Çevre ve Tüketici Haklarını Koruma Derneği (ÇETKODER) Genel Başkanı Mustafa Göktaş, “ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI TARAFINDAN 17/05/2019 TARİH VE 118578 SAYILI OLUR İLE ONAYLANAN,14/06/2019 TARİHİNDE MERSİN İL MÜDÜRLÜĞÜNDE ASKIYA ÇIKAN, MERSİN İLİ, MEZİTLİ İLÇESİ, GÜMÜŞKUM TABİAT PARKI GELİŞME PLANI DOĞRULTUSUNDA HAZIRLANAN 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM VE 1/1000 ÖLÇEKLİ UYGULAMA İMAR PLANINA İTİRAZ ettik” dedi.
ÇETKODER'İN YAPTIĞI İTİRAZIN TAM METNİ ŞÖYLE:
T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI’NA VERİLMEK ÜZERE
MERSİN ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜNE / MERSİN
KONU: BAKANLIĞINIZ TARAFINDAN 17/05/2019 TARİH VE 118578 SAYILI OLUR İLE ONAYLANAN,14/06/2019 TARİHİNDE MÜDÜRLÜĞÜNÜZDE ASKIYA ÇIKAN, MERSİN İLİ, MEZİTLİ İLÇESİ,GÜMÜŞKUM TABİAT PARKI GELİŞME PLANI DOĞRULTUSUNDA HAZIRLANAN 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM VE 1/1000 ÖLÇEKLİ UYGULAMA İMAR PLANINA İTİRAZDIR.
1)İtiraz konusu plana ait plan açıklama raporunu incelediğimizde Mezitli Belediyesinde görevli teknik elemanlarca kaleme alınmış,Mülga Davultepe Belediye Meclisince 11 temmuz 1992 tarihinden önce onaylanmış 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planları üzerinde kısmi yapılaşma konusunda yapılan 23/03/2015 tarihli değerlendirme neticesinde ‘’Davultepe yerleşmesinin kısmi yapılaşması yapı adası büyüklüğü yönünden V.44 olmaktadır.Dolayısı ile Davultepe yerleşmesinde kısmi yapılaşma durumu oluşmuştur. Şeklinde tamamen kıyı mevzuatına aykırı bir kısmı yapılaşma olduğuna dair bir raporla karşılaşmaktayız.Oysa kısmi yapılaşmanın olup-olmadığı hususu aşağıda belirtilen kriterler çerçevesinde yapılmak zorundadır.
03/08/1990 tarihli ve 20594 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kıyı Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında : (Değişik:RG-30/03/1994-21890) Kısmi Yapılaşma; a)Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında:11 Temmuz 1992 tarihinden önce belirli bir kullanım amacına dayalı olarak onaylanmış 1/1000 ölçekli mevzi imar planlarının kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde 100 metrelik kesim içerisindeki imar adalarında; üzerinde yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan plan ve mevzuata uygun olarak tamamlanmış yapılar ile ruhsat alınarak en az su basman seviyesinde inşaatı tamamlanmış yapıların bulunduğu parsellerin sayısının veya kullanılan toplam taban alanının imar adasındaki toplam parsel sayısının veya toplam taban alanının yüzde ellisnden fazla olması durumudur.
Üzerinde birden fazla yapı yapılması mümkün olan parseller en az su basman seviyesinde inşaatı tamamlanmış olmak kaydı ile taban alanı veya yapı sayısı itibariyle bu kapsamda değerlendirilir.
b)Kentsel ve kırsal yerleşmelerde; meskun ve gelişme alanları kapsamak yerleşmenin mevcut projeksiyon nüfusuna dayalı gerekli tüm kullanım ve fonksiyonları içermek üzere hazırlanmış ve 11 Temmuz 1992 tarihinden önce onaylanmış uygulama imar planlarının kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde 100 metrelik bandı içerinde kalan kesiminde yer alan imar adalarının sayısının yüzde ellisinden fazlasında, a)bendindeki tanıma uygun yapılaşma olması durumudur.Aksi halde (a)bendi hükümleri geçerlidir.
Özetle 11 Temmuz 1992 tarihinden önce onaylanan imar planlarında plan bütününde kısmi yapılaşma olmaması durumunda kısmi yapılaşmasını tamamlanmış imar adalarında onaylı planda belirlenmiş olan sahil şeridinin aynen korunacağı,diğer imar adalarında 3621 sayılı Kıyı Kanunu ve Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümleri kapsamında imar planlarında 100 metrelik sahil şeridinin belirlenmesi gerektiği açıktır.
