Tarih Arşivi ve Hukuk ve Kanunlarımız Forumunda Ulusal Yargı Ağı Projesi Konusunu Okuyorsunuz..
11 Haziran 2012 18:23
Ulusal Yargı Ağı Hakkında Bilgi
Adaletin temel prensiplerinden en önde geleni şüphesiz süratli ve ekonomik olmasıdır. Bu husus yargı faaliyeti açısından Anayasa’mızın 141/son maddesinde “Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması, yargının görevidir.” şeklinde hükme bağlanmıştır. Ancak günümüze baktığımızda merkez ve taşra teşkilâtında çalışmaların yoğun emek harcanarak yapıldığı, çok sayıda belge ve kayıt kullanıldığı görülmektedir. Bunun ise, zaman ve emek kaybına neden olduğu, işlemleri daha da masraflı hale getirdiği ve hata riskini arttırdığı bir gerçektir.
Ayrıca yargı faaliyetini icra eden birimlerimizin son yıllarda içinde bulunduğu durum, herkes tarafından bilinen gerçektir. Ekonomik krizlerinde etkisiyle artan ağır iş yükü, personel sayısındaki yetersizlik, haberleşme ve bilgi alışverişinde yaşanan aksaklıklar, harici birimlerden gelmesi gereken bilgilerin geç gelmesi ve teknolojik imkanlardan yoksun olması gibi nedenlerle, yargı faaliyeti çok yavaş işlemektedir. “Geç kalınmış adalet, adalet değildir” ilkesinden yola çıkarak, devletin vatandaşına zamanında adalet dağıtabilmesi en önemli görevlerinden biridir. Bu görevi yerine getirebilmenin yegane yolu da bilgi toplumu içerisinde yer alabilmektir. Bilgi toplumu düşüncesi karşımıza e-devlet kavramı olarak çıkmaktadır.
Adalet Bakanlığı olarak “e-devlet” sisteminin bir parçası olacak olan “e-adalet” sisteminin kurulması için, Yüksek Yargı Organları ve yargı için bilgi temininde vazgeçilmez özellikte bulunan kurumlar da sisteme dahil edilerek, Adalet Bakanlığı Merkez teşkilatı ile birlikte tüm mahkemeler, cumhuriyet başsavcılıkları, adli tıp ve icra dairelerini içine alacak şekilde bilgisayar ağı kurma bu sayede Bakanlık merkez ve taşra birimleri arasında bilgi alışverişinin elektronik ortama taşınması, vatandaşa internet üzerinden hizmet sağlanması, harici birimlerden beklenen bilgilerin istenilen zamanda sistem tarafından hazır edilmesi(Örneğin; mahkemelerin ihtiyaç duyduğu nüfus bilgilerinin MERNİS’ten veya soruşturma dosyalarının POLNET’ten alınması gibi.), gibi hedeflerle UYAP’nin gerçekleştirilmesi çalışmaları başlatılmıştır.
Amacımız, bilgi toplumunun bir parçası olarak, vatandaşımıza hakkettiği hizmeti hızlı ve güvenli bir şekilde sunmaktır.
UYAP GENEL MİMARİSİ
Proje yazılı evrak ve daktilo kullanımını kaldırarak “kağıtsız ofis ortamını” oluşturmayı amaçlamaktadır. Hedeflenen sistem kurulduğunda, dava adliyeye intikal ettiği andan itibaren elektronik ortama geçirilerek, tekrarlardan kaçınılacaktır. Bu kapsamda Cumhuriyet Savcılığından girilen bilgiler mahkeme aşamasında tekrar bilgisayara girilmeyecek, bilgilerin tekrarlı olarak girilmesi engellenerek zaman ve işgücü kaybı önlenecektir. Yargılama, üst mahkemeye gidiş, üst mahkemeden dönüş (Yargıtay ve Danıştay da dahil), kesinleşme, ilamat, cezanın infazı ve adli sicile intikali aşamasına kadar tüm evreler bilgisayar ortamında gerçekleşecektir.
Yargının etkinliğinin arttırılması yönünde, adalet mekanizmasının ayrılmaz bir parçası olan Nüfus, Tapu, Jandarma ve Emniyet birimlerinin otomasyon sistemleri ile UYAP entegre edilecek ve veri alışverişi sağlanacaktır.
ULUSAL YARGI AĞI PROJESİ (UYAP)’NİN AŞAMALARI:
Proje kapsamının ve mevcut ihtiyaçların tespiti amacıyla öncelikle fizibilite çalışmaları yapılmış, çalışmalar sonunda düzenlenen rapora göre, projenin kısa bir sürede bitirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmış, yıllara sari olarak, merkez ve taşra olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Merkez aşaması “UYAP I” ve taşra aşaması “UYAP II” olarak adlandırılmıştır.
