1. GİRİŞ TEZİ OLUŞTURAN BÖLÜMLER GENEL YAZIM KURALLARI Kullanılacak Kağıt ve Çoğaltma Sistemi Dış Kapak, İç Kapak
Download "1. GİRİŞ... 1 2. TEZİ OLUŞTURAN BÖLÜMLER... 1 3. GENEL YAZIM KURALLARI... 2 3.1. Kullanılacak Kağıt ve Çoğaltma Sistemi... 2 3.2. Dış Kapak, İç Kapak"
2 İÇİNDEKİLER Sayfa No 1. GİRİŞ TEZİ OLUŞTURAN BÖLÜMLER GENEL YAZIM KURALLARI Kullanılacak Kağıt ve Çoğaltma Sistemi Dış Kapak, İç Kapak ve Sırtlık Düzeni Tezin Yazım Şekli Sayfa Düzeni Satır Aralıkları ve Düzeni Başlıklar Sayfa Numaralama Şekiller ve Tablolar Denklemler Dipnotlar İÇERİK BİLGİLERİ Genel Bilgiler Başlangıç Bölümü Dış ve İç kapak Tutanak Araştırma Fonu Desteği Önsöz İçindekiler Şekil Listesi Tablo Listesi Simge ve Kısaltma Listesi Özet Summary Metin Bölümü Giriş Genel Kısımlar Malzeme ve Yöntem Bulgular Tartışma ve Sonuç Tamamlayıcı Bölüm Kaynaklar Harvard Referans Tekniği Nümerik Referans Tekniği Ekler Özgeçmiş TEZ TESLİM İŞLEMLERİ Tez Savunma Sınavı Öncesi İşlemler Tez Savunma Sınavı Sonrası İşlemler Ciltleme İşlemi Ciltlenmiş Tezlerin Teslimi YARARLANILAN KAYNAK EK 1. TEZ YAZIM DETAYLARI EK 1.1. Dış/İç Kapak Detayı EK 1.2. Dış Kapak ve Sırtlık Detayı... 16
3 EK 1.3 Kenar Boşlukları EK 1.4 Dipnot Detayı EK-2. BİÇİMSEL TEZ ÖRNEĞİ EK Dış/İç Kapak Sayfası Örneği (Doktora) EK Dış/İç Kapak Sayfası Örneği (Yüksek Lisans) EK 2.2. Tutanak Formu Örneği EK 2.3. Destek Formu Örneği EK 2.4. Önsöz Sayfası Örneği EK 2.5. İçindekiler Sayfası Örneği EK 2.6. Şekil Listesi Örneği EK 2.7. Tablo Listesi Örneği EK 2.8. Simge ve Kısaltma Listesi Örneği EK Özet Sayfası Örneği (Doktora) EK Özet Sayfası Örneği (Yüksek Lisans) EK Summary Sayfası Örneği (Doktora) EK Summary Sayfası Örneği (Yüksek Lisans) EK Giriş Sayfası Örneği EK Genel Kısımlar Sayfası Örneği EK Malzeme ve Yöntem Sayfası Örneği EK Malzeme ve Yöntem Sayfası Örneği (devam) EK Malzeme ve Yöntem Sayfası Örneği (devam) EK Bulgular Sayfası Örneği EK Bulgular Sayfası Örneği (devam) EK Tartışma ve Sonuç Sayfası Örneği EK Kaynaklar Sayfası Örneği EK Ekler Sayfası Örneği EK Özgeçmiş Sayfası Örneği EK 3. TEZ TESLİM FORMLARI EK 3.1. Anabilim Dalı Başkanlığı Üst Yazısı Formu EK 3.2. Danışman Onay Formu EK 3.3. Öğrenci Taahhütname Formu EK 3.4. Tez Jurisi Öneri Formu (Yüksek Lisans) EK 3.5. Tez Jurisi Öneri Formu (Doktora) EK 3.6. Tez Kontrol Formu EK 4. ANABİLİM DALLARI VE PROGRAMLARI EK 4.1. Enstitü Anabilim Dalları ve Programlar EK 4.2. Enstitü Anabilim Dalları ve Programlar (devam)... 50
4 1 1. GİRİŞ Bu kılavuzda İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsüne teslim edilecek Yüksek Lisans ve Doktora tezlerinin içeriğini, yazım kurallarını ve biçimsel özelliklerini açıklayan bilgiler ve tez teslimi sırasında gerekli belgelerin listesi verilmektedir. Kılavuzda açıklanan kurallara uygun hazırlanmış Microsoft Word şablon dosyası sablon.dot adı altında Enstitü Web sayfasında bulunmaktadır. Bu dosyanın kullanılması yazım kılavuzunda tanımlanan kurallara uyulması açısından tez yazarına büyük kolaylık getirecektir. Zira, yazım kılavuzunda tanımlanan kurallar bu şablon dosyada hazır olarak bulunmaktadır. Şablon dosyanın nasıl kullanılacağı ise sablon nasil kullanilir.pdf dosyasında anlatılmıştır. Şablon kullanılarak hazırlanmış biçimsel tez örneği klavuzun ekler bölümünde verilmiştir. Tezi hazırlayan adayların bu klavuzda belirtilen kurallara uymaları zorunludur. Tez yazım kılavuzunun akışı aşağıdaki gibidir. Tezi Oluşturan Bölümler Genel Yazım Kuralları İçerik Bilgileri Tez Teslim İşlemleri Bu kılavuzun ekleri ise şunlardır: Ek-1. Tez Yazım Detayları Ek-2. Biçimsel Tez Örneği. Ek-3. Tez Teslim Formları. Ek-4. Anabilim Dalları ve Programlar Tablosu 2. TEZİ OLUŞTURAN BÖLÜMLER Tez, belirli bir konu hakkında yapılan bir araştırmayı tüm yönleriyle anlatımı ve tartışılmasını içeren dökümandır. Çalışma konusu hakkında günümüze kadar yapılmış olan araştırmalar tezde geniş ve basit bir şekilde tanıtılmalıdır. Tezin hedefleri veya literatüre yapacağı katkı açıklanmalıdır. Çalışmanın deneysel ve analitik yönleri tanıtılmalı ve en sonunda çalışma boyunca edinilen bilgi birikimi çalışma bulguları ile birleştirilerek elde edilen sonuçlar verilmelidir. Tez sonuçlarına dayanarak bundan sonra yapılabilecek çalışmalar hakkında önerilerde bulunulmalıdır. Tez yazarı tezini, okuyucuyu çalıştığı branşın içinde olan, ama araştırma ile ilgili özel veya detaylı bilgisi olmayan bir kişiymiş gibi düşünerek yazmalıdır. Her tez çalışmasının aşağıdaki aşamalardan geçmesi beklenir: Çalışmanın konusunun ve amacının belirlenmesi. Çalışma konusu ile ilgili ulusal ve uluslararası literatürün incelenmesi. Araştırmacının mevcut bilgi birikimindeki farklı fikirleri tarafsızca değerlendirerek araştırmada kullanacağı malzemenin, kuramın veya yöntemin belirlenmesi. Gerekli ise veri toplanması veya deney yapılması. Uygulama aşaması (tezin amacı olan kuramsal veya uygulamalı çalışmanın sunulması).
