Şan Tiyatrosu Yangını: Türk Tiyatro Tarihinin Seyrini Değiştiren Olay
Ana sayfa » Tiyatro » Şahları da Vururlar’dan Ferhangi Şeyler’e: Türk Tiyatrosunun Seyrini Değiştiren Şan Tiyatrosu Yangını
Şahları da Vururlar’dan Ferhangi Şeyler’e: Türk Tiyatrosunun Seyrini Değiştiren Şan Tiyatrosu Yangını
Ferhan Şensoy'un İran'ın yakın tarihine değindiği "Şahları da Vururlar" oyunu ilk sahnelendiği dönem büyük ses getirmişti.
Türk tiyatro tarihinin en değerli isimlerinden biri Ferhan Şensoy. Yıllarını tiyatroya vermiş sanatçının her oyunu neredeyse kapalı gişe sergileniyor. Oyunlarının başarısı bir yana bir o kadar da cüretkar. Yıllarını tiyatroya vermiş bu usta isim, kendi tiyatrosunu kurarak bugüne kadar Ortaoyuncular’a birçok oyuncu yetiştirdi ve Türk tiyatrosunun gelişimine büyük katkı sağladı. Ortaoyuncular tiyatro topluluğunun kurucusu olan Şensoy aynı zamanda roman, deneme, günlük, tiyatro, televizyon dizisi ve film senaryoları yazarlığı da yaptı. Stand-up tarzının esin kaynağı olan tek kişilik oyunu Ferhangi Şeyler, en tanınmış oyunu. Ancak bu oyunun arkasında aslında oldukça trajik bir hikaye var. Bu hikaye ise sahnelendiği dönem büyük tepki çeken İran’ın yakın tarihine değinen “Şahları da Vururlar” isimli oyuna dayanıyor. “Şahları da Vururlar” yeniden sahnelere dönmek üzereyken, biz de bu oyunun etkisini ve Türk tiyatro tarihindeki trajik Şan Tiyatrosu yangınını sizler için yazdık.
Ferhan Şensoy, 1982’de İstanbul’da kendi yazdığı ve İran’ın yakın dönemine de değinen “Şahları da Vururlar” oyununu sahnelemeye başladı
Oyun, isminden de anlaşılacağı üzere; İran’da yaşanan politik çalkantılı olaylara dayanıyordu. Oyunda yer yer Farsça diyaloglar da bulunuyordu
Türkiye’nin tarihine dair de kesitlerin olduğu oyun o dönem epey popüler oldu. Ancak tabii ki bir süre sonra işin rengi değişti ve Şensoy’a karşı bir ön yargı oluştu
Ferhan Şensoy ise o dönem sıklıkla tehdit almaya başladı. Ancak eleştiriler karşısında dik durdu ve bu kez Muzır Müzikal’ini kaleme aldı
Bu oyun ise, “Şahları da Vurlular”dan daha ağır politik mesajlar içeriyordu. Türkiye siyasetine oldukça fazla odaklanıyordu
Yine 80’lerde Şan Tiyatrosu’nda oynanmaya başlayan bu oyun, inançları eleştirdiği ve hakaret ettiği gerekçesiyle büyük tepki topladı
Oyun bir süre sonra protesto edilmeye başlandı. Sahne önündeki kişiler oyun oynanmaya başladığı andan itibaren sözlü saldırı da bulunuyorlardı. Bir süre sonra ise bunun dozu arttı. Hal böyle olunca tiyatroya bir koruma polisi tayin edildi.
Tüm bu olaylara rağmen Munzır Müzikali, 76 kez sahnelendi. Ancak 77. kez seyirciyle buluşmaya hazırlanırken Ferhan Şensoy ve ekibi oyun öncesi bir tehdit telefonu aldı
Ancak ekip bu tehdide de kulak asmadı ve oyunu sergilemek için sahneye çıktı.
Oyunun başlamasının ardından ise bir patlama sesi duyuldu. Yaklaşık 15 dakika içerisinde alevler her yeri sardı. Tiyatronun bekçisi yangında yaşamını yitirdi
Olaydan sonra yapılan açıklamada, Şan Tiyatrosu’ndaki yangının elektrik kontağından çıktığı söylendi. Ancak Ferhan Şensoy bunun bir kundaklama olduğunu düşünüyordu.
Yangınla ilgili soruşturma başlatılmadı, aksine yangının ardından Muzır Müzikali’ni sahnelediği için Ferhan Şensoy’a dava açıldı ve 21 gün hapis cezası aldı
Türk tiyatro tarihine utanç olarak geçen Şan Tiyatro yangını ise, dolaylı olarak da olsa “Ferhangi Şeyler”in doğmasına sebep oldu
Şan Tiyatrosu yakıldıktan sonra Ferhan Şensoy, satılmış biletlerin iadesini yapmak için bir oyun sergilemeliydi. Bu nedenle de 10 gün içerisinde Ferhangi Şeyler’i yazdı. Daha oyun bitmeden oyunun afişleri asıldı ve bilet satışı başladı. İki haftalık biletler satılmasına rağmen oyun henüz tamamlanmamıştı. Bu nedenle Şensoy oyunun son 25 dakikasını günlük gazeteleri yorumlamaya ayırdı.
Tüm bu yaşanılanlardan sonra ise bu olayların başlangıcı olarak kabul edilebilecek “Şahları da Vururlar” isimli oyun 14 Mart’ta yeniden seyiriciyle buluşacak
Oyun, Ses Tiyatrosu’nda sahnelenecek.