ULUSAL YARGI AĞI PROJESİ MERKEZ AŞAMASI (UYAP I):
UYAP I’in amacı;
Merkez teşkilat birimlerinde günlük çalışmaların bilgisayar yardımı ile yapılması ve tüm verilerin merkezi veri tabanında tutulup bilgisayar ağı (network) kurularak izlenmeye başlanması olarak özetlenebilir.
UYAP I'in Geldiği Son Durum
1. Uygulama yazılımları ve Doküman Yönetim Sistemi’nin hazırlanması ve entegrasyon çalışmaları tamamlanmış, tüm birimlerde kullanıma hazır hâle getirilmiştir.
2. Kullanıcıların ve yetkilerinin belirlenmesi, sisteme tanımlanması gerçekleştirilmiştir.
3. Birim kodlarının oluşturulması ve aktarımı çalışmaları tamamlanmıştır.
4. Mevcut verilerin aktarımı tamamlanmıştır.
5. Birimlerde programlar işletime alınmıştır.
Ön Yargı Ne Demektir
ULUSAL YARGI AĞI PROJESİ TAŞRA AŞAMASI (UYAP II)
UYAP İkinci Aşaması, taşra birimlerinin otomasyona geçirilmesini hedeflemektedir. Kurulacak geniş alan ağı ve yerel alan ağları vasıtasıyla taşra birimleri merkezde tutulacak bilgilere doğrudan erişim sağlayacak, tüm faaliyetler kağıtsız ortam prensibine göre elektronik ortamda yürütülecek, Bakanlık personeli dışında avukatlar ve vatandaşlar da bu sistemden faydalanacaktır.
Yazılım ve Donanım, Yapısal Kablolama, Kesintisiz Güç Kaynağı Teknik Şartnameleri Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanarak, 10 Ağustos 2001 ve 26 Temmuz 2002 tarihlerinde Adalet Bakanlığı ile Havelsan A.Ş. arasında imzalanan protokoller ile UYAP II çalışmaları başlatılmıştır.
ULUSAL YARGI AĞI PROJESİ (UYAP) NELER GETİRİYOR:
·Merkez ve taşra teşkilatındaki veriler bilgisayar ortamında takip edilmekte ve istenildiği şekilde istatistiksel bilgilere doğru ve hızlı ulaşılabilmektedir. (Örneğin:suç haritaları)
·Doğru bilgiye en kısa zamanda ulaşılarak doğru kararlar alınıp sevk ve idare fonksiyonu gerçek manasıyla icra edilebilmektedir.
·Cumhuriyet Savcılıklarında gerçekleştirilen tüm işlemler bilgisayar kullanılarak yapılabilecektir.
·Nüfus ve sabıka kayıtlarına her an erişilebilecektir.
·Ön ödeme, zamanaşımı, içtima, müddetname ve para cezasının hapse çevrilmesi,…vb. savcılık işlemlerinde her türlü kullanım kolaylığı sağlanarak işlemlerin daha hızlı ve doğru yapılması sağlanacak ve bu bilgiler üzerinde arama ve sorgu yapılacaktır.
·Her türlü yazışmalar ve ilamatlar sistem üzerinden elektronik olarak gerçekleştirilecektir.
·İddianame düzenlenmesi, duruşma sonrası işlemleri ve temyiz işlemleri sistem üzerinden gerçekleştirilebilecektir. Bu işlemler için kullanıcılar örnek şablonlar hazırlayabilecektir.
·Savcılıkta tutulan tüm bilgilerin tek ve entegre bir bilgi bankasında tutulması sayesinde her türlü geriye dönük sorgulamalar ve istatistiksel veriler alınabilecektir.
·Delillerin hızlı ve sağlıklı bir biçimde toplanması mümkün olacaktır.
·Yakalama ve gözaltı süreleri merkezi olarak denetlenerek insan haklarının korunması sağlanacaktır.
· Hazırlık aşamasında (savcılıkta) girilen bilgiler tekrar girilmeyecektir.
· Nüfus, sabıka, tapu,…vb. kayıtlar ile mahkeme kararları davanın açıldığı anda getirtilebilecektir.
· Duruşma sırasında dahi en güncel mevzuata ve içtihatlara anında erişilebilecektir.
· İstinabeler, talimat ve yazışmalar ağ üzerinden elektronik olarak ve anında gönderilebilecektir.
· Dosyadaki tüm bilgiler veritabanına girileceğinden dosya incelemeleri yetkiler dahilinde bilgisayar kullanılarak yapılabilecektir.
