SADAKA-I FITIR (FITRA) - (Sırru'l-Esrar 2.cilt)
Ramazandaki verilecek fıtra sadakası vacibtir. Fıtra veren bir kimsenin kendi havaici asliyesinden yani zekât bahsinde açıklandığı üzere zaruri ihtiyaçlarından fazla ve borçlarını çıktıktan sonra yirmi miskal şeri hesaba göre 80.18 gram, (örfi hesaba göre doksan altı gram) altına veya ikiyüz dirhem şer’i hesaba göre 561,20 gram, (örfi hesaba göre altıyüzkırkbir gram)  gümüşe malik bedel parası var ise üzerinden bir sene geçmese bile fıtra vermesi vacip oluyor.
Âlimlerimizin bir kısmı şer’i hesaptan bir kısmı da örfi hesaptan veril-mesini uygun görmüşler. Verilen fıtra miktarı bir fakir kimsenin bir günde orta hallı yemekle üç öğün yemek parası bedeli hesap edilip verilir.
Burada; gücü-vakti müsait olanlar cami cami gezip hocalara sorup fıtra kıymetini hangi hocanın daha az miktarında kararını araştıranlar var. En aşağı kıymet değerinden vermeye çalışanlar var. Bu hal takvaya göre münasip değil.
Gücü-vakti müsait olanlara; bu fıtra senede bir sefer olunca ehli takva hangi hocanın fetvası kıymette daha aşağı diye daha düşük olan fetvayı aramaz. Daha yüksek kıymet değerinde fetva verenlerin fetvasının üzerine takvaya göre biraz daha fazla verirler.
Çünkü verdiğin fıtra miktarı ne kadar çok ise sevapları senin amel defterine yazılıyor. Neden gücünvaktin müsait olurken daha düşüğünü araştırıyorsun? Bu şekilde en az, en düşük olan fetvanın araştırılması münasip değildir.
Bu fıtra konusunda ehli tasavvuf ülamalarına göre onların bizzat ağızlarından dinlediğim konularıda buraya yazmamız münasip düştü.
Aldığım ifadelerden birisi, Ramazan ayı girince takva sahibi olmayan, menfaatçilik üzere çok tamahkâr olan hoca isminde olanların bir kısımları hakkında dinlediklerim:
Ramazan ayı girince bu tamahı fazla olan paraya çok düşkün olan birtakım hocaların hepsi değilse de bir kısımları ellerine defter kalem alır, köyde ise köy halkının evlerine girer, sorar evde kaç nüfussunuz ev halkının adedini, ismini deftere kayıt eder ve fıtra vermeniz için bildiriyorum. Fıtra vermez iseniz tuttuğunuz oruç semaya uruc edip çıkmaz. Orucunuz muallâkta kalır diye halkı bu halde ev ev girip bütün nüfusları deftere kayıt ederler. Bu fıtraları vermez iseniz orucunuz kabul olmaz. Semaya çıkmaz muallâkta kalır derler.
Bunların gezdikleri yerde defterlerine kayıt edip yazdıklarının içlerinde çok fakir, öksüz, dul kadın olanlar var, bunları da bu fıtra vermeye mecbur ederler.
Hele fıtra vermeye malik olanlar güçleri var verirler. Fıtra vermeye değil de belki ekmek almaya parası olmayan, çok fakir düşen fakirlerin hallarına vakıf oldum, gidip çevrelerden borç ederler ki aman tek oruçlarımız kabul olsun muallâkta kalmasın diye.
O fakirlerde borç altına girip sıkışmış vaziyette kalanları gördüm dedi.
Arkadan yahu dedi zaten bu sıkışmış durumda fakir, yetim, dul kadın maddi yönünden düşmüş, belkide ekmek parası, evinin günlük ihtiyacını almaya parası yok. Korkusundan borç ediyor götürüp hocaya veriyor. Al hocam şu fıtramı orucum kabul olsun, muallâkta kalmasın diyor.
Bu şekilde çok fakir olan, çok düşkün olanlar, borç edip fıtra vermeye borçlu değiller dedi.
Bu gibiler kendileri fıtra almaya layıktır, vermeye değil de almaya layıktırlar, dedi. İşte hakiki ehli takva ulemasının fetvası böyledir. Daha güzel, daha özel, hakikatı her şeyi anlayıp anlatması daha çok güzeldir.
Nisaba malik olan her Müslüman kendi çocukları, ailesi için hizmetindeki köleleri için fıtra vermesi vacibdir.
Fıtır veren bir Müslüman şu beş kimseye fıtra veremez.
Fıtır fakir Müslümanlara verilir. Zekât verilebilen kimselere fıtra de verilir. Bir kaç kişinin fıtrasını bir fakire vermek caizdir.
sırrul esrar sırru'l-esrar vakf-ı vakfı güneş hacı Mustafa güneş SADAKA-I FITIR (FITRA)