Sağlıklı Saç ve Beslenme
Saçların sağlıklı bir şekilde uzaması, parlak ve canlı bir görünüme sahip olması; fizyolojik sınırların üzerinde dökülme, kopma ve kırılma eğiliminde olmaması için ihtiyaçlarının karşılanması gerekir. Saçın temel besin ihtiyaçları diğer organlardan farklı olmasa da birtakım özellikler gösterir. Saçın ihtiyacı olan besinsel unsurları şu şekilde sıralayabiliriz;
Ko-enzim ve ko-faktörler
Diğer besinsel unsurlar.
Bu maddeler eğer saçı iyi bir ürün, bir yemek olarak düşünürsek kimisi enerji, kimisi yapı taşı başkaları da keratinizasyon (saçın temelini oluşturan protein yapı) için gereklidir. Saça rengini veren pigmentleri üreten melanositler ile sebum (yağımsı madde) sentezleyen hücrelerin ihtiyaçları da göz önüne alınmalıdır.
Peki, Hangi Besinler Gerekli İçeriğe Sahip?
Yukarıdaki listede ana başlıkları verilen besinsel unsurlar farklı gıdalardan temin edilebilir. Ancak günümüzde besin maddelerinin maruz kaldığı kimyasal işlemler, biyolojik değeri düşük gıdaların çokluğu, sağlıksız besleme alışkanlıklarının yaygınlığı saç sağlığı açısından bazı yiyecekleri öne çıkarmaktadır. İşin doğrusu saça iyi gelen gıda maddelerinin çoğu aynı zamanda sağlıklı beslenmenin de temel unsurları olarak karşımıza çıkmaktadır:
Balık ve özellikle yağlı balıklar omega-3 isimli esansiyel ve yararlı yağ asitlerinin en iyi kaynağıdır. Omega-3 saçlarda ve saçlı deride kurumayı önler. Balık aynı zamanda demir, B12 ve amino asit ihtiyaçlarının karşılanması için de iyi bir besinsel kaynaktır.
Baklagiller , kuru fasulye ve mercimek gibi kuru baklagiller çinko, demir ve biyotin içeren bitkisel protein kaynakları olmaları nedeniyle saçları güçlendirir ve saçların kırılmalarını önlemeye yardımcı olurlar.
Her zaman ifade ettiğimiz sert kabuklu kuruyemişler (fındık, ceviz, antep fıstığı, badem) ayrıca kabak çekirdeği sağlıklı ve canlı saçlara sahip olmak için beslenme alışkanlığınıza katmanız gereken besin maddeleridir. Bu besinler flavonoidler, omega-3, çinko ve selenyumun iyi kaynaklarıdır.
Kırmızı ve beyaz et yine saçın ihtiyaçlarını kombine karşılayan besinsel unsurlardandır.
Yumurta, saç için en önemli besinsel kaynakların belki de bir numarasıdır. Düşünün civcivin tüylerinin tamamına yetecek bir kompozisyon sadece bir yumurtanın içinde eksiksiz mevcuttur.
Tam tahıllar, B grubu vitaminleri ile çinko ve demirin önemli kaynağı olması nedeniyle saç uzamasını hızlandıran önemli bir besin grubudur. Vücut ağırlığı ile ilgili problemi olmayan bireylerin bile tam tahıllı ürünler tüketmeleri ( tam buğday ürünleri , tam tahıllı makarna vb.) saç sağlığını desteklediği gibi sağlıklı beslenmenin de iyi bilinen her zaman tavsiye edilen yollarından bir tanesidir.
En iyi A vitamini kaynağı kabul edilen besinlerin başında gelen havuç saç derisi ve saç kuruluğunun önlenmesi için önemli bir besindir.
Süt ve fermente ürünleri (yoğurt, ayran, kefir, peynir) esansiyel amino asitlerin (vücutta üretilemeyen) kaynağı olmalarının yanında yüksek kalsiyum içeriği ile saç sağlığını desteklerler.
Koyu yeşil yapraklı sebzeler (ıspanak başta), saç foliküllerinden salgılanan yağlı madde (sebum) üretimini artırarak doğal saç bakımı sağlar. Aynı zamanda bu sebzelerin demir ve kalsiyum açısından da zengin olması saç sağlığı için önemlidir.
Zeytin ve zeytinyağını da unutmamamız gerekiyor. Özellikle E vitamini açısından zeytinyağı (az da olsa mutlaka soğuk pres sızma yağ) tüketimini unutmamamız gerekiyor. Bir zamanlar özellikle prostat sağlığı için çok popüler olan kabak çekirdeği yağı da saç sağlığı için yararlıdır.
Soğan, sarımsak, siyah veya yeşil çay gibi unsurlar da saç sağlığınıza olumlu etki yapar. C vitamini ihtiyacı için turunçgiller kadar maydonozu da unutmamanız doğru olacaktır.
Hint safranı, tarçın gibi baharatları da hatırlatmak istiyorum.
Artık bir hormon kabul edilen D vitamini yiyeceklerle alınması zor olan bir unsur olmakla birlikte uygun şekilde güneşten yararlanarak mutlaka tamamlamamız gerekmektedir.
Şimdi özellikle hanımefendiler ve beyefendiler diyecek ki, “Ben bunların hepsini tüketiyorum ama saç problemimi çözemiyorum. Saçlarım tutam tutam dökülüyor.” Haklı olabilirsiniz. Hormonal durumunuz, saç dökülmesini ekleyen başkaca faktörler, böbrek üstü bezinizin çok çalışması, tiroid bezinizin az çalışması gibi onlarca faktör işin içine girebilir. Saçlarınız siz hiç fark etmeden tam bir kimyasal deposu haline gelmiş olabilir.
Dahası yiyeceklerimizin ne kadar sağlıklı olduğunu tartışmaya gerek yok sanırım. Bu sağlıklılığı sadece ürünün tarım ilaçlarına maruz kalmaması, GDO içerip içermediği gibi noktalara indirgemeyiniz. Zira bir gıdanın içinde yararlı bir maddenin fiziken mevcut olması başka, onun vücutta kullanılabilirliği başkadır. Tespit edilen eksikliklerin bir kısmının ağız yolundan, diğerlerinin gıda takviyeleri ile tamamlanması gerekebilir. Gerçekten saçı dökülenlerin titiz ve sabırlı bir tedavi sürecini kabul etmeleri gerekir.