Prof.Dr.Tevfik Yoldemir Sıkça Sorulan Sorular
Adet düzensizliği nedenini tespit ettikten sonra düzeltmek için uygun tedaviler başlanır. Eğer durum PKOS ise bu durumda yapılacak şeyler ideal kiloya inmek, yumurta gelişimini arttırıcı ilaçlar ( hap veya iğne) kullanmaktır.
Gebelikte grup C ilaçlar gerekli olduğunda kullanılabilir. Tercihen ilk 3 ay içinde ilaç kullanılmamalıdır.
Sperm sayısı sıfırsa
Sperm testinin 3 kere en az 20 gün arayla yapılması gerekir. Test sonucunda sperm görülmezse urolog tarafından testis muayenesi yapılmalıdır
Vaginada kaşıntı mantar enfeksiyonlarında görülür. Lokal tedavi sonrası floranın yeniden oluşması için ek vaginal tabletler kullanılmalıdır.
Herpes viral bir hastalıktır ve tekrarlama eğilimi vardır. Vücudun drencinde düşme olduğunda ağrılı lezyonlar belirir.
Epilepsi ilaçları ve gebelik
Depakin ile ilgili durumu nörolog hekim ile görüşmek gerekir. Riskleri olan bir ilaç.
Çoğunlukla bir neden bulunamayabilir. Unutulmamamlıdır ki 2-3 düşük sonrası tekrar düşük yapılacak diye bir durum söz konusu değildir.
Öncelikle rahimiçinde yapışıklık var mı ve tüplerin etrafında yaqpışıklıklar var mı, incelenmeli. Bunun için eş zamanlı laparoskopi ve histeroskopi yapılmalı.
Subklinik hipertiroidi durumlarında TSH değerini gebelik haftasına göre normal değerlere indirmek gerekir. Tiroid hormonu bebeğin gelişiminde önemlidir.
Rektosel ve vajende baskı
İdrar torbasının altında olursa idrar torbası sarkması, büyük bağırsagın dış bölümünde olursa rektosel, rahimağzının aşağıya doğru inmesiyle de rahim sarkması olarak bulgu verir.
Rahimiçi yapışıklık ile kan değerlerindeki yüksekliğin alakası yoktur. İkisi farklı mekanizmalar içerir.
Eğer bir kızda sekonder seks karaketristikleri gelişmesine ragmen 16 yaşına kadar adet olmazsa veya sekonder seks karakteristikleri olmasına rağmen 14 yaşına kadar adet olmazsa buna amenore denilir
Kafaiçi su birikmesi
Kafaiçi su birikmesi, 20-23 haftada yapılan detaylı ultrasonografide ölçümlerin sınırları aşması sonrası tespit edilen bir durum.
Kızamık-kabakulak-kızamıkçık aşısı veya tek ajan içeren aşılar gebe olan kadınlara yapılmamalıdır.
T şeklinde rahim
Doğuştan olan rahim anomalilerinde bazı durumlarda cerrahi düzeltme yapılabilir.
Gebelik sırasında myomlar büyüyebilir. Ağrı şikayetleri için parasetamol kullanılabilir. Tercihen hamilelik sırasında müdahale yapılmamalıdır.
Emzirme ve çocuk sahibi olma
Düzenli emzirme gebelik açısından koruma sağlayabilir. Ancak doğumun 8 ay önce yapıldığı düşünülürse en erken gebeliği 2 yıl geçtiğinde bebek için denemeye başlanmalı
Anal seks ve hamile kalma
Anal ilişki sonrası eğer meni vajene girmediyse korkulacak birşey yok.
Talasemi taşıcılığı ve hamilelik
Romatoloji hekimi ile birlikte KD hekiminin gözetiminde gebeliğin takip edilmesi doğru olur. Talasemi taşıyıcısının eşinin durumunun bilinmesi gerekir.
Hamilelikte kan sulandırıcı kullanılması
Clexane dozuna bağlı olarak planlı doğumdan belli bir süre önce kesilmelidir.
Endokrin hekimi tarafından değerlerin takip edilmesi gerekli. Haftasına göre normal sınırlarda TSH olmalı.
Hamilelik ve Kegel egzersizleri
Kegel egzersizleri gebelik sırasında baslanmalı ve doğum sonrası da devam ettirilmelidir.
Spiral ve istemsiz kanama
Spiralin ilk birkaç ayında kanama yogun olur. Yabanci cisim oldugu için.
LH pikin görüldüğü günün ertesi günü ve sonrası ilişkiye girmek gebeliğe yönelik uygulama olacaktır.
