﻿ Nükleer Tıp Anabilim Dalı | İstanbul Üniversitesi – Cerrahpaşa | Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı, kendi alanında ülkemizin en köklü ve öncü merkezlerinden birisidir. Yaklaşık 50 yıldır aralıksız hizmete devam eden bölümümüz, şimdilerde birçoğu emekli olmuş, diğerleri halen aktif olarak meslek yaşantısına devam eden öğretim üyeleri ve diğer yardımcı sağlık personel kadrosunun emekleri ile sahasında birçok bilimsel araştırma ve yenilikçi atılımlar gerçekleştirerek ulusal ve uluslararası tıp çevrelerinde isim yapmıştır.
Tamamen hayırseverlerin bağışları sayesinde 2004 yılında yaptırmış olduğumuz ve 2012 yılında yine aynı yöntemle büyüttüğümüz ek binamızla birlikte yaklaşık 3500 m2’lik mekanda eşine az rastlanır, en çağdaş donanım ve teçhizatla, saygın akademik hekim kadromuz ve sayısı 70’e ulaşan yardımcı sağlık personelimizin özverili çalışmaları ile halkımıza yüksek kalitede sağlık hizmeti vermekten kıvanç duymaktayız.
Ek binamızın üst katında 15 adet özel izolasyonlu tek kişilik hasta odası içeren ve dünyaya örnek olabilecek kapasitedeki servisimizde Tiroid Kanserli hastalarımıza Radyoaktif İyot (Atom) tedavisinin yanı sıra, Nöroendokrin Tümör ve Prostat Kanseri tanılı hastalara da Avrupa’da bile az sayıda merkezde uygulanabilen ve kendi laboratuvarlarımızda ürettiğimiz Yeni nesil radyoaktif ilaç (Lu-177 DOTA-TATE ve Lu-177 PSMA gibi) tedavilerini ve günümüz tıp uygulamalarında bilinen diğer tüm radyonüklid tedavileri SGK ödemesi kapsamında uygulamaktayız.
Bölümümüzde tanısal uygulamalara yönelik 1 adet PET/MR, 2 adet PET/BT Cihazı, 2 adet SPECT/ BT Cihazı, biri Kalp Sintigrafisine özel 3 adet SPECT Gama Kamera, 1 adet Tiroid Gama Kamerası, 1 adet Tiroid Uptake Cihazı, 2 adet Kemik Yoğunluğu Ölçüm Cihazı (DEXA), 2 adet İntraoperatif Gama Probe ve 2 adet Tiroid Ultrasonografi Cihazı mevcut olup, tıpta bilinen tüm tanısal sintigrafik işlemleri yüksek kalitede yapabilmekteyiz.
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı’nı farklı kılan bir özellik de Türkiye’de sadece üç merkezde mevcut olan PET görüntüleme teknolojisinin en ileri versiyonu olan PET/MR cihazının bulunmasıdır. Dünyanın sayılı merkezlerinde bulunan bu cihaz T.C. Sağlık Bakanlığı’nın desteği ve bütçesi ile Marmara Bölgesi’nin ihtiyacını karşılamaya yönelik, nükleer tıp alanında referans kabul edilen bölümümüze kurulmuş olup 1 Ağustos 2017 tarihinden itibaren hasta kabulüne başlamıştır.
Bölümümüzün en önemli özelliklerinden birisi de son yıllarda Nöroendokrin Tümörler ve Prostat Kanserinde hem tanı hem de tedavi amacıyla kullanılan ve Avrupa’da bile sayılı merkezde kullanılabilen Galyum (Ga)-68 DOTA-TATE, Lutesyum (Lu)-177 DOTA-TATE, Ga-68 PSMA, Lu-177 PSMA gibi radyoaktif ilaçları T.C.Sağlık Bakanlığı’nın özel izni ile “Hastane içi majistral radyoaktif ilaç üretim esasları” kapsamında sentezleyerek endikasyonu uygun olan hastalarımıza kullanabilmemizdir. Yine aynı esaslar çerçevesinde değişik kanser çeşitlerinin tanısında ve taramasında gereken ileri PET/BT görüntülemelerde kullanılan Flor (F)-18 Cholin (Kolin) ve F-18 DOPA isimli radyoaktif ilaçları ülkemizde üretebilen yegane merkez olma onurunu taşımaktayız.
