MUALLİM – Tevfik Fikret Özel Sayısı / MUALLİM – Nüsha-i Mahsûsa | Bizim Semaver
Eklenme Tarihi: 15 Ocak 2016, Cuma 23:42 - Son Güncelleme: 15 Ocak 2016 Cuma, 23:42
MUALLİM – Tevfik Fikret Özel Sayısı / MUALLİM – Nüsha-i Mahsûsa
Tevfik Fikret’in ardından dostlarının kaleminden dökülen yazılar yıllar sonra yeniden okuyucuyla buluştu! MUALLİM – Tevfik Fikret Özel Sayısı / MUALLİM – Nüsha-i Mahsûsa Tıpkıbasım – Çeviriyazı TEVFİK FİKRET Asıl adı Mehmed Tevfik olan Tevfik Fikret, 24 Aralık 1867 tarihinde İstanbul’da Aksaray’da dünyaya gelir. Babası Hariciye Kalemi’nde memurluk ve Anadolu’da çeşitli vilâyetlerde mutasarrıflık yapan aslen Çankırılı […]
Tevfik Fikret’in ardından dostlarının kaleminden dökülen yazılar yıllar sonra yeniden okuyucuyla buluştu!
Tıpkıbasım – Çeviriyazı
Asıl adı Mehmed Tevfik olan Tevfik Fikret, 24 Aralık 1867 tarihinde İstanbul’da Aksaray’da dünyaya gelir. Babası Hariciye Kalemi’nde memurluk ve Anadolu’da çeşitli vilâyetlerde mutasarrıflık yapan aslen Çankırılı Hüseyin Efendi, annesi ise Sakız Adası Rumlarından ihtidâ etmiş Hüsrev Bey’in kızı Hatice Refia Hanım’dır.
İlk öğrenimine Aksaray’da Mahmudiye Valide Rüşdiyesi’nde başlayan Tevfik Fikret, daha sonra Mekteb-i Sultânî’ye (Galatasaray Lisesi) gönderilir. 1879 yılında annesi vefat eder. Galatasaray’da, devrin tanınmış edebî şahsiyetlerinden Muallim Feyzi, Muallim Nâci ve Recâizâde Ekrem değişik sınıflarda hocaları olur. Edebiyata ve özellikle şiire karşı yeteneği bu yıllarda ortaya çıkan Tevfik Fikret’in, hocalarının da teşvikiyle yazdığı ilk şiirleri tamamen divan şiiri tarzındadır. 1888 yılında Galatasaray Sultanîsi’nden birincilikle mezun olduktan sonra, aynı yıl önce Bâbıâli Hâriciye Odası’nda çalışmaya başlar, fakat bir süre sonra bu memuriyetten ayrılarak Sadâret Mektubî Kalemi’ne girer; ancak verilen maaşı az bularak buradan da ayrılır ve tekrar eski memuriyetine geri döner (1889). Memuriyet hayatı 1892 yılına kadar devam eden Fikret, aynı zamanda, Gedikpaşa’daki Ticaret Mektebi’nde Fransızca ve güzel yazı (hüsn-i hat) dersleri de vermektedir.
1890 yılında, dayısı Mustafa Bey’in kızı Nâzıma Hanım’la evlenir. 1894’te, arkadaşlarıyla Ma’lûmât dergisini çıkarmaya başlar; burada şiirlerini ve tercümelerini yayımlar. Aynı yıl, Mekteb-i Sultanî’de açılan Türkçe muallimliği imtihanını kazanarak bu okula hoca olur; ancak hükümetin bütçe dengesi dolayısıyla memur maaşlarında belli oranda bir kesintiye gitmesi üzerine, buradan da istifa eder. Bir süre sonra, bu sefer kısa bir ara ile ömrünün sonuna kadar sürdüreceği Robert Kolej’de Türkçe hocalığına başlar. Haziran 1895’te, Halûk adını verdiği oğlu dünyaya gelir. Recâizâde Ekrem, Tevfik Fikret’i Servet-i Fünûn dergisinin başına geçmeye ikna eder. Servet-i Fünûn Tevfik Fikret’in yönetimi altında Şubat 1896 tarihli 256. sayısından itibaren edebiyatta ve özellikle şiirde yenilikler gerçekleştirmek isteyen gençlerin bir araya toplandığı bir edebiyat mahfili hüviyeti kazanır. İdarî bir mesele dolayısıyla Ahmed İhsan’la aralarının açılması üzerine, 1901 yılında Tevfik Fikret de dergiyi tamamen terk eder.
Tevfik Fikret 1905 yılında kısa aralıklarla arka arkaya babası ile kız kardeşini kaybeder. Aynı yıl, babasından kalan ve içinde doğup büyüdüğü Aksaray’daki konağı satarak Rumelihisarı’nda Robert Kolej yakınlarında, planlarını kendisinin çizdiği ve Âşiyan adını verdiği evi inşa ettirir. Bu tarihten sonra burada bir nevi inzivaya çekilir. 24 Temmuz 1908’de II. Meşrutiyet’in ilânı üzerine inzivadan çıkar. Hüseyin Cahid ve Hüseyin Kâzım’la birlikte, adını kendisinin koyduğu Tanin gazetesini yayımlamaya başlar. Mekteb-i Sultânî’ye müdür olur. Yapmış olduğu yenilikler, menfaatleri zedelenen bazı kişiler tarafından aleyhinde bazı dedikoduların çıkmasına yol açınca müdürlükten istifa eder, ancak Maarif Nâzırı Abdurrahman Şeref’in ısrarlı ricası üzerine bir süre daha görevine devam eder. Fakat 31 Mart Vak’ası’ndan sonra okul müdürlüğünden ayrılır ve tekrar Robert Kolej’deki hocalığa geri döner. 1910 yılında Dârülfünun ve Dârülmuallimîn’deki görevlerini de bırakır.
Uzun süredir şeker hastası olduğu anlaşılan Tevfik Fikret, zamanında teşhis ve tedavi edilmediği, ayrıca herhangi bir ilaç kullanmadığı için, 1915 yılı başlarında âniden yatağa düşer. Yapılan bütün müdahalelere rağmen kurtarılamayarak 18-19 Ağustos gecesi hayata gözlerini yumar. Cenazesi önce aile mezarlığının bulunduğu Eyüp Sultan’a gömülür, ancak vasiyeti dolayısıyla daha sonra mezarı, 1961 yılında İstanbul Belediyesi tarafından Edebiyat-ı Cedîde Müzesi haline getirilen Âşiyan’ın bahçesine nakledilir.
(ÇAĞRI PUBLISHING / ÇAĞRI VERLAG)
Adres: Binbirdirek Mah. Klodfarer Cad. Binbirdirek Meydanı
Sokak İletişim Han No: 3 Kat: 1 Daire: 8 34122
Sultanahmet – Fatih – İstanbul – Türkiye
Tel: (0212) 516 20 80 Fax: (0212) 516 20 82