Tarih Arşivi ve Cumhuriyet Tarihi Forumunda Türkiye İŞ BANKASI Konusunu Okuyorsunuz..
28 Aralık 2007 13:04
CUMHURİYET'İN İlk Teşebbüslerinden TÜRKİYE İŞ BANKASI
İş Bankası'nın kurucusu Mustafa Kemal Atatürk
İş Bankası'nın kurucusu Mustafa Kemal Atatürk,
İş Bankası İstanbul Şubesi'nden (Bugünkü Yenicami Şubesi) çıkarken,
Ulusal bir banka fikri doğuyor
"Atatürk İzmir'deki evimizin selamlık kısmında özel odasında çalışırdı. Bakanlarla Atatürk sık sık çalışma odasında görüşürdü. Celal (Bayar) Bey de sık çağırdığı bakanlarındandı. Gene böyle bir gün, Celal Bey önce Atatürk ile, onun çalışma odasında görüştü, sonra da bizim yanımıza geldi. Biz, Latife ablam, ben ve babam selamlık bölümünde oturuyorduk. Bu sözünü ettiğim bina şimdi Özel Türk Koleji olarak faaliyette bulunmaktadır Evet, bu binada babam ile Celal Bey arasında Atatürk'ün 250 bin lirasının nasıl değerlendirilmesi gerektiği üzerinde konuşuldu. Babam ihracat ve ithalatın yabancılar tarafından yapıldığını hatırlatarak bu işleri yapacak bir Türk şirketinin kurdurulmasını önerdi. Celal Bey de bankacılık işlerinin de yabancılar elinde olduğunu hatırlatarak, bir banka kurulmasının yararlı olacağını söyledi. Sonunda da görüş birliğine vardılar. Bugün gibi aklımda, güzel bir akşamüstü idi. Daha sonra Atatürk de çalışma odasından çıkıp yanımıza geldi." "Bankamızın Kurucuları (&): Uşşakizade Muammer Bey", İş Dergisi, Sayı 265 (Kasım 1988), s. 20.
Bankanın inşasının temel harcı niteliğinde olan 250 bin lirayı Atatürk koymuştu ama mütevazı bir bankanın kurulması için bile bu para yeterli değildi. Para bulmak için neler yapıldığını Celal Bayar şöyle anlatıyor:
"Sermaye bir milyondu. 250 bin lira hazırdı. O nispeten fazla para, dışardan on para yok. Müessis hissesi, bir hisse 1000 liraydı. Müessisler bulacağız ve meclis - i idareyi kuracağız. Hiç kimse yanaşmıyor. Diyorlar ki 'Ne kadar böyle bir işe girdiysek, hiçbirinin neticesi çıkmadı, bu da onların devamı' Ecnebi bankalar nezdinde, Banque d'Athens var, İtalyanların bankaları var, Fransızların bankaları var. Onlar bizim Türklere, hatır için, Kızılay'a 1000 lira teberruda bulunur gibi, müessis hisselerini verdiler. Ben de şahsımı kullanarak, hatta Atatürk'ün nüfuzunu kullanarak 1000'er lirayı böyle topladım." (İş Dergisi, Sayı 240, Ekim 1986, s. 4).
9 Eylül 1924 günü, İstasyon Caddesi üzerindeki ilk binasında düzenlenen bir törenle Bankanın açılışı yapıldı. Açılış törenine devlet erkânı, hükümet üyeleri, mebuslar, kordiplomatik ve Ankara eşraf ve tüccarı davetliydi. Davetli sayısı 150'yi bulduğundan, bu kadar kişiyi alacak salon bulunamamış, davetliler gruplar halinde ağırlanmıştı. Törende limonata ve pasta dağıtılmış, bu açılış için toplam 120 lira masraf yapılmıştı!
İş Bankası 1924 yılında kurulduğundan günümüze kadar finans sektörünün yanı sıra sanayi sektörünün gelişmesine de büyük katkılar sağlamıştır. Banka, sanayi ve finans sektöründeki yatırımları ve iştirakleri ile birçok yeni işkolunun Türkiye’deki öncülüğünü yapmıştır. İş Bankası 82 yıl süresince 288 şirkete iştirak etmiş, zaman içinde 254 şirketteki ortaklığını devretmiştir. Banka’nın halen finans, cam, telekomünikasyon ve sanayi-hizmet ana gruplarında faaliyet gösteren 34 şirkette doğrudan , 84 şirkette ise dolaylı iştiraki bulunmaktadır.
İş Bankamızın ,Kurtuluş savaşına destek amacıyla Türkiye ye gönderilen paradan arta kalan 250.000 liranın Hindistan mı Afganistan mı gönderildiği tartışma yapılmakdadır?Doğrusu nedir lütven acele bilgilendiriniz?
Türkiye İŞ BANKASI Konusunu değerlendirin.
« Eğitim ve Kültür Alanındaki Yenilikler | Yeni Türk Devleti'nin Kuruluşu »