ÇİN,DOĞU TÜRKİSTAN'DA UYGUR DUTARI'NİN KRALI ABDURRAHİM HEYİT'İ DE TUTUKLADI | World Uyghur Congress | Dünya Uygur Kurultayı
Posted on November 3, 2017, in Güncel Konular Haberler Uygur Türkleriyle ilgili haberler
Uygur Şair Hamut : Çin, Êğitim Kampanyası”’na Uygur Şair,Yazar ve Sanatçıları de dahil etti.
Uygur Şair Tahir Hamut, Heyit’in tutuklanması sürecini Urumçi’deki Sincan Şarkı ve Dans Topluluğu yetkililerinden duyduğunu belirterek şöyle konuştu ; “ Polis Heyit’i tutuklamadan önce birkaç kez onu evinde ziyaret etmiş. Polis onun okuduğu ve yorumladığı Atı’lar(Ata’lar) adlı şarkıyı niçin bestelediğini ve ne sebeple yorumladığını sormuş.
Daha sonra bu şarkının sözlerini yazan şair Abdurehim Abdullah da tutuklanmış. Heyit’in yorumladığı şarkının sözlerinde geçen “savaşın şehitleri – jenglerde shehit ” ifadesi hakkında özellikle durdukları ve bu cümle üzerinde çok hassas davrandıkları söyleniyor. Aslında, o şarkının ana mesajı geçtmişte savaşlarda şehit olan Atalarımızı ve bu savaşların kurbanlarını hatırlamak ve gençlerin bu günlerde parti yapmalarını (eğlence düzenelemelerini) eleştirmekti.Bu sözlerin aşırılık veya cihad ile bağlantılı olduğu için tutuklandığı yolunda söylentiler var. Çin polisleri “muhtemelen “Ata’lar – atilar” şarkısı ile cihad arasında kendince bir bağ kurmak istemiş.”
Abdunnahim Heyit’in bestelediği ve yorumladığı şarkıların çoğu Uygurların geçmiş tarihini ve kültürünü yansıtıyor ve bunları çok güçlü bir şekilde yorumlayarak söylüyor. (ses efektini kullanıyor.)
Heyit’in öğrencilerinden biri Abdurrahim Heyit’in tutuklanmasını şu sözleri ile yorumladı ve tepki gösterdi ; ” Hocam Heyit bestelediği ve yorumladığı şarkıların sözlerinin kendi yazmamıştır. Onun bestelerinde kullandığı şiirlerin tamamı hükümet tarafından onaylanan şiirlerdir. Bu şiirler devletin olan basımevler tarafından yayınlanmıştır. Şarkıların sözleri ve besteleri yayınlanmadan önce kayıt altına alındıktan sonra devlet sansür organları tarafından kontrol edilerek sansür edilmektedir. Yönetime bağlı Sansür İdaresi tarafından tekrar onaylandıktan sonra yayınlanmasına izin verilenler yayınlanmaktadır. Bestelenen ve yorumlanan bu metinlerde cihad veya radikalizmi teşvik eden hiçbir şey yoktur. Atalarımızın fedakarlıkları hakkında konuşurken, geçmişten bahsediyor. Geçmişteki olayları bugünkü durumu uygulaamak mümkün değildir. Tutuklanmasının hiçbir dayanağı yok. Bu tutuklama tamamen yanlış ve hatalıdır .” şeklinde konuştu.
Doğu Türkistan’daki(Sincan’daki) mevcut aşırı güvenlik uygulamaları kapsamında etnik içerikli övünç ve gurur ifadeleri – hatta devlet sansürcileri tarafından önceden onaylanmış olanlar dahil- etnik bölücülük olarak tanımlanmakta ve ve İslami aşırılık olarak suçlanmaktadır. Xinjiang’in Çin polisi, Heyit’in söylediği yüzlerce şarkının arasından bir tek bir cümleyi aldı ve onu bir dini aşırılık kanıtı olarak onu suçlamak için bu cümleyi kullandı. Bu suçlama, onun tutuklanmasının asıl sebebini maskelemektedir. Uygurların tarihinin ve kültürünün gururlu bir vizyonunu anlatan ve nesillere aktaran bu ünlü sanatçı Etnik Bölücülüğü teşvik iddiası ile tutuklanmış bulunuyor. Çin’in bölgede yürüttüğü aşırı güvenlik uygulamaları Kampanyası kapsamında onlarca yıldan beri ,Uygur sanatını icra eden bu güçlü sesi , şu anda çılgınca bir bahane ile tutuklaması onun gibi yüksek profilli ve popüler bir sanatçının hak etmediği aşırı bir cezalandırmanın açık bir göstergesidir. Gözlemlenebilenbilen en aşırı bir göstergedir.
Ayrıca Uygur halk şarkılarını ve kendi kompozisyonlarını içeren bir dizi solo CD çıkardı ve Uygur dinleyicileri arasında popüler ve etkili bir figür sanatçı oldu ve 1990’ların “yeni halk” üslubunun önde gelen bir Kayanağı (üssü) haline geldi. 2011 yılında, “Duttarim” (My Dutar) isimli 9 CD’lik bir koleksiyon yaptı. Heyit’in bu çalışıması Urumçi’de Prestij Milli Ün-Sin Müzik Evi ( prestijli Nationalities Recording Company) tarafından yayınlandı.
Abdurrahim Heyit, 1964 yılında Kashgar’da dünyaya geldi. Dutar çalmaya tutkusu onu kısa zamanda tanınmış bir sanatçı haline gelmesini sağladı. Uygur dutarı ile (geleneksel uzun saplı ve iki telli saz) çok sayıda sevilen şarkı besteleyerek yorumladı ve ülkenin en ünlü virtüöz sanatçılarından biri oldu. Çok sayıdaki Uygur şarkıların da bestecisi oldu. Kashgar’in Artuş ilçesindeki bir Güzel Sanatlar Okulunda (Arts College’da) eğitim gördü ve 1986-1993 yılları arasında Pekin’de bulunan Merkezi Uluslar Sanat Topluluğu’nda çalıştı ve Çin Halkları arasında birlik ve dostluğu teşvik eden ve pekiştiren çalışmalara katıldığı için birkaç kez takdirname ile ödüllendirildi. Daha sonra Doğu Türkistan ( Sincan) Şarkı ve Dans Topluluğu’nda çalışmak üzeri Urumçi’ye geri döndü.