Yay n No : 1891 letiflim Dizisi : Bask Ocak 2008 STANBUL ISBN
Download "Yay n No : 1891 letiflim Dizisi : 44. 1. Bask Ocak 2008 STANBUL ISBN 978-975 - 295-788 - 6"
1 I dil Say mer Sanal Ortamda Halkla liflkiler
2 II dil Say mer, TED Ankara Kolejinin ard ndan lisans e itimini stanbul Üniversitesi, Bat Dilleri ve Edebiyatlar bölümünde tamamlam fl, yüksek lisans ve doktora çal flmalar n ise stanbul Üniversitesi, letiflim Fakültesi Tan t m ve Halkla liflkiler Bölümünde yapm flt r. Uzun y llar uluslararas bir petrol flirketinde çal flan Say mer, 2001 y l ndan bu yana Kocaeli Üniversitesi, letiflim Fakültesi, Halkla liflkiler ve Tan t m bölümünde ö retim üyesi ve bölüm baflkan yard mc s olarak görev yapmaktad r. Halkla liflkiler ve Reklam Üzerine Etik De erlendirmeler isimli kitab n editörlü ünü yapan Say mer in ayr ca, elektronik halkla iliflkiler, kriz iletiflimi, stratejik halkla iliflkiler yönetimi, iletiflim eti i ve bütünleflik pazarlama iletiflimi konular nda çeflitli çal flmalar bulunmaktad r. Yay n No : 1891 letiflim Dizisi : Bask Ocak 2008 STANBUL ISBN Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m Yay m Da t m A.fi. ye aittir. Her hakk sakl d r. Hiçbir bölümü ve paragraf k smen veya tamamen ya da özet halinde, fotokopi, faksimile veya baflka herhangi bir flekilde ço alt lamaz, da t lamaz. Normal ölçüyü aflan iktibaslar yap lamaz. Normal ve kanunî iktibaslarda kaynak gösterilmesi zorunludur. Dizgi Bask - Cilt Kapak Tasar m : Beta Bas m A.fi. : Kahraman Ofset Ba c lar/ stanbul (0-212) : Evren Kayhan Beta BASIM YAYIM DA ITIM A.fi. Himaye-i Etfal Sokak Talas Han No Ca alo lu - STANBUL Tel : (0-212) Fax: (0-212)
3 III Babam Ali Naci Tanr verdi nin aziz hat ras na ve sevgili annem Suna Tanr verdi ye...
5 V ÖNSÖZ Bilgi ve iletiflim teknolojilerindeki h zl geliflmelerle yaflanan dijital devrim günlük yaflam prati inde, çal flma modellerinde ve iletiflim sistemlerinde köklü dönüflümlere neden olmufltur. Bu teknolojilerin içinde nternet in ve onun yaratt sanal ortam n daha özel bir yeri oldu unu söylemek mümkündür l y llarla birlikte sivil kullan ma aç lan nternet, her türlü fikir ve bilginin özgürce ifade edilmesi ve paylafl lmas n sa layarak enformasyon toplumuna dönüflüm sürecine çok önemli katk lar sa lamaktad r. Her zaman ve her yerden an nda kurulabilen küresel çapta iletiflimin yaratt sanal dünya, geçmifli, içinde yaflan - lan an ve gelecek zaman harmanlayarak s n rlar ve mekanlar ortadan kald rmakta, bu kavramlar n boyutlar n ve anlamlar n de ifltirmekte, beraberinde insan yaflam na çok büyük yenilikler ve kolayl klar getirmektedir. Elektronik iletiflim araç ve sistemlerinin k sa sürede tüm dünyada yayg nlaflmas yla, gerçekle görüntüyü birbirinden ay rabilmenin güçleflti i bir sanal dünya düzeni yaflamaktay z. Sanal ortam gerçek dünyadan farkl bedensiz bir ortamda yaratt özgürlük alan ile genifl bir kitlesel etki ve çekim oluflturmaktad