Download "MAL BİLDİRİMİNDE BULUNULMASI YASASI İÇDÜZENİ. BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar. İKİNCİ KISIM Mal Bildirimi"
1 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 5 Mayıs 2008 tarihli Ellialtıncı Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan Bulunulması Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (2) inci fıkrası gereğince Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete de yayımlanmak suretiyle ilan olunur. Madde 1. Kısa İsim Madde 2. Tefsir Madde 3. Amaç Madde 4. Kapsam MAL BİLDİRİMİNDE BULUNULMASI YASASI İÇDÜZENİ BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar İKİNCİ KISIM Mal Bildirimi Madde 5. Bulunacaklar Madde 6. Haksız Mal Edinme Madde 7. Mal Bildiriminin Kapsamı Madde 8. Mal Bildiriminin Zamanı Madde 9. Bildirimin Yenilenmesi Madde 10. Mal Bildiriminin Verileceği Merciler Madde 11. Yetkili Mercilerin Sorumluluğu Madde 12. Bildirimlerin Gizliliği Madde 13. Bilgi Verme Zorunluluğu Madde 14. Süresi İçerisinde Bulunmama Madde 15. Mal Bildirimlerinin Karşılaştırılması ÜÇÜNCÜ KISIM Ceza Kuralları ve Soruşturma Usulü Madde 16. Süresi İçinde Bulunmama Madde 17. Bilgilerin Açıklanması Madde 18. Gerçeğe Aykırı Bildirimde Bulunma Madde 19. Haksız Mal Edinme, Mal Kaçırma Veya Gizleme Madde 20. Bilgi Verme Zorunluluğuna Uymama Madde 21. Suçun İhbarı Madde 22. Soruşturma Usulü Madde 23. Tüzük Yapma Yetkisi Geçici Madde 1. Bulunma Madde 24. Yürütme Yetkisi Madde 25. Yürürlüğe Giriş DÖRDÜNCÜ KISIM Son Kurallar 1
2 Kısa isim Tefsir Amaç Kapsam Bulunacaklar Sayı: 25/2008 MAL BİLDİRİMİNDE BULUNULMASI YASASI Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar : 1. Bu Yasa, Bulunulması Yasası olarak isimlendirilir. BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar 2. Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe; Bakanlar Kurulu, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunu anlatır. Cumhuriyet Meclisi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisini anlatır. Görevli, Bu Yasanın 5 inci maddesinde belirtilen kişileri anlatır. Seçimle İş Başına Gelen Görevli, Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı, Başbakan, Milletvekilleri, Belediye Başkanları ve Belediye Meclis Üyelerini anlatır. 3. Bu Yasanın amacı, bu Yasa kapsamında olan görevlilerin mal bildiriminde bulunmalarını, bildirimlerin yenilenmesini, mal edinmelerin denetimiyle, haksız mal edinme veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunma halinde uygulanacak kuralları düzenlemektir. 4. Bu Yasa, bu Yasanın 5 inci maddesinde belirtilen görevlilerin mal bildiriminde bulunmalarına ilişkin kurallar ile gerçeğe aykırı bildirimde bulunma veya haksız mal edinme halinde uygulanacak kuralları kapsamaktadır. İKİNCİ KISIM Mal Bildirimi 5. (1) Seçimle işbaşına gelen görevliler ve dışarıdan atanan Bakanlar Kurulu üyeleri; (2) Yüksek Mahkeme Başkanı ve yargıçlar, Başsavcı ve savcılar, Ombudsman, Sayıştay Başkanı ve Sayıştay Üyeleri, Kamu Hizmeti Komisyonu Başkanı ve Üyeleri; (3) Genel ve katma bütçeli daireler, bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri, kamu bankaları, belediyeler, özel yasalarla veya özel yasaların verdiği yetkiye dayanarak kurulan ve kamu hizmeti gören kurum ve kuruluşlar ile bunlara bağlı tüm kurum ve kuruluşlarda veya komisyonlarda ve kurullarda aylık ücret ve ödenek almak suretiyle kamu hizmeti gören kamu görevlileri, kamu personeli ve diğer personel ile yönetim ve denetim kurulu başkan ve üyeleri; (4) Vakıfların İdare organlarında görev alanlar ve kooperatiflerin başkan ve yönetim kurulu üyeleri mal bildiriminde bulunmak zorundadırlar. 2
