Arzu KILIÇ | Boşanma Davalarında Kadın Mağduriyeti | KHA | Kafkas Haber Ajansı | Kars Haberleri | Kars Haber kars haberleri kars ajans
BOŞANMA DAVALARINDA KADIN MAĞDURİYETİ
Boşanma Davalarında Kadın Mağduriyeti
KHA Yazarı Arzu Kılıç, Manisa Barosu’ndan Avukat Mehmet Ali Tangör ile “Boşanma Davalarında Kadın Mağduriyeti” hakkında söyleşi yaptı:
-KADINA KARŞI ŞİDDET, ÇOCUK İSTİSMARI, ERKEN YAŞTA EVLİLİK VE PEDOFİLİYE HAYIR!!!
Bu ay sizler için kadına karşı şiddet, boşanma davalarında kadın mağduriyeti ve çocuk gelin kavramı hakkında söyleşi gerçekleştirdim. Bildiğiniz üzere çocuk gelin, erken yaşta ve zorla evlendirilen kız çocuklarının hamilelik ve ölümleri son zamanlarda sıklıkla gündeme geliyor.
Uzmanlar, “çocuk gelin kavramını meşrulaştırdığı için ‘çocuk gelin’ değil ‘pedofili’ kavramını kullanın” diyor. Peki, nedir bu pedofili? Erişkin bir bireyin ergenlik öncesi veya ergenliğe yeni girmiş kişileri cinsel açıdan çekici bulması ve cinsel eğiliminin sadece çocuklara yönelik olmasına neden olan psikoseksüel bir rahatsızlık olarak tanımlanıyor. Maalesef pedofiliye maruz kalanlar genelde kız çocukları.
Boşanma davalarının çoğunda özellikle kadınların fiziksel, ekonomik, sözel, psikolojik ve cinsel şiddete maruz kaldıklarına tanık oluyoruz. Kadına yönelik şiddetin temelinde tüm toplumun her yanına sinen erkek egemenliğinden kaynaklanan baskıcı ve otoriter tavırlar yatıyor. Kadınları satmak, zorla evlendirmek, dövmek, kadınlara tecavüz etmek, sövmek gibi şiddet ve ayrımcılık unsurları yapanların sadece ruhsal sorunları yok, bunlar öğrenilmiş erkeklikle ve toplumun öğrettiği kadın düşmanlığıyla alakalı. Kadına karşı şiddet ve ayrımcılık sonradan öğrenilen, benimsetilen ve sürdürülen bir durum. Dolayısıyla toplumda kadının eğitimi çok önemli. Şiddet uygulayan ve ayrımcılık yapan bir erkeği de kadın yetiştiriyor. Sadece bilinçli, eğitimli kadınlar ve yasalar tarafından kadınları güçlendirecek uygulamalar erkeklerin şiddetine son verilebilir.
Yapılan araştırmalara göre, dünyada her 3 kadından 1’i hayatında en az bir kez aile içi şiddete maruz kalıyor. G-20 üyesi Türkiye’de bu oran çok daha yüksek. Türkiye genelinde kadınların neredeyse yarısı şiddete maruz kalıyor. Uzmanlara göre ülke genelinde eşi veya eski eşi tarafından fiziksel şiddete maruz bırakılan kadınların oranı yüzde 39. Kadına yönelik şiddet bütün dünyada en yaygın insan hakkı ihlalleri arasında.
Her ne kadar basında yetkililer ve sivil toplum kuruluşları tarafından dile getirilse de kadınlarımız şiddetle karşılaştıklarında ne yapacakları ve boşanma süreçlerinde anayasal haklarının neler olduğunu bilmiyor.
Manisa Barosu’ndan Avukat Mehmet Ali Tangör ile “Şiddete karşı anayasal haklarımız neler?, Şiddet gören kadın evi terk etmeden koruma talep edebilir mi?, Yasalar çocuk yaşta evlilik konusunda ne öngörüyor? sorularının yanıtlarını ve çocuk gelin” kavramını konuştuk.
