BAKANLIK EMİR VERDİ, YATIRIMCININ GÜNEŞ HAYALİ 'ORMAN'A TAKILDI
Türkiye'nin enerji arzında önemli bir yere sahip olması planlanan güneş enerjisinde 'bürokrasi' aşılamıyor. Uzun süre tebliğin çıkmasını bekleyen yatırımcılar, bu kez Orman Bakanlığı'na takıldı. Ölçüm istasyonu kurmak için Orman Bakanlığı'ndan izin almak zorunda olan yatırımcılar ağustos ayında çıkan 'güneş enerjisi başvurularını kabul etmeyin' yazısıyla şoka uğradı...
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun Ocak 2012'de çıkardığı 'Güneş Enerjisi' tebliğine göre, bu alana yatırım yapmak ve lisans almak isteyen yatırımcıların Haziran 2013 tarihinde EPDK'ya 6 aylık ölçüm raporlarını sunmaları gerekiyor. 6 aylık ölçüm raporunun sağlıklı bir şekilde hazırlanabilmesi için de yatırımcıların ölçüm istasyonlarını en geç kasım ayına kadar kurmaları bir başka zorunluluk. Mülkiyeti kendinde olan araziler dışında ölçüm yapmak isteyenlerin başvurduğu kullanabileceği en uygun yer orman arazileri. Orman arazilerini kullanabilmek için Orman Bakanlığı'ndan izin almaları gerekiyor. Evrakları hazırlayıp başvuru için Orman Bakanlığı'na bağlı müdürlüklerin kapısını çalan yatırımcılar elleri boş dönüyor, başvuruları alınmıyor. Çünkü Orman ve Su İşleri Bakanlığı, 9 Ağustos'ta Orman bölge müdürlüklerine gönderdiği bir yazıda 'güneş ölçümü için izin başvurularının alınmamasını' istedi.
1 OCAK'TA BAŞLAMAMIZ ŞART
Güneş enerjisine yatırım yapmaya hazırlanan bir işadamı 'Şu ana kadar kurulan istasyon sayısı 30'u geçmiş değil. Bir istasyonun maliyeti en az 20-30 bin euro. Yurtdışından sipariş verdik bazıları geldi, bazılarını bekliyoruz ancak izin alamadık' sözleriyle içinde bulunduğu durumu anlatıyor. Aynı yatırımcı 'İstasyon sadece ölçüm için değil, yatırım için de gerekli. Tüm işlemleri bitirdikten sonra bir de Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden izin almak gerekiyor. En geç 1 Aralık'ta Meteoroloji Genel Müdürlüğü'ne başvuruda bulunmalıyız ki 1 Ocak 2013 itibarıyla ölçümlere başlayabilelim. Şu anda bu mümkün görünmüyor' diyor.
Her yatırımcı ayrı rapor verecek
YATIRIMCILARI zor duruma düşüren bir diğer uygulama ise tüm yatırımcılardan ayrı ayrı ölçüm raporu istenmesi. Bu uygulama da sektörde tartışılıyor. İşadamları 'Her bir ölçümün fiyatı 10 bin euro civarında. Örneğin iki firmaya üretim lisansı verilebilecek bir noktaya 50 başvuru olursa, 50'si de ayrı ayrı ölçüm raporu sunmak zorunda. İncelemeler sonunda iki şirket lisans alacak 48'i boşa gidecek. Dolayısıyla kurulan istasyonlar için ödenen paralar, bu cihazları üreten ülkelere kaynak yaratmış olacak' deniyor. Bu işten en karlı çıkacak olan ülke ise Almanya, çünkü Almanya güneş enerjisi teknolojisinde dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer alıyor. İşadamları 'Güneş enerjisine yatırım yapan ülkelerde ölçümleri devlet yapıyor. Daha sonra santral kurulacak bölgeleri belirleyerek ihaleye çıkıyor. Lisansı alan şirket ölçüm masraflarını ödüyor. Türkiye'de de bu sistemin olması gerekiyor' önerisinde bulunuyor.
HAZİRANDA Başbakan Recep Tayyip Erdoğan imzası ile yayımlanan genelgede kamuya ait araziler, taşınmazların satımı, kiralanması gibi tüm işlemler için Başbakanlık'tan izin alınması zorunlu hale getirilmişti. Ölçüm istasyonu kurmak için Orman Bakanlığı'na başvuruda bulunanları bir de bu engel bekliyor. Orman Bakanlığı başvuruları kabul etse bile son onay için Başbakan'ın imzası şart. İşadamları ve bürokratlar 'Başbakanlıkta bu konu hakkında oluşturulmuş bir ekip, uzman kadro yok. Dolayısıyla yığılma olacak, izinler gecikecek' yorumunu yapmıştı.
Bırak yabancıyı yerli bile vazgeçer
SEKTÖRE yatırım yapmaya hazırlanan bir işadamı 'Hangi mantıkla başvurular kabul edilmiyor anlamakta zorluk çekiyorum. Ölçümler düzgün arazide olur, bunların çoğu da devlete ait araziler. Ölçümü yaptığı yerde yatırım yapmak gerekiyor zaten ancak Orman Bakanlığı bürokrasisini aşamıyoruz, Bakanlığın neden böyle bir yazı yazdığını anlamak mümkün değil. Kamuda koordinasyon olması şart, bir kamu kurumu 'git izin al' diyor, izin alacağın kurum 'vermiyorum' diyor. Bu durumda bırakın yabancıyı yerli yatırımcı bile vazgeçer' diyor. Ölçüm istasyonu için gerekli olan araçlar ve ölçüm sensörleri Türkiye'de üretilmiyor. Şu anda talep fazla olduğu için teslim süreleri de uzamış durumda.
Rüzgara var, güneşe yok!
YATIRIMCILAR, 'En önemli ve hassas cihaz sensörler, sistem iki haftada getirilebiliyor ancak sensörlerin teslimi iki ayı aşıyor. Şimdi sipariş versen en erken kasımda alabiliyoruz, pahalı olduğu için de istasyon izni almadan sipariş vermek istemiyoruz' diyor. Sektör oyuncuları 'Bu tavrın arkasında başka bir neden mi var bilemiyoruz, çünkü rüzgar ölçümü için Orman Bakanlığı'na başvuruda bulunanlar izin alabiliyor, yazıda özellikle güneş enerjisi başvuruları alınmasın deniyor, bunun nedenini anlayabilmiş değiliz' yorumunu yapıyor