Tarım Blog Sayfa 3
Tarım ve gıda sektöründe faaliyet gösterenler, çalışanlar sokağa çıkma yasağından muaf tutulacak. Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ile görüşerek sokağa çıkma yasağı ile ilgili kırsalda yaşanan sıkıntıları anlattı.
İki bakanın görüşmesinden sonra gıda tedarikinde ya da tarım ve hayvancılık sektöründeki üretimde herhangi bir aksaklık yaşanmaması için tarımsal ve hayvansal faaliyetlerde bulunan çiftçiler, üreticiler ve gıda sektöründe faaliyet gösterenler ve çalışanların sokağa çıkma yasağından muaf tutulmasına karar verildi.
Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli yaptığı açıklamada sokağa çıkma yasağından muaf olacakları şöyle sıraladı:
— Reyon ömrü kısa olan ve hızlı bozulan (et, balık, meyve ve sebze, süt ve süt ürünleri) grupların ünitelerinde çalışanlar ile un ve makarna sektöründe çalışanlar, hafta sonu üretimlerine devam edebilecekler.
— Perakende sektöründe de sorun yaşanmaması için Pazar akşamı saat 18.00 den sonra haller ve marketlerin depoları, mal kabul üniteleri açık olacak. Buralarda çalışanlar, iş yerlerine ulaşımda sorun yaşamayacaklar.
— Geçtiğimiz hafta olduğu gibi bu hafta da Veteriner hekimlerimiz, hafta sonu uygulanacak olan iki günlük sokağa çıkma yasağı kapsamının dışında olacaklardır. İl ve ilçelerde, köylerimizde üreticimize ve besicimize ulaşımda bir problem yaşamayacaklar.
— Veteriner hekimlerimize ait klinik, poliklinik, hastaneler ve veteriner hekimlik hizmeti veren özel kuruluşlar ve çalışanları hafta sonu hizmet vermeye devam edebilecekler.
— Hafta sonu uygulanacak sokağa çıkma yasağının, genelge ile istisnai kapsamında olacak bir grup da tarım ve hayvancılık üretimindeki çiftçilerimiz, üretimlerini aksatmadan devam edebileceklerdir
–Aynı şekilde, mevsimlik işçilerimizin koordinasyonu il valilerimize verilmiştir. Hijyen ve sağlık önemleri, il ve ilçe pandemi kurullarınca takip edilmektedir. Barınma ve diğer ihtiyaçlara ilişkin önlemleri almaya da devam ediyoruz.
Sorun olursa bu kurumlara başvurulacak
Bakan Pakdemirli, üretimin aksamaması için gerekli ihtimamın gösterileceğini ancak üreticiler veya veteriner hekimlerin bulundukları yerlerde herhangi bir sıkıntı olması halinde Mülki Amirlere (Kaymakamlık, Valilik, Tarım ve Orman İl, İlçe Müdürlükleri) başvurabileceklerini de belirtti.
Vali ve kaymakamlar farklı yorumluyor
Daha önce 65 yaş üstü ve 20 yaş altı yurttaşlar için uygulanan sokağa çıkma yasağında da kırsalda yaşayanlar için ve mevsimlik tarım işçileriyle ilgili İçişleri Bakanlığı genelge yayınladı. Ancak bu genelgeyi vali ve kaymakamlar farklı yorumladı. Bazı vali ve kaymakamlar mevsimlik işçilere izin verirken bazıları izin vermedi. Geçen hafta sonu 31 ilde uygulanan sokağa çıkma yasağında da farklı uygulamalar yaşandı. Bazı il ve ilçelerde kırsalda yaşayanların tarlasına gitmesine izin verilirken bazı il ve ilçelerde izin verilmedi. Hatta aynı ilde bir kaymakam tarlada çalışmaya izin verirken bir başkası izin vermedi. Gelecek hafta sonu uygulanacak sokağa çıkma yasağında aynı karmaşanın yaşanmaması için vali ve kaymakamların farklı yorumlamayacağı net bilgilerin yer aldığı bir genelge gönderilmeli.
Bir çok ülke, koronavirüs (Covid-19) salgını nedeniyle bazı tarım ürünleri ihracatına yasak getirdi. Özellikle, hububat, bakliyat ve yağlı tohumlarda ithalatçı olan Türkiye, bundan olumsuz etkileniyor. Bu ürünlerin başında ise ayçiçeği, mısır ve soya var.
