Tramvay İkilemi: 5 Kişinin Yaşaması İçin 1 Kişiyi Öldürür Müydün?
Konumuz: Tramvay ikilemi
1967 yılında Philippa Foot tarafından geliştirilen bir düşünce deneyi bu. Aşağıda gördüğünüz resme dikkatli bakın. Frenleri olmayan bu tramvayın makinisti siz olsanız yolunuzdan devam eder ve 5 işçinin ölümüne mi neden olurdunuz yoksa sola dönerek sadece 1 kişiyi mi öldürürdünüz?
Tramvay İkilemi’ne örnek olarak bu yazımda size 3 çarpıcı cinayetten bahsedeceğim. Ve bu olaylar ile kendinizi biraz sorgulamanızı istiyorum. Her birinde kendinize “Ben olsam ne yapardım?” sorusunu yöneltip cevabınızı görüş olarak belirtirseniz çok mutlu olurum. 🤗
Yıl 1815, 19 kişinin hayatı için 1 kişinin hayatından vazgeçildi!
İskenderiye’den Settalia’ya dönen 2 ticaret kadırgasından biri yolda parçalanıyor. Ve o kadırgadan kurtulan 20 kişi küreksiz bir sandalla rastgele bir yöne doğru denizde açılıyorlar. Zaman geçtikçe ellerindeki yemekler bitiyor ve yaşamak için önce kıyafetlerini, sonra da tahtaları yiyorlar. Artık iş olacak gibi değilken bir karar vermeleri gerekiyor. Ya 20 kişi de açlıktan ölecek ya da 1 kişi diğerlerinin yaşaması için yemek olacak.
Onlar, kura ile 1 kişinin kesilmesine karar verip 19 kişiyi kurtardılar. Peki sen olsan ne yapardın?
19 Nisan 1881, William Brown’dan 16 kişi geri kalanların yaşaması için denize atıldı!
Amerika’ya bir yolcu gemisi gidiyor ve geminin İsmi William Brown. Yolda bir buz dağına çarpıyor ve gemideki 31 kişi hayatını kaybediyor. 30’dan fazla insan hayatta kalıyor ama kurtulabilmeleri için sadece 2 filika var ve o filikalar 30 kişi için fazla küçük. Kaptan Alexander William Homes bir karar vermek zorunda. Ya herkes o filikalara binecek ve ağırlıktan dolayı filikalar batacak yani kimse karaya çıkamayacak. Ya da seçilen birkaç insan kurtulacak.
Kaptan, 16 kişiyi denize atıp öldürerek kalanları kurtarmayı seçti. Peki sen olsan ne yapardın?
Mignonette Yatı’nda 3 kişinin yaşaması için 17 yaşındaki Miço Perker öldürüldü!
Kaptan Dudley, kılavuz Stephens, denizci Brooks ve 17 yaşındaki küçük Miço’dan ibaret olan 4 kişilik bir mürettebata sahip Mignonette Yatı, Southampton-Avustralya seferindeyken Ümit Burnu’na 1600 mil mesafede şiddetli bir fırtına yüzünden batar ve mürettebat bir sandala sığınıp yollarına devam ederler. Kalan balık konserveleri ile 18 gün idare ettikten sonra açlık ve susuzluk yüzünden 5 Temmuz 1884’te kaptan Dudley ortak kararla Miço’yu öldürür. Onun etini yiyip kanını içerek hayatta kalırlar ve yaklaşık 6 gün sonra bir Alman gemisi tarafından kurtarılıp İngiltere’ye götürülürler. İngiliz mahkemesi onları ölümle yükümlü tutsa da Kraliçe cezalarını 6 ay hapse çevirir.
Onlar yaşamak için Miço’yu öldürmeyi seçti. Peki sen olsan ne yapardın?
blogist | Toplum & Sosyal İlişkiler konusunda 297 görüş paylaştı.
