ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ ZORUNLU DERS İÇERİKLERİ
Download "ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ ZORUNLU DERS İÇERİKLERİ"
1 ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ ZORUNLU DERS İÇERİKLERİ SOS101 SOSYOLOJİYE GİRİŞ I (303) Tarihsel, ampirik ve analitik yaklaşımlarla sosyolojinin tanımı, konusunun belirlenmesi; sosyolojinin sosyal bilimler içindeki yeri; sosyolojide metodoloji hakkında genel bilgi; kişiler-arası ilişkiler, toplumlar ve grupların yapısal özelliklerini açıklayan temel kavramlar (sosyal sistem; sosyal yapı; sosyal rol; sosyal statü; sosyal organizasyon; sosyal kurum; sosyal tabakalaşma; sosyal değişme; sosyal çözülme; sosyal bütünleşme; kültür, değer, norm, sosyalizasyon ve kişilik) ele alınacaktır. SOS105 HUKUKA GİRİŞ (303) Hukukun önemi ve toplumsal anlamdaki rolü irdelenerek, temel hukuk kavramları ve hukuk sistemleri vehukuk felsefesinin ana konuları irdelenmeye çalışılacaktır. SOS103 SOSYAL ANTROPOLOJİ (303) Antropolojinin temel konu, kavram ve yaklaşımlarının tartışıldığı giriş niteliğindeki bu derste, bir bilim olarak antropolojinin ortaya çıkısı, antropolojinin gelişmesine katkı sağlamış araştırmacıların temel çalışmaları, antropolojinin siyasal sonuçları ve modern dünyadaki yeri tartışılacaktır. Antropolojinin diğer bilimlerle özellikle sosyoloji bilimi ile olan ilişkisini kurmak hedeflenmiştir. PSİ191 PSİKOLOJİ GİRİŞ (404) Psikolojinin doğuşu, alanları, gelişmesi ve bilgi toplama yöntemleri; davranışın biyolojik ve toplumsal temelleri; psikolojinin tarihçesi ve başlıca psikoloji ekolleri; genel olarak davranışın gelişimi; öğrenmenin temel ilkeleri, düşünme ve problem çözme, dürtüler ve güdülenme, duygu ve heyecanlar, duyular ve algı; psikolojik testler, kişilik ve davranış bozuklukları; tutumlar ve önyargı konuları ele alınacaktır. SOS102 SOSYOLOJİYE GİRİŞ II (303) Sosyolojiye Giriş I dersinin devamı niteliğinde olup, tarihsel, ampirik ve analitik yaklaşımlarla sosyolojinin tanımı konusunun belirlenmesi; sosyolojinin sosyal bilimler içindeki yeri; sosyolojide metodoloji hakkında genel bilgi; kişiler-arası ilişkiler, toplumlar ve grupların yapısal özelliklerini açıklayan temel kavramlar (sosyal sistem; sosyal yapı; sosyal rol; sosyal statü; sosyal organizasyon; sosyal kurum; sosyal tabakalaşma; sosyal değişme; sosyal çözülme; sosyal bütünleşme; kültür, değer, norm, sosyalizasyon ve kişilik) ele alınacaktır. SOS104 SİYASET BİLİMİNE GİRİŞ (303) Bu derste, siyasette kullanılan temel kavramlar tarihsel süreçleriyle açıklanarak siyaset bilimi teorilerine bakılacaktır. Siyasette iktidarın yapılanması, devlet kurumu, iktidar-muhalefet ilişkileri, siyasi partilerin
2 oluşumu, kamuoyu gibi konular ele alınacaktır. Modern devlet tarihsel ve sosyolojik bir bakış açısı ile irdelenerek, toplum-siyaset ilişkisinin yorumlanması amaçlanmaktadır. SOS106 İKTİSADA GİRİŞ (303) İktisadın temel kavramları olan ihtiyaç, mal ve hizmet, fayda, değer, üretim, üretim faktörleri, tüketim, iş bölümü ve verimlilik kavramları tarihsel süreçleriyle açıklanarak; ekonomi, onun diğer toplumsal kurumlarla ilişkisi de göz önünde bulundurularak ele alınacaktır. FEL192 FELSEFEYE GİRİŞ (404) Ders, felsefik düşünmenin ne türden bir düşünme etkinliği olduğunu tanımlamayı, felsefenin genel yapısını ve onun temel alt disiplinlerini tanıtmayı içermektedir. SOS201 KLASİK SOSYOLOJİ TEORİLERİ (303) Klasik sosyolojinin doğuşu dersin ana konusudur. Rönesans, reform, rasyonalite, görgüllük; doğal hukukun gelişimi, aydınlanma ve aydınlanma eleştirileri gibi konular