﻿ Kritik Görevleri Olan Fiber Konektörlerin İncelenmesi ve Temizlenmesi Yazı Dizisi-1 | Elektrik Tesisat Portal
Ana Sayfa/Bilgi Teknolojisi Kablolama Sistemleri, Elektrik Tesisatı Tasarım ve Uygulama, Genel, Son Yazılar, Standartlar, Standartlara Uyum/Kritik Görevleri Olan Fiber Konektörlerin İncelenmesi ve Temizlenmesi Yazı Dizisi-1
Fiber optik endüstrisinde fiber optik konektör uçlarındaki çizikler, kusurlar ve kirlerin ağ performansını olumsuz etkilediği yaygın olarak bilinmektedir. Bant genişliği gereksinimleri büyümeye devam ederken ve fiber kullanımı network yapılarında daha fazla artmaya devam ederken, kirli ve hasar görmüş optik konektörlerin network üzerindeki zararlarıda artmaktadır. Kirli ve hasar görmüş konektör uç yüzleri sistemli olarak ele alınmazsa, bu kusurlar ağ performansını düşürebilir ve sonunda tüm bir bağlantıyı düşürebilir.
Endüstri, daha yüksek veri hızlarına, daha sıkı kayıp bütçelerine ve yeni çoklu fiber konektörlere geçtikçe, fiber konektörlerin uç yüzlerinin proaktif olarak incelemek ve temizlemek, ağ çalışma süresi, performans ve ekipman güvenilirliğini sağlamak için her zamankinden daha önemlidir.
Tablo – 1 : Ethernet veri hızları, kayıp bütçesi ve erişim arasındaki ilişki.
Tablo – 2 : Fiber Channel uygulamaları ile kayıp bütçesi arasındaki ilişki.
Kullanıcılar, fiberleri düzgün bir şekilde temizlediklerini düşünse bile, bir konektör ya da ekipmana bağlanmadan önce, her bir fiber konektörün uç yüzü daima denetlenmelidir. Bununla birlikte, fiber uç yüzeylerinin kontrol edilmesinde sadece insan denetimine dayanmak genellikle tutarsız sonuçlar doğurmaktadır.
Konektörlerde, ortak bir performans seviyesi elde etme arayışında olan, Uluslararası Elektroteknik Komisyon’u (IEC), bağlantı öncesi konektör uç yüz kalite kontrolü için geçer veya başarısızlık gereksinimlerini belirten Standart olan 61300-3-35’i hazırladı. Ürün kalitesinin ortak bir referansı olarak tasarlanan IEC Standardının kullanımı, ancak her aşamada standarda uyum sağlandığı zaman ürün kalitesini tüm fiber optik ömrü boyunca desteklemektedir.
IEC Standart 61300-3-35
IEC Standardı 61300-3-35, bağlantı kaybı ve geri dönüş kaybı performansını garanti etmek üzere tasarlanmış fiber optik konektörlerin uç yüzlerinin kalitesi için ortak bir genel gereksinim grubudur. Bu standart, farklı bağlantı türleri ve ayrı ölçütleri olan optik konektörlerin uç yüzünün incelenmesi ve analizi için geçer veya başarısız gereksinimlerini içerir (Örnek: SM-PC, SM-UPC, SM-APC, MM ve MPO konektörler).
Günümüzde, Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) endüstri standartları ve yeni yenilikler, belirli kabul kriterlerine dayanılarak fiber temizliğinin otomatik, tutarlı ve tekrarlanabilir sertifikalandırılmasını mümkün kılmaktadır.
Güvence için İncelemek
Her fiber uç yüzünü temizlemek yeterli değildir. Profesyonel bir video mikroskopu ya da elde taşınabilir bir el mikroskopu gibi, bu amaca özel olarak tasarlanmış bir fiber denetim aracı kullanarak inceleme yapılmadan kullanıcıların fiber uç yüzünün temiz olup olmadığını bilmesinin yolu yoktur. Bu nedenle en önemli kural, Şekil-1’de gösterildiği gibi bağlantıdan önce daima incelemek, temizlemek ve tekrar incelemektir.
Şekil – 1 : İncelemek, temizlemek ve incelemek.
Aslında, uç yüzü temizleme işlemide kirlenmeye neden olabilir. Her temizleme girişiminden sonra her uç yüzü incelenmeli ve konrol edilmelidir.
Bu özellikle 40 ve 100 gigabit Ethernet (GbE) uygulamaları için gerekli arabirim olan ve günümüzde veri merkezi içerisinde fiber optik omurga bağlantıları için hızla norm haline gelen (MPO) tarzı konektörler gibi çok fiberli konektörler için bir endişe kaynağıdır.
Şekil – 2 : 40 ve 100 GbE uygulamaları için gerekli olan MPO konektörleri her zaman denetlenmelidir, çünkü MPO konektör içerisindeki tüm fiberlerin düzgünce temizlenmesini sağlamak zor olabilir.
Tek bir fiber konektörden çok daha büyük bir yüzey alanına sahip bir sıra içeren 12-fiberli MPO ara birimini düşünelim. Daha geniş yüzey alanlarını temizlerken, kirlenmelerin aynı sıra içinde bir fiberden diğerine taşınması çok daha kolaydır. Ve sıra arttıkça, tehlike artmaktadır. Yüksek yoğunluklu fiber bağlantılarında kullanılan 12 fiberli ve 24 fiberli MPO konektörler ile, artan fiber sayısının kontrol edilmesi daha zordur. Çoklu fiber konektörlerdeki fiberler arasındaki yükseklik farkları, her fiberin doğru ve eşit derecede temizlenmeme riskini artırabilir.
