Muratpaşa Esnaf ve Sanatkârlar Kredi Kefalet Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Turgut Bucak, “Esnafımızın en büyük hatası krediyle borç kapatmak” dedi.
Bugünkü röportajımızın konuğu Muratpaşa Esnaf ve Sanatkârlar Kredi Kefalet Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Turgut Bucak oldu. Kredi konusunda esnafa ciddi uyarılarda bulunan Başkan Bucak’ın, ilimizdeki kredi trafiğiyle ilgili ciddi rakamlar da verdiği röportajımızın detayları şu şekilde:
KOOPERATİFLE NASIL TANIŞTINIZ?
“Antalya’da daha önce kooperatif kurulmuyordu; sadece Antalya Esnaf Kefalet vardı. Nüfus sayısı çoğalınca Yeni Antalya Esnaf Kefalet’i kurdular. Esnaf büyüdükçe, şehir büyüdükçe kefaletlere ihtiyaç duyulmaya başlandı. 1997 yılında Büyükşehir Yasası gelmesiyle birlikte Tacettin Erdi, Süleyman Karatoy birlikte Muratpaşa Esnaf ve Sanatkârlar Kredi Kefalet Kooperatifi’ni kurduk. 6 ay Tacettin ağabey başkanlık yaptı, daha sonra 1 – 2 sene kadar Süleyman Karatoy başkanlık yaptı. 2002’de kooperatif sallantıya girdi, ben zaten 2 sene sonra görevimi bırakmıştım. Yine bu zor dönemde bize görev nasip oldu ve 2002’den bu yana başkanlık yapıyoruz”
GEÇMİŞLE BİR KIYASLAMA YAPARSAK NELER SÖYLERSİNİZ?
“O zamanlar kredi limitlerimizi 750 liraydı, imalatçılara bin liraydı. O zamanın şartlarına göre çok büyük rakamlardı. Ayda 3 bin lira para gelirdi ve o yıllarda 4 ya da 5 kişiye kredi verebilirdik. Şimdi nereden nereye geldik. Faizler çok yüksekti, yüzde 50 ile 60’lar arasında geziyordu. Faizler yavaş yavaş düştü, kredi oranları yıl yıl arttı ve şu an 200 bin lira tutarında kredi veriyoruz. Düşünün, 1997’den bu yana nereden nereye gelmişiz”
ESNAFA KULLANDIRABİLDİĞİNİZ KREDİ LİMİTİ NEDİR?
“Şu an esnafımıza kullandırabildiğimiz kredi miktarındaki tavan 200 bin lira. Yalnız bu tutarı her kooperatif veremiyor. Kooperatifler, kendi aralarında birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci grup diye ayrılıyor. Bu ayrılmaların nedeniyse esnafların, kooperatiflerden kullandığı kredileri düzenli şekilde geri ödeyip – ödememelerinden kaynaklanıyor. Eğer bir esnaf bizim kooperatifimizden kredi kullanmışsa ve bu krediyi düzenli şekilde ödemediyse bizim puanımızı düşürüyor. Bizim de kooperatifler arasındaki sıralamamız geriye doğru gidiyor. Hal böyle olunca biz 200 bin liralık kredi verme imkânımızı kaybediyoruz, esnaflarımıza verdiğimiz kredilerin geri ödeme durumlarına göre vereceğimiz kredilerin üst sınırları netlik kazanıyor. Birinci ve ikinci grup kooperatifler 200 bin, üçüncü ve dördüncü grup kooperatifler 150 bin, beşinci ve altıncı grup kooperatifler 125 bin lira kredi verebiliyor. Bu liste bu şekilde ilerleyip gidiyor”
KOOPERATİFİNİZ KAÇINCI GRUPTA YER ALMAKTA?
“Bu liste tamamen esnafların elinde olan bir durum. Esnaflarımız çektikleri kredileri mutlaka günlerinde ödesinler. Muratpaşa Esnaf ve Sanatkârlar Kredi Kefalet Kooperatifi 150 ile 125 bin lira arasında esnaflarına kredi kullandırabiliyor. Bu rakamın daha üst seviyelere çıkması, kooperatifimizden kredi kullanan esnaflarımızın ödemelerini düzenli yapmasına bağlı. Bizlerde kooperatif yönetimi olarak birinci gruba yükselmeyi hedefliyoruz; fakat hemen bu durumu gerçekleştirmek çok mümkün değil. Kademeli bir şekilde bu hedefimize ulaşmak istiyoruz. Bölgemizde 66, merkezde 34 kooperatif yer almakta. Bunların içerisinde yüzde 10 arasında yer alıyoruz. Yani 66 kooperatif içerisinde ilk 8 içinde yer alıyoruz diyebiliriz”
BU YIL KULLANILAN KREDİ TUTARI?
