KDV Kanunu ve diğer bazı kanunlarda değişiklikler yapıldı
Tarih 05 Nisan 2018
KDV KANUNU VE DİĞER BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİKLER YAPILDI:
6 Nisan 2018 tarihli Resmi Gazetede Katma Değer Vergisi Kanunu İle Bazı Kanunlar ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (Kanun No: 7104) yayımlanmıştır.
Kanun sirkülerimizin ekinde sunulmuştur. Yapılan değişikliklerden önemli gördüklerimizi aşağıdaki şekilde özetleyebiliriz.
Arsa Karşılığı İnşaat İşlerinde KDV Matrahı:
Arsa karşılığı inşaat işlerinde, KDV matrahı sadeleştirilmektedir. Arsa sahibi, sadece müteahhite kalacak konut ve iş yerlerine isabet eden arsa payını devretmiş sayılacaktır. Müteahhit ise, kendisine kalan arsa payına karşılık (arsa sahibine) konut ve işyeri devretmiş olacaktır. (Madde:1)
Karşılıklı yapılan bu teslimlerde matrah; müteahhit tarafından arsa sahibine bırakılan konut veya işyerlerinin Vergi Usul Kanununun 267. Maddesinin 2. sırasına göre belirlenecektir. (Maliyet bedeli esası olarak tanımlanan bu yöntemde; maliyet bedeline toptan satışlar için % 5 , perakende satışlar için ise % 10 ilave edilerek matrah bulunmaktadır) (Madde:7)
Yapılan bu düzenlemeler, 6 Nisan 2018 tarihi ve sonrasındaki teslimlere uygulanmak üzere yürürlüğe girmiştir.
Ar Ge Merkezlerinin KDV siz Makine ve Teçhizat Alabilmesi:
KDV Kanunu 13.Maddesine eklenen “m” bendi ile; 4691 sayılı Kanun kapsamındaki bölgelerde, 5746 sayılı Ar Ge Kanunu kapsamındaki Ar Ge ve tasarım merkezlerinde, 6550 sayılı Kanun kapsamındaki araştırma laboratuarlarında Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetlerinde bulunanlara münhasıran bu faaliyetlerinde kullanılmak üzere yapılan yeni makine ve teçhizat teslimleri KDV den istisna edilmiştir.
İstisna kapsamında alınan makine ve teçhizat, takip eden yıldan itibaren 3 yıl dolmadan satılır veya Ar-Ge dışında kullanılırsa zamanında alınmayan vergi cezası ve faizi ile birlikte alıcıdan tahsil edilecektir. (Madde:4)
Bu hükümler 1 Haziran 2018 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Konfeksiyon Kırpıntılarının KDV İstisnasına Dahil Edilmesi:
KDV Kanununun 17/4-g Maddesine göre; metal, plastik, lastik, kauçuk, kâğıt, cam hurda ve atıklarının teslimi KDV den istisnadır. Tasarının 5. Maddesi ile bu Maddeye konfeksiyon kırpıntıları da dahil edilmiştir. Düzenleme 1 Haziran 2018 tarihinde yürürlüğe girecektir.
İkinci El Taşıt ve Taşınmaz Ticareti Yapanların KDV Matrahı:
İkinci el motorlu kara taşıtları veya taşınmaz ticareti yapan mükelleflerin; KDV mükellefi olmayanlardan yada mükellefi olmakla birlikte istisna kapsamında satış yapanlardan aldıkları bu kıymetleri vasıflarında esaslı değişiklik yapmaksızın satmaları halinde KDV matrahı, satış bedelinden alış bedeli düşülerek kalan tutar olarak hesaplanacaktır. Düzenleme 1 Haziran 2018 tarihinde yürürlüğe girecektir.(Madde:6)
İndirim Hakkının Kullanılacağı Son Tarih:
Mevcut KDV Kanununa göre, mal veya hizmet alış belgelerindeki KDV, vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu takvim yılı aşılmamak şartıyla, ilgili vesikaların kanuni defterlere kaydedildiği vergilendirme döneminde kullanılabilmektedir. Kanun ile; indirim hakkı takip eden yılın sonuna kadar kullanılabilecek şekilde değiştirilmiştir. Düzenleme 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe girecektir.(Madde:8)
Değersiz Alacaklarla İlgili KDV nin Durumu:
a.Alacağını Tahsil Edemeyen Satıcı Yönünden:
Vergi Usul Kanununa göre değersiz alacak haline geldiği için zarar yazılarak kayıtlardan çıkarılan alacaklarla ilgili hesaplanmış ve beyan edilmiş olan KDV, alacağın zarar yazıldığı dönemde KDV beyannamesinde indirim konusu yapılabilecektir.
