YÃ¼cel Teskilati ve Zorunlu GÃ¶Ã§ - 8/23/2019 8:37:06 PM
Yücel Teskilati ve Zorunlu Göç
Yaklasan II. Dünya Savasi ve yaratacagi tehlikeye karsi önlem alma girisimleri... Müslümanlar da bu süreçte, kendilerince çare üretmeye çalisirlar. Bu konuda önceligi toplumu korumak ve destek olmak için örgütlenmeye verirler. Bu amaçla Sirpça adi Humanno-Kulturno-Prosvestno Drusstvo yani Insaniyetperver Kültür ve Egitim Cemaati “Yardim”i kurarlar. Fakat 1941’de teskilat içinde Türklerle Arnavutlar arasinda çikan anlasmazlik sonucu “Yardim” ikiye ayrilir. Bir tarafta Türklerin kurdugu Yücel, diger tarafta ise Arnavutlarin kurdugu Milli Arnavut Teskilati-NDSH…
Merkez komitesini Suayip Aziz, Ali Abdurrahman Ali, Ferit Süleyman’in olusturdugu Yucel Teskilati çalismalarina hizla baslar. Faaliyetlerinin agirligini Türk basin ve yayininin gelistirilmesi ile Türk okullarinin açilmasi ve ögretmenlerinin yetistirilmesine verir. Yaziminda ve içeriginin olusturulmasinda Üsküp Konsolosu Emin Gerçek ile Belgrad Büyükelçisi Dr. Kamil Koperler’in yer aldigi teskilatin kurulus amaci “Yugoslavya’daki Türklerin komünist olmalarini önlemeye ve milli suuru ayakta tutmaya” çalismaktir.
Teskilat üyeligine kabul, ancak Kur’an, bayrak ve tapanca üzerine “Türklük ve Türkiye Cumhuriyeti menfaatleri için gerekirse kanimin son damlasina kadar çarpisip canim verecegim” seklinde yemin ettikten sonra gerçeklesir. Teskilatin kuruculari ve yönetimi arasinda yer alan Suayip Aziz, Ali Abdurrahman Ali, Nazmi Ömer Yakup ve Âdem Ali Âdem ile aktif üyelerden 11 kisi 1947 yilinin Agustos, Eylül aylarinda tutuklanir. Bu tutuklamalarda, büyük bir olasilikla, Enver Hoca yanlisi milliyetçi gruplarin ihbar etmelerinin bir payi bulunmaktadir. Bundan sonraki asama, yani mahkeme sureci, kanunun suç saydigi eylemlerin yargilanmasindan çok, azinlik sorunun çözümüne bir bahane olarak kullanilmak üzere, Türk toplumunun yargilanmasina dönüsür.
Mahkeme sureci, hoparlörle tüm Üsküp’e dinletilir. Ayni zamanda Yücelciler aleyhine toplantilar düzenlenir. Katilmayanlar ise isbirlikçi ve hain olarak damgalanir. Bu arada saniklara, kendilerini yeterince savunma hakki verilmez. O kadar ki, bir dönemi ve büyük bir siyasi provokasyona aydinlatma iddiasindaki mahkeme, tüm bunlari yaklasik 5 gün süren yargilama sonucunda ortaya koyar. Teskilatin kuruculari alelacele idama mahkûm edilir. Infazlar ancak 4 ay kadar sonra, uluslararasi kamuoyundan bir tepki gelmeyince, 27 Subat 1948’de gerçeklestirilir. Yakalanan diger 59 kisi ise 1 ile 20 yil arasinda hapse mahkûm edilir.
Bu yargilama bicimi ve sonuçlari, Türk toplumunun oradaki varligini ve gelecegini sorgulamasi acisindan önemli bir süreç olur.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, yargilamanin sadece Yücel ile sinirli olmadigidir. Belgrad, 1948’den sonra, Arnavutluk ve Yugoslavya arasindaki iliskilerin bozulmaya baslamasi ile birlikte Arnavut örgütler üzerinde de baskiyi yogunlastirmis ve ayni sekilde onlari da mahkemelere çikarip yargilanmasini saglamistir. Belgrad yönetimi tarafindan uygulanan baski ve yildirma politikalari aslinda, belirli araliklarla, dönemsel ve belirli bir konu etrafinda ortaya çikan ancak tek bir toplumu hedef almayan uygulamalardir. Bunlar, Sosyalist Yugoslavya’nin insasini amaçlayan reformlar surecinde ara verilmeksizin sistematik olarak uygulanan ve tüm toplumu hedef alan baski ve yildirma politikalaridir. Fakat bu süreçten en fazla etkilenen de Sirp milliyetçiliginin hedefi olan ve daha önce ülkeyi yönetmis bulunan Türkler olur.
1944’ten itibaren halkçi ve esitlikçi söyleme ragmen gelismelerden en olumsuz etkilenen toplumlarin basinda Türkler gelir. O kadar ki, savastan sonraki ilk 3-4 yil boyunca Türkçe, egitimden, kültürel faaliyetlerden ve edebiyattan çikarilir. Dahasi Türk ögretmenlere görev verilmemesi, Türkiye radyolarini dinleyenlerin gözaltina alinmasi gibi asiriliklara gidilir.
Yasanan tüm bu ve benzeri olaylardan sonra 1953-60 yillari arasinda Türkiye’ye göç etmek zorunda kalan insanlarin sayisi, konunun uzmanlarindan Cevat Geray’a göre 172 bin 571’dir. TC Köy Isleri Bakanligi’nin kayitlari ise bu sayiyi 151 bin 889 olarak vermektedir. Yine Bakanligin göçlerle ilgili kayitlarina göre 1953-1967 yillari arasini kapsayan dönemde gelenlerin sayisi, 175 bin 392’dir. Ayni dönemle ilgili olarak Arnavut yazarlar ise 450 bin 821 rakamini vermektedir. Makedonyali ünlü Türk arastirmacilardan Yusuf Hamzaoglu’na göre 1952-1975 yillari arasinda 296 bin kisi Türkiye’ye gitmek zorunda kalmistir. 1997 ve sonrasinda yasanan yeni zorunlu göçlerle birlikte bu rakamin 350 bine ulastigi tahmin edilmektedir.
27 Subat 1948: Yugoslavya’da hukuk skandali. “Yücelciler” Dernegi’nin kuruculari ve yönetimi arasinda yer alan Suayip Aziz, Ali Abdurrahman Ali, Nazmi Ömer Yakup ve Adem Ali Adem adil olmayan bir yargilama sonucu kursuna dizilerek idam edildi. Temelleri 1937 yilinda atilan Yücelciler Dernegi’nin amaci, Yugoslavya’daki Türklerin mevcudiyetlerini, kimliklerini ve inançlarini korumalarina yardimci olmaktir.