Andijonda mekdep okuwçysy özüni mugallymyň urandygyny gözıaş bilen gürrüň berıär
Özbegistanyň sosial ulgamynda ıaıradylan wideoda, mekdep okuwçysy özüni mugallymyň urandygyny gözıaş bilen gürrüň berıär. Azatlyk Radiosyna mälim bolşuna görä, waka Andijan welaıatynyň Asaka raıonyndaky 30-njy mekdepde bolupdyr.
Iki minuta çekıän wideo ıazgyda, okuwçy gözıaş döküp, ıyrtylan jalbaryny çatıar. Şol wagtda kamera düşmedik beıleki biri onuň ıagdaıyny soraıar. Okuwçynyň sözüne görä, ol klasdaşlaryndan biri bilen dawalaşyp-tartyşanda, bularyň üstüne gelen mugallym hut şol oglany urupdyr.
«Mugallym maňa iki gezek şarpyk çaldy» diıip​, wideodaky okuwçy aıdıar.
Wideo ıazgydan görnüşine görä, oglan garyp maşgala degişli bolmaly. Aıtmagyna görä, onuň mekdebe geııän ıeke-täk jalbary öz klasdaşy bilen dartyşanda ıyrtylypdyr.
Munuň daşyndan ol özüni uranynda, mugallymyň kemsidiji sözler aıdandygyny-da gürrüň berıär.
«Mugallym meni mydama ‘köçe süpüriji’ diıip kemsidip gelıär. Onuň meni kemsitmäge ıa urmaga näme haky bar. Mende geografiıa sapagyna gatnaşmaga höwes galmady» diıip, okuwçy aıdıar.
İagdaıy öwrenen Azatlyk Radiosy hadysanyň Andijan welaıatynyň Asaka raıonyndaky 30-njy orta mekdepde bolup geçendigini anyklady. Urlan oglan şol mekdebiň 7-nji synp okuwçysy eken.
Mekdebiň bir işgäriniň Azatlyk Radiosyna aıtmagyna görä, geografiıa mugallymy okuwçyny sapak wagtynda urupdyr.
–​ Şol gün mekdep okuwçylarynyň arasynda dawa döräp, olar özara dartyşypdyrlar. Wakanyň üstüne gelen mugallym okuwça birnäçe şarpyk çalypdyr. Näme üçindir soňky döwürde geografiıa mugallymynyň üstünden şikaıat edıän köp. Geçen aıda 5-nji synpyň okuwçylaryndan biriniň hossarlary gelip, mekdebiň okuw bölüminiň müdirine çagasynyň urlandygyny aıtdy – diıip, 30-njy mekdebiň işgärlerinden biri Azatlyga gürrüň berdi.
Mekdebiň okuw bölüminiň müdiri Şarifa (Azatlyga onuň familiıasyny anyklamak başartmady – Red.) sentıabr aıynda hakykatdanam okuwçylardan biriniň hossary gelip, geografiıa mugallymy N.E-niň üstünden arz edendigini tassyklady. İöne golaıda geografiıa mugallymynyň 7-nji synp okuwçysyny urlandygyndan habarsyzdygyny aıtdy.
Azatlyk Radiosynyň žurnalisti 30-njy mekdebiň geografiıa mugallymy N.E-niň mobil telefonyna birnäçe gezek jaň edip, gepleşip bilmedi.
Mekdep direktory Gülçehra Mirzaahmedowa owal başda Azatlygyň žurnalisti bilen gepleşende, okuwçynyň urlandygyny tassyklady.
​– Wideony häzir gördüm. Geografiıa mugallymy N. kabinete çagyrdym, ol okuwçynyň hossarlaryny-da çagyrdym. Häzir biz ol meseläni çözıäs, siz maňa soňrak jaň ediň – diıip, mekdep direktory aıtdy.
İöne şondan soň ol žurnalistiň telefon jaňlaryna jogap bermedi.
Asaka raıonyndan biz bilen gürrüňdeş bolanyň aıtmagyna görä, 30-njy mekdebiň ıolbaşçylary mugallymyň okuwçyny urmagy bilen bagly hadysany basyrmaga çalyşıarlar.
– Mekdebiň ıolbaşçylary bu ıagdaıy wideo düşüren adamy tapypdyrlar, indi oňa şol wideo ıazgyny Internetden aıyrmak üçin basyş edıärler – diıip, gürrüňdeşimiz aıtdy.
