GLORİKLİ GARİ AŞI
Sevgili LAMA'nın ev sahipliğini yaptığı bu ayki etkinliğin konusu çorbalar. Türk mutfağında önemli bir yer tutan bu konuyu seçtiği için sevgili LAMA'yı kutluyor evsahipliğinde ona kolaylıklar dileyip teşekkür ediyorum.
Yaz kış soframızdan hiç eksik etmediğim ve tüm ev halkının çok sevdiği çorbalar etkinliğine kışa uygun bir çeşidi olan bu yöresel çorba ile katılmak istedim. Geçtiğimiz günlerde sevgili Gül'ün(Damak tadı)bloğunda onlara bir komşularının verdiğini söylediği bu çorbanın fotoğrafını görünce yapmak için Mersin'de oturan ortanca kardeşimin yanında olan annemin dönmesini bekledim.Bekledim diyorum, çünkü yöresel bir çorba olan bu yemeği bizlere hep annem yapardı. Bitlis mutfağının en güzel örneklerinden olan bu çorbanın yapımını genel olarak biliyordum ancak hiç tek başıma yapmamış ve ölçülerini de tam olarak bilmiyordum.
Yapımı zor değil ancak içerdiği malzemelerin çeşitliliği ve birkaç ön pişirme işlemine tabi tutularak hazırlanması bir hayli zamana ihtiyaç duyulmasına neden olmaktadır. Herşeye karşın ekşili lezzetleri sevenlerin mutlaka denemesi gerektiğini düşündüğüm çok besleyici, doyurucu ve lezzetli bu çorba bizim evde
çok sevilerek yenir, adeta bayram edilir. Hatta çocuklarım adını da kusursuz çorba olarak değiştirerek beğenilerini ortaya koymuşlardır. LAMA etkinlik için çorbalar konusunu seçerken bebeklerin de bundan faydalanabileceğini söylemişti.Taneli bir çorba olduğundan dolayı bebeklere belki doğrudan verilemese de süt veren annelerine çok faydalı olacağını düşünüyorum.
Bu çorbayı seçmemdeki nedenlerden biri kayıt altına almak olduğu gibi bir diğeri de yine Bitlis yemeklerinden olan katıklı dolmayı yazdığımda hiç ummadığım arkadaşlarımdan almış olduğum yorumlardı.Umarım benim gibi olan, tadını bilip de yapımını bilmeyen arkadaşlarımın işine yarar bu tarif.
Sözü daha fazla uzatmadan çorbanın malzemelerini sayarak tarife geçeyim.
1) 250 gr. aşürelik buğday
2) 2 su bardağı haşlanmış nohut
3) 500 gr kemikli parça et ve suyu
4) 1 su bardağı tane sumak
5) 1/2 kg. temizlenmiş doğranmış ıspanak (orijinalinde gari denen bir ot kullanılmakta ancak bu ot bulunmadığından ıspanak da aynı işi görmektedir)
6) Tuz, kırmızı pul biber
7) 1 büyük kuru soğan
8) 1 yemek kaşığı biber veya domates salçası
KÖFTE (GLORİK) MALZEMELERİ
1) 250 gr. kıyma
2) 2 su bardağı ince köftelik bulgur
4) Tuz, karabiber ve kırmızı pul biber
1) Bir gece önceden ıslatılan buğday ve nohut ayrı ayrı tencerelerde pişirilir.
2) Kemikli parça et (kuşbaşı et de olabilir) düdüklü tencerede pişirilir ve kemiklerinden ayıklanır.
3) Sumak yıkandıktan sonra bir tencereye konur ve üzerine 4-5 bardak su ilave edilerek kısık ateşte su kaynamaya başlayana kadar haşlanır. Kaynama başlayınca ocak kapatılır ve haşlanan sumaklar ekşisini iyice versin diye o suyun içinde bekletilir. Kaynama başlar başlamaz ocak kapatılmazsa suyu acılaşır.Bu da çorbanın lezzetini bozar. Bunu da püf noktası olarak söylemek isterim.
Bütün bu işlemler yapıldıktan sonra büyük bir tencereye iki üç kaşık yağ, salça konur (Bizim etimiz yağlı olduğu için yağ ilave etmedim, etin yağı yeterli geldi) ve doğranmış olan soğanlar onun üzerine de sırasıyla haşlanmış nohut, buğday, et ve etsuyu ilave edilerek ocağa konur ve orta ısıda yavaş yavaş pişmeye bırakılır.
