SektörlerMakine - Metal SanayiTaş ve Toprağa Dayalı SanayiGıda SanayiTurizmTarım ve Hayvancılık
Çorum, bölgenin sanayileşmekteki en dinamik kenti olarak gelişimini göstermektedir. Anadolu Kaplanları olarak tabir edilen illerden biri olan il kendi öz kaynakları ile sanayileşmesini gerçekleştirmekte olup Şeker Fabrikası dışındaki sanayi kuruluşlarının tümü özel sektöre ait bulunmaktadır.
Emek yoğun çalışan küçük atölyelerin bölgesel kaynakları ve yeni üretim tekniklerini daha iyi değerlendirmesi ile başta kiremit ve tuğla, un ve bu iki üretim dalının ilk etapta makine ve ekipman ihtiyacını karşılamak amacı ile kurulmuş makine sektörü büyük bir gelişim göstermiştir. Bu üretim dalları Çorum ilinin sanayileşmesinin lokomotifi olmuşlardır.
Bugün Çorum makine sektörü birçok ülkeye ihracat yapar duruma gelmiştir. Çorum’ da ayrıca hemen hemen bütün sektörlere yönelik özel çözüm gerektiren tasarım ve üretim yapma kabiliyeti üst seviyede olan ve anahtar teslim fabrika üreten firmalar bulunmaktadır, bu alanda ulusal ve uluslar arası talepler her geçen gün artmaktadır.
Ülkemizin kiremit tüketiminin % 40’ı, tuğla tüketiminin % 10’u Çorum’dan karşılanmaktadır.
Çorum’da kendi içerisinde kurumsallaşan bir sanayileşme süreci gerçekleştirmiştir. Bu modelle sanayileşme, birinci aşamada küçük ölçeklerle ve yerel kaynağa bağlı (gıda ve taşa-toprağa dayalı sanayiler) olarak başlamış; ikinci aşamada, yerel kaynaklara bağlı olmaksızın (ve ülkenin herhangi bir yerinde yer seçebilecek), ülke pazarına, hatta uluslar arası pazarlara yönelik yeni üretim konularında faaliyet gösteren sanayiler gelişmiştir. Aile şirketlerinin ağırlıklı olduğu bu yapıda, ortak iş yapma ve birlikte çalışma kültürü Çorum kentinde bir avantaj sağlamıştır.
Aralık 2014 rakamlarına göre Çorum genelinde faaliyet gösteren sanayi tesislerinin istihdam rakamları ile birlikte dağılımı aşağıdaki gibidir:
IMALATÇI FIRMA SAYISI
1. GIDA SANAYİ
2. TEKSTİL SANAYİ
3. ORMAN ÜRÜNLERİ - MOBİLYA SANAYİ
4. KAĞIT - KAĞIT ÜRÜNLERİ SANAYİ
5. KİMYA - PLASTİK SANAYİ
6. TAŞ ve TOPRAĞA DAYALI SANAYİ
7. MAKİNE - METAL SANAYİ
8- DİĞER SANAYİ GRUPLARI
Çorum ilinin 2015 yılı Toplam Dış Ticaret Hacmi ise 626.078 $’dır. Çorum, ihracatı ithalatının üstünde olup dış ticaret fazlası olan ve ülkemize bu konuda katkısı molan ender illerden bir tanesidir.
Çorum İlinin İhracat ve İthalat Rakamları:
ÇORUM İLİ YILLARA GÖRE İHRACAT RAKAMLARI
İHRCT. RAKM. 1000 $
ÖNCEKİ YILA GÖRE ARTIŞ
İHRACATÇI FİRMA SAYISI
İHRACAT YAPILAN ÜLKE SAYISI
Makine - Metal Sanayi
Makine - Metal Sanayi Yazısı
Makine metal sanayi sektörü Çorum sanayi faaliyetleri içerisinde önemli bir yer tutmaktadır. Sektörün başlangıcı, 1960’lardaki un ve yem bitkilerinin işleyen makinaların tamiratı için yapılan çalışmalara dayanmaktadır. Bu sektördeki üretim sadece yurt içinde değil aynı zamanda uluslar arası pazarda da çok başarılı oldu. Tuğla ve kiremit sektöründe daha gelişmiş üretim makinaları gereksinimi ile 1990'larda bu alanda ikinci bir ürün gamının gelişmesine olanak sağlamıştır. Başlarda un, tuğla ve kiremit makinalarının bakımında çalışan şirketler, günümüzde dünyanın bir çok yerinde anahtar teslimi fabrikalar kuran ve bu sektörlerde dünya çapınca tanınmış şirketler oldular. Çorum’ da ayrıca hemen hemen bütün sektörlere yönelik özel çözüm gerektiren tasarım ve üretim yapma kabiliyeti üst seviyede olan ve anahtar teslim fabrika üreten firmalar bulunmaktadır, bu alanda ulusal ve uluslar arası talepler her geçen gün artmaktadır.