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı, aynı zamanda bir “Tiroid Hastalıkları Kliniği” olarak da hizmetini sürdürmektedir. Kliniğimizde 1960 yılından itibaren başta Tiroid Kanserleri ve Hipertiroidi tanılı hastalar olmak üzere 50.000’i aşkın tiroid hastası takip edilmektedir. Bu konuda deneyimli akademik kadromuz ile tiroid muayenesi, her türlü tiroid tahlileri, tiroid ultrasonu, tiroid biyopsi ve radyoaktif iyot tedavisi dahil her türlü uygulamayı bölümümüzde kısa randevu süreleri içerisinde yapabilmekteyiz.
NÜKLEER TIP ANABİLİM DALI TARİHÇESİ
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı’nın tarihçesi merhum hocamız Prof. Dr. Suphi Artunkal’ın 1952 yılında ülkemizde ilk defa olarak Haseki Tedavi Kliniği’nde kurduğu Radyoizotop Laboratuarı ile başlar. O dönemin koşullarında bu laboratuvarda yapılabilen yapılan bazal metabolizma ölçümü, tiroid iyot tutma testi ve yağ absorpsiyonu gibi testlere, 1965 yılında “rektilineer skanner” cihazının kurulmasını takiben karaciğer, böbrek, beyin ve tiroide yönelik çeşitli sintigrafik görüntülemeler eklenmiştir. Haseki Tedavi Kliniği Radyoizotop Laboratuarı, 24 Ocak 1971 tarih ve 13733 sayılı resmi gazete ilanı ile kurulan Cerrahpaşa Nükleer Tıp Enstitüsü ve burada çalışmak üzere görevlendirilen öğretim üyeleri Prof. Dr. Suphi Artunkal, Prof. Dr. İrfan Urgancıoğlu ve Prof. Dr. Vensan Seyahi ile faaliyetine devam etmiştir. Daha sonra sırasıyla Prof. Dr. Tarık Kapıcıoğlu, Doç. Dr. Gündoğdu İlter ve 1976 yılında Prof. Dr. Hüsrev Hatemi, Radioimmunoassay Laboratuvarı sorumlusu olarak enstitünün akademik kadrosuna katılmışlardır. Kurucu hocamız Prof. Dr. Suphi Artunkal 1997 yılında yaş haddinden emekli olmuş ve yerine Prof. Dr. İrfan Urgancıoğlu enstitü müdürlüğünü üstlenmiştir.
1952 senesinden itibaren 26 yıl Haseki Tedavi Kliniğinde hizmet veren Radyoizotop Laboratuarı ve Nükleer Tıp Enstitüsü Haziran 1978 yılında Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Kürsüsünde binanın A3 blokundaki 1. kata (~700 m2) taşınmıştır.
Cerrahpaşa Nükleer Tıp Enstitüsü, 18 Şubat 1982 tarih ve 17609 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Üniversitelerde Akademik Teşkilat Yönetmeliği” ile birlikte Nükleer Tıp Anabilim Dalı olmuştur. Bu yönetmeliğin 18.maddesine göre Anabilim Dalı Başkanları ile yardımcıları devamlı statüde olan öğretim üyeleri arasından seçilebildiği için Enstitü Müdürü olan Prof. Dr. İrfan Urgancıoğlu’nun yerine Prof. Dr. Hüsrev Hatemi Anabilim Dalı Başkanı olmuştur. 1987 yılında YÖK kanununun ilgili maddesindeki değişiklik ile Prof. Dr. İrfan Urgancıoğlu Anabilim Dalı Başkanı olmuş ve yaş haddinden emekli olduğu Aralık 1993 yılına kadar bu görevini sürdürmüştür.
Prof. Dr. İrfan Urgancıoğlu döneminde Nükleer Tıp Anabilim Dalı akademik kadrosuna sırasıyla Dr. Çetin Önsel, Fizikçi Dr. Kutlan Özker, Dr. İlhami Uslu, Dr. Haluk B. Sayman, Dr. Bedii Kanmaz, Dr. Kerim Sönmezoğlu, Dr. Levent Kabasakal ve Fizikçi Dr. Mustafa Demir(1994) dahil olmuştur. 1985 yılında Doç. Dr. Kutlan Özker sorumluluğunda Radyofarmasi Bilim Dalı kurulmuştur. 1988 yılında aynı kattaki A2 bloğunun da Nükleer Tıp Anabilim Dalı’na tahsis edilerek SPECT yapabilen gama kameraların da alınmasıyla önemli bir yenilenme çalışması gerçekleştirilmiş ve anabilim dalımızın kapalı kullanım alanı ~ 1500 m2’e ulaşmıştır.
