Şair Mahmut Temizyürek: Dışarıda kar yağarken içeride bahar olmuyor - Evrensel.net
15 Mayıs 2020 04:30
‘Balkon Söyleşileri’ne konuk olan Temizyürek “Sekiz milyar içindeki şanslılardan biriyim; sığınabildiğim evde zorunlu kapanıştan şikayetçi olamam ama dışarıda kar yağarken içeride bahar olmuyor" dedi.
Şair Mahmut Temizyürek, Fotoğraf: Mehmet Özer
Merak bu ya şair evde nasıl yaşıyor, ne yapıyor karantina günlerinde ve sokağa bakınca gelecek zamanı nasıl tasarlıyor zihninde. Olmadık düşler değil, insana dair kuşkuları ve heyecanları var Mahmut Temizyürek’in de. Nâzım’a, Don Kişot’a, Salah Birsel’e hatta Tefvik Fikret’e neler sormak isterdi kim bilir. Uzaktan yakına, evden eve, ekrandan gazete sayfasına şairin yanıtlarıdır. Hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağını düşünüyor ve burjuvazinin davetini devrimci bir güç olarak kabul etmemiz gerektiğinin altını çiziyor. Kabulümüzdür!
"İSTER İSTEMEZ İÇİM ÜŞÜYOR"
Kovid-19 kod virüs mesajla geldi. “Hayatın çıplakmış ey insan!” demiş oldu Koronal-virüs; “Kurduğun şu plastik uygarlığın gücü dünyanın derisini yüzmeye, havasını tüketmeye, suyunu çürütmeye yetermiş meğer. Kapitalist uygarlık kükreyen sanal bir kaplanmış meğer! Dünya cüzzamlı kocaman bir Orta Çağ köyüne benziyor şimdi. Hoyratça konmuş çitler, silahla korunan sınırlar yoksulluğun, açlığın-susuzluğun, savaşların kurbanı çaresiz göçmenlere daha çok acı çektirmek içinmiş meğer. Bana sınırın vız gelir!” diyor Koronal Bey. Hakikati celladından öğrenmek ne acı şey. Bir canlı türü olarak insanın yeniden sorgulanması kaçınılmaz; geleceğimiz bu sorgulamadan çıkacak yeni fikirlere bağlı. Belki de bir hayvan-oluş konağındayız daha. Bildiğimiz şeylerin birçoğundan kuşkuluyuz. Sahte umutlardan yorgunuz.Ben mi? Sekiz milyar içindeki şanslılardan biriyim; sığınabildiğim evde zorunlu kapanıştan şikayetçi olamam ama dışarıda kar yağarken içeride bahar olmuyor. Ülkelerin sınırına yığılmış yersiz yurtsuzlar, göçmenler, açlar, susuzlar var; evsizler var, ölümcül tehlike içinde çalışmak zorunda olanlar var. Ceberutun kendine benzeyen canileri, adlileri bırakıp muhaliflerini kapattığı hapishanelerde virüsün eline bırakılmış tutsaklar, siyasal tutuklular var. İster istemez içim üşüyor. Umut ve öfke, iç içe.
Ricat etmişlik durumu yaşıyoruz şimdi; sanki siperdeyiz ve orada yapılacak malum işler var. Ne ölümden korkmak ayıp/ne de düşünmek ölümü türküsünün en doğru zamanı. Ama bir de her zamankiler, ölmeden önce mutlaka okunacaklar var. Ölmeden önce! Ne ürpertici bir zaman adlandırması.
"DERMANI BULUNSA BİLE TRAVMASI KALICI OLACAK"
Hummalı bir arayış; gerçeği bize kim, hangi tür akıl, nasıl bir dil söyleyebilir? Gerçeği söyleme hakkı iktidardakiler ve onun kulları dışında herkesin hakkı. İktidar yalan söylemek, ezilenler doğruyu haykırmak zorunda. Bu hep böyleydi, şimdi acil olarak böyle.Bu yeni bir çağ, yeni bir zaman başlangıcı olabilir; Korona Çağı. Dermanı bulunsa bile travması kalıcı olacak, bu belli. Şimdiden verdiği yıkım doğa ve insanlık için, üretim ve üleşim konusunda unutulmaz dersler içeriyor. Yeni bir bakışla, maddeci bir düşünüşle sorgulayan kim varsa bildiğim, yeni bulduğum, onları izliyorum. Zamane filozoflarını mesela. Ama onların bazıları da korona karşısında biraz “filozof çıplak!” konumuna düştüler, naif fikirleriyle. Önemsediğim yazarlar var; az konuşup çok düşünenler, sıkı ve tekin davrananlar…Bir de bugünler için ironik bir rastlantı gibi ortaya çıkan bir yapıt var: Nurdan Gürbilek’in yeni kitabı İkinci Hayat. Bu kitabın konularıyla yaşadığımız şu hayat arasında rastlantısal bir bağ var; şaşırtıcı. Okudum, hem de iki kez. Ev ile evren(ler)imiz arasında geniş mi geniş bir “atlas” kitap. Evden, ülkeden kaçmak, kovulmak, sürülmek, dönmek, dönememek ve bunlar üzerine yazıyla kurulmuş ikinci hayatlar üzerine birçok fikir yankılanıyor bu kitapta.
Pencereyi çoğu kez ağaçlara ve kuşlara bakmak için açıyorum. Dönmeye başladı kuşlar. Kırlangıçlar daha gelmedi. Kentteki sessizliğe aldanıp hangi yaban inecek acaba diye çocuksu bir merakla baktığım oluyor geceleri; sokakta köpekler havlayınca.
"YÖNETEMEZ OLUŞLARININ HIRÇINLIĞI ŞİMDİDEN SIRITIYOR"
Duygu mu bu öngörü mü? Bana kalsa hiçbir şey eskisi gibi olmasın. Ama ben kimim ki tek başıma! Bize kalırsa, yani çalışan sınıfın örgütlü olduğunda, kendisi için sınıf olduğunda yeşeren devrimci gücüne inananlara kalırsa; bizi yoğun, sert ve çok yönlü bir sınıf mücadelesi bekliyor. Büyüyen krizin, yaklaşan felaketin hesabını halkın sırtından çıkarmaya hazırlanan egemen sınıf ve iktidar araçları alesta bekliyor. Yönetemez oluşlarının hırçınlığı şimdiden sırıtıyor. İlk hamleyi burjuvazi yapacak, bu belli. Örgütlü hazırlanmalı. Davetleri kabulümüz olmalı.
Her zaman yaptığı gibi ruhumu, zihnimi, aklımı, gönlümü sağaltıyor, canlandırıp yeşertiyor edebiyat ve sanat yapıtları. İnsan oluşumuzun hangi basamağında olduğumuzu en canlı, en kapsamlı, en zarif edebiyat sanat yapıtları gösteriyor. Yıllardır sürdürdüğüm alışkanlık devam ediyor.
"AĞAÇLARA SARILMAK İSTİYORUM"
Orada geçirdiğiniz zamanı endişeden arındırıp üretken kılabiliyor musunuz?
Hiç birine üye değilim.
Yürümek, yürümek, yürümek istiyorum; arkamdaki ormanı tavaf etmek. Ağaçlara sarılmak. Dostlarımla bir bahçede içmek.
Olgunlaşmış henüz bir şeyim yok.
Belediye işçisi: Belirsizliğin giderilmesini istiyoruz
Hastalıkları eşcinselliğe bağlayan Ali Erbaş hakkında soruşturmaya yer yokmuş