8.5/10 (51 Oy) · 199 okunma
Eleştirel Teori (Habermas ve Frankfurt Okulu)
Raymond Geuss, Ferda Keskin (Çevirmen)
Öznenin Yorumbilgisi (College de France Dersleri 1981-1982)
Michel Foucault, Ferda Keskin (Çevirmen)
B.S.m Tüketim Toplumu'yu inceledi.
Egemen Tüketim Toplumu'yu inceledi.
@Zapalduak·15 Mar 2019
Düşünüyorum o halde varım, tüketiyorum o halde varıma evrildi.
Jean Baudrillard, tüketim kuramını bu eserinde diğer yazarlardan farklı bir bakışla ele almaktadır. Baudrillard, burada sadece tüketim için tüketim üzerinde durmamakta tüketimin aynı zamanda sosyal sınıflara göre de fark ettiğini göstermektedir. Buna göre tüketilen mallar salt tüketim için tüketilmemekte aynı zamanda bu mallar ile toplum içerisinde belli bir konum kazanılmaktadır. Örneğin; herkesin işine yürüyerek gidebildiği kırsal bir kasabada sadece
prestij için her evin önünde araba bulunmakta ve zaten sağlığa uygun bir konumu olmasına
karşın varlıklı olanların aynı bölgede daha tepelik yerlerde ikinci bir evi olmaktadır. Tüketim
toplumunda herkes için zaten yeterince mal olmasına karşın gruplardan gruplara tüketim
alışkanlıkları fark etmektedir. Baudrillard da buna dikkat çekerek tüketimin herhangi bir özgür seçim değil, bir toplumsallaşma süreci sonucu oluştuğunu ve hatta tüketenlerin o malı
tüketmek "zorunda" olduklarını ortaya koymaktadır.
Baudrillard, bu eseri ile liberal refah toplum savunusuna bir tokat atıyor!
ŞN Tüketim Toplumu'yu inceledi.
@kitaplarlaterapi·29 Oca 2019·Kitabı okudu
Fazla akademik bir kitap olduğundan dolayı biraz sıkılsamda çok doğru tespitler yapılmış..
Tüketim toplumunun büyük bedeli, kendisinin neden olduğu genelleşmiş 'güvensizlik' duygusudur. / 37
Hüseyin Düver Tüketim Toplumu'yu inceledi.
Fatma Tüketim Toplumu'yu inceledi.
@mandalina·05 Ağu 2019·Kitabı okudu
"Kaideyi bozan istisnalar da kaidedendir"
Şu zamana kadar okumakta bu denli zorlandığım bir başka kitap olmadı. Buna, kişisel sebeplerle okumaya uzun aralar vermem de sebep oldu elbette Çünkü yazarın anlattığı konular birbiriyle ilişkili, birini kaçırınca devamını da anlamakta zorlanıyorsunuz, araya zaman girmesi de anlamı kaçırmanıza sebep olabiliyor.
Adından da anlaşılacağı üzere kitapta tüketim toplumundan dem vuruluyor fakat tüketim toplumu fiziksel ihtiyaçları karşılamak üzere sürekli tüketen sürekli alım-satım yapan bir topluma karşılık gelmiyor. İster alışveriş yapın ister yapmayın siz de bu zihniyet oturmuşsa yemeseniz de, içmeseniz de artık tüketim toplumunun üyesisiniz.
Yazar sisteme karşı çıkarken aynı şuurla karşı çıkmanın da yanlış olduğunu ifade ediyor. Marksizm'in hatası da budur.Hatta bu sebeple Marx için ''En son liberalist Marx'tır. '' denmiştir. Baudrillard sisteme farklı bir literatür ile karşı çıkmış, kendi sözlüğünü ve simülasyon teorisini oluşturmuştur.Kendi teorisinden yola çıkarak ekonomi , sanatın bir çok dalı, kadın erkek ilişkisi, demokrasi ve özgürlük söylemleri gibi bir çok konuyu, kavramı yorumlamıştır.
Kitaptaki her bir başlık ayrı ayrı incelenmeye ihtiyaç duysa da benim kalemim bu kadarına yetmiyor. O sebeple dikkatimi çeken bir kaç noktaya değineceğim.
