Gateway Load Balancing Protocol (GLBP) - PDF
Download "Gateway Load Balancing Protocol (GLBP)"
1 Gateway Load Balancing Protocol (GLBP) GLBP, diğer protokollere göre (HSRP,VRRP) daha verimli ve etkilidir . HSRP ve VRRP teknolojilerinde yönlendiriciler yedeklilik açısından aktif-pasif rollerini yaparken, GLBP aktifaktif olarak çalışabilir. GLBP, diğer iki protokol gibi birden fazla yönlendiricinin veya üçüncü seviye bir anahtarlayıcının son kullanıcıya bir tek yönlendirici olarak görünmesini sağlar, lakin çalışma stratejisi diğer protokollere göre birçok açıdan farklılık gösterir. HSRP ve VRRP teknolojilerinde birden fazla yönlendirici arasında bir tanesi aktif yönlendirme işlemlerini yürütürken diğeri yedek olarak beklemekte ve aktif olan yönlendiriciyi takip etmekteyken bu durum GLBP de daha farklıdır. Omurgadaki bütün yönlendiriciler aktif-aktif olarak çalışabilmektedir. Bu konu içerisinde GLBP nin işleyişinden bahsedildikten sonra, GLBP konfigurasyonunun yönlendiriciler üzerinde nasıl yapıldığını adım adım inceleyeceğiz. Bu bölümdeki konfigurasyonlar GNS3 emulator ortamında yapılmıştır . Şekil 2.7: GLBP ağ altyapısı. Şekil 2.7 de görüldüğü gibi kendi fiziksel bağlantıları ve ip adresleri olan üç adet yönlendirici tek bir yönlendirici gibi hareket etmektedir. Diğer protokollerde olduğu gibi GLBP de aynı şekilde sanal (virtual) ip adres mantığı ile hareket etmektedir. Yönlendiricilerin kendine ait bir ip adresi olmasına rağmen kullanıcılarla sanal ip adresleri ile haberleşirler. Son kullanıcılar GLBP protokolünün oluşturduğu sanal yönlendiricinin ip adresini bilirler ve bu ip adresini ağ geçidi olarak tanırlar. HSRP ve VRRP de bir adet sanal fiziksel adres olurken, GLBP de bu durum farklıdır. GLBP de yönlendirici sayısı kadar sanal ip adres oluşturulur ve her
2 yönlendirici kendi sanal fiziksel ip adresiyle arp paketlerine cevap döner. Sanal fiziksel adreslerin oluşması ve haberleşme mimarisi ileriki bölümlerde anlatılacaktır. Bu bölüm içerisinde GLBP nin işleyiş kısımlarından bahsedilecek ve emulator ortamında yapılan konfigurasyonların gösterimi anlatılacaktır. GLBP mimarisinde diğer teknolojilerde olduğu gibi yönlendiricilerin üye olduğu gruplar vardır. GLBP de 1024 adet grup oluşturulabilir. Her grup içerisinde Aktif Sanal Ağ Geçiti AVG seçilir. Dışardan gelen istekler ilk olarak AVG olan yönlendiriciye gelir. AVG olan yönlendirici grubun yöneticisi konumundadır. AVG rolünü üstelenen yönlendirici üç adet sanal fiziksel adres oluşturur (Topolojimizde üç adet yönlendirici olduğu için üç adet kullanıldı.) Toplamda en fazla 4 adet sanal fiziksel adres oluşturulabilir. Gruptaki diğer yönlendiricilere Aktif Sanal Yönlendiriciler AVF denir. AVG de aynı zamanda bir AVF dir. Oluşturulan sanal fiziksel adresler bu AVF lere atanır. Bu AVF ler kendilerine atanan sanal fiziksel adreslere gelen paketlere cevap verirler. Üst limit olarak dört adet sanal fiziksel adres oluşturulabildiği için AVG dâhil, grupta en fazla dört adet aktif olarak çalışan yönlendirici olabilir. Eğer grupta dörtten fazla yönlendirici mevcut ise AVF olmayan yönlendiriciler yedek durumda beklerler ve gelen paketlere herhangi bir cevap dönmezler. Her bir AVF kendisine atanan sanal fiziksel adres için birinci öncelikli sanal yönlendirici (Primary Virtual Forwarder) dir. Bu yönlendirici aynı GLBP grubu içerisindeki diğer yönlendiricilere bu sanal fiziksel adres için kendisinin cevap vereceğini duyurur. Bu sanal fiziksel adres için ikinci öncelikli sanal yönlendirici (Secondary Virtual Forwarder) vardır ve yönlendirici birinci öncelikli olarak sanal yönlendiriciye ulaşamazsa onun yerine cevap verir. GLBP mimarisinde yönlendiriciler yedekliliğin kurulması için aynı grup içerisinde olmak zorundadır . Yönlendiricilere grup numarası ağ yöneticisi tarafından verilir. Eğer bir grup numarası belirtilmez ise 0 olarak kabul edilir ve 1024 e kadar numaralar kullanılır. Sanal yönlendiricilere ağ yöneticisi tarafından atanan sanal ip adresine gelen ARP (Adres çözümleme protokolü) isteklerini AVG cevaplar ve cevap olarak gerçek fiziksel adresi yerine oluşturulan üç adet sanal fiziksel adresten birini döner. Sanal fiziksel adresleri ağ yöneticileri tarafından tanımlanmaması durumunda GLBP otomatik olarak sanal bir fiziksel adres üretir. Burada üretilen GLBP sanal fiziksel adresi şu şekildedir; Üretici kodu (00.07.B4) + GLBP (00) + Grup numarası + AVF no Örneğin 1 numaralı GBPP grubu için AVG nin sanal fiziksel adresi 0007.B olacaktır. Diğer AVF ler için 0007.B ve 0007.B olur. AVF ler için oluşturulan sanal
