Sosyal İstenirlik Ölçeği-17’nin Türkçeye Çevrilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi
(Translation of the Social Desirability Scale-17 into Turkish and Examination of Its Psychometric Properties )
Author : Arkun TATAR / Hüdanur ÖZDEMİR
Page : 138-147
Sosyal istenirliğin değerlendirilmesi, psikolojik ölçümlerin geçerliğine önemli katkı sağlamasına karşın az sayıda ölçüm aracı bulunmaktadır. Bu nedenle bu çalışmada Sosyal İstenirlik Ölçeği-17’nin Türkçe’ye çevrilmesi ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 18-70 yaşları arasında, 1011 kadın, 968 erkek olmak üzere toplam 1979 kişi katılmıştır. Bu kişilerin 101 kadın, 134 erkek olmak üzere 235’i kriter bağıntılı geçerlik çalışmasına, 84 kadın, 89 erkek olmak üzere 173’ü de tekrar test çalışmasına alınmıştır. Katılımcılara, Sosyal İstenirlik Ölçeği-17 ve Beş Faktör Kişilik Envanteri kısa formu uygulanmıştır. Ölçeğin, tek faktörlü yapı gösterdiği, doğrulayıcı faktör analizi sonucuna göre de tek faktörlü yapının kabul edilebilir uyum istatistikleri verdiği gözlenmiştir. Ölçeğin, iç tutarlılık güvenirlik katsayısının 0,72, test-tekrar test bağıntı katsayısın 0,86, Beş Faktör Kişilik Envanteri Kısa Form’u Sosyal İstenirlik boyutu toplam puanı ile bağıntı katsayısının da 0,70 olduğu belirlenmiştir. Ölçek toplam puanı açısından kadınların, erkeklerden daha yüksek toplam puan ortalamasına sahip olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin çeviri Türkçe formunun, özgün forma benzer özellikler gösterdiği ve temel psikometrik gereklilikleri taşıdığı görülmüştür.
Sosyal İstenirlik, cevap yanlılığı, öz bildirim yanlılığı, geçerlilik
Despite the valuable contribution of social desirability to validity in psychological testing, there is a notable paucity of standardized measures. For this reason, the present study aimed to translate the Social Desirability Scale-17 into Turkish and investigate its psychometric properties. A total of 1979 people, 1011 female and 968 male, ranging in age between 18 and 70, participated in the study. Out of these participants, 235 people participated in the test-retest study and 173 people in the criterion-related validity study. The “Social Desirability Scale-17” and the “Five Factor Personality Inventory-Short Form” was administered. It was observed that the scale shows single factor structure, and also the confirmatory factor analysis results revealed acceptable fit index values for the single factor. The Cronbach’s Alpha internal consistency coefficient was 0.72 and the test-retest correlation coefficient was 0.86. The correlation coefficient between the scale and the Social Desirability subscale of the Five Factor Personality Inventory-Short Form was determined as 0.70. The results showed that female participants have significantly higher scores than males. The present results indicated that the form translated into Turkish in this study was quite similar to the original form, and met the basic psychometric characteristics.
Social desirability, response bias, self-report bias, validity