Haber Giriş: 25 Haziran 2020 Perşembe 13:58 Kaynak: AA
Fransa'nın, son haftalarda Libya konusunda Türkiye'ye yönelttiği asılsız suçlamalar, meşru hükümetin Hafter ve destekçilerine indirdiği darbelerin ağırlığını kanıtlar nitelikte.
TRT World Araştırma Merkezi’nde yardımcı araştırmacı olan Ferhat Polat, Fransa'nın Libya politikasındaki savrulmaların ülkede yarattığı tehlikeleri ve Türkiye karşıtı duruşunun altında yatan nedenleri kaleme aldı.
Darbeci General Halife Hafter’in müttefiklerinden Fransa, geçtiğimiz günlerde Türkiye’yi Birleşmiş Milletler (BM) silah ambargosunu delmek suretiyle Libya’daki ateşkes çabalarına köstek olmakla itham etti.
Hafter, geçen yılın Aralık ayına kadar Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Rusya ve Fransa’nın da aralarında yer aldığı bazı ülkelerin verdiği önemli destek sayesinde Libya’nın meşru hükümetine karşı askeri üstünlüğünü korudu.
Türkiye, Kasım 2019’da BM destekli Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) ile askeri bir anlaşma imzaladı ve o tarihten bu yana Libya’da sahadaki dengeleri değiştiren silahlı insansız hava araçları (SİHA) ve hava savunma sistemleri başta olmak üzere önemli ölçüde askeri destek sağladı.
Fransa'nın Libya politikasındaki savrulmalar
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, Fransa’yı Hafter’i destekleyerek NATO’nun güvenliğini tehlikeye atmakla suçladı. Kalın, Türkiye’nin Libya’nın meşru hükümetini desteklerken, Fransız hükümetinin gayrimeşru bir “savaş ağasını” desteklediğini ve böylelikle bölgenin güvenliğini ve Libya’nın siyasi istikrarını tehlikeye attığını vurguladı.
Basına yansıyan haberlere göre , Fransız hükümeti Hafter’e verdiği büyük destek dahilinde ona silah, eğitim, istihbarat ve özel kuvvetler desteği sağladı. Fransız askeri güçleri gizli-kapaklı bir şekilde Libya’da görev yapıyor. Medya kuruluşları, silahlı Fransız istihbarat görevlilerinin geçen yıl Nisan ayında Tunus-Libya sınırını geçerken tutuklandığını bildirdi.
Fransa, AB'nin Libya'daki nüfuzunu zayıflatıyor
Avrupa Birliği (AB), BM destekli hükümeti resmen destekliyor. AB’nin tutumuna rağmen Paris, Hafter’le güçlü ilişkiler geliştirdi ve bu da AB’nin Libya üzerindeki nüfuzunu zayıflatıyor.
Hafter uluslararası arenada tanınan hükümete karşı saldırılarını geçen yılın Nisan ayında başlatmasından kısa bir süre sonra AB harekete geçerek saldırıyı kınamaya karar verdi, fakat Fransa kınama kararını engelleyerek Hafter’in, saldırılarına, sonuçlarını umursamadan devam etmesine müsaade etmiş oldu.
Fransa’nın Afrika’nın Sahel bölgesinde terörle mücadele konusuna sergilediği yaklaşım son derece askeri bir mahiyet arz ediyor gibi; ki bu yaklaşımı da şimdiye dek bölgedeki demokratik süreçler yerine askeri rejimleri destekleme pahasına tecelli etti.
Fransa ile geleneksel olarak yakın bağları olan birçok hükümetin insan hakları, yolsuzluk ve gücün küçük bir iktidar elitinin elinde teksif olması dibi durumlardan dolayı iç yönetimleri konusunda sicilleri bozuk. Örneğin, Togo eski Cumhurbaşkanı Gnassingbe Eyadema askeri bir darbeyle iktidara geldi ve baskıcı rejimiyle hükümet ederken Paris’in desteği hep arkasında oldu. Eyadema eski Fransız Cumhurbaşkanı Jacques Chirac tarafından “bizzat benim yakın dostum ve Fransa’nın da dostu” olarak tanımlanmıştır.
Kaybetmeye başlayan Hafter, intikamı sivillerden alıyor
Paris'in tek hedefi çıkarlarını korumak
Fransa, Hafter’e yardım etmedeki başlıca amacı ekonomik faydalar devşirmek ve daha fazla siyasi nüfuz elde etmek olsa da mevcut tutumunu meşru göstermek için “terörle mücadele” mavalını okuyup duruyor. Bu haliyle Fransa’nın Libya politikası belli ki insan haklarına dair kaygıları ve demokratik idealleri göz ardı ediyor. Hatta, Fransa, Libya’yı askerî bir tek adam idaresine ve diktatörlüğe geri döndürmek isteyen Hafter’i destekleyerek, temsil ettiğini söylediği demokratik ilkelerle doğrudan çeliştiği bir pozisyona düşüyor.
Libya’nın istikrara kavuşması her türlü dışarıdan müdahalenin temel amacı olmalı. Fransa gibi ülkeler özellikle kendi küçük menfaatleriyle ilgilendikleri için, kendi çıkarlarına hizmet eden eylemleri Libya’ya sadece daha büyük belirsizlikler getirdi ve krize zamanında çözüm bulunmasını engelledi.
Etiketler: türkiye Libya hafter fransa
Düzensiz göçmenler metal hurdaların altında yakalandı