Birleşmiş Milletler Teşkilatıya da kısaca Birleşmiş Milletler (BM), 24 Ekim1945’te kurulmuştur. Uluslararası kısa adı (UN) ‘United Nations’dır. Teşkilatın kuruluş amacı dünyabarışını, güvenliğini korumak ve uluslar arasında ekonomik, toplumsal ve kültürelbir iş birliği oluşturmaktır.
Birleşmiş Milletler kendisini şöyle tanımlamaktadır: ‘Adaletve güvenliği, ekonomik kalkınma ve sosyal eşitliği uluslararasında tüm ülkelere sağlamayı amaç edinmiş küresel bir kuruluştur.’ Uluslararası ilişkilerde, kuvvet kullanılmasını ilk olarak evrensel düzeyde yasaklayan ilk antlaşmaBirleşmiş Milletler Antlaşması’dır.
Teşkilatın, kurulduğu yıllarda 51 olan üye sayısı şu an itibariyle üyeliği kaldırılan Vatikanve değiştirilen Çin Halk Cumhuriyeti,son katılan üye Karadağdâhil 193’ye ulaşmıştır. Bütün dünya ülkelerinin üye olması nedeniyle dünyanın en büyük uluslar arası örgütüdür. Örgütün yönetimi New York’ta bulunan genel merkezinden yürütülür ve üye ülkelerle her yıl düzenli olarak yapılan toplantılar yine bu genel merkezde gerçekleştirilir.
BM yapısal olarak idari bölümlere ayrılmıştır: Genel Kurul, Güvenlik Konseyi, Ekonomik ve Sosyal Konsey, Yönetim Konseyi, Genel Sekreterlik ve Uluslararası Adalet Divanı. Teşkilatın en göz önündeki mercii Genel Sekreterdir.
Birleşmiş Milletler fikri ilk olarak, II. Dünya Savaşı’nın bitiminde savaşın galibi ülkeler tarafından, ülkeler arasındaki anlaşmazlığı ortadan kaldırarak ileride meydana gelebilecek ve kendi güvenliklerini tehdit edebilecek bir savaşın önüne geçebilmek amacıyla ortaya atılmıştır. Örgüt yapısının halen bu amacı koruduğunu BM Güvenlik Konseyi’ninvarlığı ve çalışmalarıyla ortaya koymuştur. Güvenlik Konseyi on beş ülkeden oluşmakta olup, bu üyelerden beşi daimi üye statüsündedir ve mutlak veto yetkisine sahiptir. Bu ülkeler ABD, Rusya, Çin Halk Cumhuriyeti, Birleşik Krallık(İngiltere) ve Fransa‘dır. Güvenlik Konseyinin karar alabilmesi için 9/15 oranı gerekli olup, daimi üyelerden herhangi birisinin aksi yönde oy kullanmaması gereklidir. BM içtihatlarına göre Güvenlik Konseyi karar alırken veto yetkisine sahip üyelerden biri veya birkaçının oylamaya katılmaması bu üyelerin kararı veto ettiği anlamına gelmemektedir. Ayrıca daimi üyelerin çekimser kalmaları da aynı sonucu vermektedir.
Birleşmiş Milletler (United Nations) terimi ilk olarak Franklin D. Roosevelttarafından II. Dünya Savaşısırasında müttefik ülkeler için kullanılmıştır. İlk resmî kullanımı ise 1 Ocak1942yılında ‘Birleşmiş Milletler’in beyannamesinde ve Atlantik Bildirisindedir. Bu tarihten sonra müttefik devletleri kendilerini ‘United Nations Fighting Forces’ olarak adlandırmışlardır.
Birleşmiş Milletler fikri 1943yılında Moskova, Tahranve Kahire‘de müttefiklerin toplantıları sırasında çıkmış olup Fransa, Çin, Birleşik Krallık, ABD, SSCB’nin temsilciliğiyle oluşmuştur.
