İçindekiler. Finansal Göstergeler. Kurucu ve Onursal Başkan ın Mesajı. Yönetim Kurulu Başkanı Mesajı Faaliyet Özeti.
Download "İçindekiler. Finansal Göstergeler. Kurucu ve Onursal Başkan ın Mesajı. Yönetim Kurulu Başkanı Mesajı. 2010 Faaliyet Özeti."
2 İçindekiler 1 Finansal Göstergeler 4 Kurucu ve Onursal Başkan ın Mesajı 6 Yönetim Kurulu Başkanı Mesajı Faaliyet Özeti 30 Borusan Holding 34 Borusan Kocabıyık Vakfı 40 Borusan Grubu 42 Çelik / Boru 46 Çelik / Yassı Çelik 50 Distribütörlük / Otomotiv 58 Distribütörlük / İş Makineleri ve Güç Sistemleri 64 Lojistik 68 Enerji 70 Başarma Azmi 81 Bağımsız Denetim Raporu
3 Finansal Göstergeler (Milyon ABD Doları) 31 Aralık Aralık Aralık 2010 Net Satışlar Yurt Dışı Satışlar Faaliyet Kârı (FVAÖK) İşletme Sermayesi Yatırımlar Net Finansal Borçlar Toplam Aktifler
4 Fotoğraf: Önder Turacı / Borçelik
5 Başarma azmimizden aldığımız güçle geleceğe ilerliyoruz. Borusanlılar olarak tüm faaliyet alanlarımızda standardı belirleyen ve en iyi olmayı hedeflerken başarma azmi ile hareket ediyoruz yılı faaliyetlerimizin finansal göstergelerimize de yansıyan sonuçlarını başarma azmimize borçluyuz. Biz Borusanlılar bazen iş arkadaşlarımızın emeğinde, bazen bir bebeğin ilk adımlarında, bazen martıların bir lokma simitin peşinde koca gemilerle yarışma çabasında başarma azmini gördük. İşimizin her aşamasında bu başarma azmini ve kararlılığı hayata geçirdik. Bu nedenle bu yılki faaliyet raporumuzun görsellerini çalışanlarımızın başarma azmini görüntülediği fotoğraflardan oluşturduk. Başarma azmimizi ve başarıya olan tutkumuzu hiçbir kelimenin ve rakamın arkadaşlarımızın objektifleri kadar yalın ve net anlatamayacağını düşünüyoruz.
6 Kurucu ve Onursal Başkan ın Mesajı Asım Kocabıyık Kurucu ve Onursal Başkan Borusan Holding Değerli Hissedarlarımız, 2010 yılında Borusan, ticaret hayatında 66 ncı, sanayi hayatında 52 nci senesini kutladı a kadar dar bir ekonomide, tarım ürünlerine dayalı olarak geçen dönemin ardından arasında mütevazı şartlarda ithal ikamesi ile devam eden Türk sanayisi, bugün önemli bir seviyeye yükselmiştir. 50 seneyi aşkın sanayi devresinde birçok krizler yaşanmıştır. Bu krizlerin sebebi daha ziyade kur değişiklikleri neticesinde olmuştur yılındaki kriz ise uluslararası bir düzeyde cereyan etmiştir. Hükümetimizin aldığı tedbirler dolayısıyla Türkiye bu krizden büyük hasar görmeden çıkmayı başarmıştır yılı ekonomik faaliyetleri geçen krizin menfi neticelerini telafi ettiği gibi ekonominin büyümesini de tahakkuk ettirmiştir. Borusan da memleket çapında vuku bulan bu gelişme paralelinde başarılı bir performans göstermiştir. Ancak memleketimizdeki bu müspet netice ve gelişmelere rağmen ekonomide dikkat edilecek konular vardır. İhracatımız büyük bir başarı neticesinde 100 milyar doları geçmiştir ancak cari açık diye tarif ettiğimiz ithalat fazlası, 80 milyar dolar olarak önemli bir problem teşkil etmektedir. Cari açığın yüzde 50 si enerji ithalatından gelmekte, telafisi kısa zamanda mümkün görülmemektedir. Diğer 40 milyar dolarlık kısmı makine, yedek parça ve ihracatta yer almış maddelerin tamamlanması için yapılan ithalattan kaynaklanmaktadır. 4
7 İmzaladığımız uluslararası anlaşmalar ve gümrük birliği anlaşması dolayısıyla ithalata yasak koymak mümkün değildir fakat iç rekabet şartlarını ıslah ederek ithalattan bir ölçüde tasarruf etmek mümkündür. Bunun yanında memleketin en büyük problemlerinden biri de işsizliktir. Dünya milletlerinin müşterek problemi gibi görünen bu konunun halli kısa zamanda mümkün olmasa da bir an önce işsizliği önleyecek tedbirlerin yürürlüğe konması zaruridir. İşsizlikle bir ölçüde ilişkisi olan diğer konu ise memleket nüfusunun önemli bir bölümünün fakir olmasıdır. Türkiye nin, bugünkü imalat çeşitleri ve teknolojisi ile ekonomisini büyütmesi mümkün değildir. Sanayinin pek çok bölümü doyum noktasına gelmiştir. Bunun çaresi memlekette mevcut olmayan teknolojileri temin ederek yeni sahalarda yatırım yapmaktır. Bu yatırımlarda gerekli olacak sermaye ihtiyacını telafi etmek için yabancı sermayeye ihtiyaç vardır. Bugün memlekette istihdama ve üretime en müsait konuların tarım, hayvancılık, balıkçılık gibi sahalarda olduğu görülmektedir. Bunların