İhtiyaç Kaynakları: Toplum by Güler Duman on Prezi
İhtiyaç Kaynakları: Toplum
Transcript of İhtiyaç Kaynakları: Toplum
Bölgelerin kendine özgü ekonomik ve sosyal yapıları da eğitim ihtiyaçlarını, ihtiyaç duyulan okul tiplerini ve uygulanan programları çeşitlendirmektedir. Örneğin, belli bir bölge insanları arasında en yaygın Türkçe hataları toplanırsa o bölgede okutulacak Türkçe dersinin hangi hedeflere ağırlık vereceği ortaya çıkar (Ertürk, 1972).
Bu düzeyde, insanın diğer canlılar ve doğa üzerinde kontol kurma, türleri korunma ihtiyacı vardır.
Deprem, kasırga gibi doğal afetlerin yıkıcı sonuçlarıyla başa çıkma (Oliva, 1997).
Kentsel ve kırsal topluluklarda ihtiyaçlar birbirinden farklıdır. Kırsal topluluklarda tarım ve hayvancılığa ilişkin ihtiyaçlar ön plana çıkarken kentsel topluluklarda kent yaşamına uyum, yaşam alanlarının ortak kullanımı gibi konularda ihtiyaçlar saptanarak programlara yansıtılabilir (Küçüktepe, 2012).
Örneğin, okur yazar olmak birey için önemli ihtiyaçlardan biri olduğu gibi, okur yazar yurttaşlar aynı zamanda bir toplumsal ihtiyaçtır (Oliva, 1997).
Eğitim, bir taraftan bireyin, toplumun değer normlarına uyum yapmasına hizmet ederken diğer taraftan da bireylerin arzu ve ideallerini, toplum dimanizmini geliştirecek şekilde olumlu davranışlar halinde formüle eder.Eğitim programları bu anlamda, toplumun koşullarıyla ilgilenirken toplumu değiştirme ve geliştirme ile sorumludur. Bu sorumluluk, insan gücü yatırımı ve kalkınma yönlerinden önemlidir. Meslek kazanma, okur-yazar olma, vatandaşlık hak ve sorumluluklarını yerine getirme gibi ihtiyaçlara toplum kaynaklık eder (Varış, 1988).
Eğitilmiş birey, hem toplum ihtiyaçlarına cevap vererek ve toplumsal beklentiye uygun yaşayarak düzeni bozmaktan kaçınma hem de toplumda mevcut fırsat ve imkanlardan verimli şekilde yararlanma durumundadır. Program geliştirme uzmanlarının cevaplaması gereken sorular:
Toplumun ihtiyaçları nelerdir?
Toplumun hangi mesleklere ihtiyacı vardır?Bu meslekler hangi özellikleri göstermelidir?
Ne büyüklükte, nerede, kaçar okul açılmalıdır?
İhtiyaç kaynağı olarak toplumdaki önemli problemler, temel ideolojik akımlar ve çatışmalar, temel değerler, ekonomik gelişme, iş imkanları vb. incelenmelidir (Ertürk, 1972).
Ülkelerin karşılıklı ticari, siyasi, kültürel alanlarda etkileşim içinde olması onların birbirleriyle iletişim sağlaması ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Bu düzeydeki etkileşimlerin yarattığı en belirgin ihtiyaç yabancı dil becerisidir (Oliva, 1997).
Bu tür ihtiyaçlar, toplumun kültürel alanda yaşadığı kültür değişmeleri, kuşaklar arası kültür çatışmalar gibi sorunlardan kaynaklanır (Küçüktepe, 2012)
insanlarla etkili iletişim kurma
insanlarla uyumlu çalışma
hoşgörü ile davranma (Ertürk, 1972)
Bireyin ihtiyaçları toplumdan, toplumun ihtiyaçları ise bireyin ihtiyaçlarından tamamen bağımsız değildir. Bireyin ihtiyaçları ile toplumun ihtiyaçları bazen birbiri ile çatışsa bile çoğu zaman birbirleri ile uyumludur (Oliva, 1997).
Bir ülkenin eğitim sisteminden, ülkede yürürlükte olan ekonomik modelin dayandığı ilkeleri bilen, uygulayan ve geliştiren insanları yetiştirmesi beklenir. Örneğin, kapitalist sistemde, rekabetçi ve girişimci bireylerin yetiştirilmesi gibi.
