Bitirim Çömezin Tezekle İmtihanı
Döviz fiyatlarındaki artışa ilaveten vergilerin de yükselmesiyle sıfır otomobil alabilmek neredeyse imkânsız hâle geldi ve insanlar da kullanılmış otomobillere yönelmeye başladı. Tamam, ayağı yorgana göre uzatmak bağlamında bu çözüm savunulabilir de -sıfır araç satışlarının azalmasıyla- trafikteki ortalama araç yaşının yükseleceği, otomotiv üretiminin düşeceği ve işten çıkarmaların başlayacağı da bilinmelidir. Tavuk-Yumurta hikâyesine benzeyen bu sarmaldan çıkabilmenin tek yolu, gücünü vergilerden değil, ekonomisinden alan bir devlete ve sosyal adaletin kucakladığı bir millete sahip olmaktır.
Yıllar önce Japonya’da yaşlıca bir iş adamı bana şöyle demişti: “İlk defa gittiğin bir ülkede trafikteki araçların markasına ve yeniliğine bakarak o ülkenin ekonomik gücü ve halkın refah düzeyi hakkında fikir sahibi olabilirsin.”
Bugüne dek 149 ülke gördüm ve bu söz hep doğru çıktı.
Daha önce de işlediğim bir örneği kısaca yinelemek gerekirse, ülkemizde D-Seg ve üzeri 1 araç alabilmek için 3 araç parası ödemek gerekiyor: Range Rover Sport SVR; İngiltere’de £99,000 (€112,000) Türkiye’de €342,000! Mesela, B-Seg aynı marka bir aracın Türkiye’deki fiyatı 105,000 TL, Fransa’daki fiyatı ise €15,700 (73,000 TL) Fransa’da haftada 35 saat çalışan bir asgari ücretli net €1,400 (6,550 TL) maaş alırken bizim asgari ücretlimiz haftada 45 saat çalışarak net 1,600 TL (€342) alıyor. İşte gariplik de burada: Eğer asgari ücret doğru belirlendiyse aracın fiyatı 18,000 TL olmalı, yok eğer aracın fiyatı doğruysa asgari ücret net 9,400 TL olmalı. Evet, devletimiz güçlü; ama halkımız değil ve gelir-gider dengesizliği böyle seyrettikçe de yapılan yollar, köprüler, havalimanları görülmüyor!
Marka showroom’larını zaman zaman ziyaret ediyorum, test sürüşü yapıyorum; çömez satışçıların yüksekten uçuşlarını tebessümle izliyor, usulca inmelerini (!) sağlıyorum.
“İsmim Ata Kemal.” dediğimde; “Size hangi isminizle hitap edebilirim?” diyen de var, “Ben Ata ismini hiç sevmem, müsaadenizle Kemal Bey diyeceğim.” diyen densizler de! Sorunsuzlar “Ata Bey.” diyor, bayanların hemen hepsi de “Ata Kemal.” Bir de cİngÖz pazarlamacılar / satışçılar var ki onlar da abi diyerek çakma samimiyet havası yaratıyor!
“Kemal Abi, ilgilendiğin aracın fiyatı son 124,000 TL olur. Ama aracını daha da şahane (!) yapacak ek donanımlar için de sana özel fiyatlar vereceğim: Metalik çift renk farkı 2,100 TL, cam tavan 1,800 TL, 18” jant 1,750 TL, LED farlar 2,600 TL, park asistanı 1,550 TL, kararan iç dikiz aynası 450 TL, anahtarsız giriş-çıkış 1,400 TL. Toplamda 135,650 TL eder; ama -sevdim seni- düz 135 diyelim.”
“Yakında üç tekerli satıp dördüncü tekere para isterseniz şaşırmayacağım!”
“Sen çok yaşa abi!”
“Bu araçlarda jikle yok, değil mi?”
“O da ne ki abi?”
“Sabah motor soğukken çekiyoruz ve motor çabuk çalışıyor ya!..”
“Bilemedim valla abi, el freni gibi bir şey mi?”
“Yok yok kriko gibi bir şey, torpidoda duruyor; çekip çekip bırakıyorsun, motor yerden yükseliyor ve altından püfür püfür hava geçtiği için de ferahlıyor, çabuk çalışıyor!”
“Çok yeni bir teknoloji galiba abi! Mercedes’te, BMW’de filan mı gördün? Bildiğim kadarıyla bizim araçlarda yok; ama istersen sorayım servis şefine!”
“Yok be yahu, benim Hacı Murat’ta bile var! Boşver sorma, peki distribütör var mı?”
“Distribütör biziz ya abi, fabrikadan alıp direkt satıyoruz işte. Başka aracı maracı yok yani!”
“……. Demek ki doğru yerdeyim, içim rahatladı valla kardeşim!”
“Sen rahat ol abi. Bu arada, meslek neydi Kemal Abi, kredi kullanacak mısın?”
“Hayvancılıkla uğraşıyorum. 500 baş sığırım var! Besicilere özel kredi var mı?”
“Oo, iyiymiş valla abi! Tabii ki çiftçilere, besicilere uzun vadeli özel krediler var. Senin işler nasıl, bizim kadar zor değildir herhalde! Kaça veriyorsun bir danayı mesela?”