Labiumlar küçük ve büyük dudaklar olarak adlandırılır. Küçük dudaklar vajenin dışında yerleşiktir. Bunların büyük olması büyük dudakların ötesine geçmesi rahatsızlık yapabilir
PKOS tedavileri arasında doğum kontrol hapı, androjen azaltıcı haplar (aldakton) ve mekanik tedaviler (epilasyon) var. İlaç tedavileri en az 6 ay kullanılmalı.
Kıllanma ve tedavisi
Kıllanmaya yönelik tedaviler bazı durumlarda birlikte kullanılabilir. Unutulmamalıdır ki tedavi kesildiğinde şikayetler geri dönebilir
Tarama testlerinin %65-95 arasında doğruluk dereceleri vardır. Dolayısıyla kesin tanıya götürmezler.
PKOS ve çocuk sahibi olma
Polikistik over sendromu olabilir. Gebelik yumurtlama kusuru olabileceginden zor olabilir ancak tedavileri var.
Folik asit hapı
Folbiol hamilelikte bazı gebelerde kullanılır. Elevit ise multivitamin destek hapıdır.
Gebeligin erken döneminde kalp atışları görüldükten sonra düşük riski %5dir.
Septum (rahimde perde)
Septum tedavisi kolaydır. Histeroskopik septum rezeksiyonu yapılır
Tüplerin laparoskopik açılması
Tıkanıklık tüplerin rahimden cıktıgı yerde ise laparoskopik olarak tüplerin hastalıklı bölümünü kesip çıkartmak ve sonrasında iki tarafı uçuca dikmek gerekir.
Menapozda ağrılı cinsel ilişki
Menapoz döneminde vaginal kuruluğa baglı agrılı ilişki olabilir. Lokal ostrojen hapları haftada bir hazneye konabilir.
Klamidya enfeksiyonu ve tüpler
Azitromycin 500 mg gunde bir kez 3 gün; eşler de kullanmalıdır. İlaçlı rahim filmi çektirilmeli.
Progesteron iğnesi yaptırmak doğru olur.
İdrar kaçırmanın tipleri var. Ameliyat yapılması bazı medikal durumlarda risklidir.
Dondurulmuş çözünmüş embryo transferi
Dondurulmuş çözünmüş embryo transferinde önemli olan rahimiçi kalınlıgının hazırlıgıdır.
Laparoskopik asiste myomektomi
7 cm üzerindeki myomlara yapılacak operasyon zor olarak nitelendirilir. Laparoskopik myomektomi imkanı var.
Her testin kendine has doğruluk yüzdesi ve riskler var. Doğruluk payı doğru ellerde yapıldığında % 95.
Gebelik planlamadan önce tiroid hormonlarının normal sınırlarda olduğunun bilinmesi gerekir
Norlevo 72 saat içinde 12 saat ara ile alınmalı.
Torsiyonu dışlamak için yumurtalığın kanlanmasına bakılmalı. Bunun için de renkli doppler ultrasonografik inceleme gerekir
Eksik hormonlar iğne ile dışarıdan verilerek yumurta gelişimi sağlanabilir.
Laparoskopik olarak tuplerin açılıp tekrar dikilme şansı var ancak bu işlem sonrası gebelik oranı %50nin altında.
Sezaryen sonrası vaginal doğum
Normal doğum yapabilmek için doğum kanalının uygun olması, doğumun ağrıların başlaması sonrası rahat ilerilemesi ve yardımcı olacak ağrı serumunun kullanılmaması doğru olur.
21-35 günler arasında adet görmek normaldir. Sadece ultrasonografik incelemede polikistik görünümde yumurtalık olması polikistik over sendromu tanısını koydurmaz
Kordosentez riskli midir?
Genetik tanı amaçlı yapılacak her türlü invazif işlemde risk vardır. Yüzde bir (1/100) oranında gebelik kaybı riski, kanama, enfeksiyon olabilir.
PKOS ve saç dökülmesi
PKOS hastalarında androjen fazlalığını azaltmak için doğum kontrol hapları kullanılır. Bunların içinde anti-androjenik progesteron içerenler daha fazla etki eder
Erken gebelik haftalarında, 6.haftadan önce kanda gebelik testi değeri gebeliğin sağlıklı veya düşükle sonuçlanacağı konusunda bilgi verir
Tiroid hormon bozuklukları adet düzensizliğine, gebe kalamamaya veya düşüklere neden olabilir. Ancak ilaç ile normal seviyeler arasında değerleri olanlarda diğer nedenlerin de araştırılması gerekir
Polip, karın ağrısı yapar mı?