“Hukuka inancı kalmayan bireyler, kendi kurallarını uygular”
Yasaların caydırıcı ve yaptırım gücü olması gerektiğinin altını çizen Avukat Mehmet Ali Tangör, genel hukukta alınan kararlar uygulanabilir olmadığından insanların hukuka ve hukukun üstünlüğüne güveninin kalmadığını belirtti. Tangör, mevzuatlarda yapılan değişiklikler uygulanmadığı sürece kadın cinayetlerinin devam edeceğini vurguladı.
-Boşanma davalarının çoğunda kadın mağduriyeti ve şiddete tanık oluyoruz. Kadına yönelik şiddetin temelinde ise tüm toplumun her yanına sinen erkek egemenliğinden kaynaklanan baskıcı ve otoriter tavırlar yatmakta. Özellikle boşanma sürecinde fiziksel, ekonomik, sözel, psikolojik ve cinsel şiddete maruz kalan kadınların anasal hakları nelerdir?
-Bizim mevzuatımızda en üst düzeyde yer alan hükümler Anayasa’da yer almaktadır. Bu konuda Anayasa’nın 10. maddesinde kanun önünde eşitlik hükmü bulunuyor. Yeni yapılan düzenlemeyle bu kanunun ikinci fıkrası, “kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir” şeklindedir.
Anayasamızın 41. maddesinde “Aile Türk toplumunun temelidir ve eşler arası eşitliğe dayanır” denilerek ailenin önemine vurgu yapılıyor. Yine maddenin devamında “Devlet her türlü istismar ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirler alır” hükmüyle ailedeki çözülmenin ana unsurlarından bir tanesi olan aile içi şiddete karşı Anayasal koruma hükmü ortaya konulmuştur.
Kadın ifadesi geçmeyen başka yerlerde de kadınlara ilişkin hükümler var. Anayasa’nın 41. maddesinde belirttiğim gibi aile kurumunu korunması ve çocuk hakları ele alınıyor. Sadece kadına atfedilen ve onu korumaya yönelik bir hüküm yok. Burada önemli olan ailenin bütünlüğünün korunması. Oysa bir ailenin içinde kadının rolü tartışılmaz. Ailede esas birleştirici unsur kadındır.
Kadın ifadesi anayasamızda sadece iki yerde geçiyor
8 Mart 2012’de kabul edilen 6284 sayılı “Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesi” Kanunu’nun 1. Maddesinde, “Bu Kanunun amacı; şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların, aile bireylerinin ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişilerin korunması ve bu kişilere yönelik şiddetin önlenmesi amacıyla alınacak tedbirlere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir” ifadesiyle aile yapısı ve bireylerini şiddete karşı koruma altına almıştır. Burada kadınların korunması anlamında devlete birtakım sorumluluklar yüklenmiş. Devlet bu eşitliğin yaşama geçmesiyle yükümlüdür. Burada kadın ve erkek arasında pozitif ayrımcılığın yapılması yasalar önünde ayrımcılık olarak sayılmamaktadır. Maddenin ikinci fıkrasında çalışma şartları ve dinlenme şartları yer alıyor. Burada kadınları koruyan bir hüküm daha var. “Küçükler ve kadınlar ile bedeni ve ruhi yetersizliği olanlar çalışma şartları bakımından özel olarak korunurlar” diyor. Tabii şöyle bir durum var. Anayasaya baktığımızda kadın ifadesi anayasamızda sadece iki yerde geçiyor. Bunun dışında kadın ifadesini başka bir yerde bulmanız mümkün değil. Anayasa’da kadına ne kadar değer verildiğini buradan anlayabiliriz. Önem verdiğiniz şeylerden daha fazla bahsetmeniz gerekir. Sadece iki yerde geçmesi ne kadar değer verildiğini gösteriyor. Anayasa’da baştan aşağı kadınlarla ilgili hükümler yazsa bile bunun bir önemi yok, önemli olan bu hükümleri uygulayabilmemiz. Her şey kâğıtta ve mevzuatta kalmamalı.
