Alçı Rehabilitasyonu - Ftrsaglik
Ana Sayfa Tedaviler Alçı Rehabilitasyonu
Alçılar ve ateller; tam ve yarım kırıklarda, bağ zedelenmelerinde ve enflamasyonlarda yani hareket etmenin riskli ve sakıncalı olduğu durumlarda kullanılmaktadır. Ateller, kırık bölgesinde dolaşımın sağlanmasını engellemeyecek şekilde uygulanmalıdır. Alçılar ise sert ve dış bölgeden uygulanabilen, uygulandığında vücut şeklini alabilen ve tespitler için kullanılmakta olan iyi bir araçtır. Alçılar kırık redüksiyonlarında hareketi kısıtlılıklarını sağlamak, yumuşak dokulara eşit ölçüde basınçlar uygulamak, deformiteleri düzeltmek, destek sağlamak ve sabitlik oluşturmak amacıyla uygulanmaktadır.
Alçı Hazırlığı ve Uygulaması
Alçı uygulamasından önce hasta bilgilendirmesi yapılmalıdır. Gerek duyulursa hastalara analjezik verilmesi sağlanabilir ya da sedasyon uygulamasına gidilebilir.
Alçı uygulamasından hemen önce alçı yapılacak bölgenin hazırlığının yapılması sağlanır. Alçı bölgesinde yabancı cisim kalmasına dikkat edilmeli ve bölgenin uygulama için yeterli sterilizasyona uygun olabilmesi için temizlenmelidir.
Alçılar kimyevi olarak(CaSO4)2H2O yapısındaki alçı tozlarının gözenekli gazlı bezlere emdirilmesi ile elde edilmektedir. Kuru halde rulo olarak bulunmaktadır.
Alçı emdirilmesiyle hazırlanmış olan rulolar su içine (21-24°C) bırakılmalıdır. Hava kabarcıklarının bitmesinden hemen sonra her iki ucundan hafifçe sıkılmalıdır.
Alçı rulolar, deformasyonlu ya da kırık kemiğe sahip olan ekstremiteye sarılmaktadır.
Alçı uygulamasında sargının doğrudan cilde temas etmemesi sağlanmalıdır. Bu nedenle alçı sarılmasından önce ekstremitenin alçıya alınacak bölümü alçı pamuklarıyla sarılır. Bu uygulama sırasında aşırı basınç oluşmasını engellemek için kemik çıkıntıları pamuk rulolar ve diğer destek malzemeler ile desteklenmelidir.
Pamukla sarma işlemleri bittiğinde ıslanmış hazır rulo alçı her kat bir öncekinin üzerine devam edecek biçimde yaklaşık altı kat sarılmalıdır. Uygulama bittiğinde alçı kenarları düzeltilerek ve cilt üzerine bulaşan alçılar dolaşımı değerlendirebilmek için temizlenmeye başlanır.
Alçı tamamlandığı sırada alçılar hâlâ ıslak olabilir. Bulunulan ortamın sıcaklığı – nem durumu ve alçıların kalınlık durumları kurumayı etkilemektedir. (Alçılar genel itibariyle 24 ila 72 saat içinde kuruma göstermektedir.). Kalın alçı uygulamalarında kurumanın hızlandırılması için saç kurutma makineleri kullanılabilir fakat yeni ameliyat yapılan bireylerde bu yöntem kullanılmamalıdır.
Alçılar kuruma gerçekleşmeden yeterince direnç kazanamazlar, bu nedenle üzerleri kapatılamaz. Yaş alçılar gri ve kokulu iken kuru alçı ise beyazdır.
Alçı uygulaması yapılan ekstremitede gözlenilmesi gereken bir kısım mevcutsa ya da nabız kontrolü gibi yapılması gereken kontroller varsa bu kısımdaki alçı kesilerek kapak şeklinde açılabilir.
Alçı uygulaması yapılacak olan hastaların yataklarının sert olması sağlanmalıdır.
Alçılı ekstremitelerde ödem gelişmelerinin önlenmesi amacıyla alçılar 24 ila 48 saat kalp seviyesinden yukarda (elevasyon) tutulmalıdır.
Alçı uygulamasından hemen sonra 24 saat içinde yapılacak olan kontrollerde (Kontrollerin sıklıkları lezyon ciddiyetine göre belirlenmektedir.) parmaklarda şişmeler olup olmamasına, tırnaklarda ise kapiller dolaşıma bakılmaktadır.
Hareketsizliklerden kaynaklanan meydana gelebilecek sorunların önlenmesi için hastalara uygun egzersizler uygulatılmalıdır. Egzersizler dolaşım sistemlerini güçlendireceğinden, yaraların iyileşmesinde ve rehabilitasyonlarda poztif etki oluşturmaktadır.
Hareketsiz olan ekstremitelerdeki dokularda atrofi gelişimi gözlemlenir ve ekstremite incelmeye başlar.
Hastaların, hastanede yatışları gerçekleşmemişse 24 saat sonra kontrole çağrılmalıdır.
Hastalara alçı bölgesindeki dokuda ödem gelişebileceği ve bu durumlara ilişkin belirtilerin ortaya çıkabileceği ve bu durum gerçekleşirse eğer derhal bir hekime başvurması gerektiği konusunda eğitimler verilmelidir.
Dolaşım sistemi bozuklukları, artan lokalize ağrılar, hipostezi oluşumlar, anestezi, parestezi, motor fonksiyon zayıflıkları, enfeksiyon gelişimleri ve kompartman sendromları gibi komplikasyonlar meydana gelebilir. Alçılamaya ilişkin komplikasyonların belirlenmesi amacıyla alçılı ekstremiteler cilt renkleri, ısı dereceleri ve ödem oluşumları yönünden gözlemlenmelidir. Nabız, duyu ve motor fonksiyonlarının kontrollerinin yapılması sağlanmalıdır.
