TEFE tarihe karışacak - Sondakika Ekonomi Haberleri
Haberler >Ekonomi>TEFE tarihe karışacak
19.04.2004 - 10:58 | Son Güncelleme: 19.04.2004 - 10:58
Türkiye 2005 yılında yeni enflasyon endeksine geçmeyi planlarken, Toptan Eşya Fiyatları Endeksi (TEFE) tarihe karışacak. Yeni endekse geçişle birlikte TEFE yerine 'Üretici Fiyatları Endeksi' (ÜFE) açıklanmaya başlanacak.
Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) yetkililerinden edindiği bilgiye göre, yeni ÜFE'de, TEFE'den farklı olarak sepetteki ürünlerin kapsamı daha geniş olacak.
Halen hesaplanmakta olan TEFE sepetinde 678 ürün bulunurken, yeni sepette ne kadar ürün yer alacağı devam eden çalışmalar sonucunda belli olacak. Ancak bu sayının mevcut rakamların üzerinde olması bekleniyor. Yeni ÜFE ise tamamen üretici fiyat hareketlerini ölçmeye yönelik olacak, yeni endekste AB normlarına uygun sınıflamalar kullanılacak.�
TEFE NASIL HESAPLANIYOR
TEFE'nin hesaplanmasında baz alınan ürünler, Tüketici Fiyatları Endeksi'nden (TÜFE) farklı olarak, ağırlıkla sanayi işyeri sayımı sonucu belirleniyor. TÜFE'den yöntem ve alınma biçimi ile veri kaynağı farklı olan TEFE'de fiyatlar bir taraftan hallerden, bir taraftan üreticilerden alınıyor.
Ara mal fiyatlarındaki değişikliğin tüketiciye direkt bir yansıması olmamasına rağmen, bunun üretim fiyatlarını etkilediği, dolayısıyla belli bir vadede tüketici fiyatlarına yansıyacağı varsayımı ile ara mal fiyatları da yeni ÜFE endeksinde dikkate alınacak.
ÜFE'nin içeriğinde TEFE'ye göre büyük bir değişiklik olmayacak, mal kompozisyonunun artışı en belirgin farklılık olarak göze çarpacak. 2003 sanayi sayımı verilerinin baz alınacağı alınacağı ÜFE'de imalata ilişkin araştırmalar da kullanılacak. TEFE hesaplaması halen 1993 yılı sanayi sayımına dayalı olarak yürütülüyor.
Haziran ayından sonra ÜFE'ye yönelik fiyatlar da alınmaya başlanacak, yeni yıla kadar geçmişe doğru hesaplamalar yapılacak. Yılbaşından itibaren ise enflasyon TÜFE ve ÜFE olarak açıklanacak. �
YENİ SEPETE GİRECEK MALLAR
Bu arada 2005 yılında kullanılmaya başlanacak yeni enflasyon sepetine girecek mallar da şekillenmeye başladı. İlk 8 aylık bulgulara göre, patates cipsi, kuru temizleme ücreti, yaş maya, ketçap, çevre temizlik vergisi, aspiratör, kombi, vileda (yer temizleme), şofben tamir ücreti, antfriz yeni endekse girebilecek mallar arasında bulunuyor.
Ayrıca cam suyu, uçak ücreti, fotokopi kağıdı, mouse, bilgisayar bakım ve tamiri, bilgisayar ve dil kurs ücreti, bira ve simit de yeni endekse girmesi beklenen maddeler arasında yer alıyor.
Yeni sepete girecek malar halen ilk 8 ayı değerlendirilen Hanehalkı Bütçe Araştırmasının tamamının değerlendirilmesinin ardından netleşecek ve binde 1'in üzerinde ağırlığa sahip mallar yeni sepete dahil olacak.