1 2 3 HKMO İstanbul Şubesi Adına Sahibi M. Tevfik Özlüdemir Yazı İşleri Sorumlusu M. Uğur Girişken Yayın Editörü Kerem Halıcıoğlu Adres 19 Mayıs Mahallesi Samanyolu Sok. Onur Apt. No:106 Kat: Şişli - İstanbul Tel: / Faks: web: Tasarım Yayın Kurulu Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi Yayınıdır. İki Ayda bir yayınlanır. Süreli Yerel Yayındır.Ücretsizdir. Marmara Bölgesi / Şubat 2012 Basım Ezgi Matbaacılık Sanayi Cad. Altay Sok. No:14 Çobançeşme/İstanbul Tlf: Bültene Yazı Gönderenlerin Dikkatine Yayın Kuruluna göndermek istediğiniz yazılarınızı adresine gönderebilirsiniz. Gönderilen yazıların hukuki sorumluluğu yazarına aittir. Gönderilen yazılar baskı tekniğine uygun olmalı, resimler net olmalıdır. Yayınlanan yazılar kaynak gösterilmek koşuluyla başka yayın organlarında yayınlanabilir. Yazılar yayınlansın ya da yayınlanmasın yazarına iade edilmez. editörden editörden Şubemiz 22. Çalışma Dönemine girerken, geride bıraktığımız dönem içerisinde sizlere gerek e-bültenler gerekse şube bültenlerimiz aracılığıyla haberler ve görüşler aktardık. 21. ve 22. Çalışma döneminin bir bileşimi olan elinizdeki son bültenimizde ise yine bir dosya konusu ile dergimizi hazırladık. Ekim ayında meydana gelen büyük Van depremi ülke gündemimizde gerek bölgede yaşayan insanlarımızın karşı karşıya kaldıkları zorlu koşulları gerekse böylesi bir afet ortamında çözülmesi gereken koordinasyon sorunlarını gündemimize taşıdı. Deprem ayrıca 1999 İzmit depreminden günümüze kadar geçen zamanda devletin yetkili kurumlarının böylesi afet durumlarına ne kadar hazırlıksız yakalandığını bizlere gösterdi. Büyük İzmit depreminin ardından geçici vergi olarak toplanan deprem vergilerinin mevcut hükümet tarafından kalıcı hale getirilerek afet çalışmaları dışında alanlara aktarıldığını bizzat maliye bakanından öğrendik. Gerçekleşen son depremlerle büyük bir bölümü birinci derece deprem bölgesi olarak nitelendirilen ülkemizde afet politikalarının siyasette belirgin bir alan kaplamadığını acı bir şekilde bir kez daha görmüş olduk. Van ve çevresinde halen hayat normale dönmüş değil. Depremin ardından üç aydan fazla bir zaman geçmiş olmasına rağmen bölge insanının büyük bir bölümü zorlu kış koşullarını çadırlarda geçirmek zorunda kalıyor. Deprem sonrası kent merkezleri ve köylerde bulunan pek çok yapıda ise hasar tespit çalışmaları ve yardımlar konusunda hala bölge halkının sorunları çözüm bekliyor. Deprem zararlarının azaltılması, kentlerimizdeki yapı stoklarının belirlenerek olası depremlere karşı yapısal ve yapısal olmayan önlemlerin örgütlenmesi, deprem öncesi, anı ve sonrası çalışmaları kapsayacak bütüncül bir planın oluşturulması gerekliliği tartışmasız bir şekilde yeniden ortaya çıktı. Meslek alanımızda afetler konusunda gerçekleştirilen bağımsız bilimsel çalışmaların ortaklaştırılmasının yöntemlerinin de belirlenmesi gerekiyor. Tüm bunların yanında İstanbul başta olmak üzere pek çok kent merkezinde yoksul halkın yaşam alanları deprem tehlikesi ileri sürülerek kentsel dönüşüm adı altında varlıklı insanlara transfer ediliyor. Afete yönelik politikalar kentlerimizdeki toplumsal dinamikler de düşünülerek ele alınmalı ve yerinde kentsel dönüşüm uygulamaları gerçekleştirilmelidir. Ülke gündemimize paralel olarak biz de bu sayımızın dosya konusunu deprem olarak belirledik. Dosya konumuz içerisinde afet kavramı ve terminolojisi, afetler söz konusu olduğunda mesleğimizin sürece katkıları, afet ve risk yönetimi konularında görüşler yayınlıyoruz. Bültenimizde ayrıca HKMO Tarihine Işık Tutanlar Söyleşi Dizisi kapsamında Sayın Prof. Dr. Ahmet Yaşayan ve Sayın Prof. Dr. Onur Gürkan ile üyelerimiz bir araya gelme fırsatı buldu. Bu söyleşilerin metinlerini bültenimiz içerisinde bulabilirsiniz Ocak 2012 tarihlerinde gerçekleştirilen olağan Genel Kurul ve seçimlerin mesleğimiz ve ülkemiz açısından sonuçlarının olumlu olmasını diler ve tüm meslektaşlarımızı bu demokratik sürecin bir parçası olmaya çağırdığımızı bir kez daha ifade ederiz. Yeni çalışma döneminde bültenimizde dosya konusu olarak tartışmaya açmak istediğiniz konuları şubemize e- posta aracılığıyla bildirebilirsiniz. Beraber üretmek ve paylaşmak dileğiyle. Kerem Halıcıoğlu4 içindekiler 3 Başyazı 4 Deniz Baş Benimle Eğlenir mi Dersim? Ya da hiç özür diler mi adamsız hava taşıtları? 6 Erol Köktürk Toprakların Sömürülmemesi Umudu 9 Doğa Demirtaş Küreselleşmenin Etkisindeki istanbul ve Çılgın Proje 11 TMMOB İstanbul İKK 12 HKMO Tarihine Işık Tutanlar Prof. Dr. Onur Gürkan ile Söyleşi (12 Nisan 2011) 55 Kemal Akbulut Kaybetmek Kulubü 57 H.Ali Kanıtürk Resim Sergisi 58 Basın Açıklamaları 67 Şube Güncesi 68 Tarihi ve Güncel Haritalarımız Sergisi YTÜ nün Türk Haritacılığına Katkıları Paneli 69 Temsilciler Toplantısı 70 Bölge Toplantıları Dosya: Deprem 26 Fatih Poyraz GPS Tekniği İle Tektonik Hareketlerin Belirlenmesi 28 Levent Uzunçıbuk Afet ve Risk Yönetimi İle İlgili Kavramlar ve Terimler 37 Kemal Özgür Hastaoğlu Heyelanların Jeodezik Yöntemler İle İzlenmesi 39 Tarık Türk Doğal Afet Sürecinde Geomatik/Harita/Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği ve CBS nin Önemi 40 Orhan Tatar Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planı (UDSEP ) Geomatik/Harita/Jeodezi ve Fotogrametri Mühendislerine Hangi Görevleri Yüklüyor? 42 Levent Uzunçıbuk Doğal Afet Zaralarının Azaltılmasında Afet ve Risk Yönetiminin Önemi 44 HKMO Tarihine Işık Tutanlar Prof. Dr. Ahmet Yaşayan ile Söyleşi (12 Aralık 2011) 50 Onur Gürkan Araştırmalarda Amaç Bilinci Üzerine 54 Kerem Halıcıoğlu Taşınmaz Değerlemesi5 Başyazı Çalışma dönemimizi tamamlamak olduğumuz evrede bültenimizin yeni sayısıyla sizlerle birlikteyiz. Son bültenimizin yayınlanmasından bu yana ülkemizde ve dünyadaki gelişmeler sıcaklığını korudu. Ekonomik açıdan kriz belirtilerinin dünya ölçeğinde artacağına ilişkin değerlendirmelerin giderek daha yüksek sesle dile getirilmeye başlandığı bir dönemde 2012 yılına başladık. Var olan tablo Şubemizin 22. Çalışma Döneminde yeni seçilecek yönetim kurulumuzu daha zorlu görevlerin beklediğini gözler önüne seriyor. Bir önceki bültenimizin dosya konusu olarak ulaştırma başlığını ele almıştık. Bu başlıkta, kulaklarını bilim insanlarının sesine kapayan siyasi iktidarın ısrarla yapmayı planladığı İstanbul a üçüncü köprü konusunu da işlemiştik. Bültenimizin hazırlık aşamasında üçüncü köprü projesinin ihalesi, hukuku ve yargı kararlarını hiçe sayan AKP hükümeti tarafından yapıldı. Siyasi iktidarın ihaleye yoğum bir ilgi olduğu yönündeki açıklamalara karşın ihaleye hiçbir firma katılmadı. Üçüncü köprüye karşı yaşamı savunan, İstanbul un geleceğine sahip çıkan onurlu insanlar yaptıkları açıklamalarla, ihale günü düzenledikleri eylemle kararlılıklarını sergilediler ve mücadeleye devam edeceklerini kamuoyu ile paylaştılar. Önceki bültenimizin yayınlanmasından sonra ülkemizde gerçekleşen en önemli olay, kuşkusuz Van depremleri oldu. 23 Ekim 2011 tarihinde Erciş merkezli gerçekleşen deprem sonucunda, toplum olarak deprem konusunda ne derece eksikli olduğumuz gerçeğiyle bir kere daha yüzleştik. Kurtarma çalışmalarında gerçekleştirilen eşgüdüm eksikliği, ilk müdahalenin yapılmasındaki gecikme ve deprem sonrası çalışmaların örgütlenmesinde yaşanan eksiklikler bu konuda alınacak uzun bir yolumuz olduğunu gözler önüne seriyor. Bu konudaki eksiklik, meslek örgütlerimiz de dahil olmak üzere toplumun bütününün sorumlu olduğu bir eksikliktir. Kamucu bir bakış açısıyla, toplumumuzun bilinçlendirilmesi, kaynakların depreme yönelik alınacak önlemler için akılcı kullanımı, depreme yönelik çalışmaların eşgüdümünün ve birbirleriyle ilişkisinin sağlanması acil bir gereksinimdir. Toplum olarak yaşanan acılardan sorumluyuz. Ancak bu tablonun asıl sorumlusu, 1999 Doğu Marmara depremlerinden ders çıkarmayan, deprem konusunda somut adımlar atmayan, deprem konusunda kamusal olarak alınması gereken önlemleri vatandaşa havale eden, deprem vergilerini siyasi çıkarlarına uygun olarak başka amaçlarla kullanan, depremde dahi piyasacılıktan vazgeçmeyen siyasi iktidarlardır. Deprem gerçeğinden hareketle bu sayımızın dosya konusunu deprem olarak belirledik. Konuyu mesleğimiz ve toplumsal yönleriyle ele aldığımız bu başlıkta farklı disiplinlerden dostlarımız da yazılarıyla bu içeriği zenginleştirdiler. Deprem öncesinde Hakkari de gerçekleşen çatışmalarda çok sayıda güvenlik görevlisi yaşamını yitirmişti. Bu olayın ardından gelişen ırkçı ve düşmanca söylemler ne yazık ki Van depremleri sürecinde de devam etti. Ülkemizde farklı etnik ve kültürel toplulukların barış içinde kardeşçe bir arada yaşamalarını ısrarla savunanları, her türlü düşmanlığa karşı insanlığın evrensel değerlerini savunanları bu anlayışla mücadele etme görevi bekliyor. Kürt sorununun çözümünde şiddet seçeneğinin tercih edilmesinin yaşanan trajediyi daha da boyutlandıracağı ise muhakkak. Şiddet seçeneğinin en acı sonuçlarından birini geçtiğimiz yılın son günlerinde Uludere de yaşamlarını idame ettirebilmek uğruna sınır kaçakçılığı yapan 40 a yakın yoksul köylülerimizin öldürülmesiyle yaşadık. Olayın ardından hükümetin uzun süre sessiz kalması ve konunun operasyon kazası olarak nitelenmesi toplumun vicdanını rahatlatmadı. Beklentimiz sorunun şiddet yoluyla değil, demokratik yöntemlere dayanan barışçıl bir yaklaşımla çözüme kavuşturulmasıdır. Bütün bu gelişmeler yaşanırken iktisadi alanda yaşanan gelişmeler de dikkat çekici oldu. Türk Lirasının ABD Doları ve Avro karşısında önemli oranda değer kaybetmesi Merkez Bankasının müdahalelerine karşın devam etti. Türkiye nin uluslararası ölçekte büyüme kaydeden ülkeler arasında ilk sıralarda yer alması bir övgü kaynağı olarak kamuoyuna yansıtılırken, cari açığın rekor düzeyde seyretmesi büyüme argümanına sarılan iktidar tarafından paylaşım konusu edilmedi. Oysa cari açığın yükselmesi, Türk Lirasının değer kaybetmesi sonucu ortaya çıkacak enflasyon ve uluslararası ölçekte yaşanan durgunluk 2012 yılında Türkiye ekonomisinin de bir krize sürüklenebileceğini gösteriyor. İktisadi alanda bu gelişmeler yaşanırken, Türkiye ye biçilen bölgesel rol kapsamında da gelişmeler yaşanıyor. NATO eliyle dayatılan füze kalkanı projesi İran la ülkemiz arasında bir gerilim başlığı olurken, emperyalizmin Kuzey Afrika dan sonra Ortadoğu da müdahale ettiği Suriye de yaşananlara karşı Türkiye nin öne sürülmek istenmesi kaygı yaratıyor. Ülkemizin emperyalist ülkelerin taşeronluğunu üstlenmesi değil, halklar ve ülkeler arasında barış ve kardeşliğin tesis edilmesi konusunda öncülük üstlenmesi dileğimizdir. Ülkemizde muhalif seslerin zorla ve baskıyla sindirilme süreci devam ediyor. Hopa da emekli öğretmen Metin Lokumcu nun polisin ölçüsüzce kullandığı gazdan etkilenerek yaşamını yitirmesinin ardından yüzlerce kişinin gözaltına alınması ve tutuklanmaları yaratılan başyazı baskı zincirinin son halkasıydı. İddianamede yer verilen suçlamalar ve suç unsurları toplumda adalet ve vicdan duygularını derinden sarstı. Hopa davasında haklarında dava açılanlar tahliye edilirken benzer bir süreç, Oda TV iddianamesinde de, KCK soruşturması kapsamında yüzlerce aktivist ve aydının tutuklanmasında da yaşanıyor. Baskı rejimi her geçen gün kurumsallaşırken, 12 Eylül den önce devreye sokulan ve darbe rejiminin ürünü olan Devlet Güvenlik Mahkemelerinin yerini aynı işlevle çalışan Özel Yetkili Mahkemeler almış görünüyor. Ülkemizde anılan türden ileri demokrasi örneklerinin sayısı günden güne artıyor. Bu örneklerden biri İzmir de yaşandı ve 22 Kasım 2011 tarihinde İzmir Büyükşehir Belediyesi ne yönelik olarak başlatılan operasyon sonucunda aralarında TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanımız Selçuk SAVCI ve TMMOB Üyesi mimar ve mühendislerin de aralarında bulunduğu kişiler gözaltına alındı. Tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakılan arkadaşlarımız, Özel Yetkili Savcıların yaptığı itirazın sonucunda tutuklanarak Buca Cezaevine gönderildiler. Tutuklanmalarının gerekçesi ise delilleri karartma ve kaçma ihtimali olarak gösterildi. Yaşamı boyunca toplum ve insanlık için çalışan, mütevazı ve örnek kişiliği ile tanınan HKMO İzmir Şube Başkanımız Selçuk Savcı başta olmak üzere TMMOB üyesi mimar ve mühendislerin bu gerekçe ile tutuklu olarak yargılanmasının tamamen hukuka aykırı ve keyfi olduğunu vurguluyoruz ve kendilerine dayanışma duygularımızı iletiyoruz. Bu gelişmeler yaşanırken Odamızın ve Şubemizin etkinlikleri de devam ediyor. TMMOB adına Odamız tarafından yürütücülüğü yapılan Coğrafi Bilgi Sistemleri Kongrelerinin üçüncüsü Kasım ayında Antalya da gerçekleştirildi. Türkiye Ulusal Jeodezi Komisyonunun yıllık bilimsel toplantısı Sabit GNSS İstasyonları Ağı ve Analizi başlığıyla yine Kasım ayında Boğaziçi Üniversitesinin ev sahipliğinde İstanbul da gerçekleştirildi. Bu etkinlikte düzenlenen özel bir oturumla değerli Hocamız Prof. Dr. Onur Gürkan ın jeodeziye katkıları ele alındı. Ülkemizde sivil Harita Mühendisliği eğitiminin başladığı ve iki yıl önce 60 ıncı kuruluş yıldönümünü bir dizi etkinlikle kutlayan Yıldız Teknik Üniversitesi, 100 üncükuruluş yılı olan 2011 i bir dizi etkinlikle kutladı. Bizler de Harita Mühendisliği Bölümümüzün etkinliklerinde akademisyen meslektaşlarımızla bir aradaydık. HKMO Tarihine Işık Tutanlar başlıklı söyleşilerimize, değerli Hocamız Prof. Dr. Ahmet Yaşayan ın katıldığı ve meslek yaşantısına, akademik çalışmalarına ve Odamızın çalışmalarına sunduğu katkılara ilişkin düzenlediğimiz söyleşi ile devam ettik. Üyelerimizle buluşma ve paylaşma ilkemizin gereği olarak Ataşehir Belediyesi Teknik Başkan Yardımcısı, İmar Müdürü ve kurumda çalışan meslektaşlarımızla buluştuğumuz bir ziyaret gerçekleştirdik. Benzer bir ziyarette Kağıthane İmar Müdürlüğünü ve kurumda çalışan meslektaşlarımızla bir araya geldik. Her yıl olduğu gibi Dünya CBS Günü etkinliğimizi Mekansal Bilişim ve CBS Komisyonumuzun öncülüğünde İTÜ Geomatik Mühendisliği Bölümümüz ile birlikte gerçekleştirdik. Nitelikli sunumların yapıldığı ve sunumlar sonrasında yapılan katkılarla zenginleşen etkinliğimizin ardından meslektaşlarımız ve öğrenci kardeşlerimizle bir araya geldiğimiz bir kokteyl organizasyonu gerçekleştirdik. Genç meslektaşlarımızın sorunlarının çözümüne odaklanan ve kendileriyle buluştuğumuz piknik etkinliği ile başlayan etkinliklerimiz Şubemizde düzenlenen bir forumla devam etti. Yeni yılı, meslektaşlarımızın katılımıyla Şubemizde gerçekleştirdiğimiz bir kokteyl etkinliği ile karşıladık. İTÜ ve YTÜ deki bölümlerimizde öğrenim gören öğrenci kardeşlerimizle düzenlenen tanışma çayı etkinliklerinde bir araya geldik. İstanbul