Kurbanda Aranan Özellikler | Kuran Yurdu
Boynuzu Kırık Hayvan Kurbanlık Olur mu?
. Gözlerinin şaşı veya zayıf görmesi
. Bir ayağı topal olup diğer üç ayağı ile aksayarak da olsa yürüyebilmesi
. Doğuştan boynuzsuz veya boynuzunun kırılmış olması
. Kulakları delik veya yarık veya uçları kesilmiş ve sarkmış olması
. Dişlerinin bazısının düşmüş olması
. Otlamasına mani olmayacak derecede deli olması
. Kuyruğunun, hayalarının veya kulağının üçte birinden daha az kısmının kesik olması
. Doğuştan kulaklarının küçük olması
. Uyuz fakat semiz olması
. Tenasül uzvunun burulmuş olması
Bu sayılan kusurlardan birine sahip olan hayvanın kurban edilmesi mekruh olmakla birlikte caizdir
. İbadetlerin, kurbetlerin (Allah’a yakınlaşmak için yapılan şeylerin) Allah’ın istediği zaman ve şartlarda gerçekleştirilmeleri gerekir. Bu itibarla, kurbanın sahih olabilmesi için belirlenmiş vakit içinde kesilmesi gerekir. Bu belirlenen vakit de kurban bayramının ilk üç günü yani büyük zilhicce 10, 11 ve 12. günleridir. Bayram namazının kılınmasından, 3. günü güneş batımına kadarki zaman dilimidir.
Şafii mezhebine göre bu süre, bayramın 4. günü akşamına kadardır. Aydınlatma imkanının yetersizliğinin yol açacağı muhtemel tehlike, hata ve zorkular söz konusu ise kurbanın gece kesilmesi mekruhtur, hoş görülmemiştir. Bu sakıncalar yoksa gece de kesilebilir.
Kurban bayramında kesilmek üzere satın alınmış kurbanlık hayvan, kurban kesme günlerinde kesilmemiş ise, hayvanın kendisini sadaka olarak vermek gerekir. Eğer hayvan telef olmuşsa kıymetini sadaka olarak fakirlere vermek icap eder, ertesi seneye bırakılmaz. Kurbanın vacip olmasında kesim günlerinin sonu esastır.
Bunun için Kurban Bayramının üçüncü günü güneş batmadan önce zengin olan kimsenin kurban kesmesi gerekir. Daha önce fakir olması bunu etkilemez. aksine olarak o günün güneş batışından önce fakir düşen veya ölen Müslümanlardan bu kurban kesme yükümlülüğü düşer.
. Kurbanın ibadet niyetiyle kesilmesi şarttır. Allah’ın insanın yaptığı hiçbir ibadete ihtiyacı olmadığı gibi keseceği kurbana da ihtiyacı yoktur. Ancak Allah, kurban kesme emriyle kullarını imtihan etmekte, ilahi emirlere itaatteki hassasiyetlerini, Allah’a yakınlık derecelerini ölçmektedir.
Temel de Allah’ın hoşnutluğu hedeflenilerek yapılması gereken ibadet ve kurbetlerde, Hakim olan yüce Mevla birçok hikmetler ve maslahatlar koymuştur. Kurban kesmenin de bildiğimiz bilemediğimiz birçok hikmet ve faydaları vardır. Ama asıl maksat, Allah’ın rızasını, hoşnutluğunu kazanmaktır. Bu husus ayette şu şekilde vurgulanmıştır:
Unutmayın ki ne onların etleri, ne de kanları asla Allah’a ulaşacak değildir. Lakin Ona ulaşan tek şey, kalplerinizde beslediğiniz takvadır, Allah saygısıdır (Hac Süresi 37)
İbadetlerin, hayır ve hasenatın kabulünün başta gelen şartı ihlastır. Allah’ın rızasını gözetmek gerekir. Zira bunların mükafatını vermek yalnız Allah’ın iradesindedir. O halde sadece Onu razı etmeye çalışmalıdır. ‘İşlerin kıymetleri ancak niyetlere göredir. Herkesin niyet ve maksadı ne ise, eline geçecek olan da odur’ hadis-i şerifi de bu gerçeği beyan etmektedir.
Bu itibarla kesilen kurbanlarda hedef; İhlas, takva ve Allah’a yaklaşmak olmalıdır. Bu maksat ve gaye olmadıktan sonra kesilip dağıtılan etlerin, kanların Allah nezdinde bir değeri yoktur.
Ayrıca ayetteki tasvir, kanların ve etlerin Allah’a yükselmeyeceği tasavvuru ile, kurbanın gayesini küçük çocukların bile anlayabileceği mükemmel bir tarzda anlatmaktadır.
Kaynak: Akademi Araştırma Heyeti / Bir Müslümanın Yol Haritası / bkz: 586-588