Kanser beraberinde getirdiği sağlık sorunlarının yanı sıra, maddi ve manevi yönden uzun süreli mücadele gerektiren bir hastalıktır. Ülkemizde Dünya Sağlık Örgütü önerileri ile kayıt, önleme, tarama ve tedavi çalışmalarını bir arada barındıran ulusal kanser kontrol programı yürütülmektedir. Kırıkkale İl Sağlık Müdürlüğü Sağlıklı Hayat Merkezi birimi olarak faaliyet gösteren Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkez’i (KETEM)erken tanı prensibiyle yola çıkılarak meme, serviks (rahim ağzı) ve kolorektal (barsak) kanserlerle ilgili tarama programları yürütmektedir. İlimizde Merkez İlçe Fabrikalar Mahallesi 25. Sk. No:3 adresinde KETEM’de tarama kapsamında yürütülen hizmetlerin tamamı ücretsizdir. Sigara bırakma ve danışmanlığı hizmetlerini yürüten ünite de KETEM’in bir parçası olarak hizmet vermektedir. 0318 233 98 89 numaralı telefondan arayarak tüm randevular alınabilmektedir. Kanser tarama tırımızla merkez ve ilçeler gezilerek de halka yönelik ücretsiz taramalar yürütülmektedir. İl Sağlık Müdürlüğü’nden yapılan aşağıdaki açıklamada vatandaşların neden kanser taramasına yaptırması gerektiği ve ne gibi çekinceleri olacağı konusuna değinilmiştir:
TOPLUMDA BAZI KANSERLER NEDEN TARANMALIDIR?
Meme kanseri Türkiye’de ve Dünya’da kadınlarda en sık görülen ve en sık ölüme neden olan kanser türüdür. Tanı anında kanserin ne aşamada yakalandığı önemlidir. Erken tanı ve tedavi yöntemleri ile tanı alan hastalarda 5 yıllık sağ kalım yaklaşık % 90-95 oranlarındadır. Bu nedenle;
Meme Kanseri Taraması: Kadınlara 40 yaşında mamografi çekilmeye başlanır, 69 yaşına kadar 2 yılda bir mamografi çekilir. Mamografi çekiminden önce klinik meme muayenesi yapılır. Mamografi sonuçları en geç on gün içinde verilir. Sonuçlarda şüpheli bir durum var ise teşhis merkezine yönlendirilir.
Rahim ağzı kanseri önlenebilir bir hastalıktır. Erken teşhis edildiğinde %100 tedavi edilebilir. Düzenli taramadan geçen bir kadının rahim ağzı kanserinden ölmeyeceği söylenebilir.Bir ülkede rahim ağzı kanserinden ölen kadın sayısı o ülkenin sağlık hizmetleri yönünden gelişmişliği ve kadına verilen değer ile ters orantılıdır. Bu nedenle;
Rahim Ağzı Kanseri Taraması: Tarama programında; 30-65 yaş aralığındaki kadınlara 5 yılda bir pap-smear veya HPV testi yapılır. Sonuçlar en geç on gün içinde verilir. Anormal sonuç var ise teşhis merkezine yönlendirilir.
Barsak tümörleri yavaş büyür ve bulgu vermeye başladığında genellikle hastalık ileri evrededir. Bulgu vermeyen kişiler için topluma tarama programları uygulayarak erken teşhis edilebilir. Bu nedenle;
Barsak Kanseri Taraması: Birinci derece akrabasında barsak kanseri olanlarda 40 yaşında, olmayanlarda 50 yaşında gaitada (büyük abdestte) gizli kan testi yapılmaya başlanır ve 70 yaşına kadar her iki yılda bir kadın ve erkeklerde gaitada gizli kan testi yapılır. Test sonuçları (+) pozitif olan hastalar tedaviye yönlendirilir.
TARAMAYA GELİRKEN BİRÇOK KONUDA ÇEKİNCELER OLABİLİR Mİ?
Evet aşağıdaki çekincelere sıklıkla rastlanır ancak merkezimize geldiğinizde yersiz olduğu anlaşılacaktır.
–Mahremiyetime yeteri kadar özen gösterilir mi?
–Sonuç ne olur?
–Ya kötü bir şey çıkarsa?
–Kötü bir şey çıkarsa bana akılcı bir çözüm bulmam için rehberlik edebilirler mi?