Bilim Ofisi | Kan Basıncını Düşürmek Beyine Yardımcı Olabilir
19 Ekim 2018	| by	bilimofisi
Kan basıncını sıkı bir şekilde kontrol altında tutmak sadece kalp için değil beyin içinde yararlı.
Önemli bir klinik denemenin ilk sonuçlarına göre yüksek kan basıncı için ağır ilaç tedavisi verilen insanlarda erken hafıza kaybı oluşma olasılığı daha azdı. Bu yaklaşım, daha hafif tedavi gören insanlarla karşılaştırıldığında hafif bilişsel bozukluk olarak adlandırılan erken bellek kaybı oranını %19 oranında azaltmıştır.
Araştırmacılar, Chicago’da 25 Temmuz da Alzheimer Derneği Uluslararası Konferansı’nda, yoğun tedavi gören grubun zamanla daha az beyaz madde lezyonu ürettiğini raporladı. Bunamayla bağlantılı olan beyaz madde lezyonları, beynin sinir lifleri içeren bölümünde beyaz maddenin içindeki kan damarlarının zarar görmesinden kaynaklanan lezyonlardır.
Beyin araştırması, Sistolik Kan Basıncı Müdahale Denemesi, 9,300 den fazla katılımcının dahil olduğu SPRINT’ın bir parçasıdır. Bazıları sistolik kan basıncını düşürmeyi hedefleyen yoğun bir tedavi aldı(kalp attığında arter duvarları altındaki baskı-120milimetre cıvanın altında) diğerleri ise bu basıncı 140 milimetre cıvanın altına getirmeyi sağlayan bir tedavi aldı.
Deneme, yoğun tedavi gören katılımcıların standart grupla karşılaştırıldığında kalp krizi ve diğer kardiyovasküler problemler riskini yüzde 25 azalttığını bildirmiştir. Sonuçlar, geçen yıl yayınlanan yenilenmiş kan basıncı kılavuzlarının temelini oluşturuyordu.
SPRINT-MIND ile eşleştirilen beyin araştırmasında, kan basıncının yoğun şekilde kontrol edilip edilmemesinin, kalple birlikte beyne fayda sağlayıp sağlamadığını ölçmeye karar verdi. Winston-Salem N.C de Wake Forest School of Medicine’da yaşlılık hastalıkları uzmanı olan Jeff Williamson,”gözlemsel çalışmalar, düşük kan basıncı olan insanların bunama hastalığı oluşma riskinin azaldığını gösterdi.” diyor.
Uzmanlar hafıza testlerini kullanarak denemeye katılan katılımcıların olası bunama(günlük aktivitelerini bağımsız olarak gerçekleştiremeyen)erken hafıza kaybı(bazı zorlukları olan ama hala bağımsız olan kişiler) veya herhangi bozukluğun bulunup bulunmadığını değerlendirdi. Ortalama yaşları 68 civarında olan 8,600’den fazla katılımcı Haziran 2018’e kadar bir değerlendirmeyi tamamladı.
Williamson, sonuçlar istatiksel olarak önemli olmasa bile yoğun bir şekilde tedavi edilen gruptaki çok az insanda genelde bunamanın habercisi olan erken hafıza kaybı ve çok azında erken bunama vardı, diyor… Deneme etkili kardiyovasküler yararlar nedeniyle 2015 yılında erken sonlandırıldı, sonrasına kat kan basıncı iki la üç yıl süreyle gözlemlendi. Williamson, “Bu teşvik edici bir mesaj” diyor. “Deneyin yararlarını görmemiz bir kaç yıl bile sürmez.”
SPRINT-MIND çalışması ayrıca beyaz madde lezyonlarına da inceledi. University of Pennsylvania da çalışan nöroradyoloji uzmanı Ilya Nasrallah “Beyindeki bu yaralanmalar yaşlanmanın bir sonucudur aynı zamanda hipertansiyon ile de ilişkilidir.” diyor. Önceki çalışmada beyaz madde lezyonlarının 60 yaş ve üstü kişilerde bunama riskini arttırdığı bulunmuştur.
Yaklaşık 450 katılımcının, araştırmanın başında ve yaklaşık dört yıl sonra MRG beyin taraması yapıldı. Beyaz madde lezyonlarının hacmi, yoğun tedavi grubunda bu süre zarfında 0.28 santimetreküp artarken, standart tedavi grubunda 0,92 santimetreküp arttı. Nasrallah,”Yoğun kan basıncı tedavisi ile,”beyaz madde lezyonlarının ilerlemesi yavaşlatabiliriz’’ diyor.
Tedaviye katılmayan Chicago Rush University Medical Center’da bilişsel nörolog olan Zoe Arvatakis kan basıncı ve beyin sağlığının arasındaki ilişkinin ilerleyen yaşla birlikte değişebileceğini gösteren kanıtlar olduğunu söylüyor.
75 ve üzeri erişkinlerde, geçmiş çalışmalar diyastolik kan basıncı düşük olduğunda – kalp atımları arasında atardamar üzerindeki baskının – bunama riskinin arttığını bulmuştur. İnsanlarda bunama riskinin fazla olduğu yaş grubu SPRINT deki yaş ortalamasından daha fazladır. Arvanitakis “Bu soruyu daha yaşlı kişilerde de araştırmamız gerekiyor.”diyor.
New York’taki Weill Cornell Medicine’den nörolog ve nörobilimci Costantino Iadecola, genel olarak çalışmanın, kan basıncını yaklaşık 120’ye düşürmenin beyinde faydalı etkileri olduğunu gösterdiğini söylüyor. Mesele şu ki, insanlar 40-50 yaşlarındayken yüksek kan basıncının sorun olduğu hakkında bir şey yok ama 80 yaş ve üstü için bu durum geçerli değil, diyor. Daha yaşlı insanlarda beyine yeterli kan akışını sağlamak için daha yüksek kan basıncı gerekebilir.
Ledocola, çalışmanın ‘’kötü görünen manzaranın iyi bir habercisi’’diyor çünkü o ‘’kan basıncınıza dikkat ederseniz beyninizi daha iyi hale getirebiliriniz.’’fikrini savunuyor.
Türkçe Çeviri:Tuba Nur Sakarya
Cunningham, A. (2018, August 08). Lowering blood pressure may help the brain. Retrieved from https://www.sciencenews.org/article/lowering-blood-pressure-may-help-brain