arkadaşlar elektrikte öenmli konulardan birisidir bir çok tesisatcını bilmesi gereken bir özelliktir çünkü kimse bir odaya düşen ışık akısını kaç lamba gerekli ve nasıl aydınlatılmalı hatta ve hatta odanın rengine göre oluşabilecek aydınlatma hesabını bilmiyor lambaların üzerindeki güç aslında bizim odadaki gözün algıladığı ışık akısıyla ilgilidir çoğu şöyle bir mantıkla yola çıkıyor ya bu enerji çok tüketir arkadşalar bu lambanın üzerindeki watt buyudukçe aydınlatılan alnda buyuyor şimdi projektorleri ele alalım harcadıkları güç fazladır ama yaptığı iş buyuktur yklaşık oalrak 1000waatlık bir projektor buyuk bir meydan aydınlatmasında çok rahat çalışabiliyor ARTIK piyasaya değil çağdaş ve dinamik gencliğin akıl ve bilim yolunda yürümeliyiz ve yola çıkmalıyız boşuna okumuyoruz amacımız piyasada yerimizi alarak daha kaliteli işler yapabilmektir. Aydınlatma ve Aydınlatma Türleri Işığın bir yere, nesnelere veya bunların çevrelerine görülebilecekleri şekilde uygulanmasına Aydınlatma denir. Işık ise, yaydığı ışınlar ile gözün ağ tabakasını etkileyerek görmeyi sağlayan özel bir enerjidir ve görme sistemine ait bütün algılama ve hissetmelerdir.
Gözün görme yeteneği artar Göz sağlığı korunur Kazalar azalır Yapılan işin verimi yükselir Güvenlik sağlanır Estetik hislere ve konfor gereksinimine yanıt verilir Amacı bakımından aydınlatma üçe ayrılır.
Fizyolojik Aydınlatma: Amaç, cisimleri şekil, renk ve ayrıntıları ile rahat ve hızla görebilmektir. Bu koşulları sağlayan aydınlatmaya Fizyolojik Aydınlatma denir. Dekoratif Aydınlatma: Amaç, görülmesi istenen cisimleri bütün ayrıntıları ile göstermek değil, daha çok estetik etkiler uyandırmaktır. Dikkati Çeken Aydınlatma: Amaç, dikkati çekmek, yani reklam yapmaktır. Bunun için yüksek aydınlık düzeyleri, renkli ışıklar, değişken ışıklı şekiller ve yanıp sönen düzenler kullanılır. Aydınlatma, ışığın kökenine göre doğal ve yapay olmak üzere ikiye; aydınlatılan yere göre de iç ve dış aydınlatma olarak ikiye ayrılabilir.
Aydınlatma aygıtından çıkan ışık akısının; %90 ***8211; 100***8217;ü alt yarı uzaya gidiyorsa direkt aydınlatma,
Işık Kaynakları Ana yapısı ince bir karbon teli olan ilk elektrik lambası 1879 yılında yapıldı. Bu ilk lambanın ışıksal verimi 2 lm/W gibi oldukça düşük bir değerdeydi. Bu değer ilk etapta çeşitli geliştirmeler sonucu 4,5 lm/W değerine çıkarıldı. Daha sonra, karbon tel yerine günümüzde de akkor lambaların yapısında bulunan ve sıcaklığa en dayanıklı maddelerden biri olan tungsten telin kullanılmasıyla lambanın verimi 8 lm/W değerine yükseltildi. 1950 yılının son çeyreğinde, akkor lambaların ampulleri iyot grubundan gazlarla doldurularak daha etkili kullanılmaya başlandı ve verimleri 20 ***8211; 22 lm/W değerlerine ulaştı.
[Linkleri görebilmek için Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN... | ya da üyeliğinizi Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...]
AKKOR FLAMANLI LAMBA Olumlu Yanları; Bağlantısı kolaydır, doğrudan bağlanabilir.
