Bu çizgi Kürt düşmanıdır; inkarcı ve imhacıdır. Statükosunun olduğu gibi devam etmesini istemekte ve en ufak değişikliği kabul etmemektedir. Statükonun çok kısmi bir değişiminden bile Kürtlerin faydalanabileceğini düşünerek bu değişimden korkmaktadır.
Diğer güçlerden Tayyip Erdoğan’ın, AKP-CHP-MHP ittifakının ise yeni bir tarafı yoktur. Onlar eski ulus-devlet statükoculuğunu zihniyet ve strateji olarak olduğu gibi devam ettirmek istemekteler. En küçük bir değişime, esnekliğe yer vermemekteler. “Ya teslim alacağız ya imha edeceğiz!” demekteler. Tayyip Erdoğan’ın Kürtlere biçtiği gelecek budur. Başka bir yaşam da öngörmemektedir. Erdoğan işi o kadar ileri götürdü ki, “Kürtleri yok edene kadar savaşacağız” demektedir. Kendi varlığını, TC devletinin ve Türk ulusunun varlığını Kürtlere karşı savaşıp Kürdü yok etmekte gördüğünü söylüyor. Tayyip Erdoğan Türkçülüğü öyledir.
Varlığını ve iktidarının devamını Kürdü yok etmede gören AKP-Erdoğan, bu temelde de CHP ve MHP ile birleşmiştir. Önder Apo daha önce, “Türkiye’de yeşil, kara ve beyaz faşizm birleşmiştir” demiştir. Derin devlet denen birlik de budur. Beyaz, yeşil ve kara Türkçü faşizmin birbirinden fazla farkları yoktur. Mesele devlet statükosunu korumak ise gerisi teferruattır. Mustafa Kemal de, “Söz konusu vatansa, gerisi teferruattır” demiştir. Aslında ‘vatan’ denilen hikayedir. Asıl olan ulus-devlet statükosunu korumaktır. Bu faşist birliği ordu-kontrgerilla yürütmektedir. Türkiye’de siyasi oligarşi çökmüştür; partiler çökmüş, meclis çökmüş ve ortada siyasi yapı diye bir şey kalmamıştır. Tayyip Erdoğan meclisi de kapıkulu haline getirdi, hükümeti ve yargıyı denetimine aldı. Böylece her şeyi denetimine alan tekleşmiş bir diktatör haline getirdi kendini. Erdoğan, Bahçeli ve Kılıçdaroğlu, sözde birbiriyle kavga ediyor ve bir birbirlerine söylemedik söz bırakmıyorlar. Ama ulus devlet statükosunun ayakta tutulması gündeme getirildiğinde aynı yerde duruyorlar. Kavgaları da yüzeysel ve danışıklıdır. Bir nevi sokak kavgasıdır.
Bu ulus-devlet statükosunun en temel karakteri Kürt düşmanlığıdır. Erdoğan, AKP’nin yönetici ve milletvekillerine Saray’da verdiği yemekte, “Kuzey Suriye’de Kürtlerin etkinlik kazanmasına asla izin vermeyeceğiz” diyordu. Yani herkes Suriye’yi ele geçirebilir ama Kürtler asla hiçbir şey elde edemezler! Geçenlerde de elçileri toplamış, “YPG ve YPJ’ye karşı sonuna kadar savaşacağız” diyordu. Bu sorunun ne kadar derinlikli ve çetrefilli olduğunu anlamak açısından önemlidir. “Kürt sorunu” deyip geçmemek gerekiyor.
Üçüncüsü; Kürt Özgürlük Hareketi’dir. Önder Apo bu üçüncü çizgiye “Demokratik Türkiye Çizgisi” demiştir. Bu çizgi, Kürt sorununun Demokratik Özerklik temelinde ve Türkiye’nin demokratikleşmesine bağlı olarak çözüme kavuşturulması çizgisidir. Bunun motor gücü Kürdistan Özgürlük Hareketi’dir. Bugün bu mücadele Türkiye’nin en ilerici ve demokratik çevreleri ile ittifak yapmaya ve alternatif bir güç olmaya çalışmaktadır. İşte HDK ve HDP cephesi barış ve demokrasi bloğu oluşturmaya ve demokratik siyaseti bu temelde geliştirmeye çalışmaktadır. Halkların Birleşik Devrim Hareketi-HBDH ise Türkiye’nin bütün devrimci-sosyalist hareketlerini bir araya getirerek demokratik Türkiye devriminin ihtiyaç duyduğu öncülüğü ortaya çıkarmaya çalışmaktadır. Zayıflıkları olsa da alternatif Türkiye’yi ortaya çıkaran da bu güçtür.
