Döngü Kafesi — XXI
PROJE, MİMARLIK 21.03.2019 0
#kamusal mekan #kütüphane #xxi mart 19
Hem sistemi hem de kullanım biçimiyle bir döngünün parçası olmayı amaçlayan kütüphane projesi, yenilenebilir enerji kullanımı ve kentte tarım kültürünü bir araya getiriyor.
Günümüz Hanoi’sinde, diğer pek çok kentte de olduğu gibi, insanlar evlerinde küçük nirengi noktaları yaratmaya epey meraklılar. Bu eğilim küçük bir akvaryumdan yüksek yatırımlarla Koi balığı gölcükleri yerleştirmeye kadar çeşitli ölçeklerde olabiliyor. Buna bir de kentte bitkileri kirleten etmenler eklenince, konut içinde taze sebze yetiştirmek de kaçınılmaz bir arzuya dönüştü. Ancak çoğu, kendiliğinden yöntemleri takip ediyor; mimari, estetik kaygı olmadan ya da stratejik bir planlama yapmadan. Haliyle bitkiler, evin daracık bir mekanında köpük kutulara ya da balkon veya çatı katı teraslarındaki bahçeciklere mahkum oluyor.
Tüm bunları bir arada düşünürken ismini bahçe (Vuon), gölet (Ao) ve kafes (Chuong) kelimelerinin baş harflerinden almış ve toprak, hava, su ve güneşteki mevcut enerjinin kullanıldığı VAC sistemi üzerine düşünmeye başladık ve bu sistemi kentsel alanda uygulanmak üzere yeniden tasarlamaya niyetlendik. Böylece doğal kaynakların verimli kullanımının yanı sıra, kentsel çevrede farklı tür sebzeler ve çeşitli hayvanların da dahil olduğu bir deney yapabilecektik.
Kütüphanenin genel görüntüsü
Ahşap strüktürün çevresiyle ilişkisi
Kütüphanenin içeriden görüntüsü
Azot döngüsünü sağlayan bitkiler için tasarlanmış bölmeler
Vietnam’a özgü, hem kırsal hem de kentsel alanlarda sürdürülen bahçecilik, su ürünleri yetiştiriciliği ve hayvancılık gelenekleri, projenin esasını oluşturuyor. Konvansiyonel akuakültür ile hidroponik (topraksız tarım) yöntemlerinin simbiyotik bir ortamda birleştiği akuaponik sistem ise bu özün mekanlaşmasını sağladı.
Projede kullanıldığı haliyle sistem; balık göletinden gelen dolaşım suyunu bitkilere değeri yüksek besin maddesi sağlamak üzere kullanıyor. Atıklardan gelen amonyak, bakteriler sayesinde nitrite, nitrit ise nitrata çevriliyor ve böylelikle bitkiler için gerekli azot sağlanmış oluyor, azot döngüsü tamamlanıyor. Bitkiler tarafından temizlenen su ise yeniden akvaryuma, balıklara dönüyor. Enerji korunumu fikriyle de tasarlanmış olan bu sistemde, yenilenebilir enerji (güneş) kullandık ve mümkün olduğunca az sayıda pompanın suyu olabildiğince dolaştırabilmesine çalıştık. Hem pompalar hem de aydınlatma için gerekli enerji ise çatıdaki güneş panellerinden sağlanıyor. Su ve su canlıları ile bitkiler sayesinde bahçe ve gölet kısmı tamamlanırken formda etkisini gösteren kafes kısmı ise hayvanlara ayrılmış durumda. Yapının içinde ve dışında bulunan tavuklar, yumurtalarıyla yiyecek sağlarken dışkıları da bu döngünün bir parçası olarak kullanılıyor.
Kütüphanenin çalışma sistemi bu ilkelerle kurulurken yapısal işlerliği ahşap kirişlerden devşirilmiş bir dil ile kuruldu. Esnek ve uyarlanabilir bu strüktür mekanın bölümlenmesini, aydınlatmadan bitki tarhlarına dek farklı unsurların yerleştirilmesini sağlarken kullanıcının isteklerine göre de dönüşebiliyor. Kullanıcıya özgü uyarlanabilmesi özellikle gözetilen strüktür, Vietnamlıların kültürel bir parçaları olan “kendin yap” yaklaşımına da uygun halde.
Strüktür üzerinde çocuk oyun alanları
Balık göleti ve strüktürün ilişkisi
Proje bu niteliklerinin ötesinde, esasen çocuklar için açık bir kütüphane alanı olmaya yönelik tasarlandı. Çevrede ikamet eden veya herhangi bir yerden gelmiş çocukların birlikte oynamak, kitap okumak ya da bu tür bir ekolojik modeli yapının içinde öğrenmek için bir araya gelmesi amaçlandı. Bu sayede çocuklar, Koi balığının sadece bakılacak bir ev hayvanı olmadığını, aynı zamanda atığıyla bitkileri besleyebildiğini ya da bitki yetiştirmek için suyun nasıl sağlandığını ve filtrelenip tekrar balıklara gönderildiğini öğrenebilecek.
Thai Thach + An Viet Dung
2010’da National University of Civil Engineering’de mimarlık ve kentsel planlama eğitimini tamamlayan mimar, İtalya’daki University of Brescia’daki yüksek lisans eğitimi sırasında İsrail’de de çalışmalar yaptı, yüksek teknolojili tarım yöntemleri ve akuaponik sistemler üzerinde çalıştı. 2016’da kurduğu Farming Architects ile çalışmalarına devam eden mimar, kentsel tarım kültürü üzerine projeler üretiyor.
Proje Adı: VAC Library (VAC Kütüphanesi)
Mimari Ekip: Farming Architects
Sorumlu Mimar: An Viet Dung
Proje Alanı: 55 m2