Kürt Amerikan Enerji Koridoru: Hatay’a dikkat ediniz | Kıbrıs Gazetesi Arşiv
Orta Doğu ve Doğu Akdeniz enerji kaynakları üzerinde söz sahibi olabilmek için, egemen güçler arasında kıyasıya bir rekabet vardır. Rusya’nın bu oyunda ben de varım diyerek adeta dünyaya meydan okuyarak Esad rejimine destek vermesi, bunun karşılığında Suriye’den iki tane askeri üs alması, Amerika’nın ise, uzun soluklu yürüttüğü “Büyük Orta Doğu Projesi”, tüm dikkatlerin bu bölgeye yoğunlaşmasına neden olmaktadır.
Suriye, 2011 yılı öncesi, karadan birinci sınıf kalitede günlük 400 bin varil ham petrol çıkartmaktaydı. German Marshall Raporu’nda, Brenda Shaffer’in (Haziran 2012, ss.8-9) dayandırdığı ve Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre, bu ülkenin yaklaşık 2 buçuk milyar varil petrol rezervi ve 8 buçuk trilyon ayakküp (yaklaşık 240 milyar metreküp) ıspat edilmiş doğalgaz rezervi bulunmaktadır. Aynı raporda Brenda Shaffer, Suriye’nin 2009 yılında yıllık 219 milyar ayakküp (6.2 milyar metreküp) doğalgaz ürettiğini, yaklaşık 251 milyar ayakküp (7.1 milyar metreküp) de tükettiğini belirtmektedir. Artan miktarın Mısır tarafından ithal edildiğini ve 2011 yılında normal üretimin yüzde 10 üzerinde üretim yapıldığını da vurgulanmaktadır. 2011 yılının Mart ayında Suriye Petrol ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı, Suriye münhasır bölgesindeki üç ayrı parselde ruhsat verileceğini açıkladıktan sonra, birdenbire Suriye’de iç savaş çıkmıştır. Savaş nedeniyle günlük petrol üretiminin 25 bin varilin altına indiği ifade edilmektedir. 2013 yılında gaz üretiminin 200 milyar ayak küp seviyesine gerilediği, ortalama 8 buçuk trilyon küp olan mevcut rezervin de, Deir Ezzor havzasında karada tespit edilen bir kaynak rezerv olduğu, ancak İŞİD’in bölgeyi kontrol altına aldığı, bu bölgede İŞİD güçleri ile muhalifler arasında çarpışmalar yaşandığı, kaçabilenin kaçtığı, kaçamayanların da hayatını kaybettiği vurgulanmaktadır.
Suriye kıyılarında üç ayrı parsel belirlenmiş olmasına rağmen, Kremlin yönetimine yakın SoyuzNefteGaz
isimli Rus enerji şirketinin, Suriye Yönetimi ile Aralık 2013 tarihinde bir anlaşma imzaladığını, 2200 kilometre karelik bir alanda, Tartous ve Banias kıyıları arasında 70 kilometre uzunluğundaki alandaki deniz münhasır bölgesinde yeni bir sismik araştırma yapacağını da, burada dikkatlerinize getirmeyi yararlı görürüm. Rus savaş uçaklarının Türk hava sahasını ihlal ederek angajman kurallarına uymaması bir rastlantıdan değildir elbette. İki gün önce yine yeni bir angajman ihlali daha yapan Rus uçağının, bölgede ısrarla bir sürtüşmeye yeltenmesinin ardında, Rus-Amerikan enerji işbirliği olamaz mı? Bence olabilir!!! Meşhur “Game Theory” diye isimlendirdiğimiz oyun teorisi ve açmazlar tutsağında da olduğu gibi, tavşana kaç, tazıya tutul misali, egemen güçler kendi aralarında “collusion” yani danışıklı işbirlikleri yapmış olduğu düşünülebilir. Suriye enerji kaynaklarının kendi aralarında paylaşılması dahil, Rusya’nın kendi doğalgazının düşük fiyattan satılmasını engelleme garantisi de, bu oyunun bir parçası olamaz mı? Kürt-Amerikan işbirliği bilindiği halde, Rusya’nın PYD’ye açıktan destek vermesi, öne sürdüğüm iddiaları adeta doğrular niteliktedir.
