Endometrial polipler rahmin iç tabakasından köken alan tümöral gelişmelerdir. Genellikle iyi huyludurlar. Endometrial hücrelerin aşırı çoğalması sonucu ortaya çıkarlar. Rahim içi boşluğa doğru büyürler. Boyutları değişkendir. Bazen 1-2 mm boyutlarında küçük polipler olabildiği gibi, bazen de tüm rahim içini dolduran, birkaç cm boyutlarına çıkabilir. Nadiren rahim içine sığmayıp, vajinaya sarkan büyük polipler olabilir.
Polipler rahim duvarına bazen ince bir sapla bağlanırken, bazen de geniş bir tabanla bağlanır. Bazen bir hastada birden fazla polip gelişimi olabilir. En sık görüldüğü dönem 40 lı yaşlardan sonradır. Fakat bazen genç kadınlarda da görülebilir. Özellikle kısırlık sorunu çeken kadınlarda daha sık görülür. Ek olarak poliplerin düşük oranını artırdığından da şüphelenilmektedir.
Poliplerin en sık belirtileri kanama bozukluklarıdır. Bunları
Normal adet kanaması arasında gözlenen kanama dönemleri,
Aşırı adet kanamaları,
Menopoz sonrası kanamalar şeklinde sıralayabiliriz.
Polipleri kanama dışında yarattığı en önemli sorun gebeliğe engel olmalarıdır. Kısırlık sorunu ile gelen hastalarda, sağlıklı kadınlarla kıyaslandığında daha sık polipe rastlanır. Bu nedenle gebe kalamama nedeni ile gelen kadınlar polip yönünden dikkatli değerlendirilmelidir.
Araştırmalar aşırı kilolu, hipertansif kadınlarda ve tamoksifen denilen (meme kanseri tedavisinde kullanılır) ilacı kullanan kadınlarda poliplerin daha sık görüldüğünü göstermektedir.
Endometrial polipleri jinekolojik muayene sırasında saptamak mümkün değildir. Ancak transvajinal ultrasonografi ile teşhis edilebilir. Transvajinal ultrasonografi sırasında bile çoğu kez gözden kaçabilir. Polipleri yakalayabilmek için hekimin çok dikkatli olması, iyi bir cihaz kullanılması, şüphelenilen durumlarda sonohisterografi denilen tetkikin kullanılması gereklidir. Sonohisterografide rahim içine yerleştirilen ince bir kateterden serum verilirken rahim içi ultrasonla eş zamanlı değerlendirilir. Sonohisterografide polipler tama yakın oranda teşhis edilebilir.
Poliplerin tedavisi cerrahi olarak çıkartılmasıdır. Bu iki yolla olur.
Küretaj: bu eskiden en sık kullanılan yöntemdi. Rahim içi küret denilen bir aletle kazınır. Bu arada polip bağlantı yerinden kopartılır. Günümüzde terk edilmiş bir yöntemdir. Çünkü körlemesine yapılan bir işlem olduğu için polipin kısmen veya tamamen alınamama olasılığı yüksektir. Ek olarak kısırlık sorunu olan hastalarda endometrium hasarına yol açabilir. Endometriumun zedelenmesi bu kadınların gebelik şansını ciddi boyutlarda azaltan bir olaydır.
Histeroskopi ile polipin alınması günümüzde tercih edilen yöntemdir. Bu yöntemde histeroskop denilen bir mikro kamera ile rahim içine girilir. Polip direk görülür ve endometrium zedelenmeden sadece polip alınır. Polipin tamamı alınabilir.
Çıkartılan polip muhakkak patolojik incelemeye gönderilmelidir.
Eğer patolojik incelemede kanser gelirse rahmin alınması gündeme gelebilir. Gerçi poliplerde kanser görülme riski küçüktür, ama maalesef bazen karşılaşılabilir.
Poliplerde unutulmaması gereken bir diğer nokta tekrar edebilme olasılığıdır. Bu nedenle hastaların belirli aralıklarla kontrole gelmesi önerilmelidir.