Ünlü Nörobilimci Açıklıyor: “DEHB Gerçek Bir Hastalık Değil” - İLKEVİN Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi
Dünyanın önde gelen pediatrik nörobilimcilerinden biri olan Dr. Bruce D. Perry, son zamanlarda Dikkat Eksikliği / Hiperaktivite Bozukluğu’nun (DEHB) ‘gerçek bir hastalık’ olmadığını ifade etti ve çocuklara uyarıcı ilaçlar vermenin tehlikeleri konusunda uyarıda bulundu.
Observer’a konuşan Dr. Perry, DEHB olarak bilinen bozukluğun, çoğu insanın hayatı boyunca bir noktada sergilediği faktörler çok çeşitli semptomların bir tanımı olarak görülmesi gerektiğine dikkat çekti.
DEHB bir hastalık değil, bir tanımdır. DEHB’li olarak etiketlenmek çok ilginçtir çünkü herhangi birimiz hayatımızın herhangi bir döneminde bu kriterlerin en az birkaç tanesine uyarız.
Uyarıcı ilaçları henüz küçükken hayvanlara verdiğinizde, beyin ödül sistemleri değişiyor. Aynı seviyede keyif alma duygusuna ulaşmak için daha fazla uyarana ihtiyaç duyuyorlar.
Yani çok somut bir şekilde açıklamak gerekirse, aynı tokluk hissine ulaşmak için daha fazla yemek yemeye ihtiyaç duyuyorlar. Herhangibir şey yaparken yaşadıkları küçük bir heyecanı duymak için daha fazla yüksek risk içeren şeyler yapma ihtiyacı duyuyorlar. Bu hiç de iyi bir şey değil.
Bir ilaç almak, vücüdumuzdaki sistemleri her zaman tam olarak anlamadığımız şekillerde etkiliyor. Bu konu hakkında oldukça temkinli biriyim, özellikle de araştırmalar diğer müdahalelerin de eşit derecede etkili olduğunu ve zamanla daha etkili olduğunu ve bu yan etkilerin hiçbirine sahip olmadığını gösterdiğinde. İlaç tedavisi benim için kolaya kaçan ve üzerine hiç akıl yorulmamış bir karardır.
Oldukça etkili olan çok sayıda farmakolojik olmayan tedavi var. Bunların büyük bir çoğunluğu çocukların etrafında olan yetişkinlere yardım etmeyi içeriyor.
Aslında olanların bir parçası da şu: Eğer kaygılı ve bunalmış bir aileniz varsa, bu durum bulaşıcıdır. Bir çocuk bocaladığında etrafındaki yetişkinler de duygusal olarak kolayca altüst olabiliyorlar. Hayal kırıklığına uğramış öğretmen ya da ebeveynle, duygusal olarak kontrolünü kaybetmiş durumdaki çocuk arasındaki negatif geribildirim süreci, işleri iyice kontrolden çıkarabilir.
Yetişkinlere kendilerini nasıl regüle edebileceklerini, çocuklarla ilgili nasıl daha gerçekçi beklentileri olabileceğini, onlara nasıl başarılabilir fırsatlar yaratarak başarılı olmalarını sağlayabileceklerini öğretebilirsiniz. Ayrıca bocalayan çocuklara yardım sürecinde onlara rehberlik edebilirsiniz.
Pek çok farklı tedavi yaklaşımı var. Bazıları yogayı bazıları davul çalma gibi motor aktiviteleri kullanıyor. Hepsinin bir takım etkileri var. Bunların bir kısmını bir araya getirip bir tedavi paketi de yaratabilirsiniz: Yetişkinlerin daha düzgün davranmasını sağlayın, çocuklara başarılabilir hedefler verin, kendilerini regüle etmeleri için onlara fırsat verin… İşte o zaman, DEHB hastalığı olarak etiketlenen probleme sahip olan çocuklarda görülen problemlerin çok büyük bir yüzdesini azaltmayı başarabilirsiniz.
Çeviren, Derleyen: Barış İplikci /ilkevin.com.tr
ETİKETLER: DEHB, Dikkat Eksikliği, Hiperaktivite Dikkat Eksikliği