Birleşmiş Milletler Teşkilatının Yapısı
Genel Kurul Genel Kurul, üye devletlerdenoluşur. Her üyenin Genel Kuruldaki temsilcileri 5 kişiden çok olamaz. Genel Kurul’un görevleri şunlardır:
1. Silahsızlanmave silah denetimi konusunda önerilerde bulunmak.
2. Barış ve güvenliği etkileyecek görüşmeler yapmak, her konuda önerilerde bulunmak.
3. Ülkeler arasındaki iyi ilişkileri bozucu sorunların, barışçıl yollarla çözümü
için önerilerde bulunmak.
Güvenlik Konseyi Siyasal alanda bir yürütme organıdır. Konseyin 5 daimi üyesi olan ABD, Çin, İngiltere, Fransa, Rusya’nın kesin veto hakkı bulunmaktadır. 10 geçici üye ise iki yıllık bir süreç için seçilirler. Türkiye 2009 yılı itibariyle iki yıllığına seçilen geçici üyelerden biri olmuştur. 2013 Yılında geçici üyeliğe seçilen Suudi Arabistan bu üyeliği kabul etmemiştir. Seçimlerinde coğrafi denge esas alınır. 15 üyesi olan bu kurulun görevleri şunlardır:
Silahlanmayıdenetleyecek planlar hazırlamak.
Güvenlik Konseyi’nin Karar Alma Süreci Güvenlik Konseyinin karar alabilmesi için 9/15 oranı gerekli olup, daimi üyelerden birisi aksi yönde oy kullanmaması gereklidir. BM içtihatlarına göre Güvenlik Konseyi karar alırken veto yetkisine sahip üyelerden biri veya birkaçının oylamaya katılmaması bu üyelerin kararı veto ettiği anlamına gelmemektedir. Ayrıca daimi üyelerin çekimser kalmaları da aynı sonucu vermektedir.
Uluslararası Adalet Divanı Uluslararası Adalet Divanı, Birleşmiş Milletlerin yargı organıdır. Ülkeler, istedikleri davayı Adalet Divanı’na götürürler. Divan 15 yargıçtan oluşur. Yargıçlar, Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi’nce seçilirler. Görev süreleri dokuz yıldır. Divanda bir devletten iki yargıç bulunamaz. Uluslararası Adalet Divanı, Hollanda’nınbir kenti olan Lahey’dedir.
Resmî Diller Arapça, Çince, Fransızca, İngilizce, İspanyolcave RusçaBM örgütünün resmî dilleridir.
Genel Sekreterlik, Birleşmiş Milletlerin diğer organlarının çalışmaları için gerekli ortam ve koşulları sağlar. Ortaya konan program ve politikaları uygular. Uluslararası barış ve güvenliği bozucu olaylar konusunda raporlar hazırlayıp Güvenlik Konseyi’ne sunar. Genel Sekreterliği 2006 yılından itibaren Kore Cumhuriyetinden Ban Ki-Moon yapmaktadır. Milletler arası adalet divanı hariç diğer organlar tarafından verilen görevleri yapar.
Güvenlik Konseyinin Kuruluş Şekli ve Yetkilerine İtirazlar
‘Kuzular Kurtlara Teslim Edilmiştir’
BM’nin dünya barışını korumaya aday ve yetkili beş daimi üyesi, bugüne kadar ne yapmıştır? Hangi kararları almış ve uygulamıştır? Bunun çok iyi bir analizini yapmak ve bundan sağlıklı sonuçlar çıkarmak gerekir. 1945 yılından bu yana dünya olaylarını çok kısa olarak özetlersek; bu beş ülkenin barışı dünya adına değil, kendi çıkarları doğrultusunda korudukları ve savundukları, kendi çıkar veya zararlarına dokunmayan savaşların durdurulmasıyla ilgilenmedikleri açıkça görülmektedir.
