Cehalet Küfrü İki Çeşittir
1 - Büyük Küfür: Gerek inatla gerek cehaletle gerekse inat edenleri taklit sebebiyle Allahın tevhidini inkâr etmek ve rasûlünü yalanlamaktır. Büyük küfür insanı İslam dininden çıkarır.
2 - Küçük küfür: Bu insanı İslam dininden çıkartmaz.
Fakat büyük günahtır. Büyük küfürün çeşitleri şunlardır:
1 - Cehalet küfrü: Cehalet küfrü iki çeşittir. a Basit cehalet: Bazı fetret ehlinde ve kendisine davet ulaşmayan kimselerde olduğu gibi baştan olayı hakkı duymamak. Allah-u Teâlâ şöyle buyuruyor: Küfredenlere gelince... Onlara ister azapla korkutarak tebliğ et istersen hiç tebliğ etme fark etmez. Onlar iman etmezler. Bakara Süresi Ayet 6 Bu ayeti kerimede Allah-u Teâlâ risaletten ve huccetin ikame edilmesinden önce kâfirlikleri belli olan bir kavimden bahsediyor. Onlardan bir kısmı kendilerine huccet ikame edildikten sonra iman etmiş bazıları ise küfürde devam etmişlerdir. b Koyu cehalet: Bu cehalet türü ise kişinin bir şeye gerçekte olduğundan başka bir şekilde iman etmesidir. Böyle kimselere örnek olarak başlangıçta İsa aleyhisselama iman edip daha sonra sapıtan akideleri ve düşünceleri bozulan Hıristiyanları onlara benzeyen fakat kendilerini İslama nispet edip de tâgutlara ve yıldızlara tapanları vahdeti vücutçuları hulul ve ittihad inancına sahip olanları evliyalara şeyhlere tapanları ve bunlar gibi bozuk akidelere sahip olanları gösterebiliriz.
2 - Yalanlama Küfrü: Allah-u Teâlâ şöyle buyuruyor: Allaha karşı yalan yere iftira eden veya hak kendisine geldikten sonra onu yalanlayandan daha zalim kim vardır Cehennemde kâfirler için bir kalış yeri yok mudur Ankebut: 68 Yalanlama küfrü iki çeşittir
a Haber veren kişiyi yalanlama: Bu küfür çeşidi insanın Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellemin haberini ve ona Rabbin den gelen şeyi duyduktan sonra risaletini ve haberini reddedip yalanlamasıdır. Kalpleriyle Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellemin yalancı olduğuna inananlar gibi...
b Haberi yalanlamak: Bu küfür çeşidi insanın İslam dininde bilinmesi gerekli olan bir haberi yalanlamasıdır. Namazın zekâtın veya haccın farz olduğunu kabul etmeyen bir kişinin Kelime-i şehadet getirse bile imanı olmadığına hükmedilir. Aynı şekilde zinanın sebepsiz adam öldürmenin içkinin hırsızlığın faizin veya bunun gibi Allah-u Teâlâ ve rasûlünün haber verdiği ve haram olduğu dinde bilinmesi gerekli olan şeylerin haramlığını kabul etmemek küfürdür. Dinde bilinmesi gerekli olan şeylerden kasıt ise genel bilgidir. Yani istisnasız bütün Müslümanların bildiği bilinmemesi mazeret olmayan bilgilerdir.
