﻿ Heybeli Ada’da Bir Güzel / 1910 Yılında Yaşanan Bir Aşk Hikayesi
Despina İspir ise, heybeli ada, Heybeli Ada'da Bir Güzel / 1910 Yılında Yaşanan Bir Aşk Hikayesi, heybeli adada aşk, heybeli adada tarih kokan bir aşk hikayesi, heybeliada, istanbul heybeli ada aşkı, Madam Despina
Heybeliada’nın en güzel köşklerinden biri, aynı zamanda 1910 yılında yaşanan bir aşk hikayesinin başkahramanı. Şimdiki sahibesi Despina İspir ise, hayallerinin peşinden koşan bir kadın. 11 odalı bu köşkü kendi hayalini yaşamak için satın alan ama emekli maaşıyla geçinen biri
Kabataş’taki iskelede beklemeye koyuldum Madam Despina’yı… İlk kez karşılaşacağım için nasıl biri olduğunu bilmiyordum ama bana doğru yaklaşan siyah şapkalı, kırmızı rujlu kadın olduğunu ilk anda hissettim. Rum aksanıyla “Merhaba” dedi. O da beni tanımıştı. Sıcak bir tanışma faslından sonra Heybeliada’ya giden vapura bindik. İkimizi bu güzel yaz gününde bir araya getiren nedene doğru yola çıktık. Madam Despina yolda adaların hikayesini anlattı bana. Sanki İstanbul’a bu kadar yakın bir yere gitmiyorduk da, başka bir ülkeye doğru yol almıştık.
Öylesine uzaklaştık şehrin yorucu stresinden. Sanat tarihi okuyan Madam Despina’nın anıları, eski İstanbul’a dair anlattıkları, Rumların hikayeleri derken vaktin nasıl geçtiğini anlamadan Heybeliada’ya vardık. Heybeliada’ya ayak bastığımız an denizin, ardından çam ormanlarının kokusu benliğimizi sardı. Eski bir romanın sayfalarını karıştırır gibi hissettim kendimi… Yavaş yavaş adaya geliş nedenimize, Madam Despina’nın köşküne doğru yürümeye başladık. Ahşap evler, birbirine selam vermeden yürümeyen insanlar, martı sesleri ve yanımızdan geçen faytonlar eşliğinde köşke ulaştık. Tam da hayal ettiğim gibiydi. Dört katlı, ahşap, kocaman bahçesi olan bu köşkün içine girmeden ısındım. Bazı evlerin karakterleri vardır. Bu da onlardan. Baktıkça nefes alıyor, ruhu var gibi hissediyor insan. Yüzyılı deviren yaşı kadar anı biriktirmiş, o anılarla güzelleşmiş bir köşk… Kapıyı açar açmaz keskin bir ahşap kokusuyla selamlıyor misafirlerini. Ve geçmişe yolculuğa davet ediyor. Kapıyı kapatıp içeri girdiğiniz andan itibaren, zamanda 70 yıl geriye gidiyorsunuz. Mobilyalar, duvardaki resimler, döşeme, aksesuarlar sanki bir antika dükkanında hissi veriyor. Bugüne dair tek bir detay yok bu köşkte.
Despina İspir, köşkün son sahibesi… Emekli maaşıyla geçinen ama böyle bir köşke sahip olduğu için ruhen çok zengin bir kadın o. Adanın en güzel yerlerinden birine sahip olmak için yaşadıkları, bu köşkün yapılış hikayesi, orada geçen hayatlar hepsi ayrı ayrı ilgimi çektiği için Heybeliada’dayım. Bazen sokaktaki bir insanın, önünden geçip gittiğimiz bir yerin bilinmeyen hikayesidir ya hayat… Bazen der ya insan kendi kendine “Hayatımı anlatsam roman olur”… İşte bu romanın peşindeyim bu kez…
– Annem Lozan Antlaşması sonrasındaki mübadele sonrası Kastamonu’dan İstanbul Büyükadada’daki yetimhaneye gönderilmiş. Anne ve babası sürgün edilmiş ve onlara ne olduğunu bilmeden öldü. Yetimhaneye geldiğinde küçük bir çocukmuş. Güzel, kıvırcık saçlı, sevimli… Fransız Amiralli Ailesi annemi yetimhaneden almış. Ve ömrü boyunca Fransız kültürüyle büyümüş. Hiç okula gitmeden, Fransızca ve Rumca’yı öğrenmiş. Babam da Samsunlu. Babam da oradaki olaylar sonrasında Heybeliada’ya gelmiş.
GEMİCİ MARİA’YA âŞIK OLDU
– Onlardan sonra bu evlerden arka arkaya başka Rum aileler yaşadı. Ta ki 1955’teki 6-7 Eylül olaylarına kadar. Teker teker insanlar gitmeye başladılar Adalar’dan ve İstanbul’dan. 1960 yılında hükümet son kalanları da gönderince bu ev el değiştirdi. O dönem Adalar’da gayrimüslimler yaşıyor. İstanbullular Adalar’a pek rağbet etmezdi. Genelde Haliç, Sadabat, Boğaz tercih ediliyordu. Onun için tüm kasırlar, saraylar Boğaz’da ve Haliç’tedir. Osmanlı’dan kalan hiçbir eser Adalar’da yoktur. Prenses Adalar’ı diye geçer ve herkes, Bizans İmparatorluğu zamanında prenseslerin sayfiye yeri olduğunu sanır. Aslında öyle değil. Burası esir bölgesiydi.
– 1960 yılından sonra ev kimin oldu?
– Adalıydım zaten. Bir dairem vardı adanın yukarısında. Onu sattım, Büyükada’da taş bir ev aldım, o zamanlar çok ucuzdu. Dört yıl uğraşıp, onu yaptım. Sonra annem ölünce ondan bir ev kaldı. Annemin evini ve kendi Büyükada’daki evimi satıp, parayı birleştirdim ve 2008’de bu evi aldım. Evin önünden geçerken hep özenle bakardım. Satılığa çıktığında, niyetlendim ve bir yılda aldım. Aldığımda ev felaket durumdaydı. Eski haline hiç saygı göstermemişlerdi, beyaz fayanslarla kaplanmıştı, ahşapları mürdüm rengine boyamışlardı.
Melda Yilmaz • 2016-08-07T23:56:26+00:00
hey gidi aşklar 🙂