02.06.2015 19:27 Karakter boyutu :
Türkiye'nin en dinci seçimine yaklaşıyoruz. Türkiye'de siyasi partilerin Kur'an sallamadan, Fatiha okumadan, Sünni İslam'a biat belirtmeden konuşma yapamadığı 7 Haziran seçimi hazırlıklarının bir "marka ismi" de Said Nursi oldu. "Özgürlükçü laik" Selahattin Demirtaş'ın Zaman gazetesindeki Said-i Nursi övgüleri bir ilk değil. Özellikle AKP'nin Cemaat'le arası açıldıkça BDP-HDP çizgisinden CHP'ye dek "muhalefet" Cemaat'in akıl hocası Said-i Nursi'ye referans yapmaktan geri kalmıyor. İşte bu zamanda çıkan bir kitap, günlük siyasal çıkarlar uğruna her derde deva mertebesine yükseltilen bir figürü enine boyuna irdeliyor.
Araştırmacı Emrah Cilasun'un Patika Yayınevi'nden çıkan Bediüzzaman Efsanesi Ve Said Nursi Gerçeği kitabı, yabancı arşivlerden de yararlanarak Said Nursi, ya da nam-ı diğer Said-i Kürdi ismini ele alıyor. Kitabın bir özelliği, Said Nursi hakkında yalnızca siyasal İslamcı kesimden gelen methiyeleri ve efsaneleri çürütmesi değil. Said Nursi'nin Şerif Mardin'de somutlaşan liberallerden kemalistlere, oradan Kürt milliyetçiliğine, siyasal yaşamın her tarafına "sızan" itibarını da sorgulaması.
Çıkan tablo mu? Yeri gelince 31 Martçı yeri gelince İttihatçı olan, bütün "hoşgörü" propagandalarının tersine Osmanlı Hıristiyanları aleyhine çalışan, hatta bir belgeye göre Ermeni katliamında yer alan, öte yanda İngiltere, Amerika, CENTO gibi en büyük "Hıristiyan" devletlerin ve örgütlerin Türkiye'ye nüfuzu için her türlü politik oyuna giren bir gölge figür.
Bu gölgenin Nazi Almanyası'na verdiği açık destek bir yana, Altın Çağı'nı yine de Soğuk Savaş'ın doğuş zamanında, Demokrat Parti iktidarıyla yaşadığı görünüyor. "Allah'ı inkara karşı yapılan bu harbe katılmak lazımdır" sözleriyle Kore Savaşı'na Türk gençlerini sürmesi yalnızca bir başlangıç; İngiltere ile ABD'nin Pakistan politikalarına destek vermesi için Demokrat Parti nezdinde lobi yapması, en son da “Komünizm tüm zamanların en büyük lanetidir" bildirileriyle ABD saflarındaki yerini perçinlemesi, yalnızca Said Nursi'nin değil, Türkiye'de siyasal İslam'ın oynadığı somut rolü özetliyor.
Bu rol, Şerif Mardin'in Said'e ilişkin müslüman din reformcusu imaları, Kürt milliyetçilerinin Kürt resmi tarihi yaratma hevesiyle "Said-i Kürdi" övgüleri arasında yaşatılıyor. Cilasun, Kemalistlerin Said Nursi'ye itirazlarının yalnızca "Kürt milliyetçisi" şüphesiyle sınırlı olmasına da dikkat çekiyor; ülkemizde laikliğin üvey evlat olarak tarihine de bir katkı bu anlamda.
Bununla tutarlı olarak, bir dönem ülkeyi yöneten Atatürkçülerin Kürt sorununu çözmede bulduğu bir formülün de Said Nursi'yle ortaklaştığını görüyoruz. Nursi, Batı için bilimsel eğitimi kabul ederken Kürt illerinde ve Kürtler için dini eğitimi layık görüyor: "Şark’ta herhalde millet ve vatan maslahatı namına ulum-u diniye esas olmalıdır. Yoksa Türk olmayan Müslümanlar, Türk’e hakikî kardeşliğini hissedemeyecek.” AKP'yi Genelkurmay nezdinde uzun süre bu kadar vazgeçilmez kılan "tasarım" Said'in satırlarından damlıyor.
Özetle, Cilasun'un bu araştırmasında, Türkiye siyasal yaşamının en köhne, en karanlık boşluklarına yerleşmiş olan; Türkiye'nin çözülmek istenmeyen sorunlarını sömürerek yaşamını sürdürmüş ve bugünkü genel tefessüh ortamında bir kez daha yükseltilmeye çalışılan bir dinsel figürü tarihçesiyle izliyoruz. Omurgaların ağır geldiği, ilkelerin gözden düştüğü ve değerin kullanma-kullanılma paritesine göre belirlendiği bir parlamenter sahnenin vazgeçilmez aktörünü daha iyi tanıma fırsatı.
selahattin demirtaş saidi nursi