Daşoguzda harytlar gymmatlaıar; Aşgabatda söwda peselıär
Daşoguzda azyk harytlary satylıan bazarlaryň biri
Soňky dört günüň dowamynda Türkmenistanyň Daşoguz welaıatynda azyk harytlarynyň azyndan 20% gymmatlandygyny, Azatlyk Radiosynyň bu sebitdäki çeşmeleri habar berıärler.
“İekşenbe güni 3 manatdan satylan harytlaryň nyrhy şu gün 4 manada ıetdi. Kartoşkanyň bir kilogramy öň 2,5 manada durıardy, häzir 3 manada ıetdi. Bir kilogram alma öň 3 manat bolsa, indi 4 manada durıar. Öň 1 kilogramy 4 manada barabar bolan süıjiler indi 17 manatdan satylıar. Iň arzan zatlaryň bahasy şu. Gowy hilli harytlary sorap hem görmedim” diıip, adynyň efirde agzalmazlygyny soran çeşmämiz aıdıar.
Şeıle-de, ol balygyň 1 kilogramynyň bahasynyň 15-16 manatdan satylıandygyny aıdyp, munuň ıaşaıjylaryň aglabasy üçin elıeterli däldigini belleıär.
“Welaıatda işsizlik giňden ıaıran. Diňe bir adamyň aılygyna garaşly maşgalalaryň sany bolsa sanardan kän. Bu gymmatlamalar adamlaryň eklenjini, gün-güzeranyny has-da kynlaşdyrıar” diıip, çeşmämiz aıdıar.
Beıleki tarapdan, Azatlygyň Aşgabatdaky çeşmesi soňky iki günüň dowamynda paıtagtyň bazarlarynda Täze ıyl baıramçylygy mynasybetli getirilen harytlaryň käbiriniň arzanlandygyna ünsi çekip, munuň adamlar üçin garaşylmadyk ıagdaı bolandygyny aıdıar.
Bellenmegine görä, arzanlan harytlaryň arasynda täze ıyl oınawaçlary, Gazagystandan we Russiıadan getirilen ıokary hilli un hem-de dürli miwelerden öndürilen şire suwlary bar.
“Bir kilogram unuň bahasy öň 5 manat bolsa, indi 50 teňňe arzanlap, 4,5 manat bolupdyr. 120 manatdan satylan oınawaçlar bolsa, 80-90 manatdan satylıar. Miwelerden öndürilen soklar öň 4,20 manatdan satylyp, häzir 3,20 manada durıar” diıip, Aşgabatda ıaşaıan ıazyjy we synçy Amanmyrat Bugaıew aıdıar.
Aşgabadyň “Mir bazarynda” söwda-satyk bilen meşgullanıan telekeçileriň ençemesi bu arzanlamanyň sebäplerini bazarda alyjynyň sanynyň azlygy bilen baglanyşdyrıarlar.
“Harytlarymyz geçenok. Ilatda nagt puluň ıetmezçilik edıändigi sebäpli, bazarda alyjy az. Täze ıyl baıramçylygyndan öň satyn alan harytlarymyzyň iň soňky ulanyş möhleti golaılap barıar. Harytlarymyzy satyp bilmän zyňanymyzdan, alaçsyz eden çykdajymyzyň belli bir bölegine satjak bolıarys. Şonuň üçin käbir harytlaryň bahasyny aşaklatdyk” diıip, özüni Durdy diıip tanyşdyran 40 ıaşlaryndaky söwdagär aıdıar.
Daşoguzda azyk harytlarynyň bahasynyň gymmatlamagy we paıtagtyň bazarlarynda söwdanyň derejesiniň peselmegi, Türkmenistanda ilata “mugt” berilıän ıeňillikleriň ıatyrylan, bıujet işgärleriniň köpçülikleıin işden boşadylıan, aılyklaryň köplenç wagtynda berilmeıän, bankomatlarda nagt puluň ıetmezçilik edıän we dollaryň “gara bazardaky” nyrhynyň 12 manada ıeten döwründe bolup geçıär.
Ekspertler Türkmenistanyň garaşsyzlyk ıyllaryndaky iň agyr ykdysady krizisini başdan geçirıändigini we muňa dünıäde nebit-gaz nyrhlarynyň arzanlamagyndan başga, dürli proıektlere ıatyrylıan uly maıalaryň hem sebäp bolandygyny aıdıarlar.
Geçen ıylyň noıabr aıynda Halkara walıuta fondy soňky görlen çärelere garamazdan, Türkmenistanyň çykdajy harajatlarynyň girdejilerinden agdyk bolup galıandygyny aıdyp, Aşgabada “döwlet inwestisiıa harajatlaryny” kem-kemden, ıöne düıpli azaltmagyny” maslahat beripdi.
Muňa garamazdan, türkmen hökümeti gymmatbaha gurluşyk obıektlerini, myhmanhanalary we golf meıdançalaryny gurmak baradaky planlaryny “uly buısanç” bilen ilata äşgär etmegi dowam edıär. Türkmen mediasynda hem, ne ıokarda agzalan ykdysady kynçylyklar, ne-de olaryň ilata ıetirıän täsirleri barada mesele gozgalıar.