Cezayir - Bizarpedia, bilgi kaynağı
Kuzey Afrika da, Akdeniz 'e kıyısı olan bir Arap ülkesidir.1962 de bağımsızlığını kazanmıstır.Nüfusun çoğunluğu Müslüman dır.
(bir kalem bir pergel bir de cikolata alacagim, 04 Ekim 2005 Salı, 20:48:01)
afrika'nın kuzeydoğusu'nda, akdeniz'in kıyısında kurulmuş, bağımsız bir cumhuriyettir. batısındafas, güneyi'nde moritanya, mali ile nijer doğusu'nda ise, libya ve tunus yer almıştır. mÖ: 1200 yıllarında fenikeli tüccarlar tarafından kurulmuş bir koloni idi. fenikelilerin gücünü yitirmesinden sonra sırasıyla, kartacalılar'ın, romalılar'ın, vandallar'ın , bizans'ın ve arap-İslam devleti'nin egemenliğine girdi. xvi. yüzyıl'da osmanlı devleti'nin egemenliğinde Özel yönetimli* eyalet olarak varlığını sürdürmüştür. 1830 yılında fransızlar tarafından işgal edildi. 1958 yılında bağımsızlık mücadelesi başlattılar. 1962 yılından sonra fransızlar'la olan ilişkileri ve bağımlılıkları giderek azalmaya başladı.
(kedimi7ler, 02 Aralik 2005 Cuma, 21:51:55)
sokakları mermer daşlı
askerlere gaflet bastı uyanmaz
cezayiri bir ikindi bastılar
(kedimi7ler, 15 Aralik 2005 Persembe, 10:13:33)
yüzölçümü 2,381,740 kmÂ²dir. libya ile 982 km, mali ile 1,376 km, moritanya ile 463 km, fas ile 1,559 km, nijerya ile 956 km, tunus ile 965 km, batı sahra ile 42 km sınırı vardır. başkenti cezayir, para birimi cezayir dinarı*, internet uzantısı .dz, uluslararası telefon kodu 213'tür.
(kedimi7ler, 10 Ocak 2006 Salı, 01:29:09)
(kedimi7ler, 03 Mart 2006 Cuma, 09:35:17)
3 temmuz 1962'de bağımsızlığını kazanmıştır.
(01 fb 1907, 03 Temmuz 2006 Pazartesi, 08:35:34)
başbakanı abdülaziz belhadem, fransa ya, 130 yıl önce sömürgecilik döneminde ülkesine karşı işlediği suçları kabul etmesi çağrısında bulunmuş ülke. meclisimizin sözde ermeni soykırımı tasarısını kabul eden fransa meclisine misilleme yapması açısından güzel bir fırsat olduğu kanısındayım.
anadolu ajansındakonuyla ilgili yer alan haber:
fransa İçişleri bakanı nicolas sarkozy nin cezayir e yapacağı resmi ziyaretten önce parti kurultayında konuşan cezayir başbakanı abdülaziz belhadem, fransa ve cezayir in dostça ilişkilere sahip olduğunu; ancak bu ilişkilerin ortak hafızayı maskeleyemeyeceğini söyledi.
Ülkesinin fransa ile işbirliğine hazır olduğunu belirten belhadem, fransa dan, cezayir e karşı işlediği suçları kabul etmesini istedi ve cezayirliler affedebilir, ancak asla unutmaz diye konuştu.
cezayir i pazartesi günü ziyaret edecek olan sarkozy, geçen hafta cezayir de fransızca yayımlanan jeune afrique (genç afrika) dergisine verdiği demeçte, sömürgecilik döneminin karanlık anları olduğunu ve köle ticaretinin bir suç olduğunu söylemişti.
(01 fb 1907, 12 Kasim 2006 Pazar, 21:43:50)
Cezayir çok eski tarihlerde bir yerleşim merkeziydi. Bilinen en eski halk Berberilerdir. Cezayir kıyılarına önce Fenikeliler gelmiştir. M.Ö. 814-813 yıllarında Kartacalıların eline geçen ülke, gelişerek bilhassa kıyı ticaretinin önemli bir merkezi olmuştur. Daha sonra Romalılar ve Bizanslılar tarafından işgal edilmiş olan Cezayir de halk, bu zamanlarda Hıristiyanlığı kabul etmişlerdir.
İslamiyeti yaymak için dünyanın her tarafına dağılan Müslümanlar 7. asırda buralara gelmişlerdir. Abdullah bin Ebu Serh tarafından burası fethedilmiştir. Cezayir halkı İslamiyeti kabul etmiş, İslam devletinin hakim olduğu zamanlarda İslamiyet in sayesinde ilerlemiş, benimsedikleri İslam kültür, medeniyet ve adetlerini ve Arapça lisanını günümüze kadar muhafaza etmişlerdir.