Prof. Dr. Urgancıoğlu’nun 1993 yılında emekli olmasından sonra Anabilim Dalı Başkanlığı’na atanan Prof. Dr. Tarık Kapıcıoğlu kısa bir dönem anabilim dalı başkanlığı yaptıktan sonra aynı yıl içerisinde yaş haddinden emekli olmuştur. Hemen sonrasında anabilim dalı başkanlığına Prof. Dr. Çetin Önsel seçilmiş ve 1994-1997 yılları arasında bu görevi ifa etmiştir. Prof. Dr. Çetin Önsel döneminde bilimsel faaliyetler arttırılmış ve ayrıca yeni jenerasyon bir SPECT kamera alınarak bölümün hizmet kapasitesi iyileştirilmiştir. Daha sonraki dönemde Anabilim Dalı Başkanlığı’na seçilen Prof. Dr. İlhami Uslu 1997-2011 yılları arasında bu görevi yapmıştır. Bu dönemde Dr. Metin Halaç (2004) ve Dr. Sait Sağer (2010) akademik kadromuza katılmıştır. Prof.Dr. İlhami Uslu döneminde sağlanan bağışlarla anabilim dalımızda fiziki alt yapısı ciddi anlamda modernize edilmiş ve ilaveten alınan yeni cihazlarla iş kapasitesi önemli ölçüde arttırılmıştır. Ayrıca 2004 yılında yine sağlanan bağışlarla Gasılhane’nin alt tarafındaki boşlukta eski mazot tanklarının bulunduğu depo alanına çelik konstrüksiyon tekniği ile alt katında PET/CT görüntüleme ünitesi, üst katında 8 adet radyoiyot tedavi odalı servisi bulunan yaklaşık 600 m2 kapalı alana sahip iki katlı ek binamız inşa ettirilmiştir. Çok başarılı performans gösteren PET/CT ünitesi, 1,5 yıla yakın sürede kendisini amorti etmiştir. PET/CT uygulamalarına olan klinik talebin ve aynı zamanda majistral radyofarmasötiklerle yapılan radyonüklid tedavilere talebin artması sonucunda ek binamız 2012 yılında yine tamamı bağışlardan elde edilen kaynaklarla genişletilerek (toplam 1600 m2 kapalı alana sahip), alt katına hizmet alımı yoluyla ikinci PET/CT görüntüleme ünitesi ve araştırma projesi ile iki adet SPECT/CT görüntüleme ünitesi eklenirken, üst katındaki servisin kapasitesi iki katına (16 adet tek kişilik oda) çıkarılmıştır. Bu arada Prof. Dr. Kutlan Özker’in 1996 yılında kendi isteği ile emekli olmasından sonra radyofarmasi alanındaki çalışmalarımız bir süre önemli ölçüde yavaşlamış olsa da Prof. Dr. İlhami Uslu döneminde Prof. Dr. Kabasakal, Prof. Dr. Önsel ve Prof. Dr. Demir’in gayretleri ile Avrupa Birliği, TÜBİTAK ve Üniversitemizin araştırma fonu kaynakları ve hayırseverlerden sağlanan özel bağışlarla öncelikle Eczacılık Fakültesinden Dr. Meltem Ocak’ın bu alanda yurt dışında eğitim alması sağlanmış ve 2009 yılında radyofarmasi laboratuvarımız büyük çapta modernize edilerek, ülkemizde ilk kez başta radyopeptidler olmak üzere majistral (in-house) radyofarmasötikleri üretebilecek kapasiteye ulaştırılmıştır. Nitekim bu laboratuvarda T.C. Sağlık Bakanlığı İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü’nden alınan özel izinle 2010 yılından itibaren hem tanı hem de tedavi amaçlı majistral radyofarmasötikler üretilerek başarıyla hastalarımıza uygulanmaktadır. 2011 yılında yürürlüğe giren tam gün yasası nedeniyle muayenehane işletmeye devam ettiği için anabilim dalı başkanlığı görevinden ayrılan Prof. İlhami Uslu’nun yerine Prof. Dr. Bedii Kanmaz seçilmiş ve 2011-2014 döneminde emekli olana kadar görevini sürdürmüştür. Prof. Kanmaz’ın yaş haddinden emekli olmasından sonra Haziran 2014’te Prof. Dr. Kerim Sönmezoğlu Anabilim Dalı Başkanlığı’na seçilmiştir ve halen bu görevi sürdürmektedir. Aynı dönemde Prof. Dr. Çetin Önsel hocamız da yaş haddinden emekli olmuştur.