İhracat yasaklarının uzun sürmesi durumunda bu ürünlerin üretiminde kendine yeterli olamayan ve ithalat yapmak zorunda olan Türkiye, bitkisel yağda ve yem sektöründe sıkıntı yaşayabilir.
Yıllardan beri yağlı tohumlar üretiminin desteklenmesi,üretimin artırılması gerektiği dile getirilmesine rağmen ihtiyacı karşılayacak seviyede üretim artışı sağlanamadı. İthalat artarak devam ediyor. Ancak, ihracat yasakları bu ürünlerde daha şimdiden fiyatları ton başına 100 dolar civarında artırdı.
Yapılan tahminlere göre yeni ürün hasadına kadar Türkiye’nin mevcut stoklarının yeterli olmaması nedeniyle ithalata devam etmesi bekleniyor. Bu amaçla ayçiçeğinde ve ham yağ ithalatında vergi indirimi yapıldı. Ancak, ithalat yapılan ülkelerdeki alıcılar vergi indirimi getirildikten sonra fiyatları artırdı. Bu nedenle vergi indirimi Türkiye’ye değil ithalat yapılan ülkeye yarayacak.
Türkiye, ayçiçeği ithalatında dünya lideri
Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Ayçiçeği Raporu’na göre Türkiye ayçiçeği ithalatında dünya lideri. Rapora göre; dünya ayçiçeği üretimi 2019-2020 sezonunda 54 milyon 450 bin ton olarak gerçekleşti. Tüketim ise 53 milyon 912 bin ton.
Türkiye’nin 2019 yılı ayçiçeği üretimi 1 milyon 950 bin ton olarak tahmin ediliyor. Aynı yıl ithalatı ise, 1 milyon 136 bin ton oldu. Dünya ayçiçeği ithalatının yüzde 30.6’sını Türkiye gerçekleştiriyor. Türkiye’den sonra yüzde 24.4 ile Avrupa Birliği ikinci, yüzde 10.2 ile Çin üçüncü sırada yer alıyor.
İthalat yapılan 2 ülke ihracatı yasakladı
Ülkeler bazında bakıldığında, Türkiye, 2019 yılında ayçiçeği ithalatının yüzde 33.5’ini Moldova’dan, yüzde 23.2’sini Romanya’dan, yüzde 19.6’sını Rusya Federasyonu’ndan ve yüzde 7.5’ini Bulgaristan’dan gerçekleştirdi. Bu ülkelerden Romanya ve Rusya koronavirüs salgını nedeniyle ihracata yasak getirdi. Ayrıca diğer üretici ülkelerden Kazakistan da ihracatı yasakladı. Yasaklama kararları nedeniyle ayçiçeği ithalatı zora girdi. Ayrıca son 1 aylık dönemde ton başına 100 dolar zam geldi. İhracat yasakları nedeniyle fiyatın daha da artması bekleniyor.
Haziran sonuna kadar ayçiçeği çekirdeğine ihracat yasağı getiren Rusya’nın elinde 600 bin ton ham ayçiçeği yağı olduğu ifade ediliyor. Bu nedenle Rusya çekirdeğe ihracat yasağı getirirken ham yağ ithalatına yasak getirmedi. Ancak fiyatlar arttı. Ayçiçeği yağının tonu son bir kaç haftada 670 dolardan 750 dolara kadar çıktığı belirtiliyor.
TMO’ya görev verilebilir mi?
Türkiye, en azından yeni sezona kadar bitkisel yağda sorun yaşanmaması için çözüm arıyor. Bu çözümlerden birisi tarım piyasalarındaki etkinliği dikkate alınarak Toprak Mahsulleri Ofisi’nin ayçiçeği çekirdeği ve ayçiçeği yağı piyasasına girerek düzenleyici rol üstlenmesi. Ancak, bugüne kadar buğday, arpa, mısır, nohut,mercimek, çeltik, fındık,üzüm gibi ürünlerde piyasayı düzenleyen, verilen yetki ile gerektiğinde ithalat yapan Toprak Mahsulleri Ofisi, alıcısı ve satıcısı çok az olan ayçiçeği sektöründe aynı başarıyı elde etmesi zor olabilir. Ayçiçeğinde hem ülke hem firma bazında üretici ve satıcı sayısı çok kısıtlı.Dünyanın dev firmaları bu sektöre hakim. Ayrıca ayçiçeği konusunda Trakyabirlik,Karadenizbirlik gibi güçlü kooperatif birlikleri var. Pankobirlik son yıllarda ayçiçeği üretiminin artırılması için çaba gösteriyor. Bu birlikler güçlendirilerek üretimin artırılması gelecek açısından büyük önem taşıyor.