BM 1945 yılında kurulduğu zaman Güvenlik Konseyi’ndeki daimi üyelerin sayısı dünyadaki BM üyesi devletlerin onda biriydi. O günden bu güne BM üyesi devlet sayısı 193’e, yani yaklaşık dört katına çıktığı hâlde, daimi üyelerin sayısı hiç değişmemiş ve aynı üyeler aynı statüyü korumuşlardır. Günümüzde daimi üyelerin BM üyesi devlet sayısına oranı %3’ün altındadır. Bu durum, BM bünyesinde gücün nasıl az sayıda devlette temerküz ettiğini göstermektedir. BM Güvenlik Konseyi’nin hiçbir denetime tâbi olmaksızın hangi kriz durumlarında uluslararası barış ve güvenliğin tehdit edildiğini belirleme ya da hangi eylemin saldırganlık olarak tanımlanacağı konusunda ve şayet bu kriz noktalarına karşı geçilecekse ne tür kararların ve eylem planlarının kabul edileceği hususunda sahip olduğu tekel kuşkusuz kaygı vericidir. Üstelik bu durum, karar alma süreçlerinden dışlanmış olan uluslararası toplumun büyük çoğunluğunun genel iradesine yöneltilmiş bir ‘yok sayma’ veya ‘saldırı’ niteliği de taşımaktadır.
İkinci Dünya Savaşı sırasında; güya barış uğruna Japonya’ya atılan iki atom bombasının korkunç derecedeki olumsuz etkileri, hala Japonların zihinlerinde yaşamaktadır. Vahşi Batı’nın kovboyu, silahını sürekli olarak kendi çıkarları uğruna kullanmakta ve üstünlüğünü devamlı olarak kan üzerine kurmaktadır. Karşı çıkanları ise, ülkesinden alıp ABD’de kendi kuralları ve kanunlarına göre yargılamakta, dünyaya kapalı kamplarda cezalandırmaktadır.
Sovyet Rusya’nın barış havariliği ise, tam bir pişkinliktir. Bu ülke, güya barış uğruna 1945’ten bu yana ülkeleri istila etmiş, karşı koyanların ise, tankların altında toprağa resmini çizmiştir. Çekoslovakya (bugün Çek ve Slovakya Cumhuriyetleri), Polonya, Romanya, Kırım, Afganistan ve Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinde yaptıkları, barış uğruna işledikleri zulüm ve günahlarından bazılarını oluşturuyor. SSCB’nin dağılmasından sonra Rusya eski gücünü kaybetmiş olmasına rağmen hala Konsey’in daimî üyesidir. Bu durum ise ayrı bir eleştiri konusu olup anlaşılması da mümkün değildir.
Konseyin diğer üyesi olan Çin 1960’dan sonra kapılarını tüm dünyaya kapatmıştır. Dünya barışı böyle bir kapalı ülkeyi ne kadar ilgilendirmektedir. Kaldı ki bu ülke kendi içinde barışı sağlayamamış vatandaşına temel hak ve özgürlükleri çok görmüştür. Hala bu anlayış ve uygulama devam etmektedir. Çin’in sadece Doğu Türkistan’da işlediği cinayetlerin ve zulümlerin sayısı ve sınırı yoktur. Çin’in, BM’de sürekli çekimser kalışı; ‘Ben kendi işimi kendim görürüm. Siz benim işime karışmayın, ben de sizin işinize karışmayayım’ felsefesinden kaynaklanıyor olmalıdır.
Beş ülkenin en yenilmez ve en kurnazı olan İngiltere; dünya barışında hep kendi çıkarlarını gözetmiştir. Afrika ve Hindistan dramları bunu açıklamaya yeter. Daha dün Arjantin’in hemen yakınındaki Falkland adalarındaki askerî üslerini kaybetmemek için bütün donanmasını, Arjantin üzerine göndermesi gerçekten dünya barışı adına çok şey ifade etmektedir. Bu kararı alan İngiliz bayan Başbakanına, bu cesaretinden dolayı diğer büyüklerin ‘Demir Leydi’ unvanını vermeleri son derece ibret verici ve düşündürücüdür.
Sömürgelerini daha sistemli bir şekilde sömürmeyi amaçlayarak ‘Sömürge Bakanlığı’ bile kuran Fransa da dünya barışını korumak için diğer yoldaşlarından pek geri kalmış sayılmaz. Cezayir katliamı bunlardan sadece birini oluşturuyor. 1974-1981 döneminde görev yapan Fransa Devlet Başkanı Valery Giscard d’Estaing; Batı Sahra ve Çad’daki askeri harekâtlarından ötürü, ‘Afrika’nın Jandarması’ unvanını almıştı. 1958-69 döneminde Devlet Başkanı olan De Gaulle’ün sert, yayılmacı ve ödün vermez politikasına karşılık, daha sonrakiler ise; ‘Önce Fransa, sonra geriye kalan dünya’ tezini savunmuşlardı.
