Çocuklarda ve Bebeklerde İshal Neden Olur, Nasıl Geçer?
Beğen Yorum Yap 4 dakika 13/09/2018
Bebeklerde ve çocuklarda ishal, sık görülen rahatsızlıklardan. Gözün gibi baktığın, beslenmesine büyük özen gösterdiğin bebeğin ishal oldu, peki ama neden?
Çocuklarda ishal nasıl geçer, miniğin cırcır mı oldu ishal mi, hangi durumlarda doktora başvurmalısın, hepsini anlattık.
Çocuklarda ve bebeklerde ishal neden olur?
Önce ishal nedir, adını koyalım. İshal, mide ve bağırsakların iltihaplanmasıdır. Anne sütü ile beslenen bebeklerde ishal az görülür. Çünkü anne sütünde bulunan maddeler, ishale neden olan mikroorganizmaların oluşmasını büyük oranda engeller.
Daha çok biberonla beslenen bebeklerde ve çocuklarda ishal görülür. Yenidoğan annesiysen seni buraya alalım: Yenidoğan Bebeklerde İshal Neden Olur, Nasıl Anlaşılır, Ne Yapmalı?
Peki, çocuklarda ve bebeklerde ishal neden olur?
Grip ya da başka bir hastalıktan kaynaklanabilir.
Bebeklerde diş çıkarma döneminde görülebilir.
Belirli gıdalara karşı hassasiyetten kaynaklanabilir.
Çocuğun gereğinden fazla meyve ve meyve suyu (özellikle elma ve üzüm) tüketmiş olabilir.
Gastroinnes final enfeksiyondan (virüs, bakteri veya parazit kökenli) kaynaklanabilir.
Antibiyotik tedavisi nedeniyle meydana gelmiş olabilir.
En çok "turist ishali" olarak da bilinen koli basili, bebeklerde ve çocuklarda ishale neden olur. Kanalizasyon sularının bulaştığı yiyecekleri tüketme veya çocukların bu sulara temas etmesiyle bulaşır.
Çocuk ve bebek kakasında ishal rengi yeşil olur. İshalin şiddetini belirleyen şey ise sıklığıdır.
Çocuklarda ve bebeklerde ishal belirtileri nelerdir?
Peki, çocuklarda ve bebeklerde ishal nasıl anlaşılır? Her sulu kakaya ishal diyebilir miyiz?
Bebeğin sık sık sulu kaka yapıyorsa (Günde 3 defadan fazla sulu kaka),
Dışkılamasının sıklığı ve miktarı arttıysa,
Karın ağrısı varsa,
İştahında azalma varsa,
Vücut sıcaklığı arttıysa,
Aynı zamanda kusuyorsa çok büyük ihtimalle ishaldir.
İshalin genellikle bulaşıcı hastalıklara bağlı olarak gelişme özelliği var. Özellikle yaz aylarında besin zehirlenmesi sonunda ishal meydana gelebilir. Gıda zehirlenmeleri de sağlık kurallarına uygun olarak hazırlanmamış ya da saklanmamış besinlerin tüketilmesiyle oluşur.
Ayrıca yazın meyve tüketimi de fazla olur. Bu yüzden bebeklerde ve çocuklarda ishal, yaz aylarında daha sık görülür.
Şuna da bir bak, bebeğinin kakası çok şey anlatıyor: 8 Maddede Bebek Kakası Hakkında Bilmen Gereken Her Şey
Çocuklarda ve ishal neden önemli bir hastalıktır?
Kusma ve ishal çok hızlı bir şekilde mineral ve sıvı kaybına neden olur. Çocuğunun yaşı ne kadar küçükse sıvı kaybı da o kadar hızlı olur. Çocuklar bu kaybı, yetişkinler kadar hızlı bir şekilde tolare edemez.
Çocuklarda ve bebeklerde ishal kaç gün sürer?
Birkaç gün ya da bir hafta sürebilir. Su ve tuz kaybını önlemek için beslenmesinde değişiklik yaptığın halde 7-10 gün geçtiği halde ishali devam ediyorsa tehlikeli kabul edilir.
Bebeklerde ishali ne keser? Çocuklarda ishal nasıl geçer?
Nedenlere bağlı olarak ishalin tedavi şekli değişiklik gösterir. İshal için ilaç tedavisi uygulanabilir ama ilacı kesinlikle doktorun vermeli.
