Laparoskopi Genel Bilgi - Prof. Dr. Hasan Serdaroğlu
Laparoskopi Genel Bilgi
Genel anestezi altında yapılır. Göbek çukurunun yaklaşık bir cm altından ufak bir kesi yapılır. Buradan özel bir iğne ile karın boşluğuna girilir ve bu iğneden özel bir gaz (CO2) gönderilerek karın boşluğu şişirilir. Bundan maksat karın ön duvarını iç organlardan uzaklaştırmak; böylece daha sonra karın boşluğuna gönderilecek aletlerin daha güvenli bir şekilde karın boşluğuna girmesini sağlamak ve karın boşluğunda daha geniş bir ortam yaratarak hem gözlem işlemini hem de operasyonu daha rahatlıkla yapmaktır. Karın boşluğunda belli bir gerginlik sağladıktan sonra ki bu ortalama 3 litre CO2 gazı ile olmaktadır. İğne çıkartılıp aynı yerden trokar denen ucu sivri özel boru karın boşluğuna gönderilir. Bunun içinden gönderilen endoskopik aletle hem karın boşluğu aydınlatılır, hem de buradaki görüntüler ekrana yansıtılır. Yapılacak işleme göre 5 mm uzunluğunda 1-2 veya 3 delik daha açılır,oralardan karın boşluğuna gönderilecek trokarların içinden yapılacak operasyona uygun aletler karın boşluğuna sokularak operasyon gerçekleştirilir.
Laparoskopik işlem hem teşhis amacıyla hem de cerrahi tedavi amacıyla yapılır.
Laparoskopik cerrahinin açık cerrahiye göre önemli üstünlükleri vardır . Fakat açık cerrahi ile bir çok operasyonu her kadın hastalıkları ve doğum uzmanı yapabildiği halde, endoskopik cerrahi yapabilmek için ayrı bir eğitime ihtiyaç vardır.Deneyim ve eğitim arttıkça yapılacak operasyonların genişliği de artabilir.
Laparoskopik cerrahinin açık cerrahiye göre avantajları şunlardır.
Hasta günlük aktivitelerine daha erken başlar.
Ameliyat sonrası komplikasyonlar daha azdır.
Kozmatik üstünlüğü vardır.Ameliyat izi ya çok küçük olabilir veya hiç olmayabilir.
Hem teşhis hem de tedaviyi aynı anda yapma olanağı sağlar.
Laparoskopinin Teşhis Amaçlı Kullanıldığı Durumlar
İnfertil hastada tuba peritoneal patolojinin değerlendirilmesi
Anormal HSG bulgusu
Pelvik adezyon olasılığını arttıran hastalıkların geçirilmiş olması.
Endometriosis şüphesi olanlarda
Akut karın şüphesi ayırıcı tanımında
İnfertil Hastalarda Diagnostik Laparoskopi
Diagnostik laparoskopi özellikle anemnezinde: pelvik operasyon, pelvik infeksiyon ,endometriosis semptomu olan dismenore ve disparenoe’sı olan, histerosalpingiografisinde şüpheli belirtilen görülen infertilite olgularında uygulanmalıdır.
İnfertil hastalarda laparoskopi yapıldığında:
Pelvik yapılar normal mi?
Tuba peritoneal, tuba ovaryan bir adezyon var mı? Varsa fertiliteyi bozacak düzeyde mi?
Fimbrial yapı normal görünümde mi?
Endometriosis var mı? Varsa evresi kaç?
Tuba – peritoneal bir patoloji varsa bu laparoskopik olarak giderilebilir mi?
Fertiliteye yönelik bundan sonraki tedavi planı ne olmalıdır gibi sorulara cevap aranmalıdır.
İnfertilite etyolojisinin araştırılmasında diagnostik (teşhis amacıyla yapılan) laparoskopi önemli bir rol oynamaktadır.İnfertilite etyolojisinde %40 neden tuba-peritoneal patolojilerdir. Tuba-peritoneal patolojiler dediğimiz zaman akla tuba uterinalar ile etraf dokular arasındaki yapışıklıklar ve endometriosiz gelmektedir. Tuba-peritoneal bir patolojinin olup olmadığının tetkikinde en güvenli yol laparoskopik tetkiktir.
Histerosalpingiografi (HSG ) tuba-peritoneal patolojilerin değerlendirilmesinde her zaman yeterli olmamaktadır. HSG’de tubal bir patoloji görüldüğünde veya tuba-peritoneal bir patolojiden şüphelenildiğinde diagnostik laparoskopi indikasyonu vardır.HSG ve diğer kardinal tetkiklere rağmen infertilite etyolojisi tesbit edilememişse yine laparoskopik tetkikte yarar vardır.
Diğer tetkiklerle izah edilemeyen ve verilen ağrı ilaçlarının etkisi geçtikten sonra tekrar ortaya çıkan kronik pelvik ağrı nedeninin araştırılmasında başvurulacak yöntem yine laparoskopidir. Diagnostik laparoskopinin yaygın kullanım alanlarından bir diğeri endometriosis teşhisidir.Endometriosis teşhisinde laparoskopi en güvenli yöntemdir.Aynı seansta operatif olarak tedavi etme olanağı da vardır.
Operasyonları takiben; yapılan operasyona,kullanılan yönteme ve cerrahın titizliğine göre değişen oranlarda post operatif adezyon (organlar arasında yapışıklık) riski vardır.Fertiliteyi sağlamaya yönelik bir operasyonu takiben oluşan bu adezyonlar başarı insidensini azaltabilir.Bu nedenle bu tür bir operasyondan 3-4 hafta sonra yapılan bir laparoskopi ile post operatif adezyon oluşup oluşmadığı anlaşılır ve adezyon oluşmuş ise onlar giderilebilir.
Operatif amaçla laparoskopinin kullanıldığı durumlar
İnfertiliteye sebep olan bazı tubal ve tuba peritoneal patolojilerin giderilmesinde.
Stress üriner inkontinansın tedavisinde
Utero-sakral ligament ve presakral sinir ablasyonu
Histeroskopi Laparoskopide Başarıyı Etkileyen Faktörler