HAÇLI SEFERLERİ VE SONUÇLARI ( TARİH 10 1. ÜNİTE YERLEŞME VE DEVLETLEŞME SÜRECİNDE SELÇUKLU TÜRKİYESİ 5. KONU)
HAÇLI SEFERLERİ’NİN SEBEPLERİ
İLK 4 HAÇLI SEFERİ
Fransa’da ortaya çıkan Kluni tarikatının Müslümanlarla savaşılması yönünde yaptığı çalışmalar
Katolik kilisesinin Ortodoks kilisesini hâkimiyet altına almak istemesi
Türkler karşısında zor durumda kalan Bizans’ın Avrupa’dan yardım istemesi
Avrupalıların Doğu’nun zenginliklerini ele geçirmek istemeleri
Kudüs’ü almak için yola çıkan 600 Bin kişilik ilk düzenli Haçlı ordusu 1096 yılında İznik önlerine kadar geldi.
I. Kılıç Arslan bu ordu karşısında tutunamadı ve İznik’i terk ederek devletin merkezini Konya’ya taşıdı.
Bundan sonra I. Kılıç Arslan, Danişment Gazi ile birleşerek Haçlıları yıpratmaya yönelik saldırılar düzenledi.
Haçlılar Anadolu’dan Kudüs’e vardıklarında sayıları 50.000-100.000 kadar kalmıştı. Haçlılar, yetmiş günlük bir kuşatma sonrasında Kudüs’ü Fâtimîler’in elinden aldılar.
Anadolu’dan Kudüs’e ulaşamayan Haçlıların bir kısmı ise Antakya ve Urfa’yı ele geçirerek buralarda kontluklar kurdular.
Musul Atabeyi Nurettin Mahmut Zengi 1144 yılında Haçlılardan önce Urfa’yı, daha sonra da Halep ve Şam’ı geri aldı.
Anadolu’ya gelen Haçlı kuvvetleri , Konya civarında yapılan savaşta, Türkiye Selçuklu Hükümdarı I. Mesut tarafından ağır bir yenilgiye uğratıldı.
Haçlılar Şam’ı kuşatmak istedilerse de başarılı olamadılar.
II. Haçlı Seferi’nin en önemli özelliği bu sefere ilk kez kral ve imparatorların katılması oldu.
Mısır’da kurulmuş olan Eyyübi Devleti Hükümdarı Selahaddin Eyyubi, 1187 yılında Haçlılarla yaptığı Hittin Savaşı’nı kazanarak Kudüs’ü ele geçirdi.
Fransa Kralı Philippe Auguste (Filip Ogüst), İngiltere Kralı I. Richard (Arslan Yürekli Rişard) ve Alman İmparatoru I. Friedrich (Frederik Barbaros), III. Haçlı Seferi’ne katıldılar.
Haçlılar Kudüs kuşatmasında başarılı olamayarak ülkelerine geri döndüler.
Kudüs’ün alınamaması üzerine Papa’nın kışkırtmalarıyla yeni bir ordu kuruldu.
Bu sırada Bizans’ta taht kavgaları sonucunda tahtan indirilen İmparator Aleksios, Haçlı ordusundan yardım istedi.
XI-XIII. yüzyıl boyunca sekiz Haçlı Seferi gerçekleşti.
İlk dört Haçlı seferinde Türkiye Selçuklu Devleti ve Anadolu Türk beylikleri başarı ile mücadele ettiler.
Son dört Haçlı seferi ise Anadolu üzerinden yapılmayıp değişik yollar üzerinden yapıldı. Ancak Haçlılar bu seferlerden bir netice elde edemediler.
HAÇLI SEFERLERİ’NİN SİYASİ SONUÇLARI
Haçlı Seferleri’nde birçok soylunun ölmesi veya geriye dönebilenlerin parasızlık sebebiyle mallarını satması Avrupa’da derebeylik sisteminin zayıflamasına, merkezî krallıkların güçlenmesine neden oldu.
Türklerin, İslam dünyasındaki saygınlığı arttı.
Ancak Türklerin batıya ilerleyişleri bir süre durdu.
HAÇLI SEFERLERİ’NİN EKONOMİK SONUÇLARI
AvrupalIlar doğudaki bazı bitki, baharat, porselen ve cam eşyayı, ipek ve pamuklu kumaşları, halıları ülkelerine götürdüler.
HAÇLI SEFERLERİ’NİN DİNİ SONUÇLARI
HAÇLI SEFERLERİ’NİN BİLİMSEL VE KÜLTÜREL SONUÇLARI
Avrupalılar Müslümanlardan pusula, barut, kâğıt ve matbaanın kullanımını öğrendiler.
Avrupalılar İslam kültür ve medeniyetini yakından tanıma fırsatı buldular.
Bazı İslam âlimlerine ait eserleri Latinceye çevirdiler. Bu durum Avrupa’da bilim hayatının büyük ölçüde gelişmesine ortam hazırladı.