değerlendirilmesi şarttır. Tarım konusunda devlet çok cazip şartlarla uzun süreli arazi kiralama olanağı sağlamaktadır. Bu imkânların yeteri kadar değerlendirilemediği kanaatini taşıyorum. Borusan bir sanayi müessesesi olarak memleket ekonomisine katkıda bulunmakta, değerli ve kaliteli mamuller imal etmektedir. Bunu gerçekleştiren Borusan ekibinin seviyesi dünyanın ileri ülkelerinin seviyesinin altında değildir. Ben de uzun bir süredir, enerjimi memleketime ve toplumumuza fayda sağlayacak eğitim projelerine yönelttim. Bunun yanı sıra yukarıda bahsettiğim tarım konusunda da bölgeleri kalkındırmak amacıyla finansmanı tarafımdan yapılan projeler devam etmektedir. Borusan ın sosyal sorumluluk projelerini faaliyet raporunun içinde daha detaylı olarak bulmak mümkündür. Bu vesile ile şirketlerimizin başarısında payı bulunan tüm Borusanlılara da hissedarlarımız ve ailem adına teşekkür ediyorum. Saygılarımla, Asım Kocabıyık Kurucu ve Onursal Başkan Borusan Holding 5
8 Yönetim Kurulu Başkanı Mesajı Ekonomik krizin etki alanından uzaklaşırken Borusan ın vizyonunu yeniledik, yeni stratejiler ve hedefler belirledik. Değerli Hissedarlarımız, 2011 yılına iyi bir performansın verdiği mutluluk ve yüksek performansımızı koruyabileceğimize yönelik iyimser beklentilerle adım attık. Ekonomik krizin etki alanından uzaklaşırken Borusan ın vizyonunu yeniledik, yeni stratejiler ve hedefler belirledik. Borusan 2010 yılında tarihinin en yüksek büyüme hamlelerinden birini yaptı. Bir önceki yıla göre ciromuz yüzde 45 artarak 3.5 milyar $ a ulaştı. Bu yüksek performansımızın iç ve dış etkenleri bulunuyor. En önemli dış etken ülkemizin içine girmiş olduğu hızlı büyüme iklimidir. Faaliyet gösterdiğimiz tüm pazarlara hakim olan bu olumlu atmosfer, işlerimize de yansıyor. A. Ahmet Kocabıyık Yönetim Kurulu Başkanı Borusan Holding 6
9 İş kültürümüz fark yaratıyor... Grubumuza ilişkin en önemli içsel etken ise, sahip olduğumuz yüksek verimlilik ve gelişmelere karşı hızlı reflekslerimizdir. Bir şirket kültürü haline getirdiğimiz Yalın 6 Sigma metodolojisi, Borusan ın bu tür ortamlarda rakiplerinin çok ötesinde başarılı iş sonuçları elde edebilmesi için bir baz oluşturuyor. Bir diğer önemli şirket özelliğimiz de, 5 yıllık uzun vadeli stratejik büyüme planlarıyla yolumuzu çiziyor olmamızdır. Geçtiğimiz 2 yılda büyük küresel kriz nedeniyle ara verdiğimiz bu planlı yönetime 2011 yılı itibariyle dönmüş bulunuyoruz. Geçtiğimiz yıl yıllarını içerecek şekilde yeni bir büyüme planı hazırladık. Ticaret batıdan doğuya kayıyor ve hem yurt içinde hem de yurt dışında rekabet artıyor. Bugünün riskleri ve yeni trendleri ve devamına yönelik bu planımızı hazırlamadan önce dünya, ülkemiz ve faaliyet gösterdiğimiz sektörlerdeki temel trendleri ve dinamikleri irdeledik. Bu analizde öne çıkan başlıkları şöyle özetleyebilirim: Bugün iki önemli küresel risk yaşıyoruz. Birincisi Avrupa ekonomisindeki durgunluk. Ayrıca Yunanistan, Portekiz, İrlanda, İspanya ve bazı Doğu Avrupa ülkeleri başta olmak üzere lokal kriz bölgeleri de hâlâ ciddiyetini koruyor. İkincisi, Kuzey Afrika ve Ortadoğu da yaşanan ve kısa zamanda durulmayacağı tahmin edilen çok ciddi bir değişim süreci var. Bu değişimin doğrudan Borusan üzerinde olmasa da, ülkemizin önemli ekonomi ve ticaret aktörlerini olumsuz etkileme olasılığı da bulunuyor. Ayrıca, faaliyet içinde olduğumuz sektörlerde iki önemli trend gözlüyoruz; Ticaret batıdan doğuya kayıyor ve de hem yurt içinde hem de yurt dışında rekabet artıyor. Ülkemiz ise, bütün bu risklerin ortasında göreceli olarak istikrarlı ve ekonomik açıdan yüksek performanslı bir rotada yoluna devam ediyor. Herkesin kabul edeceği gibi, temel önceliğimiz, içinde bulunduğumuz bu hızlı büyüme iklimini sürdürmek olmalıdır. Ancak cari açığımızın her zaman için bir tehdit olduğunu unutmamak gerekir. Yeni bir dönem, yeni stratejiler... İnsanlık tarihinde zaman zaman sistemin temel değişkenlerinde önemli bir başkalaşım görülür. Tüm sonuçları derinden etkileyen bu başkalaşım farklı yöntemlerin kullanılmasını gerektiren bir döneme işaret eder. Buna felsefeciler eski düzenden kopma ya da paradigma değişikliği adını vermişlerdir. Bugün, özellikle enerji ve sürdürülebilir kaynaklar sorunu, küresel finans sistemindeki derin krizin etkileri, yakın coğrafyamızdaki jeo-politik değişim ve ülkemizin önündeki yeni açılımlar birlikte düşünüldüğünde, radikal bir yeniden değerlendirme gereksinimi ortaya çıkıyor. 7
