Yapay zeka hangi sektörleri bitirecek ?
Önümüzdeki 25 yıl içinde günümüzdeki mesleklerin yüzde 47’sinin ortadan kalkacağı öngörülüyor. Bu tahmin, ekonominin niteliğinin de bugüne kadar hiç olmadığı kadar değişeceği anlamına gelmektedir. Birçok araştırma, yapay zekanın yaygınlaşması sonucunda ulaştırma, telefonla satış, sigortacılık, bankacılık ve muhasebe başta olmak üzere birçok iş alanında büyük istihdam kayıpları yaşanacağını açıkça gösteriyor.
11/05/2019 14:08 Güncelleme: 13/05/2019 09:13
Önümüzdeki 25 yıl içinde günümüzdeki mesleklerin yüzde 47’sinin ortadan kalkacağı öngörülüyor. Bu tahmin, ekonominin niteliğinin de bugüne kadar hiç olmadığı kadar değişeceği anlamına gelmektedir. Birçok araştırma, yapay zekanın yaygınlaşması sonucunda ulaştırma, telefonla satış, sigortacılık, bankacılık ve muhasebe başta olmak üzere birçok iş alanında büyük istihdam kayıpları yaşanacağını açıkça gösteriyor. Bunların da ötesinde, gazeteciler gibi yaratıcı mesleklerle iştigal edenler bile, çok uzak olmayan bir gelecekte yerlerini yapay zekaya dayalı robot habercilere bırakabilir. Hal böyle olunca, yapay zekanın ve robotlaşmanın ortadan kaldıracağı işlere yakından bakmakta fayda var.
İnternet üzerinden, belirli kaynaklardan ve sosyal medyadan aldığı verileri derleyecek yapay zeka gazeteciliğe de el attı. ABD, Fransa ve Almanya’da faaliyet gösteren 10’a yakın şirket basın kuruluşu için yapay zeka hizmeti vermeye başlamış durumda. Zaten 2004 yılında AP, 2006’da Reuters robot gazete makaleleri yayınlamaya başladıklarını duyurmuştu. Robot gazeteciler denilen bu uygulamalar halen finans, spor ve gayrimenkul gibi sayısal verilerin yoğunlukta olduğu alanlarda görev alıyorlar. Zaman ve maliyet tasarrufu sağlayan robot gazetecilerin yakın gelecekte yaygınlaşacağı da düşünülüyor. Peki, gazetecilik gibi elit kabul edilen bir meslekte dahi kendisine yer bulan yapay zeka meslekleri nasıl dönüştürecek? Bu sorunun yanıtını kesin bir şekilde verebilmek şu an için güç olsa da tapılan araştırmalar bildiğimiz işlerin sonunun çok yakın olduğunu gösteriyor.
Bugüne kadar yapılan birçok araştırma yapay zekanın iş kaybı meydana getireceği konusunda hem fikir. Hatta bunun etkilerinin şimdiden ortaya çıktığını gösteren verilerde var. Birçok üretim tesisinde manuel işçi sayıları hızla azalıyor. Bu etkinlikler yerine üretimin genelinde robotlar ve makineler hakim durumda ve işçilerin çoğu şimdi otomatikleştirilmiş üretim süreçlerini kontrol etmek ve izlemek için gerekli olan sistem operatörleri olarak görev alıyor.
Rutinleşen ve çok büyük yetkinlik gerektirmeyen mesleklerin yapay zekanın tekeline geçeceğine yönelik inanç, yaratıcılık gerektiren ve karmaşık görevler için mümkün değil gibi görünse de yapay zeka çağında hiç kimsenin işi tam olarak güvende değil. Örneğin bir hastanın kanser olup olmadığını belirleme kararı genellikle eğitimli profesyonellerin haftalarca ve aylarca titizlikle doku örneklerini taramasını gerektirirken, artık Alphabet’in sahip olduğu bir yapay zeka programı, bunu çok daha hızlı bir şekilde yapabiliyor. Şaşırtıcı olan ise her gün bu örneğe benzer yeni gelişmelerin ortaya çıkması oldu.
McKinsey&Company’nin “Gelecekte İstihdam, Yetenekler ve Gelirler Nasıl Şekillenecek?” Raporuna göre dünyada 2030’a dek 400 milyon ila 800 milyon kişi işini kaybedecek. 75 milyon ila 375 milyon arasında insan ise mevcut mesleklerini bir tarafa bırakıp yeni beceriler kazanarak yeni alanlarda çalışmak durumunda kalabilir. Kısacası bugün gelinen noktada kesin olarak bildiğimiz yapay zekanın daha akıllı hale geldikçe, daha fazla insanın iş piyasasından uzaklaşacak olması.
Yapay zekanın yaratacağı ekonomik güç ve çok büyük olsa da hepimiz için rahatsız edici olan yapay zekanın bizim işimizi ne zaman üstleneceği sorusu da aklımızın bir köşesinde kalmaya devam edecek. Şu an bunun kesin yanıtı olmasa da Oxford Üniversitesi İnsanlığın Geleceği Enstitüsü makinelerin ne kadar süre sonra çeşitli görevlerde insanlara göre daha iyi performans göstereceğini ortaya koydu. Enstitünün uzmanları, robotların 2028’de Top 40 Listesi’ne girecek şarkı yapabilecek hale geleceğini belirlerken; matematik araştırmaları yapmaları için 2047 yılının bekleneceğini savunuyorlar.
Gereksizler sınıfı mı doğuyor?
Teknolojik gelişmelerin belirli meslekleri ortadan kaldırasına tarihte sıklıkla rastlansa da yapay zekanın özelliği çok daha büyük kitleleri, hatta belirli sınıfları ortadan kaldıracak olması noktasında ortaya çıkıyor.
Homo Sapiens yazarı Yuval Noah Harari bu konuda çarpıcı görüşleri ile dikkat çekiyor. Harari’ye göre yakın gelecekteki yeni endüstri devrimini yakalayamayan uluslar, alt tür olma tehlikesi ile karşı karşıya kalacak. Harari, Homo Deus: Yarının Kısa Bir Tarihi kitabında önümüzdeki 2030 yılının çok kritik olduğunu iddia ediyor. Ve tehlikeli olarak gelecekte ekonomik eşitsizlik, insanlığı biyolojik eşitsizliğe de götürebilir. Çünkü ortaya çıkacak sistem, gereksizler sınıfını ortaya çıkaracak. Harari’ye göre gereksizler sınıfı ne yapacağını ve nasıl yaşayacağını bilemeyen bir kitleyi meydana getirecek. Bu insanlar sevdiklerinin gözünün de değil, ekonomi ve ordu açısından gereksiz insanlar olacak.
Harari’ye göre 20. yüzyılın sonuna dek insan özellikle ekonomik ve askeri olarak sistem için gerekliydi. Devletler savaşta ve ekonomik üretimde yer alacak insana gerek duyuyorlardı. Bu noktada insanın sisteme faydası olmadığı durumda ne olacağı duruyor. Örneğin kendi kendine giden arabalar taksi şoförlerinin işini ellerinden alabilir. Bir taksi şoförü 50 yaşından sonra sanal gerçeklik oyunu dizayn edemeyeceğine göre ekonomik dönüşümün şimdiden başlatılması gerekiyor.
İşte yapay zekanın iş kaybı meydana getirebileceği o meslekler;
Perakende satış danışmanı 92
Teknik yazarlık 89
Ticari pilot 55
Din adamları 0.8
Atletizm eğitmeni 0.7
Diş hekimi 0.4
Sosyal gelişim öğretmeni 0.3