Anne Olunca Anladım - DUYGU ÇALIŞIR - Çocukların yeme sorunlarına öneriler
Çocukların yeme sorunlarına öneriler
Çocuğa zorla yemek yedirilmesi, tabağına fazla miktarlarda yemek konması, annenin ya da çocuğa bakan kişinin yedirmek için çok uğraşması çocuklarda yemek sorununa neden olan etkenlerdir.
1-2 yaşına kadar yemek sorunu yaşamayan ve iştahı iyi olan bir çocukta 2-5 yaşlar arası iştahın azalması normaldir. Çocuk etrafı ile daha fazla ilgilenir, keşfetmek ve öğrenmek için daha fazla zaman harcamak ister. Bu nedenle de yemek yemeyi ikinci plana atar. Bir şekilde karnının doyabileceğini bilmektedir.
0-1 yaş arasındaki hızlı fiziksel gelişim 1 yaşından itibaren yavaşlamaya başlar. Büyümenin yavaşlaması kalori gereksiniminin de azalmasına neden olmakta, bu durum da çocuğun önceye oranla daha az yemesine neden olmaktadır. Büyüme süreci içerisinde iştahta artışlar görülür.
Yemesi için zorlanan çocuğun iştahı azalır.
İştah günlük ya da öğünlük olarak değişkenlik gösterebilir. Çocuğun her gün, her öğün aynı iştahla yemesini beklemek uygun değildir. Tıpkı yetişkinler gibi çocuklar da bir gün çok yiyip ertesi gün az yiyebilir.
Günlük sıvı tüketimi de iştahı olumsuz etkileyen nedenlerdendir. Gün içerisinde meyve suyunun 150 ml, sütün ise 500-600 ml geçmemesi önerilmektedir.
NEDENİNİ ARŞTIRMAK GEREK!
İştahsızlık geçici bir durum olabileceği gibi kalıcı da olabilir. Geçici olduğu durumlarda çocuğun acıkması için belli bir sürenin (3-3,5 saat) geçmiş olmasına dikkat edilmeli, açlık-tokluk duygularını tanıması için fırsat tanınmalıdır. İştahsızlığın kalıcı olduğu durumlarda enfeksiyonlar, sindirim bozukluğu, bağırsak bozukluğu, metabolik bozukluk gibi tıbbi nedenlerle, depresyon, endişe bozukluğu, travmatik bir olay gibi psikolojik nedenler araştırılmalıdır.
Yemek sorunu ile ilgili sık yaşanan başka bir konu da yemek seçmektir. Yemek seçme doğuştan olabileceği gibi sonradan da oluşabilir. Anne babanın beslenme alışkanlığı, evde hangi türde yemeklerin daha sık pişirildiği yemek seçme davranışında etkilidir. Yemek seçme davranışı ile ilgili bir diğer neden de çocuğun ebeveyni ya da kendisine bakan kişiyi kontrol etme isteğidir. Özellikle kararsız ve tutarsız tutumlar, çocuğa sınır ve kural konamaması gibi durumlarda yemek ciddi bir soruna dönüşebilmektedir. Yemek seçme konusunda sık yaşanan sorun sebze yemeyi reddetmektir. Çocuklar keskin tat ve kokulara karşı hassastırlar. Sebzenin tadı da bu nedenle hoş gelmemekte ve çocuğun reddetmesine neden olmaktadır. Sebzeleri farklı şekillerde sunmak (sebze çorbası, meyve-sebze suyu, börek ya da köftenin içine katmak gibi), sebze yerine meyve tüketmesini sağlamak önerilmektedir.
Çocuğun beslenmesini sağlamak ve yemek yedirebilmek için anne babalar ve çocuğa bakan kişiler zaman zaman uygun olmayan bazı yöntemler denemektedirler. Beslenme konusunda sık yapılan hatalar şunlardır:
Çocuğu uykusunda beslemek.
Gün içerisinde sık aralıklarla atıştırmalıklar vermek.
Açlıktan ölen, yemek bulamayan çocuklardan bahsetmek.
Çocuğu tehdit etmek.
Televizyon karşısında ve oyunla yedirmek.
Sadece sevdiği yemekler sunmak.
Ne yiyeceğine siz, ne kadar yiyeceğine o karar versin.
Akşam yemeklerini ailece yemeyi tercih edin.
Sevdiği ve sevmediği yemekler olmasına izin verin.
Yemek yerken televizyonu kapatın, sohbet edin.
Çok yorgun ya da çok aç olmamasına özen gösterin.
Yemediğinde ilgi göstermeyin.
Reddettiği yemekten çok küçük bir miktar tattırın ve hemen arkasından sevdiği bir yiyecekle ödüllendirin.
Günlük olarak vitamin, mineral, protein ve karbonhidrat alımına dikkat edin. Yemediği şeylerin yerine geçebilecek alternatifler kullanın. (Sebze yerine meyve, süt yerine peynir, yoğurt, et yerine yumurta, fıstık ezmesi, kuru bakliyat, ekmek yerine makarna, müsli kullanabilirsiniz).
Günlük sıvı tüketim miktarlarına dikkat edin.
3-3,5 saat aralıklarla beslenmesine dikkat edin (daha sık ya da daha uzun aralıklarla beslenen çocuklarda iştah kaybı görülebilir).