Tek çözüm dışa bağımlılıktan kurtulmak
İpsala Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Girgin, Türkiye’nin ayçiçeği üretiminin 8 ay kendisine yettiğini kalan 4 aylık ihtiyacın ithalatla karşılandığını söylüyor. Planlı bir üretim politikası ile dışa bağımlılıktan kurtulmanın tek çare olduğunu anlatan İbrahim Girgin’in değerlendirmeleri özetle şöyle: “Biz daha ucuza alalım diye ithalatta vergiyi düşürüyoruz. Adamlar bizim piyasayı ve mevzuattaki değişimi bizden daha iyi takip ediyor. Hemen fiyatın üzerine aynı oranda zam yapıyorlar. Yani devlet daha ucuza gelsin diye 100 dolar indirim yaptığında, ithalat yaptığımız ülkelerde ürüne 100 dolar zam yapılıyor. Vergi indirimi bize değil onlara yarıyor. Yılbaşına kadar ayçiçeğinin tonu 330 dolar civarındaydı. Vergi indirimine gidildi. Şimdi 430 doları buldu. Hatta 430 dolara bile mal alamadık. Ham yağda ise fiyat 670 dolardan 750 dolara kadar çıktı. Türkiye’nin yaptığı vergi indirimi yurtdışındaki üreticinin,satıcının cebine giriyor. Ayrıca Rusya, bize çekirdek yerine yağ satmak istiyor. Yağ ithal edince buradaki kırıcılar zor durumda kalıyor. Ayrıca, küspeyi de ayrıca ithal etmek gerekiyor. Yani çekirdek ithal etmek bizim için daha yararlı ama onlar da kendi çıkarlarını düşünüyor. Bu nedenle bizim tek çaremiz planlı bir politika ile üretimi artırmak ve dışa bağımlılıktan kurtulmaktır.”
Yağ ve yem fiyatı artıyor
Ayçiçeği ithalatındaki zorluklar, fiyatın artması bitkisel yağ ve yem sektöründe ciddi sıkıntılara neden oluyor. Tüketicinin en çok tükettiği yağlardan biri olan ayçiçeği yağının fiyatı artıyor. Yem hammaddesi olan ayçiçeği küspesindeki fiyat artışı ise yem fiyatlarını dolayısıyla et,süt,yumurta gibi hayvansal ürünlerde fiyat artışına neden oluyor.
Türkiye, ayçiçeğinde Dahilde İşleme Rejimi(DİR) kapsamında da ithalat yaparak işleyip yağ olarak ihraç ediyor. Bu dönemde DİR kapsamında da ithalat yapmak zor. Hem ihracat yasakları hem de fiyat artışı ithalatı kısıtlıyor.
Ticaret Bakanlığı bir süreden beri yağ krizi olmaması için farklı senaryolar üzerinde çalışıyor. Bakalım önümüzdeki günlerde nasıl bir çözüm bulunacak. Atılacak adım ne olursa olsun, üretim sezonu öncesinde çiftçiyi zor durumda bırakmamalı.Çiftçiyi üretimden kaçırmamalı. Çünkü üretime ve üreticiye ihtiyacımız var.
Özetle, ayçiçeğinde,mısırda,soyada dışa bağımlı olan Türkiye, başka ülkelerin ihracat yasaklarından olumsuz etkileniyor. Ayçiçeği örneğinde anlattıklarımız diğer ürünler için de geçerli. Yıllardır tarımda yapılan hataların faturasını yine tüketici ödüyor. Ülke olarak hepimiz ödüyoruz. Yıllardır vurguladığımız gibi ithalat politikasından vazgeçerek üretimi artırmak zorundayız.
TÜİK’ in “Düzeltme ve Cevap” yazısı
7:12 | 14 Nisan 2020
Türkiye İstatistik Kurumu her ay enflasyon verilerini açıklandığında, bu verilere ilişkin çok farklı değerlendirmeler yapılır. Biz de bu sütunda tarım ve gıda sektörü açısından verileri değerlendiriyoruz.
