Eşiniz yaş haddinden daha erken emekli olabilir
Soru: Eşim 2 Mayıs 1958 doğumlu olup 10 Ocak 1987 tarihinden itibaren sigortalı olarak işe başladı. 1 Haziran 2006 tarihinden itibaren de isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödüyor. 31 Ekim 2009 tarihi itibarıyla 2315 gün prim ödemesi var. Halen ödemeye devam ediyor. Eşim ne zaman emekli olur veya kısmi emeklilik aylığına hak kazanır? Bahattin MEYDANER Cevap: Eşiniz kısmi yaşlılık aylığı (yaş haddinden emeklilik) ile daha erken emekli olabilir. Kısmi yaşlılık aylığı ile emekli olmak için 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi. 1285 gün daha prim ödeyerek 2315 gün olan prim ödemesini 3600 güne tamamlaması şartıyla, 58 yaşını dolduracağı 2 Mayıs 2016 tarihinde emekli olabilir. Ancak, 1 Ekim 2008’den sonra isteğe bağlı prim ödemeleri 4/b sigortasına (eski adıyla Bağ-Kur’a sayıldığından) bu şartlarla emekli olabilmesi için, 1 Kasım 2009 tarihinden itibaren isteğe bağlıya 28 ay (840 gün) prim ödedikten sonra isteğe bağlıdan ayrılarak, kalan prim eksiği olan 445 günü sigortalı bir işte çalışarak ödemeli.
Emekli 2010’da da Emlak Vergisi ödemeyecek
Soru: Oturduğu tek evi olan ve emekli aylığından başka geliri olmayanlar Bakanlar Kurulu Kararı ile Emlak Vergisi ödemiyordu. 2009’da Emlak Vergisi ödemeyen emeklilerin 2010 yılındaki durumu nedir? Emlak Vergisi ödememeleri yönünde Bakanlar Kurulu kararı çıktı mı? 2010’da emekliler Emlak Vergisi ödemeyecekler mi? Gülizar BATUM Cevap: Türkiye sınırları içinde brüt alanı 200 metrekareyi geçmeyen tek evi olan ve emekli aylığından başka geliri olmayan emeklilerin Emlak Vergisi oranı, Bakanlar Kurulu’nca yüzde 0’a indirildiğinden Emlak Vergisi ödemiyorlar. Bakanlar Kurulu 2007 yılına kadar her yıl ayrı karar alarak emeklinin Emlak Vergisi oranını sıfıra indirdi. Ancak, 29 Aralık 2006 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2006/11450 sayılı kararını, “2007 yılı ve müteakip yıllar için sıfıra indirilmiştir” şeklinde aldığından, 2007-2009 yıllarında emekli, tek evi için Emlak Vergisi ödemedi. Kararda bir değişiklik yapılmadığından, Türkiye sınırları içinde brüt alanı 200 metrekareyi aşmayan ve emekli aylığından başka geliri olmayanlar, 2010’da da Emlak Vergisi (bina vergisi) ödemeyecekler.
Vergi indirimi almalısınız
Soru: 1975 doğumluyum. Haziran 1995’ten beri SSK’lıyım. Yüzde 40 engelli raporuna sahibim. 4450 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim? Ve emekli olabilmek için ne tür girişimlerde bulunmalıyım? Aydın KILINÇ Cevap: Yüzde 40 raporunuzda vergi indirim hakkı alırsanız emekli olmak için, 6 Ağustos 2003 tarihi itibarıyla sizin gibi, 6 yıldan fazla 8 yıldan az süredir sigortalı olan vergi indirim hakkı almış 3’üncü derece engellilere tanınan 17 yıl sigortalılık süresi, 3920 gün prim ödeme şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz bile 17 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız Haziran 2012 tarihinde emekli olabilirsiniz.
