Mertebesi belent Prezidentimiziň baştutanlygynda häzirki wagtda döwletimiziň beıleki pudaklary bilen bir hatarda senagat pudagynda hem düıpli özgertmeler üstünlikli dowam etdirilıär. Türkmenistanyň Senagat ministrligi dürli senagat önümleriniň pugta maddy-tehniki binıadyny döretmek, olaryň görnüşlerini giňeltmek we hilini ıokarlandyrmak maksady bilen Türkmenistanyň Prezidentiniň Permanyna laıyklykda 2012-nji ıylyň iıul aıynda döredildi. Senagat pudagynyň öňünde ıurdumyzyň gurluşyk bazaryny ıokary hilli senagat önümleriniň zerur bolan möçberleri bilen üpjün etmek wezipesi goıulıar. Senagat önümleriniň önümçiligi bolsa, ıerli mineral çig mal serişdelerini mümkin boldugyça köp peıdalanmaga esaslanmalydyr.
Berkarar döwletimiziň bagtyıarlyk döwründe Türkmenistanyň Prezidenti hormatly Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda “Türkmenistanyň durmuş-ykdysady ösüşiniň 2011-2030-njy ıyllar üçin Milli maksatnamasyny” durmuşa geçirmek boıunça giň möçberli ykdysady we durmuş özgertmeleri üstünlikli amala aşyrylıar. Türkmenistanyň Senagat ministrligi öňki Gurluşyk materiallary senagaty ministrliginiň binıadynda döredilip, gurluşyk materiallaryny we önümlerini öndürıän esasy pudak bolup durıar. Häzirki wagtda döwlet sektorynda ministrligiň garamagyndaky senagat kärhanalary tarapyndan öndürilıän gurluşyk materiallarynyň paıy, ıurdumyzda öndürilıän gurluşyk materiallarynyň aglaba bölegini tutıar. Öndürilıän gurluşyk materiallary bilen bir hatarda döwletimiziň nebitgaz pudagy üçin enjamlar we olar üçin ätiıaçlyk şaılary hem öndürilıär.
Ministrligiň garamagyndaky senagat kärhanalarynda esasy gurluşyk materiallary bolan sement, magdan däl materiallary, metal önümleri, aına, diwar materiallary, gurnama demir-beton we iri panelli jaı gurluşyk önümleri, keramzit, kaolin, gips, gidroizolıasiıa materialy bolan izogan we daşy örtülen simler we kabeller, demir gurnawlar, ıokary we pes woltly elektrik geçiriji enjamlar, sorujylar öndürilıär. Ministrligiň düzümine: "Türkmensement", "Türkmendaşlary", "Türkmendemirbetonönümleri", "Türkmenkerpiç" önümçilik birleşikleri, “Türkmendemirönümleri” döwlet kärhanasy we "Türkmenmaşyngurluşyk" konserni, şeıle hem "Türkmenmermer" paıdarlar jemgyıeti, Aşgabadyň aına kombinaty, Abadanyň "Gurluşykmateriallary" kombinaty, "Santehönümleri" zawody, Magdanly gurluşyk materiallary kärhanasy, "Zarba" buraw-partlama işlerini ıerine ıetirıän ıöriteleşdirilen kärhanasy, "Senagattaslama" taslama instituty we “Çandybil” myhmanhanasy hem-de “İaşaıyş jaı-jemagat hyzmatlary” kärhanasy girıär.
2009-njy ıylda biziň ıurdumyz üçin täze önümçilikleriň biri, döwletimizde ilkinji bolup gurlan ıyllyk kuwwatlylygy 160 müň tonna metal prokatyna, şol sanda: 100 müň tonna barabar dürli diametrli gurluşyk armaturlaryny we 60 müň tonna barabar dürli ölçeglerdäki şwellerleri we burçluklary öndürıän “Türkmendemirönümleri” döwlet kärhanasy işe girizildi. Häzirki wagtda bu kärhanada öndürilıän metal önümleri ıurdumyzyň gurluşyk desgalarynda uly islegden peıdalanıar we bu önümler öz gezeginde daşary ıurtlardan gymmat bahadan gyzyl pula satyn alnyp getirilıän önümleriň importyny ep-esli azaldıar. “Türkmendemirönümleri” döwlet kärhanasynyň önümçilik prosesi daşky gurşawy gorap saklamagyň kadalarynyň talaplaryna doly laıyk gelip, ekologiıa taıdan howpsuz bolup durıar. 2010-njy ıylda bolsa Ahal welaıatynyň Ruhabat etrabynda ıene-de bir täze senagat kärhanalarynyň biri, yssy howaly we ıokary seısmikaly ıerler üçin niıetlenilen, dünıä standartlaryna laıyk gelıän, döwrebap täze tehnologiıa enjamlary bilen enjamlaşdyrylan ıyllyk taslama kuwwatlylygy 200 müň m3 barabar bolan Gazbeton öndürıän zawody işe girizildi.
