Boşnak (Başnak) Türkleri
Mesajgönderen fes17 » 11 Nis 2012, 15:10
Boşnak-Başnak: Kaşgarlı Mahmut (1072-1073) yılında yazdığı Divan-ı Lugat’it Türk adlı eserinde “Bizans-Rum ülkesine en yakın oturan Türk boyu Peçeneklerdir” demektedir. “Başnak” kelimesini de “başında tolgası, sırtında zırhı olmayan er” şeklinde açıklamaktadır. Bizanslı Eflatuncu filozof-devlet adamı (1018 – 1078) Michael Psellos 967-1077 olaylarını anlattığı Khronographia (Vakayiname) adlı kitabında Balkanları tamamen hakimiyetleri altına alan 1050 yılında da bütün Trakya’yı işgal eden Peçenekleri anlatırken çağdaşı Kaşgarlı Mahmut’la aynı ifadeyi kullanıyor: “Peçenekler zırh giymez ve başları miğfersizdir. Kalkan da taşımazlar. Savaşta bağırarak saldırırlar, püskürttükleri düşman askerlerini takip ederek öldürürler. Derin vadilerde ve uçurumlarda yaşarlar. Ölüm karşısında korku bilmezler.” Bir doğulu bilginin Başnaklar, bir Bizanslı tarih yazarının da Peçenek Türkleri hakkında aynı ifadeleri kullanmaları Peçeneklerle Başnakların aralarında bir köken farkının olmadığını göstermektedir. Türkolog N. A. Baskalov, Türk Menşeli Rus Aile Adları adlı kitabında Peçenek kelimesini Peçe-on-ok şeklinde tahlil edip peçe=bey; arı beyi; Peçenek’in de Onokların beyi anlamına geldiğini söylüyor. Aynı mantıkla hareket ettiğimizde Başnakların Peçenek boylarından biri olduğunu ve Başnak sözünün baş+on+ok’tan kısaldığını kabul etmemiz mümkündür. Bağdatlı Mesudî 941 yılında yazdığı Mürucü’z-Zeheb (Altın Çayırlar) adlı eserinde Hazarlarlla Alanlara yakın ve bunlarla batı arasında 4 Türk kavmi bulunduğunu, bunların en cesurlarının Bacnak olduğunu kaydediyor. Mesudî’nin sıraladığı bu dört boydan Bacgard ve Nükerdeler Macar asıllı Bacnak ve Becneler ise Peçenek boylarıdır. Bütün bu ifadeler Mesudî’de adı geçen Bacnakların Kaşkarlı’nın bahsettiği Başnaklar olduğunu şüphe bırakmamaktadır. Bugün ne sebep ve hangi mantıkla olduğunu anlayamadığımız bir şekilde Boşnak-Başnakların Osmanlı döneminde İslamiyeti kabul etmiş bir Balkan kavmi olduğu fikri ön plana çıkarılıyor. Hâlbuki yine 11. asırda yaşamış bulunan Endülüslü El-Bekrî o asırda İslamiyet’in Peçenekler arasında iyice yayıldığını, hatta Peçenekler arasından İslam dini âlimlerinin çıktığını söylüyor 11. Asırda henüz Kayı Boyu’nun Osmanlı Devletini kurmadığı göz önünde tutulursa Boşnakların Osmanlı fütuhatı döneminde Müslümanlığı kabul ettiği iddiası boşa çıkmaktadır. Yakın tarihlerde Sırp zulmüne uğramış olan Boşnaklar Müslüman bir topluluktur, ama her şeyden önce Türk’türler Yard. Doç. Dr. Aydın BUDAK
Re: Boşnak (Başnak) Türkleri
Mesajgönderen aseymen » 12 Nis 2012, 21:56
ben aydın hocanın bu makalesiyle aynı fikirde olamayacağım . Yar.doç sıfatına haiz birinin makalesini benim Bilimsel açıdan eleştirmem çok yakışık almaz . Ama Boşnaklara fiziksel olarak benzeyen dünyada bir tane daha türki kavim göstersinler , ben lafımı yutayım .
Mesajgönderen ressamerdinc » 08 May 2012, 23:56
Boşnaklar dış görünüş olarak tek tip değildirler.Tıpkı Anadolu Türkleri gibi...Makedonya'nın Radoviş'indeki, Kocacık'ındaki yörükler sarışın,mavi gözlülük oranı ,tip bakımından Makedonlardan bile daha çok slav zannedilebilirler ama Türklükleri belgelerde bile kayıtlıdır.Hala Anadolu'dan getirdikleri yörük kıyafetleriyle gezerler Avrupa'da...Bu yüzden dış görünüş Balkanlarda kavmiyet belirlemekte yetersizdir.Esmer bir Bulgar ile sarışın bir Türk örnekleri çoktur.Dıştan bakan tam tersini sanır; ancak çoğunluk ve baskın karakter olarak düşünürsek SLAV tipi hakimdir.İstisnalar iddialara yetmez.
