YAZAN hamilelik.com 275 Yorum yapılmamış
Gebeliğin başından sonuna kadar düzenli olarak kontroller yapılsa da aslında gebelik süreci çok fazla sürprizin yaşanabildiği, beklenmedik komplikasyonların olabildiği bir dönemdir. Bu sebeple de gebeliği takip eden doktor, anne rahmindeki bebeğin iyi olup olmadığını en kolay ve en zararsız yöntemle anlayabilmek için Non -Stress Test (NST) yapar. Gebeliğin seyrinin düzenli olarak kontrol edilmesi, anne adayının ve bebeğin sağlık durumunun takip edilmesi çok önemlidir. Bu sebeple de doktorlar belli periyotlarla bebeği ve anne adayını kontrol ederler.
Anne rahmindeki bebeğin sağlık durumunu öğrenebilmek amacıyla yapılan Non -Stress Test (NST), fetüsün kalp atışlarının seyrini ve bebek hareketleriyle olan ilişkisini temel alarak “fetal distres”, yani bebeğin oksijensiz kalma riski taramasının yapıldığı bir testtir. Bu bakımdan Non -Stress Test her zaman doğum başlamadan önce yapılan bir test özelliğindedir.
Non -Stress Test, fetal kalp atım hızının kontrolü olarak da bilinir, bebeğin sağlığını kontrol etmek için kullanılan yaygın bir doğum öncesi testtir. Bu konuda önemli bir tarama uygulaması olan Non -Stress Test sırasında bebeğin hareketlerine nasıl tepki verdiğini görmek için bebeğin kalp hızı izlenir. Non -Stress Test; bebeğini hareketini, kalp atışlarını ve kasılmalarını kaydeder. Bu sayede bebeğin sağlıklı ve yeterli miktarda oksijen aldığına dair bilgi verir. Non -Stress Test; asla bebeği rahatsız etmez, bebeğin sağlığını bozmaz, zihinsel ya da fiziksel risk içermez. Non -Stress Test için doktor, bebeği hareket ettirmek için herhangi bir ilaç kullanmaz, bebeğin ne yaptığı doğal ortamında kaydedilir.
Non -Stress Test Ne Zaman Yapılır?
Normal şartlar altında gebeliğin 26 – 28. Haftalarında Non -Stress Test yapılabilir. Ancak tipik olarak, fetüsün ölüm riski olduğu düşünüldüğünde de Non -Stress Test önerilir. Bu konuda en doğru kararı gebeliği takip eden doktor verecektir.
Non -Stress Test Neden Yapılır?
Non -Stress Test, doğum öncesinde bebeğin genel sağlığını değerlendirmek için kullanılmaktadır. Non -Stress Testin amacı bebeğin sahip olduğu oksijen miktarını, kalp atış hızını ve bebeğin hareketine nasıl tepki verdiğini kontrol ederek bu konuda faydalı bilgiler elde etmektir. Bu bağlamda Non -Stress Test, fetal ölümü önlemek için daha fazla izleme, test, tedavi veya doğum ihtiyacını gösterebiliyor. Normal şartlar altında bir bebeğin kalbinin hızlı atması beklenir, ancak fetal hipoksi adı verilen bebeğin yeterince oksijen almaması durumunda bebeğin kalp atım hızı düşük olacaktır.
Kimlere Non -Stress Test uygulanır?
Tüm gebeliklerde doğum öncesinde,
Fetal distres, yani bebekte sorun gelişme riskinin yüksek olduğu bebeklerin değerlendirilmesinde,
Bazı komplikasyon riski olan çoğul gebeliklerde,
Anne adayında Tip 1 diyabet, kalp hastalığı veya hamilelik sırasında yüksek tansiyon gibi tıbbi sorunlar söz konusu olduğunda,
Daha önceki gebelikte komplikasyon olmuşsa,
Bebeğin hareketlerinde veya büyümesinde belirgin bir azalma olduğunda,
Düşük amniyotik sıvı durumunda,
Bazı doktorlar Non -Stress Testi sadece riskli durumlarda uygularken, bazı doktorlar ise belli bir gebelik haftasından itibaren her muayenede rutin olarak Non -Stress Test incelemesi yapar. Burada önemli olan doktorun kanaatidir.
Gebeliklerde genellikle miyad (gün) geçmesi, rahim içi gelişme geriliği ve preeklampsi yani gebelik zehirlenmesi gibi bebeğin oksijensiz kalma riskinin söz konusu olabildiği durumlarda 3 günde bir ve erken membran rüptürü, yani suyun erken gelmesi gibi fetüsün durumunun hızla değişmesinin olası olduğu durumlarda günlük olarak Non -Stress Testi uygulanabilir.
