5651 SAYILI KANUN VE BİLGİ GÜVENLİĞİ İLİŞKİSİ. Mehmet Salih GÖK
Download "5651 SAYILI KANUN VE BİLGİ GÜVENLİĞİ İLİŞKİSİ. Mehmet Salih GÖK"
1 5651 SAYILI KANUN VE BİLGİ GÜVENLİĞİ İLİŞKİSİ Mehmet Salih GÖK İSTANBUL BİLGİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HUKUK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (EKONOMİ HUKUKU) Danışman: Yard. Doç. Dr. Leyla Keser BERBER 2012
2 ii 5651 SAYILI KANUN VE BİLGİ GÜVENLİĞİ İLİŞKİSİ LAW NUMBER 5651 AND ITS RELATION TO INFORMATION SECURTY Mehmet Salih GÖK Yard. Doç. Dr. Leyla Keser BERBER : Öğr. Gör. Yasin BECENİ : Öğr. Gör. Tuğrul SEVİM : Tezin Onaylandığı Tarih : Toplam Sayfa Sayısı : 62 Anahtar Kelimeler (Türkçe) Anahtar Kelimeler (İngilizce) 1) 5651 Sayılı Kanun 2) Engelleme aşma 3) İnternet içeriği düzenleme 4) İnternete erişimi engelleme 5) Youtube 1) Law Number ) Filter circumvention 3) Internet content regulation 4) Blocking Access to the Internet 5) Youtube
3 iii Özet İnternet kullanım oranı tüm dünyada hızla artmaktadır. Bu nedenle günümüzde iletişimin hem sınırları genişlemiş, hem hızı artmış, hem de iletişim büyük oranda İnternet üzerine kaymış durumdadır. Bunun sonucunda, yeryüzünde her zaman olagelmiş olan, yöneticilerin kitleleri etkileme ve yönlendirme arzusu İnternetin dünya toplumları içinde elde etmiş olduğu konumu görmezden gelmemektedir. İnternet bugün dünyanın hemen her yerinde sansüre uğramaktadır. Ayrıca bazı ülkelerde sansürden ileri geçilmekte, İnternet manipüle edilmektedir. İnternetin kendine has doğası göz önünde bulundurulduğunda İnternetin tamamen kontrol dışında kalmasının da insanlık için çok iyi sonuçlar doğurmayacağı düşünülebilir. Bütün dünyada olduğu gibi Türkiye de de İnternetin sansürlendiğine yönelik iddialar vardır. Türkiye de İnternete müdahale 2007 yılına kadar birçoğu TCK maddelerine dayanarak verilen kararlara dayanılarak yapılmaktaydı. Ancak Anayasa nın 13. maddesine göre temel hak ve hürriyetleri sınırlayıcı düzenlemelerin ancak kanunla yapılması gerektiği ilkesi bu uygulamayı hukuka aykırı kılmaktaydı. Ayrıca açıkça İnternet ortamını zikreden ve İnternetin kendine özgü niteliğini ve aktörlerini göz önüne almayan düzenlemelerle müdahale edildiği için kamuoyunda tartışmalara yol açmaktaydı. Bu nedenle, 2007 yılında 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun çıkarılmıştır. Kanun un kabulünden sonra erişim engellemelerin sayısında ciddi bir artış meydana gelmiştir. Zira Kanun, hukuka aykırı olarak tanımladığı içerikle mücadele yöntemini erişim engelleme olarak belirlemiştir. Kanun un uygulaması ile ilgili olarak da üç tane yönetmelik çıkarılmıştır. Kanun genel olarak, çizdiği net çerçeve ve diğer birçok ülkedeki uygulamalardan farklı olarak - uygulamadaki şeffaflıktan ötürü takdirle karşılanırken, öncelikle erişim engelleme olmak üzere bazı nedenlerden ötürü de eleştirilmektedir. Türkiye de uygulanan erişim engellemeler neticesinde, istatistiklerden edinilen bilgilere göre engelleme aşma yöntemlerinin de sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. Engelleme aşma yöntemlerinin genelde çok fazla bilgi güvenliği bilinci olmayan kullanıcılar tarafından kullanılmasından dolayı çok ciddi bilgi güvenliği riskleri ortaya çıkmaktadır. Bu risklerin gerçeğe dönüşmesi durumunda da büyük maddi ve manevi zararlarla karşılaşılmaktadır. Erişim engellemeler neticesinde ortaya çıkan zararlar ve bu zararlardan korunmak amacıyla Türkiye de İnternet içerik düzenlemeleri ve uygulamalar konusunda yapılabilecek düzeltmeler ve her seviyede alınabilecek önlemler tezde üzerinde durulan konular olmuştur. Devletten aileye ve toplumun tüm bireylerine düşen görevler konusunda yapılabilecek değişiklikler ifade edilmiştir.
4 iv Abstract Internet use is rapidly increasing all over the world. Hence, both the borders of communication have expanded and the speed has increased and the communication is shifted to a large extent to the web. As a result, the desire of governments to influence people that has always existed on earth has not ignored the role that Internet has acquired within the world communities. Today internet is being censored almost in every country. Moreover in some countries it is more than censorship and internet content is manipulated. Considering the specific nature of the Internet, being totally out of control would not benefit the humanity. As it is all over the world, it is claimed that Internet is censored in Turkey too. Until 2007 in Turkey, Internet intervention examples were mostly based on the Turkish Penal Code (TCK) articles. However the principle requiring the regulations that limit the fundamental rights and freedoms to be based on specific laws according to the article number 13 of the Turkey Constitution was making the applications illegal. Also trying to regulate the Internet without special regulations which did not mention Internet and its typical nature and actors was causing debates. For this reason, the law number 5651, Regulation of Internet Publications and Combating Crimes Committed by Means of the Law on These Publications has been enacted on After the Law has been adopted, a significant increase occurred in the number of blocked web sites. Because blocking access is the method determined by the Law to fight the content that is defined as illegal by the Law. Three guiding regulations were published to guide the applications of the Law. The Law has been appreciated having sharp and clear articles and being different from other many countries being transparent in applications. On the other hand it has been criticized for many reasons, mostly b locking access to the Internet. As a result of blocking access to many web sites in Turkey, according to the reports collected from statistics filter circumvention techniques are used commonly. Serious information security risks arise because of those circumvention methods and tools being used by unconscious users. In case of these risks coming true, many individuals face financial and non-pecuniary losses. Possible improvements about Internet content regulations and applications have been subject to the dissertation in order to minimize the costs of the risks that arise from blocking Internet access and filtering the Internet content. From the authority to the family, future changes about the duties of all members of society have been expressed.
