Uçak seyahatleri sırasında üst solunum yolu ya da kulak sorunları ortaya çıkabiliyor, hatta Derin Ven Trombozu gibi çok daha ciddi tablolar gelişebiliyor. Elbette alınabilecek önlemlerle bu riskleri en aza indirmek ve keyifli bir uçuş geçirmek mümkün. Kulak, Burun, Boğaz Hastalıkları Uzmanı Yrd. Doç. Ahmet Erdem Kılavuz, uçak yolculuklarının genel sağlık üzerine etkileri ve bu sorunlara karşı alınabilecek önlemleri anlattı.
Uçak yolculuklarında en sık rastlanan sorunların başında kulak rahatsızlıkları geliyor. Genellikle küçük basit problemler ve ağrı ortaya çıkarken, kalıcı işitme kayıplarına kadar varabilen sorunlar da gelişebiliyor. Bu durumun nedenine gelince: Uçakların inişi sırasında orta kulak boşluğundaki basınç düştüğü için kulak zarımız içe doğru çökmeye başlıyor. İç kulak da orta kulak ile bağlantısından dolayı bu durumdan etkileniyor. Normalde orta kulak östaki tüpü adını verilen esnek bir tüp ile üst solunum yoluna bağlanıyor.
Kulağın havalanması ve drenajı bu sistemle gerçekleşiyor. Basınç değişimlerinde de östaki tüpü devreye girerek iç kulaktaki negatif basıncı dengeliyor ve kulak yapılarının zarar görmesine engel oluyor. Yrd. Doç. Ahmet Erdem Klavuz, östaki tüpünün fonksiyon bozukluklarında, grip, nezle gibi östaki tüpünün şişip kapandığı üst solunum yolu enfeksiyonlarında, burun içindeki bölmenin eğriliği ya da burun etlerinin şişmesi gibi kronik burun tıkanıklığı ile seyreden hastalıklarda ise kulak basıncının dengelenemediğini söylüyor. Bu durumda, geçici kulak tıkanıklığından, kulak içinde sıvı birikmesine ve hatta barotravma adı verilen basınç travmasına bağlı iç kulakta ve orta kulakta kanamalar, kalıcı işitme kayıpları ve baş dönmesi gibi belirtilerle seyreden ciddi tablolar yaşanabiliyor. Basınç farklılığının yaratabileceği ağrıyı birkaç önlem alarak azaltmak mümkün olabiliyor.
Özellikle iniş sınasında yutkunma, çiğneme ve esneme hareketini tekrarlayarak kulaklarınızın açılmasını sağlayın. Sakız çiğneyerek ağız kaslarınızı hareket ettirin. Valsalva adı verilen ve kulağa hava verilen manevrayı öğrenin. Bunun için derin bir nefes alın ve ağzınızı, burnunuzu kapatarak nefesinizi vermeye çalışın. Bunu özellikle iniş sırasında zorlamadan ancak arka arkaya tekrarlayın. Kulak ağrınızı azaltmak ve gerekli manevraları yapabilmek için iniş sırasında uyumamaya çalışın.
Konik burun tıkanıklığınız varsa ve sık yolculuk yapıyorsanız, yolculuk öncesinde mutlaka KBB uzmanına başvurarak gerekli tedaviyi alın. Grip, nezle gibi üst solunum yolu enfeksiyonlarıyla seyahat etmek zorundaysanız, yolculuk öncesi bir uzmanının reçete edeceği burun ve östaki borusunu açmaya yardımcı ilaçları kullanın.
Dehidrasyona neden olabileceği için yolculuk boyunca alkol ve kahveden uzak durun. Bol su içmeye çalışın. Kontakt lens kullanıyorsanız yapay gözyaşı damlalarıyla gözlerinizi nemlendirin. Uzun uçuşlarda aralıklı olarak lenslerinizi çıkarıp gözlerinizi dinlendirmeye çalışın.
Risk faktörlerine sahipseniz uzun uçak yolculukları öncesi mutlaka doktorunuzla görüşün. Sıvı alımını artırın, alkol ve kafein tüketmeyin. Uçuş sırasında mümkün olduğunca sık aralıklarla dolaşın, hareket edin. Vücudunuzu sıkmayan rahat giysileri tercih edin.