10 Yönetim Kurulu Başkanı Mesajı Yaptığımız tüm işlerde yenilikçilik en önemli başarı kriterimiz olacak. Yeni ürünler geliştireceğiz, yeni pazarlar bulacağız ve her konuda verimliliğimizi artıracağız. Borusan olarak 2011 ve devamındaki bu değişimi, riskleri ve trendleri değerlendirdiğimizde yeni 5 yıllık stratejik planımızı farklı bir bakış açısı ile hazırlamamız gerektiğini hissettik. Bir paradigma değişimi olarak nitelendirilebilecek bu farklı bakış açısını 4 ana başlık ile özetliyoruz. Birincisi, bugüne kadar koşulsuz büyüme hedefliyorduk, şimdi kârlılık için büyümek diyoruz. Büyüme kâr oluşturmuyorsa bir anlamı yok. İkinci olarak, portföyümüzü dalgalanmalara karşı daha istikrarlı bir hale dönüştürüyoruz. Zaten bu sebeple telekomünikasyon sektöründen çıktık ve enerji üretim sektörüne girdik. Üçüncü ve belki de şirketimiz için çok önemli bir farklılık da küreselleşme anlayışımızla bağlantılıdır. Uluslararası işlerimizde ihracatçı konumundan bölgesel oyuncu olmaya doğru yöneliyoruz. Ticaret doğuya kayıyor; biz de Kazakistan, Azerbaycan, Gürcistan, Irak ve İran daki yatırımlara önem veriyoruz. Özellikle çelik ve lojistik işlerimizde bu perspektifle satın almalar dahil bölgesel yatırımların fırsatlarını titizlikle değerlendirmeye başladık. Yeni bir dönem, yeni bir iş yapma biçimi... Bakış açımızdaki dördüncü ve son değişim ana başlığını ise iş yapma biçimimizle ilgili olarak tarif ettik. Önümüzdeki 5 yıl Borusan ı belirleyecek özellikler olarak yalın, hızlı ve yaratıcı ifadesini seçiyoruz. Yaptığımız tüm işlerde yenilikçilik en önemli başarı kriterimiz olacak. Yeni ürünler geliştireceğiz, yeni pazarlar bulacağız ve her konuda verimliliğimizi artıracağız. Ayrıca bu anlayışla, bu yıl ilk mezunlarını veren Borusan Akademi nin Inovasyon Fakültesi ismiyle yeni bir bölümünü kurmaya karar verdik. Ayrıca, yeni stratejimizi uygularken, küresel ısınma ve çevre konularını da göz önünde bulundurmayı ihmal etmiyoruz. Sürdürülebilirlik stratejimizi oluştururken, ilgili tüm iş kollarımızda bu konular ile ilgili hedef belirleme çalışmalarını başlattık. Bu çalışmalar altında enerji verimliliği, sera gazı emisyonları, atık yönetimi ve su kullanımı gibi konularda iyileştirmeler gerçekleştirmeyi hedefliyoruz. 8
11 Borusan ın 5 yıllık hedefi: 6 milyar $ ciro! Değişim perspektifiyle hazırladığımız yeni 5 yıllık stratejik büyüme planımızın, bizi 2015 yıl sonunda 6 milyar $ ciroya ulaştırmasını hedefledik. Yatırım planlarımız, hizmet ve üretim kapasitelerimiz de bu hedefe uygundur. Dünya ekonomisinde şu an için öngörülmeyen bir aksaklık ortaya çıkmazsa yeni 5 yıllık stratejik hedeflerimizi aşarak bir sürpriz de yapabileceğimize inanıyorum. Bu sürprizi yaratacak olanlar, her biri kendi sektöründe en iyiler arasında yer alan nitelikli çalışanlarımızdır yılında yarattıkları yüksek performansa ailem, hissedarlarımız, iş ortaklarımız ve ülkem adına teşekkür ettiğim Borusanlılar; 2015 için önümüze koyduğumuz iddialı hedeflere yürürken sahip olduğumuz en değerli rekabet kozunu oluşturmaktadırlar. Borusan gibi şirketlerin yapacağı bu tür sürprizler, bir bütün olarak bakıldığında kuşkusuz ülkemizi de hem yaşam standartları, hem de ekonomik büyüklük-kalkınmışlık sıralamalarında farklı bir noktaya taşıyacaktır. Saygılarımla, Dünya ekonomisinde şu an için öngörülmeyen bir aksaklık ortaya çıkmazsa yeni 5 yıllık stratejik hedeflerimizi aşarak bir sürpriz de yapabileceğimize inanıyorum. A. Ahmet Kocabıyık Yönetim Kurulu Başkanı Borusan Holding 9
12 Fotoğraf: Önder Turacı / Borçelik Başarma azmi, tüm şirketlerimiz için geleceğin anahtarı
14 Borusan Holding Yönetim Kurulu Soldan sağa: A. AHMET KOCABIYIK, Yönetim Kurulu Başkanı BÜLENT DEMİRCİOĞLU, Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı AGAH UĞUR, Yönetim Kurulu Murahhas Üyesi ve CEO ZEYNEP HAMEDİ, Yönetim Kurulu Üyesi NÜKHET ÖZMEN, Yönetim Kurulu Üyesi FRANCIS PAUL MER, Yönetim Kurulu Üyesi Fotoğraf: Kudret Ataseven / Borusan Lojistik
