Tatar ve Pembelik HES'e 4 Bankadan 415 Milyon Dolarlık Kredi
Limak ve Bilgin Gruplarının yüzde 50 ortaklıkları ile kurulan Darenhes Elektrik Üretimi A.Ş'nin, Elazığ ve Tunceli ili sınırlarındaki Peri Suyu üzerinde inşa ettiği, toplam 261 MW kurulu gücündeki Tatar ve Pembelik HES'ler için dört bankadan 415 milyon dolarlık kredi sağlandı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız'ın da katılımıyla gerçekleştirilen toplantıda imzalanan krediyi, Ziraat Bankası, İş Bankası, Yapı Kredi ile Türkiye Sınai Kalkınma Bankasından (TSKB) oluşan konsorsiyum sağladı.
3 yıl geri ödemesiz, 12 yıl vadeli 415 milyon dolarlık kredinin sağlandığı HES'lerden 131 MW kurulu gücündeki Tatar ve 130 MW kurulu gücündeki Pembelik santralı toplamda 600 milyon dolara mal olacak.
Tatar ve Pembelik HES'ler, 2013'ten itibaren yılda ortalama 810 milyon kWh elektrik üretecek.
''Bugün EPDK'ya başvuruda bulunan, şu anda kurulu gücümüzün 2,5 katı oranındaki talebin, aslında 2023 hedeflerini, istikrarını piyasanın satın aldığını gösteriyor''
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Darenhes Elektrik Üretim AŞ'nin inşa ettiği Tatar ve Pembelik Hidroelektrik Santralleri (HES) için 4 bankanın sağladığı 415 milyon dolarlık kredinin imza töreninde yaptığı konuşmada, özellikle son 12 aylık süre içinde enerji sektöründeki tüketimin yüzde 10,9'lar civarında büyüdüğüne dikkat çekti. Bakan Yıldız, ''Enerji politikaları ve stratejileri belirlenmiş, bunun üzerinde edilecek bütün sözleri edecek bir yapı olarak bundan sonra iş tamamen eylemde, icraatta... Kamu kendi üzerine düşeni mutlaka yapmak durumunda, yapmaya devam edecek. Özel sektör de aynı şekilde üzerine düşeni mutlaka yapacaktır'' diye konuştu.
''Yalnızca 2011 yılında 5,5 aylık dönemde 1.345 MW üretim santrali devreye alındı. Bunlardan biri Limak Grubuna ait Alkumru Barajı. 1.345 MW'ın 130 MW'I doğalgaz santralleri, diğerleri ise HES'ler ve RES'ler, yani su ve rüzgar santralleri... Bu çok önemli. Bizim enerji politikalarımızın temeline oturttuğumuz yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarımızın öncelikle kullanılmış olması, bu konuda bizim çok önem verdiğimiz bir noktadır. Doğalgaz santrallerinin üretimde olabildiğince geri planda kullanılmasını temenni ediyoruz. Türkiye'nin yerli kaynaklarıyla beraber 2023'te hedef olarak koyduğu büyüme rakamlarını karşılayabilecek öncelikle HES'lerin, RES'lerin ve güneş santralleriyle beraber jeotermal santrallerin ön planda olmasını istiyoruz. Aynı zamanda bugün yenilenebilir enerji kaynaklarının yanında yerli kaynak olarak saydığımız yerli kömürün de mutlaka önemli ölçüde pay alacağını düşünüyoruz.
Bugün EPDK'ya başvuruda bulunan, şu anda kurulu gücümüzün 2,5 katı oranındaki talebin, aslında 2023 hedeflerini, istikrarını piyasanın satın aldığını gösteriyor. Bu çok önemli bir nokta. Şu anda 51 bin MW civarındaki kurulu gücün bir o kadarının daha lisans almış olması, bir o kadarının daha lisans alacak olması aslında enerji sektörüne plase edilmeyi bekleyen paralar açısından da son derece önemli. Burada Ziraat Bankasının enerji projelerine özellikle kredilendirmeyle alakalı bir başlangıcının olması, İş Bankası'nın katkısı, çok önemli rakamlar... TSKB'nin de önemli bir portföyünü enerji sektörüne kaydırmış olması, plase edilmeyi bekleyen paralar açısından son derece önemli.''
''Yatırımcıdan İstenen Özkaynak Oranı Son Derece Yüksek. Böyle Bir Şey Olmaz''
Köktaş, Tatar ve Pembelik HES'e sağlanan kredi imza töreninde yaptığı konuşmada, Türkiye'de önümüzdeki 20 yıl içinde yaklaşık 350 milyar lira düzeyinde enerji yatırımına ihtiyaç olduğuna değinerek, elektrik dağıtım ve üretim ihalelerinin sonucunda oluşacak ve oluşmuş finansman ihtiyacı dahil edildiğinde bu miktarın 400 milyar liraya yaklaştığını söyledi. Köktaş, bu kadar büyük yatırım ihtiyacını karşılayabilmek için siyasi otorite, düzenleyici kurum, yatırımcı ile bankalar ve finans sektöründen oluşan dört unsurun birbiriyle uyumlu ve senkronize çalışmasının faydalı olacağını vurguladı.
