Laponya’da ne yenir?
Dünyanın kuzeyinde insanlar ilk öğünlerinde bile balık yemekle itham edilir de laf, bu zorlu coğrafyada sabah sabah yenen balıkların neye benzediğine getirilmez. Laponya’da beslenme alışkanlıkları üzerine kısa bir derleme hazırlamayı görev bildik.
Time Out İstanbul editörleri | Yayın tarihi: 22 Kasım 2017
Kuzey Işıkları’nın peşine düşmek, buz çöllerin ortasında kızak turu yapmak, Noel Baba’nın köyünü ziyaret etmek, Sami kültürünü derin bir saygıyla tanımak, Nordik mimarinin ışığında aydınlanmak gibi hayalleri olanlar için gitmesi gereken tek adres Laponya!
HSBC Premier müşterileri, 20-25 Ocak tarihleri arasındaki Saariselka, Santa Claus Igloo ve Rovaniemi gezilerinden oluşan Laponya tur programında Setur merkez ofislerinden yapılacak rezervasyonlarda kişi başı %3 indirim fırsatına sahip oluyor. Ayrıntılı bilgi için HSBC Premier Telefon Bankacılığı 0850 211 0 112'yi arayabilirsiniz.
Doğal sınırlarıyla Laponya
Önce Laponya’nın sınırlarını çizelim. Burası ne bir ülke, ne de tek bir ülkeye ait olan bir bölge. Laponya deyince akla Finlandiya, İsveç, Norveç ve Rusya’nın kuzeyinde kalan bölge gelebilir. Tabii Laponya, bölgenin yerli halkı olan Samilerin yaşadığı yerleri katmadan asla düşünülemez. Bölgenin bir tanımı da ‘Fennoscandia’ yani Kuzey Kutup Dairesi içinde kalan kuzey alan. Fennoscandian karasalı, Norveç, İsveç, Finlandiya ve Kuzey Danimarka karasalı üzerie oturmuş olup Fin, Sami ve İskandinav kültürlerini işaret ederek bir anlamda Laponya’yı da karşılar. Coğrafi olarak Laponya sınırlarının kuzeyinde Arktik Okyanus’un bir parçası olan Barents Sea, batıda Norveç suları, doğuda ise Arktik Okyanus’un bir kolu olan White Sea bulunuyor.
Genel hatlarıyla mutfak kültürü
Laponya, dünya üzerinde ren geyiğinin doğal olarak tüketildiği ve tadılabileceği en doğal yer; bunu da Finlandiya Laponyası harici yerlerde öyle kolay kolay bulamıyorsunuz. Fin Laponyası’nda geleneksel olarak ren geyiğini kıyma ya da çok küçük parçalar haline getirerek ‘poronkäristys’ adını verdikleri ismiyle tüketiyorlar; yanında patates püresi ve kırmızı yaban mersini reçeli ile servis ediliyor. Saariselka bölgesinde ise ren geyiği genelllikle ince ince dilimleniyor, sonra yağda kızartılıyor; patates ve salatalık ile servis ediliyor. Diğer Laponya spesiyalleri arasında kekliği andıran kar tavuğu (riekko) ve son derece leziz olan ‘lakka’ ya da ‘hilla’ denilen dut familyasından taneli bir meyve var; öyleki bu kategoride dünyanın en pahalı meyvesi oluyor lakka. Bol miktarda C vitamini içeren bu meyve tarıma elverişsiz ama sulak arazilerde yetişiyor; olgun değilken kırmızı, olgunlaşınca turuncu renge bürünüyor. Laponya’da dükkânlarda genelikle ‘lakkahillo’ denilen reçeli de satılıyor.
Laponya genelinde yemek pahalı; ama özellikle turistlik yerlerde hem yerel mutfaktan hem de dünya mutfağından farklı örnekler bir arada bulunuyor. Kulağa çok çekici gelmese ve harika hayvanlar olsa bile eğer etseverseniz burası dünyada ren geyiği denemek için en uygun yer; zaten pek çok restoranın da menüsünde var. Bol yağlı leziz balıkları ise yine tatlı soslarla tüketmek gbi alışkanlıkları olsa da sizin istediğiniz şekilde de servis ediliyor; Laponya gezisi sonrası somona dair bildiklerinizi unutmanız gerekecek.