10 Soruda Yavuz Sultan Selim ve Dönemi Yazı Dizisi  | Popüler Tarih
Popüler Tarih	Tarihten ders alırsak tekerrür etmez!	Anasayfa
10 Soruda Yavuz Sultan Selim ve Dönemi Yazı Dizisi 
22/06/2010 in Yazı Dizileri | Tags: 25 Nisan 1512, Anadolu'da Türkmen katliamı oldu mu, dulkadirli beyliği, dulkadiroğulları, halifelik ne zaman başladı, I. Selim, türkmen, türkmen katliamı, Yavuz, Yavuz Halifeliği devraldı mı, Yavuz Sultan Selim, Yavuz Sultan Selim nasıl öldü, Yavuz tahta nasıl çıktı, İran Seferi	25 Nisan 1512’de Yavuz Sultan Selim, babasını devirerek tahtı ele geçirir. Böylesine bir taht değişikliği, Osmanlı tarihinde ilk ve son kez yaşanmaktadır. Ancak bu dönem daha birçok “ilk”e sahne olacak ve Yavuz, Avrupa’nın en güçlü imparatorluğunu Kanuni’ye hazırlayacaktır.
6 – Dulkadirli Beyliği’nin önemi nedir? 7 – Yavuz Halifeliği devraldı mı?
II. Bayezid’in 8 oğlu vardı ve bunların 5’i hükümdarın sağlığında ölmüşlerdi. Os­manlı kaynakları bu şehza­delerin sadece öldüğünü belirtip nasıl öldükleri konusunda bir bilgi ver­mezler. 16. Yüzyıl’da Türkçe’den Almanca’ya çevrilmiş ve daha sonra bazı ilaveler yapılmış olan bir Osmanlı tarihinde, bu konuda ilginç bilgiler bulun­maktadır. ‘Haniwaldanus Anonimi’ olarak bilinen bu tarihin bugün özgün Türkçesi mevcut değildir. Bu yapıta göre nikris hastalığı nedeniy­le hareket kabiliyetini kaybe­den II. Bayezid’in otoritesi sarsılmaya başlamıştı. Şehza­de Mahmud, Mehmed ve Şehinşah babalarına karşı is­yan etmişler ve bu yüzden padişah tarafından öldürül­müşlerdi.
Selim tekrar Ru­meli’ye geldiğinde, askerler tarafından İs­tanbul’a davet edildi. 25 Ni­san 1512’de Selim, yeniçeri ve sipahilerle birlikte Saray’ın önüne geldi. Gürültülere dışa­rı çıkan padişah, askerin yeri­ni oğluna bırakmasını isteme­si üzerine tahtan çekilip Se-lim’in padişahlığını kabul etti.
Ancak Ana­dolu’daki Türk­menlerin tamamı değil bir kısmı İran’a gitmişti. Aşiretlerin bir kıs­mı Safevi hizme­tinde iken geri ka­lanı Osmanlı top­rakları üzerinde yaşıyorlardı. Ama bunlar da Şah İs­mail’e taraftardı. Bu durum Os­manlı toprakları­nı tehdit etmekteydi. Nitekim 1511’de Şah İsmail’in halifele­rinden Şahkulu’nun Türk­menlerle başlattığı isyan zor­lukla bastırılabilmiştir.
Doğu Anadolu’nun çetin coğrafi şartlarında Yavuz’un sert tedbirleriyle ilerleyen Os­manlı kuvvetleri, Çaldıran’da 23 Ağustos 1514’te karşılaş­tıkları Safevileri ateşli silahla­rıyla büyük bir mağlubiyete uğrattılar. Osmanlı, kısa süre­de Tebriz ve Azerbaycan’ı ele geçirdi. Şah İsmail eşini ve ha­zinesini bırakarak kaçtı. Ya­vuz kışı Karabağ’da geçirip baharda tekrar hareket ede­rek bütün İran’ı ele geçirmek niyetindeydi. Ancak gerek ta­biat şartları, gerekse Safeviler tarafından yıpratılan Osman­lı askerleri yeni bir seferi ka­bul etmediler ve ayaklanarak padişahı dönmeye mecbur et­tiler.
