Anadolu Alevîliği Nedir? – Aleviler Kimlerdir?
Anadoludaki Alevîlerin Bölgesel Ve Irksal Dağılımı
Alevîlik, Sünnîlik’ten sonra Türkiye’de en yaygın ikinci mezheptir. Sıklıkla ansiklopedilerde ve bilimsel kaynaklarda Şiiliğin Türkiye’deki bir mezhebi olarak tanımlanır. Çıkış noktası İsnaaşeriyye Şiiliği olmasına rağmen uygulamada ve anlayışta oldukça büyük farklılıklar içerdiği gibi Türk kültür ve geleneklerinden büyük oranda etkilenmiştir; özellikle Alevi büyükleri antik Türk inançlarından, örneğin kamcılıktan, Aleviliğin büyük ölçüde etkilendiği ve çeşitli unsurlar barındırdığını ortaya atmışlardır. Nitekim Batılı kaynaklarda Alevilik, “Türk veya Osmanlı Şiiliği” olarak adlandırılır. Alevî sözcüğünün kökeni Ali bin Ebu Talib’in taraftarı anlamına dayanır ki Şiilikte peygamber sonrası ilâhî bir şekilde seçilmiş olan halifenin Ali olduğu inancı Alevilikte mevcuttur. Bununla birlikte kendine has özelliklerinden ötürü, diğer bazı Alevi olarak adlandırılan gruplar gibi (örneğin Nusayriler), Şiilik ve Sünnilik dışı ayrı bir mezhep olarak da görüldüğü olmuştur. Ek olarak Alevîlik Türk (Orta Asya ve Anadolu)Sufî gelenekleri ve tasavvuf akımlarından büyük oranda etkilemiş, Şii unsurların çoğunluğu tasavvufî kavram ve unsurlarla bütünleşmiştir. Bunların dışında çeşitli Türk ve İslam kültürleri dışı etkilerin ve kökenlerin de olduğu bilim adamlarınca öne sürülmüştür: gnostikler, Zerdüştçülük, Manihaizm (Mani dini) ve panteizm gibi. Aleviliğin tanımlamasında son yıllarda Aleviliği ayrı bir din (veya İslam dışı) gibi görme tartışmaları ortaya çıkmış olduğu gibi, bazı bilim adamları Alevileri bir dinî azınlıktan ziyade etnik bir azınlık olarak görmüş ve tanımlamıştırlar. Aleviliğin Türk kültürüyle sık sık bağdaştırılması ve zaman zaman Türk İslamı olarak yorumlanmasının, özellikle Kürt-Alevi etnik grubu bazlı ayrılıkçı hareketlere karşı geliştirildiğini savunan bilim adamları da olmuştur.
Alevilik özellikle Bektaşilik ile büyük ölçüde paraleldir ve bugün iki isim sıklıkla birbiri yerine kullanılır. Bununla birlikte Bektaşilik daha ziyade bir tasavvuf tarikatıdır ve temel nitelikleri, özellikleri de tasavvufîdir. Nitekim Aleviliğin Bektaşilikle içiçeliği sonucu birçok tasavvufî öğe, Bektaşî geleneği Aleviliğe dâhil olmuştur. Cem ayinleri, dede, pir ve mürşitlerin eğitiminde kurtuluşa erecek Sufî yolun takip edilmesi, her ne kadar her Alevi tarafından sıkıca takip edilmese de, Bektaşilik ile Aleviliğin paylaştığı temel unsurlardandır. Bektaşî-Alevî geleneğinde, tasavvufî unsurlarla bütünleşmiş yolu benimseyenlerle, etnik olarak ilgili gelenekten olanlar arasında ayrım yapılır: Hacı Bektaş’ın yolunu takip eden Bektaşi-Alevilere Yol Evladı tabiri kullanılırken, etnik olarak gelenekten olanlara Bel Evladı tabiri tercih edilir.
