Gıda savaşları kapıda | Ekonomi haberleri
Nüfus ve gelir artışı baskısının yanı sıra hem artan hem de değişen gıda talebi iklim değişikliği, çevresel duyarlılık ve bilişim sektöründeki hızlı gelişmeler sonucunda tarım sektörünün gıda sistemindeki rolü daha karmaşık hal alıyor. Bu yüzden destek mekanizmaları ve düzenlemeler tasarlanırken çok disiplinli incelemelerle çözüm bulmak zorunlu oluyor.
TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI SİMONE KASLOWSKİ: TARIM VE GIDA OLMAZSA BİZ DE OLMAYIZ
Sürdürülebilir kalkınma amaçlarını gerçekleştirmek, tarım ve gıda sistemlerinin radikal dönüşümünü gerektiriyor. Bu da daha etkin üretim, sulama, lojistik, perakende ve tüketici politikalarına ihtiyacımız var demek. Sektörde öngörülebilirliğin artırılması için düzenleyici kurulların rolleri, gıda enflasyonu, örgütlülük, lisanslı depoculuk, dış ticaret düzenlemeleri diğer iyileştirmesi gereken alanlar. Yatırımın artırılması ve altyapının geliştirilmesi bağlamında güçlü finansman mekanizmaları, Ar-Ge ve inovasyon odaklı destekler faydalı olacaktır. Tarımsal üreticilerin, kapasitelerinin güçlendirilmesine yönelik politikaları ise tüm değer zincirinin en önemli halkalarından biri olarak görüyoruz. Raporumuzun vizyonu, ülke politikalarında stratejik olarak konumlandırılmış tarım ve gıda sektörü. Bu kapsamda hem üreticinin hem de tüketicinin kazanmasını sağlayacak; sektörün yarattığı katma değerin artırılmasına katkı yapacak politika önerilerini önceliklendirdik. Tarım ve Orman Şura’sının çıktılarına da katkı yapacağına inandığımız bu önerilerimiz üzerinde tüm paydaşlarımızla iş birliği içinde olacağız. Mottomuz belli... Tarım ve gıda olmazsa biz de olamayız.
TEKFEN HOLDİNG YÖNETİM KURULU ÜYESİ ALİ NİHAT GÖKYİĞİT: DOĞA İLE BARIŞMAYA MECBURUZ
İnsan ile doğa arasında tehlikeli çatışmanın işaretleri görülmeye başladı. Bu çatışmanın galibi mutlaka doğa olacak. Doğa onu yaşatan ekosisteme zarar vermeye devam eden insanoğlu dâhil her canlıyı yok olmaya mahkûm edebilir. Başta tarım, bütün faaliyetlerimizde ekolojiyi merkeze alıp doğayla barışmaya mecburuz. Dünya tarımsal üretimde bazı ürünlerimiz biyolojik zenginliğimiz sayesinde birinci, ikinci üçüncü sıralarda yer alıyor. Ülkemizin en önemli bu doğal varlığını yani biyolojik zenginliği koruyarak ve kullanarak tarımda sıçrama yapabiliriz. Tarımın yukarı Mezopotamya topraklarında başladığını unutmayalım. Bu bölge, buğdayın ataları ve yabani akrabaları için habitat oldu.
TÜSİAD YÜKSEK İSTİŞARE KONSEYİ BAŞKANI TUNCAY ÖZİLHAN: TARIMA SANAYİLEŞME KADAR ÖNEM VERİLMELİ
Tarımı hem bugünün hem de geleceğin sektörü olarak gördüğümü her fırsatta vurguluyorum. Gelecek nesillerimiz için kuşaklar boyunca bereketli topraklarımızın bize sunduğu miras olan tarım sektörünü geleceğe taşımakla yükümlüyüz. Türkiye’nin sürdürülebilir bir gıda güvenliği ve güvenilirliği sistemine ihtiyacı var. Tarıma, sanayileşme kadar önem vermek, yatırım yapmak durumundayız. Doğru modeller üzerinde çalışmalar yapılır ve doğru teşvik modelleri kurgulanırsa, tarım sektörü ülkemizin geleceğinde çok önemli bir rol oynayacak. Zincirin farklı katmanlarında var olan bu sorunların üstesinden gelmek için de tarım politikalarının belirlenmesi ve uygulanmasına yine bütüncül bakmak, her bir katmanı dikkate almak, çok önemli.