Prof. Dr. Sönmezoğlu döneminde stajer öğrenci sayısının artması nedeniyle Prof. Dr. İrfan Urgancıoğlu seminer salonumuz sağlanan bağışlarla daha geniş bir mekana aktarılmış; uzun uğraşlar sonucunda Sağlık Bakanlığı izni ile Hudut ve Sahiller Genel Müdürlüğü bütçesinden fakültemize PET/MR görüntüleme sistemi kurulmuş; ve akademik kadromuza Yrd. Doç. Dr. Lebriz Uslu Beşli, Yrd. Doç. Dr. Sertaç Asa ve yabancı uyruklu sözleşmeli uzman statüsünde Uzm. Dr. SayedBaresh Razavı Khosroshahi katılmışlardır. Yine aynı dönemde güdümlü BAP projesi ve ilaveten sağlanan bağışlarla PET binamızda C sınıfı temiz oda koşulları taşıyan ikinci bir radyofarmasi sentez ve kalite kontrol laboratuvarları kurularak, ülkemizde ilk kez F-18 Fluorocholine ve F-18 fluoroDOPA radyofarmasötikleri sentezlenerek uygun endikasyonlu hastalarda PET görüntülemede kullanılmaya başlanmıştır.
Nükleer Tıp Enstitüsünde ve Anabilim Dalı’nda görev yapan öğretim üyelerimizden günümüze kadar Doç. Dr. Gündoğdu İlter(1977), Prof. Dr. Suphi Artunkal (1988), Prof. Dr. İrfan Urgancıoğlu (1999) ve Prof. Dr. Vensan Seyahi (2007) vefat etmişlerdir.
Doç.Dr. Muhammet Sait SAĞER
Doktor Öğretim Üyesi Rabia Lebriz USLU BEŞLİ
Doktor Öğretim Üyesi Sertaç ASA
Öğr.Gör.Dr. Nami YEYİN
Öğr.Gör.Dr. Seyed BARESH RAZAVİ KHOSROSHAHİ
Uz. Öğr. Dr. Onur Erdem ŞAHİN
Uz. Öğr. Dr. Elife KAYMAK AKGÜN
Uz. Öğr. Dr. Burak AKOVALI
Uz.Öğr.Dr. Seçkin BİLGİÇ
Uz.Öğr.Dr. Kübra Nur TOPLUTAŞ
Tiroit Hastalıkları (Kanser Dışı) Polikliniği
Uzman hekim gözetiminde asistanlar tarafından değerlendirilir ve gerekli durumlarda öğretim üyesine danışılır. Bu hizmet için internetten veya telefon sisteminden (0212 414 2424) randevu alabilmektedir. Pazartesi, Salı ve Perşembe öğlene kadar; Cuma günleri öğleden sonra yapılır.
Radyoiyot (RIP) Polikliniği
Radyoiyot tedavisi uygulanacak veya uygulanmış olan tiroit kanserli veya hipertiroidili hastalara özel açılan; direk öğretim üyeleri ve uzman hekimlerin katıldığı; Çarşamba günleri yapılan poliklinik hizmetidir.
Düşük Doz Radyoiyot Tedavi Konsültasyon Toplantısı
Hipertiroid (Zehirli Guatr) nedeniyle Radyoiyot tedavisi için bölümümüze sevk edilen hastaların görüldüğü ve hangi dozda tedavi alacağının karar verildiği öğretim üyesi danışmanlığında yapılan bir konsültasyon hizmetidir. Cuma günleri saat 10:00’da yapılır.
TRT (Targeted Radyonüklid Tedavi) Konseyi
Radyoiyot dışı radyonüklid tedaviler için bölümümüze sevk edilen hastaların değerlendirildiği ve birden çok öğretim üyesi bazında yapılan konsültasyon polikliniğidir. Salı günleri saat 11:00’de yapılır. 0212 414 3108 numaralı telefonlardan randevu alınabilir.
Nükleer Tıp- Cerrahi Ortak Konseyi
Ameliyat düşünülen veya ameliyat edilmiş tiroit hastaklarının görüldüğü ve değerlendirildiği multidisipliner (Nükleer tıp, Endokrin Cerrahi, Endokrinolog, Patolog) katılımlı, genellikle zor olguların danışıldığı ve tartışıldığı çoklu bir konsey toplantısıdır. Cuma günleri saat 11:00’de yapılmaktadır.
Nükleer Tıp- Onkoloji Ortak Konseyi
Radyonüklid tedavilere aday gösterilen veya onkolojiye danışılması gereken radyonüklid tedavi uygulanmış olan zor olguların değerlendirildiği ve danışıldığı bir konseydir. İki haftada bir Cuma günleri sabah 8:00’de yapılır.
