Download "KPSS MUHASEBE. Banka ve Kurum Sınavları için. Şerafettin ÖZIŞIK"
1 KPSS MUHASEBE Banka ve Kurum Sınavları için Şerafettin ÖZIŞIK
2 YAYIN NO: 478 KPSS MUHASEBE Şerafettin ÖZIŞIK ISBN BASKI - İSTANBUL, ŞUBAT 2015 ON İKİ LEVHA YAYINCILIK A. Ş. Adres : Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sokak No: 6A Şişli / İSTANBUL Telefon : (212) Faks : (212) Web : E-Posta : : facebook.com/onikilevha : twitter.com/onikilevha Baskı/Cilt ASSUM Basım ve Mücellit Davutpaşa Cad. Güven Sanayi Sitesi B Blok Zeytinburnu / İstanbul Tel: (212) Sertifika No: 30847
3 Şerafettin ÖZIŞIK KPSS MUHASEBE BANKA VE KURUM SINAVLARI İÇİN
4 Şerafettin ÖZIŞIK 1962 yılında Sivas ın Yıldızeli ilçesine bağlı Şeyhhalil Köyü nde doğdu. İlkokulu kendi köyünde, ortaokulu Sivas ın Yavu Ortaokulu nda, liseyi de Turhal da bitirdi. Ankara Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Muhasebe - İşletme ana bilim dalından 1984 yılında mezun oldu yılları arasında Samsun Ticaret Meslek Lisesi nde öğretmenlik ve yöneticilik yaptı. Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi öğrencileri için Ondokuz Mayıs Üniversitesi bünyesinde verilen danışmanlık hizmetlerinde; Finansal Muhasebe, Maliyet Muhasebesi ve Muhasebe Denetimi derslerinde danışmanlık yaptı yılında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Samsun Meslek Yüksekokulu na Öğretim Görevlisi olarak geçiş yaptı. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları bölümünde Finansal Muhasebe, Maliyet Muhasebesi, Finansal Tablolar Analizi, Dış Ticaret İşlemleri ve Muhasebesi ile Gümrük mevzuatı derslerini okuttu sayılı yasanın Öğretim Üyesi ve Öğretim Görevlilerine tanıdığı haklardan yararlanarak; Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ruhsatını aldı. Samsun Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası nın üyesi olarak; Eğitim Komisyonunca meslek mensuplarına yönelik olarak düzenlenen eğitim faaliyetlerinde Meslek Hukuku ile ilgili konularda seminerler verdi yılında Ondokuz Mayıs Üniversitesi nden emekli olan Özışık, 2011 yılında SPK Bağımsız Denetim Lisansını alarak İstanbul da faaliyet gösteren bir Bağımsız Denetim Şirketinde Kıdemli Denetçi olarak bir süre görev yaptı yılından itibaren İstanbul da faaliyet gösteren ve Türkiye çapında isim yapmış dershanelerin SMMM ve KPSS Alan gruplarında Meslek Hukuku, Denetim ve Muhasebe derslerini okutmaya başladı. Bu kitapla birlikte, SMMM Staja Giriş Çözümlü Soru Bankası ile Gümrük Müşavirliği ve Gümrük Müşavir Yardımcılığı Sınavlarına Hazırlık adlı kitapları da XII Levha Yayınları ndan çıktı. Şerafettin Özışık, evli ve 2 çocuk babasıdır.
5 ÖNSÖZ Muhasebe, KPSS Alan (A) derslerinden sınava girenlerin en çok zorlandığı, başarının da en düşük olduğu derslerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Son 10 yıla ait istatistikî bilgilere göre, muhasebe dersindeki başarı en fazla 3-4 soruyu geçmemektedir. Bu eser, KPSS A dan sınava gireceklerin yanı sıra Banka ve Kurum sınavlarına hazırlanan adayların da ihtiyaç duyduğu bilgileri kapsamaktadır. Şu bir gerçek ki, gençlerimizin büyük çoğunluğu lisans öğrenimleri sırasında özellikle finansal muhasebeyi tam olarak kavrayamamaktadır. Finansal muhasebeyi tam olarak kavrayamayan bir kişi; Türkiye Muhasebe Standartları (TMS), Şirketler Muhasebesi, Maliyet Muhasebesi ve Finansal (Mali) Tablolar Analizi derslerinden de başarılı olamamaktadır. Muhasebe başlığı altında sorulan soruların büyük bir bölümü finansal muhasebeden geldiği için, bu kitapta finansal muhasebe konularına ayrılan yer de buna paralel olarak geniş tutulmuştur. Finansal Muhasebe ile ilgili bölümde önce genel bilgiler verilmiş, devamında da Bilanço ve Gelir Tablosu hesapları ayrı ayrı incelenmiştir. Hesaplar tanıtılırken de sade bir dil kullanmaya, konunun önemine göre de yeterli sayıda örnek verilmeye özen gösterilmiştir. Bu kitapta; Finansal Muhasebe Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) Şirketler Muhasebesi Maliyet Muhasebesi Finansal (Mali) Tablolar Analizi Denetim ve Ticari Matematik konuları yer almaktadır. İlk 6 bölüm; önce konu anlatımı, devamında da sorular ve çözümlü cevapları verilerek işlenmiştir. Son bölüm olan Ticari Matematik bölümü de, basitten zora doğru soru çözerek kavratılmaya çalışılmıştır. Kitabın sayfa tasarımını büyük bir dikkat ve özenle yapan Sayın Tansel Özgülgün e en içten teşekkürlerimi sunarken; konu anlatımlı, soru çözümlü formatında hazırlanan bu eserin muhasebeden sınava girecek olan tüm adaylara faydalı olmasını diliyorum. Şerafettin ÖZIŞIK
