Ocakbaşı Sohbetlerinde Siyasetnamelerimiz Konuşuldu
Türk Ocakları Genel Merkezi’nin düzenlediği Ocakbaşı Sohbetlerinin bu haftaki konuğu Hacettepe Üniversitesi Sosyoloji bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Nevin Güngör Ergan “Siyasetnamelerimizde Devlet Yönetimi ve Devlet Adamlığı” konusu üzerine konuştu.
“YUSUF HAS HACİB HAYAT FELSEFESİ SUNUYOR”
Öncelikle kendisini takdim eden Ergan, devlet idaresinin toplumun tüm kesimini alakadar ettiğini aktardı. Yıllarca insanların nasıl bir devlet yapısı olmalı sorusuna cevap aradığını söyleyen Ergan, devlet adamı dendiği zaman akılda ilk olarak çok büyük şahsiyetlerin canlandığını vurguladı. Siyasetin kelime anlamını aktaran Ergan, siyasetnamelerin ise devlet yönetimi ile alakalı eserler olduğunu ekledi. Siyasetnamelerin aynı zamanda İslami eserler olduğunu söyleyen Ergan, batıda Platon’un Devlet’i ve Aristo’nun Politika’sının olduğunu, bizde de Farabi’nin ön plana çıktığını aktardı. Nasihatnamelerin de siyasetnamelerin bir parçası olduğunu ekleyen Ergan 4 temel eser üzerinden konuşmasını sürdüreceğini, benzerliklerini ortaya koyacağını söyledi. Yusuf Has Hacib’in Kutadgu Bilig’i, Nizamulmülk’ün Siyasetname’sinin, Koçibey’in Risalesinin, defterdar Sarı Mehmet Paşa’nın Devlet Adamlarına Öğütlerinin çok önemli eserler olduğunu söyleyen Ergan, Yusuf Has Hacib’in aynı zamanda bir hayat felsefesi sunduğunu ekledi.
“EN ÇOK ADALETE VURGU YAPILIYOR”
Bahsettiği dört eserin hepsinde en çok vurgu yapılan olgunun adalet olduğunu söyleyen Ergan, Yusuf Has Hacib’in “Zulm etme, adalet ile iş gör” sözü ile pekiştirdi. Devlet için hepsinin ortak olduğu noktalardan biri olarak da orduyu, ordu için serveti, servet için halkın refahını onun için de doğru kanunların gerekliliğinden bahseden Ergan, iyi kanunlar olmayan ülkenin çökeceğini aktardı. Koçibey’in “Adalet ömrün uzunluğunu gösterir” sözünü söyleyerek konuşmasına devam eden Ergan, ilim ve bilgilin de adalet kadar önemli bir husus olduğuna dikkat çekti. Nizamülmülk’ün “Alim hangi dinde olursa olsun, her bilgi ondadır” sözünü paylaşarak pekiştirdi. Lokman Hekim’in de “İlim hazineden daha kıymetlidir, sen hazineyi korursun ilim seni korur” sözünü de ekleyen Ergan, zulme karşı olmanın da bu eserlerde önem teşkil ettiğini aktardı.
“LİYAKAT ESASI VE DANIŞMA MECLİSİ”
İşi ehline vermenin yani liyakatın devlet yönetiminde en önemli hususlardan biri olduğunu ve eserlerde de çokça bahsedildiğini söyleyen Ergan, eserlerde bir işi çok kişiye vermenin ya da çok işi bir kişiye vermenin de yanlışlığını vurguladı. Meşveretin yani danışmanın da bu eserlerde çok bahsedilen bir durum olduğunu söyleyen Ergan, Sarı Mehmet Paşa’nın, “Her işte danışmayı unutmamak her işi de herkese danışmamak lazımdır” sözünü aktardı. Ergan devlet adamının akıllı olması, kontrollü olması, tevazu sahibi olması, cömert ve dürüst olması hususlarının da eserlerin temelini oluşturduğunu söyledikten sonra soruları aldı.