5 v İÇİNDEKİLER ÖZET... İİİ ABSTRACT... İV İÇİNDEKİLER...V KISALTMALAR... Vİİ KAYNAKÇA... Vİİİ ELEKTRONİK AĞ ADRESLERİ...X 1. GİRİŞ İNTERNET... 2 I. İnternet Nedir?... 2 II. İnternetin Ortaya Çıkışı... 3 III. İnternetin Kullanım Alanları... 3 A. İnternetin Olumlu ve Kamu Yararına Faaliyetlerde Kullanımı... 4 B. İnternetin Olumsuz ve Kamuya Zarar Veren Faaliyetlerde Kullanımı Terör Örgütlerinin İnternetteki Faaliyetleri Çocukların Cinsel İstismarı... 5 a) Cinsel Çocuk İstismarının Uluslararası Hukukta Yeri... 6 b) Cinsel Çocuk İstis marının Türk Hukuku ndaki Yeri Bilgisayar Virüsleri, İstenmeyen E-postalar (SPAM), Hacking, Phishing Müstehcenlik, Kumar, Fuhuş Fikri Hakların İhlali İNTERNETE ERİŞİMİ ENGELLEME I. Türkiye de İnternet İçeriğinin Düzenlenmesi A. Türkiye de Genel İçerik Düzenlemeleri Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Kanunu Basın Kanunu... 15
6 vi B Sayılı Kanun Öncesi İnternet Erişimi Engellemeleri C Sayılı Kanun un Hukuki Analizi D Sayılı Kanun un Çizdiği Çerçeve E Sayılı Kanun un Teknik Analizi F. Ampirik Veriler Işığında 5651 Uygulamaları ve Değerlendirme Sonrası Erişim Engelleme Uygulamaları ve Etkileri Sonrası Ülkemizdeki Google Aramaları ve Değişen Trendler II. Dünyada İnternet İçeriğinin Düzenlenmesi A. ABD B. ÇİN C. AVRUPA BİRLİĞİ ERİŞİM ENGELLEME VE ENGELLEME AŞMA YÖNTEMLERİ I. Erişim Engelleme Yöntemleri A. IP Engelleme B. IP Paket Filtreleme C. DNS Engelleme D. URL Engelleme E. Anahtar Kelime Filtreleme / IP Paketlerini Anlamlandırarak Filtreleme F. Proxy Engellemesi G. DDoS (Distributed Denial of Service) Saldırıları H. DNS ten Alan Adı Kaydı Silme I. Diğer Yöntemler ve Değerlendirme II. Engelleme Aş ma Yöntemleri ve Yan Etkileri A. Teorik Anlamda Engelleme Aşma Yöntemleri Proxy Yöntemleri a) Http Proxy b) CGI Proxy c) IP Tunneling (IP Tünelleme) d) Trafik Yönlendirme (Çoklu Proxy Kullanımı) IP Değişikliği Alan Adı Değişikliği DNS Değişikliği URL Maskeleme İçerik ve Alan Adı Aldatması Online Çeviri Siteleri B. Pratikte Engelleme Aşma Yöntemleri (Engelleme Aşma Amacıyla Kullanılan Popüler Araçlar) DynaWeb FreeGate Ultrasurf Circumventor Psiphon Tor Hamachi Engelleme Aşma Araçları Değerlendirme ve Riskler C. Engelleme Aşma Yöntemleri Yan Etkileri ve Değerlendirme SONUÇ... 59
7 vii KISALTMALAR a.g.e. AB ABD ARPA ARPANET ARPANET aşa. AVM BTK CGI CRC DDoS DNS EC ECJ EFT FSEK HTTP HTTPS ICANN IE IETF INHOPE IP IP adresi IWF İSS MÜYAP ONI PIPA RFC RIM RTÜK SABAM SOPA TBMM TCK TCP/IP TİB UN URL vb. VoIP VPN Washington, D.C. yuk. Adı geçen eser(ler) Avrupa Birliği Amerika Birleşik Devletleri Advanced Research Projects Agency Advanced Research Projects Agency Network Advanced Research Projects Agency Network Aşağıda Alış Veriş Merkezi Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Common Gateway Interface Convention on the Rights of the Child Distributed Denial of Service Domain Name System European Commission European Court of Justice Elektronik Fon Transferi Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Hypertext Transfer Protocol Hypertext Transfer Protocol Secure Internet Corporation for Assigned Names and Numbers Internet Explorer Internet Engineering Task Force International Association of Internet Hotlines Internet Protocol İnternet Protokol adresi Internet Watch Foundation İnternet Servis Sağlayıcı Bağlantılı Hak Sahibi Fonogram Yapımcıları Meslek Birliği OpenNet Initiative Protect Intellectual Property Act Request For Comments Research In Motion Radyo Televizyon Üst Kurulu Société d Auteurs Belge Belgische Auteurs Maatschappij Stop Online Piracy Act Türkiye Büyük Millet Meclisi Türk Ceza Kanunu Transmission Control Protocol/Internet Protocol Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı United Nations Uniform Resource Locator (Tekil Kaynak Konumlayıcı) ve benzeri Voice Over Internet Protocol Virtual Private Network Washington District of Columbia Yukarıda
8 viii KAYNAKÇA Akdeniz Akdeniz, Yaman " Governance of Pornography and Child Pornography on the Global Internet: A Multi-Layered Approach," in Edwards, L and Waelde, C eds, Law and the Internet: Regulating Cyberspace, Hart Publishing, 1997, s Akdeniz/Altıparmak Yaman Akdeniz / Kerem Altıparmak, İnternet: Girilmesi Tehlikeli ve Yasaktır Türkiye'de İnternet İçerik Düzenlemesi ve Sansüre İlişkin Eleştirel Bir Değerlendirme, 2008 Alkan Necati Alkan, Terör Örgütlerinin İnternet Ortamında Yürüttüğü Faaliyetler, Aru Çağdaş Aru, OpenNet İnisiyatifi 2011'deki İnternet Sansürlerinin Haritasını Çıkarttı, Türkiye 'Seçici' Olarak Sınıflandırıldı, 25 Nisan 2012 Aru-2 Çağdaş Aru, ABD Yönetiminden Gözdağı: Ülkeye Yönelik Hack Saldırıları Askeri Bir Harekatla Sonuçlanabilir, 20 Mayıs 2011 Avşar/Öngören Zakir Avşar/Gürsel Öngören, Bilişim Hukuku, İstanbul 2010 Bayamlıoğlu İbrahim Emre Bayamlıoğlu, Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunda Teknolojik Koruma, İstanbul 2008 Berber/Kaya Leyla Keser Berber/Mehmet Bedii Kaya, 5651 Sayılı Kanunun Teknik Ve Hukuki Açıdan Değerlendirilmesi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Bilişim Ve Teknoloji Hukuku Enstitüsü, Berne Convention Berne Conventionfor the Protection of Literary and Artistic Works, September , Brown Brown, I. (2008). Internet censorship: be careful what you ask for Convention