Haftanın Özeti: 113 - Sayfa 3 / 6 - Dünya Halleri
Factordaily adlı internet sitesi 2016 yılında yavaş yavaş yok olan 10 teknolojiyi listeledi. iPhone kulaklık girişi, BlackBerry klasik modeli, video kaset kaydediciler (VCR), kurucusu tutuklanan illegal içerik indirme sitesi KickassTorrents, Twitter’ın fenomen fabrikası Vine ve çıktığı ilk günden beri hem kullanıcılara hem de Samsung’un başına dert açan Galaxy Note 7 gibi ürün ve platformlar listede dikkat çekiyor.
SuperData Research tarafından yapılan araştırmaya göre Oyun sektörü 2016 yılında dünya çapında 91 milyar Dolar gelir elde etti. Pastanın aslan payını yüzde 18’lik büyüme ile 41 milyar Dolar ciroya ulaşan mobil oyunlar aldı. Perakende oyun satışları 26 milyar Dolar, ücretsiz online oyunlar da 19 Milyar dolar gelirle sektöre katkıda bulundu. Sanal gerçeklik, e-spor ve oyun videosu gibi kategoriler diğerlerine göre çok küçük kalsa da yine de önceki yıllara göre büyüme kaydetti ve 2017 için ümit vaat ediyor.
Columbia Business School’un araştırmasına göre kullandığımız telefonun bir üst modeli çıkınca elimizdekine daha dikkatsiz davranıyoruz. İncelenen 3 bin kayıp iPhone bildirimi de yine bir üst iPhone modelinin çıkış tarihine yakın bir döneme ‘denk gelmiş’. Aynı durumun şampuan ve gözlükler içinde geçerli olduğunu belirten araştırma grubu bu duruma ‘yükseltme efekti’ (upgrade effect) adını takmış.
Apple’ın CEO’su Tim Cook, uzun süredir üzerinde büyük bir değişiklik yapmadıkları masaüstü bilgisayarları iMac ve iMac Pro’ların akıbeti hakkında konuştu. Apple’ın masaüstü bilgisayarlara önem vermediği hakkındaki iddialara açıklık getiren Cook, yol haritalarında çok iyi masaüstü bilgisayarlar olduğunu belirtti (Bu hafta Apple’ın iPhone üretimi için -Amerikan mallarının üretimini ABD’ye kaydırmayı hedefleyen ABD seçilmiş Başkanı Donald Trump’a nispet edercesine- Hindistan hükümeti ile görüşüyor olduğu haberi de gündemdeydi. Yeni masaüstü bilgisayarlarıyla ilgili durumun ise 2017’de paylaşılması bekleniyor).
Çin’de açıklanan belgelere göre Apple 2017’de piyasaya sürmek üzere üç yeni telefon üzerinde çalışıyor. Bu telefonlardan ikisinin iPhone 7 ve iPhone 7 Plus’ın ‘S’ modelleri olduğu ifade edilirken, yeni tasarıma sahip yeni bir telefonun da piyasaya sürüleceği belirtildi. iPhone 8 ya da iPhone 10 adıyla satışa sunulacağı düşünülen yeni iPhone ‘Ferrari’ kod adıyla geliştiriliyor. Apple’ın bu yeni telefonda kavisli OLED ekran kullanacağı, telefonun ekranının kenar çizgileri olmadan, telefonun dört bir kenarından aşağıya doğru uzanacağı konuşuluyor. Ayrıca yeni modelde ‘home’ düğmesinin görünmez olacağı, SIM kartının aşağıdan takılacağı ve kablosuz şarj özelliğinin bulunacağı da iddialar arasında.
2000’lere damgasını vuran ancak akıllı telefon dönemine ayak uyduramayıp piyasadan çekilen Nokia markası 2017’nin Şubat ayında piyasaya geri dönüyor. Nokia’nın isim haklarını alan Finlandiyalı üretici HMD Global, her yıl Şubat ayında düzenlenen Mobile World Congress etkinliğine katılma kararı aldı. Yeni Nokia’ları 2017’nin ilk yarısında açıklayacağını belirten şirketin Şubat ayındaki etkinlikte yeni cihazları tanıtması bekleniyor. Yeni nesil Nokia’larda SnapDragon 835 çip seti, 6 GB RAM ve 23 megapiksel Carl Zeiss lens bulunacağı ifade ediliyor. (Şirket bu hafta ayrıca kendilerine ait teknolojileri kullandığı iddiasıyla Apple’a dava açtı).