5 2 Bulguların ortaya konulması. Uygulama aşamasında geliştirilen sistem, teknik veya modellerin tekrar değerlendirilmesi. İhtiyaç duyulduğu taktirde, çalışmanın gelişimine bağlı olarak ilave bir literatür taraması yapılması. Yeni bilgiler ışığında geliştirilen sistem, teknik veya modellerin yeniden değerlendirilmesi. Sonuçların hazırlanması, daha önceki çalışmaların sonuçlarıyla karşılaştırılarak tartışılması ve gelecek araştırmalara yönelik öneriler ortaya konulması. Tezi oluşturan bölümler tezin yapıldığı branşın özelliklerine göre değişebilir. Fen ve Mühendislik alanındaki çeşitliliğe rağmen en çok kullanılan ve İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü tarafından kabul edilen tez yapısı Tablo 2.1 deki gibidir: Tablo 2.1: Tezi oluşturan ana bölümler. Dış Kapak İç Kapak Tutanak Araştırma Fonu Desteği (varsa) Önsöz Başlangıç Bölümü İçindekiler Şekil Listesi Tablo Listesi Simge ve Kısaltma Listesi Özet Summary (Yabancı dilde özet) 1. Giriş 2. Genel Kısımlar Metin Bölümü 3. Malzeme ve Yöntem 4. Bulgular 5. Tartışma ve Sonuç Kaynaklar Tamamlayıcı Bölüm Ekler Özgeçmiş 3. GENEL YAZIM KURALLARI 3.1. Kullanılacak Kağıt ve Çoğaltma Sistemi Tezler A4 (210mm 297mm) boyutlarındaki beyaz kağıtların bir yüzüne yazılır. Çoğaltma aynı özellikteki kağıda yapılır Dış Kapak, İç Kapak ve Sırtlık Düzeni Tezlerin dış ve iç kapak detayı Ek-1.1, sırtlık detayı ise Ek-1.2 de verilmiştir. Dış/İç kapaklarda tezi hazırlayanın adı unvansız olarak yazılmalıdır. Kapak sırtında tezi hazırlayanın
6 3 Adı nın ilk harfi ve SOYADI ndan sonra (Örnek: D. GFDRVG), tezin cinsine göre YÜKSEK LİSANS TEZİ veya DOKTORA TEZİ, tezin teslim tarihi Ay, Yıl (Örnek: Ekim, 2013) olarak belirtilir. Sırtlık yazıları yukarıdan aşağı doğru basılmış olmalıdır (EK-1.2). Tez başlığında kulllanılan bağlaçlar (ile, ve, için vb.) küçük harflerle yazılır. Tezin kapak sayfalarında kullanılan yazı karakteri ve büyüklüğü Tablo 3.1 de, topluca, verilmiştir. Tablo 3.1: Dış ve İç kapak yazımında kullanılan yazı karekteri ve büyüklükleri. Adı Yazı karakteri Yazı Yazı Sayfa düzeni büyüklüğü tipi(normal) TEZİN TÜRÜ Times New Roman 14 punto Koyu Ortala TEZİN ADI Times New Roman 12 punto Koyu Ortala Öğrencinin Adı SOYADI Times New Roman 12 punto Koyu Ortala Anabilim Dalı Times New Roman 12 punto Koyu Ortala Program Adı Times New Roman 12 punto Koyu Ortala Danışman Adı SOYADI Times New Roman 12 punto Koyu Ortala II. Danışman Adı SOYADI Times New Roman 12 punto Koyu Ortala Ay, YIL Times New Roman 12 punto Koyu Ortala 3.3. Tezin Yazım Şekli Tezler Times New Roman yazı karakteri ile yazılır. Tezlerde jüri imzaları haricinde elle yazılmış bilgi ve silinti olmamalıdır. Kapak sayfalarındaki tezin türü büyük harflerle 14 punto (yazı büyüklüğü) diğer kısımlar 12 punto ile yazılır. Metinler dik ve normal harflerle yazılır. Bununla birlikte eğer yazar gerekli görürse, alıntı, tanım vb. ifadeleri, parametreleri ve simgeleri eğik yazabilir. Koyu (bold) harfler Dış/İç kapaklarda, metin bölümü başlıklarında, Şekil/Tablo/Simge ve Kısaltma adlarında, Ek adlarında ve İçindekiler sayfasındaki 1. derece bölüm başlıklarında kullanılır. İçindekiler sayfasında sadece 1. derece başlıklar koyu yazılır. Noktalama işaretlerinden sonra bir karakter boşluk bırakılır Sayfa Düzeni A4 boyutlarındaki kağıdın solundan 4.0 cm., sağından 2.0 cm., üstünden 3.0 cm. ve altından 2.5 cm. boşluk bırakılmalıdır. Tez metni ve 1. derece bölüm başlıkları haricindeki başlıklar sağ ve sol kenara dayalı (justify) yazılır. Yazı bloğunun sayfa üzerindeki yerleşimi ve kenar boşlukları EK-1.3 te belirtildiği gibi olmalıdır. Tez yazım şablonu bu parametrelere göre hazırlanmıştır Satır Aralıkları ve Düzeni Tez metni 1.5 satır aralığıyla yazılmalıdır. Ancak; Önsöz, İçindekiler sayfası, Şekil Listesi, Tablo Listesi, Simge ve Kısaltma Listesi, Özet, Summary, Kaynaklar, Ekler, ve tez metni içindeki şekil/tablo açıklamaları 1.0 satır aralığıyla yazılır. İçindekiler sayfasında 1.5 satır aralığı da kullanılabilir. Tez metninde paragraflar arasında bir adet satır boşluğu bırakılır ve paragraf başlangıcına sayfanın solundan başlanır, ancak sekme (girinti) kullanılmaz.