on Cybercrime Convention on Cybercrime, Budapest, 23 November 2001, Deibert/Palfrey/Rohozinski/ Ronald Deibert/John Palfrey/Rafal Ronozinski/Jonathan Zittrain, Access Denied: Zittrain Deibert/Villenueve Dhamija/Tygar/Hearst Dinçer The Practice and Policy of Global Internet Filtering, Massachusetts 2008 Deibert, R. & Villeneuve, N. (2005). Firewalls and Power: An Overview of Global State Censorship of the Internet. In M. Klang & A. Murray (Eds.), Human Rights in the Digital Age (s ). London: GlassHouse. Rachna Dhamija/J. D. Tygar/Marti Hearst, Why phishing works, Proceedings of the SIGCHI conference on Human Factors in computing systems, April 22-27, 2006, Montréal, Québec, Canada Ergün Dinçer, İngiliz Hükümeti, İsyancılara Ortam Sağlanmaması Konusunda Facebook, Twitter ve RIM ile Toplantı Yapıyor, 11 Ağustos 2011 Dokurer Semih Dokurer, Bilişim Suçları Laboratuvarlarında Çocuk Pornografisi İncelemeleri, Adli Tıp Kurumu, Durnagöl Yasemin Durnagöl, 5651 Sayılı Kanun Kapsamında İnternet Aktörlerine Getirilen Yükümlülükler İle İdari Ve Cezai Yaptırımlar, TAAD, Cilt:2, Yıl:2, Sayı:4, 20 Ocak 2011 (s ) Goldsmith/Wu Jack L. Goldsmith/Tim Wu, Who Controls the Internet? Illusions of a Borderless World, North Carolina 2006 Jeftovic Mark Jeftovic, How SOPA W ill Destroy The Internet, , Kaya Mehmet Bedii Kaya, Teknik ve Hukuki Boyutlarıyla İnternete Erişimin Engellenmesi, 5651 Sayılı Kanun ve Dünya Uygulamaları, 1. Baskı, İstanbul
9 ix 2010 McCoy/Bauer/Grunwald/Ko Damon McCoy/Kevin Bauer/Dirk Grunwald/Tadayoshi Kohno/Douglas Sicker, hno/sicker Shining Light in Dark Places: Understanding the Tor Network McMillan Robert McMillan, DNS attack could signal Phishing 2.0, December 2007, mputerworld.co m/s/article/ / DNS_attack_could_signal_Phi shing_2.0 Munns Roger Munns, First-computer controversy finally nearing a conclusion, Nebil-1 Füsun Sarp Nebil, Müyap Kapatmalarındaki Kötü Alışkanlık, 5651 Dışı Site Erişim Kapatmalarında Kural Haline Dönüşmüş 1, 6 Mayıs 2008 Nebil-2 Füsun Sarp Nebil, Türkiye'de Site Erişime Kapatmalarının Tarihçesi 2, 8 Mayıs 2008 ONI China Filtering OpenNet Initiative, Internet Filtering in China, 15 June 2009, OpenNet Initiative Bulletin RFC 791 Richard Clayton Roberts / Zuckerman/York /Faris/Palfrey Roberts/Larochelle Roberts/Zuckerman/Faris/ York/Palfrey Evolving Landscape Roberts/Zuckerman/Palfrey Spring Uzunay/Koçak Yeşil/Alkan Zittrain/Edelman China s Green Dam, The Implications of Government Control Encroaching on the Home PC, OpenNet Initiative Bulletin RFC: 791, Internet Protocol, Darpa Internet Program Protocol Specification, Eylül 1981, Richard Clayton, Anonymity and traceability in cyberspace, Technical report, University of Cambridge Computer Laboratory, Number 653, November 2005, Hal Roberts/Ethan Zuckerman/Jillian York/Robert Faris/John Palfrey, 2011 Circumvention Tool Usage Report, The Berkman Center for Internet & Soc iety, October 2010, Circu mvention_tool_evalu ation Hal Roberts/David Larochelle, Mapping Local Internet Control, Berkman Center for Internet & Society Harvard University, Hal Roberts/Ethan Zuckerman/Robert Faris/Jillian York/John Palfrey, The Evolving Landscape of Internet Control, A Summary of Our Recent Research and Recommendations, The Berkman Center for Internet & Society, August 2011, Evolving_Landscape_Internet_Co ntrol Hal Roberts/Ethan Zuckerman/John Palfrey, 2007 Circumvention Landscape Report: Methods, Uses, and Tools, The Berkman Center for Internet & Society at Harvard University, March 2009, Circu mvention_landscape _Report Tom Spring, Spam Slayer: Slaying Spam-Spewing Zombie PCs, PC World, Yusuf Uzunay/Mustafa Koçak, İnternet Üzerinden Çocuk Pornografisi Ve Mücadelede Yaşanan Sıkıntılar, Turkish Journal of Police Studies, Vol: 7 Issue:1, pp , 2005 Sezen Yeşil/Mustafa Alkan, İnternet Yönetişimi Ve İçerik Düzenlemeleri, XII. Türkiye de İnternet Konferansı 8-10 Kasım 2007 (s ), Ankara Jonathan Zittrain/Benjamin Edelman, Internet Filtering In China, Research Report, Berkman Center for Internet & Society, Harvard Law School Research Paper No. 62, IEEE Internet Computing (March/April 2003)
10 x ELEKTRONİK AĞ ADRESLERİ * 2011 Circumvention Tool Usage Report, Sayılı Kanunun Teknik ve Hukuki Açıdan Değerlendirilmesi 1, ABD Yönetiminden Gözdağı: Ülkeye Yönelik Hack Saldırıları Askeri Bir Harekatla Sonuçlanabilir, ABD'de TOR Yazılımını Kullanarak Takipten Kurtulmaya Çalışan Uyuşturucu Çetesi Çökertildi, About Inhope, About IWF, Anonymity and traceability in cyberspace, -CL-TR-653.pdf Berne Conventionfor the Protection of Literary and Artistic Works, ml Bilişim Suçları Laboratuvarlarında Çocuk Pornografisi İncelemeleri, Birth of the Internet, China, China's online population hit 513 mln, html Cleanfeed (content blocking system), Convention on Cybercrime, Council of Europe Convention on the Protection of Children against Sexual Exploitation and Sexual Abuse, DNS attack could signal Phishing 2.0, Dünyada Internet'in gelişimi, En Çok Ziyaret Edilen Site Sıralamasında Facebook, 2010 Yılında Google u Geçti, m/2011/01/en-cok-ziyaret-edilen-site-siralamasinda-facebook yilinda-googleu-gecti/ Fiberoptik, * Bu bölümdeki URL ler 1 Haziran 2012 tarihinde tekrar erişilerek güncellikleri ve erişilebilirlikleri teyit edilmiştir.