3 - Yüz çevirme küfrü: Allah-u Teâlâ şöyle buyuruyor: Gökleri yeri ve ikisi arasında bulunanları biz ancak hak olarak ve belli bir süre için yarattık. İnkâr edenler uyarıldıkları şeylerden yüz çevirmektedirler. Ahkaf: 3
4 - Hakta şüphe etme küfrü: Allah-u Teâlâ şöyle buyuruyor: Gurur ve kibirle kendisine zulmederek bahçesine girdi ve arkadaşına dedi ki: Bunun asla yok olacağını sanmıyorum. Kıyametin gerçekleşeceğini de sanmıyorum. Şayet Rabbime döndürülürsem şüphesiz ki orada ondan daha hayırlı bir dönüş yeri bulurum. Kendisiyle konuştuğu arkadaşı ona dedi ki: Sen seni topraktan sonra nutfeden yaratan sonra da seni bir adam biçimine sokan Allahı mı inkâr ettin Fakat O benim Rabbim Allahtır. Ve ben Rabbime hiç kimseyi ortak koşmam. Kehf: 35-38
5 Cuhud inkar ve hakkı gizleme küfrü: Bu küfür çeşidinde kişi hakkı bilip kalbiyle tasdik eder fakat lisanıyla yalanlayıp tasdik etmemiş gibi görünür. Mearic el-Kabul kitabının yazarı şöyle dedi: Doğruluğunu bildiği halde hakkı gizlemek inkâr ve gizleme küfrüdür. Allah-u Teâlâ şöyle buyuruyor: Kendileri de ona yakinen inandıkları halde zulmederek ve kibirlenerek onu inkâr ettiler. O halde bozguncuların sonunun nasıl olduğuna bir bak Neml: 14
Allah katından onlara verilen kitab Tevratı tasdik edici olarak bildikleri bir kitab Kuran kendilerine gelince hemen onu inkâr ettiler. Oysa daha önce inkârcılara karşı onunla yardım istemekteydiler. Böyle yaptıkları için Allahın laneti kâfirlerin üzerine olsun. Bakara: 89 Kendilerine kitap verdiğimiz kimseler Yahudi ve Hıristiyanlar onu Muhammedi oğullarını tanıdıkları gibi tanırlar. Böyleyken onlardan bir grup bildikleri halde hakkı gizler. Ey Muhammed O üzerinde bulunduğun hak Rabbindendir. O halde sakın şüphe edenlerden olma. Bakara: 146-147
6 - İnad ve kibirlenme küfrü: Bu kişinin hakkı bilip kalben doğruluğuna inandığı dili ve kalbiyle doğruladığı halde hakka boyun eğmekten onu uygulamaktan kalbi ve uzuvlarıyla ona teslim olmaktan kaçınmasıdır. İblisin küfrü bu türdendir. Çünkü o Allahın emrini inkâr etmedi inkârla karşılık vermedi. Sadece emir karşısında kibirlenip yüz çevirdi.
Allah-u Teâlâ şöyle buyuruyor: Meleklere Âdeme secde edin demiştik. İblis müstesna hepsi secde ettiler. O ise kaçındı büyüklük tasladı ve kâfirlerden oldu. Bakara: 34 Rasûlün Allah-u Teâlâ katından hak ile geldiğini bildiği halde yüz çevirip kibirlenerek ona tabi olmayan kimsenin küfrü de bu türdendir.
Zaten Rasûlullah sallallahu aleyhi ve selleme düşman olan ve ona karşı çıkanların çoğunun küfrü bu türdendir. Tıpkı Allah-u Teâlânın Firavun ve kavmi hakkında haber verdiği gibi: Dediler ki: Kavimleri bizim kölelerimiz iken bizim gibi iki beşere mi inanacağız Müminun: 47 Allah-u Teâlâ rasûllere karşı çıkan kimselerin rasûllerine şöyle dediklerini haber veriyor: Sizler ancak bizim gibi bir beşersiniz.
İbrahim: 10 Allah-u Teâlâ şöyle buyuruyor: Semud kavmi haddi aşması sebebiyle hakkı yalanladılar. Şems: 11 Allah-u Teâlânın şu ayetinde buyurduğu gibi Yahudilerin küfrü de bu türdendir. Kitab Tevratı tasdik edici olarak bildikleri bir kitap Kuran kendilerine gelince hemen onu inkar ettiler. Bakara: 89 Allah-u Teâlâ ayrıca onlar hakkında şöyle buyuruyor: Onu Muhammedi oğullarını tanıdıkları gibi tanırlar. Bakara: 146 Ebu Talibin küfrü de bu türdendir. Çünkü o Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellemi doğrulamış onun doğruluğunda şüphe etmemiş fakat kabilesine ve ailesine aşırı bağlılığı babalarını yüceltmesi onların milletinden yani tabi oldukları şeylerden yüz çevirmek ve onları tekfir etmek istememesi yüzünden İslama girmemiştir. Dikkat edilirse bu son küfür çeşidinin de bundan önceki küfür çeşitlerinin de meydana geliş sebebi hakka boyun eğmemek ve ona teslim olmamaktır. Hakkı kabul etmemek ise kendini şu şekillerde gösterir: Kişi ya hakkı doğru olduğunu kabul etmeyerek reddeder ki bu inkâr küfrüdür ya da kendisinin hakka uymayacağını açıkça ilan eder ki bu da kibirlenme küfrüdür.
2 - Küçük küfür: Bu küfranı nimettir. Yani Allahın verdiği nimete şükretmemektir. Bu insanı İslam dininden çıkartmaz. Fakat büyük günahtır. Allah-u Teâlâ şöyle buyuruyor: Allah size güven ve huzur içinde olan bir kasabayı misal verir. Her taraftan oraya bolca rızık geliyordu. Ama Allahın nimetlerine küfrettiler nankörlük ettiler. Bu yüzden Allah onlara yaptıklarına karşılık açlık ve korku belasını tattırdı. Nahl Süresi Ayet 112