Korona virüs sonrası denizlerle kirlilik azalacak, biyoçeşitlilik artacak
14:4630 Nisan 2020
Uzmanlara göre Korona virüs sonrası denizlerle kirlilik azalacak, biyoçeşitlilik artacak
Çin’in Hubei eyaletinin Wuhan kentinde ortaya çıkan ve tüm dünyayı diken üstünde tutan yeni tip Korona virüsü (Covid-19) salgınından sonra dünyadaki tüm ülkelerde karantina işlemleri başladıktan sonra dünya basınının servis ettiği resimlerde başta vahşi hayvanlar olmak üzere çeşitli hayvan gruplarının şehir merkezlerine indiklerini gözlemlemiştik.
Sokakların yanı sıra ayı manzaraları denizlerde de gördük. İstanbul boğazı ve sahillerine yanaşan yunuslar, Venedik kanalındaki yunuslar ve kuğular gibi..Yani çevre ve doğa karantina sürecinde yenilenme ve özüne dönme fırsatı buldu.
Salgın sonrası denizlerdeki kirliliğin kısmen azalması beklenirken, uzmanlar ilerleyen dönemde Türkiye denizlerindeki balık sayısının artacağına ve çeşitleneceğini müjdeliyor.
İstanbul Üniversitesi (İÜ) Su Bilimleri Fakültesi Balıkçılık ve Su Ürünleri İşleme Teknolojisi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Firdes Saadet Karakulak, corona virüs salgını öncesi Marmara Denizi'nde Aralık 2019-Mart 2020 tarihleri arasında devam eden bir musilaj olayıyla karşı karşıya olduklarını söyledi.
Balıkçıların "salya veya lez" olarak adlandırdıkları musilaj olayının, "fitoplankton" olarak isimlendirilen tek hücreli bitkisel mikroorganizmaların aşırı şekilde artması sonucunda denizlerde oksijenin azalması olduğunu aktaran Karakulak, bu olay süresince balıkçılık faaliyetinin yapılamadığını ifade etti.
Deniz kirliliği ve küresel iklim değişikliğinin bu olayı tetiklediğine işaret eden Karakulak, "Bölgede nüfus, sanayi ve deniz trafiğinin yoğun olması, yarı kapalı bir deniz olan Marmara Denizi'ni olumsuz etkilemektedir. Oksijen seviyelerinde düşüşler var. Söz konusu bu durum, balık ve balıkçılığımızı kötü etkilemektedir. Corona virüs sonrası deniz trafiğinin azalması, gürültüden olumsuz etkilenen deniz canlılarını, özellikle deniz memelilerinin daha rahat dolaşmalarına yol açmıştır." dedi.
Salgın sonrası deniz kirliliğinin tam olarak ortadan kalktığının söylenemeyeceğini belirten Karakulak, "Sanayi ve insan baskısı hala devam etmektedir. Arıtma sistemlerinin yetersiz olması veya maliyetten dolayı tam olarak çalışmaması büyük bir problemdir. Corona virüs sonrası denizlerde insan faaliyetlerinin azalması, deniz kirliliğini kısmen azaltmıştır fakat diğer faktörler hala devam etmektedir." dedi.
Prof. Dr. Karakulak sözlerine şöyle devam etti: "Denizlerin temizlenmesi mutlaka balık sayılarının artmasına yol açacaktır. Bazı balık türlerinin oksijen toleransları yüksektir. Denizlerdeki oksijen seviyelerinin azalması, oksijen ihtiyacı yüksek balıkların bölgeyi terk etmesine yol açar. Karadeniz ve Marmara Denizi'ndeki kirlilikten dolayı orkinos, kılıç ve uskumru gibi türler bu denizlerimizi terk etmişlerdir. Denizlerin temizlenmesi, oksijen seviyelerinin yükselmesi, bu balık türlerinin tekrar geri dönmesini sağlayabilir."
Balık stoklarının azalmasına yol açan diğer önemli bir faktörün balıkçılık baskısı olduğuna dikkati çeken Karakulak, balıkçılık yönetiminde sürdürülebilirliğin sağlanmasına yönelik önemli kararların alınması gerektiğini, 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu'nun 48 yıldan sonra Kasım 2019'da revize edildiğini, ilgili tebliğ ve yönetmeliklerin de acilen çıkarılmasına ihtiyaç olduğunun da altını çizdi.