11 xi First-computer controversy finally nearing a conclusion, lab.gov/abc/articles/firstcomputer.html Global Internet Filtering Map, How SOPA Will Destroy The Internet, Human Rights and Rule of Law - News and Analysis, International Strategy For CyberSpace, İngiliz Hükümeti, İsyancılara Ortam Sağlanmaması Konusunda Facebook, Twitter ve RIM ile Toplantı Yapıyor, Judgment of the Court (Third Chamber) of 24 November Scarlet Extended SA v Société belge des auteurs, compositeurs et éditeurs SCRL (SABAM)., Mapping Local Internet Control, Berkman Center for Internet & Society Harvard University, Morse Code & the Telegraph, Müyap Kapatmalarındaki Kötü Alışkanlık, 5651 Dışı Site Erişim Kapatmalarında Kural Haline Dönüşmüş 1, OpenNet İnisiyatifi 2011'deki İnternet Sansürlerinin Haritasını Çıkarttı, Türkiye 'Seçici' Olarak Sınıflandırıldı, OpenNet Map, Protection of Children Act 1978, RFC 791, Robert McMillan, DNS attack could signal Phishing 2.0, December 2007, Statement from Chairman Smith on Senate Delay of Vote on PROTECT IP Act, Terör Örgütlerinin İnternet Ortamında Yürüttüğü Faaliyetler, inpolisi.co m.tr/20/ htm#_ftn5 The Evolving Landscape of Internet Control, A Summary of Our Recent Research and Recommendations, The Telephone, Tor: Overview, https://www.torproject.org/about/overview.html.en Türkiye 2010 Yılı DDoS Raporu, United States and Canada, Youtube yasağı ülkemizde Ekim 2010 da kaldırılmıştır.
12 1 1. GİRİŞ İnternet, Kaliforniya Üniversitesi ndeki ARPANET 1 projesi ile hayatımıza girdiği yılından beri büyümekte, içeriğinin denetimi güçleşmekte ve hatta imkânsızlaşmaktadır. İnternetin denetiminin üzerinde çok duruluyor olması ve bu konuya önem verilmesi, yayımlanan içeriğin dünyanın her yerine saniyeler içinde ulaşılabiliyor olması ve bu içeriğe İnternete bağlı her bilgisayardan erişilebiliyor olması nedeniyledir. Öyle ki, konunun temel insan hak ve özgürlüklerine zarar vermeden nasıl çözüleceği devletler bazında tartışılmaktadır. Bazı ülkelerde otorite, çözüm için çok fazla kaynak ve zaman harcamadan sorunu İnternet erişimine sansür uygulayarak çözebileceğini düşünmektedir. Ancak İnternet, özellikle 2000 li yılların başlarından itibaren tüm dünyada sosyal, ekonomik ve kültürel amaçlarla daha yaygın şekilde kullanılmaya başlamıştır 3. Dolayısıyla sansür sonucu zarar görecek hak ve hürriyetlerin kapsamı da genişlemiştir. Ülkemizdeki hukuk altyapısı göz önünde bulundurulduğunda, İnternete erişimin kısıtlanması Anayasa nın 17. maddesindeki maddi ve manevi varlığı koruma ve geliştirme hakkı, 24. maddesindeki din ve vicdan hürriyeti, 25. maddesindeki düşünce ve kanaat hürriyeti, 26. maddesindeki düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti, 27. maddesindeki bilim ve sanat hürriyeti ve 28. maddesindeki basın hürriyeti gibi birçok hak ve hürriyeti sınırlama riski bulunmaktadır. Aslında bu liste teknolojinin gelişmesi ve İnternetin kullanım alanlarının genişlemesiyle hızla büyümektedir. Bu çalışma dünyanın en önemli sorunlarından bir tanesi olmaya aday olan İnternet erişiminin engellenmesi ve İnternete uygulanan sansür konusunda dünya ülkelerinde ortaya konan farklı yaklaşımlarla ülkemizdeki hukuki altyapıyı ve uygulamaları karşılaştırmaktadır. İnternet modern hayatı sarmaladıkça ortaya yeni sorunlar çıkmaktadır. Çalışmada bu sorunların, toplum hayatının olmazsa olmazı haline gelmiş bir olgusu olan kitle iletişim araçlarının ve esasında İnternetin erişim engelleme yoluyla kontrol edilmesi sorgulanmaktadır. Temel hak ve özgürlüklere zarar vermeden ve bahsettiğimiz kontrol ün teknik olarak toplumu etkileyen yan etkilerinin, günümüz teknolojisinin sunduğu imkânlar da kullanılarak, en aza indirilmesi için öneriler getirilmektedir. Dünya ülkelerinde ve ülkemizde uygulanmakta olan farklı erişim engelleme teknikleri ve bu tekniklere karşı geliştirilmiş popüler engelleme aşma yöntemleri detaylarıyla incelenerek, otoriteler bakımından uygulanan engelleme tekniklerinin ne ölçüde etkili olduğunun analizi - istatistiksel verilerin de yardımıyla yapılmaktadır. Ayrıca ülkemizde sıklıkla kullanılan engelleme aşma yöntemleri ve engelleme aşma araçları saptanıp bu yöntem ve araçların ortaya çıkardığı bilgi güvenliği riskleri ve bu risklerin gerçek olması durumunda yaşanması muhtemel veya yaşanmakta olan maddi manevi kayıplara dikkat çekilmektedir. Çalışma, temel insan hak ve özgürlüklerini minimal düzeyde kısıtlayan, daha olgun bir İnternet toplumunun oluşması için gerekli düzenleme ve uygulamalar için bir takım çözüm önerileri ile son bulmaktadır. 1 ARPANET ile ilgili ayrıntılı bilgi için bkz. İnternetin Ortaya Çıkışı (sf. 3). 2 Birth of the Internet, 3 Mehmet Bedii Kaya, Teknik ve Hukuki Boyutlarıyla İnternete Erişimin Engellenmesi, 5651 Sayılı Kanun ve Dünya Uygulamaları, 1. Baskı, İstanbul 2010, a.g.e. s.16.
