Böbrek Nakli - Böbrek Nakli Sonrası Takip
Böbrek nakli olduktan sonra, zararlı maddelerin yeni böbrek tarafından kandan hızla temizlenmesiyle hastanın iştahı açılır. Aynı zamanda kortizonlu ilaçların(Deltacortril, Prednol vb.) iştahı arttırdığı da unutulmamalıdır. Bu nedenle hastalar böbrek naklinden sonra çok yemek yiyerek kilo alabilirler. Bu durum böbreğe ayrı bir yük getirir ve böbreğin zarar görme olasılığı artar. Ayrıca aşırı yemek kan şekerinin yükselmesine neden olabilir. Kilo alma durumunda ekmek ve hamur işlerinden uzak durulmalıdır.
GREYFURT ilaç düzeyini etkilediği için kesinlikle tüketilmemelidir, karışık meyve sularındada greyfurt olabileceğinden dolayı kullanılmamalıdır.
Doktorunuz aksini söylemedikçe, yemeklerinizi az tuzlu pişiriniz.
Kan yağlarınızın( kolesterol ve trigliserid) normal olması için kolesterolü yükseltecek gıdalardan kaçınmalısınız. Kolesterol hayvansal gıdalarda daha yüksek miktarlarda bulunur. Yumurta sarısı ve beyin en zengin kolesterol kaynaklarıdır. Tereyağ, karaciğer, beyin, böbrek, dalak, dil gibi sakatatlar, karides, kalamar gibi deniz ürünleri,kırmızı et, süt ve süt ürünleride fazla miktarda kolesterol içerirler.
Derisi alınmış tavuk, hindi ve balık eti, ayrıca yağı alınmış kırmızı et tüketilebilir.
Az yağlı süt,az yağlı ve tuzu alınmış beyaz peynir yenebilir.Yumurta beyazı hergün yenebilir.Bol yoğurt, peynir, balık tüketilmelidir.
Etsiz sebze yemekleri ve salatalar istenildiği kadar tüketilebilir.
Düzenli egzersiz yapmanız hem iştahınızı azaltacak hemde kilo almanızı engelleyecektir.
Spor yapmaktaki amaç daha sağlıklı bir bedene sahip olmak ve ilaçların yaratacağı yan etkileri en aza indirgemek olmalıdır. Egzersize başlamak için böbrek naklinden sonra en az altı hafta beklemek gereklidir. Ameliyat sonrası erken dönemde kas güçsüzlüğü olabilir. Yapılacak egzersiz kasın çalışma gücünü arttıracak, tansiyonu düşürecek ve böbreklere yük bindirmeyecek şekilde olmalıdır. Aerobik, düz bisiklet sürmek, yürüyüş, temiz bir denizde yüzmek, hem kalp ve akciğer hemde kas ve iskelet sistemi için en iyi, en güvenilir egzersizlerdir.
Haftada en az 2-3 kez 30-40 dakikalık hareket uygun olur.
Hastaların, vücutlarına darbe gelecek futbol, voleybol, basketbol, tenis, judo vb. sporlardan kaçınmaları, ağırlık kaldırarak vücut geliştirmeye çalışmamaları gerekir.
EGZERSİZ YAPMADAN ÖNCE:
Egzersiz yaparken pamuklu ve teri emecek giysiler tercih ediniz
Egzersizin amacının kas ve iskelet sistemini ilgilendiren yan etkilerini en aza indirmek, kilo vermek, tansiyonu düşürmek, psikolojik rahatlama sağlamak için bir araç olduğunu biliniz.
Egzersize bağlı bir problem ortaya çıktığında doktorunuza danışınız!
Böbrek naklinden 2-3 hafta sonra cinsel ilişkiye başlayabilirsiniz.
Her iki tarafında cinsel birleşmeden önce banyo yapması önerilir. Soğuk algınlığı veya herpes(uçuk) gibi enfeksiyon olmadığı sürece cinsel birleşme sorun yaratmaz.
Çok eşli ilişkilerde cinsel hastalık kapma ihtimali fazladır. Bu tip ilişkilerden kaçınınız.
Doğum kontrol hapları, bağışıklığı baskılayıcı ilaçların etkinliğini azaltması, kalp ve damar sisteminde problemlere yol açabilmesi, yüksek tansiyonlu hastalara zarar verebilmesi nedenleri ile tavsiye edilmez. Spiral gibi rahim içi araçlar da artan enfeksiyon riski nedeniyle kullanılmamalıdır. Takvim yöntemi gebelikten korunma için güvenli değildir. En iyi yöntem erkeklerin prezervatif kullanmasıdır.
Böbrek nakli olduktan sonra isteyen erkek veya kadınlar çocuk sahibi olabilirler. Ancak kadınların böbrek naklinden sonra hamile kalmak için 2 yıl beklemeleri ve hamile kalmadan önce doktora danışmaları gereklidir.
Hamilelik döneminde yakın takip önemlidir. Hamile kaldıktan sonra hem doğum doktorunuzun hem de böbrek doktorunuzun öğütlerine uyunuz.
Seyahat etmenizi engelleyecek hiçbir neden yoktur; fakat hijyenik koşullara dikkat edilmeli, yetersiz sağlık koşullarının olabileceği yerlerden kaçınılmalıdır. Herhangi bir tatile çıkmadan önce seyahat planlarınızı doktorunuza bildiriniz. Yanınıza bütün seyahat boyunca yeterli olacak kadar ilaç almayı unutmayınız ve size ulaşılabilecek bir adres bırakınız. Herkese açık havuz, sauna, hamam gibi yerler size zarar verebilir.