Olumsuz Yanları; Etkinlik faktörü düşüktür; verimli değildir.
FLORESAN LAMBA Olumlu Yanları; Etkinlik faktörü büyüktür.
Olumsuz Yanları; Anında ışık vermez.(Manyetik balastlı kullanımda)
YÜKSEK BASINÇLI CİVA BUHARLI LAMBA Olumlu Yanları; Etkinlik faktörü büyüktür.
Olumsuz Yanları; Yanma süresi uzundur. (4-5 dakika sonra tam ışığını verir.)
METAL HALOJEN LAMBALAR Olumlu Yanları; Etkinlik faktörü büyüktür.
En iyi renk ayırma yeteneğine sahip lambadır. En beyaz ışığı verir.
Olumsuz Yanları; Gerilim dalgalanmalarına karşı hassastır.
SODYUM BUHARLI LAMBA Olumlu Yanları; Etkinlik faktörü en büyük ışık kaynağıdır.
Olumsuz Yanları; Kuruluş masrafı fazladır.
Olumlu Yanları; Yüksek ışık verimi
Olumsuz Yanları; - Genelde balast ve ateşleyici gibi ek yardımcılar ile birlikte kullanıldıklarından ilk yatırım maliyetlerinin yüksek olması.
YÜKSEK BASINÇLI DEŞARJ LAMBALARININ KULLANIM ALANLARI 1-CİVA BUHARLI LAMBALAR Kırsal kesim ve şehir alanlarının aydınlatılması Maden yatakları ve taş ocaklarının aydınlatılması Kamuya ait okul,tren istasyonu, resmi daireler gibi binaların aydınlatılması Çelik - kağıt fabrikalarının aydınlatılması Dekoratif maksatlı projektör uygulamarı 2-METALİK HALOJENÜRLÜ LAMBALAR Mağaza, vitrin ve müze aydınlatmaları Dekoratif maksatlı iç mekan aydıdınlatması Tarihi eserlerin ve bina yüzeylerinin projektör uygulamaları Spor aktivitesi alanlarının aydınlatılması Liman ve inşaat alanlarının aydınlatılması Endüstriyel sergi alanlarının ve hipermarketlerin aydınlatılması Yüksekliği fazla olan ve üstü kısmen kapalı alanların aydınlatılması 3-SODYUM BUHARLI LAMBALAR Yol aydınlatması Platform ve araç parklarının aydınlatılması Sanayi alanlarının aydınlatılması Spor tesislerinin aydınlatılması Binaların dış kısımlarıonın aydınlatması Lambaya Yardımcı Elemanlar BALAST
Üzerinde yüksek güç kaybı olmamalıdır. Lambanın tam güçte yanmasını sağlamalıdır. Gürültü yapmamalıdır. Radyo parazitlerine yol açmamalıdır. Akımın dalga şeklinde bozukluğa yol açmamalıdır. Lambayı kolay tutuşturacak yapıda olmalıdır. Uzun ömürlü olmalıdır. Fazla ısınmamalıdır. Balast kayıpları sistem verimliliğini etkileyen önemli faktörlerden biridir. Floresan lambalarla kullanılan balastlar CELMA tarafından bir enerji sınıflandırmasına tabii tutulmuştur. Buna göre;
Eloktrotlarda herhangi bir ön ısıtmaya gerek duyulmadan, deşarj lambalarında ateşlemeye yönelik gerilimsel atlama sağlayan aygıtlar ateşleyici olarak tanımlanır. Metalik halojenürlü lambalar ve sodyum buharlı lambalarda deşarjın başlaması için gerekli olan gerilim değeri şebeke geriliminden daha yüksek olduğu için (700 ***8211; 5.000 V) bu lambalar ateşleyicilerle birlikte kullanılır. Ateşleyicinin görevi, lambanın ateşlenmesi için gerekli olan yüksek gerilim değerini sağlamaktır. Ateşleyici, lambanın ateşlenmesinin sağlanmasından hemen sonra devre dışı kalmalıdır. Bunun sağlanması için lamba uçlarındaki gerilim kontrolü, lamba akımı veya zaman fonksiyonu gibi özelliklerden faydalanılır. Ateşleme ardından devre dışında kalmayan ateşleyici lamba ömrünün kısalmasında neden olur. Yüksek basınçlı sodyum buharlı lambalar ile metalik halojenürlü lambalar çalışmak için 700 ***8211; 5.000 V arasında bir ateşleme gerilimine ihtiyaç duyarlar. Lamba için kullanılacak ateşleyici tercihinde lamba gücü ve tipi belirleyici özelliklerdir. Ateşleyiciler 190 V***8217;luk şebeke gerilimine kadar ateşlemeyi garanti eder. Seri, paralel ve yarı paralel olmak üzere üç tip ignitör vardır. Bunlardan en çok tercih edilen seri ignitördür.