13 2 2. İNTERNET I. İnternet Nedir? Bilginin bir yerden bir yere taşınması problemine telefon ve telgrafın icadından önce fiziksel transfer yoluyla çözüm getirilmekteydi. Telgraf sistemlerinin bilgi transfer etmek amacıyla kullandığı Morse alfabesi bilgisayarlar gibi ikilik sayma sistemine dayanır; uzun ve kısa sinyallerden oluşan ileti dizisi konuşma diline çevrilerek bilgi iletilmiş olur yılında Washington, D.C. ile Baltimore, Maryland arasına ilk telgraf hattının çekilmesi 4 ve sonrasında 1876 yılında 5 telefonun icadıyla bilgi dolaşımı yer ve zamandan bağımsız bir hâl almıştır. Telefonun kullanılmaya başlanması ile bilgi artık ses formatında da taşınmaya başlamıştır. İlk bilgisayarın 1942 yılında 6 yapılması ve bilgisayarda veri saklama ve veri işleme teknolojilerinin hızla gelişim göstermesiyle kütüphaneler dolusu bilgiyi tek bir bilgisayarda saklamak mümkün hâle gelmiştir. Bilgisayarların zaman içinde büyük boyutlarda veri saklama kabiliyeti kazanacağı ve saklanan bilginin bir bilgisayardan diğerine aktarılmasının bir ihtiyaç haline geleceği aşikârdı. Bilgisayar ağlarının ortaya çıkması ve nihayetinde gelişmesiyle tüm dünyayı saran devasa bir bilgisayar ağı oluşturulmuş oldu. Bilgisayar ağları vasıtasıyla bilginin iletimi zamandan ve mekândan bağımsız hale gelince sanal bir bilgi düzlemi 7 ortaya çıkmıştır. İnternet, sanal bilgi düzlemi olgusunun somutlaşmış halidir. Fiberoptik 8 kablo sistemlerinin ülkelerin İnternet altyapılarında kullanımının yaygınlaşmasıyla gigabyte larca veri saniyeler içinde dünyanın bir ucundan diğer ucuna iletilebilmektedir. Bu gelişmeler sonucunda bilgi bugün İnternet üzerinden yazılı, sesli ve görüntülü olarak rahatlıkla iletilebilmektedir. Ayrıca holografik görüntüler 9 de İnternet üzerinden çok hızlı şekilde iletilebilmektedir. Tüm bunların ötesine de geçilerek elektronik ortamda kokunun iletimine yönelik çalışmalar yapılmakta ve bu kısmen başarılmaktadır. Bu çalışmalar olgunlaştığında, belki de insanlara telefonda sevgililerinin onlar için beğendiği parfümü test etme imkânı doğacaktır. Teknoloji dünyası beş duyuyu iletebilmek yönünde ciddi adımlar atmaktadır. İçinde ekran bulunduran gözlüklerle ve vücuda bağlanan bazı aparatlarla televizyon seyrederken dokunma duyusu da kısmen iletilebilmektedir. 10 Belki de bir gün, büyük boyutlarda bilgi 1 ler ve 0 lar formatında saniyeler içinde dünyanın herhangi 4 Morse Code & the Telegraph, 5 The Telephone, 6 Roger Munns, First-computer controversy finally nearing a conclusion, 7 İbrahim Emre Bayamlıoğlu, Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunda Teknolojik Koruma, İstanbul 2008, a.g.e., s Fiberoptik kablolar, kendi boyunca ışığın yönlendirilebildiği plastik veya cam liflerden oluş muş kablolardır. Bu kablolar diğer iletişim malzemelerine oranla çok daha hızlı veri iletimine imkân sağlamaktadırlar. (Bkz. 9 Lazer ışınlarını kullanarak üç boyutlu görüntü işlemeye holografi denir. Bu teknikle bir cis min uzaydaki konumu, şekli, görüntüsü vb. bilgiler lazer ışınlarıyla elde edilip depolanır ve bu bilgiler uzaktaki bir lokasyona kayıpsız iletilerek cis min üç boyutlu görüntüsü elde edilmiş olur. 10 Zakir Avşar/Gürsel Öngören, Bilişim Hukuku, İstanbul 2010, a.g.e., s.17.
14 3 bir yerine iletilebileceği gibi nesneler, hatta insanlar da fiziksel olarak istenilen yere saniyeler içinde ışınlanabilecek ve belki bunun için de İnternet kullanılıyor olacaktır. İnternetin ortaya çıktığı dönemdeki ve günümüzdeki teknolojik konjonktür naza ra alınarak gelişiminden bahsedildikten ve mevcut gelişmeler ve bilimsel çalışmalar ışığında gelecek tahmini yapıldıktan sonra İnternetin kullanım amaçları konusuna değinilecektir. İnternetin ayrıntılı tarihçesi ve teknik altyapısı ile ilgili yeterli bilimsel çalışmalar ve eserler bulunmakta olduğundan bu konuya kısaca değinilecektir. II. İnternetin Ortaya Çıkışı İnternetin ortaya çıkışı Amerika Birleşik Devletleri (ABD) tarafından geliştirilen bir askeri projeye dayanır yılında ABD, dünyanın çeşitli yerlerine yerleştirilmiş savaş sistemlerini bir bilgisayar ağı üzerinden kontrol edebilmek için birbirinden bağımsız bilgisayarları birbirine bağlayarak bir ağ oluşturmuştur. Projeyi yürütmek için ABD Savunma Bakanlığı na bağlı ARPA (Advanced Research Projects Agency) adında bir birim oluşturulmuş ve oluşturulan bilgisayar ağına da ARPANET (Advanced Research Projects Agency Network) adı verilmiştir. Bu ağ üzerinden ilk bilgi transferi 1969 yılında gerçekleştirilmiştir. Bu ağdaki bilgisayarların aynı dili konuşması, yani birbirlerine gönderdikleri verilerin alıcı taraflarda anlamlandırılabilmesi için de TCP/IP adı verilen bir protokol 11 tasarlanmış ve yazılımı geliştirilmiştir 12. Nihayetinde bu ağa bağlanan bilgisayar sayısı arttıkça ABD ordusu bu ağdan ayrılarak kendi ağını oluşturmuş ve bu ağın sivilleşmesini sağlamıştır. Sonuç olarak TCP/IP protokolüne dayanan ve hızla büyüyen bir bilgisayar ağı oluşmuş ve İnternet olarak adlandırılmıştır. III. İnternetin Kullanım Alanları 20. ve 21. yüzyıla damgasını vuran bir buluş olan İnternet günümüzün en etkili iletişim araçlarından biri olmuştur. Birer kişisel iletişim aracı olan cep telefonları bile bugün İnternet ortamına entegre olmuştur. İnternet erişimi cep telefonu operatörlerinin sunmuş olduğu en temel hizmetlerinden biri olmuştur. Sosyal paylaşım sitelerinin ortaya çıkması ve yaygınlaşmasıyla iletişim kavramı farklı bir boyuta taşınmıştır. Sosyal paylaşım siteleri, günlük sayfaları (bloggerlar) ve kullanıcılarına daha etkileşimli arayüzler sunan web siteleri sayesinde kullanıcıların daha aktif rol aldıkları Web 2.0 kavramı ortaya çıkmıştır. Yani yayıncılığın televizyon ve gazetelerden ibaret olduğu dönemlerdeki gibi kullanıcıların sadece kendilerine sunulanı aldığı ve yayımlanan içerik üzerinde hiçbir ekleme ve değişiklik yapamadığı dönem sona ermiştir. Artık İnternet kullanıcıları tarafından okunan gazetelerin 11 Bir bilgisayar bilimleri kavramı olarak protokol, elektronik aygıtlar arasında iletişimin sağlanabilmesi için uyulması gereken kurallar dizisidir. 12 Avşar/Öngören, a.g.e., s.30.