Taş ve Toprağa Dayalı Sanayi
Taş ve Toprağa Dayalı Sanayi yazısı
Sektör Çorum ilinde 1946 yıllarına kadar dayanmaktadır. Türkiye’de Kiremit ve Tuğla sektörünün çıkışı ile Çorum Türkiye’nin önde gelen merkezlerinden biri olmuştur. Kiremit tuğla Ülkemizin kiremit tüketiminin % 40’ı, tuğla tüketiminin % 10’u Çorum’dan karşılanmaktadır. Bu sektörde aynı zamanda doğal bir kümelenme oluşmuştur. Firmalar birleşerek ortak satış şirketleri üzerinden satış ve pazarlama işlerini yürütmektedirler.
1898 yılında kurulan ilk un fabrikası su gücü ile çalışmaktaydı. Ankara- Samsun yolunun açılması ile birlikte ulaşım kolaylaşmış ve böylece un ve buğday ticareti gelişmiş, ve Çorum buğday ile un üretiminde Türkiye’nin önde gelen merkezlerinden biri haline gelmiştir. Un üretiminde Çorum marka haline gelmiş ve Çorum Unu markası oluşmuştur. 1980'li yıllardaki yatırım önlemleri sayesinde, kümes hayvanları yetiştiriciliği ilde gelişmeye başlamıştır. Yaklaşık 20.000 tavuk kapasiteli yaklaşık 200 çiftlikleri her inşa edildi. Iç piyasada önemli bir role sahip üretimi ile 500 milyon yumurta bir yıllık kapasitesi vardır bu sektörde. İlde AB standartlarında üretimle yapılan yumurta üretimi önemli bir yer tutmaktadır. Türkiye’de üretilen yumurtaların %7,3’ü Çorum’da üretilmektedir. İlden aynı zamanda 8.306.779 $ yumurta ihracatı yapılmıştır.
Çorum’un tarihsel derinliğinden gelen ancak yeterince bilinmeyen Frig, Galat, Hatti, Hitit, Roma, Bizans, Selçuklu, Danişmendli, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemine ait değerler ile Çorum Kültür Turizmi açısından Ülkemizin en önemli merkezlerinden biridir. Çorum ilinde gerek tarım ve gerekse sanayi sektöründeki olanakların yanı sıra, ilde potansiyel arz eden turizm sektörü ve türlerinde de çok çeşitliliği olan bir ildir.
Günümüzden 7 bin yıl öncesine ait kültürel verilere rastlanan ve Anadolu’da ilk organize devleti kuran Hititlerin Başkenti Hattuşa Çorum sınırları içerisindedir. Hattuşa, Anadolu’nun kalbinde UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası listesine alınmış Ülkemizdeki 9 değerden biridir. Hitit uygarlığı en az Mısır uygarlığı kadar eski ve zengin bir uygarlık olup, Hititlerle Mısırlılar arasında yapılan Kadeş Antlaşması’na ait çivi yazılı tablet Boğazköy’de bulunmuştur. Yine burada yüksek kayalar arasında Yazılıkaya Kaya tapınağında doksandan fazla tanrı, tanrıça, hayvan ve hayal ürünü yaratık kaya üzerine işlenmiştir. Ulu Önder Atatürk’ün direktifleriyle yapılan ve ilk milli kazılardan olan Alacahöyük’te; Hitit öncesi dönem olan Hatti Dönemine tarihlenen 13 Kral Mezarı’nda bulunan eserler (Güneş Kursları, Boğa ve geyik heykelleri) o dönemin yüksek kültürünü yansıtmaktadır. Alacahöyük’te görülmeye değer Sfenksli Kapı ve önündeki kabartmalar Hitit Dini Törenlerinin günümüze yansımasıdır. Çorumda halen 6 adet arkeolojik kazı yürütülmektedir. Uluslar arası düzeyde 3 yılda bir düzenlenen Hititoloji Kongresi 6 yılda bir de Çorum’da düzenlenmektedir. Bu kongreye dünyanın birçok yerinden bilim adamları katılmaktadır.
