Sektör, YEKDEM projesinin çizeceği rotaya göre şekillenecek | Enerji haberleri
Teşvikler ve alınan kararlar Türkiye'de güneş enerjisi sektörünün büyümesinde etkili oldu. Şubat 2019 sonu verilerine göre Türkiye'nin güneş enerjisi santrali kurulu gücü 5 bin 238 MW’a ulaşırken, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması ile sektör artan bir ivme yakaladı.
Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) projesinin 2020 yılından sonra uygulamasının güncellenmesi ve piyasa gerçeklerini dikkate alan bir yaklaşımla devam ettirilmesi önem taşıyor. Böylesi bir destek mekanizmasının piyasaya ve yatırımcılara çok güçlü bir sinyal vereceğini belirten uzmanlar, Türkiye’nin 2005 yılından beri sistematik biçimde desteklediği yenilenebilir enerji yatırımlarının öngörülen hedefler çerçevesinde yapılabilmesi için bu tür bir mekanizmanın, hem finans sektörü hem de yatırımcılar açısından yol gösterdiğini vurguluyor. Ancak fiyattan ziyade mutlak alım garantisi ile yatırımın desteklenmesi gerekiyor. Alım garantileri, finanse edilebilirlik noktasında Türkiye’ye yatırım ve yatırımcı çekmek açısından çok önemli.
Türkiye'nin toplam GES kurulu gücü 5 bin 238 MW
Özellikle güneş enerjisi santralleri (GES) teknolojisinin gelişimiyle birlikte maliyetlerin ucuzlaması ve üretilen elektriğin dolar cinsinden sabit fiyat ve alım garantisiyle satılabildiğine dikkat çeken uzmanlar, bu kapsamda kârlı bir yatırım haline gelen GES’lerin yatırımcıların dikkatini çektiğini söylüyor.
Şubat 2019 sonu TEİAŞ verilerine göre Türkiye'nin toplam GES kurulu gücü 5 bin 238 MW’a ulaştı. Toplam kurulu gücün 89.047 MW olduğu düşünüldüğünde kurulu güçler içinde GES'in payı yüzde 5.88'i buldu.
Akıllı şebekeler gerekiyor
Güneş Enerjisi Sanayicileri ve Endüstrisi Derneği'nden (GENSED) edinilen bilgilere göre güneş enerjisi santrali kurulu gücü 2017 sonunda yaklaşık 3 bin 400 MW olarak gerçekleşti. GES kurulu gücü 2018 yılındaki yaklaşık bin 600 MW'lık yeni kurulum ile 2018 sonu itibarıyla 5 bin 238 MW’a ulaştı. Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) dışında her yıl bu güçlerde kurulumların gerçekleşmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması gerekiyor.
Güneş enerjisi sektörünün gelişmesi için akıllı şebeke ve depolama gibi yardımcı teknolojilere destek verilmesinin altını çizen uzmanlar, Ar-Ge faaliyetleri ve kalifiye personel eğitimlerinin desteklenmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca mevzuat değişikliği ve yeni düzenleme yapılırken sektör görüşlerinin alınması, teşviklerin, uygulama alanları ve piyasa koşullarına göre çeşitlendirilmesi önem arz ediyor.
Ankara'da panel üretim fabrikası kurulacak
Güneş paneli üretiminde hücrelerin dışarıdan getirilip monte edilmesi işlemi Türkiye’de birçok firma tarafından gerçekleştiriliyor. YEKA’ların dışında bazı panel üreticilerinin hücre üretimi için gerekli altyapı çalışmalarını tamamladıkları ve piyasa koşulları el verdiğinde hücre üretimine başlayacakları biliniyor. Panel üretiminde kullanılan cam, alüminyum çerçeve, junction box gibi parçaların Türkiye’de üretimi yapılıyor.
İnverterin de birkaç firma tarafından yerli üretimi yapılmakta olup YEKA’larla birlikte yerli inverter üreticilerinin sayılarının artacağı düşünülüyor. Sehpaların ise hem arazi hem de çatı uygulamaları için çok sayıda firma tarafından yerli üretimin yapıldığı biliniyor. Montajda kullanılan özel kablo ve konnektörlerin de yerli üretimi yapılıyor. Bunlara ilave olarak YEKA1 ihalesi kapsamında ingottan başlayarak panel üretimi yapacak yıllık 500 MW kapasiteli bir panel üretim fabrikasının Ankara’da kurulması planlanıyor.
Güneş enerjisi kurulu gücü dört yılda 100 katına çıktı
Güneş enerjisi kurulu gücünü dört yılda 100 kat artırarak 2018 sonu itibarıyla 5.2 GW'a çıkaran Türkiye, 2017 yılında globalde güneş enerjisi kurulu gücünü en çok artıran beşinci ülke oldu. Bu doğrultuda yıllık 1.5 GW'lık pazarın sürekliliğinin sağlanmasının sektörün önünü görebilmesi açısından önem arz ettiği görüşünde birleşen uzmanlar, sektörde yaklaşık 30 yerli panel üreticisi, üç adet yerli invertör, çok sayıda konstrüksiyon üretimi gerçekleştiren firmanın bulunduğunu kaydediyor.
Bunların dışında Karapınar YEKA ihalesi kapsamında yıllık 500 MW kapasiteli FV güneş modülü üretim fabrikasının devreye alınması sektörün büyümesinde etkili olacak. Ayrıca Ankara'da Ar-Ge merkezinin kısa vadede kurulması sektöre ivme kazandıracak. Güneş enerjisi istihdam verilerine göre, Türkiye’de yaklaşık 50 bin kişi güneş enerjisi sektöründe çalışıyor.
Çin liderliği koruyor
Uluslararası araştırmalara göre, gelecek 20 yıl boyunca tarihteki herhangi bir yakıttan daha hızlı gelişim gösterecek iki kaynak güneş ve rüzgar enerjisi olacak. Rüzgar, güneş ve diğer yenilenebilir enerji kaynaklarının 2040 yılına kadar küresel elektrik arzının yaklaşık yüzde 30’unu karşılayacağı tahmin ediliyor.
Küresel yenilenebilir enerji harcamalarında 100.1 milyar dolar ile Çin liderliğini korurken 2017 yılına göre yatırımlarında yüzde 32 düşüş görülen ülkenin güneş enerjisi yatırımlarındaki yüzde 53’lük azalma, dünya çapındaki düşüşün de kilit faktörlerinden biri oldu. 2018’de temiz enerji yatırımlarında yüzde 12 artışla 64.2 milyar dolar ile ikinci en büyük payı ise ABD aldı.