15 Başarma azmimizden doğan sinerjiyle, yarınlar için çalışıyoruz.
16 İcra Kurulu Soldan sağa: A. AHMET KOCABIYIK, Yönetim Kurulu Başkanı BÜLENT DEMİRCİOĞLU, Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı AGAH UĞUR, Yönetim Kurulu Murahhas Üyesi ve CEO MEHMET BETİL, İcra Kurulu Üyesi Başarma azmimiz zorluklar karşısında en önemli yardımcımız Fotoğraf: Sinan Tarakcı / BMB
18 Borusan 2010 Yılı Faaliyet Özeti GENEL DEĞERLENDİRME 2010 yılı, 2008 kriz öncesi iş dinamiklerine büyük ölçüde döndüğümüz, başarılı bir yıl oldu. Türkiye ekonomisi 2010 yılında çok güçlü bir ekonomik büyüme (% 9) gösterdi. Portföy akımları ve kredi büyümesi ile güçlenen iç talepten azami faydalandık ve birçok pazarın üzerinde büyüme kaydettik. Grup olarak 2010 yılında % 45 lik büyüme ile tarihimizin en yüksek cirosuna, 3,5 milyar $ a ulaştık yılında faaliyet sonuçlarını etkileyen başlıca unsurlar şöyle özetlenebilir: Türkiye ekonomisi gelişmekte olan ekonomiler içinde en yüksek, dünyada ise 3 üncü en yüksek büyümeyi gerçekleştirdi. Avrupa pazarına bağımlı ihracat yapısının getirdiği risklere rağmen, 2009 yılının ikinci yarısında yakalanan momentum sürekli oldu. Hizmet verdiğimiz ana sektörler olan otomotiv ve beyaz eşya sektörleri; 2010 yılı boyunca düşük seyreden e /TL kuru ve tüketici finansmanı faizleri ile yoğun fiyat rekabeti neticesinde 2009 yılına oranla önemli bir büyüme kaydetti. Yurt içi otomotiv üretimi 2010 yılında % 17 büyüyerek 1,1 milyon adede ulaşırken, beyaz eşya üretimi % 12 oranında artarak 18,4 milyon adet oldu. İnşaat sektörünün 2010 yılındaki GSYH büyümesi ise % 17 olarak gerçekleşti. Bu kapsamda yassı çelik ve çelik boru pazarlarında sırasıyla % 33 ve % 15 oranlarında büyüme elde edildi. Çelik fiyatlarının öngörülebilirliği arz/talep dengesinden öte, girdi fiyatlarındaki dalgalanmalar, ekonomik volatilite artışı ve değişen tedarik şartlarıyla giderek güçleşti. Dünya çelik fiyatları 2010 yılına hızlı bir yükselişle başladı. Haziran a kadar istikrarlı bir şekilde yükselen çelik fiyatları yıl ortasında zayıflayan arz/talep dengesiyle düşüşe geçti ve bir süre stabil kaldı. Yılın son 2 ayında ise talepte belirgin bir değişiklik olmamasına rağmen tekrar yükseliş trendine girdi. Sonuç olarak bir önceki yıla göre daha yüksek bir fiyat platformu oluştu. Kriz sonrasında rekabette fark yaratan uygulamalar, yüksek verimlilik ve marka değerini yükseltecek katma değerli ürün ve hizmetler şirketler için kritik hale geldi. Çelik Grubu şirketlerimiz artan fiyatların da etkisiyle % 40 oranında büyürken, Distribütörlük Grubu şirketlerimiz iş hacimlerini artırarak bir önceki yıla kıyasla % 45 daha fazla ciro elde etti. 16
19 SATIŞLAR (Milyon ABD Doları) 3,397 3,503 2,958 2,292 2,415 1,952 1, , Çelik Grubu 2,5 milyon ton çelik işleyerek, toplam ciroda % 53 lük pay aldı. Çelik boru şirketlerimiz 707 milyon $ lık satış geliri kaydederken, yassı çelik şirketlerimiz % 46 lık artışla milyon $ ciroya ulaştı. Distribütörlük faaliyetlerimiz ise geçen yıl ulaştığı toplam ciro içindeki % 38 lik payını muhafaza etti yılının rekor büyümesi % 60 ile Oto Grubu şirketlerimizden geldi. Pazardaki büyümenin de etkisiyle BMW, MINI, Land Rover ve Aston Martin Türkiye temsilciliği ile toplamda i aşan araç ve motorsiklet satışı gerçekleştirerek tarihi bir rekora imza attı. Gerek Supsan gerekse Manheim Türkiye stratejik planları ile uyumlu ve gelecekteki büyümelerini garanti altına alacak adımlar attı. İş makineleri ve güç sistemleri faaliyetlerimiz hem Türkiye deki hem de Kazakistan daki sektörel iyileşmelerden faydalanmasını bildi ve cirosunu % 30 oranında artırdı. Türkiye pazarında iş makinesi