Kobani, İdlib'de insani yardım kapsamında Türkiye ortak hareket edebileceklerini söyledi
28 Ocak 2020 Salı 21:45
Suriye Demokratik Güçleri Genel Komutanı Mazlum Kobani, Türkiye ile görüşmeye hazır olduklarını söyledi.
Geçmişte Türkiye ile iyi ilişkileri olduğunu vurgulayan Kobani, İdlib'de insani yardım kapsamında Türkiye ortak hareket edebileceklerini, yine Süleyman Şah türbesini eski yerine taşıma konusunda da Türkiye'ye yardım etmeye gönüllü olduklarını kaydetti.
Kobane, ayrıca Türkiye'nin Kuzeydoğu Suriye Harekatı sonrasında etnik temizliğe giriştiğini ve yerlerinden edilen Kürtlerin artık eski yerlerine geri dönemeyeceklerini söyledi.
Mazlum Kobani, sadece Kürtlerin değil, bölgedeki Arapların da eski bölgelerine dönmeleri durumunda öldürülme riski altında olduğunu kaydetti.
Al-Monitor'dan Amberin Zaman, Mazlum Kobani ile Kuzeydoğu Suriye’de gizli bir yerde görüştü.
"Al-Monitor: En son sizinle Mart 2019’da görüşmüştük. O tarihten beri birçok gelişme yaşandı. Türkiye kuzeydoğu Suriye’nin bazı alanlarını işgal etti. Böylesi bir müdahalenin Suriye’de “ikinci büyük savaşı” tetikleyeceği uyarısında bulunmuştunuz. Türkiye’nin 9 Ekim’de başlattığı Barış Pınarı Operasyonu bölgenizi ne şekilde etkiledi?
Türkiye’nin en son saldırısı halkımıza büyük zarar verdi. Türkiye Suriye’nin bir parçasını daha işgal etti. Kendisiyle birlikte bizim açımızdan terörist dediğimiz grupları getirdi. El Kaide ve radikal İslam gruplarını getirdi. Halkımız yerinden oldu. Ciddi bir demografik değişiklik yaşandı. Etnik temizlik yaşandı. Artık Kürtler o yerlerine geri dönemezler. Dönen öldürülür. Yerlerinden edilen Araplar da dönemiyor. Bizim yönetimimizi kabul edip bizimle yaşadıkları için Türkiye tarafından hain sayılıyorlar, dolayısıyla onlar da dönemiyorlar. Onlar da hedef haline geldiler. Perişan halde evlerinden barklarından uzak, işlerinden güçlerinden uzak kamplarda tutunmaya çalışıyorlar. Ve bir çok Arap sivil de kayıp verdi.
İran’ın da bu süreçte bir rol oynadığı söyleniyor.
Yok, İran’ın bu meselede herhangi bir rolü olmadı. Doğru değil. Olumlu yandan bakacak olursak, halkımız arkamızda durmaya devam ediyor. Bize güvenleri tam. Bu yönde değişen herhangi bir şey yok. Ayrıca Türk güçleriyle artık herhangi bir temasımız yok ve kalmadı. Rejim askerleri Türkiye ile ortak sınırımızda bulunuyor. Yani bizim yerimizi onlar aldılar. Bu bizim açımızdan olumlu bir şey. Zira sınırdaki varlığımız sürekli aleyhimizde kullanılan bir şeydi. Türkiye sürekli kendi milli güvenliğini tehdit ettiğimizi savunuyordu. Bu bahane artık ortadan kalktı. Bizim ile Türkiye arasında herhangi bir temas noktası yoktur. Sınır boyunca Suriye ordusunun resmi birlikleri var. Ayrıca bize yönelik “Bunlar bölücü, bunlar Suriye’yi parçalamak istiyorlar” bahaneleri de ortadan kalktı.
Ama şu ana kadar rejimle olan temaslarınızda -- temas diyorum çünkü anladığım kadarıyla müzakere edilen bir şey yok -- herhangi bir ilerleme sağlanamadı. Ve Rusya, değindiğiniz ağırlığını sizin lehinize henüz pek de kullanmış görünmüyor. Çünkü Türkiye ile de gelişen, derinleşen bir ilişkisi var. Ve sizin ABD ile ilişkilerinizi koparmanız için sanki size Türkiye üzerinden mesajlar yolluyor. Örneğin en son Moskova’da Hakan Fidan ve Ali Memluk’ün bir araya gelmesi ve bunun resmen açıklanması gibi…
Evet, Rusya dengeleri gözetiyor. Rusya kendi çıkarlarını gözetiyor. Türkiye ile özel anlaşmaları var. Diğer cephede de çalıştığını biliyoruz. Rejimle Türkiye’yi yakınlaştırmak istediğini görüyoruz. Bizim Ruslara söylediğimiz şu: “Anlıyoruz, Türkiye’yle ilişkileriniz var ama bu aleyhimize olmamalıdır.”