Çok etkileyici bir konu, keyifle okudum. İlk olarak tramvay ikileminden başlamak istiyorum, bu oldukça ilgimi çekti ve detaylı araştırmayı düşünüyorum. Böyle bir şeyle karşı karşıya kalsam, hangi yolu seçersem seçeyim, birini veya dördünü öldürme fikri, hiç bir şeyi değiştirmez. Her ikisinin sonunda ölüm var. Öldürme var. Bu durum ardından kendimi de öldürürdüm. Tramvay ikileminden yola çıkarak verdiğin örneklere gelince, bununla ilgili bir film izlemiştim. 'In The Heart Of The Sea' Türkçe ismiyle 'Denizin Ortasında' ... izlemeni tavsiye ederim. İnsan bu gibi durumları gerçekten yaşamadığı sürece, konuyla ilgili; yorum yapması, seçim yapması, konuşması çok kolay. Ancak gerçekten böyle bir konumda olduğu zaman yüzleşebiliyorsun kendinle... O yüzden bir şey söylemek istemiyorum. Yaşam ok değerli. Ve birini/birilerini feda etme fikri çok acımasız...
Teşekkür ederim. 🙏🏻 Filmde Sophy isimli bir kadının seçimini izlemiyoruz değil mi? Çünkü tanıdık geldi ismi, izlediğim film mi diye sormak istedim. O değilse izleyeyim çünkü benim de çok ilgimi çeken bir konu. 🤓zaten o yüzden anlatmak istedim 🤗
Ve evet, yaşam gerçekten çok değerli. Umarım böyle zor seçimler yapmak zorunda kalmayız hiçbirimiz...
Hayır. Denizin ortasında kurtulmaya çalışan insanların öyküsü. Birbirlerini öldürmek/yemek zorunda kalıyorlar hayatta kalmak için. Birebir, bahsettiğin konuyla alakalı, fazla spoiler vermek istemiyorum :)
tamam anladım bakacağım mutlaka, not ettim 🤡
eig için teşekkürler. :)
Öncelikle çok zor ikilemler, Allah kimseyi böyle bir durum ile baş başa bırakmasın. İlk ikilemi daha önce okumuştum, vagon boş olsa, kolu ne tarafa kırardınız diye sorulmuştu o zaman. Ama sen makinisti siz olsaydınız diye sormuşsun. Böyle bir durumda tüm ihtimalleri değerlendiririm, kaçış yok ve birileri ölecekse maalesef rotayı sağa çekerim. :/ Uzatmadan bitirmek gerekirse her soru için tek bir alternatif var, o da bir kişiyi kurban etmek.
Belki doğrusu senin okuduğun gibidir bilmiyorum uzun yıllar önce okuduğum bir konu tramvay ikilemi. Gerçi her türlü ölümü seçen sensin, sonuç değişmiyor
Philippa Foot ve Judith Jarvis's ait bir ikilem. Sen biraz farklı sormuşsun. Tramvay ve işciler arasında çok kısa bir mesafe var, böyle bir durumda tramvayın durabilmesi için bir mucize lazım. Senin soru tarzına göre tek alternatif ölüm oluyor. Böyle bir durumda ise tek çalışan işçi kurban edilir maalesef. :/
Benim soru tarzımla alakalı değil tüm kaynaklarda zaten bir ölüm oluyor sen sadece hangi tarafın ölmesine karar verem tarafsın. Bazı yerlerde yoldan geçen birisin ve makası değiştiriyorsun, benim hatırladığıma göreyde kullanan makinistsin. Çok fark etmiyo yani
Öyledir, ben soru tarzını eleştirmiyorum yalnış anlama.
Değinmek istediğim nokta orjinal halinde sorsaydın daha ortaya daha farklı cevaplar çıkabilirdi. Yinede güzel bence olmuş emeğine sağlık.
Eleştiriyorsun dmeedim zaten ki eleştirebilirsin de eleştiriye açık bir insanım. Orjinaliyle bu farklı değil bana göre ya makası değiştiriyosun ya direksiyonu kırıyosun ikisi aynı şey. Konuyu tekrar okumadım aklımda kalan bu.
Bu arada Jarvis bu ikilemi başka şekilde uyarlıyor bu ikilemi asıl ortaya çıkaran Philippa. Uyarlanmış versiyonund ağst geçit ve şişman bir adam falan var ve orada isteyerek katil olma durumu giriyor devreye. Farklı şeyler yani.