Polipler adet döneminde sancı yapabilir. Ancak adet döneminde ağrı yapan başka nedenler de vardır. Öncelikle kişi adetli dönemde muayene olmalı.
LSIL tanısı rahimağzından dökülen hücrelerin mikroskop altında incelenmesi sonrası konulan bir tanıdır. Kanser öncesi durum olabileceğini düşündürür
Erkeksi Kıllanma tedavisi
Diane 35 ve Aldakton kombine kullanımı minimum 6 ay sürmeli.
Çocuklarda vaginada akıntı
Çocuklarda akıntı ve kaşıntıda ilk akla gelmesi gereken yabancı cisim ve parasittir.
Muayenede ultrason ile antral folikül sayısı bakılarak yumurtalık rezervinin değerlendirilmesi ...
Yumurtalık kisti ve çocuk isteği
Kistlerin alınması gerekmez 4cmden ufak oldukları için...
Sperm tahlilinde hiç sperm yoksa
Sperm görülemezse sonrasında testis biyopsisi ile spem aranabilir.
Adet görememe ve çocuk isteği
Adetinizin 2,3,4 günleri yapılacak FSH ve herhangi bir zamanda bakılabilen AMH...
TESEde sperm çıkmazsa
Sperm donasyonu ülkemizde yasal değil...
Sperm tahlili iki şekilde incelenir. İlk değerlendirme " nativ sperm" incelemesidir ve verilen örneğin sonucunu gösterir.
Yüksek FSH değeri
Donor yumurta kullanmak ulkemizde yasal degil.
Polikistik overi olanlar için yumurtlama tedavileri
Polikistik over sndromu olan kişlerde yumurtlamayı güçlendirici hap/ iğneşer kullanımaktadır.
Rahimiçi perde (yerin septum) rahimiçini ikiye bölen, düşük, erken doğuma bneden olan doğuştan gelen bir durumdur.
Adet düzeninde bir kez değişiklik olursa önemli bir durum oldugu düşünülmemeli
Hidrosalpinks Dış gebelik
Cinsel birlikteliği olmayan kadınlarda hidrosalpinks olma olasılığı düşüktür.
Kafaiçi boşluğun geniş olması
Gebeliğin 18-23 haftalarında yapılan detaylı ultrasonografi incelemesinde kafaiçi yapılarda yapılan ölçümler...
Eğer adet düzensizliği, lekelenme tarzında kanama, adetlerde ağrı gibi şikayetler yoksa endometrial polibin alınması gerekmez
Myomlar rahimin içduvarına yakınsa veya duvarın içindeyse tüpbebek öncesinde alınması uygun olabilir.
Zamansız az miktarda vaginal kanama olması durumunda öncelikle smear testinin yapılması, ...
Doğurganlık için yumurtalıkların yumurta üretiyor olması gerek. Bunu da yumurtalık rezerv testleri ile anlamak mümkün.
Tüplerde sıvı birikmesi
Normal muayenede tüplerin ultrasonografide görülmemesi gerekir...
İkinci trimesterde gebelik kayıplarında öncelikle rahimağzı yetmezliğini ön planda düşünmek gerekir.
Kan sulandırıcı kullanımı
MTFR mutasyonu kan sulandırıcı tedavi gerektirir.
Soft marker ve Amniosentez
Üç soft marker olması kadının yaşına ait riski 100 kat arttırmaktadır.
FSH ve gebe kalabilme
Ultrasonografi ile antral folikül sayısına bakılmalı, eşin sperm değerine bakılmalı, tüplerin açıklığı HSG ile incelenmelidir.
Anoreksia Nervosa ve Adet görememe
Vücut kitle indeksi 18 ve altında olan hanımlarda yağ oranı az oldugundan adet görmeme olabilir.
Sigil tedavisinde elektrocerrahi, kriocerrahi ve lokal kimyasallar kullanılabilir. Asetik asit kullanılan seçeneklerden biridir
Kanda pıhtılaşma ve gebelik kaybı
Cleaxane da bazı pıhtılaşmaya yatkınlık olduğu durumlarda kullanılır.
Kemoterapi ve sperm değerinde azalma
Bazı habis hastalıklarda kullanılan ilaçlara bağlı sperm yapımında hasar olabilir.
Test sonuçları normal çıkan ve çocuk sahibi olamayan çiftler açıklanamayan infertilite grubuna dahil edilirler.
