Kars'ta Anı Yakala | Nereye
Kışın siyah-beyaz olan kentin tarih kokan sokakları özünü koruyor
Kışın siyah-beyaz olan kentin tarih kokan sokakları özünü koruyor.
Diğer Gezi Yazılarımızı Okumak Bu Başlığa Gidebilirsiniz
Kars’taki tarihi yapıların neredeyse hepsi 40 yıllık Rus hakimiyeti döneminden kalma. Rus garnizon şehriyken inşa edilen yapıların üstüne hiç bir ekleme yapılmamış. 93 Harbi’nden sonra Kars’ı savaş tazminatı olarak alan Ruslar, Hollanda’dan getirttikleri mimarlarla Kars ve Sarıkamış’ın şehir planlamasını yapıp, geniş yollar, kaldırımlar, büyük askeri tesis ve resmi binalar inşa etmişler. Sırrı bugün bile çözülemeyen, üzeri fayanslarla kaplı özel ısıtma sistemli binalar şu an valilik, okul, lokanta… olarak kullanılıyor. Sanki Ruslar, bütün güçleriyle burayı var etmek için çalışmışlar. Görmeniz, duymanız, hissetmeniz için bekliyor her şey. Truman’ın özgürlüğünü aradığı hayal zamanlarına giden bir kapı gibi. Köşeyi dönünce, sevgilisi karda kaymasın diye zarifce koluna girmis kalpaklı bir Rus subayı çıkacak kadar özünü koruyor bütün sokakları.
Anadolu’dan Gezi Yazılarımızı Okumak İçin Bu Başlığı Takip Edebilirsiniz
Küçük bir halklar bahçesi kent. Bu yönüyle Anadolu’nun geçmişine dönük özlemi… Kürt, Türk, Ermeni, Azeri, Çeçen, Terekeme, Gürcü, Laz dahil pek çok kökenden insanın kültürünü barındırıyor. Anadolu’daki tek Alman köyüne sahip. Karacaören merkeze 4 kilometre uzaklıktaki köyü 60 Alman ailesi kurmuş. Şu an sadece tek bir aile kalmış. Almanlar ve Kars’ta yerleşik Malakanlar şehrin Hıristiyan topluluğunu oluşturur. Yazar Ludmila Denisenko ve kardeşi Viladimir’de Karslı. Ermeni yazar, şair Yeghishe Charents, Kars Kalesi’nin altındaki Sukapı Mahallesi’nde doğup büyümüş.
Ani, Kars merkezden arabayla 30 dakika uzaklıkta. Ermenistan sınırında, tarihin her sayfasını yaşamış antik bir şehir. En çok yıkılan ve yapılan kentlerden biri. 1045’de Bizans,1064’te Alp Arslan ve 1239’da Moğol yıkımını yaşamış. 1319’teki şiddetli bir depremle yerle bir olmuş. Ermenistan tarafında kurulan taş ocağına rağmen inatla ayakta. Arpaçay, Türkiye ile Ermenistan sınırını oluşturuyor. Çayın içindeki kanyonun derinliklerinde bir kilise kalıntısı göz kırpıyor. İpek Yolu kervanının üzerinden geçtiği köprü dikkat çekiyor. Karşıdaki Ermeni köyü, bir merhaba kadar yakın, aynı zamanda kilometrelerce uzak… Misal, karşı köydeki Saro teyze, her sabah uyandığında acı bir sancı düğümüyle baktığı Ani’ye gelmek için iki ülkeden geçerek, 750 kilometre yol yapıyor.
Çocukken ‘Bir varmış bir yokmuş’ diye başlayarak okuduğumuz harika masallar gibi Kars. Karın şiir gibi yağdığı, en çok yakıştığı şehir. Masal değil gerçek… Sahip çıkılmayı, ziyaret edilmeyi bekliyor. Birkaç satırla anlatmaya çalıştığımız Kars’ı, yazımıza nokta koyarken, Cemal Süreyya’nın dörtlüğü ile selamlıyoruz:
Yazı ve Fotoğraflar: Mehmet KIZMAZ
ani harabelerianı yakalamakdoğu ekspresidoğu gezisiKarskars gezilerisoğuktren yolculuğu