“Fatih Sultan Mehmed vakıflarla bir medeniyet inşa etti''
Güzel Sanatlar’dan demokrasi şehitlerine ithaf dijital sergi
FSMVÜ | Fatih Sultan Mehmed Han’ın hususi kütüphanesindeki ciltler tanıtıldı
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi tarafından hazırlanan “Fethin 567. Yıldönümüne Armağan” adlı on bölümlük konferans serisinin ikincisinde Müeyyet Adaş, “Fatih Döneminde Klasik Cild Sanatımız” üzerine konuştu.
Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanı Prof. Dr. M. Hüsrev Subaşı’nın yönetiminde 31 Mayıs’ta Zoom’da düzenlenen konferansa, yakın zaman önce kaybettiğimiz cilt sanatının duayen ismi İslam Seçen Hoca tarafından Güzel Sanatlar Fakültemizde kurulan Cilt Atölyesinin ilk mezunlarından ve lisansüstü öğrencilerimizden Müeyyet Adaş konuşmacı olarak katıldı. Konuşmasına İslam Seçen’in Türk Cilt sanatımızın bugünlere ulaşmasındaki önemine vurgu yaparak başlayan Adaş, çeşitli kütüphane ve müzelerde bulunan, her biri Fatih dönemindeki kültür ve sanat zevkini yansıtan eserlerin, Fatih Sultan Mehmet Han’ın entelektüel yönünü tanımaya yönelik ciddi katkılar sağladığını ifade etti.
Slaytlar eşliğinde 15. yüzyıl Fatih Saray Nakkaşhanesinde üretilen ciltlerin yapım teknikleri ve kompozisyonları hakkında bilgi veren Adaş, Osmanlı klasik üslubunun bu dönemde belirmeye başladığını söyleyerek, şemse, köşebent, bordür ve zencerekten oluşan cilt kapak tasarımı yanında kumaş çihargûşe ciltlerden de örnekler verip, dönemin karakterini yansıtan özelliklere değindi. Köşebentlerin içeriye doğru kıvrım yaptığını, dış kapaklarda siyah ya da koyu kahverenginin, iç kapaklarda ise kırmızı tonlarının tercih edildiğini söyleyen Adaş, dış kapaklarda sade tasarımlar görülmekle birlikte iç kapaklarda katı’ tekniğinin kullanıldığını, çivit mavisinin dönemin öne çıkan rengi olduğunu belirtti.
1473 Otlukbeli Savaşı sonrası Akkoyunlu Devleti’nin yıkılması akabinde Türkmen sanatçıların İstanbul’a gelmesi ve Saray Nakkaşhanesinde çalışmaya başlamalarının Türk Cilt sanatını olumlu yönde etkilediğini, bu etkilerin sonuçlarının daha çok II. Bâyezid döneminde kendini gösterdiğini ifade eden Adaş, bu dönemin 18. yüzyılda Ali Üsküdâri’nin hazırladığı lȃke ciltlerin ilk örneklerinin görüldüğü dönem olmasının da önemli olduğunu kaydetti.
Prof. Dr. Musa Duman, Prof. Dr. M. Hüsrev Subaşı ve Prof. Dr. Nihat Öztoprak hocaların soru ve görüşleri ile katılım yaptığı programın son bölümünde, Fatih Sultan Mehmed Han’ın bizzat okuyup etüt ettiği eserler arasında bulunan “Re’sü Mali’n-Nedim” isimli, 1470 tarihli (Süleymaniye Kütüphanesi Turhan Valide Sultan Koleksiyonundaki 234 nolu) eserin, 2019 yılında Güzel Sanatlar Fakültesi İslam Seçen Cilt Atölyesi’nde Müeyyet Adaş tarafından yapılan röprodüksiyonu katılımcılarla paylaşıldı.
İlgiyle izlenen konferans konuşmacı ve katılımcılara teşekkür ifadeleriyle sona erdi.