On altıncı asırda Oruç ve Hızır (Barbaros Hayreddin Paşa) reisler tarafından fethedilen Cezayir, Akdeniz i yağma, talan ve barbarlıklarıyla kan gölü haline getiren Avrupalı korsanlara karşı mücadele eden Müslüman leventlerin üssü haline gelmiştir. Barbaros Hayreddin Paşa daha sonra burayı Osmanlı Devletinin bir beylerbeyliği haline getirmiştir. Üç asır Osmanlı idaresinde kalan Cezayir de o devre ait eserler ve gelenekler canlılığını hala korumaktadır.
1830 senesinde Fransızlar, çok büyük deniz ve kara kuvvetleri ile uzun savaşlardan sonra ülkeyi ele geçirdiler. Bir sömürge idaresi kuran Fransızları halk hiçbir zaman kabul etmedi, devamlı ayaklanma teşebbüsleri içerisinde bulundu. Fransa İkinci Dünya Savaşında (1942) Cezayir i mukavemet merkezi olarak kullandı. Savaş bittikten sonra Cezayirliler gösterdikleri fedakarlığa karşılık bağımsızlık veya Fransızlarla aynı haklara sahib olmak istediler. Bu istek Fransızlar tarafından büyük bir tepki ile karşılandı ve halk katledilmeye başlandı.
1789 Fransız İhtilali ile her türlü hürriyetlerin yayıldığı ülke olduğu yıllarca söylenen Fransa, Cezayir deki insanlara bu hürriyeti tanımıyordu. İçindeki Haçlı ruhunu Cezayirde de göstermiş, kitle katliamı yapmıştır. Günümüzde, o zamandan kalma toplu mezarlar çıkmaktadır. 1948 de Fransa buranın sömürge değil, Fransa toprakları olduğunu ilan etti. Dış dünyaya karşı yapılan bu ilana rağmen burayı bir sömürge olarak idare etmeye çalışmışlar ve asla Cezayir halkına Fransızlarla eşit haklar tanımamışlardır.
1950 senesinden sonra Fransa ya karşı mücadelede teşkilatlanmaya başlayan halk, muntazam bir ordu kurmayı başardı. 1954 senesinde bilfiil başlayan silahlı mücadele, 1956 senesinde bağımsızlığa kavuşan Fas ve Tunus un da desteğini sağladı. Mücadele 1962 de Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti adıyla bağımsızlığını ilan etmesiyle neticelendi.
Fransa nın itirazlarına ramen 10 devlet tarafından bağımsızlığını ilan etmesinin hemen ardından tanınan Cezayir, 1963 senesinde ilk anayasasını halk oyu ile kabul etmiştir. Bu anayasaya göre beş yıl için halk tarafından seçilen meclis yine beş yıl için Cumhurbaşkanını seçiyordu. Yürütme organı, Cumhurbaşkanı ve bakanlar kurulu tarafından meydana gelmektedir. Bu ilk anayasa mucibince seçilen ilk Cumhurbaşkanı Ahmed bin Bella 16 Haziran 1965 te Albay Huari Bumedyen tarafından bir darbe ile devrildi.
Kurulan ihtilal konseyi tarafından 1978 e kadar idare edilen ülke aynı sene kabul edilen yeni bir anayasa ile idare edilmeye başlamıştır. 7 Şsubat 1979 da Şsadli bin Cedid devlet başkanı oldu. 1989 da Sosyalizme ilişkin bütün ifadelerden temizlenen, siyasal çoğunluk ilkesini kabul eden ve grev hakkı tanıyan yeni anayasa halk oylamasıyla kabul edildi. 26 Aralık 1991 de yapılan seçimlerin ilk turunda oyların %85 ini alan İslami Selamet Cephesi 288 milletvekili kazandı. Bunun üzerine seçimler iptal edildi.
