HATALARIN KEFARETİ GÜZEL AMELLERDİR, Cuma Hutbeleri, Ali Rıza DEMİRCAN | İlahiyatçı | Yazar
HATALARIN KEFARETİ GÜZEL AMELLERDİR
HATALARIN KEFARETİ GÜZEL AMELLERDİRDünya ve Ahiret saadetini arzulayan insan İlâhî emirler ve yasaklarçerçevesi içinde ciddî bir Müslüman olarak yaşamak ve kamil bir mümin olarakcan ver­mek mecburiyetindedir. Müminler!Mümin mutluluk düzeni olan İslâm'ı yaşamada ar­zulu olsa da Hakka veBatıla yönelebilecek ve yöneltile­bilecek bir fıtratta yaratılmış olduğundanzaman za­man hata işlemesi; .
Dünya ve Ahiret saadetini arzulayan insan İlâhî emirler ve yasaklarçerçevesi içinde ciddî bir Müslüman olarak yaşamak ve kamil bir mümin olarakcan ver­mek mecburiyetindedir.
Mümin mutluluk düzeni olan İslâm'ı yaşamada ar­zulu olsa da Hakka veBatıla yönelebilecek ve yöneltile­bilecek bir fıtratta yaratılmış olduğundanzaman za­man hata işlemesi; Hakka ve Halka karşı suçlu duru­muna düşen birgünahkâr olması mümkündür.
«Borçlarını zamanında ödememek, yanlış ve zarar­lı kararlar almak,benliğe kapılmak, mümin kardeşleri­ni gıybet etmek, yemin ederek mal satmak,kinci söz söylemek, yıkıcı tavır takınmak, vazifesini aksatmak, akrabaya sıla yapmamak, boş vakitlerini ruhunu yara­layanişlerle zayi etmek, Helâl ve haramın iç içe girdiği eğlencelerin faili vemüdavimi olmak namazları geçiş­tirmek, zekâtı vermemek, içki içmek gibihataların müminden zuhuru düşünülebilir.
Mühim olan, müminin hatalarının acısını ruhun­da duyması, hatalarındaısrar etmemesi ve hatalarının günahlarını giderecek güzel ameller yapmasıdır.
İşlenen günahların ızdırabını ruhta duymak ve ha­talarda ısrar etmemekpek tabiîdir ki inşam maddeten ve manen zaafa uğratacak zararların, elemlerindevamı­nı engeller. Ama yapılan hataların maddî ve manevî so­rumluluğunugidermez.
Bunun için yapılan hatanın hemen ardından tevbe etmek ve o hatanınzararını giderecek, günahım silecek güzel söz, iş ve davranışları yapmaklâzımdır.
Bu gerekliliği Peygamberimiz şöylece açıklamakta­dır: «Nerede olursanol, Allanın emir ve yasaklarına muhalefet etmekten salan. Yaptığın hatanınhemen akabinde bir güzel amel işle ki onun zararını gidersin (amel kitabındakigünah kaydını düşürsün.)»
Güzel amel'in hatalara keffâret olacağını Rabbimiz de hayat kitabımızKur'ân-ı Kerîm'de şöylece açık­lamaktadır.
«... Güzel ameller kötü amelleri(n günahlarını) gi­derir. Bu bildiriöğüt alabilenlere bir öğüttür. O halde (kötü amelleri güzellerle gidermekhususunda) sabır göster. Zira Allah güzel işler yapanların mükâfatını za­yietmez.» (*)
Kur'ân ve Sünnetin hataları affettireceğini açıkladığı güzel amellerİslâm Dininin emrettiği ve tavsiye buyurduğu sözler işler ve davranışlardır..
Bunların başında, Namaz, Allah'ı zikir, Duâ, Oruç, sadaka, müminleremuhabbet, insanları mutlu etme, akrabaya sıla gibi ameller gelmektedir.
Bu güzel amellerin yapılan hataların günahlarını gidereceğiniPeygamberimiz bir çok hadîslerinde bizlere açıklamıştır.
Bu nebevi açıklamalardan bazılarım bereketlenmek için sunalım.
Allah'ın Resulü (S.A.) şöyle buyurur:
[«Her kim benim aldığım gibi güzelce abdestini alır sonra da öğlenamazını kılarsa onun sabah ile öğ­le namazı arasındaki günahları affedilir.
İkindi namazını kıldığında öğle ile ikindi arasında­ki, akşam namazımkıldığında ikindi ile akşam nama­zı arasındaki, yatsıyı kıldığında akşamlayatsı arasında­ki, sabahı kıldığında da yatsı ile sabah namazı arasın­dakigünahları affolunur.»
«(Büyük günahlar işlenmedikçe) cumalar iki cuma arasındaki, Ramazanlarda iki Ramazan arasındaki gü­nahlara keffarettir.»] (3)
(Lâilâhe illellah) zikri, hataları eritecek en güzelamellerdendir.«Allah mümin kardeşine sevgi ile bakanı affeder.»
«Hatalarıaffettirici amellerden biri de mümin kar­deşini sevindirmektir.» (5)
«PeygamberinizFıtra sadakasını hatalarınıza keffaret olsun diye emretti.» (6)
«Bir kişi (-hiç bir Müslümana; yardım etmeyece­ğim ağabeyimlekonuşmayacağım-) şeklinde günah vasfını taşıyan bir yemin eder, sonra dayeminini yerine getirmemeyi daha hayırlı bulursa (keffaretini ödeyip) yemininiterketsin. Böylece yeminini terketmesi yaptığı günaha bulaştırıcı yemininhatasına keffaret olur.» (7) 0 «Her kim bir müminin maddî vemanevi bir üzün­tüsünü giderirse Allah da Kıyamet Günü'nde onun ha­talarınınsebep olacağı elemlerini giderir.»