15 4 web sitelerinde yayımlanan haberlere yorumlar yazılabilmekte, bloglarda (online günlüklerde) yayımlanan yazılar gazetelerin web sayfalarında yayımlatılabilmektedir. Böylece İnternet milyonlarca kullanıcının içeriğinin oluşumuna katkı sağladığı bir sanal ortam haline gelmiştir. Google ın ortaya çıkmasıyla bilgi paylaşımında bir devrim yaşanmıştır. Bilgi paylaşımının eskiye oranla çok hızlanmış olması sayesinde paylaşılan ve üretilen bilgi miktarı da eksponansiyel bir artış göstermiştir. İnternetin son 10 yılda göstermiş olduğu tüm gelişmeler İnterneti vazgeçilmez ve bir o kadar da kontrol edilmesi hayati önem taşıyan bir ortam haline getirmiştir. A. İnternetin Olumlu ve Kamu Yararına Faaliyetlerde Kullanımı İnternet teknik bir arıza ya da aksaklık olmadığı sürece 7 gün 24 saat kullanımımıza açık bir ortamdır. İnternet kullanılarak uzaktaki insanlara eposta gönderilebilmekte, anlık mesajlaşılabilmektedir. Ayrıca uzaktaki bilgisayarlara dosya transferi de yapılabilmektedir. İnternet her türlü bilginin kaynağı haline gelmiştir. Doğru ve güvenilir bilgi kaynakları kullanılarak her türlü bilgiye hızlı ve kolayca erişmek mümkündür. Aranılan her türlü yazılıma ücretli ya da ücretsiz olarak erişmek mümkün olup İnternetten her türlü ihtiyacımıza cevap verecek şekilde alış veriş yapılabilmektedir. İnternet ayrıca her türlü eğitim faaliyeti için de kullanılabilmektedir. Zira uzaktan eğitim kavramı gittikçe popülerleşmektedir. İnsanlar evlerinde bilgisayar karşısında İnternetten gerçek zamanlı yayımlanan ve aktif katılım imkânı sunan dersleri takip ederek lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimlerini tamamlayabilmektedirler. Ayrıca İnternet üzerinden havale, EFT ve benzeri işlemler yoluyla kilometrelerce uzaktaki lokasyonlara para göndermek mümkün hale gelmiş olduğundan hem alış verişler çok kolaylaşmış olup, hem de - paranın fiziksel olarak taşınması ihtiyacının ortadan kalkması ile insanların zaman ve paradan tasarruf etmeleri neticesinde hayat standartları yükselmiştir. İnternetin kullanım amaçlarına her geçen gün yenileri eklenmektedir. Bu yüzden bu konuyu daha fazla detaylandırmadan İnternetin art niyetli kullanım amaçlarına değinmek yerinde olacaktır. B. İnternetin Olumsuz ve Kamuya Zarar Veren Faaliyetlerde Kullanımı İnternet, sanal ve kimlik gizlemenin kolay olduğu bir ortam olduğundan dolayı, en başta terör örgütleri olmak üzere art niyetli insanların yoğun bir şekilde suça alet ettikleri bir ortamdır. Bu yüzden İnternetin denetimi ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Nasıl ki fiziksel ortamda kolluk kuvvetleri güvenliği sağlıyorsa, İnternetin de kolluk kuvvetleri olması sanal ortamın güvenliği için gerekli görülebilir. Ama bu denetimin ölçüsü tartışmalıdır. Dünya genelinde henüz sınırları çizilememiştir. Teknolojik gelişmelerin hızına bakıldığında bu sınırlar her gün daha karışık bir hâl almaktadır.
16 5 1. Terör Örgütlerinin İnternetteki Faaliyetleri Terör örgütleri hayatiyetlerini propaganda ile sürdürürler. Propaganda örgütlerin hem amacı, hem aracıdır. İnternet propagandanın en ucuz ve kolay yoludur. Zira örgütler İnternet vasıtasıyla seslerini dünyanın her noktasına kolayca ulaştırabilmektedirler. Terör örgütleri İnternet üzerinden yayımladıkları bazı materyallerle de üyelerini ve sempatizanlarını eğitmektedirler. Bomba yapımından silah kullanımına ve polis takibinden nasıl kurtulabileceklerine kadar birçok konuda bilgiyi İnternet üzerinden üyelerine ve sempatizanlarına ulaştırmaktadırlar. 13 İnternetin terör örgütlerine sunduğu önemli avantajlardan biri de hızlı ve etkin haberleşme imkânıdır. Teknolojiyi yakından takip eden terör örgütleri eylemlerini İnternet üzerinden organize ederek polis takibini zorlaştırmaktadır. Ayrıca iletilerini kendi içlerinde geliştirdikleri kripto algoritmalarıyla şifreleyerek birbirlerine gönderdikleri mesajların güvenlik güçleri tarafından çözülmesini de zorlaştırmaktadırlar. Örgüt elemanlarının haberleşmesi bu kadar hızlı olunca güvenliğin sağlanması da hızlı ve sürekli takibi gerektirmektedir. Terör örgütleri İnternetten saldırı hedefleriyle ilgili bilgileri çok kısa zamanlarda ve ucuz yöntemlerle elde edebilmektedirler. Ayrıca günümüzde örgütlerin hedefinde sadece fiziksel hedefler bulunmamaktadır. Teröristler örgütsel ya da kişisel olarak, zarar vermek istedikleri hedeflerine sanal ortamda da zarar vermeye çalışmakta, özellikle devletlerin İnternet ortamındaki kritik seviyedeki bilgi sistemlerine saldırarak bu bilgileri dışarıya sızdırmaktadırlar. Terör örgütleri düşman olarak belirledikleri ülkelere sıklıkla siber saldırılar gerçekleştirmektedirler. Bu ülkelerden bir tanesi de ABD dir. Zira El Kaide terör örgütüyle başı belada olan ABD, Mayıs 2011 de Uluslararası Siberalan Stratejisi (International Strategy For Cyberspace) 14 adıyla yayımladığı politikasında ülkeye yönelik siber ortamda gerçekleştirilecek her türlü saldırganlığa karşı gereken cevabın verileceğini ve bu tür davranışlara müsamaha gösterilmeyeceğini belirtmiştir. Verilecek cevaplar arasında askerî harekâtın da bir seçenek olduğu vurgulanmaktadır Çocukların Cinsel İstismarı Pornografi kavramı, İnternetin yaygınlaşmasıyla sıkça tartışılmaya başlanmış ve pornografik içeriğin düzenlenmesi İnterneti ilgilendiren en tartışmalı konulardan biri 13 Terör Örgütlerinin İnternet Ortamında Yürüttüğü Faaliyetler, m.tr/20/41-43.htm#_ftn5. 14 Politika belgesinin tam ve orijinal metni için bkz. pace.pdf. 15 Çağdaş Aru, ABD Yönetiminden Gözdağı: Ülkeye Yönelik Hack Saldırıları Askeri Bir Harekatla Sonuçlanabilir, 20 Mayıs 2011.
