ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ SORULARINIZA CEVAPLAR - Yurt Dışı Emeklilik ve SSK BİLGİ BAĞKUR Uzmanı
24 Mart 2011, 16:03 FUAT TÜTÜNCÜOĞLU
ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ (AGİ) İLE İLGİLİ 10 SORU – 10 CEVAP (2011 YILI UYGULAMASI)
SORU-3: Asgari Geçim İndirimi'ni işveren “maaş” olarak verebilir mi? Somut olarak ifade etmek gerekirse 900 TL brüt alıyorum. 699 TL net ediyor; ama işverenim bordroda AGİ’ni maaş olarak göstererek prosedür budur diye ısrar ediyor. Eğer öyle ise 900 TL brüt ama bunun içinde AGİ dâhil demesi gerekmiyor muydu?
CEVAP-4: İş Kanununa göre madde 63: Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aynı Kanun'un 41. maddesine göre de 45 saati aşan çalışma süreleri fazla mesaiye girer ve normal ücretin % 50 fazlasıyla ödeme yapılır. Diğer deyişle örneğin normal mesaide saat ücretiniz 20 TL ise fazla mesaide 30 TL'dir. Dolayısıyla Kanunlarımız çerçevesinde çalışma süreleri bu şekildedir.
Gördüğünüz gibi asgari ücret net 570 TL'dir. Asgari geçim indirimi miktarları ise şöyledir:
Yani 570 TL + 102 TL = 672 TL 'eder. Asgari ücret alıyorsanız her ay maaşınız asgari geçim indirimi ile beraber 672 TL olacaktır.
CEVAP-6: Asgari geçim indirimi düzenlemelerine dair ne kanunlarda ne tebliğlerde "asgari geçim indiriminde çocuk indiriminden öncelikli baba yararlanacaktır" şeklinde ya da benzeri bir ifade yoktur.
"İndirim tutarının tespitinde mükellefin, gelirin elde edildiği tarihteki medenî hali ve aile durumu esas alınır. İndirim, yukarıdaki oranlara göre hesaplanan tutarları aşmamak kaydıyla, ücret geliri elde eden aile fertlerinden her biri için ayrı ayrı, çocuklar için eşlerden yalnızca birisinin gelirine uygulanır. Boşananlar için indirim tutarının hesabında, nafakasını sağladıkları çocuk sayısı dikkate alınır."
Ücretliler, medeni durumları ve çocuk sayıları ile eşinin iş ve gelir durumu hakkında Tebliğ ekinde yer alan “Aile Durumu Bildirimi” (EK:1) ile işverenlerine bildirimde bulunacaklardır. Durumlarında herhangi bir değişiklik olması halinde (evlenme, boşanma, ölüm, doğum vb.) bu değişiklikleri işverene bir ay içerisinde bildireceklerdir. Asgari geçim indirimi oranını etkileyen değişiklikler, söz konusu değişikliğin işverene bildirildiği tarih itibariyle uygulanacak olup, eşlerin her ikisinin de ücretli olması halinde çocuklar yalnızca sosyal güvenlik yönünden tabi oldukları eşin bildirimine dahil edilecektir."
Aynı doğrultuda burada da ifade de bulunulmuş ve eşlerden yalnızca biri (hangisi olduğu eşler tarafından tercih edilecek) çocuklar için indirimden yararlanır denilmiştir. Hatta sizin sorunuzun tam cevabı mahiyetinde bir ifade daha yazılarak "sosyal güvenlik yönünden tabi olunan eş" denilmiştir.
CEVAP-8: AGİ her ücretlinin faydalanmaya hakkı olan ücretlilere yönelik bir uygulamadır. Dolayısıyla her iki eşin çalışması birbirlerinin bireysel anlamda AGİ'den yararlanmalarına engel değildir. Herkes öncelikle kendisi için hakkı olan (%50) orandan faydalanarak AGİ ödemesi alacaktır. Çocuk için ise eşlerden yalnız biri yararlanabilir. Çocuklar sosyal güvenlik yönünden hangi tarafa tabi ise (anne ya da baba) o taraf için çocuklar da hesaplamalarda dikkate alınacaktır.
CEVAP-9: 265 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin “Uygulamanın Esasları” başlıklı 3. bölümünde; “... Gelir Vergisi Kanunu’nun 61’inci maddesi kapsamında değerlendirilen ücret geliri elde edenler, örneğin sosyal güvenlik destekleme primi ödemek suretiyle çalışanlar ile kurumların yönetiminde görevli olanlar da genel hükümlere göre asgari geçim indiriminden yararlanacaklardır.” açıklamasına yer verilmiştir.
CEVAP-10: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa, 28.02.2009 tarih ve 27155 (mük.) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5838 sayılı Kanunun 8 inci maddesi ile eklenen geçici 75 inci maddesinde ise; “31/12/2013 tarihine kadar, 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen Ar-Ge ve destek personelinin, bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretleri üzerinden asgari geçim indirimi uygulandıktan sonra hesaplanan gelir vergisinin; doktoralı olanlar için yüzde 90'ı, diğerleri için yüzde 80'i verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle terkin edilir. Bu süre içerisinde, anılan maddenin bu maddeye aykırı olan hükmü uygulanmaz." denilmiştir.