Los Cuatro Jinetes Del Apocalipsis (Mahşerin Dört Atlısı) – Vicente Blasco Ibanez – Olay Ufku
1. Dünya Savaşı yıllarında Fransa ve Almanya arasında gerçekleşen Marne Savaşı’ nı konu alan Vicente Blasco Ibanez romanı. Ibanez’ in dönemin Fransa cumhurbaşkanı Raymond Poincare tarafından Marne Savaşı’ na gönderilip, kendi davaları için güzel bir roman yazılmasını istediğini belirtmekte fayda var. Ibanez’ in başarılı bir gözlem yeteneğine sahip olduğu yaptığı betimlemelerde kendini belli ediyor. Özellikle Don Marcelo, Villeblanche’ de işgal edilen şatosunda aşağılanırken, alman askerleri tarafından tartaklanırken, sıcak çatışmalara tanık olurken ben de onunla birlikteymişim gibi hissettim.
1916 yılında yayımlanan romanda resmen Hitler’ in ayak sesleri duyuluyor. Almanların dünyaya yepyeni bir uygarlık getireceği, almanların kuracağı yeni dünya düzeninin tüm insanlar için en iyisi olacağı, almanların diğer insanlardan üstün olduğu, yeni dünya düzeninin ancak savaşla gerçekleşebileceği ve bunun kaçınılmaz olduğu düşüncelerinin tüm alman askerlerinince benimsendiği ve akademik olarak da profesörlerce desteklendiği bir dönem. Almanya’ da yükselen milliyetçiliğin ırkçılığa dönüştüğü dönem. Nazilerin tarih sahnesindeki yerini almasının zemini 1. dünya savaşından önce hazırlanmış.
Biraz film eleştirisi gibi olacak ama değinmeden geçemeyeceğim. Sana laflar hazırladım Fransız Kezban Chichi. Okuduğum kadarıyla 1. dünya savaşı yıllarında fransız kadınları arasındaki ağır kezbanlardan birisin. Elbette insan ilişkilerinde dönemin şartları, toplumsal yapısı, ahlaki değerler vs. mutlaka etkilidir. Senin nişanlın geri hizmet görevindeyken, ağzı açık ayran budalası gibi yoldan geçen madalyalı askerlere bakıp, güce tapan metacı bir hatun olmasan adam gaza gelip cepheye gitmeyecekti, kolu kopmayacaktı. Anan baban abinin mezarında akıllarından binbir düşünce geçerken yeni gelinin şuncağıza sarılması gibi asker mezarlığında kocanın dudağına yapışmak ne la. Yavşak hatun. Yazarken de sinirlerim bozuldu.
Fas’ tan Cezayir’ den gelen sömürü askerlerinin Fransa ordusuna katılması Çanakkale’ ye gelen anzakları anımsatıyor. Hareketleri de bir yerlerden tanıdık geliyor ama çıkaramadım!
“… iyileşme aşamasındaki kimi yaralıların gösterdikleri çocuksu neşe Julio’ yu düşüncelerinden uzaklaştırdı. Müslümandı bunlar, cezayirli ve faslı nişancılardı. Lourdes’ da olmak onlar için başka herhangi bir yerde olmakla aynıydı, yalnızca kendilerini vatanperver bir sevecenlikle izleyen insanların armağanlarıyla meşguldüler. Hepsi “ beyaz hatun” un bulunduğu kiliseye kayıtsızlıkla bakıyorlardı. tek dertleri sigara ve şekerleme istemekti.
Ülkelerine egemen olan soyun kendilerine ikramlarda bulunduğunu gördükçe gururlanıyorlar, isyancı çocuklar gibi her şeyi yapmaya cesaret ediyorlardı. En büyük zevkleri hanımların kendilerine el vermesiydi. Yaşasın savaş; bu beyaz tenli, parfüm kokulu, gülümseyen kadınlara yaklaşıp dokunmalarına olanak sağlıyordu. İyi insanlara sunulacak huriler de düşlerinde onlara benzerdi. “ madam… madam… “ diye iç geçiriyorlar, o arada çini mürekkebinden kara gözbebekleri alevler saçıyordu. Kara pençeleri uzatılan elle yetinmeyerek kadının kolu boyunca tırmanıyordu, hanımlar bu titrek tapınmaya gülüyorlardı. bazıları kalabalığın arasından kendine yol açarak gördükleri her kadına sağ ellerini uzatıyorlardı. “ tokalaşalım. “ elleri sıkıldıktan sonra memnun mutlu uzaklaşıyorlardı…
Son olarak devrimci rus abimiz Tchernoff’ a selam olsun.
…Tchernoff’ u en çok sinirlendiren bu durumdan doğmuş bulunan ve giderek dünyaya egemen olan ahlakdışı dersti: kaba kuvvetin yüceltilmesi, başarının kutsanması, maddeciliğin zaferi, oldubitti karşısında sinme, en soylu duyguların sanki tumturaklı, gülünç tümcelerden başka bir şey değilmiş gibi alay konusu edilmesi, ahlaksal değerlerin çarpıtılması, ilerlemenin son sözü olması gerekiyorken despotluğa, şiddete, tarihin en ilkel çağlarının barbarlığına geri dönüşten başka şey olmayan bir haydutluk felsefesi…
Mahşerin Dört Atlısı- Türkiye İşbankası Kültür Yayınları ıv. basım. Çevirmen: Neyyire Gül Işık.
Önceki Önceki yazı: Homo Sapiens Hikayeleri 2 – Bir Devrin Sonu
Sonraki Sıradaki Yazı: Kosmos Ajandası Takvimi