ŞİS | Karabatak Edebiyat ve Sanat Dergisi
Şiir / ŞİS
Biz bu topraklarda
Ne çay bilirdik ne ağaç
Şitten beri vardık
Ufalarak ve daha çok
Bir bitkinlik yuvarlayarak
Alnımızın kapılar doğurmadığını
Kendi kanatlarımız altında kaldık
Dünyanın solukluğu kendine yetti
Ağaç daha az meyve verdi
Eriyen bir zamandı ağaç
Ta şitten beri dikili duruyordu
Ta ademden beri
Allah o yüceler yücesi
Toprağın hatrını bütün ederek
Bütün ederek öfkenin bağdaşını
Küçük çocukların büyük çocukların
Küçüklerin hep çok küçüklerin babası
Babası sürekli çıldıran
Sürekli taşkın toprağın
Kelimeler bu toprakta şitten beri vardı
Söz ben okuyacağım
Ta şitten beri okudum
Toprak can buldukça daha çok
Toprak can buldukça
Binlerce dilin vardığı yer
Binlerce dilin aldığı lezzet
Binlerce dildi dünya
Dünya ta şitten beri vardı
Dünya altı gündü
Yalnız altı gün
Altı gün bir savaştır
Binlerce insan ölmüştür altı günde
Altı gün bir sınır çizmiştir
Allahın o yüceler yücesinin
Altı gün ta şitten beri vardır
Ben varım bütün inadımla ben
Ben olmak bir inat
İnat canları tek tek
Tenleri değil hayır hayır
Canları tek tek
İpin üzerine dizilmiş
Tenleri değil canları
Nepal tenin az para ettiği bir yerdir
Coğu insan nepalde
Nepaldeyken coğu insan
Fotoğrafların götüremediği yerdir nepal
Ta şitten beri
İnsan fotoğraflarla her yere gidebilir
Ruhunun oldugu yere
İnsanların ruhu nerde olsa
Ruh olduysa insanların olduğu
Çünkü kavimler birer birer ayrıldığında
Dağlar ayırmaz nehirler değil
Kavimler birer birer ayrıldığında
Her hevesin içinde tuzsuz tuzsuz
İçilen içildikce içilen
Daha çok içtikce daha çok içilen
Sadece içilmeye içilen
Bir sıvı kalır
Sis çöksün diye dua ediyor Bağdat'ın kadınları. Göz gözü görmesin; şehir, kutlu coğrafyanın ortasında kara bir leke halinde kalsın diye. O zaman duracaklar.
Kurtlar susuyor. Asırlar önce, kadınlar aynı duayı etmek için avuç açtıklarında da susmuşlardı. Ormanın karanlığında birbirlerinin izine basarak yürümüş, görkemli ağaçların arasından başlarını çıkartıp yakarışlara kulak kesilmişlerdi. Dokunmamışlardı körpe cesetlere. Dişleri kadar beyaz, pençeleri gibi çamurlu ve kanlı tazelere.
Binbir gece başlamamıştı henüz. Her gün bir kız daha Şah’ın baharat kokan sakalından kopartılıp cellâdın masasına bırakılıyor, buğday tenli boyunları değirmen taşlarında ezilir gibi kırılıyordu. İlk yaprağı okunup bir köşeye atılmış mushaflardan da çabuk unutuluyorlardı. Anaları hatırlıyordu ama. Ve dua ediyordu. “Ya Semi, Ya Müntekim, Ya Kahhar.”
Bağdat’ın kadınları yalvarıyordu. Kızlarını saklayabileceklerdi sis inerse. Şah, dağın kuytu mağaralarında bulamayacaktı onları. Ağaçlar dilsiz. Arkalarında saklanan güzellerden kimsenin haberi olmayacaktı. Sis inmedi ama.
Şehrazat sayısız masal anlattı. O konuşmaya başlayınca sustu Bağdat. Kadınlar, dualarını öğrettiler kızlarına sessizce. Tekrar ihtiyaçları olacaktı duaya. Bir gün, peri kızları sinelerindeki sevgiyi tüketmiş, cinler sessizce kendi âlemlerine göçmüş, görkemli saraylar, büyülü mağaralar buhurdanların kokusuyla damla damla erimiş olacaktı. Bir başkasına gebe kalmayacaktı masallar. Yorgun, nefessiz mıhlanacaklardı oldukları yere. O gün, bir ismi daha unutacaktı Şah.
Şehrazat anlattıkça kadınların duası ezber edildi. Kundaktaki kızların kulağına önce ezan okundu, o fısıldandı sonra. Hattatlara yazdırıldı harf harf. Çeyizlerinin en kıymetli parçasıydı. Açınca gül kokan, yaldızlarla bezenmiş, ipek bohçalara saklandı. Ceviz ağacından sandıklarda, altın mahfazalar içinde bekledi yıllarca.
Telman, ilmek ilmek işlenmiş tülbentlerin, sararmış dantellerin, karanfil kokan seccadelerin arasında buldu onu. Evde yalnız kalabilecek kadar büyüktü. Her defasında merasimle açılan sandığa sığabilecek kadar da küçük. Annesi, zarar vermekten korkarak alırdı çeyizini sandıktan. Böyle zamanlarda Telman’ı yanına yaklaştırmaz, sadece çıkarttıklarını görmesine müsaade ederdi. Bir kapının önündeki yaralı kuşu tuttuğunda böyle ürkek, nazikti elleri bir de sandığındaki çeşit çeşit yazmalara dokunduğunda.
