Müzeler şehri - Telgraf Gazetesi
1 Ocak 2020 / 12:36
Türkiye’nin en çok müzeye sahip şehirlerinden birisi olan Gaziantep, 2019 yılında yerli ve yabancı turistlerin ilgi odağı olmayı başardı. 18 müzesi, yıl boyunca dolup taşan kent, Panorama 25 Aralık Gaziantep Savunması ve Kahramanlık Müzesi ile de 19’uncu müzesine kavuşmak üzere.
Dünyanın en eski yerleşim yerlerinden biri olan Gaziantep hem açık hem de kapalı pek çok tarihi mekâna ev sahipliği yapıyor. Mutfağıyla UNESCO'nun ‘Yaratıcı Şehirler Ağı’na dâhil edilerek adını tüm dünyaya duyuran gastronomi kenti Gaziantep’in turistik açıdan bir yönü daha var ki en az gastronomi ayağı kadar ilgiyi hak ediyor. Gaziantep, Türkiye’nin en çok müzeye sahip şehirlerinden biri ve dünyanın en büyük ikinci mozaik müzesine de ev sahipliği yapıyor. ‘Gaziantep’e gitme zamanı’ projesi ile turizm kenti olmayı başaran Gaziantep’in en fazla il gören yerlerinin başında da müzeler geldi. Gaziantep Arkeoloji Müzesi, Zeugma Mozaik Müzesi, Panorama 25 Aralık Gaziantep Savunması ve Kahramanlık Müzesi, Hasan Süzer Etnoğrafya Müzesi, İslam Bilim Tarihi Müzesi, Şahinbey Savaş Müzesi, Gaziantep Üniversitesi Gaziantep Kültür Tarihi Müzesi, Kahramanlık Panorama Müzesi, Yesemek Açık Hava Müzesi, Bayazhan Kent Müzesi, Oyuncak ve Oyuncaklar Müzesi, Atatürk Anı Müzesi, Mevlevihane Vakıf Müzesi, Hamam Müzesi, Fıstık Müzesi, 15 Temmuz Demokrasi Müzesi, Mutfak Müzesi, Emine Göğüş Gaziantep Mutfak Müzesi, Zooloji ve Doğa Müzesi ve Ali İhsan Göğüş Gaziantep Araştırmaları Merkezi, kent turizmine önemli katkılar sağlıyor.
Şimdi yerli ve yabancı turistlerin de yoğun ilgi gösterdiği bu müzeleri tek tek tanıyalım…
GAZİANTEP ARKEOLOJİ MÜZESİ +
Gaziantep Arkeoloji Müzesi, İstasyon Caddesi üzerinde bulunmakta olup, arkeolojik kazılarla ve satın alma yöntemiyle oluşturulan ilgi çekici ve zengin bir koleksiyona sahiptir. Müzenin eser yönünden zenginleşmesi ve Zeugma Antik Kenti'nden çıkarılan mozaiklerin de bir dönem Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmesiyle mekân yetersizliği ortaya çıkmış, 2011 yılında mozaiklerin Zeugma Mozaik Müzesi'ne taşınmasıyla Gaziantep Arkeoloji Müzesi Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yeniden projelendirilerek çağdaş müzecilik anlayışına uygun, birçok yenilikler ve modern sergileme yöntemleri kullanılıp, teşhir alanları genişletilerek 18 Mayıs 2017 tarihinde yeniden ziyaretçilere açılmıştır.
ZEUGMA MOZAİK MÜZESİ +
Toplam oturum alanı 30.000 metrekare olup 25.000 metrekare kapalı alana sahiptir. 3 adet yapı topluluğundan oluşan komplekste A blokta Zeugma Antik Kenti’nden getirilen mozaikler, B blokta Gaziantep ve çevresinde yapılan kazılarda ele geçen Doğu Roma Dönemi’ne ait kiliselerin taban mozaikleri, C blokta ise idari kat, konferans ve fuaye alanları yer almaktadır. Zeugma Mozaik Müzesi koleksiyonunda bulunan Roma ve Doğu Roma Dönemi’ne ait 3.000 metrekare mozaik, 140 metrekare duvar resmi, 4 adet Roma Çeşmesi, 20 adet sütun, 4 adet kireç taşından yapılmış heykel, bronz Mars heykeli, mezar stelleri, lahitler ve mimari parçalar sergilenmektedir.
