İhtilaftan İtilafa İslami Mezhepler – Ayetullah Muhammed Ali Tashiri | İslami Fikir
15 Ocak 2014 20:41 tarihinde eklendi
Etiketler : Ayetullah Muhammed Ali Tashiri, İhtilaftan İtilafa İslami Mezhepler
2- Asr-ı Saadet döneminden her ne kadar uzaklaşmış olsak da bu çabalara o kadar ihtiyaç duyulduğunu görürüz. Zira birçok hadis ipham perdeleri ardında kalmakta veya dile getirildiği şartlar unutulmakta ya da kendisi ile birlikte olan karineler bize ulaşmamaktadır. Buna ilave olarak izah yöntemi değişmekte ve birçok hata ve yanıltıcı şeyler komplocular tarafından hadislere ilave edilmektedir. 3- Yaşam tarzlarındaki değişiklikler, ihtiyaçlardaki karmaşıklıklar, insani münasebetler ve ilişkiler, nassın kendisine işaret etmediği sonradan çıkan meseleler… ve daha birçok konunun insanı şüpheden uzaklaştıracak temel veya ilmi kaideler çerçevesinde incelenmeye ve kendisine ait hükümlerin istinbat edilmesine ihtiyaç vardır.
4- Bütün bunlara ilave olarak, İslam’ın bütün boyutları göz önünde bulundurulduğu zaman İslami yönetim, icra, akide, ahlak ve duyguların birbirleri ile uyum içinde olmalarını sağlamak amacıyla daima uzman ve yardım sever insanlara ihtiyaç vardır. Bu insanlar, ahkâmın icrasının gereksinimi olan ameli münazaalarda hakem olma salahiyetine sahip olmalıdırlar.
Örneğin İbni Rüşt zahirin hüccet olmasının mebnası keza kıyasın hüccet olması hakkındaki araştırmasında bu konuya değinmiştir. Seyyid Muhammed Taki Hekim de istinbatın usul ve temellerini buna ilave etmiştir. Bize göre istinbat yöntemi ve merhalelerini de buna ilave etmek gerekir. İlmi ve metodolojik amil ve illetlere ilave olarak, ilmi verilerin ölçüsü, ferdin şahsiyeti, müçtehidin psikolojik durumu ve konuları tahlil etme yeterliliği gibi epistemolojik amillerin etkileri de göz önünde bulundurulabilir. Tabii siyasi, tarihi, içtimai amillerin rolleri ve müçtehidin maslahatçı yaklaşımlarından da gafil olunmamalıdır.
Biz bu hareketin yeşeren fidanının sürekli gelişim halinde olmasından ve Allah’u Teâlâ’nın “أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِي السَّمَاءتُؤْتِي أُكُلَهَا كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا” “kökü sağlam, dalları göğe yükselen bir ağaç gibidir. Bu ağaç, Rabbinin izniyle her zaman meyvesini verir” ayetinde belirttiği şeçere-i teyyibeye doğru tekamüle halinde olduğunu gördüğümüz için mutluyuz. İslami Mezhepleri Yakınlaştırmanın Temelleri
Bize göre İslam gerçekçi ve fıtri bir din olduğu için içtihat kapısını açık bırakmıştır. Zira resulü dünyadan göçen her şeriatın vahyi kesilir. Eğer bir şeriat asırlarca varlığını sürdürmek isterse -her ne kadar içtihadi istinbatlar bazen müçtehitlerin ön kabullerinden dolayı birbirlerine zıt görüşlerin doğmasına neden olsa da- içtihattan başka yolu yoktur. İçtihat mantıklı bir yöntem mahlasıyla kullanıldığı zaman bütün mefhumlar ve akide ile ilgili konularda istinbatı kapsar. (Mefhumlar; bir taraftan itikadi ilkelerle ilgili tasavvur iken bir taraftan da insanın yeryüzünde Allah’ın halifesi olması gibi varlık aleminin gerçekliği ile doğrudan irtibat içindedir.) Bu, bazı ahkâmlar ve hatta İslam’ın bazı tabi’i kanunlar hakkındaki tutumu hususunda da geçerlidir.