Cur-Cuna - Hamilelik-Annelik - Ailelere çocukları için sağlıklı beslenme tüyoları
Çocuklarınızın iştahsızlığı ya da aşırı kilosu sizi rahatsız ediyorsa önce ailece önleminizi alın. Dr. Murat Palabıyık bu önlemleri şöyle özetledi: Aile sofrası kurun, fast food'larla çocuklarınızı geç tanıştırın, çocuklarınıza vitamin vermeyin!..
Acıbadem Bakırköy ve International Hospital Çocuk Hastalıkları Uzmanı Dr. Murat Palabıyık çocuklarda vitamin kullanımına yönelik sorularımızı yanıtladı:
Çocukların iştahını düzenleyici şuruplar verilmesi doğru mu? Şuruplar kilo yapar mı?
İştahsızlık çok göreceli bir değerlendirmedir. Çoğunlukla anneler istedikleri kadar veya uygun gördükleri besinlerden yemeyen çocukları için iştahsız diye düşünürler. Çocuğun boy ve kilosu normal sınırlarda sürekli ve düzenli olarak artıyorsa bu ilaçların kullanılmasına gerek yoktur. Ancak çocukta iştahsızlık olarak belirlenen sorun 'yemek yemeği reddetmek' ise, çocuk yemek yemeğe tepki geliştirmiş ise kısa bir süre direncini kırmada yardımcı olması amacıyla kullanılması söz konusu olabilir. Buna hekim karar vermelidir. Zaten tüm tıp literatüründe iştahı artırdığı bilinen ilaçlar çok az sayıdadır. Genellikle alerji ilaçları da iştahı artırır. Ancak rutin ve yaygın bir uygulama olarak her çocukta kullanılmaları söz konusu değildir. Ayrıca beslenme sorununun düzelmesinde tek başına yeterli de olmayacaktır. Bu süre içinde anne-çocuk, beslenme- yemek yeme ilişkisi de düzenlenmelidir. Anne-babanın da ilacın etkisini, uygun davranış modelleri ile desteklemesi gerekir.r.r.
VİTAMİN İŞTAH AÇMAZ
Çocukların iştahlarını düzenlemede vitaminlerin verilmesi doğru bir yaklaşım mı? Bu vitaminler neye göre, ne kadar süre verilmeli?
Yaygın olarak sanıldığının aksine vitaminler iştah açmaz. Bu nedenle de kilo aldırmaz. Amerikan Pediatri Akademisi başta olmak üzere pek çok uluslararası beslenme komisyonları bir yaşından sonra rutin vitamin takviyesini önermemektedir. Çocuğun beslenme hikayesi detaylı olarak değerlendirilmeli ve ihtiyaç duyulursa vitamin desteği yapılmalıdır. Ancak genel olarak vitaminler çok yaygın kullanılır.
Alınan vitaminler vücuttan nasıl atılıyor?
Suda eriyen vitaminler idrarla atılır. Yağda eriyen vitaminler ise diyetteki yağ ve vücudun depolarının ihtiyaçları doğrultusunda emilir. Ağızdan kullanılan vitaminlerde bu nedenle toksisite görülmez. İşte bu nedenlerle sıklıkla ve yaygın olarak kullanılmaktadır.
DEPRESYON İLACI MI?
Balık yağının depresyona iyi geldiği iddiası doğru mu?
Bazı çalışmalarda balık yağının çocuklardaki anksiyete ve depresyonu hafiflettiği iddia edilmektedir. Bu durum çocuğun iştahsızlık olarak algılanan ve yaşanan 'yemek yeme konusundaki tepkisi'ni de olumlu etkileyebilir. Bir süre çocuk daha iyi yiyebilir. Ancak bu değişim, balık yağının iştahı açtığını ispatlamaz. Ayrıca bu etki her çocukta da fark edilir düzeyde gelişmez. İspatlanmış ve her çocuk için söz konusu olabilecek bir güvenilirliği yoktur. Bütün bu nedenlerle 'balık yağı, çocukları şişmanlatır' diye genelleme yapılması imkansızdır.
Balık yağı verilmesi konusu hekimlerce rutin olarak öneriliyor mu?
Uluslararası komisyonların önerileri arasında 'rutin balık yağı' takviyesine yer yok. Onun yerine Omega-3 ihtiyacının doğal beslenme ile karşılanması öneriliyor. Omega-3 başta balık olmak üzere doğal besinlerle kolaylıkla alınabilir.