Bir kondansatör temel olarak, iki iletken plaka arasına bir yalıtkan konulması ile elde edilir. Yalıtkan olarak hava, mika, kağıt, yağ ve cam benzeri malzemeler kullanılır. Kapasite değeri iletken plakanın yüzeyi ve dielektrik sabiti ile doğru, plakalar arası uzaklıkla ters orantılıdır ve elektrik yükünü depolama miktarını ifade eder. Bir kondansatör şarj edilip devreden ayrılırsa zamanla plakalar arasında yavaş yavaş ve kendiliğinden bir deşarj olabilir. Böyle bir durumda plakalar arasındaki dielektrik malzemenin bozulması söz konusudur. Bu durumu önlemek için plakalar arasına bir ***8216;deşarj direnci***8217; bağlanarak, kondansatörün bu direnç üzerinden deşarj olması sağlanır.
Aydınlatma ve Mimari Mimarı tasarım konusu olmuş yapılar, meydanlar, anıtlar, parklar, heykeller vb. kentsel değerlerin aydınlatılması için ***8216;aydınlatma tasarımı***8217; kavramını bilmek gerekir. Kent dışında kalan yollar, kavşaklar, karayolu tünelleri, uçak pistler gibi yerlerin aydınlatılması bunun dışında kalır. Bir aydınlatma tasarlanırken öncelikle mimari yada kentsel özelliklerin incelenmesi gerekir. Oluşturulacak aydınlık bir yandan mimari karakter ve kullanışa uyarken, bu aydınlığı sağlayacak ışık kaynakları da olabildiğince mimari ile bütünleşmeli, biçim, gereç, renk ve konum bakımından mimariye uyum sağlamalıdır. Uyum çalışması yapılmadan ileriki aşamalara geçilmemelidir. Çünkü yapılacak tasarımın temel verilerinin oluşturulmasını yönlendiren ve biçimlendiren bu çalışmadır. Bu tasarımı yaparken dikkat edilmesi gereken temel hususları şu şekilde sıralamak mümkündür;
Belli nesneleri ve/veya alanları aydınlatacak olan ışık buralara yönlendirilmeli, ve kesinlikle göze gelmemelidir. Gözün ışık kaynağını görmesi hem rahatsız edici ve yorucudur, hem de oluşturulan aydınlıktan yararlanmayı azaltır. Göze gelen ışık aydınlatılan nesne yada alanların, olduğundan daha karanlık görünmesine neden olur. Bir yüzeyde girinti ve çıkıntıların algılanması önem taşıyorsa bu yüzey için baskın doğrultulu bir ışık alanı oluşturulmalı ve yüzeydeki girinti ve çıkıntıların eğimine göre ayarlanmalıdır. Tüm üç boyutlu dokuların aydınlatmasında bu kural geçerlidir. Gölge niteliği bakımından, içinde yaşanan iç mekanlarda yumuşak ve saydam gölgeli bir aydınlık oluşturmak uygun olur. Kara gölgeli aydınlıklar, oluşturdukları ışıklık karşıtlıkları nedeniyle ilgi çekici, fakat yorucudur. Bu tür aydınlıklar ancak vitrin ve sahne gibi, içinde yaşanmayan ve kısa süre bakılan yerlerin aydınlatmaları için uygundur. Sert gölgeli aydınlıklar, düzlem olmayan yüzeylerde var olmayan çizgiler oluşturabilir ve böylece sert ve gerçek dışı görüntülere neden olabilir. Bu nedenle yalnızca özel amaçlar için kullanılmalıdır. Bakılan alan çevre alandan daha aydınlık