Geçtiğimiz hafta Chronologics‘i satın aldığını duyuran Google, 2017 Ocak ayında iki yeni akıllı saat ile piyasaya döneceğini açıkladı. Ürün yöneticisi Jeff Chang, Android Wear 2.0 ile piyasaya sürülecek olan saatlerin Google Assistant ve Android Pay destekli olacağını ayrıca yakın zamanda çıkmış modellerin güncelleneceğini söyledi.
16 Aralık’ta Cenevre’de İnsan Hakları İzleme Örgütü tarafından düzenlenen silahsızlanma konferansında katil robotlarla ilgili önemli kararlar alındı. Buna göre, Birleşmiş Milletler’in katil robotlarla ilgili hükümet uzmanlarından oluşturulacak grup konuyu 2017’de tartışacak. 123 ülkenin katıldığı Konvansiyonel Silahlar Kongresi‘nde içlerinde Arjantin, Guatemala, Peru ve Venezuela’nın da olduğu 19 ülke bu silahların yasaklanmasını istediğini belirtti. Kongrede aynı zamanda yangına sebep olan silahların sivillere karşı kullanımı da kınandı ve yürürlükteki yasalar tartışıldı.
Yapay zeka ile ilgili Toronto Üniversitesi tarafından yürütülen çalışmalardan birinde yılbaşı temasına uygun bir karaoke programı tasarlandı. Program, öncelikle 100 saat yılbaşı şarkıları dinleyip basit müzik altyapıları kaydediyor; ardından sözleri, ilgili görselleri çağrıştıran kelimeler ve dinletilen şarkılardan topluyor. Ortaya çıkan sonuç şaşırtıcı ve temalı.
Kuzeybatı Pasifik Laboratuvarı geçtiğimiz ay dışkıyı yakıta çevirebildiklerini açıklamıştı. Hidrotermal sıvılaştırma yöntemiyle dışkının biyoyakıt haline getirilebilmesinin ardından, bu yöntemi kullanmaya yönelik planlar da oraya çıkmaya başladı. Proje için Kanada’da bir tesis kurulması planlanırken bu pilot projenin gerçekleşmesi için 8 ila 9 milyon Kanada Doları’na ihtiyaç olduğu düşünülüyor. Bu bütçenin yarısını Vancover Belediyesi’nin karşılamayı kabul ettiği, diğer yarısı içinse finansal destek gerektiği söyleniyor. Finansman bulunduğu takdirde 2017’de tasarım sürecine girilecek.
Fosil yakıtları ucuzluğu sebebiyle tercih eden insanlığın artık hiç bahanesi kalmadı. 2010’dan bu yana yapılan yatırımlarla maliyeti hızla düşürülen güneş enerjisi teknolojisi artık rüzgar enerjisinden bile daha ucuz hale geldi. Bunun bir dönüm noktası olduğunu belirten uzmanlar, fosil yakıt kullanımının çok yakında tarihe karışacağını düşünüyor. Gelişmekte olan ülkeler güneş enerjisi yatırımları ile büyük bir atak yaparken, gelişmiş ülkeler mevcut fosil yakıt sistemlerini yenilenebilir sistemlerle değiştirmenin yollarını arıyor. Öte yandan füzyon enerjisi ile ilgili çalışmalar da sürüyor. Füzyon reaktörü dayanıklılık rekorunu 70 saniyeye çıkaran Güney Kore, insanlığı sonsuz enerji kullanmaya bir adım daha yaklaştırdı.
Kullanıcıların en derin cinsel arzularını bilen ve buna uyum sağlayabilen robotlar yakın gelecekte hayatımıza girecek, 2050 yılında ise yaygın olarak kullanılmaya başlayacak. Daha iyi hizmet verebilmek için kullanıcıların çok hassas bilgilerini bünyesinde barındıracak bu robotların hacklenmesi durumunda ise kullanıcılar çok zor durumda kalabilir. Ne zaman ve nasıl cinsel ilişki yaşadığı internet üzerinden yayınlanan kişilerin hayatı mahvolabilir.
