ABD'de bulunan bir sığla ağacı türü Liquidambar styraciflua
Sonbaharda Liquidambar styraciflua türü
Liquidambar cinsinin dünya üzerinde yaşayan 4 türü vardır. Türkiye'de yaşayan Anadolu sığla ağacı, özellikle Marmaris çevresi,Fethiye, Köyceğiz ve Dalaman Çayı dolaylarında endemik olarak bulunur. Isparta ve Burdur arasında da dar bir yayılışı bulunmaktadır. Türkiye'de L. orientalis, Mill. türünün iki alt türü bulunmaktadır. Bu bölgelerde eskiden ormanlar oluşturan ağaçlar, günümüzde küçük korular halinde bulunmaktadır.
Ağacın tepesi genç fertlerle dar-sivri, yaşlı olanlarda yayvan ve geniştir. Kabuk gençken çatlaksız yaşlıyken çatlaklıdır. Kabuklar gençken rengi grimsi, yaşlanınca grimsi kahverengi veya kahverengiye döner.
Liquidambar styraciflua türünde yapraklar
Liquidambar styraciflua türünde meyve
Sığla (günlük) ağacı Dünya’da ender bulunan bitkilerden… Çok fazla özelliği ve yararı var. Konunun uzmanları bu özel bitkinin değerinin farkındalar. Peki ya halk? Eldeki veriler ne yazık ki doğaya karşı acımasızlığımızın bir örneğini de sığla ağacı üzerinde verdiğimizi ve bu doğa hazinesini hızlı bir şekilde yok ettiğimizi gösteriyor. Tek başına bir turizm değeri olarak da kabul edilen sığlayı Orman Yüksek Mühendisi Yavuz Ertoğlu anlattı;
“Sığla, ya da halk arasındaki söylenişiyle günlük ağacı (liquidamber orientalis) önemli bir orman ağacıdır. Bir yeşil, bir canlı, bir bitki olmanın ötesinde endemik bir tür olduğu için önemlidir (Çok dar, sadece belli bir alanda yetişen canlılara endemik canlılar diyoruz). Sığla ağacı endemik olduğu gibi relikt bir ağaçtır (Relikt: 3. zaman tersiyerden günümüze kadar kalmış, çok kıymetli artık tür).
Günümüzde sadece Anadolu, Amerika ve Çin’de doğal yayılış gösteren liquidamber cinsine ait tatksonlar, paleontik bulgulara göre jeolojik devirlerde Kuzey Amerika ve Eurasya’nın geniş bir kesiminde bulunmaktaydılar. Ancak buzul çağından sonra şimdiki yayılış yerlerine çekilmişlerdir. Bizim doğal türümüzün fosil yaprak izleri bol miktarda Ankara’nın kuzeyinde, Kızılcahamam’da tersiyer yataklarında toplanmışlardır.
Gövdesinde patolojik balzam kanalları olduğundan Latince liquidus ve Arapça amber terimlerinden yararlanılarak liquidamber adı verilmiştir.
Sığla ağacının yayılışına deniz seviyesinden en fazla 880 metre yükseklikte rastlanmıştır
Sığla ağaçları çok rutubetli yerlerde ve bataklıklarda sığ kök geliştirirler. Yamaçlarda ve kurak yerlerde ise kazık kök geliştirebilmektedirler. Gövdesi çoğunlukla
3-5 metreden sonra dallanmaya başlar. Kabuklar genç fertlerde çatlaksız, yaşlı olanlarda boyuna çatlaklıdır.
Sığla ağacının odunundan ziyade bitkide yaralanma sonucu meydana gelen ve sığla yağı denilen balzam (styrax liquidus) ve bunun tasfiye edilmesiyle elde edilen (styrax depuratus) çok kıymetlidir. Bugün haricen pomat veya yakı gibi deri hastalıklarına karşı kullanılmaktadır. Ayrıca kokuların tespitinde iyi bir fiksatördür. İyi bir antiseptik ve parazit öldürücüdür. Buhur denilen posası kiliselerde tütsü olarak yakılmaktadır.
Dünyada ve Türkiye’de sadece Güneybatı Anadolu’da bulunan (Muğla, Denizli, Isparta, Burdur, Antalya) sığla ağacı alanları 1940lı yıllarda 7 bin hektar iken son 30 yılda bin 300 hektara düşmüştür. Balzam elde etmek için ara vermeden birçok defalar yaralandığı için bozulmuş, deforme olmuş, tarla açmak için usulsüz kesimlerle alanı daraltılmış, hayvan otlamasına terk edilmiş, odunu meşeye benzediği için meşe odunlarının arasına katılarak satmak için tahrip edilmişlerdir. Sığla ağacının daha da azalıp yok olmaması için 1/25000 ölçekli amenajman planı haritalarında bırakmayıp, daha büyük ölçekli haritalar işlenmeli, mutlak koruma altına alınmalı, çeşitli popülasyonlarla alanı çoğaltılmalıdır. Çünkü iyi bir yangın emniyet şeridi vazifesi görür. Estetiktir. Dere kenarında ve şehir çıkışlarında güzel birer galeri ormanı olabilir. Bu kıymetli gözbebeği ağacımızın bir de turizm yatırımı için irtifak hakkına konu edilmemesi mutlaka sağlanmalıdır. Sığlanın kendisi doğal turizm alanıdır
nuri deniz Tarih: 02.05.2010 14:10
siglags Tarih: 15.05.2008 14:51
ağaç resimlerini görmek istiyorum.teşekkürler
3784751 Tarih: 13.05.2008 12:44
y_wuu Tarih: 29.02.2008 13:28