Sözcükte ve Sözcük Öbeklerinde Anlam - Test 5 - www.diledebiyat.net
SÖZCÜKTE VE SÖZCÜK ÖBEKLERİNDE ANLAM - Test 51. "Dağılmak" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin
hangisinde gerçek anlamının dışında kulla­nılmamıştır?A) Kentin eski merkezindeki
evlerin bahçe du­varları dökülüp dağılıyordu.B) Üçüncü golü yedikten sonra takım iyice da­ğılmıştı.C) Babalarının ölümünden sonra aile dağıl­mıştı.D) Ona ne zaman rastlasanız, efkârınız dağı­lırdı.E) Güneşin ilk ışıklarıyla, yaşlı kadının sıkıntı­sı da dağılmıştı. 2. I. Programda,
halk müziği konserini folklor oyunları izledi.
II. Bu ustaca düzeni,
onların her işinde izleye­bilirsiniz.
III. Köye ulaşmak için derenin yanından geçen yolu izleyin.
IV. Bu sezon, çiftçileri memnun etme politikası izleyeceğiz.
V. Yarışmanın ikinci bölümünde genel kültür sorularını, sporla ilgili sorular
hangile­rinde "izlemek" sözcüğü aynı anlamda
A) l. ve II. B) I. ve III. C) I. ve IV. D) I. ve V. E) III.
ve IV.4. Türk edebiyatını küçük düşürmemek şartıyla, edebiyat tarihimizin,
dünya edebiyatıyla karşı­laştırmalı bir biçimde öğretilmesinde yarar var­dır. Bu, çocuklarımızın kafasında gerçek eğiti-cimciler aracılığıyla, başka milletlerin düşünce dünyalarına bir pencere açmak demektir.
Bu parçada geçen "başka milletlerin düşünce dünyalarına pencere açmak" sözüyle anlatıl­mak
hangisidir?A) Evrensel kültüre ait değerlere farklı bir göz­le bakabilmekB) Kendi düşünce sistemini beğenmeyip yeni düşünceleri benimsemekC) Diğer milletlere ait düşünce akımları hak­kında bir fikir sahibi
olabilmekD) Medeniyetler arası düşünce farklılıklarına tarafsız bir gözle bakabilmekE) İki farklı kültürün düşünce hayatına dair de­ğerlendirme yapabilme
5. Tomruklar, suyun hafif akıntısına uyarak bu­lunduğumuz yerden uzaklaştı.
"Hafif sözcüğü aşağıdaki cümlelerin
hangi­sinde bu cümledeki
A) Uyumak üzereyken salondan hafif bir
B) Kendimi bugün çok hafif hissediyorum.
C) Hafif bir kahvaltıdan sonra bahçede yürü­yüşe çıkıldı.
D) Camı kıran çocuğa hafif bir ceza verildi.
E) Kardeşimin uykusu çok hafiftir.
6. Aşağıdaki cümlelerin
hangisinde altı çizili sözcük,
birinci cümlede gerçek,
mecaz anlamıyla kullanılmamıştır?
A) Bu sabahki ekmek iyi kabarmıştı. Çocuk, boyuna bakmadan
B) Annesi onu yoğurt mayası almaya yolladı. Görevli, mayası bozuk birine benziyordu.
C) Ben babamın yazısını kolaylıkla okurum. Suçlu olduğunu yüzünden okumuştu.
D) Bakkala olan borcunu maaş alınca ödeyecekti. Kazandığımız bu zaferi kanımızla ödedik.
E) Oyuncular sahnede rollerini çok iyi oynadılar. Bize karşı hep iyi insan rolü oynardı.
7. Aşağıdaki atasözlerinden
hangisi "tedbirli ol­ma" ile ilgili değildir?
A) Azıksız yola çıkanın, iki gözü el torbasında kalır.
B) Dağ başına harman yapma, savurursun
yel için; sel önüne değirmen yapma, öğütürsün sel için.
C) Nasihat istersen tembele iş buyur.
D) Sen işini kış tut; yaz çıkarsa bahtına.
E) Keseye danış, pazarlığa sonra giriş.
8. Virginia Woolf, yazarlığı boyunca babasının bir öğüdünü hiç aklından çıkarmadı: "Yazar, kendi­si
olma cesaretine sahip çıkmalıdır."
kendisi vardı ve o,
kendisine sahip çıkıyordu. Bu parçada geçen altı çizili sözle anlatılmak
A) Özgünlüğünü, her durumda hiç kimseden çekinmeden savunabilmek
B) Kendine ait özelliklerin neler olduğunun far­kında olmak
C) Düşüncelerini ifade ederken
D) Başka insanlardan farklı yönlerini, törpüle-meye çalışmak
E) Duygu ve düşüncelerini söyleme cesareti içinde olmamak 9. Dertlerim örülmüş çorap gibi Söktükçe sevdiğim sökesim gelir içime işledi şu zalim gurbet Gönül ah çektikçe çekesim gelir
Bu dizelerle ilgili olarak
A) Deyim kullanılmıştır.