Bilindiği üzere, şüpheli alacaklarda alacağın KDV dahil tutarı üzerinden karşılık ayrılmaktadır. Karşılık ayrılan şüpheli alacaklar daha sonra değersiz hale gelmişse, öncelikle KDV tutarı kadar karşılık gelir kaydedilecek, sonrasında KDV indirim konusu yapılabilecektir. (Madde: 8)
Sözkonusu hükümler 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe girecektir.(Madde:8)
b.Değersiz Hale Gelen Alacakla İlgili Olarak Borçlu Yönünden:
Vergi Usul Kanununa göre değersiz hale gelen alacaklara ilişkin olarak alıcı tarafından ödenemeyen KDV indirilemeyecektir. (Madde:9) Bu hüküm de yine 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Buna göre; mal ve hizmet alımında KDV yi indirim konusu yapmış olan ancak, bu alışla ilgili borcunun KDV kadarı kısmını ödemeyen alıcı, alacaklı nezdinde bu alacak değersiz hale geldiğinde, indirim konusu yaptığı KDV yi düzeltmesi gerekecektir.
Zayi Olan veya KDV den İstisna Kapsamında Teslim Edilen Sabit Kıymetlerle İlgili Yüklenilen KDV :
KDV Kanununun 30. Maddesine göre; (deprem, sel yada Maliye Bakanlığınca mücbir sebep ilan edilen yerlerdeki yangınlarda zayi olanlar hariç) zayi olan malların KDV si indirilememektedir. Yine, aynı Maddeye göre ( tam istisna kapsamındaki teslimler ile diğer istisnalardan özel olarak sayılanlar hariç) istisna kapsamında teslim edilen kıymetlerle ilgili yüklenilen KDV nin de indirimi kabul edilmemektedir.
Amortismana tabi sabit kıymetlerle ilgili olarak mükelleflere bu açıdan avantajlı hükümler getirilmiştir. Şöyle ki; zayi olan veya istisna kapsamında teslim edilen amortismana tabi iktisadi kıymetlerin amortismana tabi faydalı ömrü yani amortisman süresi tamamen tükenmişse, bu kıymetin alışında daha önce yüklenilmiş ve indirim konusu yapılmış KDV nin düzeltilmesi gerekmeyecektir. Öte yandan, sabit kıymetin amortisman süresi kısmen dolmuşsa bu kıymetin alışında yüklenilen ve daha önce indirim konusu yapılmış KDV nin düzeltilecek kısmı oranlamayla belirlenecektir. (Madde:9)
NOT: En az 2 tam yıl aktifte tutulmuş olan taşınmazların KDV Kanununun 17/4-r Maddesinde yer alan istisna kapsamında satılması halinde, anılan Maddenin mevcut hükümlerine göre satış tarihi itibariyle indirilememiş KDV indirimlerden çıkarılarak gider olarak dikkate alınmaktadır. Kanunda, bu bentle ilgili bir değişiklik öngörülmediğinden KDV Kanunu 17/4-r Maddesine göre yapılan amortismana tabi taşınmaz (bina) satışları kanaatimizce Kanun ile getirilen bu hükümlerin dışında kalmaktadır.
