Bilgisayar Programcılığı Veritabanı Notlar 1
Yazar : Okan Düzgün Yayınlanma Saati : 2013-09-08 05:23:10
- Dağınık şekilde duran ve işe yaramaz halde olan bilgilerin, işlenebilir içinde arama yapılabilir, sıralanabilir hale gelmesini sağlayan yardımcı bir programdır.
-Aynı zamanda bilgileri kullanıcıya taze ve hızlı bir şekilde ulaştırmasından sorumludur.
" Veritabanı Porgramı "
Sınıflandırılmış ve bölümlendirilmiş bilgileri düzgün bir şekilde bilgisayarda saklamamızı sağlayan programdır. Bilgileri standart hale getirerek hem bilgisayarın hemde kullanıcıların rahatlıkla anlayacagı şekle dönüştürür.
Microsoft Access güçlü, kolay kullanıma sahip bir veritabanı programıdır. Excel ve Word'de yapılması güç olan işeri accessle rahatlıkla yapabiliriz. Access, ofis programının bir parçası olduğu için, excel ve word ile bazı ortak yanları vardır. Fakat access;te kaydedilen bir bilgiyi analiz etme ve yazdırma işlemleri diger ofis bileşenlerine göre daha kolaydır.
Tablolar : Tablolar verileri satır ve sütün haline saklar. Benzer bilgiler aynı tabloda tutulur. Mesela, müşteriler tablosunda isimleri, telefonları ve adresleri saklanırken, mal tablosunda ise malın kodları, isimleri ve fiyatları saklanabilir.
Sorgular : Bir tablodaki veriler belli bir şart ile işlenerek sonuç kayıtları ekranda gösterilir. Mesela; müşteriler tablosunda "Mardin" ilindeki müşterilerin isimlerin listelenmesi gibi.
Formlar : Tablolara veya sorgulara veri sayfası görünümü ile işlem yapmak yerine, daha renkli bir arabirim olan formlar kullanılabilir. Bu sayede Access ile başka bir dile ihtiyaç kalmadan "Görsel Programlama" yapılması mümkün olur.
Raporlar : Tablo veya sorgunun sonucunu yazıcı çıktısı olarak görmemizi sağlar.
Sayfalar : İnternet veya intranette verilen web sayfası olarak yayımlanması sağlanabilir. İster asp, ister xml veya javasciprit destekli sayfalar hazırlanabilir.
Makrolar : Tek komut ile işlemlerin otomatik hale gelmesini sağlanır. Mesela bir düğme tıklanması ile tablo açılıp yazırma işlemi başlatılır.
Modülleri : Makrolar gibi modüllerde normal özelliklerin haricinde özel komutlar hazırlanabilmesini sağlar. Ofis içinde var olan Visual Basic benzeri bir dil ile program yazılarak modül oluşturulabilir.
Veri : Veritabanında saklanan e küçük bilgi parçasıdır.
Kayıt : Verilerden oluşan birbiri ile ilgili veritabanı yapıdır.
Tablo : Kyıtları peş peşe birleşmesi ile oluşan verilerin saklandığı veritabanı nesnesidir.
Alan : Biri verinin kaydolması için gerekli biçimi ve türü belirlemiş kısımdır.
Veri Tabanı Planlarken Dikkat Edilmesi Gerekenler
ilk kural olabildiğince parçalamaktır. Örn : Adres(Cadde/Mahalle/Apartman/Sokak/Daire/No/İl/İlçe/İl) Bölmek daha mantıklıdır. Çünki isme göre arama yapmak istediğimizde, zor degilken adrese göre sıralama yapmak istediğimizde adres alanı tek parçadan oluşuyorsa bunun mümkün olamayacagını görüyoruz.
İkinci kural ise olabildiğince çifr bilgilere sahip tablo yapmamak, diğer bir deyişle bilgileri alt tabloya bölmek gerekir, Böylelikle bellek ve disk alanını daha tutumlu kullanmış oluruz.