Karakulak deniz canlılarının biyotik ve abiyotik faktörlerin etkisinde olduğunu şu sözlerle dile getirdi:
"Yani su kalitesine etki eden faktörler ve diğer canlılarla etkileşim halindedir. Her bir canlının da toleransı farklıdır. Su kalitesinin bozulmasından bazı türler olumsuz etkilenirken, bazı türlerin daha dayanıklı olduğu görülmektedir. Av-avcı ilişkisi bakımında da bir türün azalması, diğer türleri olumsuz etkiler. Bu karmaşık sistemde ekosistemin bozulmaması oldukça önemlidir. Örneğin, balıkçılar bir türü (orkinos, kılıç, uskumru vb.) denizde çok avladıkları zaman, bu balıkların beslendikleri denizanalarının aşırı çoğaldıkları görülmektedir."
Küresel ısınmanın balıkların göçleri ve üremesi üzerinde etkilerinin bulunduğunu, bu etkinin azalmasının Türkiye'nin etrafını çevreleyen denizlerdeki balıkların başka bir bölgeye göç etmemesini sağladığını belirten Karakulak, bu durumun Kızıldeniz'den Türk sularına gelen birçok türün de azalmasını sağlayabildiğini ve oradan gelen lesepsiyen birçok türün, yerli türlerle rekabet ettiğini ve azalmasına yol açtığını aktardı.
Prof. Dr. Karakulak, İstanbul Boğazı ve sahillerinde yunusların görülmesine değinerek, "İstanbul Boğazı’nda sürekli dolaşan yunus popülasyonu mevcuttur. Deniz memelileri deniz gürültüsünden en çok etkilenen türlerdir. Deniz trafiğinin azalması bu canlıların daha rahat dolaşmasını ve birbiriyle iletişimlerini kolaylaştırmıştır." ifadelerini kullandı.
Covid-19 tedbirleri nedeniyle şu an denizdeki balıkçılık faaliyetlerinin durma noktasına geldiğini de şu sözlerle ifade etti:
"Endüstriyel balıkçılar, 15 Nisan itibarıyla yasak dönemine girmiştir. Oysa küçük ölçekli balıkçılar için balıkçılık faaliyetinin devam etmesi gerekir. Bu balıkçılık grubu, dünyada da desteklenen ve önemsenen balıkçılık grubudur. İşsizliğin azaltılması ve insanın protein ihtiyacının karşılanması bakımında oldukça önemlidir. Yaklaşık 13 bin küçük ölçekli balıkçı teknesi, sokağa çıkma yasağından dolayı denize çıkamamaktadır. Restoranların kapalı olmasından dolayı hafta içi avladıkları balıkları da satamamaktadırlar. Avcılık faaliyetinin yapılmaması, balık stoklarını pozitif etkileyecektir. Biyoçeşitlilikte ve miktarlarda bir artış olacaktır. Esas etki hemen değil birkaç yıl sonra anlaşılacaktır."
Karakulak denizlerden yararlanmanın ve balıkçılık mesleğinin sürdürülebilirliğini sağlamanın öneminin altını bir ekz daha çizerken, balığın besin değeri yüksek protein kaynağı olduğunu ve bağışıklık sisteminin korunması için mutlaka tüketilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.
Etiketler : Prof. Dr. Firdes Saadet Karakulak, biyoçeşitlilik, istanbul boğazında yunuslar, deniz kirliliği, yeni tip Korona virüsü, corona virüsü, covid-19, istanbul üniversitesi su ürünleri fakültesi
Sokağa çıkma yasağında sağlık çalışanlarına taksi ücretsizİstanbul Valisi Ali Yerlikaya, sağlık çalışanları için taksilerin sokağa çıkma günlerinde ücretsiz olacağını duyurdu.
Merve Alkan yazdı: Salgından sonra bizi nasıl bir değişim bekliyor?Siyasetcafe yazarı Uzman Klinik Psikolog Merve Alkan, 'Salgından sonra bizi nasıl bir değişim bekliyor?' başlıklı bir yazı kaleme aldı.
Nagehan Alçı, FETÖ’cü yazarlar Ahmet Altan ve Mümtazer Türköne için özgürlük istediNagehan Alçı, Ahmet Altan ve FETÖ’nün Zaman gazetesi yazarı Mümtazer Türköne için özgürlük istedi.