Bugün, “Nasıl bir Türkiye?” çatışmasını yürüten güçler ABD, Erdoğan ve PKK’dir. Bu güçler içerisinde güçlü bir yenilik projesi olan sadece Kürt Özgürlük Hareketi’dir. Türkiye’nin demokratik değişim ve dönüşümünü istemektedir. Demokratik Türkiye Devrimini öngörmektedir. Kürt sorununun, bütün özgürlük sorunlarının böyle bir demokratik devrim temelinde çözülmesini öngörmektedir. Genelde Demokratik Ortadoğu Konfederalizmi’nde kendi siyasi hedefini oluşturmaktadır.
Kapitalist sistem, Türkiye’de ikiye ayrılmış durumdadır
Silahlı çatışma boyutu bir AKP-PKK mücadelesi olarak sürmektedir. Ama siyasi boyut onu aşan bir düzeydedir. Ortadoğu’daki savaşın Türkiye’de odaklanmasının tarzı ve güç dengeleri de bu şekilde gelişmektedir. Onun ötesindeki bir silahlı çatışmaya dönüşmemektedir. Çünkü Türkiye bir NATO üyesidir. Ortadoğu’nun diğer ülkelerinde olduğu gibi Türkiye’ye askeri bir müdahale gerçekleşmiyor. Diğer ülkeler NATO ülkesi değildir. Bu ülkelere açık veya gizli bir şekilde askeri müdahalede bulunuldu. Türkiye’ye böyle bir müdahalede bulunma ihtiyacı duymuyorlar. Türkiye ordusu zaten NATO’nun denetimindedir. Genel anlamda müdahale ekonomik ve siyasi temeldedir.
Küresel kapitalist sistem ile Ortadoğu’nun statükocu devlet sistemleri arasındaki mücadele günümüzdeki siyasi yöntemlerle sürmektedir. Bugün ise bu mücadele ve çelişkiler en belirgin hale gelmiş durumdadır. Bir tarafta ulus devlet sistemi, diğer yandan ABD ve Avrupa hatta Rusya durmaktadır. Bu şekilde kapitalist sistem Türkiye’de ikiye ayrılmış durumdadır. Türkiye’de nasıl bir siyasi sistem oluşacağı konusunda kavga içerisindeler.
Türkiye cephesinde her ne kadar ulus devlet zihniyeti bunun önünü almaya, Türkiye toplumunu faşist bir ruh ile zehirlemeye, Kürt düşmanı haline getirmeye çalışıyor olsa da Türkiye toplumunun geneli üzerinde bu yaklaşım etkili değildir. Lümpen ve orta sınıf dediğimiz kesimler ve ceplerini dolduran para babaları buna kulak kabartsalar da Türkiye toplumunun büyük bir kesiminin buna karşı olduğunu biliyoruz. Tersine Kürt sorununun çözümünü istiyorlar. Geçen yıllarda adının çok dile geldiği ama pratik olarak yürütülmeyen Demokratik Çözüm Süreci’nin devam ettirilmesini ve sonuca götürülmesini istiyorlar. Böylesi bir sürecin de Kürt sorununun çözümü ile sonuçlanacağını herkes biliyor. Dolayısıyla, “Kürtlere hakları verilmeli ve bu temelde barış ve demokrasi gelişmelidir” diyen çok büyük bir toplumsal kesim vardır. Polis zoru ve psikolojik savaş terörü ile bu kesimler susturulmaya çalışılsa da var oldukları kesindir.
