İstanbul Hazır Değil | Yapı
Elazığ depreminin ardından gözler 10 yıldır deprem bekleyen İstanbul’a çevrildi. İstanbul’da depremin ne zaman olacağı, hangi büyüklükte olacağı yönünde tartışmalar sürmesine karşın, uzmanların tamamı İstanbul’un depreme hazır olmadığı konusunda hemfikir.
Elazığ depreminin ardından gözler 10 yıldır deprem bekleyen İstanbul’a çevrildi. İstanbul’da depremin ne zaman olacağı, hangi büyüklükte olacağı yönünde tartışmalar sürmesine karşın, uzmanların tamamı İstanbul’un depreme hazır olmadığı konusunda hemfikir. Kentteki 1.6 milyonluk bina stokunun depreme dayanıklı hale getirilmesi için kişisel girişimlerin dışında devlet desteğiyle hiçbir sistemli bir çalışma yapılmadı. Kentteki sayıları bine ulaşan eğitim kurumlarının ancak 219’u yıkılıp yeniden yapılırken, 394’ü güçlendirilebildi. Kentteki hastanelerin yüzde 86’sında ise deprem güçlendirmesi için hiçbir çalışma yapılmadı. İstanbul’daki tek sistemli çalışma ise köprü ve viyadüklerin güçlendirilmesi oldu.
İstanbul depreminde elektrik, likitgaz, doğalgaz ile ısınma, pişirme araçları nedeniyle 500’den fazla noktada yangın ve patlama olması öngörülüyor. Uzmanlar, deprem planlarını hazırlayıp onları raflarda tutmanın sorunları daha da kronik hale getirdiği uyarısında bulundu. Gölcük merkezli 1999 depreminin ardından geçen 10 yılda İstanbul depremi için deprem master planı, risk analiz raporları, mikrobölgeleme çalışmaları ve çeşitli planlar hazırlandı. Kente deprem teşhisi kondu ancak tedaviye yönelik çalışmalara hiç başlanmadı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) pilot bölge ilan ettiği “Zeytinburnu Sümer Mahallesi Deprem Odaklı Kentsel Dönüşüm Projesi”nin temeli ise ancak geçen yıl atılabildi. 1038 apartman dairesi ile 212 işyerini kapsayan kısıtlı projenin ilk etabı ise ancak 2 yıl içinde bitirilebilecek. Mahalledeki büyük risk taşıyan diğer binalarla ilgili ne tür çalışmaların yapıldığı ise açıklanmadı.
İBB, Deprem Risk Yönetimi için 366 milyon 682 bin TL kaynak harcadı. Bilimsel çalışmalar için 4 milyon 369 in 340 TL’lik destek sağlandı. Jeolojik haritalar için 18 milyon TL kaynak aktarıldı. İstanbul’da 135 bin metrekare sondaj yapıldı. İGDAŞ, yeraltında 110 otomatik gaz kesme vanası yerleştirdi.
Topbaş'tan iş yerine felaket senaryosu
2004’ten bu yana görevde olan İBB Başkanı Kadir Topbaş ise depremle ilgili somut çalışmalar yerine yurttaşlara felaket senaryolarıyla sesleniyor. “Kentte bir deprem Türkiye’yi çökertir. İstanbul’a özgü deprem dönüşüm yasası çıkartılması için Başbakan’la görüşeceğim” diyen Topbaş, Kentsel Dönüşüm Yasası’nın başarısız olma nedeninin ana muhalefet partisi olduğunu iddia etti. Topbaş, yerel seçimlere kadar dönüşümün neden yapılamadığı sorularını ise yanıtsız bırakıyor. Topbaş’ın “İstanbul’da 156 bin binanın taraması yapıldı” sözleri ise yaklaşık 1.5 milyon binanın bulunduğu İstanbul’daki çalışmaların yetersizliğini ortaya koyuyor.
“Önlemler için 1 milyar lira harcandı” açıklamasında bulunan Topbaş, çalışmalar hakkında ise şunları söyledi: “Deprem sonrası olabilecek yangınlara karşı, 11 noktaya ve yeraltındaki çelik hatlar üzerinde 93 yere doğalgaz kesme cihazı konuldu. Bununla birlikte 675 adet bölge regülatörüne de otomatik gaz kesme vanası konuldu. 101 helikopter pisti yapıldı. Feribotlar, yüzer hastane olacak. 75 bin kişiye yangın, kurtarma ve ilkyardım eğitimleri verildi. İtfaiye personeli son 5 yılda 292’den 581’e çıkarıldı. Sayısı 9 olan deprem izleme ve kayıt istasyonu 18’e çıkarıldı.”
Tekin: Topbaş’ın hazırladığı çalışma yok
CHP İstanbul İl Başkanı Gürsel Tekin, Topbaş’ın bugüne kadar hazırladığı bilimsel bir çalışmanın olmadığını belirterek “Topbaş, CHP’nin hazırladığı raporlara göre, açıklama yapıyor. İBB Meclisi’ne bu konuyla ilgili bir tek proje sunulmadı” dedi.