Türkçemize Hizmet Geleceğimize Hizmettir.‎.. / HÜSEYİN YEĞİN
03 Temmuz 2019 - 16:08
Habertürk yazarlarından Sayın Murat Bardakçı, televizyon kanallarındaki Türkçenin kullanımıyla ilgili eleştirel içerikli bir yazı yazmış. Bekletmedim hemen okudum. Ne yazık ki Sayın Bardakçı'nın ummadığım ölçüde kullanım hataları yaptığına tanık oldum. Şaşırdım, üzüldüm de...
Dilimize sevda ölçüsünde tutkunum. Elimden geldiği kadar kurallarına uyar, sözcüklerini yerli yerinde kullanma çabasında olurum. Bu nedenle okuduğum veya yazdığım zamanlar Türkçe Sözlük ve Yazım Kılavuzu hep yanı başımdadır. Bildiğimi sandığım sözcüklere dahi defalarca bakarak bir hata yapmamaya çalışır; eksik ve hatalarımı en aza indirmeye uğraşırım.
Ancak henüz mükemmelliği yakalamış değilim! Olsun üzülmem, bıkmam da… Daima daha ileriye gitmek heyecanını ayakta tutarım. Türkçemizin iyi ve güzel örneklerini zevkle okur, yahut dinlerim. Bu yolda yorulmam, ardı arkası kesilmeyen çabalarımın hep sürmesini isterim. Bilirim ki Türkçemiz tarihin ilerleyen aralıklarında hak ettiği anlı şanlı yerini alacaktır.
Sayın Murat Bardakçı'yi severim. Tarih bilgisini, Osmanlı eserlerini araştırması yolunda harcadığı emek ve çabayı takdir edenlerdenim. Yazısında tespit ettiğim hatalı kullanımları aşağıda belirtmeyi bir ödev bildim.
Sıraladığım hatalı kullanımlar arasında "düzeltme işareti"nin önemli bir yer kapsadığını göreceksiniz. Türk Dil Kurumunun çalışmaları sırasında Yazım Kılavuzu'nu defalarca değiştirmiş olması eski alışkanlıklarından kurtulamayanlar için hep sorun olmuştur. Aslında bir dilin kurallarını sık sık değişime tabi tutmak doğru değildir. Son Yazım Kılavuzu'nun on yılı aşkın bir süredir önemli değişikliğe uğramaması sevindiricidir.
1- "Türkçe’nin, Türkçe’de, Türkçe’ye" şeklindeki kullanımlar hatalıdır.
KURAL: Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bu eklerden sonra getirilen tüm ekler "kesme işareti" ile ayrılmaz.
DOĞRUSU: "Türkçenin, Türkçede, Türkçeye" şeklinde olmalıdır.
2- "Bilmemnesi, bilmemnereye, birşeyler" şeklinde yazılımlar hatalıdır.
DOĞRUSU: "Bilmem nesi, bilmem nereye, bir şeyler" şeklinde olmalıdır.
3- Gerçekten sıkıldım”! şeklinde yazılım hatalıdır.
KURAL: Tırnak içindeki alıntının sonunda bulunan işaret (nokta, soru işareti, ünlem işareti vb.) tırnak içinde kalır.
a- Ünlem işareti tırnak içindeki alıntıya ait ise tırnak içinde kalır. "Gerçekten sıkıldım!”
b- Ünlem işareti alay, kinaye, küçümseme anlamında kullanıldıysa alıntıdan sonra yay ayraç içinde kullanılır. "Gerçekten sıkıldım” (!) şeklinde yazılmalıdır.
4- "sarfettiğimiz" şeklindeki yazılım hatalıdır.
DOĞRUSU: "sarf ettiğimiz" şeklinde olmalıdır.
5- “Yalancının ta ….!” şeklinde bir işaretleme yoktur. Yani dört nokta ve sonrasında ünlem işareti Yazım Kılavuzu'nda yer almamaktadır.
6- “te’kid” sözcüğündeki kesme işaretinin kalkması ve son harfinin "t" olarak yazılması gerekir. Yani "tekit" şeklinde yazılmalıdır.
7- Düzeltme işareti kullanılmaması gerekirken hatalı olarak kullanılan sözcükler:
Yukarıdaki tüm sözcüklerden düzletme işareti kaldırılmalıdır.
Sayın Murat Bardakçı'nın özellikle 6. ve 7. maddelerde belirttiğimiz hatalı uygulamalarında Arapça ve Osmanlıca kaynaklı çalışmalarının etkisi olduğu kanısındayız.
Önemli olan Türkçemizin özünde var olan mükemmelliğe kavuşabilmesidir.
Türkçemize hizmet geleceğimize hizmettir…