Karluk grubu Türk lehçeleri, Güney-Doğu (Uygur-Karluk) Türk Lehçeleri, Türk lehçeleri, türk dilleri, kuzeybatı türk lehçeleri, güneybatı oğuz grubu türk lehçeleri
Türk Lehçeleri 11.11.2017, 10:11 02.05.2020, 22:27
Güney-Doğu (Uygur-Karluk) Türk Lehçeleri
Bu gruba giren bu dört Türk lehçesinden özellikle Özbek Türkçesi ile Yeni Uygur Türkçesi doğrudan Çağatay Türkçesinin modern alandaki temsilcileridir. Özbek Türkçesi bugün büyük çoğunlukla Özbekistan'da, Kazakistan'ın güneyinde, Kuzey Afganistan'da, Tacikistan'da, Türkmenistan'da ve Çin'de konuşulmaktadır. Modern Özbek Türkçesi Çağataycanın devamıdır. Çağatay yazı dilinde Özbekçe unsurlar, özellikle Çağataycanın son döneminde, Şeybani Hanlar döneminde, 18. yüzyıldan başlayarak gözükmeye başlamıştır. 27 Ekim 1924'te SSCB içinde kurulan Özbekistan, 9 Eylül 1991'de bağımsızlığına kavuşmuştur.
Bu gruba giren ikinci büyük Türk topluluğu Uygurlardır. Uygurlar bugün Çin Halk Cumhuriyet'ine bağlı Şincan Özerk Bölgesinde yaşamaktadırlar. Çin'in dışında Kazakistan, Moğolistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan'da da Uygurlar yaşamaktadır. Uygurlar, Türk kültürünün en parlak devrini yaşatan Eski Uygur Türklerinin torunlarıdır. Uygurca ile Özbekçe birbirine oldukça yakındır. Uygurca da Özbekçe gibi Çağataycanın bir devamıdır. Çin sınırları içinde konuşulan, Güney-Doğu Türk lehçeleri grubuna dahil ettiğimiz bir başka Türk lehçesi Sarı Uygurcadır. Sarı Uygurlar Çin'in Gansu eyaletinde yaşarlar. Dil özellikleri bakımından, Kuzey-Doğu Türk lehçelerinden olan Hakasçayla, Şorcayla uygunlaşır. Bugün Türk dünyasında dil kaybı, dil ölümüyle karşı karşıya kalan Türk topluluklarından biridir. Gün geçtikçe pekçok iç ve dış etkenden dolayı Sarı Uygurlar arasında ana dil kaybı artmaktadır. Sarı Uygurların bir kısmı Moğollaşmış olup Moğolca konuşurlar ve kendilerine "Şira Yugur" diye adlandırırlar. Türkçe konuşan Sarı Uygurlar kendilerini Hara Yugur olarak adlandırırlar. Sarı Uygurların yazı dilleri yoktur. Bugün Sarı Uygurca, Çincenin, Moğolcanın ve Tibetçenin tesiri altındadır. Eski Türkçenin arkaik bazı özelliklerini taşıdığı için Sarı Uygurca, Türk dil tarihi çalışmaları içinde özel bir yere sahiptir. Eski Türk Şamanist inancı devam ettirenler yanında Sarı Uygurların büyük çoğunluğu Buddhist-Lamayisttir.
Güneydoğu ve Güneybatı gruplarının arasında bir geçiş özelliği gösteren Salar Türklerinin dili de bu gruba dâhildir. Salarlar, Çungua-Salar Muhtar vilayetinde, Şincan'da, Gansunun çeşitli yerlerinde konuşulur. Kendilerine ait bir yazı dilleri yoktur. Salarca Oğuzca ile Kıpçakçaya has özellikleri bir arada bulunduran bir geçiş Türkçesidir. Müslüman olan Salarlar bugün yaşadıkları bölgelere 14. yüzyılda Semerkant'tan göç ederek gelmişlerdir. Bugün Yeni Uygurcanın temel fonetik özellikleriyle çevrili durumdadır.
#Türk lehçeleri #türk dilleri #Türkçenin Tarihi Gelişimi #eski Türkçe #Azeri Türkçesi #Osmanlı Türkçesi #Batı Türkçesi #Doğu Türkçesi #Türkiye Türkçesi #Oğuz Türkçesi #türk dilinin tarihi gelişimi #Kuzey Türkçesi #Batı Türkçesinin Gelişmesi #Eski Anadolu Türkçesi #Osmanlıca #orta Türkçe #Karluk grubu Türk lehçeleri #GüneyDoğu (UygurKarluk) Türk Lehçeleri #kuzeybatı türk lehçeleri #güneybatı oğuz grubu türk lehçeleri #türk lehçe grupları #batı türk dilleri #güney sibirya grubu lehçeleri