EV HAYVANLARI VE BİTKİLERİ
Artan enfeksiyon riski yüzünden ev hayvanları önerilmemektedir. Eğer mutlaka evcil hayvan beslemek istiyorsanız enfeksiyon riskinin az olduğu; balık veya kısa tüylü köpekler tercih edilmelidir. Hayvanların dışkılarına dokunulmamalı, kafes ya da akvaryumlar temizlenirken lastik eldiven kullanılmalı hatta bu temizlik işlerini başkalarına yaptırmalısınız. Kuş ve kedi gibi hayvanlardan, enfeksiyon riski yüksek olması sebebiyle özellikle kaçınmalısınız. Hayvanınızın elinizi ya da yüzünüzü yalamasına izin vermeyiniz; fakat bu kazayla olursa o bölgeyi hemen su ve sabunla yıkayınız.
Enfeksiyon riskini artırması sebebi ile canlı bitkilerin saksı içinde evde yetiştirilmesi sakıncalıdır. Nakilden sonra ki ilk yılı içinde bahçe, tarla ve toprak işleriyle uğraşmamalısınız. Daha sonra doktorunuza danışarak uğraşabilirsiniz, fakat bitki dikimi ya da yaprak toplamak gibi işlerden sakınınız ve her zaman eldiven giyiniz.
Naklin ilk ayında dikkat edilmesi gerekenler:
1- İlaçları doktorunuzun söylediği biçimde; aynı saatte alınız, kendi kendinize ilaç dozunu ve miktarını değiştirmeyiniz. Doktorunuza danışmadan başka ilave ilaç kullanmayınız.
2- Ateşiniz olduğunda hemen hastaneye başvurunuz.
3- Kan basıncının belli aralıklarla(2-3günde bir)ölçülmesinde fayda vardır. Olası sağlık sorunlarınızdan mutlaka doktorunuzu haberdar ediniz.
4- İlk 3 ay lokanta, sinema, otobus, tren, cami, kahvehane, tiyatro, düğün, nişan, sünnet düğünü gibi halka açık ve kalabalık yerlere gitmeyiniz.
5- İnşaat,tadilat gibi tozlu ortamlarda bulunmayınız.
6- Ateşli hastalığı olan insanların yanında kalmayınız. Mecbursanız mutlaka maske takınız. Açık alanda maske takmanıza gerek yoktur.
7- Ellerinizi sık sık yıkayınız, vücut ve diş temizliğine dikkat ediniz.
8- Kuş beslemeyiniz, evde çiçek yetiştirmeyiniz, bahçe ve bitkilerle doktorunuz izin verinceye kadar uğraşmayınız.
9- Ameliyat sonrasında ilk 3 ay sizi zorlayacak kadar ağırlık taşımayınız.
10- Nakledilen böbrek üzerine aşırı baskıya sebep olacak şeylerden kaçınınız.
11- İlk bir ay kesinlikle araba kullanmayınız.
12- Sigara içmeyiniz.
13- Alkolden uzak durunuz.
14- Doktorunuz aksini söylemedikçe günde 3-4 litre su içiniz.
Banyo ve mutfağı özellikle de buzdolabını düzenli olarak temizlemelisiniz. Bunun için normal ev deterjanları ve sıvı ovma sabunları yeterlidir. Diğer odalarda sık temizlenmeli ve yatak takımları sık sık değiştirilmelidir.
Ameliyattan 3 ay sonra işinize ya da okulunuza dönebilirsiniz. Yaptığınız iş konusunda doktorunuza bilgi vermeniz gereklidir. Ancak; okul, fabrika gibi kalabalık yerlerde özellikle grip gibi enfeksiyon hastalıklarına yakalanma ihtimali fazladır. Kış mevsiminde korunmaya daha fazla dikkat etmek gereklidir.
Organ nakilli hastalar ilaçlarını düzenli kullanıp takiplerine düzenli geldikleri takdirde, önemli bir problemle karşılaşmadan uzun yıllar sağlıklı olarak yaşayabilirler. Tüm hayatınızı nakledilmiş böbreğinize odaklamayınız, çünkü organ kaybetme endişe ve korkusu önemli bir stres nedenidir. Gerekirse psikolojik destek de isteyebilirsiniz.
DOKTORUNUZA DANIŞMADAN RASTGELE BİR İLACI ECZANEDEN ALIP KULLANMAYINIZ!
KULLADIĞINIZ İLAÇLARI KESINLIKLE KENDİLİĞİNİZDEN KESMEYİNİZ, HERHANGİ BİR İLAÇLA DEĞİŞTİRMEYİNİZ, İLAÇ DOZLARI DOKTORLARINIZCA AYARLANACAKTIR, ZAMANINDA VE DOĞRU DOZDA ALMAYA ÖZEN GÖSTERİNİZ.BU DOZLARI İLAÇ KARTINIZA YAZINIZ VE BU KARTI ÜZERİNİZDE TAŞIYINIZ!!!
GREYFURT VE KARIŞIK MEYVE SUYU KESİNLİKLE TÜKETMEYİNİZ!!!
GÖZ, DİŞ, EKLEM AĞRILARI, NEZLE, ÖKSÜRÜK, UÇUK, DERİ DÖKÜNTÜLERİ, HALSİZLİK, İŞTAHSIZLIK, BULANTI, KUSMA, YAYGIN VÜCUT AĞRILARI, KAS AĞRILARI,GRİBAL ENFEKSİYON ŞİKAYETLERİ, NAKİL BÖLGESİNDE AĞRI, ŞİŞLİK OLMASI, İDRAR ÇIKIŞINDA AZALMA, İDRAR YAPARKEN YANMA VE AĞRI, KANLI VE KÖTÜ KOKULU İDRAR,KAN BASINCINDA ARTMA, ATEŞ, İSHAL GİBİ ŞİKAYETLERİNİZİ DOKTORLARINIZA MUTLAKA BİLDİRİNİZ.