Download "Tahsilat Genel Tebliği (Seri: A Sıra No: 1) nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri: A Sıra No: 7) Sonrasında Zamanaşımı Uygulaması"
1 16/04/2016 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Seri:A Sıra No:7 Tahsilat Genel Tebliği ile; mevzuatta ve uygulamada ortaya çıkan değişiklikler dikkate alınarak 30/06/2007 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Seri:A Sıra No:1 Tahsilat Genel Tebliğinin bazı bölümleri değiştirilmiştir. Bültenimizin konusu, Tebliğ de öne çıkan hususların açıklanmasıdır. 1- Özet - Amme borçlularına kolaylık sağlanması adına, vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgenin herhangi bir vergi dairesine başvurularak alınmasına olanak sağlanmıştır. - Zamanaşımı bakımından bazı özellikli durumlar (para cezaları, iflas erteleme, aciz vesikası gibi) ele alınmıştır. - Zamanaşımına uğradığından ötürü kayıtlardan silinmesi gereken amme alacaklarına ilişkin açıklamalar yapılmıştır. 2- Vadesi Geçmiş Borç Durumunu Gösterir Belge Tebliğ de, vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge talep eden borçlulara, başvuracakları vergi dairesi tarafından, kapsama giren vergi türleri açısından bağlı olunan veya daha önce mükellefiyet kaydı bulunan vergi dairelerinden temin edilen bilgiler de dikkate alınarak bu belgenin verileceği açıklanmıştır. Tebliğ e göre, vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgenin herhangi bir vergi dairesine başvurularak alınması mümkündür. 3- Tahsil Zamanaşımı Bilindiği üzere, 6183 sayılı Kanunun 102 nci maddesi; Amme alacağı, vadesinin rasladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. Para cezalarına ait hususi kanunlarındaki zamanaşımı hükümleri mahfuzdur. Zamanaşımından sonra mükellefin rızaen yapacağı ödemeler kabul olunur. şeklindedir. Tebliğ de, bu maddenin uygulanmasyla ilgili şu açıklamalara yer verilmiştir: Amme alacağının vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilemeyen bu alacakların zamanaşımına uğrayacağı ifade edilmiştir.
2 Özel kanunlarında Tahsili Emval Kanununa göre takip edileceğine dair hüküm bulunan ve sözleşmeye dayanan alacakların zamanaşımı süresinin tespitinde de 6183 sayılı Kanunun 2 ve 3 üncü maddelerinin amme alacağının kapsamı ve tanımına ait hükümleri dolayısıyla, 5 yıllık sürenin esas alınması gerektiği açıklanmıştır sayılı Kanunun 102 nci maddesi uyarınca, gerek özel kanunlarında ödeme süresi gösterilmiş olsun, gerekse özel kanunlarında ödeme süresi gösterilmemiş olduğu için ödeme süresi 37 nci maddeye göre tayin ve tespit edilmiş bulunsun, bütün amme alacaklarının (para cezaları hariç) zamanaşımının tayininde, vade tarihinin rastladığı takvim yılını takip edecek olan takvim yılının başı esas alınacağı belirtilmiştir. 4- Zamanaşımının Kesilmesi 6183 sayılı Kanunun Zamanaşımının kesilmesi başlıklı 103 ncü maddesinde, zamanaşımını kesen haller sayılmıştır. Tebliğ de, zamanaşımı süresinin hesabıyla ilgili açıklamalara yer verilmiş; zamanaşımının kesilmesi halinde, amme alacağının zamanaşımı süresinin hesabında, zamanaşımının kesildiği tarihin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılının başı esas alınacağı açıklanmıştır. 5- Zamanaşımının İşlememesi 6183 sayılı Kanunun Zamanaşımının İşlememesi başlıklı 104 üncü maddesinde, zamanaşımının işlemediği halller düzenlenmiştir. Tebliğ de, borçlunun yabancı memlekette bulunması, hileli iflas etmesi veya terekenin tasfiyesi dolayısıyla zamanaşımının işlememesi halinde, süre sebeplerin kalktığı günün bitmesinden itibaren başlayacağı öngörülmüştür. 6- İflas Ertelemesiyle İlgili Zamanaşımı Uygulaması Tebliğ de, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip edilen amme alacaklarının tahsil zamanaşımının işlememesini sağlayacak şekilde özel kanunlarda düzenleme yer alabildiği ve bu tür durumlarda özel kanunlarda yer alan hükümlere istinaden amme alacaklarının tahsil zamanaşımının işlemeyeceği belirtilmiştir. Tebliğ de, 2004 sayılı Kanunun iflas ertelemesi ile ilgili 179/b maddesinin Erteleme kararı üzerine borçlu aleyhine 6183 sayılı Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur; bir takip muamelesi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlemez. şeklindeki düzenlemesinden yola çıkılarak 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen amme alacaklarına ilişkin tahsil zamanaşımının iflas ertelemesi süresince işlemeyeceği belirtilmiştir.
