Yetkin insan alışmaz, alışırsıncı yılışık yapıyı da yanına yaklaştırmaz.
“Herkes gibi davranan, kendisi gibi davranamayana zorunlu olarak kızar. ” Andre Gide
Avamın hayattaki temel düsturu gözleri kapatarak, hafif alaycı gülümseme eşliğinde, ağız göz oynak biçimde söylediği komik söylemdir: “Alışırsın... Alışırsın” “Sen kendini üzme, boş ver geç, dünyayı sen mi kurtaracaksın, takma bu kadar, uy düzene'' şeklinde de açılımı olan iğrenç ikilemedir. İnsan gibi insan hiçbir şeye alışmaz. Bünyeye uyum sağlamayan genel geçer sözde doğrulara uyum sağlamaz. Kitlelerle birlikte onların popülist yolunda ilkesiz, prensipsiz yürümez. Yığın ile sürü zihniyetinde yaşayarak değil, yığınları karşısına alabilecek cesaret ile yol alır.
“Alışırsın canım alışırsın, her türlü pisliği görmezden gel, ruhunu sat, yaşam prensiplerini buzdolabına kaldır. Ama mutlaka vasatla, çoklukla barış ve alış. Yaşamadan yaşar gibi yap. Görme, duyma ama yeter ki sen kendini rahatsız etme, sıkma ve sözde mutluluk oyunu oynamaya devam et.” bu aciz söylemin derin felsefesizliğidir. Alışan kitleler günü kurtardığını zannederler. “İyi geçen bir gün nasıl mutlu bir uyku getirirse, iyi geçen bir ömür de mutlu bir ölüm getirir.” der Leonardo da Vinci.
Asansör aşağıya giderken ters yöne binenlere de alışılmaz, market kasasında sıra beklerken ekspres kasa kuyruğuna girmeyip “bir parçam var ben önünüze geçebilir miyim” diyen densize de alışılmaz. Şark zihniyetinin egemen olduğu toplumlarda hakkını korumanın bir önemi yoktur. Hakkını, sırasını, sersemce başkasının şark kurnazlığına teslim eden için hiçbir şeyin önemi yoktur. Hatta yaptığı ahmaklığı bile bir değer sanarak süsleyip ballandıra ballandıra anlatabilecektir. Büyük insan prensipli, disiplinli, ölçülü bir hayat yaşarken, ilkel insan değersiz, sıradan ve lakayt bir yaşam sürer. Washington Irving’in de dediği gibi: “Büyük insanların idealleri, sıradan insanlarınsa hevesleri vardır.”
“Cık Cık Cık”cı kınama meraklısı, ona buna burun kıvırıp durmaksızın insanlık, erdem pazarlayan ancak kendisi uygulamada hiçbirini yapmayarak bir çuval inciri berbat eden kitle neyin yanında ise onun karşısında olmak savaşçının düsturudur. Sürüsel yığınların giderek arttığı ilkel toplumlar, tribünleri izleyip, ahlayıp vahlamayı çok sever. Umursamazlık, hissizleşmek, kanıksamışlık, duyarsızlık sonucu en büyük melanet alışmaktır. Yığın ile ilgili bir şeye alışan, her şeye alışabilir. Bu bir mihenk taşıdır. Artık mücadele etmekten vazgeçmiş, hayattan hiçbir şey istemeyen, beklenti duymayan, sürünün ar damarı çatlamış densizliklerinden rahatsızlık duymayı rafa kaldırmış insanın repliğidir: “Alışırsın, alışırsın daha yok mu dersin” Burada ataların nadiren de olsa doğru söyledikleri laflardan biri akla gelir: “Alışmış kudurmuştan beterdir.”
Etiketler: Berk Yüksel, Peyami Safa, Andre Gide, Marc Victor Hansen