Güncel Türk İşaret Dili Sözlüğü
Güncel Türk İşaret Dili Sözlüğü, Türkiye’nin 26 farklı ilinden ve 116 TİD anadili konuşucusundan elde edilen Türk İşaret Dili Derlemine dayanmaktadır. Video tabanlı olarak çevrimiçi ortamda tasarlanan sözlükteki tüm içerik, Türk İşaret Dili ve Türkçe olmak üzere iki farklı dilde sunulmaktadır. Bu nedenle hem anadili sözlüğü hem de çeviri sözlüğü türlerinin birleşimi olarak tanımlanabilmektedir. Sözlüğün kullanıcı kitlesi arasında Sağır toplumu, sağır öğrenciler, TİD öğrenicileri, tercümanlar, özel eğitim öğretmenleri, araştırmacılar gibi çok farklı türde gereksinimi bulunan gruplar yer almaktadır.
Derlem tabanlı özellikteki bu sözlük, derlemde en fazla sıklığa sahip olan 2.000 sözcük/kavramdan oluşmaktadır. İşaret, anlam ve örnek olmak üzere üç farklı türdeki toplam 11.428 videodan oluşan sözlükteki videolar, türlerine göre farklı arka plan rengi ile hazırlanmıştır. İçeriksel tüm düzenleniş açısından sıklık tabanlı hazırlanan sözlükte, sözcüğün/kavramın sözlüksel çeşitliliği (değişke) ve anlamları, derlemde görüldüğü sıklığa göre listelenmiştir. Böylece farklı bölgelerde yaşayan TİD anadili konuşucularının dilsel kullanımına göre sözlüğün içeriği ve düzenlenişi belirlenmiştir.
İki farklı arama motoru ile kullanıcı, öğrenmek istediği işareti, Türkçe sözcükler ya da işaretin görsel (sesbilgisel) özellikleri ile bulabilmektedir. Videoların farklı hızda oynatma seçeniğinin özellikle TİD yeni öğrenicilerine kolaylık sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca örnek videolar yardımıyla, ilgili sözcüğün tümce içindeki kullanımı hakkında bilgi edinebilmektedir. Bu videolardaki tüm sözcüklerin transkripsiyonun ve Türkçe çevirisinin Sağırların Türkçe öğrenimine, işitenlerin ise TİD öğrenimine katkı sağlaması hedeflenmektedir. Bu özellikleri ile sözlüğün Sağır toplumuna erişim, eğitim, kavram gelişimi gibi bir çok açıdan katkı sağlayacağı şüphesizdir.
Alıntı yapmak için:
Makaroğlu, B., & Dikyuva, H. (Ed.). (2017). Güncel Türk İşaret Dili Sözlüğü. Ankara: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı. Erişim adresi: http://tidsozluk.net.