B) Somutlamaya başvurulmuştur.
D) Kişileştirme vardır.
E) Dolaylamaya yer verilmiştir.
10. I. Tuhaf davranışlarından ötürü mahallelinin ağzına sakız olmuştu.
II. Açtığı son dükkanı da işletemeyince beş paralık olup çıkmıştı.
III. İş yerindeki herkes bu zavallı adama cephe almıştı.
IV. Almanya’dan başarılı olamayıp dönünce tüm köyün diline düşmüştü.
V. Yanında çalışıp da kendine ihanet edenle­rin
ekmeğine yağ sürmek istemiyordu.
hangi ikisindeki deyimler anlamca birbirine en ya­kındır?
A) I. ve II. B) I. ve III. C) I. ve IV. D) II. ve IV. E) III.
ve IV. 11. Dar bir günüm gelmiş, birinden üç beş kuruş al­mışım, bundan ne çıkar? Altı çizili sözcüğün bu cümleye
kattığı an­lam aşağıdakilerin
A) Bu akşam vaktinde senden bir
fener is­tememin ne zararı var?
B) Sabahın bu saatinde senin gibi
biri burada ne arıyor?
C) Adamın bize her konuda yardım etmesine ne buyrulur?
D) Ben de oraya gitmek
istemezdim; ne çare
E) Sizi hiç bu otel köşesinde bırakır mıyım; herkes bana ne der?
12. İstanbul Türkçesi, tıpkı İstanbul gibi, yalnız İstanbulluların değil, bütün Türk milletinin ortak eseri­dir.
Bu eser, İstanbul'un
semtlerindeki dil potalarında
eriyip kaynaşan bir söyleyiştir. Bu dili en güzel, İstanbul’un hanımları konuşur.
Bu parçada geçen "halis
Türk semtlerindeki dil
A) Türkçenin güzel konuşulduğu bölgelerdeki kültürü canlı tutmak
B) Türkçeye mal olmuş sözcükleri her yerde özenle kullanıp yaşatmak
C) Türklerin yoğun bulunduğu yerlerin dilinin kullanım alanını genişletmek
D) Türk kültürünün etkin olarak görüldüğü yer­lerdeki konuşma dili ile yoğrulmak
E) Halkın konuştuğu Türkçe ile ideal Türkçeyi birleştirmek
13.Bu kitapta benim eski
romanlarımın da izlerini sürmek mümkün. Her romanımda olduğu gibi burada da görünenle görünmeyen arasındaki farkı çok önemsiyorum. Görüntünün altında başka dinamikler yaşıyor. Bütün takıntılarımızı eve saklıyor, göstermemeye çalışıyoruz. Ka­musal alanda
sakladığımız yüzler var. Ben o görünmeyeni göstermek istedim bu romanda.
Bu parçada geçen altı çizili sözcükle anlatıl­mak
A) Hiç yazmadığı kadar güzel romanlar yazmak
B) Daha önce yazılmış romanlar hakkında ipuçları bulunmamak
C) Var olan romanların seviyesine henüz ula­şamamak
D) Roman yazarken geçmiş birikimlerden ya­rarlanmamak
E) Kendi roman tekniğini sürdürür tarzda
yaz­maya devam etmek
14. Söz ve dil yurdum, böylesi bir kentin gerçeğiyle çocukluk evrenimde yer etmişti. Söz ve yazı be­lirlerdi bu kentin
belleğini. Yaşadıklarımıza, ta­nıklıklarımıza bunların mührü vurulurdu adeta. Sözle güne başlanır; sözle akşam karşılanır; geceye sözün ve yazının büyüsüyle girilirdi. Bu parçada geçen "söz ve yazının, kentin bel­leğini belirlemesi" sözüyle anlatılmak istenen,
A) Kentteki sanatsal
etkinliklerin, olması gere­kenden
bile fazla olduğu
B) Sözlü ve yazılı eserlere olan ilgisizliğin
kentte üst düzeyde olduğu
C) Yazı ile sözün, kentte yaşayanlar için bir soluk alma ortamı oluşturduğu
D) Sözlü anlatımın yazıya geçirilmesinin kent­teki edebi
E) Yazılı eserlerin ve konuşmaların
kentin sosyal hayatında önemli bir yerinin olduğu
15. I. Şairin bütün
eserlerini, bütün hatıralarını toplayacak.
II. Bu bahar, kırlardan
demet demet çiçek top­ladık.
III. Bugün sofrayı toplamak bana düştü.
IV. Bu odayı biraz
V. Uzun saçlarını kasketinin altında topladı. Bu cümlelerde,
"toplamak" sözcüğünün aşa­ğıdaki açıklamalarından hangisi örneklendirilmemiştir?
A) Bir araya getirmek
B) Devşirip kaldırmak
C) Hizmete çağırmak
D) Dağınıklıktan kurtarmak
E) Bir düzene sokmak
16. "Kullanmak" sözcüğü, aşağıdaki cümlelerin
hangisinde verilen açıklamaya uygun değildir?