Türkiye’de milletvekili dokunulmazlıklarının kaldırılması da bu konuda bir ölçü oldu. Türkiye’de iki çizgi belirginlik kazandı. Bir taraf ulus-devlet faşizmini temsil ediyor. Birçok konuda birleşip ortak hareket ediyorlar. Bu konuda da birleşip “evet” dediler. Bir de HDP’de birleşmiş devrimci demokratik blok var ve dokunulmazlıkların kaldırılmasına “hayır” dedi. Şimdi iktidarda olan ulus-devlet faşizmidir. Onun alternatifi olan ise devrimci demokrasidir. Böyle bir düzeye gelmiş olmak Türkiye devrimi açısından önemlidir. Geçmişte durum daha tehlikeliydi; ulus-devlet faşizmi kendi içinde alternatifler üretiyordu. Biri diğerinin alternatifi oluyordu. Ama dokunulmazlık meselesi gösterdi ki, CHP ve MHP, AKP’nin alternatifi değil, koltuk değneğidirler. Alternatif ise demokratik devrim güçleridir. Bu netleşme, muğlaklık ve hileleri ortadan kaldırmış, toplumu aydınlatmıştır.
Faşist blok referandumdan korktu!
24 Temmuz saldırıları başladığında AKP hükümeti sürece tümden hakim değildi. O dönem çatışma sonuçlarına dönük nasıl büyük tepkilerin olduğunu gördük. O tepkiler azalmadı, tersine daha da arttı. Örneğin, “Dokunulmazlık oylamalarını referanduma götürür, halk oylaması yaparız” diyenler oldu. Ama bunu göze alamadılar. Özellikle Türkiye’de faşizmin temsilciliğini yapan Kemal Kılıçdaroğlu ve Bahçeli gibi kişilikler, MHP ve CHP çizgisi bu refarandumu engelledi. Bu konuda hem Erdoğan’ı uyardılar hem de böyle bir gidişatın önünü kapattılar. Referanduma gitmek yerine, mecliste oy vererek bu sorunu ‘çözdüler’. Erdoğan’a açık bir şekilde, “Referanduma giderseniz kaybedersiniz” dediler.
Kemal Kılıçdaroğlu, “Referanduma gidilseydi Kürtler ve Türkler birbirlerinden ebediyen kopacaklardı” diyordu. Bu, kendine göre bir değerlendirmedir. Ama net olan dokunulmazlıkların kaldırılmasını isteyen faşist blok kesinlikle kaybedecekti. Türkiye toplumu dokunulmazlıkların kaldırılmasına ‘hayır!’ diyecekti ve dokunulmazlıkların kaldırılmasını isteyen üç parti de kaybedecekti. Dolayısıyla 7 Haziran seçiminin çok daha ileri bir durumu başlarına gelecekti. Ondan korktukları için referanduma gitmediler.
Yeni hükümet ve başbakan Binali Yıldırım için, “Düşük profilli başbakan” deniliyordu. Ama Binali Yıldırım’ın profili yoktur. ANAP döneminde Özal cumhurbaşkanı olduğunda, başbakanlığı Yıldırım Akbulut diye bir adama bırakmıştı. O da Binali Yıldırım gibi Erzincanlı idi. Bunlar Erzincan’ın da prestijini bozdular. Akbulut hiçbir şey bilmiyordu. Bütün konuşmalarının sonunda “diye düşünüyorum” diyordu. Binali Yıldırım da ağzını açınca, “Erdoğan başkan olacak, mutlaka bunu gerçekleştireceğiz” diyor. Oraya kilitlenmiş ve başka bir şey söylediği yoktur.
Yani ortada bir hükümet falan yoktur. Aslında Ahmet Davutoğlu hükümeti böyle çabalar gösteriyordu. Ama o da kalmadı, geriye Erdoğan’ın ağzına bakan ve emirlerini uygulayan bir güç kaldı. Ortada ne yönetim, ne de siyaset kaldı. Partilerin hepsi de karışıktır. AKP kendi içinde çatırdıyor. Erdoğan’ın eski arkadaşlarının hiç birisi partide kalmadı. Onların hepsi şuan muhalif olduklarını ve Erdoğan’ın politikalarına karşı olduklarını ilan ettiler. Abdullah Gül’den Bülent Arınç’a ve en son Ahmet Davutoğlu’na kadar böyle bir kopuş var. MHP zaten kendi içinde kavgalıdır. Kongrenin olup olmayacağı tartışmaları var. Muhalifler, Bahçeli’yi düşürmeye çalışıyorlar. CHP içi zaten eskiden beri kavgalıydı. Bu kavganın merkezinde III. Dünya Savaşı var. Bu partilerde ABD ve AB kavgası ile geleneksel ulus devlet zihniyetinin arasındaki kavga var. Kısacası, mevcut partiler bölünmüş, parçalanmış ve çökmüş durumdalar. Siyaset, düşünce ve yönetim kurumu diye bir şey kalmamıştır. Her şeyi AKP belirliyor ve onun da ipleri Erdoğan’ın elindedir.
