Çonmage Nedir? – infojaponya
Çonmage saçın tepeden bağlanarak başın ön kısmına yaslandığı eski usul bir Japon saç stilidir. Özellikle Edo dönemi(1603-1868) samurayları ile ilişkilendirilen Çonmage dizi, film ve geleneksel Japon tiyatrolarında sık sık görülür. Günümüzde garip bir saç stili olarak düşünülse de Çonmage’nin oluşumu ve yaygınlaşmasının ardında makul sebepler vardır. Bu yazımızda Çonmage saç stilinin çok eskilere dayanan tarihi gelişim sürecinden bahsedeceğiz.
Çonmage’nin Edo döneminde birdenbire ortaya çıkan samuray tarzı saç stili olduğu imajı güçlü olsa da aslında kökenleri Heian dönemi asilzadelerine dayanır. Asuka döneminde (592-645) Çin’den Japonya’ya taç takma kültürünün gelmesiyle ağırlıklı olarak asilzadeler arasında Kanmuri denilen taçlar ile Eboshi olarak bilinen başlıkları kullanma alışkanlığı yayılmıştır.
Ancak ipek, bez veya Japon kağıdından yapılan Eboshi başlığı siyah lake ile kaplı olduğundan saçların havasız kalmasına sebep olurmuş. Bu yüzden terlemeyi önlemek için saçların toplanıp başın tepesine getirildiği Çonmage’nin modeli sayılabilecek bir nevi topuz geliştirilmiş.
Heian döneminin (794-1185) sonlarından itibaren güç kazanmaya başlayan samuray sınıfı da saçlarını benzer şekilde toplarmış. Fakat savaş esnasında miğferin altında kalan saçlar hararet ile kaşıntıya sebep olduğundan samuraylar arasında başın önünden tepesine kadar olan kısmı tıraşlamayı gelenek haline gelmiş ve böylece günümüzde bilinen Çonmage stili ortaya çıkmıştır. Samuraylar başlarda Çonmage saç şeklini sadece savaş esnasında uygulayıp barış dönemlerinde saçlarını uzatmayı tercih etmişler. Edo dönemine gelindiğinde ise savaşların seyrekleşmesiyle savaşa pek katılamadıkları için saçlarını tıraşlamayı bırakmışlarsa da bu bakımsız hallerinin halktan tepki çekmesi nedeniyle günlük hayatta Çonmage topuzunu kullanmaya başlamışlar.
Kamakura döneminde (1185-1333) samuraylara has bir saç stili olan Çonmage, Edo döneminden itibaren halkın geneline yayılmış, zaman içerisinde çeşitlenmiştir. Saç konusuna hayli önem verilen Edo döneminde her meslek için farklı saç şekilleri moda imiş. Mesela tüccarlar hizmet sektöründe çalıştıkları için müşterilere sert bir imaj vermemek için küçük sayılabilecek topuzları tercih edermiş. Öte yandan zanaatkarlar genellikle kalın ve kısa topuzlardan hoşlanırmış.
Japonya’da uzun dönemler böylesi popüler olan Çonmage Meiji dönemine (1868-1912) gelindiğinde 1871 yılında samurayları saçlarını kestirip kılıç taşımayı bırakmaya teşvik eden Kısa Saç Fermanı’nın (散髪脱刀令) ilan edilmesiyle hızla demode olmuştur. Bu fermanın ardından İmparator Meiji’nin 1873 yılında saçlarını kestirmesi başta devlet memurları olmak üzere halkın genelinde kısa saç stillerinin tercih edilmesine yol açmıştır.
Japonya’da Çonmage günümüzde belirli bir seviyeye ulaşmış profesyonel sumo güreşçilerinin saç stili olarak göze çarpar. Farkı ise, samurayların ve Edo dönemi halkının kullandığı Çonmage’lerin aksine sumo güreşçilerinin Çonmage’sinde topuzun uç kısmındaki saçlara yelpaze şekli verilmesidir.