Tablo Tasarlarken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Veri Tabanının amacına karar veriniz. Saklanacak veriler ile ilgili rapor veya liste oluşturduktan sonra veri tabanı oluşturmaya başlayınız.
Veri Tabanınızın kabaca kağıda tasarımını ciziniz. Büyük bir kutu içine hücreler cizerek bir tabloda neler olacagını kağıt kağıt üzerine gösteriniz. Çizimlerinizde olabildiğince detaylı olun.
Hangi alanlara ihtiyacınız var karar veriniz, Alanların sayısal metin ve tarih gibi türlerini düşününüz.
Hangi tablolara ihtiyacınız oldugunu karar veriniz. Her tablo bir konuya ait olmalıdır. Bilgiler kendilerine ait tablolarda saklanmalıdır.
Her tablonun Birincil Anahtar olması tavsiye edilir.Yani her kaydın tekil bir değere sahip olan anahtar alanı olmalıdır.
Tablolar arasında ilişkilendirmeyi belirleyiniz.
Her alan veya sütünda aynı tür bilgi olmalıdır.
Olabildiğince bilgileri parcaya ayırınız. Bu sayede tablonun filtrelenmesi ve düzenlenmesi daha kolay hala gelecektir.
Aynı bilgilerin tekrarlandıgı tablolar yapmayınız. Birden fazla tablolar kullanarak alt tablolar kullanınız.
Alan adlar verirken adlandırmayı yapmayınız. Aynı ismin başka bir yerde daha kullanılması karışıklığa neden olabilir.
İki veya daha fazla tablo ortak alanlar ile birbirine bağlanır.
Örneğin öğrenci numaraları birbirine bağlayarak iki farklı tablo arasında ilişki sağlanabilir. Bir tablo ilk açıldığında "Birincil Anahtara göre" sıralı olarak gelir.
Bilgi Saklamak : Aynı amaç için benzeri bilgiler saklanır. Bu kişisel bilgilerde olabilir, binlerce müşterinin bilgileride olabilir. Veritabanına kayıt ekleme, silme ve güncelleme işlerini kolaylaştırır.
Bilgi Bulmak : Kolayca istenilen bilgiye ulaşılabilir. İsme veya bir numaraya göre aranabileceği gibi birden fazla şart belirlenerek de arama yapılabilir. Mesela ismi "R" ile başlayan, yaşı "30"zun altında olan müşterileri bulmak gibi.
Analiz etmek ve yazırmak : Bilgiler üzerinde hesaplama işlemleri yapabiliriz. Mesela bir ildeki satış miktarının %5;şini hesaplamak gibi. Ayrıca sonuçların profesyonel görünümünde çıktısınıda alabilirsiniz.
Bilgi Yönetimi Yapmak : Büyük miktardaki bilgiyi rahatlıkla yönetebiliriz. Bir kaç tuşa basarak alan kodu 216 olan binlerce müşterinin telefonlarını 212 yapabilirsiniz.
Bilgi Paylaşmak : Tek kullanici olarak işlem yapılabileceği gibi, birçok kullanıcı aynı anda aynı veri tabanına bağlanarak işlem yapabilir.
Tablo Tasarımı İlkeleri
Tablo yinelenen(Tekrarlanan) bilgileri içermemelidir.
Her bilgi parçası bir tabloda saklandıgından, bunu tek bir yerden güncelleştirebiliriz. Bu çok daha faydalıdır ve böylece farklı bilgi içeren yinelenen giriş olasılıgı olmaz. Örneğin müşterinin adresini veya telefon numarasını bir defa ve bir tabloda saklamak daha iyi fikirdir.
Her tabloda bir konu hakkında bilgi içermelidir. Örneğin müşterinin adreslerini müşteri siparişlerinden farklı tabloda saklayabilirsiniz. Böylece bir siparişi sildiğinizde, müşteri hakkında bilgi etkilenmemiş olur.
Metin : Yazı ve rakamların karışık kullanılabildiği üzerinde hesaplama yapılamayan veri türüdür. Maksimum alacagı değer 255 karakterdir.