Gazbeton önümleriniň pes ıylylyk geçirijiligi, jaılary ıylatmak we sowatmak üçin çykdajylary ep-esli azaltmaga mümkinçilik berıär. Gazbetonyň öıjük-öıjükli gurluşy ıokary akustik izolıasiıasyny we jaılaryň hem-de desgalaryň agramynyň belli bir derejede peselmegini üpjün edıär. Gazbeton öndürilende semendiň we armaturanyň çykdajylary ep-esli azalıar. Gazbeton adaty beton bilen deňeşdirilende agramynyň pes möçberine eıelik edıär we munuň özi az harajatlar bilen jaılaryň hem-de desgalaryň seısmiki durnuklylygyny üpjün etmäge we gurluşygyň möhletlerini has-da gysgaltamaga uly mümkinçilik berıär.
Maksatnamada goılan wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirmek bilen gurluşyk materiallary senagatynyň özeni bolup durıan sement önümçiliginde hem köp işler amala aşyrylıar. “Türkmensement” önümçilik birleşiginiň düzüminde hersiniň ıyllyk kuwwatlylygy 1 million tonna bolan Baharly, Balkan we Lebap sement zawodlary, şeıle hem ıyllyk kuwwatlylygy 686 300 tonna bolan Kelete sement zawody hereket edıär. Magdan däl materiallaryň öndürilişiniň möçberlerini has-da artdyrmak maksady bilen, “Türkmendaşlary” önümçilik birleşiginiň welaıatlarda ıerleşıän karıer müdirliklerinde we hojalyklarynda önümçilikde ulanylıan ıük ıükleıiş-düşüriş we ulag serişdeleri hem-de mehanizmleri bilen bilelikde birnäçe kuwwatly owradyjy-saılaıjy enjamlar toplumlary gurnalyp, işe girizilmeginiň netijesinde, ıurdumyzda gurulıan binalaryň we desgalaryň gurluşyklarynyň bu önümlere bolan isleglerini ıeterlikli derejede üpjün etmäge mümkinçilik döredildi.
“Türkmendemirbetonönümleri” önümçilik birleşiginiň düzümine girıän Iri panelli jaı gurluşyk zawodlarynyň hem-de “Demirbetonönümleri” zawodlarynyň durky täzelenip, häzirki günde olarda jaı gurluşygy üçin öndürilıän iri panelleriň, demirbeton önümleriniň we konstruksiıalarynyň hil derejesi ıokarlandyrylıar, önümleriň öndürilişi artdyrylıar.
Hormatly Prezidentimiziň halkymyzyň durmuş-ıaşaıyş şertlerini mundan beıläk-de gowulandyrmak boıunça edıän ıadawsyz aladalaryndan we halk hojalygynyň ähli pudaklaryny ösdürmek barada durmuşa geçirıän uly ähmiıetli işlerinden ruhlanyp, şeıle hem görkezilen kärhanalaryň durkynyň täzelenmegi we häzirki zaman enjamlarynyň oturdylmagy bilen önümçilik öndürijililiginiň ıokarlanmagy netijesinde, olaryň öz öndürıän önümlerini peıdalanmak bilen, döwrebap we ıaşaıjylar üçin ähli amatlyklary bolan bir we köp gatly ıaşaıyş jaılaryny gurmaklyk ıola goıuldy.