İl Koordinasyon Kurulunun düzenlediği ve dahil olduğu birçok etkinlikte yer aldık. Televizyon kanallarında ve gazetelerde çeşitli mesleki ve toplumsal başlıklara ilişkin güncel değerlendirmelerimizi kamuoyu ile paylaştık. Şubemiz yeni bir yönetim kurulu ile 22. Çalışma Dönemine girecek. Çalışma dönemimizde birlikte çalıştığımız arkadaşlarımızın bir bölümü yeni çalışma döneminde de birlikte üretme ve paylaşma ilkemize göre aday olmuşlardır. Yönetim Kurulu üyelerimizin ve birlikte adaylıklarını açıkladıkları arkadaşlarımızın, seçilmeleri durumunda Çağdaş Demokrat Harita Mühendislerinin bugüne dek yarattıkları geleneğin verdiği özgüvenle görevlerini layıkıyla yerine getireceklerine ilişkin hiçbir şüphemiz yoktur. Yeni dönemde birlikte üreterek, birlikte paylaşarak, birlikte yöneterek yapılacak çalışmaların mesleğimizin ilerlemesi için, eşit, özgür ve adil bir dünya özlemimiz için önemli katkılar sağlayacağına olan yürekten inancımızla, çalışma dönemimiz boyunca bizlere destek olan tüm meslektaşlarımıza ve dostlarımıza içtenlikle teşekkür ediyor, aydınlık yarınlar diliyoruz. HKMO İstanbul Şubesi 21.Dönem Yönetim Kurulu 36 gündem Benimle Eğlenir mi Dersim? Ya da hiç özür diler mi adamsız hava taşıtları? Deniz Baş Bana ne verirseniz onu alırım. Ne verdinizse onu aldım. Bu işin Türkçesi böyle. İşimiz çok zor. Televizyon programlarında neşe ile hüzün, kahkaha ile gözyaşı yan yana. Bir kanalda buz tutmuş çadır halatları, diğer kanalda evlenme hayalleri ile programa çıkanlar Halimiz ahvalimiz budur diyelim. Bizimle dalga geçenler özür dilesin benden. Benzin bugün iki kuruş ucuzlamış. Önceki gün 5 kuruş zamlanmıştımış. Ucuzlamış işte sonuçta. Önceki günden bana ne. Yok yine artıyor, yanıltırtıldırmıyorsam Özüre ne gerek. Dolar bir fırladı. Sonra nasıl frenlendi ama. Frenlenmiş işte sonuçta. Fırladığından bana ne. Yok yine fırlıyor, yanıltırlatıldırmıyorsam Özür dilemesi kolay, hele bir teğetin içine geçsin... Deprem olduydu ya geçenlerde, nerde olduydu yahu? Benim hatırladıklarım ölümlerin çok oldukları. Erzincan, Adana, Simav, Gölcük, Adapazarı, Van. Diğerlerini bir çırpıda hatırlamadığım için çok üzgünüm. Ve işte böyle böyle unutuyor insan, ve üstelik Van ı bile unutacağız gün gelecek İnanmayan var mı buna? Özür dilerim şimdiden. Deprem sonrası hayat devam etti. Televizyonlardaki programlara alıştık, alıştık ve unuttuk gittik. Ama görmek isterseniz gidin Zübeyde Hanım Öğretmenevi ne, Vanlı kardeşlerimizle tanışın. Eğer isterseniz hep beraber gidelim, geçmiş olsun diyelim. Üzülürsünüz. Özür dilersiniz sadece, seyrettiğiniz için belki de. Ben diledim bile. Depremleri unuttuk. Deprem olunca şehitleri unutmuştuk. Şehitler olunca ekonomik krizi unuttuyduk. Ekonomik kriz olunca siyanürlü suyu unuttukduydu. Sanırım sanırsam. Siyanürlü su olunca hesleri mi gündemin dışına atmıştıktıydı ne? Yani neleri unutmuyor ki insan. Ben öyleyim en azından. Unuttum Sivas ı hiç gitmediğim için.adana ya gitmemiştim deprem sonrası, unuttum bak sahi kaç büyüklüğündeydi Erzincan depremi?... Özür? Dilerim tabi. Sonra çok geçmeden Dersim çıktı meydane. Özürler diledimler, sen önce şunu dile, yok ben size gelmemler, yok fenermiş, yokmuş fener, gittim aman, geldim aman, canım anam Kim özür dilemiştiydi ki önceden? Kenan Paşa özür diledi mi 12 den vurmasına karşın Eylül ü? Sülüyman hep başbakan dedi diye Fikret Baba özür diledi mi milletden? Ya Leman a ne demeli? Çizdikleri için özür dilemiş miydi bizlerin seçtikleri insanları komik durumu düşürürken? Devlet özür diler mi hiç be yahu? Bana devlet özür diledi dedirtemezsiniz Ama ben? Dilerim. Bölmeden ama. Hem ve üstelik satılacak bir şey kalmadı memlekette. Telekomünükasyon un çoğu ellerinmiş, özür dilendi mi? Doğalgazda dışa bağımlıyız diye, özür mü dilenmiş bizlerden? Rüşveti yiyenler özür dilemiş mi ki, ve affedecek miyiz verenleri? Sevgili kızımdan özür diledim dün akşam. Dersim i unuttuk diye, 12 Eylül kıyımlarını yaşamadık mı? 12 Eylül yaşandığı için Sivas ta yanmadık mı? Kim özür diledi Sivas için, yanan yüreklerimizden? Sen diledin mi mesela? Dersimiz Dersim ama bu sefer. Bu konuda da ne olur ulu orta konuşmasın kimse. Ortada bir matem havası var ve kimse sen suçlusun, sen yaptın demesin. Yok efendim sen şunu da yaptıydın da demesin.hatamızı da sevabımızı da biliyoruz en gerçeğinden Ama bir tarihçi çıkıyor var var diyor, diğeri çıkıyor yok efendim o şöyle diyor. Kim kime inansın? Resmi tarih var işte, açıldı önümüze yeni bir sayfa Dersimiz Dersim olsun. Yok yok diyen de var var diyen de öğrensin bütün gerçekleri. Acıyı hissetsin. Bu büyük bir adım olsun. Halkların kardeşliği için öğrenmeli memleketim 47 gündem bu gerçekleri... Bir kişi bile ölmüşse o meydanlarda ama, bunun azının çoğunun olmadığını bilmeliyiz en basitinden. İlk ağıtı ben yakıyorum, ölen herkes için. İlk zılgıtı kızım çekiyor, kayıp bütün kızları için... En öncesinden. Tarih neden yazmamış bütün bu olanları, biz hangi tarihi öğrenmişiz yıllarca, eğer gerçekse, ben nasıl bakacağım Hüseyin in gözlerine? Nihat senin de gözlerine tamam. İsterseniz hiç bakmam, istediğiniz buysa. Sahi bizi siz ne zaman affetmiştiniz iki gözlüm? Özür mü dilemiştik sizden... Sonra tabi adam da yoktu uçakta, vuruldunuz... Oy dere Kızıldere diye yakıyorduk türkümüzü. Oy dere Uludere diyoruz şimdilik... Doğum lekesi gibi alnınızda kaçakçılık, teröristlik Kara kaşın çatık kaşın ne çektiğini ben de bilirim elbet. Ah o uçakta olsaydım, size çiçekler atardım. Ama biliyorsunuz adam yoktu o uçakta, çiçek atacak adam yoktu. Adam olsa zati havadan değil, karadan girerdi belki de. Özür dilerim. Havadan değil karadan deyince, Noel Baba geldi aklıma. Adam olsaydı bacadan değil, kapıdan girerdi demiş müftüm. Bizim evde zaten baca yok. Oysa misafir dediğin, kapıdan da bacadan da Özrüm kabahatimden çokken, bunun için özre gerek yok tabi. Ölüm ile yaşam. Siyah ile beyaz. Bu yazının konusu bu muydu yahu? Sadece unuttum bak yine hayatın gerçeklerini Çadırlar tutuştu öldü güzel ve çaresiz insanlar. Bu ölümlere çare bulamadı bütün bir yetmiş milyon. Demek ki yetmemiş milyon. Özürler ne çare acılara? Elendi bak tuttuğum şarkıcı. Piyangolar boşa çıktı. Ahh Behzat ah Cumartesi cumartesi. Üzülmesin şu çılgın ülkemin, yalnız insanları Daha ben kendimi affettim mi bilmezken, sahi siz bizi ne zaman affettinizdi iki gözüm? Özür dilemiş miydik sahiden? Yeni yıl gelmiş ülkeme. Barış da mı gelmiş yani? Jeodezi ve Fotogrametri Yük. Müh. 58 görüş Toprakların Sömürülmemesi Umudu Erol Köktürk 6 KARAMSAR TABLO Öyle bir noktaya geliyoruz ki, kentlerin içinde kaçacak yerlerin sayısı azalıyor. Ciddi bir kuşatma altındayız. Ve bu kuşatma öyle kolay kırılacak bir kuşatmaya benzemiyor. Atmosfer bütün kirliliğiyle üzerimize abanıyor. Kaldırma gücümüz ise tersine azalıyor. Dayanmanın sınırlarında dolaşılıyor artık. Ciğerlerimiz, gözlerimiz, ruhumuz, kirlenme yorgunu. Soluk almadan yaşamayı özler olduk. Kentte kaçacak yerler azalınca, kentten kaçma duygusu kabarıyor. Sanki çözümmüş gibi Çünkü kirlenme, ne yazıktır ki, adım adım tüm mekanlarımıza, ormanlarımıza, kıyılarımıza yayılıyor. Kentte kalmada direnme durumundaysa, bu yapısıyla kent, bizi hızlı biçimde yoruyor, geriyor, psikolojimizi bozuyor. Yani iki ucu kirli değnek... Ve her şey gözümüzün, gözlerin önünde oluyor. Yani göz göre göre köşeye sıkıştırılmışız... Kirlenme tarafından... Bırakın bizleri rahatlatacak yeni alternatiflerin yaratılmasını, var olan olanaklar, bir mirasyedi hovardalığıyla tüketiliyor. Bu tükenişin çok daha trajik boyutlara ulaşması varsayımlarını önemsememek akıl karı değil... Yani bu evrenin yıl sonra çölleşebileceğini söyleyen, küresel ısınmanın insanlığı tehdit eden en büyük tehlike olduğunu dile getiren uzmanların seslerine nasıl kayıtsız kalınabilir? Kalınabilir kuşkusuz... Nasıl mı? Değişik nedenleri olabilecek bireysel bencilliğin azması sonucu gerçekler göz ardı edilirse... Ve ediliyor Sonuçta tükenmez dediğimiz şeyler, tükenmeye başlıyor... Toprak tükenmezdi... Şimdi tükeniyor Daha doğrusu tüketiliyor Geri dönüşü olmayan kararlarla Tarım topraklarına saldırılıyor Kent toprakları kapışılıyor Yatay ve dikey sömürüden pay alma duygusu vahşileşiyor Yeşil alanlar, ormanlar, kamusal alanlar, dağlar-tepeler rant odağına yatırılıyor... EN AÐIR BEDEL Toprağa mirasyedi hovardalığıyla bakmanın en ağır bedeli, onunla kurulan yanlış ilişkilerin insanın yaşamına mal olması Bu da somut olarak yaşadığımız depremlerde karşımıza çıkıyor Anadolu toprakları 5 milyon yıldır sallanıyor 5 milyon yıldır bu toprak üzerinde var olan bir gerçeğe gözlerimizi kapayınca, sonuç, her depremde yitirdiğimiz canlar Kayıplar Maddi zararlar Yürek burkan görüntüler İlkellikler Toprakla bilgiye dayalı bir ilişki kuramayınca, kafamızın estiği yere yapı yapmakta, yapıları da bilim ve fen kurallarına göre yapamamakta ısrar edince; karar vericiler de, denetleyiciler de konulmuş kuralları uygulamaya gözlerini kapamayı sürdürdükçe (şu ya da bu nedenle), sonuç, yaşamını yitiren insanlarımız oluyor DEÐİŞEN YAŞAM TARZI İnsan, diğer yaratıklardan farklı olarak, içgüdüleriyle değil, bilinciyle hareket eder. Bu harekette bilincin oluşma ve kullanılma yönü farklı sonuçlar doğurabilir. Örneğin, insan eylemleriyle doğal dengeyi güçlendirebileceği gibi, bozabilir de. Yani bilincin yapısına göre, insan istese sağlıklı bir çevrede, güvenli yapılarda yaşamayı olanaklı kılabilir Bunun anlamı, depremin yıkıma dönüşmesinin, çevre sorunlarının yaşamımızı tehdit etmesinin kaçınılamaz bir yazgı olmadığıdır. Tarihte insan olmanın üstünlüğünün, egemenlik düşüncesine dönüşmesi örneklerine sıkça rastlanır. Egemenlik ideolojisi, bir ülkeye egemen olma, kişilere egemen olma, topluma egemen olma v.b. biçimlerinde olabilmektedir. Bu düşünce doğaya ve çevreye egemen olmak, bunun bir başka biçimi olarak toprağın, mekanın gerçeklerini, çevreyi göz ardı etmek gibi bir egoizme de dönüşebilmektedir. Yaşadığımız felaketlerin çoğu, bu eğilimin sonucudur Oysa bugünün temel yaklaşımı uyumlu ilişki, barış içinde yaşama politikasıdır. Sürekli sanılan geçici egemenlikler dönemi, yerini, karşılıklılık ilkesinin geçerli olduğu bir sürece bırakmaktadır. Doğayla ilişki de bu genelin içinde bir anlam taşımaktadır? Ondan aldığımız kadar, vermeliyiz de... Bu nedenle doğaya egemen olma değil, onunla dostça geçinmedir temel olan. Ve insanlık bu dostluğu yeniden kurabildiği, ya da kurduğunu sandığı dostluğu sömürmediği, kendi bencil amaçlarına bulaştırmadığı zaman doğal olaylar sonucu doğal olarak gelmeyen felaketlerin, çevre sorunlarının ana kaynağı kurumaya başlayacaktır.9 görüş Bunu söylemek kuşkusuz kolay... Çünkü sürekli bir devingenlik içinde olan toplumsal süreçlerde, beğeniler ve beklentiler de değişime uğramaktadır. Değişen yaşam tarzları, üzerinde insanın yalnızca belli bir zaman yaşayabildiği dünyada, bu sınırlılıktan ötürü daha yoğun yaşama özlemlerini doğurmaktadır. Bu da ister istemez kişinin kendisini daha çok düşünmesi gibi, aslında bencillik görünümü veren, ama belli koşullarda anlaşılır bir yansımaya neden olmaktadır. Asıl olan, insanın bir birey olarak özlemleriyle ve istemleriyle, kendi soyunun geleceğine karşı sorumlulukları arasında kurulacak dengedir. Yoksa doğayla kaynaşmaya EVET, ama bu benim toprağım üzerinde 20 kat daha keyifli oluyor, biçimindeki bencillikle, ya da mikroskopik düzeydeki iyelikten, benim çevreme, çimenime, ağacıma, hektarlarıma, metreküplerime doğru yayılan yaşam tarzı anlayışıyla sözü edilen dengeleri kurmak olanaklı değildir. Burada vurgulanması gereken bir diğer nokta da şudur; insanlar doğayla tek tek ilişki kuruyormuş gibi görünseler de, aslında ilişki örgütlü bir ilişkidir. Bunun sonucu, doğada yaratılan yıkım, ürkütücü olabilmiştir. Buradaki örgütlenmeyi yalnızca fiziki bir örgütlenme olarak düşünmemek gerekir. Çünkü fiziki örgütlenme bir sonuçtur. Bunu yaratan düşünsel örgütlülük daha fazla önem taşımaktadır. İşte değişen yaşam tarzı derken, bunun bu düzeyde yarattığı ve bakış açılarını belirleyen tehlikeli yabancılaşmadır, vurgulanmak istenen, insanın çevresine yabancılaşması ise, insanın kendisine, bir toplumsal yaratık olarak özüne yabancılaşmasından ayrılabilir mi? ÇEVRE VE TOPRAK Bilindiği gibi çevreyi oluşturan faktörlerin en önemlilerinden biri, topraktır. Yaşamımızın ve ölümlülüğümüzün taşıyıcısı, insansal etkinliklerin büyük bölümünün üzerinde gerçekleştiği toprak, çevre sorunları kümesinin içinde yer alıyorsa, bunun nedeni, toprağın kötü kullanımıdır. Toprak plansız kullanılırsa; ya da planlanmasına karşın buna aykırı kullanılırsa, yani toprak sömürülürse, o da üretkenlik ve verimlilik yerine sorun doğuracaktır... Başta kolay kazanç, havadan gelir, taş atıp kol ağrıtmadan zengin olma arenasına dönüşen kent topraklarındaki rant paylaşımı dikkati çekmektedir. Bu pasta, İstanbul megapolünde bugün hesaplanması çok zor değerlere ulaşmaktadır. Bu nedenle en vahşi saldırılar İstanbul a yapılmaktadır. İstanbul daki rantın boyutlarına bakınca, çevre sorunlarını konuşmak abes olmuyor mu? Haydi siz de saldırın... Ne kadar kapılırsa kardır Evet, ne yazıktır ki, rant olgusu, insanları yöneten ciddi ve tehlikeli bir otorite olmuştur. Bunun sonucu kent, paylaştirilmakta dır. Boş görülen arsalar, dağlar-tepeler, yollar, kıyılar v.s., v.s. Kent kapış-kapış giderken, karşı önlemler alınamamakta, alınanlar etkili olamamaktadır. Oysa kentin, orada yaşayanlarca paylaşilması gerekir. Sorunlarının da, güzelliklerinin de... Fakat neredeee... Bugün kent ekolojisini tehdit eden en büyük olgu, bu rant olgusudur. Sorunların kaynağı buradadır. Bu olgu nedeniyle, kentin yaşanacak yer olarak kalitesi her gün düşmekte, kentin estetiği ve varsa kimliliği ortadan kalkmaktadır. Kenti kent olmaktan çıkaran bu olgunun temelinde yatan özel iyeliğin sınırsızlığı anlayışıdır. Edinmek ve giderek bir nalıncı keserine dönüşmek, sonu olmayan bir istektir... Bu istek rantın diğer türevlerinin de temelinde bulunmaktadır; yeşil alanların ve kıyıların yağmalanması, o yerin gerçeklerine uymayan planlama kararlarının verilmesi, sanayide yanlış yer seçimi, verimli tarım topraklarının bilinçsizce yerleşime açılması, tarım topraklarının aşırı ve bilinçsizce gübrelenmesi ile yoğun işlenmeleri, kamu ve devlet topraklarının elmenlik (zilyetlik) yoluyla, mülkiyeti düzenleyen yasalardaki hükümlerin de desteğiyle kapışılması, ormanların yağmalanması ve yer açmak için yakılması, tarihi ve zor yetişen ağaçların kolayca kesilmesi, erozyona karşı ciddi önlemlerin alınmaması, deprem karşısında yalnızca beklenmesi... Yani çevre sorunları, felakete dönüşen doğa