Hüseyin GÜNERHAN Özüm ÇALLI
Hacim soğutmada kullanılan absorbsiyon çevrimi, soğutma etkisinin buhar sıkıştırma çevrimlerinde olduğu gibi elektrik girdisinden değil, iki akışkan ve bir miktar ısı girişi ile sağlandığı bir işlemdir. Gerek buhar sıkıştırma çevriminde gerekse absorbsiyonlu soğutma çevriminde ortamdan ısının çekilmesi düşük basınçtaki soğutkanın buharlaşması ile sağlanırken, ısının dışarı atılması yüksek basınçtaki soğutkanın yoğuşması ile sağlanır. Basınç farkı oluşturma ve soğutkanın sirkülasyonunu sağlama yöntemi iki çevrim arasındaki başlıca farklılıktır. Buhar sıkıştırma çevrimlerinde soğutkanın sirkülasyonu için gerekli olan basınç farkı mekanik bir kompresörle sağlanır. Absorbsiyon çevriminde ise bu amaçla ikinci bir akışkan veya soğurucu kullanılır. Çevrim için gerekli sıcaklık aralığı buhar sıkıştırma çevrimlerine göre daha düşük olduğu ve elektrik enerjisi tasarrufu için önemli bir potansiyel söz konusu olduğundan dolayı ilk bakışta absorbsiyonlu soğutma, jeotermal uygulamalar için iyi bir uygulama sahası olarak görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Jeotermal enerji, absorbsiyonlu soğutma
Space cooling can be accomplished from geothermal energy by means of an absorption cycle in which the refrigeration effect is achieved through the use of two fluids and some quantity of heat input, rather than electrical input as in the more familiar vapour compression cycle. The vapour compression and absorption refrigeration cycles both accomplish the removal of heat through the evaporation of a refrigerant at a low pressure and the rejection of heat through the condensation of the refrigerant at a higher pressure. The method of creating the pressure difference and circulating the refrigerant is the primary difference between the two cycles. The vapour compression cycle employs a mechanical compressor to create the pressure differences necessary to circulate the refrigerant. In the absorption system, a secondary fluid or absorbent is used to circulate the refrigerant. Because the temperature requirements for the cycle fall the low to moderate temperature range, and there is significant potential for electrical energy saving, absorption would seem to be a good prospect for geothermal application.
Key Words: Geothermal energy, Absorption cooling.
Absorbsiyonlu soğutma makinaları ticari olarak iki şekilde ele alınabilir. 0°C sıcaklığın üzerindeki uygulamalarda (özellikle iklimlendirme uygulamalarında) çevrimde soğurucu olarak lityum bromit ve soğutkan olarak su kullanılır. 0°C sıcaklığın altındaki uygulamalarda ise soğutkan olarak amonyak kullanılırken su soğurucu olarak kullanılır.
Şekil 1 ile bir lityum bromit (LiBr) / su (H2O) çevrimi verilmiştir. Bu çevrimde işlem iki tank veya gövde içerisinde gerçekleşir. Üstteki gövde jeneratör ve yoğuşturucu kısımlarını, alttaki gövde ise soğurucu