Rusya’nın Suriye’de kaba güce dayalı dış politika anlayışını sahnelemeye başlaması, bölgedeki mevcut oyunu kurallar ve aktörler bazında etkilemeye başladı. Süreç, çok net bir şekilde bu krizde aktif bir şekilde rol oynayan tüm oyuncuları net bir tercihe ve gerekirse kendi aralarında hiç bir kural tanımayan yeni bir mücadeleye, daha somut bir tabirle hibrit savaşlara doğru itiyor.
Savaşın alanının sadece Suriye ile sınırlı kalmayacağı, doğrudan ve dolaylı etki boyutuyla Türkiye ve İran dışında yükselen “üç büyük gücü” etkileyeceği de artık netlik kazanmış durumda. Eğer bu savaş, alan olarak sadece Suriye ile sınırlı kalmaz ve bir an önce sona erdirilemez ise, Avrupa’dan Uzak Doğu’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyayı etkileyecek gibi. Daha somut bir tasvirle, yıkık Berlin duvarlarından, yeniden inşa edilmiş Stalingrad’a ve Çin Seddi’ne kadar uzanan geniş coğrafya açık bir hedef konumunda.
Evet, “Yeni Soğuk Savaş”ın batıdan doğuya doğru üç “temel hedef” ülkesi Almanya, Rusya ve Çin. Bu hedeflere varma noktasındaki iki “ara hedef” ise Türkiye ve İran. Çin uçak gemisi Varyag’ın Akdeniz misyonu ile Almanya Başbakanı Merkel’in apar topar Türkiye ziyaretlerini ve elbette Türk Genelkurmayı’nın koridorlarında tur atan Rus generallerin varlığını, eğer turistik bir gezi olarak yorumlamaz iseniz, başka türlü değerlendirmek mümkün değil.
Dolayısıyla, Suriye üzerinden yeni bir denklem ve bu bağlamda yeni bir kutuplaşma süreci hız kazanmış durumda. Tüm dünya açısından kartların yeniden dağıtılmaya başlandığı bir “sil baştan durumu” söz konusu.
Tarihsel kodlara dönüş sürecinde taşların yerinden fazlasıyla oynadığı bu gri ortamda yeni Sykes Picot’lar gündemde. Mevcut ve yükselen güçler arasında dünyanın yeniden tanzimini, paylaşımını esas alan Yeni Sykes Picot mücadele-müzakereleri eş zamanlı olarak hem alanda hem de diplomasi masalarında kendisini hissettiriyor. Bundan ötürü de oyun her geçen gün daha da şiddetleniyor ve kanlı bir hal alıyor.
Eski Sykes Picot düzeni, Osmanlı İmparatorluğu’nun paylaşılması üzerine inşa edilmişti. Ama süreç içerisinde yaşanan gelişmeler çok sayıdaki yama girişimlerine rağmen artık bunun devam ettirilemeyeceğini gösteriyor. Dolayısıyla yeni süreçte inisiyatif sahibi olmak ve alan hakimiyeti sağlayabilmek düne göre çok daha fazla önem kazanmış durumda.
Bu da güç boşluğunun yaşandığı “Genişletilmiş Avro-Afrasya Coğrafyası” demek. Yani, şu an varisleri halen hayatta olan iki eski imparatorluğun hâkimiyet alanı. Birisi Osmanlı, diğer ise Çarlık Rusyası (hatta bunu SSCB olarak da nitelendirebilirsiniz). Her iki ülke de bu durumun farkında. Nitekim 11 Eylül sonrası sahnelenmeye başlayan “Yeni Büyük Oyun”u deşifre eden Türkiye ve Rusya, bu oyunun iki ara hedefinin o tarihten itibaren kendilerinin olduğunu da deşifre etmiş durumdalar. Bundan dolayı da, 11 Eylül’ün hemen ardından, apar topar sayılabilecek bir sürede Avrasya’da İşbirliği Eylem Planı’nın Kasım 2001’de imzaladılar. Verilen mesaj çok netti, her ne pahasına olursa olsun savaşmayacağız, bizi savaştıramayacaksınız!
Dolayısıyla bu alanda miraslarına sahip çıkma mücadelesi veren ve bunu mücadele değil de, işbirliği çerçevesi içerisinde Avrasya’da iki büyük ortak olarak gerçekleştirmek isteyen “iki ara güç” “bertaraf edilmek” isteniliyor. Bunun en kestirme ve en radikal sonuç getirici yöntemi ise, iki ülkenin savaştırılmasından geçiyor.
Türkiye-Rusya arasında son dönemde tırmanışa geçen krizlerin altında da işte bu neden yatıyor. Her kriz sonrası NATO ve başta ABD olmak üzere Batı’dan gelen destek mesajları ile birlikte, en son düşürülen İnsansız Hava Aracı (İHA) örneğinde görüldüğü üzere fail olarak Rusya isminin ilk etapta telaffuz edilmesi bir tesadüf olmasa gerek!
Türkiye’ye yönelik terör saldırısı zamanlama boyutuyla işte bu açıdan da çok önemli. Daha önce Türkiye’yi sadece PKK ile “hizaya getirmeye çalışan güçler bu taşeron örgütün artık yeterli olmadığını görünce, IŞİD gibi daha büyük taşeron örgütleri devreye sokabilecekleri mesajlarını da vermekten çekinmiyorlar. Konumuz itibarıyla buradaki asıl mevzu, patlama sonrası IŞİD ile birlikte Rusya adının da zikredilmesi. Bir taşla bir kaç kuş birden vurmak istiyorlar...
Dediğimiz gibi, oyun çok kirli ve bu kanlı oyuna gelmemek gerekiyor. Özellikle de bir “kazara savaş” durumundan fazlasıyla uzak durmak şart. Çünkü bunun kazananı Türkiye ve Rusya olmayacaktır. Generallerin koridor ziyaretlerinde de muhtemelen birilerine “pışık” hareketi yapılıyor. Yoksa bu kadar rahatsız olmazlardı...