Sözlü Kürt Edebiyatı
seaaa bir alıntı ekledi.
@dnzgndgdu21·16 Eyl 2019·Kitabı okudu
Kürt dili, Kültürü ve Edebiyatı Üzerine
Kürtlerin çok eski ve zengin bir dilleri, 11. yüzyıldan bugüne kadar gelen bir yazılı edebiyatları, Ortadoğunun en zenginlerinden sayılan bir sözlü edebiyet gelenekleri, renkli bir sanat yaşamları, duygu yüklü gelenek ve görenekleri vardır. Kürt klasik edebiyatı Melayé Cizîrî, Feqiyé Teyran, Ahmedé Xani, Hacî Qadiré Koyî gibi büyük şairler çıkarmıştır. Kürt düşünsel ve dinsel yaşamı Selehadînî Eyyúbî, Şeref Han, Mewlewi, Mewlana Hâlid gibi düşünürleri insanlığa armağan etmiştir. Ilk Osmanlı yazılı tarihi olarak kabul edilen "Heyşt Bihuşt" un İdrisé Bidlîsî tarafından yazıldığını, Cizire Botan Emirliginin merkezi olan Cizire'nin Ortadoğunun önemli kültür merkezlerinden olduğunu, Şeref Han'ın torunu Bitlis miri Abdal Han'ın çok zengin bir kütüphaneye sahip olduğunu ve çeşitli konularda 76 kitap yazdığını unutmayalım.
Tayfun Abdalın Bir Günü'ü inceledi.
@Sessizim·06 Tem 2019·Kitabı okudu
Her ses dökülmez yazıya...
Yukarıdaki paragraf Palyaço isimli kitabı bitirdiğimde yazdığım bir incelemenin ilk paragrafıydı. Bu paragraf üzerinden gitmeyi de uygun gördüm. Eserin bir sözlü edebiyatı konu alması ve kültürlerimizdeki bir abdalın bir gününü yazıya dökülmesi imkânsız değildir ancak çok zordur. Kendi doğduğum bölgeden ve İstanbul’da bulunduğum konum itibariyle bir sene içerisinde sayısız kere “âşık atışmaları’na” katılıyor ve bu edebiyatın asla yazıya dökülemeyeceğini savunuyorum. Genellikle doğaçlama yapılan bu etkinlik yazarların ya da âşıkların kelime haznelerine, bilgilerine ve laf ebeliklerine göre ortaya çok eğlenceli anlar ortaya çıkarabilmektedir. Hayranı olduğum birkaç tane de aşığın olması beni bu türden uzaklaşmamaya yetmektedir.
Çok umut bağlayıp da başladığım kitabı ilk yarıdayken itici buldum ve kendimi rahatsız hissettim. Daha fazla okumak istiyor ancak zoraki bir okumaya dönüşsün istemiyordum ancak öyle de oldu. Romanların dilin en üst eseri olması ve karşısında yine kendisi gibi çok katmanlı bir dil yok ise anlatının yavan kaldığı ortadadır. Kürtçe bir kitap kendi dilinde şiirsel ve edebi olabilir ancak benim anladığım kadarıyla bu eserler çeviriye girdikten sonra bütün yetilerini kaybedip sıradanlaşıyor ve okuyanlarda herhangi bir hissiyat yaratmıyor. Durum ise sadece kitap okumak için okumak adı altında okuruna kambur olarak geliyor.
Kitap seçim hatasına hiç girmiyorum bile. Gerçekten bir roman okuyacağım hissiyatıyla başlayıp, beni hiç alakadar etmeyen bir konuda, beni şevke getirmeyen cümleler arasında kaybolduğumdur. Eğer ki Mehmed Uzun’u ilk okuyacaksanız benim yaptığım hataya düşüp lütfen bu eserinden başlamayınız. Yazıya aktarış türü ve hikâyelemesi karşısında yetişkin bir okur değil de sanki 12 14 yaşlarında bir çocuğa anlatırcasına sade ve masalımsıydı.
