Ülkemizin Volkanik Faliyetleri
Tamer Yalanız / 10 Ağustos 2006 19:15 Ülkemiz coğrafyası jeolojik evrim sürecinde milyonlarca yıl öncesinden başlayarak çok sayıda volkanik faliyete sahne olmuş,her faliyetin jeolojik izleri günümüze kadar ulaşmıştır.Volkanizma ürünleri olan değişik türdeki volkanik kayaçlar geniş alanlar kaplamış olup Türkiyenin%15'i bu kayaçlarla örtülüdür.
Tarihsel çağlardada devam eden volkanik aktiviteler,önemli bulgular taşımaktadır.Günümüzden 1,8milyon yıl önce başlayarak bu güne kadar süregelen 4.Jeolojik zamanda volkanik etkinlikler zaman zaman yoğunlaşmış,Hasandağı,Erciyes,AğrıDağı,Nemrut,Süphan ve Tendürek dağları gibi büyük volkan konileri meydana gelmiştir.
Günümüzde ,Anadoluda volkanizma sönmek üzeredir.Ancak bazı yanardağlarda halen gaz vebuhar çıkışları devam etmekte olup bu genç yanardağların günümüzde LAV ÇIKARMAMALARINA rağmen çevrelerinde yeralan sıcak ve mineralize su kaynakları ile Volkanik kökenli gaz ve su buharı çıkışlarının tesbit edilmesinden dolayı birer aktif yanardağ olarak tanımlanabilirler.
Örneğin Nemrut volkanı son 10bin yılda meydana gelen çökmelerle bu günkü görünümünü kazanan bir volkandır.Jeolojik kayıtlara göre Nemrut volkanından son LAV çıkışları 1441,1597,1692 de yaşanmıştır.1976 Çaldıran depremi sonrasında yapılan konutların bulunduğu bölgede Zehirli gazçıkışı sorunları başgöstermiştir.O zaman yapılan Jeolojik araştırmalar sonucunda bu gazların Tendürek Volkanına ait aktivitelere dayalı ve Volkanik kökenli olduğu,depremde oluşan kırıkların gaz çıkışını kolaylaştırdığı bulgusuna ulaşılmıştır.
Volkanik faliyetler tıpkı deprem gibi ülkemizin JEOLOJİK GERÇEKLİĞİNİN bir sonucu olup yerleşim bölgelerinin planlamasında risk faktörü olarak gözönünde bulundurulması gereklidir.ANCAK BİLİMSEL GERÇEKLİK TOPLUMSAL PANİK NEDENİ HALİNE GETİRİLMEMELİDİR.Asıl tehlike volkanın ve aktivitesinin yeterince iyi bilinmemesidir.
1-Yanardağlar herzaman potansiyel bir tehlike kaynağıdır.Ancak eğer gereki çalışmalar yapılabilirse önceden aktiviteyi belirlemek mümkündür.Böylece yöre halkı tehlikelere karşı uyarılabilir.Tarih boyunca yaptığı faliyetler incelenerek etrafındaki gaz ve sıcaksu çıkışları,toprak kabarmalarıtakip edilmeli,akarsularda sıcaklık ve gaz ölçümleri gerçekleştirilmelidir.
Çevresinde yaşamın devam edeceği Volkan bölgelerinde halkın kamu görevlilerinin ve turizim rehberlerinin eğitilmesi gerekir.Halk olarak enbaşta gelen görevimiz bilimsel araştırmalara kolaylık sağlamak gördüklerimizi bu işle uğraşanlarla paylaşmak bir bilimsel arştırmayı spekülasyona dönüştürmemektir.
Bilime inandığımız sürece çözülemeyecek sorun yoktur.