ASIRI UYKU SIZI SONBAHARDA FORMUNUZDAN DÜSÜREBILIR!
Yaza girerken verdiginiz kilolari sonbaharin gelmesi ile birer birer aliyorsaniz bu durum hareketlerinizle birlikte metabolizmanizin da yavasladigina ve formunuzu koruyamadiginiza isaret ediyor demektir. Gereginden fazla uyumak, stres, kisin bol ve koyu renk giysiler giyecek olmanin verdigi rahatlik gibi etkenler yaza girerken verdiginiz kilolari geri kazanmaniza ve baslangiç noktasina geri dönmenize neden olur. Memorial Atasehir Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Dyt. Sefika Aydin Selçuk, yaz döneminde saglikli bir sekilde verilen kilolarin sonbahara girerken nasil korunabilecegi hakkinda bilgi verdi.
Formda kalmanin yasi yoktur
‘Formda olmak’ teriminin anlamini ögrendikçe yasamimiz boyunca saglikli beslenmenin kisa süreli bir arayis olmadigini görecegiz. Genellikle “formda olmak” yogun fiziksel aktivite yapmak olarak algilanirken, çogu insan kasli bir vücuda sahip olmayi ya da uzun mesafeli kosuyu basarili bir sekilde bitirmek olarak degerlendirmektedir. Aslinda formda olmak; sadece fiziksel degil, ruhsal ve zihinsel iyiligi kapsayan bir durumdur. Formda olmak; “en iyi saglik durumuna sahip olma, sakatlik olmamasi” durumunu ifade etmektedir. Bireyler formda olduklarinda; gün içerisindeki olumsuz kosullari pozitif bir bakis açisiyla üstesinden gelebilmektedirler. Kalp hastaliklari, kanser, seker hastaligi gibi ciddi sorunlarin daha az görülmesine neden olur. Yüksek kalitede ve belki de uzun bir yasam için iyi bir sans yakalanmis olabilmektedir. Unutulmamalidir ki; formda olmanin ve kalmanin yasi yoktur. Formda kalmak her yasta düzenli fiziksel aktivite ve yeterli-dengeli beslenmeyi içeren bir yasam seklidir.
Yaz aylarinda saglikli bir sekilde verilen kilolarin sonbahar ve kis süreçlerinde de korumayi sadece yasam ve beslenme düzeninize dikkat ederek gerçeklestirebilirsiniz. Iste sizi sonbahar aylarinda formda tutabilecek saglikli yasam kurallari:
1.	Yeterli düzeyde uyku en önemli unsurdur. Yetiskinler 8 saatten fazla uyumamaya özen göstermelidir.
2.	Sigarayi yasaminizdan çikarin, sigara içilen yerlerde bulunmamaya özen gösterin.
3.	Stresi kontrol altina alin.
4.	Alkol gibi metabolik stresi artirip, yaslanmayi hizlandiran içeceklerden uzak durun.
5.	Temizlik kurallarina özen gösterin.
6.	Düzenli olarak tibbi kontrollerden geçin.
7.	Daima diyetinizde yapacaginiz olumlu degisikliklerin sagliginiza yapacagi önemli farkliliklari hatirlayin.
8.	Optimal saglik için tahillar, et grubu, süt ürünleri, taze sebze ve meyveler ile saglikli yaglari bir arada yiyin.
9.	Yemeklerinizi nerede yediginiz ve nereden satin aldiginiz çok önemli degil. Hoslandiginiz yiyeceklerin saglikli yeme tarzina uygun olmasina dikkat edin.
10.	Iyi beslenme formda kalmanin temel yakitidir ve buda sizinle baslar. Evde, restoranda, kafeteryada veya iste de saglikli besinlerden olusan menüler tüketebilirsiniz.
11.	Sevdiginiz restoranlarda kizartmalar yerine az yagli olanlari tercih edin.
12.	Beslenmede her seyden önemli olan unsurun; çesitlilik, denge ve asiriya kaçmama olacagini asla unutmayin.
13.	Yemek yerken asiriya kaçmayin. Porsiyon ölçülerinizi uygun tutarsaniz istediginiz besinleri kolaylikla yiyebilirsiniz.
14.	Düzenli olarak yürüyüs yapin.
15.	Bol miktarda su için. Bu yetiskinler için ortalama 8 su bardagidir. Suyun vücut için yeterli gelip gelmedigini idrar rengini kontrol ederek anlayabilirsiniz. Eger sürekli bir ilaç kullanmiyorsaniz idrar rengi açiksa yeterli sivi almissiniz demektir.