“Şu ana kadar esnaflarımız kooperatifimiz vasıtasıyla 81 milyon tutarında kredi kullandı. Yılsonuna kadar 10 milyonluk bir finansmanın daha tarafımıza aktarılacağını düşünüyorum. Kooperatifimiz sağladığı dönüşümlerle de 10 milyon elde edeceğini tahmin ediyoruz ve yılsonuna kadar toplamda 100 milyon gibi bir rakamı hedefliyoruz. Antalya’daki 80 bin esnafın 40 bini merkez ilçelerde yer alıyor. 40 bin esnafın yüzde 25’i kredi kullanmış durumda ve bizim kooperatifimizde bugüne kadar 5 bine yakın esnaf kredi kullandı ve hala kullanmaya devam ediyor. Kooperatifimize sağlanan finansmanların aylara göre dağılımınla ilgili net bir rakam söylemek mümkün olmuyor; çünkü elimize geçen rakam aylara ve ülkedeki gelişmelere göre farklılık gösterebiliyor. Örneğin, 24 Haziran seçimleri öncesi talep yüksek olmasına rağmen tarafımıza sağlanan finansman çok düştü. Böyle olunca bizde esnaflarımızın tamamının ihtiyacına cevap veremiyoruz ve talepleri sıraya alıyoruz”
VERGİ AFFININ BİR ETKİSİ SÖZ KONUSU MU?
“Vergi affının bir etkisi olup – olmadığını net olarak gözlemleyemedik; fakat biz de her zaman bir talep yoğunlu söz konusu. Biz burada esnafa az rakamlar vermiyoruz, ciddi rakamlar vermiyoruz. Karakteri olanlar bu paraları çok iyi kullanır, borçlarını yatırır, işlerini genişletir, bir kişi daha istihdam eder. Geçmişte bu rakamlarla fabrikalar kuruluyordu, şu an da verdiğimiz paralarla küçük ölçekli 2 işletme kurulabilir. Aldıkları parayı işlerinde kullanırlarsa esnaflarımız hiçbir sıkıntı çekmezler. Geçmişte 2 yıl vadeli verdiğimiz kredileri şimdi 5 yıl vadeli veriyoruz”
ESNAFA KREDİ KULLANIMI KONUSUNDAKİ ÖNERİLERİNİZ?
“Bizim amacımız iş yerini geliştirmek; ama verilen kredileri esnaf amacına yönelik ya da amacı dışında mı kullanıyor bunu takip edemeyiz; çünkü esnaf kullandığı kredinin bir kısmının işine yönelik kullanır, bir kısmını da borçlarına yönelik kullanır. Biz o esnafa niye borcunu kapatıyorsun diyemeyiz. Biz esnafa, bizden aldığınız kredinin en az yüzde 50’sini iş yerinize yatırırsanız hem işyerinize istihdam sağlarsınız hem de paranın dönüşünü sağlarsınız. Borç kapatırsanız sadece borcunuzu yükseltirsiniz diyoruz. Bugün 50 bin lira olan bir esnafımız bizden aldığı krediyle bu borcunu kapatırsa borcu daha da artıyor, borcunu kapatmış olmuyor. Esnafımızın en büyük hatası krediyle borç kapatmak. Kazandığın paraya göre borçlanacaksın. Kazancın düşükse, borcunu yükseltmeyeceksin. Esnaf dükkanı açıyor, önünü görmeden krediyle ev alıyor, araç alıyor ve ilerleyen günlerde işleri kötü gidince bu sefer dibe vuruyor. İş açacak olanların sermayesinin yüzde 50’sinin cebinde olması lazım”
KREDİ KULLANMANIN ŞARTLARI?
“Krediler şu an devlet destekli. Yıllık faiz oranları yüzde 5. Kredi çekecek bir vatandaşın öncelikle esnaf olması lazım. Esnaf olması için de bölge, oda ve sicil kaydı olması şart. Bunlardan bir tanesi eksik olursa kredi kullanamaz. Sadece vergi kaydı açmakla esnaf olunmuyor. Bu belgelerle bize müracaat eden esnafımız 100 bin lira kredi kullanacağı zaman kefil ve gayrimenkul ipoteği vermek zorunda. Belgeleri ve gerekli şartları yerine getiren esnaflarımıza uygun görülmesi halinde 15 gün içerisinde krediyi veriyoruz. Geri ödemeleriyse 6’aydan 6 aya gerçekleşiyor ve ilk etapta paranın tamamına faiz alınmıyor, kalan paraya faiz uyguluyoruz”