3 fiziksel adresler yönlendiricilerin aynı zamanda kimlik numaraları olur. İstemci bilgisayarların ARP belleklerine bakıldığında sanal ip ve fiziksel adresleri görülecektir. Aktif ve yedek yönlendirici multicast ip adresi ve UDP 3222 portu üzerinden birbirlerini hello paketlerini 1 saniye aralıklar ile göndererek haberleşirler. Aktif yönlendiriciler üç saniye aralıklar ile gönderdiği hello paketlerini, örneğin yönlendiricinin yerel tarafa bakan iletişim bacağının kopması durumunda ve 10 saniye boyunca yerel tarafa paket gönderemez ise yedek yönlendiriciler, aktif yönlendiricinin görevini üstlenir. Bu durum için, GLBP teknolojisi, HSRP ve VRRP ye göre daha hızlı ve daha sağlam yedeklilik sağlar  GLBP Aktif Yedek Seçimi GLBP mimarisinde diğer protokollerde olduğu gibi rol seçimi priority değerleri ile karar verilir . İlk durumda priority değeri her yönlendirici için 100 dür. Eğer priority değerleri ağ yöneticisi tarafından konfigüre edilmemişse fiziksel ip adresi daha büyük olan yönlendirici AVG, diğeri yedek rolünü üstlenecektir. Eğer özellikle bir yönlendiricinin AVG olmasını isteniyorsa yönlendiricin priority değeri diğer yönlendiriciden daha yüksek bir değer olarak konfigüre edilir. Burada önemli bir husus vardır. Eğer preemt aktif edilmemişse sisteme ilk katılan yönlendirici aktif rol alır. Bu adaletli bir seçim olmaz. Bundan dolayı preemt aktif edilmelidir. Bu her zaman seçimin adaletli olmasını sağlar. Aktif rolünde olan bir yönlendirici her üç saniyede bir kendi fiziksel bacağından adresine hello paketlerini gönderir ve eğer başına bir şey gelir de gönderemeyecek olursa belirli bir süre hello paketini alamayan diğer yönlendirici aktif rolünü üstlenecektir. AVG grupta bulunan diğer yönlendiricileri kendisi de dâhil sanal kimlik fiziksel adresleri üretir ve bu AVF rolünü üstlenen yönlendiricilerin her biri kendi sanal fiziksel kimlik adresleri için aktif olarak çalışır. GLBP grubu içinde en fazla dört adet AVF olabilir. Diğer yönlendiriciler yedek durumunda çalışır ve AVF lerin durumunu takip eder. Grup içerisinde bir AVF nin down olması halinde AVG 600 saniye (redirect time) içerisinde secondary virtual router a görev değişikliğini iletir. İkinci süreç ise secondary hold timer dır. Bu süre default olarak saniyedir ve bu süre dolduğunda AVG down olan AVF ye ait sanal kimlik fiziksel adresinin artık olmadığını duyurur. Bu bölümün uygulaması GLBP konfigurasyon bölümünde yapılmıştır GLBP Yük Dağılımı
4 GLBP mimarisinde yük dağılımı dinamiktir ve 3 farklı yöntem vardır  Bu yöntemleri sırayla inceleyim; Round Robin : Default olan yöntemdir. Protokol olarak HSRP ve VRRP gibi çalışır. Gelen paketler sırasıyla AVF lere dağıtılır.  Host Depented : Host yönlendirici bazlı çalışır. Kullanıcılar AVF lere atanır. Belli bir host hep aynı AVF nin sanal fiziksel adresini tanır. Küçük ağlarda tavsiye edilmez.  Weighted : Dinamik olan bir metottur. Bu yöntemde AVF ye ne kadar yük taşıması gerektiği söylenebilir. Böylece güçlü olan AVF ler daha fazla yük taşıyabilirler.  Bu bölümün uygulaması GLBP konfigurasyon bölümünde yapılmıştır GLBP Konfigurasyonu GLBP mimarisinin daha iyi anlaşılabilmesi için Şekil topolojisi kullanılacaktır. Şekilde görüldüğü gibi yedeklilik için Omurga1, Omurga2 ve Omurga3 isminde üç adet yönlendirici kullanılıyor. Yönlendiricilerin kullanıcılara bakan bacaklarının konfigurasyonlarına bakacak olursak; Figür 2.32: GLBP Omura1 konfigurasyonu glbp 1 ip buradaki 1 GLBP grup numarasını belirtmektedir ise GLBP sanal ip adresini belirtmektedir. glbp 1 priority 110 burada priority değeri 110 olarak manuel belirlendi. glbp 1 preempt burada seçimin olmasını aktif olarak girildi.
