Eski Mısır'ın yükselişini sağlayan gizemli Neolitik insanlar kimdi?
Son zamanlarda yapılan kazılarla, gizemli yaşam biçimleri hakkında artık bilgi sahibi olabiliyoruz.
Kategori: Sosyal & Tarih
Dynastik döneminin firavunları ve piramitler MÖ. 3.100 yıllara dayanıyor. Ancak bundan çok önce, yaklaşık MÖ. 9,300-4,000 yıllarında esrarengiz Neolitik halklar gelişti. Nitekim, ileri düzey uygarlıkların gelmesi için temel oluşturan bu halkların yaşam biçimleri, kültürel yeniliklere temel oluşturmuştu.
Roma güçlü olmak için neden güçsüz göçmenlerden faydalanıyordu?
Çocuğunuza okulda başarılı olması için nasıl yardım edebilirsiniz?
Sahte Haberler Yanlış Hatıralara Yol Açabilir
Peki, bu Neolitik haklar kimdi? Son zamanlarda yapılan kazılarla, gizemli yaşam biçimleri hakkında artık bilgi sahibi olabiliyoruz.
Neolitik Mısır hakkında bu kadar az şey bilmemizin bir nedeni, Nil’in eski sel ovalarının altında bulunması ya da dış çöllerde yer alan oluşumların genellikle erişilmez olmasıdır. Dahası, bir arkeolog olsaydınız neyi tercih ederdiniz? Kahire yakınlarında bir piramit mi yoksa uzak bir çölde muhtemel bir kaya kalıntısı mı?
Resim: Kazı Alanı
Mısır’ın Eski Eserler Konseyi’nin (SCA) izniyle, Birleşik Tarih Öncesi Seferi’nin üyeleri, Mısır’ın batı çölündeki Neolitik bölgeleri keşfediyorlar. Şu an, kazı yapılan yerler, Gebel Ramlah adında bir yerin yakınında, nesli tükenmiş mevsimsel gölün eski kıyıları boyunca uzanıyor.
Yemyeşil olmasa da, Neolitik günümüzden daha nemliydi. Yerli sığır ve keçi, yabani bitki işleme ve sığır mezarlarıyla Geç Neolitik’in (MÖ. 5.500-4.650) başarısı üzerine inşa edilen Son Neolitik Çağ’a (MÖ. 4.600-4.000) odaklanıyoruz. Bu insanlar ayrıca, biraz mini bir Stonehenge’ye benzeyen belirgin megalitler, mabetler ve hatta takvim çevreleri yaptılar.
Neolitik döneminin son bölümünde insanlar, ölüleri resmi mezarlıklarda gömmeye başladı. İskeletler kritik bilgiler sağlar. Çünkü, onlar, bir zamanlar kültürel ve fiziksel çevrelerle etkileşime giren yaşayan insanlardır. Sağlık, ilişkiler, diyet ve hatta psikolojik deneyimler dişlerde ve kemikte belirli işaretler bırakabilir.
Resim: 2001-2003 yılları kazılardan çıkan mezar kalıntıları
2001-2003 yıllarında, bu dönemde üç batı mezarı kazıldı.
Bunlardan birincisi, batı çölünde gerçekleşti ve 68 iskelet bulundu. Mezarlar eserlerle dolu; mücevher, süs seramik, deniz kabukları, taş ve devekuşu yumurta kabuğu. Ayrıca oyulmuş mika (silikat minerali) ve hayvan kalıntıları keşfedildi. Hatta, kadınlar için kozmetik aletler ve erkekler için taş silahlar bulundu.
Bu insanların, uzun boylu ve uzun ömürlü olduklarını öğrendik. Erkekler ortalama olarak 170 cm, kadınlar ise yaklaşık 160 cm idi. Çoğu erkek ve kadın, 40’lı yaşlarda, bazıları da 50’li yaşların üzerindeydiler. O günlerde bu süreler, gerçekten uzun zamandır.
Garip bir şekilde, 2009-2016 yıllarında çok farklı iki mezarlık daha kazıldı. Başka 130 iskeleti analiz ettikten sonra, az sayıda eserin onlara eşlik ettiğini ve insanların daha kısa ömürleri ve kısa boylara sahip oldukları öğrenildi. Her iki cinsiyetten de yetişkinler, birkaç santimetre daha kısa ve on yıl kadar az yaşamışlar.
Bulguları cinsiyet, yaşam evresi, refah, durum ve diğer şeyler hakkında yorum yapmak için kullanabiliriz.
Örneğin, iki mezar bölgesi arasında neden bu kadar farklılıklar vardı? Ayrı bir popülasyon olabilirlerdi. Ancak, genel fiziksel benzerliklere dayanması pek bu durumu pek olası kılmaz. Bu yüzden, belki de statülerine göre değişiklik gösterirler.
Bu mezarlar, ayrıca, zamanın aile yapılarına ışık tutuyor. Tüm mezarlıklardaki toplam cinsiyet oranı, her erkeğe üç kadın olduğunu işaret ediyor ve bu da çok eşliliği gösterebilir. Toplam mezar sayısı ve bireysel evlere atıfta bulunulmaması, bunların genişletilmiş aile mezarlıkları olduğunu göstermektedir.
Daha önce yakınlarını gömenlerin, ölülerini gömmek için mezarlarını yeniden kullandıklarında önceden gömülmüş kişilere gösterdikleri saygılarına dair net kanıtlar vardır. Eski iskeletlere rastlarken, genellikle ataların kemiklerini dikkatlice yeniden konumlandırdılar. Bazı ilginç durumlarda, iskelete geri düşen dişleri değiştirerek iskeletleri “yeniden inşa etmek” için bile çabaladılar ve her zaman doğru şekilde gerçekleştiremediler.
Bu davranış göstergeleri, takvim çemberleri ve mabetler gibi daha önce bahsedilen, görünüşte yenilikçi teknolojik ve tören mimarisi ile birlikte, basit çobanların ötesinde bir karmaşıklık düzeyi anlamına gelir.
Gebel Ramlah’ta iyi korunmuş ve rüzgârla aşınmış şekilde bulunan kalıntılar.