Tuncay Turşucu - Enflasyon Değerlendirmesi
Mayıs ayında TÜFE verisinde %0.56 artış yaşandı. Beklentiler ortalama olarak %0.67 artış olacağı yönündeydi. Beklentilerin bir miktar altında bir enflasyon diyebiliriz. Bu veri ile birlikte yıllık enflasyon %8.09 seviyesine ulaştı. Geçen ay %7.91 düzeyindeydi. Başka deyişle enflasyonda yıllık bazda artış devam etti.
Bu veri ile birlikte yılın ilk beş ayındaki TÜFE artışı %5.30 seviyesine ulaştı. TCMB yıl sonu hedefini %6.8 seviyesine revize etmişti. Buna göre yıl sonu hedefine ulaşmak için 1.5 puanlık bir yer kaldı. Yılın geri kalan 7 ayında fiyatlar en fazla %1.5 artış gösterirse hedef tutacak. Daha fazla artış gösterirse hedef yine tutmayacak. Gıda grubundaki düşüş dikkat çekici.
Gıda komitesinin etkisi var mı?
Ana harcama gruplarına bakıldığında Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda %2.68’lik düşüş en fazla dikkat çeken nokta olarak görülebilir. Enflasyon hesabında %24.25 ile en fazla ağırlığa sahip bu grupta uzun zamandan beri düşüş yaşanması olumlu. Mevcut düşüşün son üç yılın Mayıs ortalamasının da altında olduğunu not etmekte fayda var. Bunda gıda komitesi’nin etkisinin olup olmadığını bilmiyoruz. Ancak eğer etkisi varsa, Ramazan ayında gıda fiyatlarında oluşacak artışı kontrol altına alabilicek mi? Bunları izleyeceğiz. Maliye Bakanı Şimşek’in enflasyon verisinin ardından gıda fiyatlarındaki iyileşmenin devam edeceği yönündeki açıklaması bu açıdan önemli olacak gibi görünüyor. Gıda fiyatları bilindiği gibi TCMB’nin enflasyon üzerindeki en önemli risk unsuru olarak gördüğü temel harcama grubuydu. Gıda fiyatlarındaki iyileşmenin devamı önümüzdeki aylarda TÜFE’de rahatlama sağlayabilir.
Harcama gruplarında dikkat çeken diğer bir unsur ise %7.38 ağırlığa sahip olan Giyim ve ayakkabı grubundaki %10’luk artış. Bu gruptaki sert yükselişte mevsimsel etkilerin olduğu düşünülebilir. Başka deyişle Haziran ayında gıda’daki iyileşmenin devam etmesi ve giyim sektöründeki mevsimsel etkilerin kaybolması durumunda daha iyi bir TÜFE verisi ile karşılaşabiliriz.
Özel kapsamlı verilere bakıldığında ise enerji’nin yine enflasyon üzerinde yukarı yönlü etkisini koruduğunu izliyoruz. Çekirdek enflasyon olarak izlediğimiz H ve I endekslerindeki artışlarda sırasıyla %1.69 ve %1.96 düzeyine yükselmiş durumda. Çekirdek verideki yükselişler olumsuz olurken, bu gruptaki yükselişlerde kur geçişkenliğinin de etkili olduğunu söylemek mümkün. Ancak oniki aylık ortalamalarda çekirdek enflasyonun H endeksinde %9.24, I endeksinin ise %8.57 seviyesine ulaşmış olması önümüzdeki aylarda oluşacak verileri daha kritik yapıyor.
Baz etkisi açısından sadece Ocak ayını değerlendirebilen enflasyon, şu ana kadar diğer aylardaki baz etkilerinden faydalanamadı. Bu nedenle önümüzdeki aylar baz etkisi açısından da önemli olacak. Geçen yılın Haziran-Temmuz-Ağustos ayları ortalaması %0.28 artış şeklinde oluşmuştu. Önümüzdeki üç ayda bu ortalamanın altında veriler gelmesi durumunda yıllık etki enflasyon lehine dönebilir. Yukarıda yazdığım gibi yıllık hedef için sadece 1.5 puanlık bir marj kaldı ve bunun oluşması için yaz aylarında bir iki ay negatif enflasyon görmemiz gerekiyor. Diğer yandan ÜFE enflasyonundaki artışta istikrarlı bir şekilde sürüyor ve bu grubun izleyen aylarda TÜFE’ye geçişkenliği de önemli olacak.
Sonuç olarak Gıda grubundaki düşüşün önümüzdeki aylarda devam edip etmeyeceği enflasyon üzerinde belirleyici olacak. Buna gıda komitesinin ne kadarlık bir etkisi var bu merak konusu. Ancak şu şartlarda %6.8 olan yıl sonu hedefin tutması zor görünüyor. Önümüzdeki yaz ayları baz etki açısından önemli olacak. TCMB enflasyon raporunda gıda grubundaki düşüşe dikkat çekecektir. Sıkı para politikasının olumlu etkilerinden bahsetmeyi sürdürecektir. Ancak faizlerde değişiklik yapması için kontrol edebildiği faktörlerin dışında kontrolünün dışındaki parametrelerde belirsizliklerin halen devam ettiğini söylemek mümkün. Seçim sonuçları, Fed’in Haziran toplantısı bu belirsizliklerin başında geliyor.
Dolar 6,7474 -0,06 00:59
Euro 7,6473 0,01 00:59
İngiliz Sterlini 8,4906 0,10 00:59
Gram Altın 371,9 -0,08 00:59
Çeyrek Altın 596 -0,08 00:59
Yarım Altın 1191 -0,08 00:59