5 glbp 1 load balancing weighted burada load balancing seçiminin weighted stratejisiyle olması istendi. glbp 1 weighting 70 burada weighting değerini 70 olarak belirtildi. glbp 1 authentication md5 key-string numankarakas burada authentication şifresi olarak numankarakas belirlendi. Figür 2.33: GLBP Omura2 konfigurasyonu glbp 1 ip buradaki 1 GLBP grup numarasını belirtmektedir ise GLBP sanal ip adresini belirtmektedir. Priority değerini belirtilmediği için default olarak 100 atanır. glbp 1 preempt burada seçimin olması aktif yapıldı. glbp 1 load balancing weighted burada load balancing seçiminin weighted stratejisiyle olması istendi. glbp 1 weighting 20 burada weighting değerini 20 olarak belirtildi. glbp 1 authentication md5 key-string numankarakas burada authentication şifresi olarak numankarakas belirlendi.
6 Figür 2.34: GLBP Omura3 konfigurasyonu glbp 1 ip buradaki 1 GLBP grup numarası belirtmektedir ise GLBP sanal ip adresini belirtmektedir. glbp 1 priority 90 burada priority değerini 90 olarak manuel olarak belirlendi. glbp 1 preempt burada seçimin olması aktif yapıldı. glbp 1 load balancing weighted burada load balancing seçiminin weighted stratejisiyle olması istendi. glbp 1 weighting 10 burada weighting değerini 10 olarak belirtildi. glbp 1 authentication md5 key-string numankarakas burada authentication şifresi olarak numankarakas belirlendi. Konfigurasyonlara bakıldığında 3 yönlendirici de GLBP 1 numaralı grubuna üyeler ve sanal ip adresi olarak ayarlanmış. Kullanıcılar ağ geçidi olarak ip adresini tanırlar. Priority değerlerini bakıldığında Omurga1 yönlendiricisinin en yüksek değere sahip olduğu görülür ve bu durumda AVG rolünü Omurga1 yürütür. AVG de aynı zamanda AVF rolünde olduğu için 3 yönlendirici de aktif olarak trafiği AVF olarak iletir. AVG nin yedek durumuna bakıldığında bu rolü Omurga2 üstelenir. Rol durumları aşağıdaki gibidir;
7 Omurga AVG Yedek AVG AVF Omurga1 + + Omurga2 + + Omurga3 + Tablo 2.1: GLBP topolojisinde rol paylaşımları Yukarıdaki tabloda Şekil 2.1 deki GLBP ağ altyapısında yönlendiricilerin rolleri gösterilmiştir. Omurga1 AVG ve AVF olarak çalışmakta, Omurga2 yedek AVG ve AVF olarak çalışmakta ve Omurga3 sadece AVF olarak çalışmaktadır. Yönlendiricilerden herhangi birinin zarar görmesi ya da yönlendiricilerin kullanıcılara bakan kablosunun kopması gibi durumlarda yedekliliğin işleyişi aşağıdaki gibidir. Şekil 2.8: GLBP yedeklilik işleyişi. Şekil 2.8 de görüldüğü gibi AVG yönlendiricisinin yerel bacağındaki kablonun kopmasıyla ya da yönlendiricinin kendisinin zarar görmesi durumlarında Omurga2 priority değeri olarak Omurga3 den büyük olduğu için aktif rolünü üzerine alacaktır. Emulator ortamında bu işleyişi görebilmek için Omurga1 in fastethertnet 0/0 portunun erişimini keselim. Bu işlemi fastethertnet 0/0 interface inin altında shutdown komutuyla yapabiliriz. Figür 2.35: GLBP Omura1 interface shut etme konfigurasyonu
8 Figür 2.36: GLBP Omura2 debug gösterim konfigurasyonu Figür 2.37: GLBP Omura3 debug gösterim konfigurasyonu Konfigurasyonlarda görüldüğü gibi GLBP mimarisinde yönlendiriciler her üç saniyede birbirlerine hello paketi gönderirler. Omurga1, Omurga2 ve Omura3 ün konfigurasyon çıktılarına baktığımızda fas0/0 bacağına giren ve çıkan hello paketlerini gözlemleyebiliriz. Omurga1 den artık hello paketi gelmediğinde ilk olarak Omurga2 ve Omurga3 yönlendiricileri yeni rolleri için paket alışverişinde bulunur ve Omurga2 nin priority değeri daha büyük olmasından dolayı (100>90), Omurga2 kendini aktif olarak otomatik atar. Omurga3 ise standby görevini üstlenir.
