﻿ Uyku Bozuklukları - Nöroloji - Özel Medifema Hastanesi
ANASAYFA > Nöroloji > Uyku Bozuklukları
Uyku bozuklukları kişinin genel sağlığını, güvenliğini ve yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyen görmezden gelinmemesi gereken sağlık sorunlarıdır. Uyku bozukluğu kişinin uyku kalitesini düşürür. Ara sıra uykuya dalmada zorluk yaşamak normal olsa da uyuyama, yorgunluktan uyanma veya gündüz uykusu hissetme gibi durumların sık görülmesi normal değildir.
Uykuya dalmada sık sık sorun yaşamak kişi için yıpratıcı bir deneyim olabilir. Kalitesiz bir uyku uyumak kişinin sabahları kendini yorgun hissetmesine neden olabilir. Ancak ne kadar yorgun olursa olsun kişi gece olduğunda yine uyumakta zorlanacaktır. Bu döngüde sıkışmak kişinin ruh halini, enerjisini, verimliliğini ve stresle başa çıkma yeteneğini ciddi şekilde etkileyebilir.
Uyku bozuklukları belirtileri genel olarak gündüzleri çok uykulu olmak ve geceleri uykuya dalmakta zorlanmayı içermektedir. Bazı insanlar araba sürerken gibi uygunsuz zamanlarda uyuyakalabilirler. Uyku bozukluklarının diğer semptomları arasında uyku sırasında alışılmadık bir şekilde nefes alma veya uykuya dalmaya çalışırken hareket etme konusunda rahatsız edici bir dürtü duyulması sayılabilir. Kişinin uyku sırasında olağan dışı veya rahatsız edici hareketler veya deneyimler yaşanması da mümkündür. Düzensiz uyku ve uyanıklık döngüsüne sahip olmak uyku bozukluklarının bir başka belirtisidir.
Uyku apnesi nefes almanın uyku sırasında geçici olarak durduğu ve kişinin uyanmasına neden olduğu yaygın ve tedavi edilebilir bir uyku bozukluğudur. Uyku apnesine sahip kişiler bu uyanışları hatırlamayabilirler ancak muhtemelen gün boyunca yorgun, sinirli ve depresyonda hissedeceklerdir.
Uyku apnesi ciddi ve potansiyel olarak yaşamı tehdit edici bir uyku bozukluğudur, bu yüzden böyle bir sorun görüldüğünde vakit kaybedilmeden doktora başvurulması gerekir.
Huzursuz bacak sendromu kişide özellikle geceleri bacaklarını veya kollarını hareket ettirmesi için dayanılmaz bir dürtüye neden olan uyku bozukluğudur. Hareket etme dürtüsü genellikle dinlenme pozisyonlarında görülmektedir ve oldukça rahatsız edici olabilir ağrı veya kaşıntıya yol açabilir.
Huzursuz bacak sendromunun semptomlarını hafifletmek için kişinin kendi kendine evinde uygulayabileceği yöntemler de dahil olmak üzere türlü tedavi yöntemleri bulunmaktadır.
Narkolepsi kontrol edilemez ve karşı konulamaz biçimde gündüzleri ani uyku hali içeren bir uyku bozukluğudur. Uyku ve uyanmayı kontrol eden beyin mekanizmasının fonksiyon bozukluğundan kaynaklanır. Narkolepsiye sahip kişilerde konuşmanın, çalışmanın hatta sürüşün ortasında “uyku saldırıları” görülebilir. Narkolepsinin kesin bir tedavisi olmamasına rağmen tedavilerin bir kombinasyonu semptomların kontrol altına alınmasına ve kişinin günlük yaşamına daha iyi adapte olmasına yardımcı olabilir.
Sirkadiyen ritimleri kişinin 24 saatlik uyku uyanıklık döngüsünü düzenleyen biyolojik saatidir. Işık sirkadiyen ritimleri etkileyen birincil işarettir. Geceleri daha az ışık olduğunda beyin kişinin uykusunun gelmesine neden olan melatonin salınımını tetikler. Sabah güneş doğarken ise beyin vücuda uyanma zamanının geldiğini iletir.
Sirkadiyen ritimler bozulduğunda kişi uygunsuz zamanlarda kendini kötü, sıkıntılı ve uykulu hissedebilir. Sirkadiyen ritimlerde görülen bozukluklar çeşitli uyku problemleri ve uyku bozukluklarının yanı sıra depresyon ya da bipolar bozukluk gibi türlü sorunlar ile de ilişkilendirilmiştir.
Uyku bozukluğu ne olursa olsun kişinin gündelik alışkanlıklarını iyileştirmesi uzun vadede kaliteli bir uykunun kapılarını açacaktır. Tutarlı bir uyku düzenine bağlı kalmak, düzenli egzersiz yapmak, kafein, alkol ve nikotin alımını sınırlamak ve stresi yönetmek bu değişiklikler arasında sayılabilir.
Dinlendirici bir yatma rutini geliştirilmesi de uyku sorunlarına çözüm sunabilir. Yatak odasının sessiz, karanlık ve serin olduğundan emin olmak, gece geç saatlerde ağır yemeklerden ve çok fazla sıvı tüketmekten kaçınmak, uyku öncesi sıcak bir duş almak ve yatmadan en az bir saat önce tüm ekranları kapatmak bu rutinin bir parçası olabilir.