“Yaşında erkek dana sana 5,500 TL olur. Ama donanımlı bir danam olsun diyorsan;
Çift renk farkı 250 TL
Örme kuyruk 100 TL
Burgulu dışkılama contası 70 TL
Özel kesim cilalı tırnaklar 160 TL
Hakiki deri yular ve pirinç çan 90 TL
Toplamda 6,170 TL eder; ama -sevdim seni- 6 bin düz olsun.”
Matilla, Hasan Hüseyin Dulun, Nurbanu Kablan ve 3 diğer kişi bu blog'u önerdi.
Çok hoşuma gitti, tam halimizi hicvetmişsiniz. Ancak bildiğim kadarıyla siz siyaseti sevmiyorsunuz ama burada çaktırmadan siyaset yapmışsınız. Doğrusu da budur. Yaşayan ve toplumsal sorunlarla cebelleşen herkes bir şekilde siyasete bulaşmalı ve sorunlarla ilgili kendi duruşunu sergilemelidir. İngilizden daha az kazanıyor ama onun 112.000 euroya aldığı otomobile 342.000 euro ödemek zorunda kalıyorsak siyasete de Fransız kalmamamız gerektiğini düşünüyorum. Selamlar
Gelir-Gider aralığı gittikçe aleyhimize açılıyor ve fakirleşiyoruz:( Artık sıfır otomobil alabilmek mucize, velev ki alınabilse, benzinin litresi 6 lira! Yöneticilerimizin demesine göre ekonomimiz güçlüymüş; ama nedense dolar-işsizlik-enflasyon başka telden çalıyor! İşte ben bu paradoksu anlamıyorum! Artık yaşlanıyoruz ve kalan akıl ruh sağlığım için haberleri izlemiyorum, gazete okumuyorum. Ne yazık ki tek oyum güzel ülkemi mutlu yarınlara taşımaya yetmiyor:( Teşekkür ederim Mustafa Bey, sevgiler. 20.04.2018 18:50
Çok güldüm değerli yazarım,"donanımlı dana" kısmında ise koptum gitti.Ben dana alırsam,özel kesim cilalı tırnakları da isteyeceğim :) Sıfır araba alamıyoruz ama sıfır dana alabilir miyiz ki? Ülkemiz gerçeklerini ne güzel yazmışsınız.Aile hekimi iken polikliniğe gittiğim köylerde hala Anadol marka araçlarla muayeneye gelenler vardı.Köyler bir sapakla anayola bağlanıyordu.Anayola çıkınca da son model arabalar...Bu ne yaman çelişkidir...Biz hangi kategorideyiz ki yaşlı Japon arkadaşınıza göre?Bu yazınızı daha önce okumuş,önermişim ama yorum yazmamışım.Çok ayıp etmişim,affola...Selam ve saygılarımla efendim...
İroni yaptıysam da gün itibarıyla hâlimiz budur. Yaşamın çoğu sahnesi kara mizah adeta. Gülerken ağlamaya, ağlarken gülmeye başlıyoruz! İlk arabamız 73 Renault 12 idi. Ehliyetimi de onunla aldım. Bugün Anadolu'da hâlâ yollardalar. Ülkemi ve insanlarını seviyorum, cİngÖzleri de seviyorum! Onları da beni yaratan yarattı, vardır herhâlde bir bildiği. Teşvikiye ve Nispetiye’de turlayan araçlara bakılacak olursa ekonomimizin ABD ile yarıştığı düşünülebilir! Teşekkür ederim Fisun Hn, sevgiler. 19.04.2018 23:21
Ata Bey,gençliğimde arabam olmadı,oğullarıma emekli olduğumda (1989'da) araba almaya söz verdim.O Yıllarda,ülkede iki marka var.Çocukların istediği renkte ve modelde araba almak için sıraya girdik,sıra gelinceye değin iki kez zam geldi.Aldığım ikramiye yetmedi. Bugün de zamlar devam ediyor.Fiyat artışları az gelişmişliğin sonucu dostum.Selam ve saygılarımla.
Haklısınız hocam, ben de station Kartal için 1 sene sıra beklemiştim:) Ekonomisi zayıf ülkelerde vergiler yüksektir, çünkü devlet bir şekilde kasasını doldurmalıdır. Gelir-gider aralığı gider lehine açılır ve halkın alım gücü düşer. Devlet güçlenir, halk fakirleşir! Ekonomisi güçlü olduğu hâlde vergilerin yüksek olduğu -Norveç ve Japonya gibi- ülkeler de vardır; lakin oralarda da maaşlar oldukça yüksektir. İnsanca bir yaşam için aslolan, gelir-gider aralığının gelir lehine açılmasıdır. Ülkemizde “Orta Direk” mefhumu kalmadı, zengin ve fakir var artık:( Teşekkürler, sevgiler. 19.02.2018 10:06
2 000 000 liralık evlerin olsun Ata..benim başkasının evinden arabasından çok karakteri düşünce yapısı hayata nasıl baktığı insanlara nasıl davrandığı ile ilgilendiğimi bilen bilir..analatılana anlatana değil anlatım tarzına bakarım daha çok..hani derler ya sepet..herkes kendi yoluna..hııh işte ondan..
Teşekkür ederim iyi dilekleriniz için. Allah size daha da fazlasını versin. Siz yeter ki takın sepeti kolunuza, yumurtalar da benden:) 07.02.2018 14:13