Tek Besin Diyeti ile Zayıflama Mümkün mü? Zararlı mı?
Diyetisyen Aliye Akkaş 27 Şubat 2017 Diyet - Sağlıklı Zayıflama
Besin, canlıların hayatını idame ettirmek için dışarıdan aldığı maddeler olarak kısa bir şekilde ifade edebilirim. Yeryüzünde önemini keşfedebileceğimiz birçok besin olduğuna inanıyorum. Her besinin canlı organizmasındaki işlevi önemlidir. Çünkü gerekli enerji kaynağını sadece besinlerden alabiliyoruz. Büyümek, gelişmek, sağlıklı yaşamak için çeşitli besinlere ihtiyaç duyarız ve bunu tek besin diyeti ile sağlamak mümkün değildir. Peki tek besin diyetini hiç duydunuz mu? Bundan bahsedelim.
Her gün bir yenisi eklenen diyetlerde daha çok kilo verdirmek amaçla hazırlanan diyetler dikkat çekmektedir. Tek besin diyeti de bu konuyu kapsayan bir diyet çeşididir. Bu diyetle, birey hedeflediği kiloya ulaşma çabasıyla ya da bir de bu diyeti deneyeyim düşüncesiyle kilo vermeye amaçlar. İnternetten alınan bilgiler, çevreden duyulan önerilerle diyetler deneme yoluna gidilir.
‘Diyet’ denince akla gelen ‘zayıflamak için zahmetli bir olaya girme’ olarak gelir çoğu kişiye. Aslında diyet; kişinin beslenme düzenini, sosyal ve ruhsal halini, fiziksel aktivite durumu gibi faktörlerini düzenlemek amacıyla yeterli ve dengeli bir şekilde tüm besin grubundan ihtiyacı kadar alması gereken bir beslenme düzenidir. Kilo vermek amacıyla hazırlanan diyetler, kişiye özel olmalı ve fiziksel aktivite, davranış tedavisiyle yaşam şeklini düzene sokmalıdır.
1 Tek Besin Diyeti Nedir?
2 Neden Yapılır?
3 Tek besin diyetleri Kilo verdirir mi?
3.1 Tek besin diyetlerinin zararları
3.1.1 Sağlıklı zayıflamak için ne yapılabilir?
4 Sonuç-Diyetisyen Yorumu
Tek besin diyeti, gün boyunca sadece bir gıdayla beslenerek ya da günlük gereken enerjinin çoğunu tek gıda ağırlıklı olarak alınan kısa sürede hızlı kilo vermeyi amaçlayan bir diyet. Kısa bir sürede hızlı kilo vermek kulağa ne kadar cazip gelse de, gerçek şu ki, uygulamaya koymak sandığımızdan bazen zor olabilir. Ayrıca uygulamak istediğiniz diyetin ne gibi etkiler oluşturacağına da güvenilir kaynaklardan öğrenmelisiniz.
Tek besin diyeti, çeşitli diyetlerin toplandığı genel bir diyet adıdır. Tek besin diyeti olarak görülen diyetler neler bunlara ayrıntılı olarak bakalım.
Ekmek diyeti ; en fazla 3 gün uygulanması tavsiye edilen bir diyettir. 3 gün boyunca günde 10-12 ince dilim ekmek yenilen bu diyette kahve, çay şekersiz olarak tüketmek serbest. Ekmekleri kızartıp, üzerine tek bıçak hareketi ile çok az tereyağ sürülebilir. Akşam 7’den sonra bir şey yememek gerekiyor ve bol su tüketilmesi gerek. Bu diyet sağlık açısından sakıncalı bir diyettir. Sadece karbonhidrat yiyorsunuz, günlük alınması gereken protein ve yağ yok. Kalp-damar hastasına uygun değildir, diyabet hastası bu diyeti uygulayamaz.
Meyve ve sebze diyeti ; en fazla 7 gün uygulanabilen, bol su tüketilmesi gereken, yemekleri çeşitli baharatlarla tüketebileceğiniz haftada 3-4 kilo verilmesi hedeflenen bir diyet. Sebzeler ve meyveler diğer besinlere nazaran oldukça az kalori içermektedir. Bu yüzden bu diyet oldukça cazip haie gelebilmektedir. Fakat sebze-meyve diyetleri ile sağlıklı bir şekilde kilo verebilme durumu ilgili yeterli bir çalışma ve doğruluğu kanıtlanmış bilimsel kaynak bulunmamaktadır. Sebze- meyve diyeti uzun vadede kilo vermenizi sağlamayacaktır. Ayrıca yorgunluk, baş ağrısı, uykusuzluk ve bunların neden olabileceği huzursuzluk, halsizlik gibi sorunlar getirir. Çünkü uzun süren sebze-meyve diyeti vücudunuzun ihtiyacı olan süt, tahıl, hayvansal ve bitkisel yağlar, et, kurubaklagil, yumurta gibi besinlerdeki bulunan faydaları sağlamamış olacak. Bu besinler de her birinin ideal sağlığın gerektirdiği besin öğeleri mevcuttur.
