Referandum ve evet-hayır diyalektiği
Türkiye’deki siyasal sistem kısmi meclis hükümeti sistemidir. Yasama yürütme organının parçasıdır. Yasama ve yürütme organı ayrılmamıştır. Meclis başkanı aynı zamanda yürütmenin de başıdır. Anayasa hükmü olarak cumhurbaşkanına vekâlet organıdır. Bakanlar da meclis içinden olduğu için şeklen ve ruhen meclisin yürütme ile kuvvetler birliği oluşturmasına sebep olmuştur. 18 Maddelik yeni anayasa değişikliği yürütme ve yasama kuvvetini ayırmaktadır. Yasama ve yargının yürütmeye karşı kuvvetler birliği oluşturmasını sağlamayı hedeflemektedir.Anayasa değişmeden siyasal ve yönetsel problem “seçim kanunu”, “ bütçe kanunu” ve siyasi partiler kanununda değişiklik yapılarak çözümlenebilirdi.
Anayasa değişikliği neden yapıldı? Prof. Sami Selçuk,(7 Temmuz 2016’da) "cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesini mevcut anayasaya aykırı bulduğunu" söyledi. 2007 referandumunda Türk milletinin %67 si Anayasaya aykırı olarak cumhurbaşkanını halk seçsin demiştir. Anayasada cumhurbaşkanını halk seçer maddesi yer alırken dahi aykırılık savı ileri sürülmüştür.Referandumdan hayır çıksa ne olur? Seçim, bütçe ve siyasi partiler kanununda değişiklik yapılarak yönetim krizini çözer.
Türkiye’deki yönetim krizi(cumhurbaşkanlığı seçim krizi) ve siyasi krizi çözmek için cumhurbaşkanının yetkilerini sıfırlayarak sembolik temsil getirmek ya da yarı başkanlık sistemi getirerek başbakanın yetkilerini sıfırlamak gerekiyordu.
Referandumun anayasa değişikliğinin bir başka sebebi askeri müdahaleleri ortadan kaldırmaktı. Askerin yönetim üzerindeki ağırlığını azaltmayı, polis teşkilatını sayısal olarak, kalite teçhizat ve yetkilerle güçlendirerek zaten yapmışlardı. Askeri müdahaleyi engellemenin bir başka yolu asker birini cumhurbaşkanı seçmemek olmuştu. Askeri müdahaleyi kaldırmanın bir başka yolu cumhurbaşkanı olarak emekli olmak, yeni nesil siyasetçilerin önünü açmak oldu. Yürütme erki üzerinden askeri vesayet ve askeri müdahale ihtimallerini ortadan kaldırma retoriği anayasal metine dönüştü.Demokrasi anlayışı siyasi iktidarı ele geçirme ve her ne pahasına olursa olsun elde tutma yerine memleket meselelerine sorun bulma, eğitim, enerji, sulama, istihdam, ticaret sorunlarını çözme odaklı olmaya başladı. Bunlar güvenlik açıkları doğurdu mu? Terör eylemleri oldu mu? Yeni teknoloji, istihbarat, yönetim erki teröre etkin cevap vereceğini de gösterdi mi? Sınır ötesi terör odakları gerekli tedbirle mukabele gördü mü? Zamanla daha sağlıklı bu sorular cevaplanacak.
Başkanlık sisteminin seçim kanunu nasıl olur? Beş yıllık seçim dönemi ve cumhurbaşkanının sadece iki dönem seçilebilir hükmü gelir. Cumhurbaşkanı ilk turda %50 oy alamazsa ikinci tur seçime gidilir. İkinci tur seçimde en çok oyu alan iki aday, seçimde aday olabilir. Halkta oy kemikleşmesi nedeniyle getirilen %10 baraj sorunu kalkar. Oy kemikleşmesi sorunu çözümlenmiş olur. Yani yeni seçim kanununda %10 barajı olmamalıdır. Çünkü yeni sistem bunu çözecekti.
Sonuç olarak başkanlık sisteminin amacı çoğunluk iktidarı oluşturmaktır. Cumhurbaşkanı seçim usulünde 2.tur oylamada salt çoğunluk değil adi çoğunluğun aranması azınlık iktidarlarının ülkeyi yönetmesinin devam etmesi olacaktır. Bu da cumhurbaşkanı seçimlerinde sürpriz sonuçların doğmasına yol açacaktır.
1982 Anayasasına göre HSYK (Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 7 Asıl, 5 Yedek Üyeden oluşur. Kurulun başkanı Adalet Bakanı, Yargıtay Genel Kurulunca seçilen 3 asil, 3 yedek üye, Danıştay Genel Kurulunca seçilen 2 asil, 2 yedek üye, Adalet Bakanlığı Müsteşarı Doğal üye
Yeni anayasa değişikliği 1982 Anayasası hükmünü aynen kabul etmek istemiş ancak teşkilat yapısındaki değişiklik yüzünden düzeltme(tashih) yapmıştır.
2017 Anayasa değişikliği yargı bağımsızlığı ile yeni bir düzenleme içermemektedir.
(18 maddelik anayasa değişikliği teklifinin tam metni - Evrensel.net)