17 6 olmuştur 16. Çünkü pornografinin ya da müstehcenliğin sınırlarını belirlemek oldukça zordur, hatta imkânsızdır. Ancak çocuk pornografisinde sınırlar birçok ülkeye göre çok nettir. Çünkü burada konu çocuktur ve eylemin suç olduğu dünyada birçok ülkeye göre suç olarak kabul edilmektedir. Çocuk pornografisi ulusal ve uluslar arası düzeyde çocuk haklarını ihlal eden önemli bir suçtur. İnternet kullanımının yaygınlaşmasıyla bu tür suçlar sanal ortama taşınmış ve çocuk pornografisi küresel anlamda bir sektör haline gelmiştir. Bu tür suçlarla mücadelede ulusal ve uluslararası çalışmalar bulunmaktadır. Çünkü suça konu olan çocuklar olunca bu suçlarla mücadele ayrı bir ehemmiyet kazanmaktadır. Zira bu tür suçlara maruz kalan çocuklar psikolojik, ruhsal ve fiziksel bozukluklar yaşamaktadırlar ve bu açıkça çocukların haklarının ihlali anlamına gelmektedir. 17 Çocukların cinsel istismarı ile mücadelede uluslar arası işbirliği kaçınılmaz olduğundan, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Anlaşması (UN Convention on the Rights of the Child (CRC)) Ek Protokolünde (UN, 1989) çocuk pornografisinin uluslararası tanımı yapılmıştır. Çocuk pornografisi Ne sebeple olursa olsun temelinde cinsel bir niyetle, bir çocuğun cinsel uzuvlarının herhangi bir şekilde teşhiri veya çocuğu gerçekte veya öyleymiş gibi cinsel faaliyet içerisinde gösterme. şeklinde tanımlanmaktadır. Çocuk kavramının ve hangi yaş aralıklarının çocuk kavramına dâhil olduğunun tanımları ülkelere göre değişiklik gösterdiğinden, çocuk pornosuyla uluslararası çapta mücadelede uluslararası tanım gereklidir. 18 Çocuk pornografisine bir uluslararası tanım da İnterpol Çocuklara Karşı İşlenen Suçlar Uzman Grubu tarafından yapılmıştır. Tanımda, Çocuk pornografisi; çocuğun kötüye kullanımı veya cinsel istismarı sonucu oluşmaktadır. Çocuğun cinsel davranışları ve uzuvlarına odaklanmış yazılı ve sesli materyallerin kullanımı da dâhil, çocuğun cinsel istismara yöneltilmesi veya betimlemesi anlamındadır. 19 denmektedir. Bir tanım da Avrupa Konseyi nin Bilişim Suçları Sözleşmesi nde (EC, 2001), Çocuk pornografisi, bir küçüğün cinsel olarak kullanılmasını, küçük gibi görünen bir kişinin cinsel olarak kullanılmasını, bir küçüğü temsil eden gerçekçi bir imajın cinsel olarak kullanılmasını görsel olarak içeren pornografik materyaldir. 20 şeklinde yer almaktadır. a) Cinsel Çocuk İstismarının Uluslararası Hukukta Yeri İnternetin yaygınlaşmasıyla uluslararası bir hüviyete bürünen çocuk pornografisi suçuyla ancak uluslararası anlaşmalar ve kanunlarla mücadele edilebilir. Bu doğrultuda, uluslararası anlaşmalarda çocukların cinsel istismarını suç olarak kabul eden ve taraf ülkelerin 16 Akdeniz, Yaman " Governance of Pornography and Child Pornography on the Global Internet: A Multi- Layered Approach," in Edwards, L and Waelde, C eds, Law and the Internet: Regulating Cyberspace, Hart Publishing, 1997, s Yusuf Uzunay/Mustafa Koçak, İnternet Üzerinden Çocuk Pornografisi Ve Mücadelede Yaşanan Sıkıntılar, Turkish Journal of Police Studies, Vol: 7 Issue:1, pp , Semih Dokurer, Bilişim Suçları Laboratuvarlarında Çocuk Pornografisi İncelemeleri, Adli Tıp Kurumu, 19 Dokurer. 20 Convention on Cybercrime, Budapest, 23 November 2001,
18 7 bu konuda almaları gereken önlemleri vurgulayan maddeler yer almaktadır. Örneğin, CRC 34. maddede şu ifadeler yer almaktadır: Taraf Devletler, çocuğu, her türlü cinsel sömürüye ve cinsel suiistimale karşı koruma güvencesi verirler. Bu amaçla Taraf Devletler özellikle: a) Çocuğun yasadışı bir cinsel faaliyete girişmek üzere kandırılması veya zorlanmasını; b) Çocukların, fuhuş, ya da diğer yasadışı cinsel faaliyette bulundurularak sömürülmesini; c) Çocukların pornografik nitelikli gösterilerde ve malzemede kullanılarak sömürülmesini, önlemek amacıyla ulusal düzeyde ve ikili ile çok taraflı ilişkilerde gerekli her türlü önlemi alırlar. CRC 19. maddede ise: Bu Sözleşmeye Taraf Devletler, çocuğun anne-babasının ya da onlardan yalnızca birinin, yasal vasi veya vasilerinin ya da bakımını üstlenen herhangi bir kişinin yanında iken bedensel saldırı, şiddet veya suiistimale, ihmal ya da ihmalkâr muameleye, ırza geçme dâhil her türlü istismar ve kötü muameleye karşı korunması için; yasal, idari, toplumsal, eğitsel bütün önlemleri alırlar. ifadesi yer almaktadır. Ayrıca Avrupa Konseyi tarafından yayımlanan Bilişim Suçları Sözleşmesi 9. maddede Çocuk Pornografisi İle Bağlantılı Suçlar başlığıyla aşağıdaki maddelere değinmiştir: Her bir Taraf devlet, bir hak olmaksızın kasıtlı a) bilgisayar sistemi vasıtasıyla dağıtmak amacıyla çocuk pornografisi üretmek, b) bilgisayar sistemi vasıtasıyla çocuk pornografisini temin edilebilir hale getirmek veya göstermek, c) bilgisayar sistemi vasıtasıyla çocuk pornografisini aktarmak veya dağıtımını yapmak, d) kendisi veya başkası için bilgisayar sistemi vasıtasıyla çocuk pornografisi temin etmek, e) bir bilgisayar sisteminde veya bilgisayar veri depolama ortamında çocuk pornografisine sahip olmak Fiillerinden sorumlu tutulması için gerekli kanuni düzenlemeyi yapmalı ve ihtiyaç duyulan önlemleri almalıdır. 25/10/2007 tarihinde Lanzarote'de imzalanan ve amaçları 1. maddesinde,
