"Âyetlerinin herbir necmi, vezin kaydı altına girmeyip ta ekser âyetlere bir nevi merkez olsun ve kardeşi olsun ve mâbeynlerinde mevcut münasebet-i mâneviyeye rabıta olmak için,.." Bu cümleyi devamıyla birlikte izah eder misiniz? | Sorularla Risale
"Âyetlerinin herbir necmi, vezin kaydı altına girmeyip ta ekser âyetlere bir nevi merkez olsun ve kardeşi olsun ve mâbeynlerinde mevcut münasebet-i mâneviyeye rabıta olmak için, o daire-i muhîta içindeki âyetlere birer hatt-ı münasebet teşkil etmesidir. Güya, serbest herbir âyetin ekser âyetlere bakar birer gözü, müteveccih birer yüzü var."
"Kur'ân içinde binler Kur'ân bulunur ki, herbir meşrep sahibine birisini verir. Nasıl ki, Yirmi Beşinci Söz'de beyan edildiği gibi, Sûre-i İhlâs içinde, otuz altı Sûre-i İhlâs miktarınca, herbiri zi'l-ecniha olan altı cümlenin terkibatından müteşekkil bir hazine-i ilm-i tevhid bulunuyor ve tazammun ediyor."(1)
Her bir ayet, vezin ve kafiye gibi lafzi prangalardan kurtularak, mana esaslı bir ölçü ile bütün diğer ayetler ile dayanışma ve yardımlaşma esasına giriyor. Böyle olunca Kur’an' daki bir ayet Kur’an kadar değer ve zenginlik kazanıyor. Zira ayetler arasındaki dayanışma ve yardımlaşmadan gelen kuvvet ile her bir ayetin diğer ayetlere bakan bir gözü, yönelmiş bir yüzü vardır. Bir ayeti ya da ayet içinde geçen bir kelimenin tamamı ile anlaşılması, ancak bütün Kur’an’ı anlamak ve irtibat kurmak ile mümkündür. Bu da Kur’an’ın her bir kelamının ne denli kudretli ve mucizeli olduğunu beyan ediyor.