Bilindiği üzere Mezitli Belediyesi tarafından Mersin Üniversitesi Şehir Planlama Bölümünde görevli Şehir Plancısına ücreti mukabilinde yaptırılan Mezitli,Davultepe,ve Tece Belediyelerinin ayrı ayrı 11 Temmuz 1992 tarihinden önce onaylı 1/1000 ölçekli uygulama imar planları üzerinde yönetmelikte belirtilen kriterlere göre hazırlattırılan kısmi yapılaşma raporunda 11 temmuz 1992 tarihi itibarıyla Davultepe yerleşmesinde kısmi yapılaşma koşullarının oluşmadığı sonucuna varılmıştır.Bu gerçeğin bilinmesine rağmen plan açıklama raporunda bu rapora yer verilmesi ve bu rapor doğrultusunda itiraz konusu planın hazırlanması tamamen mevzuata aykırı bir planlama yaklaşımıdır.
2)3621/3830 sayılı kıyı kanunu ve bu kanun kapsamında yayımlanan uygulama yönetmeliğinde Kıyıkenar Çizgisi ile kıyı çizgisinin geçtiği alana hiçbir şekilde rekreasyon alanı kullanımı getirilemez.Büyükşehir Belediyesi tarafından yakın zamanda revize edilerek Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca onaylanan Yenişehir İlçe sınırlarında yer alan dolgu alanı ile ilgili imar planlarında mevzuata uygun olarak dolgu alanı üzerinde fuar, piknik ve eğlence tesislerinin yapılacağı alanlar, planda “emsal alanı” olarak ayrılmış, (E) gösterimi ile sınırları belirlenmiştir. Bu alanlardaki yapılaşma koşulu olarak ise “…emsali plan üzerinde aynı amaçla ayrılan alanın %3’ünü,yüksekliği 5,50 metreyi aşmayan, takılıp sökülebilir elemanlarla inşa edilen, lokanta, gazino, çay bahçesi, sergi üniteleri ve idari binalarını içeren, fuar, piknik ve eğlence tesisleri alanları düzenlemek amacıyla yapı ve tesisler yapılabilir.” hükmü getirilmiştir.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı kıyı ile kıyıkenar çizgisinin arasına rekreasyon alanı kullanımını getiren itiraz konusu plan ve plan kararlarını onaylamakla daha önceki konuyla ilgili kararlarına aykırı bir planı onaylamakla kıyı mevzuatına aykırı işlem yapmıştır.
3)Plan açıklama raporunda plan müellifinin iptal edilen planlara ilişkin atıfta bulunması ve bu plana ilişkin plan notlarından ve planla ilgili görseller üzerinden hareketle yaptığıitiraz konusu plana altlık oluşturma çabası hukuka aykırıdMahkeme kararı ile iptal edilen ve Hukuken yok hükmündeki plana ait görsellerin kullanılması ayrıca kıyı mevzuatı yönünden hatalıdır.
4)Plan müellifi mademki 11 temmuz 1992 tarihi itibariyle Mülga Davultepe Belediye Meclisince onaylanan planlarda kısmi yapılaşmanın var olduğunu kabulleniyor.Bu durumda Çevre Ve Şehircilik Bakanlığına sunduğu itiraz konusu plana ait plan açıklama raporunda 11 temmuz 1992 itibariyle kısmi yapılaşma olduğunu gösteren mevzuatın aradığı belgeleri koymak zorundaydı.Eğer koymuş olsaydı muhtemelen İtiraz konusu planı onaylayan Bakanlığın yaklaşımı farklı olacaktı diye düşünmekteyiz.
5)Bilindiği üzere kısmi yapılaşma koşullarının olmadığı 11 temmuz 1992 tarihinden önce onaylı 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında kıyı kanununun uygulama yönetmeliği çerçevesinde sahil şeridinin belirlenmesi noktasında hassas bir çalışma yapılması gerekir.Ancak itiraz konusu planda mevzuata aykırı olduğu aşikar olan Mülga Davultepe Beldesine ait uygulama imar planları üzerinden kısmi yapılaşma var şeklindeki mevzuat yönünden hiçbir şey ifade etmeyen bir karar üzerinden hareketle plan kararları üretilmesi hukuken kabul edilemez.
