Donma olaylarında ilkyardımın incelikleri
Tüm Türkiye'yi etkisi altına alan kar yağışıyla birlikte, bir çok donma olayı yaşandı. Bir donma olayına yapılacak ilkyardımda birinci yapılması gereken "kazazedeyi herhangi bir ısı kaynağının yanından uzak tutmak".
Donan kişi, soba gibi ısı kaynaklarından uzak tutulduktan sonra donan elbiseler çıkarılmalı ve karla masaj yapılmalı. 30 dakika içinde normal vücut ısısına ulaşılmazsa hastaneye kaldırılmalı.
Bitlis Sivil Savunma Müdürü Hikmet Duk, donan bir kişinin 30 dakika içinde normal vücut ısısını kazanmaması halinde hastaneye kaldırılması gerektiğini bildirdi.
Hikmet Duk, donma olayının en çok ayak parmak uçları, kulak, burun ve el parmaklarında görüldüğünü söyledi. Donma sırasında ilkyardımın büyük önem taşıdığına işaret eden Duk, şöyle konuştu:
"Donan kişi için gerekli önlemler alınmaması halinde 30 dakika içinde ciddi sorunlar oluşabilir. Önce yaralı donma bölgesinden uzaklaştırılmalı ve donmuş kişi soba, lamba gibi ısı kaynaklarından uzak tutulmalıdır.
Donmuş vücut kısmındaki elbiseler ve ayakkabı çıkarılmalı, eğer elbiseler donmuş ve deriye yapışmışsa hafif ılık bir su uygulanarak buzun erimesi sağlanmalıdır.
Kuru ısıtılmış giysiler giydirilerek donan kişiye sıcak, şekerli ve içinde alkol bulunmayan içecekler verilmelidir."
Donan bölgeye karla masaj
Duk, kişinin donan bölgesine kar yada elle masaj yapılmaması gerektiğini belirterek, "Söz konusu bölgenin elle tutularak solukla ısıtılması ve kan dolaşımını sağlamak için kol ve bacakların sürekli hareket ettirilmesi gerekmektedir" dedi.
Duk, "Deri normal rengini ve ısısını tekrar kazanmış olamasa da kişinin hemen yürütülmemesi gerektiğini, eğer donan yer 30 dakika içinde normal renk ve ısısını kazanmışsa o bölge 40 derecelik sıcak suya batırılmalıdır`` diyerek, şunları söyledi:
"Küvet varsa bütün vücudu aynı anda ısıtmak en doğru yöntemdir. Deri ısısı ve dokunma hissi 30 dakika içinde düzelmemişse kişi hemen hastaneye gönderilmelidir."
Hastaneden önce ne yapmalı?
Sivil Savunma Müdürü Hikmet Duk, donan kişiye hastaneye götürülmeden önce gevşek ve yumuşak bir pansuman yapılması gerektiğini, en doğru yöntemin ise kişinin donan bölgesinin birkaç katpamuk sargı ile sarılması olduğunu bildirdi.
Hikmet Duk, şu önerilerde bulundu:
"Donan kişinin vücut kısmının altına yastık konarak bölgenin kalpseviyesinin yukarısına kaldırılması sağlanmalıdır. Kişinin şuuru yerinde değilse ağızdan içecek verilmelidir. Kişi hafif baş aşağı yatırılmalıdır.
Kişinin takıları çıkarılmalıdır. Çünkü donma nedeniyle oluşan şişlik kol ve parmağı sıkarak kan dolaşımını etkileyebilir. Hatta kangrene bile neden olabilir. Deride oluşan su dolu kabarcıklarıdelinmemelidir, çünkü açık yaraya mikrop bulaşma tehlikesi yüksektir."
Öte yandan, uzmanlara göre, donmada ilkyardımın şöyle yapılması gerekiyor:
Ayakların uçlarında karıncalanma varsa, bir uyuşukluk hissediliyorsa derhal ayakkabılarınızı çözüp gevşetin. Ayaklarınızı yere vurup tepinin.
El ve ayak parmaklarının uçlarının yeniden canlandığını hissedene kadar ovuşturun. Bu noktalara sıcak elle bir başkası parmaklarını bastırıp bastırıp çekmelidir ki kan dolaşımı sağlansın.
El ve ayak uçları çok çabuk (bir kaç saat içinde) donabilir ve özellikle hissizleşir. iddetle çimdikleseniz de hissedemezsiniz. Isınmak için sürtmeyin.
Hele karla kesinlikle ovmayın çünkü nemliliği daha da artırmış olursunuz. Sıcak banyo yaptırmayın, ani sıcaklık dokuları tahrip eder.
Yardım gelip kazazede hastaneye kaldırılana kadar donan yerlerini vücudun koltuk altları, karın gibi sıcak yerlere sokun. Olanak varsa donan kişiyi bir battaniyeye sarın veya mümkünse yanına girip beraberce sarının, onu yavaş yavaş ısıtın.
Kötü bir ısıtma girişiminden sonra ortaya çıkabilir. Dayanılmaz şiddetli ağrılara, hatta şok haline bile neden olabilir.
Acil yardım istendikten sonra kazazedeyi bir battaniyeye sarın. bilinci yerindeyse kendisine sıcak ve şekerli içecekler verebilirsiniz.
Yayın tarihi: 20.12.2001