OTEL FİYATLARINDA ARTIŞA GİTMEYECEĞİZ | Hizmetix
Old City Oteller Platformu Başkanı Tarkan Akyüz: “Masraflarımız artacak. Ama yaz fiyatlarını herkese yollamıştık. Değişmez fiyatlarımız. Bu sene Avurapa olmayacak. Yabancı turist balkanlar ve ortadoğudan gelecek. Bu sebeple İstanbul'da otellerde fiyat artışı beklemiyorum. Ama tur olarak bakıldığında fiyatlar artacaktır. Çünkü uçak ve otobüs fiyatlarında artışlar yaşanacak.”
Koronavirüs salgını, turizm sektöründe küresel çapta bir krize sebep oldu. Salgın, tüm dünyadaki otel doluluk oranlarını ciddi ölçüde aşağıya çekerken, Türkiye'de de yıllık 35 milyar dolarlık turizm gelirine büyük bir darbe vurdu. Salgın nedeniyle bıçak gibi kesilen tatil rezervasyonlarında, normalleşme adımlarının ardından yavaş yavaş hareketlenmeler başladı. Sektörde, izole otellerin yanı sıra yat, karavan gibi alternatif tatillere taleplerin artması bekleniyor. Hizmetix olarak İnstigram canlı yayınımızda turizmin geleceğini sektörün duayen isimlerinden Grand Ant Otel'in sahibi Tarkan Akyüz ile değerlendirdik. Akyüz, aynı zamanda Tarihi Yarımada'daki yaklaşık 400 otelin yer aldığı Old City Oteller Platformu'na da başkanlık yapıyor.
SERTİFİKA ALMAYA GEREK GÖRMÜYORUM
- Tarkan Bey, normalleşmeyle birlikte turizm sektörü için yeni bir milat başlıyor diyebiliriz. Oteller olarak bu dönem için ne tür hazırlıklar yapıyorsunuz?
18 Mart'ta otelimizi kapattık. Bu dönemde rezervezyonlarımız çok iyiydi. Ama maalesef covid sebebiyle bütün rezeryasyonlar iptal oldu. Personelimizi ücretli izne yolladık, şimdi de kısa çalışma ödeneğinden faydalanıyorlar. Şu an neler yapıyoruz? Her gün 3-4 kere online toplantılara katılıyoruz platform olarak. Ben ayrıca haftada iki gün otele gidiyorum. Ne yapacağımızı konuşuyoruz. Old City Oteller Platformu olarak eğitimlerimiz de başladı. Ancak otellere yönelik bir şey yapmadık. Otellerimizi açmaya 15 gün kala otellerle ilgili çalışma yapmaya başlayacağız. Virüse karşı yeni bir genelge yayınlandı ve buna uymak zorundayız. Ancak kendi adıma konuşuyorum 'koronavirüs sertifikası'nı almayı düşünmüyorum. Elbette genelgeye uyacağız bütün oteller olarak, ama sertifikayı almaya gerek yok oteli açmak için. 'Sertifikayı alırsanız otelinizi daha iyi satabileceksiniz' diyor bakanlık. Ben buna pek inanmıyorum. Oteli tercih edenler, 'şu belgeye sahip misiniz' diye bakmıyorular. Güvendiği otellere gidiyorlar. Benim otelime de güven esasına dayanarak gelecek müşterilerim; sertifika sormayacak. Belki bazı Avrupu acenteleri sertifikayı sorabilir ama zaten yabancı turist şu an için yok.
15 HAZİRAN'DAN SONRA İÇ TURİZMDE HAREKETLİLİK BAŞLAR
- Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, "Bir terslik olmazsa 28 Mayıs gibi iç turizm hareketiyle inşallah turizm başlar" dedi. Oteller için nasıl bir takvim öngörülüyor?
28 Mayıs çok erken bir tarih. Ben şu an bir hareketlilik göremiyorum. Çünkü yollar kapalı, yasaklamalar var. Bence 15 Haziran'dan sonra iç turizmde bir hareketlilik başlar. Sokağa çıkma yaskalarının kalkması gerekiyor. Yollarda da çevirmeler var. Lise ve üniversite
sınavlarının da bitmesi gerekiyor. Yani normalae dönmemiz gerekiyor.
- İnsanlarda kaygıların olduğu bir dönemde yerli turistin talebi, sektörün beklentilerini karşılar mı? Yabancı turistin gelişi ne kadar zaman alır? Sektörün toparlanması kaç ayı bulur?