3 Haksız Mal Edinme Mal Bildiriminin Kapsamı Mal Bildiriminin Zamanı Bildirimin Yenilenmesi Mal Bildiriminin Verileceği Merciler 6. Yasalara uygun olarak sağlandığı ısbat edilemeyen mallar, bu Yasa bakımından haksız mal edinme sayılır. 7. (1) Bu Yasanın kapsamına giren görevlilerin kendilerine, eşlerine ve velâyeti altındaki çocuklarına ait bulunan taşınmaz malları, para, hisse senetleri, tahviller ile aylık maaşının veya ödeneğinin beş katı değerindeki ziynet eşyası ve diğer taşınır malları, hakları, alacakları ve gelirleriyle bunların kaynakları, borçları ve sebepleri mal bildiriminin kapsamına girer. Ayrıca, bu Yasa kapsamına giren görevlilerin göreve geldikten sonra, 18 yaşından büyük çocuklarına hibe veya satış yoluyla devrettiği taşınmaz mallar da mal bildiriminin kapsamına girer. (2) Mallar mal bildirimi tarihindeki değerleri esas alınmak suretiyle beyan olunur. 8. (1) Seçimle iş başına gelen görevliler, seçimin kesinleştiği tarihten itibaren iki ay içerisinde, (2) Bakanlar Kurulu Üyeleri, atanmalarından itibaren bir ay içerisinde; (3) Bu Yasa kapsamında olan diğer görevliler, göreve atanmalarından itibaren bir ay içerisinde; (4) Görevlilerin görevlerinin sona ermesi halinde, ayrılma tarihinden itibaren bir ay içerisinde; (5) Yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile komisyon ve kurul üyeleri, seçilmeleri veya atanmalarından itibaren bir ay içerisinde; (6) Mal varlığında önemli bir değişiklik olduğunda bir ay içerisinde mal bildiriminde bulunmak zorundadırlar. 9. Bu Yasanın 5 inci maddesinin (1) inci fıkrasında sayılan görevliler ile en fazla beş yıllık bir süre için atanan veya seçilen görevliler dışındaki görevliler, sonu sıfır ve beş ile biten yılların en geç Ocak ayının sonuna kadar mal bildirimlerini yenilerler. 10. (1) Mal bildirimi aşağıda belirtilen mercilere verilir: (A) Cumhurbaşkanı, Cumhuriyet Meclisi ve Bakanlar Kurulu Üyeleri, Cumhuriyet Meclisi Başkanlığına; (B) Yüksek Mahkeme Başkanı ve yargıçlar, Başsavcı ve savcılar, Ombudsman, Sayıştay Başkanı ve Sayıştay Üyeleri, Kamu Hizmeti Komisyonu Başkanı ve Kamu Hizmeti Komisyonu Üyeleri kendilerini atayan makam veya mercilere; 3
4 Yetkili Mercilerin Sorumluluğu Bildirimlerin Gizliliği Bilgi Verme Zorunluluğu Süresi İçerisinde Bulunmama (C) (Ç) (D) (E) (F) Genel ve katma bütçeli daireler, bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri, kamu bankaları, belediyeler, özel yasalarla veya özel yasaların verdiği yetkiye dayanarak kurulan ve kamu hizmeti gören kurum ve kuruluşlar ile bunlara bağlı kurum ve kuruluşlarda görev yapan kamu görevlileri, kamu personeli ve diğer personel, görev yaptıkları kurumun en üst amirliğine; Kamu kurum ve kuruluşlarının Genel Müdürleri, yönetim ve denetim kurulu başkan ve üyeleri ve komisyonlarda ve kurullarda seçimle