JİNEKOLOJİK KANSERLERDE TARAMA - ppt indir
YayınlayanIffet Aktuna Değiştirilmiş 2 yıl önce
... konulu sunumlar: "JİNEKOLOJİK KANSERLERDE TARAMA"— Sunum transkripti:
1 JİNEKOLOJİK KANSERLERDE TARAMA
Doç Dr.Ayşe Gürbüz
2 TARAMADA AMAÇ Ucuz ve güvenilir bir yöntem ile
Kanseri preinvazif veya erken invazif evrede yakalamak Mortaliteyi azaltmak Yalancı pozitifliği azaltarak gereksiz cerrahi ve komplikasyonlardan kaçınmak
3 PLAN Serviks kanserinde tarama Over kanserinde tarama
4 SERVİKS CA TARAMA Taramada model bir hastalık: Doğal öyküsü uzun
Örnekleme yapmak kolay ve ucuz Preinvazif hastalıkların saptanması mortaliteyi azaltır Mortalite 1950 den 1970e %70, 1970 den 1999 a %40 azaldı
5 SERVİKS KANSERİNDE NELER TARAMA YÖNTEMLERİ OLABİLİR
Konvansiyonel PAP smear Yeni teknoloji smear Sıvı bazlı yöntemler(Thin prep,Surepath) Papnet AutoPap HPV tayini Mikrokolpohisteroskopi Asetik asit uygulanarak gözle muayene Kolposkopi Epigenetik (tümör süpresör genlerde hiper metilasyon, histon modifikasyonları)
6 Tarama Yöntemleri () Sens Spes NPV Konv Sitoloji 97 99,3 Thin Prep 87
93 99,8 HPV 100 84-96 HPV+ Sitoloji 87-100 50-60 75-80 70-75
7 SERVİKS KANSERİNDE TARAMANIN YAN ETKİLERİ
PAP smear ile yapılan düzenli tarama ile tedavisiz sıklıkla regrese olan ve daha çok genç hastalarda görülen LSIL için gereksiz tanısal girişimler ve tedavi gerekebilir (fertilite ve gebelik üzerine uzun dönem etkileri kesin değil) CIN I CIN II CIN III Regresyon %60 %40 %30 Persistans %30 %35 %48 CIN III e progresyon %10 %20 - Kansere progresyon <%1 %5 %22
8 PAP SMEARDE YALANCI(-)
Tek bir pap smearde yalancı (-) oranı %10-20 Yalancı (-) lik nedenleri: Yaklaşık %50 si örnekleme hataları Tespit hataları Patolog değerlendirme hataları Tek bir pap smearde yalancı (-) oranı %10-20
9 Üç ardışık smearde %20’den%0,8-4’e düşmekte
SERVİKAL SİTOLOJİ Tekrarlayan smear testleri Yanlış negatiflik oranını↓ Çeşitli merkezlerde tanısı konmuş preparatlar tekrar değerlendirildiğinde yalancı negatiflik %7.5 yalancı pozitiflik %8.9 olarak bulunmuştur. Üç ardışık smearde %20’den%0,8-4’e düşmekte
10 YENİ TEKNOLOJİ SERVİKAL SMEAR
Sıvı bazlı sitoloji (ThinPrep , Autocyte) elde edilen hücrelerin %80-90’ı sıvıya geçer ve sensivite %80 ‘e çıkar.Yanlış – lik azalır. (klasik smearde hücrelerin %10-20 si lama yayılabilir) Thin prep (thin layer sitoloji) örnekleme hatalarını ,yetersiz smear oranını azaltır Hava kuruma artefaktını , kan , mukus, inflamatuar hücreleri elimine eder LSIL saptanma oranını artırır ancak HSIL saptanma oranını değiştirmez Otomatik tarama yöntemleri AutoPap
11 %50’si ise yeterince taranmamış olgularda saptanır
ABD de serviks kanseri gelişen kadınların %30’ ‘u taranmış ancak yanlış negatif olgular %50’si ise yeterince taranmamış olgularda saptanır 30% 50%
12 Sitoloji ile Takip
13 TARAMADA HPV FDA tarafından servikal sitolojiye yardımcı olarak onaylandı İki testin birlikte kullanımı sensitiviteyi artırmakta(%92-95) HPV taraması immunosuprese olgularda kulanılamaz Smear(-) ve HPV (-) ise negatif prediktif değer %100 (tarama sıklığı azaltılabilir mi?)
