İstanbul’un en önemli kentsel, kamusal alanı olan Taksim Meydanı’nda, İstanbul II Nolu Koruma Bölge Kurulu’nun 10.10.2012 kararı ile onaylanan Taksim Meydanı Yayalaştırma Projesi için Kalyon İnşaat tarafından inşaat çalışmaları sürdürülmektedir.
İlgili kurul kararında alanda yapılacak kazıların “Müze denetiminde” yapılması şartı bulunmaktadır. Karar nedeniyle İstanbul Arkeoloji Müzeleri tarafından bu alanda arkeolog görevlendirildiği bilinmektedir. Ancak, gazete haberlerinden, alanda arkeologların bulunmadığı Pazar günü, iş makinaları ile yapılan çalışmalar sırasında duvar ve tonoz kalıntılarının tahrip edildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmalar, kurul kararının aksine “müze denetimi” dışında yapılmış ve ilgili kurul kararı çiğnenerek suç işlenmiştir.
Kalıntıların açığa çıkması üzerine ilgili koruma bölge kurulu kalıntıların görüldüğü bölgede “elle kazı” yapılmasını karara bağlamıştır. Bu karardan sonra İstanbul Arkeoloji Müzeleri alanda kazı yapmış, devamında ilgili koruma kurulu kararı kalıntıların belgelenerek kaldırılabileceğini karara bağlamıştır. Bu, gecikmeli de olsa, sağlıklı bir işleyişin sağlandığını göstermektedir. Ancak, sağlıklı işleyişin tersten sağlandığı unutulmamalıdır. Aslolan, arkeologların tahribattan sonra devreye girmesi değil, tahribat olmadan sağlıklı işleyişin sağlanabilmesidir.
Taksim ve benzeri projelerde, kamuoyunun rahatsızlığına neden olan yukarıda anlatılmaya çalışılan tersten işleyiştir. Derneğimiz farklı konularda da hep aynı talebi dile getirmek zorunda kalmıştır. Proje hazırlanırken arkeologlardan, ilgili kurumlardan bilgi alınıp, denetiminin sağlanması kültürel mirasın korumasının ilk şartıdır. Aksi halde, Taksim’de olduğu gibi, iş makinalarının tahrip ettiği arkeolojik dolgu ve kalıntıların tam olarak ne olduğunun anlaşılabilmesinde bir bilgi boşluğuna ve şüpheye neden olunmaktadır.
Arkeologlar Derneği İstanbul Şubesi - 14 Mart 2013