Gelişimsel koordinasyon bozukluğu, motor işlevleri ve planlamaları yerine getirmede zorlanmayı işaret eden bir rahatsızlıktır .Beyinden gelen komutların bedene düzgün biçimde aktarılmamasından kaynaklanır.
Motor koordinasyon problemi günlük yaşam aktivitelerine ve okul başarısına olumsuz etki eder. Erken tanı ve erken müdahale sayesinde problemin etkisi azaltılabilmektedir.
Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu Tanısı;
Bu problemi uzmanlar ancak gelişim takibiyle erken dönemde fark edebilirler. 0- 3 yaş aralığında hamilelik ve doğum sonrası risk faktörleri ile motor gelişim basamakları, 3-5 yaş aralığında motor koordinasyon testleri problemi tanımlamada yol gösterici olmaktadır.
Bu problemin tanısı motor koordinasyon testleri ile koyulur. En sık kullanılan test “Movement Assesment Batery”’ dir. Çocuğun gelişim basamakları dikkatle incelenmeli, hamilelik dönemi risk faktörleri araştırılmalı ve uygulanan testlerin sonucu bu verilerle beraber incelenmelidir. Bazı durumlarda motor koordinasyon testinin yanında görsel algı testleri, duyusal bütünleme testleri de uygulamak gerekir. Ancak bu sayede koordinasyon bozukluğuna neden olan problem ortaya konabilir.
Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu İlk Bulguları:
-Oturma, emekleme, yürüme gibi kaba motor gelişim basamaklarının geriden gelmesi.
-Gevşek bebek olmak yani kas dokusu sertliğinin olması gerekenden az olması.
-Kısa emekleme süresi.
Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu Genel Belirtileri:
-Sağ ya da sol el kullanma konusunda karar verememe durumu
-Kısa süreli belleğin zayıf olması gün içinde yapılacak aktivitelerin unutulması
-Okuma yazma zorluğu , kalem tutamama durumu
-Yer yön algısında güçlük
-Fiziksel aktivitelerde sorun; yakalama, koşma, alet tutma ve bisiklet binme gi­bi işlerde yaşanan zorluklar
-Fobiler, takıntılı ve çocuksu davranışlar
-Sıra ile yapılması gereken işlerin sırasını karıştırma, örneğin matematikte 4 işlem
-Tehlikeleri algılayamama, özellikle de pratik konularda ve bilimsel konularda algı yetersizliği
Amerikan Psikiyatri Birliği Tanısal ve İstatiksel El Kitabı DSM-5 kriterlerine göre:
A: Kişinin motor performansı, motor beceriyi kazanması için yeterli süreye sahip olmasına ve kronolojik yaşının uygun olmasına karşın yetersizdir. Motor performansın yetersiz olması koordinasyon sorunları, denge sorunları, sakarlık, bir şeyleri düşürmek, çarpışmak, motor gelişim basamaklarında (örnek olarak yürüme, emekleme, oturma gibi) ya da basit motor yetilerin kazanılmasında (örnek olarak yakalama, atma, tekme atma, koşma, zıplama, sekme, kesme, boyama, yazı yazma gibi) belirgin gecikme
B: A tanı ölçütlerinde ifade edilen aksama, uyum sağlanmadığı sürece, günlük yaşam aktiviteleri ya da akademik başarıyı etkileyecek kadar fazladır.
C: Belirtiler erken gelişim evresinde başlar.
D: Bu durum genel tıbbi bir duruma (serebral palsi, hemipleji, kas distrofisi gibi) bağlı değildir