satış adedimiz 2009 a göre neredeyse ikiye katlanarak, 953 adede ulaştı. Kazakistan pazarında liderliğimizi korurken, yurt içi ve yurt dışı güç sistemleri satışlarımızda rekor seviyelere ulaştık yılından beri ortalama % 20 büyüdüğümüz lojistik sektöründe 2010 yılında 170 milyon $ grup dışı ciro yarattık. Toplam ciromuz ise % 33 büyümeyle 264 milyon $ olarak gerçekleşti de başladığımız 100 milyon $ lık liman yatırımının tamamlanmasıyla Gemlik Körfezi ndeki en önemli oyuncu haline geldik. Konteyner kapasitemizi ve elleçleme teknolojimizi stratejik müşterilerimizin ihtiyaçlarına daha iyi cevap verecek hale getirmek için 3. faz liman yatırımımızı daha erken bir tarihte gerçekleştirme kararı aldık. 17
20 Borusan 2010 Yılı Faaliyet Özeti 2010 yılında iç piyasadaki büyüme ve fırsatlar, yurt dışı pazarlara oranla fazla olduğundan, ihracat ve uluslararası satışlarımızın toplam ciromuz içindeki oranı % 27 den % 24 e geriledi. Çelik Boru Grubu nun hat borusu projelerine ilişkin yaşadığı global pazar daralması toplam ihracat dengelerini olumsuz etkiledi. Buna rağmen ülke ve ürün segmentlerindeki fırsatlar diğer çelik ürünlerinde başarıyla hayata geçirildi. Diğer yandan yurt dışında faaliyet gösteren şirketlerimiz (Kazakistan başta olmak üzere iş makineleri ve güç sistemleri, yurt dışı lojistik faaliyetlerimiz, Vobarno) iş hacimlerini artırmayı başardılar. Toplam ihracat ve uluslararası faaliyetlerimiz % 28 lik artışla 844 milyon $ a ulaştı. Borusan Grubu 2010 Yılı Grup Bazında Konsolide Satış Dağılımı (%) 5% Çelik Boru Grubu Yassı Çelik Grubu İş Makineleri ve Güç Sistemleri Grubu Otomotiv Grubu Lojistik Diğer 21% 4% 20% 17% 33% Kriz yönetiminden bugüne sürdürdüğümüz ve istikrarlı bir şekilde iyileştirdiğimiz faaliyet giderlerimizin satışlara oranı % 6,8 e geriledi (2009: % 8,1) yılında faaliyet gösterdiğimiz tüm iş kollarında artan rekabet, kâr marjları üstünde baskı yarattı. Söz konusu kâr kayıplarını artan iş ölçeğimizle ve etkin gider yönetimimizle nispeten dengeledik ve vergi öncesi kâr seviyesinde % 23 lük büyüme yakaladık. Ancak Çelik Boru Grubu nun gerek yurt dışı proje segmentindeki durgunluk gerekse yurt içindeki olumsuz fiyat rekabeti sonucunda zarar etmesi, Grup genelinde kârlılık artışımızı sınırlandırdı. Konsolide Satış Dağılımı (Milyon ABD Doları) İhracat ve Uluslararası Satışlar Yurt İçi 3,397 3,503 1,589 1,952 2, , , , , ,500 1,843 2,295 2,414 1,758 2,
21 Borusan Grubu FVAÖK Seviyesi (Milyon ABD Doları) Grubumuzun 2000 yılından beri ortalama % 10 büyüyen FVAÖK seviyesi 2010 yılında 245 milyon $ a ulaştı. Diğer iş kollarımızda hedeflerin üzerinde hacim ve kâr yaratılmasına rağmen Çelik Boru Grubu nun sınırlı katkısı nedeniyle FVAÖK ün toplam satışlara oranı % 7 ile sınırlı kaldı. Borusan Grubu Satış ve İşletme Sermayesi Seviyesi (Milyon ABD Doları) 3,397 3,503 Net Satışlar İşletme Sermayesi 2,958 2,292 1,952 1,589 2, , Satışlarımızdaki % 45 lik büyümeyle beraber, 2010 dönem sonu işletme sermayemiz 2009 a göre % 20 artış gösterdi. Bu artışta 2011 ilk çeyrek satış fırsatlarını değerlendirmek ve yükselen çelik fiyatlarından yararlanmak için aldığımız stratejik kararların da önemli etkisi oldu. Diğer yandan işletme sermayesi yönetimimizde yapısal iyileşmeye devam ediyoruz yılında ortalama işletme sermayesi devir hızımızı 25 gün iyileştirerek 97 güne çektik. 19