14 Kolposkopiye gerek yok 6 ay sonra sitoloji&HPV testi tekrarlanır
TARAMADA HPV Sitoloji -, HPV + : %4.2 CIN2+ lezyon Kolposkopiye gerek yok 6 ay sonra sitoloji&HPV testi tekrarlanır
15 TARAMADA HPV Avantaj Sensitivite PAP smearden yüksek
16 TARAMADA HPV Kısıtlılıkları Pahalı
Spesifite düşük(Özellikle 30 yaş altında) 30 yaş altında kullanılamaz Psiko-sosyal etkiler HPV infeksiyonun yapısı
18 SERVİKAL KANSER SIKLIĞI KONUSUNDA ACOG ÖNERİLERİ (2003)
Başlangıç tarama : 21 yaşından itibaren her kadından ve yaşa bakılmaksızın ilk cinsel ilişkiden 3 yıl sonra Sıklık : 30 yaşına kadar her yıl.Yüksek riskli hastada yılda bir yapılır Düşük riskli hastada : Ardışık 3 veya daha fazla sorunsuz yıllık smeari takiben tarama aralıkları isteğe bağlıdır. Daha önce CIN-2-3 hikayesi olmayan HIV ile infekte olmayan,immün yetmezliği olmayan ve DES’e maruz olmayan olgularda 2-3 yıla uzatalabilir. 3-5 yıl içerisinde anormallik olma riski minimaldir.30 yaşından sonra yüksek riskli HPV taraması eklenebilir. HPV ve sitoloji - liği varlığında tarama 3 yıldan sık olmamalı. DES e maruz kalanlarda: tarama menarşla (14 yaş) veya semptomları ile başlamalı. Sonraki smearler 6-12 ayda bir yapılmalı
19 PAP SMEAR SIKLIĞI KONUSUNDA ACOG ÖNERİLERİ (2003)
Histerektomiyi takiben: Benign lezyonlar için yapılmış ise vaginal sitolojiye gerek yok . Ancak CIN 2-3 hikayesi varsa tarama ardışık 3 kez – çıkana kadar sürdürülür İnvazif servikal kanserin tedavisini takiben : tarama 2 yıl boyunca 3 ay aralıklarla, daha sonra 6 ayda bir Tarama sonlandırma yaşı : Sınırsız ,(ACS 70, WHO 65)
20 CDC HIV infekte kadınlarda yılda 2 kez tarama (Ca riski 5 kat fazla)
21 SONUÇ İyi organize servikal tarama programlarının kanser insidensini ve mortaliteyi %77 azalttığı gösterilmiştir.
22 OVER KANSERİNDE TARAMA
23 OVER KANSERİ EPİDEMİYOLOJİ
Kadın ölüm nedenleri arasında 4.sırada ( kadından 9 u) İnsidansı / (>50 yaş 40) Yaşam boyu over kanseri riski %1.48 5 yıllık genel sağkalım %50 den az İleri evrede 5 yıllık yaşam %20 (%80) Erken evre olgularda 5 yıllık yaşam %95
24 Over Kanseri Taramasının Güçlükleri nedir?
Overin anatomik lokasyonu kolay ulaşılamaz İyi belirlenmiş bir prekürsör lezyon yok. Prevelansı düşük olduğu için gereksiz müdahaleyi önlemek için çok yüksek spesifiteli tarama testine ihtiyaç var İyi bir metod yok
25 TARAMADA HEDEF POPÜLASYON
Over kanseri için belirgin çevresel risk faktörleri yok. Risk yaşla artar. 50 yaş ve üzeri kadınlar taranmalı(olguların büyük bir kısmı bu yaşın üzerinde, %85) Yaş riski kontrol altına alındıktan sonra en önemli risk faktörleri ; aile hikayesi (herediter meme/over kanseri sendromu ve HNPCC sendromu) (%5-10 genetik geçişli) Bu nedenle Aile hikayesi ve genetik predispozisyonu olanlar taranmalıdır. 25 yaş ve üzerinde tarama programına almak için 5 kriterden birisini taşımalı.
26 BRCA GEN MUTASYON TETKİK KRİTERLERİ
Kriter 1: İKİ veya daha fazla 1. derece akrabada over kanseri varlığı Kriter 2: 50 yaşından önce tanı konan BİR 1. derece over kanserli akraba ve BİR 1. derece meme kanserli akraba varlığı Kriter 3: 60 yaşından önce tanı konan BİR 1.derece over kanserli akraba ve İKİ 1. veya 2. derece meme kanserli akraba varlığı Kriter 4: Over kanserine predispozisyon oluşturan genlerden birini taşıyan 1. Derece akraba varlığı Kriter 5 :En az biri over kanserli 1. derece akraba ve en az birinin tanısı 50 yaşından önce konan ÜÇ 1. derece kolorektal kanserli akraba varlığı.
27 Herediter meme/over kanser sendromu
BRCA 1 ve BRCA 2 gen mutasyonları ; özellikle meme ve over kanserine, daha az sıklıkla tuba ca ve primer peritoneal ca neden olur. BRCA 1 ya da BRCA 2 mutasyonu olanlarda 70 yaşında over ca olma riski % (bu risk BRCA 2 Mutasyon taşıyıcılarında BRCA 1 taşıyıcılarına göre da az) Genel populasyonda, BRCA1 yada 2 gen mutasyon taşıyıcılarının oranı < % 0.2 (bazı etnik gruplarda daha fazla ( yahudilerde % 2))
28 BRCA1 /BRCA 2 gen mutasyonu olanlarda over kanseri başlama yaşı genel populasyona göre daha erken olsa bile, çok erken yaşta başlayan over kanserinden bu gen mutasyonları sorumlu değil ( Bu gen mutasyon taşıyıcılarında 40 yaş öncesi over ca riski nadir) Kanada çalışmasında, BRCA 1 mutasyon taşıyıcılarında over ca yaşı 51.2, BRCA 2 ‘de 57.5 ve , mutasyonu olmayan larda Over kanserli genel populasyonda BRCA 1 /BRCA2 gen mutasyon taşıyıcı olma ihtimali %5-11, Over kanserli yahudi populasyonda bu risk %30-60.