Bu ‘Beş Daimî’ üye; BM Güvenlik Konseyi’ni, kısacası teşkilatın tümünü, bugüne kadar hep kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirmişler ve her yapılan askerî harekâtın adına da; dünya barışını korumak için yapılan askerî ‘Barış Harekâtı’ demişlerdir.
BM’nin Bugünkü Durumu ve İslâm Ülkelerinin Teşkilat İçindeki Yeri BM’nin bugünkü durumunda değişen bir şey yoktur. Sadece üye sayısı artmış, bugün toplam ülke sayısı 193 olmuştur. Bunlardan 57’sini İslâm ülkesi teşkil ediyor.
İsviçre; tarafsızlığını korumak için BM’ye katılmamıştır. Demek ki; İsviçre’ye göre BM Teşkilatı taraflı bir kuruluştur. Buna rağmen, BM’nin Newyork’taki Genel Merkezi dışında dünyada tek bürosu vardır ve o da, teşkilata üye olmayan İsviçre’nin Cenevre kentinde bulunmaktadır. Vatikan ise, BM’nin çok üstünde bir devlettir. Tüm dünya Hıristiyanlığın kalbi durumundadır. Buna göre zaten böyle bir teşkilata katılmasına da gerek yoktur.
BM Teşkilatı içinde, İslâm ülkelerinin hiçbir önemli fonksiyonu yoktur. Hepsi de teşkilata üye olmuş ve sadece Genel Kurul toplantılarına birer temsilci göndermekle yetinmiştir. Zaten bu konuda önemli kararlar 2/3 çoğunluk sistemi ile alındığından, hiçbir yetkileri ve etkinlikleri yoktur. Yetkileri olsa bile, hemen Güvenlik Konseyi üyelerinden birisi veya bir kaçı tarafından ‘Veto’ yetkisiyle bunlar ‘Yok’ sayılıyor ve engelleniyor. Dünyadaki 193 ülkenin 192’si bir karar verse ve buna karşılık Güvenlik Konseyi’nin bu beş üyesinden biri bu kararı veto etse bu karar geçersiz oluyor. Bu nasıl teşkilat? Bu nasıl adalet? Bu nasıl evrensel hukuk? Peki, durum böyle olunca Teşkilatın çalışmaları bugüne kadar ne durumda seyretmiştir? Alınan kararlar nelerdir? Müslümanlar için ne kararlar alınmıştır?
BM’nin dünya Müslümanlarının aleyhine, adaletsiz ve haksız olarak aldığı kararlarından bazıları şunlardır:
1. 1948’de İsrail Devleti’nin kurulması ve tanınması. 14 Mayıs 1948’de ilan edilen İsrail Devleti, hemen aynı gün ABD ve o günkü SSCB tarafından tanındı. BM’nin ilk kararı İsrail’in tanınmasına ilişkin olmuştur. Bu kararın sıra numarası ve alındığı tarih teşkilatın amacını açıkça ortaya koymaktadır. 2. Ortadoğu’da İsrail aleyhine alınan kararlar ABD, İngiltere ve Fransa tarafından veto edildi. Böylece BM’nin bu kararlarının hiçbir önemi kalmadı.
3. Afganistan işgalinde, BM’nin kararını SSCB veto etti. Çünkü suçlu ve katil kendisi idi. Dolayısıyla da BM kararının hiçbir hükmü kalmadı, hiçbir ülke olaya müdahale de etmedi. Onbinlerce Afgan Müslüman kendi öz yurtlarında garip kaldı ve şehid edildiler.
4. Kıbrıs’ta 1974 zaferinden sonra temel hak ve özgürlüklere aykırı olarak Rum yanlısı bir tavır sergilendi. Yaklaşık kırk seneden beri aynı tutum ve politikası devam etmektedir.
