Dünyada, son 25-30 yılda önemli bir artış gösteren obezite, yaşamı tehdit eden ciddi hastalıklara yol açmaktadır. Vücut kitle endeksinin 35’in üzerinde olması obezite, 40’ın üzerinde olması morbid obezite ve 50’nin üzerinde olması ise süper morbid obezite olarak adlandırılmaktadır.
Kronik birçok hastalığın yanı sıra psikolojik sorunlara da yol açan obezite, hastaların sağlıklı kişilere göre ortalama ömür sürelerini 10-15 yıl kısaltmaktadır.
Kanserin oluşma riski
Morbid obezite hastalarında kanser oluşma riski kadınlarda %37, erkeklerde %25 oranındadır. Aşırı kilo sorunu olan kişilerde sıklıkla; rahim, meme, prostat, kolon ve rektum, safra kesesi, yemek borusu, karaciğer, pankreas, böbrek, lenf nodları ve kemik iliği kanserleri görülür. Aynı zamanda bu kanserlere yakalanan aşırı kilolu hastaların yaşamını kaybetme riski, normal kiloda olan hastalara oranla daha yüksektir.
Kronik hastalıkların en önemli nedeni
Morbit obezite, kolesterol ve trigliserid yüksekliği, hipertansiyon, kalp yetmezliği, koroner arter hastalığı, metabolik sendrom ve bunlara bağlı ani ölümlere neden olabilmektedir. Akciğerlerde ve boğazda yarattığı etkilerle obstrüktif uyku apne, morbid obez hastaların %98’inde görülmekte ve %33’ünde şiddetli solunum sıkıntısına neden olmaktadır. Ayrıca tip 2 diyabet hastalarının %90’ı aşırı kilolu veya obez olduğu da bilinmektedir. Morbid obezite; karaciğer yağlanması, safra kesesi taşları, pankreas iltihabı, gastroözofagial reflü, eklem ağrıları, bacaklarda toplardamar yetmezliği, gebelik problemleri, kronik baş ağrıları, cilt problemleri ile psikolojik sorunlara da yol açmaktadır.
Cerrahi ile kilo kontrolü
Obezite ile mücadelede diyet ve yaşam tarzı değişikliği büyük önem taşımaktadır. Ancak morbid obezite hastalarında kalıcı kilo kontrolü için ilaç desteği yeterli değildir ve birçok hasta fazla kilolarından kurtulmada başarısız olmaktadır. Aşırı kilolu hastalarda kalıcı kilo kontrolü için obezite cerrahisi son derece etkili bir yöntemdir. Obezite cerrahisi, “gastric banding” denilen mide kelepçesi, “gastric sleeve” adı verilen mide tüpleştirme ve bypass operasyonlarından oluşmaktadır. Hangi cerrahinin uygulanacağına, hastanın durumuna göre karar verilir.
Cerrahi uygun şartlara göre yapılmalı
Obezite cerrahisi öncesi hastanın yeme-içme özellikleri, diyabet ve yaşam tarzı, diğer hastalıkların durumu göz önüne alınır. Cerrahi, genellikle 18-60 yaş arasında uygulanabilir. Hastaya cerrahi işlem uygulanabilmesi için bazı şartlar gereklidir. Bunlar;
Vücut kitle indeksi 40’ın üzerinde ya da 35-40 arasında olması ve obeziteden kaynaklı bir rahatsızlığın bulunması.
En az 5 yıldan bu yana obezite hastalığının bulunması.
Hastanın anlama ve uyum kabiliyetinin tam olması.
Kilo kontrolü ömrü uzatıyor
Cerrahi olarak tedavisi yapılıp zayıflayan hastaların ortalama 10 yıl ömrü uzamaktadır. Diyabet, tansiyon, uyku apnesi gibi birçok hastalığın iyileşmesine de olanak sağlamaktadır. Ayrıca cerrahi yapılarak obeziteden kurtulan hastalarda kalp ve damar hastalıklarının, kanserlerin, endokrinolojik bozuklukların, enfeksiyon hastalıklarının ve psikiyatrik rahatsızlıkların gelişme ihtimali azalmaktadır.