Ana Sayfa Eğitim Kimya Siyanür Nedir?Siyanürün İnsan Sağlığına Etkileri Nelerdir?
Siyanür öldürücü olabilen hızlı etkili zehirdir. Birinci Dünya Savaşı’nda ilk kez kimyasal silah olarak kullanılmıştır. Doğada ve sıkça yediğimiz, kullandığımız ürünlerde düşük seviyelerde siyanür bulunur. Siyanür bazı bakteri, mantar ve alglerle üreyebilir. Siyanür ayrıca sigara dumanında, araç egzozunda, ıspanak, badem, bazı fasulye çeşitlerinde, meyve çekirdeklerinde bulunur.
Siyanürün Özellikleri Nelerdir?
Siyanürün birkaç kimyasal formu vardır. Hidrojen siyanür oda sıcaklığında soluk mavi veya renksiz bir sıvıdır ve daha yüksek sıcaklıklarda renksiz bir gazdır. Acı badem kokusuna benzeyen bir kokuya sahiptir. Sodyum siyanür ve potasyum siyanür, acı badem benzeri bir kokuya sahip olabilen beyaz tozlardır. Siyanojenler adı verilen diğer kimyasallar siyanürler oluşturabilir. Siyanojen klorür havadan ağır olan ve keskin bir kokusu olan renksiz, sıvılaştırılmış gazdır. Bazı siyanid bileşikleri karakteristik bir kokuya sahipken, siyanür olup olmadığını anlamak için koku iyi bir yol değildir. Bazı insanlar siyanür kokusu alamazken, diğer insanlar ilk başta koklayabilir, ancak daha sonra kokuya alışırlar.
Siyanürler Nerede ve Nasıl Kullanılır?
Tarihsel olarak, hidrojen siyanür kimyasal bir silah olarak kullanılmıştır. Siyanür ve siyanür içeren bileşikler pestisit ve fumigantlarda, plastiklerde, galvanik, foto geliştirme ve madencilikte kullanılır. Boya ve ilaç şirketleri de siyanür kullanmaktadırlar. Demir-çelik üretimi, kimya endüstrisi ve atık su arıtma gibi bazı endüstriyel işlemler siyanür üretebilir. Suyun klorlanması sırasında düşük seviyelerde siyanojen klorür üretilebilir.
İnsanlar Siyanüre Nasıl Maruz Kalabilir?
İnsanlar günlük yaşamlarında yiyeceklerden, sigaradan ve diğer kaynaklardan düşük miktarda siyanüre maruz kalabilirler. Siyanür içeren yiyeceklerin yenilmesi veya içilmesi sağlık etkilerine neden olabilir. Siyanür gazının, özellikle zayıf havalandırılan bir alanda solunması, zarar verme potansiyeli en yüksek olanıdır. Siyanüre karşı ölümcül maruz kalma sadece kazalardan veya kasıtlı davranışlardan kaynaklanmaktadır.
Siyanür Vücuda Nasıl Etki Eder?
Maruz kaldıktan sonra, siyanür hızla kan dolaşımına girer. Vücut küçük miktarlardaki siyanürü büyük miktarlardan farklı şekilde işler. Küçük dozlarda vücuttaki siyanür, daha az zararlı olan ve idrarla atılan tiyosiyanat olarak değiştirilebilir. Vücutta, az miktarda siyanür, sağlıklı sinir ve kırmızı kan hücrelerinin korunmasına yardımcı olan B12 vitamini oluşturmak için başka bir kimyasal madde ile de birleşebilir. Büyük dozlarda, vücudun siyanürü tiyosiyanatta değiştirme kabiliyeti çok etkilenir. Büyük dozlarda siyanür, hücrelerin oksijen kullanmasını önler ve sonunda bu hücreler ölür. Kalp, solunum sistemi ve merkezi sinir sistemi siyanür zehirlenmelerine daha duyarlıdır.
Siyanür Zehirlenmesinin Belirtileri Nelerdir?
Yüksek seviyede siyanüre maruz kalındığında, belirtiler saniye ile dakikalar arasında başlayabilir. Bu tür maruziyetlerin bazı işaret ve belirtileri şunlardır:
Sağlığa etkilerinin ciddiyeti maruz kalma yoluna ve süresine, doza ve siyanür formuna bağlıdır.
Önceki İçerikKaraciğer Yağlanmasının Sebebi ve Kaçınılması Gereken Yiyecekler
Sonraki İçerikOtomobilin İlk Mucidi,Karl Friedrich Benz Kimdir?