7 Başlıklar Bölüm başlıkları (Önsöz, İçindekiler,..., Giriş, Malzeme ve Yöntem,..., Ekler, Özgeçmiş) birinci derece başlıklar olarak yazılırlar. Birinci derece başlıklar yeni bir bölüme geçişi gösterdiğinden her zaman sayfa başlarında yer almalıdır. Tüm 1. derece bölüm başlıkları sola yanaşık yazılmalıdır. Tezin Türkçe ve İngilizce başlıkları bağlaçlar hariç büyük harflerle sol ve sağ kenara ortalanarak yazılmalıdır. İkinci, Üçüncü ve Dördüncü derece başlıklar alt başlık olarak yazılırlar. Tezde yer alan bütün başlıklar metin bölümünde koyu (bold) yazılır. Başlık özellikleri tez metninde aşağıdaki gibidir: 1. derece başlıklar BÜYÜK, 14 PUNTO VE KOYU HARFLERLE, 2. derece başlıklar BÜYÜK, 12 PUNTO VE KOYU HARFLERLE, 3. derece başlıklar Kelimelerin Baş Harfleri Büyük, 12 punto ve koyu harflerle, 4. derece başlıklar Kelimelerin Baş Harfleri Büyük, 12 punto, italik ve koyu harflerle yazılmalıdır. 1. derece başlıklardan önce 60 nk, sonra 24 nk aralık, 2. derece başlıklardan önce 24 nk, sonra 12 nk aralık, 3. derece başlıklardan önce 12 nk, sonra 6 nk aralık, 4. derece başlıklardan önce 6 nk boşluk bırakılır. 4. derece başlıktan sonra boşluk bırakılmaz. Dördüncü derece başlık sadece çok gerekli ise kullanılır. Dördüncü dereceden daha alt derece başlık kullanılmaz. Başlıklar sayfanın son satırı olarak yazılamaz ve başlıktan sonra en az 2 satır daha sığdırılamıyorsa başlık sonraki sayfada yer alır Sayfa Numaralama Tezin Dış ve İç kapağı ile Tutanak ve varsa Araştırma Fonu Desteği sayfaları dışındaki tüm sayfaları numaralanır. Sayfa numaraları Times New Roman koyu yazı karakteri ve 10 punto ile yazılır. Tezin Önsöz, İçindekiler, Şekil Listesi, Tablo Listesi, Simge ve Kısaltma Listesi, Özet ve Yabancı Dilde Özet (Summary) sayfaları küçük romen rakamları (i, ii, iii, iv,...) ile sayfanın alt ortasından numaralanır. Tezin Giriş, Genel Kısımlar,..., Ekler ve Özgeçmiş bölümleri rakamlar (1, 2, 3,...) ile sayfanın üst ortasına gelecek şekilde numaralanır Şekiller ve Tablolar Şekiller ve tablolar metinde ilk bahsedildikleri sayfaya veya daha sonraki mümkün olan en yakın sayfaya yerleştirilmelidir. Bir ya da birkaç şekil veya tablo aynı sayfada yer alabilir. Şekil/tablo başlığı şekil/tablo numarası ile adı ve/veya açıklamasından oluşur. Şekil/tablo numarasındaki ilk rakam bölüm numarası, ikinci rakam ise şekil veya tablonun o bölüm içindeki sıra numarasıdır (Örnek: Şekil 3.1:, Tablo 3.1:). Şekil/tablo adı ve numarası koyu yazı karakteri ile yazılır. Şekil/tablo başlığı şekil/tablo hakkında kısa bilgi verir ve normal yazı karakteri ile yazılır. Şekil başlıkları ilgili şeklin alt kısmına, tablo başlıkları ilgili tablonun üst kısmına yazılır. Şekil ve tablo açıklamaları ile şekil ve tablolar aynı sayfa içinde yer alır. Bir sayfayı aşan şekil ve tablolarda 2. sayfada şekil/tablo numarası ve ardından parantez içerisinde (devam) yazılmalıdır (Örnek: Şekil 3.1 (devam):, Tablo 3.1 (devam):). Tezde verilen her türlü resim ve grafikler şekil olarak adlandırılır ve açıklamaları yapılır. Şekil/tablo numaralarında ve şekil/tablo başlıklarında 11 punto yazı karakteri ve 1.0 satır
8 5 aralığı kullanılır. Şekil/Tablo açıklamaları normal yazı karakteri ile yazılır ve sonuna nokta (.) konur. Tablo başlığından önce 12 punto sonra ise 6 punto boşluk bırakılır. Şekil başlığından önce 6 punto sonra ise 12 punto boşluk bırakılır. Şekil ve tablolar yazı alanına ortalanarak konulur. Şekil ve tablo başlıkları ait oldukları şekil veya tablo genişliğindeki satırlara sağa ve sola dayalı olarak yazılır. Başlık tek satıra sığıyorsa ortalanarak yazılır. Şekil/tablo altına yazılacak olan her türlü dipnot için 8 punto yazı büyüklüğü kullanılır. Tablolarda düşey çizgilerin tercih edilmemesi ve tablo içindeki yazıların 10 puntodan büyük olmaması tavsiye edilir Denklemler Denklemler altta ve üstte 12 punto boşluk bırakılarak yazılır. Denklemler yazı alanının sol