Şubat 2020 verilerini yorumlarken gıda fiyatlarındaki artışa dikkat çekerek şunları yazmıştık: ” Fiyatı en çok artanlar listesindeki 20 üründen 15’i tarım ve gıda ürünlerinden oluşuyor. Açıklanan verilere göre, Şubat 2020’de, Tüketici Fiyat Endeksi(TÜFE) aylık bazda yüzde 0.35 artarken yıllık yüzde 12.37 oranında arttı.
Ana harcama grupları itibarıyla 2020 yılı Şubat ayında enflasyon artış hızı yüzde 2.33 ile en yüksek oranda gıda ve alkolsüz içeceklerde yaşandı. Sağlıktaki artış hızı yüzde 2.03 olurken, eğitimde fiyat artış hızı yüzde 0.86 olarak gerçekleşti. Halkın en çok harcama yaptığı gıda, sağlık ve eğitimde deyim yerindeyse fiyatlar uçmuş.
Bu verileri okurken, gerçeğin çok daha farklı olduğunu ve fiyat artışının açıklananın çok üzerinde olduğunu söylediğinizi tahmin ediyorum. Haklısınız. Türkiye İstatistik Kurumu’nun enflasyon sepetindeki ürünleri değiştirmesi, ürünlerin sepetteki ağırlıklarını, hesaplama yöntemini ve benzeri değişiklikleri yapmasına rağmen bu verilerin ortaya çıkması yapılan makyajın gerçeği örtemediğini gösteriyor.
Tüketicinin alışveriş yaptığı marketlerdeki fiyatlar bir yana, Türkiye İstatistik Kurumu’nun marketindeki fiyatlar da artıyor.” demiştik.
Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı, bu değerlendirmeye itiraz ederek tam 33 gün sonra 7.4.2020 tarihli ve Başkan Vekili Yinal Yağan imzası ile “Düzeltme ve Cevap” yazısı gönderdi. Doğrusu böyle yazılara alışık değiliz. Yaşamım boyunca spekülatif haber ve yazı yazmadım. Amacımız her zaman doğru bilgileri siz okurlarımızla paylaşmak. TÜİK’in yazısında enflasyon verilerinin nasıl hesaplandığına ilişkin bilgiler var. Bilmeyenler veya merak edenler için yararlı olabilir. Bu nedenle cevap hakkına olan saygımdan, TÜİK’ten gelen yazıyı aynen yayınlıyor ve takdiri size bırakıyorum.
Dünya gazetesinin 04.03.2020 tarihli nüshasının 12 nci sayfasında Ali Ekber YILDIRIM a ait “Tarladaki Yangın Gıda Enflasyonu ile Mutfağa Giriyor” başlıklı köşe yazısında: “TÜİK’in enflasyon sepetindeki ürünleri değiştirmesi, ürünlerin sepetteki ağırlıklarını, hesaplama yöntemini ve benzeri değişiklikleri yapmasına rağmen hu verilerin ortaya çıkması yapılan makyajın gerçeği örtemediğini gösteriyor. Tüketicinin alışveriş yaptığı marketlerdeki fiyatlar bir yana. TÜİK’in marketindeki fiyatlar da artıyor ” şeklinde ifadeler yer almaktadır.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ürettiği tüm istatistiklerde olduğu gibi tüketici fiyat endeksini (TÜFE) de uluslararası normlarda; mesleki bağımsızlık, şeffaflık, karşılaştırılabilirlik, tarafsızlık ve doğruluk ilkelerine bağlı olarak, Avrupa Birliği ve dünya genelinde geçerli olan uluslararası kurumlar tarafından tavsiye edilen yöntem, tanım ve kavramları kullanarak hesaplamaktadır. Söz konusu kavram ve yöntemler ile uygulama sonuçlan yerli ve yabancı kurum ve kuruluşlardaki uzmanların değerlendirmelerine açık olduğu gibi, en ayrıntılı düzeyde de kamuoyu ile paylaşılmaktadır. TÜFE hesaplamalarında kullanılan ağırlıklar, madde sepeti ve fiyatlar şeffaflık politikası gereği Türkiye İstatistik Kurumu internet sayfasında da yayımlanmaktadır. Bu alanda TÜİK dünyada en şeffaf kurumlar arasında yer almaktadır.
