"O Sâniin hem rububiyet-i âmme derecesinde hâkimiyeti ve âmiriyeti, hem ceberutiyet-i mutlaka derecesinde kibriyası ve azameti,.." ifadelerini izah eder misiniz? | Sorularla Risale
Allah’ın rububiyetinin amme derecesinde olması, kainatta her şeyin istisnasız onun tedbir ve terbiyesinde olması anlamındadır. Çiçek ve böceklerden tut ta yıldız ve galaksilere kadar, her şey onun tedbir ve terbiyesinde demektir. Hiçbir şey onun tedbir ve terbiyesinden hariç kalamaz ve rububiyeti her şeyi eksiksiz kuşatmıştır.
Hakimiyeti, amiriyeti ve ceberuyeti mutlaktır, ifadesinde ise her şey istisnasız onun emri ve iradesi altındadır. Hiçbir şey onun emrine ve iradesine baş kaldıramaz ve onun cebri karşısında bir şey yapmaya mecal bulamaz demektir. Ne güneş büyüklüğüne güvenip onun emrine ve hakimiyetine isyan edebilir, ne de bir mikrop küçüklüğü ile onun hakimiyet ve amiriyetinden gizlenebilir. Her şey mutlak manada onun hakimiyeti ve amiriyeti karşısında teslimiyet içindedir.
Her mahluk, onun azamet ve kibriyası karşısında küçük kalır. Hiçbir şey onun büyüklüğü karşısında büyüklük dava edemez. Bütün kainat içindekileri ile beraber onun azamet ve kibriyası karşısında bir toz zerresi bile değildir.