Zeugma Mozaik Müzesi’nde dünyanın en önemli mozaikleri arasında sayılabilecek eserler yer almaktadır.
PANORAMA 25 ARALIK GAZİANTEP SAVUNMASI VE KAHRAMANLIK MÜZESİ
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından yaptırılan Panorama 25 Aralık Müzesi, Anadolu'da milli mücadelenin meşalesini yakan Anteplilerin gösterdiği kahramanlığı ölümsüzleştiriyor aynı zamanda milli mücadele ruhunu geleceğe taşıyor. "Antep savunması"nın 12 metre yüksekliğinde, 113 metre uzunluğunda panaromik yağlı boya resimlerle anlatıldığı müzede ayrıca diorama ve sosyal donatılardan oluşan bölümler yer alıyor.
HASAN SÜZER ETNOGRAFYA MÜZESİ +
Dar sokaklar, kesme taş duvarlar ve kiremitli kırma çatılı evleriyle Antep’in eski kent dokusunun en iyi görülebildiği, Bey Mahallesi Hanifioğlu Sokak’ta yer alan Antep evi, 1900’lü yılların başlarında inşa edilmiştir. Daha sonra birkaç kez el değiştiren bina, 1985 yılında çok harap bir vaziyette iken iş adamı Sayın Hasan Süzer tarafından satın alınmış, restorasyonu tamamlandıktan sonra Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağışlanmıştır. Teşhirinde ziyaretçilere Antep halkının ev yaşantısı, gelenek, görenek, giysi ve gündelik hayat ile ilgili çeşitli eserler mankenlerle çarpıcı olarak sergilenmektedir.
İSLAM BİLİM TARİHİ MÜZESİ +
Şahinbey Belediyesi, hizmet binası bahçesinde bulunan tarihi bina 2012 yılında İslam Bilim Tarihi Müzesi olarak işlevlendirilmiştir. Müzede islam âlimlerinin icatları ve bilim tarihine katkıları anlatılmaktadır. Müzede Tıp, Kimya, Fizik Astronomi, Harita ve Denizcilik bölümlerine ait eserler sergilenmektedir.
ŞAHİNBEY SAVAŞ MÜZESİ +
Şehreküstü Şehitler Parkı'nın yanında, 12 odalı tarihi bir binada hizmet veren müze binası aziz şehitlerimizin ilk defnedildikleri yerde, Antep Harbi Şehitliğinin yanında yer almaktadır. Şehir halkının verdiği mücadeleyi, Antep Harbinin nasıl kazanıldığını sesli bir anlatım ve kronolojik panolar eşliğinde ziyaretçilere sunmaktadır.
GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ GAZİANTEP KÜLTÜR TARİHİ MÜZESİ +
Gaziantep Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı zemin katında yer alan Gaziantep Kültür Tarihi Müzesi; öğrencilerine, öğrenim gördükleri kentin kültürünü tanıtmak, öğretmek ve benimsetmek amacıyla oluşturulmuştur.
Müzede, Gaziantep şehri esas alınarak, bu şehrin ortaya çıktığı 12. yüzyıldan itibaren günümüze kadar geçirdiği kültür evrelerinden gelen ve yaşam tarzını, el sanatlarını, ev sanatlarını ve gündelik hayatını yansıtan somut kültür varlıklarının sergilendiği koleksiyonlar yer almaktadır.