16 Ocak 1992 de sürgünden dönen Budiyaf, Yüksek Devlet Konseyi Başkanı ve Devlet Başkanı oldu. 9 Şsubat 1992 de 12 ay süreli sıkıyönetim ilan edildi. 4 Mart 1992 de İslami Selamet Cephesi yasa dışı ilan edildi. Siyasi faaliyetleri yasaklayan ve birçok kişiyi idam ettiren Budiyaf 29 Haziran 1992 de bir suikast neticesinde öldürüldü
(zerodot, 29 Haziran 2007 Cuma, 16:04:38)
(Ar.: El-Cezair, Fr.: AlgÃ©rie, İng.: Algeria) Kuzeybatı Afrika'da, -Atlas Ülkeleri-nden biri olan devlet. Kuzeyde Akdeniz; batıda Fas; güneyde Moritanya, Mali, Nijer; doğuda Libya ve Tunus ile sınırlanır. Akdeniz'de 1.000 km.lik kıyısı vardır. Bu kıyılar genellikle kayalık ve yüksek olmakla beraber, nüfusun önemli bölümü yine de burada, dar kıyı ovalarında ya da kıyı ile hemen gerisinde uzanan Tel Atlasları arasında toplanmıştır. Tel Atlasları 2.000 metreyi aşmazlar. Daha güneyde, yine batı-doğu doğrultusunda uzanan Sahra Atlasları yer alır. Bu iki dağ sırası arasında da, yüksekliği 700-1.400 m. arasında olan geniş bir plato yayılır. Tel'lere dek Akdeniz iklimi egemen olduğu halde bu platoda koşullar değişir; kuraklık ve karasallık, başlıca özellik durumuna gelir. Akarsular -uved- tipinde, kışın taşkınlara yol açan, fakat yılın uzun bir bölümünde kuru yataklar haline dönüşen ırmaklardır. Atlaslar'ı inerek esen güney rüzgarları -sirocco- bu kuraklığı daha da artırır. Irmakların çoğu denize ulaşamaz; -şot- adı verilen tuzlu göllerde son bulurlar. Sahra Atlasları'nın güneyinde ülkenin en geniş alanı olan çöl başlar. Büyük Sahra'nın bir parçasını oluşturan bu geniş bölge, aslında birkaç yüz metre yükseklikte bir platodur; üzerinde yer yer volkanik kitleler yükselir: Örneğin Hoggar Masifi gibi (3.000 m.). Bütünüyle çöl olmakla birlikte, Sahra Atlasları'nın eteğinde yeraltı sularından yararlanılarak tarım bakımından zengin bir bölge yaratılmıştır. Çöl, ya -erg-kum- ya da -hammadda-taş- çölü tipindedir. Nüfus başlıca iki etnik gruptan oluşur. Ülkenin asıl yerlileri olan Berberiler ve buraya 7. yüzyıldan beri gelip yerleşmiş olan Araplar. Bu iki etnik grup, bugün çok yerde birbirine karışmıştır. Ancak, Kabil bölgesi halkından, çölde göçebe yaşamı sürdüren Tuaregler ve Berberiler saf kalmışlardır. Halkın yarısı Berberi lehçesiyle konuşur. Bağımsızlık için yapılan son çarpışmalardan önce (bağımsızlık çarpışmalarının geçmişi eskidir, sonuncusu 1945'te başlamıştı), çoğu Fransız olan Avrupalıların sayısı 1,2 milyonu buluyordu. Bu sayı 1968'de 150 bine indi. Avrupalıların çoğu savaş sırasında ve bağımsızlıktan sonra (1962) ülkeyi terk etti. Buna karşılık Fransa'da yerleşmiş olan bir kısım Cezayirliler ülkelerine döndüler. Başlıca kentler; Oran, Constantine, Annaba, Blida, Setif. Toplumsal ve ekonomik alanda birçok sorunları bulunan Cezayir, petrol ve doğal gaz (dünya yedeklerinin %10'una sahip olduğu sanılıyor), fosfat ve başta yeraltı kaynaklarına sahip olmakla birlikte temelde bir tarım ülkesidir. Ancak tarım, bir yandan sulamayı başarmak, öte yandan da erozyon ve çöl yayılmasına karşı savaşmayı gerektirmektedir. Ayrıca, gerek tarımsal ve gerekse hayvansal üretim yeterli bir düzeyde değildir. Kimi ürünler ulusal gereksinimi bile karşılayamaz (örneğin buğday üretimi 1.2 milyon ton). Dışsatımın yüzde 80'ini petrol ve doğal gaz, %6'sını da şarap oluşturur. 1962 yılında bağımsızlığını kazandı. Günümüzde Cezayir olarak bilinen topraklarda, İ.Ö. 1200 yıllarında Fenike egemenliği söz konusuydu. İ.Ö. 2. yüzyılda ülke, bir Roma kolonisi oldu. Daha sonra Vandalların istilasına uğrayan Cezayir, 6. yüzyılda Bizans, 7. yüzyılda da Arap egemenliğine geçti. 16. