Kanada'da Vergi Sistemi | Kanada Canada
KANADA’DA VERGİ SİSTEMİ
KANADA’DA VERGİ SİSTEMİ:
A- KANADA GELİR VERGİSİ KANUNU:
Kanada Gelir Vergisi Kanununa (Income Tax Act) göre Kanada mukimi olmayan ancak Kanada’da iş yapan kişilerin Kanada vergi iadesi formu doldurmaları ve yasada belirlenen esaslara göre vergilendirilebilen gelir üzerinden hesaplanan vergi miktarını ödemeleri gerekmektedir.
Kanada mukimi olmayan kişiler şu şekilde tanımlanmaktadır:
o Kanada dışında bir ülkede ikamet eden kişiler ya da,
o Kanada ile ikamet bağı olmayan ve
– Tüm vergi yılında Kanada’da yaşamayan ya da,
– Vergi yılında Kanada’da 183 günden daha az süre bulunanlar olarak tanımlanmaktadır
ikamet bağları şöyle olabilmektedir:
o Kanada’da ev sahibi olma,
o Eş veya eş kabul edilen partnerin Kanada’da bulunması,
o Kanada’da kişisel mülk bulunması (araba ya da mobilya),
o Kanada’da banka hesabı bulunması vb.
Söz konusu yasada Kanada mukimi tanımı yapılmamış olup genel olarak Kanada’da yaşamını sürdüren kişiler mukim olarak kabul edilmektedir.
Kanada dışında kurulmuş işletmeler ile Kanada mukimi olmayan kişilerin Kanada’da elde ettikleri gelirler üzerinden, gelir türüne göre %25’e varan stopaj vergileri (withholding taxes) alınabilmektedir. Bazı gelir türlerinde (temettü, telif ücreti, yıllık irad, emeklilik maaşı vs.) alınan stopaj vergisi kişinin ya da işletmenin Kanada’ya vergi bakımından tüm yükümlülüğü kabul edilirken başka gelir türlerinde (işletme geliri, hizmet geliri, sigortalardan elde edilen gelir vs.) Kanada vergi formu doldurulup vergi yükümlülüğünün hesaplanması gerekmektedir. Bu hususlara ilişkin ayrıntılı bilgiler Kanada Gelir Vergisi Yasasının I. ve XIII. Bölümlerinde yer almaktadır.
Diğer taraftan, Kanada’nın diğer ülkelerle olan vergi anlaşmaları uyarınca Kanada dışında kurulmuş işletmeler ile Kanada mukimi olmayan kişilerin Kanada’da elde ettikleri gelirler üzerinden alınan vergiler farklı oranlarda olabilmektedir.
“Kanada ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında Gelir ve Servet Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması”, 14.07.2009 tarihinde Ottava’da imzalanmış ve tüm yönleriyle 1.1.2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
B- KANADA’DA UYGULANAN GELİR VERGİLERİ:
Kanada’da gelir üzerinden alınan vergiler federal ve eyalet bazında ayrı ayrı tahsil edilmektedirler.
Federal Gelir Vergileri–2012
Eyaletlerde Gelir Vergileri–2012
Newfoundland and Labrador 7.7% on the first $32,893 of taxable income, +
New Brunswick 9.1% on the first $38,190 of taxable income, +
Quebec 16% on the first $40,100+
20% on the next $40,100 (between 40,100 and 80,200)+
Yukon 7.04% on the first $42,707 of taxable income, +
Northwest Territories 5.9% on the first $38,679 of taxable income, +
Nunavut 4% on the first $40,721 of taxable income, +
C- KANADA’DA UYGULANAN KURUMLAR VERGİSİ:
Kanada’da uygulanmakta olan kurumlar vergisi oranı %38 olup, federal indirim sonrasında
%28 olarak uygulanmaktadır.
2012 yılında, Kanadalının kontrolünde küçük işletmeler için federal kurumlar vergisi %11, diğer şirketler için ise %15 olarak belirlenmiştir.
Eyalet/Bölge Düşük Oran Yüksek Oran
Nova Scotia 4.5% 16%
New Brunswick 5% 11%*
Ontario 4.5% 12%**
Saskatchewan 4.5%*** 12%
Quebec 8 11.9%
Alberta 3% 10%
* 10% effective July 1, 2011
** 11.5% effective July 1, 2011
*** 2% effective July 1, 2011
Ontario Eyaletinde kurulmuş ve federal küçük işletme indiriminden faydalanabilen Kanadalının Kontrolündeki Özel Şirket-CCPC ile genel şirket arasındaki vergilendirme farkı 2012 yılı ve ilk 500 bin Kanada Dolarına kadar olan gelir için şu şekilde olmaktadır:
Federal Vergi %11 %15
Ontario Eyaleti Vergisi %4,5 %12
Toplam %15,5 %27
D- MAL VE HİZMET SATIŞINDAN ALINAN VERGİLER VE DİĞER ÖNEMLİ VERGİLER:
Mal ve Hizmet Satışından Alınan Vergiler
Federal Mal ve Hizmet Vergisi (GST/Goods and Services Tax) pek çok ürüne ve hizmete uygulanan bir katma değer vergisi olup harcamalar üzerinden alınmaktadır.
Federal düzeyde, 1 Ocak 2008 tarihinden bu yana uygulanan GST %5’tir.
GST satış anında tüketiciden alınmaktadır. Satıcı devlet adına vergiyi almakla yükümlüdür.