Günümüzde Boşnak adlandırması sadece Bosnalı müslümanlar için değil Sancak ve Karadağ müslümanları için de kullanılır.Osmanlı kayıtlarına bakıldığında dedesi Hırvat,Sırp iken müslüman olan ve Boşnak olarak toprak kayıtlarında yer alan çoktur.Bunun yanında asıl Boşnak dediğimiz, topluca müslümanlaşan Bogomil mezhebinden Bosnalılar da vardır.Asıl bunların etnik aidiyeti belirsizdir.İşte bunların soylarında Türk boylarından da izler görüldüğü araştırmacılarca belirlenmiştir.(Mezar taşları, giysi adetleri vb...)Ancak Slav etnisitesi daha ağır basar.Bunu kimse yadsıyamaz.Çok az oranda belli Türk boylarının da bu topluluğa girmiş olması Türk olmalarına yetemez.
TÜRK kavramı Balkanlarda etnisite belirtmez.TÜRK demek müslüman demektir.Bu yüzden Balkanlardaki Boşnaklar kendilerine Türk derler,diğer milletler tarafından da Türk olarak adlandırılırlar.Etnik olarak arkaik öğeler taşısalar da Slavlıkları ağır basar. ( Noel Malcolm'un BOSNA adlı kitabında daha fazla ayrıntı da var merak edenler için...)
Mesajgönderen aseymen » 09 May 2012, 12:02
Erdinc cim bende bogomiller bosnaklar iliskisine girip girmemeye kararsiz kaldim, orada akademik unvanla yazilmis bir makale var , kendi haddimi asmak istemedim. Bosnaklar ayni dedigin gibi yorenin hristiyan halklari tarafindan musluman olduklari icin turk diye adlandirilirlar, etnisiteleri yuzunden degil. Bosnaklarin ortalama fiziksel ozellikleri hakkinda bir genelleme yapilabilir, ve kesinlikle etnik turk tipiyle alakasida yoktur. Mesele eski yugoslavya topraklarinda kimin etnik manada turk kimin bosnak oldugunun dogru siniflandirilmasi. Zaten yazinin muellifide bosnaklar icin etnik bir turklukten bahsediyor, ki bunu benim bilimsel temelli olarak kabul etmem mumkun degil. Ozellikle Osmanlı tarihine baktigimizda tarihte Turklugun kavmi bir mefhumdan ziyade siyasi bir mefhum olarak kullanildigini goruruz. (not blackberryden yazarken saçmalayabiliyorum sonradan düzeltmeye çalışıyorum , okuyanlar kusura bakmasın)
Mesajgönderen ressamerdinc » 09 May 2012, 19:29
Aslında Kadir ağabey, bu hiçbir zaman Arnavutlar için sözkonusu olmamış ya da Çerkesler gibi diğer müslüman milletler için...En çok Boşnaklar Türk etnisitesine dahil edilmeye çalışılmış.Bunun nedeni nedir tam bilemem tabii ama Boşnakların çok sadık olmaları,kendilerine hiç gocunmadan Türk demeleri ve biraz da hoşgörülü olmalarından herhalde...Boşnaklara olan sevgi zaman zaman "Bunlar kesin bizden, bizden olmalı..." dedirtmiş ve araştırmalara itmiş.Tarih göstermiş ki ne araştırmalar ne kanıtlamalar çürümüş, gerçeğin başka olduğu ortaya çıkmış.Yeni bir gün geçmesin ki doğru bilinen bir şey çürütülmesin... Aynı duruma benzer ülkemizden bir örnek vereyim:
Bir akademik çalışma da demiş ki (Muğla'nın birkaç köyünde yapılmış) burada yaşayan köy halkı çok eskiden de aynı topraklarda yaşayan ve müslüman Türk olmayan halkın (Likyalılar mıydı yoksa diğerlerinden miydi tam aklımda değil...) soyundan gelmektedir.Kan gruplarına bakılmış,tiplerine bakılmış,kültürel alan taraması yapılmış.Köylüler bunu takar mı? Ben takar mıyım? Falanca ordinaryus da gelse benim köylüm Türklüğünden taviz vermez.Dili,yaşantısı,adeti,dini her şeyi ile Türk etnisitesine aittir.
Boşnaklar da etnik olarak kendini slav gören bir millet.Bir kere dilleri , dış görünüşleri , birçok adetleri , kökleri Slavdır.Ne kadar araştırma da yapılsa, makale de yazılsa o halkın kendini ne gördüğü daha önemli. Boşnakların Türk etnisitesinden geldiğini kanıtlamaya uğraşmak boş bence.Asıl bu araştırmacılar Balkanlarda Türklüğün unutturulmaya çalışıldığı tehlikesini görsünler de bu konuda makale yazsınlar.Şu anda Türklükten en çok nefret eden, ettirilen millet kim derseniz? (Sırp'ı,Bulgar'ı anlarım ama) müslüman Arnavutlar cevabını alırsınız.Şaşırırsınız.Bu nasıl bu hale gelmiş? En dostane ve en çok seven de Boşnaklardır.Asıl yapmamız gereken bu sevgi azalmadan arttırmak...