29 HNPCC sendromu En sık MLH 1 ve MSH 2 gen mutasyonu
Kolorektal ca, non kolonik tm; epitelyal over ca, endometrium ca, gastrik, ince barsak, üriner sistem Toplumda prevelansı %2-4 Taşıyıcı kadınlarda hayat boyu over ca riski %10, endometrium ca riski % Jinekolojik kanser riski kolorektal ca riskinden daha fazla
30 Tarama başlama yaşı? NIH yüksek riskli grupta (gen mutasyonu olup olmadığına bakmaksızın) yaşta başla BRCA1 gen mutasyon taşıyıcılarında 35 yaşta BRCA 2 gen mutasyon taşıyıcılarında yaşta başlanmalı HNPCC sendromunda over ca, BRCA gen mutasyon taşıyıcılarına göre daha az sıklıkla görülsede, daha erken yaşta rastlanır Bu nedenle çoğu araştırmacı yaşta taramaya başlamayı öneriyor
31 OVER KANSERİNDE TARAMA YÖNTEMLERİ NELER OLABİLİR
Bimanuel muayene Tümör belirteçleri Transvaginal ultrasonografi PAP Smear? PET? MRI? Cul de sentez? Ovaçek (proteomikler)
32 Bimanuel muayene Spesifite ve sensitivitesi çok düşük.
Asemptomatik populasyonda 1 tane over kanseri yakalamak için rutin pelvik muayene gerekmektedir. (TVS ile overde kitle saptanan olguların %30unda anormal pelvik muayene)
33 Over Kanseri taramasında TVS
Kentucky çalışması 2000 14,468 postmenopozal kadın yıllık TVS total 57,214 inceleme 180 laparotomi: 17 over kanseri (Evre I=11, Evre II=3, Evre III=3) sensitivite 81% spesifisite 98.9% PPV 9.4% NPV 99.97%
34 Over Kanseri Taramasında CA125
over kanserinin 82% and sağlıklı kadınların <1% ‘inde + tir over kanserinde zaman içinde artan düzeyler tanı koymada yardımcı kısıtlılıklar: sensitivitenin evre I hastalıkta düşüklüğü(%50), spesifisite düşüklüğü (benign ve diğer malign durumlarda)
35 Over Kanseri Taramasında CA125&TVS
Jacobs et al. 1993 22000 kadın 45 yaş üstü CA125 ve transvaginal ultrason 125 artmış CA125, CA125 ve TVS birlikte değerlendirilir 41 laparotomi: 11 ovaryan kanser vs kontrol grubu 8 ovaryan kanser spesifisite = 99.9% sensitivite = 78.6% positif prediktif değer = 26.8%
36 Ca 125 He4 CEA CA 19-9 Doku peptid antijen Ca 15-3 SRMP DM/70K TAG-72 Osteopontin CA 72-4 Activin A Inhibin Galactosyltransferase Plasental alkalen fosfataz(PLAP) Lipid associated sialic asit Urinary gonadotropin fragment(UGP) Makrofaj koloni stimüle edici faktör(M-CSF) LASA Her-2/neu OVX1 IL 6 IL 10 CA 54-61 LPA Solubl Üriner tip PA
37 BİRDEN FAZLA TÜMÖR BELİRTECİ
Sensitivite ve spesifiteyi artırmaya yönelik bir yaklaşım multiple tümör belirteçleri kullanmaktır. Diğer belirteçlerinde taramaya eklenmesi sensitiviteyi potansitel olarak artırabilir. CA 125+CEA+CA 19-9 erken evre over kanserinin saptanmasında spesifite ve sensitiviteyi düzeltmez. CA 125+OVXI+M-CSF üçlü olarak erken evre over kanserinde hastaların %98 inde en az birisi yüksek olarak saptanmış. 46 evre 1 hastada CA125 %68 , OVXI %48 yüksek, %87 sinde ise ikisinden biri yüksek ( spesifiteyi düzelttiğini düşündürmekte) Woolas
Belirteç Sens ROC Spes%90 CI % Sens CA , ,2 HE , ,6 SRMP , ,2 Ca , ,2 Osteopontin ,7 Ca125+HE , ,7 Ca125+SRMP , ,6 Ca125+SRMP +HE491, ,6 HE4 + SRMP , ,6 Moore.2008,GynecologicOncology
39 DENEYSEL MARKERLER Gen teknonoloji ile (genomikler, transkripsiyonel profiller, proteomikler) tümör serum ve diğer maddelerdeki DNA, RNA ve protein seviyelerini tespit edilecek Mikroarray Proteomik çalışma
40 ASEMPTOMATİK KADINLARDA OVER KANSERİ TARAMASI ERKEN TANI VE ETKİN TEDAVİYİ SAĞLAYIP ERKEN ÖLÜMÜ VE İŞGÖRMEZLİĞİ AZALTABİLİR Mİ?
