Ne oldu? - Finans ve Ticaret Türkiye
Moskova’da olup biteni özetlemek gerekirse,
Putin İstanbul’a gelmedi. Erdoğan’ı şu ya da bu bahaneyle ayağına getirdi.
Ateşkes ilan edildi. Artık Mehmetçik şehit haberleri bir süre gelmeyecek. Gelse de çok sınırlı olacak.
Neredeyse konvansiyonel savaştan bahsederken, diplomasiye dönüş belki de en büyük kazanım olacak. Kısa süreli olsa da diplomasiye imkan tanımak sağduyunun zaferi olsa gerek.
M5 bitti. Artık Rejimin ya da Rusya’nın elinde.
M4 ne olduğu ya da olacağı belirsiz. Güney ve Kuzey’den 6 kilometrelik güvenli ve Türkiye ile Rusya’nın ortak devriyelerinin denetimindeki bölge.
Türkiye sahada kazandıklarını son fiili durum ve masada kaybetti. Geri adım atmak zorunda kaldı.
Teröristin tanımı. Kim bunlar? Tamam BM genel referansı ve ismi açıkça zikredilenler var. Ama isim değiştirmek zor mu? Ya da Türkiye’nin desteklediği guruplar bu kapsama Moskova tarafından değerlendirildiğinde ne yapacağız?
ABD nasıl düşünüyor?
Türkiye’ye mühimmat desteği açıklaması, Rusya’ya mı karşı? Yoksa bazı yorumcuların ifade ettiği gibi, sahada gizli bir Rusya-ABD hatta İsrail ittifakının öngördüğü şekliyle olası bir Türkiye-İran savaşının tezgahlanması ile mi ilgili?
Ya da sorun Doğu Akdeniz enerji kaynaklarının paylaşımı ile ilgili paradigma çerçevesinde tarafların pozisyon almaları sorunu mu? Öyle ya her ülkenin savaş gemileri bu bölgede bayrak gösterirken, Rusya çok sayıda savaş gemisini Cebelitarık’tan geçirirken ne düşünmemiz gerekiyor?
Bütün bu genel bakış içinde Moskova mutabakatının satır aralarındaki boşlukları nasıl dolduracağız? İyi niyetli okuma yeterli olabilir mi? Sahadaki gerçekler, vekalet savaşlarına gönüllü olarak katılanlar, evlerine geri gitmesine fazlası ile iyi niyetli şekilde yer verilen Suriyeli göçmenlerin mevcut durumu ne kadar gerçekçi? Yunanistan sınırını aşmaya çalışan göçmenlerin büyük çoğunluğu Afgan kökenliyse, Suriyeli göçmen üstünden yapılan söylem ne kadar gerçekçi?
Suriye’nin toprak bütünlüğüne saygılıyız derken, camilerde Fetih suresini okutmak sizce muhataplarda nasıl bir algı uyandırmakta ve Türkiye karşıtlarına nasıl bir motivasyon uyandırmaktadır? Hiç düşündünüz mü?
Mevcut Moskova mutabakatı konvansiyonel savaş tehdidini şimdilik ortadan kaldırmıştır. Bu gelişme şimdilik pozitif olmakla birlikte, mevcut riskleri sonlandırmamıştır. Doğu Akdeniz’in geleceği için alınan pozisyonlar itibarı ile olup biteni doğru izlemek, hamasetten uzak sağduyu ile doğru adımlar atmak zorunluluktur.
Bir insanlık trajedisinin görüntüleri üzerinden uluslararası siyaset yapmak ne kadar doğrudur?
Umudumuz sağduyuya yer vermekle sınırlı.