4.HD - Noterler Birliğince Tesis Edilen İşlemler İdari İşlem Niteliğinde Olduğundan İptalleri İçin Açılacak Davalar | Yargı Kararları | Yargıtay ve Danıştay İçtihatları
Etiketler görevli yargı yolu noter noterler birliği noterler ölüm yardımı noterler ölüm yardımı anlaşması üyeliğinin tespiti
Noterler Birliğince Tesis Edilen İşlemler İdari İşlem Niteliğinde Olduğundan İptalleri İçin Açılacak Davalar İdari Yargı Yerinde Çözümlenebileceğinden Noterler Ölüm Yardımı Anlaşması Üyeliği Tespiti İçin Açılan Davada Mahkemece Yargı Yolu Bakımından Görevsizlik Kararı Verilmesi Gerektiği
Taraflar arasındaki üyeliğin tespiti isteminden dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı kararın; kapatılan 18. Hukuk Dairesinin 16/05/2016 gün ve 2015/11617 - 2016/8031 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla HUMK'un 440-442. maddeleri uyarınca tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Dava, davacının murisi İ...'in ölüö tarihinde Noterler Ölüm Yardımı Anlaşmasına üye olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Davacı, Noterler Ölüm Yardımı Anlaşmasına üye olan murisin 2011 yılında gelen yardım yazılarına cevap vermediği gerekçesiyle Ölüm Yardımı Anlaşması Üyeliğinden 04.04.2012 tarihinde çıkarıldığını, söz konusu tarihlerde hastalığından dolayı murisin fiil ehliyetinin de bulunmadığını,yapılan işlemin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek davacının murisi İ'in ölüm tarihinde Noterler Ölüm Yardımı Anlaşmasına üye olduğunun tespitini istemiştir.
Mahkemece, ilgili yönetmelik hükümlerine aykırı davranıldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davacı murisi İ...'in vefat ettiği 07/02/2012 tarihi itibariyle Noterler Ölüm Yardımı Anlaşmasına üye olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davalı Noterler Birliği kamu kurumu olarak faaliyet göstermekte olup, tüzel kişiliğe sahiptir. Eylem ve işlemleri de kamusal niteliktedir. Noterler Birliğince tesis edilen işlemler idari işlem niteliğinde olduğundan idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için açılacak davalar 2577 sayılı Yasa gereğince idari yargı yerinde çözümlenebilecektir. Davalı birlik ile üyeleri arasındaki uyuşmazlık idari yargı yerinde giderilmedikçe adli mahkemeler idareyi bağlayıcı, bir eylem ve işleme zorlayıcı nitelikte karar veremezler.
Görev sorunu, kamu düzenine ilişkin olup açıkça veya hiç ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiliğinden gözetilir. Açıklanan nedenle; mahkemece, yargı yolu bakımından görevsizlik kararı verilmesi gerekirken bu yön üzerinde durulmadan işin esası incelenerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir. Bu durumda, davalı vekilinin karar düzeltme istemi kabul edilmeli , kapatılan 18. Hukuk Dairesinin 16/05/2016 gün ve sayılı onama kararı kaldırılarak, gösterilen nedenle bozma yapılmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan sebeplerle Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440-442. maddeleri gereğince davalının karar düzeltme isteminin kabulüne; kapatılan 18. Hukuk Dairesinin 16/05/2016 gün ve 2015/11617 Esas, 2016/8031 Karar sayılı onama kararının kaldırılmasına; kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA ve tashihi karar talep eden davalıdan önceki onama kararıyla alınan harç ile peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 18/05/2017 gününde oy birliğiyle karar verildi. (YARGITAY 4. Hukuk Dairesi ESAS 2017/829 KARAR 2017/3038)