6)Plan açıklama raporunda Mersin Büyükşehir Belediyesince onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planlarla ilgili görsellerde itiraz konusu planın kapsadığı alan için somut bir örnek verecek olursak Büyükşehir Belediye Meclisince en son onaylanan plan örneği yer almamıştır.Usul yönünden plan açıklama raporunda itiraz konusu planlama alanı ile Büyükşehir Belediye Meclisince en son onaylanan nazım imar planına yer verilmemesi mevzuaten hatalı bir yaklaşımdır.
7)3621 sayılı Kıyı Kanununda Genel hükümler başlığı altında istisnalar başlığı altında madde 3’de;’’Askeri yasak bölgele ve güvenlik bölgelerinde veya ülke güvenliği ile doğrudan ilgili,Türk Silahlı Kuvvetlerine ait harekat ve savunma amaçlı yerlerde (konut ve sosyal tesisler hariç)özel kanun hükümlerine,diğer özel kanunlar uyarınca belirlenmiş veya belirlenecek yerlerde ise özel kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümlerine uyulur.’’denmektedir.Kıyı kanunu ve bu kanun kapsamında yayımlanan mevzuat kapsamında orman alanları kıyı kanunundan muaf değildir.
8)Bu bilgiler ışığında Kıyıkenar çizgisinden itibaren kara yönünde ilk 50 metrede sadece rekreaktif kullanımlara yer verecek biçimde ,itiraz konusu planda bu alana ilişkin doğal karekteri korunacak alan tanımlaması birlikte değerlendirmek üzere plan kararı getirilebilir.İkinci 50 metrede ise Günübirlik Turizm kullanımları ve yine doğal karekteri korunacak alan tanımlaması birlikte değerlendirilmek suretiyle plan kararı veya plan notu veya birlikte üretilmesi gerekir.İtiraz konusu planda bu hususlara hiç dikkat edilmeden sanki plan konusu alan kıyı mevzuatından istisnalar kapsamında yararlanıyormuşçasına plan kararı üretilmiştir.
Rekreaktif alanlar : (Ek:13/10/1992 tarih ve 21374 sayılı R.G) Halkın eğlence ve dinlenme gereksinimlerini karşılamaya dönük açık olarak düzenlenen oturma ve yemek yerleri,çeşmeler oyun ve açık spor alanları,açık gösteri alanları ve yeşil bitki örtüsü bulunan alanlardır.
9)Kıyı kenar çizgisinin altı ile kıyı kenar çizgisi arasında kalan alana itiraz konusu planda rekreasyon alan kullanımı getirilmesi kıyı mevzuatına aykırı bir planlama yaklaşımıdır.İtiraz konusu planda rekreasyon kullanımının iptal edilerek rekreaktif kullanımının getirilmesi gerekir. Bu alanlara da Bakanlığın onayladığı geçmiş tarihli planlarda verilen emsal kullanımlar dışında kullanım getirilemez.ayrıca hesaplamada yakın tarihte Yenişehir de revizyon yapılarak onaylanan kıyı dolgu alanına ilişkin kullanım kararı ve hesaplama yöntemlerine uygun olmak zorundadır.
Deniz Kablumbağalarının korunması konulu (2009/10) genelgede;
‘’Deniz kaplumbağaları taraf olduğumuz BERN(Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarının Korunması) Sözleşmesi kapsamında koruma altına alınmış olup,carette caretta ve chelonia mydas türleri IUCN (Dünya Koruma Birliği) Kriterlerine göre ‘’Nesli Tehlikede’’statüsündedir.’’
‘’ Ulusal ölçekte yapılan bilimsel çalışmalar neticesinde Akdeniz Kıyılarında önemli deniz Kaplumbağası yuvalama alanları tespit edilmiş olup,bu alanlar; Ekincik, Dalyan, Dalaman-Sarıgerme, Fethiye Çalış Kumsalı, Patara, Kale, Olympos Çıralı,Tekirova, Belek, Kızılot, Demirtaş, Gazipaşa, Anamur, Göksu Deltası, Alata, Kazanlı, Akyatan, Yumurtalık ve samandağ kumsallarıdır.’’
