1. Üçüncü Kişi Yararına Yapılan ÖKB.Akdi
Ölünceye kadar bakma akdi üçüncü kişi yararına yapılmışsa yani bakım alacaklısı taşınmaz maliki değil de bir başkası olacaksa o üçüncü kişinin de sözleşmeye katılması gereklidir.
Borçlar Kanununun 1. Maddesi, “Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur.” Hükmündedir. Bu itibarla bakım borçlusu ve bakım alacaklısının sözleşmeye imza atması gereklidir. Bakım karşılığında bir üçüncü kişi gayrimenkul vermeyi taahhüt ediyorsa gayrimenkul maliki de sözleşmeyi imzalamalıdır.
Sözleşme ister noterde yapılsın ister tapu dairesinde yapılsın her üç kişi de, (bakım borçlusu, bakım alacaklısı ve gayrimenkul maliki) sözleşmeyi imzalamalıdır.
Noterde yapılan sözleşmeye bakım alacaklısı imza atmamışsa, bakım alacaklısı tapuya gelerek adına yapılan sözleşmeyi kabul ettiğini yazılı beyan etmesi gerekir. Bu beyan tescil istem belgesine yazılarak da alınabilir.
2. Bankanın Alacağına Karşılık Taşınmazın Alımı
Bankalar, alacaklarına karşılık taşınmaz maliki ile anlaşarak veya icra takibi sonrasında ihaleye girerek taşınmazı alabilir. Bu halde hem satıcı hem alıcı tapu harçlarından muaftır.
Taşınmaz üzerinde banka lehine bir haciz veya ipotek yoksa bu muafiyetin kabul edilebilmesi için icra müdürlüğünün taşınmazın bankanın alacağına karşılık devredildiğinin belirtilmiş olması gerekir. Aksi halde satıcı ve alıcıdan tapu harçları tahsil edilmelidir.
3. Kat Karşılığı İnşaat Şerhinin Fesih Nedeniyle Terkini
Kat karşılığı inşaat sözleşmesi arsa sahipleri ve müteahhidin katılımı ile noterde feshedilmişse taraflardan herhangi bir tapu dairesine gelerek şerhin terkinini isteyebilir. Terkin için fesih namede terkin yetkisi aramaya gerek yoktur. Zira kat karşılığı inşaat şerhi şerh yetkisi aranmadan aynı satış vaadi gibi şerh edilmektedir.
4. Veli veya Vasinin Bir Lira Bedelle Kısıtlıya Satışı
İşlem kısıtlı bağış şeklinde yapılacaksa ortada bir bedel olmadığından yine menfaat çatışması olamaz. Bağış halinde kayyım tayinine gerek yoktur.
5. Alt Kiranın Şerhi
İlk kiracının taşınmazı alt kiraya verebilmesi için ilk kira sözleşmesinde taşınmaz malikinin böyle bir yetki vermiş olması gerekir. İlk kiranın şerhi için sözleşmede yetki yoksa alt kirada şerh edilemez. İlk kira sözleşmesi tapuya şerh edilmeden alt kira tapuya şerh edilemez.
Ancak taşınmaz malikinden muvafakat veya talep alınabilirse veya ilk kira akdinde alt kiranın tapuya şerh edilebileceğine dair hüküm varsa ilk kira şerh edilemeden de alt kiranın tapuya şerhi mümkündür.
6. Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin Şerhi
Kat karşılığı inşaat sözleşmesinde öngörülen inşaat süresinin şerhe bir etkisi yoktur. İnşaat süresi taraflar arasındaki bir iç ilişkidir. İnşaat bitim tarihi bir yıl olsa dahi sözleşme tarihinden itibaren on yıl içinde kat karşılığı inşaat sözleşmesi şerh edilebilir.
7. Süresi Dolan Satış Vaadinin Şerhi
Satış vaadi sözleşmesinde satış için bir süre öngörülmüş ise o süre geçtikten sonra satış vaadi sözleşmesinin tapuya şerhi mümkün değildir.
8. Terkin Edilen Satış Vaadinin Yeniden Şerhi
Satış vaadi sözleşmesi sözleşmede süre belirtilmiş ise o süre kadar sözleşmede süre belirtilmemişse on yıl süre ile geçerlidir. Tapuya şerh tarihinden itibaren beş yıl içerisinde satış yapılmamış ise taraflardan birisinin talebi ile şerh terkin edilebilir.
Tapu Kanununun 26. Maddesinde öngörülen bu beş yıllık sürenin dolmuş olması nedeniyle terkin yapılmış ise aynı sözleşmenin yeniden şerhi mümkün değildir (TKGM. Red Kararı Sayısı 2009/8).
Ancak beş yıllık süre geçmeden taraflardan birisinin talebi ile terkin yapılmış ise aynı beş yıllık süre (ilk şerh tarihinden itibaren beş yıl) içerisinde diğer tarafın talebi ile yeniden şerhi mümkündür. Terkin ettiren taraf yeniden şerhi isteyemez.
9. Kamulaştırma Şerhi Bulunan Taşınmazda Başka Kurumun Kamulaştırma Talebi
Tapu kaydında Kamulaştırma Kanununun 31/b Maddesine göre şerh varken başka kurumun kamulaştırma yoluyla tescil talebi ancak ilk şerhi koyan idarenin muvafakatiyle mümkündür.
Şerh, 31/b değil de 7. Maddeye göre ise muvafakat alınmadan kamulaştırma talebi karşılanmakla beraber, 7. Maddeye göre kamulaştırma belirtmesini koyan idareye işlemden sonra yazılı bilgi verilir.
10. Terkin Edilen Kat Karşılığı İnşaat Şerhibnin Yeniden Şerhi
Terkin edilen kat karşılığı inşaat şerhi terkin eden tarafın istemi de yeniden şerh edilemez. Ancak diğer tarafın istemi ile yeniden şerh edilebilir.