olmalıdır. Okunan bir kitabın sayfaları, çalışılan bir tezgahın üstü, bir konuşmacının yüzü, bir yazı tahtası, yakın çevreye oranla daha karanlık olmamalıdır. Bakılan alan ile çevre alanlar arasındaki ışıklılık oranları yorucu karşıtlıklar oluşturmamalıdır. Değişik alanların tanımları ve aşılmaması gereken karşıtlık oranları, aydınlatma tekniği literatüründe yer almaktadır. Büyük karşıtlıklar, küçük karşıtlıkların görülebilmesini engeller. Bu kural renk konusu için de geçerlidir. Daha önce de bahsedilen ışığın göze gelmemesi kuralı bu yolla da açıklanabilir. Görsel algılama, renk ve ışıklılık karşıtlıklarının algılanmasından başka bir şey olmadığına göre aşırı karşıtlıklar oluşturarak, bakılan yerin eksik oluşturulmasına meydan verilmemelidir. Mat nesneler, üzerinde oluşturulan aydınlık ile görünür duruma gelirler. Parlak nesneler ise üzerlerinde oluşan çevre görüntüsü ile algılanırlar tam mat nesnelerin kendi görünürlükleri de tamdır. Ayna gibi tam parlak yüzeyli nesnelerde ise tam olarak görünürlük, oluşan çevre görüntülerinin görünürlüğüdür. Tam mattan tam parlağa değişen ara durumlarda ise nesnelerin kendi görünürlükleri de buna göre değişir. Mat nesnelerin aydınlatmasında elde edilecek sonuç, bu nesneler üzerinde oluşturulacak aydınlığa, dolayısıyla bunların ışıklılığına bağlıdır. Parlak nesneler üzerinde oluşturulacak aydınlık ise, bunların kendi görünürlüklerinde pek etkili olmaz; yansıttıkları yüzeylerin aydınlatılması ve gerekli ışıklılığa kavuşturulması gerekir. Çok küçük mat ve parlak yüzeylerin oluşmuş iki boyutlu dokuların vurgulanması mat ve parlak yüzey elemanları arasında yeterli ışıklılık ayrımı oluşturmakla elde edilir. Parlak nesnelerin yansıttıkları yüzeylerde büyük ışıklılık karşıtlıkları varsa, bu nesneler iyice parlak görünür. Bu nesnelerin yansıttıkları yüzeylerde ışıklılık karşıtlıklarının azalması ile nesnelerin algılanan parlaklıkları da azalır. Işıklılık karşıtlığı olmayan yada, çok az olan bir ortam içindeki parlak nesneler mat görünür. Parlak nesnelerin olduğundan daha parlak yada aksine mat görünmesi gereken durumlar vardır. Aydınlatmada çevre düzeni buna göre kurulmalıdır. Parlak nesnelerin biçimlerinin algılanması, bunlar üzerinde çizgisel görüntülerin oluşmasına bağlıdır. Aynı zamanda parlaklığın da vurgulanması gerekiyorsa, bu çizgisel görüntüler, çizgisel (doğrusal) ışık kaynaklarının görüntüleri olabilir. Aydınlatmada aydınlatan ışığın rengi ile aydınlanan nesne ve yüzeylerin renkleri arasındaki ilişkiler çok önemlidir. Değişik spektrumlu ışıklar, özdeksel renklerde çok büyük renk türü değişimlerine neden olabilir. Çeşitli mekanlarda değişik ışık renklerinde oluşan ışıksal iklimler de birbirinden çok farklı ve yerine göre çok iyi yada çok kötü olabilir. Dış aydınlatmada, kale, sur, şato