r. Köklerini Platon un ideler dünyas felsefesine kadar götürebilece imiz ve günümüzde ise Matrix filmlerinin yaratt sars c etkilerle gündeme gelen, yaflad - m z dünyan n gerçek mi, hayal mi oldu u yönünde sorgulamalara neden olan sanal dünya, hiç flüphesiz ki yüzy l n en önemli geliflmesi olarak alg lamalar m - z de ifltirmifltir. Öte yandan bilgi ve iletiflim teknolojilerince sa lanan olanaklardan en üst düzeyde yararlanan geliflmifl ülkelerin kazand küresel rekabet üstünlü ü, onlar n geliflmemifl ülkeler üzerinde yeni bir tür sömürgecilik yaratmakta olduklar kayg s n da beraberinde getirmektedir. Say sal uçurum, geliflmekte olan ülkelerin ve toplumun belli kesimlerinin bilgiye ulaflmas nda yaflanan eflitsizlikten kaynaklanmakta ve bu ülkelerin enformasyon toplumuna dönüflüm süreçlerini yavafllatmaktad r. Sanal ortam n sundu u özgür ve demokratik dünyada daha fazla seslerini duyurma olana bulan birey ve kitleler bir taraftan da çokseslilikten kaynaklanan bilgi kirlenmesi içinde kendilerine ait birçok bilgiyi aç a ç - kartarak kolay eriflilebilir, etkilenebilir ve gözetlenebilir duruma gelmektedir. Bu ba lamda yeni iletiflim teknolojilerinin hangi küresel aktörlere hizmet etti i sorusu akademik dünyada giderek daha fazla tart fl lmaktad r.
6 VI Bafllatt bütün tart flmalarla birlikte toplumsal yaflam her boyutta etkileyen teknolojik geliflmeler, halkla iliflkiler sürecini yeniden flekillendirmekte ve alana yeni bir uzmanl k dal katarak zenginlefltirmektedir. Dolay s yla halkla iliflkiler uygulamac lar n n gerek kurum içi, gerekse kurum d fl kamularla etkili ve verimli iletiflim kurmak için yeni teknolojileri kullanabilecek donan ma sahip olmalar gerekmektedir. Günümüzde kurulufllar geleneksel iletiflim yöntemlerine, sanal ortam ve web temelli uygulamalar katarak ürün ve hizmetler kadar ifl modelleri aç s ndan da rekabetçi avantaj kazanma flans yakalayabileceklerdir. Halkla iliflkilerde yeni bir konu oldu unu düflündü üm sanal ortam çal flmak ve bu konuda uzun süren araflt rmalar yapmak benim için heyecan verici bir süreçti. Bu kitap yeni iletiflim teknolojilerinin genel olarak iletiflim çal flmalar, ancak özelde halkla iliflkiler iletiflimi aç s ndan önemini ortaya koymay ve uygulamaya dönük baflar l örnekleri yans tmay amaçl yor. Bu konuyu çal flmam konusunda ve kitab yazd m dönemde bana her türlü deste i veren baflta hocam Prof. Dr. Hülya Yengin olmak üzere, ayn zamanda meslektafllar m ve yak n dostlar m olan P nar Eraslan Yay no lu ve Gamze Yetkin C l zo lu na teflekkür etmeyi bir borç biliyorum. Her fleyden öte çal flmalar m süresince bana sab rla yard mc olan ve manevi destek veren eflim Engin e ve sevgili o lum Denizhan a da bu sat rlar arac l yla sevgimi ve teflekkürlerimi iletmek isterim. Dr. dil SAYIMER stanbul, Ocak 2008