İaşaıyş jaılary gurulanda, olaryň daşky görnüşinde, germewlerinde, eıwanlarynda we beıleki böleklerinde milli äheňdäki nagyşlar ulanylıar, jaılaryň öň tarapy, girelgeleri we basgançaklary suwa durnukly ıokary hilli boıaglar bilen boıalıar, jaılaryň üçekleri demir çerepisalar bilen örtülıär. Bu gurulıan has oňaıly we otaglarynyň ıerleşişi gowulandyrylan ıaşaıyş jaılarynyň taslamasy işlenip düzülende girelge meıdanynyň 8,23 m2-dan 11,83 m2-a çenli ulaldylmagy, iımit we aşhana gap-gaçlary saklanylıan ammar otagynyň girizilmegi, aşhana otagynyň 11,44 m2-dan 17,63 m2-a çenli meıdanynyň ulaldylmagy, kir ıuwulıan, geıim guradylıan we geıim ütüklenilıän otaglaryň girizilmegi, maşgalanyň agzalary we myhmanlar üçin hajathanalaryň we ıuwunylıan otaglaryň aıratynlykda ıerleşdirilmegi, myhmanhana otagynyň meıdanynyň 18,03 m2-dan 36,60 m2-a çenli ulaldylmagy göz öňünde tutulan. Bularyň hemmesi raıatlarymyz üçin häzirki zaman talaplaryna laıyk gelıän oňaıly ıaşaıyş şertlerini döredıär. İurdumyzyň senagat pudagyny ösdürmek, alnyp barylıan gurluşyklary ıokary hilli aına we aına önümleri bilen üpjün etmek maksady bilen, Ahal welaıatynyň Owadandepe obasynda Aına we aına önümlerini öndürıän kärhananyň gurluşygy tamamlaıjy tapgyrda alnyp barylıar. Türkmenistanyň Prezidentiniň “Türkmenistanda dürli görnüşli elektron enjamlaryny öndürıän kärhanalary döretmegiň döwlet Maksatnamasyna” we bu Maksatnamany amala aşyrmagyň 2016-2020-nji ıyllar üçin Meıilnamasyna laıyklykda ıurdumyzyň senagat pudagynyň üstüni ıetirjek täze ugry, ıagny elektron senagatyny ıola goımak, dürli elektron we beıleki elektrotehniki enjamlary öndürıän täze kärhanalary döretmek boıunça hem degişli işler alnyp barylıar. İurdumyzda elektron enjamlaryny öndürıän kärhanalary döretmek babatynda Türkmenistanyň Senagat ministrliginiň öňünde möhüm wezipeler durıar.
Şoňa laıyklykda, ıurdumyzda dürli görnüşli elektron enjamlary öndürıän bilelikdäki kiçi kärhanalary döretmek boıunça Türkmenistanyň Senagat ministrligi tarapyndan ıerli hususy kärhanalar hem-de daşary ıurt kompaniıalary bilen zerur bolan işler geçirilıär. İagny: - bilelikdäki “Aıdyň gijeler” hojalyk jemgyıeti döredilip, onda bir ıylda ortaça 8 million 440 müň sany dürli görnüşli LED yşyklandyryjylarynyň önümçiligi ıola goıuldy. Mundan başga-da, “Aıdyň gijeler” hojalyk jemgyıeti tarapyndan häzirki wagtda netbuk görnüşli kompıuterleriň, önümçiligini ıola goımak meıilleşdirilıär;
- bilelikdäki “Elektron ylhamy” hojalyk jemgyıeti döredilip, onda bir ıylda 200-250 sany elektrik toguny paılaıjy enjamlary öndürmäge niıetlenen häzirki wagtda KTPN-leriň (transformator bekediniň toplumy) önümçiligi ıola goıuldy; - şeıle hem, ilatyň ulanıan dürli görnüşli gaz we elektrik plitalary, elektrik demojaklary (duhowkalary), sowadyjylary we tozan sorujylary öndürıän bilelikdäki “Hojalyk harytlary” hojalyk jemgyıeti döredildi. Senagat pudagynda önümçiligi artdyrmak, täze iş orunlaryny döretmek we importyň ıerini tutıan önümleriň täze görnüşlerini öndürmek babatynda hem zerur işler alnyp barylıar. Şunuň bilen baglylyk-da, bilelikdäki “Hilli gurluşyk önümleri” kärhanasy döredilip, onda ıyllyk kuwwatlylygy 100 müň tonna gipsi, 250 müň tonna gury gurluşyk garyndylaryny we 12 million inedördül metr gipskartony öndürmeklik meıilleşdirilıär.
Ähli hukuklar goralan © 2017