Son 2 Yılda 360 Gün Prim Ödeyen
Memurların eş durumundan tayin istemeleri için eşlerin memur olmasına gerek yok. Eşi SSK’lı çalışan bir memur da eş durumundan tayin isteme hakkına sahip. Ancak bu durumdaki kişiler için son iki yılda en az 360 gün prim yatırılmış olması gerekiyor. En az bir yıldır çalışmayan biri, eş durumundan tayin isteyemiyor.
EŞ DURUMUNDAN NE DEMEK?
Memurların eş durumundan tayin istemeleri için eşlerinin de memur olmasına gerek yok. Bu şart kaldırıldı. Dolayısıyla eşi SSK’lı çalışan veya kendi işini yapan bir memur da eş durumundan tayin isteme hakkına sahip. Ancak bu durumdaki kişiler için son iki yılda en az 360 gün prim yatırılmış olması gerekiyor. En az bir yıldır çalışmayan biri, eş durumundan tayin isteyemiyor.
Memurların memur olmayan eşlerinden dolayı tayin isteyebilmeleri için daha önce son üç yıl içerisinde kesintisiz çalışma şartı vardı. Bu şart nedeniyle pek çok memur eş durumundan tayin isteyemiyordu. Çünkü özellikle özel sektörde kesintisiz prim ödenmiş olma şartı çok ağırdı. Bu şart değiştirilince pek çok memur için eş durumu tayini isteme hakkı doğdu.
Çiftlerin her ikisi de memursa ve aynı kurumda çalışıyorlarsa çalıştıkları kurumun hangi yerde daha çok hizmet ihtiyacı varsa buraya tayin gerçekleştiriliyor. Diğer yandan çiftlerin her ikisi de memursa ve farklı kurumlarda çalışıyorlarsa tayin yeri kurumlar arası koordinasyonla her iki kurumun da daha çok hizmete ihtiyacı olduğu yere yapılıyor. Eş durumundan tayin noktasında genellikle yüksek unvanlının yanına düşük unvanlı memurun tayini söz konusu oluyor.
Memurların eş durumundan tayin isteme konusunda yaşadığı bir diğer sorun ise ‘çakılı kadro.’ Yani çalışılan kamu kurumunun yalnızca tek bir yerde olması ve başka illerde şubesi veya birimi olmaması... Bu durumda memurun tayin isteme hakkı yok. Çünkü tayin edilebilecek bir birim yok! Dolayısıyla belediye, üniversite gibi kurumlarda çalışan memurların eş durumunda tayin hakkını kullanma imkanları bulunmuyor.
Memuriyetten ayrılanlar eğer ilk kez 8 Eylül 1999’dan önce memur olmuş ve ayrıldıklarında 15 yıl sigortalılık ve 10 yıl prim ödeme gün sayısını doldurmuşlarsa, SSK’dan emekli olsalar bile ikramiye alabilirler. Dolayısıyla bu kişi SSK’ya dönüp oradan emekli olursa hem erken emekli olur, hem de emekli ikramiyesinde kayıp yaşamaz.
SSK'ya dönmek mantıkı olabilir
Memurlardan eş durumu tayini isteyemeyenlerin önlerinde bir yol daha var. Memur olmadan önce SSK’lı olarak çalışmaya başlayan bir kişi memuriyetten ayrılarak daha çabuk emekli olabilir. Ayrıca bu durumdaki kişiler SSK’dan emekli olarak yetim aylığı alma hakkına da erişebilirler. Dolayısıyla çifte kazanç söz konusu olabilir.
Yetim aylığı açısından avantaj
Memuriyetten ayrılıp SSK’ya dönen kişi eğer emekli sandığı mensubu annesi veya babasından yetim aylığı alıyorlarsa aylığı almaya yeniden başlayabilir. Yetim çocuğun aylık alabilmesi için çocuğun evli olmaması ve emekli sandığına tabi çalışmaması gerekir. Bu nedenle memuriyetten ayrılan bir kişi eğer evli değilse emekli sandığı mensubu annesi veya babası üzerinden yetim aylığı alabilir. Bu aylık SSK’dan emekli olunsa bile alınmaya devam edilir. Dolayısıyla memur olmadan önce SSK girişi bulunan kişiler bir de emekli sandığı annesi veya babası üzerinden yetim aylığı hak sahibi ise durumlarını tekrar değerlendirerek karar vermeliler. Hem ikramiye, hem de yetim aylığı konusunda kritik durumlar bulunduğu için bu konuda destek alarak kararlarına yön vermeleri kendi lehlerine olacaktır.
SSK girişi olana erken emeklilik
Örneğin; 1 Ocak 1970 doğumlu ve 1 Ocak 1998’de SSK’lı olarak çalışmaya başlayan, SSK’lı olarak emekli olacaksa 5 bin 900 gün ve 57 yaşa tabidir. 25 yıl sigortalılıkla 1 Ocak 2027’de emekli olabilir. Kişi eğer 1 Eylül 1999’da memur olmuşsa ve memur olarak emekli olacaksa 60 yaş ve 25 yıl şartlarına tabi olacaktır. Dolayısıyla emekliliğine 1.261 gün kala memuriyetten ayrılarak SSK’lı olması halinde üç yıl daha erken emekli olması söz konusu olacaktır.