7 VII Ç NDEK LER ÖNSÖZ V G R fi Birinci Bölüm ENFORMASYON TOPLUMU VE NTERNET N DO UfiU 1. Sanayi Sonras Dönem; Bilgi/Enformasyon Toplumu Enformasyon Toplumunun Özellikleri Enformasyon Toplumu ve Yeni letiflim Teknolojilerine Yönelik Farkl Görüfller Liberal Görüfl Elefltirel Görüfl George Orwell ve nternet in Do uflu nternet Kavram WWW (World Wide Web) Web Enformasyon Otoyolu ndan nternet e Tarihsel Geliflim Süreci Türkiye de nternet in Geliflimi nternet in Kullan m Alanlar nternet in Toplumsal Etkileri nternet ve Yeni Kamusal Alan Sanal Ortam Kavram n n Do uflu Sanal Ortam n Politik Etkileri ve Siber-demokrasi Kavram Sanal Topluluklar, Türleri ve Özellikleri kinci Bölüm SANAL ORTAMDA STRATEJ K HALKLA L fik LER YÖNET M 1. Halkla liflkiler fllevi Yönünden Yeni letiflim Uygulamalar Halkla liflkiler fllevi Halkla liflkilerde nternet Kullan m
8 VIII 1.3. nternet in Uluslararas Halkla liflkilere Etkileri Web 2.0 Temelli Halkla liflkiler Elektronik Halkla liflkiler Türleri Halkla liflkiler ve Sanal Topluluklar Sanal Ortamda liflki Yönetimi ve Etkileflim liflki Kavram ve Halkla liflkiler Sosyal Paydafl ve Kamularla liflkiler Halkla liflkilerde liflki Kurmak Aç s ndan nternet Kullan m Sanal Ortamda Enformasyonun Kiflisellefltirilmesi Sanal Ortamda Halkla liflkilerin Araçlar ve Ortamlar Kurumsal Web Sitesi Kurumsal Web Sitesi nde Dikkat Edilmesi Gereken Özellikler Web Sitesi Görsel Tasar m Unsurlar Web Ortam nda Metin Yazarl Kurumsal Web Sitesinin fllevleri Kurumsal Web Sitesi fllevselli inin De erlendirilmesi Elektronik Posta Sanal Haber Bültenleri ve Elektronik Dergiler Bloglar (E-günlük) Sosyal Medya nternet Devrimi nin Halkla liflkilerin flleyifli Üzerindeki Etkileri.131 Üçüncü Bölüm SANAL ORTAMDA SOSYAL PAYDAfiLARLA L fik LER ve KR Z LET fi M 1. Sanal Ortamda Sosyal Paydafllarla liflkiler Medya liflkileri Sanal Ortamda Medya liflkileri Web Sitesinde Bas n Odas Uygulamas Sanal Bas n Bültenleri RSS Teknolojisi VNR-Video Haber Bültenleri Podcast Yat r mc liflkileri Yat r mc liflkilerinde yi Kurumsal Yönetim in Önemi Sanal Ortamda Yat r mc liflkileri Y ll k Faaliyet Raporlar nda Yenilikçi Stratejiler
9 IX 1.3. Tüketici / Müflteri liflkileri Tüketici Hareketleri Sanal Ortamda Tüketici/Müflteri liflkileri Web Sitesinde Tüketiciye Yönelik Uygulama Örnekleri Elektronik Ticaret (e-ticaret) Extranet Siteleri Çal flanlarla liflkiler Kurum çi letiflimde Halkla liflkilerin Rolü Çal flanlar n Tüketici Kamularla liflkileri Sanal Ortamda Çal flanlarla liflkiler Kurum çi letiflimin Elektronik Araçlar Elektronik nsan Kaynaklar Yönetimi (E-HRM) Toplumla liflkiler Toplumla liflkilerin Amaçlar Toplumla liflkilerde Kurumsal Sosyal Sorumluluk Raporlar Sanal Ortamda Toplumla liflkiler Kriz Dönemlerinde Sanal Ortamda Sosyal Paydafllarla liflkiler Kriz ve Kriz Yönetimi Kavram Kriz letifliminde Halkla liflkilerin Önemi Sanal Ortamda Kriz letiflimi Kriz letifliminde nternet Kullan m nternet Kaynakl Krizler Anti-Siteler nternet Kaynakl Kriz Örnekleri Elektronik F s lt Gazetesi nternet Takip Sistemi SONUÇ Kaynakça