Ceviz, kabak çekirdeği
Çocuklara neden vitamin veriliyor?
Aileler kendileri alıyorlar.
Ailenin beklentisini gidermek için doktorlar yazıyor.
İlaç endüstrisi vitamin tüketimini özendiriyor.
Boy kısalığı, zayıflık, okul başarısı gibi durumlarda çinko, balık yağı, demir gibi vitamin-besin öğesi ve mineraller çok kullanılıyor.
Balık yağının önemi; içerdiği Omega-3 yağ asitleridir. Balık yağı iki şekilde elde edilir. Balıktan ve balık karaciğerinden... Özellikle karaciğerden elde edilen balık yağı bir miktar da E, A ve D vitamini içerebilir. Ama her ikisinin de kokusu nedeniyle alımı zordur. Bu nedenle sentetik ve deniz bitkilerinden elde edilen balık yağı kullanımı da söz konusu olmaktadır. Balık yağı adı altında bazen bunlar pazarlanıyor. Balık yağı bir miktar enerji içerir. Ancak iki tatlı kaşığı bal, bunun yerine geçebilir.
Çocukları neler obez yapar
Anne ve babası obez olan çocukların obez olma riski çok çok yükselir.
Televizyon karşısında çok zaman geçiren çocuklar daha fazla kilo alırlar. Özellikle TV karşısında 8 saatten fazla kalan çocuğun obez olma riski artar.
Geceleri az uyuyan çocuklar daha fazla kilo alır. Gece 10.5 ve günde toplam 12 saatten az uyuyan çocuklarda obezite riski yüksektir.
Çocuğunuz yemeğini zevkine göre seçsin
Acıbadem Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Gamze Şarbat ailelere çocukları için sağlıklı beslenme tüyoları verdi:
İki yaşından sonra çocuklarınıza seçme hakkı tanıyın.
Gıdaların protein, enerji ve vitamin içeceklerini öğrenip, çocuklarının sevmediği gıdanın eşdeğerini yapmaya çalışın.
İki yaşından sonra çocuklar iki porsiyon et yiyebilirler. Bunu balık, tavuk, yumurta, yarım kap kadar mercimek, fasulye gibi baklagiller ile dönüşümlü olarak verin. Ayrıca üçte bir kap kuruyemiş ve tohumlar yenebilir.
Fazla süt içmek gerekli değildir. Kansızlık olur.
İki yaşından sonra 200 gram yeşil yapraklı sebze ve 150 mililitre sebze suyu öneririm.
Asitli içecek vermeyin. Onun yerine çocuklarınıza birkaç sebzenin suyunu sıkın. Yeşil içeceklere alıştırın.
Çocuklarınıza pişirdiğiniz yiyeceklerin az suda ya da yüksek ısıda pişirilmesine dikkat edin.
Çocuğunuz sebze yemiyorsa sevdiği yemeğin içine sebze suyu koymayı deneyin.
Her gün iki porsiyon meyve yemesini sağlayın.
Tahıl grubu günde 6 porsiyon önerilir. 1 dilim ekmek, 1 kap pirinç, 1 kap makarna hepsi bir porsiyon sayılır.
2-6 yaş grubu çocuklar bir öğünü iyi tüketiyor. Bu nedenle öğlen yemeğini iyi yemiş bir çocuk için üzülmeye gerek yok.
Fast food restoranına götürdüğünüz bir çocuğun sebze meyve tüketmesini beklemeyin. Çocuklarınız fast food'la mümkün olduğu kadar geç tanışsın.
Çocuklarınızın yemek pişirme ve masa kurma gibi mutfak işlerine mümkün olduğu kadar aktif olarak katılmasını sağlayın.
Öğün saatlerinin düzenli olmasına özen gösterin
Besin değeri yüksek, basit öğünlerin hazırlanmasına özen gösterin.
Çocuklara küçük porsiyonlarda yemek sunup tekrar istemesine izin verin.
Tahıllar, besleyici değeri yüksek besinler tüketilinceye kadar sofraya getirilmemeli. Ancak ödül olarak da sunulmamalı.
Çocuğun masada rahat oturduğundan emin olun.
Anne baba olarak olabildiğince çok çocuğunuzla birlikte masaya oturun. Aile sofrası önemlidir.
Çocuklarınız değişik tadlar denediğinde onları övün
Şeker ve kafeinden zengin, iskelet sistemini olumsuz etkileyecek fosforik asit katkılı içecekleri uzaklaştırın.