GAZİANTEP SAVUNMASI VE KAHRAMANLIK PANORAMASI MÜZESİ+
Gaziantep Kalesi içerisinde yer alan galeride Antep halkının düşman işgaline direniş öyküsü anlatılmaktadır. 10 ay 9 gün süren işgalde, kahramanca şehrini savunan Gaziantep halkının bu destansı zaferi görkemli Gaziantep Kalesi’nin gizemli galerisinde ziyaretçilere sunulmaktadır. Antep savunması ve kurtuluşuna ilişkin olarak gerekli tarihsel literatür çalışmaları tamamlanarak, Antep Savunmasının teşkilat yapısı, cepheler ve abide şahsiyetlerin kronolojik olarak resimler, rölyefler, heykeller, sunumlar ve maketlerle anlatılmaktadır.
YESEMEK AÇIKHAVA MÜZESİ +
Yesemek M.Ö.II'nci binin dördüncü çeyreği ile M.Ö.8'inci yüzyıl arasında, Yakın Doğu'nun en büyük taş ocağı ve heykel işleme atölyesiydi. Sfenksler, kapı aslanları, oturan aslanlar, kanatlı aslanlar, Amanos Dağları'nı temsil eden Dağ Tanrısı kabartmaları, savaş sahnesi kabartmaları ve mimari parçaların kendi doğal ortamlarında sergilendiği alan, Gaziantep Müze Müdürlüğü tarafından çevre düzenlemesi yapılarak açık hava müzesi haline getirilmiştir. 2012 yılı itibariyle de UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesine dahil edildi.
BAYAZHAN GAZİANTEP KENT MÜZESİ +
2009 yılında Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından, Gaziantep kent kültürü ve tarihinin tanıtılması amacıyla restorasyonu yapılarak müze haline getirilmiş ve hizmete açılmıştır. İki kattan oluşan hanın birinci katında yöresel el sanatlarının satıldığı hediyelik eşya odaları ve restoran, kafe olarak kullanılan mekanlar yer almaktadır. Hanın ikinci katının tamamı ise kent müzesi olarak düzenlenmiştir. Müzede geçmişten günümüze Gaziantep kent kültürü, 23 ayrı odada sergilenmekte ve sesli rehber sistemiyle anlatılmaktadır. Gaziantep’in tarihi, turistik yerleri, doğal güzellikleri, ekonomisi, el sanatları ve mutfak kültürü hakkında ziyaretçilerin bilgi alarak şehri tanımaları sağlanmaktadır. Bunun yanı sıra, Gaziantep’in yöresel el sanatlarından kutnu, sedef, bakır işlemeciliği gibi sanatlar tematik bölümlerde görsel olarak canlandırılmaktadır.
OYUN VE OYUNCAKLAR MÜZESİ +
Gaziantep Oyun ve Oyuncak Müzesi Gaziantep’in Bey Mahallesi’nde tarihî bir Antep evinde yer almaktadır. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından restorasyonu tamamlanarak 2013 yılında hizmete açılan müze, Türkiye’de bulunan dört oyuncak müzesinden biridir. Geniş bir oyuncak koleksiyonuna sahip olan müzede, 1700-1990 yıllarına ait el yapımı oyuncakların yanı sıra serilerinin ilk üretimi olan çizgi film, sinema filmi ve masal karakterlerinin bulunduğu 600’e yakın oyuncak, 8 ayrı galeride teşhir edilmektedir. Bunun yanı sıra müzede dünya çocukları temalı iki katlı mağara ve çocuklar için oyuncak atölyeleri ve çeşitli etkinlikler düzenlenen bölüm bulunmaktadır.
ATATÜRK ANI MÜZESİ +
GAZİANTEP MEVLEVİHANESİ VAKIF MÜZESİ+
Gaziantep Mevlevihanesi Vakıf Müzesi Kozluca Mahallesi, Buğday Arasası, Kozluca ve Şehitler caddeleri arasında bulunmaktadır. Mevlevihane olarak inşa edilen dört asırlık tarihi bina çok sayıda vakıf eserinin sergilendiği Gaziantep Mevlevihanesi Vakıf Müzesi olarak tanzim edilmiştir. Tekke Camii Külliyesi'nde yer alan kesme taştan inşa edilen yapı iki bölümden oluşmaktadır. Cami avlusundan girildiğinde solda yer alan binada Mevlevilik Kültürü ile Vakıf Kültür Varlıklarından seçilen maden eserleri, el yazması Kur’an-ı Kerimler, Türk hat sanatından örnekler, avlunun sağında yer alan mekanda ise kilim ve halılar teşhir edilmektedir.
