Analiz: Türkiye döviz kaynaklarını neden kurutuyor? - Havadis.de
Türkiye’nin ekonomi yönetimi, kurlardaki artışı önlemek için dövize olan talebi, piyasaya aykırı yöntemlerle frenlemeye çalışıyor. Türkiye’den döviz çıkışını sağlayan mekanizmaları tıkarken; bu mekanizmaların çift taraflı işlediğini, yani ihtiyaç duyduğu dövizi eskisi kadar rahat temin edemeyeceği gerçeğini göz ardı ediyor.
Sermaye hareketlerinin gerçekleştiği iki büyük iletişim platformu Clearstream Banking ve Euroclear Bank, 18 Mayıs itibariyle TL cinsinden işlemleri askıya aldıklarını açıkladılar. Askıya alma işlemi, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK), TL yükümlülüklerini zamanında yerine getirmedikleri gerekçesiyle, üç büyük uluslararası bankaya işlem yasağı koymasından sonra geldi. Bankacılar, takas işlevi gören platformların TL işlemlerini askıya alma kararını, uluslararası bankaların tepkisi üzerine aldığı görüşündeler.
Bankacılar işlemlerin resmi takas odaları yanında bu platformlar kanalıyla da yapıldığını, daha kolay sermaye girişi için Türkiye’nin bu sisteme 2013-14’te, yani AKP iktidarında girdiğini hatırlatıyor. Bazı fonlar ve International Finance Corporation (IFC) gibi, TL bazında tahvil çıkarıp Türkiye’deki bankalara dış kaynak sağlayan uluslararası kurumlar bu platformları kullanıyorlar. Bu tür işlemlerde birkaç gün için yükümlülüklerin kapanamamasının işin doğasında olduğunu kaydeden bankacılar, “Normal işleyişte, işlemlerde iki taraf tamamlanana kadar bir süre beklenir, zamanında kapanamama sorunu işleyiş içinde çözülür, sorun edilmez” görüşünde.
Ekonomi yönetiminin, BDDK’ya tepki olarak TL işlemlerini askıya alan bu kuruluşlara tepki vermediği gözleniyor. Öyle anlaşılıyor ki; eksi rezerve düştüğü bu günlerde, dövize talep yaratacak tüm yolların kapanması ekonomi yönetiminin işine geliyor. Bence ekonomi yönetimi ihtiyaç duyduğunda bu kanalların eskisi gibi açılacağının hesabını yapıyor.
Unutulmaması gereken başka bir husus da Türkiye’nin küresel sisteme entegre olabilmek için, 1980’lerden buyana kaydettiği önemli aşamanın, yanlış kararlarla heba edilmesi tehlikesi. Türkiye’ye 30 yılı aşkın süredir ciddi kaynak akışı sağlayan, bu yolla ekonomiyi büyüten kambiyo rejimi, konvertibilite ve sermaye hareketlerinin serbestliği yapılan yanlışlarla erozyona uğruyor. Türkiye son dönemde alınan bu kararlarla “ekonomide içine kapanan bir ülke” algısı yaratmaya başladı.
Özetle; ekonomi yönetimi büyük ihtimalle şimdi tıkadığı mekanizmaları istediğinde yeniden devreye sokacağını tahmin ediyor. Ancak bu alanda da; “Güven vermek zordur; zaman ve emek ister ama güveni kaybetmek kolaydır” sözü geçerli. Geçmişte Çiller hükümetinin yarattığı güven kaybının ardından, yeniden güven sağlamanın yıllar aldığını; halkın büyük faturalar ödemek zorunda kaldığını kimse unutmamalı.