Saramago’dan Rushdie’ye… | C. Cengiz Çevik'in resmi sitesi
Bir post evvel “Rushdie’nin Şeytan Ayetleri” başlığıyla blogda yayınladığım (19.07.2011) yazıda “… J. Saramago’nun, bir dönem saklanmakta olan Salman Rushdie’ye yazdığı mektubu paylaşacağım<dan>” söz etmiştim. 7 Haziran 1993 tarihinde Aydınlık dergisinde Türkçesi yayınlanan mektubu “Şeytan Ayetleri Tartışması, Kaynak Yayınları, dördüncü basım 1997, s.164-165” künyesiyle paylaşıyorum.
Daima İktidarın Elleri Arasındayız
Üç yıldır sizi öldürmeye çalışanlardan saklandığınız sırada, Allah’a yaklaşmak için dünyadan elini eteğini çeken rahiplerin aksine, sizin Allah’tan kaçmak için dünyayı terk etmek zorunda kaldığınızı düşündüm.
İnsanlar sizi Tanrı adına mahkûm ettiler ama bu kadar zaman geçtiği halde O’nun bu kararla hemfikir olduğunu gösteren bir işareti belirmedi. Kendi vermediği kararların uygulanmasını, bunların kendisini savunmak için alındığı gerekçesiyle, insanların kaprisli iradesine bırakan bir Tanrı sorumsuzluktan da öte saçma olur; zira Tanrının tarifi, evrenin en sorumlu ve en mantıklı varlığı olmasıdır. İkinci olarak, geçmişte olduğu ve gelecekte de olacağı gibi, bu olayda sadece insanların birbirine karşı bir suçunun mevcut olduğu görülüyor.
Bir zamanlar, bir köyde karısını her gün döven bir adam vardı. Kadın ne denli dikkatli davranırsa davransın, Portekiz’de dedikleri gibi: “Elbiselerini tüylerine yapıştırmak için” kocası hiçbir fırsatı kaçırmazdı. Bir gün hiçbir dayak bahanesi bulamayınca karısına bahçede yatmayı önerdi. Yatakta yıldızları görünce sordu: “Bunlar ne?” Kadın, “Ne olacak” dedi, “Samanyolu.” Adam başladı dövmeye: “Vay, demek kafama bir araba düşsün diye yolun altına yatırdın beni.”
On yıl kadar oluyor, bir romanımda şöyle yazmıştım: “Papalık karar verdi mi, bütün iyi sebepler kötü olur ve bütün kötüler iyi ve de iyi ve kötü sebepler bulunamayınca, bunları ateşten ve sudan icat ederler.”
İşte hiçbir zaman Tanrı’nın elleri arasında olmadık. Daima iktidarın elleri arasındayız. Bir gün rastlaşıp rastlaşmayacağımızı bilemiyorum. Ya da müebbed hapiste kalıp kalamayacağınızı. Gezegenimizde uluslararası toplum kadar kamuoyları da sizi unutmayı yeğleyecek kadar kendi sorunlarıyla doludurlar. İçinde yaşadığımız bu boktan dünyanın deliliği öylesine büyük ki, bir yıl sonra sana bir mektup daha yazmak durumunda kalacağımı sanıyorum.
One comment on “Saramago’dan Rushdie’ye…”
This entry was posted on 23/07/2011 by jimi the kewl in Başka birtakım hassasiyetler, Genel and tagged Jose Saramago, mektup, Salman Rushdie, The Satanic Verses, Şeytan Ayetleri.