İlimizde 3 Müze ve 2 Ören yeri bulunmaktadır. 2010 yılında Avrupa Yılın Müzesi'ne aday gösterilen Çorum Müzesine 2011 yılında OKA destekli yapılan projede Uygulama ve Eğitim Merkezi, Ölü Gömme Töreni İnteraktif Simülasyonu, Hitit Arabası Sanal Gezi Simülasyonu gibi yenilikler kazandırılmıştır.
İlimizde Selçuklu ve Osmanlı Dönemine ait; cami, köprü ve kaleler yer almaktadır. Çorum bu tarihi zenginliklerin yanı sıra yaylaları ve İncesu Kanyonu gibi doğal güzellikleri ile de görülmeye değer bir yerdir.
İncesu kanyonu: Ortaköy ilçesindedir. Uzunluğu 12,5 km olan kanyonun genişliği 40-60 m arasında değişmektedir. Kanyon rafting ve trekking sporları için uygun özellikler taşımaktadır.
Kargı Yaylası: Kargı İlçesindedir. Bu bölgede birbirine bağlantılı, Eğinönü, Aksu, Karandu, Göl, Örencik, Karaboyu, Gökçedoğan yaylaları mevcuttur. Bu yaylalarda, yöresel yayla mimarisine uygun yayla evleri geleneği halen devam etmektedir.
Abdullah Yaylası: İlin Kargı ilçesinde ve ilin en yüksek dağı olan Köse Dağı (2.050m) Üzerinde yer almaktadır.
Çorum ilinde ayrıca Gölünyazı ( Merkez İlçede olup, çok zengin yaban hayatı barındırmasının yanında yörenin su rejimini düzenleyen, iklimi yumuşatan, tortu ve zehirli maddeleri tutarak suyun kalitesini artıran işlev ve değerlere sahiptir.), Osmancık Başpınar Karaca Yaylası (Osmancık İlçesinde), Çatak Tabiat Parkı (Merkez İlçede) bulunmaktadır.
İlimizde, Turizm İşletme Belgeli 9 adet konaklama tesisi bulunmakta olup, toplam 1.109 yatak kapasitesine sahiptirler. Bunların 6’sı İl Merkezinde, 1’i Sungurlu İlçesinde, 2’si ise Boğazkale İlçesindedir. 17 adet Belediye İşletme Belgeli Konaklama Tesisi de 738 yatak kapasitesine sahiptir. Turizm İşletme Belgeli Otellerin 1’i 5 yıldızlı, 2’si 4 yıldızlı, 3’ü 3 yıldızlı, 3’ü ise 2 yıldızlıdır.