kenarının 1 cm. içinden başlanarak yazılır. Denklemlere bulundukları bölüme göre sıra numarası verilir. Tablo ve şekil numaralandırmasındaki sistem denklemlerde de geçerlidir ((4.20), (5.10) vb.). Denklem numaraları yazı alanının sağına, parantez içinde ve yazı alanının sağ kenarına göre hizalanarak 12 punto ve normal yazı karekteri ile yazılır Dipnotlar İçeriği genişletici, güçlendirici ve ilave açıklamalar bir kaç satır halinde aynı sayfanın altında olmak üzere dipnot olarak verilir. Dipnotlar sayfa sonunda soldan sağa doğru çizilen sürekli bir çizgi altında iki yana dayalı olacak şekilde 8 punto yazı karekteri ile 1 satır aralıklı yazılır. Sayfa içerisinde belirtme sırasına göre 1 den başlayarak numaralanır ve ilgili kelimelerin üstüne indis olarak verilir. Numara sonrasında herhangi bir noktalama işareti konulmaz EK_ İÇERİK BİLGİLERİ 4.1. Genel Bilgiler Yazım kuralları için Türk Dil Kurumunun Yazım Kılavuzu na ve Büyük Türkçe Sözlüğü ne uyulur. Tezdeki fiil çekimlerinde genellikle üçüncü şahıs kullanılmaya özen gösterilir. Tezde birimler Uluslararası Birim Sistemi ne (SI) uygun şekilde kullanılır Başlangıç Bölümü Dış ve İç kapak Dış ve İç kapaktaki bütün bilgiler, kapakların dış kenar boşluklarına göre sayfada ortalanarak yazılır. Tezin adı en fazla üç satıra sığacak şekilde büyük harflerle yazılmalıdır. Üç satıra sığmayan başlıklar için yazı büyüklüğü tez adının uzunluğu ile orantılı olacak şekilde seçilmelidir. Anabilim dalı ve program adı alanları, EK-4 de verilen tabloya göre, Enstitü tarafından kabul edilmiş isimleri ile doldurulmalıdır. Yüksek Lisans ve Doktora tezleri için şablon kullanılarak hazırlanmış Dış/İç kapak sayfası örnekleri EK-2.1 de verilmiştir Tutanak Tamamlanmış ve Enstitüye teslim edilmiş ciltli her bir tez kopyasında jüri üyelerinin ıslak imzalarının bulunduğu sayfadır. Tutanak sayfası EK-2.2 de verilen forma göre
9 6 düzenlenmelidir. Tezin kontrol amaçlı Enstitüye tesliminde ilgili alanlar doldurulmamalıdır. Onay amaçlı tesliminde ise boş alanlar doldurularak jüri üyelerinin ıslak imzaları olmalıdır Araştırma Fonu Desteği Çalışmanın (tezin) İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Yürütücü Sekreterliği tarafından desteklendiğini bildiren sayfadır. Çalışma, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Yürütücü Sekreterliği tarafından desteklenmiş ise ilgili alana proje numarası yazılarak teze ilave edilir. Aksi durumda konulmaz. Destek Formu sayfası örneği EK-2.3 te verilmiştir Önsöz Tezi destekleyen kurumlara ve yardımcı olan kişilere teşekkür edilir. Önsöz sayfasının toplam uzunluğu bir sayfayı geçmemelidir. Küçük romen rakamları ile numaralama bu sayfadan başlatılır. Şablon kullanılarak hazırlanmış ÖNSÖZ sayfası örneği EK-2.4 de verilmiştir İçindekiler Tezde yer alan bölüm ve alt bölüm başlıklarının ve sayfa numaralarının gösterildiği bölümdür. İçindekiler sayfası italik sayfa numarası içermemelidir. Sadece 1. derece başlıklar koyu yazılır. İçindekiler sayfasının şablon örneği EK-2.5 teki gibidir Şekil Listesi Tezde kullanılan şekil başlıklarının listesidir. Şekil adı ve numarası koyu, açıklaması normal yazı karakteri ile yazılmalıdır. Şablon kullanılarak oluşturulan Şekil listesi örneği EK-2.6 da verilmiştir Tablo Listesi Tezde kullanılan tablo başlıklarının listesidir. Tablo adı ve numarası koyu, açıklaması normal yazı karakteri ile yazılmalıdır. Şablon kullanılarak hazırlanmış Tablo listesi örneği EK-2.7 de verilmiştir Simge ve Kısaltma Listesi Tez içindeki simgeler, kısaltmalar ve açıklamalarının bulunduğu listedir. Tezde çok kullanılan ve birden fazla sözcükten oluşan terimler için baş harfleri kullanılarak kısaltma yapılabilir. Kısaltmalar alfabetik sıraya göre verilmelidir. Simge ve kısaltma adları ile açıklama cümleleri kendi aralarında aynı hizadan başlamalıdır. Açıklama cümlelerinin bir satırı geçmemesine özen gösterilmelidir. Simge ve Kısaltma listesi sayfası örneği EK-2.8 de verilmiştir Özet Tezin hangi amaçla, nasıl yapıldığı, önemli ve özgün bulgular belirtilerek açıklanmalıdır. Tez adı yazım alanına ortalanarak başlık olarak verilir. Özetin sonuna en az iki en fazla beş kelimeden oluşan anahtar sözcükler eklenir. Özet sayfası kendi başına yayımlanabileceğinden bu sayfada başka çalışmalara değinme yapılmamalıdır. Öğretim üyelerinin unvanları Prof.