Kılıçdaroğlu, Kürt düşmanlığında Erdoğan’la yarışmaktadır
Mevcut ulus-devlet yapılanması çökerken yenisi yapılanacaktır. Bu yeni yapılanmada Erdoğan tek adam diktatörlüğünü yasallaştırmaya çalışıyor. Zaten eskiyi yıktığını belirtiyor. Bütün çabaları başkanlık üzerinedir. Şimdi bu başkanlık sisteminin Amerikan tarzı mı olacağı, Türk tarzı mı olacağı tartışılıyor. Ama ilginç bir durum ortaya çıktı. Kemal Kılıçdaroğlu, “Eğer Amerikan tipi olursa biz tartışmaya hazırız” dedi. Binali Yıldırım hemen üstüne atlayıp, “Tamam, ABD tipi olsun” dedi. Bu sefer Kılıçdaroğlu, “Peki Türkiye’de de eyaletler olacak mı, her eyaletin yasası ve hükümeti olacak mı? Eğer öyleyse Türkiye bölünür, siz bölücüsünüz” dedi. Çok anormal bir görüş ortaya koydu.
Mevcut CHP artık Kürt düşmanlığının sözcülüğünü yapmaktadır. Sözde sosyal demokratlar ama öyle anlaşılıyor ki 1930’lu yılların diktatörlük ve mili şeflik zihniyet ve çizgisini olduğu gibi sürdürüyorlar. CHP’yi farklı gözle ele almak isteyenler sık sık çıkmaktadır. Örneğin dokunulmazlık oylamalarında da bazı çevreler, “AKP, CHP’ye çok yüklendi, Kılıçdaroğlu o yüzden evet demek zorunda kaldı” diyordu. Bu görüş yanlıştır. Kılıçdaroğlu, Kürt düşmanlığında Erdoğan’la yarışmaktadır.
Öbür taraftan uluslararası güçler, ABD ve AB, Türkiye için belli değişiklikler istemektedir. Türkiye’deki ulus-devlet sistemi biraz esnesin ama mevcut sistem korunsun anlayışındalar. Onlar Ortadoğu’da sermayenin daha serbest dolaşması için sınırların açılmasını istemekteler. Bu kadar katı gümrük sınırları olmasın istemekteler. Bu, kapitalizmin azami kâr kanunu gereğidir. Onu da ulus-devlet statükoculuğu kabul etmemektedir. Yoksa Büyük Ortadoğu Projesi’nde Türkiye için büyük değişiklikler öngörülmemiştir. Bazı özgürlüklerin gelişmesini istiyorlar ki, işte “Terörle mücadele yasasında bazı değişiklikler yapılsın, ifade özgürlüğü gelişsin” gibi çok kısmi reformlar yaptırmak istiyorlar. Bu yüzden aralarında çatışma ve çelişki vardır. Bunun ötesinde Ortadoğu’da Batı kapitalizminin ajanlığını yapan Türkiye devlet sisteminin olduğu gibi devam etmesini istiyorlar.
Bu durumda en ciddi alternatif Demokratik Türkiye alternatifidir. 7 Haziran seçim sonuçlarında, bu alternatif önemli bir siyasi sonuç açığa çıkardı. Türkiye toplumunun artık demokratik sistem istediğini kanıtladı. Türkiye’nin yönü demokrasiye doğrudur. Faşist güruhlar bundan dolayı korkuya kapıldı. Hemen bir araya geldiler ve 24 Temmuz 2015 topyekûn özel savaş saldırısını başlattılar. Buna karşı Kürt Özgürlük Hareketi direnişe geçince, direnişi demokratik özyönetimler temelinde şehre taşıyınca, Çöktürme Eylem Planı temelinde yıkma, yakma ve tahrip etme planlarını geliştirdiler.
