Atatürk, demokrasiyi şöyle tanımlar.: "Demokrasi esasına dayanan hükümetlerde hakimiyet halka, halkın çoğunluğuna aittir. Demokrasi prensibi, hâkimiyetin millette olduğunu, başka bir yerde olamayacağını gerektirir. Bu suretle demokrasi prensibi siyasi kuvvetin, hâkimiyetin kökenine ve yasallığına değinmektedir. Demokrasinin tam ve en bariz şekli cumhuriyettir. Demokrasi insanlığın ümididir."
1- Demokrasi için önce tam bağımsız bir vatana ihtiyaç vardı. Atatürk önce tam bağımsız bir vatan bıraktı.
2- Akıl ve iradenin hür ve bağımsız olduğu parlamenter sistem gerekiyordu. Atatürk önce TBMM´yi açtı, saltanatı ve hilafeti kaldırdı, Cumhuriyeti ilan etti.
3- Gerçek demokrasi için toplumsal eşitlik gerekiyordu. Azınlıkların, yabancıların, saray elitlerinin ayrıcalıklı olduğu, Türklerin, halkın ezildiği bir ortamda arzu edilen demokrasi kurulamazdı. Atatürk önce halkçılık ilkesiyle toplumsal eşitliği sağladı.
4- Gerçek demokrasi için okur-yazar, aydınlanmış bir topluma ihtiyaç vardı. Atatürk harf inkılabı, millet mektepleri gibi adımlarla toplumsal aydınlatmayı gerçekleştirdi.
5- Gerçek demokrasi için ağalık, şeyhlik düzenin yıkılması, toprak reformunun yapılması, feodal sistemin tasfiyesi gerekiyordu. Atatürk feodal sistemi ortadan kaldırmak için mücadele etti.
6- Gerçek demokrasi için kadın-erkek eşitliğinin sağlanması gerekiyordu. Atatürk, inkılaplarıyla kadını esaretten kurtardı.
7- Gerçek demokrasi için laiklik şarttı. Atatürk laik bir düzen kurdu.
8- Gerçek demokrasi için ordu ile siyasetin ayrılması gerekiyordu. Atatürk ordu ile siyaseti ayırdı, siyaseti kışlaya sokmadı.
9- Gerçek demokrasi için hür düşünce gerekiyordu. Atatürk çağdaş eğitimle fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür nesiller yetiştirmenin temellerini attı.
10- Gerçek demokrasi için sağlıklı bir toplum gerekliydi. Atatürk sağlık reformuyla önce hastalıklarla mücadele etti.
11- Gerçek demokrasi için " ekonomik bağımsızlık olmadan siyasi bağımsızlıktan söz edilemez " sözünden hareketle, önce sağlam ve bağımsız bir ekonomi gerekiyordu. Atatürk çok kısa sürede sağlam bir ekonomi kurdu.
12- Gerçek demokrasi için Kul'dan birey, ümmetten millet olmak gerekiyordu. Atatürk gerçekleştirdiği inkılaplarla bunu başardı.
Atatürk bütün bunları başarırken, biliyoruz ki; yaşadığı çağda, dünyada gerçek demokrasi nerdeyse yok gibiydi. Ama O, her şeye rağmen başardı.
Atatürk, 1933´de şöyle diyordu:
" Cumhuriyet rejimi demek demokrasi sistemi ile devlet şekli demektir. Biz cumhuriyeti kurduk. O, on yaşını doldururken demokrasinin bütün icaplarını sırası geldikçe uygulamaya
Ancak; ne yazık ki, Atatürk'ten sonra onun attığı temeller üzerine iyi işleyen bir demokrasiyi, sözde değil özde olan demokratik bir sistemi inşa edemedik. Ne hikmetse; aradan 79 yıl geçmesine rağmen, Yüce Allah (c.c)´ın bizleri mücehhez kıldığı akıl ve irademizi başkalarına tekrar rücu ederek, Allah (c.c)´a kulluk yerine Kul'a kulluk yapma huyumuzdan bir türlü vazgeçemedik.
Ve böylece "aklınızı kullanın, düşünün ki davalaşmayın, sürüleşmeyin" buyuran Allah (c.c)´ın emrine de uymamış olduk.
Yüce Allah (c.c)´a kul olmak, Türk Milletine hizmet etmek istiyorsak, akıllı olalım, güdülmeyelim, güdelim.