ZERZEVAN KALESİ KAZILARINA DESTEK ÇAĞRISI… TurizmHaberleri.com
19 Ocak 2019 Cumartesi 12:07:50
Zerzevan Kalesi ve Mithras Tapınağı Diyarbakır için neden bu kadar önemli? Hem Zerzevan Kalesi izlenimlerimizi yazdık, hem de Kazı Başkanı Dr. Aytaç Coşkun özel röportaj yaptık.. Nilgün ATAR-DİYARBAKIR ÖZEL DOSYASI
10 Mayıs 2018 Perşembe - Nilgün ATAR-Turizmhaberleri.com-
DİYARBAKIR ÖZEL DOSYASI-5
FIJET, ATURJET ve Akdeniz Ülkeleri Turizm Vakfı (MHTA) Yönetim Kurulu Üyeleriyle birlikte katıldığımız Diyarbakır toplantısının esas amacı bölge turizmine dikkat çekmek ve desteklemekti. Fijet Yönetim Kurulu'nun bu sene Altın Elma ödülünü Diyarbakır'a vermesiyle bu destek ikiye katlandı.
Programın en merak edilen yeri ise Zerzevan Kalesi ve Mithras Tapınağı idi; şu an için bölgenin ve Diyarbakır turizminin geleceğini etkileyecek büyük öneme sahip. Diyarbakır- Mardin arasında Roma'nın doğudaki en iyi korunmuş tek sınır garnizonunda ilk kazılar 2014 yılında Dr. Aytaç Coşkun tarafından başlatıldı.. Alandaki çalışmalar hem yeraltında ve yer üstünde yürütülüyor. Ana kaya oyularak yapılan yeraltındaki 40 kişilik Mithras Tapınağı ise geçen sene keşfedildi ve adeta kazı alanının yıldızı oldu, tüm dünyanın dikkatini bölgeye çekti.
Doç Dr. Aytaç Coşkun'un eşlik ettiği gezide gördük ki; Kazı yapılan 60 dönüm alanda surlar, yüze yakın konut, sığınaklar, yeraltı kiliseleri, tapınak, kaya mezarlar, su sarnıçları, gizli geçitler, metropol alanı, geçmişin sırlarını günümüze ulaştıran muhteşem bulgular sadece 4 senede gün ışığına çıkarılanların küçük bir kısmıydı… Bu topraklarda tarihin ve insanlığın daha ne sırları saklıydı kimbilir.. Bunu düşünmek bile müthiş heyecan veriyordu insana.
Mithras Tapınağı'na indiğimizde; kurban edilen boğaların tavana asılıp kanının akıtıldığı havuzu, insanların bu gizli dine kabul edilebilmek için büyük işkencelerden geçtiklerini ve sonunda bu havuzdaki kanı içerek Mithras dinine alındıklarını öğrendik. Aramice yazılar ve sembolleri yakından inceledik. Gezi tamamlandığında ise Antik dönem Roma tatlısı olan Globi ile adeta kendimizden geçtik. Süt, irmik, lor peyniri, bal susam ile yapılan tatlı topları muhteşemdi. Patentinin alınarak Diyarbakır'a özgü tarihi yerel lezzetler ağına dahil edilmelidir.
AYTAÇ HOCA VE KARINCALAR GİBİ ÇALIŞAN MUHTEŞEM EKİP…
Zerzevan Kalesinin yorulmak bilmeyen baş kahramanı Doç Dr. Aytaç Coşkun ve müthiş ekibi… Ankara'dan gelen Dr.Aytaç Coşkun Dicle Üniversitesi mezunu ve 10 yıldır Diyarbakır'da. Kendisi ile Novotel Diyarbakır'da gazetemize özel planlanan toplantıda kısa bir röportaj gerçekleştirdim. Bu röportajdan Zerzevan Kalesine kazılar için ulusal destek çağrısı çıktı. İşte sohbetimizden diğer başlıklar:
Nasıl başladınız Zerzevan Kalesine.. Çalışmaların ilk dönemlerini anlatır mısınız? Bu görkemli kazı alanında çalışırken, geçmişin sırlarına ulaştıkça neler hissediyorsunuz?
Zerzevan Kalesi çok büyük bir proje fakat bu zamana kadar hiç böyle bir çalışma yapılmamıştı. Yüksek bir tepede oldukça geniş alana yayılmış kalıntılar vardı, ulaşım, arazi ve diğer zorluklara karşın biz yılmadık. Kararlı bir şekilde bütün zorluklara göğüs gererek çalışmalara başladık. 2 yıl boyunca bütün tesisatlarla o tepeye yürüyerek çıktık, bu bile bizi yıldırmadı. Enerjimizin bütün kısmını o tepeye tırmanarak harcıyorduk, daha sonra yol yapıldı ve ulaşım daha kolay oldu. Böylece çalışmaları daha da ilerlettik. Ve zaman içinde bütün dünya için birçok yeni yapılar ile karşılaştık, Dünyada bu kadar iyi korunmuş bir Roma garnizonu bulmak çok zor.. Son seferde yıkıldıktan sonra tekrar kullanılmamış; biz kazıları yaptıktan sonra o dönemki koşullarda orijinal şekilde buluyoruz. Sadece mimari değil arkeolojik kalıntılar da aynı şekilde.
