AktüelKıbrıs SorunuMüzakerelerİngiltere Yüksek Komiseri: Kıbrıs’ın Kuzeyi Gittikçe Türkiye’ye Daha Fazla Bağımlı…
TAK’ın çevirisine göre Alithia gazetesi “Yalnızca A Planı Var ve Bu İki Kesimli İki Toplumlu Federasyondur- İngiliz Yüksek Komiserinden Kıbrıs Sorunuyla İlgili Önemli Notlar” başlıklı haberinde, Lillie’nin Kıbrıs Haber Ajansı KİPE’ye verdiği demece geniş yer ayırdı.
Gazeteye göre bunu izah da eden Lillie, “mevcut durumun durağan olan bir şey olmadığını ve Kıbrıs’ın kuzey bölümü gittikçe Türkiye’ye daha fazla bağımlıyken ve Türk etkisi büyürken, Kıbrıs’ın yeniden birleşmesinin daha zor hale geldiğini” vurguladı.
Lillie, Kıbrıs sorununda bir çözüm olmadığı sürece, Kıbrıs Türk toplumunun ekonomisinin Türkiye’ye olan bağlılığının devam edeceğini ve büyüyeceğini kaydetti.
Kıbrıs Cumhuriyeti’nin “Münhasır Ekonomik Bölgesi’ndeki” sondajlarla ilgili Türk tehditleri konusunda ise Lillie, ülkesinin “Kıbrıs’ın Kıbrıs MEB’indeki doğal kaynaklarından istifade etme hakkına yönelik tam desteğini” yineledi.
Stephan Lillie, “Yıllar içerisinde ve Crans Montana dahil çeşitli müzakerelerde herkes hidrokarbondaki gerginliklerin müzakereleri etkileyip etkilemeyeceğinden endişeliydi ama müzakereler oldu ve hidrakorbondaki gerginlikler nedeniyle raydan çıkmadı” şeklinde konuştu.
Röportajın KHA’da yayınlanan bir diğer bölümünde , ABD ve Türkiye arasındaki gerginliğin bu alanda da ilişkileri etkileyip etkilemeyeceği sorusuna Lillie verdiği yanıtta, Türkiye’nin dünyanın bu bölümünde çok önemli bir ülke ve güç olduğunu, Birleşik Krallık’ın Türkiye ile etkin çalışan bir ilişki ve ortaklık sağlama arayışında olduğunu ifade etti; “Sanıyorum Kıbrıs’ta şu an üzerinde yoğunlaşılması gereken konu, Türkiye’deki ekonomik durumun Kıbrıs Türk toplumu üstündeki etkisi olmalıdır” dedi.
Adanın yeniden birleşmesi çabalarında sivil toplum örgütlerinin rolüyle ilgili soruya da Lillie’nin yanıtı, “Sivil toplum, her türlü anlaşmazlıklarda veya barış inşa sürecinde yaşamsal bir rol oynamaktadır. Sivil toplum gereken bazı güven yaratıcı tedbirlere yardımcı olabilir ve sivil toplumla çalışmak gereklidir” oldu.
Stephan Lillie şöyle devam etti:
“Sanıyorum sivil toplum çok değerli roller oynayabilir. Bahsettiğimiz Kıbrıs halkının Kıbrıs sorununu başkalarının çözmesini bekleme yerine çözmek için sorumluluk almasıdır. Kıbrıs sorununun öncelikli olarak iki toplum tarafından BM ve uluslararası toplumun yardımıyla çözülmesi gerektiği görüşündeyiz.”
Birleşik Krallık ve Kıbrıs arasındaki ikili ilişkilerle ilgili soruya yanıtında da Lillie, iki ülke ilişkilerinden çok ümitli ve iyimser olduğunu belirtti.
“Buraya Yüksek Komiser olarak geldiğimden beri birçok kez söylediğim gibi isteğim modern, ileri görüşlü bir Britanya – Kıbrıs ilişkisi olmasıdır. Bu ilişki birçok olumlu temeller üzerinde olmalıdır, üzerindedir. En önemli temellerden biri insanlar arası bağlantılardır, Birleşik Krallıktaki büyük Kıbrıs toplumu, Kıbrıs’taki büyük Britanya toplumu, Kıbrıs’tan okumaya giden birçok kişi ve tatil için buraya gelen birçok Britanyalı.
