TÜYAP, Kozaklı Kahve, Behice Boran - Cumhuriyet Akdeniz Yazıları - Ahmet Tüzün
TÜYAP, Kozaklı Kahve, Behice Boran
Ekim sonlarına doğru yayıncılık alanında bir telaş başlar. Yeni kitaplar okuyucularla buluşur. Nedeni ise bu yıl 29. düzenlenen İstanbul Kitap Fuarı’dır.
12 Eylül’ün ağırlığının üzerimizde olduğu dönemde bazı aydınlar suskun ortamın aşılması için yoğun çaba harcıyordu. Aziz Nesin, Onat Kutlar, Atıl Ant Bilsak’taki toplantılarından birinde Kitap Fuarı’nı gündeme getirirler. Böylece, 1981 yılında bir otel köşesinde ilk Kitap Fuarı açılır. Katılımcı olarak sadece sekiz yayınevi vardır. Daha sonra, yoğun ilgi nedeniyle Fuar Tepebaşı’na alınır ve 2000’li yıllara kadar burada düzenlenir. Bundan 29 yıl önce başlayan İstanbul TÜYAP Kitap Fuarı bugün İzmir’de, Bursa ve Adana’da da düzenleniyor. Okurlar indirimli kitap bulma olanağına kavuşuyorlar. Bu yılın “Onur Ödülü”nü Sanat Tarihçisi Doğan Kuban aldı. Yeni başlatılan bir uygulama ile Fuar’ın “Onur Ülkesi” de vardı. İspanya’yı edebiyatıyla tanıdık, İspanyol yazarlarından bu ülkedeki edebiyat iklimini öğrendik.
Geçen Cumartesi, açılıştan sonra, Beylikdüzü’nden dönerken Antalya’da da Kitap Fuarı düzenlemek için yaptığımız çalışmalar gözümün önünden geçti. İstenirse yapılabilecek,
gerçekleşmesi mümkündür kentimizde. Kim bilir belki çabalarımız sonuç verir ve kentimiz de eli yüzü düzgün bir Kitap Fuarı’na kavuşur.
Özellikle akşamüstleri gazetenizi, kitabınızı alıp rahatça okuyabileceğiniz bir mekandı Kozaklı Kahve. Muratpaşa Belediyesi’nin yenileyip kentliye sunduğu Kozaklı Kahve’nin kapısına kilit vuruldu. Nedenini sorduğumuzda ne yazık ki doyurucu yanıt alamıyoruz. Gerekçe olarak, gelen kişilerin denetlenememesi gösteriliyor. Aynı yazgıyı Değirmenönü’ndeki kahve de yaşıyor. Onun da kapısına kilit vurulmuş durumda. Muratpaşa Belediyesi’nin Burhanettin Onat çevresine hareket getiren ve burada oturan kentlilerin soluk almasına olanak veren Değirmenönü Parkı’nın tamamlayıcısıydı bu kahve. Her iki kahvede de halka ücretsiz çay ve kahve veriliyordu. İnsanın aklına başka bir soru geliyor. Acaba Kahveciler Odası’nın baskısıyla mı Muratpaşa Belediyesi bu kahveleri kapattı? Böyleyse bunun çözüm yolu vardır. Mülkiyeti Muratpaşa Belediyesi’nde kalması koşuluyla kiralama yoluyla bir işletmeciye verirsiniz. Tarihi 1920’li yıllara kadar giden Kozaklı ve Değirmenönü
Kahveleri’nin kent yaşamına kazandırılmaları gerekiyor. Antalya’da hem eskileri anarak hem de çayınızı yudumlayarak zamanınızı geçireceğiniz neresi kaldı ki?
Türkiye Sosyalist Hareketi’nin en önemli ve tartışmalı isimlerinden biriydi Behice Boran. Sovyet tipi Sosyalizm anlayışına sonuna kadar bağlı kalışı, o dönemki adıyla, Çekoslavakya’nın işgaline onay vermesi, Mehmet Ali Aybar’la giriştiği politik çekişmeleri bugün de belleklerimizdedir. Boran’ın yaşamı sadece bunlarla sınırlı değildir. Bir Sosyolog, bir bilim insanı olarak da önemli bir yer tutar .
Emel Koç’un “Behice: Bir devrimci… Bir kadın… Bir anne…” adlı kitabı onun yaşam serüvenini anlatıyor. Aile, çocukluk dönemi, Amerika’daki Üniversite yılları, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’nden uzaklaştırılışı, Türkiye İşçi Partisi içinde verdiği mücadelesi kitabın bölümlerini oluşturuyor. 100. doğum yılında Antalya’da da bir etkinlikle anılan Behice Boran’ı daha iyi tanımak için titiz bir çalışma sunuyor Emel Koç bizlere.
Emel Koç : “ Behice Bir devrimci… Bir kadın… Bir anne…” / Destek Yayınları /2010
Cumhuriyet Akdeniz - 6 Kasım 2010