Seçim Küfesi Kimin Sırtına Yüklenecek?
Ana Sayfa Köşe Yazarları Pelin SİNGİN Seçim Küfesi Kimin Sırtına Yüklenecek?
13 Haziran 2018 - 16:23
Türkiye’nin seçim takvimin uzaktan izleyen birinin , bu ülkede bu kadar çok seçim oluyorsa demokrasi ileri düzeydedir diye düşünür iddialarına rağmen ,demokrasinin olmazsa olmazı seçimler , büyük bir operasyon ve planlama gerektirdiğinden , ekonomik yükü pek de hafif olmuyor. Seçimlerin getirdiği doğrudan maliyetlerin yanısıra, seçimlerde oy arttırmak isteyen ve tekrar iktidar olabilme yarışına giren politikacıların maliye politikaları araçlarını seferber etmesi, kamu harcamalarını arttırıcı politikalara girmesi de dolaylı maliyetler yaratarak, borç kıskacında duran Türkiye ekonomisinin , secim ekonomisi ile dolan küfeyi kimin sırtına yükleyeceği sorusunu akıllara getiriyor.
Doğrudan Maliyetler olarak tanımladığımız hazıne yardımı , YSK ve aday harcamaları için, sadece yasa gereği barajı geçmiş siyasi partılere yapılan yardımlardan bahsetmek bile yeterli. Ocak ayında hazıne yardımı olarak yaklaşık olarak AKP 139 milyon, CHP 71 milyon , MHP 33 milyon HDP 30 milyon destek almışken , seçim kararı ile birlikte yine yaklaşık olarak AKP 278 , CHP 142, MHP 66, HDP 60 milyon ek destek kullanıyor. Bu da demek oluyor ki; secim kararıyla birlikte küfeye giren ek maliyet yaklaşık 547 milyon TL .
Peki , secim arefesinde geçici rahatlama şokları ile hafıza kaybı yaşaması istenen seçmen, oy artışı olarak fırsata dönüştürülürken , seçim politikalarının getireceği maliyetleri görebiliyor mu ? yoksa bu politikaların maliyetinden çok yarar sağlayarak ,başkasının cebinden çıktığını mı sanıyor?
Seçimlerin devlet bütçesi üzerindeki politik hareketleri , kamu harcamalarını arttırıcı politikalarla yapılarak bütçe açığına yol açabileceği gibi, harcamaları arttırmadan , sadece harcamaların kompozisyonunda değişiklik yaparak da mümkün.
Buna karşın, halkoylamaları da dahil olmak üzere birçok kez seçime giren AKP iktidarı, 18 Nisan’da erken seçim kararının açıklanması ile birlikte , kamu harcamalarını arttırıcı birçok paket açıkladı. askeri personel ücretlerinden yaşlı aylıklarına, emekli ikramiyelerinden ÖTV indirimine kadar kamu harcamalarını artıran ekonomik paketleri peş peşe açıkladı. Civatalar secim öncesi gevşetilirken maliyet küfesi dolmaya başladı.
Hükümet yıllardır uygulanan devlette taşeron çalıştırma uygulamasına son vererek, 500 bin işçiyi kadroya geçirdi. Her iki bayramda emeklilere 1000 TL ikramiye verme kararını açıkladı. Seçim sonuna kadar akaryakıt ürünlerini sabitlemek için bu ürünlerden alınan ÖTV indiriyor. Vergi afları , Tapu işlemlerinde KDV indirimleri teşvik paketleri ilave ücret ler KOBİ’lere kredi destekleri ve yeni vaatler…
Zaten bozulma eğiliminde olan bütçe açığı ve seçim öncesinde açıklanan paketle bütçeye gelen ek yük, kaynak ihtiyacını arttırırken , ekonomideki bütçe açığı TL üzerinde baskı yaratmaya devam ediyor.
Peki Seçim sonrasında vergi artışları, ek borçlanma ve zamların bizi yolun hemen başında küfeye yüklenecek mi, seçim ekonomisinin küfesini kim taşıyacak?
Seçim sonrası verilen her kuruşun borçla ve yergi artışı ve zamlarla mı finanse finanse edilecek?
Görünen odur ki ; Türkiye, ekonomide faiz baskısı ve kurla uğraşmaya başlayacak. TL değer kaybının enflasyona kuvvetli yansıması olacak. Yeni iflaslar , daralmalar işsizlik artışına yol açacağı gibi , böyle bir ortamda kamu personel maaşları da olduğu yerde sayacak.
Seçim ekonomisi için yapılan harcamalar, üretim ekonomisi ve sosyal projeler ile geleceğe dönük yatırımlara dönüştürülmeli , ona göre planlanmalıdır.
Oysa, Siyasetin oy kazanma ve günü kurtarma projeleri,geçici ve kamu bütçesini zorlayacak secim ekonomisi uygulamaları , üretmeyen ve sürekli borçlanan Türkiye ekonomisini çıkmazda ilerletecektir.
Bakalım önümüze konulan sandıktan bizim küfeye ne kadar hisse düşecek, hangi kesim ne kadar yük kaldıracak ?
Bülent SOYLAN İşletmeler sinekten yağ çıkarma dönemine girmişse…
ALİRIZA TAŞDELEN / PARİS Fransa'da halk hareketi: Sarı yelekliler