10 7 Dr., Doç. Dr. ve Yrd. Doç. Dr. kısaltmaları ile yazılır. Biçimsel Özet sayfası örnekleri EK- 2.9 daki gibi olmalıdır Summary Özetin karşılığıdır ve yabancı dilde yazılır. Tezin İngilizce adı başlık olarak verilir. Tez türü olarak Yüksek Lisans için M.Sc. THESIS, Doktora için Ph.D. THESIS ifadeleri kullanılır. Öğretim üyelerinin unvanları, sırası ile, Prof. Dr., Assoc. Prof. Dr. ve Asst. Prof. Dr. şeklinde yazılır. Şablon kullanılarak hazırlanan biçimsel Summary örnekleri EK-2.10 daki gibidir Metin Bölümü Giriş Tezin tanıtımının yapıldığı bölümdür. Bu bölümde tez konusu ve önemi ile tez bölümlerinin içerikleri hakkında bilgi verilir. Son kısmında tezde yapılması düşünülen çalışmanın amacı ve detayları belirtilir. En önemli bölümlerden biridir. Şablon kullanılarak hazırlanan biçimsel Giriş sayfası örneği EK-2.11 deki gibidir Genel Kısımlar Bu bölümde tezin yazım tarihine kadar tez konusu ile ilgili konularda yapılmış çalışmalar geniş bir şekilde yazım kurallarına uyularak açıklanmalı ve gerekirse eleştirilip tartışılmalıdır. Biçimsel örnek EK-2.12 de gösterilmiştir Malzeme ve Yöntem Çalışmada kullanılan her türlü veri, deney aleti, araç, malzeme, teori vb. bu bölümde anlatılır. Araştırmanın metodolojisinin anlatıldığı bölümdür. Şablon kullanılarak hazırlanan biçimsel Malzeme ve Yöntem sayfası örneği EK-2.13 teki gibidir Bulgular Tez çalışmasının bulguları bu bölümde açıklanır. Biçimsel örnek EK-2.14 deki gibidir Tartışma ve Sonuç Çalışma bulgularının değerlendirilmesi ile varılan sonuçlar mevcut literatür bilgisiyle karşılaştırılarak yorumlanır. Elde edilen sonuçlar belirtilir. Çalışmanın geliştirilmesi için ileride yapılması beklenen araştırmalara yönelik önerilerde bulunulur. Şablon kullanılarak hazırlanan biçimsel Tartışma ve Sonuç sayfası örneği EK-2.15 teki gibidir Tamamlayıcı Bölüm Kaynaklar Tezde kullanılan kaynaklar (kitap, makale, bildiri, vb.) belirtilir. İyi bir tezin bir özelliği de yazımında yararlanılan kaynakları okuyucuya net bir şekilde bildirmesidir. Akademik etik gereği, başvuruda bulunulan ve bilgi alınan her türlü çalışmaya mutlaka atıf verilmelidir. Bu,
11 8 ancak uygun bir referans tekniği ile mümkündür. Günümüzde en çok kullanılan referans tekniklerinden ikisi, Nümerik Referans Tekniği ve Harvard Referans Tekniği dir. İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü tarafından kabul edilen tezlerde aşağıda detayları verilen iki teknikten bir tanesi seçilerek tez metni boyunca kullanılmış olmalıdır Harvard Referans Tekniği Bu tekniğe göre metin içinde geçen atıflar yazarın soyadı, yayın yılı ve yayın detayları ile belirtilir. Yayınlar, Kaynaklar bölümünde sırasıyla Yazar/lar, Yayın yılı, Yayın Başlığı, Yayın yeri, Basım detayları ile verilir. Metinde, Yazar adı cümlenin doğal bir parçası olarak kullanılmışsa yayın yılı parantez içinde belirtilir. Örnek: Gürkaynak (2002) kimyasal çözeltiler üzerinde yapmış olduğu... Yazar adı cümlenin doğal bir parçası olarak kullanılmamışsa yazar adı ve basım yılı parantez içinde virgülle ayrılarak verilir. Örnek: En son çalışmalar (Pınar, 2003) uygulamanın... İki yazarın bulunması durumunda her iki yazarın soyadı da kullanılır. Örnek: Cinicioglu ve Keleşoğlu (1993) yumuşak dolgular üzerinde... İkiden fazla yazar olması durumunda ilk yazarın soyadını ve diğ. ifadesi takip eder. Örnek: Öztoprak ve diğ. (1999) tarafından öne sürülen... Eğer aynı yazarın aynı yılda basılmış birden fazla yayını kullanılmışsa basım yıllarının sonuna alfabetik bir karakter ilave edilir. Örnek: Bozbey ve diğ. (2003a) tarafından yapılan çalışmalar bu sonucu... Eğer anonim bir kaynak kullanılmışsa anon. ifadesi kullanılır. Örnek: Son zamanlarda konuşulan gerçekler (Anon. 1998, syf.153)... Eğer yazarı belirsiz bir gazete yazısı kullanılacaksa gazete adı, basım yılı ve sayfa no belirtilir. Örnek: Bölgede görülen sel baskınları yapısal özellikleri etkilemektedir (Atlas 1998, syf.16)
