Türkiye’deki genel kanı, Milli Takımımız’ın bir türlü gerçek bir takım olamadığı yönünde. Basketbolda takım olamamak demek, sinerji üretememek demektir. Gücümüzü, yüreğimizi, yeteneklerimizi bir türlü üst üste koyamadık. Egomuzu yenemedik, ‘Ben’ yerine ‘Biz’ diye, hep birlikte omuz omuza haykırmayı başaramadık. Sinerjide takımın gücü oyuncuların bireysel yeteneklerinin toplamından daha büyüktür. 1+1, 2 değil, 3 eder. Takımda sinerji yoksa, yerini ego, tatsız rekabet, kıskançlık gibi unsurlarla özetlenecek bir kargaşa alır. 1+1, 2 bile etmez. Oyuncular adeta birbirlerinin altını oyarlar. 1+1, 0 olur.
Tabii bunun altında yatan en önemli sebep, reklam ve kazanılan paralar. Bir NBA oyuncusu kendi ülkesinde top oynayan 30-40 oyuncunun aldığının toplamından fazla para kazanıyor. NBA oyuncularının oynadığı diğer Avrupa takımları da benzer sıkıntıları yaşıyorlar. İşte Sırbistan&Karadağ takımı... Onların kendi ülkelerindeki şampiyonada finalleri tribünden seyredecek olmaları, o erişilmez Yugoslav basketbolu imajının sonu oldu.
Problemin teknik yönüne gelince... Bizde hangi oyuncudan ne beklendiğini anlamak imkansız. NBA’de her oyuncunun belli görevi vardır. Bunlar içinde en önemlisi, takım oyunu teklediğinde veya kritik maçların sonunda, yapacağı sayılarla çarkı çevirmektir. Dirk Nowitzki Dallas Mavericks’te de maçı kazandırma sorumluluğunu taşıyan bir oyuncu. Üstelik Alman takımında rakibi yok. Yanındakiler çoğunlukla ikinci sınıf oyuncular. Alman takımı koçunun her fırsatta, ‘Nowitzki ne yapıyorsa doğru yapıyordur’ diyerek, onun egemenliğine yeşil ışık yakması, Nowitzki’nin işini kolaylaştırıyor. Bizimkiler ise, ikisi de oynadıkları takımlarda göreceli görev adamları. Gerektiğinde maç kazandırma yeteneklerini sergilemeye alışık değiller.
Gelelim taktiğe... Oynadığı tüm maçlarda tek bir dakika bile alan savunması denemeyen tek takım biziz. Bogdan Tanjeviç alan savunmasına dönmeyi, ‘Biz sizi adam adama tutamıyoruz, çaresizlikten alan savunmasına dönüyoruz’ anlayışıyla eş anlamlı görüyor. Ama alan savunmalarının rakip takımın kafasını karıştırması ve momentumlarını bozması şansı çok yüksek. Bu yüzden alan savunmasını denemeden mağlubiyeti kabul etmenin çok yanlış olacağına inanan koç sayısı çok fazla. Tanjeviç bunlardan biri değil.
Tanjeviç’in belirsiz sebeplerle yerli yersiz çok adam değiştirme anlayışı da bize uymuyor. Bizim oyuncuların en hassas oldukları konu, tam sayı atmaya başladıkları anda oyundan çıkmaları. Bu onları yıkıyor. Tanjeviç karakterli, tecrübeli, cesur bir basketbol adamı, ama Yugoslav ekolünün temsilcisi. O da maçlarda kenarda bitmek tükenmek bilmeyen sınırsız tenkit ve uyarı metodunu kullanıyor. Bu metod Türk oyuncuları yıpratıyor ve bezdiriyor. Bu yüzden Yugoslav koçların aynı takımda uzun süre kaldıkça başarı şansları azalıyor. Onun Türk basketboluna daha vereceği çok şey var, ama bana göre Milli Takım koçu olarak değil. Federasyon kararından sonra bu konuda daha çok konuşacağız...