41 ERKEN TANI İLE İLGİLİ TARAMA SONUÇLARI
HTA (Health Technology Assesment program UK) sistematik review CA USG: hasta taranmış 4 çalışmada, 14 hastada primer kanser tespit edilmiş . %50 olgu evre I (%95 CI 23-77) USG : hasta taranmış 8 çalışma da 8 hastada primer kanser tespit edilmiş. %75 olgu evre I (%95 CI 35-97) Aile hikayesi olanlarda: 8 çalışmada CA125+USG veya sadece USG %60 olgu evre 1 (%95 CI 32-84) (Bu sistematik review da kanser sayısı az ve oldukça seçilmiş bir grup)
42 TARAMA ÇALIŞMALARI VE MORTALİTE SONUÇLARI
Erken tanı yaşam süresini etkiler. Fakat over ca da hastalığın tabiatı net değil. Over ca evre 1 den 4 ‘e sırasıyla ilerleyip ilerlemediği bilinmiyor. Gen mutasyonu olanlarda aynı evrede mutasyonu olmayanlara göre sağ kalım daha iyi. Mortaliteyi gösteren sonuçlanmış RKT yok. Devam eden çalışmalar: UKCTOCS kadın yaş 7 yıl ERTOCS kadın yaş 10 yıl NIH PLCO kadın yaş 5 yıl Sonuçlar 2012 de açıklanacak Bu çalışmalar sonuçlanan kadar over kanserine yönelik yaşam süresi ve kalitesini artırmayı sağlayabilen efektif bir tarama yöntemi konusunda güvenilir bir veri bulunmamaktadır.
43 TARAMA TESTLERİ OVER KANSERLİ KADINLARI TANIMLAMADA NE KADAR İYİ?
44 Yüksek ve orta risk asemptomatik kadınlarda yapılan ve tanısal cerrahi sonuçları olan 16 prospektif cohort çalışma (HTA review ) Yıllık USG tarama sensitivite %100 Yalancı + % (Campbell, Vuento, Parkes, Schincaglia, van Nagel) Renkli dopler USG eklendiğinde Yalancı + % (Vuento,Kurjak) Yıllık yapılan CA 125 bazlı multimodal taramalarda Sensitivite %80 Yalancı + % (Jacobs, Adonakis) Bu çalışmalarda süre kısa, kanser sayısı az ve veriler taramada sensitivite ve spesifite belirlemede yetersiz.
45 Bell ve ark. 16 tanesi ortalama riske sahip, 9 tanesi ise yüksek riskli kadınlar ile yapılmış 25 çalışmayı gözden geçirmişler. Bu çalışmaların çoğunda metodolojik hatalar mevcut, birkaçı takiple ilgili ayrıntılardan yoksundur. Bazıları tek bir tarama yöntemi üzerine eğilirken diğerleri multimodel tarama yöntemleri kullanmışlardır. Yanlış pozitif oranları yüksek riskli populasyonda ortalama riske populasyona sahip populasyona göre daha yüksektir.. Yanlış pozitif veriler ile her bir kanserli olguyu tespit etmek için ultrasonografi ile cerrahi işlem, birden fazla yöntem kullanıldığında cerrahi işlem gerektirir.
46 SORU 3 TARAMANIN YAN ETKİLERİ NELERDİR?
47 Genel popülasyonda over kanseri insidansı düşük
Yıllık USG ile taramalarda +prediktif değer düşük anormal sonuç %0.6 cerrahiye gidenlerin sadece %3 ü kanser CA 125 bazlı multimodal çalışmalarda cerrahi girişim %15 ve tekrar kontrole çağrılma %1 Tarama programlarında kadınların %3-12 sine daha ileri tetkik yapılması gerekmekte ve %0.5-1inde cerrahi nedeni ile belirgin komplikasyonlar olmakta (HTA review)
48 SONUÇ Tarama testlerinin over kanserini azalttığı ile ilgili yeterli veri yok. Tarama testleri over kanserinin daha erken evrede yakalanmasını sağlayarak mortaliteyi azaltabilir 50-64 yaş insidans 40/ ve tarama ile mortalite %40 azalabilir
49 SONUÇ Pozitif taramaların kanser çıkma olasılığı %2. %98 i kanser değil ve bu da gereksiz cerrahi girişim ve hasta anksiyetesine neden olur Over kanseri prevalansı 1/ Sensitivite %100 spesifite %99 olsa bile + prediktif değer %4.8. 21 cerrahi girişimden sadece biri kanser
50 SONUÇ Birden fazla belirtecin taramada kullanılması yalancı pozitifliği ve gereksiz cerrahi girişimi arttırabilir 35 yaşında ömür boyu over kanseri olma olasılığı aile hikayesi olmayanda %1.6, bir akrabada varsa %5, 2 akrabada varsa %7.