Yukarıda sunduğumuz hadislerin yanısıra, güzel amellerin hatalarakeffaret olacağını bile bile yap­tığımız hilaf-ı hakikat yeminlere ve ziharsuçuna Rabbimizin keffaret olarak, fakirleri doyurmayı, giydirme­yi ve oruçtutmayı emretmesinden de anlıyoruz. (') Kaldı ki Rabbimiz Ankebut Sûresinin 7.âyetinde açık bir şekilde şöyle buyurmuştur:«İman eden ve güzel amelleryapanların mutlaka kötülüklerini örteceğiz ve onları yaptıklarının en güzeliylemükâfatlandıracağız.»
Mümin İslâm Dininin emir ve tavsiye buyurduğu güzel amellerlehatalarını gidermeye çalışırken, güzel amellerin yaptığımız hatanın cinsindenfakat zıddı olan bir amel olmasına hususiyle büyük bir ehemmiyet vermelidir.Şöyle ki:
a - Yaptığımız hata haksızca alınmış bir kararsa yapmamız gerekenaffettirici güzel amel alınacak yeni ve âdil bir karar olmalıdır.
b - Hata, insanları batıla ve zarara sürükleyen il­mî bir hata ise,güzel amel de o hatanın tashihi olma­lıdır.
c- Hata bir kalbin kırılması ise, güzelamel o kalbin kazanılması olmalıdır.
d - Hata bir insanın hakkını zimmete geçirmek ise güzel amel o haklanitirafı iadesi ve tazmini olma­lıdır.
e- ... ve hata gizli ise keffaret olacak güzel amel gizli, açıksa güzelamel de alenî olmalıdır.
Hataların ardından yapacağımız güzel amellerin hatanın cinsinden fakatzıddı olan bir söz, iş ve davra­nış olması lüzumunu Muaz ibni Cebel hadîsindenöğre­niyoruz.
Hz. Muaz ibnü Cebel(r.a.)
- Ya Resûlellah! Bana öğüt ver, ricasında bulun­duğu zamanPeygamberimiz şöyle buyurdular:
- Bir hataişlediğin yaman, hemen ardından onun (cinsinden fakat zıddı olan) bir güzelamel yap ki onun günahını gidersin.
Hatanı gizli olarak yaptınsa güzel amelini de gizli yap. Açıktanyaptınsa güzel amelini de açıkça yapıver.»
Güzel ameller hatanın keffâreti olacağı gibi, Al­larım tabiî ve teşriîhâkimiyetine ortak koşmak, adam öldürmek, faiz yemek, içki içmek, ana-babayaâsi ol­mak, sihir yapmak, kâfirleri münafıkları ve ahlâksızları sevmek vedesteklemek gibi büyük günahlardan şuurla kaçınmak da hatalara keffaret olur.
Rabbimiz bu enginlütfunu şöylece müjdeliyor: «Eğer siz yasaklandığınız büyük günahlardansakınırsanız vaki günahlarınızı bağışlar ve sizi şerefli bir mevkie (Cennet'e)sokarız.» (12)
Peygamberimiz«Allah kötü bir işin günahını kötü bir işle gidermez. Kötü işin günahını ancakgüzel bir amelle giderir.» (u) buyuruyor.
O halde hatalarımız sebebiyle dünyada ruh bun­unu, korku ve geçimdarlığı, âhirette de ateş azabı ile tecziye edilmeden, güzel amellere koşalım.
Zira dünya ve âhirette mutluluk hataların aram­dan güzel amelleryapanlarındır.
Bu gerçeği açıklayan müjdeli bir âyetle hutbemizi bitiriyorum:«...Rablerinin rızasını isteyerek (her zorluğa) kat­lananlar, namazlarını dosdoğrukılanlar, kendilerine verdiğimiz nzıktan gizli ve aşikâr (hayır yollarında)harcayanlar ve bir de insanlardan sadır olan hatalara güzel amellerle karşılıkverenler; (ve Özellikle kendile­rinin yaptığı hataların günahım hemencecikyaptıkları hayırlı amellerle giderenler yok mu?) Onlar için bu dünya hayatınıniyi bir sonucu olan Adn Cennetleri vardır...» (13)
1) Et-Tac, 5/63.
2) Hud, 114-5.
3) Muntahab-ü Kenzül-Ummal, K. Salâti.
4) Keşfül-Hafâ, HadisNo: 2637.
5) El-Camius-Sağîr,«Inne min» 1/100.
6) Et-Tac, 2/24.
7) İ. Mace, Hn. 2111.
8) Riyazüs-Sâlihin veTer. 1/285.
9) Bak. SüleymaniyeMinberinden İslâm Nizamı Birinci cilt «Hatalarımızın Keffâreti CemiyeteHizmettir.» hutbesi
10) Alûsî,Rûhul-Meâni, 13/142. (Ra'd, 22)
11) Nisa, 31.
12) İbn-ü Kesir, Tefsîrul-Kurânil-Âzîm, 2/463.
13) Ra'd, 22.