Öğretim Üyesi Polikliniği
Bizzat öğretim üyesine muayene olmak yada bilimsel görüş almak isteyen hastalar için yasal mevzuta (1-8-2013 tarih, 28715 sayılı resmi gazetede yayınlanan SUT’ta değişiklik yapılmasına dair tebliğin 1. madde-b bendi) uygun olarak oluşturulmuş bir hizmettir. Bunun için hastanın istediği öğretim üyesi için 0212-4143108 (direk hat) veya 0212-4143100 / 21938 numaralardan öğretim üyesi sekreterliğinden randevu alması gerekmektedir.
Nükleer Tıpta Uygulanan Tetkikler
ENDOKRİN SİSTEM TETKİKLERİ
Tiroid Sintigrafisi (Tc-99m ile)
Tiroid Sintigrafisi (I-131 ile)
Tiroid Sintigrafisi (I-123 ile)
Paratiroid Sintigrafisi (Tc-99m MIBI ile)
Tiroid Radyoiyot Uptake Çalışması (I-131 ile)
I-131 (2-5 mCi) Tüm Vücut Tarama Sintigrafisi
Tiroid İnce İğne Aspirasyon Biyopsisi(İİAB)
GENİTOÜRİNER SİSTEM TETKİKLERİ
Dinamik Böbrek Sintigrafisi (Tc-99m DTPA )
Dinamik Böbrek Sintigrafisi (Tc-99m MAG3 )
Statik Böbrek Sintigrafisi (Tc-99m DMSA)
ACE inhibitörlü (Kaptopril) Dinamik Böbrek Sintigrafisi (çift çalışma)
Transplant Böbrek Sintigrafisi
Vezikoüretral Reflü(VUR) Sintigrafisi
KARDİYOVASKÜLER SİSTEM TETKİKLERİ
Miyokard Perfüzyon Sintigrafisi SPECT (Tc-99m MIBI ile)
Miyokard Perfüzyon Sintigrafisi SPECT (Tl-201 ile)
Miyokard PET Viabilite Çalışması (FDG ile)
Miyokard PET Perfüzyon Çalışması
GASTROİNTESTİNAL SİSTEM TETKİKLERİ
Özofagus Transit Zamanı Sintigrafisi
Mide Boşalım Zamanı(Katı-Sıvı) Sintigrafisi
Enterogastrik Reflü(EGR) Sintigrafisi
Karaciğer Hemanjiom (han havuzu) Sintigrafisi
Gastrointestinal Kanama Sintigrafisi
Üre Nefes Testi, C-14
SOLUNUM SİSTEMİ TETKİKLERİ
Kantitatif Perfüzyon Sintigrafisi
SANTRAL SİNİR SİSTEMİ TETKİKLERİ
Beyin Perfüzyon Spect
Beyin Reseptör Spect (DAT scan)
Beyin Metabolizma PET (FDG ile)
Radyonüklid Sisternografi (RISA) (Tc-99m DTPA)
Radyonüklid Sisternografi(RISA) (In-111 DTPA)
Radyonüklid Şant Açıklığı Analizi i
İSKELET SİSTEMİ TETKİKLERİ
Tüm vücut kemik SİNTİGRAFİSİ
3 Fazlı (Dinamik) bölgesel Kemik Sintigrafisi
Tüm vücut PET/BT (F-18 NaF ile)
RETİKULO-ENDOTELİAL SİSTEM TETKİKLERİ
ENFEKSİYON GÖRÜNTÜLEME TETKİKLERİ
İşaretli (otolog) Lökosit Sintigrafisi
Tc-99m Nanokolloid(Kemik İliği) Sintigrafisi
NÜKLEER ONKOLOJİ TETKİKLERİ
Ga-68 DOTA-TATE (oktreotide) PET/BT
FLOR (F)-18 Choline (FCH) PET/BT
F-18 DOPA PET/BT
In-111 Oktreotid Tümör Görüntüleme
Tc-99m Oktreotid (HYNIC-TATE) Sintigrafisi
I-123 MIBG Sintigrafisi
Tc-99m MIBI veya Tc-99m Tetrofosmin Tümör Görüntüleme
Sentinal Lenf Nodu Çalışması(SLNB)
İntraoperatif Gama Probe uygulaması
Radyonüklid Lezyon İşaretleme (ROLL) Çalışması
I-131 Tedavisi Sonrası Tüm Vücut Tarama Sintigrafisi
Lu-177 (DOTATATE veya PSMA) Tedavisi Sonrası Tüm Vücut Tarama Sintigrafisi
Gözyaşı Yolları Sintigrafisi (Dakriosintigrafi)
Lokal radyonüklid tedaviler sonrası radyonüklid dağılım çalışması
Dozimetri (Radyasyon dağılımı) çalışmaları
Fetus radyasyon dozu hesaplanması
NÜKLEER TIP (RADYONÜKLİD) TEDAVİLER
İyot-131 (Radyoiyot) Tedavisi
Lutesyum (Lu)-177 DOTATATE Tedavisi
Lutesyum (Lu)-177 PSMA Tedavisi
Samaryum (Sm)-153 Tedavisi
Renyum (Re)-186 Tedavisi
Radyum-223 (Alfaradin) Tedavisi
Lu-177 PSMA Tedavisi