Çünkü Türkiye’nin Suriye’de artık aleni olarak rejime karşı desteklediği muhalif gruplar var. Ve Müslüman Kardeşler’le olan ilişkileri stratejik düzeyde ve bu sadece Suriye’de değil, bütün Ortadoğu için geçerli. Türkiye kolay kolay Müslüman Kardeşler’den vazgeçmez. Ve onlardan vazgeçmedikçe de rejimle anlaşması mümkün değil. Öyle bir açmaz var. Dolaysıyla dediğim gibi Adana anlaşması yeniden canlandırılamaz. Rusya’nın üzerinde çalıştığı bu eksen istediği neticeyi vermez.
Ama Rusya’nın sanki Türkiye ile ilgili hesapları Suriye’yi aşıyor. Temel hedeflerinden biri NATO içerisinde Türkiye üzerinden gedik açarak NATO’yu zayıflatmak. Ve bunun için gerektiğinde Türkiye’ye Kürtler üzerinden havuçlar sunabiliyor, Afrin’de görüldüğü gibi. Yeniden bu gibi bir taviz verme olasılığı var mı? Hele Erdoğan sürekli “Biz Irak sınırına kadar dayanacaktık” ve “petrolü bize versin Ruslar, biz de o gelirle Suriyeli kardeşlerimizin memleketlerine dönmeleri için şehirlerini yeniden inşa edelim” dediği bir noktada… Serekaniye ve Tel Abyad’dan sonra sınırda petrol bölgesi olan ve nüfusu çoğunlukla Arap olan Kahtaniye’yi de ele geçirmek istediği iddia ediliyor. Bu da sanırım sizin bahsettiğiniz Türkiye’nin Kürtlerin sınır bölgesindeki sayılarını azaltma planlarına yönelik iddialarla bağlantılı.
Evet, Erdoğan kendisine öyle bir hedef koydu. Bu planı uygulamak istiyor ve biz bunu ciddiye alıyoruz. Yani kuru gürültü gözüyle bakmıyoruz. Mesela Kobani’yi de almak istediğini biliyoruz. Şimdiki işgal ettiği bölgeyi İdlib’le birleştirme planlarına Kobani’yi engel görüyor. Ve Kobani’yi işgal etmek istiyor. Birleşmiş Milletler’de gösterdiği haritayı uygulamak istiyor. O harita Rojava’dır, başka bir yer değil.
Buna Rusya izin verir mi sizce?
Ortada bu meseleleri ilgilendiren devletler arası anlaşmalar var. Erdoğan ve Putin arasında imzalanan Soçi anlaşması var. Bir de Ankara’nın ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence ile imzaladığı anlaşma var. Her iki anlaşma da Türkiye’nin bu gibi planlarını, hamlelerini engeller. Biz de her iki anlaşmayı kabul ettik, dolaysıyla biz de bu anlaşmaların bir tarafı sayılırız. Bize soruldu, biz de kabul ettik. Ve bu anlaşmalar çerçevesinde üzerimize düşen her şeyi yaptık. Türkiye ise tam tersi ABD ile olan anlaşması uyarınca demografik değişiklik yapmaması gerekirken yapıyor. Oradaki halkın, etnik ve dini azınlıkların haklarını çiğniyor.
Kaynaklarımıza göre ABD Dışişleri Bakanlığı’ndaki Suriye ekibi Ankara ile aranızdaki ilişkileri yumuşatmak için kontrolünüzde bulunan petrolün bir kısmını Tel Abyad üzerinden Türkiye’ye satmanızı önermiş.
Amerika bizlere böyle bir öneride bulunmadı. Bizim bakış açımız şu: Petrol tüm Suriye halkına ait ve tüm Suriye halkı petrolden faydalanmalıdır. Kaç yıldır bu petrolü biz kontrol ediyoruz ve bu petrolden Suriye halkının faydalanması için elimizden geleni yapıyoruz. Yani Fırat’ın batısının da faydalanması için. Dolayısıyla Suriye’ye ait petrolün farklı ülkelere satılması ancak Suriye halkının rızası ve Suriye merkezi hükümetinin onayı ile olur.
