Cenab-ı Hakk'ın misli, şeriki, naziri ve şebihi olmadığını ve olamayacağını anlıyoruz. Ancak zıddının olmamasını nasıl anlamalıyız? Zıddan kastedilen nedir?
Çar, 3-Ara-2008 - 00:00 tarihinde gönderildi
Varlık kavramı için şöyle üçlü bir sınıflandırma yapılıyor: Vacib, mümkin ve mümteni.
Vacib, olması zaruri, olmaması muhal olan demektir. Allah’ın varlığı zatındandır ve vaciptir.
Mümkin ise “olup olmaması eşit olan” şeklinde tarif edilir. Mümkinin varlığı zatından değildir. Allah’ın var etmesiyle var, yok etmesiyle yok olur.
Bir de varlığı imkânsız şeyler vardır. Allah’ın şeriki gibi. Veya ne tek ne de çift olmayan sayının varlığı gibi. Bunlar mümteni grubuna girerler. Mümteni grubundakilerin varlıkları muhal olduğundan bunlar Allah’ın zıddı değillerdir, çünkü bunlar hiçbir şey değillerdir.
Mümkin sınıfına girenler ise, varlık itibariyle gölge, hatta gölgenin gölgesi gibi zayıf bir mertebededirler. Bunlar, Allah’ın zıddı değil Onun mahlukudurlar. Yani, mümkin, vacibin zıddı değil, isimlerinin aynasıdır.
O halde Allah’ın zıddının mümkinat aleminde olması muhaldir. Mümteninin ise zaten varlığı muhaldir. O halde Allah’ın zıddı yoktur.
Zıt meselesine sayılardan bir örnek verelim:
-5 rakamı +5 rakamının zıddıdır. Bunların her ikisi de rakamdırlar ve biri diğerinin zıddıdır.
Allah’ın zıddı olan bir ilah düşünülemeyeceği gibi, mahlukat da Allah’ın isimlerinin aynası makamındadırlar ve Ona zıt bir mahiyet taşımazlar.
Kategorisi: Beşinci Sır
"Bir cinsin bütün envâı, bir nev’in bütün efrâdı, âzâ-yı esâsîde muvafakat ve müşâbehetleri nasıl ispat ederler ki, tek bir Sâniin masnularıdır. Çünkü, vahdet-i kalem ve ittihad-ı sikke öyle ister..." izah eder misiniz?
"Vücub derecesinde suhulet" ve "imtina’ derecesinde suûbet" ne demektir?
"Halbuki vücud sahasında mahal ve makam, yalnız ve yalnız Vâcib-ül Ehad'a mahsustur." izah eder misiniz?