Prostat kanseri erkeklerde görülen en sık ikinci kanserdir. Prostat kanseri hastalarının büyük kısmı, cerrahi, ışın tedavisi ve ilaç tedavisiyle kolaylıkla tedavi edilmekte birlikte hastaların bir kısmında bu tedavilere rağmen hastalık ilerleyebilmektedirler. Çaresiz kalan bu hastalara radyoaktif lutesyum-177 (Lu-177) ile akıllı molekül verilerek atom tedavisi uygulanabilmektedir. Lu-177 radyoaktif bir maddedir. Bu radyoaktif madde PSMA denilen moleküle bağlanmaktadır. PSMA damardan verildikten sonra vücuttaki prostat kanseri hücrelerini bularak yapışmaktadır. Beraberinde bulunan Lu-177 PSMA ile prostat kanserine girmekte ve kanser dokusunu ışınlamaktadır. Kanser dokusunu ışınlarken diğer dokulara zarar vermemektedir. Bu yöntem Türkiye’de ilk defa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalında uygulanmaya başlamıştır.
Lu-177 DOTA-TATE Tedavisi
Nöroendokrin tümörlerin doğal olarak üretilen bir peptid hormon olan somatostatin reseptörlerini içermesi radyonüklid madde ile işaretli somatostatin reseptörleri ile hedefe yönelik radyonüklid tedavilerin yapılmasına olanak sağlamaktadır. Peptid reseptör radyonüklid tedavi (PRRT) olarak adlandırılan bu tedavinin kullanıldığı tümörler gastroenteropankreatik tümörler, feokromositoma, nöroblastoma, medüller tiroid kanseri ve küçük hücreli akciğer kanseri gibi nöroendokrin kökenli tümörlerdir. Somatostatin hormonunun sentetik bir analoğu olan octreotide radyoaktif bir madde (Yittrium veya Lutesyum gibi) ile bağlanarak kanserli hastalara uygulandığında vücuttaki kanser ve metastazlarına karşı yüksek afinite göstermekte, bağlandığı kanser hücresi ve komşu hücrelerde radyasyon etkisi ile tedavi edici etki oluşturulmaktadır. Nöroendokrin kökenli tümörlerin tedavisinde Lu-177 DOTA bileşikleri bölümümüzce 2009 yılından bu yana verilmektedir.
Radyoaktif İyot tedavisi (Tiroid Kanserleri)
Ameliyatla çıkarılan tiroid dokusunun patolojik olarak iyi diferansiye tipte (papiller tip ve foliküler tip) tiroid kanseri olması durumunda gerekli görülen hastalarda verilmektedir. Ameliyat sonrası gözle görülen ya da görülemeyecek kadar küçük boyutta olan hücrelerin ortadan kaldırılarak tedavi edilebilmesi için nükleer tıp doktorunun uygun gördüğü durumlarda radyoaktif iyot tedavisi verilebilir. Tedavi öncesinde doktorunuzun önerdiği kan tahlilleri ve diyet sonrasında gerekli bilgilendirme yapılarak tedavi verilmektedir. Tedavi için hastaya radyasyon içeren ilaç verildiğinden yanında hasta yakını olmadan hastanede bir ya da iki gün süre ile kurşun kaplı odada kalması gerekmektedir.
Y-90 Mikroküre Radyoembolizasyon tedavisi (Metastatik Karaciğer hastalıları tedavisi)
Radyoembolizasyon, içinde radyoaktif madde bulunan çok küçük boyutlardaki kürelerin (mikrokürelerin) direkt olarak kanser dokusu içine, kanser damarları yoluyla enjekte edilmesidir. Kanser dokusu içine direk olarak uygulanan bir tedavi yöntemidir. Hedef tedavi; bölgesel lokoregional tedavi yöntemidir. Kemoterapi gibi sistemik etkileri yoktur. Vücudun diğer doku ve bölgelerine yayılmaz ve buna bağlı yan etki oluşturmaması en büyük avantajıdır. Diğer büyük bir avantajı ise, radyasyon ile yapılan bir tedavi yöntemi olduğu için, her tip karaciğer kanserine etkili olmasıdır. Hem karaciğerin kendi hücresinden çıkan kanserlere yani Hepatosellüler Karsinom (HCC) ve Kolanjiokarsinom, hem de diğer kanserlerin Karaciğere sıçramasından kaynaklanan kanserlere; METASTAZ (özellikle MEME, KOLON, NÖROENDOKRİN, MELANOM, AKCİĞER, BÖBREK, SARKOMLAR) uygulanılmaktadır.
