Rahim ağzı kanserinde erken tanı hayat kurtarır
Rahmin ağız kısmındaki (serviks) hücrelerin, kontrolsüz olarak çoğalmasıyla ortaya çıkan ‘Rahim ağzı kanseri’ erken saptanıp tedavi edildiğinde, tamamen iyileştirilebilmektedir.
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı’na yaptırdığınız yıllık kontrollerde, uzmanınız sizden Pap testi de (Pap-smear) isteyecektir. Can yakmayan bu işlemde uzman, rahim ağzı üzerinden ve kanalından hücreler alır. Bu hücreler bir laboratuvarda cama yayılır, tespit edilir ve özel boya ile boyanarak patolog tarafından incelenir. Bu sayede kanser öncüsü lezyonlarla ilgili anormalliklerin, kanser oluşmadan önce tedavi edilmesi mümkün olmaktadır. Dikkat! Pap-smear alımının adet kanaması dışında planlanması ve testten önceki iki gün içinde cinsel ilişki, vajinal duş ve vajinal tampon kullanılmaması gerekmektedir.
Prof Dr. Meral Aban
Bayındır Hastanesi İçerenköy Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü
Siğil çıktı, kanser oldum” paniğine gerek yok
HPV’nin bazı türleri genital bölgede siğiller yapmaktadır. Özellikle genç popülasyondaki kadınların, siğil çıkınca ‘kanser oldum’ paniğine kapıldıklarını görmekteyiz. Oysa siğil buzdağının görünen kısmıdır. Çünkü HPV ile enfekte olan her kadında siğil çıkmaz ancak yüzde 10-15 ‘lik bir grupta siğil çıkar. Kansere neden olan ya da siğil oluşumuna yol açan HPV tipleri ayrıdır. Tipi ne olursa olsun, bu durumun atlanmaması için yıllık olağan kontroller ile hayat boyu Pap testini yaptırmak önem taşımaktadır. (Her kadın ilk cinsel deneyiminden 3 yıl sonra Pap testine başlamalıdır. Testin 70 yaşına dek yaptırılması önerilmektedir.)
Rahim ağzı kanserinde risk grupları
Cinsel olarak aktif tüm kadınlar
Birden fazla partneri olan ya da sık partner değiştiren kadınlar
Tek eşli olsa bile partnerinin birden fazla cinsel partneri olan kadınlar
Daha önce cinsel yolla bulaşan hastalıklardan birine yakalanmış olan kadınlar
Hiç Pap testi yaptırmamış kadınlar
Bağışıklık sistemiyle ilgili sorunu olan kadınlar (HIV taşıyanlar, böbrek nakli yapılan hastalar, kemoterapi gören hastalar gibi)Sigara içen kadınlar (Sigara kanser gelişimini uyarıcı etki yapmaktadır)
Pap testi atlanmamalı
Rahim ağzı kanserinde, virüsle enfekte olduktan sonra çeşitli nedenlerle virüs atılamazsa, bu bölgedeki hücrelerin kansere dönüşme süreci yaklaşık olarak 10-15 yılı bulmaktadır. Bu nedenle virüsle enfekte olsun ya da olmasın, her kadının düzenli olarak yıllık jinekolojik kontrollerini ve erken tarama testini (Pap testi) yaptırması büyük önem taşımaktadır.
Riskleri azaltmak için bunlara da dikkat!
Cinsel aktiviteye başlama yaşını geciktirmek
Sigara kullanılıyorsa bırakmak
Sağlıklı beslenme ve yaşam tarzını korumak (Özellikle virüsle enfekte olan kadınların, bağışıklıklarını güçlü tutmak için A ve C vitamini yönünden zengin bir beslenme düzeni seçmesi önerilmektedir)
Güvenli cinsel ilişki kurmak (Prezervatif kullanımının, cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunmada çok önemli bir rolü olmasına rağmen, HPV açısından yüzde 100 koruma sağlamadığı bilinmektedir)
Aşı yaptırmak (Dünya Sağlık Örgütü tarafından, rahim ağzı kanserinden korunmak için 9- 24 yaş arası genç kızlarda HPV aşısı yaptırılması önerilmektedir. Günümüzde bu aşının 40 yaşına dek yaptırılabileceği fikri de savunulmaktadır)
Kadın üreme organı olan rahmin, ağız kısmına (rahim ağzı ya da tıptaki adıyla serviks bölgesi) ait bir kanser türü olan ‘rahim ağzı kanseri’ ya da diğer adıyla ‘serviks kanseri’, ülkemizde en sık görülen kanser türüdür. Bununla birlikte erken tanı konabilirse, uygun tedavilerle kanserden ölüm riski azaltılabilir. Bayındır Hastanesi İçerenköy Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü Uzmanı Prof. Dr. Meral Aban, rahim ağzı kanserinin nedenlerini, risk gruplarını ve korunma yollarını anlattı.
HPV virüsü bulaşıcıdır
Rahim ağzı kanserinin etkeni ‘Human Papilloma Virüsü’dür (HPV). Cinsel ilişki yolu ile bulaşan HPV’nin şimdiye dek bulunan 250 civarında tipi mevcuttur. Düşük riskli tipler (Tip 6, Tip 11) genital siğile neden olurken, yüksek riskli olarak tanımlanan tipleri ise (Tip 16, Tip 18) kansere yol açmaktadır.
Her HPV virüsü bulaşan kanser olmaz
Amerika’da yapılan bir araştırmaya göre, kadınların hayatları boyunca HPV ile karşılaşma oranı yüzde 70-80 civarındadır. Ülkemizde ise buna dair bir çalışma olmamakla birlikte, karşılaşma oranının yüksek olduğu (her iki kadından biri)tahmin edilmektedir. Ancak virüsü alan her kadın rahim ağzı kanseri olmaz. Virüs, normal olarak 1 yıl içinde vücuttan atılır. Ancak çeşitli nedenlerle HPV’nin atılamadığı (persiste olduğu) durumlarda, bu kadınlar rahim ağzı kanseri riski taşırlar.
FOTOĞRAF VE ÇİZİM: SHUTTERSTOCK / OLLY, MARYNA MELNYK
Seninle Dergisi Mart Sayısı 2011