Popper - Beşiktaş Forum ( 1903 - 2013 ) Taraftarın Sesi
20-01-2007, 16:51 #1
1- TABİATÇILIK ALEYHTARI TARİHSELCİLİK DOKTRİNLERİ
Tarihselciliğe göre fiziksel bilimlerde genelleme imkanı ve bundaki başarı, tabiatın genel tek biçimliliğini; benzer durumlarda benzer şeylerin olacağı şeklindeki gözleme dayanır. Her yerde ve her zamanda geçerli olduğu kabul edilen bu ilkenin fizik met****un temelini teşkil ettiği söylenir. Tarihselcilik bu ilkenin, sosyolojide zorunlu olarak kullanışsız olduğunda ısrar eder. Benzer şartlar, ancak tek bir tarihi dönemde ortaya çıkar. Onlar asla bir dönemden diğerine devam etmezler. Bundan dolayı toplumda üzerine uzun dönem genellemelerinin kurulabileceği hiçbir uzun dönem tek biçimliliği yoktur.
Fizik, deney met****u kullanır yani o suni kontrolde suni soyutlamaya başvurarak, benzer şartların yeniden meydana getirilmesini ve bunun sonucu olarak da belli etkilerin meydana gelmesini sağlar. Bu metot açıkça şartların benzer olduğu yerde benzer şeylerin meydana geleceği düşüncesine dayanır. Tarihselci bu met**** sosyolojide uygulanma kabiliyeti olmadığını iddia eder. Ona göre, uygulama kabiliyeti olsaydı bile herhangi bir faydası olmayacaktı. Çünkü, benzer şartlar yalnızca tek bir dönemin sınırları içinde gerçekleştiğinden, herhangi bir deneyden elde edilen bir sonucun çok sınırlı bir önemi olacaktı. Dahası, suni soyutlama, sosyolojideki en önemli faktörleri tasfiye edecekti.
Sosyal fenomen karmaşıktır fizikte çok daha az karmaşık bir konu ile uğraşırız, buna rağmen deneysel soyutlama metoduyla konuyu suni yoldan daha ileri derecede soyutlarız. Bu met**** sosyolojiye uygulanma kabiliyeti olmadığından iki katlı bir karmaşıklıkla karşı karşıyayız demektir: suni soyutlama imkansızlığından kaynaklanan bir karmaşıklık ve sosyal hayatın bireylerin zihni hayatını önceden var kabul eden tabii bir fenomen olması gerçeğinden kaynaklanan bir karmaşıklık.
Tarihselciliğin deneysel met**** uygulanabilirliğini inkar edişiyle ilgili olarak tarihin, sosyolojinin tek empirik kaynağı olduğudur. Böylece tarihselci sosyolojiyi empirik temelini tek başına tarihsel olguların bir vakayinamesinin oluşturduğu ve amacı tahminlerde, tercihen büyük ölçekli tahminlerde bulunmak olan teorik ve empirik bir disiplin olarak görür. Büyük ölçekli tarihi tahminlerin yapılması ve test edilmesi sosyolojinin görevi olmaktadır. Tarihselci sosyolojinin teorik tarih olduğunu iddia eder.
Hem sosyal bilimlerin hem de onların met****un incelenmesine pratik bir yaklaşım tarzı, tarihselci metotları kullanarak politikacının elinde güçlü bir araç haline dönüştürebile-ceklerini uman çok sayıda tarihselcilik izleyicisi tarafından desteklenmiştir. İşte sosyal bilimler için böyle pratik bir görevin kabul edilmesidir ki, tarihselciler ile onların bazı muhalifleri arasında ortak bir tartışma zemini sağlamaktadır. Popper bu zemin üzerinde tarihselciliği, vaat ettiği sonuçları verme gücünden yoksun sefil bir metot olarak eleştirmektedir.
Bütüncüler bütün toplumu imkansız bir metotla incelemeyi planlamakla kalmaz, toplumumuzu bir bütün olarak kontrol etmeyi ve yeni baştan kurmayı da planlar. Devlet gücünün, devlet hemen hemen toplumla özdeşleşene kadar artmak zorunda olduğu kehanetinde bulunurlar. Tarihselci bütünlükçüler çoğu zaman tarihsel met**** toplamlar anlamında bütünleri incelemede yeterli olduğunu iddia ederler. Fakat böyle bir tarih yazılamaz. Her yazılmış tarih bu bütünsel gelişmenin her hangi bir dar veçhesinin tarihidir.
Tarihselci, sosyal alanda, iradi olarak, tamamen benzer şartları yeniden oluşturama-yacağımızdan, deneysel met**** sosyal bilimlere uygulanamayacağını savunur. Tarihi dönemler arasında farklılıklar bulunduğu doktrini, sosyal deneyleri imkansız kılmaktan uzak olup sadece başka bir döneme geçtiğimizde lehimci tipi deneylerimizi yapmaya devam edeceğimiz, ama bazı sürpriz ve hayal kırıcı sonuçları olacağı şeklindeki varsayımın bir ifadesidir. Gerçekten, eğer değişik tarihi dönemlerdeki değişik tutumlar hakkında herhangi bir şey biliyorsak, bu hayalimizde yaptığımız deneylerin sonucudur.
« Plotinos | Positivizm »