“Of Not Being a Jew” dan Türkiye’deki şiir serüvenine
İsmet Özel, 31 Aralık 2005'te Cemal Reşit Rey Salonu'nda "Of Not Being a Jew" isimli kitabını tanıtırken, şiir hakkında da önemli çıkarımlarda bulunmuştu. Özel, şiirimiz ve medeniyetimiz hususunda yaptığı açıklamalar ile yalnızca bir şair değil; aynı zamanda şiirin de yorumlayıcısı olduğunu okurlarına gösterdi. İsmet Özel'in konuşmasından hareketle, şiirin toplum üzerindeki mahiyetine ve şiirin yön verici özelliğinin hangi noktada olduğuna dair önemli bilgileri derledik.
Giriş Tarihi: 19.12.2019 13:07 Güncelleme Tarihi: 19.12.2019 13:27
Bizim medeniyetimiz asırlar boyunca şiir medeniyetiydi. Şiirle yoğrulan bu medeniyet, zamanla kopma sürecine girdi. İnsanların gündemi farklılaştıkça şiir, toplum üzerindeki eski mahiyetini de kaybetti. Tam da bu konu üzerine çıkarımlarda bulunan İsmet Özel, "Of Not Being a Jew" isimli kitabını tanıtırken birtakım açıklamalarda bulunmuştu.
Konuşmasının başlarında "Bu bir alternatif yılbaşı programı değil" vurgusu yapan İsmet Özel, hem yeni kitabındaki şiirlerini okumak hem de şiir hakkındaki görüşlerini açıklamak amacıyla toplandıklarını belirterek, şiirin yön verici özelliğinin yavaş yavaş kaybolduğunun altını çizdi. Özel bu durumu, "çok sağlıksız ve hastalıklı bir şey" olarak tanımladı.
"Türk milleti olarak varlığımızı şiire borçluyuz. Bu çok aşırı ve gerçeklerden kopuk görülebilir; ama kolaylıkla ve açıkla gösterilebilecek bir hüküm, kabul edilmesi esaslara sahip olan bir hükümdür." diyen Özel, milletimizin birtakım zorluklarla karşı karşıya kalmasını, toplumun ilişkisini şiirden koparmış olmasına bağlar.
Şair bu toprakların, 'Darü'l- İslam' ile vatana dönüştüğünü, dil vasıtasıyla da millete dönüştüğünü' ifade eder. Yunus Emre ile başlayan milletleşme sürecinin bir bakıma divan edebiyatını da oluşturduğunu ekleyerek, "Bence bir toplumda yaşamayı hak etmenin tek ölçüsü, o topluma ne verildiğidir." vurgusunu yapar.
Medeniyetimizin edebi sürecini dünya tarihi üzerinden okuyan şair, Tanzimat'tan sonra divan şiirinin terk edildiğini söyler. Medeniyetimizin neden Batı tesirinde bir edebiyat geliştirdiği hususunu ise şöyle eleştirir:
"Türkiye'deki aydınlar millet olarak varlıklarını sürdürebilmek için yeni bir kültür üretme girişiminde bulundular. 'Sahip olduğumuz değerlerle yeni bir edebiyat yapılabilir miydi?' sorusu Tanzimat edebiyatı için muallaktı. Daha sonra var olan dil ile modernleşmenin gerçekleştirilebileceği düşünüldü. Tevfik Fikret, Mehmet Akif, Nazım Hikmet, Cenap Şahabettin, Ahmet Haşim ve Yahya Kemal ile bu modernleşme kanadı kuruldu."