Kredi İşlemleri | CeReZFoRuM
bölümünden bize ulaşmaları durumunda ilgili şikayet incelenip gereği 1 (bir) hafta içinde gereği yapılacaktır. Kredi İşlemleri
1. Kredi İşlemleri: Kredi kelimesi, Latince'de itimat etmek, inanmak anlamındaki "credeer" kelimesinden gelmektedir ve bankacılıkta da itibar olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle bankanın itibarından faydalanarak risk altına girme işlemleri kredi olarak değerlendirilmektedir. Kredinin ekonomideki manası, ödünç alınan veya verilen mal, paradır. Bankalar, bu manada en önemli kuruluşlardır. Bankalar Kanunu açısından ise kredi, bankaların öz varlıklarının yanı sıra, topladıkları vadeli ve vadesiz Türk lirası ya da döviz mevduat ile banka dışında temin ettikleri fonları, yasal sınırlar içinde ve banka içi mevzuatı da göz önünde tutmak suretiyle ihtiyaç sahiplerine belirli bir süre sonra geri alınması kaydıyla borç olarak vermesi ya da borç anlamında olmamakla birlikte, birbirleriyle taraflardan birinin taahhüdünün ve/veya bu taahhütten doğacak borçlarının garanti edilmesi işlemidir.
5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 48. maddesi kredi konusunu aşağıdaki gibi açıklamıştır: "Madde 48.Bankalarca verilen nakdî krediler ile teminat mektupları, kontrgarantiler, kefaletler, aval, ciro, kabul gibi gayrinakdî krediler ve bu niteliği haiz taahhütler, satın alınan tahvil ve benzeri sermaye piyasası araçları, tevdiatta bulunmak suretiyle ya da herhangi bir şekil ve surette verilen ödünçler, varlıkların vadeli satışından doğan alacaklar, vadesi geçmiş nakdî krediler, tahakkuk etmekle birlikte tahsil edilmemiş faizler, gayri nakdî kredilerin nakde tahvil olan bedelleri, ters repo işlemlerinden alacaklar, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile benzeri diğer sözleşmeler nedeniyle üstlenilen riskler, ortaklık payları ve kurulca kredi olarak kabul edilen işlemler izlendikleri hesaba bakılmaksızın bu Kanun uygulamasında kredi sayılır."
Bankalar Kanunu'na göre bankalar aşağıdaki şekillerde kredi verebilir:
- Kredi Faiz Oranları: Bankaların ödünç para verme işlemleri ve mevduat kabulünde uygulayacakları azami faiz oranları sağlayacakları diğer menfaatlerin nitelikleri ile azami miktar ya da oranlarını tespit etmeye, bunları kısmen veya tamamen serbest bırakmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. "5411 sayılı Bankacılık Kanunu Madde 144: Bakanlar Kurulu, bankaların ödünç para verme işlemleri ve mevduat kabulünde uygulanacak azami faiz oranlarını, katılma hesaplarında kâr ve zarara katılma oranlarını, özel cari hesaplar dâhil bu maddede belirtilen işlemlerde sağlanacak diğer menfaatlerin nitelikleri ile azami miktar ya da oranlarını tespit etmeye, bunları kısmen veya tamamen serbest bırakmaya yetkilidir. Bakanlar Kurulu, bu yetkilerini Merkez Bankasına devredebilir. Mevduat ve Kredi Faiz Oranları Hakkındaki Karar'a göre; bankalar reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak azami faiz oranlarını serbestçe belirleyebilir.
6.2. Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi: Gelir Vergisi Kanunu'na göre bankalar, yaptıkları işlemler dolayısıyla lehlerine doğan ve nakden ya da hesaben aldıkları paralar üzerinden " Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi" ödemekle yükümlüdür. Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi'nin matrahı, yapılan işlemler sonucunda banka lehine tahakkuk eden ve nakden ya da hesaben tahsil edilen paralardır. Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi, ait olduğu ayın 15'inci günü akşamına kadar beyan edilir ve ödenir.
7.2. Teminat Alınması: Kredinin teminatı kefalete dayanıyorsa kefalet alma işlemleri tamamlanır. Maddi teminat karşılığı kredinin teminatını oluşturan kıymetlerin, gerekiyorsa, ekspertizleri (bilirkişi incelemesi) yaptırılır ve uygulanacak kredi sınırı belirlenir. Rehin bordrosu düzenlenerek teminat alma işlemi hukuki açıdan tamamlanmış olur. Teminat olarak alınan kıymetleri banka teslim alır ya da başka bir şekilde güvence altına alır. Teminat altındaki varlıkların mülkiyetinin tasarruf kontrol yetkisi bankaya aittir. Bu nedenle bu kıymetler alındığında Nazım Hesaplar'da izlenir.
8.1. Teminatlı Krediler: Tekdüzen Hesap Planı'nda teminat olarak alınan varlıkların izlenmesi için aşağıdaki hesaplar açılmıştır.
Maddi varlıklar teminat olarak alındığında senet ve menkul kıymetler nominal değerleri, emtia ve gayrimenkul gibi varlıklar ise ekspertiz değerleri üzerinden Nazım Hesaplar'a kaydedilir. Kredi işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde 1 koduyla başlayan hesapların tamamı aktif karakterli nakit krediler hesaplarını ifade eder. Tekdüzen Hesap Planı'nda nakdi kredi hesapları gruplandırılırken öncelikle krediler canlı ve problemli olması ilkesine göre ayrıştırılmış, daha sonra, vadesine göre ayrıma tabi tutulmuştur.
9. Kredi Faiz Tahakkukları: Borçlu cari hesaplara Türk Ticaret Kanunu'nun cari hesap sözleşmesine ilişkin düzenlemesi çerçevesinde 3 ayda bir faiz tahakkuk ettirilerek müşteriden nakden veya hesaben alınır. Eğer varsa komisyonlar da nakden veya hesaben alınır. Kısa vadeli kredilerde faiz, kredinin geri alınması sırasında tahsil edilir. Orta ve uzun vadeli kredilerin faizi ödeme dönemleri sonunda müşteriden nakden veya hesaben alınır. Ancak dönem içinde mali tabloların düzenlenmesi gerektiğinden her ayın sonunda bütün kredilerin işlemiş faizleri tahakkuk yolu ile gelirlere yansıtılır. Faiz ile birlikte varsa alınan komisyonlar da gelirlere yansıtılır.