Postmenapozal yumurtalık kisti
Yumurtalık kistlerinin boyutu ameliyat kararı için önemli göstergelerden biridir.
Detaylı ultrasonda zayıf belirteçler
Gebeliğin 18-23 haftalarında yapılan detaylı ultrasonografik taramada “soft” belirteç olarak nitelendirilen bulgulardan biri “kalpte ekojenik fokus”dur. İncelemede başka bulgu yoksa tek başına bu belirteç anomali riskini arttırmaz.
Kaşıntı olan bölgede toplu iğne büyüklüğünde çıkıntılar olması siğilleri düşünüdürür. İçi su dolu baloncuklar olması da uçuk olasılığını getirmelidir.
FSH değeri 15 IU/ml altında ise tedavi ile yumurta gelişimi mümkün. 20 değerinin üzerinde yanıt oldukça zor. Önerilen bazı haplar mevcut ancak bunların başarıya etkisi yüksek oranda değil.
Genç çiftlerin iki yıl içinde %90’ı gebe kalmaktadır. Kalan %10 çift incelemeler sonucunda bir neden tespit edilemezse “açıklanamayan infertil” çift olarak tanı alırlar.
Erken gebelik kayıpları sadece yoğun kanama ile olabilir. Kişi gebelik testi yaptırmazsa düşük yaptığının farkına varamaz.
Tedaviye nasıl başlamalı
Bir yıl çocuk isteği olup düzenli cinsel ilişkiyle gebe kalma sansı %84 civarıdır. Sperm testi yapılması gereken temel testlerden biridir. Bayanların tüplerinin açık olup olmadığı HSG filmi çekilerek öğrenilmelidir.
Polipler döşeyici epitelden kaynaklanan oluşumlardır. Rahimiçinden kaynaklanan polipler histeroskopik olarak alınabilir. Rahimağzındaki polipler küçük ise engel teşkil etmez ancak rahimağzındaki geçişi engelleyecek şekilde büyük ise alınması uygun olur.
Yumurta gelişiminde sorun varsa bu hap veya iğne tedavisi ile çözülebilir. Şeker testi (75 gr yükleme) adet düzensizliği olan ve polikistik over sendromu tanısı alan kadınlarda insülin direncini ölçmek için istenilir.
Endometriozis ve lekelenme kanaması
Adet kanamasından önce başlayan ve adet kanaması sonrası da görülen lekelenme veya kahverengi akıntılar endometriozis tanısını düşündürmelidir.
Vajinoplasti ameliyatının bir bölümünde vajenin iç duvarlarının sıkılaştırılması için vajen mukozasına lazer uygulanabilir. Perineoplasti ile vajenin her iki yanındaki kasları orta hatta birleştirmeye yönelik basit bir ameliyat yapmak gerekir.
Meme kanser riski
Kırk ile 59 yaşları arasında meme kanserine yakalanma olasılığı yaklaşık yüzde 4dür. Risk 39 yaş öncesinde yüzde 0.5 civarıdır. Yapılan biyopsilerde hiperplazi tespit edilirse risk 2 kat, atipi de varsa 4-5 kat artar.
Pesser İdrar torbası sarkması
Sarkmaya yönelik ilk denenecek pesser tipi destekli halka pesserlerdir. Fayda etmezse ikinci tercih Gellhorn (veya Shaatz) tipleri olmalıdır. Üçüncü tercih ise donut tipi olanlardır.
Adet düzensizliği Spiral
Adet düzensizliği eğer seyrek (2-3 ayda bir) adet görmek ise polikistik over sendromunu ekarte etmek gerekli. Spiral kullanılması adetlerde artış yapabilir.
Çikolata kisti Yumurtalık rezervi
Yumurtalık ameliyatları sonrasında yumurtalık rezervi azalmaktadır. Düşük yumurtalık cevabı olan hanımlarda tüm tedavi seçenekleri maalesef yüz güldürücü olmamaktadır.
Tiroid hormonu yüksekliğine bağlı durumlarda gebelere verilen ilaçlar gebelikte kullanılabilen gruptadır. Kullanılmadığı takdirde bebekte sorun yaratabilir.
Histeroskopi sonrası hormon tedavisi veya spiral uygulaması artık önerilen bir tedavi değildir. Spiral takılmasından sonra birkaç ay lekelenme tarzında kanama olması mümkün.
Bebeğin cinsiyetini belirleyen spermin içindeki genetik yapıdır. Yumurtanın cinsiyette rolü yoktur.