Radyoaktif Iyot-131 Tedavisi (Hipertiroidi)
Graves hastalığı ve toksik nodüler guatr hipertiroidinin en sık görülen nedenleri olup bu hastalıkların tedavisinde ilaç dışında ek tedaviler gerekebilmektedir. Halk arasında atom tedavisi olarak bilinen radyoaktif iyot tedavisi Tiroid Kanseri tedavisi haricinde daha düşük dozlarda hipertiroidi tedavisinde de kullanılmaktadır. Doktorunuz uygun gördüğü takdirde bölümümüz öğretim üyelerinin yer aldığı konseyde değerlendirme sonucunda tedavi planlanarak gerekli bilgilendirme ve hazırlık sonrasında ayaktan ve gerekli görülen durumlarda yatış verilerek hipertiroidi radyoaktif iyot ile tedavi edilmektedir.
İyot-131 (I-131) MIBG malign nöroektodermal kaynaklı tümörlerin (feokromasitoma, paraganglioma, karsinoid tümörler, medüller tiroid kanseri, nöroblastoma gibi) tedavisinde kullanılan radyoaktif bir maddedir. I-131 MIBG tedavisi damar yolundan infüzyon şeklinde uygulanır.
Tiroid Hastalıkları Hakkında Genel Bilgi
Tiroid bezi boynun ön alt kısmında yerleşimli kelebek şeklinde bir organdır. Tiroid vücudun metabolizma, enerji üretimi ve duygu-durum gibi birçok sürecini düzenlemeye yardımcı olmaktan sorumludur. Bazı durumlarda bu organı doktorunuz elle muayene ettiğinde farkedebileceği gibi ek görüntüleme yöntemlerine zaman zaman ihtiyaç duyulmaktadır. Günümüzde tiroid bezinde meydana gelen patolojileri en iyi saptayacak yöntem tiroid ultrasonografisidir. Ancak bu yöntem ile tiroid bezinin çalışmasında meydana gelen fonksiyonel değişiklikleri saptanamamaktadır. Tiroid bezinin fonksiyonunda meydana gelen değişimler nükleer tıp tetkikleri ile tespit edilebilmektedir.
Tiroid fonksiyon testleri tiroid bezinizin ne kadar iyi çalıştığını ölçmek için kullanılan bir dizi testten oluşmaktadır. Mevcut testler arasında sıklıkla kontrol edilenler arasında sıklıkla serbestT3(fT3), serbestT4(fT4) ve TSH yer almaktadır.Kan değerleri dışında Tiroid sintigrafisi, I-131 Uptake testi, Perklorat Kovma Testi, Ultrason ve İnce İğne Aspirasyon Biyopsisidir.
Tiroid bezinde başlıca iki temel hormon üretilir, bunlar: triiyodotironin (T3) ve tiroksin (T4). Tiroid beziniz bu hormonları yeterince üretmezse bu duruma hipotiroidi denir. Hipotiroidi gelişmesi durumunda kilo alma, enerji eksikliği, halsizlik, kabızlık, uyuklama hali ve depresyon gibi bulgular yaşayabilirsiniz.
Hipertiroidi (Zehirli Guatr)Nedir?
Tiroid beziniz çeşitli nedenlerle salgıladığı hormonlardan çok fazla üretirse hipertiroidi denir. Bu durumda yüksek tansiyon, çarpıntı, kilo kaybı, yüksek anksiyete seviyeleri, titremeler ve huzursuzluk duygusu yaşayabilirsiniz. Tedavi edilmediği takdirde bu hastalık ölümcül sonuçlara neden olabileceğinden tanısı ve tedavisi oldukça önemlidir.
Vücudun savunma mekanizmasının tiroid bezinizi yabancı doku gibi algılaması sonucu saldırması ile oluşan tiroid hastalığıdır. Bu hastalığın bir diğer adı kronik lenfosittik tiroidit olup dünyada hipotiroidinin en sık sebebini oluşturmaktadır. Sıklıla orta yaştaki kadınları etkilemekler beraber her yaş görülebilir. Tanısı klinik muayene, laboratuvar ve görüntüleme yöntemleri ile konulmaktadır.
Subakut Tiroidit Nedir?