Performans için Temizleme
Her fiber kurulumu uygun bir şekilde konektör uç yüzey temizlenmesine ihtiyaç duyar. Ağ performansı yalnızca en zayıf bağlantı kadar iyidir ve en zayıf bağlantı, bir patch panel’de, bir ekipman portunda veya bir ara bağlantı kablosunun ucunda olsun, bir fiber uç yüzünün bulunduğu her yerde bulunur.
Fiberin türü, uygulama veya veri hızı ne olursa olsun, ışık iletiminde, konektör ekleri olsa dahi bağlantı boyunca açık bir yol gerekir. Fiberin çekirdeğinde bulunan tek bir parçacık, kayıp ve yansımalara neden olabilir, bu da yüksek hata oranlarına ve bozulan ağ performansına neden olur. Şekil 3’te gösterildiği gibi fiber uç yüzündeki kirlilik, pahalı optik ekipmanın arayüzünü olumsuz bir şekilde etkiler ve bazı durumlarda da ekipmanı çalışmaz hale getirir.
Şekil – 3 : Burada gösterildiği gibi kirli fiber uç yüzleri, ağ performansını düşürebilir veya ekipmana zarar verebilir.
Fiber ağlar, bir işletmenin en önemli öğesinin (veri merkezi) merkezinde yer alırken, her yere ve her an yüksek hızda bilgi erişimi için ve tüketici talebine ayak uydurma ihtiyacı artmaktayken, aksama ve kötü şebeke performansı artık bir seçenek değildir. Ağ uygulamaları daha fazla bant genişliği gerektirdiğinden ve iletim hızları, saniyede 1 ve 10 gigabit (Gbps) ile 40 ve 100 Gbps arasında artmaya devam ettiğinden dolayı kayıp bütçeleri her zamankinden daha sıkı hale gelmiştir. Kir, toz ve diğer kirleticiler, fiber ağlar üzerindeki bu yüksek hızlı veri aktarım hızlarının düşmanıdır. Bu nedenle, uygulama performansı sorunlarından kaçınmak için tüm optik bağlantıların kirlenmeden uzak tutulması önemlidir.
Fiber arızalarının en büyük sebebinin kirlenme olmasından dolayı, her bir konektörün uç yüzeyini doğru bir şekilde incelemek ve temizlemek için fazladan birkaç saniye harcamak uzun vadede zamandan ve paradan tasarruf etmenizi sağlar.
Fiber uç yüzüne kazayla dokunmak ve kirli, tozlu inşaat ortamlarında çalışmak kirlenmenin bilinen nedenlerinden olsa da , kirlenmenin belirgin kaynakları olamayacak kadar fiberin kirlenmesinin başka yolları da vardır. Vücut yağı, pamuk veya başka maddeler içerebilecek giysiler üzerinde bir konektör uç yüzü fırçalamak kirlenmeye neden olabilir. Aslında, bir konektör uç yüzü bulunduğu ortamdaki çevreye maruz kaldıkça, son zamanlarda temizlenmiş olsa bile, kirlenme tehlikesine maruz kalır. Havadaki tozlar, özellikle statik elektriğin yardımıyla bir fiber uç yüzünde kolayca toplanabilir.
Bir konektörün uç yüzü birleştirildiğinde kirlenme de bir porttan diğerine kolaylıkla geçmektedir. Fiber uç yüzünü korumak için tasarlanmış bir toz kapağı bile kirlenmenin önemli bir kaynağı olabilir.
Maalesef birçok kullanıcı, konektör uç yüzü daha önce bir toz kapağı ile korunmuşsa, temiz olmalıdır düşüncesine sahiptir. Bununla birlikte, hiç kimse bu toz kapağının içinde ne olduğundan emin olamaz.
Bu, fabrikada sonlandırılmış yeni konektörlerin uç yüzleri için bile geçerlidir. Toz kapakları, uç yüzdeki hasarın önlenmesinde mükemmeldir; toz kapakları oluşturmak için kullanılan plastik, zamanla bozulmaya neden olduğundan bir kalıntı yayabilir ve kapağın yüzeyi, yüksek hızlı üretim işlemlerinde kullanılan kalıp bırakma maddeleri içerebilir. Bu nedenle, konektörün üzerindeki koruyucu bir kapağın torbadan çıkarılmasından sonra kirlenme olmuş bir uç yüzü bulmanız durumunda şaşırmamalısınız. Birçok kişi, bir ekipmana takılı bir uç yüzünün temiz olması gerektiğine ve bu nedenle de çıkarmaktan ve endişe duymadan yeniden takılabileceğine inanmaktadır. Bununla birlikte, bu da kirleticilerin ve kirlenmenin bir uç yüzünden diğerine geçmesine neden olabilir. İlk kirlenme veya bulaşma fiber çekirdeğinin dışındaysa bile bağlantı yapılmasından sonra, bir kirleticiyi parçalayabilir ve parçacıkların uç yüzü boyunca dolaşmasına ve fiber merkezi üzerinde yeniden birikime neden olabilir. Aynı şey kirlenme kaynağı olarak görülen ekipman portlarında da geçerlidir.
Bundan sonraki yazımızda “Konektör Temizleme Önerileri ” anlatılacaktır.