İşitme Engelliler – LALE ÖZEL EĞİTİM KURUMLARI – SİNCAN
İşitme eylemi, başlı başına oldukça sistematik ve düzenli gerçekleşen bir eylemdir. Bu eylem gerçekleşirken, kulağın her bölümünün ayrı ayrı görevleri bulunmaktadır. Ses dalgaları, kulak kepçesi tarafından toplanarak, kulak kanalı yoluyla orya kulağa taşınır.
Bu ses dalgaları iç kulakta yer alan örs, çekiç ve üzengi kemiklerini titreştirerek iç kulağa geçer.
Ses dalgaları, kokleadaki sıvı içerisinde bulunan sinir hücrelerini uyarır.Uyarılan sinir hücreleri, ses dalgalarını elektriksel yolla beyne iletir.
Beyin, gelen ses dalgalarını anlamlandırır ve işitme eylemi gerçekleşmiş olur.
Odyogram kişinin işitebildiği ses miktarını ve iki kulaktaki işitme kaybını gösteren bir grafiktir.
Grafiğin başında 125’ten 8000’e kadar sayılar yer alır. Bunlar frekans, yani farklı ses perdeleridir.
Bireyin herhangi bir frekansta verilen sesi işitmemesi durumunda "işitme engeli" var demektir.
İşitme engeli ve tiplerinin farklı dereceleri bulunmaktadır.
Sesin dış veya orta kulaktan iç kulağa düzgünce iletimini engelleyen herhangi bir sorunun yarattığı kayba iletim tipi işitme kaybı denir.
Bu tür kayıplar genellikle hafif ya da orta derecelidir ve 25 - 65 desibel arasıdır.
1. 0–25 dB; Normal İşitme Sınırlarında 2. 26–40 dB; Hafif İşitme Kaybı 3. 41–55 dB; Hafif - Orta İşitme Kaybı 4. 56–70 dB; Orta - İleri İşitme Kaybı 5. 71–90 dB; İleri İşitme Kaybı 6. 91- ve daha üzeri dB; Çok İleri İşitme Kaybı
İşitme engelinin nedenleri 3 durumda ortaya çıkabilirim bu durumlar şunlardır; 1. Doğum Öncesi Nedenler 2. Doğum Anı Nedenleri 3. Doğum Sonrası Nedenleri
1. Hamilelik döneminde annenin geçirdiği enfeksiyon veya hastalık 2. Hamilelik döneminde annenin röntgen çektirmesi 3. Hamilelik döneminde annenin ototoksit ilaç ve alkol kullanımı 4. Hamilelik döneminde geçirilen kazalar 5. Kan uyuşmazlığı 6. Genetik faktörler 7. Akraba evliliği
1. Doğum sırasında meydana gelen komplikasyonlar 2. Düşük doğum ağırlığı 3. Erken doğum 4. Bebekte kan değişimini gerektiren sarılık 5. Doğum sırasında baş, boyun ve kulakta görülen zedelenme
1. Orta veya iç kulak yapılarında zedelenme 2. Çocukluk hastalıkları 3. 3 aydan fazla süren kronik orta kulak iltihabı 4. Yaralanmalar
Çocuklarda işitme kaybı yaratan risk faktörleri
1. Çocuğun ailesinde işitme engelli olması. 2. Annenin hamilelikte kızamıkçık olması. 3. Annenin hamilelikte ya da doğum sırasında geçirdiği enfeksiyonlar. 4. Hamilelikte zehirlenme ya da toksit ilaç kullanımı. 5. KBB' de formasyon bozukluğu, kulak kepçesi ya da kulak kanalına ilişkin anormallikler. 6. Bebeğin 1500 gr.'dan az doğmuş olması. 7. Yüksek düzeyde bilirubin seviyesinin olması. 8. Doğum sonrası sarılık nedeniyle kan değişimi. 9. Menenjit hastalığı geçirmesi. 10. Yeni doğanda toksit ilaç kullanımı. 11. Doğum sırasında ya da sonrasında ciddi solunum güçlüğü ya da solunum kaybı geçirmesi.
İşitme engelli çocuktan dil ve konuşma gelişimini etkileyen faktörler
1. İşitme kaybı derecesi 2. İşitme kaybının başladığı yaş 4. Başka bir özrün bulunup bulunmaması 5. İşitme kaybının tanımlandığı yaş 6. Çocuğun zihinsel/bilişsel durumu 7. Eğitiminin ve danışmanlık hizmetlerinin başladığı yaş 8. Sunulan eğitim ve destek hizmetlerinin niteliği ve niceliği
İşitme engelinin belirtileri
1. Konuşmalarda ve diğer seslerde belirgin bozukluk 2. Söylenenleri anlamakta güçlük çekmek 3. Söylenenlerin birkaç kez tekrarlanmasını istemek 4. Televizyonun ve radyonun sesini fazla açmak 5. Toplu konuşmalardan çekilmek uzaklaşmak 6. Konuşurken sürekli yüze bakma arkadan seslenildiğinde duymakta zorluk çekme 7. Bebeklerde seslere tepkisiz olma
Çocukların işitme kaybı dereceleri arttıkça kullanılan iletişim modelleri ve eğitim teknikleri farklılık gösterir. Orta derecede kaybı olan bir çocuk işittiğini anlama, kelime hazinesi ve lisan gelişimi, konuşma bozukluğu terapisi ve/veya okuma becerilerini destekleyici eğitim almalıdır. Okul öğretmeninin de programa dahil edilmesi gereklidir.
Bu çocuklar için okul seçimi yapılırken takvim yaşı ve konuşma ve lisan yaşı arasındaki farklılık göz önünde bulundurulur. Önemli olan çocuğun takvim yaşının okul çağı seviyesine gelmesi değil, lisan ve konuşma yaşının okul yaşantısını sürdürebilecek durumda olmasıdır. Bu nedenle, okul seçimi yapılırken çocuğun zihinsel, duygusal, lisan ve konuşma gelişimi değerlendirilir.
Ayrıca, ailenin eğitime katılımı ve desteği de okul seçimini etkiler. Bu kriterlere uygun olan çocuklar, özel eğitim ve danışmanlık programlarında ve normal işiten çocukların eğitim aldıkları okullarda eğitim yaşantılarını sürdürebilirler.