17.07.2019 19:20 Mardin Nethaber
İstanbul Yıldız Teknik Üniversitesi fotoğrafçılık bölümünden mezun olduktan sonra Mardinle tanışan Yücel Erdaş, kendi elleriyle yaptığı Afgan Box Kamerası (Sulu Kamera) ile Mardin'de sokak fotoğrafçılığını ayakta tutmaya çalışıyor.
20 yıldır çeşitli arkeolojik çalışmalarda bulunmak üzere bölgede bulunduğunu belirten Erdaş, Mardin Müzesinin yaptığı kurtarma kazılarında görev aldığını, Mardin'in kadim tarihiyle bu vesile ile tanıştığını ve Mardin'in hayatının son durağı olmasını istediğini söyledi.
1974 Ordu doğumlu olan Erdaş, "Böyle bir fotoğraf makinesi yapmak ve sokaklarda fotoğraf çekmek okuldan beri en büyük hayalimdi. Uzun bir aradan sonra bu cesareti kendimde buldum ve en çok da Mardin'in kadim tarihi ve kültürel yapısı bana bu cesareti verdi. Aslında ben bu sanatı başka bir yerde yapabilirdim ama bu kadar rahat yapamazdım. Bu şehir'in tarihi ve kültürel yapısı insanların ilham kapılarını açan bir yerdir. Sanatla uğraşıyorsanız eğer, Mardin kültürüyle, tarihiyle ve medeniyetiyle size kapılarını açıyor. Tarihe karışmış olan bu sanatı, tarihin derinlikleri olan bu şehirde ancak bulabilirsiniz. Bende bu inançla buradayım. İmkanlar el verdikçe burada olmak en büyük hedefim ve hayalimdir" ifadelerini kullandı.
Mardin'in tarihi geçmişine yakışan güzel bir sanat icra ettiğini söyleyen Erdaş, "Gençlerimiz bu fotoğraf makinelerini eski filmlerde, dizilerde görebiliyor. Şu anda bunu burada canlı olarak çekebiliyor olması, gözünün önünde bu fotoğrafı görebiliyor olması inanıyorum geçler için de farklı bir duygudur. Yaşadığımız bu dönemde her şeyin dokunmatik olması işin içinde bir emek sürecini yada onun belli bir süreç olduğunu çoğumuz farkında değiliz. Aslında insanlar günde binlerce fotoğraf çekiyor. Ama bu farklı, bu fotoğraf makinesiyle fotoğraf çektiğiniz zaman çok eskilere gidiyorsunuz, geçmişe gidiyorsunuz, anıları tazeliyorsunuz. Buda hem benim için hem de çektiren için çok farklı bir duygudur" diye konuştu.
Konuşmasının devamında Mardinlilere teşekkür eden Erdaş, "Mardin halkı yaptığımız sanata çok ilgi gösteriyorlar. Sadece bunu ben yaşamıyorum. Burada birçok atölyede çalışması yapan, sanat faaliyetleri yürüten arkadaşlarımızdan da duyuyorum. Hepsi bu ilgiden memnun. Galiba Mardin'in kadim tarihi yanında güzel tarafı da bu olsa gerek. Mardin güzel işler yapana kucak açıyor. Bu işi burada uzun süre yapmayı düşünüyorum. Mardin benim hayatımda güzel bir durak olsun istiyorum. Bununla birlikte buna benzer farklı bir yaklaşımla belki fotoğrafın tarihine ilişkin farklı atölye çalışmaları da yapabilirim. Yaptığınız iş sizin kim olduğunuzu gösteriyor. İcra ettiğiniz sanat sizin kim olduğunuzu ve ne olduğunuzu gösterir ya bunun aynasından hayata bakalım, Mardin'e bakalım, Mardin insanına bakalım. İnsanlarda bize bu aynadan baksınlar, bunun üzerinden görsünler. Bu bakış açısı ön yargıları kırmak için direk bakmaktan daha iyidir" dedi.
Afgan Box Kamerası hakkında da bilgi veren Erdaş, Kamera çok basit bir kutudur. Resim çekmek ve geliştirmek için gereken her şeyi içermektedir. Objektif, fotoğraf kağıdı ve karanlık oda. Resim çekmenin çok önemli bir yoludur. İlk önce fotoğrafçı negatifi çeker, sonra negatifin bir resmini çeker ve bir pozitif alır. Günümüzde halen Afganistan, Pakistan ve Hindistan'ın sokaklarında buna rahatlıkla rastlayabilirsiniz. Türkiye'de ise Afgan Box Kamerası ile yapılan sokak fotoğrafçılığı 1980-85 yılları sonlarına doğru tarihe karıştığını söyledi.