olayları deyince ve bunun toprak öğesi üzerinde düşünmeye başlayınca, toprak-insan ilişkilerindeki sorunsalı doğru tanılama gereği kendisini dayatmaktadır. Fakat toprağın bugün en önemli güvence unsurlarından biri olduğu göz önünde tutulduğunda, toprak sömürülmemelidir, demek biraz saf kalmaktadır. Toplum, başka sosyal güvenlik düzenekleri yaratmalıdır, demek de öteleyici bir yaklaşım olmaktadır. Yani hem bugünü hem de geleceği kurtarıcı bir yaklaşım gereklidir. Bilinçlenme ve doğaya sevgiyle yaklaşma deyince de uzunluğu tam tanımlanamayan bir süreç dile getirilmiş olunmaktadır... Ama insan-toprak ilişkilerinde, kullanım hakkını elde bulundurmayı sınırlayan, buna yükümlülükler getiren bir yaklaşım zaman içinde egemen kılınabilirse, umutsuzluk umuda dönüşebilecektir. Böyle bir yaklaşımın ölçütü, bir anayasa maddesi olarak varlığını, yıllardan beri sessiz-sedasız sürdürmektedir den bu yana değişmeyen ender anayasal hükümlerden biri olarak kalan, ama kağıt üzerinde kalan, uygulamada kendisine yaşam bulamayan toplum yararı ilkesi, toprağı kullanımla ilgili bir umut hükmü durumundadır. Demek ki, böyle bir anayasal dayanağın varlığı da yetmiyor. Bununla ilgili yasal düzenlemelerle, daha önemlisi uygulayıcılar, bazı baskılara boyun eğmeyecek uygulayıcılar elinde açabilir bu hükmün yediveren gülleri... Gerçi yeni başlayan anayasa tartışmaları içinde, bu hükmün varlığını koruması olasılığı da zayıf görünmektedir. Uygulanmasa da, diğer hukuk metinlerine yansımasa da, varlığı bazı kesimleri rahatsız etmektedir Toprak kullanımı konusunda, özellikle büyük kentlerde bir tıkanma noktasına gelindiği bir gerçektir. Ülkemizde kentler bugün bile politikanın çıkarcı yanının baskısından kurtulabilmiş alanlar değil. O nedenle de çevre sorunlarının, deprem gibi doğa olaylarının sonucu ortaya çıkan yıkım tablolarının düğüm noktalarını oluşturan büyük kentlerde, bugüne dönük yaşam ve karar süreçleri ön plana çıkmaktadır. Bu kuralı bozan fazla örnek göze çarpmamaktadır. Oysa bu alanlarda, hiç olmazsa topraktan kaynaklanan çevre sorunlarını minimize edecek, toprağı yanlış kullanmayı, yanlış yer seçimi kararları vermeyi azaltacak bir yaklaşım için, önce toprak dökümünün yapılması gerekiyor. Var olan kaynaklar ortaya konduktan sonra, yeni alternatiflerin miktarının ve yerinin tanımlanması gerekiyor. Yani örneğin İstanbul yaşanabilir bir ortam olacaksa, kişi başına yaklaşık 2.4 m2 lik yeşil alanın Zürih teki 60, Stockholm daki 80 m2 lik yeşil alanlar karşısında komik değil, trajik kaldığını görüp, davranmak gerekiyor. Çok söyleniyor, yazılıyor-çiziliyor... Her yıl İstanbul a bir Eskişehir ekleniyorsa, hiç olmazsa Eskişehir deki kadar da yeşil alanın eklenmesi gerekmiyor mu? Tersine bu saldırıdan var olanları korumak bile olanaklı olamıyor ki... Yeni alternatifler derken, şimdiye kadar konuşulmayanları da konuşmak gerek... Tıkanma noktasına doğru gidiyorsak, buna teslimiyeti kabul edemeyiz... Örneğin İstanbul metropoliten alan sınırları içindeki askeri alanlar... Belki de İstanbul daki kadar çok askeri alanı metropoliten alan sınırları içinde barındıran başka örnek biraz zor bulunur. Artık devletin üst düzeylerinde ordunun modernizasyonundan, asker sayısının azaltılmasından, 710 görüş savunma anlayışının ve araçlarının değişmesinden daha sıkça söz edilir oldu. O zaman yeni düzen içinde, şimdi kaplanılan kadar büyük alanlara gerek kalmayacaktır olasılıkla. Bu demektir ki, bu alanlar şimdiki tıkanmanın açılım noktalarından biri olarak düşünülebilir yakın bir gelecekte... Askeri bölgelerin metropoliten alan sınırları dışına taşınması, kentin demokrasisi ve sivil görünümü için de son derece yararlı olacaktır. Bu alanların sulama havzalarına kaydırılması önemli bir alternatif olarak düşünülebilir. Hem su kaynaklarının diğer yapılaşmalarla kirlenme tehdidi altına girmesi de önlenebilir. Yeni alternatifler ve kullanım alanı yaratma düşünceleri bazı kaygıları da yanısıra getiriyor. Bu alanların da şimdikiler gibi çar-çur kullanılması ve kaçak yapılaşmalarla doldurulması gibi Ne yazık ki, korkunun ecele bir yararı yok... Kentsel toprak kullanımına getirilecek çözümlemelerde, tartışmalarda dile getirilen kentsel toprak düzeltimi (reformu) gibi kavramların özünde, sahipliği sınırlama gibi önlemler olmak zorundadır. Kişi ya da aile başına sınırlandırma gibi. Bu ise, mülkiyet düzenini de yeniden ele almayı gerekli kılıyor sayılı yasaya göre bir kişinin ya da ailesinin ancak 1 tane hak sahipliği olabilirken, uygulamalarda aynı mahallelerde bile birçok sahiplikle karşılaşılmıştır Şimdilerde 2B, kentsel dönüşüm gibi araçlar tartışılırken, üzerinde en fazla durulması gereken kavramlardan birisi hak sahipliğidir Toprak rantlarını semirme alanı olarak görenleri frenleyecek, kent içi adaletin zedelenmesini azaltacak yol, kayıtlamayı ve denetlemeyi bilgisayar destekli olarak yürütmektir. Örnekleri ve vurguyu artırmak olası Söylenmek istenenin özü şudur: Toprağın çevre sorunları ve deprem gibi doğa olaylarında kendi başına ürettiği bir sorun yoktur Sorunu yaratan onu yanlış kullanan insanın niyetleridir. Bu nedenle, bilgiye, bilince ve eşitliğe dayalı yeni bir toprak-insan ilişkileri modelini ısrarla savunmak gerekmektedir Yeni bir yaklaşım, Aristoteles in savunduğu anlamda yeni bir dostluk ilişkisi SONUÇ VE YİNE DE UMUT Sonuç mu? Bunu yazmak öyle kolay ki... Çok öneri yapılıyor... Çok ciddi incelemeler yapılıyor ve çözüm yolları geliştiriliyor. Önemli olan çalışmalardaki, bilimsel araştırmalardaki sonuçları, kendi yazgılarıyla baş-başa kalmaktan kurtarmaktır. Bavyera nın başkenti Münih 2006 yılı rakamlarına göre nüfusu1 milyon 306 bin Yani İstanbul un 1/10 u Bu kent, Avrupa Birliği ni ayakta tutan gelişmiş kapitalist ülke Almanya nın bir kent Ama bu kentin belediye meclisi 23 Mart 1994 te bir karar alıyor: Münih te sosyal adaletçi bir toprak kullanımı politikası izlenmesi Bizim İstanbul da ve ülkemizde yapamadığımız bu O nedenle mekanlarımız sorunlu alanlara dönüşüyor Yine de bir dilekle bu yazıyı noktalayalım: Toprağın ardı-arkası gelmez bir sömürü alanı olmaktan kurtulduğu günleri görmek dileğiyle... Bir umut... Umutsuzluğun kol gezdiği bir ortamda, umutları canlı tutmak ve yeşertmek zor olsa da... Prof. Dr., Harita Müh. 811 görüş Küreselleşmenin Etkisindeki İstanbul ve Çılgın Proje Doğa Demirtaş 2011 yılı seçimleri öncesi AKP iktidarının 2023 ü hedefleyen çalışmalarından en garipsenenin, kamuoyunca Çılgın Proje olarak bilinen Kanalİstanbul olduğu yadsınamaz. Küresel sermayenin geleceğin finans kenti olarak lanse ettiği İstanbul u yaşanabilir kılan son varlıklarından da etme hedefinde olan projenin açıklanmasıyla birlikte, özellikle neoliberal politikaların egemen olmaya başladığı 1980 döneminden sonra hızlanan mekânsal dönüşüm büyük bir hızla ivme kazanmaya devam etmekte. Kapitalizmin Yarattığı Kent Mekan, somut olarak üretilen, kullanılan ve tüketilen bir nesnedir. Tarihin ilk zamanlarından günümüze değin( )mekanın bir nesne olarak üretilmesi her toplumun temel uğraşlarından biri olmuştur. (Yırtıcı, 2005) Kapitalizm, mekanı yeniden üreterek kırsal ile kent arasındaki ilişkiyi tümden değiştirmişve yeniden kendi kurallarına göre belirlemiştir. Burjuvazi, büyük kentler yaratarak ve nüfusun büyük kısmını kentlerde toplayarak kırsal alanı kentlere bağlamıştır. (Marx ve Engels, 1848) Kent artık eski feodal kimliğinden sıyrılıp metanın üretim ve dağıtım merkezi rolünü üstlenmiştir. Devasa boyuttaki üretim merkezlerinin kentlere inşa edilmesi, buralarda çalışacak işgücünün çok büyük bir bölümünün kırsal bölgelerden kentlere göçü ile kentlerin nüfus açısında giderek kalabalık ve yoğun bir yapıya kavuşmasına neden olmuştur. Sermayenin sürekli büyüyen bir ölçekte birikimi, hızla ivme kazanan bir kentleşme içinde gerçekleşmiştir. (Harvey, 1992) Sermaye sürekli büyürken beraberinde geliştiği merkez olan kentleri de, çoğu zaman yaşanabilirlik sınırlarını zorlayarak, büyütmüştür. Küresel Sermayenin Yerel Merkezi: İstanbul Bu sürecin ülkemizde geç olsa da yaşandığı söylenebilir. Fakat tam anlamıyla sürece olan entegrasyon 1980 li yıllardan sonra yaşanmıştır. 24 Ocak kararlarının uygulamaya konulması ve ardından bu ekonomik değişimin siyasi ayağının 12 Eylül askeri darbesi ile devam etmesi çok manidardır. Bu sayede neoliberal politikaların ülkemizde uygulanması da meşrulaşmış ve büyük bir hızla dönüşüm başlamıştı. Bu dönüşümün merkezi olarak da İstanbul seçilmiş ve bu değişim gerçekleşir gerçekleşmez meyvelerini vermişti. Dış yatırımın büyük bir bölümünü cezbeden ve ihracatın çoğunu yapan, tek başına İstanbul du. (Keyder, 2000) öncesi sermayedeki payı en fazla olan sanayi sektörünün yerini hizmet sektörünün alması kent mekanında da köklü olmasa da hatırı sayılabilir düzeyde bir değişime yol açmıştır. Yerel sermayenin halihazırda yürütmüş olduğu birtakım işleri, küresel şirketlerin kendi tekellerine almaya başlamasıyla birlikte, kentin yaşanabilirliğinin tehlikeye girmesi söz konusu oldu. Daha önceden merkezi planlama ile kısıtlı olarak genişletilen kent alanı, küresel sermayenin talepleri doğrultusunda rantın üretilebildiği her mekandan gerçekleşmeye başladı öncesindeki sermaye birikimi ile sonrasındaki küresel şirketlerin birikimi arasındaki büyük farkın neticesinde, büyüme oranını koruyabilmek adına İstanbul un yapılaşma açısından sakıncalı olan bölgelerinde yerleşim alanlarının oluşturulması konusunda bir tavır sergilerken, belirlenen neoliberal devlet politikası bu talepleri seve seve yerine getirmekte bir beis görmüyordu. Uluslararası bankaların ve ticaret şirketlerinin yanı başında, Boğaziçi ne bakan ayrıcalıklı noktalarda beş yıldızlı oteller yükseliyordu li yıllarda İstanbul, kumarhane kapitalizminin ve yupi keyfinin kendine özgü bir versiyonunu yaşıyordu. (Keyder, 2000) li yıllara kadar İstanbul daki bu büyüme hem nüfus bakımından, hem de mekânsal açıdan devam etti. İstanbul un çevresinden dolaşması planlanan 2.Köprü ve TEM otoyolu kentin göbeğinde kaldı, ormanlık alanlar imara açıldı, su havzaları kalıcı zararlar gördü, fakat sonunda kent büyüdükçe büyüdü, resmi rakamlarla kişi, gayrı resmi rakamlarla yaklaşık 20 milyon insanın yaşamaya çalıştığı bir metropol haline geldi. Bununla beraber öyle bir noktaya gelindi ki, artık yeni rant üretilebilecek bölgeler yok denecek kadar azaldı. Kentsel dönüşüm projeleri, mekanın koşullarını iyileştirmek adı altında söz konusu bölgeyi soylulaştırmak ve artık kentin merkezinde kalan orta-alt gelirli halkın, kentin en dış bölgelerine yerleştirmek amacıyla hayata geçirildi. Bununla beraber devletin halen elinde tuttuğu ve rantsal açıdan iştah kabartan Galata Port, Haydarpaşa Port gibi bölgeler ile bazı saraylar hatta kentin göbeğinde kalmış okulların küresel sermayeye tasfiyesi gündeme geldi. Son yıllarda ise sıra, neredeyse tüm bilim insanlarının İstanbul un akciğerleri ve hayat damarları dediği İstanbul un 3. ve son 10 km lik, en kuzeyde yer alan kuşağına geldi. Buna göre boğazın kuzey bölgesine inşa edilecek 3.köprü ve her yakaya üçer milyon nüfusu barındırması planlanan iki yeni kent planlandığı açıklandı. Bardağı taşıran son damla ise, İstanbul boğazına paralel Yalıköy Silivri hattına açılması planlanan Kanal İstanbul oldu. Projenin milyarlarca dolarlık maliyeti kamuoyunca bu projeye Çılgın Proje olarak anılmasınasebebiyet verdi. Çılgın Bir Proje Yaklaşık 50km uzunluğunda, yüzeyde 150 metre, dipte 120metre genişliğinde ve 25metre derinlikte yapılması planlanan devasa kanalın maliyetinin yaklaşık 10 milyar Amerikan doları olacağı açıklandı. Yetkililerin açıkladıklarına göre amaçlar arasında boğazı geçmek için bekleyen gemilerin yıllık maliyetinin (1.4 milyar usd) önüne geçilmesi ve boğazdaki gemi trafiğini rahatlatmak amacıyla bu kanal inşa edilecek. Projenin bitirilmesi için öngörülen tarih de cumhuriyetin 100. Yılı olan Projenin yapımı esnasında su havzaları ve ekosisteme zarar verilmeyeceği hiçbir bilimsel veriye dayanmadan iddia edilmektedir. Bölgeden çıkarılan toprağın da havalimanı yapımında kullanılıp geriye kalan kısmının da madenlerde ve diğer inşa işlerinde kullanılacağı açıklandı. Projenin neden gerekli olduğu argümanları aşağı yukarı yukarıda bahsettiğimiz kadar. Proje eğer hayata geçerse İstanbul a korkunç derecede çeşitli yönlerden zararı dokunacağı hemen ilk bakışta fark edilmekte. Çılgın Proje Neden Hayata Geçmemeli? Kanal İstanbul Projesi, İstanbul u ve çevresini kentsel açıdan büyük bir tehdit altında bırakıyor. Öncelikle kuzey bölgesine kurulacak iki yeni kent ve 3.köprü projesi ile İstanbul un dokunulmaması gereken kuzey bölgesindeki ormanlık alanlar ve havzalar büyük oranda tahrip edilecek. Daha önce inşa edilen 1. ve 2. Köprü de inşa öncesi ve sonrası hava fotoğraflarına bakılırsa eğer, kentleşmenin köprü bağlantı yollarının çevresinde nasıl hızla arttığı kolaylıkla gözlemlenebilir. Fakat kuzey bölgesinin de imara açılmasıyla tahrip edilmemesi gereken hayati koridor da yitip gidecek ve yalnızca İstanbul u değil, tüm Marmara Bölgesi ni yaşanılmaz bir yer haline getirecektir. Çünkü İstanbul, organları itibariyle Adapazarı ndan Bursa ya kadar bütün bölgeleri ve de Marmara Denizi ni kapsar. İstanbul un kalbi ve beyni şehrin içerisinde ama ciğerleri, sinirleri, kolları ve bacakları bütün Marmara Denizi nin çevresindedir. (Kaptan, 2011) Kanalın etkileyeceği bir diğer ve belki de bölgenin ekolojisi açısından en önemli faktöre gelelim. Kanalın 25 metre derinlikte inşa edilmesi halinde kanalın yaratacağı ek üretim 912 görüş 10 Marmara nın alt suyundaki oksijeni kısa zamanda tüketecek, Boğaz a yaklaşan ve Karadeniz e geçmeye çalışacak olan suyu birkaç ay içerisinde oksijensiz hale getirecektir. Bu da pek tabii Marmara Denizi ve İstanbul un etrafındaki sularda canlı hayatının sona ermesine yol açacaktır ve hatta özellikle İzmit Körfezi ve Haliç gibi kapalı olan bölgelerde biriken kimyasal maddeler, bir süre sonra bu bölgelerin çürük yumurta gibi kokmasına da neden olacaktır. (Saydam, 2011). Marmara Denizi ne açılacak olan bu ekstra kanal ile Karadeniz den Marmara Denizi ne doğru su akışı hatırı sayılır derecede artacak ve bu da Çanakkale Boğazı ndaki su seviyesinin hissedilir derecede birkaç santimetre artmasına neden olacaktır. Prof. Dr. A. Cemal Saydam a göre (2011)İstanbul ve Marmara Bölgesi nin tamamına yakın bir kısmının uzun vadede susuzluktan ve kokudan tamamen yaşanabilir bir bölge olmaktan çıkması sürpriz değil! Kanal İstanbul, şehircilik ilkelerine göre de tamamen aykırı bir projedir. Proje, halihazırda açıklanmış olan İstanbul 1: ölçekli Çevre Düzeni Planı nda gösterilmemiştir. Fakat bu proje, planlarda belirtilmemesine rağmen, 3.Köprü, kuzeyde yerleşime açılacak iki ayrı kentsel alan ile beraber hayata geçirilmeye çalışıyor. Projenin ilkelere uymaması bir yana, projenin geçtiği hattın yaklaşık ¾ ü orman alanlarından geçmektedir. Kanalın çevresinin de yapılaşmaya açılacağı düşünüldüğünde yaratılacak orman tahribatının ve kanalın hemen yakınında bulunan ve İstanbul için hayati önem arz eden Terkos Gölü nü besleyen yeraltı suları ve su toplama havzalarını da olumsuz yönde etkileyecektir. (Bayrakçı, 2011) Tarihi ve kültürel miras da tehdit altındadır. Sadece Silivri de 1500 hektar alanda 10 adet kentsel ve arkeolojik sit alanı bulunmakta. Bu bölgelerde Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı da mevcut olmadığından bu tarihi mirasın da sessizce yok edilmesi işten bile değil. (Bayrakçı, 2011) Kanal İstanbul Projesi nin çevresine ve 3.köprü ile iki yeni üçer milyon kapasiteli kentlerin inşa edilmesiyle resmi nüfus 20 milyon, gayri resmi nüfus da 30 milyonun üzerine çıkması öngörülmektedir. Bu denli büyük çapta bir nüfus artışını İstanbul un mevcut kapasitesiyle kaldıramayacağı açıkça görülmelidir. Artması öngörülen nüfusa karşın orman ve su alanlarının azalması neticesinde kentin, yakın zamanda bu yoğunluğu kaldıramayacak duruma gelmesi sürpriz olmaz. Çılgın Proje nin Ardındaki Gerçekler Şu ana kadar açıklanan tüm etkilerin, orta ve uzun vadede İstanbul ve Marmara Bölgesi ni yaşanmaz bir bölgeye çevirecek olan bir projede bu kadar ısrar edilmesinin anlamı nedir? 