Gelecekte, ekonomi, ticaret ve yatırım, turizm, eğitim, bilim ve araştırmayla ilgili geniş bir alanda ilişkilerimizi daha derinleştirmeli ve genişletmeli, aynı zamanda terörizme ve diğer modern güvenlik tehditlerine karşı güvenlik ve işbirliğiyle ilgili konularda mücadele etmeliyiz.”
BREXİT VE KIBRISLILAR
Brexit’in bu ilişkileri etkileyip etkilemeyeceği konusunda da Britanyalı diplomat, Kıbrıs ve Britanya’nın Avrupa Birliği’ne üye olmadan, Kıbrıs ve ülkesi arasında güçlü bir ilişki bulunduğunu hatırlattı, “AB ortakları olarak güçlü bir ilişkimiz vardır ve ben Britanya AB’nin dışında kaldığında da güçlü bir ilişkimiz olacağına eminim. Çünkü AB yapısını terk etsek bile Avrupa’yı terk etmiyoruz” dedi.
Brexit ışığında, Kıbrıs ve Birleşik Krallık arasında Kıbrıs’taki Britanya üsleriyle ilgili müzakerelerle ilgili olarak da Lillie, “Biz ve Kıbrıs, uygulamada üslerde yaşayan ve çalışan Kıbrıs vatandaşlarının yaşamları ve haklarında bir değişiklik olmamasını sağlama ortak görüşünü paylaşıyoruz. Dolayısıyla Kıbrıs’la devam eden görüşmelerimiz bu çerçevede nihai yasal konulardır. Ben bir anlaşmaya varacağımız konusunda iyimserim” şeklinde konuştu.
Birleşik Krallık’ta öğrenim gören Kıbrıslıların Brexit’ten etkilenip etkilenmeyeceği sorusuna Lillie, etkilenmeyeceğini umduğunu ifade etti; Birleşik Krallık’ta okuyan yaklaşık 10 bin Kıbrıslı bulunduğunu kaydetti.
Üniversiteye bu sonbahar başlayan veya gelecek sonbahar başlamak için bu sonbahar başvuranların diğer Birleşik Krallık ve Avrupalı öğrencileri gibi aynı ücreti ödeyeceğini, bunun ötesindeki duruma karar verileceğini anlattı.
“KIBRIS BÖLGESEL MERKEZ OLACAK”
Terörizmle mücadele ve güvenliğin korunmasıyla ilgili çabalarda Kıbrıs’ın bölgedeki durumuyla ilgili soruyu yanıtlayan Stephan Lillie, Kıbrıs’ın Avrupa ve Yakın Doğu ve Orta Doğu arasında bir liman köprüye benzediğini, dolayısıyla oynayabileceği önemli bir rolü olduğunu kaydetti.
Bu rolü oyanabilmesi için Kıbrıs’ın yeniden birleşmesi gerektiğine dikkati çeken Lillie, “Eğer Kıbrıs yeniden birleşir Türkiye dahil bölgedeki bütüm limanlara erişir, gerçekten denizcilik anlamında küresel bir merkez, bir hidrokarbon gelişimi olacaktır ve eğer Kıbrıs hidrokarbon çıkarır ve sadece Mısır ve İsrail’e değil Türkiye ve Doğu Avrupa’ya da hidrokarbon gönderen tam bir bölgesel merkez olacaktır” dedi.
Britanya ve Kıbrıs, ayrıca Avrupa’daki bütün ülkeler, AB üyesi olsun olmasını, ortak güvenlik tehditleriyle karşı karşıya olduklarını, uluslararası terörizmin bunlardan biri olduğunu belirten Lillie, “Dolayısıyla Brexit’ten sonra terörizmle mücadele, diğer hukuki yaptırım ve güvenlik konularında üst düzey görüşme ve işbirliğimizin olması gerektiğini düşünüyoruz” şeklinde konuştu.
Stephan Lillie son olarak, Brexit sonrasında da güçlü ilişkiler istediklerini, Kıbrıs sorunu çözülürse bu ilişkilerin daha güçlü olabileceğini, çünkü Kıbrıs’ın yeniden birleşmesinin ülke için tüm yeni fırsatları açacağını, Kıbrıs için büyük bir potansiyel sağlayacağını, Birleşik Krallık-Kıbrıs ilişkilerinde de bunu umut ettiğini belirtti.
1996'da Derinya Olaylarıyla Sonuçlanan Motosikletliler Eyleminin Perde Gerisi