Non – Stress Test Nasıl Yapılır?
Doktor, Non- Stress Testten hemen önce anne adayının bir şeyler yemesini önerir. Zira anne adayı yemek yediğinde bebeğin hareket etme ihtimali artar, yemek yemek bebeği hareket etmek konusunda teşvik edici bir etki gösterir. Testten hemen önce anne adayı tuvalet ihtiyacını gidermelidir. Çünkü yaklaşık 1 saat kadar monitöre bağlı kalmak durumundadır. Anne adayı yatakta yarı oturur pozisyonda veya sol tarafa yatarak pozisyon alır. Gebelik süresince de anne adaylarının yatarken, dinlenirken sol tarafa doğru uzanmaları önerilir. Zira sol lateral pozisyon anne adayının dolaşım ve sindirim sistemini destekler. Bu sayede hem anne adayı daha rahat eder hem de bebeğe daha rahat oksijen ulaşması sağlanır.
Anne adayı uygun pozisyonu aldıktan sonra karnına bebeğin kalp atışlarının en kuvvetli duyulacağı yere kardiyotokografi cihazının kalp atışlarını algılayan “kardiyo” yani “kalp” probu bağlanır. Eğer aynı anda anne adayının rahim kasılmalarına da bakılmak istenirse, karnın en tepe noktasına da kasılmaları algılayan prob, yani ağrı probu yerleştirilir. Bu esnada anne adayının eline üzerinde bir düğme olan bir çubuk verilir ve bebek hareket ettiğinde bu düğmeye basması istenir. Testte yaklaşık 20 dakika boyunca cihaz bebeğin kalp atışlarında meydana gelen değişiklikleri cihaz aracılığıyla kağıda aktarır.
Non- Stress Test sırasında görevli bir teknisyen anne adayının göbeğine 2 tane sensör bağlar. Bunlardan birisi bebeğin kalp atışlarını ve hareketlerini izlerken, diğeri de rahimdeki kasılmaları izlemektedir. Anne adayının kasılmaları kağıt üzerinde kaydedilirken, aynı anda teknisyen de bebeğin kalp atışlarını elektronik bir ekranda takip eder.
Non- Stress Test esnasında bebek hareket etmiyorsa, muhtemelen uyku saatine denk gelinmiş olabilir. Böyle bir durumda bebeği uyandırmak için anne adayı biraz su, meyve suyu veya soda içebilir ya da bazen teknisyen bir zil sesiyle bebeği uyandırma yoluna gidebilir. Non- Stress Test genellikle en az 20 dakika en fazla 60 dakika sürmektedir.
Non- Stress Test nasıl yorumlanır?
Fetal distres olmayan, yani iyi durumda olan sağlıklı bir bebeğin Non- Stress Testinde; bebeğin kalbi dakikada 120 – 160 arası atar ve kalp atışlarında dalgalanmalar görülür. Bu değişiklikler bebeğin sağlıklı olduğunun en önemli göstergeleri olarak kabul edilir. Ayrıca sağlıklı bir bebeğin vücut hareketleri arttığında kalp atım hızının da önce artması, ardından normal hızına dönmesi beklenir. Bebeğin kalp atım hızında yükselme olmasına akselerasyon adı verilir. Ortalama 20 – 30 dakikalık bir inceleme sonucunda bazı kriterler yerine gelirse bebeğin sağlıklı olduğu yorumu yapılır. Bu durumda reaktif NST’den bahsedilir.
Bebek ilk 20 dakika boyunca reaktif olmamışsa bebeğin uykuda olma olasılığı göz önünde bulundurulur. Bu durumda bebeğin uyanması için belli bir süre beklenir ya da bebeğe ses uyarısı vermek için özel tasarlanmış bir cihaz karna yerleştirilerek bebek uyandırılmaya çalışılır. Aradan bir süre daha geçince yeniden Non- Stress Test yapılır. Ancak tüm bunlara rağmen aktiflik tespit edilmeyen vakalarda nonreaktif NST’den bahsedilir.
Non- Stress Test, reaktif sonuç verdiğinde çok yüksek bir ihtimalle bebek iyi durumdadır ve daha ileri bir incelemeye gerek kalmaz. Çünkü Non- Stress Testin sonuçlarının güvenilir olduğu düşünülmektedir.
Non- Stress Test nonreaktif çıktığında, yani bebek aktif değilse bebekte bir problem olma riski de çok yüksek değildir. Non- Stress Testten nonreaktif çıktığında yanlış olma riski yaklaşık % 50’lerdedir. Bu sebeple de nonreaktif bir NST durumunda ileri inceleme testlerinden biri uygulanır ve daha kesin bir sonuç elde edilir.