10 milyar dolar ve bazı uzmanlara göre 30 milyar dolara kadar çıkabilecek bir maliyeti olan projede, hem de yanı başında zaten bir boğaz bulunmasına rağmen, neden bu kadar ısrar ediliyor? Mevcut bina stokunun en az 70% inin depreme karşı güçlendirilmesinin aciliyeti, halihazırda mevcut ulaşım sorunları vd. tüm kentsel sorunların çözülebilmesi için kaynak gerekirken bu denli kente ve ekolojiye kalıcı zarar verileceği sayısız bilim insanınca söylenen pahalı bir projenin amacı açıklandığı gibi sadece boğaz trafiğini rahatlatmak olabilir mi? Yazımızın başına geri dönecek olursak, cevabımızın o bölümde gizli olduğu ortaya çıkacaktır lerden itibaren benimsenen neoliberal politikalar sonucu Türkiye de faaliyet göstermek amacıyla birçok küresel şirket faaliyete başladı. Neoliberalizmin getirdikleri değişimlerden biri, belki de en önemlisi, yerelde yayılmak için kullanacağı merkez bir kent seçmesi idi. Türkiye için bu kent İstanbul olarak belirlendi. Bu aşamadan sonra İstanbul artık bir Finans Kenti idi ve FIRE (Finance, Insurance, Real Estate) ın ekonomik alanda etkin olduğu bir kent meydana getirilmeli idi. Küresel şirketlerin sermaye birikimleri devasa olduğundan bu devasa boyuttaki sermayeyi beslemek için de bulunduğu bölgedeki ranttan maksimum derecede doğrudan ya da dolaylı olarak faydalanması gerekliydi. İstanbul da yayılacak bölgeler son derece sınırlı kaldığından kapitalizm yine en sık başvurduğu yola t ekrar başvuruyor, mekanı yeniden üreterek buradan kendi payına rantsağlamanın yoluna gitmek için fırsat kolluyor. Yalnızca 3.Köprünün yapılması neticesinde ortaya çıkan değer kaba bir hesapla 350 milyar dolar civarındadır. Böyle bir değerin Kanal İstanbul düşünüldüğünde kat be kat fazlasının çıkacağı açık. Bu yaratılan rant öylesine büyük rakamlar vadediyor ki hiç kimse bir koyup on almaktan çekinmeyecektir. (Kahraman, 2011) Sonuç Küresel sermayenin ne denli bir tehdit olduğu, yalnızca bu projeden bile rahatlıkla anlaşılabilir. Proje gerçekleştiği takdirde bilim insanlarının açıkladığı üzere, yakın gelecekte kentin kendisini ve yakın çevresini tümüyle imha edebileceğinden rahatlıkla bahsedilirken, sermayenin yalnızca içinde bulunduğu anı, sadece cebine girecek olan paraya bakarak tayin etmesi korkunçtur. Doğduğu günden itibaren bir türlü ayakları üzerine basamayan, yüzyıllardır krizlerle boğuşan ve bu krizlerin faturalarını hep emekçi sınıflara ödeten Kapitalizm, doğası gereği mevcut durumunu değiştirmeyecek ve etkin bir toplumsal baskı olmadıkça yalnızca cebini düşünmeye devam edecektir. Küresel sermayenin çıkarları doğrultusunda yönetilen bir kent değil, bilimsel verilerin ışığında, doğaya zarar vermeyecek yaşanabilir bir kent ve kent planlamasının yapılması toplum yararına olacaktır. Yalnızca belirli zümrelerin çıkarı düşünülüp toplumun geri kalanı yadsınır ise içinde yaşadığımız dünya, hakça yaşanılan bir yer olmaktan çıkacaktır. Sermaye birikimi adına göz yumulan toplum içi adaletsizliğin yanında doğaya verilen zarar da yakın gelecekte geri döndürülemez boyutta erişecektir. Toplumcu ve çevreci politikalar güdülmedikçe elimizdeki yaşam alanı kaybolmaya mahkumdur. Geomatik Müh. Bölümü Öğrencisi, İTÜ KAYNAKÇA 1) Bayrakçı, Bora, Doğayı, İnsanı, Bilimi Yok Sayan Vahşi Proje!, (Bilim ve Gelecek Dergisi 88.sayı, Haziran 2011) 2) Harvey, David, Class StructureandTheTheory of ResidentalDifferantiation, The Urban Experience, (Blackwell, 1992) 3) Kahraman, Tayfun, Doğayı, İnsanı, Bilimi Yok Sayan Vahşi Proje!, (Bilim ve Gelecek Dergisi 88.sayı, Haziran 2011) 4) Kaptan, Hüseyin, Doğayı, İnsanı, Bilimi Yok Sayan Vahşi Proje!, (Bilim ve Gelecek Dergisi 88.sayı, Haziran 2011) 5) Keyder, Çağlar İstanbul Küresel ile Yerel Arasında,(Metis Yayınları, İstanbul, 2000) 6) Marx, Karl Engels, Friedrich, KomünistManifesto ve Hakkında Yazılar, (Yordam Kitap, İstanbul, 2008) 7) Saydam, A. Cemal, Doğayı, İnsanı, Bilimi Yok Sayan Vahşi Proje!, (Bilim ve Gelecek Dergisi 88.sayı, Haziran 2011) 8) Yırtıcı, Hakkı, Sermayenin Yeni Yaşam Alanlarını Yapılandırma Mantığı, Çağdaş Kapitalizmin Mekansal Örgütlenmesi, (İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2009) 9) Kanal İstanbul Projesi Ne Zaman Başlayacak?, (URL:http://www.kanalistanbulprojesi.gen.tr/ne-zamanbaslayacak.html#more-28) 10) TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2010 Dönemi, (URL:http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?tb_id=39&ust_id=11)13 İKK Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği İstanbul İl Koordinasyon Kurulu 19. Dünya İş Sağlığı ve Güvenliği Kongresi - Can Güvenliği, İş Güvencesi İstiyoruz Basın Açıklaması, 12 Eylül 4.Ölüm Yıldönümünde Gülseren Yurttaş Cinayeti ve Yaşanmaya Devam Eden İş Cinayetleri Hakkında Basın Açıklaması, 28 Eylül İnsanca Yaşam İçin Eşit Özgür ve Demokratik Türkiye Mitingi, 8 Ekim İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi Çalışırken Hastalanıyoruz Çalıştayı, 16 Ekim TMMOB 8. Enerji Sempozyumu, Kasım Temel Haklarımızı Gasp Etmeye Çalışan Politikalara Karşı 21 Aralık ta G(ö)revdeydik, 21 Aralık 3. Köprü Yerine Yaşam Platformu Basın Açıklaması, 9 Ocak TMMOB Ücretli Çalışan Mühendis, Mimar ve Şehir Plancıları ve İşsizlik Kurultayı, Şubat 1114 söyleşi HKMO Tarihine Işık Tutanlar Söyleşi Dizisi: Prof. Dr. Onur Gürkan İle Söyleşi (12 Nisan 2011) , yılları arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Jeodezi Anabilim Dalında doçent ve öğretim üyesi olarak çalıştı yılları arasında Milli Savunma Bakanlığı Harita Yüksek Teknik Okulunda yarı zamanlı öğretim üyesi olarak görev yaptı yılları arasında doçent ve öğretim üyesi olarak Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsünde görev yaptı den emekli olduğu 2005 yılına dek profesör ve Anabilim Dalı Başkanı olarak Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsünde görev yaptı. Odamızın birçok çalışmasında aktif görevlerde, aktif katkılarda bulundu. Birlikte çalışmaktan onur duyduğum 10. Harita Kurultayı başkanlığı görevi bunlardan biri. HKM, Jeodezi, Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi Hakem Kurulu üyeliği Prof. Dr. ONUR GÜRKAN - O dönem, Ahmet Yaşayan, Kemal Özden ve ben, üçümüzün Harita Dergisinin ilk üç sayısını çıkardığımız zaman. Yani o, son dergi değil. 12 M.TEVFİK ÖZLÜDEMİR - Değerli hocalarım, sevgili meslektaşlarım; Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası Tarihine Işık Tutanlar Söyleşiler Dizisi kapsamında altıncı kezdir sizlerle buluşuyoruz. Sevgili Onur hocamız bizi kırmadı bugün ve Köy Enstitüleri Deneyimi ve Günümüzde Harita Kadastro Mühendisliği Eğitimi başlıklı bir söyleşiyle bu etkinlik dizimizde yer aldı. Ben, öncelikle Onur hocamızın yaşam öyküsüne ilişkin bilgilendirmede bulunmak istiyorum. Odamızın 268 numaralı üyesi olan Prof. Dr. Onur Gürkan, 26 Haziran 1938 tarihinde Denizli nin Çivril ilçesinde doğdu. İlköğrenimini yılları arasında Çivril 30 Ağustos İlkokulunda, tarihleri arasında da Isparta Gazi İlkokulunda okudu yılları arasında Çivril Ortaokulunda ortaöğrenimini, tarihleri arasında Tapu Kadastro Meslek Lisesinde lise öğrenimini tamamladı yılında Yıldız Teknik Üniversitesi Harita ve Kadastro Mühendisliği Bölümünden mezun oldu. Yüksek lisansını Yıldız Teknik Üniversitesinde tarihleri arasında, doktorasını ise Bonn Üniversitesinde yılları arasında tamamladı yılında, Ankara nın Beypazarı ilçesinde Arazi Kadastrosu Müdürlüğünde kadastro teknisyenliği, yılları arasında İstanbul un Kartal ilçesinde Arazi Kadastrosu Müdürlüğünde kontrol mühendisliği, yılları arasında İstanbul Teknik Okulu Fotogrametri Laboratuarında asistanlık görevlerinde bulundu. Askerlik hizmetini Sarıkamış ta tamamladı yılları arasında Ankara Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünde Elektronik Bilgi İşlem Merkezi Şube Müdürlüğü yaptı yılları arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Jeodezi Anabilim Dalında öğretim görevlisi görevinde bulundu yılları arasında Almanya Bonn Üniversitesinde doktora öğrencisi ve araştırma görevlisi oldu yıllarında Karadeniz Teknik Üniversitesi Jeodezi Anabilim Dalında öğretim görevlisi görevini yürüttü yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri Ohio State Üniversitesi Jeodezi Bölümünde doktora sonrası araştırmalarda bulundu yılları arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Jeodezi Anabilim Dalında öğretim görevlisi oldu. M.TEVFİK ÖZLÜDEMİR - O, özgeçmişinize ilişkin bilgileri toplarken bizim eksikliğimiz, siz de tamamlamış oldunuz. Teşekkür ederiz. Odamızın sürekli teknik bilimsel komisyonlarından Jeodezi Komisyonu ve Afet Komisyonunda da başkanlık görevlerini yürüttü. Bir kız babasıdır. Kendisi, Köy Enstitüleri Deneyimini bizlerle paylaşacak bugün. Kendisinin özel ilgi alanlarından biri olduğunu biliyoruz ve özellikle bu başlıkta bir sunuş yapmasını istedik. Ben, Onur hocamıza söz vermeden önce köy enstitülerine ilişkin kısaca bilgi vermek istiyorum. Köy enstitüleri bundan 71 yıl önce, 17 Nisan 1940 tarihinde kuruldu. Kuruluş kararının alındığı tarih 17 Nisan Çok kısa bir süre sonra 71. yıldönümünü kutlayacağız yılında da kapatıldı. Türkiye için olduğu kadar, uluslararası ölçekte de eğitim-öğretim alanında oldukça özgün ve önemli bir deneyimdi. Açık bulunduğu, faaliyet yürüttükleri 14 yıllık zaman diliminde -ki sayıları 21 di köy enstitülerinin i kadın, ü erkek olmak üzere, toplam köy öğretmeni yetişti köy enstitülerinden. Prof. Dr. ONUR GÜRKAN - Burada bir düzeltme yapayım; hepsi öğretmen değil onların, 1700 küsuru sağlık memuru. M.TEVFİK ÖZLÜDEMİR - Öyle mi? Tamam. Hepimizin yakından tanıdığı, öğretmenlikle yetinmeyip, aynı zamanda ışık saçan, bu ülkenin değerleri konumundaki köy enstitülülerden birkaç isim: Fakir Baykurt, Ümit Kaftancıoğlu, Mehmet Başaran, Mahmut Makal, Dursun Akçam. Sanıyorum Ruhi Su da köy enstitülerinin yetiştirdiği değerlerimiz arasında yer alıyor. Dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel ile dönemin İlköğretim Genel Müdürü olan eğitim bilimci İsmail Hakkı Tonguç, köy enstitülerinin ilk kurucuları olarak yine belleklerimizde yer eden değerlerimiz. Önemli bir deneyimdi; ama bu ülkenin aydınlanmacı girişimlerinden birisi olan köy enstitüleri, ne yazık ki, 1954 yılında kapatıldılar li yıllar, aynı zamanda Türkiye'nin15 söyleşi NATO ya üye olduğu, Türkiye'nin dış borç sarmalına girdiği bir dönemdi. Türkiye'nin modernleşmesinin de kendiliğindenliğe terk edildiği dönemin belki de başlangıç noktasıydı. Ne yazık ki bu süreç devam etmedi. Devam etseydi, bu özgün deneyim, aydınlanmacı bir geleneğin yaratılması açısından hem Türkiye için, hem dünya için önemli bir kaynak olacaktı. Onur hocamız bunu paylaşacak bizimle. Tabii, bir de günümüz harita mühendisliği eğitimine de değinecek. O da üzerinde uzun uzun tartışmamız gereken başlıklardan bir diğeri. Henüz öğrenci almayan, pasif olanlarla birlikte sayısı 20 yi aşan bölümümüz var Türkiye'de yi aşkın öğrenci geçtiğimiz öğrenim döneminde harita mühendisliği, geomatik mühendisliği ve jeodezi-fotogrametri mühendisliği programlarında öğrenime başladılar. Yine planlamadan yoksun bir süreci birlikte yaşıyoruz. Eğitimin içeriği ve eğitime yönelik ne tür bir model ortaya atılması gerektiği konusunu da aslında mesleki tartışma başlıklarımız arasında sayabiliriz. Onur hocamız bu çerçevede de değinmelerde bulunacak. İsteğimizi kırmayıp, bugün bizlerle deneyimlerini, birikimlerini paylaşacağı için kendisine tekrar çok teşekkür ediyorum. Şimdi sözü Onur hocama bırakıyorum. Buyurun hocam. Prof. Dr. ONUR GÜRKAN- Değerli meslektaşlar, değerli konuklar; herkese hoş geldiniz diyorum. Bu sohbet toplantıları dizisinde bana da bir yer verdikleri için İstanbul Şube Yönetim Kuruluna çok çok teşekkür ederim. Hüseyin arkadaşımız bana bir mesaj göndermişti, konuyu benim seçtiğimi sanmış; halbuki konuyu ben seçmedim. Yönetim Kurulunda kim önerdi bilmiyorum; ama sanıyorum Köy Enstitüleri konusunda zırt pırt çıkıp bir şeyler söylemem sonucunda, Gel hoca, eteğindekilerin hepsini dök demek istediler herhalde. O yüzden tekrar tekrar teşekkür ederim. Gerçi Tevfik hoca, harita mühendisliği eğitimi konusunda da bir şeyler söyleyeceğimi ifade etti; ama ben o konuda pek bir şey söyleyeceğimi sanmıyorum. Hep birlikte Köy Enstitülerini biraz konuştuktan sonra birlikte düşünürüz diye düşündüm. Tabii, söyleyecek bazı şeylerim yok değil. Her şeyden önce, iki üniversitenin de jeodezi eğitiminin başlangıcında görev yapmış birisi olarak, günahıyla sevabıyla bu taşın altında elimin olduğunu söyleyebilirim. İyi yönleri de var, kötü yönleri de olabilir. Benim iki kişiye daha teşekkür borcum var, onları da öncelikle belirtmek istiyorum. Diğer arkadaşların hepsi meslektaşım, ama burada iki kişi var ki meslektaşımız değil, benim can dostlarım. Önce bayandan başlayayım; BERİA TOPTAŞ öğretmen, hani denir ya, kara gün dostu diye, kendisi benim kara gün dostumdur. Hep kara günümde yanımda olurdu. Bugün de herhalde, Biraz da neşeli halini göreyim hocanın deyip geldi. Sağ olsun. Öteki konuğumuz, Emre Çapoğlu. Emre, iç mimar ve Yeni Kuşak