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katıldı. Bu dönemde, Akdeniz korsanlığının yatağı olarak ün yaptı. Cezayirli korsanlar 1815 yılında Amerikalı filo komutanı Stephen Decatur tarafından bozguna uğratıldılar. İngiltere de, Cezayir köle ticaretine büyük bir darbe indirdi. Cezayirli korsanların eylemlerini gerekçe gösteren Fransa, 1830'da Cezayir'i işgal etti. Ülkede Fransızların denetiminde askeri bir idare kuruldu, daha sonra da Cezayir, resmen bir Fransız bölgesi ilan edildi. Fransa, 1898'de Cezayir'de iki danışma meclisi oluşturdu ve yerli halkın da bu meclislere girebilmesine izin verildi. 1900-1945 yılları arasındaki dönemde, sömürgeciler tam anlamıyla bir denetim kurmayı başardılar. 1930'larda güçlenmeye başlayan Arap milliyetçiliği bütün Orta Doğu'yu ve Kuzey Afrika'yı etkiledi. II. Dünya Savaşı'ndan sonra, Cezayir halkı içindeki hoşnutsuzluk, açık bir isyan biçiminde kendini gösterdi. 1945 yılında geniş ayaklanmalar oldu. Fransız halkından da destek gören bu ayaklanmalar sonucunda, 1947 yılında tüm Cezayirlilere Fransız vatandaşlığı hakkı verildi ve Fransızlar ile yerli halkın eşit ölçüde temsil edildiği bir meclis oluşturuldu. Ancak bu ödünler sonuçsuz kaldı ve 1954 yılında Cezayir Devrimi patlak verdi, devrimin önderliğini, Ulusal Kurtuluş Cephesi yapıyordu. Devrimci güçler, 1958 yılında, birçok Afrika ve Asya ülkesi tarafından tanınan geçici bir hükümet kurdular. Fransa'nın bu başarısızlığı, Fransa'da ciddi bir bunalıma yol açtı ve General de Gaulle yeniden iktidara çağrıldı. Geçici hükümet, giderek artan bir destek görmeye başladı. 18 Mart 1962'de Fransız Hükümeti ile Ulusal Kurtuluş Cephesi arasında Evian'da bir ateşkes antlaşması imzalandı. 1 Temmuz 1962'de yapılan referandum sonucunda, %91'lik bir oranla Cezayir'in bağımsızlığı kabul edildi. Aynı yılın Eylül ayında Ahmet Bin Bella cumhurbaşkanı seçildi. Bu dönem, 8 yıllık bir savaşın yarattığı sorunları çözümlemekle geçti. 1963'te hazırlanan ilk anayasadan sonra yeniden cumhurbaşkanı seçilen Bin Bella, 1965 yılında Huari Bumedyen liderliğinde bir darbeyle görevinden uzaklaştırıldı ve tutuklandı. Bumedyen, orduyu güçlendirdi ve İsrail'e karşı Arap davasının ısrarlı savunucularından biri oldu. 1978 yılında ölen Huari Bumedyen'in yerine Bin Cedid Şadli devlet başkanı seçildi. Siyasi alanda bir liberalleşme dönemi olarak adlandırılabilecek Şadli döneminin en önemli olaylarından biri, eski başkan Bin Bella'nın serbest bırakılması oldu. Şadli Bin Cedid, Ocak 1984'te yeniden devlet başkanı seçildi. Haziran 1990'da 28 yıldan sonra ilk kez serbest yerel seçimler yapıldı. Seçimde İslami Selamet Cephesi % 53 oy oranıyla çoğunluğu sağladı. % 34 oyla ikinci parti durumunda kalan Ulusal Kurtuluş Cephesi 28 yıldır süren yerel iktidar tekelini yitirmiş oldu. İslami Selamet Cephesi'nin 1990 belediye seçimleri ile milletvekili seçimlerinin ilk turunda büyük başarı göstermesi, Şadli Bin Cedid'in 1992'de istifasına yol açtı; seçimler iptal edildi; ulusal meclisin feshinden sonra ülkede iç düzeni sağlamak üzere, Muhammet Budiaf'ın başkanlığında, bir devlet yüksek konseyi kuruldu ve bu konseyin himayesinde ordu yönetime el koydu. Muhammet Budiaf'ın öldürülmesinden (Haziran 1992) sonra, konsey başkanlığına 1994'e kadar Ali Kafi geçti. Ocak 1994'te Ali Zerual cumhurbaşkanlığına getirildi. Bayrağı:
(01 fb 1907, 06 Şubat 2010 Cumartesi, 21:25:00)
Cezayir'in başkenti. Nüfusu 1.507.241 (1990). Akdeniz kıyısında, aynı adı taşıyan ülkenin en büyük ticaret, endüstri ve kültür merkezidir. Kısmen kıyı ovasında ve tepeler üzerinde kurulmuştur. Arka planda eski kent, liman çevresinde ise son yarım yüzyıl içinde kurulan çağdaş yerleşim bölgeleri yer alır. Üniversite, çeşitli endüstriler (besin, çimento, kimya vb.) vardır. Banliyösüyle birlikte Kuzeybatı Afrika'da, Casablanca'dan sonra en kalabalık kenttir.
(01 fb 1907, 06 Şubat 2010 Cumartesi, 21:25:42)
Derlenme Süresi: 0.30654 sn.