Çorba diyeti ; besin değeri mümkün olduğunca yüksek, kalori değeri düşük bir çorba seçip kilo vermek amacıyla uygulanan diyet. Hazır çorbaların içindeki katkı maddelerinden dolayı önerilmiyor. Diğer diyetlerde olduğu gibi akşam 7’den sonra bir şey yenmiyor, çay-kahve şekersiz olmak şartıyla serbest ve bol su içmeniz gerekiyor. Çorbanın yanında sınırsız meyve tüketiliyor, muz ve üzüm hariç. Muz ve üzümdeki şeker oranı diğer meyvelere göre daha fazla. Sınırsız meyve tüketimiyle muz ve üzümden gelecek şeker oranından fazlası alınabilir. Besin değeri yüksek bir gıda günlük almanız gereken karbonhidrat, protein, yağ miktarını içerdiği anlamına gelmez. Eksik yönden beslenme sağlıklı olmadığı gibi, diyetin uzun sürmesi sağlık sorunlarını oluşturabilir. Besin çeşitliliğinin sağlanması diyetin en önemli parçasıdır.
Yoğurt diyeti ; Düşük kalori içermesiyle tercih edilebilen bir diyettir. Kalsiyum yönünden oldukça zengin olup, karbonhidrat, protein ve yağ içerir. Gün boyunca ana öğünlerinizde yoğurdu mutlaka bulundurmanız gerekir. Yoğurt yüksek kolesterol ve fosfor içermesi nedeni ile kolesterolü olan, böbrek rahatsızlığına sahip olan kişiler için uygun değildir. Uzun süre uygulanması tavsiye edilmeyen bir diyettir. Sindirim sistemine iyi gelen besin, tok tutucu özelliği de bulunmaktadır. Bu yüzden sadece yoğurt yemek yerine öğünlerinizin arasında bulunması gerekir. Yoğurt gibi besleyici gıdaları tek başına kullanmak yerine her çeşidinden ihtiyaç kadar diyette bulundurmak, doğru besin hazırlama, pişirme, ve saklama yöntemiyle beslenmek uzun süreli kilo kaybına ve sağlığınıza olumlu katkı da bulunacaktır.
Günümüzde obezite büyük bir sağlık sorunu olduğu için hızlı kilo vermeyi vadeden diyetler haliyle revaçta. Vücutta yağ birikiminin fazla olması sonucu görülen şişmanlık (obezite) mutlaka tedavi edilmesi gereken bir sağlık sorunudur. Bunun çözümü ise kişinin beslenme alışkanlığının değişmesi, fiziksel hareketin artırılması, bu konuda eğitim almış sağlık uzmanlarından yardım almasıdır. Günümüzde bu yardımı sağlayabilecek zayıflamak amacıyla hazırlanan diyetler vardır. Bu diyetlerden bazıları çok kısıtlı kaloriye sahip, bazıları da tek besin diyeti şeklinde uygulanılıyor ve bunun gibi birçok özellikte bulunan diyetler mevcuttur.
İnternette, reklamlarda, dergilerde görülen konu komşu ve çevre de duyulan kilo verdiren ilaçlar niteliğinde kullanılan farmakolojik özelliğini tam bilmediğimiz ürünler insan sağlığını ne kadar tehlikeye soktuğunu defalarca gördük. Bu bahsettiklerim etkisini kısa sürede gösteren durumlar olabilir, hızlı kilo verdirmek için uygulanan diyetlerde etkisini uzun sürede gösterebilir. Çünkü bahsettiğim bu diyet çeşitlerinde eksik alınan besinlerde vücut depolarını kullanarak kendini korumaya çalışır, bazı durumlarda ise günlük almamız gereken ihtiyaç duyulan besinlerde vücut rahatsızlıklarını göstermeye kısa sürede başlar.
Tek besin diyetleri Kilo verdirir mi?
Günlük ihtiyacımız olan enerjiyi besinlerden alıyoruz. Tüketilen enerji, alınan enerjiden fazla olduğu zaman kilo kaybı yaşanır. Aslında burada önemli olan kilo kaybından ziyade vücutta kaybedilen yağ ve kas oranıdır. Sağlıklı bir zayıflama da istenilen durum, vücut bileşiminde yağ ağırlığının azalması, kas kitlesinin kaybının olabildiğince az olmasıdır.