Şimdi de bekletilen sumaklar tel süzgeçten süzülerek suyu da çorba tenceresine ilave edilir. (bu arada şunu da söylemeden geçemeyeceğim. Sevgili Ev Cini'nin son gönderisi nin adı 'sumak üzerine güzelleme'. Yemeklere enfes lezzet veren sumağın özelliklerini öğrenmek isteyen arkadaşlarımın bu bloğu ziyaret etmesini öneririm)
Ağır ağır kaynayan çorbanın buğdayları özleşmeye başlayınca bu kez de yıkanmış doğranmış ıspanaklar tencereye ilave edilir ve tencerenin ağzı açık olarak pişmeye bırakılır.Ispanaklar konmadan önce rengi çok hoş kırmızı olan çorbamızın rengi ıspanak ilavesi ile değişecektir. Ama lezzetinden hiç bir şey kaybetmeyeceğine emin olabilirsiniz.Ispanaklar çok kısa sürede pişecek ve çorba sunuma hazır hale gelecektir. Suyu veya ekşisi az gelirse haşlanmış olan ama atmadığınız sumakların üzerine tekrar su alıp yine kaynayıncaya kadar ısıtıp beklettiğiniz suyu ilave edebilirsiniz. Biz çok ekşi sevdiğimizden sumağını biraz daha bol koyuyoruz. Eğer yine de az gelirse bir limonun da suyunu ilave ediyoruz.
Ancak, yemeğe adını veren başka bir şey var ki o olmazsa bu çorbayı hep eksik hissederiz. Glorik; yani köfteleri.
Bunun için de yukarıda saydığım köfte melzemelerini bir kapta azar azar su ilavesi ile iyice sakız gibi olana dek yoğurup minik toplar yapıp ıspanaklar piştikten sonra tencereye ilave edip pişmesi sağlanır. Tuzu ve biberi de ilave edildikten sonra çorbamız servise hazırdır.
Biz cuma günü bu ölçülerin iki katı ölçülerde pişirdiğimiz bu çorbanın yanında başka bir yemek yemeyiz. Evdekilerin hepsi çok sevdiğinden ikişer tabaktan az yediğinde midesi doysa bile gözü aç olarak kalkar masadan. Gerçekten de içinde eti, sebzesi, buğdayı, nohutu ve ekşisiyle tam bir menü gibidir. Başka hiç bir yemeğe ihtiyaç hissettirmeyecek olan bu çorbayı sumak bulabilecek olan ve ekşi lezzetleri seven arkadaşlarıma öneririm. Ya da rtık öğrendim ve kayıt altına da aldım ya bize buyurup yiyebilirler.
Herkese afiyet olsun der güzel bir hafta dilerim.
Gönderen IŞILCA TATLAR zaman: 10:49 ÖS
Nilay Cinisli 16 Mart 2008 11:17
Ellerine sağlık.ne kadar besleyici ve hoş bir tarif..Teşekkürler ediyorum en kısa sürede deneyeceğim..Öpüyorum güzel yanaklarından...kucak dolusu sevgiler
kizilciksurubu 16 Mart 2008 15:58
Etkinlik icin ne kadar güzel bir corba olmus,cok lezzetli bir corba oldugu görüntüsünden belli,ellerine saglik canim.
Ufuk'ta mutfak 16 Mart 2008 17:21
Işıl bu yemeği kayınvalidem çok sık yapar. Tırşik veya ekşili yemek diyoruz.Ayrıca gari dene otla pilavda yapar ve ben evlendikten sonra öğrendiğim bu yemekleri çok severeim. Üstelik Gari otunun bir özelliğini de söylemek istiyorum. Bu otla yapılan tüm yemekler, çocuk emziren hanımlarda süt yapıyor. Bunu bizzat ben yaşadığım için yazıyorum. Çok güzel bir tarif vermişsin. Ellerine sağlık. ( Not; Gari otunu, Silivri tarafındaki arsalarda topluyorlar. Bizede ara sıra oradan geliyor.)
nino 16 Mart 2008 19:00
ay ne degisik bir yemekmis bole adida kendide :D ellerine saglik isil ablacimmmm
disal 16 Mart 2008 20:22
ışılcım ne değişik bir çorba olmuş bu böyle.....
çokda lezzetli görünüyor....
http://ballkabak.blogspot.com/ 16 Mart 2008 20:25
Ne kadar güzel bir çorba belli ki çok uğraşmışsınız.Çok zahmetliymiş.Ellerinize sağlık
pastacirapunsel 16 Mart 2008 22:07
Gerçekten çok beleyici bir çorba, benzerini büyükannem de yapardı, tadı hala damağımdadır....
IŞILCA TATLAR 16 Mart 2008 23:21
Çok teşekkür ederim canım, beğenmen beni mutlu etti. Biraz zahmetlice ama inan yediğinde bu zahmete değdiğini göreceksin.
Sağol canım.Lezzetinin yanı sıra çok da besleyici bir çorba bu. İçinde yok yok.