Fırat Nehri boyunca 130 kilometrelik alanda gerçekleşen İŞİD ve muhalifler arasındaki çarpışmalarda birçok insanın hayatını kaybettiğini, İŞİD’in silah gücünü iyi kullandığını ve savunma hattında da başarılı operasyonlarda bulunduğunu, BBC World Service haber ajansı duyurmuştu. Havadan uçakların ara sıra
bombalama yapmasına rağmen, İŞİD’in söz konusu 130 kilometrelik alanda önemli arazileri ele geçirdikten kısa bir süre sonra, bölgeden kendiliğinden çekildiğini ve yerlerine Kürt gurupların yerleştiğini ifade eden kaynaklar, yavaş yavaş 130 kilometrelik stratejik alanın tamamen Kürt yönetimine geçeceği yönündeki ifadeleri, ister istemez bizleri de meşgul etmekte, bu bağlamda bazı öngörülerde bulunmamızı zorunlu kılmaktadır.
Amerika’nın bölgede desteklediği Esad karşıtı Kürt güçlerin, İŞİD’in savaşarak ele geçirdiği topraklardan kendi kendine ayrılmasından sonra buralara gelip yerleşmesi, Fırat Nehri paralelindeki 130 kilometrelik stratejik alanda, yeni bir Kürt-Amerikan ittifakı oluşmaya başladığı yönündeki görüşü desteklemektedir.
Peki halkaları birleştirdiğimizde, esas hedefin ne olduğunu biliyor muyuz?
Bu sorunun cevabını verirken, resme büyük çerçeveden bakmamız gerekmektedir. İŞİD güçlerinin bölgede muhaliflerle savaşması, İŞİD’in silahlanma için bir yerlerden mali destek alması, o mali destekle silah satın alması, ardından da bölgeleri kendi rızasıyla boşaltması, enerji nakil yollarının kontrolünü ele geçirmek isteyen egemen güçlerin istediği planın bir parçasıdır. Böylelikle esas hedef, İskenderun Körfezi’ne kadar uzanacak yeni bir Kürt-Amerikan Enerji koridoru oluşturmaktır. Tabii ki bu planın gerçekleşebilmesi için, Hatay’ın sınırları içerisine girilmesini gerektirecektir.
İskenderun’a son 20 yıl içerinde gelip yerleşen çok sayıda zengin Hatay’lı olduğunu biliyorum. Bu kişiler, uzun yıllar yurt dışında yaşadıktan sonra İskenderun’a gelip yerleşmiş, hali vakti iyi olanlardır. Hatay, 1939 yılında bir plebisit ile Türkiye Cumhuriyeti Devleti sınırları içerinde kalmayı istemiştir. Ancak, yeni plana göre, Kürt-Amerikan enerji koridorunun hayat bulabilmesi için, Hatay’ın bir şekilde Türkiye Cumhuriyeti Devleti sınırları dışında kalmasını gerektirmektedir. Bu planın hayat bulabilmesi için de, Suriye’de, Kuzey Irak’ta ve diğer Orta Doğu ülkelerinde olduğu gibi, Hatay’da da yavaş yavaş halkı bölmeye yönelik bir plan devreye sokulabilir! Birileri, o bölgede yeni bir toplum mühendisliğine kalkışabilir ve 77 yıldır devam eden huzuru bozabilir. Halkı saflara bölerek, kamplara ayırarak birbirine düşürebilir, yeni bir plebisite gidilmesini tartıştırmaya açabilir. Sonra da dünya kamuoyuna dönerek, bakınız halk böyle istiyor, bunun ne sakıncası olabilir ki, demokrasi istemek insanların en doğal hakkı değil midir diyebilir. Benim kanaatime göre, çok kısa bir süre sonra, Hatay’da da karışıklıklar başlayabilir!
Dikkatli olunmasının, dış politika stratejistlerinin özellikle bölgeyi yakınen takip etmesinin, bölgedeki askeri güvenliğin gözden geçirilmesinin yararlı bir hareket olacağını düşünüyorum. Birtakım tedbirlerin önceden alınması, sonradan başımıza gelebilecek tehlikeleri bertaraf edebilir.