22 Borusan 2010 Yılı Faaliyet Özeti Borusan Grubu Kümüle Yatırım Tutarı (Milyon ABD Doları) 1,363 1, da gerçekleştirdiğimiz 166 milyon $ lık yatırım ile 2000 yılından beri yaptığımız kümülatif yatırım tutarı 1.3 milyar $ ı geçti. Grup genelinde stratejik önem arz ettiğine inandığımız yatırımlara devam ediyoruz. Borusan Mannesmann Boru nun toplam 100 milyon $ tutarındaki yeni spiral boru üretim tesisisinin temelini 2010 yılında attık yılının son çeyreğinde devreye girmesi planlanan tesis, kullanılan teknoloji, üretim kapasitesi, yerleşim düzeni, üretim esnekliği ve limana yakın stratejik konumu ile dünyadaki en iyi örneklerden biri olarak tasarlandı. Yine toplam 100 milyon $ lık yatırımla Gemlik teki liman kapasitemizi 2 katına çıkardık. Böylelikle genel kargoda 5,7 milyon ton, konteyner elleçlemede ise TEU luk kapasiteye ulaştık. Liman yatırımımızın 3 üncü fazını ise 2011 yılı içinde başlatıyoruz. Yeni stratejik iş alanımız olan enerji sektöründeki toplam yatırımımız; 2010 yılındaki faaliyetlerimizle birlikte 264 milyon $ a ulaştı. Bu alanda tamamladığımız ilk yatırım olan 60 MW lık Bandırma Borasco Rüzgâr Enerjisi Santrali üretime başladı. 50 MW lık Yedigöl-Aksu Hidroelektik Santrali nin ise 2011 ortasında üretime geçmesi planlanıyor yılında enerji iş kolumuza 214 milyon $ lık yatırım yapmayı hedefliyoruz. 20
23 Borusan Konsolide Grup Borçlanma Seviyesi / Özsermaye (%) Özsermaye KBS %51 %49 %48 %55 %54 %53 %50 %45 %34 %47 %44 %46 %45 %51 %52 %49 %47 %50 %55 %66 %53 % Etkin şekilde kontrol edilen işletme sermayesi ve gider yönetimine rağmen, yatırımlarımıza fon yaratmak üzere özellikle uzun vadeli borçlanmamızı artırdık. Net borçlanma düzeyimiz önceki yıla oranla % 12 artarak milyon $ olarak gerçekleşti. Buna rağmen borç / özkaynak dengeleri hedeflenen optimal seviyelerde sürdürüldü. Bilanço büyümesi ile beraber artan borç seviyemizin aksine azalan borç maliyetleri ve asıl önemlisi etkin risk yönetimi ile finansal giderlerimizi % 20 oranında iyileştirdik. Borusan Grubu Toplam Aktif Seviyesi (Milyon ABD Doları) 2,346 2,439 2,591 2, ,020 1,306 1,343 1, yılında iş hedeflerimizi gerçekleştirmeye yönelik her adımımızı sürdürülebilirlik yaklaşımı ile attık yılında Dünya Sürdürülebilir Kalkınma İş Konseyi ne (WBCSD) Türkiye den katılan iki şirketten biri olduk. Ayrıca 2012 sonrası küresel ısınma ve iklim değişikliğine karşı yeni düzenin nasıl olması gerektiği konusunda tavsiyeler içeren ve dünyanın önde gelen 1000 den fazla kurumunun imzaladığı Cancun Bildirisi ne imza attık. Türkiye de faaliyet gösteren şirketler arasında bildiriye imza atan 3 özel sektör kurumundan biri olarak düşük karbon ekonomisine geçiş planlarına destek verdik yılında Borusan Grubu olarak çevresel sürdürülebilirlik çalışmaları kapsamında enerji verimliliği, sera gazı emisyonları, atık yönetimi ve su kullanımı gibi kritik konulara odaklandık. Bu yılın başarılı sonuçlarını hiç şüphesiz ki öncelikle Borusanlılar ın fark yaratan çok değerli katkılarıyla sağladık. Kriz dönemindeki yüksek başarıyı, fırsatları hayata geçirip yeni iş dinamikleri yaratarak büyüme döneminde de sürdürdük. Sonuç olarak, 2010 yılında hem yatırım hem de yeni dünya ve pazar dinamiklerine uyum sürecinde geleceğe yönelik hamleleri hayata geçirecek iş yapısı ve yaklaşımları sağladık yılında asgari % 15 büyüme ve daha yüksek oranda kârlılık artışı sağlamayı, ürün ve hizmetlerde yenilikçi çözümler yaratmayı, verimlilik ve finansal yapının gücünü sürdürmeyi ana hedefler olarak belirledik. Bu başarılı sonuçlara ulaşmamızda emeği geçen tüm yönetici ve çalışanlarımıza, iş ortaklarımıza, değerli müşterilerimize içtenlikle teşekkür ederim. 21
