Toplumsal bir varlık olarak insan Mehmet KELEŞ Köşe Yazıları
19.2.2016 - Bu Yazı 7993 Kez Okundu.
Kimlik kavramı tanım olarak “toplumsal bir varlık olarak insana özgü olan belirli, nitelik ve özelliklerle birinin belirli bir kimse olmasını sağlayan şartların bütünü” şeklinde tanımlanmaktadır.Kimlik gelişimi ise; sosyal bir varlık olan insanın, içinde bulunduğuçevrede gerçekleştirdiği, onu diğerlerinden farklı kılan özellikleridir.
İnsan olarak hepimizin bir kimlik bulma arayışı vardır. Çocukluktan başlayan kişilik gelişimi, ergenlik dönemi de dahil, ilk yetişkinlik yıllarına değin devam eder. Her çocuk öncelikle anne babasını modelleyerek, sonrasında bulunduğu sosyal çevrelerden öğrenerek kimliğini oluşturur. Bütünlenmiş bir benlik;kişinin kendisini ne olarak algıladığı ile diğerlerinin onu nasıl gördüğü, ondan neler beklediği arasındaki tutarlılıkla ölçülür. Bütünleşmiş bir benliğe kavuşamayan insan, hayatının her döneminde ve her alanında problemlerle karşılaşacaktır.
Toplumumuzda kimlik edinme; isminizin önüne konulan ünvanlar, edinilen mevkiler, edinilen maddi imkanlar gibi bireyin kendisi dışında unsurlarla özdeşleştirildiği için bu unsurların yitirilmesi halinde maalesef birey de kimliğini yitirmiş hissetmektedir. Bu yanlış algının sonucu olarak edinmiş olduğu sosyal veya ekonomik statüleri yitiren bireyler gerek kendi benlik saygısını, gerekse toplum tarafından gördüğü saygıyı yitirmektedir. Bireyin benlik saygısını yitirmesine, kimliğini kaybetmesine neden olan bu kayıplar kişiyi büyük bir buhrana sürükleyerek kendisine ve/veya çevresindekilere de pek çok maddi ve manevi zararlar vermesine sebep olmaktadır. Böylelikle, bireysel ruh sağlığının kaybı, toplum sağlığını da bozan bir sorun olarak karşımıza çıkar.
Toplum sağlığının bozulması nelere sebep olur peki? İşte gazetelerde, televizyonlarda her gün karşılaştığımız şiddet haberlerinin en önemli nedenlerinden biri budur. Ruh sağlığı bozulmuş bireyler toplum içerisinde uyum problemi ile karşı karşıya kalır vebu uyumsuzluk neticesinde kimi zaman alkol tüketerek toplumdan uzaklaşır, kimi zaman topluma karşı agresifleşir. Son yıllarda ufacık gördüğümüz meselelerden insanların birbirini öldürmesi, birbirilerine karşı olan tahammülsüzlükleri bireylerin bu yalnızlaşmasından, kimlik bunalımından, buhranından kaynaklanmaktadır.
Modern çağın en yaygın hastalığı olan depresyon, bireylerin ruh sağlığını bozmakta ve zincirleme olarak da toplum sağlığına olumsuz etmektedir. Geçtiğimiz günlerde dünyada bir ilk olarak Birleşik Arap Emirlikleri’nde kabineye "Mutluluktan Sorumlu Devlet Bakanlığı" ve “Hoşgörü Bakanlığı” olmak üzere iki Bakanlık dahil edildi.Arap Emirlikleri Başbakanı tarafından bu iki bakanlıktan"Mutluluktan Sorumlu Devlet Bakanlığı"nın; toplumda huzuru tesis etmekten sorumlu olacağı, “Hoşgörü Bakanlığı”nında;Birleşik Arap Emirlikleri toplumuna, toplumun temel değerlerinden olan hoşgörüyü yerleştirmekten sorumlu olacağı açıklaması yapılmıştır.Açıkçası obezitenin, alkolizmin, uyuşturucu bağımlılığının, psikolojik hastalıkların başı çektiği, bireylerin manevi tatminlerini unutmuş, insanı sadece madde olarak gören batı toplumlarında ortaya çıkmasını beklediğimiz bu tip bir siyasal yapının Birleşik Arap Emirlikleri gibi % 96’sı Müslüman bir toplumda doğması şaşırtıcıdır.Modern dünyanın yaygınlaştırdığı bireysel toplum dokusunun bir sonucu olarak da, ilerleyen yıllarda pek çok ülkede toplum sağlığının devlet eliyle korunmasına yönelik yapılanmaların olması kaçınılmaz görünmektedir.
Bireyselleşmenin doğru yönetilememesi, sadece bireylerin değil toplumların da sağlığını tehdit etmektedir. Toplumu oluşturan bireyler içlerinde yaşadıkları toplumla ne ölçüde çatışma halinde iseler; toplum da o derece hastalıklı bir yapıya sahip olacaktır. Toplumun sağlıklı olabilmesi için toplumu oluşturan kişilerin toplumla olumlu bir sosyalleşme gerçekleştirmiş olması gerekmektedir. Bu çerçevede toplumların temel yapı taşı olan aileler, bireyin kimlik bulmasında, bireyselleşmesinde, hayatın getirdiği problemlerle baş edebilmesinde, başka bireylere ve toplum kurallarına saygı duyarak, yaşadığı sosyal çevre ile uyumlu ilişki geliştirebilmesine yardım eden çok önemli kurumlardır. Biliyoruz ki sağlıklı bireyler ancak sağlıklı ailelerde yetişebilir.