Türkiye'yi 2023'e taşıyacak mega fon kuruluyor
08:2203 Ağustos 2016
Kurulacak Varlık Yönetim Fonu ile dev projeler yol alacak. Büyümeye yıllık yüzde 1.5 ilave katkı sağlaması beklenen fon, stratejik sektörlerdeki yerli şirketlere de destek verecek. Tasarıyla ayrıca, stratejik olarak belirlenen yatırımlara birçok vergi istisnası ve teşvik de getiriliyor.
Başbakan Binali Yıldırım tarafından açıklanan ‘Varlık Yönetim Fonu’nun (TVF) kurulmasına yönelik kanun tasarısı Meclis’e geldi. Kurulacak fonun Türkiye’nin ekonomik büyümesine gelecek 10 yılda yıllık yüzde 1.5 ilave katkı sağlaması hedefleniyor. Söz konusu tasarı vergi, enerji, kamulaştırma ve yatırımların teşviki gibi önemli alanlarda düzenlemeler yapılmasını da öngörüyor. 50 milyon liralık kuruluş sermayesi özelleştirmeden karşılanacak fon ile otoyol, Kanal İstanbul, 3. Köprü ve 3. Havalimanı ile Akkuyu Nükleer Santrali gibi büyük altyapı projelerine kamu kesiminin borcu artırılmadan finansman sağlanacak.
BİR TEK BİZDE YOK
Kurulacak Varlık yönetim Fonu ile G20 ülkeleri arasında ulusal bir varlık fonu olmayan tek ülke olan Türkiye’nin bu alandaki eksikliğinin giderilmesini amaçlıyor. Tasarıya göre ilk aşamada devlete ait çeşitli fon ve gelirlerin belirli bir yüzdesi alınarak ilgili varlık fonunun kaynaklarının oluşturulması planlanıyor. Zaman içerisinde ise kendi kaynaklarını yaratan bir yapıya sahip olması öngörülen fonun Türkiye’de mega yatırımların finansmanını sağlamanın yanı sıra bankacılık sisteminin finans sektöründeki hakim rolünü de azaltması bekleniyor. Fonun ayrıca finansal stres ortamında piyasalarda stabilize edici bir görev üstlenmesi de öngörülüyor. Kurulacak fon, stratejik sektörlerdeki yerli şirketlere destekler de verecek.
ULUSLARARASI YATIRIM İMKANI
Tasarıda fon için “Ekonominin yapısal sorunlarını aşmasında katkı sağlamasının yanı sıra, dış politikanın önemli bir enstrümanı olarak Türkiye’nin uluslararası arenada daha fazla söz sahibi olmasına da katkı sağlayacaktır” görüşü de yer alıyor. Fona aralarında sabit getirili menkul kıymetler, altın, hisse senetlerinin de yer aldığı tüm sermaye piyasası işlemlerini gerçekleştirmesi için yetki verilirken ulusal yatırımlar ile uluslararası alanlarda diğer devletler ve yabancı şirketler tarafından yapılacak yatırımlara iştirak hakkı da getiriliyor.
İLK SERMAYE 50 MİLYON LİRA
İlk etapta Özelleştirme Fonu’ndan karşılanmak üzere 50 milyon TL tamamı ödenmiş sermaye ile kurulan fonun da sonra Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından özelleştirme kapsam ve programında bulunan ve Türkiye Varlık Fonu’na devrine karar verilen kurul ve varlıklar ile Özelleştirme Fonu’ndan Türkiye Varlık Fonu’na aktarılmasına karar verilen nakit fazlasından kaynak sağlanması öngörülüyor. Fonun Bakanlar Kurulu tarafından fona aktarılması veya yönetilmesine karar verilen kamu kesimine dair kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufu altında bulunan ihtiyaç fazlası gelir, kaynak ve varlıklardan da kaynak sağlaması öngörülüyor. Fonun denetimi Sayıştay Kanunu’na tabi olmayacak.
VARLIK FONU NE KAZANDIRACAK?
