Zerzevan Kalesi’nden haberdar olmak! - Şeyhmus Diken
01:1209 Kasım 2019
Bundan bir kaç yıl önceydi! Kültür eski bakanlarından Ertuğrul Günay ağabeyle Diyarbakır İçkale'deki Arkeoloji Müzesini birlikte dolaşırken 12 bin 500 yıllık Körtiktepe kazılarında çıkan buluntuların önünde durduğumuzda dönüp demişti ki; "bakanken küçücük bir heykeli elime aldığımda gözyaşlarımı tutamamıştım. 12.500 yıllık bir esere dokunmuştum."
Roma, milat öncesi yüzyıldan, milat sonrası 639'a kadar geçen Yedi asırlık zaman dilimi içinde başta kadim Amid(a) olmak üzere bölgede hükümran olmuş bir imparatorluk. Böylesine bir muktedirlik hâl içinde doğal olarak bugünlere kadar kendini sürdürerek gelebilen önemli izlerini ardında bırakmış bir bakiye...
Bir başka izlek de içkalenin azametli mekânı Amida höyük. Virankale, Hemadek gibi farklı adlarla da anılan Amida Höyük'te bu yıl başlayan kazılarda Roma tüneli ortaya çıktı. Gelecek ve sonraki yılların kazılarında neler ortaya çıkacak heyecanla bekleniyor.
Tabi yalnız Roma izleri değil! Milattan önce 880'li yılların Asur izleri de bu yılki kazılarda ortaya çıktı.
Bu tip izlere bölge elbette aşina! Asıl önemli olan Roma'nın en doğu, en uç noktasında ortaya çıkarılan Roma askeri lejyonu ile muktedirlerinin derin inancı Mitraizm'e dair Mitra yeraltı tapınağı.
Bu yılın ilk dokuz ayında Zerzevan'ı ve Mitra Tapınağı'nı görmeye 350 bin kişi gelmiş. Yoldan 124 metre yükseklikte bir ulu kale. Ve bir kadim inanç mekânı.
Zerzevan'ın hak ettiği ilgiyi görebilmesi için yoğun bir tanıtıma ihtiyacı var. Her yıl Kültür Bakanlığınca sağlanan küçük bütçeli kazı çalışmaları ile kazı ekibinin ifadesi ile en az yüz yıl sürecek bir kazı. Bu sürenin kısaltılmaya ihtiyacı var. Altı yılda henüz kazı alanının yüzde 1'lik bölümü bile kazılamamışken bunca kıymetli izler / buluntular ortaya çıkıyorsa devamında ısrar etmek gerek.
İşte tam da bu sebeple DİTAV Diyarbakır şubesi 2020 yılını Zerzevan Yılı olarak belirlemiş. Bu çaba belki 2021'de Zerzevan Kalesinin UNESCO'nun Tarihi ve Kültürel Miras Listesine dahil edilmesini sağlayabilir / sağlayacak.
Bu sebeple "sorumluluk sahibi etkili şahsiyetlerden oluşan güçlü temsiliyetleri ve kurumları Zerzevan'a davet ediyoruz. Bir Zerzevan duyarlılığına ve sahiplenilmesine ciddi ihtiyaç var. DİTAV ile Zerzevan Kalesini dünyaya tanıtalım dünyaya anlatalım..." diyor çok haklı olarak Diyarbakır Tanıtma Kültür ve Yardımlaşma Vakfı Diyarbakır Şubesi.
Malum, şehirler sadece yeme içme kültürü ya da sanayi-ticaret sunumuyla "ben varım, buradayım" demez / dememeli. Tarih, geçmişten bu yana ardında ne bırakmış, belki de aslolan tam da o işte...
*Not: 9 ve 10 kasım cumartesi - pazar saat:13.00 ve sonrası 3. Salon 3602 nolu ARAS yayınları standında TÜYAP İstanbul kitap fuarı konukluğunda imza.
9 kasım 16.15'de TÜYAP Heybeliada salonunda söyleşi.
Bu yazı toplam 3067 defa okunmuştur.
Türklük, Kürtlük ve Oshoİran; Protestolar ve Özgürlük Arayışı
İrfan Sarı İçerde kalan yazılar: Artan İnsan Popülasyonu