51 ÖNERİ American Cancer Society (ACS) yüksek riskli grupta hastalık taranabilir, riski olmayan grupta tarama önermiyor ACOG rutin tarama yerine hekimlerin over kanserinin erken bulguları konusunda dikkatli olmalarını öneriyor Canadian Task Force on Preventive Health Care (CTFPHC) asemptomatik pre ve postmenopoz kadında tarama önermiyor ve yüksek riskli grupta taramanın yararlı olmadığını söylüyor US Preventive Services Task Force : Tarama sonucunda potansiyel zarar olabileceği için tarama önermiyor ( D öneri)
52 ENDOMETRİUM KANSERİNDE TARAMA
53 EPİDEMİYOLOJİ 40 880 yeni vaka 7310 ölüm Ortalama yaş 60
yılları arasında ERT ye bağlı hafif bir artış olmakla birlikte hastalığa bağlı mortalitede artış olmadı
54 TARAMA GEREKLİ Mİ Endometrial kanserli kadınların %95
inde vaginal kanama vardır Genel popülasyonda endometrial kanserde taramanın etkinliğini gösteren çalışma yoktur. Vakaların %70 i Evre Ia hastalıktır Genel popülasyonda endometrial kanserde taramanın etkinliğini gösteren çalışma yok
55 Tarama Yöntemleri TVS Endometrial biopsi(Pipelle,D&C vs)
Servikal sitoloji Histereskopi
56 Endometrial kanser taramasında TVS
Croatia çalışması (Kurjak 1994) 5013 asemptomatik kadında 6 endometrium kanseri ve 18 hiperplazi izlenmiş, hiç yanlış pozitif olgu yok Eitan et al TVS postmenopozal hastalarsa sensitiviteyi %99 ancak ppv %2 olarak bulunmuştur (endometrium kanserinin düşük prevalansı asemptomatik hastalar ? Avantaj)
57 Endometrium Karsinomunda tarama
D&C %96-100 Histereskopi %80-100 Uterin aspirat %90 Endoservikal aspirat + vaginal % 65 aspirat Pipelle biopsi %67-98 Servikal smear %15%-30
58 Endometrial biopsi(D+C,pipelle)
Endometrial kanserde semptomları olan hastalarda sensitivite 94% ,hiperplazide 31% Sorun: Hasta için konforsuz yöntem Asemptomatik olgularda etkinlik belirsiz
59 TARAMADA ÖZEL GRUPLAR Tamoxifen tedavisi alan kadınlar
HNPCC sendromu MLH1 taşıyıcılığında 70 yaşında endometrium ca riski %25 MSH2 taşıyıcılarında %35-40 Obesite
60 Tamoksifen tedavisi Meme kanseri sonrası endometrium kanseri:
Adjuvan tamoksifen 1.6/1000 Plasebo /1000 8 kat artmış insidans Fornander 1989
61 Tamoksifen tedavisi Taramada TVS, SIS, endometrial biopsi ve histeroskopi kullanılabilir. Subepitelyal stromal hipertrofi nedeniyle endometrium kalınlığı artar-sonografi yanıltıcı olabilir. Seri endometrial biyopsi çalışmasında 635 biyopside hiç kanser bulunmamış Barakat
62 Tamoksifen tedavisi Endometrial biyopsi yalnız vaginal kanama varlığında önerilir.
63 HNPCC Ömür boyu endometrium kanseri riski %40-60
Kadınlarda %69 ömür boyu kanser riski var Endometrium kanseri yaşı 48-51 Tarama yapılacaksa premenopozal başlamalı(35 yaş) Yıllık endometrial kanser taraması önerilmişse de faydası gösterilememiş Vaginal kanama varlığı en önemli kriter
64 HNPCC Lecuru ve ark HNPCC sendromlu 62 olguda Histereskopi ve biopside 3 end ca ,3 basit hiperplazi saptanmış.End ca lı olguların tümü semptomatik grupta idi Renkonnen et al(2006) TVS ve endometrial biopsi ile 172 mutasyon taşıyıcısında yapılan tarama asemptomatik olguların %8’inde premalign , %6 sında malign lezyon saptanmıştır
65 HNPCC (Amsterdam Kriteri)
En az 3 aile bireyinde NPCC 2 aile bireyinde NPCC 1aile bireyi gastrik veya endometrial Ca Etkilenmiş bireyler en az iki jenerasyonda 1’ diğer ikisinin 1. Derece akrabası olmalı En az 1 olgu 50 yaş altı olmalı
66 Obesite İdeal kilodan 25 kg fazla olmak riski 9 kat arttırıyor
Obez kadınlarda önerilen bir tarama programı yok Kost efektif bulunmamış
67 Endometrial Kanser Taranmalımıdır?
Prekursor lesion, atipik endometrial hiperplazi Endometriumun örneklenmesi kolaydır Çoğu PMK ile erken dönemde yakalanır ve yüsek kür oranı mevcut
68 SONUÇ Endometrium kanseri iyi prognozlu olduğu için tarama ile mortalitenin azaltılabileceği şüphelidir Endometrium kanserinde populasyon taramasının yararı gösterilememiştir. (Yüksek riskli grupta dahi)
74 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Ultrasound: A study by Hayashi et al looked at transvaginal ultrasound in 23k asymptomatic women. 258 had repeatedly abnormal TVUS, and 95 had surgical tumor removal. In the 95 women operated, 7 malignant ovarian cancers were found.
75 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Other intra-abdominal diseases cause elevated CA-125: cirrhosis, peritonitis, pancreatitis, endometriosis, fibroids, benign ovarian cysts, and PID. Einhorn et al found that in 175 women with elevated CA 125, only 6 had ovarian cancer.
76 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Combined use of CA125 and Ultrasound: The PLCO was a large national screening trial examining screening for prostate, lung, colon, and ovarian cancer. The PLCO results: The positive predictive value for invasive cancer was 3.7% for an abnormal CA-125, 1.0% for an abnormal TVU, and 23.5% if both tests were abnormal.
77 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Combined use of CA125 and Ultrasound: The United Kingdom Collaborative Trial of Ovarian Cancer Screening enrolled 200k women randomized between CA TVUS versus no screening. Results are not complete, as the endpoint involves survival. It uses the ROC algorithm, which bases the use of ultrasound on patients age and CA125 level.
