Gamze Sırmalı KARABULUT Günümüz Dizilerinin Toplum Yaşamına Etkisi
10 Eylül 2019 - Salı 07:23
Eylül ayına girmiş olduğumuz şu günlerde dizilerin başlama heyecanı sardı birçoğumuzu,
Heyecan diyorum çünkü Türk toplumunun dizileri ve dizilerdeki karakterleri ne kadar içselleştirdiğini gösteren çeşitli araştırmalar mevcut. Dolayısıyla sabırsızlıkla geçen 3 ayın ardından yine televizyon başında heyecanla bekleyen kitlelerin olması çok olası.
Gerek dizilerin konuşulacak konu olarak görülmesi gerekse tüketimi artırması günlük hayata etkileri arasında başrollerdedir. Yapılan araştırmalar gösteriyor ki özellikle lise çağındaki gençler arasında dizi kahramanlarının kıyafetleri, fiziki görünümleri, konuşma biçimleri, davranışları modelleniyor.
Peki diziler olumsuz örnek teşkil ediyor denilebilir mi?
Herkes aynı diziyi izlerken, kötü örnek teşkil eden davranışları uygulamayı neden herkes tercih etmiyor?
Burada sosyo demografik özellikler devreye giriyor.
Bunun yanında reyting kaygısıyla yapılan bazı diziler ve programlarda aile yapısının ve aile yapısına ait bazı değerlerin olumsuz etkilenebileceğini de düşünebiliriz. En çok izlenen dizilere baktığımızda konularının cinayet, şiddet, aşk, yasak aşk, aşk üçgeni, huzursuzluk, mutsuzluk, gözyaşı olduğu görülmektedir.
Olumlu yaşantıların nadiren sergilendiği, hep dram, kötülük ve gözyaşının sunulduğu dizilerin toplumumuzu umutsuzluğa sürüklemesi de kaçınılmaz.
Diğer taraftan da güzel şeylerin izleyiciye sunulduğu dizilerde lüks yaşam, zenginlik, mutlu hayat koşulları, insanların günlük yaşamdaki stresten kurtulmasına yardımcı olurken bazılarında hayatında sahip olamadıklarının üzüntüsünü hmesine de neden olabilir. Burada önemli olan nokta gerçekliğin yitirilmemesidir.
Yani dizilerdeki hayatın ve karakterlerin hayal ürünü olduğunu unutmamaktır. Tabi ki Kutlar Vadisi’ndeki Çakır karakteri uğruna cenaze namazı kılan bir kitlenin, Yine Öyle Bir Geçer Zaman ki dizisinin Cemile’yi aldatan kötü adam Kaptan Ali’ye sokaklarda kötü sözler söyleyen kadınları, Kırgın Çiçekler dizisinin kötü karakteri Mesude’ye rol gereği kızını yetiştirme yurduna bırakan anneyi canlandırdığı için gerek sosyal medyadan gerekse yolda gördüklerinden “Yeter artık kızını üzme.” Diye tepki gösteren insanları düşününce bunun pek mümkün olmadığı da görülüyor.
Yani ülkemizde dizilerdeki yaşam ve karakterler sadece hayal ürünü olarak kalmıyor. Özellikle ergenler ve gençler bu durumu ayıramıyor.
Adam öldürmenin, silahlanmanın, kavganın, aleni bir şekilde gösterildiği dizileri düşününce özellikle gençlere kötü örnek olduğunu görmekteyiz. Burada asıl sorun suçlu karakterlerinin topluma sempatik, çekici gösterilerek işlenilen suçun ve yaşamlarında ilgi çekici olarak gösterilmesidir.
Son zamanlarda kişiliğinde patolojinin olduğu net bir şekilde görülen erkek karakterlerin kadınlar için çekici olarak algılanması gibi tuhaf bir gerçeklik de var. Özellikle kadına şiddetin arttığı şu günlerde ihanet çok normal bir kavrammış gibi algılanıyor, birlikte yaşama, babasız çocuk dünyaya getirme normal olarak karşılanmaya başladı. Araştırılmayan bir konu da bozulan toplum yapısını mı diziler yansıtıyor yoksa diziler mi toplum yapısını bozuyor?
Dizilerin toplumun ruh sağlığını bozduğuna dair net sonuçlar olmasa da kişilerin dizilerdeki hayattan etkilenip olumsuz eylemlerde bulunması çok olası. Bu yüzden diziler hazırlanırken uzmanlar tarafından destek almakta fayda var.
Ve tabi ki gördüklerini sansürsüz zihnine alan ve anlamlandırmaya çalışan çocukları bu tür dizilerden hatta televizyondan uzak tutmakta fayda var. “Televizyon açık ama o izlemiyor.” diyenlere çocuklarla ilgili sıklıkla kullandığım bir reklam örneğini vermek istiyorum. Annesinin arkadaşlarıyla konuşurken “Sevinçten etekleri zil çalıyordu.” dediğini duyan çocuğun, zihninde eteklerindeki zillerin çaldığını düşündüğünü anımsayın. Çocukların masumluğunu ve kelimeleri süzgeçten geçmeden duydukları gibi algıladıklarını unutmayın.
Etiketler: Günümüz, Dizilerinin, Toplum, Yaşamına, Etkisi,