Bir Dişi Sinek İçine Düştüğü İçeceği Neden Berbat Eder? »BilimFili.com
Şarap kadehinize düşen tek bir sinek bütün keyfinizi kaçırmaya yeter. Biz insanlar, dişi sivrisinekler tarafından salınan çok küçük miktardaki feromonları algılayabiliriz ve bir nanogram bile bir içec..
Görsel Telif: Gustav Gonget / Alamy Stock Photo
Şarap kadehinize düşen tek bir sinek bütün keyfinizi kaçırmaya yeter. Biz insanlar, dişi sivrisinekler tarafından salınan çok küçük miktardaki feromonları algılayabiliriz ve bir nanogram bile bir içeceğe hoş olmayan bir koku ve tat vermek için yeterlidir.
Drosophila melanogaster dişileri, bir saatte yaklaşık 2.4 nanogram kimyasal salarak erkekleri kendisine çeken bir feromon üretirler. İsveç Üniversitesi’nden araştırmacılar bu feromonu ilk kez belirleyip izole ettiğinde, bir kadeh şaraba düşen sineğin şarabın tadını değiştirdiği hakkında duydukları bir hikâyeyi açıklayıp açıklayamayacaklarını merak ettiler. Araştırma ekibi bu hikâyeyi test edebilmek için, Almanya’daki Baden şarap bölgesinden sekiz deneyimli şarap gurmesinden oluşan bir heyetin yardımına başvurdu.
Ağır kokulu bir tat
Heyetten çeşitli şarapları tatmaları istendi. Heyetin tattığı şaraplardan bazılarının içinde 5 dakika boyunca bir dişi sinek bekletilirken, bazılarında erkek sinek bekletildi, bazılarına ise herhangi bir sinek temasında bulunulmadı. Kadehlerin hepsini oylayan uzmanlar, içerisinde dişi sinek bekletilmiş şarapların tadının diğerlerinden çok daha güçlü ve daha yoğun kokulu olduğunu belirttiler.
Ardından heyete bir bardak su ve pinot blanc şarabı verildi. Bu içeceklerin de içerisinde daha önceden dişi sinekler bekletilmişti. Diğer bardakların bazılarında ise dişi sinek feromonunun çözünmüş sentetik versiyonu vardı.
Şarap uzmanları, 10 nanogram sentetik feromonun dişi sineğin o ağır kokulu tadına karşılık geldiğini belirttiler. Hatta 1 nanogram gibi küçük miktarlardaki feromon bile şarap gurmelerinin şarabın tadını bir şekilde hoşa gitmeyen şekilde tanımlamaları için yeterli oldu. Bu da, bardağa düşen sinek çok hızlı bir biçimde çıkarılsa bile şarabın tadının zaten değiştiğini gösteriyor. Eğer ki sineği boğulması için bırakırsanız, bardağın camında kokusunu bırakabilir. Çünkü dişi sinekler, bardağın yağlı yüzeyinde bir feromon işareti bırakır ve bu bileşik oldukça küçük miktarlardaolsa bile yine de saptanabilirdir. Yani bardağı yıkasanız da koku bardağa yapışabilir.
Gerçek şu ki; insanlar bu feromonun yalnızca kokusunu alabilir, tadını alamaz. Fakat tat algımız büyük oranda koku duyumuza dayandığından, sinek feromonunun varlığı, bir içeceğin hem kokusunu hem de lezzetini mahvetmek için yeterlidir. Öte yandan, hem sineklerin hem de insanların aynı bileşiğe karşı bu denli hassas olması son derece ilginçtir, ancak; sinek feromonunu koklayabilecek yetiyi neden evrimleştirdiğimiz ise henüz belirsizliğini koruyor.
-The scent of the fly. bioRxiv, (2017). https://www.biorxiv.org/content/early/2017/10/20/206375
-Why a female fly will ruin your drink, but a male is fine. NewScientist. https://www.newscientist.com/article/2153660-why-a-female-fly-will-ruin-your-drink-but-a-male-is-fine/ (accessed November 20, 2017).
13 Aralık 2017 99 Milyon Yıllık Kehribar İçinde Dinozor Kanı Emen Keneler Bulundu