Ayrıca, her devlet, kendi politik anlayışı benimseyen yeni kuşaklar ister ve bunu okullar ve yetişekler yoluyla yapar. Uzak hedefler, ülkenin politik felsefesinin doğurduğu sonuçlar çerçevesinde şekillenir. Örneğin, Cumhuriyet rejiminde, demokratik, laik, sosyal adaleti ve hukuk devletini savunan bireylerin yetiştirilmesi (Sönmez, 2010).
Ulusal ihtiyaçlar bir ülkenin ekonomik ve sosyal yapısıyla ilişkilidir. İşsizlik, eğitim ya da sağlık sorunları, teknolojik gelişmeler, sosyal değişmeler ulusal ihtiyaçları belirler (Oliva, 1997). Örneğin, okulların işsizliği azaltmak ve nitelikli ara eleman yetiştirmek için mesleki eğitim olanağı sunmaları (Posner, 1995). Bir başka örnek, öğretmenlik mesleğine ilişkin ulusun ihtiyaç duyduğu branşlar (Oliva, 1997).
Bu düzeydeki ihtiyaçların program geliştirme sürecinde dikkate alınması tartışmalı bir konudur. Ancak bir şehir sosyo-kültürel ve ekonomik açıdan mahalle veya semtlerine göre farklılaşmaktadır. Örneğin, suç ve uyuşturucu kullanımı oranları bazı semtlerde daha yüksek olabilir. Bu nedenle, program geliştirme uzmanları programları bu tür eğitim ihiyaçlarını da karşılayacak şekilde geliştirmelidir (Oliva, 1997).
Toplumun politik sorunları, bireylerin vatandaşlık hak ve sorumluluklarını bilmeleri ve bunları bilinçli bir şekilde kullanmalarıyla yakından ilgilidir. Seçme ve seçilme hakkı, adalet sistemi, demokrasi ve temel hak ve özgürlüklerin kullanımı alanlarında ihtiyaçlar ortaya çıkmaktadır (Küçüktepe, 2012).
Eğitim sisteminde yaşanan sorunlar, toplumun eğitim ihtiyaçlarına kaynaklık eder. Eğitim sisteminin bilimsel çerçevede şekillendirilmemesi, okullaşma oranlarının beklenilen düzeyde olmaması, zorunlu eğitim uygulamalarını zorlaştıran faktörler, okul-aile işbirliğinin oluşmaması, eğitimde cinsiyet ayrımcılığı, özel eğitim imkanlarının yetersizliği, sınav sistemlerinin eleyici olmaması bu sorunlardan bazılarıdır (Küçüktepe, 2012).
Toplumdaki genel sağlık sorunları bu tür ihtiyaçların kaynağını oluşturur. Kanser, obezite, salgın ve bulaşıcı hastalıklar, sigara, alkol ve uyuşturucu kullanımı, sağlıksız beslenme genel sağlık sorunları arasındadır.
sağlık alanında insanları bilinçlendirme
koruyucu sağlık bilgilerini kazandırma
Çevre kirliliği, doğal kaynakların yok olması, doğal yaşam alanlarının daralması gibi çevre sorunlarına ilişkin ihtiyaçlardır (Küçüktepe, 2012). Son yıllarda, doğa bir hedef kaynağı olarak toplumdan bağımsız bir şekilde ele alınmaktadır (Sönmez, 2010).
çevre bilinci oluşturma
Güvenliği tehdit eden dış ve iç faktörler bu alandaki ihtiyaçları doğurur.
-Komşu ülkeler ve diğer ülkelerle uluslararası ilişkiler, ülke içi terör olayları vb. (Küçüktepe, 2012)
dünya barışını koruma (Posner, 1995).
Ahlaki-Psikolojik (Moral and Spiritual)
Hukuk sistemi, aile, din gibi toplumsal kurumlarda yaşanan sorunlar bu alandaki ihtiyaçları doğurur. Ahlaki norm ve kuralların dikkate alınmaması, rüşvet, yolsuzluk ve adeletsizlik gibi durumların toplum tarafından hoşgörülmesi toplumsal değerlerin yok olduğunu gösterir (Küçüktepe, 2012).
YÖK, Milli Eğitim Bakanlığı’nın öğretmen ihtiyacı olan Okul Öncesi Öğretmenliği, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, Özel Eğitim Bölümü öğretmenlikleri, İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenliği ikinci öğretim programları hariç eğitim fakültelerindeki diğer alanlardaki ikinci öğretim programlarının kapatılmasına karar vermiştir.
Üretim araçlarının gerektirdiği yetişmiş iş gücü ihtiyacı, üretimin ve verimliliğin artması için gerekli meslekler, uluslararası rekabet gücünü artıracak entelektüel sermaye eksikliği bu alandaki ihtiyaçları belirler (Küçüktepe, 2012).
