Muallimlik sevgi işidir, ruh sevgisidir. Muallim, hepimizin her an muhtaç olduğu doktordur.
Orhan’ı yetiştiren, Fatih’i cihanda harika bir manevi olgunluğa sahip kılan muallimlerdir. İkinci Murat, mürşidine teslim bir zahit, Yavuz yalnız âlimin önünde eğilmesini bilen, muallimin mesuliyetlerine hürmeti bilmiş, kılıcının olduğu kadar ruh dünyasının da bir kahramanı idi. Dünyaya söz geçiren hükümdar yalnız müftüsüne itaat ediyordu. Âlimin atının ayağından sıçrayan çamurun bile şeref olduğunu kabul ediyordu. Bizim bütün tarihimiz, muallimin yükseltildiği devirlerde şan ve şerefle medeniyet ve ahlakın zirvelerin tırmanmış, muallimin alçaltıldığı dönemlerde ise uçurumlara yuvarlanmıştır.
Medeniyetler muallimle kuruldu. Muallimi her devirde, o devrin ruh ve idealinin hüviyetine bürünmüş görüyoruz. Devirlerin idealizmini yaşatan muallimlerdir. Ruhumuzun sanatkârı, hayatımızın nazımı olan muallimin aramızdaki yerinin yüksekliğini, vazifesinin genişliğini ve ruhi mesuliyetinin pek ağır olduğunu maalesef gençlere değil, bu gün muallimlere hatırlatmak lüzumunu duyuyoruz. Muallim, gençlere bilmediklerini öğreten bir nakledici değildir. Bu iş, kitabın işidir, bilmediklerimiz kütüphanelerde bulunmaktadır.
Muallim, genç ruhları bir örs üzerinde döverek işleyen bir demircidir. İlk tahsil çağlarından başlayarak, bilhassa edebiyat, felsefe, tarih gibi kültür derslerinin genci kâinat karşısında kendine mahsus görüşlere sahip, bizzat kendisi için hayat kaideleri kurabilen bir bütün insan olarak yetiştirmesi lazımdır.
Muallim ruhların sanatkârıdır. Hiç işlenmemiş ruhlar üzerinde onun lüzumunu daha aşikâr bir şekilde görüyoruz. Muallim bilen, öğreten, irşat eden, yol gösteren, terbiye eden, hülasa veli, mürebbi ve emin vasıflara sahip insan olacaktır. Ruhların mürşidi, hayatın nazımı ve istikbalin en emin kefili olacaktır. Toplumumuzda aile içindeki kuvvet ve birliğin yokluğu, fertte ruhi sarsıntıların sürekliliği, hayatımıza hakiki medeniyet ışıklarının giremeyişi hep ideal muallime olan ihtiyacımızın dehşetini göstermektedir. Her şeyden evvel muallim, hayatımızın sahibi olmaktan ziyade sanatkârıdır. Muallimlik sevgi işidir, ruh sevgisidir. Muallim, hepimizin her an muhtaç olduğu doktordur.
Muallim meselesi, maarif davamızın ana meselesidir.
Maarifi yapacak olan muallimdir.
Şayet değerlendirilmezse, maarifi yıkan da o olur.*
Bizler Muallimiz ve Maarif için varız; bu ayrılık gayrılık niye, gelin kulak verin sözlerime:
Hep birlikte daima Bir “iz”
Bir arada aynı yöne bakan Bir “iz”
Eğitimi için birlikte çalışan Bir “iz”
Yaşamak boşuna değil amacı gerçekleştirmek için Bir “iz”
Dönmeyiz doğru yoldan, Hak’tan ayrılmadan Bir “iz”
Fedakârlık yaparak yoldan sapmadan Bir “iz”
Makam mevki sevdası değil Maarifimiz için Bir “iz”
Muallimiz yollar aydınlatan, davamız için Bir “iz”
Âlemi cihanda yurdumuz için Bir “iz”
Allah için ahdimiz, rıza-ı ilahi için Bir “iz”
Rehberimiz Peygamberimiz, fikrimizde Bir “iz”
İnsani bir bakışla duruş ve düşüncede Bir “iz”
Fikirde, irfanda, kültürde Bir “iz”
Bakmak için değil, görmek ve göstermek için Bir “iz”
Aslımız, neslimiz, geçmişimiz de Bir “iz”
Geleceğe bakışımız ve umutlarımız da Bir “iz”
Yoktur yandaşlığımız, her daim adalet tarafında Bir “iz”
Tek tek bir kişi ama yan yana sarsılmaz Bir “iz”
Gideriz doğru yolda sarsılmaz bir imanla Bir “iz”
Takılma ona buna, bizi bizde ara, sağduyulu olmada Bir “iz”
Kaynak: Nurettin TOPÇU “Türkiye’nin Maarif Davası”