7 İÇİNDEKİLER FİNANSAL MUHASEBE GENEL BİLGİLER...1 MUHASEBENİN TEMEL KAVRAMLARI...2 MUHASEBECİLİK MESLEĞİ...11 MUHASEBE SÜRECİ...13 FİNANSAL DURUM VE FİNANSAL PERFORMANS...14 FİNANSAL TABLOLARIN SUNULUŞU...17 Gelir Tablosu...19 Bilanço...21 BİLANÇO HESAPLARI...23 I - DÖNEN VARLIKLAR...23 Hazır Değerler...23 Menkul Kıymetler...32 Ticari Alacaklar...36 Diğer Alacaklar...41 Stoklar...48 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri...63 Gelecek Aylara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları...65 Diğer Dönen Varlıklar...67 II - DURAN VARLIKLAR...74 Ticari Alacaklar...74 Diğer Alacaklar...80 Mali Duran Varlıklar...89 Maddi Duran Varlıklar...96 Maddi Olmayan Duran Varlıklar Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar Gelecek Yıllara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları Diğer Duran Varlıklar III - KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR Mali Borçlar Ticari Borçlar Diğer Borçlar...125
8 VIII Alınan Avanslar Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hak Edişleri Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler Borç ve Gider Karşılıkları Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları Diğer Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar IV - UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR Mali Borçlar Ticari Borçlar Diğer Borçlar Alınan Avanslar Borç ve Gider Karşılıkları Gelecek Yıllara Ait Gelirler Ve Gider Tahakkukları Diğer Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar V - ÖZ KAYNAKLAR Ödenmiş Sermaye Sermaye Yedekleri Kar Yedekleri Geçmiş Yıllar Karları Dönem Net Karı (Zararı) VI - GELİR TABLOSU HESAPLARI Brüt Satışlar Satış İndirimleri (-) Satışların Maliyeti (-) Faaliyet Giderleri (-) Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar (-) Finansman Giderleri (-) Olağan Dışı Gelir ve Karlar Olağan Dışı Gider ve Zararlar (-) Dönem Net Karı veya Zararı FİNANSAL MUHASEBE SORULAR FİNANSAL MUHASEBE CEVAPLAR
9 IX TÜRKİYE MUHASEBE STANDARTLARI ( TMS ) TMS nin Amacı TEMEL KAVRAMLAR FİNANSAL TABLOLARIN NİTELİKSEL ÖZELLİKLERİ FİNANSAL TABLOLARIN DEĞERLEME ESASLARI Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar Bilanço Tarihinden Sonraki Olaylar İnşaat Sözleşmeleri Gelir Vergileri NAKİT AKIŞ TABLOLARI Maddi Duran Varlıklar Kiralama İşlemleri Hâsılat Çalışanlara Sağlanan Faydalar Devlet Teşviklerinin Muhasebeleştirilmesi ve Devlet Yardımlarının Açıklanması Kur Değeşiminin Etkileri Borçlanma Maliyetleri İlişkili Taraf Açıklamaları Emeklilik Fayda Planlarında Muhasebeleştirme ve Raporlama Finansal Araçlar Hisse Başına Kazanç Karşılıklar, Koşullu Borçlar, Koşullu Varlıklar Maddi Olmayan Duran Varlıklar Uluslararası Muhasebe Standartlarını Düzenleyici Kurumlar TMS SORULAR TMS CEVAPLAR ŞİRKETLER MUHASEBESİ Ticaret Şirketleri Kollektif Şirket Komandit Şirket Anonim Şirket Limited Şirket Anonim Şirketlerin Muhasebesi Anonim Şirketlerde Sermaye Arttırımı...284
10 X Anonim Şirketlerde Sermaye Azaltımı Anonim Şirketlerde Kar Dağıtımı Yevmiye Kayıtları Limited Şirketlerin Kuruluş İşlemleri ŞİRKETLER MUHASEBESİ SORULAR ŞİRKETLER MUHASEBESİ CEVAPLAR MALİYET MUHASEBESİ Temel Kavramlar MALİYET HESAPLARI Genel Üretim Maliyetleri Maliyet Sistemleri Başabaş Noktası Analizi MALİYET MUHASEBESİ SORULAR MALİYET MUHASEBESİ CEVAPLAR FİNANSAL (MALI) TABLOLAR ANALİZİ Mali Analiz Ve Çeşitleri Mali Analiz Teknikleri Likidite Oranları Mali Yapı Oranları Karlılık Oranları FİNANSAL (MALİ) TABLOLAR analizi SORULAR FİNANSAL (MALİ) TABLOLAR ANALİZİ CEVAPLAR DENETİM Denetçi ve Meslek Etiği Denetim Türleri Denetim Standartları Denetim Sözleşmesi Denetimin Planlanması Kanıt Toplama DENETİM TEKNİKLERİ Çalışma Kâğıtları...429
11 XI DENETİM SORULAR DENETİM CEVAPLAR TİCARİ MATEMATİK SAYILAR ÇÖZÜMLÜ SORULAR BÖLÜNEBİLME KURALLARI OKEK - OBEB ORAN ORANTI BASİT FAİZ PROBLEMLERİ BİLEŞİK FAİZ PROBLEMLERİ ve TAKSİTLENDİRME HIZ-İŞÇİLİK-KARIŞIM-YAŞ-MALİYET PROBLEMLERİ TEK DÜZEN HESAP PLANI YARARLANILAN KAYNAKLAR