Britanya’da bulunan Dementia Research Institute (DRI)’ün Başkanı Bart De Strooper, Alzheimer’ın 2025 yılına kadar HIV virüsü gibi kontrol edilebilir olacağını öne sürdü. Kendisinin bu konuda çok iyimser olduğunu da ekleyen Strooper, beynin sahip olduğumuz en plastik organ olduğunu ve hastalığı erken safhasında kontrol altına alınması durumunda kaybolmuş gibi gözüken fonksiyonların yeniden kazanılabileceğini sözlerine ekledi.
Duke Üniversitesi araştırmacıları 1970’lerde başlattığı bir çalışmayla o dönem doğan çocukların beyin sağlığı verilerini kaydetmeye başladı. 38 yıl sonra bu bireylerin yaşamları incelendiğinde, grup içinde en düşük yüzde 20’lik beyin sağlığı skoruna sahip olan bireylerin, tüm grubun işlediği suçların yüzde 80’inin faili olduğu görüldü. Bu araştırmayla, çocuklar henüz 3 yaşındayken yapılan bir testin, çocuğun gelecekteki yaşamına dair çok fazla bilgi verebildiği görüldü. Araştırmacılar, doğuştan dezavantajlı olarak hayata başlayan bu bireylere özel yardımda bulunularak, onların topluma kazandırılması gerektiğini belirtiyor.
ABD / San Diego’daki bir kahve şirketi kahve ile hint kenevirinden yeni bir içecek üretti. Daha önceki yapılan çalışmalar, kahvenin esrarın etkisini arttırdığını ve bağımlılığa yardımcı olduğunu gösterirken, diğer hint keneviri atıştırmalıklarından farklı olarak bu kahve yağda çözdürülmeyip su ile yapılıyor (ve Kaliforniya’da esrarın yasal olmasıyla beraber öne çıkacak birçok üründen biri olacağı düşünülüyor).
California Üniversitesi’nden Bilimciler sorumluluk, dışa dönüklük, uyumluluk ve duygusal denge olarak sıralanan ve ‘Büyük Beşli‘ (The Big Five) olarak bilinen başlıca kişilik özelliklerinin genetik köklerini tespit etti. 140 bin gen örneği üstünde yürütülen çalışma henüz kesin doğruları içermiyor çünkü değişkenlerin arasındaki bağlantılar hala meçhul.
Arizona Üniversitesi’nde yapılan araştırmada yaşları 18 ila 25 arasında değişen genç erkeklerin beyin fonksiyonları incelendi. Katılımcılar arasından düzenli koşu yapanların beyinlerinde daha fazla bağ keşfedildi. Koşunun tekrara dayalı bir aktivite olarak görülmekle birlikte aslında sürekli planlama ve karar almayı gerektirdiğini belirten uzmanlar, bunun da beyin üzerinde olumlu etkisi olduğunu ortaya çıkardı. Çalışmanın sonuçlarının, yaşlandıkça gerileyen beyin fonksiyonlarını gençlikten itibaren korumak için kullanılabileceği belirtiliyor.
Hamileliğin başlangıcıyla yaşanan hormonal dalgalanmaların kadınları başkalaştırdığı biliniyor. İspanyol Nature Neuroscience’de yayımlanan makaleye göre; hamile kadınlarda beyinde bulunan merkezi sinir sistemi üyesi boz madde hücreleri azalıyor ve bu durum hamile kadını anneliğe hazırlıyor. 25 yeni anne adayının üzerinde yapılan ve yaklaşık beş yıl süren taramalar sonucunda, hamilelik öncesi ve sonrasında beynin değişkenlik gösterdiği fark edildi.
Sadece İngiltere’de 3 milyon insanın osteroporozdan (kemik erimesi) muzdarip olduğu biliniyor. Son yapılan çalışmalar, hayvanlarda yüzde 78 oranında güçlenme sağlayan kök hücre tedavisinin birçok kemik hastalığına çözüm olabileceğini gösteriyor. İnsanlar üzerinde tedavi denemeleri iki yıl içinde başlayacak. İhtiyaç duyulan tek şey hamile kadınların kök hücreleri.
