İnsomnia Nedir? Uykusuzluk Tedavisi - Psiko Rehber
31/08/2019 31/08/2019 misimis
İnsomnia, uygun işlevin sağlanması için gerekli olan uykuyu elde etmede kronik yetersizliktir. Kişinin uykuya dalmasına ya da aralıksız ve düzenli uyumasına engel olan bir uyku bozukluğudur. Bu bozukluğa sahip kişiler genelde uyanık olduklarında da yorgun hissederler. Bu durum günlük hayatını, ruh sağlığını ve yaşam kalitesini büyük ölçüde etkilemektedir.
Geçici insomnia (3 haftadan az)
Fatal familial insomnia (ölümcül ailesel uykusuzluk)
Primer kronik insomnia
Uykusuzluk, en sık görülen uyku bozukluğudur. Akut insomnia, yaşam olaylarına bağlı olarak gelişebileceği gibi, genellikle geçicicidir ve zamanla düzelir. Kronik insomnia ise her insanın gün içinde alması gereken uyku miktarının çok altında uykuyla uzunca süre yaşayan ve herhangi bir travma ya da bir yaşam olayına bağlı olmadan bunu geliştirmiş bozukluğa denir. Genel olarak insomnianın görülme sıklığı %30 olarak bulunmuştur.
Kronik insomnia belirtileri:
• Toplam uyku süresinin azalması
• Uykuda non-REM döneminin çok kısa olması
• Azalmış uyku verimi
• Yatakta uykusuz geçen sürede artma
• Yatma zamanı ile uykunun başlama zamanı arasındaki sürenin artması
• Sabahları erken uyanma
Fiziksel hastalıklar (ülser ağrısı, eklem ve kas hastalıkları, parkinsonizm, solunumsal problemler, metabolik hastalıklar vs.)
Psikolojik sebepler (şiddetli depresyon, panik atak, aşırı anksiyete, alkol kullanımı vs.)
İnsomnianın tedavisi için, öncelikle spesifik nedenlerin bulunması gerekir. Kişinin hastalık nedenine göre tedavi şekli belirlenir. Örneğin eğer fiziksel ya da psikolojik bir rahatsızlık varsa, öncelikli amaç onu düzeltmektir. Bunun dışında genellikle bilişsel davranışçı terapiye başvurulmaktadır.
Terapide kişinin artık hastalıktan dolayı küstüğü uyku ve uyku alanına karşı duygu ve düşünceleri değiştirilir. Sonrasında terapi sırasında kişiye yaşadıkları ve uyudukları alanla ilgili ve uyku kalitesini arttırmayla ilgili tavsiyeler de verilmektedir.
Aynı zamanda hastaya rahatlama ve nefes egzersizleri öğretilerek uykuya dalmasının kolaylaştırılması sağlanır. Terapiden başka ikinci başvurulan yol ise ilaç tedavisidir. Genel olarak tedavilerin başarısı %50 olarak bulunmuştur.