İtiraz konusu planlama alanına yönelik plan açıklama raporundan da anlaşıldığı üzere şu anda tescil işlemi gerçekleşmemiştir. Konuyla ilgili uzmanların çalışmaları devam etmektedir.Ancak Bölgede caretta caretta tedavi merkezinin bulunması ve yıllardır faaliyetlerini devam ettiriyor olması yumurtlama döneminde caretta caretta’ların bu alanı kullanıyor olması bu alanın tescil işlemlerinin tamamlanmasını gerektirmektedir.Kentte yaşayan insanlar olarak plan açıklama raporunda yer alan belgeler vasıtasıyla yeni öğrendiğimiz bilgiler çerçevesinde gelişim planı da dahil olmak üzere hazırlanan planlara karşı yasal haklarımızı saklı tutarak askıdaki plana itirazımızın dışında tutuyoruz.İtiraz konusu 1/15000 ve 1/1000 ölçekli Uygulama imar planlarına yönelik kıyı kanunu ve bu kanun kapsamında yayımlanan mevzuat kapsamında itirazlarımızı yukarda detaylı olarak ifade ettik.Bahis konusu genelgede ;Deniz kaplumbağalarının yuvalama alanlarının korunması açısından ‘’KıyıKanunu’’nun koordinatları verilen kumsallarda titizlikle uygulanması,kıyıdan her türlü türlü kum alımının engellenmesi,Valilikler ve Belediyelerce yasal tedbirlerin alınması,her türlü çöp,cüruf,moloz v.b.katı ve sıvı atıkların dökülmesinin önlenmesi,Deniz Kaplumbağalarının üreme mevsimi olan Mayıs-Eylülayları arasında kumsallara her türlü hayvan ve motorlu araç girişinin engellenmesi, ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu’nun 6.maddesi ile Kıyı Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin 13.ve 14.maddesinde tanımlanan (a,bve c maddelerinde belirtilen)yapılardan,yuvalama kumsallarında kurulu bulunan veya kurulması planlanan sabit iskelelere sadece denize girme ve güneşlenme amacıyla kullanılması,ışıklandırma yapılmaması,gece kullanılmaması,kumsala temas noktasında kum hareketini engellemeyecek düzende ve hazırlanacak tip projeye uygun olacak şekilde planlanması halinde ilgili Bakanlıkça onaylanması hususunun belirtilmesine rağmen Kıyı kenar çizgisi ve kıyı kenar çizgisinin altında kalan alanın rekreasyon alanı olarak işaretlenmesi bir tarafta plan notlarında söz konusu genelgeye atıfta bulunulurken diğer taraftan sadece kıyı çizgisinden 65 metre karayönünde hat belirlenmesi emsal hesabı yapılırken bu alanlarında hesaba katılma yoluna gidilmesi,emsal hesabına dahil olan 3 tane alanın belirlenerek numaralandırmak ve metrekare belirtilmek suretiyle sadece tasarım alanı olarak belirtilmek suretiyle kullanılacak emsal noktasında muğlaklık belirtilmesi ayrıca 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yapım tekniğine aykıdır.
Sonuç olarak: plan açıklama raporunda yer alması nedeniyle kıyı mevzuatına aykırı olarak hazırlandığı aşikar olan gelişim planı ve bu plana ilişkin yasal haklarımızı saklı tutarak,17/05/2019 tarih ve 11857 sayılı olur’u ile 1no’lu Cumhurbaşkanı kararnamesinin 109.maddesi uyarınca onaylanarak Mersin Çevre Ve Şehircilik İl Müdürlüğünce 14/06/2019 tarihinde askıya çıkarılan ve eş zamanlı olarak ilgili müdürlüğün sitesinde yayımlanan Mersin İli,Mezitli İlçesi, Davultepe Mahallesi Gümüşkum tabiat parkı sınırları içindeki alanı kapsayan 1/5000 ölçekli Dolgu ve Kıyı Amaçlı nazım İmar planı,ve bu plan kapsamında hazırlanan aynı isimle anılan 1/1000 ölçekli Uygulama Dolgu ve kıyı Amaçlı nazım imar planına yukarda detaylı olarak ifade ettiğimiz yürürlükteki kıyı mevzuatına ve genelgede bahsedilen hususlar yönünden hatalı olmaları nedeniyle itiraz ediyorum.İtirazımın kabul edilmemesi halinde gerekli yasal haklarımı saklı tutuyorum. Saygılarımla.