Suriye’de Yükselen Güc: Türkiye – KAFKASSAM – Kafkasya Stratejik Araştırmalar Merkezi
Gündem 29 Aralık 2016
Türkiye ve Rusya Suriye’de çatışma taraflarına sunulacak kapsamlı ateşkes planında anlaşmaya vardılar. Çatışma tarafları olan hükümet ve muhalefet güçlerine yarından itibaren savaşı durdurmak teklif edildi. Anlaşmadan anlaşıldığı üzere Suriye’deki terör gruplaşmaların geleceği hakkında Ankara görüşmelerinde karar verildiği görülmektedir. Bu anlaşmada ve özellikle de ilerleyen zamanlarda Türkiye’nin Suriye’de önemli ve belirleyici faktör olmasındaki nedenler şunlardan ibaretdir:
✓ Çoğrafi konumu
✓ İslam ülkesi olması
✓ Türkmen faktörü
Barışık anlaşmasının imzalanmasından sonra Türkiye ve Rusya desteği ile Kazakistan’ın Astan’a kentinde Suriye’nin hükümet ve muhalefet temsilcileri ile birlikte Suriye’nin geleceğine yönelik tartışmalar yapılacaktır. Burada garantör gibi Moskova ve Ankara konuşma yapması beklenmektedir. Bu görüşle bağlı Ankara ve Moskova’nın arasında son günlerde yoğun şekilde görüşmeler yapılmaktadır.Bu görüşmelerin yapılmasında esas amaç tarafların tez bir zamanda karara varmasını istemeleridir. Nitekim Rusya ve Türkiye ikilisi ABD’nin yeni başkanının göreve başlayanadek Suriye konusunda nihai anlaşmaya varmaya çalışmaktadırlar.
Anlaşmanın şimdilik açıklanmayan, fakat elde edilen bazı detayları da ortaya çıkmıştır. Anlaşma tarafları Suriye topraklarında bölgesel otonomi yaradarak ülkeyi gayri resmi şekilde bölmeyi ve Beşşar Esed’a daha 5 yıl, yani, bir sonraki seçimlere kadar görevinde kalmayı ve bu sürede hakimiyetini sınırlamayı planlaşdırmaktadırlar. Ayrıca, Fars Körfezi ülkeleri ve ABD ile de razılaşmayı planlıyorlar. Fakat Fars Körfezi ülkeleri ve ABD bu anlaşmaya gidecek mi, bu, soru altındadır. Suriye konusunda yapılan görüşmelere Suudiyye’nin dahil edilmeden çözüme kavuşturulması Arap dünyası için zor kabul edilen olacaktır.
İşin diğer ilginç tarafı ise, tüm önceki görüşmeler süreci İran’ın tam katılımı ile üçlü şekilde hayata geçirilmiştir. İran da Rusya ve Türkiye ile birlikte Suriye’de ateşkesin sağlayıcısıdır. Trend-in A Haber kanalına istinaden melumatına göre, bunu Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu söyledi. Ancak, son anda nedense İran’ın konunun dışında bırakıldığı görülmektedir. Önümüzdeki günlerde İran bu konuda kendi suskunluğunu bozucak mı? Yoksa bundan sonra İran Suriye konusunda ABD ile görüşmeler yaparak kendi yolunu belirlemiş mi olucak? Yoksa İran’ın konun dışında kalmasına neden Ankara Rus Büyükelçisinin öldürülmesinde ABD ile birlikte İran’ın da bu işin arkasında olduğunu düşünen Rusya tarafından cezalandırılmaktadır?
Sonuç olarak, Suriye’deki, 5 yıldan beri devam eden sorunun çözümünde Türkiye’nin önemli bir rol oynaması ve yükselen güc konumuna gelmesi önemli faktördür.Ayrıca, sürecin final görüşünün de Kazakistan’da yapılması Türk dünyası adına dikkat çekici bir durumdur.