﻿ Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Muhiddin AKYÜZ Kimdir. – Edirne Tarihi
Cengiz Ned Paylaşımları Osmanlı Dönemi Savaşlar
Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Muhiddin AKYÜZ Kimdir.
6 Ocak 2013 Cengiz
Muhiddin AKYÜZ 1870 yılında İstanbul”da dünyaya geldi. Babası, Edirne Evkaf Muhasebecisi Şevki Bey, annesi Fatmatüzzehra Hanım”dır.
1885-1888 yılları arasında Harp Okulu”nu bitirdi. Teğmen rütbesiyle askerliğe başladı. 1888 yılında Harp Okulu”nda öğretmen yardımcılığı görevine getirildi. 1897”deki Türk-Yunan Harbi”ne de katıldıktan sonra tekrar Harp Okulu”nda öğretmenliğe döndü.
1905 yılında sürgüne gönderilene kadar bu işi sürdürdü. Bu arada Harp Okulunda Mustafa Kemal’in de Fransızca ve Askeri Tarih ve Askeri Coğrafya dersi öğretmeni olmuştur. ‘, ‘ Öğrencilere padişah II. Abdülhamid aleyhinde görüşler aşıladığı gerekçesiyle 1905 yılında rütbesi geri alındı ve önce Fizan”a, ardından Diyarbakır”a ve Erzurum”a sürüldü. 1908”de II. Meşrutiyet”in ilanı ile gelen af dolayısıyla rütbelerini geri aldı ve önce Deniz Mektebi”ne müdür oldu, sonra Harbiye Bakanlığı Piyade Dairesi 1. Şube Müdürlüğü”ne atandı.
1909”da Mahmut Şevket Paşa’nın yaveri oldu, aynı yıl Beyoğlu mutasarrıflığına atandı. ( O dönem Beyoğlu Mutasarrıflığı, Haliç”in Beyoğlu yakasındaki tüm ilçeleri kapsamaktadır.) Muhiddin Bey Beyoğlu mutasarrıflığı yaptığı dönemde İttihat ve Terakki üyesi Fuat BALKAN beyi bir spor kulübü kurmaya teşvik etmiştir. Beşiktaş Jimnastik Kulübünün kurucularından Fuat (BALKAN) Bey anıların da Hareket Ordusu”yla birlikte 1909 Nisan ayında İstanbul”a geldikten kısa bir süre kendisi gibi İttihat ve Terakki üyesi olan muallim Refik ve Yüzbaşı Şeref Beylerle bir araya geldiklerini ve kendilerine bir kulüp kurmaya teşvik eden kişinin ise İttihat ve Terakki”nin askeri kanadı subaylarından Muhiddin (AKYÜZ) Bey olduğunu söylemektedir.
Muhiddin Bey, Fuat Bey”i sadece teşvik etmekle kalmamış, kulübün kurucuları arasında yer almayı kabul etmiş ve hazırlanan kulüp kuruluş başvurusunu kısa sürede onaylayarak Beşiktaş Osmanlı Jimnastik Kulübü’nün, kuruluşu resmen tescil edilen ilk Türk kulübü olarak spor tarihine geçmesini de sağlamıştır. Bu olayı KARTALLAR YÜKSEK UÇAR adlı makalesinde Uğur GÜNERİ şöyle anlatıyor: 03 Ağustos 1909”da da Cemiyetler Kanunu çıkarıldı. Aynı yıl içersinde Tepebaşı Kışlık Tiyatrosu”nda Beyoğlu Kaymakam”ı Muhiddin Paşa”nın öncülük ettiği Spor Bayramı yapılıyordu. Azınlıkların kurdukları kulüpler oradaydı. Dört Rum kulübü ilgi çekiyordu. Fakat bayramda bir tek Türk spor kulübü yoktu. Sadece birkaç Türk zabiti davetliydi. Ve onların arasında Beşiktaşlı Refik, Mahzar ve Fuat beyler de vardı.
Muhiddin Paşa spor yapan gençleri hayranlıkla izledi, zaman zaman da alkışladıktan sonra dayanamıyor; “Şu gençleri gıpta ile izliyorum. Şurada bir Türk kulübü neden yok? Halbuki bir kulübümüzü de törende görmeyi ne kadar arzu ederdim, bilemezsiniz” deyince Fuat Bey atıldı: “Paşam, aslında 6 yıldan beri Beşiktaş’ta böyle bir kulüp var. Ama biliyorsunuz ortamı.
Çalışmalar çoğunlukla gizli yapıldı. Eğer izin verirseniz…” Muhiddin Paşa, Fuat Bey”in ne diyeceğini hemen anlayıp sözünü kesiyor ve bunun üzerine, “Neden benim haberim yok? Hemen harekete geçilsin. Her türlü yardıma hazırım. Vakit kaybetmeden gidin ve bana istidayı getirin” demesiyle hemen toplanıyorlardı.
Artık mektep olmayıp kulüp olduklarına dair bir kararı onayladıktan sonra da Beşiktaş Bereket Jimnastik Kulübü olan adlarını da Beşiktaş Osmanlı Jimnastik Kulübü olarak değiştiriyorlardı. Muhiddin Bey, Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı”na katıldı. 1912”de albay, 1916”da Mirliva (Tümgeneral) oldu. I. Dünya Savaşı sırasında Aralık 1916-Şubat 1919’da Hicaz Kolordu Komutanı olarak görev yaptı. Savaşın sonunda İngilizler tarafından tutsak edilip Mısır”daki esir karargahına götürüldü.
9 Eylül 1920”de esaretten döndü ve milli mücadeleye katılmak üzere Ankara”ya geçti. Kurtuluş Savaşı”nda Kasım 1921”e kadar Kastamonu ve Bolu havalisi komutanı, 01 Kasım 1921 – 07 Ekim 1922 arasında Adana ve havalisi komutanı olarak rol aldı. Değerli Muhiddin Paşa dört tümen yetkisiyle Kastamonu ve Bolu havalisi kumandanlığına tayin edildiği sıralarda meydana gelen Alemdar olayını, başından sonuna kadar idare etmiş ve bu değerli asker sayesinde Ankara hükümeti büyük bir itibar sağlamıştır.
Alemdar Gemisinin kahraman mürettebatı Fransızları esir alınca Muhiddin Paşa Ayrıca Ereğli ve Zonguldak makamları gelişmeler karşısında telaşa düşmüşlerse de Muhiddin Paşanın sarsılmaz iradesinden cesaret aldılar. Muhiddin Paşa kesin sonuca varmak için Ankara ile haberleşmelerde bulunup Zonguldak mutasarrıfı Nusret Bey’e Fransızları oyalaması gerektiğini bildirdi.
Kaynak: M.Celaleddin ORHAN ASKERLİK HATIRALARIM S. 62
Dr.Yılmaz KARAKOYUNLU PARLEMENTER BESTEKARLAR S. 7-12
← Cengiz BULUT Edirne Fotoğraf Koleksiyonu
93 Harbi Rumeli Cephesi →
16 Eylül 2011 Cengiz Çiçek Aşısı ve Edirne için yorumlar kapalı
20 Mart 2013 Cengiz Bulut Havsa İlçesi İsminin Kaynağı için yorumlar kapalı
26 Kasım 2011 Cengiz Selimiye Müezzinler Mahfeli için yorumlar kapalı