Köy Enstitüleri Derneğinin İstanbul Şubesi Saymanı. Ama Köy Enstitüleriyle hiçbir ilgisi yokken, Köy Enstitülerine çok meraklı bir arkadaşımız. Burada konuşma yapacağımı kendisine haber vermiştim, Gelip dinlemek isterim hocam dedi. Söyleyeceklerimin büyük bir çoğunluğunu Rotary Kulüp teki bir konuşmamda söylemiştim, sanıyorum kendisi de oradaydı, o yüzden bazı şeyler onun için tekrar olmuş olacak. Burada zamanı benimle paylaşacakları için her ikisine de çok çok teşekkür ediyorum. Tevfik biraz sözünü etti Köy Enstitülerinin. Yakın tarihe baktığımızda bir şeyi açıklıkla görebiliyoruz, Türk toplumu adına istiklal Savaşından sonra bir devrim başlatılmış, bu devrimin sürekliliğinde, devrimi götürmekte olanların karşılarına çıkan en büyük engellerden bir tanesi cehalet. Cehaletin yanı sıra üretim alışkanlığı olmayan bir toplumdan geliyoruz biz, göçebe toplumdan yani doğada var olanı tüketme alışkanlıklarımız genlerimize işlemiş. O nedenle, salt bir eğitim kurumu olarak algılanırsa, Köy Enstitülerine haksızlık edilmiş olunur diye düşünüyorum. Aslında Köy Enstitülerinin başlangıcına bakılırsa Bu eğitim sistemine benzer eğitim sistemleri ta Tanzimat tan beri önerilmiş; ama gerçekleştirilmesi dediğim kişilere nasip olmuş ve herhangi bir yerden kopya alma değil, tümüyle kendi deneyimlerinin sonucu ortaya çıkmış. Kusura bakmasın, biraz önce Tevfik hocayı düzelttim; köy enstitülerinden 17 bin civarında kişi mezun oluyor, bunların belli bir kısmı, 1700 civarında olanı sağlık memuru. Aslında program devam etseydi, başka meslekler de olacaktı; ama kırsal kesime dönük. Köy enstitülerinden 1700 civarında sağlık memuru yetiştirildi dedik ya; çok ilginçtir, 1940 yılında Köy Enstitülerinde bu eğitim başlayana kadar, Cumhuriyet döneminde yetişmiş olan sağlık personeli 300 civarında. Doktor değil, sağlık personeli. Düşünün, Köy Enstitülerinde bu eğitim başlayıncaya kadar, Cumhuriyet dönemi boyunca yetiştirilen sağlık personeli sayısı 300 civarında, ama 14 yıllık Köy Enstitüleri yaşamı boyunca yetiştirilen sağlık personeli sayısı 1700 civarında. Köy enstitüleri olayını bugünün diliyle ifade etmek istersem, şöyle ifade ediyorum: Türkiye Cumhuriyetinin sürdürülebilir kırsal kalkınma projesinin başlangıç noktasıdır. Sürdürülebilir deyiminden de şunu anlıyorum: Kalkınma projelerinin sürdürülebilir olması demek, kendi kaynağını kendisi üretecek demek. Başka taraflardan pompa edilen kaynakla sürdürülebilir bir kalkınma olmaz. Hasan Âli Yücel, köy enstitülerinin mimarı olan Milli Eğitim Bakanı olarak bilinir; ama Köy Enstitüsü kavramının tohumunu atan kişi Saffet Arıkan ismindeki Milli Eğitim Bakanıdır. Bu kişi Ordudan emekli olmuş, generallikten emekli olmuş, tek parti döneminin Milli Eğitim Bakanlığını yaparken görüyor ki eğitime ihtiyaç var. Çünkü o dönem Türkiye'nin yüzde 80 i köyde, kırsal kesimde yaşıyor. Bunlar sağlıksız insanlar; belki abartıyorum ama yüzde i veremli, yüzde i sıtmalı, yüzde u frengili. Dolayısıyla, bu toplumu hareketlendirmek lazım geldiğini düşünüyor. O dönemki okuryazarlık oranını tam olarak bilmiyorum, ama yüzde nin üzerinde olduğunu sanmıyorum. Kafadan atıyorum bu rakamı, belki de çok daha düşüktür o yıllarda lu yılların ortalarından bahsediyorum. Saffet Arıkan şöyle bir öneride bulunuyor Hakkı Tonguç a; tabii, Hakkı Tonguç un beyninde başka çok şeyler var, ama Bakanın bu önerisi ona müthiş güzel geliyor. Saffet Arıkan ona diyor ki, Öğretmen okulları falan devam etsin; ama bu arada eğitmen yetiştirelim. Eğitmenleri ilkokulun birinci, ikinci, üçüncü sınıfında görev yapmak üzere yetiştirelim. Bunları köyden alalım, kısa sayılacak bir eğitim verelim, tarım nasıl yapılır, okuryazarlık nasıl öğretilir, onları öğretelim. Bu şekilde bir eğitmen kursu düzenleyelim. Böylelikle eğitmen kurslarının düzenlenmesine başlanıyor. Eğitmen kurslarının ana karakteristiği şu, biraz önce gerekçesini söyledim: Köyden, askerliğini yapıp köye dönmüş kişilerin içerisinden çavuş olanlardan seçim yapılıyor ve bunlar 8 er, 10 ar kişilik gruplar halinde eğitmen kurslarına alınıyor. Pratik ve uygulama ağırlıklı bir eğitim veriliyor. Okuma-yazma, hesap, yurt bilgisi konularındaki teorik dersler dışındaki derslerin tümü tarlada ve bahçenin içerisinde. Kursun sonlarına doğru bunlara deneme dersi yaptırıyorlar. Her kursta yeterince eğitici olarak öğretmen 1316 söyleşi 14 okulu çıkışlı öğretmen, tarım okulu çıkışlı tarım memuru oluyor. Bir de bunların arasına gezici başöğretmen dahil ediyorlar ve kursların yöneticisi müfettişlerden oluyor, Milli Eğitim Bakanlığının müfettişleri. Bu noktada şunu söyleyeyim: Benim Köy Enstitülerine olan ilgim işte buradan başlıyor. Çünkü rahmetli babam orta dereceli bir tarım okulu mezunu ve sonra bir öğretmen kursuna gitmiş, öğretmen olmuş. Sanıyorum başarılı bir öğretmenken, ilk eğitmen kursuna onu tarım memuru ve öğretmen olarak atıyorlar. Oradaki çalışmasında başarılı olduğu için de, ardından gezici başöğretmen olarak görevlendiriliyor. İlk kurs Eskişehir-Mahmudiye-Çifteler de; Temmuz 1936, öğrencileri Ankara ve Tunceli köylerinden askerden çavuş olarak terhis olan kişilerden seçiyorlar. Bu kurstan mezun olanlara, Ankara nın 79 köyünü 11 bölgeye ayırarak, oralarda staj yaptırıyorlar. Her bölgede 5-6 tane eğitmen var ve bunların her birinin başına da bir gezici başöğretmen koyuyorlar. Tüm bölgeyi denetleyen de bir ilköğretim müfettişi var. Mahmudiye kursunun ilki Temmuz Kasım 1936 da yapılmış. Staj dönemleri Nisan 1937 ye kadar sürmüş. Başarılı sonuçlar alınınca, bu eğitmen kursları yaygınlaştırılmış. Benim toplayabildiğim bilgilere göre de, Eskişehir-Mahmudiye, Kocaeli-Arifiye, Kayseri, Erzincan, Erzurum, Kars, Bursa-Karacabey, Kastamonu-Gölköy, Malatya-Akçadağ, Manisa-Horozköy, Edirne-Kepirtepe, Kırkağaç; buralarda eğitmen kursları açılmış tarihinde de Köy Eğitmenleri Kanunu çıkarılmış. Bu o kadar başarılı bir deney olmuş ki, Bunu geliştirelim demişler; Daha önceden böyle bir proje yok; ancak, biz bunu bu haliyle bırakmayalım, öğretmen okulu biçimine getirelim demişler. Ki ilk Eskişehir-Çifteler dekini öğretmen okulu yapmışlar, sonra İzmir-Kızılçullu da bir öğretmen okulu açmışlar. İsimlerini de Köy Öğretmen Okulu olarak koymuşlar ve ders yılında bunlar eğitime açılmış. Trakya-Kepirtepe ve Gölköy de de 1938 yılında açılmış. 4 tane bunlar. Ardından da tarih ve bilmem kaç sayılı Köy Eğitmen Kursları ve Köy Öğretmen Okullarının Yönetimine Daire Kanun 5 madde halinde çıkartılmış. Köy enstitüleri ise şöyle kurulmuş: 2 yıllık eğitim veren bu 4 öğretmen okulunun artık öğretmen okulu olmak yerine enstitü biçiminde olması öngörülmüş ve Tevfik hocamın sözünü ettiği üzere, 17 Nisan 1940 tarih ve bilmem kaç sayılı Kanunla kurulmuş. Bu Kanunun 1. Maddesi, köy öğretmeni ve köye yarayan diğer meslek erbabını yetiştirmek üzere, tarım işlerine elverişli arazisi bulunan yerlerde Milli Eğitim Bakanlığınca köy enstitülerinin açılmasını öngörüyor. 5 yıllık eğitim; öğrenci kaynağı köy çocukları, köy okulundan mezun olanlar; bitirenlere 20 yıllık bir mecburi hizmet yükleniyor. Gittikleri yerlerde ana görevleri yalnız öğretmenlik değil; okulda geçirdikleri 5 yıllık süre içerisinde -biraz sonra göreceğiz- öğrendikleri üzerinden, tarla, bağbahçe işleri, işlik gibi tesislerde köylüye rehberlik etmek. Devlet, köylülere örnek olsunlar diye, bu öğretmenlere parasız araç-gereç veriyor, tohumluk veriyor, çift hayvanı veriyor, fidan veriyor vesaire. Ayrıca köy sınırları içerisindeki elverişli arazilerde hem kendi geçimini, hem de ders uygulamalarını karşılamaya çalışıyor. Gerçekten çok ilginç bir yöntemle bu başlıyor. Çok ilginç, köy enstitülerine öğretim elemanı yetiştirmede de sınır tanımamışlar. Kaynaklar şunlar: Yüksekokullar var, üniversiteler var, Gazi Eğitim Enstitüsü, öğretmen okulları, ticaret liseleri, orta tarım okulları, köy enstitüleri, yapı usta okulları ve benzerlerinden öğretmen sağlıyorlar. Çifteler, Kızılçullu, Trakya-Kepirtepe ve Dörtköy öğretmen okulları köy enstitülerine dönüştürülüyor böylece. Bundan sonra, aynı yıl, birkaç ay içerisinde Malatya-Akçadağ, Antalya-Aksu da, Samsun-Ladik-Akpınar da, Kocaeli- Arifiye de, Trabzon-Beşikdüzü nde, Kars-Cılavuz da, Adana- Düziçi nde, Isparta-Gönen, Balıkesir-Savaştepe de, Kayseri- Pazarören de 10 tane daha köy enstitüsü açılıyor ve daha sonra bunların sayısı 21 e çıkartılıyor yılında da hem köylünün sorunlarıyla ilgilenip araştırma yapmak, hem de köy enstitülerine öğretmen yetiştirmek üzere Yüksek Köy Enstitüsü kuruluyor Hasanoğlan da yılında eğitim programlarında değişiklik yapılıyor; müdahale edip, Köy Enstitüleri deneyimini inişe almaya başlıyorlar. Bunun gerekçesini biraz sonra söyleyeceğim yılı, köy enstitüleri deneyiminin artık inişe geçtiği dönem. Önce eğitimin ana felsefesi değiştiriliyor ve daha çok ezberci eğitime ağırlık veriliyor. Giderek öğretici öğretmenlerin niteliği farklılaştırılıp, isimleri öğretmen okullarına çevrilip, 1954 yılında da tabelaları indiriliyor. Şimdi biraz da benim serüvenimden bahsedeyim. Babam, Eskişehir-Çifteler de hem eğitmen kursunda, hem köy öğretmen okulunda görev yaparken, 26 Haziran 1938 de ben doğmuşum ve daha 18 günlükken Çivril de trene bindirilip Eskişehir e götürülmüşüm. 2 yaşıma kadar da Eskişehir-Arifiye de ve Çivril de yaşamışım. Daha sonra babamı Çivril de gezici başöğretmenlik yaparken Isparta nın Gönen Köy Enstitüsünün kuruluş aşamasında oraya Ziraat Başı olarak atanıyor ve ben 2 yaşımdayken ailecek Gönen Köy Enstitüsüne taşınmışız, 10 yaşıma gelene kadar da orada yaşadım. Konuşmamda biraz zaman bırakabilmek için küçük bir-iki yorum söyleyeyim. Bir tanesini zaten söyledim; yani Köy Enstitülerini sadece birer eğitim kurumu olarak algılamak yanlış olur diye. İkincisi, bu kırsal kalkınma projesinin ana kaynağı olarak insan gücü görülüyor ve enteresan olan şu ki, bu insan gücünü öylesine bir toplumun içerisindeki taze filizlerden seçiyorlar ki, içinden seçtikleri toplum, biraz önce de söylediğim gibi, pek de sağlıklı bir toplum değil. İnsanların yarıdan fazlası, neredeyse üçte ikisi veremli, ya da sıtmalı falan,ayrıca firengi çok yaygın. Benim kafamdan şöyle bir şey geçiyor: Eğer Köy Enstitüleri 1947 yılındaki tırpana uğramadan kurulduğu andaki ilkelere sadık kalınarak devam etmiş olsaydı, 1956 yılında öğretmensiz köy kalmayacaktı, yıllarında da her köyde Köy Enstitülerinden yetişmiş 5 tane öğretmen olacaktı. Böyle bir toplum düşünün. Yalnız, böyle bir toplum, şu andaki Türk toplumu olmayacaktı; çok farklı olacaktı, doğayı tüketerek yaşayan değil, üreterek mutlu yaşamayı ilke edinmiş bireylerin oluşturduğu bir toplum olacaktı. Köy Enstitülerinde, biraz sonra sunumlarda göreceğiz, bu filizlere, bu genç beyinlere bir şey veriliyordu o okullarda -dolaylı veya bilinçli, tam olarak bilemiyorum- o da şu: Üretirsen mutlusun. Üretmeyi, üretme bilincini öğretiyorlardı, üretmeyi bir bir alışkanlık, bir refleks, bu tutku haline getiriyorlardı; yalnızca öbür dünyayı öğretmiyorlardı. Bu arada, eğitim programlarıyla ilgili bir küçük not okumak istiyorum size yılına kadar sınıfta ders yapılan saat, haftalık ders saati 22 saat arkadaşlar. Bu 22 saatin 4 saati, birinci sınıftan beşinci sınıfa kadar 3 veya 4 saat Türkçe. Tarih 1 veya 2 saat. Coğrafya, birinci, ikinci sınıflarda 2 saat, daha sonra yok. Yurttaşlık bilgisi birer saat. Matematik 4 ve 3 saat. Bunlar teorik dersler. Kimya 2 saat, fizik 1 saat. En çok saati dördüncü ve beşinci sınıfta öğretmenlik bilgisi alıyor. Bu öğretmenlik bilgisi dersinde de şu içerikler var: Toplumbilim, iş eğitimi, çocuk ve iş bilimi, iş eğitimi tarihi, öğretim metodu ve tatbikatlar.17 söyleşi Şimdi, isterseniz şu sunuma geçelim. MEHMET TURCAN - Onur hocam; yalnız, ben bir ekleme yapmak isterim. Prof. Dr. ONUR GÜRKAN - Tabii, buyurun. MEHMET TURCAN - Yıl 1947 dediniz; halbuki değişimin olduğu tarih Prof. Dr. ONUR GÜRKAN yılında programda değişiklik yapılarak, Köy Enstitülerine fiilen müdahale edilmeye başlandı. MEHMET TURCAN - Ama önemli olan seçimlerinden sonraki pozisyon çok önemli. Çünkü o gün Milli Eğitim Bakanı değiştiriliyor ve Başbakanın da değişmesi sonucu, yeni gelen Milli Eğitim Bakanı vasıtasıyla, tamamen sağa dönük bir yaklaşım sonucu Köy Enstitülerini gözden çıkarıyorlar. Prof. Dr. ONUR GÜRKAN - Mehmet; istersen şu sunumu bir izleyelim. Bu sunum, Kemalist bir arkadaşın, sonuna kadar Kemalist bir arkadaşın hazırladığı bazı şeylerden alınmış bazı sözcüklerden oluşuyor. Atatürk le başlamış. Atatürk ün bu sözlerini duymuşsunuzdur, pek çok yerde buna benzer sözler duymuşuzdur; köylüye dönük, köylülerin yaşamlarına, karakterlerine dönük ifadeler. Burada dikkat ederseniz, bu ifadede öne çıkan şey bağımsızlık. Türkiye Cumhuriyetinin ve Atatürk ün, Kemalizm in ana unsurlarından bir tanesi, bağımsızlığı en ön plana çıkartmak. Bağımsız olabilmeniz için de kendi varlığınızla yol almanız, çabalamanız gerekiyor. Bunlar, Nadir Eyinnen ismindeki arkadaşın verdiği bir konferanstan alınmış sözler. Bunlar önemli bence. Biraz önce Mehmet in sözünü ettiği şeye de denk düşüyor. Başarıyla tamamlanan Kurtuluş Savaşımızın ardından Cumhuriyet ilan edilmiş, Kemalist önderlik ülkenin inşası için kolları sıvamıştır. Hedef, çağdaş medeniyetler seviyesine çıkmış yeni bir toplum yaratmaktır. Köylünün özgürleştirilmesi, ağa-şeyh-tarikat üçgeninden kurtarılması, sanayi toplumu yaratmanın olmazsa olmaz koşuludur. (Nadir Evinnen, Konferans Notlarından) Bu da Hasanoğlan Köy Enstitüsünün kuruluş aşamasındaki bir görüntü. Kurtuluş Savaşının ağır yükünü çeken, henüz demokrasiyi yaşatacak güce ve Cumhuriyet yurttaşı niteliğine kavuşamamış olan köylüler, uygar toplumun tüm nimetlerinden yoksundurlar. Cumhuriyetle birlikte girişilen köye hizmet çabaları ya köylünün beklentilerine uymadığı ya da becerilemediği için yarım kalmıştır. Başarı için, köylünün dilinden anlayan yeni bir aydın tipine gereksinim vardır. Bu da köylünün kendi içinden çıkarılabilecektir. İşin püf noktasını ilk yakalayan, kendisi de bir köylü çocuğu olan büyük eğitimcimiz İsmail Hakkı Tonguç tur. Büyük güçlüklerle öğrenim olanağı bulan Tonguç, köy enstitüsü sisteminin hem kuramcısı, hem de kurucusudur. (Nadir Evinnen, Konferans Notlarından) İşte sizin sözünü ettiğiniz değişim; mesela, Tonguç u alıyorlar görevden. Ben bu sunumu Internet ten indirdim.bakarsanız Köy Enstitüleriyle ilgili pek çok bilgi bulabilirsiniz İnternette... Bu çok ilginç: Bizim köyün ne olduğunu evvela büyük alimler, artistler değil, kahramanlar anlayacaklar diyor. Her köyde bir kahraman mezarı olmadıkça, aydın mezarı olmadıkça bu memlekette bir gelişme olmaz diyor. Türk