· Yargılama sırasında olası usul hatalarının önlenmesi, diğer hataların en aza indirilmesi amacıyla “Karar Destek Sistemleri” kullanıcıların hizmetine sunulacaktır.
· Üst dereceli mahkemelere dosya gönderilmesi ve dosyanın yerine iadesi işlemleri tamamen elektronik ortamda yapılabilecektir.
· Talimatlar ve müzekkereler elektronik ortamda taşra teşkilâtı birimleri arasında kolaylıkla dolaştırılabilecektir.
· Görevleri itibari ile yapmak zorunda oldukları işleri daha kolay ve hata riskini en aza indirerek gerçekleştirebilecektir,
· Dosya arama işlemleri kolaylaştırılarak zaman kaybedilmeyecektir,
· Dosyaların kayıt işlemleri ile veri girişleri daha hızlı ve kolay yapılabilecektir,
· Bakanlık internet sisteminde her birim kendi internet sayfasında gereken düzenlemeleri yapabilecektir,
· Doküman Yönetim Sistemi ile evraklar anında gerekli makamlara ulaşabilmekte ve bu şekilde evrakların ulaştırılması ile kaybedilen zaman kazanılacaktır,
· Yargı birimlerinin karar vermesi hızlanacaktır,
· Sistem, kullanıcıların ihtiyaç duydukları her türlü bilgiye, doğru, güncel ve anında ulaşmaları sağlanacaktır,
· Yargı sürecinde karar verilmesini destekleyecek sorgulamalar yapılabilecektir,
· Hakim ve savcıların çalışma ortamı dışından belirlenen yetkiler dahilinde güvenli bir şekilde dosyalarına erişimi, akıllı kart (smart card) ile kullanmaları sağlanacaktır,
· Kullanıcılar istedikleri şekilde sorgulama yaparak, örneğin, bir dosyanın numarasına göre veya taraflardan birinin bilinen bilgisine göre arama yaparak, istenilen konuda rapor alınması sağlanacaktır,
· İddianame düzenlenmesi, duruşma ve temyiz işlemleri sistem üzerinden yapılacak, bu işlemler için kullanıcılar örnek şablonlar hazırlayabilecektir,
· Personel takibi yapılabilecektir,
· Personelin bilgisayar konusunda alınan eğitimlerle gelişmesi sağlanacaktır,
· Sistemdeki tüm veriler tek bir yerde toplanmakta ve bu verilere hızlı, güvenli bir şekilde ulaşılacaktır,
· Kamu kurum ve kuruluşları ile entegrasyona gidilerek bilgi ve belgeler güvenli ve hızlı bir şekilde bilgisayar sistemi üzerinden sağlanmaktadır. Bu entegrasyon sayesinde, kurum ve kuruluşlar adli makamlardan istedikleri bilgilere kolaylıkla ulaşabilecektir,
· Delillerin hızlı ve sağlıklı bir şekilde toplanması sağlanacaktır,
· Hazırlık aşamasında (Savcılık) girilen bilgiler tekrar girilmeyecektir,
· Adliye ve mülhakatlardaki tüm kadroların süratli ve sağlıklı bir biçimde takibi yapılarak personel hareketleri izlenecektir.
· Personelin tüm özlük haklarına ilişkin işlemler (izin, rapor, yetki, disiplin vs.) elektronik olarak yapılacaktır.
· Tutulan tüm kayıtlar tek ve entegre bir veritabanında tutulacağından geriye dönük her türlü arama ve sorgulamalar yapılabilecektir.
· Komisyonlar tarafından tutulan bütün kayıtların Personel Genel Müdürlüğündeki kayıtlarla tutarlı olması ve bunların merkezden denetlenebilmesi sağlanacaktır.
· Hakim ve savcılar ile diğer personel yetkisi dahilinde, izin, Yargıtay tarafından verilen notlar, yetki, diğer özlük bilgilerini öğrenme gibi işlemlerini etkileşimli olarak elektronik ortamda gerçekleştirmekte,
· Merkez teşkilât ile taşra teşkilâtı arasındaki her türlü yazışma (personele yapılması gereken teb***atlar, özlük haklarına ilişkin bildirimler, duyurular, genelgeler, mütalaalar, ayrılış ve başlayış yazıları, komisyonlar ve başsavcılıklar arasındaki tüm yazışmalar, vb.) elektronik ortamda UYAP programları ile gerçekleştirilecektir.
Ulusal Yargı Ağı Projesi Konusunu değerlendirin.
« Devlet Memurlari Sicil Yönetmeliği Hakkında | Savurgan Eşe Kısıtlama Kanunu »