Yiyeceklerin zevkini çikararak formda kalin
Besinleri seçmede birçok faktör etkili olmaktadir. Örnegin; kisinin kültürü, duygusal durumu, çevresi, yakin arkadaslari, yemege bakis açisi, sahip oldugu besin ve beslenme hakkindaki bilgileri oldukça etki etmektedir. Neden bir besinin yerine baskasini seçtiginizi hiç düsündünüz mü? Saglikli beslenmenin de yemege zevk katabilecegi düsünülmelidir. Çünkü besinler sagladiklari besin degerlerinin yani sira keyif ve iyi tat vericidirler. Çünkü besinler kompleks (karmasik) ögelerdir. Siz besinin görünüm, hos koku, lezzet, tat gibi özelliginden yararlanirken; vücudunuz da besin ögelerinin yasaminizi sürdürme islevlerinden yararlanirlar.
Bunun için; çesitli besin gruplarini tüketmeye özen gösterin. Örnegin; tabaginizi ögle aksam ögününde 4 esit parçaya bölün. Degisik besin gruplarini ve degisik renkte besinleri ayni tabakta tüketin. Yediginiz miktara göre aldiginiz kiloyu da fiziksel aktivite ile dengeleyebilirsiniz. Bu sizin kilonuzu korumanizi saglayacaktir. Degisik ekmek çesitleri, taze sebze ve meyvelere, kuru baklagillere, kuru yemislere diger yiyeceklerden daha fazla yer vermek sizin sagliginiz adina attiginiz en dogru adim olacaktir. Yagin vücuda mutlaka alinmasi gerekmektedir; ama önemli olan nasil alindigidir. Dogru tüketim sekli; bitkisel ve sivi yag tüketmek, az yagli et ve süt ürünlerini tercih etmek olmalidir. Örnegin; düsük yagli pisirme sistemlerini kullanma, yemeklere fazla sos koymama ve salatalari mayonezli, yagli özel süslemelerden uzak tutma ile dogru bir tüketim saglanabilir. Seker ve sekerli besinlerin mümkün oldugunca tüketim aliskanliklarinizdan çikarin. Tuzu azaltilmis besinlerin yarari da göz ardi edilmemelidir.
5 SORU 5 CEVAP ILE SAGLIKLI YASAM BILGINIZI SINAYIN
Soru 1: Etin yagi siyrildiginda kolesterolü uzaklastirmis mi olurum?
Cevap: Hayir. Etteki kolesterol, etin çözünür yaginda oldugu kadar yagsiz et kisminda da bulunur. Ancak etteki yagi siyirdiginizda kan kolesterolünü yükseltme yetenegine sahip doymus yaglari elimine etmis olursunuz.
Soru 2: Kilo vermek için aç kalmak iyi bir baslangiç midir?
Cevap: Hayir. Aç kalma ile kilo vermede ilk önce su ve kas kaybi olusur. Su kaybi yemekle tekrar kazanilmaktadir. Kas kaybi telafi edilemez. Üstelik açlikta saglik için gerekli besin ögeleri yetersiz alinir.
Soru 3: Yeterli vitamin ve mineral için en iyi yol, günlük vitamin destegi almakla mi olur?
Cevap: Hayir. Çesitli ve dengeli beslenme plani ile destek almadan da vitamin ve mineral ihtiyaç karsilanabilir. Bu destekler insan sagligi için tüm besin ögelerini içermemektedir. Çesitli beslenmiyorsaniz bir beslenme uzmanina basvurmalisiniz. Diyet kaydiniz degerlendirilerek hangi vitamin ve mineralden eksik beslendiginiz açiga çikabilir.
Soru 4: Patatesi kabugu ile tüketmek 3 misli posa içerir mi?
Cevap: Evet. Sebzeler ve meyveler kabuklari ile birlikte tüketildiginde iyi posa kaynaklaridir.
Soru 5: Yogun bir aktivite sirasinda 500 g (yarim kilo) kaybederseniz, terle 2 su bardagi kadar su kaybetmis olursunuz?
Cevap: Evet. Fiziksel aktivite öncesi ve sonrasi tartilin. Kaybettiginiz yag degil sudur. Su kaybinin olumsuzlugunu yasamamak için kaybettiginiz 2 su bardagi suyu hemen için.