Ama Trump kuzeydoğuda petrol için kaldığını söylüyor ve bir şekilde petrol üzerinden hak iddia ediyor. ABD petrol şirketlerinin gelmesinden bahsediyor.
Petrol ABD güçlerinin burada kalmaları için bir gerekçe sunuyor. Petrolü DAİŞ’e karşı koruyacaklarını ve DAİŞ’in yeniden toparlanıp sahneye çıkmasını engelleyeceklerini söylüyorlar. ABD güçleri bu strateji doğrultusunda bölgemizde yeniden konuşlanıyor. Bu konuşlanma hâlihazırda devam ediyor. Ancak gerçek şu ki ABD güçlerinin burada kalıp kalmayacaklarına dair net bilgi yok; ne de ne kadar kalacaklarına dair. Oysa DAİŞ’İ yok etmek çok zor. ABD güçlerinin Türkiye sınırından çekilmesi DAİŞ’e nefes aldırdı. Bu sorun aylarla çözülemez. Yıllar alır.
Yani ABD güçleri burada uzun vadeli bulunmalı mı diyorsunuz?
Biz Trump gibi Amerika burada yüzyıllar boyunca kalacak veya başka güçlere karşı bizi korusun demiyoruz. Ama Amerika’nın bize karşı bir yükümlülüğü var. DAİŞ’e karşı birlikte savaştık ve bu müttefiklik bize çok düşman kazandırdı. Örneğin Amerika gelmeden Türkiye ile iyi ilişkilerimiz vardı. ABD’nin Suriye’de adil siyasi çözüme, Kürtler dâhil tüm Suriye halkının bütün haklarının yeni demokratik bir Suriye’de, yeni demokratik bir anayasada garantilenmesine yönelik destek vermesi lazım.
Tarif ettiğiniz tabloya bir nebze yaklaştık mı?
Eğer sebat edersek bu yıl içinde bir neticeye varma ihtimalimiz var. Amerika’dan öncelikli beklentimiz bu sonuca varmamıza destek olmasıdır. ABD güçlerinin Suriye’den çekilmesi Suriye’de siyasi çözüme endeksli olmalıdır. Petrol ve diğer kaynakların bu temelde bir müzakere aracı olarak değerlendirilebileceği doğrudur.
Petrol ve DAİŞ’ten bahsettiniz ama ABD’nin Suriye’de kalmasına yönelik öne sürdüğü diğer gerekçe ise İran. Ve geçtiğimiz günlerde İran’ın önde gelen komutanı Kasım Süleymani ABD’nin düzenlediği drone saldırısında öldü. Süleymani Suriye’de İran yanlısı milisleri örgütleyen isimdi. İran ise Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın baş destekçisi. Süleymani’nin ölümü Esad rejimini zayıflattı mı? Bu da Rusya’ya Kürtler adına rejimden daha fazla taviz koparma ve rejim üzerindeki nüfuzunu artırma imkânı sunuyor mu? Çünkü biliyoruz ki İran, Suriyeli Kürtlerin hak taleplerine set çekiyor zira kendi Kürtlerinin de benzer taleplerle karşısına dikilmesinden çekiniyor.
Süleymani suikastının şüphesiz Suriye üzerinde etkisi olacaktır. Ve İran’ın etkisini zayıflatacaktır. Hiç beklenmedik bir durumdu.
Siz de ölümüne şaşırdınız mı?
Evet. Ve Suriye’de askeri çözümü savunanlar Süleymani’nin akıbetinden gerekli dersleri çıkarmalıdır. Suriye’de de tek çözüm siyasi çözüm, kaba askeri güç değil.
Çünkü İran yanlısı milisler DAİŞ’e karşı savaşıyordu?
Evet. Ama bu durumun sonuçlarını henüz bizim idaremizdeki bölgede hissetmiş değiliz. Ancak şimdiden Suriye’nin diğer bölgelerinde [rejim yönetimindeki alanları kastediyor] fark etmek mümkün.