Old City bölgesi, iç turizmle çalışmaz. Tabiki yerli misafirlerimiz çok seviroyuruz ancak iç turizm bizi tatmin etmez; yerli turist bize yetersiz kalır sayı olarak. Old Ctiy bölgesi olarak hem uçak hem de otobüslerle çalışıyoruz. Otobüslerin faaliyete geçmesi, bizim otellerimizi açmamız için yeterli olacaktır. Balkanlar, sınır kapıları açıldığında gelmeye hazırlar. Uçak seferleri başladığında da Ortadoğu'daki turistler gelemye hazır. Şu an için temmuz–ağustos aylarına yönelik bir rezervasyon yok. Eylüle geliyor teklifler. Oteller ne zaman iş yapmaya başlarsa turizm sektörü de o zaman normalleşmeye başlar. Türkiye olarak krizlere hazırlıklı bir ülkeyiz. Yeter ki iş yapmaya başlayalım, sektör toparlanacaktır.
FİYAT ARTIŞINA GİTMEYECEĞİZ
- Değişen ulaşım ve konaklama modelleri fiyatlara nasıl yansır?
Masraflarımız artacak. Ama yaz fiyatlarını herkese yollamıştık. Değişmez fiyatlarımız. Bu sene Avurapa olmayacak. Yabancı turist balkanlar ve ortadoğudan gelecek. Bu sebeple İstanbul'da otellerde fiyat artışı beklemiyorum. Ama tur olarak bakıldığında fiyatlar artacaktır. Çünkü uçak ve otobüs fiyatlarında artışlar yaşanacak. Bu da tur ücretlerine yansıyacak. Acenteler, bu zararı otellerden çıkarmaya çalışacak. Otellere baskı yaparak bu masrafları bizlerden çıkarmaya çalışacaklar. Dik durmamız lazım oteller olarak. Yaz fiyatı ne verdiysek, aynı fiyatlarda kararlı olmalıyız. Özellikle Taksim bölgesi fiyatları kırabiliyor. Dik duralım fiyat konusunda.
- Sektörde 1 milyondan fazla sigortalı çalışan var. Salgın sebebiyle nasıl bir istihdam kaybı bekliyor? Çalışanlara yönelik ne tür tedbirler alınıyor?
Oteli açarken yüzde 30 eksik personelle açmayı düşünüyorum. Çünkü ilk etapta oteller dolu olmayacak. Bu sebeple de personel eksiltmeye gideceğim. Bazı oteller, yüzde 50 personel kaybıyla açılış yapacak. Bu kadar personel ne olacak diye üzülüyoruz. Bir an önce arz talep dengesinin sağlanıp personellerimizin açıkta kalmamasını diliyoruz.
ÖNCE PERSONELİMİZ BİLGİLENECEK
- Peki, koronavirüse karşı personeller hangi eğitimlerden geçiriliyor?
Personel eğitimlerini çok değer veriyorduk. Pandemi sürecine ilişkin olarak da online olarak eğitim veriyoruz çalışanlarımıza. Hijyen konusu çok önemli, bu yüzden yan yana gelmemiz gerekiyor eğitim için. Otellerimizi açmadan önce personelimizi biraraya getirip eğitimlerini tamamladıktan sonra otellerimizi açacağız. Hijyen korusunda eğitim veren firmalardan destek alacağız. Önce personel bilgilenecek ondan sonra otelimizi açacağız.
HAVUZA VE DENİZE RAHATLIKLA GİREBİLİRSİNİZ
- Havuz ya da denizden virüsün bulaşıp bulaşmayacağına ilişkin tartışmalar var. Yine açık büfelerin kapalı olacağı belirtiliyor. İnsanlar tatildeyken hep bir kaygıyla mı yaşayacaklar yoksa kısa bir süre sonra eski alışkanlıklara geri mi dönecekler?
Sosyal mesafeyi koruduktan sonra havuz ve denizden bulaşmıyor virus. Zaten havuza kloru iyi atarsanız virüsün buluşma ihtimali yok. Denizde de sosyal mesafeyi koruyacağız. Havuza ve denize rahatlıkla girilebilirsiniz. Açık büfeler konusu ise biraz muallakta. Ben açık büfenin girişinde naylon eldivenlerin konulması taraftarıyım. Aynı marketlerde olduğu gibi. İnsanlar naylon eldivenler yiyeceğini alıp bu eldivenleri çöpa atacaklar. Bu şekilde acık büfenin kullanılması gerektiğini düşünüyorum. Nasıl markette bunu yapabiliyoruz, açık büfede de aynısını uyulayacağız. Açık büfe kalkmaz, kalkamaz. Aynı şekilde herşey dahil sistemi de rafa kalkmaz.
TÜRKİYE REKLAMI YAPILMIYOR
- Turizme yönelik tanıtım yeterli mi?
Dünyanın her yerindeki en güzel yerlerde THY tanıtımı vardır. Ama Türkiye reklamı şu an yok. 'THY ile Maldivlere uçun' diye reklam yapılıyor, ama 'THY ile Antalya'ya, İstanbul'a uçun' denilmiyor. THY reklamı her yerde yapılırken Türkiye reklamı niye hiçbir yerde yapılmıyor, anlayamıyorum. Buradaki amaç ne bilmiyorum ve de üzülüyorum. Workshoplar yapılıyor ama yetersiz kalıyor.