veya atama yoluyla görev yapanlar ilgili oldukları Bakanlıklara veya mercilere; Belediye Başkanları İçişleri ile Görevli Bakanlığa, Belediye Meclis Üyeleri ve belediye çalışanları Belediye Başkanlıklarına; Kooperatiflerin yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile müdürleri kooperatif işlerinden sorumlu kuruma; Vakıfların idare organlarında görev alanlar Vakıflardan sorumlu Daire Müdürlüğüne. (2) Görevden ayrılanlar bu görevde iken bildirimlerini vermeleri gereken makam veya merciye bildirimlerini verirler. (3) Görevleri nedeniyle birden fazla mal bidiriminde bulunması gerekenler, asli görevlerinden dolayı bir tek mal bildiriminde bulunurlar. 11. Yukarıdaki 10 uncu maddede belirtilen merciler, mal bildirimlerinin süresi içinde verilmesini sağlamakla sorumludurlar. Bu merciler mal bildiriminin verilmesini izlemek için birim veya personel görevlendirirler. 12. Mal bildirimleri, yukarıdaki 10 uncu maddede belirtilen mercilerin ilgili birimlerinde, bildirimde bulunanın özel dosyasında saklanır. Mal bildirimlerinin içeriği hakkında soruşturma ve kovuşturmaya yetkili merciler dışındakilere açıklama yapılamaz, bilgi verilemez. Ayrıca mal bildirimindeki bilgiler esas alınarak içeriği hakkında yayında bulunulamaz. 13. İlgili kişiler, özel ve kamu kuruluşları, bu Yasa kapsamındaki suçlara ilişkin olarak yapılacak soruşturma ve kovuşturma kapsamında, soruşturma ve kovuşturmaya yetkili merci tarafından istenen bilgileri eksiksiz vermek zorundadırlar. 14. Bu Yasanın 8 inci maddesinde belirtilen süreler içerisinde mal bildiriminde bulunmayanlara, bildirimin verileceği mercilerce yazılı ihtarda bulunulur. İhtarın kendisine tebliğinden itibaren otuz gün içerisinde bildirimde bulunmayanlar hakkında gerekli işlem yapılmak üzere Başsavcılığa suç duyurusunda bulunulur. 4
5 Mal Bildirimlerinin Karşılaştırılması Süresi İçinde Bulunmama Bilgilerin Açıklanması Gerçeğe Aykırı Bildirimde Bulunma Haksız Mal Edinme, Mal Kaçırma Veya Gizleme 48/ / / / / / / Yeni mal bildirimleri, yukarıdaki 10 uncu maddede belirtilen mercilerce daha önceki bildirimler ile gizliliği korunacak şekilde karşılaştırılır. Yapılan karşılaştırma sonucunda gerçeğe aykırı bildirimde bulundukları veya haksız mal edindikleri, kaçırdıkları veya gizledikleri anlaşılanlar hakkında yukarıdaki 10 uncu maddede belirtilen mercilerce Başsavcılığa suç duyurusunda bulunulur. ÜÇÜNCÜ KISIM Ceza Kuralları ve Soruşturma Usulü 16. Bu Yasanın 14 üncü maddesi uyarınca yapılan ihtarın kendisine tebliğinden itibaren otuz gün içerisinde mazaretsiz olarak mal bildiriminde bulunmayanlar bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde 5,000 YTL (Beş Bin Yeni Türk Lirası) na kadar para cezasına veya üç aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler. 17. Mal Bildiriminin içeriği hakkında Bu Yasanın 12 nci maddesi kurallarına aykırı davranan kişi bir suç işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde 10,000 YTL (On Bin Yeni Türk Lirası) na kadar para cezasına veya bir yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir. Mahkeme bu cezaya ilâveten, bir yıla kadar kamu hizmetlerinden yasaklama cezası verebilir. Bu fiilin basın yoluyla işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır. 18. Gerçeğe aykırı mal bidiriminde bulunan kişi bir suç işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde 15,000 YTL (On Beş Bin Yeni Türk Lirası) na kadar para cezasına veya üç yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir. Mahkeme, bu cezaya ilâveten üç yıla kadar kamu hizmetlerinden yasaklama cezası verebilir. 