DOG017-Karasu Ovası-Önemli Doğa Alanları Kitabı
Yüzölçümü : 26181 ha Yükseklik : 2030 m – 2540 m
Boylam : 42,06ºD İl(ler) : Erzurum
Enlem : 39,67ºK İlçe(ler) : Karayazı
Alanın Tanımı: Karasu Ovası Erzurum’un güneydoğusundaki Çakmak Dağları’nın güney sırtlarından başlayarak güneye doğru uzanır ve Karayazı ilçesi ve köylerini içine alır. Erzurum’a yaklaşık 120 km mesafededir. Aras Nehri’nin bir kolu olan Karasu Çayı’nı besleyen pınarların yeryüzüne çıktığı çok geniş, taşlık ve engebeli bir platodur. Ovanın içinden çok sayıda dere yatağı geçer.
Habitatlar: Ovadaki bitki örtüsü yüksek dağ bozkırlarından oluşur. Dere yataklarının geçtiği yerlerde yer yer bataklık alanlar vardır. Alandan kar çok geç ve az bir süre için kalktığından ve geniş alanlar volkanik taşlarla kaplı olduğundan ovanın çok az bir kısmı ekilebilir. Platonun büyük kısmı mera olarak kullanılır. Bu alanların bir kısmında doğrudan otlatma yapılırken diğer yerler kışın kullanılan biçimlik otların büyümesi için bırakılır. Nisan sonuna doğru karlar çekildiğinde soğanlı bitki çiçekleri ovanın büyük kısmını kaplar.
Türler: Alanda nesli küresel ölçekte tehlike altında bulunan kuş türlerinden toy (Otis tarda) üremektedir. Bağırtlak (Pterocles orientalis) ÖDA’da yuvalayan diğer bir öncelikli kuş türüdür. Ayrıca mezgeldeğin (Tetrax tetrax) de ürediği tahmin edilmektedir.
Alan Kullanımı: Alandaki temel insan faaliyeti hayvancılıktır. Çok az oranda tarım da yapılmaktadır. Tarımsal alanlarda yetiştirilen ana ürünler buğday ve arpadır.
Tehditler: Bölgedeki tek geçim kaynağı hayvancılık olduğundan meralar üzerinde yoğun bir otlatma baskısı vardır. Bu nedenle, alandaki doğal bozkır yapısı bozulmaktadır. Habitata yönelik bu tehdit toy kuşunun da alandaki popülasyonunu olumsuz etkilemektedir. Bunun yanında alanda toy kuşlarına yönelik yasadışı avcılık yapılmaktadır.
Koruma Çalışmaları:Bilinen bir çalışma yoktur. Ancak alanda Doğa Derneği tarafından Toy Koruma Projesi yürütülmüş ve sonuç olarak Salyamaç köyünde gönüllü toy koruyucuları belirlenmiştir.
Yerel İlgi Sahipleri: Erzurum Valiliği; Erzurum İl Çevre ve Orman Müdürlüğü; Karayazı Kaymakamlığı; Karayazı İlçe Jandarma Komutanlığı; Salyamaç köyü sakinleri (Metin Bahtiyar).
Zeren Gürkan, Süreyya İsfendiyaroğlu