TÜFE. ağırlıklarının oluşturulmasında temel veri kaynağı hanehalkı bütçe anketidir. Hanehalkı bütçe anketi verilerinden; kendi üretiminden tüketim, ayni gelirler, izafi kira ve ikinci el arabaların hanehalkından hanehalkına satışları dışlanarak endeks ağırlık yapısı oluşturulmaktadır. Kurumsal nüfus bireysel tüketim harcamaları ve çıkış yapan ziyaretçiler tarafından yapılan harcamalar hanehalkı bütçe anketinden elde edilen tüketim harcamaları değerlerine eklenmekte ve ağırlık hesaplamalarına dahil edilmektedir. Hanehalkı bütçe anketinden madde çeşidi düzeyinde ağırlık verisi üretilemediği durumlarda idari kayıtlar da ağırlıkların oluşturulmasında kullanılmaktadır. Bu ağırlık sistemi yapısı, 2003 yılından beri her yıl yapılan rutin bir süreç ile hesaplanmaktadır geçmiş ağırlık sistemleri de aynı biçimde hesaplanmıştır. TÜFE kapsamında her ürün, sepet içerisinde aldığı ağırlığı oranınca genele etki etmektedir.
Bu kapsamda, toplam hanehalkı tüketim harcamaları içinde l/l000’den fazla ağırlık alan mal ve hizmetler TÜFE sepetine dahil edilmektedir. Bu kural Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından belirlenmiş olup, bu veriler Avrupa Birliği tarafından talep edilen Harmonize Tüketici Fiyat Endeksi (Harmonized Indices of Consumer Prices- HICP) için de kullanılmaktadır.
Kurulan bu yapı sadece 2020 yılını kapsamamakta 2003 yılından itibaren yayımlanan tüm verilerde bu uygulama yapılmaktadır. Sepete giren çıkan ürünler, TÜFE kapsamında yapılan yenilikler ve ağırlık değişiklikleri her yıl Şubat ayında yayımlanan ilk bültende “Tüketici Fiyat Endeksi’ne ilişkin açıklama notu” altında açıklanmakta ve yıl içerinde herhangi bir yöntem ve ağırlık değişikliğine gidilmemektedir.
Türkiye İstatistik Kurumunun mesleki ve teknik bağımsızlığı, Birleşmiş Milletler resmi istatistik temel ilkeleri ve Avrupa Komisyonu Avrupa İstatistikleri Uygulama Esaslarını içeren Türkiye İstatistik Kanunu ile teminat altına alınmıştır. Kurumumuz tüketici fiyat endeksini uluslararası kurumlar tarafından tavsiye edilen yöntem, tanım ve kavramları kullanarak hesaplamakta ve uluslararası alanda önerilmeyen hiçbir yöntem kullanılmamaktadır.
— Mevsimlik tarım işçilerinin ulaşımı valilikler tarafından organize edilecek.
— Yola çıkmadan sağlık kontrolleri yapılacak.
— Çıkış noktasından ulaşacakları yere kadar transit yolculuk yapacaklar.
— Mevsimlik tarım işçilerinin konaklayacakları tesis/konteynır/çadırlarda yatak araları en az 1,5 (bir buçuk) metre olacak.
— Çadırlar arasında en az 3 metre mesafe korunacak.
— Kış aylarında konakladıkları illerden hayvanlarını otlatmak üzere başka illere yaya ya da motorlu ulaşım araçlarıyla gidecek olan “göçerler”e 1 Mayıs 2020 tarihinden sonra izin verilecek.
— Arıcılar için bir kısıtlama olmayacak
İçişleri Bakanlığı genelgesine göre mevsimlik tarım işçilerinin tespiti,ulaşımı,konaklamaları ve sağlık kontrolleri ile ilgili uygulamalar şöyle olacak:
2- Tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanabilmesi amacıyla her ilde Valilerin başkanlığında ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile meslek odaları temsilcilerinin katılımıyla (İl Tarım ve Orman Müdürü, İl Sağlık Müdürü, İl AFAD Müdürü, İl Göç Müdürü, kolluk temsilcileri, yerel yönetim temsilcileri, Ziraat Odası Başkanı vb.) bir komisyon kurulacaktır. Bu komisyonlarca;
f-) Gelen kişilere yönelik konaklanan alanlarda su kaynaklarının yanında yeterince sabun bulunmasının temin edilmesi,
Hayvancılıkla ilgili önlemler
1234...225225 Sayfanın 3. Sayfası