Yapılan bu düzenleme, Kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Örtülü Kazanç Kapsamında Ödenen Tutarlarla İlgili KDV nin İndirimi:
KDV Kanunun 30.Maddesine göre; gelir ve kurumlar vergisi açısından kanunen kabul edilmeyen gider sayılan alımlara ilişkin KDV nin indirimi mümkün bulunmamaktadır. Diğer taraftan, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımına konu tutarlar Kurumlar Vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilmemektedir. Bununla birlikte, 2016 yılında yapılan Kanun değişikliği ile yabancılarla yapılan işlemlerle ilgili olarak transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımına giren tutarlara isabet eden ve sorumlu sıfatıyla yada ithalat esnasında ödenen KDV nin indirimi kabul edilmiştir.
Bu defa Kanun ile; yurt içindeki işlemlerde de transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı bulunması halinde (malı teslim eden veya hizmeti ifa eden satıcının işleme ait vergiyi ilgili vergilendirme döneminde beyan ederek ödemesi şartıyla) sözkonusu işlemle ilgili KDV nin alıcı tarafından indirimine imkan sağlanmıştır. (Madde:9)
İade Talep Süresi ve İade Tutarını Sınırlandırma:
Tam istisna kapsamındaki işlemlerde, istisna işlemle ilgili olarak yüklenilen ve indirimli giderilemeyen iadenin talep edilebilmesi için süre kısıtlaması getirilmiştir. Buna göre; iadenin işlemin gerçekleştirildiği dönemi izleyen 2. takvim yılı sonuna kadar talep edilmesi şarttır. Öte yandan, imalatçılarca gerçekleştirilecek ihracat işlemleriyle ilgili iadelerde, Maliye Bakanlığı yüklenilen KDV yerine sektörler itibariyle ihracat bedelinin belli bir oranıyla iade tutarını sınırlayabilecektir. Düzenleme 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe girecektir. (Madde:10)
Bakanlar Kurulu; süresi içinde iadesi talep edilmeyen ve indirim yoluyla giderilmek üzere sonraki dönemlere devrolunan KDV ni gider olarak yazdırmaya yetkili kılınmıştır. (Madde:11)
İşletme Hesabına Göre Defter Tutanlar ve Serbest Meslek Erbabı İçinde Hasılat Esaslı
İşletme hesabına göre defter tutan ticaret erbabı ile serbest meslek kazanç defteri tutan serbest meslek erbabından, Bakanlar Kurulunca belirlenecek sektör ve meslek grupları içinde yer alanlar talep etmeleri halinde , alış ve gider belgelerindeki KDV yi indirim konusu yapmak yerine, KDV dahil hasılatları üzerinden Bakanlar Kurulunca sektör ve meslek grupları belirlenecek oranı uygulayarak ( bundan herhangi bir indirim yapmadan) hesapladıkları bu tutarı beyan edeyerek ödeyeceklerdir.
Hasılat esaslı vergilendirme denilen bu yöntemde; satışlar üzerinden hesaplanan KDV gelir, alışlarla ilgili KDV ile hasılat esaslı vergilendirme esasına göre vergi dairesine ödenen KDV ise gider veya maliyet olarak dikkate alınacaktır. (Madde:12)
Maliye Bakanlığına, işletme hesabına göre defter tutanların KDV ödeme zamanlarını 2 ay uzatma yetkisi tanınmıştır. (Madde:13)
Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde üretilen oyun yazılımları KDV den istisna edilmiştir. (Madde:14)
Taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına ait ticari plakaların elden çıkarılmasından doğan kazançlar Gelir Vergisi Kanununa eklenen hüküm ile gelir vergisi kapsamı dışında bırakılmıştır. Kanunun yayımından önce yapılan işlemlerde elde edilen kazançların durumu da ayrıca düzenlenmiştir. Bu araçların ticari plakalarının devrinde ödenecek harçla ilgili düzenleme yapılmıştır. (Madde:15, Madde:18, Madde:21)