78 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Pelvic exam: This is not a useful screening tool. A study by Padilla et al looked at pelvic exams performed under general anesthesia. The sensitivity for left adnexal masses was 0.23 to 0.36, for right was 0.15 to 0.28. Grover et al found that pelvic exam unsedated found abnormal adnexal findings in 1.5% of women, with PPV for benign disease being 22%.
79 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Experimental Screening Tests: Protein analysis/Microarrays Proposed Tumor Markers
80 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Artery Artery Protein analysis for a tumor is a potential screening tool: Sheds signature proteins No signature proteins ovary Ovary w tumor Vein Vein sample sample
81 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Protein Analysis/Microarray: So, by sampling the venous blood of patients with ovarian cancer, and comparing it to the blood of those without cancer, the difference in the proteins expressed can show proteins that are expressed by a cancer, that are not present in normal (control) blood. Therefore, a series of markers can be identified that are typical for ovarian cancer, and can be used to screen the population at large for an early cancer.
82 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Protein analysis: Proteomic patterns have been studied in ovarian cancer. Petricoin in 2002 studied protein patterns of healthy (50) and cancer (50) patients. From the 100 patients, a pattern was found for ovarian cancer. Then they used that pattern and did masked testing on 50 cancer and 66 healthy patients. Sensitivity was 100% and specificity was 95%.
83 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Example of between-chip reproducibility of mass spectra Serum from an unaffected female control was individually applied to a single bait surface region on 100 separate C18 chips and analysed by SELDITOF. Nine randomly obtained spectra from the 100 used in the analysis are shown. The eight proteins with the highest consistent amplitudes (arrows), were used as a surrogate for reproducibility by calculation of the coefficient of variance of the normalised peak amplitudes for each of the eight.
84 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Figure 3. Derivation of optimum discriminatory biomarker sets derived from mass spectroscopy protein mass/charge intensities A representative SELDI-TOF mass spectrum is shown with the molecular weight calculation (M/Z values) along the x-axis and relative intensity along the y-axis. The spectrum is represented as a mass chromatogram (top) or a density plot (bottom) of the same data. An increasing magnification of the boxed region of the spectrum is shown to reveal complexity of the spectrum. The protein peak at M/Z 2111 identified by the algorithm as belonging to the optimum discriminatory pattern is indicated by the arrow, and is distinguishable above background. The coefficient of variance for this peak with this serum sample from ten independent analyses and ten separate chips was 13%
85 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
86 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
87 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Protein analysis/Microarray: The group of Hudson et al did a similar microarray study and found 3 different proteins that could distinguish cancer and control: lamin A/C, SSRP1, and RALBP1. Another group led by Wu and Lin used SELDI and found that the use of SELDI + artificial intelligence found a pattern that had sensitivity of 84% and specificity of 89%. Zhang et al found a pattern of downregulated apolipoprotein A1, downregulated transthyretin, and upregulated inter-alpha-trypsin inhibitor heavy chain H4 was indicative of OCA.
88 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Protein Analysis: What is wrong with the picture? There are discrepencies in the marker proteins found in different labs The studies have been done in small numbers, usually around 30 to 50 cases, 30 to 50 controls, so cannot apply to the population at large. The technology is new and still has a lot of “bugs” to be worked out, such as mathematical analysis, equivalence of techiniques between operators, before it will have clinical utility as a screening tool.
89 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Possible Tumor Markers: Many tumor markers have been studied with early promising results. Markers have been studied solo, or in a group, much like the protein analysis data above.
90 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Possible Tumor Markers: Human Kallikrein 6 has a sensitivity of 72% when combined with CA125 (specificity of 90%). hK11 is also a potential marker. YKL-40 was elevated preop in 72% of OCA patients compared with 46% for CA125. Mesothelin levels are higher in OCA patients, and OCA patients also have elevated urinary mesothelin. Inhibin is a growth factor secreted by the ovarian follicle. It is elevated in granulosa cell tumors, and may be a marker for epithelial OCA. When used with CA125 sensitivity is 95%. Another study found 99% sensitivity.
91 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Possible Tumor Markers: IGF binding protein 2 has been found to be elevated in OCA preop serum compared to controls. OCA patients have significantly higher levels of RCAS1 (receptor binding cancer antigen expressed on SiSo cells) than control patients. Mucins are abnormally expressed in cancer. OCA samples have been found to have elevated mucin, especially MUC 4. This has not been compared to controls.
92 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Possible Tumor Markers: Human telomerase reverse transcriptase (hTERT) mRNA is elevated in OCA with sensitivity and specificity of 74%. Pyruvate kinase isoenzyme M2PK has sensitivity of 70% and specificity of 65% for OCA. Prostate derived Ets factor is overexpressed in 30% of OCA smaples, and not expressed in normal ovaries. Serum levels of MIF (macrophage migration inhibitory factor) are higher in OCA serum than control.
