Sözleşmesiz çalışan işçinin hakları | İşçi Dünyası
İşçi Dünyası > İş Sözleşmesi > İş sözleşmesi imzalamayan işçinin hakları
23 Nisan 2017 12 Ekim 2017
Sözleşmesiz çalışan işçi hangi haklara sahiptir?
İşçi ile işveren arasındaki ilişkinin özel şartları iş sözleşmesiyle belirlenir. Kanunların temel hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla da, taraflar sözleşmeyi diledikleri gibi doldurabilir. Bir anlaşmazlık durumunda ise bu iş sözleşmesi dikkate alınır. O halde, sözleşmesiz çalışan bir işçi hangi haklara sahip olacaktır?
İş sözleşmesinin yazılı yapılması
Daha önce yazdığım bir makalede de açıkladığım üzere, her iş sözleşmesinin yazılı olarak düzenlenmesi zorunlu değildir. Ancak süresi 1 yıl ve üzerinde olan iş sözleşmesi ile çağrı üzerine çalışmaya dayalı iş sözleşmesi ile takım sözleşmesi yazılı yapılmak zorundadır.
İş Kanunu hükümlerinin etkisi
İşçi ile işveren arasındaki ilişkide temel kural; bunların belirleyeceği hiçbir kuralın İş Kanununa aykırı olamamasıdır. Öyle ki; örneğin İş Kanununda haftalık 45 saatin üzerindeki çalışmalar fazla mesai olarak kabul edilirken, iş sözleşmesinde bu süre 50 saat olarak belirlense, ilgili madde yok hükmünde olacaktır.
Çünkü işçi lehine olan İş Kanun hükümleri, işçinin rızası alınsa bile, onun aleyhinde düzenlenemez. Yine işçiye hafta tatilinin 2 haftada bir gün verilmesi, yıllık iznin 10 gün belirlenmesi ya da işçinin sürekli olarak gece çalıştırılmasının kararlaştırılması da mümkün değildir.
İş sözleşmesi yoksa İş Kanunu var
İşçinin iş sözleşmesi imzalamamış olması, onun hiçbir hakkı olmadığı anlamına gelmez. Tersine, bu durumun işçinin lehine bile olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü işverenler bazı peşin onayları genelde iş sözleşmesiyle alır ve işçinin çoğu zaman bundan haber bile olmaz.
İş sözleşmesi imzalamamış bir işçi, İş Kanununun işçilere tanıdığı bütün haklardan yararlanacaktır. Onun da ihbar süresi, yıllık izni ya da fazla mesai ücreti alma imkanı olacaktır. O da kıdem tazminatı ya da ihbar tazminatından faydalanabilecektir.
Sözleşmesiz çalışan bir işçi, iş sözleşmesi imzalamamış olsa da bütün haklara sahiptir. Onun haklarının yer aldığı belge İş Kanununun kendisi olacaktır. Ortada bir iş sözleşmesi olmadığı için, ortaya çıkabilecek her türlü anlaşmazlık ve uyuşmazlık İş Kanununa göre çözümlenecektir.
İş sözleşmesi imzalamamış bir işçinin hiçbir hakka sahip olmadığı söylemek tamamen yanlıştır. Yıllık izin hakkından kıdem tazminatına kadar tüm haklar bu işçi için de geçerlidir.
iş kanunu, Kıdem tazminatı, sözleşme
← İş kazası sonucu açılabilen tazminat davaları nelerdir?
22 numaralı SGK çıkış kodu ne anlama gelir? →
Hocam merhabalar ben 2 ekim pazartesi günü işten çıkarıldıldım. Ama benim çıkışım 30 Eylül de verilmiş. Tartışmadan dolayı 2 eylül günü öğle arası işten çıkarıldım. 30 çıkışım olduğundan dolayı bir hak alabilirmiyim işverenden.
Mine hanım, nasıl bir hak elde etmeyi düşünüyorsunuz?
17 Eylül 2017, 19:00
bir tekstil firmasında şoför olarak işe başladım. herhangi sözleşme imzalamadan sözlü olarak 2 ay deneme süresi olacak, 3. ay şartlar tekrar konuşulur denildi. sigortamın ilk gün başladığını söylediler. dün 10 gün bitti ve bugün telefonla frekans tutmuyor gibi saçma bahaneyle işten çıkarıldığımı ilettiler. bu nasıl oluyor soruma cevap olarak sözleşmen yok çalıştığın kadarını alırsın, yolun açık olsun dendi. inanın başka hiç bir dialog ya da bu harekete sebep olacak davranışım olmadı. resmen aşağıladılar. amacım paradan ziyade hakkımı savunmak ve aynı terbiyesizliğin başkalarına yapılmaması. mağduriyetimi giderecek herhangi bir yol var mıdır? noterden ihtarname çekersem ne gibi bir sonuç alırım?
Gürhan bey, iş sözleşmeniz olmadığında göre, resmi olarak deneme süresinden de bahsedemeyiz. Bu durumda sizi işten çıkaran işverenin, en az 2 hafta önceden bildirimde bulunması gerekirdi. Öyleyse, hem 2 haftalık ihbar tazminatı hem de varsa maaş alacağınız mevcut demektir. İhtarname çekebilirsiniz ya da doğrudan dava da açabilirsiniz.