9 GLBP de yönlendiricilerin local portlarının ve ya cihazların kendilerinin kesintiye uğraması durumda yedekliliğin işleyişi anlatıldı. Yedekliliğin tam verimli şekilde sağlanması için yönlendiricilerin Wan portlarının da kesintiye uğraması durumda yedeklilik durumlarını kontrol etmesi gerekmektedir.yönlendiricilerin internete bakan portunda bir problem olursa internete ulaşım kesilse bile, yönlendirici halen çalıştığı için ve kullanıcı tarafına bakan tarafta da herhangi bir problem olmadığı için aktif yönlendirici hello paketlerini göndermeye devam edecek ve yedeklilik durumunda bir değişiklik oluşmayacaktır. Bu problemin çözümü için HSRP ve VRRP de olduğu gibi tracking metodunu kullanacağız. HSRP ve VRRP de, yönlendiriciye eğer internet tarafındaki bacağına zarar gelirse (kablo kopması, interface yanması vs.) priority değeri düşür denilirdi. Lakin GLBP de bu durum farklıdır. Böyle durumla karşılaşıldığında priority değeriyle ilgili bir değişiklik olmaz. Bunun yerine weight değerinin üzerinde değişiklik yapılır. Böylece yönlendiriciler arasında rol değişikliği olmasına gerek kalmaz. Yeni weight değerlerine göre yük dağılımı hesaplanır ve trafik kesintiye uğramaz. Şekil 2.9: GLBP tracking işleyişi Figür 2.38: GLBP Omura1 track işlemi konfigurasyonu Burada track 1 in fastethernet2/0 izlemesini sağladık. Ayrıca GLBP de aynı anda 500 adet interface izleyebilir. Bunu sağlamak için de her bir interface için track nesnesi oluşturmamız gerekir. Bu interface aşağıdaki gibi oluşturulur;
10 Figür 2.39: GLBP Omura1 weighting track işlemi konfigurasyonu Burada track 1 nesnesini omurga1 yönlendiricisinin local tarafındaki interface ine uyguladık. Bu konfigurasyon içerisinde eğer Omurga1 in internet tarafındaki interface ine bir zarar gelirse weight değerini 70 azaltmasını sağlar. Böylece weight değeri 70 olan omurga1!in yeni weight değeri = 0 olur. Burada dikkat edilmesi gereken bir husus var. Omurga1 in priority değeri değişmiyor yani AVG rolüne devam ediyor ama weight değeri 0 olduğu için AVF rolünü yapamadığı için üzerinden paket trafiği geçmiyor. Böylece herhangi bir veri kaybı olmadan ağ veya paket trafiği kesintisiz olarak devam ediyor. Bu senaryoyu emulator ortamında aşağıdaki gibi gösterirsek; Figür 2.40: GLBP Omura1 interface shut etme konfigurasyonu Görüldüğü gibi FastEthernet2/0 ın bağlantısı kopması durumunda Omurga1 in yeni weight değeri 70 azalarak 0 oluyor. Figür 2.41: GLBP Omura1 track işlemi sonrası yedeklilik gösterim konfigurasyonu Konfigurasyon da görüldüğü gibi Omurga1 Aktif (AVG) olarak devam ediyor. FastEthernet2/0 ın bağlantısının kopması AVF rolünü kaybettiriyor. Omurga1 in sorumlu olduğu sanal fiziksel adrese gelen isteklere ise Redirect Timer süresince başka yönlendirici cevap verecektir.