19 8 1- Bu Sözleşmenin amaçları: a) Çocukların cinsel sömürüsü ve istismarım engellemek ve bunlarla mücadele etmek; b) Cinsel sömürü ve istismara maruz çocuk mağdurların haklarını korumak;, olarak belirtilen Avrupa Konseyi Çocukların Cinsel Sömürü ve İstismara Karşı Korunması Sözleşmesi ne 21 Türkiye de 2011 yılında taraf olmuştur 22. b) Cinsel Çocuk İstismarının Türk Hukuku ndaki Yeri Türkiye CRC yi ek protokolleriyle birlikte imzalayarak kabul etmiştir. Dolayısıyla yukarıda üzerinde durduğumuz maddelerde yasaklanan fiiller ülkemizde de yasaklanmış olmaktadır. Ancak 2004 yılına kadar Türk Ceza Kanunu nda (TCK) (765 Sayılı yürürlükten kaldırılan TCK) çocuk pornografisini hedef alan bir madde bulunmamaktaydı tarihinde 5237 sayılı Yeni TCK nın kabulü ile 103. ve 226. maddelerde cinsel çocuk istismarı yine TCK nın 6. maddesinin b bendine göre, Çocuk deyiminden; henüz onsekiz yaşını doldurmamış kişi anlaşılmak üzere aşağıdaki ifadelerle suç olarak yer bulmuştur: 103. maddede; Çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel istismar deyiminden; a) Onbeş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış, b) Diğer çocuklara karşı sadece cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel davranışlar, anlaşılır. ifadeleriyle, müstehcenlik başlığı altındaki 226. maddedeki; 1. a) Bir çocuğa müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünleri veren ya da bunların içeriğini gösteren, okuyan, okutan veya dinleten, b) Bunların içeriklerini çocukların girebileceği veya görebileceği yerlerde ya da alenen gösteren, görülebilecek şekilde sergileyen, okuyan, okutan, söyleyen, söyleten, c) Bu ürünleri, içeriğine vakıf olunabilecek şekilde satışa veya kiraya arz eden, d) Bu ürünleri, bunların satışına mahsus alışveriş yerleri dışında, satışa arz eden, satan veya kiraya veren, 21 Council of Europe Convention on the Protection of Children against Sexual Exploitation and Sexual Abuse, Sayılı Avrupa Konseyi Çocukların Cinsel Sömürü Ve İstismara Karşı Korunması Sözleş mesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun, RG., Sayı: 27781, Tarih:
20 9 e) Bu ürünleri, sair mal veya hizmet satışları yanında veya dolayısıyla bedelsiz olarak veren veya dağıtan, f) Bu ürünlerin reklamını yapan, Kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır. 2. Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri basın ve yayın yolu ile yayınlayan veya yayınlanmasına aracılık eden kişi altı aydan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. 3. Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünlerin üretiminde çocukları kullanan kişi, beş yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu ürünleri ülkeye sokan, çoğaltan, satışa arz eden, satan, nakleden, depolayan, ihraç eden, bulunduran ya da başkalarının kullanımına sunan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. 4. Şiddet kullanılarak, hayvanlarla, ölmüş insan bedeni üzerinde veya doğal olmayan yoldan yapılan cinsel davranışlara ilişkin yazı, ses veya görüntüleri içeren ürünleri üreten, ülkeye sokan, satışa arz eden, satan, nakleden, depolayan, başkalarının kullanımına sunan veya bulunduran kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. 5. Üç ve dördüncü fıkralardaki ürünlerin içeriğini basın ve yayın yolu ile yayınlayan veya yayınlanmasına aracılık eden ya da çocukların görmesini, dinlemesini veya okumasını sağlayan kişi, altı yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. ifadeleri her türlü cinsel çocuk istismarını suç saymakla birlikte 3. Fıkradaki Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünlerin üretiminde çocukları kullanan kişi ifadesiyle özellikle İnternet üzerinden çocuk pornosu içeriği üretenler hedef alınmıştır. Ayrıca, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun un 8. maddesinin 1. fıkrasında İnternet ortamında yapılan ve içeriği aşağıdaki suçları oluşturduğu hususunda yeterli şüphe sebebi bulunan yayınlarla ilgili olarak erişimin engellenmesine karar verilir: ifadesinden sonra a bendinin 2. maddesinde TCK nın 103. maddesine atıfta bulunularak çocukların cinsel istismarı suçlarının İnternette erişim engelleme sebebi olduğu belirtilmektedir. 3. Bilgisayar Virüsleri, İstenmeyen E-postalar (SPAM), Hacking, Phishing Bilgisayar virüsü ya da diğer bir deyişle kötücül yazılım, bir bilgisayarda ya da bilgisayar sisteminde, bilgisayar kullanıcısının ya da sistem yöneticisinin bilgisi ya da izni dışında sistemde bulunabilen, sistemde kendini izinsiz çalıştırabilen ve çoğaltabilen,