Çünkü ergenlik yaşı bütün gençlerde aynı değildir. Bu nedenle hem davranışlar, hem de bedensel gelişim çocuktan çocuğa önemli oranda değişik olabilir. Bu dönemde hayat iyice güçleşir, okulda görülen dersler artmış, karmaşıklaşmıştır. Yılsonu sınavları, aile içindeki olası ekonomik güçlükler bir elemeye yol açar.
Bu nedenle birçok çocuk bedenlerinin ve zihinlerinin evrim ritmi arkadaşlarından falancayla filancanmki kadar hızlı olmadığından acı çekerler.
Bu konuda kabaca iki üç olgu ayırdedilebilir:
1) Erken ergenliklerde, bedendeki dönüşümler alışılmış yaştan iki ya da üç yıl önce oluşur. Bazan 9 -10 yaşlannda görülür. Oldukça hızlı bir biçimde büyümüş olan genç kendini gülünç bulup üzülmek te, arkadaşlarıyla aym düzeyde olabilmek için iki büklüm eğilmektedir. Cinsel belirtilerini durdurmaya, bastırmaya çalışmaktadır. Ereksiyonlardan, gece kirletmelerinden utanmaktadır. Edilgen ve korkuludur.
Yine de uzun boyu nedeniyle arkadaşlarından gördüğü saygınlık kavgacı yanını beslemektedir. Kavgacı, dengesiz, öfkeli biri oluverir. Hatta kimi durumlarda serüven gereksinimi onu evden kaçmak gibi vahim eylemlere götürebilmektedir.
2) Gecikmiş ergenliklerde, birçok üzüntüye neden olur. 15-16 yaşında ergenlikleri gecikmiş çocuklar vardır. Tenefüste ya da okul yatakhanesinde boylarını, kas yapılarını, cinsel organlarını başkalarınınkilerle karşılaştırdıklarında kendilerini küçülmüş hissetmektedirler. Kimisi korkup anababalarma sığınmaktadırlar, özellikle büyüklerce sert oyunlara sokulmayıp dışlanmaları sonucu, okuldaki başarıları kötüleşebilmektedir. Gecikmiş ergenliklerinden acı çeken bu gençlere hiç bir şeyin yitirilmediğini bir kez daha söyleyelim.
Çoğu kez cinsel motor işlemeye başlar başlamaz gecikmelerini kapatacak, belki arkadaşlarını aşacaklardır. Sabırlı olmaları gerekmektedir. 16-17 yaşından sonra da ergenlik oluşmamışsa bir doktor onlara yardımcı olacaktır. Günümüzde bu alanda etkin tedavi yöntemleri bulunmaktadır.