Tabii bu saldırılar Türkiye-ABD ittifakı temelinde geliştirildi. Sözde DAİŞ’e karşı ortak koalisyon olmak üzere anlaştılar ama PKK’ye saldırı başlattılar. TC saldırı başlattı, ABD de ona destek verdi. ABD’nin amacı AKP ve PKK’yi savaştırıp iki tarafı da zayıf düşürerek kendine bağlamaktı. Erdoğan ve AKP, ABD’nin desteğini alınca, “PKK’yi ezerim, Kürtleri sindiririm ve tek irade olarak ben kalırım” diye düşünerek kış boyunca barbar saldırılar geliştirdi. İki gücün de çıkarları çakışınca, birlikte böyle bir saldırı planı yaptılar. ABD, “AKP’nin buna hakkı vardır” dedi ve kış boyunca bu barbarlığa karşı çıkmadı. Fakat bahar gelince bu iki planın da başarıya ulaşmadığı ortaya çıktı. AKP zorlandı, Erdoğan gidip ABD’ye yalvardı. Ama PKK ve Kürt direnişi ağır bedeller ödese de ezilmedi. ABD’ye teslim olacak bir noktaya gelmedi. Diğer yandan AKP, PKK’yi ezemedi ve her ikisinin de planı bozuldu.
Özellikle ABD cephesinde 2016 baharıyla birlikte yeni politikalar ortaya kondu. Çünkü bu yıl ABD’de seçim yılıdır. Mevcut iktidar, yani Demokratlar mutlaka kazanmak istiyor ve iktidarını devam ettirmek istiyor. Seçimi kazanabilmesi için de Ortadoğu savaşında başarı elde etmesi lazım. Mesela 2014’deki ara seçimde Cumhuriyetçiler kazandı. Bu yönetim mevcut haliyle Ortadoğu’da güçlü zaferler kazanmayı planlamış durumdadır. Hedef olarak da Rakka ve Musul operasyonlarını planladılar. ABD başkan yardımcısı bu temelde Türkiye, Bağdat ve Hewlêr’e gelerek, “Ben Musul’u kurtarmak için görevli geldim” dedi. Bu şekilde Musul operasyonunu başlattılar, Rakka operasyonu da bu şekilde sürmektedir.
ABD’nin Rakka ve Musul operasyonlarını başarıyla tamamlaması için de Kürtlerin desteğini alması gerekiyor. ABD, YPG ve YPJ olmadan bu operasyonu başaramaz. Bununla da bağlantılı olarak Bakur’daki savaş Ortadoğu’da DAİŞ’le mücadeleyi zayıflatmaktadır. Bu da ABD’nin seçim planlarını bozmaktadır. Bakur’daki savaş sürerse Kürt Özgürlük Hareketi diğer alanlara güç ve destek sunamaz. Bunun üzerine Amerika savaşın durdurulmasını istedi. Bu temelde taraflara baskı yapmaya başladı. Hareketimiz, “Savaşı biz başlatmadık. Siz arabulucu olup bu sorunu çözün, sorumluluk alın” dedi. Bunun üzerine ABD, Erdoğan’ın üzerine gitti. Bunun için Obama Erdoğan’a, “Ateşkes ilan edin, biz arabulucu olalım” demiş. Erdoğan da, “Suriye de YPG’den uzak durun, ne istiyorsanız verelim” demiş. Ondan sonra birbirinin aleyhine açıklamalar yapıldı. Erdoğan bunları kabul etmeyince ABD, Ahmet Davutoğlu’yla aynı pazarlığı yapmak istedi. Erdoğan bunu fark edince Davutoğlu’nu görevden düşürdü. ABD ve Almanya’ya gitmesini engelledi.
Erdoğan herkese yalvar yakar olmuştur
Erdoğan, ABD ve Avrupa ile anlaşamayınca, şimdi İsrail, Rusya ve İran ile yeni anlaşmalar yapmak istemektedir. İlk adımı İsrail ile yapılan anlaşma ile atmış oldu. Hatta AKP ile Esad rejiminin, İran desteğinde Cezayir’de bir görüşme yaptığı söylenmektedir. Burada Kürtlerin Suriye’de bir statü elde etmemesi üzerine anlaşmışlar. Bölge statükoculuğunun, Kürt karşıtı bir görüşme ve antlaşma yapmaları söz konusudur. AKP herkese yalvar yakar, “PYD ve PKK’den uzak durun, size istediğinizi verelim” demektedir. Erdoğan, Putin’e mektup gönderip “yeniden ilişki kuralım” diye yalvarıyor. Erdoğan son olarak da düşürdüğü uçak için değil ama ölen pilot için gönderdiği ‘başsağlığı’ mektubu ile özür dileyerek Rusya ile yeniden ilişkileri başlatma adımı attı. İran ile bu temelde ilişkilerini sürdürüyorlar. ABD ve Avrupa’ya hergün yalvarıyorlar. İlker Başbuğ, “Mevcut politikalar değiştirilmeli. Rusya, İran ve Esad ile iyi ilişkiler geliştirilmeli” diyordu. Her an bu ilişkiler kurulabilir. Türkiye’nin her şeyini bu temelde pazarlıyorlar. Bunlar çıkar ilişkileridir.