Yazarın ufaktan ve alttan bir misyonerlik hizmetini başlattığını, bilinçaltına göndermeler yaptığını az da olsa fark ettim ve hiç hoşuma gitmedi. Etnik kökeni ne olursa olsun bir taraf gösteren ya da bir tarafa çekmeyen çalışan her sanatçı benim gözümde sanattan uzaktır. Herkesin ideolojisi ve düşüncesi kendinedir. Evrensel bir mecrada bunu yaymanın bir gereği yoktur. Yazarın Kürt ya da Türk olması hiç önemli değildir. Nasıl Atsız’a mesafeli bakmana sebep olan tutum kafamda var ise Uzun’a da o nazarla bakacağım kesindir.
Bunlar benim tek bir kitabını okuyup düşündüklerimdir. Başkaca yazar hakkındaki şeyleri okuduğumda ise gerçekten mükemmel bir yazar olduğundan bahsedilmesi ya benim yazarı anlayamadığımdan kaynaklanıyor izlenimi veriyor bana ya da yazar bir şekilde parlatılıyor düşüncesi yayıyor. Lakin uzun bir süre sonra yazarın bir kitabına daha şans verip okumak niyetindeyim. Eğer ki o eserinde de bu hissiyatım devam ederse yukarıdaki bilgilerimin kendi aklımca kati olduğunu beyan ederim.
Kitabım İttihaki Yayınları’ndan, çevirisi kusurlu. (Ş) kelimesine bir garezi mi var çevirmenin ya da yazarla kitapla alakalı bir durum mudur bilmiyorum ama şimdi’ye –fiiimdi- şu’ya –fiu- gibi yayımlanmasına ya da çevrilmesine anlam veremedim. Onun dışında sayfa kalitesi gayet yerinde ve iyi bir kapak resmiyle sunulmuştur.
Sözün özü; benim için kitap beklentimin çok altında ve gereksiz bir okumaydı. Okuyanına bir şey katacağına inanmadığım için okunası ve tavsiye edilesi değildir. Yalın bir yazım, kurguyla desteklenmemiş bir anlatıydı.
@mehmetalipinar·01 Oca 2019
Kürtler ne istiyorlar, diye hep soruyorlar. Ben bunu iyi biliyorum. Musa Anterler ne istiyor, Kürt halkları ne istiyor biliyorum. Artık bu çağda çok şey istemiyoriar. Dillerini istiyorlar. Kimileri diyor ki, işte dillerini konuşuyorlar ya! Konuşuyor!... O konuşmayı da şanlı generaller yasaklamışlardı ya! Şanlı ve vatansever generaller ...
Dil istemek, konuşabilmek, değildir. Bir topluluğun bir dili olması, salt konuşmakta olmaz. O dilin sözlü ya da yazılı edebiyatı olur. Bütün Osmanlı çağındap cumlıuriyete kadar Kürt dilinin hem sözlü, hem yazılı edebiyatı olmuştur. Bir topluluğun dilinin olabilmesi için, o dilin okulları. olması gerektir. İlkokuldan üniversiteye kadar. Akademileri, enstitüleri olması gerektir. Dil ku-
rumları olması gerektir.
@_Serhad·20 Kas 2018·Kitabı okudu
Kürt edebiyatı uzun yıllar gelime imkanı bulamadı. Sözlü edebiyatın bolluğu ve zenginliği, yazılı edebiyatı gözden kaçırmamıza sebep olmamalı. Yazılı edebiyat, ilk kez Erzurum‟da Rus konsolosu olarak vazife yapan Polonyalı A. Jaba tarafından günışığına çıkarılmıştır. O zamandan beri araştırmalar devam etmiş, bilgimiz genişlemiştir. Kürt edebiyatı konusunda basılmış olan en kapsamlı kitap, Bağdat‟da 1933 senesinde Kürtçe olarak basılan olan Aladdin Secadi‟nin Kürt Edebiyatı Tarihi dir. Bu kitap 634 sayfalık geniş bir eserdir. Yazar, edebiyatı ve üslupların gelişimini safha safha incelemektedir. Ardından, 24 şairi geniş bir şekilde tanıtır ve Irak ile iran‟ın tüm yaşamayan 212 şairin eserlerinden örnekler verir. Nesir yazarlarına yer verilmemiş, bu konu daha sonraki bir cilde bırakılmıştır
Kürdistan Bilad-i Ekrad Kürt Diyarının Bilinmeyen Saklı Tarihi, Faruk Arslan