Genelde varis ameliyatı güvenilir ve başarılı bir girişim olmasına karşın, sonuçta cerrahi bir girişim olması nedeni ile gerek anestezi gerekse cerrahi uygulamalara bağlı olarak az da olsa bazı riskler taşımaktadır. Ne olduğundan ziyade “ameliyat” kelimesi bir çok hasta için rahatsız edici bir kelimedir.Ameliyatın anestezi gerektirmesi, bacakta birkaç cerrahi kesi yapılıyor olması, belirli bir süre hastane yatışı gerekmesi, ameliyat sonrası olabilen morarma, kanama, şişlik ve ağrının bir kaç hafta rahatsızlığa neden olması nedeni ile, daha basit ama hastaya daha az rahatsızlık veren yeni yöntemlerin arayışına yol açmıştır.
Ameliyatta yapılan genelde kasık ile ayak bileği arasında yer alan ve kapakları bozuk olduğu için reflüye (kaçak) yol açıp varislerin oluşmasına neden olan ve tıpta safen toplardamarı adı verilen damarın ve bacaktaki varislerin cerrahi kesi kullanılarak çıkartılmasıdır. Son 10-20 yılda bu damarın ortadan kaldırılması ameliyatsızda mümkün hale gelmiştir. Bu sayede ameliyatla elde edilen sonuçtan çok daha fazlası, çok daha kolay, rahat, acısız ve kozmetik olarak çok daha başarılı bir şekilde elde edilebilir. Temel olarak ameliyatsız varis tedavisi sağlayan yöntemler varisin kaynağı olan safen damarını kapatarak işlevsiz hale getirmeyi ve bu yolla varislerin kendiliğinden kaybolmasını sağlarlar.
Ameliyatsız varis tedavisi yöntemlerden en yaygın kullanılanlarından biri lazerle varis tedavisidir. Bu yöntem toplardamar içi lazer tedavisinin İngilizce kısaltması olan EVLT (EndoVenous Laser Treatment” veya “Endovenous Laser Ablation” gibi benzeri isimlerle anılmaktadır. Burada hastalıklı damarların içerisine ilerletilen özel bazı teller ile (kateter) lazer enerjisi kullanılarak varise neden olan damarlar ısı ile yok edilmektedir. Isı ile başka dokuların yanmaması ve ağrı olmaması için damar çevresine içinde lokal anestezik madde olan sıvı verilmesi işlemi olan tümesan anestezi ile yapılır. Genel olarak işlem sonrası bacakta ağrı ve morarma klasik cerrahi yönteme göre çok daha az olup, hasta kısa sürede günlük yaşamına geri dönebilmektedir.
Oldukça yaygın ameliyatsız varis tedavisi yöntemi olan Radyofrekans yüksek frekanslı radyodalgalarını damarın içine yerleştirilmiş olan bir kateter yada kabloya göndererek damarın yüksek ısı ile içerden yakılması prensibine göre çalışır. Bu yöntemle damar ısınır, büzüşür ve sonuçta kapanır ve takip eden yıllarda damar kaybolur. Ameliyatla damarın çıkartılmasının alternatifidir. Yine tümesan anestezi kullanılır.
Radyofrekans hastanın şikayetleri kısa sürede ortadan kaldırır, çok kısa sürede normal yaşama dönebilirler, kozmetik açıdan çok etkin bir tedavidir, lazere göre işlem sonrası daha az morarma ve ağrı daha azdır.
Belki de en eski ama en yaygın ameliyatsız varis tedavisi yöntemi köpük tedavisi yada skleroterapidir. Bu uygulamada varislerin skleroterapisinde klasik olarak kullanılan bir ilaç köpük haline getirilerek damara enjekte edilir.
Anestezi, cerrahi kesi gerektirmeden basit bir enjeksiyon ile birkaç dakika içinde varisin tedavi sürecini mümkündür.Hasta hemen kalkıp yürüyebilir ve ağrı acı hissetmez. Köpük tedavisi varis için yapılan tedaviler içinde hasta için en az rahatsızlık oluşturan tedavidir. Avantajları ameliyata göre daha az ağrı, morluk, şişme, uyuşma, tedavinin hastanede yapılma zorunluluğunun olmaması,
Varise neden olan safen toplardamarının çıkartılması yada ısı ile tahrip edilmesi yerine, tıbbi bir yapıştırıcı ile tıkanması en yeni ameliyatsız varis tedavisi yöntemlerinden birisidir.
Üretici firmalara göre Venaseal, Variclose yada Venablock ismi ile anılan bu yöntemde lokal anestezi ile kateter damar içine yerleştirilir ve sonra yapıştırıcı verilerek damardan çıkartılır. Saniyeler içinde yapıştırıcının polimerize olması ile damar kapanır. Kolay, ağrısız ve oldukça etkili bir tedavi şeklidir.
Hem mekanik olarak hem de ilaç kullanılarak anestezi ihtiyacı olmadan varise neden olan safen ven damarının kapatılmasını sağlayan etkin, rahat ve kolay yeni bir tedavi seçeneğidir. Köpük tedavisinin bir başka çeşididir. Lokal anestezi ile damara ilerletilen kateter uygun yere yerleştirildiğinde motor çalıştırılır ve hızla dönen del damarın iç yüzünü tahriş ederek damarın büzüşmesine neden olur ve bu arada da köpük verilir. Kolay, ağrısız ve etkili bir yöntemdir.
Sonuç olarak ameliyatsız varis tedavisi varisin ortadan kaldırılmasını ameliyatın zahmetlerine katlanmak zorundan kalmadan sağlayan yeni bir çok tedavi yöntemidir. Bu yöntemlerin ortalama başarısı birbirine yakındır. En büyük avantajları kesi yapmadan, dikiş atmadan, anestezi gerekmeden ve çok kısa sürede hastanın normal hayatına çok daha iyi kozmetik sonuçlarla dönmesini sağlamalarıdır. Tedavi şekli hastanın sağlık durumu, tercihleri ve varislerin durumu kararlaştırılır.