Â ergen jinekolojisi	| KadıköyŞifa Sağlık Grubu
Ergenlik; fiziksel, biyokimyasal, ruhsal ve sosyal yönden hızlı büyüme, gelişme ve olgunlaşma süreçleriyle çocukluktan yetişkinliğe geçiş dönemidir. Halk dilinde “buluğ çağı” olarak da dile getirdiğimiz bu süre tamamlandığında, kızlarda yumurtlama fonksiyonları başlar. Ergenlik çağı net olarak belirlenemese de, 12–18 yaş grubunu içerir, üst sınırı 19–20 yaşlarına da uzanabilir. Bu zaman aralıkları bireylerde farklılık gösterebilir. Örneğin daha geç başlayabilir, daha erken bitebilir. Ergenlik zamanı esas belirleyen genetik yapı olsa da bulunulan coğrafi bölge, ışığa maruz kalma süresi, genel beslenme, sağlık durumu ve psikolojik durum gibi faktörler başlangıç zamanını ve tamamlanma süresini etkileyebilir.
Ergenlik, büyüme çağı değildir, büyüme çağının sadece bir parçasıdır ve çocuğun cinsel olgunluğa geçişinin göstergesidir. Büyüme, ergenlik dönemi sona erdikten sonra da uzun bir süre devam eder.
Ergenlikte Ne gibi Değişiklikler Olur?
Genellikle ergenlik evreleri hızlanmış boy uzaması, göğüs gelişimi, kıllanmanın başlaması ve adet görülmesi sırasıyla ilerler ve genellikle 5 yıllık bir süreyi kapsar.
İkinci seksüel karakterlerden olan memeler çeşitli evrelerden geçerek normal görünümüne gelir. Olgunlaşma döneminin saptanmasında meme büyüklüğü veya biçimi gösterge oluşturmaz. Çünkü kişinin genetik ve beslenme durumları bu parametreleri etkiler. Memelerin gelişiminde başta yumurtalıktan salgılanan östrojen olmak üzere, birkaç hormon etkilidir. Çocukluk döneminde meme ucunun altında bulunan çok sayıda meme kanalı, ergenlik öncesi yıllarda giderek gelişir ve dallanır. Ergenlik sonunda bu hormonların etkisiyle tam olgunluğa erişir.
İlk görülen adetlerde yumurtlama olmadığından adetler düzensiz olabilir. Düzenli adet, ilk adetten bir, iki yıl sonra başlar. Bu dönemde en sık karşılaşılan jinekolojik sıkıntı kanamaların düzensiz ve değişik miktarlarda olmasıdır. Zaman zaman ciddi kansızlıklar yapabilecek kanamalar görülebilir. Acil durumlar dışında yapısal bir sorun saptanmazsa genellikle destekleyici tedaviler yapılır. Cinsel ilişkisi olan ergenlerde bu dönemde ebelik oluşabilir. Ayrıca ilişki varlığında cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı dikkatli olunmalıdır.
Memelerin büyüyüp olgunlaşması ve kıllanmanın başlamasıyla beraber genital organların da gelişmesi başlar. Bu gelişme kız çocuğunda östrojen etkisiyle olur ve periyodik kanama (menarş, adet) başlar. İlk adet kanaması normal genital gelişimin en iyi kanıtıdır.
Pubis kıllanması da çeşitli evrelerden geçerek erişkin tipine gelir. Normal kız çocuklarında bu evrelerin başladığı yaş ve süreler çok değişkendir. Pubis ve koltukaltı kıllanması da başlıca böbrek üstü bezinden salgılanan androjenlerin etkisindedir.
Ülkemizde ortalama adet görme yaşı 13’tür. Ergenliğe bağlı hiçbir fiziksel değişiklik (boy uzamasının artışı, meme gelişmesi, yetişkin tarzı kıllanma) olmadan 16 yaş, fiziksel değişikliklerin varlığında 14 yaşına kadar adet görülmelidir. İlk adet genelde ergenliğin son sürecidir. Bu yaşlar sonrasında gecikmiş ergenlik bahis konusu olmaktadır.
Yukarıda bahsedilen fiziksel değişikliklerin veya âdetin 8 yaşından önce görülmesi normal değildir. Bu duruma da “Erken Ergenlik” denilmektedir. Her iki durum da hormonal veya fiziksel bir sorunun habercisi olabileceğinden, zaman geçirmeksizin bir hekim tarafından değerlendirilmeli ve gerekli tanısal süreç başlatılmalıdır.
Ergenlik döneminde karşılaşılabilecek sorunlar…
Sık karşılaşılan bir sorun dismenoredir. Dismenore ağrılı adet görme anlamına gelir ve dünyada işgücü kaybı ve okul devamsızlığının önemli sebeplerindendir. Muayene sonrası bir patoloji tespit edilemezse tedavisi basit ve güvenli olan bir rahatsızlıktır.
Bu dönemde görülen akıntıların birçoğu ergenlik değişikliklerine bağlı olarak gelişen fizyolojik akıntılardır. Genellikle âdetin ikinci yarısında yükselen östrojen düzeyine bağlıdır, berrak ya da hafif sarı renklidir. Bunu dışındaki akıntılar değerlendirilmeli, gerekli olursa mikrobiyolojik tetkikleri yapılmalı, sonuçlara göre tedavi edilmelidir.
Ergenlik döneminde Rahim ağzı Kanserine karşı önlem alınmalıdır…
Günümüzde rahim ağzı kanserleri yeni geliştirilen aşılar sayesinde yüksek bir güvenlikle önlenebilmektedir. Rahim ağzı kanserinin büyük bir oranı HPV denilen bir virüs enfeksiyonu sonrasında oluşmaktadır. Kanserleşme potansiyeli olan virüs tiplerine karşı yapılan aşılamalar bu virüslere karşı bağışıklığı sağlamakla kanser gelişimini önlemektedir. HPV virüsü genellikle cinsel temas ile bulaşmaktadır. Aşılama için en uygun zaman kişilerin bu virüse henüz maruz kalmadıkları zamandır. Ergenlik döneminde bu aşılamaların yapılması ile ileriki yaşlarda gelişebilecek rahim ağzı kanseri olgularının büyük kısmı engellenebilmektedir.
Ergen Jinekoloji Polikliniği
KadıköyŞifa Kadıköy Hastanesi, gençlerin karşılaşabileceği jinekolojik sorunlar için “Ergen Jinekoloji Polikliniği” ile hizmet vermektedir. Gerektiğinde multidispliner bir çalışma ile karşılaşılan sorunlara çözüm sunmaktadır. Her ergen şikâyeti olmasa bile, erken tanı için bir kez jinekolojik muayene olmalıdır. Bu sayede ileride sorun olabilecek birçok hastalık erken tanınarak tedavi edilebilir.
Hastanemizde Ergen Jinekoloji Polikliniği’nde gençlerin hassasiyetleri ve psikolojileri dikkate alınarak, gerekli gizlilik ilkelerine uyularak muayeneleri yapılmaktadır. Muayene sonrasında gerekli bilgilendirme ve destek ile gençlerimizin bu dönemi sağlıklı geçirmeleri için çalışmaktayız.