IŞILCA TATLAR 16 Mart 2008 23:31
Verdiğin bilgiler için çok teşekkür ederim. Kayınvaliden nereli, merak ettim. Ben bahsettiğin diğer yemeklerin adını duymadım veya farklı isimlerle geçebilir bazı yemekler. Yazımda da söylediğim gibi babaannem rahmetli çok yapardı o yörenin yemeklerini. İnsanın çocukluğu o yemekleri yiyerek geçince çok sever diyecem ama görüyorum ki sen de evlendikten sonra bu yemeklerin tadına varmış birisi olarak çok sevmişsin.
Senin de çok severek yediğin yöresel yemekler varsa yayınlarsan sevinirim.
IŞILCA TATLAR 16 Mart 2008 23:35
Adı çorba ama içerdikleriyle tam bir yemek gibi.
Senin gibi çarşaf börekleri açamayınca ben de kendimi bu yemekleri öğrenmeye adadım.
IŞILCA TATLAR 16 Mart 2008 23:39
Evet canım, çok lezzetlidir. Üç gündür içiyoruz bu çorbayı ve halen bıkmadık.
Ziyaretin ve güzel sözlerin için çok teşekkür ederim.
Bir hayli zahmetli ama bol miktarda pişirince (üç gündür doyasıya yiyiyoruz) unutuveriyoruz o zahmetleri.
IŞILCA TATLAR 16 Mart 2008 23:43
Bu çorbayı ve lezzetini bilenler çıkınca çok seviniyorum. Ufuk'tan sonra sen de biliyormuşsun. Çok sevindim.
Nasıl güzeldir değil mi? Bol ekşili, taneli. Bugün bitti. Ama olsa hiç bıkmadan hergün yiyebilirim.
Benden de sana sımsıcak sevgiler canım.
ezginin mutfağı 17 Mart 2008 08:30
çok değişik ve çok lezzetli olmuş. ellerine saglık canım sevgiler
SICAK PAYLAŞIMLAR AYSEL 17 Mart 2008 09:57
IŞIL ABLACIĞIM BİRAZ YORUCU BİR ÇORBAYMIŞ AMA DOĞRUSU ÇOK BESLEYİCİ VE LEZZETLİ OLDUĞU KESİN...
BU ÇORBAYI İÇTİKTEN SONRA BAŞKA YEMEĞE GEREK YOKMUŞ HAKLISINIZ...
duygu 17 Mart 2008 12:33
Biricik kızın artık kendine bir blog açmıştır. Bu işlemi okulda, tüm arkadaşlarımın önünde yapabilmekten de gurur duyuyorum. Seni de en kısa zamanda linklerime ekleyeceğim.
emineninemekleri 17 Mart 2008 13:05
Isilcim, canim cok leziz görünüyor. Ellerine emegine saglik canim.
http://kelebeklisaniyeler.blogcu.com/ 17 Mart 2008 18:11
merhaba isil ablacim bu çok degisik bir tarif, en azindan ben hiç duymadim yanliz harika gorunuyor, ellerine saglik, guzel bir hafta diliyorum, sevgiler
http://hunerlieller.net 17 Mart 2008 22:50
selam canım.çok güzel ve degişik bir çorba olmuş isimde ilginç..elinize saglık.sevgilerimle.
Feyza Fidan 17 Mart 2008 22:53
Işılım, çok meşakkatli bir çorba bu, ama enfess bir görüntüsü var her eziyete değer ...Ellerine sağlık,
ezginin mutfağı 18 Mart 2008 07:32
canım benim ışın ablacım eğer gelirsen kusadasına büyük bir zevkle ağırlarım bahçemde sizi.mutlaka gelirsen haberleşip görüşmek isterim.hem uygun olurlarsa kuzenin ve kızlarıylada tanışmak isterim:)) kocaman sevgiler
Damak Tadı 18 Mart 2008 10:53
Çok detaylı anlatıp bizleri bilgilendirmişsin canım..Çok karışık ve zahmetli gibi görünsede aslında öyle değil diye düşünüyorum..Senin ve anneciğinin ellerine sağlık canım..Diyarbakır'lı komşumuzun gelini ise Bitlis'li imiş..)))Çok şaşırdım inan..))Çorbayı o yapmıştıda..))