Tek besin diyetiyle kilo vermek mümkün olabilir, ancak hayatınızı aynı besinlerle sürdürmeniz mümkün değildir. Diyeti bıraktığınız an kilo almaya başlayabilir, beraberinde sağlık sorunları yaşayabilirsiniz. Kilo kaybetmeniz kadar önemli olan kilonuzu ve beraberinde sağlığınızı korumaya çalışmanızdır.
Tek besin diyetlerinin zararları
Halsizlik, çabuk yorulma, güçsüzlük gibi fizyolojik etkiler dengesiz beslenmenin etkileri olabilir.
Agresiflik, çabuk sinirlenme, kendini mutsuz hissetme gibi ruhsal sorunlar ortaya çıkabilir.
Tek besin diyeti sonucunda eksik alınan vitamin ve mineralden dolayı sağlık sorunları yaşayabilirsiniz.
Sağlıklı ve dengeli beslenmediği takdirde ileri de ciddi sağlık problemleri ile karşılaşabilirsiniz.
Unutkanlık, dikkat bozukluğu gibi zihinsel problemler yaşanabilir.
Hızlı kilo verdiren diyetler genel de hızlı ve daha fazla kilo almanıza neden olarak obeziteye davet çıkarabilirsiniz.
Bağışıklık sisteminizi korumak için yeterli ve dengeli beslenmeye dikkat etmelisiniz. Aksi takdirde savunma sisteminiz zayıfladığı için kolay hastalanabilirsiniz.
Sağlıklı zayıflamak için ne yapılabilir?
Herkes her diyeti uygulayamaz, sağlıklı diyette yer alan besinler tam taneli tahıllardan, et-tavuk-balık-yumurta ve kurubaklagillerin bulunması sebzelerin ve meyvelerin mutlaka yer alması gerekir.
Diyet kişinin yaşına, boyuna, kilosuna, fiziksel aktivitesine, beslenme alışkanlıklarına, besine ulaşabilme imkanına, biyokimyasal bulgularına göre hazırlanmalıdır. Beslenme programı ancak bu şekilde başarılı sonuçlar elde edilebilir.
Tek besin diyeti uygulayanlar alması gereken mineral ve vitaminlerden mahrum kalırlar, bu beslenme şekli yanlıştır. Bu yüzden bu tarz bir diyet uygulamak isterseniz tekrar gözden geçirmelisiniz.
Kilolarınızla başınız dertte. Bir diyet buldunuz ve uygulamak istiyorsunuz? Size göre yeterince araştırdınız. Etraftan da oldukça olumlu cümleler duydunuz. Yapabileceğinize de inanıyorsunuz. Tek iş başlamak. Tek bir soru sormak istiyorum. Bu iş madem bu kadar kolay neden insanlar bu konu üzerinde eğitim alıyorlar. Sağlığınıza en büyük etki de bulunan besinlerinize ilaç muamelesi neden yapıyorsunuz? ‘Komşum, su içsem yarıyor, nefes alamıyorum artık, dayanamıyorum ne yapıyım?’ gibi sözleri sadece dedikodunuzda kullanın. Gerçekten, durumunuzdan şikayetçiyseniz bu konuda gerçek uzman birilerinden yardım alın.
Diyet uygulamaya karar verdiğinizde diyetinizde bulunan besinin ya da besinlerin ne olduğuna dikkat edin. Eğer tek bir besin tüketmeniz gerekirse bu diyet sağlıklı bir diyet muhtemelen değildir. Vücudunuzun sağlığını koruyabilmek için tek bir besinden almak mümkün değildir.
Kilo vermek amacı ile seçeceğiniz diyette güvenli olup olmadığını, oluşabilecek sağlık risklerini, sonuçlarını mutlaka iyi araştırın ve sağlığınızı bu konuda eğitim almış uzman kişilerden yardım alın.
Bazı tek besin diyeti uygulamalarında yağ oranı yüksek olan besinlerin ağırlıklı olarak tüketilmesi vücut suyunda azalmaya sebep olur ve diyet bittiğinde kilolar hızlı bir şekilde geri alınır.
Bu tarz hızlı kilo verdiren besinler kişiye özel olmadığı gibi, besleyici değeri olması içinde sağlıklı pişirme yöntemleriyle besin çeşitliliğin yeterli ve dengeli olması gerekir.
Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Beslenme Rehberim editörleri tarafından derlenmiş Protein Diyetleri ile Zayıflama Mümkün mü? başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.
Verilen Kiloları Koruyamama: Yo Yo Sendromu!