19. (1) Başka bir Yasa uyarınca daha ağır bir cezayı gerektirmediği taktirde haksız mal edinen kişi bir suç işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde 20,000 YTL (Yirmi Bin Yeni Türk Lirası) na kadar para cezasına veya beş yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir. Ayrıca mahkeme bu suçla ilgili malların müsadere edilerek Hazineye intikaline veya bu malların elde edilememesi veya bir malın tümünün haksız mal edinme konusu teşkil etmemesi sebepleriyle müsaderenin mümkün olmadığı hallerde haksız edinilen değere eşit bedelin hazineye ödenmesine karar verebilir. Bu bedel Kamu Alacakları Tahsili Usulü Yasası kurallarına göre tahsil edilir. Mahkeme yukarıda belirtilen cezalara ilâveten kamu hizmetlerinden sürekli yasaklanma cezası verebilir. 5
6 Bilgi Verme Zorunluluğuna Uymama Suçun İhbarı Soruşturma Usulü Tüzük Yapma Yetkisi Geçici Madde Bulunma Yürütme Yetkisi Yürürlüğe Giriş (2) Haksız edinilen malı kaçıran veya gizleyen de bir suç işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde yukarıdaki (1) inci fıkrada belirtilen cezalara çarptırılabilir. 20. Bu Yasanın 13 üncü maddesi kurallarına uymayanlar bir suç işlemiş olurlar ve mahkumiyetleri halinde 10,000 YTL (On Bin Yeni Türk Lirası) na kadar para cezasına veya bir yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilirler. 21. Bu Yasada öngörülen suçlara ilişkin ihbarlar doğrudan Başsavcılığa yapılır. 22. Başsavcılık, soruşturma başladığında, ihbarı doğrulayan emareler bulunduğu takdirde sanıktan, haksız edinilen malın kaçırıldığı yolunda delil ve emare elde edilmişse, sanığın ikinci dereceye kadar kan ve sıhri hısımları ile varsa gelini ve damadından mal bildiriminde bulunmalarını ister. Bu istemin sanığa ve diğer ilgililere ulaştığı tarihten itibaren yedi gün içinde Başsavcılığa mal bildiriminin verilmesi zorunludur. Başsavcılık, kamu davası açılmadan önce haksız edinildiği yolunda delil veya emare elde edilen para veya mal ile ilgili tedbirin alınmasını mahkemeden veya para veya malın bulunduğu yerin hukuk mahkemesinden isteyebilir. DÖRDÜNCÜ KISIM Son Kurallar 23. Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içerisinde, Maliye İşleri ile Görevli Bakanlıkça hazırlanacak, Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girecek bir tüzükle, mal bildiriminin şekli ve neleri kapsayacağı hususları düzenlenir. 1. Bu Yasanın 23 üncü maddesi uyarınca çıkarılacak tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde bu Yasanın 5 inci maddesinde sayılanlar mal bildiriminde bulunurlar. Mal bildiriminde bulunmayan veya gerçeğe aykırı beyanda bulunanlar hakkında bu Yasanın Üçüncü Kısmında öngörülen ceza kuralları uygulanır. 24. Bu Yasayı, Bakanlar Kurulu adına Maliye İşleri ile Görevli Bakanlık yürütür. 25. Bu Yasa, Resmi Gazete de yayımlandığı tarihten başlayarak yürürlüğe girer. 6