- Özellikle Tarihi Yarımada'da butik oteller öne çıkıyor. Kalabalık yerlerden uzak durma eğiliminin öne çıkacağı bu sezonda butik otellere ilgide bir artış yaşanır mı?
Butik otellere ilgide artış olacaktır. Butik oteller ufaklar ve temizlikleri de daha kolaydır. Ama millet olarak büyük otellerdeki açık büfelere ve büyük havuzlara, geniş alanlara alışmışız. Bu alışkanlıklarımızdan vazgeçebileceğimizi düşünmüyorum. Avrupalılar ise butik otellere yönelebilirler. Ama yerli turist, butik oteller yerine büyük otelleri tercih etmeye devem edecektir.
YENİKAPI İHALESİNDE GEÇ KALINDI
- Galataport projenin bitmesiyle birlikte İstanbul'un yeniden cruise firmalarının gözde tatil rotası haline gelmesi bekleniyordu. Pandemi süreci bu planları nasıl etkiledi?
Galataport projesi çok uzamış bir proje. Eylül ayında ilk cruise gelecek deniliyordu. Proje hayata geçse dahi Galataport limanı sadece 3 gemi alıyor. Cruise gelmeye başladığı zaman 3 tane gemi alması talebi karşılamaz. Yenikapı ihalesi burada çok önemli. İstanbul için 3 gemi bir şey ifade etmez. Yenikapı ihalesinin bir an önce yapılıp faaliyete geçirilmesi gerekiyor. Çok geç kalınmış bir ihale.
- Kongre turizmi ve fuarların akıbeti ne olur?
Türkiye olarak pandemi sürecini çok iyi yönettik. Sağlık Bakanlığı ve sağlık çalışanlarına teşekkür ediyoruz. Şu an tedavi sürecini çok iyi biliyoruz. Bu bize artı olarak yansıyacaktır. Bu sebepten kongrelerin bize geri geleceğini düşünüyorum. Konrgelerin Türkiye'de en kısa zamanda başlayacağını umuyorum.
REZERVASYON İPTALLERİNDE PARA İADESİ ŞART
- Bu dönemde erken rezervasyonlarda büyük iptaller yaşandı. Para iadeleriyle ilgili ne tür sıkıntılar yaşanıyor. Bu konuda devletten beklentileriniz nelerdir?
Yurtdışında da aynı sorunlar yaşanıyor. Benim de bir rezarvasyonum vardı. Bunun parasını geri almayıp tatilimi bir sonraki seneye ötelemek gibi bir düşüncem oldu. Ancak iptaller de paranın iade edilmesi başta etik olarak gerekli. Uçak uçmadıktan sonra müşterinin şuçu yoktur. Para iadelelerinin yapılması şarttır. Birçok otel, rezervasyon parasını önceden çekiyor. Şimdi de geri ödemek zorundalar. Mücbir sebep var ortada.
DEVLETİN KİRA YARDIMINDA BULUNMASI LAZIM
- Son olarak şunu sormak istiyorum. Sektöre yönelik alınan ekonomik tedbirler yeterli mi? Hangi taleplerinizin karşılanmasını bekliyorsunuz?
Devletimiz, otellere yönelik tedbiri yetersiz kaldı. Kredi istedik, para kalmadı dediler. Kısa çalışma ödeneği de zaten işçinin hakkı olan bir para. Kısa çalışma ödeneğini bir lütuf gibi sunuyorlar. Bu ödenek en az 3 ay daha uzatılmalı. Ancak şu an öyle bir gelişme yok. 3 ay daha uzatılmasza turizm sektörünü de zor bir süreç bekliyor maaşlardan dolayı. Biz, Old City olarak 15 Kasım'da tadilata başlar, 15 Mart'ta sezona tertemiz çıkarız. Zaten eldeki parayı otelin tadilatına harcadık. Otelimizin ne zaman açılacağı da belli değil. İş daha da uzarsa, hele hele yıl sonuna sarkarsa otelciler olarak personelden daha kötü duruma düşeriz. Birçok otel el değiştirir. Devlet bu sebeple kısa çalışma ödeneğini 3 ay uzatmalı. Ayrıca kiracılar da çok kötü durumda. 15 Haziran'da mahkemeler açılıyor. Bir kaos olacak. Devlet, mülk sahiplerine 3 ay boyunca kira almayacaksınız ve kiracınızı çıkaramayacaksınız dedi. Ama kirayı hibe etmedi. Yani 3 ay sonra faiziyle kirayı ödeyeceğiz. Oteller kapalıyken bunun altından nasıl kalkacak? Devletin kira yardımında bulunması lazım. Çok büyük kaoslar olacak kiralar konusunda. Otel işletmecisi kiraladığı otele milyon dolar yatırım yapmış ama kapalı. Mülk sahibi de kirasını istiyor. Devletten ise destek yok. Büyük bir sorun var ortada. Bir an önce kiralar konusunda adım atılmalı.