Peki, 9 Ekim’e dönecek olursak, tam olarak neler oldu? ABD’nin bizzat ABD Kongresi tarafından “ihanet” olarak tanımlanan sürecin perde arkasını bize anlatabilir misiniz? Neticede Türkiye’nin 9 Ekim’de başlattığı saldırı öncesinde ABD sizlerle Ankara arasında mekik diplomasisi yürüterek sınır bölgesinden çekilmeniz için bir anlaşmaya varmıştı. Türkiye-ABD ortak devriyeleri yapılıyordu. Sizler de epey esneklik göstererek kimi yerlerde Türk ordusunun 30 kilometre derinliğe kadar girmesini onaylamıştınız. Ne oldu birdenbire? Trump Erdoğan’a tek bir telefon görüşmesinde boyun mu eğdi?
Erdoğan’ın Trump ile kişisel ilişkileri iyidir. Putin ile de, doğru. Ancak şahıslara odaklanmaktansa büyük tabloya bakmak lazım. Burada olayları belirleyen, devletlerin kendi çıkarlarıdır. Bu halkın bütün dünya için gösterdiği fedakârlığı göz ardı eden, bu ihanetin yolunu döşeyen, ABD’nin, Türkiye’nin, Rusya’nın ve diğer devletlerin çıkarlarıdır.
Türkiye’nin sizlere, yani ABD’nin müttefiklerine saldırması ABD’nin çıkarlarına nasıl hizmet ediyor?
Türkiye bir NATO üyesidir ve Erdoğan bu kartı iyi oynadı, hem Amerika’ya karşı hem Rusya’ya karşı. Amerika Türkiye’den vazgeçmek istemiyor, NATO’dan kopmasını istemiyor. Çünkü böyle olursa Türkiye Rusya tarafına geçer. Dolaysıyla Erdoğan her istediğini yapabildi. Ancak bu gidişat, Türkiye’nin yararına mı değil mi zaman gösterecek.
Buradaki halk Libya’ya odaklanmış vaziyette. Libya’daki gelişmeler adeta Türkiye’nin engellenmeden daha ne kadar ileri gidebileceğinin bir barometresi hâline geldi. Benzer şekilde Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkilerin ve bunların Suriye’deki olası yansımalarının da bir ölçütü haline gelmiş görünüyor.
Türkiye ve Rusya Libya’da bir yeni Astana yaratmak istiyorlar. Ancak başarabilirler mi? Bu epey tartışma götürür. Libya Suriye’den epey farklı. Libya’ya birçok devlet ve aktör müdahale ediyor. Üstelik Astana sürecinin şu ana kadarki seyri göz önünde tutulduğunda Libya halkının bu senaryoya kendi topraklarında izin verebilme ihtimali düşük. Libya’da bulunan diğer devletler de buna yol vermez.
Libya’nın, Rusya ve Türkiye’nin Suriye üzerinde yürüttüğü pazarlıkların bir parçası olduğunu savunanlar var. Rusya’nın, İdlib’de rejimin önünü açması karşılığında Türkiye’ye Libya’da tavizler vermeye hazır olduğu iddia ediliyor.
Ben tarif ettiğiniz gibi bir durum görmüyorum. Mesele bundan daha büyük. Erdoğan kendisini bölge çapında bir güce dönüştürmek istiyor. Türkiye içerisindeki durumunu güçlendirmek için Libya’yı kullanmak istiyor. Bir hamle yaparak, yani Serrac hükümetiyle askeri ve kıta sahanlığı anlaşması imzalayarak bir aktör hâline geldi. Bunu da elinde bir koz olarak tutuyor. Ama sanırım Libya dosyasıyla ilgilenen diğer ülkeler bu durumdan hoşnut değildir ve bunun karşısında da duracaktır. Türkiye’nin Libya’da işi kolay olmayacak.
Erdoğan bu durumun farkında değil mi?
Bence ya Erdoğan kendini kandırıyor ya da etrafındakiler onu ya bilerek ya da bilmeyerek yanıltıyorlar. Libya Suriye değil. Suriye Türkiye’nin komşusu, Libya değil. Suriye ve Türkiye arasında ortak sınır var. Libya ve Türkiye arasında yok.
Hakan Fidan’ı mı kastediyorsunuz?
Evet, onun ekibi işte. Ama sonuç bekledikleri gibi olmayacak. Libya’ya giden kimi Suriyeli güçlerin şimdiden çözülmeye başladığını duyduk. Bir grup sırf Avrupa’ya iltica etmek üzere gitmiş. 17 kişi Trablus’tan İtalya’ya geçmişler.
