Seramik nedir? alfabesi 6 - PDF
Download "Seramik nedir? alfabesi 6"
1 Seramik in alfabesi 6 Seramik nedir? Seramik, en basit tarifiyle, çok yüksek s cakl kta piflirilmifl toprak demektir. Serami in tarihi, uygarl k tarihi kadar eskidir. lk serami in Milattan Önce 6000 y l nda Anadolu da üretildi i bilinmektedir. Çatalhöyük teki kaz larda elde edilen seramik parçalar, aradan geçen 8000 y l boyunca bozulmadan, günümüze ulaflm flt r. Bugün arkeologlar için, insanl k tarihi ile ilgili bilgilerin en önemli kaynaklar da, seramik buluntular d r. Binlerce as r bozulmadan günümüze gelen seramikler üzerindeki yaz, resim ve semboller sayesinde, geçmifl uygarl klar n yaflam tarzlar ve kültürleri hakk nda bilgi edinmek mümkün olmaktad r. Hitit, Lidya, Frigya, Urartu ve Roma uygarl klar n n flifreleri, büyük ölçüde seramikler sayesinde çözülmektedir. Bilim adamlar, bu çok eski uygarl klardan günümüze kadar bozulmadan gelen seramikleri inceleyerek, tarihin s rlar n çözmektedir.
2 7 Bugün ise seramik, binalar n iç ve d fl yüzeylerinin, zeminlerinin kaplanmas nda kullan lan önemli bir dekorasyon ürünüdür. Do adan elde edilen kil, kaolen, kuvars ve feldspat maddelerinin belirli oranlarda kar flt r lmas yla elde edilir. Bu maddeler hamur haline getirilerek preslenir ve 1100 derecenin üzerinde yüksek s cakl kta f r nlan r. Seramiklerin ön yüzü genellikle s r dedi imiz koruyucu bir tabaka ile kaplan r. Seramik, do adan, do al yollarla elde edilen maddelerden yap ld için sa l kl d r. Seramik, ekolojik (çevreye zarar vermeyen) bir üründür. Kaç türlü seramik vard r? Üç türlü seramik vard r: 1) Yer Karosu 2) Duvar Karosu 3) Porselen Karo Seramik türlerini ay rt etmek bir uzmanl k iflidir. Uzman olmayan kifliler, seramik türlerini genellikle birbirlerinden ay rt edemez. Ev ve iflyerlerine seramik sat n al rken, bunlar döfletirken, mutlaka uzman kiflilerin yard m na ihtiyaç vard r.
3 Seramik in alfabesi 8 Bu konuda bilinmesi gereken ilk kural fludur : Hangi seramik nereye döflenir, örne in, zeminlerde hangi tür seramik kullan l r, duvarlar için hangi tür seramik uygundur, d fl cephelerde ne tür seramikler kullan lmal d r? Bilinmesi gereken ikinci önemli nokta ise fludur : Seramik nas l döflenir? Seramik döflemenin püf noktalar nelerdir? yi döflenmeyen seramikler hangi sorunlara yol açar? lk kuraldan bafllayarak yan tlayal m: Duvarlara duvar serami i döflenir, zeminlerde ise yer serami i kullan l r. D fl cepheler için ise di er iki cins serami e göre dona daha dayan kl porselen karo üretilmektedir. Birazdan, bu üç tür serami in temel özelliklerine de inece iz. kinci kural, en az ilki kadar önemlidir: Seramik, mutlaka bu konuda yetiflmifl sertifikal ustalarca döflenmelidir. Seramik sat n al rken, yetkili sat c lardan bu konuda yard m alabilirsiniz. Bir boya ustas duvar ustas kadar iyi duvar öremez. Bir duvar ustas da seramik döfleme ustas kadar iyi döfleme yapamaz. Ustal k, uzmanl k demektir. Bir binan n yap m aflamalar n n her birinde ayr uzmanlar, yani ustalar çal fl r.
4 9 Nas l ki, difli a r yan bir hasta çareyi difl hekiminin koltu unda ar yor, baflka bir uzmana gitmiyorsa, ev ve iflyerlerimizde de her yap m aflamas iflin uzman na b rak lmal d r. Peki, bu iki kurala uyulmazsa ne olur? Yani, yer serami i duvara, duvar serami i zemine döflenir ve üstüne üstlük bir de bu ifl uzman na yapt r lmazsa ne olur? flgücü, zaman ve maddi kay p olur. nsan n hayattaki 3 önemli de eri israf edilmifl olur. fiimdi bu üç seramik türünün özellikleri ve bunlar birbirlerinden ay ran farklara bakal m: 1 Yer Karosu Çok yüksek s cakl kta f r nlanm flt r. Bu nedenle duvar karolar na göre daha sert ve daha dayan kl d r. stenildi i takdirde duvarlarda da rahatl kla kullan labilir. Darbelere karfl çok dayan kl d r. Duvar karosuna göre daha a rd r. Yük tafl ma kapasiteleri çok yüksektir.