12 9 Kaynaklar bölümünde, Tez çalışmasında faydalanılan yayınlar yazar soyadlarına göre alfabetik sırayla sıralanır. Her kaynağın ilk satırı sayfanın sol kenar boşluğundan, sonraki satırları 1 cm içerden başlar. Yayının basıldığı derginin, kongre kitapçığının, kitabın vb. adı eğik (italik) olarak yazılır. Kitap referansı için gösterim Yazarın Soyadı, Adının ilk harfi., Yayın yılı, Kitap adı, Yayınevi, Basım Yeri, ISBN: (varsa). Örnek: Mercer, P.A. and Smith, G., 1993, Private viewdata in the UK, 2 nd ed., Longman, London, ISBN: Kitap içinde yer alan bölüm referansı için gösterim Yazarın Soyadı, Adının ilk harfi., Yayın yılı, Kitaptaki bölüm adı, Kitap adı, In: Editörün Soyadı, Adının ilk harfi. (ed.), Bölüm no, Yayınevi, Basım Yeri, ISBN: (varsa), sayfa numaraları. Örnek: Hasle, G.R. and Syvertsen, E.E., 1997, Marine diatoms, Identifying marine phytoplankton, In: Tomas C.R. (ed.), Chapter 2, Academic Press, A division of Harcourt Brace & Company, San Diego, USA, Dergilerdeki makaleler için gösterim Yazarın Soyadı, Adının ilk harfi., Yayın yılı, Makalenin adı, Derginin adı, Cilt no (bölüm no), sayfa numaraları. Örnek: Evans, W.A., 1994, Approaches to intelligent information retrieval, Information processing and management, 7 (2), Konferans bildirileri için gösterim Yazarın Soyadı, Adının ilk harfi., Yayın yılı, Bildiri adı, Konferans kitapçığının adı, Tarih ve Kongre Yeri, Basım Yeri, Yayınevi, ISBN: (varsa), sayfa numaraları. Örnek: Silver, K., 1991, The new way to communicate, 9th International online information meeting, 3-5 December 1990 London, Oxford, Learned Information, Tezler için gösterim Yazarın Soyadı, Adının ilk harfi., Yayın yılı, Tezin adı, Yüksek Lisans/Doktora, Enstitü Adı.
13 10 Örnek: Agutter, A.J., 1995, The linguistic significance of current British slang, Thesis (PhD), Edinburgh University. Haritalar için gösterim Soyadı, Adının ilk harfi., Yayın Yılı, Başlık, Ölçek, Basım Yeri, Yayınevi. Örnek: Mason, J., 1832, Map of the countries lying between Spain and India, 1: , London, Ordnance Survey. Web sayfaları için gösterim Yazarın Soyadı, Adının ilk harfi., Yıl, Başlık, Web adresi, [Ziyaret Tarihi:]. Örnek: Holland, M., 2002, Guide to citing internet sources, /library/using/guide to citing inter net sourc.html, [Ziyaret tarihi: 4 Kasım 2002]. Yazar adı olmayan programların çalıştırıldığı internet sayfaları metin içinde geçtikleri yerlerde dipnot olarak verilir Nümerik Referans Tekniği Bu teknikte tüm yayınlara tez yazarı tarafından bir numara verilir ve yayınlar numara sırasına göre Kaynaklar bölümünde verilir. Yayınlara verilen numaralar aynı zamanda yayının tezin içinde geçtiği sırayı da belirtmelidir. Dolayısıyla tezin metin kısmında atıf yapılan ilk yayın Kaynaklar bölümünde birinci sırada yer almalıdır. Metin içinde geçen atıflar yazarın soyadı ve köşeli parantez içinde yer alan yayın numarası şeklinde verilir. Yayınlar, Kaynaklar bölümünde sırasıyla; Yazar/lar, Yıl, Başlık, Yayın yeri, Basım detayları ile verilir. Metinde, Yazar adı cümlenin doğal bir parçası olarak kullanılmışsa yayın yılı parantez içinde belirtilir. Örnek: Gürkaynak  kimyasal çözeltiler üzerinde yapmış olduğu... Yazar adı cümlenin doğal bir parçası olarak kullanılmamışsa yazar adı ve basım yılı parantez içinde verilir. Örnek: En son çalışmalar [3, 6, 20] uygulamanın... İki yazarın bulunması durumunda her iki yazarın soyadı da kullanılır. Örnek:
14 11 Keleşoğlu ve Öztoprak  yumuşak dolgular üzerinde... İkiden fazla yazar olması durumunda ilk yazarın soyadını ve diğ. ifadesi takip eder. Örnek: Bozbey ve diğ.  tarafından öne sürülen... Kaynaklar bölümünde, Kitap referansı için gösterim . Yazarın Soyadı, Adının ilk harfi., Yayın yılı, Kitap adı, Yayınevi, Basım Yeri, ISBN: (varsa). Örnek: . Mercer, P.A. and Smith, G., 1993, Private viewdata in the UK, 2 nd ed., Longman, London, ISBN: Kitap içinde yer alan bölüm referansı için gösterim . Yazarın Soyadı, Adının ilk harfi., Yayın yılı, Kitaptaki bölüm adı, Kitap adı, In: Editörün Soyadı, Adının ilk harfi. (ed.), Bölüm no, Yayınevi, Basım Yeri, ISBN: (varsa), sayfa numaraları. Örnek: . Hasle, G.R. and Syvertsen, E.E., 1997, Marine diatoms, Identifying marine phytoplankton, In: Tomas C.R. (ed.), Chapter 2, Academic Press, A division of Harcourt Brace & Company, San Diego, USA, Dergilerdeki makaleler için gösterim . Yazarın Soyadı, Adının ilk harfi., Yayın yılı, Makalenin adı, Derginin adı, Cilt no (bölüm no), sayfa numaraları. Örnek: . Evans, W.A., 1994, Approaches to intelligent information retrieval, Information processing and management, 7 (2), Konferans bildirileri için gösterim . Yazarın Soyadı, Adının ilk harfi., Yayın yılı, Bildiri adı, Konferans kitapçığının adı, Tarih ve Kongre Yeri, Basım Yeri, Yayınevi, ISBN: (varsa), sayfa numaraları. Örnek: . Silver, K., 1991, The new way to communicate, 9th International online information meeting, 3-5 December 1990 London, Oxford, Learned Information,
15 12 Tezler için gösterim . Yazarın Soyadı, Adının ilk harfi., Yayın yılı, Tezin adı, Yüksek Lisans/Doktora, Enstitü Adı. Örnek: . Agutter, A.J., 1995, The linguistic significance of current British slang, Thesis (PhD), Edinburgh University. Haritalar için gösterim . Soyadı, Adının ilk harfi., Yayın Yılı, Başlık, Ölçek, Basım Yeri, Yayınevi. Örnek: . Mason, J., 1832, Map of the countries lying between Spain and India, 1: , London, Ordnance Survey. Web sayfaları için gösterim . Yazarın Soyadı, Adının ilk harfi., Yıl, Başlık, Web adresi, [Ziyaret Tarihi:]. Örnek: . Holland, M., 2002, Guide to citing internet sources, bournemouth.ac.uk/library/using/_guide to citing_inter net_sourc.html, [Ziyaret tarihi: 4 Kasım 2002]. Not: Yazar adı olmayan programların çalıştırıldığı internet sayfaları, metin içinde geçtikleri yerlerde dipnot olarak verilir. Şablon kullanılarak hazırlanan biçimsel Kaynaklar sayfası örneği EK-2.16 daki gibidir Ekler Tez çalışmasında kullanılan hesaplamalar, tablolar, şekiller vb. materyal metin içinde akışı bölecek kadar çoksa bu bölümde yer alır. A4 boyutundan büyük harita ve benzeri bilgiler bu bölümde verilmelidir. CD ekleri tezin arka iç kapağına yapıştırılacak bir cep içerisine yerleştirilmeli ve üzerine ek numarası yazılmalı. Şablon kullanılarak hazırlanmış Ekler bölümü örneği EK-17 deki gibi olmalıdır Özgeçmiş Tez yazarının özgeçmişi verilir. Özgeçmiş bölümü EK-2.18 de verilen forma göre hazırlanır. Adı ve soyadı, lisans, yüksek lisans ve varsa doktora bilgileri verilmelidir. Tezden türetilen yayınlar/sunumlar kaynak yazım kurallarına göre yazılıp listelenir.