Türkiye ile ilişkilerinize dönecek olursak, çok büyük bir kırılma yaşandı, korkunç bir öfke var. Tüm bu olumsuzluklara rağmen sizce Türkiye ile, Erdoğan ile kapıyı aralama, ilişkileri yumuşatma imkânı halen mevcut mudur? Abdullah Öcalan ile devlet arasında barış görüşmeleri sürdüğü esnada sizin de Ankara ile doğrudan temaslarınız oluyordu. Birlikte Süleyman Şah Türbesi’ni DAİŞ’ten korumak üzere Kobane yakınlarındaki yerinden Eşme’ye taşıdınız. Bu sürece Abdullah Öcalan “Eşme ruhu” dedi. Eşme yeniden canlanabilir mi?
Neden olmasın? Yeter ki iyi niyetimiz suistimal edilmesin ve herhangi bir şekilde zafiyet olarak algılanmasın. Türkiye’nin Süleyman Şah Türbesi’ni eski yerine geri taşımak istediğini biliyoruz. Yeni barışçıl iklim çerçevesinde ve iyi niyetimizin karşılığı olması şartıyla Türkiye ile koordineli olarak Süleyman Şah’ı yeniden eski yerine götürüp türbenin yeniden inşası için yardımcı olabiliriz.
Kürtler DAİŞ’in sözde hilafetini yıkarak Türkiye’ye de büyük bir iyilik yaptı. DAİŞ Türkiye sınırında varlığını sürdürerek Türkiye içerisinde kanlı saldırılar düzenledi. Türkiye ile DAİŞ’e karşı işbirliğiniz olabilir mi?
Türkiye devleti geçmişte DAİŞ’in Türkiye içerisindeki faaliyetlerine çok kolaylık sağladı. Bizim kendi istihbari bilgilerimize ve sorguladığımız IŞİD liderlerine göre şu anda Türkiye’de hâlâ IŞİD hücreleri mevcut. Ve halen giden gelen IŞİD’ciler de Türkiye üzerinden gidiyor. Yabancı savaşçıların tümü nasıl Türkiye üzerinden geldiyseler gene Türkiye üzerinden kaçıyorlar.
Türkiye’ye ilişkin sorunun bir parçası da sanki şu: Türkiye kendi Kürt sorununu sizinle olan ilişkilere endeksliyor. Bu da bir açmaz yaratıyor. Örneğin Türkiye ile PKK arasındaki barış sürecinin 2015’te çökmesinin bir sebebi, Türkiye’nin sizlerin Suriye’deki muhalefete katılıp rejimi yıkmalarına yardımcı olmanız ve TSK’nın sizlere saldırmaması karşılığında PKK’nın silah bırakması dayatması olduğu biliniyor. Sizce yönetiminizin bir yandan Şam’daki rejimle müzakerelerini sürdürürken beri yandan mütevazı hedefler koyarak Türkiye ile doğrudan ilişki kurması daha kolay olmaz mı?
Her şeyden önce Türkiye ve Suriye’deki Kürt sorunu iç içe geçmiştir. Hatta Başur’daki [Irak Kürdistanı] Kürtler de buna dâhildir. Bunları birbirlerinden ayıramayız. Türkiye’de ne zaman barışa yönelik bir adım atılsa bunun olumlu yansımaları Rojava’da da hissediliyor. Benzer şekilde Türkiye’nin Rojava Kürtlerine yönelik herhangi bir jesti Türkiye’deki Kürtler arasında pozitif şekilde etki ediyor. Tersi de geçerli. Türkiye Kürtlere yönelik düşmanca adımlar attığında sınırın her iki yanında da olumsuz neticeler doğuruyor.
Güncelleme Tarihi: 28 Ocak 2020, 23:55
Kobani'de saldırı: Üç Rus askeri yaralandı
1 Reebok Ayakkabı Modelleri 2 Türkiye'den Trump'ın 'barış planı'na... 3 Filistin, Trump'ın planını reddetti 4 Belçika Yargıtayı: PKK yargılama alanımıza girmiyor 5 İsrail kabinesi Yahudi yerleşim birimlerinin ilhakını... 6 Manisa'da yine deprem 7 Demirtaş: Hepsini toplasanız Kadir İnanır'ın... 8 Elazığ depremini çocuk evliliklerinin yasaklanmasına... 9 Deprem üssü Sivrice’de hastane yok: Ölüme terk... 10 Önder: AKP gidici, çift joker çekse bile bu eli...