bununla ilintilendirilecektir. Bu ders aynı zamanda sosyolojinin kurucu öğelerini de ele alacaktır. Vico, Montesquieu, Simon ve Comte un görüşleri ve bunlar aracılığıyla sosyolojinin bir bilim olarak keşfi konuları ele alınacaktır. SOS203 SOSYAL BİLİMLERDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ I (303) Derste, bilimin kökeni, gelişmesi, özellikleri, sınıflandırması toplumsal bilimler ile doğa bilimleri arasındaki farklılıklar; toplumsal bilimlerin bilimselliği meselesi; toplumsal bilimlerde metodolojiye ilişkin temel kavramlar (varsayım, değişken, kuram, yasa, model, yaklaşım, paradigma, determinizm, vb); kuramcıların yöntem konusundaki görüşleri; sosyolojik araştırmalarda yöntem ve teknikler; araştırma tasarısı ve araştırma raporu yazılması gibi konular ele alınmaktadır. SOS207 SOSYAL BİLİMLERDE İSTATİSTİK I (303) Temel nitelikteki bu dersin amacı, daha sonraki araştırmalara temel teşkil etmesi amacıyla veri analiz etme, tanımlayıcı istatistik ve parametre tahmini yöntemlerini, öğrencilere öğretmektir. Dersin temelinde, öğrencilere istatistiksel çıkarımın temellerini- örnekleme teorisi, güven aralıkları ve hipotez testleri- öğretmek yer almaktadır. PSİ297 SOSYAL PSİKOLOJİ (303) Bu dersin amacı sosyal psikolojinin tarihsel gelişimi ve çalışma alanlarını tanıtmaktır. Ayrıca sosyal psikoloji araştırmalarında kullanılan yöntemler ve bu alanda kullanılan başlıca metodolojik yaklaşımları ele alınarak, öğrencilerin sosyal psikolojik olgulara ilişkin bakış açılarını ve kavrayışlarını geliştirmek amaçlanmaktadır. Sosyal psikoloji içerisindeki temel çalışma alanları ve kuramları ele alınacak, ayrıca dünyada ve Türkiye de, sosyal psikoloji alanındaki güncel yaklaşımlar ve araştırma örnekleri tartışılacaktır. SOS205 TÜRKİYE DE SOSYOLOJİ (303)
3 Türkiye sosyolojisi içinde geliştirilen temel fikirler, toplumsal tarihsel süreç de göz önünde bulundurularak ele alınıp tartışılacaktır. Öğrencilerin Türkiye sosyolojisindeki temel çalışmalar hakkında bilgi sahibi olmaları amaçlanmaktadır. SOS202 KLASİK SOSYOLOJİ TEORİLERİ II (303) Ders, Sosyoloji Teorileri I dersinin devamı niteliğinde olup, klasik sosyolojinin doğuşu dersin ana konusudur. Rönesans, reform, rasyonalite, görgüllük; doğal hukukun gelişimi, aydınlanma ve aydınlanma eleştirileri gibi konular bununla ilintilendirilecektir. Bu ders aynı zamanda sosyolojinin kurucu öğelerini de ele alacaktır. Vico, Montesquieu, Simon ve Comte un görüşleri ve bunlar aracılığıyla sosyolojinin bir bilim olarak keşfi konuları ele alınacaktır. SOS204 SOSYAL BİLİMLERDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ II (303) Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri I dersinin devamı niteliğinde olup, derste bilimin kökeni, gelişmesi, özellikleri, sınıflandırması, toplumsal bilimler ile doğa bilimleri arasındaki farklılıklar; toplumsal bilimlerin bilimselliği meselesi; toplumsal bilimlerde metodolojiye ilişkin temel kavramlar (varsayım, değişken, kuram, yasa, model, yaklaşım, paradigma, determinizm, vb); kuramcıların yöntem konusundaki görüşleri, sosyolojik araştırmalarda yöntem ve teknikler; araştırma tasarısı ve araştırma raporu yazılması gibi konular ele alınmaktadır. SOS208 SOSYAL BİLİMLERDE İSTATİSTİK II (122) Sosyal Bilimlerde İstatistik I dersinin devamı niteliğinde olan bu derste, daha sonraki araştırmalara temel teşkil etmesi amacıyla veri analiz etme, tanımlayıcı istatistik ve parametre tahmini yöntemlerini, öğrencilere öğretmektir. Dersin temelinde, öğrencilere istatistiksel çıkarımın temellerini- örnekleme teorisi, güven aralıkları