ANASAYFA > VERGİ İNCELEMESİNDE “BELİRLİLİK İLKESİNDEN KAYNAKLANAN” MÜKELLEF HAKLARINA DANIŞTAY’IN BAKIŞI
DOÇ. DR. NESLİHAN COŞKUN KARADAĞ, MUSTAFA SEFA MAZLUM
Tarihsel süreçte, mükelleflerin seçmen niteliği kazanması başta olmak üzere, teknolojik gelişim ve küreselleşme gibi nedenlerle mükellef haklarının önem kazandığı görülmektedir. Kazandığı öneme paralel olarak literatürde geniş çalışma alanı bulan mükellef hakları temel ve özel mükellef hakları olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu çalışmada amaç, vergi inceleme sürecini ve bu süreçte mükelleflerin sahip olduğu özel hakları açıklamak değildir. Vergi inceleme sürecinde, mükelleflerin temel hakları içinde yer alan belirlilik ilkesinden kaynaklanan haklara Danıştay’ın ne şekilde yaklaştığını tespit edebilmektir. Bu amaçla çok sayıda Danıştay Kararı incelenmiş ve neticede mükelleflerin en çok ihlal edilen haklarının başında belirlilik ilkesinden kaynaklanan hakları olduğu görülmüştür. Danıştay’ın konu ile ilgili birçok kararında, somut olmayan, varsayıma dayalı işlemleri, re’sen takdir nedeni olmaksızın yapılan tarhiyatları ve keyfi takdire sevk uygulamalarını hukuka aykırı bulduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Mükellef Hakları, Mükellefinin Temel Hakları, Vergi İncelemesi, Belirlilik İlkesi, Danıştay Kararları.
Jel Sınıflandırması: K34, K40.
THE OVERVIEW OF THE COUNCIL OF STATE TO THE TAXPAYERS’ RIGHTS FROM THE PRINCIPLE OF CERTAINTY IN THE TAX EXAMINATION
In the historical process, taxpayers’ rights have gained importance due to technological progress and globalization, mainly with the taxpayers’ qualification of becoming voters. In line with the importance it has gained, taxpayers’ rights, which have a wide field of study in literature, are divided into basic and private taxpayer rights. The purpose of this study is not to explain the tax examination process and the special rights of the taxpayers in this process but to determine how the Council of State approaches the rights arising from the principle of certainty within the basic rights of the taxpayers in the tax examination process. For this purpose, numerous Council of State decisions were examined and as a result, the most violated rights of taxpayers were found as rights arising from the principle of certainty. In many decisions of the Council of State on this subject, it was found that the Council of State considered intangible, hypothetical operations, the tax calculation without ex officio appreciation reasons and appraisals arbitrary discretionary practices unlawful.
Keywords: Taxpayer Rights, Basic Rights of Taxpayer, Tax Examination, The Principle of Certainty, Decisions of the Council Of State.
Jel Classification: K34, K40.