Vergi müfettişleri tarafından yapılan KDV iade incelemelerinin en fazla 3 ay içinde bitirilmesi, bu sürede bitirilemeyenlere 2 ayı geçmemek üzere ek süre verilebileceği hükmü Vergi Usul Kanununun 140. Maddesinin 6. Bendine eklenmiştir. Düzenleme, 1 Ocak 2019 dan tarihinden sonraki vergilendirme dönemleriyle ilgili yapılacak vergi incelemeleri için geçerlidir. (Madde:19)
YMM lerin yanı sıra SMMM lere de Maliye Bakanlığınca belirlenen esaslar dahilinde KDV İadesi Raporu yazma yetkisi verilemektedir. (Madde:23 Madde:20)
KDV iadeleri için Vergi Denetim Kurulu Başkanlığına bağlı KDV İadeleri İncelemeleri Grup Başkanlıkları oluşturulması düzenlemesi yapılmıştır. (Madde: 26, Madde:27)
Kamu kurumlarına yapılan her türlü bedelsiz mal teslimi ve hizmet ifası halen KDV den istisnadır. Bu defa tasarı ile; okul, sağlık tesisi, belli yatak kapasitesine sahip yurt ile çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzur evi, bakım ve rehabilitasyon merkezi, ibadethane, din eğitimi verilen tesisler, gençlik merkezleri, gençlik ve izcilik kamplarını inşa ederek Maddede sayılan kamu kurumlarına bağışlayacak olanlara bu inşaat nedeniyle yapılacak teslim ve hizmetler de tam istisna kapsamına alınmaktadır. 1 Haziran 2018 de yürürlüğe girecek bu düzenlemenin Maliye Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde gerçekleştirilebileceğini düşünüyoruz. (Madde:4)
Yabancılara yönelik olarak verilecek bazı sağlık hizmetleri KDV den istisna edilmektedir. (Madde:4)
Gümrüksüz satış mağazalarına veya bunların depolarına yapılan teslimler KDV ve ÖTV istisnası kapsamına alınmıştır. (Madde:3, Madde:24)
Gümrük antrepoları ve geçici depolama yerleri ile gümrük hizmetlerinin verildiği gümrüklü sahalarda, ithalat ve ihracat işlemlerine konu mallar ile transit rejim kapsamında işlem gören mallar için verilen ardiye, depolama ve terminal hizmetleri, kısmi istisnalardan çıkarılarak tam istisnalara dahil edilmektedir. Dolayısıyla, bu hizmetlere ilişkin olarak yüklenilen KDV indirilebilecektir. (Madde:5, Madde:9)
Bedelsiz eğitim öğretim hizmetleri, bedelsiz yurt hizmetleri, kamu kurumlarına , kamu menfaatine yararlı derneklere, vergiden muaf vakıflara ve diğer bazı kurumlara yapılan bedelsiz teslim ve hizmetler ile ilgili olarak KDV Kanununun 17/2-b Maddesinde yer alan istisna işlem kapsamında yüklenilen KDV nin indirilebilmesine imkan sağlanmaktadır. Aynı Maddenin 2/c, 2/d ve 4/ı bentlerindeki işlemlere de aynı imkan sağlanmaktadır. Bu bağlamda, serbest bölgelerde verilen hizmetler ile serbest bölgelere veya bu bölgelerden yapılan ihraç amaçlı yük taşıma işleri nedeniyle yüklenilen KDV de indirilebilecektir. (Yürürlük 1 Ocak 2019) (Madde:9)
İndirimli oranlı işlemler nedeniyle teslim veya hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminden sonra ortaya çıkan giderler veya yapılan iskontolar dolayısıyla yüklenilen ve indirim yoluyla telafi edilemeyen KDV nin de iade hesabına dahil edilmesine imkan sağlanmaktadır. (Madde:8)
Adi ortaklıkların Gelir Vergisi Kanununun 81. Maddesinin 2. No’lu bendine göre sermaye şirketine dönüşmeleri KDV den istisna edilmektedir. (Madde:5) Oysa, anılan istisna Maddesinde zaten Gelir Vergisi Kanununun 81. Maddesinde belirtilen işlemlerin KDV den istisna olduğu hükmü mevcuttur. Buradan hareketle, adi ortaklıkların sermaye şirketine dönüşümünün eklenen bu hükümle KDV den istisna haline geldiği, öncesinde KDV den istisna olmadığı, öte yandan Gelir Vergisi Kanununda benzer bir düzenleme olmadığından Gelir Vergisinden istisna olmadığı gibi bir sonuç da çıkabilir.