• Anadolu’nun her yerinde kültürel mirası ve yapıtlarıyla hala yaşayan zamanın en büyük askeri ve politik gücü; Mısır’ın güçlü firavunlarının en zorlu rakibi, yakındoğunun çehresini daimi olarak değiştirmiş 3500 yıllık bir uygarlık olan Hititler ve onlara 450 yıl başkentlik yapmış Boğazkale-Hattuşa, Alacahöyük ve Ortaköy-Şapinuva arkeolojik alanları,
• Kazılardan çıkan eşiz eserlerin tarihi mekanlarda 7000 yıllık gelişiminin sergilendiği Çorum, Alacahöyük ve Boğazköy Müzelerinde tarihsel bir yolculuğa çıkmadan,
• 94 yıl aradan sonra asli vatanı Boğazköy Müzesi’ne dönen Tarihi "Boğazköy Sfenksi" ile tanışmadan,
• İskilip ilçesinin tarihi sokakları ve arastasını gezmeden,
• Kargı ve İskilip’in çam kokulu yaylalarını görmeden,
• Masmavi göletlerde kano keyfi yapmadan,
• Gastronomi ve Yürüyüş Yolu’nu keşfetmeden,
• Kızılırmak Havzası boyunca çeltik tarlalarının izini sürmeden,
• Osmancık Kunduz ormanlarında jip safari yapmadan,
• Özellikle sonbahar döneminde Kargı ve Osmancık yaylalarında renklerin dansını fotoğraflamadan,
• Çorum merkezdeki Katipler Konağı’nda yöresel lezzetleri tatmadan,
• İskilip Seyir Terası’nda ünlü İskilip Dolması yemeden,
• Leblebi, pirinç, Kargı bezi, Yoncalı yolluğu, Eskialibey dokumaları satın almadan dönmeyiniz
Tarım ve Hayvancılık yazısı
Çorum ekonomisinde Tarım önemli bir yere sahiptir. İlde yaklaşık 46.000 adet çiftçi ailesindeki 164.449 adet kişi bu sektörden geçimini sağlamaktadır. İlin 2014 yılı oniki aylık Bitkisel ve Hayvansal üretimin parasal değeri 2.185.945.000 TL’dir.
Türkiye genelinde Tarım Arazilerinin oranı %31 iken, Yüzölçümü bakımından Türkiye’nin 20. büyük İli olan Çorum’un topraklarının % 44’ü yani 548.071 ha Tarım Arazisidir.
Tarım arazilerinin 463.262 ha. kuru, 84.809 ha. ise sulu tarım arazisidir. Yapımı devam etmekte olan baraj yatırımları ile birlikte sulanan arazı miktarı artacak ve yeni yatırımlar için uygun tarım arazileri oluşacaktır.
Dünyada hektar başına ilaç kullanımı 3100 gr, Türkiye’de 1500 gr iken Çorum’da bu oran 500 gramdır. Bu nedenle il toprakları kirlilik bakımından organik tarıma uygundur.
İlimizde yetişen başlıca ürünler buğday, arpa ve pirinç tarımsal sanayinin en önemli girdilerindendir. Bu ürünlerin yanında yetiştirilen başlıca ürünler; nohut, çeltik, şeker pancarı, yağlık ayçiçeği, kuru soğan gibi tarla bitkileri yanında üzüm, elma, ceviz, kiraz gibi önemli meyve ürünleri ve ağırlıklı olarak iç pazarda tüketilen sebze ürünleridir. Son yıllarda sebze yetiştiriciliği açık alanlardan örtü altı alanlara kaymakta, plastik örtülü sera alanları yaygınlaşmaktadır.
2015 yılında 20.88 ton bitkisel ve 47.569 ton orman ürünü ihracatı yapılmıştır.
Tarla Tarımındaki Önemki Ürün Ekilişleri
Ortalama Verim (da)
Kaynak: Çorum İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü
Çorum hayvancılık yönünden de önemli bir potansiyele sahiptir. İlde; 2015 yılı itibariyle 216.446 adet Büyükbaş, 208.897 adet Küçükbaş, 4.593.435 adet Kanatlı ve 37.264 adet Arı Kovanı vardır. İlde AB standartlarında üretimle yapılan yumurta üretimi önemli bir yer tutmaktadır. Türkiye’de üretilen yumurtaların % 6,1’i Çorum’da üretilmektedir. İlden aynı zamanda 6.868.208 $ yumurta ihracatı yapılmıştır.
Yıllara Göre Hayvansal Üretim
Bitkisel Üretim Değeri (1.000 TL)
Canlı Hayvan Değeri (1.000 TL)
Hayvansal Ürün Değeri (1.000 TL)
Kişi Başı Bitkisel Üretim Değeri TL
Kişi Başı Canlı Hayvan Değeri TL
Kişi Başı Hayvansal Ürün Değeri TL
Çorum'un Ülke İçindeki Payı
Çorum'un Bölge İçindeki Payı