ve hipotez testleri- öğretmek yer almaktadır. SOS206 AİLE SOSYOLOJİSİ (303) Ailenin tanımı, sınıflandırılması, tarihsel gelişimi; toplum içinde ailenin yeri, ailenin işlevleri, aile içinde işbölümü; değişen toplum yapılarına bağlı olarak Türkiye ve diğer toplumlarda aile, evlenme, akrabalık ve boşanmanın ele alınması; farklı toplum yapılarına bağlı olarak cinsiyet rollerinin öğrenimi ve rollerde ortaya çıkan değişmeler konuları ele alınacaktır. SOS210 OSMANLI TOPLUM YAPISI (303) Osmanlı toplumu, devleti ve sosyal yapısının incelenmesi amaçlanmaktadır. Türkiye ve Osmanlı Devleti arasındaki benzerlik ve farklılıklar da atıflar yapılarak, Osmanlı toplumu, devleti ve sosyal yapısı ele alınacaktır. SOS 301 ÇAĞDAŞ SOSYOLOJİ TEORİLERİ I (303)
4 Bu derste, sanayi-sonrası toplumların sorunları, modernlik-postmodernlik meseleleri, yeni toplumsal hareketler, postkolonyalizm ve küreselleşme gibi başlıklar bunlar üzerinde üretilen sosyal teorilerle birlikte ele alınıp tartışılacaktır. SOS303 SAHA ARAŞTIRMA VE UYGULAMALARI I (122) Bu ders, sosyal bilimlerde yöntem derslerinde teorik düzeyde tartışılan konuların bir alan araştırmasıyla uygulama aşamasına geçilmesini hedeflemektedir. Dersin uygulanması aşamasında bir uygulamalı alan araştırmasının tüm aşamaları, ders sorumluların takibinde öğrenciler tarafından planlanacak ve uygulanacaktır. Böylece öğrencilerin ilgili konuları yaşayarak öğrenmesi sağlanacaktır. SOS305 TOPLUMSAL DEĞİŞME VE TOPLUMSAL HAREKETLİLİK (303) Bu derste, sosyal değişme kuramları; geçiş toplumları değişmenin içeriği ile neden ve sonuçları; gelişme kavramının ülkemizde ve diğer ülkelerdeki görünümleri incelenecektir. Ayrıca, toplumsal hareketliliğin toplumsal değişme üzerindeki etkileri de irdelenecektir. SOS307 DİN SOSYOLOJİSİ (303) Ders üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm bir sosyolojik araştırma olgusu olarak dinin mahiyetinin tarif edilmesidir. Bunu, ikinci bölümde, din ile kültür ve toplumsal hayat arasındaki ilişkilerle ilgili kuramsal ve olgusal meselelerin incelenmesi izlemektedir. Burada din ile toplumsal ve iktisadi hayatın örgütlenmesi, toplumsal dayanışma ve çatışma arasındaki ilişkilere dair kuramsal çözümlemeler ve ampirik bulgularının irdelenmesine odaklanılmaktadır. Üçüncü bölüm ise, dinsel inanç ve uygulamaların, etnik gruplar ile toplumsal ve siyasal hareketlerin oluşumu süreçlerine nasıl eşlik ettiklerinin ve bunların çağdaş dünyada toplumsal ve siyasal değişim/istikrar açısından ortaya çıkardığı sonuçların incelenme ve tartışılmasına ayrılacaktır. SOS 302 ÇAĞDAŞ SOSYOLOJİ TEORİLERİ II (303) Çağdaş Sosyoloji Teorileri I dersinin devamı niteliğinde olan bu ders, yirminci yüzyıldan bu yana yapısal işlevsel, çatışmacı, sosyal davranışçı, eleştirel yaklaşımlar ve post-modern paradigmalar içinde yer alan bazı sosyologların teorilerine ilişkin konulardan oluşmaktadır. SOS304 SAHA ARAŞTIRMA VE UYGULAMALARI II (122) Bu ders, Saha Araştırmaları ve Uygulamaları I dersinin devamı niteliğinde olup, sosyal bilimlerde yöntem derslerinde teorik düzeyde tartışılan konuların bir alan araştırmasıyla uygulama aşamasına geçirilmesini hedeflemektedir. SOS306 SOSYAL SINIF VE TABAKALAŞMA (303) Sosyal tabakalaşma ile ilgili temel yaklaşımlar ele alınmaktadır. Tabakalaşma türleri ve bunların toplumsal değişim sürecindeki dönüşümlerinin incelenmesi esas alınmakta ve günümüz dünyasının tabakalaşma tarzlarının