Kararları uygulayabildiğiniz kadar güçlüsünüz
Son zamanlarda basında kadın cinayetleriyle ilgili haberleri sıkça görmekteyiz. Siz istediğiniz kadar mevzuatlarda değişiklik yapın. Amerika ve Avrupa’da olmayan hükümleri koyun bunları uygulayamadıktan sonra kadın cinayetleri devam edecektir. Yasalar caydırıcı ve yaptırım gücü olmalıdır. Kararları uygulayabildiğiniz kadar güçlüsünüz. Genel hukuk sistemimizde alınan kararlar uygulanabilir olmadığı için insanların hukuka ve hukukun üstünlüğüne güveni kalmıyor. Türk hukukuna inancı kalmayan bireyler de kendi kurallarını uyguluyor. Bu bana göre kadına karşı şiddetin en önemli nedenlerinden bir tanesidir.
Boşanma nedenleri arasında maddi zorluklar, aile içi cinsel taciz, içki, kumar vealdatma yer alıyor
Türkiye’de genel olarak boşanmaların nedeni ekonomiktir. Ayrıca erken yaşta evlilikten kaynaklanan tahammülsüzlük de var. Evlilikte iyi gün ve kötü günde beraber olmak için birbirinize söz veriyorsunuz. Ancak ortaya çıkan ilk sıkıntıda mücadele etmekten vazgeçiyorsunuz. Bununla ilgili yayınlanan istatistikleri sizinle paylaşmak isterim. 2011’de Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın yapmış olduğu “Türkiye’de Aile Yapısı Araştırması”nda boşanma nedenleri cinsiyete göre ayrılmış. Mesela kadına karşı kötü muamele erkeklere göre yüzde 0,4 olarak görülen bir boşanma nedeni iken kadın için yüzde 20,8. Aile içi cinsel taciz, içki, kumar, aldatma gibi birçok unsur boşanma nedeni olabiliyor.
Eskiden en çok erkeğin aldatmasından şikâyet edilirdi. Şimdi ise kadınların aldatması söz konusu. Bana gelen müvekkillerimin bir kısmında kadınların aldattıklarına şahit oldum.
-8 Mart 2012 tarihinde yasalaşan 6284 sayılı Ailenin Korunmasına ve Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun’a göre; şiddet gören kadın, evi terk etmeden koruma talep edebilir mi Şiddetin gerçekleştiği anlarda polis hangi önlemleri almakla yükümlüdür?
- 8 Mart 2012’de kabul edilip, 20 Mart 2012’te resmi gazetede yasalaşan bir kanunumuz var. Bu kanunun ilk maddesini okuduğunuz zaman burada da sadece kadına atfedilen ve kadını koruyucu bir hüküm yok. Bu kanunun esas koruduğu şeyler; şiddete uğrayan ve şiddete uğrama tehlikesi olan kadınlar, çocuklar, aile bireyleri ve tek taraflı mağdur olan kişiler. Bu sadece kadını koruyan bir kanun değil. Bu kanun çocukları, aile bireylerini yani şiddet gören veya görme tehlikesi olan herkesi koruyor. Ülkemizde nadir görülen bir husus olmakla birlikte kadının da erkeğe karşı şiddeti söz konusu olabilir.
Aile içi şiddete karşı bir takım koruyucu hükümler var. Üçüncü maddede mülkü amirler tarafından verilecek koruyucu tedbir kararları kendisi ve gerekiyorsa beraberindeki çocuklara uygun barınma imkânı verilmesinden söz ediyor. Eğer bir kadın şiddet görüyorsa kendisi veya yanında çocuğu varsa çocuğu ile beraber uygun bir yerde barınma imkânı devlet tarafından sağlanıyor.