İşsizlik ödeneği için işverenin işinize son vermesi gerekiyor
Soru: Yaklaşık 10 yıldır turistik bir otelde çalışmaktayım. 15 gün önce çoğu otel çalışanları 6 aylık ücretsiz izin için imza attık. Halen aynı otelde çalışıyorum ve maaşımı alıyorum. Sorum şudur: Tazminatımı alıp işten çıkmayı kabul etsem (çıkarılmayı) işsizlik parası alabilir miyim? Yoksa resmen çalışıyor mu görünmeliyim? Muaruce KARA Cevap: İşsizlik ödeneği alınabilmesi için iş akdinin işveren tarafından sona erdirilmiş olması (veya işçinin haklı bir nedenle fesih etmesi), hizmet akdinin sona ermesinden önceki son üç yıl içinde en 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olması, işten ayrılmadan önceki son 120 gün kesintisiz çalışarak prim ödenmesi ve işsiz kalındığı tarihten itibaren işverenden alacağı ‘işten ayrılma’ belgesiyle birlikte 30 gün içinde İŞKUR’a başvuruda bulunması gerekiyor. İşveren, tazminatınızı ödeyerek işinize son verirse, geriye doğru 120 gün kesintisiz prim ödemeniz varsa ve işinize son verildiği tarihten itibaren işverenden alacağınız ‘işten ayrılma’ belgesiyle birlikte 30 gün içinde İŞKUR’a başvurarak talepte bulunmanız halinde, işsizlik ödeneği alabilirsiniz.
Son yedi yılda SSK’ya fazla prim ödemiş olmak için 60 gün daha gerek
Soru: 28 Temmuz 1956 doğum tarihim. 1 Ocak 1956 tarihinde tarım Bağ-Kur’una girdim. 13 yıl kesintisiz prim yatırdım. 1999’da vergi kaydımdan dolayı 2 yıl esnaf Bağ-Kur’una prim ödedim. 2006 yılında sigortaya geçtim. 666 gün prim ödedim. Ne zaman hangi kurumdan emekli olabilirim? Ergin YAVAS Cevap: Sorunuzda doğum tarihinizden önce sigortalı olduğunuzu belirtmişsiniz. Böyle bir şey olmayacağından sigorta başlangıç tarihinizi yanlış bildirmişsiniz. Bundan dolayı emekli olacağınız tarihi net olarak veremiyoruz. Ancak vereceğimiz bilgiye göre, hangi tarihte emekli olacağınızı kolayca kendiniz bulabileceksiniz. SSK’dan daha erken emekli olabilirsiniz. Ancak SSK şartlarıyla emekli olabilmeniz için primi ödenen son yedi yılda SSK’ya fazla prim ödemeniz lazım. Bunun için de sigortalı çalışarak 60 gün daha prim ödeyerek 2006’dan itibaren olan 666 gün prim ödemenizi 726 güne tamamlamanız halinde, SSK şartlarıyla emekli olma hakkı elde edersiniz. Prim ödemenizi 726 güne tamamladığınız tarihte, 25 yıllık sigortalılık sürenizi de dolduruyorsanız emekli olabilirsiniz. Doldurmuyorsanız 25 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.
Anneniz 2011’de emekli olabilir
Soru: Annem 19 Haziran 1955 doğumlu. İsteğe bağlı sigorta başlangıç tarihi 1 Ağustos 1995. 1 Temmuz 2009’a kadar 4560 gün prim ödemesi var. Annem ne zaman emekli olabilir? Prim ödemeye devam edelim mi? Sami YILMAZ Cevap: Anneniz kısmi yaşlılık aylığı (yaş haddinden emeklilik) ile emekli olmak için, 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabi. Prim ödemesi yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemese de 56 yaşını dolduracağı 19 Haziran 2011 tarihinde emekli olabilir. Annenizin prim ödemeye devam etmesi gerekmiyor. Ayrıca, 1 Ekim 2008’den itibaren isteğe bağlı prim ödemeleri 4/b sigortasına (eski adıyla Bağ-Kur’a) sayıldığından, bu tarihten itibaren isteğe bağlı olarak 1260 gün prim öderse, belirttiğimiz şartlarla emekli olamaz. Bağ-Kur şartlarıyla (en az 5400 gün prim ödeyerek) emekli olmak zorunda kalır. Aman dikkat...