Gelir bütçesi yapmak gider bütçesi yapmaya kıyasla daha kolaydır, zira gelirlerimizin çeşitleri maalesef harcamalarımızın çeşitlerinden çok daha azdır.
Harcamalarımızın ne kadarını hangi ana kaleme yönlendirmek konusu gider bütçesi yapımındaki en önemli konulardan bir tanesidir. Yurtdışında özellikle Amerika Birleşik Devletlerinde kişisel bütçe veya aile bütçesi kavramı önemli olduğundan ve pratik olarak birçok aile tarafından uygulandığından bütçenin ana harcamalara hangi oranlarda bölünmesi gerektiğine dair ABD ‘de genel kabul görmüş bazı yaklaşımlardan bahsetmek istiyoruz.
İlk olarak “%60 Çözümü” diye tabir edilen ve MSN Money eski Baş Editör’ü Richard Jenkins tarafından dile getirilmiş olan yaklaşımın detaylarını aşağıda bulabilirsiniz.
Gelirinizin %60’ını aylık düzenli sabit maliyetleriniz için ayırmalısınız. Aylık düzenli sabit maliyetlerden kasıt aylık faturalar, yeme içme masrafları, ev ödemeleri, araç ödemeleri, giyinme ve kişisel bakım harcamaları gibi harcamalardır.
Kalan %40’ı dört ana konuya her bir konu için %10 ayıracak şekilde dağıtmalısınız.
Emeklilik: Bunun için kalan %40’ın %25’ini ayırmalı ve SGK dışında bir emeklilik tasarruf programı düşünmelisiniz, Bireysel Emeklilik Sistemi bu iş için biçilmiş kaftandır.
Uzun Vadeli Tasarruflar: Orta ve uzun vadedeki büyük satınalma veya ödemeleriniz için kalan %40’ın %25’ini ayırmalısınız, mesela araç satınalma, evinize yapacağınız büyük bir tamirat, ev satınalmak için yapacağınız peşin ödeme veya borçlarınız için yapacağınız büyük bir ödeme bu tasarruflardan karşılanacaktır.
Düzenli olmayan Giderler: Düzenli giderlerinizi zaten yaptığınız bütçe ile takip edeceksiniz ancak her zaman düzenli olmayan ve öngörülemeyen bazı giderler çıkcaktır bu nedenle %40’ın %25’ini bu tip harcamalar için tasarruf etmelisiniz.
Eğlence-Kültür Parası: %40’ın son kalan %25’ini de eğlenmek için ayırmalısınız, bu eğlenceyi mutlaka ilgili ayda yapmak zorunda değilsiniz, ayırdığınız eğlence bütçesinden ihtiyaç oldukça harcama yaparak hayatı ıskalamamayı da bütçelemelisiniz.
Bu yaklaşımı uygulamaya çalışanların büyük bir mortgage (konut kredisi) taksidi var ise bu durumda yukarıdak yaklaşımı sürdürülebilir kılmak için Emeklilik ve Uzun Vadeli Tasarruflar için ayrılmış olan %20’lik bütçeyi mortgage ödemesine kaydırmak anlamlı olacaktır. Ancak mortgage ödemesi biter bitmez yaklaşımın orijinal paylaşımına dönmek gerekmektedir.
%25’le Limitli Konut Harcaması
Bir başka yaklaşım ise mortgage veya konut kredisi taksidi ödemesi veya kirada oturuluyor ise kira ödemesine odaklanan ve bu ödemelerin gelirin maksimum %25’ine denk gelmesi gerektiğini savunan yaklaşımdır.
Bunun dışında farklı yaklaşımlardan da bahsedilebilir ancak temel olarak bütün diğer yaklaşımların da özellikle %60 Çözümü ‘ne benzer oranlar sundukları düşünülmektedir.
Türkiye şartlarında belki %60 Çözümü’nü biraz esnetip %70 Çözümü diye yeni bir yaklaşım geliştirmek ve gelirimizin %70’ini aylık düzenli sabit maliyetler için ve kalan %30’unu da Emeklilik, Tasarruf, Düzenli Olmayan gider ve Eğlence & Kültür için ayırmalıyız diyebiliriz. Bunun sebebi Türkiye’de geçim derdinin ABD’ye göre daha fazla olması ve iki yakamızı bir araya getirmekte zorlanırken tasarruflar konusunda iddalı hedeflerin yarardan çok zarar getirebileceği düşüncesidir.
Ancak eğer siz %60 Çözümü ‘nü başarabileceğinizi düşünüyorsanız kesinlikle onu denemelisiniz diyoruz.
Şimdiden başarılar, unutmayın www.artipara.com’da yeni bir bütçe aracımız var, bütçe planlarınız bu aracımızı kullanarak yapabilirsiniz.