Kısaca ellerine sağlık canım..
mutfağımveben 18 Mart 2008 16:37
ışıllll hanımmmm çok güzel çok lezzetli görünüyor ama inanılmaz emek ve sabır istiyor.yani beni kat kat aşarr bu çorbaa.ellerine sağlık...
kucak dolusuuu sevgiler
Aybike Ceylan 18 Mart 2008 16:48
Ellerine saglik, hic duymamisim da yememisim de. Biraz zor gibi geldi daha dogrusu ugrastirici. Simdi gidip bir okuyayim detaylica, ellerine saglik.
pelincelezzetler 18 Mart 2008 17:20
Işılcım ellerine sağlık ,çok güzel gözüküyor.Ama ben parça et yemediğim ve pişirmediğim için bunu pek deneyemem,biraz zor gibi yapılışı.Ama annem bayılır bu çorbaya,tarifini vermem yetmez resimleri göstermem gerekecek.Daha iyi anlaşılır.
meleginmarifetleri 18 Mart 2008 22:06
Sevgili Işıl oldukça zahmetli ve bi okadarda lezzetli bi çorba gibi geldi bana ellerinize sağlık
IŞILCA TATLAR 19 Mart 2008 00:50
Çok teşekkür ederim. Beğenmen bieni mutlu etti. Kuşadasına gelirsem mutlaka sana da geleceğim canım.
IŞILCA TATLAR 19 Mart 2008 00:52
Evet biraz yorucu ama biz bol miktarda yapınca 3 gün içiyoruz bu çorbayı. Bir gün yorulup diğer günler yan gelip yatıyoruz.
IŞILCA TATLAR 19 Mart 2008 00:56
Duygum, güzel kızım,
Hayırlı olsun bloğun canım.
Ben de seninle gurur duyuyorum.
İyi ki varsın iyi ki hayatımdasın meleğim.
İzin verirsen ben de seni linklerime ekleyebilir miyim, ay pardon ekleyebilir misin?
IŞILCA TATLAR 19 Mart 2008 01:08
Evet, içindeki bulgurla yapılan köftelere o yörelerde glorik denir. Gari de yine bir ot çeşidi. İsmini bu malzemelerden alan bir çorba.
IŞILCA TATLAR 19 Mart 2008 01:10
Çok teşekkür ederim canım. Ama sizin yaptığınız o muhteşem pastalar beni mest etti. Sizlerin de ellerine sağlık canım.
Seni ve Nilay'ı çok öpüyorum.
IŞILCA TATLAR 19 Mart 2008 01:28
O çorbayı yapıp bloğuma koyma işini sen düşürdün aklıma. Sen de görüp de fazla bilgi sahibi olmadığını anlayınca anlatmak istedim. İyi ki komşunun verdiği bu çorbayı koymuşsun bloğuna.
Çok teşekkür ederim güzel sözlerin için canım.
IŞILCA TATLAR 19 Mart 2008 01:32
Beğenmene sevindim. Çalıştığın için böyle uğraştırıcı yemekleri yapmak zor gelebilir, haklısın.
İstersen ben sana yaparım, buyur gel birlikte yeriz.
IŞILCA TATLAR 19 Mart 2008 01:34
Zor değil de aşure gibi biraz uğraştırıcı. Çok emek verilerek yapılan tüm şeyler gibi çok güzel oluyor.
IŞILCA TATLAR 19 Mart 2008 01:38
İstemezsen parça et koymayabilirsin.Et lezzetini artırıyor. Ama bazen annemin de et yerine kıyma koyduğu da oluyor.O şekilde de güzel oluyor.
IŞILCA TATLAR 19 Mart 2008 01:40
Zahmetli ama çok besleyici ve doyurucu olunca buna değiyor.
Beğenmene çok sevindim. Çok teşekkür ederim.
daimamutfak 19 Mart 2008 09:52
Çok lezzetli olduğunu düşünüyorum.çokta besleyici.Afiyet olsun.sevgilerimle..
SICAK PAYLAŞIMLAR AYSEL 19 Mart 2008 11:45
IŞIL ABLACIĞIM KANDİLİN MÜBAREK OLSUN, DUALARIN, İBADETLERİN KABUL OLSUN İNŞALLAH...
emineninemekleri 19 Mart 2008 14:23
Feyza Fidan 19 Mart 2008 15:29
Canım Işılımm, hayırlı kandiller, güzel yorumun içinde çoooook teşekkürler...İyi tatiller diliyorum bu arada, kocaman öpüyorum seni...
serinmavi 19 Mart 2008 15:37
Damak Tadı 19 Mart 2008 15:51
Nilay Cinisli 19 Mart 2008 16:08
Adsız 19 Mart 2008 17:41
www.illedeyemek.com 30 Ağustos 2010 10:58
Merhaba,Bizde Bitlisliyiz,annem geçen yıl yaptı bu çorbayı gari otunuda memleketten getirtip kuruttu.Yalnız bu ot kullanılarak yapılacaksa bir püf noktası var annem gari otunu koyduğunda kepçeyi ya da kevgiri kızgın ateşre iyice sıtıp bununla karıştırıyor çorbadan cosss diye ses gelmeli:) gari otunun acısını alırmış,ellerinize sağlık...