5 incelenmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca, toplumsal tabakanın ölçümüne yönelik çalışmalar ile ölçmeye yönelik kriterler de incelenecektir. SOS308 TÜRKİYE NİN TOPLUMSAL YAPISI (303) Bu dersin amacı; öğrencilerin toplumsal yapı ile ilgili temel konularda bilgilendirilmesi ve Türkiye'nin güncel sosyal sorunlarını anlamalarına katkıda bulunmaktır. Ders kapsamında, Asya tipi üretim tarzı, feodalite; kopuş ya da süreklilik tartışmasının toplumsal yapı bağlamında yorumlanması; Cumhuriyet Dönemi nde Türkiye'de toplumsal yapı; siyasal yaklaşımların Cumhuriyet Dönemi toplumsal yapısı üzerindeki etkileri; kültür bağlamında Türkiye'nin toplumsal yapısı; Türkiye'de aile yapısı; kentsel yapı hususlarına odaklanılacaktır. SOS401 KENT SOSYOLOJİSİ (303) Bu ders tarihsel olarak kentin nasıl ortaya çıktığı, kentin kültürel boyutu, Türkiye'de kentleşme, göç ve kalkınma sorunlarını ele alınacak ve tartışılacaktır. SOS 403 ÇALIŞMA VE ÖRGÜT SOSYOLOJİSİ (303) Emek, çalışma ve iş kavramlarının değişen anlamlarına ve işin örgütlenme biçimlerine odaklanılacaktır. Çalışma hayatını düzenleyen mekanizmalar ile bu mekanizmaların dönüşümü ile bugünün toplumlarının çalışma yaşamını düzenleyen hususlar irdelenecektir. Ayrıca, Türkiye'de sanayinin tarihsel gelişimi ve bugünü gibi konular da dersin içeriğini oluşturmaktadır. SOS405 KADIN ÇALIŞMALARI (303) Global açıdan toplumsal cinsiyet; toplumsal cinsiyet ve sosyalizasyon; toplumsal cinsiyet kimliği ve rolleri; toplumsal cinsiyetin kuramsal analizi; Türkiye'de kadın araştırmaları konuları ele alınacaktır. SOS407 EDEBİYAT SOSYOLOJİSİ (303) Toplum analizinde edebiyat eserleri sosyal bilimler açısından vazgeçilemez bir kaynak niteliğindedir. Bu ders edebi metinlerden hareketle toplumsal olanı açıklamayı ve toplumsal ilişkiler ve edebiyat bağlantısını kurmayı amaçlamaktadır. Bununla birlikte ders temel olarak, Batı romanının seçkin örnekleri ışığında Tanzimat Dönemi'nden günümüze Türkiye Modernleşmesi nin izini Doğu-Batı sorunsalı çerçevesinde özellikle romanlarda sürmeyi hedeflemektedir. SOS 402 SAHA ARAŞTIRMA VE UYGULAMALARI III (122) Bu ders, Saha Araştırmaları ve Uygulamaları II dersinin devamı nitelikte olup sosyal bilimlerde yöntem derslerinde teorik düzeyde tartışılan konuların, bir alan araştırmasıyla uygulama aşamasına geçirilmesini hedeflemektedir. SOS404 NÜFUS ÇALIŞMALARI (303)
6 Nüfusun, değişimleri, bileşimleri ve boyutları doğurganlık, ölüm ve göç ile ilintilendirilecektir. Nüfus olgusunun üç temel değişkeni olan "doğum", "ölüm" ve "göç" değişkenleri incelenecektir. Nüfus hareketlerinin diğer toplumsal olgular üzerindeki etkilerinin neler olduğu ve nüfus verilerinin sosyolojik olarak nasıl inceleneceği tartışılacaktır. Bu derste, nüfus alanının başlıca ölçüm ve kaynakları olan çeşitli verilerin analizi ve yorumu yapılarak, öğrencinin özellikle nüfusla ilgili kuramlara aşina olması ve bunları çağdaş toplumsal yapılara uyarlaması hedeflenmektedir. SOS 406 TÜRKİYE'NİN GÜNCEL SORUNLARI (303) Derste, Türkiye deki güncel toplumsal sorunlar ve sorunlara yönelik farklı yaklaşımlar ele alınmaktadır. Kentleşme, çevre, küreselleşme, Avrupa Birliği, insan hakları, teknoloji ve rekabet stratejileri, medya, bürokrasi, ekonomi, sağlık, iktisadi kalkınma gibi konular incelenmektedir. SOS408 İKTİSAT SOSYOLOJİSİ (303) İktisat sosyolojisinin amacı ve konusu; iktisadi düşüncenin Doğu da ve Batı da ortaya çıkışı ve gelişmesi; Eski Yunan, feodalizm ve sanayi toplumlarında iktisadi düşüncenin geçirdiği safhalar ve bu safhaları temsil eden akımlar, dersin içeriğini oluşturmaktadır. Bunun yanında küreselleşme ve etkileri ile yoksulluk, kayıt dışı ekonomi, girişimcilik vs. gibi güncel konular da ders kapsamında ele alınmaktadır.