Telman özgürlüğün verdiği heyecanla açtı sandığı. Sürekli kendisine sunulan, bir türlü uzanıp alamadığı kumaşları okşarken parmakları titriyordu sevinçten. Kat kat bohçaları çözdü. Her katta rengârenk çiçekler, biraz daha okşasa ötmeye başlayacak kuşlar çıktı karşısına. Daha önce hepsini görmüştü ama sevmek başkaydı. Elini üzerlerinde gezdirdikçe kumaşlar bir acayip dünya sunuyordu ona. Üzerlerindeki çeşit çeşit canlılar, annesinin hüküm sürdüğü topraklardan çocuksu aklın düşlerle dolu iklimine hicret ediyorlardı. İşte bu büyülü âlemin derinliklerinde buldu onu. Annesi hiç göstermemişti, varlığından haberdar etmemişti. Yine de o keşfetmiş, kitabı sandığın dibinden çıkartmıştı. Heyecanla açtı kapağını. İlk sayfalar eksik. Şehrazat’ın sözleri neden böyle sarhoş ediyor, anlayamadı.
Bağdatlılar da anlayamadılar. Dua, sandıkların dibinde, mahfazaların içinde hatırlanmayı bekliyordu. Kadınlar sözlerini karıştırmış, sonra da büsbütün unutmuşlardı. Artık, kızlarını hamamda paklıyor, narçiçeği deriyorlardı tenlerinden. Nabızları, yeni patlamış birer tomurcuk. Baygın kokularla atıyordu boyunlarında. Kızlarının güzelliği görünsün istiyordu kadınlar. Şehrazat’ın annesi dilsiz. Diğerleri dua ediyordu güneş daha çok parlasın diye. O, “Amin!” demiyordu.
Gecesi gündüzüne karışmıştı Şehrazat’ın. Boğazında hırıltı. Taş takılmış gırtlağına, kelimelere geçit vermiyor. Güneş gözlerine vurunca soluklandı. Hu… Yumuşadı taş. Bir diyar yaratmıştı canından, masal diye. Sinsi, karanlık boşluk şehrin üstüne inince anlatmaya başlıyor, Bağdat'ın yüzündeki peçe kalkana, ışık gözlerini acıtana kadar Şah’ı bu diyarda tutuyordu. Susamazdı, cellat kapının önünde. Bekliyor. Sessizce ve Şah’ınkinden daha büyük bir heyecanla. Bir o hatırlıyordu hikayelerin neden uydurulduğunu. Öldürebileceği kadarını öldürmüştü Şah. Kanı celladın eteklerindeydi.
“En az yüz yirmi beş bin asker ve –şu ana kadar- yüz otuz bin sivil öldürdük. Öldürebildiğimiz kadarını öldürdük.”(1) Kimse duymamıştı. Henüz söylenmemişti de. Kadınlar duayı öğretiyor. Herkesin gözü Bağdat’ta. Telman’ınsa kulağı oradaydı, Şehrazat’ın sözlerinde.
Az önce saçlarını taramıştı Şehrazat. Hayır, hayır, omzuna tünemiş bir kuzgunu okşamıştı. Azametli, hırçın. Masallar anlatıyordu şimdi de. İnatçı, huysuz bir adamı kandırmak için. Kadınlar haklıydı nihayetinde, hikâyeler vazgeçmişti gebe kalmaktan. Boğazına yapışan taşı çekip alamıyordu. Uyduracak takati yok. Sabah teslim edilecekti cellada. Diğerleri gibi ormanın kenarına atılacaktı cesedi; güneş yüzünü yalayacak. Boynunda kuruyup kalmış kan lekesi, omzunda kuzgun. Büyümeye devam edecek saçları. Kuzgun kanatlarını açıp heyula gibi dikilecek Şah'ın başında. O, sese uyanınca saplayacak pençelerini kımıl kımıl böcekleri hatırlatan gözlerine. Şehrazat'ın tırnakları da uzayacaktı. Yeri kavrayacak, elinde tutacak bir parçasını. Bir avuç toprak üfleyecekti Şah’ın yüzüne. Şehrazat, bahşettiği diyarı geri alacaktı.​
Gerek kalmadı ama. Süre doldu, Şah bağışladı canını. Bir nefes aldı Şehrazat. Hu. Amin, dedi annesi. Telman kitabın kapağını kapattı. “Ya Semi, Ya Müntekim, Ya Kahhar,” dedi televizyondaki ses. Amin, dedi annesi. Gecelerce anlatmış, yorulmuştu Şehrazat. İlk defa huzurla koydu başını yastığa. “Bağdatlılar sis için dua ediyor,” dedi televizyondaki başka bir ses. Annesi ağladı. Babasının yanına oturdu Telman. Aklı hâlâ Bağdat’ta. Gözünün önünde şehrin ışıkları. Yıldızlı, berrak bir gökyüzü Şehrazat’ın geceler boyu inşa ettiği, hayalden yonttuğu diyarın üzerine örtülmüş. Yüzlerce kağıt fener asmışlar şehrin üzerine, içlerinde ateş böcekleri. “Bağdat,” diyor aynı ses, “Pırıl pırıl gökyüzü. Binlerce ateş böceği uçuyor gökyüzünde.” Şehrazat’ı göreceğim diye heyecanlanıyor Telman, başını kaldırıp bakıyor. Sis değil, toz bulutu kaplamış şehri. Yüzlerce leş kargası, kanatları külden. Dönüp duruyor, Şehrazat'ın saçlarını arıyorlar bombaların aydınlığında. Yok!
(1) Ramsey Clark, 1992, Körfez Savaşı’ndaki ABD davranışları hakkındaki soruşturma komisyonu önündeki tanıklığından