SuriyeÂ´de AktÃ¶r MÄ±sÄ±r mÄ± - 23.07.2018 12:59:02
Suriye´de Aktör Mısır mı?
Mısır ve Suriye ismi yan yana geldiğinde akla ilk olarak 1958 yılında iki devletin birleşerek Birleşik Arap Cumhuriyeti (BAC) adı altında yeni bir devlet oluşturmaları gelmektedir. Bu birliktelik Hafız Esad´ın iktidarı ele geçirmesi ertesinde sona ermiştir. Tarihsel bir geçmişe sahip Mısır ve Suriye, Ortadoğu´da domino etkisi yaratan Arap Baharı sürecinden etkilenmişlerdir. Son yıllarda Suriye´de varlık gösteren devletler içinde Mısır´ı görmezken bir kaç gün önce basında Mısır´ın, Suriye´ye asker göndereceği haberleri çıktı.
Mısır´ın Suriye´de Olması Ne Anlama Gelir?
Bu konuda çeşitli değerlendirme yapılabilir. İlk olarak Mısır’ın Esad’ı desteklemek amacıyla Suriye’ye gelecek olması... Şöyle ki, geçmişe baktığımızda Mursi daha önce Esad rejimiyle diplomatik ilişkilerini kesmişti. Temmuz 2013’te Sisi iktidara geldikten sonra Esad rejimiyle ilişkileri normalleştirmek amacıyla Kahire ve Şam’da karşılıklı olarak konsolosluklar açılmıştı. Sonrasında 2015 Arap ligi toplantılarında Sisi, Rusya devlet başkanı Putin’in önerisi üzerine Suriye ile ilgili Esad rejimini koruyan bir proje hazırlamıştı.
İkinci olarak eğer Suriye muhalefetine destek amacıyla geliyorsa Esad’ı tasfiye girişimi olarak algılanabilir. Ancak Mısır Cumhurbaşkanı Abdül Fettah El Sisi, eylülde CNN’e verdiği röportajda "Suriye ordusu çökerse ordunun silahları Mısır ve tüm bölge için tehdit teşkil eden IŞİD ya da Nusra Cephesi’nin eline düşebilir" değerlendirmesine bakıldığında da Esad´a destek veren Sisi, Suriye rejimi, devleti çökerse kendi güvenliği açısından riskli bir durum ortaya çıkacağı düşüncesindedir.
Mısır´ın Suriye´de bulunması kimin işine yarar?
Katar Krizi ile Türkiye ve Suudi Arabistan arasında başlayan gerginlik bölgede yaşayan Kürtlerin bağımsızlık yönündeki isteklerinin desteklenmesine kadar gitmiştir.
PYD lideri Salih Müslim, Suudi Arabistan bizim dostumuzdur mesajları vermeye başlamıştır. Suudiler sadece Türkiye´ye karşı değil Türkiye ile yakınlaşan İran´a karşı da Kürt kartını kullanmıştır. Hem Türkiye´nin hem de İran´ın Suriye´de etkinliğini kırabilmek için yeni bir aktöre ihtiyaç vardır. Mısır´ın, İran´ın Suriye´deki varlığından rahatsızlığı bilinmekle birlikte Türkiye ile ilişkileri de dikkate alındığında Mısır iyi seçilmiş aktör durumundadır. Her ne kadar Suudi Arabistan ile Mısır arasında işbirliği olsa da Suriye’de Esad rejiminin devrilmesi konusunda fikir ayrılıkları yaşamaktadırlar.
Mısır´ın, Rusya ile de iyi ilişkileri söz konusu. Rusya da aslında İran´ın Suriye´de ki etkinliğinden oldukça rahatsız diyebiliriz. Kısacası, Mısır´ın Suriye´deki varlığı Rusya için rahatsız edici bir durum olmayacaktır.
ABD Başkanı Trump’ın Ortadoğu ziyaretinde, aralarında Mısır Devlet Başkanı El Sisi´nin de olduğu kristal küre üzerinde verilen pozlar ve alınan silahlar bugün Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve görülmeyen İsrail desteği ile önümüzdeki dönem Suriye´de Mısır varlığının göstergesidir.
Arap dünyasında rol model olan Mısır, bölgede sahip olduğu stratejik konumundan dolayı ve Arap dünyasında lider olma mücadelesi çerçevesinde Türkiye ve İran ile mücadeleye girişecek görünmektedir.