7 ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ SEÇMELİ DERS İÇERİKLERİ SOS221 KÖY SOSYOLOJİSİ (303) Derste, kırsal yerleşmelerin karakteristikleri, köy tipleri; köylülük olgusunun ortaya çıkışı; kır-kent farklılaşmaları; klasik çağda köylü toplumsal yaşayışları; modern çağda köylülerin sorunları; tarımsal mekanizasyon, ulaşım, eğitim ve iletişimdeki gelişmelerin kırsal yaşam üzerindeki etkileri; kırsal dönüşüm faktörleri; Türkiye'de kırsal dönüşüm süreci konuları ele alınacaktır. SOS225 SİYASİ DÜŞÜNCE TARİHİ Bu dersin temel hedefi Eski Yunan siyasal düşüncesinden başlayarak 19.yüzyıla kadar geçen sürede ortaya konmuş Batı siyasal düşüncesini, onun üretilme bağlamı çerçevesinde analiz etmektir. Eski Yunandan başlayarak orta çağ ve toplumsal sözleşme düşünürleri bağlamında; devlet, iktidar, insan doğası, adalet, eşitlik ve özgürlük konuları ele alınacaktır. SOS223 BİLİM VE TEKNOLOJİ SOSYOLOJİSİ (303) Dersin amacı bilim ve teknolojinin toplumsal bağlamda üretimlerini, bunların üretim koşullarını ve sonuçlarını kavramaktır. Bilim sosyolojisinin oluşumu, bu oluşumun teknolojiye yansıması; bilimsel ve teknolojik değişme ve gelişmelerle toplumsal değişme ve gelişme arasındaki ilişki konu edilecektir. SOS222 GÖÇ SOSYOLOJİSİ (303) Dersin amacı sanayileşme sonrası ortaya çıkan göç süreci ve bunun sonucunda ortaya çıkan çarpık kentleşmenin yarattığı gecekondulaşma sürecini değerlendirmektir. Göç; gecekondulaşma; iç göç ve dış göçler; kentleşme, sanayileşme ve beraberinde getirdiği sorunlar; arabesk kültür, varoşlar; getto, gettolaşma dersin konularını oluşturmaktadır. SOS224 SİYASET SOSYOLOJİSİ (303) Bu derste toplum ve siyaset; sosyal sistem ve siyasal sistem; toplumsal iktidar ve siyasal iktidar; millet ve milli devlet; sosyal tabakalaşma ve seçkinler; kültür siyasal kültür ve siyasal sosyalleşme; demokrasi ve siyasal partiler; meslek birlikleri, baskı grupları ve siyaset; sosyal ve siyasal değişme ve çatışma; kamuoyu ve propaganda; sivil toplum ve siyasal ideoloji konuları anlatılmaktadır. PSİ298 GELİŞİM PSİKOLOJİSİ (303) Bu dersin temel amacı öğrencilere yaşam boyu gelişim psikolojisini tanıtmaktır. Ders kapsamında, gelişim psikolojisinde kullanılan araştırma yöntemleri tanıtılmakta ve yaşam boyu gelişim çok yönlü olarak ele alınmaktadır. SOS226 EĞİTİM SOSYOLOJİSİ (303)
8 Bu ders kapsamında eğitim ve öğretimin kavramsal çözümlemesi; eğitim sosyolojisinin gelişimi, alanı ve konusu; eğitime sosyolojik yaklaşımın gerekleri; eğitimde makro sosyolojik yaklaşımlar (işlevselci kuramlar ve çatışmacı paradigma) ve mikro sosyolojik modeller (simgesel etkileşimcilik, etnometodoloji, fenomenoloji); eğitimde meritokrasi ve insan sermayesi kuramının eleştirisi; yeni eğitim sosyolojisi; post-modern eğitsel düşünce ve yaklaşımlar; eğitimde ileri teknolojinin etkileri; küreselleşme süreçlerinin eğitim ve öğretim alanında neden olduğu değişimler konuları ele alınacaktır. SOS321 SUÇ SOSYOLOJİSİ (303) Derste suç ve suçluluk kavramı; suç sosyolojisinin önemi ve gereği; suçun doğuş sebepleri, kriminoloji ve kriminal sosyolojinin tarihi gelişimi ve suça çağdaş bakış açıları; suç ve suçluların sınıflandırılması; suçun ortadan kaldırılmasına yönelik toplumsal düşünceler konuları ele alınacaktır. SOS323 SOSYAL POLİTİKA (404) Sosyal politika analizine giriş; sosyal problemler ve sosyal politika sorunlarına yönelik çağdaş tartışma konuları; sosyal refah politikası; sosyal politikanın tanımı ve kapsamı; sosyal politika ile ilgili temel kavramlar konu edilecektir. Sosyal politika ve refah devleti