Download "Duyu sendromları ve duyu muayenesi. Yrd.Doç.Dr. Adalet ARIKANOĞLU Dicle üni. nöroloji"
1 Duyu sendromları ve duyu muayenesi Yrd.Doç.Dr. Adalet ARIKANOĞLU Dicle üni. nöroloji
2 Yüzeysel duyular (Eksteroseptiv duyular) : Dokunma, ağrı ve ısı (sıcak, soğuk) duyuları. Derin duyular (Proprioseptiv duyular) : Pozisyon, pasif hareket, vibrasyon ve derin ağrı duyaları. Kortikal duyular: Bunlar yukarıdaki duyuların parietal kortekste entegre edilen kombine şekilleridir: Stereognozi, grafestezi, taktil lokalizasyon, iki nokta ayırımı gibi.
3 Parestezi : İğnelenme, karıncalanma, yanma, keçelenme gibi sübjektif duyulardır. Hipoestezi, anestezi: Dokunma duyusunun azalması veya kaybını ifade eder. Hipoaljezi, analjezi : Ağrı duyusunun azalması veya kaybı anlamına gelir. Termoanestezi : Soğuk ve sıcak gibi termal duyuların alınamayışı demektir. Hiperestezi: Taktil uyaranlara karşı aşırı duyarlık. Hiperaljezi: Ağrılı uyaranlara karşı aşırı duyarlık
4 Ağrı ve ısı duyusunu ileten yollar
5 Sakral dermatomun lifleri en dış Torakal orta Servikal iç Servikal bölgeye dıştan bası halinde ilk perianal hipoestezi olabilir.
7 Postsentral gyrus
8 Başlıca duyu bozukluğu tipleri 1-periferik sinirler 2-spinal sinirler 3-medulla spinalis hastalıkları ve duyu kusuru 4-beyin sapı lezyonu ve duyu kusuru 5-talamus 6-paryetal lob 7-histerik
11 Median nöropati dermatomu ilk 3 parmak ve 4.parmak yarısı
13 Periferik nöropatiler Mononöropati Polinöropati Mononöropati multiplex
14 Spinal kökler Her spinal kökün vücutta belli bir duyu alanı Vardır buna dermatom denir. Omuzlar :C4 Meme hizası:d3 Göbek:D10 Kasık:L1 Spinal kök hastalıklarında ise radiküler ağrı olur
15 Medulla spinalis hastalıklarında duyu kusuru Gövdede belirli bir düzeyin altında bütün duyu modelitelerinin kaybı m. spinalis in tranvers bir lezyonunu gösterir. Hemen daima piramidal parapleji ve sfenkter kusuruyla birliktedir. Örneğin bir paraplejide duyu kusuru üst sınırının göbeğe kadar çıktığını düşünelim. Göbek D 10 dermatomuna, bu dermatom da m. spinalis in D 10 segmentine uymaktadır
18 SPİNAL KORD YARI LEZYONU Brown-Sequard Sendromu Bulgular Kesinin kontrlateralinde Ağrı ve ısı duyumunda azalma Genellikle 1 veya 2 segment aşağıda Spastik paralizi Pozisyon ve vibrasyon duyumunda azalma Dokunma duyumu daha az etkilenir. Brown-Sequard sendromu en sık olarak ekstrameduller lezyonlar ile oluşur.
20 Siringomiyeli Zırh veya pelerin şeklinde duyu kusuru : M. spinalis te canalis centralis civarındaki lezyonlarında görülür. Sirengomiyeli bunun iyi bir örneğidir. Bu alanda ağrı ve ısı duyusu kaybolmuştur. Bu iki duyu modalitesini taşıyan sinir lifleri kanalın önünde çaprazlaşırken sirengomiyelik kavite nedeniyle kesintiye uğramıştır. Derin duyu sağlam kalır. Dokunma duyusunu ileten tellerin bir bölümü arka kordonda yol alındığından bu duyu da bozulmaz. En çok sirengomiyelide görüldüğü için bu tip bölümü duyu kusuruna sirengomiyelik disosyasyon adı verilir.
21 Eyer şeklinde anestezi: Perianal bölgeyi ve gluteusları içine alır. Cauda equina ve conus medullaris lezyonarında görülür. Genellikle, belirgin sfenkter kusuru ve Aşil reflekslerinin kaybıyla beraberdir
22 Derin Duyu Bozukluğuyla Giden Medulla Spinalis Hastalıkları Tabes dorsalis : Spinal arka köklerin sifilitik hastalığı sonucu arka kordonların dejenerasyonuna bağlıdır. Pozisyon, vibrasyon ve pasif hareket duyuları özellikle bacakarda ileri derecede bozulmuştur. Göz kontrolu ortadan kalktığı için hasta karanlıkta yürümekte güçlük çeker. Romberg delili de pozitiftir. Ayrıca derin ağrı duyusu kaybolmuştur. Aşil tendonu ve testislerin sıkılması ağrısızdır. Şiddetli radiküler ağrılargörülebilir. Patella ve Aşil refleksleri alınmaz. Argyll Robertson pupillası tesbit edilebilir
23 Talamus ve Çevresi Lezyonlarında Duyu Kusuru Karşı vücut yarısında, yüzü de içine alacak şekilde, bütün duyu modaliteleri kaybolmuştur. Tabloya genellikle hemipleji teşkil eder. Duyu kusuru ve hemipleji vücudun aynı tarafındadır.
