Liyakati Sağlayan Temel Öğeler Nelerdir | O Nedir Net?
Liyakatin Türkçe’deki anlamı daha çok uygun olmak ve yakışmaktır. Herhangi bir kişinin liyakatini yani alacağı göreve ne kadar layık olduğunu değerlendirirken bu sözcük kullanılmaktadır. Bununla beraber liyakati sağlayan bazı temel öğeler vardır. Bunlar eğitim, bilgi ve beceri, deneyim, kurum kültürüne uyum sağlama, iletişim ve performans başlıkları altında incelenmektedir.
Deneyim: Bireyin geçmişteki iş deneyimleri daha sonraki iş süreçlerinde de önemlidir. Ayrıca deneyim, şu an ki görevinde yapacağı işlere dayanak oluşturmalıdır.
Eğitim: Çalışan bir bireyin almış olduğu eğitim, yapmakta olduğu iş ile uyumlu olmalıdır.
Bilgi ve Beceri: Birey, işinin gereklilikleri için yeteri kadar bilgi ve beceriye sahip olmalıdır. Bununla beraber sürekli gelişime açık olunması gerekir.
İletişim: Çalışan bireyler, işinin gerektirdiği düzeyde iletişim becerisine sahip olmak durumundadır.
Performans: Çalışan birey, emeğinin karşılığı olarak başarılı sonuçlarla karşılaşabilmelidir.
Kurum Kültürüne Uyum Sağlama: Bireyin davranış ve tutumları, çalışmakta olduğu kurum kültürüne uygun olmalıdır. Ayrıca kurumsal kültürün gerekli gördüğü düşüncelerle çatışma halinde olmamalıdır.
Bireyler bu gereksinimleri ne kadar sağlıyorsa, alacağı görev için o derece uygun olmaktadır. Bazı durumlarda kurumlar yapacağı görevlendirmelerde liyakat faktörü dışında kıyaslama yapabilmektedir. Bu durumun sonucunda rekabet gücünün zayıflayacağı bilinmekte ve ticari işletmelerin iflas gibi sonuçlarla karşılaşabileceği belirtilmektedir.
Hizmet verilen kurumlarda liyakat esasının olmadığını gören bireyler genel olarak iki farklı yol izlemektedir. Bu süreçte, ya liyakat dışındaki duruma göre hareket eder ya da verimsiz ve isteksiz çalışır. İzlenen her iki yolda da bireylerin yetenekleri körelir ve elde edinilen bilgiler çok kısa sürede unutulabilir.
Liyakatin esas olarak kabul edilmediği her türlü kamu kurumu ya da işletme, zamanla verimsiz bir hale gelir ve yönetimde ciddi sorunlar yaşar. Ayrıca liyakatin sürekli göz ardı edildiği bir yönetim sürecinden liyakatli yönetim şekline geçiş süreci çoğu zaman farklı problemleri beraberinde getirebilir.