Frankfurt Okulu | Aytuğ Çakır
Frankfurt Üniversitesi altında davranış bilimleri, psikoloji, sosyoloji, tarih gibi alanlarda araştırmalar yapıp; lisansın üzerinde doktora ve yüksek lisans öğrencilerine ders veren bir toplumsal araştırmalar enstitüsüdür. Daha çok eleştirici/eleştirel okul olarak da bilinir.
Kurucuları ve en önemli isimleri: Immanuel Kant, Max Weber, Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Sigmund Freud, Karl Marx, Thedor W.Adorno, Herbert Marcuse, Max Horkheimer ve ilerleyen yıllarda aralarına katılarak büyük bir önem arz eden Jürgen Habermas.
Frankfurt okulu Marksizm’e ve geleneksel bilim felsefesi anlayışına tepki olarak doğmuştur ancak felsefesi ve yapı olgusu Marksizm’i temel almıştır. Buna rağmen Marksizm’i olduğu gibi kabullenmemiş ve ona eleştirel bakarak geliştirmiştir.
4 Temel eleştiri konusu:
1) Avrupa’daki sol (Marksist) hareketlerin başarısızlığı
2) 1917 Bolşevik ihtilali (Rusya)
Rus devrimi o yıllarda Carl Marks’ın fikir yapılarını temel alarak solcu bir devrim hareketi olarak gelişti ancak Marksizm kavramı sosyalistliği desteklemediğinden Lenin’in (Vladimir İlyiç Ulyanov) liderliğinde Lenizm adını aldı ve Marksizm temelli ayrı bir sosyalist akıma dönüştü. Bu sebeple Frankfurt Okulu ihtilalin ardından kurulan S.S.C.B’i desteklemedi.
3) Avrupa’daki yükselen Nazizm ve Faşizm
Frankfurt Okulu akademik kadrosunun neredeyse tamamı Yahudi’lerden oluşmaktaydı. Bu sebeple Almanya’da ortaya çıkan Nazizm hareketleri sonrası okul, Avrupa’dan kaçarak Amerika’da Colombia Üniversitesi altına taşındı.
4) ABD Kapitalizmi
Frankfurt Okulu, Colombia Üniversitesi altında kaldığı dönemde ABD Kapitalizm’ini sıkça eleştirmiştir.