Umumy bilim berıän okuw jaılarynda okuwçylara garşy güıç ulanmak çäresiniň öňüni almak barada Özbegistandaky maksatnamanyň Asakadaky 30-njy orta mekdepde hem hereket edıändigini okuw bölüminiň müdiri Azatlyk bilen gürleşende tassyklady.
– Biz mekdebiň ähli mugallymlary bilen gepleşik geçirdik. Hiç bir okuwçyny urmaga hukuk berilmeıändigini olara düşündirdik. Biz hatda olardan kepillik dilhaty hem aldyk – diıip, 30-njy mekdebiň okuw bölüm müdiri aıdıar.
Özbegistanyň Bilim ministrliginiň saıtynda aıdylyşyna görä, mekdeplerde okuwçylara topulmak, olary gorkuzmak ıaly hereketiň öňüni alyp, täsirli psihologiki gatnaşyklary ıola goımak başlangyjy şu ıylyň fewral aıyndan güıje girizilipdir.
Ol proıekt 2019-2020-nji okuw ıylynda ıaıradylypdyr. Proıektde Özbegistanyň kanun aktlaryna laıyklykda, okuwçylara garşy güıç ulanmalary aradan aıryp, okuw materiallaryny tebigy şertde özleşdirmäge şert döretmeli diıilıär.
Azatlyk Radiosy mundan öň Özbegistanda okuwçylaryň, Çagalar baglarynda çagalaryň terbiıeçiler tarapyndan urulıandygy hakda maglumatlar beripdi.
Şu ıylyň sentıabr aıynda Samarkant welaıatynyň Çelak şäherindäki 79-nji orta mekdebiň synp ıolbaşçysynyň 3-nji synpyň okuwçysyny urandygy baradaky maglumat bilen baglanyşykly Paıarik raıonynyň magaryf bölüminiň inspektory derňew işine başlapdy. Soňra mekdebiň administrasiıasynyň Azatlyga aıtmagyna görä, mekdep mugallymasy öz äri bilen bolan dawa-jenjelden soň, özünden çykyp 9 ıaşly mekdep okuwçysyny urupdyr.
Daşkent şäheriniň Şaıhantahur raıonyndaky 141-nji mekdebiň mugallymasy 10-njy synp okuwçysyny urandygy baradaky wideo ıazgy Azatlykda peıda bolandan soň, öz arzasy bilen işden çykmaga mejbur bolupdy.
Şu ıylyň mart aıynda Daşkent welaıatyndan pensioner aıal Gülçehra Ubaıdullaıewa bedenterbiıe mugallymynyň ähli okuwçylaryň öňünde 6-njy synpda okaıan agtygyny kemsidip masgaralandygyny Azatlyk Radiosyna aıdypdy. Ol okuwçy ıarawsyzlyk sebäpli bedenterbiıe sapagyna gatnaşyp bilmändigi üçin, mugallym onuň köınegini ıyrtypdyr.
4-nji aprelde bolsa biziň Radiomyza Horezm welaıatynyň Hazarasp raıonyndan, 13 ıaşly Doston Sultanow ıüz tutdy hem özüniň okuwçylaryň gözüniň alnynda gazaply urlandygyny aıtdy. Ol «Milli garaşsyzlyk ideıasy» diıen sapagy özleşdirip bilmändir. Ol okuwçy garyp maşgaladan bolansoň, ne raıon milisiıasy, ne-de mekdebiň ıolbaşçylary ıüze çykan hadysa barada hiç bir çäre görmändiler, bu barada Azatlyga onuň hossarlary aıtdylar. İöne bir hepde geçenden soň, ol okuwçynyň biziň Radiomyza ıüzlenmegi bilen bagly habar peıda bolanda, şol mugallym işden boşadylypdyr.
Şu ıylyň martynda mekdep-internatyň 36 ıaşly bedenterbiıe mugallymy Jumanazar Ruzmetowyň öz okuwçysyny bilkastdan urup, tenine ıara salandygyny Horezm welaıatynyň Bagat raıon sudy aıan etdi hem ony çäklendirilen görnüşde üç ıyllyk azatlykdan mahrum etdi. 5-nji synpyň okuwçysy Bobonazar Hudoınazarow üç aılap komada ıatandan soň özüne geldi.