24 Borusan 2010 Yılı Faaliyet Özeti ENDÜSTRİYEL ANALİZ Çelik Ekonominin önemli göstergeleri arasında yer alan çelik üretiminin, kriz öncesini aşarak rekor seviyelere yükselmesi dünya ekonomisinin iyileşme sürecinde olduğunu net bir şekilde ortaya koydu yılında dünya çelik sektöründe dikkat çeken en önemli konulardan biri önceki yılların aksine üretimindeki artışın ağırlıklı olarak gelişmekte olan ülkelerden değil, gelişmiş ülkelerden kaynaklanması oldu. Bu durum, 2009 yılında üretimdeki daralmanın gelişmiş ülkelerde daha yoğun bir şekilde yaşanmasından kaynaklandı. Çelik üretimindeki yüksek oranlı artışların, halen gelişmiş ülkelerin kriz öncesi seviyeleri yakalamasına yetmediğini görüyoruz yılında dünya çelik üretimi, % 15 artışla, 1,4 milyar ton seviyesine yükseldi. Böylece dünya ham çelik üretimi, 2008 yılındaki seviyesine kıyasla % 7 artış göstererek, kriz öncesi seviyelerin de üzerine çıktı. Türkiye nin ham çelik üretimi ise 2010 yılında % 15 artışla 29 milyon tona ulaştı. Türkiye, 2010 yılındaki üretimiyle dünyanın en çok ham çelik üreten 65 ülkesi arasında 10., Avrupa da ise 2. sıradaki yerini korumuş oldu. Türk çelik sektörü 2010 yılında global piyasalar açısından sınırlı olarak gelişen talep ortamında ve zorlu rekabet koşulları altında ihracatını sürdürdü. Demir çelik ürünleri ihracatı % 6 düşerek 14 milyar $ değer karşılığıyla 18 milyon ton seviyesinde gerçekleşti. İhracattaki azalmaya rağmen Türk çelik sektörünün üretimini artırabilmesi iç talepteki canlılıktan kaynaklandı. Bununla birlikte yassı çelik üretimi, yeni kapasitelerin üretimlerini artırmalarının da katkısıyla % 50 artış göstererek 6,6 milyon tona ulaştı yılında Türkiye deki tüketim; soğuk haddelenmiş çelik ürünlerde 2,2 milyon ton, galvanizli çelik ürünlerinde ise 1,8 milyon ton olarak gerçekleşti ve pazar büyümesi % 33 oranına ulaştı. Boru 2010 yılında global pazarlardaki olumlu gelişmeler Türkiye de de hissedildi. Çelik boru sektöründe inşaat sektörüyle neredeyse paralel şekilde % 15 lik büyüme gerçekleşti. Bu büyüme altyapı ve büyük ölçekli projelerden çok konut inşaatlarından kaynaklandı. Bu gelişmeler ve standart boru ihracatındaki artışın etkisi ile Borusan Mannesmann Boru birinci kalite ürünlerdeki iş hacmini % 24 artırarak 677 bin tona ulaştı. Toplam iş hacmi içinde katma değeri yüksek ürünlerin (basınçlı, özel ve spiral borular) payı ise % 50 olarak gerçekleşti. Gelişmekte olan ihracat pazarlarında müşteriye özgü çözümlerle satış hacmi artarken, mevcut pazarlarda kalıcı bir büyüme hedefi ile hareket edildi. Toplam iş hacminin % 41 i, 40 ülkeye ihraç edildi. 22
25 Sonuç olarak 2010 yılı cirosu bir önceki yıla göre % 32 artarak 640 milyon $ seviyesine ulaştı. Gerek yüksek katma değerli proje segmentindeki faaliyet daralması gerekse standart borularda iç piyasadaki yoğun fiyat rekabeti kâr marjlarında belirgin düşüşe neden oldu. FVAÖK marjı geçen senenin çok altında, 8 milyon $ olarak gerçekleşti (2009: 34 milyon $, % 7). Cironun % 16 artması beklenen 2011 yılında öncelik kâr artışına verildi ve yılın başından başlayarak kârlı dengelere dönülecek tedbirler hayata geçirildi. Yassı Çelik 2010 yılı Borçelik açısından oldukça başarılı geçti. Stratejik plan doğrultusunda pazar payı ve rekabet gücünü artıran yatırımlar tamamlandı. Haziran ayında, 140 milyon $ lık yatırımla kurulan ve üretim kapasitesini % 50 artıran 3. Soğuk Haddeleme ve 3. Sıcak Daldırma Galvaniz hatları hizmete açıldı. Bu yatırım sonunda Borçelik Türkiye nin en yüksek üretim kapasitesine sahip ve en modern galvanizli sac üreticisi haline geldi yılında yurt dışı satışlarda tarihin en iyi performansı sergilenerek özel ürünler ile talepler çok hızlı değerlendirildi. Satışlar bir önceki seneye göre % 25 artırılarak toplam 1,3 milyon ton üretimden satış gerçekleştirildi. Pazar payı galvanizli sacda % 29, soğuk sacda ise % 19 seviyesinde oldu. Kâr marjının artan yurt içi rekabet nedeniyle