Linkini bıraktığım videoda Turan Demir'in de bahsettiği gibi bir kavram, bir şey kendisinden olmayanı dışarıda bıraktığı için kendi varlığıyla ortadadır, bilinç de bunu bildiğinden fikir üretir.Artık kavramlar bu şekilde değil. Nesneler herhangi bir duygunun yerine geçebiliyor.Artık çamaşır makinesi sadece çamaşır makinesi değildir. Statünün, cinselliğin hatta boş zamanın yerine geçebilir. Yani bir şey kendinden olmayanı dışarıda bırakmayınca anlam ortadan kayboluyor ve her şey, her şeyin yerine geçebiliyor.
Her kavram anlamını yitirdiğinden, referans noktaları kalktığından sistemde her şey meşruluğunu kendi içinde buluyor. Yani güç kimin elindeyse o istediğini yapabilir. Hukuk mesela elbette muktedirin sopası haline gelebilir.Kaz Dağlarında doğanın katli de, böylece sistem içinde meşrulaşabilir.
Bir diğer nokta ise medya ile gerçeklik algısı değiştiğinden reklamın da etkisiyle bizler piyasayı belirleyenin tüketicinin arzuları olduğu kandırmacasıyla aslında üreticilerin belirlediği bize dayatılan ihtiyaçlar kavramı ile manüple olur ve sunulan seçenekler arasından tercihimizi yaptığımızdan, tüketirken kendi arzumuza göre hareket ettiğimiz yalanına inanırız.
Baudrillard, tüketicinin özgürlüğünün ve bağımsızlığının tamamen bir aldatmaca olduğunu kendi kavramlarıyla daha da etkili ifade ediyor. Aslında arzularımıza göre tüketmediğimizi, tüketmeyi arzuladığımızı, yani arzulamayıı arzuladığımızı, zaten bu sayede sistemin varlığını sürdürdüğünü ifade ediyor.
Size önerim kitabı konuya ilgiliyseniz ve yoğun bir anlatımla farklı bir literatüre hazır olduğunuz zamanda okumanız. Çeviri olmasından da kaynaklanıyor olsa gerek beni zorlayan bir okuma oldu. Anlamadığım kimi yerleri atladım ve sonradan kitabı bir daha okumayı düşündüğüm için kendimi zorlamaktan vazgeçtim. Anlamın yokluğu kadının özgürleşmesi yalanı sosyal yardımlar yalanı ve daha bir çok yalanla aslında nasıl da zayıf grupların denetim altına alınıp saldırganlıklarının azaltıldığı gibi pek çok dikkat çekici nokta var. Aldığım notlar ve altını çizdiğim bir çok satır oldu fakat şimdilik o konulara girmeyeceğim . Belki uygun bir vakitte incelemeyi güncellerim.
Benim yazarı anlamak için faydalandığım kaynak
Feyza Tüketim Toplumu'yu inceledi.
@Missmarple·09 Ağu 2019·Kitabı okudu
"İnsan olmak için bize hep fazladan lüzumsuz bir şey gerektiğini anlıyor musun?’’
Tüketim toplumunun bir ferdi olarak doğmuş olan bizler için her zaman ihtiyacımız olan bir şeyler var. Oysa tarih boyunca insanlar bizim ihtiyaç duyduklarımızın hiçbirine sahip olmadan yüzyıllarca yaşayabildi. Bu durumda kendimizi şanslı mı saymalıyız yoksa tıpkı nesneler ürettiğimiz gibi ihtiyaçlar da üretir hale geldiğimiz için kendimizi bu döngüye hapsederek daha vahim bir duruma mı düşüyoruz?
Artık tüketim,nesne, ihtiyaç, haz vb kavramların anlamlarının çok daha ötesine geçtiklerini kabul etmemiz gerekiyor. Tüketim yalnızca bir ürünü satın almak değil bireyin yaşadığını hissetmesini sağlayan bir araç. Acıktığımızda bir öğünlük yiyecek tüketmek yeterli değil bir sonraki öğün, ondan sonraki hatta haftalarca yetecek yiyeceğimiz hazır olmalı, böylece kendimizi daha güvende ve rahat hissedebiliriz. Avcı ve toplayıcı toplumlarda bireyler sabah kalkıp o günlük yiyecek bulmak ve karnını doyurmakla yetiniyordu, ertesi gün için biriktirmek yoktu. Acaba onlar bizden daha tedirgin ve aç kalma korkusu içinde miydiler? Adım başı markete rastladığımız yerlerde yaşayıp, internetten kolaylıkla alışveriş yapabilirken mutfaklarımızın birer depo haline gelmiş olması, çöplerimizin bile yiyeceklerle dolması kendimizi rahat hissetmemizin bir sonucu mu?
