İlk yardım | Frmartuklu
İlk yardım konusu
İlkyardım inceleme ve araştırmayla başlar. Bir yaralıya yaklaşmadan önce olay yerinde, yaralı ve kurtarıcının hayatını tehlikeye atabilecek faktörlerin önlenmesi gerekir. Daha sonra yapılan ilk inceleme, yaralının hayatını kurtaracak işlemlerin hemen uygulanmasının gerekip gerekmediğini belirler. _Mr.PaNiK_,
İlkyardımın Temel Aşamaları:
İlk önce yaralının genel sağlık durumu değerlendirilir. Yaralının omuzlarına hafifçe dokunup ona seslenerek bilincinin yerinde olup olmadığı saptanır. Derhal ambulans çağırılır. Yaralı, boynu ve başı sabit tutularak sırt üstü yatırılır. Yaralının bilinci kapalı ise çenesi yukarı kaldırılarak başı geride tutulur. Böylece dilin, nefes borusunu kapatması önlenir. Yaralının nefes alıp almadığına bakılır. Nefes almıyorsa ağzından veya burnundan suni teneffüs yapılır. Nefes verirken göğüs kalkıyor mu diye bakmak gerekir. Nefes verme aralarında akciğerlerden hava boşalması beklenmelidir. Kan dolaşımının gerçekleşip gerçekleşmediğini anlamak için nabız kontrol edilir. Nabız, adem elması ve boyun kası arasındaki bölgeye, üç parmakla hafifçe bastırılarak kontrol edilir. Yaralının nabzı yoksa kalp masajına başlanır. Temel yaşam desteği tek kişi ile yapılıyorsa 15 kalp masajı ve 2 tam nefes şeklinde tekrarlanarak uygulanmalıdır. İki kişi ile ise 5 kalp masajı 1 nefes şeklinde uygulanır. Temel yaşam desteği, sadece solunumu ve kan dolaşımı durmuş kişilere uygulanır. Eğer nabız var, solunum yoksa her 5 saniyede bir nefes verilmelidir. Solunum ve kan dolaşımı sağlandığında temel yaşam desteği kesilmelidir.
Bir eklemi meydana getiren kas, bağ ve kemiklerin arasındaki yapısal ilişkinin bozulması. Eklem düzeylerinin birbiriyle hiç teması kalmamışsa tam çıkıktan, yüzeylerin teması kısmi olarak devam ediyorsa, yarı çıkıktan söz edilir. En çok çıkıklar omuz, kalça, diz, dirsek gibi geniş hareketli eklemlerde olur. Ayak ve el bileğinde çıkık seyrek görülür.
1- Doğuuştan olan çıkıklar: Sık görülen bir şekli, doğuştan kalça çıkığıdır. Diz eklemi çıkığı da görülebilir.
2- Hastalıklara bağlı çıkıklar: Eklemlerde iltihabî hadiselere ve tümörlere bağlı çıkıklar görülebilir. Müzmin eklem iltihaplarında, eklem kapsülü çok zayıflar ve ufak bir zorlamayla dahi çıkık olabilir.
3- Felçlere bağlı çıkıklar: Kasların felci sonucu eklemin dayanıklığı bozulur, çıkık yavaş yavaş gelişir. Çocuk felci ve beyin felcinde bu tip çıkıklar görülür.
4- Darbe ve zorlamalara bağlı çıkıklar (tramvatik): Darbeler sonucunda olur. En sık omuz ekleminde görülür.
5- Tekrarlayan çıkıklar: İyi tedavi edilmeyen çıkıklarda, zamanla eklem etrafındaki yumuşak dokular tam iyileşmediği için eklem kapsülünde bollaşma olur. Bazı pozisyonlarda çıkık olur. Hasta, çıkığı kendisi yerine koyar.
Çıkıklarda eklem içinde kan, sıvı birikir. Kıkırdak dokusunda harabiyet olur. Dizde menisküslerde yırtık olabilir. Eklemi meydana getiren kemiklerde kırık olabilir. Eklem kapsülü zedelenebilir, kopabilir. Damar, sinir ve kas harabiyeti olabilir. Dirsek ve diz eklemi çıkıklarında sinir, damar zedelenmesi sık görülür.