azalmasına rağmen 2010 da kârlı bir büyüme yaşandı. FVAÖK seviyesi % 21 artışla 85 milyon $ olarak gerçekleşti. Kerim Çelik 2010 yılında son ve büyük çaplı yatırımı olan Bursa şubesinin faaliyetleri ve Borçelik ile entegrasyon neticesinde tüm zamanların en yüksek sevkiyat ve ciro rakamlarına (241 milyon $) ulaştı. Sevkiyat miktarı 380 bin ton olarak gerçekleştirildi. Kerim Çelik alımlarının ağırlıklı bölümünü Borçelik ten gerçekleştirdi. Bu şekilde müşterilerine en yüksek kalitede malzeme sağlarken, zamanında sevkiyatı da garanti etti. Kerim Çelik in 2010 yılı FVAÖK ü yeni yatırımın gider etkisi ile geçen yılla aynı seviyede 7 milyon $ olarak gerçekleşti. Distribütörlük Otomotiv Global krizin otomotiv sektörü ve lüks kategori ürünlerdeki etkisinin derin olduğu 2009 un ardından 2010 yılında piyasalardaki küresel bir iyileşme yaşandı. BMW Grubu nun perakende satış seviyesi BMW, MINI ve Rolls-Royce marka otomobilleri temsil eden tüm markalarda 1,5 milyon adet olarak gerçekleşti. Böylece % 17 büyüme ile dünyanın önde gelen lüks sınıf 23
26 Borusan 2010 Yılı Faaliyet Özeti otomobil üreticilerinden biri olma konumu sürdürüldü. Land Rover ise dünya çapında 181 bin adet satış ile bir önceki yılın % 26 üstüne çıktı. Türkiye binek otomobil pazarında; ekonomik dengelerin, düşük faiz ve kur seviyelerinin, tüketici lehine pazarlama faaliyetlerinin talepleri artırdığı bir yıl yaşandı. Pazar % 41 oranında artış gösterdi ve 520 bin adet seviyesine ulaştı. Bununla birlikte lüks segmentte perakende satış hacmi % 50 artarak 41 bin adet olarak gerçekleşti. SUV pazarı bir önceki seneye göre % 42 büyüdü ve segment büyüklüğü 25 bin adete ulaştı yılında adet BMW, 708 adet MINI ve adet Land Rover satışı ile adetlik perakende satış gerçekleşti. Aynı dönemde ikinci el araç satışları adet, motosiklet satışı da 351 adet oldu. Böylece ciromuz 726 milyon $ a yükselerek bir önceki yılın % 60 üzerinde gerçekleşti. Fiyat indirimleri ve düşük kâr marjlarının egemen olduğu sektörel rekabette, hacim artışının biraz altında bir kâr büyümesi yaşandı. FVAÖK seviyemiz 63 milyon $ oldu. Gerek pazar payı kazanımları, müşteri memnuniyet seviyesi artışı gerekse olağanüstü satış performansı ile Oto Grubu Borusan Grubu nun 2010 yılı en başarılı şirket ödülünü kazandı. Supsan 2010 yılında Supsan otomotiv sektörünün büyümesine paralel olarak başarılı bir yıl geçirdi. Eaton Inc. lisansı altında 6,4 milyon adet supap satışı gerçekleştirilerek toplamda 21 milyon $ ciroya ulaşıldı. İtalya ve ABD ye gerçekleştirilen ihracat hacmi 2,5 milyon adede yaklaştı. Eaton dan bağımsız OEM ihracatı 200 bin adete, yedek parça supap ihracatı ise yaklaşık 150 bin adete ulaştı. Yurt içi yedek parça pazarında ise yeni kanal yönetim stratejisinin olumlu etkisiyle büyüme elde edildi. Supabın yanında satılmakta olan gayd, baga, tırnak, eksantrik mili, supap fincanı, motor yatağı ve takım conta ürünlerinin satışlarında artış kaydedildi yılı Borusan Grubu Müşterinin Sesi (VOC) yönetimi ve Yalın 6 Sigma şirketi performans ödüllerini alan Supsan gerek strateji gerekse operasyonel mükemmellik yolunda örnek teşkil etti. Manheim Türkiye Türkiye nin ilk çok markalı ikinci el otomobil platformu olan Manheim Türkiye ile 2010 yılında 30 bine yakın aracın satışına aracılık edildi. Açık artırmada satılan araç sayısı 11 bin adeti geçti. Üye bayi sayısı adede yükselirken, haftalık açık artırmaya aktif katılan üye sayısı 400 e yükseldi. Ankara şubesinin devreye girmesi, İstanbul İstoç taki on time açık arttırma düzenleriyle haftada 3 güne ulaşan açık arttırma faaliyetleri 2011 deki % 61 büyüme hedefini destekleyecek şekilde geliştirildi. 24