Kim mutlu olmak istemez ?
Genel itibariyle, aile içinde yaşanan sorunların temelinde iletişim sorunu yatmaktadır.
Sevda Yıldırım (Eğitim Bilimcisi - Sosyolog) Köln
Sağlıklı iletişim sadece aile içi için değil, insan ilişkilerinin var olduğu her alanda insanı uyumlu kılar.
Peki ‘İletişim’ ne demektir? İletişim, karşımızdaki kişilerle gerçekleştirdiğimiz çok yönlü bir mesaj alışverişidir. Bu mesajları sözlü olabileceği gibi, sözlü olmayan biçimlerde de karşımızdakilere iletilebiliriz. Mesajların iletilmesinde mimiklerimiz, jestlerimiz, yani vücut dilimiz, iletişimimizin çok önemli bir boyutunu oluşturmaktadır. Araştırmalara göre iletilen mesajların % 65’i sözlü olmayan, % 35’i ise sözlü yollarla gerçekleştmektedir. Ve şu gerçekten yola çıkabiliriz; iletişim ailede başlar. Bir insanın eğitimi anne karnında başladığı gibi, iletişim kurma şekilleri de anne karnından itibaren aile içinde öğrenilmeye başlanılır. Bundan dolayı çocuğun içinde yetiştiği aile ortamı onun gelişimini belirlemede önemli bir rol oynamaktadır.
Her ailenin bir iletişim şekli vardır. Bu iletişim şekilleri zamanla oluşan alışkanlıklardır. Birbirimize ne söylediğimiz ve nasıl sözlediğimizi durup düşünmeyiz ve aile içi iletişim döngüsü bu şekilde sürüp gider. Sorunlar varsa da ve bunlar bir şekilde yola girdiyse, değişme ihtiyacı duyulmaz. Hali hazırda kullanılan iletişim kanalları üzerinde birbirimizle temas kurmaya devam edilir. Birlikte yaşamak için bir araya gelen iki insan, evlilikle birlikte, evliliğin sürekliliği ve aile kurumunun devamlılığı için, davranış ve iletişim şekillerini karşılıklı olarak yeniden düzenlerler ve çocuklarınında yer alacağı, ailenin iletişim şeklini ve alışkınlıklarını belirlerler.
HER AİLE, HER SORUNU AŞABİLİR
Hayat içinde yaşanan krizler aile sisteminin dengesini bozabilir ve kalıcı sorunlara sebep olabilirler. Bu krizler nelerdir mesela? Aile içinde psikolojik veya fiziksel hastalıkların veya ekonomik değişimlerin meydana gelmesi (eşlerden birinin terfi alması ya da işten ayrılması gibi), taşınma durumu, çocuklarla ilgili yeni durumlar (ergenlik çağına girmeleri, üniversiteyi kazanıp şehir dışına çıkmaları, evlenmeleri gibi), veya aileye bir bebeğin katılması gibi durumlardır. Örneklerde görüldüğü gibi olumlu yaşam olayları da bir kriz sebebi olabiliyor.
Bu krizlerle başetmek ise değişim, uyum gerektirir. Yeniden bir uyum için aile ilişkilerinin düzenlenmesi gerekebilir. Her aile sisteminin, sorunları çözme potansiyeli vardır. Ancak çözüme ulaşan farklı kanalları keşfetmesi gerekir. Ve şu bir gerçek, sağlıklı iletişim içerisinde olan aileler bu gibikrizleri daha sağlıklı şekilde atlatabilirler.
Sağlıklı iletişimin temel şartları nelerdir?
Sağlıklı iletişim üç ana temel üzerine oturtulmuştur:
Saygı: İlişki içinde olan bireylerin, birbirlerinin ilgi ve tutumlarının farkında oldukları, yapıcı
bir davranış tarzını benimsedikleri olumlu bir duygudur. Karşıdaki kişiye, önemli ve değerli olduğunu hissettirmek, kişiyi olduğu gibi benimsemek anlamını taşır.
Empati:Bir anlamda, dış dünyayı karşımızdaki kişinin penceresinden görmeye çalışmaktır. Bir başkasının duygularını, içinde bulunduğu durum ya da davranışlarındaki motivasyonu anlamak ve içselleştirmek demektir. Empati ile kurulacak olan duygu ortaklığı, iletişimi güçlü kılacaktır.
Etkin dinleme: Etkin dinleme veya aktif dinleme, iletişimin temel bir tamamlayıcısıdır. İyi bir dinleyici, iletişim kurduğu kişinin yalnız söylediklerini değil, kullandığı beden dilinide dikkate alır.Bu şekilde anlatılmak istenilen daha doğru yorumlanır. Bundan dolayı bu yöntemen en sağlıklı iletişim yöntemi olarak kabul edilmektedir. Etkin dinleme, bilhassa çocuklarla olan iletişimde ve onların gelişiminde büyük önem taşır.
* Dikkatini karşısındaki kişiye verir.
* Konuşmacıyı sözünü kesmeden dinler.
* Göz teması kurar.
* Son sözü söylemek için çabalamaz.
* Dinlerken vereceği cevabı düşünmez.
* Yargılamadan, suçlamadan dinler.
* Karşıdakinin duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışır.
* Dinlerken başka bir işle meşgul olmaz.
* Konuşmacının sözlerine olduğu kadar sözsüz mesajlarına da dikkat eder.
* Konuşmacının duygu ve düşüncelerine anladığını gösteren sözlü ifadelerde bulunur.
Sağlıklı iletişimi sağlayan yöntemlerin kullanılmasına engel olan davranış biçimleri vardır. Peki bunlar nelerdir?
*Sıklıkla Emir cümleleri kullanmak
*Gözdağı vererek konuşmak, tehdit etmek
*Sürekli öğüt vermek, çözüm önerileri getirmek
*Yargılamak, eleştirmek, alay etmek
*Sürekli soru sormak, sınamak, sorgulamak
*Yorumlamak, tanı koymak
İletişimin amacı ihtiyaçlarmızı, sorunlarımızı dile getirmek, gereksinimlerimizi karşılamaktır. Başarılı bir iletişim, iletişimi engelleyen davranış ve sözlerden uzak olan sağlıklı iletişimle mümkündür. Sağlıklı iletişimin temelinde ise bireyin kendisini tanıması, kendi değerlerinin ve tutumlarının farkında olması ve kendine güven yatar. Sağlıklı bir aile ise, sağlıklı iletişim halinde olan aile bireyleriyle mümkündür.
Ve aile ne kadar sağlıklı olursa, toplumda o kadar sağlıklı olur..
Avrupa Sağlık 03 Nisan 2016, 12:11