Alevîler’in ibadet yeri cemevidir. Aslen Bektaşî geleneğinde bir tür inisiasyon ritüeli olan cem ayini (ayin-i cem) Alevi ibadetinde çok önemli bir yer tutar ki nitekim liturji açısından İsnaaşeriyye ile Alevilik arasındaki büyük farklılıkların bir göstergesidir. Cem ayinlerinde birçok Şii temelli sembol bulunur: kötü bir sonla karşılaşan imamlar Hüseyin ve Hasan’a atfen oniki mum söndürülür, özellikle oniki imam, Kerbela gibi şeyleri konu edinen nefesler söylenir, ve semah yapılır. Şii ve Sünnilerin genelinden farklı olarak Ramazan ayında oruç tutmazlar. Kendileri Muharrem ayının 10′unda, üçüncü imam Hüseyin’in Kerbela’da öldürüldüğü günü oruç tutarak geçirirler. Nitekim Şiiler ve Sünnilerce uygulanan ve Sünnilere ve her iki grup tarafından da İslam’ın şartlarından kabul edilen hac da Aleviler tarafından uygulanmaz. Alevilikteki davranışsal temel ise ünlü bir Alevi deyişiyle şöyle tanımlanmıştır: “eline, diline, beline sahip ol”.
Türkiye’de bulunan Şiilerin ve dolayısıyla Alevilerin nüfusunun kaçta kaçını oluşturduğu net olarak bilinmemektedir; bununla birlikte Caferilerin ve Alevilerin toplamda nüfusun %7 ile %30 arasında bir kısmını oluşturduğuna yönelik tahminler ve çalışmalar bulunmaktadır. Bir AB raporuna göre Türkiye’de 15-20 milyon Alevi bulunmaktadır. Birçok Alevi yazara göre de Türkiye’deki Alevi nüfusu, Türkiye toplam nüfusunun üçte biri kadardır ki bu yaklaşık 20 milyon veya üzeri bir rakama işaret eder. Bununla birlikte daha düşük tahminler de yapılmış. Bu tahminlere göre Alevi nüfus daha ziyade 10 veya 12 milyon civarıdır; bununla birlikte nüfusa oranı %10′un altına düşüren, net sayıyı 5 milyon civarında tespit eden başka tahminler de vardır. Alevilik tanımının göreceli yönlerinin bulunmasından dolayı tüm tahminlerin doğruluk payı olduğu fikrini ortaya atan bilim adamları da olmuştur.
Tavsiye Ettiğimiz Diğer Konu BaşlıklarıBektaşi ve Alevi Kültürünün Tarihçesi…Kerbela Olayı Nedir – Kerbela Savaşı Özet Bilgi?Türkiyedeki ve Mezopotamya Bölgesindeki Kürtlerin TarihiYunanistanın Etnik YapısıTürkiyenin Tarımsal Nüfus Yoğunluğu ve Coğrafi…Evrenin Oluşumu Özeti?Anadolu Selçuklu Devleti Dönemi Tasavvufi DüşünceBir önceki konumuz olan Biyoloji Nedir? – Biyolojinin Doğuşu – Biyolojinin Gelişimi başlıklı makalemizde biyoloji, biyoloji kim bulmuştur ve biyoloji nedir ve tarihçesi hakkında bilgiler verilmektedir.Anahtar Kelimeler: unlu aleviler kimlerdir
Konu Bilgisi Etiketler Yeni Konular Benzer Konular Şansını Dene İletişim Anadolu Alevîliği Nedir? – Aleviler Kimlerdir? admin tarafından 27 Ekim 2010 tarihinde , Genel kategorisine eklenmiştir.
Etiketler:ahmet yesevi alevilik ve bektaşilik için önemi nedir?, alevi, alevi büyükleri, aleviler kimlerdir, anadolu, anadolu aleviliği, anadolu aleviliği nedir, ANADOLUDAKİ MEZHEPLER, türkiyedeki alevilerin nüfusa göre oranı nedir, ünlü aleviler kimdir, ünlü aleviler kimlerdir yeni 10
Anadolu Alevîliği Nedir? – Aleviler Kimlerdir? isimli bu konuyu ;
<<: Yeni Konu: Sigara ve Alkol Kullanımı İle İlgili Sloganlar Nelerdir
Eski Konu :>> Biyoloji Nedir? – Biyolojinin Doğuşu – Biyolojinin Gelişimi