Alçılı Hastaların Bakımı
Hastalara tedavi süreçleri hakkında detaylı bilgi verilerek tedavide iş birliğinin sağlanmasına çalışılmalıdır.
Hastalarda ağrı oluşumları varsa ağrıların olduğu bölgenin yükseltilmesinin sağlanması ve ağrıların dolaşım bozukluklarına bağlı olup olmadığı kontrol edilmelidir. Eğer bağlı değilse hekim istemine göre hastalara analjezikler verilebilir.
Tedavi sürecinde hareketi kısıtlanmamış olan her eklem çalıştırılmalı ev bu konuda fizyoterapistlerin desteği alınmalıdır. Mesela bireylerde kol alçısı mevcutsa bireylere el ve parmak egzersizleri yaptırılmalıdır.
Alçı uygulamalarından önce derideki sıyrıklar ve kesikler kesinlikle tedavi edilmelidir.
Alçılı hastalarda enfeksiyon bulguları olup olmadığı kontrol edilmeli ve varsa kontrol altına alınmalıdır. Alçılardan gelen kötü kokular, alçıyı boyayan renkte değişmeler ve bunlara benzer herhangi bir bulgu oluşumu gerçekleşirse hekimlere haber verilmelidir.
Alçılı ekstremitelerde renk durumları, ısı kontrolleri, ödem oluşumları, nabız ölçümleri, duyu ve motor fonksiyonları sürekli kontrol edilmeli, hastalar kan akımı bozulmaları ve sinir harabiyetleri meydana gelmesi şeklindeki komplikasyonlar yönlerinden izlenmelidir. İlerleme gösteren ve geçici olmayan ağrılar, paresteziler, motor ve duyusal kayıplar, soğukluklar, solukluklar, kompartman sendromu bulguları olabilir. Bu tip olumsuz durumlar meydana geldiğinde derhal uzman hekimlere haber verilmedir.
Alçıların yumuşak doku bölgelerine basınç yapmasından dolayı bası yaraları oluşabileceğinden hastalar takip edilmelidir.
Genel itibariyle beden alçısı olanlan bireylerde ortaya çıkabilen, uzun süreli bulantılar ve tekrarlayıcı kusmalar, abdominal ağrılar, distansiyon şeklinde belirtiler verecek olan alçı sendromları yönünden hastalar kesinlikle izlenmelidir.
Bireylerin hareketleri ve sosyal aktivitelerinde meydana gelen sınırlanmalar, gerginlikler ve depresyonlara neden olabilecek çeşitli durumlar yaşanabileceğinden bireylerin kendini ifade etmeleri sağlanabilmelidir. Ayrıca bu süreçte bireylere psikolojik destek verilmesi sağlanmalıdır.
Hasta bireylerin yeterli ve dengeli beslenmeleri sağlanmalıdır.
Bağırsak boşalmalarının sağlanması için hastalara lifli besinler verilmelidir. Bu süreçte bireylerin bol sıvı almaları sağlanmalıdır.
Kişisel bakıma katılmaları gerektiği ve yardımcı materyallerin nasıl kullanılacağına dair bilgilerin eğitimleri hastalara verilmelidir
Alçılı hasta eğitimlerinde hastanede istirahat eden bireylerin taburcu edileceği dönem hakkında da yeterli bilginin hastalar verilmesi gerekmektedir.
Hastalara mümkün olduğunca hareket etmesi ancak alçılı ekstremiteyi aşırı kullanmaktan kaçınmaları gerektiği iletilmelidir.
Bireylerin ıslak ve kaygan zeminlerde yürümekten kaçınmaları gerektiği bilgisi verilmelidir.
Egzersiz planlarının fizyoterapistlerinin planladığı şekilde ve planladığı ölçüde düzenli olarak yapılması gerektiği hastalara hatırlatılmalıdır.
Meydana gelebilecek ödemlerin önlenmesi amacıyla alçılı ekstremitenin yukarı kaldırılması gerektiği taburculuk eğitiminde hastalara öğretilmelidir.
Alçı altında bulunan derinin kaşımaktan uzak tutulması sağlanmalıdır.
Alçıların kuru tutulması gerektiği bilgisi hastalara verilmelidir.
Ağrı kesiciler kullanılmasına rağmen geçmeyen ağrılar, elevasyon uygulamasına gidilmesine rağmen geçmeyen ödemler, meydana gelen duyu değişiklikleri, parmakların oynatamaması, deride ısı ve deri renginde değişikliklerin meydana gelmesi, sıcak noktalar ve basınç alanlarında meydana gelebilecek kokular oluşumu ve buna benzer durumlarda hekimlere haber verilmesi gerektiği hastalara bildirilmelidir.
Alçılarda meydana gelebilecek kırık oluşumlarında hastaların derhal bir sağlık kurumuna başvurması gerektiği iletilmelidir.
Hastalara verilen süre bitiminde yaralanma bölgenin grafisi istenir ve gerekli incelemeler yapıldığında kemik kaynamalarının yeterli düzeye ulaşmış olduğu tespit edilirse alçı çıkartılır.
Alçıların çıkarılmasının ardından fizyoterapistlerce hastalara en uygun olan rehabilitasyon belirlenir. Hastalara yapmaları gereken egzersizler öğretilerek, alçısı çıkarılmış olan ekstremiteye ılık su banyosu ve masaj yapması tavsiye edilir.
Elif 7 Nisan 2018 at 13:53