5. Irak-Kuveyt krizinde, Irak’a güç kullanması kararı verildi. Suudi Arabistan hava alanlarından kalkıp Irak’ı bombalayan uçakların ve bombaların masrafı S. Arabistan’tan tahsil edildi. Böylece bir taşla iki kuş vuruldu.
6. Irak-İran savaşı, 8 yıl sürmesine rağmen önemli bir karar alınamadı.
7. Somali’ye asker gönderme kararı.
8. Bosna-Hersek katliamı karşısındaki suskun kaldı. Onbinlerce Bosnalı Müslüman’ın Sırplar tarafından şehid edilmesine seyirci kaldı.9-11 Temmuz 1995 Tarihlerinde Sırplar tarafından sadece Srebrenitsa’da resmi rakamlara göre sayıları 8372 olan Boşnak Müslüman topluca katledildi. Kadınlar sistematik bir şekilde tecavüze maruz bırakıldı. Toplu infaz yerlerinde, yollarda, dağlarda katledilen Boşnak siviller toplu mezarlara gömüldüler. Daha sonra cesetler gömüldükleri yerden kepçelerle parçalanarak çıkartılıp, kimlikleri tespit edilemesin diye sayıları tahmini 64 olan toplu mezarlara gömüldüler.
9. 20.Yüzyılın son çeyreğinde, medeniyetin beşiği olduğu iddia edilen Avrupa’nın göbeğinde yarım milyona yakın Boşnak Sırplar tarafından şehid edildi.
Bütün bunlar yapılırken BM adına orada bulunan ve oradaki masumları korumakla sorumlu olan BM’ye bağlı Hollanda askerleri, korumak bir yana Sırpların işini kolaylaştırmış ve katliama göz yummuşlardır. Korunmak maksadıyla kendilerine sığınan mazlum Boşnakları Sırplara teslim ederek katliama ortak olmuşlardır.
10. İsrail’in Filistin’de 1967 yılından beri işlediği katliamlara karşı göstermelik aldığı kararların hiçbirisi uygulanmadı ve bu terör devleti 21. Yüzyılın ilk yarısında hala zulüm ve haksızlıklarına devam etmektedir.
11. Filistin, 2011 yılı Eylül ayında toplanan Genel Kurul sonrasında BM’ye devlet olarak üyelik başvurusunda bulundu. Ancak bu başvuru soğuk karşılandı, üye
yapılmadı. 12.Suriye’de 2011’de demokrasi talebiyle sokağa çıkan halka karşı savaş ilân eden devletin masum sivillere yönelik olarak gerçekleştirdiği
katliamlar silsilesine (2011-2013 yıllarında en az 150 bin ölü) ilgisiz kalmıştır.
Görülüyor ki, BM’nin tüm kararları incelense bugüne kadar İslâm Dünyası lehine önemli bir karar almadığı hemen görülecektir. Aksine İslâm ülkelerinin aleyhinde ve haksız olan birçok kararları mevcuttur. Ama çoğu İslâm ülkesi ve bir kısım Müslümanlar BM’den hala ümit beklemektedir. Bu bekleyişin boşuna bir bekleyiş olduğunu artık anlamanın zamanı geçmektedir.
O Halde Alternatif ve Köklü Çözüm Nedir? Aslında çözüm gayet açık ve basittir. Yeter ki konu enine boyuna tartışılıp, İslâm milletleri tarafından yeni fikirler üretilip, geliştirilsin ve benimsensin. Bu konuda bir irade ortaya konsun. Gerisi çorap söküğü gibi gelecektir. İslâm Dünyası, bütün organ ve kurumlarıyla kendi İslâm Birliği’ni kurmalıdır. İslâm Birliği tam olarak kuruluncaya kadar geçiş döneminde aşağıdaki çalışmalar yapılmalıdır:
1. BM Teşkilatı içinde yer alan Güvenlik Konseyi’nin çalışma tarzı ve yetkileri tekrar gözden geçirilmelidir. Başta, daimî üyelik kaldırılmalı ve bunların veto hakları geçersiz sayılmalıdır. Diğer taraftan veto hakkına sahip olan SSCB, bugün artık dağılmış ve yerine Bağımsız Devletler Topluluğu gelmiştir. Böyle bir ülke olmadığına göre, diğer dört üyenin, yetkileri de kaldırılıp geçersiz kabul edilmelidir. Çünkü BM’ye imza atan üç büyük devletten biri artık yoktur.