24 Ağustos 1517’de Halep yakınlarında Mercidabık’ta meydana gelen savaşta hiç bir varlık gösteremeyip hüküm­darlarını kaybeden Memlûk ordusu, büyük bir yenilgiye uğradı ve Suriye Osmanlı’nın eline geçti.
Yavuz, Mısır’da hüküm­dar seçilen Tumanbay’a, Os­manlı’ya tabi olup vergi ver­mek şartı ile Gazze’den itiba­ren Mısır’ı ona bırakmayı teklif etmişse de bu isteği ka­bul görmemiştir: Memlûkler, Yavuz’un çölü aşmaya cesa­ret edemeyeceğini düşünü­yorlardı. Ancak yağan yağ­murların da yardımıyla Os­manlı ordusu Sina Çölü’nü geçti ve Kahire’nin kuzey do­ğusundaki Reydaniyye sahra­sında, 22 Ocak 1517’dekı sa­vaşta Memlûk kuvvetlerini bir kez daha mağlup etti. Ama Tumanbay pes etmedi ve Kahire’de sokak savaşla­rıyla Osmanlı’ya karşı koy­maya çalıştı.
Yavuz’un İran, Suriye ve Mısır fetihleri, onun dönemi anlatılırken en fazla üzerinde durulan ve dikkat çekilen konulardır. Ancak bu dönemde, 12 Haziran 1515’deki Turnadağı Savaşı’ndan sonra ele geçirilen Dulkadirli Beyliği üzerinde fazla durulmaz.
Anadolu’daki Türk nüfu­sun yüzde 5’inden daha faz­lasını, Dulkadir Türkmenleri oluşturmaktaydı. Bugün İç Anadolu, Güneydoğu Ana­dolu ve Doğu Akdeniz bölge­lerinde yaşayan Türklerin önemli bir kısmı, Dulkadirli Türkmenlerinin soyundan gelir.
Yavuz ömrünün son günlerinde Edirne’ye gider. Buraya gitme­den önce sırtında çıkan ‘şir­pençe’ isimli bir çıbandan ra­hatsızdır. Bu çıbanı hamamda sıktırıp, ovdurtması ve ardın­dan Edirne’ye at sırtında git­meye çalışması, hastalığını iyi­ce artırır. Padişahın hastalığı­nın artması nedeniyle Çorlu yakınlarında babasıyla savaş­tığı yerde durulmuş ve bura­da 40 gün kalınmıştı. Ya­vuz’un hastalığı günden gü­ne ağırlaşmış ve 21 Eylül 1520’yi 22 Eylül’e bağla­yan gece vefat etmiştir.
• Selahattin Tansel, Yavuz Sultan Selim, Ankara 1969 • Jean-Louis Bacque Grammont, “XVI. Yüzyılın İlk Yarısında Osmanlılar ve Safeviler”, Prof. Dr. Bekir Kütükoğlu’na Armağan, İstanbul, s. 205-220 • Çağatay Uluçay, “Yavuz Sultan Selim Nasıl Padişah Oldu ?”, Tarih Dergisi, sayı 6-8
Bunu beğen:Beğen Yükleniyor...	TAKVİM
En Son HaberlerBir hata oluştu; besleme kapalı gibi görünüyor. Lütfen daha sonra tekrar deneyin. Çok Satan KitaplarBir hata oluştu; besleme kapalı gibi görünüyor. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.
10 Soruda Yavuz Sultan Selim ve Dönemi Yazı Dizisi  « Müsvette
[…] Devamı İçin Tıklayınız(Popüler Tarih) […]
Cevapla	10/01/2011 16:39
bilmimki belki seviçliiddddddir
« 10 Soruda Türklerin Anadolu’ya Gelişi Yazı Dizisi 
10 Soruda Sokollu Mehmet Paşa Yazı Dizisi  »