Home›Yaşama Dair Her Şey›Çevre›Tarım alanları boş duruyor, Türkiye yurt dışından arazi kiralıyor
FHA- Türkiye, nadasa bırakılan boş arazileri tarıma kazandırmak yerine yurt dışından toprak kiralıyor.
FHA- Ülke içinde binlerce hektar verimli arazi boş dururken Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, yabancı ülkelerin toprağını ekip biçmeyi planlıyor. Bakanlık, 2013 yılı başlarında Sudan’da 99 yıllığına 780 bin dekar arazi kiraladı. Brezilya’da da toprak kiralanması planlanıyor.
Hükümet son açıkladığı reform paketi çerçevesinde yurt dışında arazi kiralamayı sürdürüleceğini duyurdu. Ancak Türkiye’de tarım alanlarının önemli bir kısmı boş duruyor. Tarım alanları ciddi ölçüde daraldı. 600 bine yakın çiftçi üretimi terk etti. Bakanlık verimli boş arazileri tarıma kazandırmak ve çiftçiyi toprakla buluşturmak yerine yurt dışından toprak kiralıyor. GTHB verilerine göre Türkiye’de her yıl iki Trakya büyüklüğünde toprak ekilmiyor. Yaklaşık 41 bin 400 hektar alan hiçbir şey ekilmeyerek nadasa bırakılıyor. Bu rakam 24 bin 370 hektar yüzölçümüne sahip Trakya’nın iki katına yakın. Boş bırakılan arazi, Türkiye’nin toplam 244 bin 358 hektar olan tarım alanlarının yüzde 17’ni oluşturuyor. Toplam ekilebilir alanın ise dörtte biri boş bırakılıyor.
Ziraat Mühendisleri Odası’nın (ZMO) Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) raporuna dayanarak hazırladığı çalışmaya göre 41 ülke başka ülkelerde arazi kiraladı. 62 ülkenin ise topraklarını ikinci bir ülkeye kiraya verdi ya da sattı. Yabancı devletlerin veya şirketlerin fakir ülkelerde özellikle Afrika ülkelerinde tarım arazisi kiralama ya da satın alması ‘arazi gaspı‘ olarak nitelendiriyor. Özellikle son yıllarda yaşanan gıda krizi sonrası, toprak kiralama işlerinde artış yaşanıyor.
Satın alınan veya kiralanan toprakların büyük bölümü kuraklık ve açlıkla mücadele eden Afrika ülkelerinde bulunuyor. Üretilen ürünler bu ülkedeki açlığın azaltılması ve giderilmesi için kullanılmıyor, yüzde 70’i ihraç ediliyor. Kara kıtada bu yolla el değiştiren yabancılar tarafından işletiliyor. Liberya halkının yarıya yakını ise açlıkla mücadele ediyor. Güneydoğu Afrika ülkesi Mozambik’in verimli tarım arazilerinin yüzde 29’u yabancı yatırımcıların elinde ve halkın yüzde 58’i açlık sorunu ile savaşıyor.
‘İNGİLTERE’NİN AFRİKA’DA KİRALADIĞI TOPRAK DANİMARKA BÜYÜKLÜĞÜNE ULAŞTI’
Afrika’da en fazla toprak satın alan veya kiralayan ülkelerin başında İngiltere, ABD ve Çin geliyor. Kongo, Endonezya, Filipinler ve Sudan ise en fazla toprak kiraya veren ülkeler. Kongo, yüzölçümünün dörtte birine tekabül eden 8,1 milyon hektar tarım arazisini kiraya verdi. Endonezya, 7,1 milyon, Filipinler, 5,2 milyon, Sudan ise 4,7 milyon hektar büyüklüğünde araziyi yabancılara kiraladı. İngiltere, çoğunluğu Afrika kıtasında olmak üzere 4,4 milyon hektar arazi kiralarken, ABD’nin de aynı yöntemle topladığı arazi büyüklüğü 3,7 milyon hektara ulaştı.
Dünyanın en kalabalık nüfusuna sahip ülkesi Çin’in ise artan gıda ihtiyacını karşılamak için Afrika başta olmak üzere çeşitli ülkelerde 3-4 milyon hektar arazi kiraladı. İngiltere’nin kiraladığı arazi miktarı Danimarka’nın yüzölçümüne ulaştı. ABD ülke dışında İsviçre, Çin ise Moldova büyüklüğünde tarım arazilerine sahip oldu.
TÜRKİYE, SUDAN DA 780 BİN DEKAR TOPRAK KİRALADI
Ülke dışında toprak kiralayan ülkeler arasına Türkiye de girdi. Sudan’da 2013 yılının başlarında, 99 yıllığına 780 bin dekar arazi kiralayan Türkiye, Beyaz Nil Nehri kenarında yer alan arazilerde, sebze ve meyve başta olmak üzere çeşitli tarım ürünleri yetiştirmeyi planlıyor. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı Faruk Çelik, katıldığı bir TV programında, yurt dışındaki verimli arazilerin ülkemize gelir olarak, ürün olarak kazandırılması konusunda üzerilerine düşeni yapacaklarını, gelişmiş ülkelerin başvurdukları bu yöntemi kullanacaklarını ifade etmişti. Türkiye, Sudan’ın yanı sıra Brezilya’da da toprak kiralamayı planlıyor. Bazı Türk müteşebbisler deülke dışında toprak kiralayarak tarım yapmaya başladı. Bir Türk şirketi olan Omo Valley Farm, Etiyopya’dan 25 yıllığına 50 bin hektar alan kiralayarak pamuk üretimi yapıyor.
‘TÜRKİYE SÖMÜRGECİ BİR ÜLKE OLMAMALI’
Konuyu değerlendiren ZMO Genel Başkanı Özden Güngör, kolaycı ve günü birlik politikaların tarımı gerileterek bugünkü durumuna getirdiğini ve çiftçiyi tarlasının dışına ittiğini söyledi. Türkiye’nin Afrika ülkelerinde toprak kiralayarak sömürgeci olmaması gerektiğini ifade eden Güngör, “Çok parçalı arazi yapısını toplulaştırarak hızlıca bütünleştirmek, sulamaya açabileceğimiz arazileri bir an önce su ile buluşturmak, çiftçiyi örgütlülük konusunda eğitmek, örgütlerinin çiftçinin lehine çalışmasını sağlamak ve denetlemek, ürünün pazarlanması ve girdilerin temini noktasında kolaylıklar sağlamak, genç çiftçileri AB’de olduğu gibi ayrıca desteklemek, küçük çiftçiye ve aile tarımına sahip çıkmak varken, yabancı ülkelerde tarım arazileri kiralamak mı tarımsal üretimimizin önünü açacaktır?” dedi.
Türkiye’deki toplam tarım alanı, ekilebilir ve nadasa bırakılan alan
Yıl Ekilebilir tarım alanı (bin ha) Nadas (bin ha) Toplam tarım alanı (bin ha)
2006 17.440 4.691 25.876
2007 16.945 4.219 24.888
2008 16.460 4.259 24.505
2009 16.217 4.323 24.294
2010 16.333 4.249 24.439
2011 15.712 4.017 23.630
2013 15.613 4.147 23.800
2014 15.789 4.108 23.939
2015 15.738 4.114 23.949/ Kaynak: GTHB
TagsDünya Ticaret ÖrgütüGıda Tarım ve Hayvancılık BakanlığıGTHBZiraat Mühendisleri Odası
Çukurova’da pamuk tarihe karışmak üzere
Galataport projesi, 1’inci derece tarihi eseri yaktı