Toplumun istikrarlı, üretken ve sürdürülebilir bir ekonomik yapıya sahip olması için bireyin ekonomik yaşam içinde olmasına, girişimci ve üretken olmasına ihtiyaç vardır (Çelik, 2006).
Abant İzzet Baysal Üniversitesi,Bolu
Ertürk, S. (1972). Eğitimde program geliştirme. Ankara: Yelkentepe Yayınları.
Küçüktepe, C. (2012). Program geliştirme süreci, program geliştirmede çalışma grupları ve çalışma planı hazırlama-ihtiyaç belirleme yaklaşım ve teknikleri. Eğitimde program geliştirme: Kavramlar, yaklaşımlar (Ed: H. Şeker). Ankara: Anı Yayıncılık.
Oliva, P. F. (1997). Developing the curriculum. NY: Longman.
Posner, G. J. (1995). Analyzing the curriculum. NY: Mc-Graw-Hill.
Sarıer, Y. (2010). Ortaöğretime giriş sınavları (OKS-SBS) ve PISA sonuçları ışığında eğitimde fırsat eşitliğinin değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3), 107-129.
Sönmez, V. (2010). Öğretmen el kitabi. Ankara: Anı Yayıncılık.
Tekedere, H., Taban, B., Çalışkan, M. & Demirtola, H. (2011). Sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinin genetiği değiştirilmiş organizmalarla ilgili eğitim ihtiyaçlarının analizi. TUSED, 8(3).
Varış, F. (1988). Eğitimde program geliştirme: Teori ve teknikler. Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi.
Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2012). Öğretim programları. http://ttkb.meb.gov.tr/www/ogretim-programlari/icerik/72 adresinden alınmıştır.
5. ÜNİTE: GEZEGENİMİZ DÜNYA
Hava, toprak ve suyun yaşam için öneminin bilincine varır.
Hava, toprak ve su kirliliğini önlemek için alınabilecek önlemleri araştırır ve sunar.
6. ÜNİTE: CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM, TANIYALIM
Yakın çevresindeki kirliliği fark eder ve bu kirliliğe neden olan maddeleri listeler.
Çevreyi temizlemek amacı ile basit yöntemler geliştirir.
4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI
6. ÜNITE: INSAN VE ÇEVRE
Ülkemizde ve dünyada nesli tükenme tehlikesiyle karsı karsıya olan bitki ve hayvanlara örnekler verir.
Ülkemizde ve dünyada nesli tükenme tehlikesinde olan bitki ve hayvanların nasıl korunabileceğine iliskin öneriler sunar.
8. ÜNITE: DOĞAL SÜREÇLER
7. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI
8. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI
Volkanların ve depremlerin insan hayatındaki etkileri ve sebep olabileceği olumsuz sonuçları ifade eder.
Deprem tehlikesine karsı alınabilecek önlemleri ve deprem anında yapılması gerekenleri açıklar.
1. SINIF HAYAT BİLGİSİ DERSİ PROGRAMI
Okulda ve sınıfta demokrasi kültürünün gerektirdiği davranışları gözlemler.
Okuldaki ve sınıftaki seçim çalışmalarına katılarak demokrasi kültürünün gerektirdiği davranışları sergiler.
2. SINIF HAYAT BİLGİSİ DERSİ PROGRAMI
Kendisinin ve arkadaşlarının etik olmayan davranışlarını fark eder, arkadaşlarıyla ilişkilerinde olumlu değerleri gözetir.
Geçmişte kabul gören mesleklerle günümüzde kabul gören meslekler arasındaki farklılıkları karşılaştırır.
3. SINIF HAYAT BİLGİSİ DERSİ PROGRAMI
Dürüst davranışlarda bulunarak arkadaşlarının güvenini kazanır.
Doğal afetlerden korunabilmek için çözüm yolları üretir.
4. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERSİ PROGRAMI
2.ÜNİTE: GEÇMİŞİMİ ÖĞRENİYORUM
4.ÜNİTE: ÜRETİMDEN TÜKETİME
8.ÜNİTE: UZAKTAKİ ARKADAŞLARIM
Dünya üzerinde çeşitli ülkeler olduğunu fark eder.
SOSYAL BİLGİLER DERSİ PROGRAMI
5. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERSİ PROGRAMI
2.ÜNİTE: ADIM ADIM TÜRKİYE
3.ÜNİTE: BÖLGEMİZİ TANIYALIM
Yaşadığı bölgede görülen doğal afetlerin zararlarını artıran insan faaliyetlerini fark eder.