köyü, daha belki yirmi beş yıl alim değil, kahraman isteyecektir. Bataklığı kurutmak, sıtmalıya kinin rejimi yaptırmak, trahomlunun gözüne ilaç damlatmak, okul binasını yapmak, yaralının yarasını sarmak, gebeye çocuğunu doğurtmak, pulluğun nasıl kullanılacağını veya tamir edileceğini öğretmek, bozuk köprüyü yapmak, ıslah edilmiş tohumu tarlaya saçmak, fidan dikerek onu büyütmek ve step köylüsünün dal diye adlandırdığı ağacı hakikaten ağaç haline getirmek; ulemanın (alimin) işi değil, kahraman teknisyenler ordusunun işidir. O (köylü), bu kahramanları kendi içinden yetiştirmeğe mahkum. Bütün felaketlere katlanarak, ıstırabı zehir gibi yutarak çalışan ve başlarının üstünde şereflerle örülü birer taç taşıyan bu kahramanlar köyü dile getirecekler. O zaman yeni sesler duyacağız. Bu seslerden ürkmeden onları dinlemek lazımdır. Köyden yeni renk ve seda getirenleri saygı ile karşılamak gerekir. (Nadir Evinnen, Konferans Notlarından) Bunlar, köy enstitülerinin ilk başlangıcından görüntüler. Statükocu eğitimcilerin direnişlerine rağmen, köy enstitüsü düşü, ilk olarak askerliğini yapmış okur-yazar gençlerden oluşan ve okutman denilen bir grupla hayat bulmaya başlar. Bu grup 1936 yılında Eskişehir in Çifteler Çiftliğinde dört aylık Eğitmen kursundan geçirilip geçici öğretmen olarak Ankara köylerinde görevlendirilir bu 84 okutman başarılı olur. Eğitmen adayları, açılacak köy enstitülerinin ilk binalarını da yaparlar. Kendi köylerine giden eğitmenler, topladıkları çocukları üç yıl okutup mezun ederek yenilerini alıyorlardı. Köy enstitüleri, köylerden toplanan başıkabak yalınayak çocuklarla oluşturuluyordu. Bu çocuklar, enstitünün yorucu işlerini yaparken, çağdaş yöntemler kullanarak kendi yetiştirdikleri ürünlerle daha iyi beslenebiliyor, sanat ve meslek öğreniyorlardı. Her biri için en az bir enstrüman çalmayı öğrenme zorunluluğu vardı. (Nadir Evinnen, Konferans Notlarından) Bu konferansı veren arkadaşımız, eğitmen kurslarını bitirenlerin ismini değiştirmiş, geçici öğretmen demiş. Halbuki bunlara eğitmen deniyordu. MEHMET TURCAN - Burada bir eksik daha var, o da şu: Kesinlikle askerde onbaşı ya da çavuş olanlardan seçiliyordu bu kurslara alınanlar. Yani sadece askerliğini yapmış, okuryazar adamlar değil. Prof. Dr. ONUR GÜRKAN - Evet, değil. Çavuş ya da onbaşı olarak askerliğini yapmış olanlardan seçiyorlardı. Özellikle çavuş olanlardan seçiyorlardı. MEHMET TURCAN - Onbaşı ve çavuş olarak askerlerini yapmış olanlardan akıllı, kendilerine uygun olanları topluyorlardı. Prof. Dr. ONUR GÜRKAN - Yalnız, bunları nasıl seçtiklerini bilmiyorum. MEHMET TURCAN - Tonguç un kitabından okuduğum kadarıyla, bir komisyon şeklinde, mülakata veya deneye tabi tutarak seçiyorlarmış. Prof. Dr. ONUR GÜRKAN - Saffet Arıkan kısa bir zaman sonra Milli Eğitim Bakanlığından ayrılıyor, yerini Hasan Âli Yücel alıyor. Hasan Âli Yücel de yine en büyük destekçisi Köy Enstitülerinin. Siz bunları okurken bir-iki şey söyleyeyim. Tevfik, 1950 tarihini Türkiye'nin NATO ya girmesiyle anlamlandırdı; ama 1950 den önce bazı başka paktlar vardı, Bağdat Paktı vb. gibi. Bugünkü Büyük Ortadoğu Projesinin ağababası projelerdir onlar. 1518 söyleşi 16 Osmanlı feodal toplumunun yerine çağdaş ve sanayi toplumu yaratmayı hedefleyen Cumhuriyet ideolojisi, kişiyi kul olmaktan çıkarıp, özgür yurttaşlar konumuna çıkarmayı hedefler. Cumhuriyet ideolojisine göre toplum ise, ümmet değil özgür yurttaşlar birliğidir. Eğitimde ise hedef, Fikri hür, irfanı (anlayış) hür, vicdanı hür nesiller yetiştirmektir. Bir devrimin sürdürülebilmesi özellikle iki alanda kazandığı başarılarına bağlıdır. Bunların biri hukuk diğeri ise eğitim alanıdır. Bu nedenle Cumhuriyet Devrimini sürdürebilmek ve Türk toplumunu çağdaş medeniyetler seviyesinin üstüne çıkarabilmek için, eskiyen Osmanlı feodal kurumlaşmasının parçalanıp dağıtılması ve yerine yeni kurumlaşmanın yaratılması zorunluydu. Feodalizmin tasfiyesi ancak yeni kurumlaşma ile mümkündü. Feodalizmin tasfiyesi demek ise köylünün özgürleştirilmesi anlamına geliyordu. (Nadir Evinnen, Konferans Notlarından) Burada fark ettiniz herhalde; toprak reformu değil, toprak devrimi diyor. Senin de dikkatini çekti mi Hüseyin? Şu resim gerçekten çok güzel bir resim. Bu kadar çok yazı yok, biraz sonra bitecek, sadece görüntüler olacak. Köylüyü özgürleştirmekten ne anlıyoruz? Hem ekonomik, hem de düşünsel (ideolojik) düzlemde özgürleştirmeyi anlıyoruz. Burada belirleyici olan, yani diğerini de etkileyecek olan olgu ekonomik özgürleşmedir. Ekonomik olarak bağımsızlığı olan bir kesimi düşünsel planda özgürleştirebilirsiniz. Köylüyü tarikat ideolojisinden kurtarabilmek için köylünün, ağanın marabası olmaktan çıkarılması ve toprağın sahibi olması gerekir. Bunun için gerekli olan tek şey Toprak Devrimidir. Bazılarının ifade ettiği gibi toprak reformu değil! Ancak Toprak Devrimini başlatmak ve sürdürebilmek için köylü önderlerine ihtiyaç vardır. Çünkü her devrim kendi öncü kadroları vasıtasıyla yürütülür. Oysa o gün açısından bakıldığında Toprak Devrimi bu öncü kadrolarından yoksundur. Köylüyü örgütlemek için köye gönderilen kentli kadrolar ya köylüyü anlayamadıkları için köylüyle diyalog kuramamakta ya da köydeki sıkıntılara göğüs geremedikleri için köyü bırakıp geri dönmektedirler. Bu sorunun tek bir çözümü kalır. İsmail Hakkı Tonguç un dediği gibi; O (köylü), bu kahramanları kendi içinden yetiştirmeğe mahkumdur. (Nadir Evinnen, Konferans Notlarından) Ne yazık ki o da yarım kaldı. MEHMET TURCAN - Yarım kalan ne? Prof. Dr. ONUR GÜRKAN - Toprak reformu. MEHMET TURCAN - Toprak reformu denilen şey devrim olmadan gerçekleşemezdi. NAİL GÜLER - Toprak reformu sorunu siyasal ayrışmanın temel konularından biridir tek parti döneminde. Bayar ve Menderes lerin bu nedenle, büyük çiftlik ağalarını temsilen yavaş yavaş hareketlendikleri söylenir. Prof. Dr. ONUR GÜRKAN - Evet, doğru. İşte köy enstitüleri böyle bir sürecin ve böyle bir ihtiyacın ürünü olarak ortaya çıkar. Hedefi Toprak Devrimine önderlik edecek yani köylüyü özgürleştirecek- kadrolar yetiştirmektir ve de öyle yapar. Zaten patlama noktasında olan toplumda öylesine çabuk filizlenir ki, toprak ağalarının yanı sıra, devrimden sonra palazlanmaya başlayan Cumhuriyet burjuvazisinin de yüreklerine korku ateşleri düşer. Daha CHP iktidarı döneminde de köy enstitüleri hedefinden saptırılarak öğretmen okullarına çevrilir. Böylece 1950 de iktidarı ele geçiren karşıdevrimcilerin köy enstitülerini tamamen tasfiye etmeleri için zemin hazırlamış olurlar. İşte bu yüzden, dünden bugüne süren köy enstitüleri tartışması, aslında Cumhuriyet Devrimine karşı alınan tutumla aynıdır. Kim ki Atatürk Devrimine karşı çıkmış ve sulandırmıştır, o, köy enstitülerine de karşı çıkmış ve sulandırmıştır. Köy enstitüleri bir nostalji değildir. Köy enstitüleri Cumhuriyet Devriminin dününün, bugünün ve yarınının gerçeğidir. Her kim ki köy enstitülerini dünün bir nostaljisi olarak yad etmek istiyorsa bilin ki köy enstitülerine ve Atatürk Devrimlerine ihanet içindedir. (Nadir Evinnen, Konferans Notlarından) Bu fotoğraf çok ilginç. Kızlarımızı görüyorsunuz. Daha sonra öğretmen olup gidiyorlar. Bunlar da yine köy enstitüsü öğrencilerinin çektirdiği resimler. Burada da yaptıkları işlerden görüntüler var. Görüyorsunuz, tuğlayı kendileri döküyorlar. Göreceğiz, çok ilginç resimler var. Bakın, burada da bu taş yapıyı kendileri yapmışlar. Şu slaytları geçelim de, köy enstitülerindeki eğitimle ilgili konuşacağım. Bakın, taş ocağından çocuklar taş götürüyorlar burada. AHMET AKSOY - Kamyon yok muymuş yahu? Prof. Dr. ONUR GÜRKAN - Yok canım, kamyon ne gezer?! Kamyonu bırak, at arabası bile bulmak büyük bir şansmış. Bakın, burada da yine benzer bir çalışma var; yatakhane binalarını kendileri yapıyorlar. AHMET AKSOY - Dozer de yok. Kazma-kürekle yapıyorlar. Prof. Dr. ONUR GÜRKAN - Kusura bakmayın Ahmet hocam; maalesef, o devirde yok daha. Burada da harç karıyorlar. Bakın, burada da bir kız öğrenci kereste taşıyor bir eşeğin sırtında. Bu resimde de öğrenciler kum eliyorlar. Bu resimde direğe tırmanmışlar, elektrik bağlıyor öğrenciler. Burada da bir kutlama var, ondan bir görüntü. Bu gördüğünüz de bir resim dersi; öğrenciler tarlada oturmuş, önlerinde defterler, resim yapıyorlar. Bu da kayak dersi. Kars-Cılavuz dan bir görüntü. Her yöreye göre kendi şeyleri var. Burada da öğrenciler kendi ekmeklerini yapıyorlar. Burada da yatacakları ranzayı kendileri yapıyorlar. Biz bedava okumuşuz Ahmet hocam. MEHMET TURCAN - Ama orada şöyle bir fark var: Yeni bir okula başladıklarında, eski okulların öğrencileri de gelip orada çalışıyorlar. Yani sırf kendileri yapmıyor. Prof. Dr. ONUR GÜRKAN - Evet, onlar da yardımcı oluyorlar. Zaten oradan mezun olanlar, bu okullarda öğrendikleriyle gittikleri köylerde okul yapıyorlar. Bu da bir hasat resmi. Bu da bir süt sağma dersi; öğrenciler inekten süt sağmayı öğreniyorlar. Burada gördüğünüz üzere, tek tip kıyafet var öğrencilerin üzerinde. Hah, burada duralım. M.TEVFİK ÖZLÜDEMİR - Siz de mi varsınız bu resimde hocam?19 söyleşi Prof. Dr. ONUR GÜRKAN - Hayır, ben yokum burada. Ama şu benim ablam Olcay, şimdi 77 yaşında. Kucağındaki, ağzında emzik olan kız kardeşim Belma; o da şimdi 66 yaşında. AHMET YAŞAYAN - İzmir de yaşıyorlar. Prof. Dr. ONUR GÜRKAN - Evet, İzmir de yaşıyorlar. Şu bayan ablamla yaşıt, benim İngilizce öğretmenimin de eşi oldu daha sonra. Babası doktordu Çivril de. Çok haylazmış, babası demiş ki, Osman hocam; bunu al götür, ne yaparsan yap. O yüzden, okul bitene kadar bizde yattı bu bayan, bizim altıncı kardeşimiz gibiydi. Adı AYGÜL. Bu resmi ablam göndermiş bir yere, oradan bu sunumun içine girmiş. Bu resimde de mandolin çalan, flüt çalan öğrencileri görüyorsunuz. Orada, mezun olmadan önce bir müzik aleti çalmayanı mezun etmiyorlarmış. Bu, çok ilginç bir şeydir. Ben, Almanya ya doktoraya gittiğimde, Bu, sokak tiyatrosu, yeni çıktı dediler; dönem de 1970 li yılların başı. Ama ben biliyorum,ta o dönemde, benim çocukluğumda yapıyorlardı bu sokak tiyatrosunu bizim o okullarımızda, Köy Enstitülerinde. Bu da okullardaki eğlencelerden bir görüntü. Cumartesi akşamları öğretmen, öğrenci toplanır, daha sonra müsamere ve eğlence olurdu. Her hafta cumartesi. Fakat ondan önce forum şeklinde bir şey olurdu; öğrenciler şikayetlerini söylerlerdi. Gerçekten ilginç bir şey bu; şimdi yok öyle bir şey, şimdi üniversitelerde bile öyle bir şey yok. Arkadaşlar; ben, 1953 yılında ortaokulu bitirdiğimde parasız yatılı okul arıyorum. Nerelere başvurmadım ki; parasız yatılı, askeri lise, orası, burası Parasız yatılı okullardan bir tane daha vardı, ben ona başvurmamıştım. Benim ortaokulda çok yakın olduğum bir arkadaşım vardı,sonra birlikte Tapu Kadastro Okuluna geldik,mustafa Uygun Tekin,o ısrarla oraya da başvurmamızı istemişti.ımam Hatip Okulu. O yıllardaki İmam Hatip Okullarının sayısı 7 taneydi.tüm Türkiye de toplam 7 tane,1953 yılında. Biz başvurmamıştık. Daha sonra bu İmam Hatip Okullarının tarihini biraz incelediğimde öğrendim ki, 1925 yılında Türkiye'de farklı yerlere dağılmış 24 tane İmam Hatip Okulu açılmış, ortaokul sonrası için.bizim başvurabileceğimiz tarihlerde İmam Hatip Okullarının şöyle bir özelliği olduğu söylenmişti: Mezunları Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesine girebiliyorlardı -normal meslek okullarının hiçbirisinden üniversiteye girilemiyordu- ve başarılıysalar Diyanet İşleri Başkanlığı burs veriyordu ve orada da başarılıysalar yurtdışına yolluyorlardı. Yurtdışına felsefe ve psikoloji dalında yüksek lisans, doktora yapmak için gönderiliyorlardı. Bunlardan bir tanesi bizim Çivril den Mehmet Karahasan isminde bir beydi. Fransa ya gitmişti. Sanıyorum felsefe tahsil etti. Hasan Âli Yücel in bastırdığı kitaplarda çevirileri vardır, belki hatırlarsınız yılına gelindiğinde, yılları, dikkat edin, Köy Enstitüleri kapatılıyor ya da felsefesi ve şekli tamamen değiştiriliyor, böyle bir eğitim kurumu yok ediliyor, 1960 yılına kadar İmam Hatip Okullarının sayısı 72 ye çıkıyor. Türkiye'nin nasıl bir elle, kiminle, nereden nereye yönlendirilmiş olduğunu bu örnek çok güzel ortaya koyuyor. Bir şey daha söyleyecektim aslında, ama hatırlayamadım. Hah, Köy Enstitülerindeki öğretimle ilgili konuşacaktım. Genelde, 1947 yılına kadar, Köy Enstitülerinde iş içinde eğitim, iş içinde öğretim, üretim içinde eğitim, üretim içinde öğretim yapılıyordu. Bunun uygulamalı eğitimden farkını şöyle anlatırlar: Derler ki, Bir yapı ustası yetiştirecekseniz, bir laboratuarınız olur, tuğla duvar ördürürsünüz; daha sonra, daha harç tazeyken onu yıkarsınız, yenisi gelir, bir daha yaptırırsınız; düzgün yapıyor mu, yapmıyor mu, bakarsınız. Bu, uygulamalı bir duvarcı eğitimi-öğretimi. Ama üretim içinde eğitimde, duvarı ördürürsünüz, çatısını kaplatırsınız, adamı içine oturtursunuz, sen burada oturacaksın dersiniz. Bu ikisinin arasında bir fark var. Birisi öğrenmek amacıyla yapıyor, öbürü içine girip oturmak için yapıyor. Tabii, ben o kadar ayrıntıya giremedim; ama çok ilginçtir, bu gördüğümüz 21 tane köy enstitüsü Türkiye'nin idari yapısıyla pek bağdaşmıyor, ama doğa ile çok iyi bağdaşıyor. Havzalara kurulmuşlar hep. Açın haritaları, köy enstitülerinin olduğu yerlere bakın, hepsi birer tarım havzasıdır, birer tarım havzasının göbeğindedir. Yerleri öyle seçilmiş ve sayılarını daha sonra artırmak gibi bir hedefleri, niyetleri de yok. MEHMET TURCAN - Orada bir yanılman var. İnönü nün hatıralarında da yazar, Tonguç un hatıralarında da yazar; 1943 yılında, İnönü, yanında eşi Mevhibe hanım da olmak üzere, Milli Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel le beraber, Hasanoğlan Köy Enstitüsünün çalışmalarını görmek üzere oraya gidiyor, çok beğeniyor ve Hasan Âli Yücel e, Tonguç a diyor ki: 1 yıl içinde sayıyı 40 a, 2 yıl içinde sayıyı 60 a çıkarabilir misiniz? Hasan Âli Yücel in cevabı şu: Üç şey lazım. Bir, para. İki, mekan. Üç, öğretim elemanı. İnönü diyor ki: Birinciyi ben hallederim, diğer ikisini sizin halletmeniz lazım. Kendi aranızda konuşun, görüşün, iki veya üç gün içinde cevabınızı bana verin. Konuşuyorlar; Hayır, o kadar süre içinde yetiştiremeyiz; bize belli bir süre ver diyorlar. Belli bir süre vermem mümkün değil; ben o zaman, o tarih geldiğinde sizi destekleyemem. Eğer bugün yapabileceğinizi düşünüyorsanız, ben arkanızdayım diyor İnönü. Prof. Dr. ONUR GÜRKAN - İsmet İnönü düşünmüş olabilir; ama benim bildiğim kadarıyla, bu işin başındaki Hakkı Tonguç ve onun arkadaşları böyle bir şey düşünmüyorlardı. Bakın, köy enstitülerinde döner sermaye vardı. Devletin Köy Enstitülerine yaptığı tek şey, genelde arazi vermek, bir de öğretmenlerin aylıklarını karşılamaktı. Önemli olan, üstyapı kurumlarından gelecek destekle olacak okullar değil bunlar, onların planladıkları öyle bir şey değildi. Ama senin sözünü ettiğin olay da yaşanmıştır herhalde. Ben okumadım böyle bir şeyi; ama herhalde böyle bir öneri gelince, Sayıyı artırabilir miyiz? diye düşünmüşlerdir mutlaka. 