DIŞ TİCARET MEVZUATI Dolaşım ve Menşe Belgelerinin Sonradan Kontrolü (AB ve Dış İlişkiler Gn.Md.)
Sayı : 16934678-180.99
Konu : Sonradan Kontrol
Bilindiği üzere , Genel Müdürlüğümüzün 25.03.2014 tarihli ve 2014/1 sayılı Genelgesine istinaden dolaşım ve menşe belgelerinin sonradan kontrollerine ilişkin yurt dışı makamlarla yapılan yazışma süreçleri, 01.04.2014 tarihinden itibaren Bölge Müdürlüklerince yürütülmektedir. Ancak, Bölge Müdürlüklerinizden alınan yazılardan, sonradan kontrol talep edilen ülkelerden 10 ay içinde cevap alınamaması durumunda ne şekilde hareket edileceğine dair tereddüt hasıl olduğu anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, ilgili mevzuatta yer verilen “Makul şüphenin mevcudiyetinde, sonradan kontrol talebine, talep tarihinden itibaren on ay içerisinde cevap alınamaması veya cevapta söz konusu belgelerin doğruluğunun ya da eşyanın serbest dolaşım/menşe statüsünün tespitine imkan verecek ölçüde yeterli bilginin bulunmaması halinde, talepte bulunan ithalatçı ülke gümrük idareleri, istisnai durumlar hariç olmak üzere , söz konusu eşyaya tercihli rejim tanınmasını reddedebilir.” hükmü doğrultusunda, sonradan kontrol talebinin iletildiği tarih itibariyle 10 aylık sürenin sonunda yurtdışındaki makamlardan gerekli yanıtın alınamaması halinde tercihli rejimin uygulanmaması gerekmektedir.
Bu süre ancak istisnai durumlarda esnetilebilmekte olup, "istisnai durumlar"ın kapsayabileceği hallere dair somut bir metin bulunmamaktadır. Ayrıca, istisnai durumların somut bir metne bağlanması, söz konusu hükümde bu ibareye yer verilmesinin anlamını ortadan kaldıracağından uygun bulunmamakta, gümrük müdürlüğünce her bir olay bazında ayrıca değerlendirilmeye tabi tutulmalıdır.
Bu tür istisnai durumların bir örneğini, "yetkili makam adresi temin edilememesi" oluşturmaktadır. Bu gibi hallerde, gerekli adreslerin elde edilebilmesi amacıyla öncelikle ivedilikle Genel Müdürlüğümüzle temasa geçilmesi gerekmektedir.
Söz konusu 10 aylık süre dolduğunda belgelerin geçersiz sayılabilmesi için, süre dolmadan (iki ay gibi) makul bir zaman önce ilgili idareye bir tekit yazısı iletilmesi ve yazıda 10 aylık sürenin bitimine kadar bir yanıt alınamaması durumunda tercihli rejimin uygulanmayacağının belirtilmesi yerinde olacaktır.
Aynı şekilde, mevzuatta açık bir hüküm bulunmamakla birlikte, uygulamada birliğin sağlanabilmesi ve bir sonradan kontrol talebine yanıt verilebilmesi için yeterli bir süre olması nedeniyle, söz konusu 10 aylık sürenin menşe şahadetnamelerinin sonradan kontrolünde de dikkate alınması esastır.
Diğer yandan, Bölge Müdürlüğünüzce yurt dışına gönderilen taleplere yanıt verilmediği durumlarda, süreci hızlandırmak gerekçesiyle talep yazınızın bir örneğinin ve/veya talep yazınızın gönderildiği yurt dışı yetkili makamın adresinin paylaşılması amacıyla ithalatçı firmalar ve müşavirlerince yapılan taleplerin karşılanması hususu , belgelerin kontrolüne dair idareler arası resmi sürecin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi açısından uygun olarak değerlendirilmemektedir.
( Uludağ Gümrük ve Tic. Böl.md.hariç)