24 Duyu muayenesi Yüzeyel (Eksteroseptiv), II- Derin (proprioseptiv), III- Kortikal duyular muayene edilir
25 Kortikal duyular. a- Stereognozi : Bir objeyi şekil, büyüklük ve yapısal özelliklerinden tanıma yeteneğidir. Muayene sırasında hastanın gözleri kapalı olmalıdır. Bu sırada eline kolayca tanıyabileceği anahtar, kalem, çakmak gibi objeler verilerek adlandırması istenir. Hastanın objeyi tanıyamamasına astereognozi denir. b- İki nokta ayırımı : Deriye aynı anda değdirilen uçları künt bir pergeli iki ayrı nokta olarak algılayabilme yeteneğidir. Muayene sırasında gözler kapalı olmalıdır. Normalde, el parmak uçlarında 5 mm mesafedeki iki nokta algılanabilirken ayak sırtında bu mesafe 5 cm'e kadar çıkar. c- Grafestezi : Gözler kapalı iken künt bir cisim ile deriye yazılan bir harf veya sayının tanınmasıdır. Bu amaçla en sık avuçlar kullanılır. d- Taktil lokalizasyon : Gözler kapalı iken vücudun değişik yerlerine dokunularak bu noktaları lokalize etme yeteneği araştırılır e- Taktil inatansiyon (Sönme fenomeni) : Muayene için yüzeyel duyunun normal olması gerekir. Hasta gözlerini kapatır. Sağ veya sol beden yarısına aynı anda birer iğne değdirilir. Taktil inatansiyonu olan hasta bunlardan yalnızca birini algılar. (Inattention=Dikkatsizlik). Bu muayene bir başka şekilde de yapılabilir. İğne önce şüpheli beden yarısına değdirilir. Hasta başlangıçta bunu duyarken ikinci bir iğne sağlam vücut yarısına değdirildiğinde ilk değdirilen iğne fark edilmez olur. Bütün kortikal duyu bozuklukları karşı taraf paryetal lobun hastalığını gösterir
26 Duyu mua. Hastanın istek, yetenek, kooperasyonuna bağlıdır Grafestezi ve sterognezi ile ilgili lezyonlar kontrlateral paryetal lezyonlara işaret eder. İnce unmiyeline lifler ağrı ısı duyusunu taşır. Dorsal kolon eklem poz, vibrasyon, 2 nokta ayrımı
28 Çifte sitimülasyon ile paryetal lob ihmal, dikkat ölçülür Polinöropatilerde eldiven çorap tarzı nöropati olur Allodini:zararsız uyaranların abartılı olarak ağrılı algılanmasıdır
29 özet Duyu modaliteleri Lateral spinotalemik traktus
DUYU BOZUKLUKLARI. Genel Bilgiler
DUYU BOZUKLUKLARI Genel Bilgiler Klinik nörolojideki belli başlı duyu bozukluklarını ele almadan önce duyu çeşitlerini (duyu modaliteleri) ve duyu yollarının anatomisini kısaca gözden geçirmek gerekir.
DUYU MUAYENESİ. Dr. Cavit BOZ KTÜ Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı, Trabzon, 2001
DUYU MUAYENESİ Dr. Cavit BOZ KTÜ Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı, Trabzon, 2001 Duyunun tanımı tam olarak zor olmakla birilikte, özel reseptörlerin uyarılması ile canlının çevresinden ve kendi iç
Sinir Sistemi Semiyolojisi 7 Sara Zarko BAHAR - Edip AKTİN Genel Bilgiler Klinik nörolojideki belli başlı duyu bozukluklarını ele almadan önce duyu çeşitlerini (duyu modaliteleri) ve duyu yollarının anatomisini
Ağrı, Nöropatik ağrı
Ağrı, Nöropatik ağrı Ağrı, olası bir doku hasarına karşı vücudumuzu uyarmak için sinyaller üreten sinir sisteminin hayati fonksiyonlarındandır. Ağrı, gerçek ya da potansiyel doku hasarıyla ilişkili hoş
Medulla Spinalis'in Lezyonları
Medulla Spinalis'in Lezyonları THE LESIONS OF THE SPINAL CORD Mehmet ERSOY*, Ali İhsan KALKAN** * Uzm.DrAnkara Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi ABD, ** Dr.Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi ABD,
MEDULLA SPİNALİS HASTALIKLARI
MEDULLA SPİNALİS HASTALIKLARI Lemniscus medialais Myelit Gri cevher: poliomyelit Beyaz cevher: lökomyelit Gri ve beyaz cevher: transvers myelit Meninks ve spinal kord: meningomyelit Meninks ve
Medulla spinalis lezyon ve hastalıkları
Medulla spinalis lezyon ve hastalıkları Burhane6n Uludağ Ege Üniversitesi Tıp Fak. Nöroloji Total spinal kord lezyonları (Transvers myelopadler) Lezyon düzeyinde tüm inen ve çıkan yollar kesindye uğrar
OMURİLİK YARALANMASINDA DEĞERLENDİRME Doç.Dr. Halil ÜNALAN İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı
OMURİLİK YARALANMASINDA DEĞERLENDİRME Doç.Dr. Halil ÜNALAN İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Omurilik yaralanmalı bir hastada uygulanması gereken