Bu bakımdan güncel durum bizim açımızdan önemlidir. Buna devrimci durum deniliyor. Bu imkan ve fırsatların zamana yayılmadan mutlaka değerlendirilmesi gerekir. Değerlendirebilirsek Bakur’da mutlaka zafer kazandıran bir devrimci hamle yaparız. Değerlendiremezsek imkan ve fırsatlar heder olur.
ABD ise bir yandan AKP ile çatışma içerisindeyken, bir yandan da Suriye’de kendi politikasını yürütmeye çalışıyor. Mesela YPG ve YPJ güçlerinin Fırat’ın batısına geçmesi Türkiye’nin kırmızı çizgisiydi. Ama ABD baskı yaptı ve Minbic operasyonunu kabul ettirdi. Yani kırmızı çizgi kırıldı. Bu temelde gelişen Minbic operasyonu var. Rakka’ya kadar uzanan operasyonlar planının bir parçasıydı. Şedadê ile başladı, onun ardından Minbic operasyonu ve ardından Rakka operasyonu olacaktı. Ama iki aydan fazla bir süre Minbic operasyonu başlamadı; geç kalındı. Bahardaki elverişli mevsim değerlendirilemedi. Tabii bunu Türkiye engelledi. Bu süre boyunca ABD ve Türkiye arasında yoğun bir mücadele yaşandı. En son ABD’nin Türkiye’ye bazı şeyleri kabul ettirdiği anlaşılmaktadır.
Minbic operasyonu, basına yansıdığı kadarıyla iki aşamalı bir planlamayla yürütülüyor. Birinci aşamada Minbic’ı kuşatıp, ikincisinde ele geçirmeyi hedefliyorlar. Gelinen aşamada kuşatma tamamlanmış, Rakka-Cerablus bağlantısı büyük oranda kesilmiştir. Fakat şehirde de DAİŞ hazırlıklıdır. Şehir etrafında günlerce süren çatışmalar Haziran’ın sonu itibarı ile şehir içinde yoğunlaşmış durumdadır. Türkiye halen çeteleri destekliyor ve onlara, “Çekilmeyin” diyen de Türkiye’dir. Ardından bazı çete gruplarını Ezaz ve Bab bölgelerine gönderdi. Yani Minbic alınsa da o hatta durulma olmayacak, çatışmalar sürecektir.
Minbic’ten sonra Efrîn ile bağ kurulmasına Türkiye tümden kapıları kapatıyor. ABD ne kadar bunu savunacak bilinmiyor. Hatta bu uluslararası koalisyonun ne kadar süreceği de belli değil. ABD’nin tek kaygısı oraların hızla alınması ve Rakka operasyonunu ilerletmektir. Ama Efrîn ile birleşme olmadan, Rojava’nın siyasi statüsü tanınmadan, Rojava kuvvetlerinin askeri operasyonlara katılması da zor görünmektedir.
Musul operasyonunda pek bir gelişme olmadı. Başta Irak güçleri ile Ramadi operasyonunu yürütmek istediler. Sonra Şengal’e gittiler ve YBŞ ile ittifak yapmak istediler, KDP’yi işin içine koydular. Bütün taraflardan adım adım operasyonu geliştirmek istediler. Ama Türkiye buna müdahale etti. Irak ve ABD’nin YBŞ ile ilişkilerini kestiler. Bu şekilde operasyon yine Irak güçlerine kaldı. En son Felluce’ye saldırdıkları ve oraları aldıkları belirtiliyor. Ama ne kadar etkililer, tam belli değildir. Başika üzerinden doğrudan Musul’a bir saldırı olacaktı, o da boş çıktı. Yani Musul operasyonu daha karmaşıktır. Dolayısıyla her an ABD’nin planlaması ve politikaları da değişebilir.