Tiroid bezinde meydana gelen inflamasyon sonrası bezin harabiyetine bağlı bezden salgılanan hormon seviyesinde artma meydana gelir. Boynunuzun alt ön kısmında dokunmaklı ağrı, hassasiyet çarpıntı, kilo kaybı ve huzursuzluk bulgularınızı olabilir.
Nodüler Guatr ve Multinodüler Guatr Nedir?
Tiroid bezinin hipofiz tarafından sürekli uyarılması ya da iyot eksikliğine bağlı meydana gelen tiroid bezinde büyümeye neden olan hastalıktır. Bazen, bu durumlarda tiroid bezinizi büyümüş olarak hissedebilirsiniz. Ele gelen kitle tekse bu tiroit tipine nodüler guatr, birden fazla ise çok nodül manasına gelen multinodüler guatr denir.
Tiroid sintigrafisinde çevre tiroid dokusuna oranla nodülde daha fazla radyoaktif maddenin birikimi sonucu gözlenir. Hiperaktif adenom en sık karşılaşılan çeşididir.
Tiroid sintigrafisinde çevre tiroid dokusuna oranla nodülde daha düşük yoğunlukta radyoaktif maddenin birikimi sonucu gözlenir. Ultrasonografi ile şüpheli bulgular saptanan nodüllerin soğuk olması surumunda doktorunuz ileri araştırmaya ihtiyaç duyabilir.
Hamilelikte Guatr Hastalığı Hakkında Bilgi
Doğurganlık çağındaki kadınlarda görülen tiroid hastalıkları çocuk sahibi olabilmeyi engellediği ve gebelik süresince de anne ve çocuk üzerinde istenmeyen sonuçlara yol açabileceği için uygun şekilde tespiti ve tedavileri gerekir. Gebelerin %2 sinde aşikar veya gizli hipotiroidi saptanabilir. En önemli sebebi iyot yeterli bölgelerde Hashimato tiroiditidir. İyot eksikliği olan bölgelerde ise iyot eksikliğidir. Diğer nedenler arasında geçirilmiş tiroid cerrahisi, radyoaktif iyot tedavisi sayılabilir.
Hipertiroidiye gebelikte hipotiroidiye oranla daha az sıklıkla rastlanmaktadır. Vakaların çoğu daha önceden Hipertiroidisi olan Graves Hastalarıdır. Hipertiroidi annede düşük, gebelik ile ilişkili hipertansiyon, erken doğum eylemi, anemi, enfeksiyon, kalp ri,tm bozuklukları ve daha ilerlemiş olgularda kalp yetmezliği ve tiroid krizine yol açabilir. Bebek açısından anne karnında gelişme geriliği, ölü doğum ve erken doğum olası istenmeyen sorunlardır.
Habertürk gazetesi 18 Ocak 2016 tarihli Nükleer Tıp ve Atom Tedavisi hakkında.
Tiroit kanserine yakalanıp ameliyatın ardından kurşun zırhlı odalarda izole şekilde “atom tedavisi” gören kadınlar, duygularını HABERTÜRK’e anlattı.
Sabah gazetesi 7 Aralık 2015 tarihli “Prostat kanserinin akıllı ilacı” başlıklı haberi
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı’ndaki laboratuvarda kişiye özel hazırlanan ve akıllı molekül içeren prostat kanseri ilaçları üretiliyor.
ATV Haber’de 12 Ekim 2015 tarihli “Prostat kanserine atom tedavisi” başlıklı haberin videosu
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı’nda Prostat Kanseri Tedavisi için geliştirilen Lu-177 PSMA ilacı.
www.medimagazin.com da 18 Eylül 2014 tarihli ‘Tiroid Ca Tedavisinde kişiye özel dozu hesapladık’ başlıklı haberin tamamı
Nükleer Tıp Uzmanı Prof. Dr. Levent Kabasakal, tiroit kanseri hastalarına uygulanan atom tedavisi yönteminde devrimsel nitelikte bir değişiklik yaparak hastaya özgü tedavi dozu hesapladıklarını belirterek, “Bu yöntemle hastanın ve yakın çevresinin fazladan radyasyona maruz kalması engellenir” dedi.
Ntv Haberde yayınlanan 5 Mayıs 2010 tarihli ‘Cerrahpaşa Nükleer Tıpta kanser ilacı üretiliyor’ başlıklı haberin tamamı
Nöroendokrin tümör tedavisinde kullanılan ve yan etki göstermeden, doğrudan kanserli hücreye etki eden ilaç, Türkiye’de ilk olarak İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı’nda üretilmeye başlandı.