Zerzevan Kalesi bölge için neden bu kadar önemli?
O dönemde hem askerlerin hem de sivillerin yaşamlarına ait bir çok arkeolojik buluntu var ki bunlar çok önemli . Günlük yaşamda ne kullanıyorsa; aydınlatma araçlarından takılara askerlerin kemer tokalarına, üzerlerindeki apliklere, bölgeye özgü basılmış sikkelerden ameliyat aletlerine kadar. Romanın doğu sınırını ve Roma varlığını anlatması açısından çok önemli . Birinci boyutu bu.
İkinci boyutu ise bölge turizmine önemli katkılarda bulunabilecek bir yer. Özellikle son zamanda ortaya çıkartılan Mithras tapınağı ile birlikte biz hem yer üstünde çalışıyoruz hem yer altında, ekipler ikiye ayrılıyor. Özellikle geçen yıl ortaya çıkardığımız Mithras tapınağı tam dönüm noktası oldu . Dünyada bulunmuş son Mithras tapınağı ve doğuda bulunmuş tek Mithras tapınağı. Tourmag dergisinin bizi kapağa taşıması ile birlikle yurt dışında muazzam bir yankı uyandırdı. Bu nedenle dünyanın her yerinden kentimize geliyorlar çünkü Roma'nın gizem dini; bütün tören ve ayinlerin gizli olması açısından bu yapılanma çok önemli .
Böylesine önemli bir arkeolojik kazıyı kimler destekliyor?
Bize Kültür ve Turizm Bakanlığı destek oluyor; bununla birlikte Diyarbakır Valiliği, Büyükşehir belediyesi, Çınar Kaymakamlığı, Türsab, Karacadağ Kalkınma Ajansı, Müze Müdürlüğümüz, üniversitemiz bizim çalışmalarımıza destek oluyor. Ticaret ve Sanayi Odası da inşallah bize destek olacak. Otelciler Birliği destek olmaya başladı . Bütün şehir sahiplenmiş durumda , biz de mutluluk duyuyoruz. Bu bizim başarımız değil bütün şehrin başarısı orasının dünyaya kazandırılması şehrin dinamikleri ile ilgili herkesin sahip çıkması ile ilgili bizim tek başımıza bu kadar büyük bir alanın altından kalkmamız mümkün değildi.
Diyarbakır'da turizm adına yaratılan büyük sinerji ve işbirliğinin temelinde nasıl bir yapılanma var? Başka şehirlere örnek olması ve ilham vermesi açısından soruyorum?
Diyarbakır Turizm Platformu; şehrin tüm dinamiklerini bir araya getiriyor. Valiliğimiz, belediye, ticaret ve Sanayi odası, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Müze Müdürlüğü, Karacadağ Kalkınma Ajansı, TÜRSAB, Otelciler birliği, hem kamu ve hem sivil toplum kuruluşları bu platform içerisinde yer alıyor. Sık sık bir araya geliniyor; genelde yapılacak çalışma ve izlenecek stratejilerle ilgili kararlar burada alınıyor ve yürütülüyor
Bu kazının 50- 60 yıl süreceğini söylediniz. Bu çok uzun bir süre. Buradan ülkemizdeki değerli iş adamları, kurum ve kuruluşlara bu kazıya destek olması yönünde bir çağrı yapalım mı?
Tabii ki biz yılın 10 ayı çalışabiliyoruz. 75 kişilik bir ekip çalışıyor orada, bu kadar uzun süre çalışılması çok yoğun ama Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Valiliğimiz bizi destekliyor. Bize sponsor desteği de gerekiyor. Kurumsal büyük firmaların daha etkin ve yoğun çalışabilmemiz için sponsor desteğini bekliyoruz. Kazı çalışmaları uzun sürecek ama 2 yıl içerisinde bütün alan turizme kazandırılabilir . bir yandan restorasyon çalışmaları da başlayacak. Şu an ziyarete açık ama turizme kazandırılması için 2- 3 yılımız var . desteklerin artması ile birlikte bu süreç daha da kısalacak.
Zerzevan Kalesi Diyarbakır'ın marka yüzü olabilir mi sizce ?
Turizmde her şeyin bir hikayesi olması gerekiyor. Anadolu'da her yer çok zengin ve ayrı bir hikayesi var. Şimdi Zerzevan Kalesi'ne Mithras'ın hikayesi eklendi. Açıkça söylemek gerekirse dünyada herkese hitap eden bir yapılaşma; törenleri ayinleriyle büyük bir gizem dini olduğundan çok dikkat çekti ve tanıtım stratejisini buna göre oluşturuyoruz. Morgan Freeman'ı, National Geographic ve dünyanın her yerinde insanları buraya çeken Mithras'tır. Dediğim gibi dünyada çok Mitras tapınakları var ama hiçbirisi burası kadar ilgi çekmedi. Birincisi doğu sınırındaki tek Mithras tapınağı, ikincisi garnizonun içerisinde, üçüncüsü dünyada bulunmuş son Mithras tapınağı ve aslında çok iyi korunmuş bir tapınak . Ama belki bir gizeminin olması da daha cazip hale getirebiliyor.
DT. AHMET SAVGAT YAZIYOR: PATİKALARDAN GÖKYÜZÜNE…
TROAS KÜLTÜR ROTALARINA ÇTSO'DAN TAM DESTEK...