93 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Possible Tumor Markers: A marker panel was examined by Skates et al, combining CA 125, CA 15-3, CA 72-4, and MCSF. The sensitivity was 70% with 98% specificity. Another marker panel by Skates combined CA, CA125, CA 19-9, CA 15-3, CEA, and mesothelin, looking for which was best, and CA 125 was still best. The same group looked at the markers CA124, SMRP, HE4, CA 72-4, activin, inhibin, osteopontin, EGFR, and erbB2 (her2). The most sensitive solo marker was HE4 (sensitivity 73%).
94 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Possible Tumor Markers: A small marker panel study by Sorak found that a panel of CA125, CA 15-3, and p53 was increased in OCA patients compared to controls. Another marker panel using CA125, CA 72-4, CA 15-3, and M-CSF found the use of all improved sensitivity to 71% compared to 46% for CA125 alone. A marker panel looked at CA125, B7-H4, spondin 2, and DcR3, and found utility in each marker with the best performers being CA125 and B7-H4.
95 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Possible Tumor Markers: Other possible markers are RANTES levels, OVX1, LPA (lysophosphatidic acid). A gene expression profile study found several genes predictive of cancer in tissue examined: mammaglobin 2, claudin, kallikreins, B7-H4
96 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Ultrasound: A study by van Nagell, DePriest et al looked at transvaginal ultrasound as a screening test for ovarian cancer in patients who were postmenopausal, > 50yo, or with family history (first degree). 364/25,327 patients (1.4%) had 2 positive tests and had surgery 35/364 that had surgery had primary ovarian cancer. 9/364 had borderline tumors, 7/364 had cancer metastatic to ovary
97 SERVİKS KANSERİNDE TARAMA
98 SERVİKS CA TARAMA Taramada model bir hastalık: Doğal öyküsü uzun
Örnekleme yapmak kolay ve ucuz Preinvazif hastalıkların saptanması mortaliteyi azaltır
99 SERVİKS KANSERİNDE NELER TARAMA YÖNTEMLERİ OLABİLİR
Konvansiyonel PAP smear Yeni teknoloji smear Thin prep Papnet AutoPap HPV tayini Mikrokolpohisteroskopi Asetik asit uygulanarak gözle muayene Kolposkopi Epigenetik (tümör süpresör genlerde hiper metilasyon, histon modifikasyonları)
100 Tarama Yöntemleri () Sens Spes NPV Konv Sitoloji 77-97 99,3 Thin Prep
87 93 99,8 HPV 100 84-96 HPV+ Sitoloji 87-100 50-60 75-80 70-75
101 SERVİKS KANSERİNDE DOĞAL SEYİR
CIN den invazif kanser gelişimi 10 yıllar sürebilir (erken tanı ve tedavi) Preinvazif lezyonların çoğu (özellikle LSIL) invazif kansere ilerlemeyecek gereksiz ileri tetkik ve tedavi yapılacak (taramanın yan etkisi) İnvazif serviks kanserli kadınların %95 inin etyolojisinde HPV var. Ama HPV enfeksiyonu geçiren kadınların çoğunda serviks kanseri olmayacak
102 SERVİKS KANSERİNDE DOĞAL SEYİR
ASCUS ve CIN 1 lezyonların %70 i 6 yıl içerisinde regrese olur CIN 1 lezyonların %6 sı CIN 3 ve daha ileri lezyona ilerler CIN 3 lezyonların %10-20 si invazif kansere ilerler
103 CIN DE SPONTAN REGRESYON PERSİSTANS VE PROGRESYON
CIN I CIN II CIN III Regresyon % % %30 Persistans % % %48 CIN III e progresyon % % Kansere progresyon <% % %22
104 SERVİKS KANSERİNDE TARAMANIN YARARLARI
Serviks kanseri mortalitesinde %70 azalma sağlanmıştır
105 SERVİKS KANSERİNDE TARAMANIN YAN ETKİLERİ
PAP smear ile yapılan düzenli tarama ile tedavisiz sıklıkla regrese olan ve daha çok genç hastalarda görülen LSIL için gereksiz tanısal girişimler ve tedavi gerekebilir (fertilite ve gebelik üzerine uzun dönem etkileri kesin değil)
106 KONVANSİYONEL PAP SMEAR
Yanlış negatif oranı	% 20-45 Sensitivitesi %55-80 Spesifitesi % 90 Yanlış negatiflik adeno kanserli olgularda daha yüksektir.
107 PAP SMEARDE YALANCI(-)
108 Üç ardışık smearde %20’den%0,8-4’e düşmekte
109 YENİ TEKNOLOJİ SERVİKAL SMEAR
Sıvı bazlı sitoloji (ThinPrep , Autocyte) elde edilen hücrelerin %80-90’ı sıvıya geçer ve sensivite %80 ‘e çıkar.Yanlış – lik azalır. (klasik smearde hücrelerin %10-20 si lama yayılabilir) Otomatik tarama yöntemleri AutoPap Floresan Spektroskopi
