Çetin Ünsalan – Basit mesajın ötesi
Çetin Ünsalan tarafından 16 Mart 2017 16 Mart 2017 tarihinde yayınlandı.
FED, 2017 yılı için ilk faiz artırımını yaptı. Konuya piyasa açısından bakanların hali, aslında FED’i beklemekten ve karara bakmaktan daha ilginçti. Son derece sıkıntılı bir sürecin başlangıcında, finansçı gözlükleriyle kıvranmaları, dört değil üç faiz yükselişinin önemli ve güvencin bir tutum olduğunu anlatmaya çalışmaları çok garipti.
Elbette bu kadar diken üzerinde ve risklerin taşınamadığı bir piyasada, tersini söylemelerini beklemek mümkün değil. Çünkü onlar meseleye tamamen finans piyasaları penceresinden bakıyorlar. Şüphesiz dünyayla eş zamanlı iyimserlik (!) yöneticilerinin tavrı, bizdeki müdahale ile de birleşince dolar kuru geriledi; ‘bakın ne kadar iyiyiz’ tiyatrosu oynandı.
Şüphesiz bunların hiçbiri kalıcı değil. Gerek bizim, gerek gelişmekte olan ülkelerin, gerekse de gelişmişlerin açısından, yani dünya ekonomisi bakımından nasıl olumlu bir tablo olmadığını yakın gelecekte yaşayacağız. Yazık ki bu durumu güvercin edebiyatı yapanlar da bal gibi biliyor.
Faiz artışının ABD ekonomisi için de sağlıklı bir durum olmadığını biliyoruz. Fakat diğer yolda bekleyen ve patlamaya aday varlık balonu sıkıntısı, kötünün iyisini yapmaya mecbur bırakıyor. Şimdi gözler Merkez Bankası toplantısına çevrilecek. Lakin bunların hiçbiri yüzde 12,7 dilimini yakalayan ve hem bizde, hem de dünyada yükselmesi kesin olan işsizlik gerçeğini değiştirmiyor.
Finans piyasalarının aktörleri kendi aralarında bir oyun oynayıp, ‘her şey yolunda’ imiş gibi davranıyorlar. Oysa her şeyin çok da yolunda olmadığının ikrarını FED Başkanı Yellen konuşmasında yaptı.
Yellen, basit mesajın ekonominin iyi şeklinde gittiği olduğunu söyledi. Bu arada yanlış anlamayın, bu basit mesaj, her ne kadar bizim de arasında olduğumuz gelişmekte olan ülkelerin üzerine alınmaya çalışmasına karşın, sadece ABD ekonomisi için söylenmiş bir ifade…
Ne var ki kimsenin başka yazacak bir öyküsü olmadığından, herkes ABD ekonomisinin beklentilerine sığınıp, oradan bulundukları pozisyondan zarar etmeden kurtulmanın yolunu arıyor.
Yani Amerikan ekonomisi de, dünya ekonomisinde olduğu gibi çok da sağlıklı bir durumda değil. Bunun vurgusu da yine Yellen’ın konuşmasında vardı. Yellen ‘faiz artışları için uzun bir süre beklemenin gelecekte daha hızlı bir şekilde faiz artırımına gidilmesi demek olabileceğini’ söyledi.
O yüzden siz yine risk azaltmaya, mümkün mertebe borçlarınızı kapatmaya, gereksiz yatırımlardan uzak durmaya ve temkinli harcama yapmaya devam edin. Finans piyasalarında ise ‘ebe’ oynamaya devam edildiğini görüyoruz.
Üç beş kuruşu ile buradan beklenti içerisinde olanlara da önerim dikkat edin ‘papaz kaçtı’ oyununda papaz sizde kalmasın. Çünkü bütün bu kendilerince iyimser havanın tek bir amacı var: Elde riskleri devredecek birilerini bulmak.