8.ÜNİTE: HEPİMİZİN DÜNYASI
6. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI
1. ÜNİTE: SOSYAL BİLGİLER ÖĞRENİYORUM
4. ÜNİTE: ÜLKEMİZİN KAYNAKLARI
6. ÜNİTE: DEMOKRASİNİN SERÜVENİ
7. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERSİ PROGRAMI
I. ÜNİTE: SAĞLIKLI YAŞAM
Sağlık göstergelerini kullanarak toplumun sağlık düzeyini değerlendirir.
5. ÜNİTE: SAĞLIĞA ZARARLI ALIŞKANLIKLAR
Bağımlılık yapan madde kullanımının aile ve ülke ekonomisine etkilerini açıklar.
Alkol bağımlılığının, bireyin aile içi ve toplumsal hayattaki ilişkilerine etkilerini açıklar.
6. ÜNİTE: AİLE HAYATI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI
Aile planlamasının ana-çocuk sağlığı ve toplum sağlığı açısından önemini irdeler.
Çok ve kısa aralıklarla yapılan doğumların anne, çocuk ve toplum sağlığı üzerindeki etkilerini açıklar
6. ÜNİTE: ULUSLARARASI SORUNLAR
Silahlanma ve silahların denetimi sorununun dış politikadaki etkisini irdeler.
Silahsızlanmanın dünya barışı açısından önemi açıklar.
Terörizmin amacını açıklar.
Anarşi ile terör arasındaki farklar vurgular.
Terörizmin güvenlik açısından uluslararası ilişkilere yansımasına örnekler verir.
ORTAÖĞRETİM ULUSLARARASI İLİŞKİLER DERSİ
10. SINIF COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI
ÖĞRENME ALANI: BEŞERÎ SİSTEMLER
Geçmişten günümüze farklı geçim tarzlarını,ekonomik faaliyetler ve toplumsal değişimler açısından analiz eder.
ÖĞRENME ALANI: MEKÂNSAL BİR SENTEZ: TÜRKİYE
Doğal unsurlardan yola çıkarak Türkiye’deki kırsal yerleşme tiplerinin çeşitliliğini örneklendirir.
Türkiye’deki şehirleri fonksiyonlarına göre örneklendirir.
11. SINIF COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI
Türkiye ekonomisinin sektörel dağılımını ve bunları etkileyen şartları analiz eder.
ÖĞRENME ALANI: D. ÇEVRE VE TOPLUM
Yenilenemeyen kaynakların sürdürülebilir kullanımı açısından geri dönüşüm stratejilerini değerlendirir.
Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Genetiği Değiştirilmiş Organizmalarla ilgili Eğitim İhtiyaçlarının Analizi
Gazi Üniversitesi Tıbbi Laboratuar Teknikleri ve Çevre Sağlığı programlarının 1. ve 2. sınıf 111 öğrenci
İş (Görev) Analizi
İhtiyaç değerlendirme anketi
GDO'ların yarar ve zararları,
Kullanım ve üretim analiz süreci,
İgili yasal düzenlemeler,
İlgili tüketici hakları.
çeşitli grup aktiviteleri,
(Tekedere, Taban, Çalışkan & Demirtola, 2011)
Ortaöğretime Giriş Sınavları (OKS-SBS) ve PISA Sonuçları Işığında Eğitimde Fırsat Eşitliğinin Değerlendirilmesi
Eğitim-öğretim kademesi yükseldikçe okullaşma oranı kızlar aleyhine azalmakta, kız öğrenciler, eğitim hakkından daha az yararlanmakta ve dolayısıyla eğitimde fırsat eşitliği tam manasıyla sağlanamamaktadır.
OKS ve SBS’da en başarılı iki bölge (Marmara ve Ege) ile en düşük başarıya sahip olan iki bölge (Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu) arasında anlamlı bir fark olduğu gözlenmektedir. Yıllar geçtikçe bölgeler arası farkın daha da arttığı söylenebilir. Bu bağlamda, eğitimde bölgeler arasında bireylere eşit fırsatların sunulduğunu söylemek oldukça zordur.
Kızların sınavlarda daha başarılı olduğu bulgusundan yola çıkılarak bu bölgelerdeki kızların okullaşma oranı artırılmalıdır. Özellikle bu bölgelerde kız çocukların okula erişimi ve devamı konusunda aile, yerel yönetim, sivil toplum kuruluşları, MEB ve diğer birimlerin işbirliği temelinde etkin bir politika yürütmelidir.