1720 söyleşi 18 Dikkat ederseniz, Köy Enstitüleri 20 taneydi başlangıçta, 21.inciyi çok daha sonra açtılar. Onların planlamalarına göre, bu 21 köy enstitüsünde yapılacak eğitim-öğretimle, başka hiçbir şeye ihtiyaç olmadan, 1960 yıllarında her köye 5 öğretmen olacaktı. Bunu planlıyorlar, böyle bir eğitim öngörüyorlar. Köy Enstitülerindeki ana unsur, biraz önce sözünü ettiğim gibi, kaynağını kendisi yaratmak. Ben hatırlıyorum, 10 yaşıma kadar oralarda geçti hayatım; yani o eğitim felsefesi değiştiğinde, zaten babam bir-iki yıl sonra oradan ayrıldı. Öğrenciler sınıfta teorik ders olarak haftada 20 saat ders görüyorlardı. Üniversitede bile haftada 20 saat değil, daha fazla. Haftada 20 saat teorik dersler, onun dışında her şey doğa içerisinde, tarla başında, uygulamalı olarak öğrenilirdi. Mesela, Fakir Baykurt un, Bir Köy Enstitülü Delikanlısının Anıları diye bir kitabı vardır. Orada anlattığı şöyle bir olay vardır babamla ilgili; birçok öğretmeniyle ilgili çok şeyler söyler de, babamla ilgili de bazı yargılarını, değerlendirmelerini yazmış. Toprağa krizman yapılacak Krizman şu: 5 sene, 8 sene toprağın ilk 30 santimini, 20 santimini kullanırsınız, daha sonra o toprağı altüst etmeniz lazım, yani 60 santimden itibaren yukarıya çıkartmanız lazım. Babam tarımcı, bunu öğretecek öğrencilere. Diyor ki, Gidin, şu tarlanın krizmanını yapın. Bunlar da akıllılar ya, diyorlar ki, Ne öyle 70 santim kazalım falan; şöyle yukarıdan, santim üstten, kaba kısmından altüst eder geçeriz. Rahmetli babam geliyor, Yaptınız mı? diye soruyor; Yaptık diyorlar.babam alıyor eline beli, beli saplıyor toprağa; bakıyor ki, bel ancak santim kadar derine iniyor, daha fazla değil. Rahmetli babam da güçlü kuvvetli bir adamdı; 1.90 boyunda, 105 kilo, göbeksiz falan, güçlü bir adamdı. Demiş ki, Çocuklar, haydi diyelim beni kandırdınız; ama sonra verimi olmaz bu arazinin. Fakir Baykurt un ifadesi bu, o anlatıyor. Bunun anlamı şu: Yaparak öğreniyorlar, üreterek öğreniyorlar. İsterseniz öbür sunuma da bir bakalım. NAİL GÜLER - 20 dakikalık bir sunum daha var ya hocam, ona bakalım. Prof. Dr. ONUR GÜRKAN - Ama ona geçmeden önce üç tane resim vardı, ona bir bakalım isterseniz. Sağ olsun, Nail bir yerlerden bulmuş bunları; bende olmayan resimler bunlar. NAİL GÜLER - Hocam; biraz önce bahsettiğiniz kitabın son bölümünde vardı bu resimler. Hani Fakir Baykurt un anılarını da yazdığı, Yeni Kuşak Köy Enstitüleri Yayınlarından çıkan kitapta. Prof. Dr. ONUR GÜRKAN - Tamam. Şimdi şu resimdekileri söyleyeyim size. Bu benim annem. Bu, küçük kız kardeşimiz Belma. Şu, Yusuf bey amcanın oğlu Erol. Bu, Atilla. Bu, Cengiz. Bu, benim kardeşim Gürbüz. Muhtemelen şu yandaki de benim; ama resim biraz silik çıktığı için tam seçemiyorum. Bu, Atilla ile Cengiz in annesi -biz abla derdik- Bahar abla. Öteki bayanların isimlerini hatırlayamadım. Bu, 6-7 ailenin oturduğu bir lojmanın merdivenlerinde çekilmiş bir resim. Bu resme bakalım şimdi de. Bu, babam. Bu, benden 8 yaş büyük olan ağabeyim Tuğran. Bu, annem. Ben yokum herhalde bu resimde. Bu resim çekildiğinde henüz yoktum herhalde; olsam da zaten çok küçüktüm. Şu da benim halamın kızı Cemile. Şu resme bakalım bir de. Bu, babam. Çivril de, Köy Enstitüsünden sonra çekilmiş bir resim bu. Bu, ağabeyim Tuğran. Ağabeyim epey büyümüş bu resimde. Bu, babamın Çivril deki arkadaşlarından tarımcı Mehmet bey. Bir pelikan kuşu, nereden gelmiş bilmiyorum, onunla fotoğraf çektiriyorlar. Şu fotoğraf Eskişehir de çekilmiş bir fotoğraf. Ben yokum bu fotoğrafta. Bu, babam. Bu, annem. Bu, teyzemin kızı Aliye ablam. Bu, ağabeyim Tuğran. Şu, şimdi 77 yaşında olan ablam Olcay. Bu resmin altında yazanlar yanlış; burası Çivril Santral Parkı değil. Bu, muhtemelen, büyük bir bina vardı, onun merdivenlerinde çekilmiş olması lazım. Peki, bunu da geçelim ve şu 20 dakikalık sunuma bakalım. Onları da izledikten sonra biraz eğitimle ilgili konuşmaya başlayalım. ( Mandolinli Kız Başlıklı, Köy Enstitüleriyle İlgili Kısa Film Gösterimi) Bu film için de Nail e çok teşekkür ediyorum, o bulup getirdi. Eğitimle ilgili konuşmak için vaktimiz pek kalmadı galiba, ama ben küçük bir şey söylemek istiyorum. Bu Köy Enstitülerindeki eğitim metodolojisiyle ilgili uygulamayı bizim harita mühendisliğine ne kadar uygulayabiliriz, bilmiyorum; ancak, benim hâlâ sürmekte olan bir deneyimim var, onu size söyleyeyim. Köy Enstitülerindeki bu eğitim felsefesinden esinlenilmiş bir deneyim. Boğaziçi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümünün topografya dersleri için idareye şöyle bir talepte bulunduk: Bütün sınavlar bitsin, 4 hafta öğrencileri bize teslim edin, onlarla sabah akşam birlikte olalım dedik. Ben, proje biçiminde 7 tane konu belirledim; bu 7 konuda İnşaat Mühendisliği Bölümü öğrencilerine topografya öğreteceğiz. Ana amacım şuydu: Küçük bir alanın, diyelim ki metrekarelik ya da 1-2 dönümlük bir alanın topografik haritasını yapabilsin, bir yerden bir yere kot getirip götürebilsin, ulaşamadığı yerlerin yüksekliğini ölçebilsin falan. Şöyle bir iş yapıyorduk: Kursun başında öğrencileri 6 şar, 7 şerli gruplara ayırıyoruz. Her grup bu 7 projeyi tamamlamak zorunda. Yeni bir projenin başlıyacağı günün sabahında o proje için lazım olan araç-gereci grup liderine teslim edip grubun o projede ne yapması gerektiğni söylüyoruz ama nasıl yapacaklarını söylemiyoruz.gidiyorlar ellerine verilen araç gereci de kullanarak mevcut bilgileriyle kendilerince uğraşıp,sonuçta bir şekilde birşeyler yapıyorlar. Eh, geometri biliyorlar, ellerinde alet var, gereç var. Ertesi gün sabahleyin, tüm grupları sınıfa alıp derste, ne gibi güçlüklerle karşılaştıklarını soruyoruz ve sonra bu işin haritacı olarak nasıl bir yötemle yapılması gerektiğini söylüyoruz. İkinci günde de bu öğrendikleri yöntemi uygulayarak göre yapıyorlar. Tabii ki ikinci günde her gruptan sorumlu arkadaşlar arazide hem öğrencileri denetliyorlar hem de yötemi doğru uygulamalarına yardımcı oluyorlar... Bu, harita mühendisliğine ne kadar uygulanabilir; ölçme bilgisi derslerinde uygulanabilir mi, uygulanamaz mı, bilmiyorum; ama bana uygulanabilir gibi geliyor. Onun dışındaki derslerde nasıl olur, onu bilemiyorum. Fotogrametrici arkadaşlar var burada; üreterek nasıl öğretiriz fotogrametriyi, üzerinde düşünüp kafa yormak gerekir diye düşünüyorum. Ben, bu konuda eğitimle ilgili fazla bir şey hazırlamadım, birlikte düşünelim diye; ama pek de vaktimiz kalmadı sanıyorum. Arkadaşlar neler düşünürler, bilmiyorum. Ancak, size bir şey söylemek istiyorum: Şöyle bir kitap var. Mehmet; sen bunu gördün mü, bilmiyorum; bu kitap, İsmail Hakkı Tonguç un oğlu Engin Tonguç un yazdığı bir kitap. Engin Tonguç, daha önce de, 70 li yılların başında da bir kitap yazmıştı, Devrim Açısından Köy Enstitüleri ve Tonguç -Ant Yayınları-o da var bende. Ama bu yeni. Yeni Kuşak Köy Enstitüleri Derneğinin İzmir Şubesince yayınlanmış ve bunun bütün işlerini Nail in ağabeyi Rıfat yapıyor. Ben de üç-dört tane vardı, birilerine Daha göster
basında odamız basında odamız basında odamız Ocak/ Dizayn İnfo Dergisinin 9. sayısında "Makina Mühendisleri Odası'na TÜRKAK'tan Akreditasyon Sertifikası" başlıklı haber yayınlandı. 05.02.2005 Oda Başkanı Detaylı Gökyüzündeki milyonlarca yıldızdan biriymiş Çiçekyıldız. Gerçekten de yeni açmış bir çiçek gibi sarı, kırmızı, yeşil renkte ışıklar saçıyormuş
Gökyüzündeki milyonlarca yıldızdan biriymiş Çiçekyıldız. Gerçekten de yeni açmış bir çiçek gibi sarı, kırmızı, yeşil renkte ışıklar saçıyormuş çevresine. Bu adı ona bir kuyrukluyıldız vermiş. Nasıl mı Detaylı İstanbul Tabip Odası ndan Celal Mestcioğlu da konuşmasında işyerlerinde üretim aşamasında bulunan herkesin ortak kavramlarda buluşması gerektiğini, her gün işyerlerinde çeşitli iş kazalarına rastlandığını Detaylı Simge Özer Pınarbaşı
Fiskomar Başarı Hikayesi Fiskomar Gıda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Şirketi Cumhuriyetin ilanından sonra büyük önder Atatürk'ün Fındık başta olmak üzere diğer belli başlı ürünlerimizi ilgilendiren Detaylı Yeni zirvelere doğru, mükemmellikle... İNŞAAT, TAAHHÜT VE MÜHENDİSLİK GÜÇLÜ BAŞLADI GÜCÜNE GÜÇ KATARAK DEVAM EDİYOR! Değerlerimiz Vizyonumuz Mevcut kültür, iş ahlakı ve değerlerini muhafaza ederken, tüm Detaylı Spor Bilimleri Derneği İletişim Ağı
Güvenliğe Açılan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU 13 OCAK 2011 Bu program, Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilmektedir. YENİLİKÇİ YÖNTEMLERLE KAYITLI İSTİHDAMIN Detaylı Organizatör Firma Cebeci Cad. No:54 Akatlar 34335 İstanbul Tel:0212 351 68 48 (pbx) Faks:0212 351 59 33 E-Posta: tculha@grem.com.tr BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ BEŞİKTAŞ KAMPÜSÜ 11-12 Haziran 2008 SUNUM DOSYASI Detaylı TMMOB DANIŞMA KURULU 2. TOPLANTISI YAPILDI
TMMOB DANIŞMA KURULU 2. TOPLANTISI YAPILDI TMMOB Danışma Kurulu 38. Dönem 2. Toplantısı 16 Nisan 2005'te Ankara'da TMMOB çalışmaları üzerine bilgilendirme ve TMMOB çalışmalarının değerlendirilmesi gündemi Detaylı Mart 2010 Otel Piyasası Antalya İstanbul Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy İstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28 Detaylı MALİYE DERGİSİ İÇİNDEKİLER MALİYE DERGİSİ. Ocak - Haziran 2008 Sayı 154
MALİYE DERGİSİ Ocak - Haziran 2008 Sayı 154 Sahibi Maliye Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı Adına Doç.Dr. Ahmet KESİK Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Doç.Dr. Ahmet KESİK MALİYE DERGİSİ İÇİNDEKİLER Yayın Detaylı T.C. MİLLÎ EÐİTİM BAKANLIÐI EÐİTİMİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIÐI KENDİNİ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011 MESLEK SEÇİMİNİN NE KADAR ÖNEMLİ BİR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken Detaylı 21-23 Kasım 2011 Çeşme İzmir www.tgdfgidakongresi.com organizasyon Ceyhun Atıf Kansu Caddesi, 1386. Sokak, No: 8, Kat: 2, 06520 Balgat / Ankara T:+90 312 284 77 78 F:+90 312 284 77 79 Davetlisiniz Ülkemiz Detaylı Ovacık Altın Madeni'ne dava öncesi yargısız infaz!
- 1 8 Konuşmayı Yazıya Dökme El yazının yerini alacak bir aygıt düşü XIX. yüzyılı boyunca çok kişiyi meşgul etmiştir. Değişik tasarım örnekleri görülmekle beraber, daktilo dediğimiz aygıtın satılabilir Detaylı Matematik ve Türkçe Örnek Soru Çözümleri Matematik Testi Örnek Soru Çözümleri 1 Aşağıdaki saatlerden hangisinin akrep ve yelkovanı bir dar açı oluşturur? ) ) ) ) 11 12 1 11 12 1 11 12 1 10 2 10 2 10 2 Detaylı Mart 2010 Proje Hakkında NBŞ sektörünün ana girdisi olan mısırın hasadı, hammadde kalitesi açısından yetiştirilmesi kadar önemli bir süreçtir. Hasat sırasında gerçekleştirilen yanlış uygulamalar sonucunda Detaylı KOBİ'lere AB kapısı. Export2Europe KOBİ'lere yönelik eğitim, danışmanlık ve uluslararası iş geliştirme projesi
MALİYE DERGİSİ ISSN 1300-3623 Temmuz - Aralık 2007, Sayı 153 YAZI DANIŞMA KURULU Prof. Dr. Güneri AKALIN Prof. Dr. Abdurrahman AKDOÐAN Prof. Dr. Figen ALTUÐ Prof. Dr. Engin ATAÇ Prof. Dr. Ömer Faruk BATIREL Detaylı 2014 2015 Eğitim Öğretim Yılı İSTANBUL İLİ İLKOKULLAR ARASI 2. Zeka Oyunları Turnuvası 7 Mart Silence İstanbul Hotel TURNUVA PROGRAMI 09.30-10.00 10.00-10.45 11.00-11.22 11.35-11.58 12.10-12.34 12.50-13.15 Detaylı ÖNSÖZ. Güzel bahar günlerini ve sıcacık anları birlikte paylaşmak dileğiyle
ÖNSÖZ Bilişim Sektörünün değerli çalışanları, sektörümüze katkı sağlayan bilişim dostları, Bilindiği üzere Türkiye Bilişim Derneği, Bilişim Sektörünün gelişmesi amacıyla tam 38 yıldır çalışmalarına aralıksız Detaylı hkm Jeodezi, Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi 2006/2 Sayı 95 www.hkmo.org.tr Orman Dışına Çıkarılan Yerlerle İlgili Öneriler Erdal KÖKTÜRK 1 Özet Türkiye nin toplam alanının (201 992.96 km 2 ) Detaylı İNSAN KAYNAKLARI VE EÐİTİM DAİRE BAŞKANLIÐI
İNSAN KAYNAKLARI VE EÐİTİM DAİRE BAŞKANLIÐI MEMUR PERSONEL ŞUBE MÜDÜRLÜÐÜ GÖREV TANIMI Memur Personel Şube Müdürlüğü, belediyemiz bünyesinde görev yapan memur personelin özlük işlemlerinin sağlıklı bir Detaylı MedYa Kİt / 26 İnsan Kaynakları ve Yönetimi konusunda Türkiye nin ilk dergisi HR Dergİ Human Resources İnsan Kaynakları ve Yönetim Dergisi olarak amacımız, kurulduğumuz günden bu yana değişmedi: Türkiye'de Detaylı Akılcı Çözümler Üretiyoruz Türev Ürünlere İlişkin Eğitimler EÐİTİMİN AMACI Kıyıyı gözden kaybetmeye cesaret edemeyen insan yeni okyanuslar keşfedemez. Andre Gide Bu eğitimde katılımcılara, VOB ürünlerin Detaylı 07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10
TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ VE ISO 9001:2000 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ UYGULAMASI KONULU TOPLANTI YAPILDI GRUP TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ GÖRÜŞMELERİNDE UYUŞMAZLIK YİBİTAŞ - LAFARGE GRUBUNDA KONYA ÇİMENTO SANAYİİ A.Ş. Detaylı Depo Modüllerin Montajı Öncelikle depolarımızı nerelere koyabileceğimizi iyi bilmemiz gerekir.depolarımızı kesinlikle binalarımızda statik açıdan uygun olamayan yerlere koymamalıyız. Çatılar ve balkonlarla Detaylı İlknur Menlik TGDF Kurumsal İletişim Direktörü TGDF 24 sektörel üye dernek Türkiye Gıda ve İçecek Sanayisinin Üretim, İstihdam, İhracat ve ithalatının %95 ni temsil etmekte Food Drink Europe TGDF 2006 Detaylı 1 2 3 4 7 8 9 10 11 12 13 14 16 19 21 23 24 25 26 27 28 30 32 33 37 41 42 44 46 47 48 50 52 54 56 Kurum Kimliği Logo Logo Şube Logoları Logonun Renkli Kullanımı Logonun Siyah-Beyaz Kullanımı Logonun Dişi Detaylı 2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı İSTANBUL İLİ ORTAOKULLAR ARASI "4. AKIL OYUNLARI TURNUVASI" İstanbul İli Ortaokullar Arası 4. Akıl Oyunları Turnuvası, 21 Şubat 2015 tarihinde Özel Sancaktepe Okyanus Koleji Detaylı 15 Tandem Takım Tezgahları ndan İhtiyaca Göre Uyarlanabilen Kitagawa Divizörler Kitagawa firmasının, müşterilerini memnun etmek adına, standartı değiştirmesi yeni bir şey değil. Bu seferki uygulamada, Detaylı 014-015 Eğitim Öğretim Yılı İSTANBUL İLİ ORTAOKULLAR ARASI "7. AKIL OYUNLARI ŞAMPİYONASI" İstanbul İli Ortaokullar Arası 7. Akıl Oyunları Şampiyonası, 18 Nisan 015 tarihinde Özel Sancaktepe Bilfen Ortaokulu Detaylı Toplantı - Seminer ORDU SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI. 01.01.2013 ve 31.12.2013 Döneminde Odamızın Katıldığı Etkinlikler 18.02.