Not : Çok satırdan oluşan metin ve sayı girilebilen veri türüdür. Haber içeriğinin girilmesi gibi
Sayı : Üzerinde matemetiksel işem yapılabilen verilerdir.
Tarih/Saat : İçinde saat ve tarih bilgisi tutan veri türüdür. 100 ile 9999 yılları arasında bilgi saklayabilir.
Para Birimi : Virgülden önce 15, virgülden sonra 4 basamaklı saklayabilen üzerinde matematiksel işlem yapılabilen bir veri türüdür.
Otomatik Sayı : Tabloya bir kayıt eklendiğinde değer kendiliğinden 1 artan veya rastgele artan kullanıcı tarafından değiştirilemeyen bir alandır.
Evet/Hayır : İçinde sadece doğru/yanlış evet/hayır veya açık/kapalı gibi bilgi saklayabilen veri türüdür. Örnek askerlik ve medeni hali gibi haller evet/hayır veri türü ile kontrol edilebilir.
Ole Nesnesi : Fotoğraf saklamak için kullanılan bir veri türüdür. Aynı zamanda pdf,word,excel gibi dosyalarda eklenebilir.
Köprü : Adresleri linkli olarak saklamak istediğimizde tutulmasına kolaylık sağlar.
Arama Sihirbazı : Açılır menü şeklinde verilerin tutulmasına kolaylık sağlar.
Tablo : Bir veritabanında bilgilerin tutulduğu ana nesnedir. Yanı veritabanın kalbidir. Tablolar alanlardan meydana gelir. Bir konuda planlı ve matıksal olarak tasarlanan birden fazla, tek tabloda bir araya gelir.
Arama sihirbazı : Veri girişini kolaylaştıran ve hatalı girişi önleyen bir özelliktir.
Birincil Anahtar ve Dizinler
Tek değer alabilen ve genellikle sayısal türden seçilen alanlar birincil alantar olarak seçilir.
Tablonun temel sıralama alanıdır. Tablonun ilişkilendirilmesinde bu alan gereklidir.
Bir tabloda sadece bir adet "Birincil Anahtar" vardır.
Birincil anahtar birden fazla alandan oluşabilir.
Arama ve Sıralama işlemlerini hızlandırdığı için bazı alanların sıralı özelliği aktif hale getirebiliriz.
Örneğin müşteri isimleriyle çok sık arama yapılıyorsa soyad alanı aktif olmalıdırç
Tabloda çok fazla sıralı alan tanımlayınız. Arama ve Sıralama işlemleri yavaslar.
Not,köprü ve ole nesnesi türünde alanlar sıralanamaz ve Birincil Anahtar olarak kullanılamaz.
Birincil Anahtar otomatik olarak sıralanır.
Sıralı alanlar ile isterseniz aynı kaydın tekrarlanmasını sağlayabiliriz. Örneğin bu sayede müşterinin aynı tc kimlik numarasına sahip olması engellenebilir.
Tablo İlişki Türleri
Birden Bire : Ana Tablodaki bir kayıt, diğer tabloadaki bir kayıt ile ilişkilendirilir. İlişkili her iki alan birincil anahtar olmalıdır. Bu tür ilişki çok sık kullanılmaz. Çünki bilgileri ayrı tabloda degilde tek tabloda saklamak daha kolaydır. Örn: Her müşterinin tek kredisi vardır.
Birden Çoğa : Ana tabloadaki bir kayıt diger tabloada bir veya daha fazla kayıt ile ilişkilidir. En çok kullanılan ilişki türüdür. Örn : Her müşterinin bir veya daha fazla siparis bilgisi vardır.
Çoktan Çoğa : Bir veya daha fazla kayıt diğer tabloadaki bir veya daha fazla kayıt ile ilişkilidir. Sık kullanılmayan bir türdür. Örn : Her satış elamanı bir çok ürün satar, her üründe bir çok satış elemanı tarafından saklanır.
Konumuza veritabanı sorgulamalarıyla devam edeceğiz....