TFI-TAB GIDA YATIRIMLARI YÖNETİM KURULU ÜYESİ MELİH ARAZ: STRATEJİK SEKTÖR OLARAK ÖNCELİKLENDİRİLMELİ
Tarımda bir sahiplenme olması gerektiğini düşünüyorum. 20 senede 2000’li yılların başında tarımsal üretim GSYH’nin yüzde 30’u civarındaydı. Bugün yüzde 6’nın altında. 44 milyar dolarlık değere ulaştı. GSYH’de yüzde 5.8’lik paya sahip. Son 20 senedir, tarımsal büyüme 2.6. Yıllık GSYH büyümesinin yarısı kadar. Burada şu anda 5 milyona yakın insan istihdam ediliyor. Tarım Bakanlığı destek veriyor yarısı teşviklere gidiyor. Tarımsal kredilerde 107 milyar TL civarında bu da toplam kredilerin yüzde 4.5’ine denk geliyor. Tahsili geçmiş alacakları yüzde 4 civarında. Bazı bankalar tarıma özen gösteriyor ama rakamlar etkileyici değil. Dış ticarette 22 milyar dolarlık bir rakam söz konusu. İhracatın yüzde 12’si tarımdan geliyor. Bugün çok önemli bir rapor açıklanıyor ama peki şimdi ne olacak?
YAŞAR HOLDİNG YÖNETİM KURULU BAŞKAN VEKİLİ İDİL YİĞİTBAŞI: SÜT ENDÜSTRİSİNDE AB’NİN GERİSİNDEYİZ
Türkiye’de sütçülükte özel sektörün sanayi geçmişi 47 yıl. Bu zaman zarfında süt üretiminde oldukça iyi gelişmeler oldu. Ama iklim değişikliğinin etkisinden önce süt verimliliğimizde AB’nin oldukça gerisindeyiz. İklim değişikliği yeni zorluklar getirecek. Hayvanların yem ihtiyacı yüzde 70 civarında. Sütün maliyetinin yüzde 70’i yemden geliyor. Bu açıdan tarıma bağımlı bir sektör. Türkiye’nin toplam üretiminin yüzde 48’i sanayi tarafında işleniyor. Hollanda’da bu oran yüzde 99. Türkiye’de 1 milyona yakın süt üreticisi var. Lojistik maliyetleri yüksek. İklim değişikliğinin etkisi bunu daha da artıracak. Çünkü yağışlarda azalma olduğunda maliyetler ve hammadde fiyatları artacak. Yıllar itibariyle çok ekonomik şekilde sütçülük gelişti verim arttı. Buna rağmen 2017 yılında 16.7 milyon ton üretim varken Türkiye’nin ihracatı sadece 290 milyon dolar.
ANAKO YÖNETİM KURULU BAŞKANI METİN AKMAN: BEN MUTLU SONA İNANIYORUM
Güçlü tarım ülkelerine baktığınızda çiftçinin refahına odaklanıyor. Çiftçinin refahı artarsa, sanayicinin rekabet gücü artar. Devlet müdahalesi arttıkça çiftçinin refahı düşüyor. Teşvikler, düzenleyici kurumların piyasaya sürülmesi, kooperatiflerin siyasallaşması, fiyat belirleme mekanizmaları. Bunların hepsi devlet müdahalelerinin farklı şekilleri. Karmaşıklık artınca refah azalıyor. Devlet müdahalesi kesinlikle olmalı. Bunun dışındaki müdahalelerin hepsi çiftçi refahını düşürüyor. Çiftçi refahı artırmanın başka yolu dinamik etkinlik. Yani çiftçi dünyadaki diğer çiftçilerle rekabet edebilmek için araştıracak, yeni şeyler bulacak. Teknoloji inovasyon ve katma değerin yaratılması gereken en önemli alanlardan biri de biyoçeşitlilik. Türkiye’nin en zengin olduğu bu biyoçeşitlilikten nasıl yararlanabiliriz? Biyoteknoloji ile bunu kullanabilirsek Türkiye ile kimse rekabet edemez
TGDF YÖNETİM KURULU BAŞKAN VEKİLİ RİNT AKYÜZ: TARIMDA ENGELLERİN KALDIRILMASI ŞART
Tarımın düzgün işlemesi önündeki engellerin kaldırılması şart. Adil ticaretimiz yok. Devlet bir numaraya kayıtdışını koymak mecburiyetinde. Kayıtdışının yarattığı haksız rekabeti tahmin edemezsiniz. Bu hem vergi sorunlarından hem de adaletin sağlanması açısından çok önemli. Serbest ticaret, rekabet, piyasa diyoruz ama aslında bu piyasalar serbest değil. Adalet derken devletin özel sektör ile yaptığı rekabetten de bahsediyorum. Özel sektörde eğer bir gıda ürün üretiyorsanız ve ithalata bağlı bir ürününüz varsa siz bunu ithal ediyorsunuz vergisini ödüyorsunuz. Devlet aynı şeyi yaptığında gümrük vergisi ödemiyor. İyi de adil rekabet nerede? Devletin tarım sektörüne teşvik vermesi gerektiğini düşünüyorum. Ama bu teşviğin fiyatla verilmesinin tarımı öldürdüğünü düşünüyorum. Tarımda sübvansiyon ve adaletin sağlanması da çok önemli. Serbest piyasanın tesis edilmesi lazım.