3 7- Para Cezalarında Zamanaşımı Uygulaması 6183 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde, Kanunda geçen para cezaları teriminin; adli ve idari para cezalarını ifade ettiği açıklanmıştır. - Adli Para Cezaları Tebliğ de, adli para cezaları ile ilgili zamanaşımı süresinin, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 68 inci maddesinde genel süre şeklinde on yıl olarak belirlendiği açıklandıktan sonra, adli para cezalarının zamanaşımına uğrayıp uğramadığının tespitinde aşağıdak hususların dikkate alınması gerektiği ifade edilmiştir. Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmuş olup da onbeş yaşını doldurmamış olanlar hakkında, on yıllık sürenin yarısının; onbeş yaşını doldurmuş olup da onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında on yıllık sürenin üçte ikisinin geçmiş olması halinde ceza infaz edilemez. Türleri başka başka cezaları içeren hükümler, en ağır ceza için konulan sürenin geçmesiyle infaz edilmez. Bunların yanında adli para cezalarıyla ilgili şu açıklamalara yer verilmiştir. Adli para cezalarının zamanaşımının tayininde adli para cezasına hükmedildiğine ilişkin mahkeme kararının kesinleştiği gün esas alınacak ve süre bu günden itibaren işlemeye başlayacaktır sayılı Kanunun 71 inci maddesinin (1) Mahkûmiyet hükmünün infazı için yetkili merci tarafından hükümlüye kanuna göre yapılan tebligat veya bu maksatla hükümlünün yakalanması ceza zamanaşımını keser. (2) Bir suçtan dolayı mahkûm olan kimse üst sınırı iki yıldan fazla hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlediği takdirde, ceza zamanaşımı kesilir. şeklindeki düzenlemesine göre, adli para cezalarının tahsil zamanaşımı süreleri maddede yer alan nedenlerden dolayı kesilebilecektir. Adli para cezalarının zamanaşımına uğrayıp uğramadığının tespitinde 6183 sayılı Kanunun 103 ve 104 üncü maddelerinde düzenlenen tahsil zamanaşımını kesen haller ile tahsil zamanaşımının işlememesi hallerinin de dikkate alınması gerekir. Adli para cezalarına ilişkin tahsil zamanaşımını kesen bir halin mevcut olması durumunda yeniden işleyecek zamanaşımı süresi 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında belirlenecektir.
4 - İdari Para Cezaları Tebliğ de, idari para cezaları ile ilgili olarak zamanaşımına ilişkin özel hükümlerin 5326 sayılı Kabahatler Kanununda düzenlendiği ve de söz konusu düzenlemelere yönelik açıklamalar anılan Kanunla ilgili Genel Tebliğde yapıldığı belirtildikten sonra idari para cezalarının zamanaşımına uğramasıyla ilgili ayrıca bir açıklama yapılmadığı ifade edilmiştir. 8- Aciz vesikası ve Zamanaşımı Uygulaması Bilindiği üzere, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu na göre, borçlunun iflasına hükmedilmesi sonucunda mallarının tasfiye edilmesine rağmen alacaklıların alacaklarını elde edememeleri durumunda aciz vesikası düzenlenir. Tebliğ de, 2004 sayılı Kanun un 143 üncü maddesinin 6 ncı fıkrasının Bu borç, borçluya karşı, aciz vesikasının düzenlenmesinden itibaren yirmi yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrar. şeklindeki düzenlemesine yer verilmiş ve bu madde amme alacağının zamanaşımı süresi bakımından değerlendirilmiştir. Tebliğ e göre, iflasına karar verilen amme borçlusu hakkında 2004 sayılı Kanunun ilgili maddeleri uyarınca yapılan tasfiye sonucunda amme alacağının tahsil edilememesi halinde aciz vesikasının düzenlendiği tarihten itibaren yirmi yıl geçtikten sonra bu alacak zamanaşımına uğrar. Dolayısıyla, tahsil dairelerinin bu hususu dikkate alarak amme alacağının zamanaşımına uğrayıp uğramadığını tespit etmeleri gerekir. 9- Zamanaşımına Uğramış Amme Alacaklarının Terkini Tebliğ de, zamanaşımına uğramış amme alacaklarının terkin işlemlerinin alacaklı amme idarelerince, ilgili mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılacağı belirtilmiştir sayılı Gelir İdaresi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin (o) bendinde, Terkini gereken vergiler ile tahsili zamanaşımına uğrayan Hazine alacaklarının kanunlar gereğince terkin edilmesiyle ilgili işlemlerin yerine getirilmesini sağlamak. denilmek suretiyle, bu görev Gelir İdaresi Başkanlığına verilmiştir.
5 Tebliğ de; terkin işlemleri ile ilgili Başkanlığa verilen yetkinin, Devlet tüzel kişiliğini oluşturan kamu idarelerinin 6183 sayılı Kanun hükümlerine tabi alacakları için geçerli olduğu açıklanmıştır. Buna gerekçe olarak, aynı maddenin (f) bendinde, Devlet alacaklarının tahsilini sağlamak ve bu konuda gerekli tedbirleri almak görevinin de Gelir İdaresi Başkanlığına verilmesi gösterilmiştir. İlgili Tebliğe aşağıdaki bağlantı aracılığıyla ulaşabilirsiniz: Tahsilat Genel Tebliği (Seri: A Sıra No: 1) nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri: A Sıra No: 7)
DÜZELTMEDE ZAMANAŞIMI I-MADDE METNİ: Madde 126 114 üncü maddede yazılı zamanaşımı süresi dolduktan sonra meydana çıkarılan vergi hataları düzeltilemez. Şu kadar ki, düzeltme zamanaşımı süresi: a) Zamanaşımı