GAZİANTEP HAMAM MÜZESİ +
Osmanlı hamam mimarisi ve kültürünün en güzel örneklerinden biri olan yapı, Lala Mustafa Paşa tarafından yaptırılan külliyenin hamam bölümü olarak hizmet vermiştir. Paşa hamamı olarak uzun yıllar hizmet veren yapı, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından 2015 yılında restorasyonu tamamlanarak bir müze haline dönüştürülmüştür. Aslına sadık kalınarak teşhir edilen hamamda; soğukluk, ılıklık, sıcaklık bölümleri yer almaktadır.
GAZİANTEP FISTIK MÜZESİ +
Gaziantep Fıstık Park içerisinde bulunan Fıstık Müzesi’nde yaş, kuru, kabuklu, kabuksuz olmak üzere fıstığın birçok çeşidi ile fıstıktan elde edilen ürünler sergilenmektedir. Bal mumundan yapılan hareketli heykellerle doğal fıstık toplama ortamının oluşturulduğu müzede, Antep fıstığının hikâyesi anlatılmaktadır.
15 TEMMUZ DEMOKRASİ MÜZESİ +
Türkiye’nin ilk “15 Temmuz Demokrasi Müzesi” Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından, İstasyon Meydanı'nda bulunan İstasyon Parkı içerisinde yaptırılarak 12 Temmuz 2017 tarihinde ziyarete açılmıştır. Müze içerisinde, darbe girişiminde şehit düşenlerin fotoğrafları sergilenmektedir. Müzenin dış cephesinde ise 15 Temmuz şehitlerini anmak amacıyla 248 şehidin isimlerinin yazıldığı bir anıt duvar bulunmaktadır.
EMİNE GÖĞÜŞ GAZİANTEP MUTFAK MÜZESİ +
Konak, Ali İhsan Göğüş tarafından 2005 yılında Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’ne tahsis edilmiş, restorasyonu yapılarak 2008 yılında hizmete açılmıştır. Gaziantep mutfak kültürünü tanıtmayı amaçlayan, Gaziantep mutfağında kullanılan araç ve gereçlerin teşhir edildiği ve unutulmaya yüz tutmuş yöresel yemeklerin görsellerinin sergilendiği müze, Türkiye’de kurulmuş ilk mutfak müzesi olma özelliğine sahiptir.
GAZİANTEP ZOOLOJİ VE DOĞA MÜZESİ +
Dünyanın 4'üncü, Türkiye'ninse en büyük hayvanat bahçesi olarak bilinen Gaziantep Hayvanat Bahçesi'nde kurulan Türkiye'nin ilk Zooloji ve Doğa Müzesinde doğada ve hayvanat bahçelerinde fizyolojik ömürlerini tamamlamış olan hayvanlar uzmanlar tarafından tahnit sanatı yöntemiyle hazırlanarak sergileniyor.
ALİ İHSAN GÖĞÜŞ MÜZESİ ve GAZİANTEP ARAŞTIRMALARI MERKEZİ+
Bey Mahallesi’nde eski bir Antep evi olan bina, restore edilerek, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanlığı ile Ali İhsan Göğüş’ün kızı gazeteci–yazar Zeynep Göğüş işbirliğiyle düzenlenen müze, 2014 yılında hizmete açılmıştır. Türkiye’nin ilk Turizm ve Tanıtma Bakanı Ali İhsan Göğüş’ün adını yaşatmak milletvekilliği, bakanlığı, gazeteciliği ve sosyal hayattaki yaşantısını anlatan kişisel eşyaları sergilenmek amacıyla oluşturulmuş bir müzedir. Müzenin teras katında Antep manzarasına sahip “Piyano Kafe” yer almaktadır.