Hayvancılık Hakkında Bilgi > Makaleler > HAYVANCILIK > Küçükbaş Hayvancılık > Koyun Yetiştiriciliği > Koyunlarda Çiftleşme Sezonu ve Flushing Beslemesi
Koyunlarda Çiftleşme Sezonu ve Flushing Beslemesi
1 Çiftleşme Sezonu ve Flushing Beslemesi
1.1 Flushing Besleme
Çiftleşme Sezonu ve Flushing Beslemesi
Çiftleşme sezonu öncesinde ve sonrasında damızlık dişi koyunlarda yemleme düzeyinin artırılması Flushing olarak adlandırılır. Flushingin amacı ovulasyon ve gebelik oranını artırmak ve buna bağlı olarak kuzulama oranını yükseltmektir. Flushinge karşı cevap koyunun yaşına göre değişebilir. Yaşlı anaçlar ilkine doğum yapacaklara göre daha iyi cevap verirler. Ayrıca flushinge cevap hayvanın kondisyonu ile de ilgilidir. Eğer dişi koyun ergin ağırlığa çok yakın ise ve kondisyonu 3.0-3.5 ise flushing uygulamasına cevap vermezler. Normal ergin ağırlığından %5-10 daha hafif olan ve kondisyonu 2.5 veya daha az olan koyunlarda flushing ile iyi sonuçlar alınabilir. Kondisyonu çok iyi ve kondisyon puanı 3.5‘un üzerinde olan hayvanlarda flushing uygulaması yağlanma nedeniyle olumsuz sonuçlara da neden olabilir. Bu bakımdan hayvanların kondisyon durumlarının gözlenmesi büyük bir önem taşır. Yüksek kondisyonlu hayvanlardaki negatif etki özellikle hava sıcaklığının yüksek olduğu çiftleşme sezonlarında daha belirgin olarak ortaya çıkmaktadır.
Flushing, çiftleşme sezonundan 2 hafta önce başlayıp çiftleşme sezonunun bitiminden 2-4 hafta sonraya kadar uzatılabilir. Çiftleşmeden sonra yemlemeye devam edilmesi uterus duvarına embiryo tutunmasını kolaylaştırır ve erken embiryo ölümlerini azaltır. Flushingin çok uzatılması hem fizyolojik, hem de ekonomik açıdan gereksizdir. Hayvanın hem gebelik sırasında fazla yağlandırılmasından, hem de çok düşük düzeyde beslenmesinden mutlaka kaçınılmalıdır.
Eğer mera koşulları iyi değil ise ve hayvanlar laktasyonda iken ek yemle desteklenmemişlerse bir sonraki sezon için kondisyonlarını geri kazanamayabilirler. Ancak mera koşulları iyi ise genelde kondisyon problemi yaşanmaz. Flushing, daha önce de ifade edildiği gibi eğer gerekiyorsa çiftleşme sezonunda dişi hayvanların ek yemle desteklenmesi ve kondisyonunun iyileştirilmesidir. Çoğu kez flushingden tane yem ve protein takviyesi anlaşılmaktadır. Flushing iyi durumda olan meralarda da yapılabilir. Münavebeli otlatma veya hayvanların iyi durumda olan bir merada otlatılmasıyla da flushing uygulaması gerçekleştirilebilir. Örneğin mevsim koşullarına göre bir kaç biçim alınan ve kışlatmaya girecek yoncanın koyunlara otlatılmasıyla da flushing yapılabilir.
Koyun üretimi sadece meraya dayalı olarak yürütülüyor ve meraların durumları da iyi değilse bu meralarda otlatılan sürülerde çok fazla ikizlik istenmez. Çünkü üretim tamamen bu meraların durumuna bağlıdır. Böyle bir merada elde edilecek süt, ikizlerin sağlıklı bir şekilde büyütülmesine izin vermekten uzak olduğu gibi bazen iklim faktörleri etkisiyle koyunun kendisinin sağlıklı kalmasına bile izin vermekten uzak olabilir. Ancak bu durum koyunların vücut kondisyonu 2.5 civarında olduğu zaman söz konusudur. Bu kondisyon düzeyinde maksimum ovulasyon gerçekleşmeyebilir, ancak 2.5 kondisyon puanına sahip olan koyunlarda mevcut kondisyon normal ovulasyonu, gebeliği ve embiryonun uterusa yerleşimini destekleyecek düzeydedir. Vücut kondisyonunun 2 veya altında olması durumunda ise ovulasyon ve gebelik oranı önemli düzeyde düşebilir ve embriyonun uterusa yerleşmesi aksayabilir, gebe kalma ve kuzulama oranı önemli düzeyde düşebilir.
Genel bir kural olarak canlı ağırlıktaki 4-5 kg’lık bir artış %2- 2.5’luk bir kuzulama oranı artışı sağlamaktadır. Bu esas itibarıyle canlı ağırlığın bir etkisi değil, çiftleştirme dönemindeki flushingin dinamik etkisidir.
Flushingin esas etkisini göstermesinin fizyolojik dayanakları;
1. Ovulasyon oranında artma,
2. Kızgınlıkta düzenlilik,
3. Kızgınlığın belirgin olması,
4. Embiryonun uterusa tutunmasında iyileşmedir.
Ovulasyon oranında artma kuzulama oranını yükseltirken, kızgınlığın düzenli ve belirgin olması da gebelik oranını artırarak yine kuzulama oranını yükseltir. Ayrıca düzenli ve belirgin kızgınlık, kuzulama sezonunun başında sürüde kuzulamanın toplulaşmasını da beraberinde getirir.
Flushing kuzulama oranını %10-20 oranında artırabilir. Ama bu düzey koşullara bağlı olarak büyük değişim gösterir.
Flushing (Flaşing) eskiden günümüze kadar kullanılan, koyunların aşımdan 3-4 hafta önce başlayıp, 2 hafta sonrasına
kadar devam eden rasyonlarına takviye yem olarak konulan (0,25-0,80 gr/günlük, %14-16 protein içeren) yönteme flushing denir.
Bu dönemde koç katımından 4 hafta önce koyunların önlerine kaba yemlere ilave olarak günlük 100 gr kadar tahıl ya da besi yemi konulmasına başlanır. Daha sonra bu miktar yavaş yavaş arttırılarak günlük 500 gr seviyesine getirilir. Enerji bakımından zengin bir yoğun yem ya da besin maddesince zengin kaliteli kuru çayır otları da kullanılabilmektedir.Bu uygulamaya koç katımından iki hafta sonrasına kadar devam edilir.
Koyunlarda flushing yemlemesinin yumurtlama oranına etkisi
Resimde de görüleceği gibi, Flushing yemlemesi ile olgunlaşan yumurta sayısı artmakta ve annenin canlı ağırlık artışı yükselmektedir.
Bugünkü uygulamalarda çiftleşmeden 4 hafta önce ilave yemlemeye başlanmakta ve arzu edilen maksimum yumurtlama oranına ulaşılmaktadır. Ancak, ilave yemlemenin 8 haftaya çıkarılması annenin canlı ağırlık artışını iyileştirmesine karşın yumurtlama oranında herhangi bir ilave iyileşme meydana getirmemektedir.
Kategoriler:	Koyun Yetiştiriciliği	/ 2 Yorum / Yazar: HB_Editör 22 Mart 2017
Bu yıl bende flushing sistemi ve regül aşılama, takviye toz kullandım 1 ay sonra ilk kuzuları alacağız inşallah. ALLAHım bereketi ile yedirmeyi nasip etsin inşallah bizim için hayırlı olanı nasip etsin inşallah.
Amin Rabbim bereketini eksik etmesin