Batı Avrupa Birliği bayrağı
██ Üye ülkeler ██ Ortak üyeler
██ Gözlemciler ██ Ortak iş birliği
Üyelik 10 üye ülke
6 ortak üye
5 gözlemci ülke
7 ortak iş birliği ülkesi
- imzlanma Brüksel Antlaşması
- 17 Mart 1948.
Londra ve Paris Konferansları 21 Ekim 1954.
Lizbon Antlaşması 1 Aralık 2009.
Yıkılış 30 Haziran 2011.
Batı Avrupa Birliği ya da kısaca BAB (İngilizce: Western European Union, WEU; Fransızca: Union de l'Europe Occidentale, UEO) yarı etkin bir Avrupa güvenlik ve savunma örgütüdür. 17 Mart 1948 tarihinde imzalanan Brüksel Antlaşması'yla birlikte kurulmuş ve 1954 yılında İtalya ile Batı Almanya'nın katlımlarıyla büyümüştür. Batı Avrupa Birliği'nin genel merkezi Brüksel'dedir. Günümüzde başka bir uluslararası örgüt olan Avrupa Birliği ile karıştırılmamalıdır. 30 Haziran 2011 tarihinde Avrupa Birliği ile birleştirilmiştir.
1 Brüksel Antlaşması
2 Yapısal özellikleri
Brüksel Antlaşması[değiştir | kaynağı değiştir]
Brüksel Antlaşması 17 Mart 1948 tarihinde Birleşik Krallık, Fransa, Belçika, Lüksemburg ve Hollanda'nın katılımlarıyla imzalanmıştır. Antlaşmanın ekonomik, kültürel ve toplumsal alanlarda da iş birliği ilkelerini içeren hükûmetlerarası karşılıklı bir savunma antlaşması olması öngörülmüştür. Avrupa Savunma Topluluğu oluşumunun Fransız Parlamentosu'nda reddedilmesi üzerine, İtalya ve o zamanki Batı Almanya'nın da katılımlarıyla bu birliğin kurulması kararlaştırılmıştır. Katılımcı ülkeler üç temel amaçlarını metnin önsözünde şöyle belirtmişlerdir:
Avrupa'nın ekonomik bakımdan iyileşmesi için Batı Avrupa'da sağlam temeller oluşturmak;
Birliktelik oluşturmak ve Avrupa'da sürekli entegrasyonu özendirmek
Herhangi bir saldırı durumunda üyelerarası yardımlaşma sağlama
Brüksel'de yapılan görüşmeler genel olarak kültürel ve toplumsal başlıkları ele almış ve daha çok bir danışma konseyi oluşturulması amaçlanmıştır. Bunun yapılmasının arkasındaki neden Batı Avrupa ülkeleri arasında her alanda iş birliği sağlayarak Komünizm'in durdurulması konusunda bir önlem almaktır. Brüksel'de yapılan görüşmeler sonucu imzalanan Brüksel Antlaşması'nın hükümleri daha sonra Paris Konferansı'nda yeniden görüşülmüş ve 23 Ekim 1954 tarihli Londra Konferansı'nda antlaşmaya son biçimi verilmiştir. Aynı tarihte İtalya ve Batı Almanya da birliğe katılmışlardır. Batı Avrupa Birliği de örgüte bu antlaşmayla verilmiştir.
Yapısal özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Batı Avrupa Birliği üç ana yönetimsel birimi vardır. Bunlar: Bakanlar Konseyi, Konsey Başkanlığı ve Genel Sekreterliktir. Batı Avrupa Birliği, bir Bakanlar Konseyi tarafından yönetilir. Konsey başkanı üye ülkeler arasında dönüşümlü olarak 6 ayda bir seçilir. Eğer Avrupa Birliği Komisyonu başkanı Batı Avrupa Birliği Komisyonu başkanının seçildiği ülkedense, Avrupa Birliği Konseyi başkanı her iki görevi de yürütür. Komisyounun genel sekreteri 20 Kasım 1999'da göreve atanan Javier Solana'dır. Solana aynı zamanda Avrupa Birliği'nin Ortak Dışişleri ve Güvenlik Politikası'nı da yürütmektedir.
Batı Avrupa Birliği, 10 üye ülkeye, 6 ortak üye ülkeye, 5 gözlemci üye ülkeye ve 7 ortak iş birliği üyesinden oluşmaktadır. 14 Haziran 2001 yılında, Javier Solana yapılan toplantıda birliğe üye olmayan ülkelerin statülerinin değişmesi için gözönünde bir neden olmadığı belirtmiştir.
Üye ülkeler: (1954 Brüksel Antlaşmasına göre)
Fransa bugün NATO'nun askerî işlem ve görevlerine katılmamakla birlikte, bu birliğe üye tüm ülkeler aynı zamanda birer NATO üyesidir. Birlik içi yapılan oylamalarda tam oy hakkına sahip olan ülkeler bunlardır.
Birleşik Krallık - Birleşik Krallık
Fransa - Fransa
Almanya - Almanya
İtalya - İtalya
Belçika - Belçika
Hollanda - Hollanda
Lüksemburg - Lüksemburg
Portekiz - Portekiz (27 Mart 1990)
İspanya - İspanya (27 Mart 1990)
Yunanistan - Yunanistan (1995)
Gözlemci üye ülkeler: (Roma - 1992)
Gözlemci üye ülkeler Avrupa Birliği'ne üyedir ancak NATO'ya değildir. 1
Danimarka - Danimarka 1
İrlanda - İrlanda
Avusturya - Avusturya (1995)
İsveç - İsveç (1995)
Finlandiya - Finlandiya (1995)
1 Danimarka aslında ikisinin de üyesidir. Maastricht Antlaşması'yla birliğin aldığı kararlara katılmamama hakkını kullanmış ve Ortak Savunma ve Güvenlik Politikasına katılmamıştır. Bu nedenle Batı Avrupa Birliği'nde, AB üyesi olmasına karşın NATO üyesi sayılmaması daha uygundur.
Ortak üye ülkeler: (Roma - 1992)
Bu grup, NATO üyesi olup da Avrupa Birliği üyesi olmayan Avrupa ülkelerini kapsaması için kurulmuştur. Polonya, Macaristan ve Çek Cumhuriyeti de bu grupta yer almaktadır ancak yakın zamanda ayrıca Avrupa Birliği'ne katılmışlardır.
Polonya Polonya (1999)
Çek Cumhuriyeti Çek Cumhuriyeti (1999)
Macaristan Macaristan (1999)
Ortak iş birliği üyesi: (Kirchberg - 1994)
Geçmişte ne NATO'ya ne de Avrupa Birliği'ne üye olan Avrupa ülkelerini kapsaması için kurulmuştur. Ancak ilerleyem yıllarda bu ülkelerin hepsi hem NATO'ya hem de Avrupa Birliği'ne katılmışlardır.
Slovenya Slovenya (1996)
Batı Avrupa Birliği resmî sitesi
Almanya · Belçika · Birleşik Krallık · Fransa · Hollanda · İspanya · İtalya · Lüksemburg · Portekiz · Yunanistan
Çek Cumhuriyeti · İzlanda · Macaristan · Norveç · Polonya · Türkiye
Avusturya · Danimarka · Finlandiya · İrlanda · İsveç
Bulgaristan · Estonya · Letonya · Litvanya · Romanya · Slovakya · Slovenya