Euro bazlı ihracatta zayıflama
TÜİK ve Ticaret Bakanlığı işbirliğiyle oluşturulan dış ticaret verilerine göre, aylık dış ticaret açığı bu yılın ilk ayında 3,8 milyar dolar ile, geçen yılın son ayındaki 6,2 milyar dolara ve geçen yılın ilk ayındaki 4,3 milyar dolara göre ılımlı bir düzeyde gerçekleşti. Böylece, 12 aylık dış ticaret açığı 62,7 milyar dolara gerilemesini sürdürdü (2015 sonunda 63,3 milyar dolar; 2014 sonunda ise 84,6 milyar dolar idi).
Altın ihracatı negatif baz etkisi sunuyor: Altın ihracatından geçen yılın ilk dört ayında toplam 5,4 milyar dolarlık katkı sözkonusuydu. Geçen yılın son iki aylık döneminden itibaren ise altın ihracatının katkısında ciddi bir yavaşlama sözkonusu. Bu yılın ilk ayında da sadece 211 milyon dolarlık giriş gerçekleşmiş. Altın ithalatı tarafında ise geçen yıla göre daha dengeli bir gelişim mevcut.
Euro bölgesine ihracatta zayıflama: 2015 yılında AB ile olan ihracat, dolar bazında %6,6’lık düşüşe işaret etmesine karşın, euro bazında %11,9’luk artış kaydetmişti. Ancak, bu yılın ilk ayında bölgeye olan ihracatta, dolar bazında %9,7, euro bazında da %3,5’lik düşüş dikkat çekiyor. Euro bazlı ihracatta 12 aylık bazda rakamlarda da yıllık artış bu yılın Ocak ayı itibariyle %10,4’e geriliyor. Bölge ekonomisine ilişkin son verilerin de zayıflama yönünde devam etmesi, Avrupa Merkez Bankası’ndan önümüzdeki hafta beklenen para politikası desteğinin boyutu ve kapsamını daha önemli bir hale getiriyor.
Düşen enerji maliyeti ithalatı sınırlamada etkili unsur: Aylık enerji faturası bu yılın ilk ayında 2,25 milyon dolara keskin bir düşüş gösteriyor. Geçen yılın aynı ayında 3,7 milyar dolar; geçen yılın ikinci yarısından itibaren de ağırlıklı olarak aylık bazda 3 milyar doların hafif altında seyrediyordu. Enerji maliyetinin 2015 yılında 37,8 milyar dolara gerilediğini (2014 yılında 54,9 milyar dolar idi) görüyoruz. 2016 yılında da 34 milyar dolara gerilemesini sürdürmesini bekliyoruz (ortalama petrol fiyatları tahminimiz 45 dolar/varil).
İhracat/ithalat oranı %70in hafif altında: 2013 yılında %60,3’e inen ihracat/ithalat oranı, 2014 yılında %65,1, 2015 yılında da %69,4’e yükseliş trendi izliyor. 2016 yılının ilk ayında da %69,2 seviyesinde gerçekleşerek, enerji fiyatlarına bağlı olarak, %70 seviyesi civarına yükselişini sürdürmesi beklentimizi destekliyor.
Cari açıktaki düşüş altın ticaretine bağlı olarak hız kesebilir: Geçen yılı 32,2 milyar dolar ile GSYH’nin %4,5’ine inen cari açık, bu yılın özellikle ilk çeyreğinde, altın ihracatının güçlü baz etkisi nedeniyle, iniş trendinde hız kesebilir. Ancak, altın dışı cari açıktaki iyileşme görünümünün korunacağını söyleyebiliriz. Bu yılın sonunda cari açığın 30 milyar dolara, GSYH’ye oranının da %4,2’ye inebileceğini düşünüyoruz. Enerji maliyetinin daha ılımlı gerçekleşmesi daha iyimser bir görünümü de gündemde tutuyor.