Dış politikada revizyon: Rusya ile barış Amerika ile savaş! – KAFKASSAM – Kafkasya Stratejik Araştırmalar Merkezi
Rus ve Türk yetkililerin zaman zaman ikili ilişkilerde tansiyon yükselten açıklamalarına kulak asmayın. Erbakan Hoca’nın Türk siyasetine kazandırdığı deyimle tüm bunlar ‘kayıkçı kavgası.’ Neden mi? Rusya ve Türkiye Suriye’de ciddi bir politika değişikliğine hazırlıyor. Türkiye adına bu çalışmaları gayri resmi yoldan Doğan Perinçek ve arkadaşları yürütüyor. Suriye’nin eski Ankara büyükelçisi Nidal Kabalan, iki ülkenin ve bölgenin çıkarları için Ankara ve Şam arasında ilişkilerin düzeltilmesi gerektiğini, bunun yolunun ise Türkiye’nin Suriye politikasını değiştirmesinden geçtiğini, Türkiye ve Ankara yönetimlerinin şu an görüşme içinde olabileceğini söylüyor. Haklı olabilir. Çünkü Mayıs ayının son haftasında Vatan Partisi’nden bir heyet Suriye’de görüşmeler gerçekleştirmişti. Heyetin başında parti yöneticisi, eski Genelkurmay İstihbarat başkanı emekli Korgeneral İsmail Hakkı Pekin’in bulunması, heyetin beş üyesinden üçünün asker kökenli olması önemliydi. Heyet, Türkiye’ye dönüşünde yaptığı açıklamada, görüştükleri Suriyeli yetkililerin Türkiye ile iyi ilişkiler geliştirmek istediklerini belirtmişti.
Türkiye kadar Rusya’da ilişkilerin düzeltilmesinden yana. NATO’nun Balkanlarda, Kuzey Avrupa’da, Karadeniz’de ve Kafkasya’da genişleme pozisyonu, Rusya için ciddi güvenlik tehdidi oluşturuyor. Rusya’nın NATO Daimi Temsilcisi Gruşko’nun, Karadeniz’den gelebilecek tehditlere gereken yanıtları vereceklerini belirtip, “NATO’dakiler Karadeniz’in hiçbir zaman ‘NATO gölüne’ dönüşmeyeceğinin bilincindeler” açıklaması bu endişenin ifadesinden başka bir şey değil! Türkiye’nin Kuzey Avrupa hariç, Balkanlar, Karadeniz ve Kafkasya havzasında etkinliği, Rusların mutlaka göz önünde bulundurduğu reel aktif bir durum. Azerbaycan-Ermenistan arasında yaşanan Karabağ savaşında Rusya’nın Ermenistan’a umulanın altında destek çıkmasının en büyük etkenlerinden birisi bu savaşın genişleme eğilimi göstermesiydi.
Rusları rahatsız eden bir başka faktör, ABD’nin PYD’nin başını çektiği Arap, Süryani ve Kürt işbirliğiyle kurulan Suriye Demokratik Güçlerinin ABD özel harekat birimlerinin ve hava operasyonlarının da desteğiyle IŞİD’in (Irak Şam İslam Devleti) elindeki stratejik Menbic bölgesine doğru ilerlemeye başlaması. Rusya Suriye’de kendi lehine olan göreceli hava ve kara hâkimiyetinin ABD lehine değişmesine sıcak bakmıyor. Türkiye’nin de bu konudaki rahatsızlığı malum. Hatırlayacak olursak; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Diyarbakır dönüşü Türkiye’de ve Suriye’de meydana gelen son gelişmeleri değerlendirirken, 4 yer konusunda uyarmıştı.