Başûr’da KDP ile ilişkiler de gergindir. KDP, Şengal’in tamamen kendisine bırakılmasını ve Başûr’daki bütün HPG ve YJA-STAR güçlerinin çekilmesini istemektedir. En son YNK ve Goran arasında bir ittifak gelişti. İttifakın Başûr’daki İslami partiler üzerinde de etkisi olmuş ve onlar da ittifak yapmaya yöneliyorlar. KDP bundan çok rahatsızdır. Meclis başkanı Goran partisindendi. KDP onu Hewlêr’den kovdu. Şimdi ittifak yapan güçler Meclis başkanının Hewlêr’e geri dönmesini istiyor ama KDP kabul etmiyor.
İran ve Rojhilat’da yeni bir durum yoktur. Ama İran bazı provokasyonlar yapıyor ve bazı çatışmalar yaşanıyor. Bu çatışmalardan rahatsız olduklarını belirtiyorlar. Aslında resmi bir ateşkes yoktur. Sadece fiili bir durum gelişmiştir. İran, Irak ve Suriye’de savaş halindedir. Bundan dolayı üçüncü bir cepheyi de açmak istememektedir. Yoksa zarar görecektir. Bu yüzden saldırılarını bir dengede tutmak istemektedir. Onun dışında bir ateşkes veya antlaşma yoktur. Ama dikkatli ve hazırlıklı olunması gerektiği açıktır.
Güncel durumda sürecin aktörleri ve belirleyenleri Özgürlük Hareketi olarak biziz. İnisiyatifli olan biziz. Herkes bize bakıyor. Önderlik ve şehitler çizgisi bize zaferi emrediyor. Kürt halkı ve Türkiye halkları bizden zafer bekliyor. Ortadoğu halkları Kürtlerden öncülük bekliyor. Özellikle Rojava, Suriye ve Irak’daki gelişmeler eskisi gibi değil. Buradaki halklar Kürtlerden demokratik ve özgür yaşama öncülük etmelerini bekliyor. O eski şoven Arap milliyetçiliği önemli ölçüde kırılıyor. Milliyetçilerin ve Saddam gibi diktatörlerin topluma hiçbir şey vermediklerini Arap halkı iyi görüyor. Bu gidişatın böyle olmayacağını biliyorlar ve diğer halklar ile ittifak halinde yürümeye daha açıklar. Yaşamı özgürlük temelinde kardeşçe paylaşmaya açık bir durumdalar. Bu büyük bir gelişmedir.
Siyasi-askeri cephede devrimi zafere taşıma anlayışı ve bilinci ile planlı ve örgütlü yürütmeliyiz. Süreç bizden daha fazla ve daha doğru savaşmayı ve mutlaka kazanmayı istiyor. Hem de zafer kazanmayı istiyor. Bu sınırları aşan bir süreç içerisinde bulunuyoruz. Süreç bizden Kürdistan Özgürlük Devrimini ve Türkiye Demokratik Devrimini zafere taşımayı istiyor. Bu temelde Demokratik Ortadoğu Devriminin yolunu açmayı ve bu devrim ile insanlığa demokratik bir sistem önermeyi emrediyor. İçinde bulunduğumuz süreç bunun imkan ve fırsatlarını sunuyor. Bu sürecin devrimcileri olarak, bu görevlere öncülük etmek gerektiği çok net bir biçimde ortadadır. Eğer bu dönemin devrimcileri olacaksak bunları doğru anlayıp başarı ile gerçekleştirmemiz gerekmektedir. Bu görevleri yeterli tarz ve tempo, doğru üslup ile yerine getirmeliyiz.
Genel anlamda ise bazı zayıflıklarımız vardır. Bu zayıflıklar düşmanın gücünden veya halk desteğinin az olmasından kaynaklanmıyor. Türkiye’de toplumsal hareket biraz zayıftır ama Kürdistan’da ileri bir düzeydedir. Türkiye’deki zayıflık da giderilebilir. Ama esas nokta öncülük zayıflığı olarak ortaya çıkmıştır. Mevcut durumda gerilla, kadın ve gençliğin öncülüğü zayıf kalmaktadır. Bu zayıflıkları hızla gidermeyi bilmeliyiz. Her kadro ve öncünün bunları görüp mevcut duruma göre görev ve sorumluluk üstlenmesi gerekiyor. Bu konuda hızlı ve kararlı çıkışlara ihtiyaç vardır.