NEDEN KOBİ lerin iş süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için SAP Business One çözümünü seçmelerinin nedeni 011 SAP AG. Tüm hakları saklıdır. SAP Business One müşterileri SAP'ye olan güvenlerini gösteriyor.000+ Detaylı HKMO İstanbul Şubesi Adına Sahibi M. Tevfik Özlüdemir Yazı İşleri Sorumlusu M. Uğur Girişken Yayın Editörü Kerem Halıcıoğlu Yayın Kurulu M. Tevfik Özlüdemir, Mehmet Hışır, M. Uğur Girişken, Tekin Akçapınar, Detaylı Tehlikeli Atık Çözümünde EKOVAR...
3 puanlık sorular 1. Hangi şeklin tam olarak yarısı karalanmıştır? A) B) C) D) 2 Şekilde görüldüğü gibi şemsiyemin üzerinde KANGAROO yazıyor. Aşağıdakilerden hangisi benim şemsiyenin görüntüsü değildir? Detaylı GİRİŞ. Bu anlamda, özellikle az gelişmiş toplumlarda sanayi çağından bilgi
GİRİŞ İnsanoğlu günümüzde dünya tarihinde belki de bilginin en kıymetli olduğu dönemi yaşamaktadır. Çağımızda bilgiye sahip olmanın ya da bilgi kaynağına kolaylıkla ulaşabilmenin önemi her geçen gün artmaktadır. Detaylı 0.2-200m3/saat AISI 304-316
İçindekiler 1. FASİKÜL 1. ÜNİTE: ŞEKİLLER VE SAYILAR Nokta Düzlem ve Düzlemsel Şekiller Geometrik Cisimlerin Yüzleri ve Yüzeyleri Tablo ve Şekil Grafiği Üç Basamaklı Doğal Sayılar Sayıları Karşılaştırma Detaylı SENDİKAMIZDAN HABERLER
SENDİKAMIZDAN HABERLER Sendikamıza Üye İşyerlerinde Çalışanlardan Yılın Verimli İşçisi Ve İşvereni Seçilenlere Törenle Plaketleri Verildi 1988 yılından bu yana Milli Prodüktivite Merkezi (MPM) nce gerçekleştirilen Detaylı HKMO İstanbul Şubesi Adına Sahibi M. Tevfik Özlüdemir Yazı İşleri Sorumlusu Mehmet Hışır Yayın Editörü Kerem Halıcıoğlu Yayın Kurulu Mehmet Yıldırım, M. Tevfik Özlüdemir, Deniz Baş, Hüseyin Çiçek, İ. Ercüment Detaylı ARTIMAGE Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. Orhantepe Mahallesi Sahilyolu Sok. No: 19/A Dragos-Kartal / TURKEY Tel: 0216 399 78 72 Faks: 0216 399 68 02 www.artimage.com.tr Estetiğin betonla dansı... DEKOZEMİN Detaylı www. adana.smmmo.org.tr
4. SINIF COŞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM 3. DİKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan değeri 1,25 olan sorular vardır. 1. Böleni 13 olan bir bölme işleminde kalanların toplamı kaçtır? A) 83 B) 78 C) 91 D) 87 Detaylı MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI AKREDİTE MUAYENE KURULUŞU OLMA SÜRECİNİ BAŞARIYLA TAMAMLAYARAK TÜRKAK TARAFINDAN VERİLEN AKREDİTASYON SERTİFİKASINI ALDI
MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI AKREDİTE MUAYENE KURULUŞU OLMA SÜRECİNİ BAŞARIYLA TAMAMLAYARAK TÜRKAK TARAFINDAN VERİLEN AKREDİTASYON SERTİFİKASINI ALDI TMMOB Makina Mühendisleri Odası Türk Akreditasyon Kurumu Detaylı Türkiye nin teori ile pratiği en iyi birleştiren, iş dünyasının gereksinimlerine en uygun hazırlanan, nda yeni dönem başlıyor. HR DERGİ tarafından 1996 yılından beri düzenlenen bu programı daha önce tamamlayanlar, Detaylı Eğitim Başvuruları Hakkında; -Eğitim katılımcı sayısı ve eğitim tarih değişiklikleri Odamız tarafından belirlenmektedir. -Eğitimlerimizle ilgili tüm güncel bilgiler www.corlutso.org.tr internet adresindeki Detaylı DÜZENLEME KURULU YÜRÜTME KURULU. Sezai ONARAL Sami KAZICI Ünal AYDIN Tayfun BEŞE Nevzat BARAK Yaşar BASKIN Hasan AKTAŞ Abdi ÇALIŞIR
BİRİNCİ DUYURU DÜZENLEME KURULU Değerli Meslektaşlarımız, Yeminli Mali Müşavirler Odaları olarak 8 odanın ortaklaşa ilk defa düzenlediği "I. Yeminli Mali Müşavirlik Denetim ve Tasdik Sempozyumu" 13-17 Detaylı Araştırma Hazırlayan: Ebru Kocamanlar Araştırma Uzman Yardımcısı Gıda Ürünlerinde Ambalajın Satın Alma Davranışına Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açıklamalarına göre dünyada ambalaj kullanımının %30 unu Detaylı Delil Avcıları göreve hazır Emniyet Genel Müdürlüğü, Kriminal Polis Laboratuarı Dairesi Başkanlığı tarafından Bursa İl Emniyet Müdürlüğü Olay Yeri İnceleme ve Kimlik Tespit Şube Müdürlüğü bünyesinde "Olay Detaylı HKMO İstanbul Şubesi Adına Sahibi M. Tevfik Özlüdemir Yazı İşleri Sorumlusu M. Uğur Girişken Yayın Editörü Kerem Halıcıoğlu Adres 19 Mayıs Mahallesi Samanyolu Sok. Onur Apt. No:106 Kat:2 34360 Şişli - Detaylı 01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1
01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1 Düşen Faizler İMKB yi Yılın Zirvesine Çıkardı Merkez Bankası ndan gelen faiz indirimine devam sinyali bono faizini %7.25 e ile yeni dip noktasına çekti. Buna bağlı olarak Detaylı rm o f t a l ip j o l o n ek gıda T a d ı G m için ya ş a i ye Türk u ulusal GIDA TEKNOLOJİ PLATFORMU y a ş a m i ç i n g ı d a Kaynak: 2010 Envanteri (TGDF) Gıda Sektörü 73.722.988 nüfus Hane halkı gıda Detaylı ASKİ 2015 YILI KURUMSAL DURUM VE MALİ BEKLENTİLER RAPORU
T.C. AYDIN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ TEMMUZ 215-1 215 YILI KURUMSAL DURUM VE MALİ BEKLENTİLER RAPORU KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU SUNUŞ 518 Sayılı Kamu Detaylı 17-19 Aralık 2010 Miracle Resort Hotel, Antalya 17-19 Aralık 2010 - Miracle Resort Hotel, Antalya Değerli Meslektaşımız, Kanser tedavisindeki hızlı değişim ve gelişme farklı alanlarda uzmanlaşmış hekimlerin Detaylı düşürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateş Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller:
Ayna-Gazetesi-renksiz-11-06.qxp 26.10.2006 23:39 Seite 2 Çocuklarda Ateş Değerli Ayna okuyucuları, bundan böyle bu sayfada sizleri sağlık konusunda bilgilendireceğim. Atalarımız ne demişti: olmaya devlet Detaylı HKMO İstanbul Şubesi Adına Sahibi M. Tevfik Özlüdemir Yazı İşleri Sorumlusu Mehmet Hışır Yayın Editörü Kerem Halıcıoğlu Yayın Kurulu Mehmet Yıldırım, M. Tevfik Özlüdemir, Deniz Baş, Hüseyin Çiçek, İ. Ercüment Detaylı Kentsel. Mekanın. Üretiminde. Mimarlık. Kentsel. Tasarımın. Rolünü. Yeniden. Tanımlamak:
22 Kentsel Mekanın Üretiminde Mimarlık ve Kentsel Tasarımın Rolünü Yeniden Tanımlamak: Çukurambar örneği* 23 * Temel olarak, kentsel mekan üretim biçimlerinin ilke ve kavramları yirminci yüzyılın başında, Detaylı 3. Çarpımları 24 olan iki sayının toplamı 10 ise, oranları kaçtır? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM
7. SINIF COŞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM DİKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan değeri 1,25 olan sorular vardır. 3. Çarpımları 24 olan iki sayının toplamı 10 ise, oranları kaçtır? 2 1 1 2 A) B) C) D) 3 2 3 Detaylı DENİZ LİSESİ KOMUTANLIÐI Denizcilik tarihin en eski ve en köklü mesleğidir. Bu köklü ve şerefli mesleğin insanlarının eğitimi için ilk adım atacakları Deniz Lisesi, bu güne kadar Türk ve dünya denizcilik Detaylı JMO şube günceleri. adana şube. antalya şube
JMO şube günceleri adana şube 21-22.01.2012 tarihinde şubemiz 9. Olağan Genel Kurulu yapıldı 26.01.2012 tarihinde 9. Dönem Yönetim Kurulu belirlenmiştir 03.02.2012 tarihinde Çukurova Belediye Başkanı Yıldıray Detaylı Mersin İlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yılları Arasındaki Değişiminin Araştırılması
Mersin İlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yılları Arasındaki Değişiminin Araştırılması Ekoloji Cilt: 13 Sayı: 49 25-30, 2003 Halil KUMBUR, Havva Duygu ÖZSOY, Zafer ÖZER Mersin Üniversitesi Detaylı Sessizliktir Her Şeyin Ötesi. Hani, sıradan hayatlar vardır; hüzünle astarlanmış ruhların. sessizliğini akseder suretleri.
Sessizliktir Her Şeyin Ötesi Aldous Huxley Hani, sıradan hayatlar vardır; bir ucu hiçliğe yolcu; hüzünle astarlanmış ruhların sessizliğini akseder suretleri. O suretlerin en dokunaklı sessizliğini, hiçliğini Detaylı KENT KONSEYİ Çevre ve Sağlık Çalışma Grubu GAZİANTEP İLİ HAVA KİRLİLİÐİ DEÐERLENDİRME VE GERİ KAZANILABİLİR AMBALAJ ATIKLARI RAPORU Gaziantep - 2011 GAZİANTEP İLİ HAVA KİRLİLİÐİ DEÐERLENDİRME VE GERİ KAZANILABİLİR Detaylı Geometriye Y olculuk. E Kare, Dikdörtgen ve Üçgen E Açılar E Açıları Ölçme E E E E E. Çevremizdeki Geometri. Geometrik Şekilleri İnceleyelim
NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Şencan ın incelemesinden sonra daha da geliştirilerek son halini alacaktır. Zaman kaybı olmaması için büyük ölçüde- tamamlanmış olan bu bölüm web e konmuştur. Detaylı Ayrıcalıklı bir coğrafyanın sağladığı doğal güzellikle ve tarihsel zenginliklerle bezenmiş İstanbul un son yıllarda maruz kaldığı plansız girişimler sonucu, anılan değerlerinin kısmen maskelenmiş kısmen Detaylı Romalılar Mektubu Kursu Doğrulukla Donatılmak
Romalılar Mektubu Kursu Doğrulukla Donatılmak Ders 10, Romalılar Mektubu, Onuncu bölüm «Tanrı nın Mesih e iman yoluyla insanı doğruluğa eriştirmesi» A. Romalılar Mektubu nun onuncu bölümünü okuyun. Özellikle Detaylı İçindekiler Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası Ankara Şube'nin ücretsiz yayınıdır. HKMO Ankara Şubesi Adına Sahibi Doç.Dr. Halil Akdeniz Yazı İşleri Müdürü Atakan Sert Genel Yayın Yönetmeni Hüseyin Detaylı Mudurnu markasının satışa çıkması, bize bir ikramdı.. Mudurnu Piliç Yönetim Kurulu Başkanı Zuhal Daştan:
109. Sayı www.performansgazetesi.net performans@performansgazetesi.net Mudurnu Piliç Yönetim Kurulu Başkanı Zuhal Daştan: Mudurnu markasının satışa çıkması, bize bir ikramdı.. 8 Mudurnu Piliç Yönetim Kurulu Detaylı Kullanma Kılavuzu Yoğuşmali Duvar Tipi Kazan Logamax plus GB112-11/19/23 K Lütfen saklayın
720 90-02/00 TR (TR) Kullanma Kılavuzu Yoğuşmali Duvar Tipi Kazan Logamax plus GB2-/9/23 K Lütfen saklayın Kullanma Kılavuzu Sayın Müşterimiz, Buderus Yoğuşmali Duvar Tipi Kazan Logamax plus GB2-/9/23 Detaylı 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında kurulan ULUTEK TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGESİ, Uludağ Üniversitesi Görükle Kampüsü içerisinde 471.000 m2 alanda hizmet vermektedir. 2006 yılında Detaylı Sanayici ve İşadamları Derneği www.tutevsiad.org BİRLİKTEN KUVVET DOÐDU TÜRK-ÇİN EKONOMİK VE TİCARİ İŞBİRLİÐİ FORUMU NDA BİZDE TÜTEVSİAD OLARAK YERİMİZİ ALDIK T.C. Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 8-11 Detaylı 3T, metal işleme sektöründe marka fuarlar arasında 3T Uluslararası Metal İşleme, Kalıp, Otomasyon Teknolojileri ve Yan Sanayi Ürünleri Fuarı 15-18 Mayıs 2008 tarihleri arasında İzmir Kültürpark Uluslararası Detaylı Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayın Makina Üreticisi,
Yargıtay Kararları T.C Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETİ : ALT İŞVEREN - ÇALIŞTIRACAK İŞÇİ SAYISI Davalı şirketin aynı il veya diğer illerde başka işyerinin Detaylı ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL KİMLİK KILAVUZU ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ 2006
KURUMSAL KİMLİK KILAVUZU GİRİŞ KURUMSAL KİMLİK HAKKINDA Adıyaman Üniversitesinin misyon ve vizyonuna uygun kurumsal kimlik çalışması bu dökümanda detaylandırılarak sunulmuştur. Kurumsal kimlik oluşturulurken, Detaylı TMMOB HARİTA VE KADASTRO MÜHENDİSLERİ ODASI İSTANBUL ŞUBESİ İMAR PLANI UYGULAMALARI PANELİ 5 Kasım 2009 Ocak /2010 ------------------ İstanbul Yayın Adı : İmar Planı Uygulamaları Paneli ISBN: 978-9944-89-874-4 Detaylı T.C. MİLLÎ EÐİTİM BAKANLIÐI EÐİTİMİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIÐI HANGİ OKULDA OKUMAK İSTEDİÐİNE KARAR VERDİN Mİ? Genel Liseler Fen Liseleri Sosyal Bilimler Anadolu Spor Güzel Sanatlar Askeri Detaylı ŞUBELERİMİZDEN ADANA. Ankara'da 8 Ekim 2005'te gerçekleştirilen TMMOB Mitingine Şube olarak katılım sağladık.
ADANA Şubemiz tarafından 2-4 Eylül, 28-30 Ekim ve 18-20 Kasım 2005 tarihleri arasında üç ayrı HACCP Eğitimi gerçekleştirildi. Kursu başarıyla tamamlayan katılımcılara eğitim sonunda belge verildi. Şube Detaylı Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)
Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de Detaylı haber TMMOB ESKİŞEHİR KENT SEMPOZYUMU GERÇEKLEŞTİRİLDİ Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Eskişehir İl
ESKİŞEHİR KENT SEMPOZYUMU GERÇEKLEŞTİRİLDİ Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Eskişehir İl Koordinasyon Kurulu nun düzenlemiş olduğu ESKİŞEHİR KENT SEMPOZYUMU 28-2 Şubat tarihinde Eskişehir Anemon Detaylı hkm Jeodezi, Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi 2007/2 Sayı 97 www.hkmo.org.tr Deprem ve Kentsel Dönüşüm İlişkileri Erol KÖKTÜRK 1, Erdal KÖKTÜRK 2 Özet İstanbul da, gelecek otuz yıl içinde, büyük Detaylı KAMU MALİYESİ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarına ilişkin bilgiler aşağıdaki bölümlerde yer almıştır. KONSOLİDE BÜTÇE İLE İLGİLİ ORANLAR (Yüzde)
TÜHİS İş Hukuku ve İktisat Dergisi Cilt : 23, Sayı : 2-3 Kasım 2010 - Şubat 2011 SENDİKAMIZDAN HABERLER İL ÖZEL İDARELERİNDE TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ UYGULAMALARI SEMİNERİ YAPILDI Üyemiz İl Özel İdareleri Genel Detaylı 2017 © DocPlayer.biz.tr Gizlilik Politikası | Hizmet koşulları | Geri bildirim