2. Bugün için, nüfusu iki milyara yaklaşan İslâm Dünyası, artık BM teşkilatında blok olarak söz sahibi olmalıdır. Dünyanın kaderi bu beş sömürgeci ülkenin kararlarına bırakılmamalıdır.
3. BM’ye üye olan ülkelerin dinleri ayrıdır. Oysa bugüne kadar seçilen Genel sekreterlerin biri hariç (Budist) diğerleri Hıristiyan’dır. Birleşmiş Milletler adeta iki milyar Müslüman’ı yani dünya nüfusunun yaklaşık 1/3’ini yok saymaktadır. Gerek Genel Sekreter seçiminde ve gerekse diğer kurallarda, Teşkilat içinde mevcut dinlerin mensupları oranında, eşit haklara sahip olmalıdır.
4. Herhangi bir İslâm ülkesini ilgilendiren konular, BM içinde yer alacak olan İslâm ülkelerinin oluşturduğu ‘İslâm Güvenlik Konseyi’ tarafından karara bağlanmalıdır. Bu konseyde kararlar, İslâm ülkelerinden seçilen üyelerin oy çokluğu ile alınmalıdır. İslâm ülkeleri hakkında, diğer dinlere mensup ülkelerin söz hakkı bulunmamalıdır. Aynı durum diğer din mensupları için de geçerli olmalıdır.
5. Bütün İslâm ülkeleri, bu dört maddeyi sürekli olarak BM’nin gündemine getirmeli ve adil bir BM ve Güvenlik Konseyi kurulması için alternatif önerilerde bulunmalıdırlar.
6. Acaba bu öneriler, mevcut BM’de nasıl karşılanacaktır? Hıristiyan Batı Dünyası kabul edecek midir? Filistin’in üyeliğini kabul etmeyen BM bu önerilere nasıl bakacaktır? Yoksa bir kaşık suda fırtınalar mı koparacaktır? Kabul görürse ne ala… Yok eğer olmazsa, yeni bir ‘Birlik Teşkilatı’na acilen ihtiyaç var demektir.
İslâm Birliği Teşkilatının kurulmasına ne dersiniz? Bunun tartışmasını sadece bizler değil, bütün İslâm ülkelerinin liderleri, üniversiteleri, medyası, toplum önderleri, hariciyeleri ve fertleri hep birlikte yapmalıdır. Bütün İslâm Dünyasının, kendi devlet sınırlarını ve bağımsızlıklarını aynen koruyarak ‘İslâm Birliği Teşkilatı’ çatısı altında toplanması ne güzel bir birlik olacaktır. Onun için İslâm İşbirliği Teşkilatı (Eski İKÖ) yeniden yapılandırılarak yeni bir yapılanma ile ‘İslâm Birliği Teşkilatı’ halinde derhal kurulmalı yahut bu statüye dönüştürülmeli ve hızlı bir şekilde de teşkilatın organları ile kurum ve komisyonları faaliyete geçirilmelidir. Çözüm budur ve bu çözüm isteğe bağlı bir çözüm değil, zorunlu bir çözümdür. Bütün İslâm ülkelerinin yönetici, siyasetçi, bilim adamı, komutan ve toplum önderleri bu konuya yoğun bir şekilde ağırlık vermelidirler.
İslâm devlet ve topluluklarının bir araya gelerek İslâm Birliğini kurmaları onların aynı zamanda BM üyesi olmalarına engel değildir. İslâm Birliği kurulunca bu birlik BM Güvenlik Konseyinde daimi bir üyelik isteyecek ve mevcut üyeler gibi veto hakkına sahip olacak o zaman dünya Müslümanlarının aleyhine çıkabilecek kararlar da veto edilebilecektir.