- Büyüme oranında gelecek 10 yıl içinde yıllık yüzde 1.5 oranında ilave artış sağlanacak.
- Sermaye piyasalarının büyüme ve derinleşmesinin hızlandırılması mümkün olacak.
- İslami finansman varlıklarının kullanımı yaygınlaşacak.
- Savunma, havacılık ve yazılım gibi teknoloji yoğun stratejik sektörlerdeki yerli şirketlerin sermaye ve proje bazında desteklenmesi, küresel oyuncu olmalarının önü açılacak.
-l Otoyollar, Kanal İstanbul, 3. Köprü ve Havalimanı, nükleer santral gibi büyük altyapı projelerine kamu kesimi borcu artırılmadan finansman sağlanacak.
- Arz güvenliğini sağlamak üzere, Türkiye için önem taşıyan
doğal gaz ve petrol gibi yurt dışındaki stratejik sektörlere yasal ve bürokratik kısıtlamalara bağlı olmadan doğrudan yatırım yapılabilecek.
- Yapılacak yatırımlarla yaklaşık yüz binlerce ilave istihdam hedefleniyor.
500 milyonluk yatırım şartı 50 milyona indi
Yatırım teşvik belgesi kapsamında bulunan yatırımlara ilişkin inşaat işleri nedeniyle KDV istisnası için ‘stratejik yatırım’ olma şartı kaldırılıyor. 500 milyon liralık asgari yatırım şartının 50 milyon TL tutarına kadar indirilmesi veya kanunda belirlenen sınırın iki katına kadar artırılması konusunda Bakanlar Kurulu’na yetki veriliyor. Yatırıma başlama tarihinden itibaren kurumun diğer faaliyetlerinden elde edilen kazançlara indirimli Kurumlar Vergisi uygulanmak suretiyle belirlenen yatırıma katkı tutarı, yüzde 80’den yüzde 100’e çıkarıldı.
BAKANLAR KURULU’NA YETKİ
Mevzuata yeni giren proje bazlı yatırımlar da bu yatırıma katkı oranından yararlanabilecek. TBMM Başkanlığı’na gönderilen tasarının 70. Maddesi ile yatırımlara ilişkin önemli bir karar alındı. Madde ile ile Bakanlar Kurulu’nun yatırım ve teşvikler konusundaki yetkileri genişledi. Tasarıya göre ayrıca yatırımcı projesi karşılığı sabit yatırım tutarları için kullandığı kredinin faizi veya kar payına denk gelen tutarda hibe ya da destek alabilecek. Yatırım için belirlenen sayıda nitelikli personele, 5 yıl süreyle sınırlı olmak üzere brüt asgari ücretin 20 katına kadar ücret desteği devlet tarafından verilecek. Ağustos itibariyle bu tutar çalışan başına aylık 32 bin 940 TL’ye denk geliyor.
Isı yalıtımı yapanlar vergiden düşecek
Meclis’e gönderilen düzenleme ile gayrimenkul sahibi tarafından taşınmazın iktisadi değerini artıracak nitelikle yapılan ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu sağlamaya yönelik harcamalar Vergi Usul Kanunu’nun 313.maddesine göre belirlenen tutarı aşması halinde gider olarak indirilebilecek. İklim Değişikliği Eylem Planı’nda binalarda enerji verimliliğinin artırılması için belirlenmiş hedeflerinden birisi 2023 yılında en az 1 milyon konut ile toplum kullanım alanı 10 bin metrekarenin üzerindeki ticari ve kamu binalarının tamamında belirlenmiş standartları sağlayan ısı yalıtımının oluşturulması olarak belirlenmiş durumda.
Zorunlu iş güvenliği uzmanına erteleme
- Kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan iş yerleri için iş güvenliği uzmanı, iş yeri hekimi ve diğer sağlık personeli görevlendirme yükümlülüğü 1 yıl daha uzatılacak.
- Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının açılış izniyle faaliyet gösteren özel kreş ve gündüz bakımevleri de kurumlar vergisinden istisna tutulacak.
- Kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar, ay içerisinde günün bazı saatlerinde çalışıp, bunun karşılığında ücret alanlar ve ev hizmetlerinde çalıştırılanlardan eksik günlerine ait genel sağlık sigortası primleri, 30 güne tamamlanacak.
ŞEHİT YAKINLARINA ÖTV’SİZ ARAÇ İMKANI
Meclis’e gönderilen düzenleme ile şehitlerin eş ve çocuklarının eş veya çocukları bulunmaması durumunda ana veya babasından birinin Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ödemeksizin taşıt edinebilmesine de imkan sağlanıyor. Tasarı ile şehir içi ticari yolcu taşımacılığında kullanılan taşıtlar ile yük taşımacılığında kullanılan taşıtların ÖTV ödenmeksizin yenilenmesine de imkan sağlanıyor. Sahibi oldukları taşıtlarla ticari yolcu ve yük taşımacılığı faaliyetiyle iştigal edenlerin, maliki oldukları taşıtla aynı cinsteki bir taşıtın bahse konu faaliyette kullanılması amacıyla, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten 30 Haziran 2017 tarihine kadar ilk iktisabı ÖTV’den istisna olacak. Düzenlemeden, ticari yolcu ve yük taşımacılığı faaliyeti dolayısıyla gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunanlar yararlanabilecek. Bu kapsamda, kendi şahsının veya şirketinin çalışanını veya yükünü taşıyanlar, bu taşıtların yenilenmesi amacıyla bu istisnadan yararlanamayacak. Yenilenmeye konu edilen taşıtın, istisnadan yararlanılan tarihten itibaren 2 tam yıl içerisinde satılması, devredilmesi veya işletme aktifinden çıkarılması gerekecek.
TERÖRLE İLİŞKİLİ BELEDİYELERE DÜZENLEME
- Terör ve şiddet olaylarına destek olmak amacıyla, kullanılan belediye veya bağlı idare taşınırlarına mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından el konulacak.
- Kamu düzeni veya güvenliğinin bozulduğu yerlerde özel mülkiyette bulunan korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının onarımı ile restorasyonu, uygulama işleri maliklerinin muvafakatı aranmaksızın ve bedelsiz olarak Bakanlık tarafından gerçekleştirilebilecek.
Bağ-Kur’luya 5 puan prim indirimi
Tasarıya göre, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanların, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden 5 puanlık kısmına isabet eden tutar, Hazine tarafından karşılanacak. Sigortalıların bu prim indiriminden yararlanabilmesi için primlerin Hazine’nin karşılamadığı kısmının yasal süresi içinde ödenmesi, sigortalılıklarından kaynaklanan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası, gecikme zammı borcunun bulunmaması şartı aranacak.
2-B satışında yeni bir şans
Varlık yönetik Fonu kurulmasına ilişkin tasarı ile orman vasfını kaybetmiş arazilerdeki (2/B) taşınmazların, satışında ilave bir şans daha tanınıyor. Buna göre arazilerin satışına ilişkin olarak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla süresi içinde başvurmayanlara 6 ay, kendilerine yapılan tebligatta belirtilen bedeli süresi içerisinde ödemeyenlere 6 ay, taksitli satışlarda, sözleşmesinde belirtilen taksitlerden ikiden fazlasını vadesinde ödemeyenlere 6 ay ödeme süresi verilecek.
Cep telefonuna 160 TL ÖTV
Bakanlar Kurulu’nun cep telefonlarındaki asgari maktu Özel Tüketim Vergisi tutarına ilişkin yetki sınırları günün koşullarına göre 160 TL esas alınacak şekilde yeniden belirlendi. Tasarıyla radyo ve televizyonların RTÜK’e ödekikleri üst kurul payı, yüzde 3’ten yüzde 1.5’e indirilecek. Ayrıca vakıflar da yayın lisansı alabilecek. Tasarıda özel bütçeli idarelere ait ticari amaçlı kuruluşlardaki varlıkların özelleştirilmesi ile Türkiye Yerbilimleri Veri ve Karot Bilgi Bankası kurulacak.