Vasküler Bozukluklar - Vasküler Bozukluklar Nedir - Felç - Felçe Nedir konusu
akışındaki herhangi bir bozukluk -birkaç saniye için bile olsa- genellikle beyninizin fonksiyonları üzerinde dramatik bir etki yapar. Beynin hangi bölgelerinin etkilendiğine bağlı olarak görme veya konuşma bozukluklarınız vücudunuzun bir kısmında felç veya bilinç kaybı gibi durumlarla karşılaşabilirsiniz. Eğer bu bozukluk birkaç dakikadan fazla sürerse etkilenen alandaki beyin hücreleri harap olarak daimi sakatlığa veya ölüme yol açabilir. Bu bölümde iki önemli tip kan dolaşımı bozukluğu anlatılmıştın Kan akımının azalması ve kanama.
- Birkaç dakikadan birkaç saate kadar sürebilen bir zaman boyunca görme konuşma veya duyularda bozulma..
- Akut olarak çift görme durumunun bozuk konuşma baş dönmesi koordinasyon bozukluğu veya yutma güçlüğünün başlaması.
- Aniden kısmi veya tam felç veya yüzde kolda veya bacakta uyuşukluk.
Felç beyine giden kanda bir aksama meydana gelmesinden birkaç saniye veya birkaç dakika sonra meydana çıkan birçok bozukluğun yaygın adıdır. Başlangıçtan sonraki bir iki gün içinde belirtiler ilerleyebilir veya dalgalı bir hareket gösterir buna gelişme halinde felç denir. Artık daha fazla bozulma meydana çıkmamaya başladığı zaman durum tamamlanmış bir felç durumu olarak kabul edilir. Sizin bir felçle karşı karşıya olabileceğinizi düşündüren tek uyarı sinyali geçici iskemik krizdir. (TIA) Felcin tıbbi terimi serebrovasküler hastalıktır bu terim hastalığın beyninizin (cerebrum Latince "beyin" demektin kan damarlarında (Latince damar anlamında "Vara"dan geliyor) başladığını belirtmektedir. Felçlerin özellikleri yerlerine ve ne tip bozukluk meydana geldiğine göre belirlenir. En yaygın neden bir arterden yetersiz kan gelmesidir (iskemi). Bu durum meydana geldiğinde o arterin kan sağladığı sinir dokusu fonksiyon yeteneğini süratle kaybeder ve ölebilir. Ölü dokuya enfarkt denir is-kemiye yol açan en yaygın damar hastalığı ar-teriosklerozdur. Eu durumda bir arterin iç tabakasında yağlı bir katman oluşur ve trombo-sit oluşumu sonucunu verir. O zaman arterin trombosit tarafından daraltılmış olan bölgesinde bir kan pıhtısı (trombus) oluşabilir ve akışı engeller. Bu tip iskemik felç serebral tromboz-dur. Bir diğer çeşit iskemik felç olan serebral emboli başka yerde oluşan bir diğer trombosit parçası veya bir kan pıhtısı (embolüs) kanın içinde taşınırken bir yere yerleşip akışı engellediği zaman meydana gelebilir. Emboli bir diğer damardan veya kalpten ortaya çıkabilir.
Daha az yaygın bir felç tipi olan beyin kanaması bir arter beyine kan sızdırdığı ve böylece sıkıştırma yerinden oynama ve sinir hücresinin ölümüne yol açtığı zaman meydana gelir. Bir kanama fe cinin başlangıçtaki etkisi sıklıkla iskemik felcnkinden daha şiddetlidir fakat uzun vadeli etkiler her iki durumda da aynıdır. Şiddetli bir başağrısının arkasından yukarıda tarif edilen belirtilenin gelmesi iskemik felçten ziyade kanama felci bakımından tipiktir. Araknoid zarı ile beyin yüzeyi arasında kanama meydana geldiği zaman araknoid altı kanama ortaya çıkar. Kendiliğinden (spontanej araknoid altı karaması en büyük sıklıkla bir anevrizma kesesinin patlamasından sonra ortaya çıkar. Bir anevrizma kesesi arter duvarında gelişen balon gibi şişkinliği ve daralan boynu olan bir kabarıklıktır. Anevrizma kanaması bazen beyin içi onaması doğurur.
Atardamarlarla toplardamarlar arasında ka-pillerin bulunması gereken yerlerde anormal kan damarlarının birbirine dolaşması ile bir ar-terovenöz malfo'masyon meydana gelir. Bu büyük ince cidarlı damarlar genellikle araknoid altı boşluğa kanama yaparlar. Arteriovenöz malformasyonların ailelerde nesilden nesile geçtiği de zaman zaman görülür.
Felç gelişmiş ülkelerde belli başlı ölüm nedenleri arasında üçüncü sırayı almaktadır. Her yıl yaklaşık 300.000 Amerikalı felçten rahatsızlanır ve bunlardan dörtte biri ölür ve geri kalanların (sağ kalanların) yarısının uzun süren arızaları olur. Felcin meydana gelme ihtimali insan yaşlandıkça artmaktadır ve 35 yaşından sonra her on yılda bir tehlike ikiye katlanmaktadır. 65 yaşından büyük olan nüfusun yüzde 5'i felç geçirmiştir. Felçle bağlantılı olan birçok risk faktörü vardır. Bütün felçlerin yüzde 70'inin yüksek tansiyonlu kişilerde meydana geldiği hesaplanmıştır. Kalp kapağı hastalığı veya yeni geçirilmiş bir kalp krizi felç ihtimalini artırır çünkü kalpten gelen kan pıhtıları büyük arterlerden beyne gidebilir. Sigara içmek şeker hastalığı ve kanda kolesterolün yüksek olmasının da yatkınlık yarattığı düşünülmektedir. Genç kadınlarda risk çok düşük olmasına rağmen doğum kontrol hapı kullanmakta olanlarda da ihtimal hafifçe artmış olur. Sigara içen kadınlar için ihtimal büyük ölçüde artar. Erkeklerde risk kadınlardan daha fazladır.