5 Seramik in alfabesi 10 Düflük su emme kapasitesine sahip bir seramik türüdür. Yüzeyindeki kaplama maddesi duvar karolar na göre daha serttir, bu yüzden de daha az afl n r. Ev ve iflyerlerindeki a r masa ve sandalyelerin ayaklar ile bilyal donan mlar n n afl nd r c etkisine karfl, duvar karolar na göre daha dayan kl d r. 2 Duvar Karosu Yer karosuna göre, daha hafiftir. Daha düflük s larda f r nland için daha fazla su emebilir. Bu nedenle yer karolar na göre darbe dayan m düflüktür. ç mekanlarda kullan ma uygundur. Yerde kesinlikle kullan lmaz.
6 11 3 Porselen Karo Di er iki türden kolayca ay rt edilebilir. Piflirme ifllemi s ras nda hamuruna kat lan çeflitli renkli tanecikler nedeniyle do al tafllara benzer. Di er iki seramik türüne göre daha dayan kl d r. Bu yüzden, daha çok d fl mekanlarda kullan l r. Apartman, ifl merkezi ve çarfl lar n iç ve d fl mekanlar için en uygun döfleme malzemesidir. Bünyelerine su emmezler. Karo porselenler talebe göre mat veya parlat lm fl olarak tüketiciye sunulur. Parlak porselen karolar, mat karolar n tafllanmas sonucunda elde edilir. Parlatma ifllemi, karonun üst yüzeyinde, f r nlama aflamas nda oluflan, çok sert tabakan n bir k sm n n yok olmas na neden olur. Yüksek teknik özellikler korunmas na ra men, parlak yüzeyin afl nma dayan m ve dolay s yla lekelenmeye dayan m mat yüzeylere göre biraz daha düflüktür. Ancak estetik kalitesi ve renk çeflitlili i nedeniyle tercih edilir.
7 Seramik in alfabesi 12 Parlak porselenlerde lekelenme durumunda, lekenin kal c olmamas için, hiç beklemeden leke ç kar c malzemelerle karo yüzeyinin temizlenmesi gerekir. Asit ve bazlara karfl duyarl d r. Donmaya karfl çok dirençlidirler. Kayma riskine karfl kullan labilecek en uygun malzemedir. Günefl fl veya yapay ayd nlatma ile yay lan fl ktan etkilenmez. Ayr ca s rl porselen karo ve s rs z porselen karo olmak üzere porselen karolar kendi içinde ikiye ayr l r. S rl Porselen Karo: Kuru presleme veya çekme metodlar ndan birisiyle flekillendirilmifl, yüzeyi su geçirimsiz bir tabaka ile kaplanm fl seramik karodur, bu su geçirimsiz tabaka genel olarak s r olarak adland r l r, renk desen dekor gibi karoya estetik ve albeni katan unsurlar bu s r tabakas na yap l r.
8 13 Bu tabakan n fiziksel dayan m özellikle afl nmaya dayan m karonun fonksiyonellik ve estetikli inin devaml l için önemlidir, yere döflenen tüm s rl karolar için üreticiler taraf ndan kataloglar nda verilen afl nma de erlerine dikkat edilmeli önerilen döfleme alanlar na göre karo seçimi yap lmal d r. S rs z Porselen Karo: Kuru presleme veya çekme metodlar ndan birisiyle flekillendirilmifl seramik karodur. Ayr ca yüzeyinde s r tabakas bulunmamas sebebiyle görünüm olarak homojen bir yap s bulunmakta, renk desen gibi estetik unsurlar bünyenin renklendirilmesi ile sa lanmaktad r. Genel olarak özellikle s rs z porselen karolar yüksek afl nma dayan mlar sebebiyle ifl alanlar için uygundur.
9 Seramik in alfabesi 14 Üç ayr seramik türünün özelliklerini anlatmaya çal flt k. Her seramik en uygun yerde kullan lmal d r. Peki kullan lmazsa ne olur? Ürünlerin ömrü k sal r. flte bu yüzden seramikçiler olarak flu iki noktan n alt n çiziyoruz: Her seramik uygun yere döflenmeli ve döfleme ifllemi de mutlaka uzman kiflilere yapt r lmal d r. Bunlar basit ayr nt lard r. Ancak, bu ayr nt lar atlan rsa hem sonuç verimli olmaz, hem de bofl yere bütçemize bir yük binmifl olur.