Bankaların uzun vadeli ve ucuz finansman kaynaklarına erişime yönelik yeni enstrümanların geliştirmesi gerektiğine dikkati çeken Köktaş, ''Düşük kaynaklı maliyetli kaynak bulmak zorundayız. Bir projenin finanse edilebilir olması önemlidir, ama yeterli değildir. Hem vadenin uzun olması, hem maliyetlerinin son derece düşük olması lazım'' diye konuştu. Yatırımcıdan istenen özkaynak oranının son derece yüksek olduğunun altını çizen Köktaş, şunları kaydetti:
''Yüzde 33 ile özkaynakla bir proje finansmanının yapılmış olması... Böyle bir şey olmaz. Niçin olmaz? Siz bankalar olarak yatırımcının bir banka olarak çalışmasını önermiş oluyorsunuz. Böyle olmaz. Çünkü eğer bir projenin üçte birini yatırımcı kendisi koyuyorsa yatırımcı artık bir bankadır. Özkaynak oranını düşürebilelim ki bu özkaynaklarla daha yüksek volümlü işler yapabilmiş olsun. Bir diğer konu finansman açısından, sadece banka kaynaklarının enerji projelerini finanse etmek için yeterli olmadığını ifade etmek isterim.
Onun için sermaye piyasası enstrümanlarını da geliştirmemiz lazım. Bir diğer nokta, birtakım sektörel kredi limitleriyle sınırlandırdırılan rasyolarının enerji sektörü için işletilmemesini arzu ediyoruz. Enerji sektörü olarak biz pozitif bir ayrımcılığa tabi tutulmak istiyoruz. Ekonomik büyümenin olmazsa olmazı enerji sektöründeki büyüme ve ekonomik büyümenin 1-2 katı kadar enerjiye olan ihtiyaç, bizi birtakım ayrıcalıklı davranmaya, dolayısıyla pozitif ayrımcılığa itiyor.''
''3 bin kişilik istihdam''
Limak Holding Yönetim Kurulu Başkanı Nihat Özdemir, Tatar ve Pembelik HES'lerin bundan sonraki iki yıllık inşaat süresince bölgeden temin edilen mal ve hizmetlerle yaklaşık 50 milyon dolarlık değer sağlayacağını vurguladı.
İki santral için 600 milyon doların üzerinde bir yatırım yapılacağını belirten Özdemir, Elazığ ve Tunceli'de 2008 yılında tamamlanıp üretime geçen 54 MW'lık Seyrantepe HES'in Darenhes'in ilk yatırımı olduğunu, Tatar ve Pembelik ile birlikte bölgede ortak olarak gerçekleştirdikleri HES sayısının 3'e, toplam kurulu gücün 315 MW'ya, üretim kapasitelerinin 1 milyar kWh'ya ulaşacağını bildirdi.
2013 yılında üretime geçmesi hedeflenen projelerin Elazığ ve Tunceli'nin yıllık net elektrik tüketimine eşit büyüklükte üretim kapasitesine sahip olacağını vurgulayan Özdemir, iki santralin inşaatı sırasında çalışan sayılarının 3 bine ulaşacağını ifade etti.
Bilgin Enerji Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Vehbi Bilgin de Tatar ve Pembelik HES'lerin Tunceli ve Elazığ sınırları içinde kaldığını, Tatar santralinin 70 metre, Pembelik santralinin ise 72 metre yükseklikte olduğunu söyledi.
Her iki santralin bugüne kadar özkaynaklarla yüzde 30'unun gerçekleştirildiğinin altını çizen Bilgin, 4 bankadan sağlanan 415 milyon dolarlık kredi ile her iki projedeki çalışmaların bundan sonra daha da hızlanacağını vurguladı.
İş Bankası Genel Müdürü Adnan Bali de Türkiye'nin kalkınma ihtiyacı paralelinde enerjideki potansiyel arz açığının kapatılmasına yönelik İş Bankası'nın kendisine özel bir misyon edindiğini vurgulayarak, bu alanda 4,5 milyar doları aşan bir taahhütlerinin bulunduğunu, bu kapsamdaki taahhütlerinin 3,7 milyar dolarının enerji üretim tesislerine, 800 milyon dolarının elektrik dağıtım özelleştirmelerine yönlendirildiğini bildirdi. Bali, taahhütler kapsamındaki cari risklerinin ise 2,1 milyar doları aştığını söyledi.
Yapı Kredi Bankası Genel Müdürü Faik Açıkalın da bugün devam eden projelerle birlikte toplamda yaklaşık 3 milyar dolarlık projeye finansman sağladıklarını, söz konusu projelerin tamamı faaliyete geçtiğinde, yaklaşık 5.400 MW gücünde enerjinin üretileceğini kaydetti.
Türkiye Sınai Kalkınma Bankası (TSKB) Genel Müdürü Fevzi Onat da bugüne kadar 96 adet projeye destek verdiklerini, taahhüt ettikleri kredi tutarının 1,8 milyar dolara, bu projelerin kurulu gücünün ise 3.200 MW'a ulaştığını, 42 adedinin de faaliyete geçerek elektrik üretmeye başladığını anlattı.
Ziraat Bankası Genel Müdür Yardımcısı Ali Rıza Akbaş, banka olarak elektrik üretiminde ilk defa bir konsorsiyuma katıldıklarını, son 1 yılda yatırım projelerine 1,5 milyar doların üzerinde finansman sağladıklarını bildirdi.