nosyonlarının tarihsel gelişiminin inceleneceği bu derste, refah devletini açıklamaya yönelik çeşitli sosyolojik kuramlar, farklı refah rejimleri, sosyal politikanın kapsamı ve farklı boyutları, ve neo-liberalleşmenin yaygınlaştığı 1980 sonrası süreçte refah devleti anlayışının geçirdiği dönüşüm ele alınacaktır. SOS325 GENÇLİK SOSYOLOJİSİ (303) Gençlik tanımları; gençlik kavramının tarihsel süreç ve kültür yapıları içinde karşılaştırılması; çağdaş toplumda gençlik; gençlikle ilgili sosyolojik kuramlar; Türkiye'de ve Batı ülkelerinde gençlik sorunları dersin temel konularını teşkil etmektedir. SOS327 TÜRK MODERNLEŞMESİ (303) Dersin amacı Osmanlı dan başlayarak Cumhuriyet Türkiyesi ile devam eden modernleşme sürecini kavramaktır Bu süreci oluşturan etkenleri belirlemek; mmodernleşme sürecinin sonuçlarını analiz etmek; Osmanlı da modernleşme arayışları ve buna Batı nın etkisi; Cumhuriyet Türkiyesi; Cumhuriyetçi modernleşme, Türk modernleşmesinin özgünlükleri dersin konularını oluşturmaktadır. FEL393 İLKÇAĞ FELSEFESİ (303) Ders, döneminin kültürel yapısına bakmayı ve bu dönemde ortaya çıkan ve felsefe olarak adlandırılabilecek düşünceleri incelemeyi içermektedir. Felsefi düşünceyi mitolojik düşünceden ayıran sistemi öğretmek amaçlanmaktadır. Bu kapsamda düşünceleri incelenecek temel yazar ve filozoflar şunlardır: Homeros, Hesiodos, Thales, Anaximandros, Anaksimenes, Pythogoras, Ksenophanes, Herakleitos, Parmenides, Zenon, Empedokles, Anaksagoras, Demokritos, Sofistler, Sokrates, Platon, Aristoteles, Epikür, Stoacılar. FEL395 KLASİK MANTIK (404)
9 Ders, mantık biliminin ne türden bir düşünme alanı olduğunu, temel problemlerini ve klasik mantığı oluşturan teorilerin çözümleme tarzlarını incelemeyi içermektedir. SOS322 İLETİŞİM SOSYOLOJİSİ (303) Derste, kitle iletişim araçlarına ilişkin kavramlar; aktarma ve kültürel modeller; kamu medyasından özel medyaya geçişin nedenleri; medyada yatay ve dikey entegrasyona bağlı yapısal değişiklikler ve bunların sonuçları; medyanın seçmenlerin oy kararındaki etkisi; gösterge bilime ilişkin kavramlar ve bu kavramların reklamların çözümlenmesinde nasıl kullanılacağı konuları ele alınacaktır. SOS324 VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI (303) Derste, insan hakları; demokratik değerler; hukukun üstünlüğü; insan haklarına karşı bireysel ve ülkesel katılım ve sorumluluk; aile içi demokrasi; çatışma-uzlaşma süreçleri; çocuk hakları gibi temel konular ele alınacaktır. SOS326 TÜRKİYE DE TOPLUMSAL DEĞİŞME (404) Bu dersin amacı Türkiye de sanayi toplumuna geçiş sürecinde yaşanan toplumsal farklılaşmayı ele almak ve dünyadaki gelişmelerle birlikte yorumlamaktır. Değişme ve ilerleme kavramları; modernite ve modernleşme kavramları; sosyal değişme teorileri, on dokuzuncu yüzyıl Osmanlı Devleti nden Cumhuriyet e geçiş süreci; tek parti dönemi nden 60 lara Türkiye; 80 lerden günümüze Türkiye ele alınacak temel konular arasındadır. FEL396 MODERN MANTIK (404) Modern mantıkta temel kavramların ve yöntemlerin incelenmesi dersin amacıdır. Önermelerin sembolleştirilmesi; çıkarımların geçerliğinin denetlenmesi; doğruluk tablosu ve ağaç-açma yöntemleri ile tutarlık, eşdeğerlik, olasılık denetlemesi konuları derste ele alınacaktır. SOS328 KÜÇÜK GRUPLAR SOSYOLOJİSİ Derste öğrenciler, küçük gruplarda arkadaşlık, takım ruhu, grup iklimi, birliktelik, birlik duygusu, bizlik duygusu, grup olma duygusu ve ait olma duygusu gibi kavramları açıklayabilecek; aynı zamanda liderlik türleri, normların oluşması ve normların yapısal özellikleri ile kalıp-yargılardaki