TARİHİN VE COĞRAFYANIN KADER ORTAĞI:
İslam hukukunda azınlık kavramının kökleri Hz. Muhammed zamanına kadar gidebilir. Osmanlı'yla birlikte bilhassa Rumlar, Ermeniler ve Yahudiler azınlık kavramının içinde değerlendirilmiş, 19. yüzyılda Batı’da esen milliyetçilik rüzgarları çerçevesinde bu kavram daha hassas bir hâl almıştır. Bu durumun etkisiyle Tanzimat Dönemi’nde birtakım düzenlemeler yapılmış ancak konunun hassasiyeti sonraki yıllarda da devam etmiştir.
Osmanlı tarihinin gerek mekansal gerekse toplumsal konularına hassasiyetle eğilen ve bu alanlarda titiz çalışmalar kaleme alan Önder Kaya, bu kez de azınlıklar üzerine bilgi birikimini aktarıyor. İslamiyet'in ilk yıllarından itibaren, özellikle de İslam Hukuku'na göre gayrimüslimlerin durumlarını ele alarak araştırmasına başlıyor. İlk Türk-İslam devletlerinin akabinde Osmanlı İmparatorluğu'ndaki azınlıkların yaşamlarını ve devlet içindeki konumlarını derinlemesine inceleyerek Milli Mücadele dönemine kadar uzanıyor. Erzurum ve Sivas kongreleri, Amasya görüşmeleri, Misak-ı Milli ve Lozan Barış Konferansı’nda azınlıkların ve haklarının nasıl değerlendirildiğini anlatarak araştırmasını sonlandırıyor.