Erdoğan, “bölgedeki gelişmeleri hassasiyetle takip ediyoruz. Teşrin barajı, batısı doğusu önemli. Münbiç konusu önemli. Azez, Azez’in güneyi yani Rakka önemli. “bölgedeki gelişmeleri hassasiyetle takip ediyoruz. Teşrin barajı, batısı doğusu önemli. Münbiç konusu önemli. Azez, Azez’in güneyi yani Rakka önemli. Orada koalisyon güçleri var ve elbette onlarla beraber çalışırız. Ama gereken yapılmazsa, verilen sözler tutulmazsa, kendi göbeğimizi kendimiz kesmek durumunda kalabiliriz” demişti. Erdoğan bu açıklamasıyla ABDlileri uyarmakla kalmamış, Türkiye’nin ABD’ye rağmen bir askeri harekât gerçekleştirebileceklerini düşündüklerini ima etmişti. Ardından Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar, TSK’nın bölgedeki ittifaklara destek verdiğini belirterek, isim vermeden Amerika’yı uyardı. TSK’nın bölgede ve dünyada barış ve istikrarın sağlanması için kurulan ittifaklara destek sağladığını vurgulayarak, “Ancak unutulmamalıdır ki ittifaklar kurulurken verilen sözler ve varılan mutabakatlar karşılıklı birer ahittir” sözleriyle Türkiye’nin ABD’nin PYD işbirliğinde yaşadığı hayal kırıklığını yansıttı.
Türkiye, Türkiye, Cerablus – Azez hattı arasında bulunan Menbic’de YPG’nin ilerlemesini istemediğini daha önce de dile getirmişti. Ayrıca PYD maskesi altında ABD özel kuvvetlerinin bölgeye yerleşmesini istemiyor. PKK’nın Suriye uzantısı PYD saflarında bin 300 yabancı teröristin yer alması neden istemediğini çok net göstermekte. ABD, Avustralya, Fransa dahil birçok ülkeden örgüte katılanlar, PYD kamplarında silah ve Kürtçe eğitim alması bu bölgede uzun süreli bir operasyon peşinde olduklarının kanıtı. Kobani olaylarının ardından dünyanın farklı ülkelerinden PKK’nın Suriye uzantısı PYD’ye katılım sürecinin halen devam etmesi, Avustralya, Amerika, Fransa, Belçika, Danimarka, Almanya, Rusya, Sırbistan, Ermenistan, İsrail, Japonya ve Kore’den yüzlerce kişi PYD bünyesine katılması, PYD’nin Kamışlı ve Kobani kamplarında 1,5 ay eğitim gören yabancıların örgüt militanı olarak PYD için savaşmaya başlaması Türkiye’den gizlenen bir amaç için hazırlık yapıldığının göstergesi. Son 9 ayda 19 yabancı militan PYD saflarında çatışırken öldü.
Şimdi Türkiye’nin bu gelişmeye nasıl tepki vereceğini tahmine etmek çok zor. Ancak Başbakan Yardımcısı Numan Kurtulmuş’un, dış politika atmosferinin hızla değiştiğini belirterek “Rusya, Suriye ve İsrail’le ilişkiler ile AB” konularında ciddi yeni adımlar atılması gerektiğini söylemesi, dış politikada revizyon beklentisinin teoriden pratiğe geçmek üzere olduğunun işareti. Türkiye ABD’nin PYD/YPG saplantısına cevabını Rusya ile barışarak, Suriye ile görüşerek vermeye hazırlanıyor. Başka hazırlıklarda var. ABD ve Demokratik Suriye Kuvvetlerinin, Rakka’nın kuzeyinde başlattığı operasyonun ardından, Rusya ve Suriye’den de Rakka için bir hamle geldi. Suriye ordusu ve Rusya, Rakka’yı Irak-Şam İslam Devleti’nden (IŞİD) kurtarmak için harekete geçiyor. Bu kapsamda, Hama kırsalına 1500 askerlik büyük bir konvoy gönderildi. Toplam asker sayısının 5 bin civarında olacağı tahmin ediliyor. Hama’nın doğusundaki Itriye’deki ordu birlikleri de Rakka için hazırlanırken, operasyonun önümüzdeki haftalarda başlayacağı söyleniyor. Anlaşılan yeni dönemde Dış politikada yeni konseptimiz; Rusya ile barış Amerika ile savaş!