değişmeleri ayırt ederek yorumlayabilecektir. Grup bütünlüğü ve grupların sınıflandırılması; küçük grubun bireye olan etkisi; grup yapısı ve süreci; liderliğin kavramlaştırılması; sosyal davranışı açıklamada küçük grupların sosyolojik ve sosyal psikolojik incelenme nedenleri gibi küçük gruplarla ilgili temel kavramlar ele alınmaktadır. Ayrıca öğrencilere, küçük gruplarla ilgili araştırmalarda kullanılan yöntem ve araştırma teknikleri, küçük grup kuramlarının incelenmesi hakkında bilgi verilerek, küçük grup araştırmalarından bazı örnekler verilecektir. FEL398 ORTAÇAĞ FELSEFESİ (303) Ders, Ortaçağ döneminin kültürel yapısına bakmayı ve dönemin temel düşünsel etkinlikleri ile Rönesans düşüncesini oluşturan felsefe tartışmalarını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çerçevede düşünceleri incelenecek
10 temel filozoflar şunlardır: Plotinos, Paulus, Tertullianus, İskenderiyeli Clemens, Origenes, Augustinos, Eriugena, Boneventura, Aquinolu Thomas, Duns Scotus, Occamlı William, Dante. SOS423 SAĞLIK SOSYOLOJİSİ (303) Bu ders, modern toplumda önceki dönemlerden farklı olarak bedenin, sağlığın ve hastalığın nasıl anlaşıldığını ve modern tip üzerine temel yaklaşımları, bilgi ve iktidar ilişkisi bağlamında tartışmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, sağlık sosyolojisindeki temel kavramlar ele alınacaktır. Bu alanda yapılan önemli çalışmalar daha detaylı analiz edilecektir. Özellikle sağlık hizmetleri, sınıf ilişkileri ile birlikte sosyal devletin sağlık sektöründeki rolü üzerinde durulacaktır. SOS427 YOKSULLUK SOSYOLOJİSİ (303) Derste, eğitim, sağlık, barınma, işgücü, nüfus, suç, göç, kentleşme ve aile gibi toplumsal konularla doğrudan ilişkili olan yoksulluk ve azgelişmişlik kavramları analiz edilecektir. Ayrıca, yoksulluğun nedenleri; yoksulluğun artmasının ortaya çıkaracağı sorunlar; yoksullukla mücadelede getirilen çözüm önerilerinin neler olduğu ele alınacaktır. SOS425 YAŞLILIK SOSYOLOJİSİ (303) Bu ders kapsamında, yaşlılığa ilişkin kavramsal tanımlar ve kuramlar; farklı toplum ve kültürlerde yaşlılık imgeleri; toplumsal bir kurgu olarak yaşlılık tezi ve modern yaşlılık paradigmasının oluşumu; sınıflar arası imge ve temsil alışverişlerinde yaşlılığın yeniden kurgulanması; farklı aile tiplerinde yaşlılık; okulda, dinsel ilişkilerde ve medyada yaşlılık imgelerinin temsili; terk edilmiş ya da bakım evlerinde yaşayan yaşlılar; toplumsal sorunlarsağlık, savaş, göç, yoksulluk, istismar, beslenme, kentleşme-bağlamında yaşlılık; post-modern koşullarda yeni yaşlılık imge ve temsilleri gibi konular ele alınacaktır. PSİ495 ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ (303) Öğrenmenin temel özelliklerinin incelenmesi; öğrenme psikolojisinde kullanılan araç ve gereçlerin tanıtılması; klasik ve edimsel koşullamanın ilkeleri; pekiştirme, pekiştirme tarifeleri ve temel pekiştirme kuramları; alışma ve duyarlılaşma etkileri; öğrenme kuramlarının incelenmesi dersin temel konularını oluşturmaktadır. FEL497 AYDINLANMA FELSEFESİ (303) Ders, Aydınlanma düşüncesinin kaynaklarını kavramak için Rousseau, Voltaire, Locke ve Diderot'nun felsefi düşüncelerini incelemeyi içermektedir. Ayrıca Aydınlanma da Kant'ın etkisini görmek amaçlanmaktadır. SOS422 KİMLİK SOSYOLOJİ (303) Dersin ilk bölümünde sosyal kimlik nedir, nasıl oluşur, oluşumuna etki eden faktörler nelerdir, benlik, kişilik, kimlik arasındaki temel farklar nelerdir vb. gibi soruların tartışılmasından sonra bunlarda etkili olan toplumsal değerler-normlar ve bunlar arasındaki ilişki ve etkileşimlerin sosyal kişilik üzerindeki etkisi değerlendirilmektedir. İkinci bölümünde ise, öğrencilerin kendilerinin rapor hazırlamak üzere seçtikleri kimlik