Bebeğinin ishalini geçirmek için yapabileceklerini şöyle anlatalım:
Birçok durumda mama ya da anne sütü vermeye devam etmek, en iyi yöntemdir. İshalli bir bebek geçici olarak laktoza karşı dayanıksız olur. Bu yüzden soya içeren laktozsuz bir beslenme programı uygulayabilirsin.
Su kaybını önlemek için iki saatte bir 50-60 ml sıvı vermelisin. Bebeğin emzirme dönemindeyse doktorun, anne sütüne veya hazır mamalara ilave olarak eczanelerde satılan bir rehidrasyon karışımı önerebilir. 2 veya 3 dakikada bir kaşık, bardak ya da biberonla birkaç yudum bu karışımdan verebilirsin.
Tatlandırılmış içecekler, yapay meyve suları, evde yapılan tuz ve şeker karışımı içecekler ishalle mücadelende kaçınman gerekenler arasında, aklında olsun.
Bebeğin ne kadar sık beslenirse ishalin etkisi o kadar az olur. İshale iyi gelen yiyecekler şöyle:
Pirinç veya pirinç gevreği,
Patates ve makarna gibi nişastalı gıdalar,
Evde hazırlanan ayran ve limonata,
Az miktarda protein içeren yiyecekler (tavuk veya köy peyniri gibi) de “Bebeklerde ishale ne iyi gelir?” sorusuna cevap olacak yiyeceklerden.
İshali kesen tariflerle daha fazlası burada: Cırcır Olmuş Popolar! Çocuklarda İshale İyi Gelen Yiyecekler
Bebeklerde kusma ve ishal birlikte görülebilir. İshalli bebeklerde kusma varsa katı gıdaların kusma durana kadar verilmemesi öneriliyor. Süzülmüş meyve sularından verebilirsin. Bebeğin biraz daha büyükse sulandırılmış meyve suyu ile gazozu karıştırıp bebeğine içirebilirsin. Bu karışımları bir ya da iki kaşık gibi küçük miktarlarda vermeye dikkat et.
Genellikle 2 ya da 3 gün sonra dışkı normale döndüğünde normal gıdalara dönebilirsin ama yine de birkaç gün süt ve süt içeren gıdaları kısıtlı tutsan iyi olur.
İshal ilacı olarak antibiyotik kullanmak nadiren gereklidir. Gereksiz yere antibiyotik kullanmak ishalin uzamasına neden olabilir. Bu yüzden doktora sormadan çocuğuna ilaç vermek yok.
Bebeğinin altını her dışkılamadan sonra değiştir ki tahriş ve pişik olmasın. Her bez değişiminde pişik kremi sürmek de faydalı bir önlem olarak aklında bulunsun.
Bebeklerde ve çocuklarda ishalden korunmanın yolları
İshale iyi gelen şeyler elbette var ama çocuğunu ishalden tamamıyla uzak tutman pek olası değil. Yine de riskleri düşürebilirsin.
Çocuğuna verdiğin meyve sularını gerektiği kadar sulandır ve miktarını iyi ayarla. Günde 1 litreye yakın üzüm veya elma suyu içen bebeklerin ve küçük çocukların kronik ishale yakalanma riski daha fazla.
Yemek öncesinde ve tuvalet sonrasında çocuğuna ellerini yıkaması gerektiğini öğret. Sadece birkaç kez söylemekle yetinme, takip ve kontrol et.
Bağırsak enfeksiyonları daha çok yazın görülür. Küçük bebekler için havuz riskli. Çocuğuna ise havuzun suyunu yutmaması gerektiğini iyice anlatmalısın.
Bebeğine kabuğu soyulmamış meyvelerden yedirme.
Hangi durumlarda doktora gitmeli?
Birkaç saatten beri devam eden şiddetli karın ağrısı ve ağızdan sıvı alımını engelleyen kusma varsa,
Çocuğun altı saatten beri sıvı almayı reddediyorsa,
Gözlerinde çökme varsa, dalgınsa,
Bir günde 6 saatten uzun süre idrara çıkmadıysa,
İshal 10 günden fazla sürdüyse,
Kakasında kan gördüysen,
İshal sık sık tekrarlıyorsa,
8 saat boyunca gözyaşı yoksa (sıvı kaybından dolayı),
İshale 38,5 ve üzerinde yüksek ateş de eşlik ediyorsa çocuğunu doktora götürmelisin.
Önceki makale Bebeklerde İşitme Testi ve İşitme Kaybı Hakkında Bilmen Gerekenler Sonraki makale 7 Maddede İnmemiş Testis Sorunu