Bor nedir ve nerelerde kullanılır? - bilgi ineği
by OverTaKE 12 Eylül 2018
by Bro 25 Eylül 2018 0 yorum
Bor yeryüzünde yaygın olarak bulunan bir elementtir. Periyodik tabloda B ile gösterilir. Sert yapılıdır ve ısıya karşı dayanıklıdır. Bor, Dünya üzerinde element şeklinde bulunmaz ancak dünya çapında doğal yataklarda çeşitli bor mineralleri bulunur. Dünyadaki bor rezervlerinin %70 inden fazlası Türkiye’dedir. Bor mineralleri madenlerden çıkarılıp işlenerek bor elementi elde edilir. Bor bileşikleri eski çağlardan beri bilinmesine rağmen, element 1808’e kadar izole edilememiştir. Boraks gibi bor bileşiklerinin adı Arapça bir kelime olan burak’tan gelmektedir ve isminden gelen B harfi borun kimyasal sembolü olarak belirlenmiştir.
Pyrex cam adı verilen mutfak eşyaları borosilikat cam olarak adlandırılan özel bir cam türünden yapılmıştır. Aşçılar, bu türdeki camları severler çünkü hızlı sıcaklık değişimlerine dayanabilir. Diğer bir örnekle gözlükler ani ısı değişimleri sonucunda çatlar veya kırılırlar. Üretilen tüm camlar silikon veya silikondioksit malzemeden üretilir. Borosilikat cam, doğal olarak oluşan 92 elementden biri olan borun dahil edilmesiyle düzenli camdan ayrılır.
Bugün, boraks borun en önemli kullanımlarından biridir. Bir bor-sodyum bileşiği olan boraks, Na2B4O7 kimyasal formülüne sahiptir ve düzinelerce kullanım alanına sahiptir. Boraks’ın tuhaf kullanımlarından biri yılan derilerini tedavi etmektir. Aynı zamanda çamaşır ve temizlik ürünlerinde beyazlatıcı olarak kullanılabilir. Kimyasal laboratuvarlarda bir su yumuşatıcı olarak yani pH tamponu olarak kullanılır. Ayrıca insanlar için nispeten düşük toksisitesi nedeniyle bir insektisit(böcek ilacı) olarak kullanılır.
Bor kaynaklarının çoğu, H3BO3 yani borik asit olarak kullanılır. Borik asit, pH tamponu, koruyucu ve insektisit şeklinde de kullanılabildiği için boraks ile benzerdir. Hamam böceği tozu ya da pire tozu kullanmak zorunda kalıyorsanız muhtemelen borik asit kullanıyorsunuz. Ayrıca antiseptik veya antifungal ajan olarak bilinen tıbbi uygulamalara sahiptir. Yüzme havuzuna gidiyorsanız, suyu temiz tutmaya yardımcı olan borik asite teşekkür edebilirsiniz.
Borosilikat cam, laboratuvar ürünü olan cam, elektronik cihazlarda ve mutfaklarda kullanılır. Teleskopların optik özellikli camları da bu cam türünden yapılmıştır, çünkü diğer cam türleri kadar ısıyla genişlemez. Borosilikat camın bu özelliği aynı zamanda NASA’nın Uzay Mekiği üzerindeki koruyucu ısı yalıtım levhaları üzerinde borosilikat cam kaplama kullanmasına da yol açmıştır.
Elementel bor, çoğunlukla yüksek teknoloji uygulamalarında kullanılmaktadır. Bor elyafları, filamanlar ve bantlar gibi yüksek mukavemetli malzemelerde veya havacılık uygulamaları için kompozit malzemeler gibi alanlarda kullanılır. Balıkçı oltaları ve golf sopası gibi son teknoloji spor malzemeleri de bor elyafı kullanabilir.
Özetlemek gerekirse insan hayatında her yerde bor kullanılabilir. Medikal alanlar, yüksek teknolojili malzeme üretimi, nükleer santraller, tekstil sanayi, uzay teknolojileri ve kimyasal maddeler şeklinde örnekler verebilir ve her geçen gün yeni bir kullanım alanı keşfedildiği için örnekleri çoğaltabiliriz.
borBor madenibor yakıtboraksborik asitborosilikat cam
Önceki Başlık Hücre Nedir?
Sonraki Başlık Mühendislik nedir?