Rekor İran’dan geldi - Ekonomi Haberleri
Yıllarca zarar yazan BOTAŞ kâra geçince tartışma koptu. 2016’daki kâr ağırlıklı olarak İran tahkimi ve avantajlı yeni kontratlardan geldi. Şirket bu yıl yapacağı milyarlık yatırımları Hazine’ye yük olmadan yapabilecek
Geçmişte yapılan ithalat kontratlarında yer alan, Türkiye'nin elini kolunu bağlayan 'al ya da öde' yükümlülükleri, maliyet bazlı fiyatlandırmanın uygulanmayışı, kur artışları gibi nedenlerle yıllarca rekor zararlar yazan BOTAŞ, kâra geçince kıyamet koptu. Türkiye'nin vergi rekortmeni olmasının ardından şirketin nasıl kâr ettiği merak konusu oldu. BOTAŞ'ın 8.1 milyarlık rekor brüt kârının perde arkasında dünya doğalgaz fiyatları ve dolar kurundaki düşünün yanı sıra İran'la yapılan tahkimin ve avantajlı yeni kontratların olduğu ortaya çıktı.
TAHKİMLE FİYAT İNDİ
Türkiye, geçen yıl gaz fiyatının yüksek olduğu gerekçesiyle İran aleyhine açtığı uluslararası tahkim davasını kazandı. Mahkeme, İran'ın gaz fiyatında 2011'den itibaren yüzde 10-15 indirime gitmesi ve tazminat ödemesini istedi. Görüşmeler sonucunda İran'dan alınan doğalgazda yüzde 13.3'lük indirim uygulanması kararı alındı. Bu, BOTAŞ'a önemli bir kâr yazdırdı. Doğalgazın BOTAŞ'a maliyeti inince vergi öncesi faaliyet kârı rakamı 2 milyar 357 milyondan 7 milyar 996 milyona yükseldi. 2015'te karşılık ve önceki dönem giderleri nedeniyle vergi ödenecek bir tutar oluşmayan kurumun 2016 vergisi 1 milyar 998 milyon lira oldu. Net kâr rakamı ise 6 milyar 935 milyon TL olarak gerçekleşti.
HAZİNE'YE YÜK OLMAYACAK
Analistler, BOTAŞ'ın rekor kârının 2017'de devam etmeyeceği görüşünde. Ancak bu yıl şirketin gündeminde milyar dolarlık yatırım projeleri yer aldığı için Hazine'ye yük olmadan bunların karşılanacağı belirtiliyor. 2016'daki rekor kârla eli güçlenen şirket TANAP, Türk Akımı, yüzer LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) depolama ve yeniden gazlaştırma terminalleri (FSRU), Tuz Gölü ve Silivri Doğalgaz Depolama Tesisleri'ndeki kapasite artırımları ve 200 ilçeye gaz götürme projesi gibi yatırımlar için Hazine'den daha az kaynak kullanacak.
BOTAŞ geçen yıl kazandığı gelirle fiyatları indirdi. Son çeyrekte hanelerde doğalgazın metreküp fiyatı 1.03 TL'den 0.93 liraya çekilerek yüzde 9.7'lik bir indirime gidildi. Sanayide de fiyatlar 0.95 TL'den 0.86 liraya indi. Rusya ile tahkim davasının sonuçlanması durumunda elde edilecek kaynağın da yeniden vatandaşa indirim olarak yansıtılabileceği belirtiliyor.