Telkari'nin umudu 'Avşar modeli' | Magazin Gündemi | Mahmure Magazin
> Telkari'nin umudu 'Avşar modeli'
Telkari'nin umudu 'Avşar modeli'
Trabzon'da M.Ö. 2500'lü yıllara dayanan bir geçmişe sahip ve tel işi anlamına gelen ''Telkari'', ''Avşar modeli'' ile çıkış arıyor.
Trabzon'da 14 yıldır telkari ustalığı yapan Münir Tonyalı, talebin azalması ile giderek yok olmaya yüz tutan yöreye özgü telkari sanatının, ekonomik kriz nedeniyle daha da çıkmaza girdiğini belirtti. Tonyalı, Hülya Avşar'ın bir televizyon programında giydiği papuçlardan esinlenerek ürettikleri ve ''Avşar modeli'' adını verdikleri takunyalarla, sektöre çıkış aradıklarını kaydetti.
Tonyalı, telkarinin, ilk dönemlerde bölgede gümüş bol miktarda olduğu için inceltilmiş gümüş tellerine şekiller verilerek yapıldığını, ancak halkın gelir seviyesinin düşmesi ile telkarinin gümüş suyuna batırılan bakır tellerinden yapıldığını belirtti.
Tonyalı, şunları söyledi:
''Bizim yaptığım iş oldukça zahmetli olmasına rağmen az getirisi olan bir iş. Telkari için harcıdığımız emek, tarihi geçmişi olan bu sanat eserinin yok olmaması içindir. Bugün gümüş ile süslenmiş orta boy bir takunyanın fiyatı yaklaşık 200 milyon liradır. Gümüş suyuna batırılmış bakır tellerinden yaptığımız takunyalar ise 5 milyon liraya maloluyor. Ancak maddi durumu iyi olan bazı müşterilerimiz gümüşle yapılmış telkari talebinde de bulanabiliyor.'' İnceltilmiş bakır ya da gümüş tellerin ''çifte'' adı verilen cımbızla şekillendirilmeleri ve birbirine eklenerek içlerinin doldurulması ile yapılan telkarinin tam 8 işlemden geçtiğini belirten Tonyalı, telkari işçiliğiyle, çerçeve, şekerlik, tepsi, fincanlık, peçetelik ve takunyalar yaptıklarını belirtti.
Trabzon'a özgü bu süs eşyalarının, Trabzon dışında yeterince tanıtılamadığı için giderek azaldığını ve ekonomik krizle de iyiden iyiye çıkmaza girdiğini belirten Tonyalı, şöyle devam etti:
''Sektörü çıkmazdan kurtarmak için yeni arayışlara girdik.
Telkariye yeni ürünler katmak istedik. Bunlardan biri Hülya avşar'ın bir programında giydiği papuçtan etkilenerek yapılan ve ''Avşar modeli'' adını verdiğimiz takunya, bunun haricinde çarık modeli ve normal takunya da var. Şimdilik Avşar modeyli ile çıkış arıyoruz. Bu modelle biraz canlanma yaşadık.'' Sektörün tamamen canlanması için dışa açılması gerektiğini kaydeden Tonyalı, Trabzon Telkarisi'ni bu güne kadar zanaatçıların el emekleri ve çabaları ile ayakta kaldığını belirterek, bu el sanatını, tüm ülke ve dünyaya tanıtmak için destek beklediklerini söyledi.
Yayın tarihi: 17.03.2002