UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Kapadokya’da sit sınırları yeniden çizildi
Nevşehir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 24 Nisan 2019 tarihli kararı, Kültür ve Turizm Bakanlığı onayıyla Resmi Gazete’nin dünkü sayısında yayımlandı. Kentsel, kentsel-arkeolojik, 1. ve 3. derece arkeolojik sit sınırlarına ilişkin kararda, bölge kurulunun 2014 yılında sit sınırlarının yeniden düzenlenmesi sırasında yapılan maddi hataların giderilmesi ile sit sınırlarının güncel tek bir harita üzerinden birleştirilmesi amacıyla yapıldığı belirtildi. Ürgüp, Uçhisar ve Göreme belediyelerinin sırasıyla Üçgüzeller, Cevizlibağ, Esentepe, Devrent mevkilerinde sit irdeleme çalışması talebinde bulunduğu anımsatıldı.
Hürriyet’ten Aysel Alp’in haberine göre, belediyelerin bu isteği sonrasında Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Nevşehir Müze Müdürlüğü ve Nevşehir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu uzmanlarınca rapor hazırlandığı kaydedilerek, alınan kararlar özetle şöyle sıralandı:
1- “Ürgüp, Avanos’ta yer alan Ortahisar Beldesi, Bahçeli Köyü, Cemil Köyü kentsel sit sınırları ile Göreme Beldesi kentsel sit, I. ve III. derece arkeolojik sit sınırları, etkileşim geçiş sahası ve 19 Aralık 2018 tarihli kararla düzenlenen Avanos İlçesi kentsel sit sınırlarının haritaya işlenmesi,
2- 2014 yılında yapılan sayısallaştırma işlemleri sırasında arazi incelemesi ve hassas cihazlarla ölçüm yapılmamasından kaynaklanan maddi hataların giderilmesi kapsamında; Zelve yolu üzerinde Avanos İlçesi, Paşabucağı, Koyunyatağı ve Çeşindere Mevkilerinde tespit edilen peribacalarının bulunduğu alanlar ile Avanos-Ûrgüp yolu üzerinde Aktepe Mahallesi’nin güneybatısında Koyunyolu Mevkisi; Göreme Beldesi’nde Göreme-Avanos yolunun batısında Kanıyolu Mevkii’nde, Uçhisar-Göreme yolunun güneyinde, Kallık Mevkisi’nde bulunan alanların 2863 sayılı Kanun kapsamında gerekli nitelikleri taşıdığı anlaşıldığından 1. derece arkeolojik sit alanı sınırına dahil edilmesine,
1’den 3’e indi
3- İlçe belediyelerinin talepleri üzerine yapılan sit irdeleme çalışmaları sonucunda Ürgüp Üçgüzeller mevkisinde yer alan alanın kadastro parselleri ve mevcut arazi niteliği ve değerleri dikkate alınmadan düzenlendiği anlaşıldığından, bu alandaki 1. Derece arkeolojik sit sınırlarının yeniden düzenlenmesine,
m Cevizlibağ, Esentepe, Devrent mevkilerinde yer alan ve 1. derece arkeolojik sit alanında kalan alanların 3. derece arkeolojik sit alanı olarak belirlenmesine,
1. dereceden çıkanlar
Uzmanlarca yapılan arazi çalışması sırasında tespit edilen; Avanos-Ürgüp yolu üzerinde Aktepe Mahallesi’nin güneyinde ve güneydoğusunda, Koyunyolu Mevkii ile yeni Avanos-Ürgüp yolunun batısında, Devrentarkası Mevkisi’nde tarlaların bulunduğu alanların 2863 sayılı Kanun kapsamında belirtilen niteliklere sahip olmadığı anlaşıldığından 1. derece arkeolojik sit alanından çıkarılmasına,
Aşk Vadisi’nin batısında kalan Yazıbağı ve Kayaönü Mevkilerinde yer alan ve mevcutta 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tanımlanan alanların 3. derece arkeolojik sit alanı olarak belirlenmesine, Aşk Vadisi’nin doğusunda Sora Mevkisi’nde yer alan, mevcutta 3. derece arkeolojik sit alanının, vadinin konumu, topografya özellikleri dikkate alınarak sınırının yeniden düzenlenmesine, Uçhisar-Göreme yolunun kuzeyinde kalan Kallık Mevkii ile Uçhisar-Göreme yol güzergahı boyunca Çilbir, Sora ve Örencik Mevkilerinde bulunan ve halihazırda I. derece arkeolojik sit alanı olan alanların; Cevizlibağ, Esentepe, Sora Mevkisi’nde yer alan 3. derece arkeolojik sit alanı ile bir bütün oluşturacak şekilde belirlenmesine” karar verildi.
‘Plan yoksa yapı da yok’ uyarısı
Koruma amaçlı imar planı olmayan yerlerde, bu planlar hazırlanıncaya kadar yeni yapılaşmaya gidilmemesi uyarısı yapılırken; mevcut yasal düzenlemelere veya onaylı bir plana göre ruhsat alarak tamamlanmış tescilsiz yapıların kültür varlıklarını koruma bölge kurulu izni doğrultusunda tadilat ve tamiratlarının ise yapılabileceğine dikkat çekildi. Ayrıca Nevşehir Merkez ile Ürgüp ve Avanos ilçeleri genelinde benzer nitelikteki alanlarda Ürgüp ilçesi, Pınarbaşı mevkisinden başlamak üzere, etaplar halinde sit irdeleme çalışmalarının devam etmesi kararı alındı.
Bu çalışmanın 6 ay içinde tamamlanarak kurula sunulması istendi. Kurul kararında aciliyet durumlarında hazırlanacak uygulama projeleri ile bölgenin turizm potansiyelinin geliştirilmesine yönelik karşılama, yeme-içme, satış birimleri, tuvalet, peyzaj düzenlemelerinin proje alanında ilgili müze müdürlüğü uzmanları tarafından yapılarak sondaj kazısı sonuçlarına ilişkin rapor ile birlikte koruma bölge kuruluna iletilmesi durumunda değerlendirileceği vurgulandı.