Harvard Üniversitesi’nde yapılan araştırmanın sonuçlarına göre kadın doktorlar tarafından tedavi edilen 65 yaş üstü hastaların, tedaviyi takip eden 30 günlük sürede hayatını kaybetmesi ya da aynı şikayetle yeniden hastaneye getirilmesi ihtimali, erkek doktorların tedavi ettiği hastalara göre daha düşük. Bu durumun sebebini araştıran çalışma, bu alanda yapılan önceki çalışmalara referans vererek kadınların genellikle tıp sınavlarında daha başarılı olduklarını, en gelişmiş tedavi yöntemlerini kullandıklarını ve hastaları ile daha fazla iletişim kurduklarını söylüyor.
İngiltere Ulusal Sağlık Servisi, 10 kör hastanın biyonik göz naklini ücretsiz gerçekleştirecek. Argus II ile yine ilk İngiltere’de başlayan retina ameliyatları sonrasında hastalar, koyu renkli, üzerinde kamera olan gözlük takıyor. Ayrıca yanlarında taşıdıkları bilgisayar ile görüntülerin elektriğe dönüştürülmesi ve beyne iletimi sağlanıyor. Argus II’yu üreten şirketin yapacağı ameliyat sonrasında yine bir sene boyunca hasta takibi de yapılacak.
Hint Okyanusu’nun derinliklerinde bulunan hidrotermal baca kaynaklarının yakınlarında 6 yeni deniz canlısı bulundu. Madagaskar’ın yaklaşık bin 200 mil güneydoğusunda bulunan bölgede denizaltı robotlarıyla araştırma yapan İngiliz araştırmacılar; tüylü bir yengeç, iki farklı salyangoz türü, yeni bir tür limpet(kabuklu bir deniz canlısı), derin deniz solucanı ve bir tür kum kurdu keşfetti.
Geçtiğimiz aylarda Pasifik Okyanusu’nda bulunan ve dünya üzerinde bilinen en derin nokta olan Marina Çukuru’nda yapılan çalışmalar sırasında bir takım ürkütücü seslere rastlanmıştı. Bu gizemli sesler aylar boyunca süren spekülasyonlara sebep olmuştu. Araştırmanın başındaki isim Sharon Nieukirk, bu sesin bir balinaya ait olduğuna inanıyor. Nieukirk’ün yaptığı açıklamada; düşük frekanslı seslerin genelde balina çağrısı olduğuna rastladıklarını ama bu kayıt edilen sesin dişsiz bir balina türüne ait olabileceğini ve muhtemelen daha önce kayıt altınına alınmamış bir tür olduğunu düşündüğünü belirtti.
940 kilometrelik çapı ile Güneş Sistemi’ndeki en büyük asteroit olan Ceres‘i ziyaret eden NASA’nın uzay aracı Dawn, asteroidin içinde bir buz tabakası olduğunu keşfetti. Gök cismine gönderilen gama ışınlarını yansıtan nötronların sayılması ile yapılan keşif, Ceres’in sıradan bir asteroit olmadığı düşüncesini güçlendiriyor. Şimdiki özellikleri ile Ceres hem asteroit hem de cüce gezegen tanımlarına uyuyor. Hidrojen haritası çıkarılan asteroidin kutup bölgelerinden buz tabakasına kolayca erişilebileceği belirtiliyor.
Yakın zamanda gezegenler arası seyahat olasılığı artarken NASA’nın daha uzun görevler için astronotlarıyla yaptığı çalışmalar da sürüyor. Bunlardan en önemlisi SpaceWorks Enterprises tarafından yürütlüyor. Astronotları ikişer haftalık ‘kış uykusuna’ yatırıp sonrasında diriltmeye dayalı program tüketimde tasarrufa yoğunlaşırken filmlere konu edilen yaşlanmamak gibi insani döngüleri değiştirmiyor.
Günümüzün katlanarak artan teknolojik gelişmeleri sadece endüstrileri değil, insan türünü de kökten değiştirebilir. Önümüzdeki 30 yıl içinde ‘insan’ tanımı değişerek yeni bir türe evrilebilir. Bu dönüşüme sebep olacak dört ana etken şunlar:
Tüm dünyayı kablolarla birbirine bağlıyoruz.
Beyin-bilgisayar arayüzleri geliştiriyoruz.
Yapay zeka geliştiriyoruz.
Uzaya açılma planları yapıyoruz.