16 13 5. TEZ TESLİM İŞLEMLERİ 5.1. Tez Savunma Sınavı Öncesi İşlemler Tez yazım kurallarına göre hazırlanmış ve kapak sayfası danışman tarafından imzalanmış tezler, ilgili dönemin tez verme süresi içinde Enstitüye teslim edilir. Teslim işlemleri için kullanılacak formlar EK-3 te verilmiştir. Öğrenci tezini teslim etmeden önce, Tez Kontrol formunda belirtilen maddeleri gözden geçirerek tezini kontrol etmesi önerilmektedir. Tezini teslim etme durumunda olan Yüksek lisans ve Doktora öğrencileri aşağıda verilen formları doldurarak Anabilin Dalı Başkanlığı na teslim eder. Danışman onaylı bir adet sıkıştırılmış dosya içindeki tez, Öğrenci tarafından tezlerin jüri üyelerine dağıtılacağı hakkındaki taahhütname, Tezin, Enstitü Tez Yazım Klavuzu na göre hazırlandığına dair tez danışmanının uygun yazısı, Tez jürisi öneri formu, Tez Kontrol Formu (Tezin türü, No, Adı Soyadı, Anabilim Dalı ve Program Adı alanları öğrenci tarafından doldurulur). Anabilim Dalı Başkanlığı tezi yönetmelik yönünden gereğinin yapılması için, üst yazı ile, Fen Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğü ne gönderir. Teslim edilen tezler Enstitü Yönetim Kurulu tarafından iki kez kontrol edilir. İlk kontrol, tez savunma sınav tarihinden önce yapılır. Enstitü, tezi bu klavuzda verilen kurallara göre şekil yönünden inceleyerek EK- 3.6 da verilen tez kontrol formunda belirtir ve tezi hazırlayan kişiye bildirir. Enstitü Yönetim Kurulu nda yazım kuralları yönünden hata bulunduğuna dair karar verilirse, öğrenci tarafından bir hafta içinde tez düzeltilir ve üst yazı ile danışman yazısı ekinde tekrar teslim edilir. Enstitü Yönetim Kurulu tarafından uygun bulunan tez 6 adet çoğaltılır ve jüri üyelerinin davet yazıları Enstitü tarafından hazırlandıktan sonra, bir adet tez ekinde, öğrenci tarafından en geç üç gün içinde jüri üyelerine ulaştırılır. Sınava katılamayacak öğretim üyelerinin mazeret dilekçeleri sınav tarihinden en geç bir hafta önce Enstitüye bildirilmesi zorunludur. Aksi taktirde, tarihli Enstitü Kurul Kararı gereği sınav iptal edilir. Tez Yazım Klavuzu kurallarına göre hazırlanmamış tezler için Enstitü Yönetim Kurulu tez savunma sınav tarihi belirlemez Tez Savunma Sınavı Sonrası İşlemler İkinci konrol, tez savunma sınavından sonra yapılır. Tezi hazırlayan öğrenci, Tez Kontrol formunda belirtilen düzeltmeler ve/veya varsa jüri üyelerinin önerdiği düzeltmeleri tamamlayarak düzeltilmiş tezi ve ilk kontrolde üzerine düzeltmelerin gösterildiği Tez Kontrol formunu Enstitüye teslim eder. Enstitü formda belirtilen düzeltmelerin yapılıp yapılmadığını kontrol eder. Tez kontrol formunda belirtilen tez teslim onayı yapılmadan ciltlenmiş tezler Enstitü tarafından kabul edilmez Ciltleme İşlemi Yazımı tamamlanan ve Enstitüden ciltleme işlemi için onay alan Doktora tezleri kiremit kırmızısı renkte karton kapakla, Yüksek Lisans tezleri ise açık şampanya renginde karton kapakla ciltlenir. Ciltli her bir tez kopyasında, İç kapakta danışmanın, tutanak sayfasında jüri üyelerinin ıslak imzalarının bulunması gerekir.
17 Ciltlenmiş Tezlerin Teslimi Çıkış almak için gerekli belgelere Enstitü Web sayfasından ulaşılabilir. YARARLANILAN KAYNAK İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Lisansüstü Tez Yazımı Klavuzu.
18 15 EK 1. TEZ YAZIM DETAYLARI EK 1.1. Dış/İç Kapak Detayı
19 EK 1.2. Dış Kapak ve Sırtlık Detayı 16
20 EK 1.3 Kenar Boşlukları 17
21 EK 1.4 Dipnot Detayı 18
22 19 EK-2. BİÇİMSEL TEZ ÖRNEĞİ EK Dış/İç Kapak Sayfası Örneği (Doktora)
23 20 EK Dış/İç Kapak Sayfası Örneği (Yüksek Lisans)
24 EK 2.2. Tutanak Formu Örneği 21
25 EK 2.3. Destek Formu Örneği 22
26 EK 2.4. Önsöz Sayfası Örneği 23
27 EK 2.5. İçindekiler Sayfası Örneği 24
28 EK 2.6. Şekil Listesi Örneği 25
29 EK 2.7. Tablo Listesi Örneği 26
30 EK 2.8. Simge ve Kısaltma Listesi Örneği 27
31 EK Özet Sayfası Örneği (Doktora) 28
32 29 EK Özet Sayfası Örneği (Yüksek Lisans)
33 30 EK Summary Sayfası Örneği (Doktora)
34 31 EK Summary Sayfası Örneği (Yüksek Lisans)
35 EK Giriş Sayfası Örneği 32
36 EK Genel Kısımlar Sayfası Örneği 33
37 34 EK Malzeme ve Yöntem Sayfası Örneği
38 35 EK Malzeme ve Yöntem Sayfası Örneği (devam)
39 36 EK Malzeme ve Yöntem Sayfası Örneği (devam)
40 EK Bulgular Sayfası Örneği 37
41 EK Bulgular Sayfası Örneği (devam) 38
42 EK Tartışma ve Sonuç Sayfası Örneği 39
43 EK Kaynaklar Sayfası Örneği 40
44 EK Ekler Sayfası Örneği 41
45 EK Özgeçmiş Sayfası Örneği 42
46 43 EK 3. TEZ TESLİM FORMLARI EK 3.1. Anabilim Dalı Başkanlığı Üst Yazısı Formu
47 EK 3.2. Danışman Onay Formu 44
48 EK 3.3. Öğrenci Taahhütname Formu 45
49 46 EK 3.4. Tez Jurisi Öneri Formu (Yüksek Lisans)
50 EK 3.5. Tez Jurisi Öneri Formu (Doktora) 47
51 EK 3.6. Tez Kontrol Formu 48
52 49 EK 4. ANABİLİM DALLARI VE PROGRAMLARI EK 4.1. Enstitü Anabilim Dalları ve Programlar
53 50 EK 4.2. Enstitü Anabilim Dalları ve Programlar (devam)