Her neyse tekrardan emeğine sağlık.. :)
bunalımadam | Toplum & Sosyal İlişkiler konusunda 1,7b görüş paylaştı.
son olayda ben de birini öldürüp yemeyi seçerdim galiba ama bu iş miçoyu öldürelim ile olmaz kura çekilir
bir önceki olayda kaptanın yaptığı mantıklı boşu boşuna herkesi öldürmeye gerek yok
kura sistemi mantıklı daha önce belirtmiştim
tramwayın ise asla yönünü değiştirmezdim. çünkü bir tarafta daha fazla kişi olsa da ben orada olmasam onlar zaten ezilecekti. durup dururken ölmeyecek bir insanı öldürmek olur yoksa
MSeyfettinCAN | Toplum & Sosyal İlişkiler konusunda 51 görüş paylaştı.
Allah düşmanımın başına vermesin. Ben olsam öyle bir kararı verebilsem bile bundan sonraki hayatım asla aynı olamazdı. Vicdanen, ruhen ölü bir adam olurdum.
Türkiye Yıllık İnternet Trafik Şampiyonları Açıklandı. İşte KizlarSoruyor'un da Olduğu Yıldızlar Takımı!
SmellSmoke | Toplum & Sosyal İlişkiler konusunda 244 görüş paylaştı.
Yapamazdım sanırım. Bilemiyorum işin içinden çıkılacak gibi değil. Allah o pozisyona düşürmesin. Düşünsenize bu durumu kıtlık olsa yine yaşayabiliriz. Birbirimizi yediğimizi hayal dahi etmek istemiyorum. Keyifli geceler.
Allah korusun 🙏🏻
Kim olsa yaşamak için diğerini yok eder. Bu arada ilgimi çeken nadir bencelerden. Konu çok güzel. Seni bile yerim mario ahahaaa.
:Ddd teşekkür ederim öperun 🤓
Yine de şu insan yeme fikri benim içimi bi’ tık gıdıklıyo. Şu nahif ellerimle insan kemiği ayıkladığımı düşünemiyorum 🤮
superpsikolog | Toplum & Sosyal İlişkiler konusunda 3,2b görüş paylaştı.
Hepsinde aynını yapardım. Çünkü bunu yapan insanların çaresizliğine düşünce daha mantıklı bir fikir aklıma gelmiyor.
Başkasının yaşaması pahasına da olsa hiçbir canlının öldürülmesini doğru bulmuyorum.
Birilerinin yaşaması için birbirlerinin ölmesi gerekir
Doğanın kanunu böyle
Ve hikayerlere göre insanlarda bunu uygulamış
O ölucek olan kisi ben olucaksam eger kendimi tercih ederdim
Erasora | Toplum & Sosyal İlişkiler konusunda 115 görüş paylaştı.
Hiçbirini yapamam kendi canım için başkalarına kıymam bencillik bunlar
Yaşlı annen ile genç bir arkadaşın olsa hangisinin yaşamasını isterdin?
Yani cok zor bir karar ha bir insan ha 5 insan ama 1 insan
Athenerostik | Toplum & Sosyal İlişkiler konusunda 280 görüş paylaştı.
Öldürürüm. Anılarda yaşayacak ne de olsa. Herkesin ölmesindense bir kişinin ölmesi yeğdir
çok büyük çaresizlik ama doğru olanı yapmışlar. kendimi onların yerine koyamadım
fangoria | Toplum & Sosyal İlişkiler konusunda 6,1b görüş paylaştı.
Ne soylesek yanlis olur o duruma dusmeden bisey diyemeyiz
Allah dusurmesin yine de
ya herkes ölecek ya herkes yaşayacak...
Bug da kaldığımız sorulardan biri...
hayır bunun kararıni vermek bana düşmez
Billy59 | Toplum & Sosyal İlişkiler konusunda 4,6b görüş paylaştı.
MagRipOgLu | Toplum & Sosyal İlişkiler konusunda 5,1b görüş paylaştı.
Kararsız kaldım 🤔
Kendim kurtulmamak kaydı ile seçim yapardım.
zor kararlar bence
Hayir bir şekilde hepsini kurtarmaya çalışırdım
Bizde geri vites yok düz devam ederdim
Ana Sayfa > Toplum & Sosyal İlişkiler > Tramvay İkilemi: 5 Kişinin Yaşaması İçin 1 Kişiyi Öldürür Müydün?