110 %50’si ise yeterince taranmamış olgularda saptanır
111 YENİ TEKNOLOJİ SERVİKAL SMEAR YALANCI NEGATİFLİĞİ AZALTABİLİR Mİ?
Thin prep (thin layer sitoloji) örnekleme hatalarını ,yetersiz smear oranını azaltır Hava kuruma artefaktını , kan , mukus, inflamatuar hücreleri elimine eder LSIL saptanma oranını artırır ancak HSIL saptanma oranını değiştirmez
112 Sitoloji ile Takip
113 Papnet (computerized rescreening neural technology) tanı hatalarını ortadan kaldırmayı amaçlar (ikisi de yalancı negatifliği tam olarak ortadan kaldırmıyor) US Federal yasalara göre kompüterize negatif taramaların manuel olarak tekrar gözden geçirilmesi zorunludur
114 TARAMADA HPV FDA tarafından servikal sitolojiye yardımcı olarak onaylandı İki testin birlikte kullanımı sensitiviteyi artırmakta(%92-95) Yüksek riskli HPVli olgularda CIN3+ %4.4 HPV taraması immunosuprese olgularda kulanılamaz
115 TARAMADA HPV Amaç: HPV DNA’nın mevcudiyetini saptamak
Tipleme yaparak risk grubunu belirlemek Hastaların takibini yönlendirmek Kolposkopik incelemeye yönlendirilecek hastaları seçmek Smear(-) ve HPV(-) ise negatif prediktif değer %100 (tarama sıklığı azaltılabilir mi?)
116 SERVİKAL KANSER SIKLIĞI KONUSUNDA ACOG ÖNERİLERİ (2003)
Başlangıç tarama : 21 yaşından itibaren her kadından ve yaşa bakılmaksızın ilk cinsel ilişkiden 3 yıl sonra Sıklık : 30 yaşına kadar her yıl.Yüksek riskli hastada yılda bir yapılır Düşük riskli hastada : Ardışık 3 veya daha fazla sorunsuz yıllık smeari takiben tarama aralıkları isteğe bağlıdır Daha önce CIN-2-3 hikayesi olmayan HIV ile infekte olmayan,immün yetmezliği olmayan ve DES’e maruz olmayan olgularda 2-3 yıla uzatalabilir. 3-5 yıl içerisinde anormallik olma riski minimaldir.30 yaşından sonra yüksek riskli HPV taraması eklenebilir .HPV ve sitoji - liği varlığında tarama 3 yıldan sık olmamalı. DES e maruz kalanlarda: tarama menarşla (14 yaş) veya semptomları ile başlamalı. Sonraki smearler 6-12 ayda bir yapılmalı
117 PAP SMEAR SIKLIĞI KONUSUNDA ACOG ÖNERİLERİ (2003)
Histerektomiyi takiben: Benign lezyonlar için yapılmış ise vaginal sitolojiye gerek yok . Ancak CIN 2-3 hikayesi varsa tarama ardışık 3 kez – çıkana kadar sürdürülür Serviksin preinvazif hastalığının tedavisini takiben tarama ardışık 3 kez – çıkana kadar sürdürülür İnvazif servikal kanserin tedavisini takiben : tarama 2 yıl boyunca 3 ay aralıklarla, daha sonra 6 ayda bir Tarama sonlandırma yaşı : Sınırsız ,(ACS 70, WHO 65)
118 SONUÇ İyi organize servikal tarama programlarının kanser insidensini ve mortaliteyi azalttığı gösterilmiştir.
119 CDC HIV infekte kadınlarda yılda 2 kez tarama (Ca riski 5 kat fazla)
120 OVARIAN CANCER: SCREENING AND PREVENTION
Ultrasound Stage was I in 28, II in 8, and III in 8. Sensitivity was found to be 85%, Specificity was found to be 99%. Positive predictive value was 14%; negative predictive value was 99.9%. The 5 yr survival of the 35 patients found to have ovarian cancer was 77%.
121 Endometrium karsinomunda diğer riskli gruplar
Nullipar Diabetes Mellitus ERT,HRT Geç Menopoz Erken Menarş
122 Mikroarray: Mikroarray 1 materyal içindeki bir tip maddenin ki bu DNA, RNA,veya protein olabilir varlığının ve yokluğunun saptanmasına dayanır. Proteinler mikroarray ile(var veya yok) veya spektroskopi ile(SELDI gibi).
123 Mikroarray: Mor 169 potansiyel proteini araştırmış 4 spesifik protein paterninin (IGF II, leptin, osteopontin, and prolaktin) over kanseri için sensitivite ve spesifisitesini 95% bulmuştu.
124 HANGİ HASTALIKLARA TARAMA TESTLERİ YAPILMALI
Taramada Hastalık biyolojisinin iyi anlaşılmış olması Preinvazif evre ve erken saptama kriterlerinin açıkça tanımlanmış olması Preinvasif hastalığın tedavisi olmalı Önemli bir mortalite ve morbiditeye sahip olmalı Taramanın anksiyete oluşturmaması gerekir (WHO)
125 Optimal Tarama Testi Özellikleri
Semptomlar gelişmeden saptamak daha iyi prognoz sağlamalı Anormal test sonuçların yönetim ve takibinde konsensus olmalı Test güvenilir olmalı Testin ve asemptomatik hastalığın tedavisinin ucuz olması
126 SERVİKS KANSERİ İNSİDANS, MORTALİTE
İnsidansı de 7.6 CIN Prevalansı yaşlar arasında en yüksek 65 yaşın üzerinde HSIL nadir 30 yaşın altında mortalite nadir Mortalite 1950 den 1970e %70, 1970 den 1999 a %40 azaldı (PAP smear tarama!!) Hayat boyu serviks ca riski %0.83, ölüm riski %0.27
"JİNEKOLOJİK KANSERLERDE TARAMA" indir ppt