11 konusu üzerinde çalışan mikro teoriler ve teorisyenlerden bazılarının görüşleri detaylı olarak incelenmekte ve tartışılmaktadır. SOS424 KÜRESELLEŞME (303) Bu ders, küreselleşme sürecindeki değişmeler ile ilgili temel eğilimleri belirlemek amacındadır. Bu amaçla güncel dünyanın dönüşümlerini incelenmektedir. Bu bağlamda, işbölümünün uluslararası boyutta değişen vasfı ve bu değişimin devlet, toplum ve kişi arasındaki ilişkilere yansıması ele alınmaktadır. Türkiye'nin, birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü dünya devletleri arasındaki yeri incelenmektedir. SOS426 SANAT SOSYOLOJİSİ (303) İlk aşamada sanat sosyolojisinin temel ilgi alanı, metodu ve temel yaklaşımlar tartışılmaktadır. Sanatın sosyolojik perspektif açısından olgusal özellikleri; sanat ve sanatçının toplumsal koşullar bağlamında değişen konumu, statüsü, anlamı, rolü; toplumsal evrim sürecinde sanat nitelemesi ve estetik değerler irdelenmektedir. Ayrıca, sanat nitelemesinde estetik değerlerle diğer sosyal kurumlar arası (ekonomi, siyaset,din, vb gibi) ilişkiye bakılmaktadır. Sanatın evrenselliği sorunsalı tartışılmakta ve bu çerçevede literatürdeki belli başlı teoriler incelenmektedir. Son olarak, aşamada sanatın orijini ve fonksiyonları üzerine temel teorik bakış açıları tartışılmaktadır. SOS428 TURİZM SOSYOLOJİSİ (303) Turizm ile ilgili temel kavramlar; tarihsel süreç içerisinde turizmin gelişmesi; turizm çeşitleri, turizmin diğer bilim dalları ile olan ilişkisi; Endüstri Devrimi ve turizm olayı arasındaki ilişki; turizmin sosyal ve ekonomik yapı üzerine etkileri; turizm olgusunun Türkiye tarihi içerisindeki yeri ve turizmin Türkiye'nin sosyal ve ekonomik yapısına etkileri, dersin temel konularını oluşturmaktadır. PSİ496 ENDÜSTRİ VE ÖRGÜT PSİKOLOJİSİ (303) Dersin amacı bu alanla ilgili olarak, öğrencilere temel kavram ve kuramları tanıtmaktır. Psikolojinin iş yaşamında kullanılmasının çeşitli yönleri hakkında bilgiler sunulacaktır. Endüstri ve örgüt psikolojisinin tanımı ve yakın kavramlarla ilişkileri ele alınacaktır. SOS YÜZYIL FELSEFESİ (303) Ders, döneminin kültürel yapısına bakmayı ve bu dönemde ortaya çıkan felsefe düşüncelerini incelemeyi içermektedir. Düşünceleri incelenecek temel filozoflar şunlardır: H. Bergson, E. Husserl, W. James, M. Heidegger, J.P. Sartre, M. Merleau-Ponty, K. Jaspers, A. Camus.
ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ ZORUNLU DERS İÇERİKLERİ
1 ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ ZORUNLU DERS İÇERİKLERİ SOS101 SOSYOLOJİYE GİRİŞ I (303) Tarihsel, ampirik ve analitik yaklaşımlarla sosyolojinin tanımı ve konusunun
SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ LİSANS DERS İÇERİKLERİ FEL 100 FELSEFEYE GİRİŞ (3 0 3) Felsefe nedir? sorusuna verilen belli başlı yanıtlar; felsefi bilgiyi diğer bilgi türlerinden ayıran özellikler; felsefenin temel
BİLİMSEL HAZIRLIK DERSLERİ Bölümümüz tarafından bilimsel hazırlık dersleri alması uygun görülen öğrencilerin toplamda 18 krediyi geçmemek koşuluyla alacağı dersler danışmanları tarafından belirlenecektir.
T.C. BATMAN ÜNİVERSİTESİ Fen Edebiyat Fakültesi Dekanlığı SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ DERS İÇERİKLERİ
T.C. BATMAN ÜNİVERSİTESİ Fen Edebiyat Fakültesi Dekanlığı SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ DERS İÇERİKLERİ SOSYOLOJİYE GİRİŞ I II Sosyolojinin temel ilkelerine, kuramlarına ve kavramlarına; temel toplumsal süreçlere,