Öğrenci: Salim Serkan NAS
Tez Adı: HİDROLİK VE BİYOLOJİK PARAMETRE DEĞİŞİMLERİNİN AKARSULARDA SU KALİTESİNE VE ARITMA TESİSİ OPTİMİZASYONUNA ETKİLERİ
Kabul Tarihi: 10/7/2000
Tez No: dT275
Teknolojik ge1işmeIerin paralelinde artan kirlilik ve azalan su kaynakları, yönetimleri kirliliğin tespiti, giderilmesi ve kaynakların iyi1eştiriImesi yönünde ciddi önlemler almaya yönlendirmektedir. Başlangıcını kirleticilerin yarattığı kirlilik miktarının tespitinin oluşturduğu bu sistemler arıtma ceşit1iligi, çevresel ve ekonomik şartlarla daha da karmaşık bir hal alabilmektedir. Bu konuda yapılan çalışmalar günümüzde de hızından hiçbir şey kaybetmeden devam etmektedir. Deşarj standartlarının belir1enmiş olması, kontrol mekanizmalarının çalıştırılabilmesi ve toplumsal olarak çevresel bilincin artması kısa vadede olmasa da umut verici gelişmeler olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, nehirler başta olmak üzere alıcı ortamlara deşarj edilen atık suların oluşturduğu kirlilik miktarlarının parametrik etkiler karşısında degişim1erinin incelenmesinden hareketle tasarlanan arıtma tesislerinin boyutlandırılrnalarındaki farklılıkların ortaya çıkarılabilmesidir. Bu amaçla çalışmanın ilk bölümünde özellikle evsel atık suların nitelik ve nicelik yönünden incelemesi yapılmış, atık suların zararlı etkileri , arıtımı ve deşarj standartları veri1miştir. Biyokimyasal oksijen ihtiyacının (BOI) tanımı, ölçüm teknikleri ve toplam BOI tespitinde kullanılan farklı matematik modellerle kapsamı genişletilen bölüm nehirlerde oksijen eksikliğinin tespitinde kullanılan SAG eğrisinin tüm parametre1erinin yer aldığı matematik modelin verilmesiyle son bulmaktadır.
Çalışmanın ikinci bölümünde, deneysel (respirometrik ve sulandırılmış) 5 günlük BOI değerlerinin farklı matematik yöntemlere uygulanması ve elde edilen toplam BOI (L) ve biyooksidasyon hız sabiti (k1) değerlerinin SAG eğrisi ve arıtma tesisleri ( aktif çamur, damlatmalı filtre, biyodisk, aerobik oksidasyon ve mekanik havalandırmalı lagün üniteleri) boyutlandırılmalarındaki etkileri incelenmiştir. Reaerasyon (k2) katsayısının SAG eğrisi, metal zehirliliğinin (HgC12, HgSO4, K2Cr2O7, CuSO4, A12(S04)3, ye ZnSO4 bileşikleri) BOI üzerindeki etkilerinin incelenmesi, k1 ve L değerlerinin güven aralıklarının tespiti, arıtma tesislerinin optimizasyonu için Iineer programlama ikinci bölümün diğer başlıklarını oluşturmuştur
Elde edilen sonuçlar, kullanılan değişik ölçüm teknikleri, matematik modeller ve arıtma tesislerinin, boyut1andırma1arda büyük farklılıklar o1uşturduğunu ortaya çıkarmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sag Eğrisi, BOİ, Respirometreler, Biyooksidasyon, Reaerasyon, Metal Kirliği, Arıtma Tesisleri ve Tesis Optimizasyonu için Lineer Programlama