ABD ile Güvenli Bölge Çıkmazı- “Barış Koridoru”
Geçtiğimiz ay Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ABD Suriye özel temsilcisi James Jeffrey ile birtakım görüşmeler gerçekleştirdi. “Güvenli Bölge” üzerine gerçekleştirilen görüşmelerden sonuç alınmadığı yetkililer tarafından dile getirildi. Mutabakata varılamaması taraflar arasındaki tansiyonu yükseltmiş durumda.
01/08/2019 13:40 Güncelleme: 01/08/2019 14:00
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile ABD’nin Suriye özel temsilcisi James Jeffrey ile Ankara’da 22 Temmuz tarihinde gerçekleştirdiği görüşmenin detayları ortaya çıktı. Suriye’de Türkiye’nin sınır hattı boyunca oluşturulması planlanan güvenli bölge üzerine gerçekleştirilen görüşmede gelinen nokta taraflar arasında bir çıkmazın yaşandığını gözler önüne sermiş durumda.
Türkiye uzun süredir Suriye ile arasında bulunan sınır hattı boyunca varlığını sürdüren ve müttefik ülkeler tarafından desteklenen terör örgütlerine karşı olduğunu ulusal ve uluslararası mecralarda sürekli dile getirmiştir ve getirmektedir. 2011 yılından beri Türkiye’ye olan mülteci akışının ilerleyen zamanlarda iç sorun haline geleceğini, sınırında kurulacak olan bir terör koridorunun ulusal güvenlik çıkarlarına ters düştüğünü ve yaşanan krizin sadece Türkiye için değil bölge ülkeler ve AB ülkeleri için de bir sorun yaratacağını dile getirmiş olan yetkililer, tek çözüm yolunun bölgede oluşturulacak güvenli bölge ile sağlanacağı tezinin 2012 yılından beri arkasında durmuştu. Bugün geldiğimiz noktada Türkiye ve ABD’li yetkililer geçtiğimiz ay Ankara’da bir görüşme gerçekleştirdi.
Türkiye bölgede kurulması planlanan terör koridoruna yönelik haklı gerekçelerini özel temsilci Jeffrey’e iletmesine rağmen ABD’nin stratejiden oldukça uzak olan birtakım öneriyle atmosferi gerdiği diplomatik kaynaklar tarafından aktarıldı. ABD tarafından önerilen güvenli bölge ile ilgili önerilerin kabul edilmeyeceği hatta değerlendirilmeye dahi alınmayacağı belirtildi.
22 Temmuz’da gerçekleştirilen görüşmede taraflar anlaşma sağlayamadı. Üzerinde konuşulan güveli bölgenin oluşturulamaması devam eden iç savaşın kritik noktalarından biridir. Aşılması gereken bu sorunun önünde ki en büyük engellerden bir tanesi ABD’li yetkililerin PYD desteğinde ısrarcı olmaları ve güvenli bölge konusunda PYD tarafında yer alması Türkiye ile ABD’yi karşı karşıya getirmiş durumda.
Tarafların mutabakata varamadığı konulardan en önemlisi güvenli bölgedir. Zira ABD’nin tavrı sorun çözücü olmaktan ziyade bölgede desteklemeyi sürdürdüğü terör örgütü PYD’nin menfaatleri doğrultusunda hareket etmektir. Türkiye’nin 32 kilometre derinlikte ısrar ettiği güvenli bölge için ABD PYD’ye danışarak 5 kilometre teklifinde bulunmuştur. ABD’nin 5 kilometrelik derinlikte, Türkiye’nin güvenliğini tehdit eden kırsal bölgeleri kapsayan ancak Türkiye için hayati öneme sahip Tel Abyad gibi sınır beldelerini dışarda bırakan bir öneri sunuldu. Fakat Türkiye tamamen güvenliğini sağlaya bilmek için 32 kilometrelik derinlikte ısrarcı.
Yetkililer arsında gerçekleşen yüksek tansiyonlu görüşmeler sürerken, uzun süredir PKK’nın Suriye’deki sözde siyasi uzantısı olan PYD’yi desteklediği bilinen ABD’nin PYD ile 5 kilometre derinlikte bir güvenli bölge önerisi üzerinde görüşmeler yaptığı ortaya çıktı. PYD’li yetkililer bu derinlikteki bir güvenli bölgeyi onayladıklarını dile getirdi.
“Güvenli Bölge” için birtakım görüşmeler sağlayan taraflar arasındaki tansiyon birtakım önerilerle dahada yükseliyor. Türkiye Kuzey Suriye için operasyon düzenlemeyi düşünürken ABD’den oyalayıcı önerilerin gelmesi gerginliği arttırmakta. ABD güvenli bölge için PYD ile anlaşma sağlamış olması PYD’nin Türkiye tarafından gelecek olası bir operasyonu istemediğini gözler önüne sermiştir. Fakat Türkiye ABD’den operasyon için yeşil ışık yakılmasını beklemekte ve operasyonu ABD’nin yeşil ışığını görmeden yapmak istememektedir ki S-400’ler iler gerilen ilişkilerin tamamen kopmasını önlemek için.
Türkiye “32 kilometrelik güvenli bölge” tezini hiçbir öneriye değiştirmeyecektir ki diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiler bunu ortaya koymaktadır. Bu duruşu net olan Türkiye kurulacak olan bölgenin yaşanan iç savaşın bitirilip barışın sağlanması için tek çözüm yolu olarak görmektedir. Son MGK toplantısında, bölgeye yönelik gayretini de netçe ifade eden “Barış Koridoru” tanımı kullanıldı. Bu bölgede bulunan terör örgütünün ve destekçisinin işine gelmemektedir zira TSK’nın bölgeye girmesi kuzeyde ve doğuda “özerk yönetim” diye bir şey bırakmayacaktır.
Sonuç olarak Türkiye ABD tarafından önerilen ve bir çözüm sağlamayacak olan tüm önerilere karşı olduğunu dile getirmiştir. Bölge barışının tıkandığı nokta olan kuzey Suriye için tezini ortaya koyan Türkiye’nin ABD ile mutabakata varmamış olması olası bir operasyonun gerçekleştirilip gerçekleştirilmeyeceğini önümüzdeki süreç içerisinde gösterecektir.