Sığınma evlerinin yeri ve burada kalanların kimlikleri gizlidir
Sığınma evleri çok ciddiye alınan bir konu. Sığınma evlerinin yerleri gizlidir. Buradaki kadınlarla avukat olarak bile görüşmek isteseniz Aile ve Sosyal Politikalar İl müdürlüklerinden görüşme izni almanız gerekiyor. Burada kalan kadınların şiddete uğrama tehlikeleri olduğu için çalıştıkları yerlerde kimlikleri gizlidir.
6284 sayılı kanunda iki türlü tedbir ve koruma kararları vardır; mülkü amirler ve hâkimler tarafından verilecek kararlar var. Hâkimler tarafından verilebilecek kararlar sadece örnekleme biçiminde sayılmış. Aile hâkimleri olayın gerektirdiği durumlara göre tedbirler alabilirler.
Biz de tanık koruma kanunu vardır. Bu kanuna göre kadının yaşadığı yerin değiştirilmesi, nafaka bağlanması, sosyal anlamda kendisini geliştirebilmesi için imkânların sunulması, psikolojik ve hukuksal desteklerin sağlanması gibi şeyler mülkü amirler veya hâkimler tarafından karar alınmaktadır.
-Son olarak erken yaşta ve zorla evlendirilen kız çocuklarının istenmeyen gebelik ve ölümleriyle birlikte “çocuk gelin değil pedofili” kavramı da tartışılmaya başlandı. Yasalar çocuk yaşta evlilik konusunda ne öngörüyor? Aileler ne gibi rol oynuyor? “Çocuk Gelin” kavramını kullanmak, bu eylemi meşrulaştırır mı?
-Evliliğe ilişkin Türk Medeni Kanunu’nda hükümler var. 17 yaşını dolduran kişiler her hangi bir izin veya başka bir şeye gerek olmadan evlenebilirler. Olağanüstü evlenme durumunda ise her iki taraf için de 16 yaşının doldurulması gerekir. Hâkim izni gerekmektedir. Hâkim olağanüstü durumu analiz edebilmek amacıyla anne, baba veya çocuğun vasisini dinler.
Anayasamızda “Çocuk kimdir?” sorusunun tam bir netliği yok. Türk Ceza Kanunu’nda çocuğun cinsel istismarına yönelik hükümler var. 15 yaşını tamamlamamış kişilere karşı cinsel taciz durumu söz konusu olursa bu durumun çok ağır yaptırımları var. 15 yaşından daha büyük çocuklar için ise şikâyete tabii suç oluşur. 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nda, “daha erken yaşta ergin olsa bile 18 yaşını doldurmamış kişiye” çocuk denir. Ancak Türk Ceza Kanunu’na baktığınız zaman burada 15 yaşından daha küçükleri koruyor yasa.
“Çocuk gelin” yerine pedofili kavramını kullanmak daha doğru
Pedofili konusuna gelecek olursak pedofili ruhsal bir hastalık. Bana göre “çocuk gelin” ise kültürel bir kavram. Özellikle doğu illeri için. Küçük bir çocukla yaşıtındaki başka bir çocuğu da evlendirebiliyorlar. “Çocuk Gelin” kavramını kullanmak, bu eylemi meşrulaştırır mı? Aslına bakarsanız olayı nitelendirmekten ziyade olayın kendisi önemlidir. Ortada olumsuz bir durum söz konusu. “Çocuk gelin” kavramından ziyade pedofili kavramını kullanmak daha doğrudur.
Kadınlar konusunda toplumsal olarak eğitimli ve bilinçli olmamız gerekir. Devrimlerimiz sayesinde kadınlara seçme ve seçilme hakkı verildi. Cumhuriyet’in kuruluşundan günümüze kadar olan süreçte bu haklar dışında kadınlarla ilgili yasalarda pek fazla gelişme olmadı. Eskiden kadınlara daha fazla önem ve değer verilirmiş. Şimdi ise tam tersi bir gidişat var. Kadınlarımızı daha da değersizleştirip onları meta olarak görüyoruz.
(BA-BA-S) MANİSA (KHA)
Bu Yazı 10011 Defa Okundu