Toplumda hemen her kesimin istediğini tüketebilir hale gelmesi nesnelerin de daha az toplumsal belirteç olmasına neden oluyor. Artık bir araba ya da son model bir telefona sahip olmak zenginlik göstergesi değil neredeyse "sıradan" olduğunuzun göstergesi. Toplumsal hiyerarşi çok daha ince ölçütlere geçiyor.
"Tüketim artık hiçbir anlama gelmediğinde herkese özgü bir şey haline gelecektir."
"İnsan sadece otomobilleri satmak üretmekten daha zor olduğundan beri insan için bir bilim nesnesi haline gelmiştir."(Bu konuyla ilgili The Century of The Self belgeselini izleyebilirsiniz. Sigmund Freud ve yeğeni Edward Bernays üzerinden bireylerin ve kitlelerin nasıl yönlendirildiğini anlatan bir belgesel.)
Jean Baudrillard kitabında ihtiyaçların temelde kabul ettiğimizden çok daha fazlası olduğunu anlatıyor. İhtiyaçların tatmin edilmesini hastalık-semptom ilişkisine benzetiyor. Bir organdaki problem sonucu vücutta görülen bir semptom(ateş ,halsizlik vs) giderildiğinde buna semptomatik tedavi denir yani semptom ortadan kaldırılır ancak esas sorun hala oradadır dolayısıyla bir süre sonra başka bir yerde ortaya çıkar. İhtiyaçlar da bu semptomlara benzer, biri giderildiğinde sorun çözülmez bir süre sonra başka bir ihtiyaç ortaya çıkar.
"Nesneler tüketim için bazen düzensizliği taklit eder görünse de genelde düzenlidir. Her bir nesne tüketiciyi birinden diğerine götürür." Ayrıca yapay ihtiyaçlar temel ihtiyaçların giderilmemesini de maskeler. Örneğin eğitim ihtiyacı karşılanmayan pek çok insanın evinde tv bulunması.
Baudrillard ayrıca günümüz insanının para, servet vb den ziyade bir karakter arayışında olduğunu belirtiyor. Bize diğerlerinden farklı ve özel olduğumuzu hissettirecek ürünlere karşı daha ilgiliyiz. Reklamlarda da "senin şampuanın, tarzını yansıt vb" gibi direk kişiye hitap eden sloganlar ön plana çıkıyor. Bu kişiselleşme sürecinde kadınların daha çok etkilendiğini de belirtmek gerek. Medyada, internette hatta her yerde kadına güzellik algısına uyması gerektiği, vücut bakımı, modaya uygun giyinme vb satılıyor; diğer yandan buna karşı çıkanlara da beden olumlama, kendin ol vb gibi özgürlük hissi veren sloganlar üzerinden yine bir satış yapılıyor. Adeta bir mücadele içinde kadınların "kendilerini bulmaları" ya da "var etmeleri" gerekiyor.
Tüketim toplumu bizlere en çok tükettiğimiz şeyi yani zamanı da nesne haline getiriyor. Boş zaman bir ürün gibi satın alınabilir. Baudrillard bu konuda çamaşır makinesi örneğini veriyor: Çamaşır makinesi ev kadını için boş zamandır, satılmak ve satın alınmak için nesneye dönüştürülen potansiyel boş zaman. Ev kadını bu boş zamanı tv izlemek ve orada diğer çamaşır makineleri için yapılan reklamı seyretmek için kullanabilir(!)
Kitapta büyüme toplumu bolluk toplumunun tersi olarak tanımlanıyor. " Büyüme düzeninde özerk ihtiyaçlar yoktur, sadece büyümenin ihtiyaçları vardır. Arabalar, otobanlar sistemin bir ihtiyacıdır. Sistem sadece kendi öz ihtiyaçları için üretim yapar." İnsanoğlu kendi kurduğu sistemler ve düzenler içerisinde sistemden en fazla zarar gören olmayı nasıl başarabiliyor?
Jean Baudrillard kitapta yeni kavramlardan da bahsediyor, bunlardan biri fun morality yani tüketim insanının bir şeyi atlama korkusuyla yatıp kalkması, saplantı haline gelen bir merak, deneyimleme isteği.
Kitap çok geniş içerikli ve yoğun. Hızlıca okuyup geçmek için değil dikkati vererek üzerine düşünerek okunmalı. Burada bahsetmediğim pek çok başlık da var, konuyla ilgilenenler için kitabı tavsiye ederim.