A) Bir şeyden belli bir amaçla yararlanmak: Al­dığı bir elbiseyi eskiyinceye
ticarette kullanmayı tercih
C) Bir kimseyi bir hizmette
bulundurmak, ça­lıştırmak: Sekreter olarak işe aldıkları kadı­nı, temizlikçi gibi kullanıyorlardı.
D) Harcamak, sarf etmek: Sattıkları eşyaların parasını son derece idareli kullanıyorlardı.
E) Bir kimseyi ya da şeyi amacına alet etmek, istismar
etmek: Bu traktörü otuz yıldır kulla­nıyorlardı.
17. Aşağıdaki cümlelerin
hangisinde altı çizili sözcük mecaz
A) Hamalın biri, sırtına koca bir ayna vurmuş götürüyordu.
B) Merdivenin başındaki paravanın ardında garip bir eşya gördüm.
C) Bekçi, adama kendisiyle sert
konuşmanın ne demek olduğunu gösterdi.
D) Düğün için yaşlı kadına temiz bir elbise giy­dirdiler.
E)Her işte onun ileri görüşlülüğüne güveni­yorlardı.
18. "Lokma" sözcüğü, aşağıdaki cümlelerin
han­gisinde, "Bu güzel yemeklerden, ağzına bir
lokma bile koyamadı." cümlesindeki
A) Koynundan yavaş yavaş çıkardığı ekmeği, küçük lokmalara ayırarak yedi.
B) Meydanda lokma satan
adamlarla arkadaş­lık kurmuştu bile.
C) Bu akşam lokmayı bizim evde yiyelim de olan
D) Annesi geçen pazar misafirler için lokma yapmıştı.
E) O kadar acıkmıştı ki, ağzındaki lokmayı çiğnemeden yutuyordu.
19. Benim doğduğum mahallede insanlar
birbirini tanırdı. Geleneksel yaşam biçimleri, bağlı olu­nan değerler çözülmemişti henüz. Sokakların dili vardı, mahallelerin yaşam kültürü iz bırakı­yordu bizlerde. Sözün ipek giysilerini
buralarda kuşanıyorduk, ömrümüz boyunca konuşacağı­mız Türkçenin o narin yapısını burada öğrenip uygulama imkânı buluyorduk.
Bu parçada geçen "sözün ipek giysilerini ku­şanmak" sözüyle anlatılmak
A) Dilin kullanım alanlarını genişleten sözcük­leri incelemek
B) Dile ait şekil özelliklerini geliştirerek dili gü­zelleştirmek
C) Dili kullanmanın inceliklerine sahip olama­mak
D) Dilini, içinde yaşadığı toplumun diline ait güzelliklerle süslemek
E) Dildeki anlaşılması zor sözcükleri daha ko­lay anlar
dizelerin hangisinde "göz" sözcü­ğü, yüklemle
A) Gözlerim yollarda kaldı visalini can arzular
B) Gözü açık olan bilir değerini
C) Gözüm açık gider, sarmasam seni
D) Gözüm kaldı şu kaplanın postunda
E) Sevdiğim, gözümde tüter yurdun
21. Türk resminin önemli fırçalarından biri
olan Ka­mil Eryavaş, geçen hafta bir sergi açtı.
altı çizili sözcükte görülen an­lam
A) Perdeyi açınca her yerin
B) Gezdiğimiz ülkeler ile ilgili detaylar,
bu haf­ta çıkacak
C) Şehrin ünlü yüzleri bu gece bu toplantıya katılacak.
D) Yol kenarındaki çöp bidonları kaldırıldı.
E) Sınıftaki herkesin elinde bir
Dostoyevski ro­manı vardı.
22. Milletlerin öyle şairleri, öyle yazarları vardır ki kelimeleri bir lezzet
Divan ede­biyatında, sözü Türkçe kelimelerle tatlandıran­ların başında Fuzulî vardır. Mesela, birçokları için iyi bir anlamı olmayan "düşmek" sözcüğü, Fuzuli’de dile çeşitli lezzetler katan çok anlamlı bir sözcüktür.
Bu parçada geçen "sözü Türkçe kelimelerle tatlandırmak" sözüyle anlatılmak
A) Sözcükleri seçerken, Türkçe olanlara ağır­lık vermek
B) İnsanların duygularını şiirdeki her sözcükle yansıtabilmek
C) Türkçe olmayan sözcüklere Türkçe karşı­lıklar bulmak
D) Anlatımı, Türkçe sözcüklerin güzellikleri ile süslemek
E) Sözcüklerin, Türkçe olanlardan seçilmesi­ne özen göstermek
23. "Kaba" sözcüğü, aşağıdaki cümlelerin
A) Salonda son derece kaba sözler söylemişti.
B) Kaba konuşmayı âdet edinmiş bir sürü adam meydanda toplandı.
biri ağzından çok kaba bir laf kaçırdı.
D) Kaba bir yün döşekle yastık getirdi yanında.
E) Yaşlı adam, kaba kaba konuşuyor, herkesi rahatsız ediyordu.