gibi eski yapıların ve bunların kalıntılarının sıcak renkli ışıklar ve özellikle yüksek basınçlı sodyum buharı lambasının, sıcak sarı ışığı ile aydınlatılması uygun olur. Yeni taş yapılar, yada beyaza yakın renkli yapılar, beyaz renkli ışıkla aydınlatılmalıdır. Metal ve cam yüzeyli çağdaş yapıların aydınlatmasında soğuk renkli ışıklar, yada başka renkli ışıklar kullanılabilir. Bu tür yapıların yüzeyleri parlak olabileceğinden, konu bu açıdan ele alınmalı ve aydınlatmanın dolaylı yollarını da kapsayan bir etüd ile işe başlanmalıdır. Yapı dış yüzeyleri aydınlatılırken, anlamsız bir görüntü oluşturacak olan düzgün yayılmış aydınlıktan kaçınmalıdır. Yapı yüzeyi etüd edilerek, buradaki devingenliği vurgulayacak ve mimari anlatımı belirginleştirebilecek yeterli ışıklılık ayrımları yaratılmalıdır. Kent aydınlatmasında konu, bölgesel yada kentsel diziler olarak ele alınmalıdır. Karanlık içinde tek bir yapının aydınlatılması, çok yönlü ciddi etüdleri gerektirir. Kent içi dış aydınlatmalarda, belli bir bölgede; örneğin bir meydanı çevreleyen yapıların yüzeylerinde tek renk ışık kullanmaya özen gösterilmelidir. Farklı bir renk ile bir vurgulama yapılmak isteniyorsa bunun çok iyi etüd edilmesi gerekir. Bu durumda bile ışık rengi sayısı ikiyi aşmamalıdır. Vurgulamanın aynı rengin daha doymuşu ile yapılması ise daha iyi bir çözümdür. Bitkilerin ve suların aydınlatılması mutlaka soğuk renkli ışıkla yapılmalıdır. Sular (havuzlar, göletler vb.) su içinden aydınlatılmalı, yada bunları çevreleyen ağaçlar aydınlatılarak karanlık su yüzeyinde bunların görüntüleri elde edilmelidir. Su yüzeyinin parlak ve yansıtma çarpanının da düşük olduğu unutulmamalıdır. Ağaçlık alanları aydınlatmasında, her ağacın aydınlatılması en büyük yanlıştır. Aydınlatma, ağaç gruplar için ve yer yer yapılmalı; aralarda aydınlatılmamış ağaç grupları bırakılmalıdır. Işık kaynağını yükseğe konulup, ağaçların gövdesi karanlıkta bırakılarak ağaçlar yerden koparılmamalıdır. Işığın göze gelmemesi başka önlemlerle sağlanmalıdır. Tüm dış aydınlatma konularında da ışığın göze gelmemesi kuralı titizlikle uygulanmalıdır. Özellikle, parlak yüzeyli yapılarda ışık kaynaklarının görüntüleri de düşünülmelidir. Aydınlatma tasarımı, bir anlamda mimari tasarım gibi gerçek gereksinimleri karşılamaya yönelik ve aydınlatma tekniğine dayalı olarak, özgün bir aydınlatma düzeninin oluşturulması şeklinde tanımlanabilir. Bu tanımda, belli bir aydınlatma tasarımında konunun teknik yönü yanında sanatsal ve mimari yönü olmak üzere iki ayrı boyutunun olduğu açıkça ortaya konulmaktadır. Mimari tasarım nasıl belli aşamalarla gerçekleşiyorsa, aydınlatma tasarımı da aynı şekilde onu izlemelidir. Bu aşamalar sırasıyla Ön tasarım, Tasarım ve Uygulama projesi olarak ele alınır.
