Beş yıl beklemekte fayda var! - Ekonomist
Mart 17, 2017	0 Yorum 3104 Okunma
Gayrimenkul satıldığında alan ve satan kişiler ayrı ayrı yüzde 2 oranında tapu harcı ödüyor. Fakat vergi bununla bitmiyor. Satıştan kâr edildiyse bazı durumlarda beyanname verilmesi ve Gelir Vergisi ödenmesi de gerekebiliyor.
Bu hafta 2016 yılında gayrimenkulünü satan kişilerin, bu satıştan elde ettikleri kazanç üzerinden hangi hallerde gelir vergisi ödemeyecekleri, ödenmesi gerektiği durumda ise verginin nasıl hesaplanacağı konularına değindik.
Ancak bir de “gelir vergisi” konusu var ki; evini, işyerini satanlar genellikle bu konu hakkında yeteri kadar bilgi sahibi olmadıkları için işlemlerin kulaktan dolma bilgilerle gerçekleştirildiğini görüyoruz.
Gayrimenkuller uzun yıllardır en gözde yatırım aracı olduğundan satışta enflasyonun üzerinde bir getiri elde edilmesi de doğal. Bu kazanç üzerinden bazı durumlarda gelir vergisi ödenmesi söz konusu olabiliyor.
Miras kalan ya da bağış olarak edinilen gayrimenkul kaça satılırsa satılsın, kazanç üzerinden gelir vergisi ödenmesi söz konusu olmuyor. Bunlar dışında, satın alınan veya inşa ettirilen gayrimenkullerin ticari faaliyet kapsamı dışında satılmasından sağlanan kazançtan (değer artış kazancı) gelir vergisi ödenmemesi için satılan gayrimenkulün en az beş yıl süreyle elde tutulmuş olması gerekiyor. Başka bir ifadeyle, gayrimenkuller eğer beş yıldan daha az bir süre elde tutulduktan sonra satılırsa sağlanan kazanç üzerinden gelir vergisi ödeniyor.
Edinim (iktisap) tarihi, beş yıllık elde tutma süresinin başlangıcı ve dolayısıyla satış kazancı üzerinden vergi ödenip ödenmeyeceğinin belirlenmesi açısından çok önemli.
Satın alınan ya da kat karşılığı müteahhide verilen arsa nedeniyle edinilen gayrimenkullerin tapuya tescil edildiği tarih, iktisap tarihi olarak kabul ediliyor. Bazen gayrimenkulün tapuya tescilden önce sahibinin fiilen kullanımına bırakıldığı durumlar da olabiliyor.
Beş yıllık süre gün olarak hesaplanıyor. Örneğin 10 Mart 2011’de alınan bir gayrimenkulün satışından sağlanan kazançtan gelir vergisi ödenmemesi için en erken 11 Mart 2016 tarihinde satılması gerekiyor.
Bu tarih veya sonrasında satış yapılması durumunda beş yıllık süre dolmuş olduğundan, satıştan elde edilen kazancın tutarı ne olursa olsun gelir vergisi ödenmiyor.
• 2010 ve öncesinde alınmışsa, satış kazancının beyan edilmemesi.
• 2012 ve sonrasında alınmışsa, istisnayı aşan satış kazancının beyan edilerek hesaplanan verginin ödenmesi, gerektiğini söyleyebiliriz.
2011 yılında alınmış olan gayrimenkullerin 2016 yılında satılması halinde ise beş yıllık sürenin dolup dolmadığına, yani kazancın beyan edilip edilmeyeceğine, yukarıdaki örnekteki gibi alış ve satış tarihlerine gün olarak bakılarak karar verilmesi gerekiyor.
Vergilendirilecek olan kazanç hesaplanırken, enflasyonun etkisinin giderilmesi mümkün. Buna kısaca “endeksleme” diyoruz. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından her ayın başında bir önceki ayın enflasyon oranının hesaplanmasında kullanılan yurt içi üretici fiyat endeksleri (YİÜFE) açıklanıyor. 2016 yılında satılan gayrimenkullerle ilgili endekslemede bu YİÜFE’lerin kullanılması gerekiyor. Endekslere TÜİK’in internet sitesinden ulaşılabilir.
Yukarıdaki şekilde hesaplanan net kazanç, 2016 yılı için 11 bin liradan az ise beyanname verilmiyor ve dolayısıyla vergi ödenmiyor. Net kazanç bu tutarı aşarsa, aşan kısmın gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilerek, vergisinin ödenmesi gerekiyor.
Ama geçtiğimiz yıldan bu yana gayrimenkul satışı yapanlar da “Hazır Beyan Sistemi”ni kullanarak beyannamelerini internetten verebiliyorlar. Bu yıl ilk defa beyanname verecek olanlar da hiç vergi dairesine gitmeden beyannamelerini bu sistem aracılığıyla verebiliyorlar.
Sisteme, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın internet sitesi (www.gib.gov.tr) üzerinden; güvenlik soruları cevaplandırılarak veya İnternet Vergi Dairesi şifreleri kullanılarak giriş yapılabilir.
İster elden veya postayla isterse internetten olsun, gayrimenkul satış kazancına ilişkin beyannamenin mart ayının 27’sine kadar verilmesi gerekiyor. İnternetten verildiğinde gerekli onay işlemlerinin de bu süre içerisinde yapılması şart.
Beyannamede hesaplanan verginin ödemesi ise iki taksitte; ilki 31 Mart’a, ikincisi 31 Temmuz’a kadar yapılabiliyor. Önümüzdeki haftalarda, kira ve menkul kıymet gelirlerinin vergilendirilmesiyle devam edeceğiz.
Önceki haber En başarılı 100 Start Up
Sonraki haber Yatırımcının Danışmanı 17 Mart 2017