Amik çiftçisinin kurtuluşu et üretiminde
İrfan Osman HATİPOĞLU / Antakya Tarım Platformu Başkanı
Hatay'da tarımsal, bitkisel ürünlerin üretiminde öne çıkan bir bölge. Kentte hayvansal üretim ise sözü edilecek boyutta değil. Oysa hayvansal üretim bitkisel üretime artı değer katar. Hatay tarımsal üretiminin ana omurgasını da hayvancılık oluşturmalıdır. Gelişmiş tarım ekonomilerinde durum budur. Bu nedenle Amik Ovası'nın ülkemizin, Ortadoğu'nun et üretim merkezi olmasının düşünü kuruyorum. Amik Ovası et üretimi için uygun bir yer. Et üretimi ovanın zenginliğini üçe katlayacaktır.
Hayvancılık sektörü konuşulduğunda süt üretimi temel alınıyor. Sektörün ham maddesi süt sığırlarından sağlanıyor. Amik Ovası için yaptığımız önerme ise yerel düzeydedir. Amik Ovası'nın
özelliklerinden yola çıkılarak yapılmıştır. Amik Ovası'nda et üretimi 2 ana nedenle gerekiyor. Birincisi, süt üretimi süreklilik arz eder. Yaz, kış üretim yapmak zorundasınız. Amik Ovası'nda yılın en az 4 ayı çok sıcak geçiyor. Yüksek sıcaklıkta hayvanların süt verimi düşer. İkinci etken sütü satmak istediğimizde zorlanırız. Ağırlıklı olarak süt sanayisi ve tüketicileri batı bölgelerimizdedir. Buradan alınan süt yüzlerce kilometre uzağa gidecek, aynı yolla tüketilmesi için geri gelecek, bu yolculuktan üretici kaybedecek. Bir de üretici açısından şu var; süt üretmek pahalı bir uğraş. Günlük bir ton süt üretmek için yaklaşık 1 milyon yatırım yapmak zorundasın. Üretiminde ciddi sorunlar yaşanır.
Oysa et üretimi öyle değildir. Et üretimi diğer bitkisel üretimleri olumsuz yönde etkilemeyecektir. Tersine artı değer katacaktır. Besi programında sabit yatırım çok azdır. Açık alan besiciliği yapılacaktır. Emek, enerji ve veteriner hekimlik hizmet giderleri çok düşüktür. Süt sığır yetiştiriciliğinde hayvana yapılan yatırım 2.5 yılda geri dönmeye başlarken, besicilikte uygulanan besi programı sonunda yapılan tüm yatırımı artı değeri ile birlikte geri alabilirsiniz.
Hayvancılık işletmelerinin en büyük gideri hayvan besleme alanındadır. Bir süt işletmesinde yem gideri toplam giderin yüzde 70'ni oluşturur. Besicilik de yem gideri düşüktür. Süt sığırlarından yüksek verim almak için dışarıdan yoğunlaştırılmış (sanayi) yem kullanmak zorundasın. Besicilik kaba yemlerle yapılır. Ürettiğimiz yonca, fiğ, mısır silajı kullanılır. Bitkisel üretim artıkları yem olarak değerlendirilir. Amik çiftçisi dışarıdan yem almadan bitkisel üretim artıkları, kendi ürettiği yem bitkileri ile hayvanlarına büyütebilir. Yem gideri de çok az olacaktır. Hayvan kaynağı da Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinden kolayca sağlanabilir. Tarımsal üretimde en kolay satılabilen ürün ettir. Büyük miktarda et üretim açığımız var. Ülkemizde et sanayi hızla gelişiyor. Hemen yanımızda Ortadoğu pazarı var. Yeter ki üretelim. Bütün bu nedenler gözönünealındığında Amik Ovası'nın hayvancılığa daha çok ağırlık vermesi gerektiği de açığa çıkıyor.