Ön tasarım, mimari açıdan bir hazırlık evresi olup, mimari tasarım konusunun özelliklerine göre doğal ve yapma olarak tüm verilerin, konu ile ilgili yasa ve yönetmeliklerin değerlendirildiği,her yönden belirli ilke ve kararların verildiği bir aşamadır. --------------
Popüler Aydınlatma Teknolojileri LED İLE AYDINLATMA
LED teknolojisi 1960***8217;lı yıllardan sonra adım adım geliştirilmiştir. Geçmiş yıllarda LED***8217;ler genellikle pano gösterge ışıkları ve dahili sinyalizasyon uygulamaları için kullanılmıştır. Küçük boyut ve düşük ışık gücüyle sınırlı olmaları nedeniyle LED***8217;ler sadece kısa mesafelerden etkin olarak algılanabiliyorlardı. LED***8217;lerin dış ortamda kullanılmaya başlanmasıyla, dış ortamdaki ışık miktarlarının yüksek olması bazı sorunlar oluşturmuştur. Son yıllarda LED teknolojisinin daha da geliştirilerek ultra-parlak LED***8217;lerin üretilmesi ve yeni sistem tasarımı ile LED***8217;lerin ışık gücünün arttırılması sonucu birkaç firma LED tabanlı trafik sinyal lambaları üretmeye başlamıştır. İnsan gözünün algılayabileceği dalga boyu aralığında, karmaşık kimyasal bir bileşik olan AlInGap kullanılarak sarı ve kırmızı ışık veren LED***8217;ler üretilmiştir. A.B.D***8217;de ilk LED***8217;li sinyalizasyon çalışmaları 1990***8217;lara dayanır. Sarı, kırmızı ve yeşil renklerinin üçünün birden LED***8217;ler ile sağlanması 1995 yılında Japonya***8217;da InGaN kimyasal bileşiminin bulunmasıyla mümkün olmuştur.
Son zamanlarda aydınlatma sistemlerinde LED***8217;lerin kullanılması yaygınlaşmıştır. Yarıiletken teknolojisinin gelişmesiyle daha küçük akımlarda daha yüksek şiddette ışık veren daha küçük ebatlarda LED***8217;ler geliştirilmektedir. Bu da LED***8217;lerin aydınlatma sistemlerinde kullanılmasında avantaj sağlamaktadır. LED***8217;ler fiziksel olarak katı yapıda, optoelektronik yarıiletken bir elemandır ve girişine gelen enerjinin çoğunu direkt ışığa çevirir. Enerji verimi, uzun ömür performansı, az ısı oluşturması, sarsıntı ve titreşime karşı mukavemeti ve tasarım esnekliği başlıca üstün özellikleridir. Düşük güç tüketimi sayesinde enerji tasarrufu sağlarlar. Güneş enerjisi ile kullanıma uygundurlar. Flaman teli ve hareketli parça içermediklerinden sarsıntı ve titreşimlerden etkilenmezler.
PMMA(polimetilmetakrilat) veya cam fiber yapıda olabilen ve görevi ışığı taşımak olan fiber lifler, Fiber liflerin ucuna yerleştirilen ve kullanım amacına bağlı olarak çeşitli efekt ve ışık dağılımını kontrol eden bir armatür. Fiber optik sistemin sağladığı avantajlar olarak aşağıdakileri sayabiliriz;
Dezavantajları İlk yatırım maliyetleri yüksektir. Tasarımı ve montajı detaylı işçilik gerektirir. Yüksek çıkış gücü yoktur. Müze ve sergi alanlarında, cephe, anıt ve heykel aydınlatmasında, patlama riski olan yerlerde, ulaşılması zor olan yerlerde ve özellikle estetik tasarımın önem kazandığı yerlerde fiber optik ile aydınlatma kullanılmaktadır.