Avrupa'nin en yesil kenti: Vitoria
Kuzey İspanya’da bir doğal park. Benzerleriyle aynı özellikte olan sulak bir alan. Ancak bu gölet yeniden inşa edilmiş ve etrafında değişik mimari yapılar var. Ataria isimli bu doğal parkın sorumlusu Gorka Belamendia ile birlikteyiz: “Şu an şehrin sadece iki kilometre doğusunda bulunmaktayız”.
Burası Vitoria-Gasteiz. İspanya Bask bölgesinin başkenti. 240 bin nüfüslu kompakt ve düz bir şehir. Bu şehrin anahtar kelimeleri, sürdürülebilir kalkınma ve rahat ulaşım.
Burada birçok kişi bisikletle yolculuk yapıyor ve hatta belediye başkanı bile.
“İşe gitmek için yürüyüşe çıkıyoruz. Son yıllarda şehrimizde ulaşım aracı olarak bisiklet kullanan sayısı üçe katlandı”.
Bugün yolculukların yüzde yedisi bisikletle yapılıyor. Kuzey Avrupa’dan bile daha yüksek bu oran, beş yıl önce tüm seyahatlerin sadece yüzde üçüne denk geliyordu. Ama şehrin esas olarak toplu taşıma ağları çok gelişmiş. Yeniden tasarlanmış ve heryere ulaşan bir tramway sistemi var. Bu ağların sorumlusu Javier Laiorre’yi dinliyoruz:
“Bizde önceden dairesel ulaşım sitemi vardı bunu düz bir ağ sistemine dönüştürdük. Bu değişiklik 30 Ekim 2009’da tek bir günde yapıldı. Bu bir devrimdi cünkü durakların yüzde altmışını bir günde değiştirmiştik”.
Şehir içinde 30 kilometre hız limiti, araba park ücretlerine yapılan büyük zamlar halkı çevreye duyarlı olmaya teşvik etti. Bu politikalar sayesinde Vitoria hem Avrupa’nın güneyinde hem de İspanya’nın, Avrupa Komisyonu tarafından seçilen ilk yeşil başkenti oldu.
Juan Carlos Escudero Çevre Araştırmaları Merkezini yönetiyor: “Yeşil Başkent seçilmesiyle Vitoria şehrinden olmak, bu topluluğun bir parçası olma sevinci daha da bir önem kazandı”.
Lucia Ruiz bu sevincini saklamayan Vitoria’lılardan biri. Buranın her zaman yeşil bir şehir olduğunu ve bunu herkesin bilmesini istiyor: “Burası sadece çevre bölgeleri değil şehir merkezi de yeşil alanlarla kaplı bir şehir. ‘‘Önceden Barselona’da yaşarken insanlar parkların olmamasından, köpekleriyle yürüyüş yapacak yerlerin azlığından veya bir ağacın gölgesinde oturamamaktan şikayetçiydi. Bunların hiçbiri Vitoria’da olmuyor. Biliyoruz ki bu yeşil başkent olduğumuzdan ötürü”.
Lucia doğa ve çevre konularında kampanyalar yapan gönüllü bir çevre gurubuna üye. Şehirde yaşayanların bilinçlendirilmesi, çocuklarla toplu oyun ve ağaç dikme aktiviteleri düzenlediklerini söylüyor: “Sanırım bu işe yaradı cünkü birçok insan bu tür aktiviteleri desteklemek için gurubumuza katıldı. Bir avuç tohum bile olsa getirip ekmemizin çevremizi daha da yeşillendirecegini biliyoruz”.
Vitoria-Gasteiz’in yeşil perdesi bu yıl sonunda kapanıyor. Gelecek yıl 2013’te Avrupa’nın yeşil başkenti meşalesini Fransa’nın Nantes kenti taşıyacak.