Bir çok eyalette mal ve hizmet satışlarında Bölgesel Satış Vergisi (Provincial Sales Tax- PST) uygulanmaktadır. Bu vergi, Quebec ve Prince Edward Island eyaletleri dışında, bütün eyaletlerde federal vergi olan GST uygulanmadan mal veya hizmetin ana parası üzerinden tahsil edilir. Quebec ve Prince Edward Island eyaletlerinde ise eyalet satış vergisi, mal bedeli ve federal satış vergisi olan GST’nin toplamı üzerinden alınmaktadır.
Ontario, Nova Scotia, New Brunswick, Newfoundland ve Labrador, eyaletlerinde GST eyalet vergileri ile birleştirilerek Armonize Satış Vergisi (HST/Harmonized Sales Tax) oluşturulmuştur.
Kanada’da eyaletlerin bir çok üründe uyguladığı bölgesel vergi oranları aşağıda yer almaktadır.
Eyaletlerde Satış Vergisi Oranları
Eyalet/Bölge Vergi Oranı (%)
Ontario- 13 (HST)
Newfoundland and Labrador 13 (HST)
Nova Scotia 15 (HST)
New Brunswick 13 (HST)
Genel olarak, Kanada’da işletme sahibi olan herkesin GST toplaması ve bildirmesi gerekmektedir. Ancak, yıllık toplam satışları 30.000 Kanada dolarından az olan küçük tedarikçilerin GST için kendilerini kaydettirmelerine gerek yoktur.
Kanada mukimi olmayan ancak Kanada’ya posta yolu ile dergi, kitap, gazete vb. ürün satan kişiler GST için kaydolmak zorundadırlar.
Diğer taraftan, Kanada mukimi olmayan ancak Kanada’ya teslim için sipariş alan işletmeler ile yıllık toplam satışları 30.000 Kanada dolarından az olan küçük tedarikçiler istedikleri takdirde GST için kaydolabilirler.
Bazı ürünlerde (temel gıda ürünleri, reçeteli ilaçlar, çoğu tıbbi gereç, ihraç edilen mallar vs.) GST oranı sıfırdır.
Kanada’da mukim olmayan bir kişinin Kanada’ya yerleşme ya da Kanada’da iş kurma amaçlı aldığı danışmanlık hizmetlerinde de GST sıfır olabilmektedir.
Ayrıca GST’den muaf olan ürünler/hizmetler kategorisi bulunmaktadır. Pek çok sağlık ve diş hekimliği hizmeti, uzun süreli emlak kiralamaları, eğitim hizmetleri, çocuk bakım hizmetleri vs. bu kategoride yer almakta olup bu ürünlerin/hizmetlerin sağlanmasında harcanan GST miktarı işletme tarafından federal devletten talep edilememektedir.
Kanada’da mukim olmayanlar için özel kurallar:
Kanada’da yerleşik bir müşteriye mal satan ve aynı zamanda bu malın kayıtlı ithalatçısı konumunda olan (malın gümrükten çekilme işlemini yürüten kişi) Kanada’da mukim olmayanların gümrükte ödedikleri GST miktarı daha sonra müşteri tarafından federal devlete beyan edilerek geri alınabilmektedir.
Kanada’da mukim olmayanların, Kanada’da yerleşik işyerleri yoksa Kanada’daki müşterilerine verdikleri hizmet ya da temin ettikleri kişisel mülk üzerinden GST almalarına gerek yoktur.
Kanada’da mukim olmayanların Kanada’daki bir tedarikçiden mal satın alıp Kanada’daki bir müşteriye satmaları durumunda malı satın alırken GST ödemelerine gerek yoktur.
Genel olarak ithalatta ödenen GST, işletmenin toplamış olduğu vergilerden düşüm şeklinde sonradan federal hükümetten talep edilebilmektedir. Ancak ihracatçının vergilendirilebilir ticari faaliyetlerinde kullanacağı maddi olmayan varlıklar (patent, ticari marka vb.) ile hizmet ithalatında GST geri talep edilememektedir.
Bazı malların satışında GST’ye ek olarak Özel Tüketim Vergisi Yasası (Excise Tax Act) uyarınca özel tüketim vergisi alınmaktadır. Petrol ürünleri, klimalar ve ağır araçlar bu ürünler arasında yer almakta olup vergi miktarları düzenli olarak Kanada Gelir Đdaresi tarafından açıklanmaktadır.
Alkol ve tütün ürünlerinde ise GST’ye ek olarak Özel Tüketim Yasası (Excise Act) uyarınca özel tüketim harcı alınmaktadır. Kanada’da üretilen ürünlerde söz konusu harç paketleme noktasında uygulanırken ithal edilen ürünlerde ithalatçı tarafından ithalat
sırasında ödenmektedir. Vergi miktarları düzenli olarak Kanada Gelir Đdaresi tarafından açıklanmaktadır.
Diğer Önemli Vergiler
Ontario, Quebec, Manitoba ve Nova Scotia eyaletlerinde işletmelerin vergilendirilebilir sermayeleri üzerinden hesaplanan sermaye vergileri bulunmaktadır. Kanada’da mukim olmayan ancak Kanada’da şubesi bulunan firmaların ödemeleri gereken sermaye vergileri Kanadalı firmaların ödediği oranlara göre daha yüksek olabilmektedir.
Kanadalı çalışanları olan kuruluşlar işveren olarak Kanada ya da Quebec Emeklilik Planına (Canada/Quebec Pension Plans) ve istihdam Sigortasına (Employment Insurance) ödeme yapmak zorundadırlar. Bunların yanısıra eyaletlerin zorunlu kıldığı sağlık ödemeleri de bulunabilmektedir.
Tags: kanadakanada da vergikanada da vergi sistemikanada vergikanada vergi sistemi
Next story KANADA’DA ÖZEL BİLGİLERİN GİZLİLİĞİ
Previous story Kanada Göçmenlik Meslek Listesi