Çıkık olan bölgede ağrı ve hareket kısıtlılığı en başta gelen belirtilerdendir. Çıkık olan eklem şişer, ısı değişikliği olur. Eklem etrafında his kusuru, dolaşım bozukluğu olabilir. Hastaya grafiler çektirilerek teşhis konur.
Çıkıkların tedavisi acildir. Her geçen sürede çıkık olan bölgenin dolaşımı bozulabilir. Eklem kıkırdağının beslenmesi bozulur. Yumuşak doku yapışıklıkları çıkığın tedavisine engel olabilir. Yumuşak dokuların iyileşmesi için çocukta 2-4, büyükte 4-6 hafta eklemin hareketi engellenir. Bunun sonucunda eklemde sertlik olabilir.
Çıkığın yerine konulması, hekim tarafından çıkığın şekline göre yapılır. Bazı durumlarda çıkık, ameliyatla yerine konulur. Düzeltilen eklem bandaj veya alçı ile yerine tesbit edilerek bir süre oynatılmaz, zorlanmaz. Daha sonra ekleme eski hareketliliği kazandırılmağa çalışılır. Çıkıklar ilerde kas ve eklemlerde kireçlenmelere sebep olabilirler. Doğuştan kalça çıkığı erken dönemde farkedilirse bebeğin altına bol ara bezi konularak düzeltilebilir. Aksi takdirde tedavisi zor ve uzun sürelidir.
İLK YARDIM İÇİN ECZA DOLABI​
GÖZE YABANCI BİR CİSİM KAÇARSA​
KIRIK - ÇIKIK - BURKULMA​
SICAK ÇARPMASI ​
Hava sıcaklığının 35 derece üzerine çıktığı ve nem oranının arttığı hallerde meydana gelir. Deri yoluyla ısı kaybı, vücud ısısı ile çevre ısısı arasındaki farkla doğru orantılıdır. Terleme yoluyla saatte bir litreye yakın su kaybı mümkündür.
Sıcak çarpması için illa güneşe maruz kalmak gerekmez. Uzun süreli maruziyette önce terleme durur, halsizlik, çarpıntı, başağrısı başlar. Ateşin 40 derece üzerinde olması önemlidir. Gittikçe deri rengi bozulur, solunum hızlanır, tansiyon yükselir, refleksler kaybolur. İlk 24 saat içinde önlem alınmazsa Akut böbrek yetmezliğinden hasta kaybedilir. Risk Altındakiler:
- Uzun mesafe koşucuları
- Sıcak metal endüstri çalışanları
- Tarım işcileri
- Güneşe fazla maruz kalma
Risk altındaki kişiler yeterli su alımı na dikkat etmelidir. Tedavide:
- Serin bölgeye taşınır. Soğuk hava tertibatı olan bölge daha uygundur.
- Elbiseler çıkarılır
- Her yarım saatte vital bulgular kontrol edilir.
- Hastayı soğutmak önemlidir. Buz paketleri ile vücut masajı yapılır.
- Tıbbi tedaviye geçilir.
En yakın acil sağlık kuruluşunu aradıktan sonra, ağızdan ağıza solunuma başlayın. Bu sırada hasta, sert bir zeminde, sırtüstü yatmalıdır. Eğer boyun yaralanmasından şüphe edilmiyorsa, bir elinizle hastanın başını çene kemiğinden yukarı doğru çekerken diğer elinizle de alnına bastırarak başın geride kalmasını sağlayın. Eğer boyun yaralanmasından şüpheleniyorsanız, hastanın başına veya boynuna müdahale etmeyin. Hastanın başını sarsmadan sadece çenesini nazikçe kaldırarak nefes borusunu açmaya çalışın. Eliniz hastanın alnındayken başparmağınız ve işaretparmağınızla burun deliklerini kapatın. Derin bir nefes alın. Ağzınızı hastanın ağzı üzerine yerleştirin ve 2 güçlü nefes verin. Daha sonra her 5 saniyede 1 nefes verin. Her nefeste hastanın göğsünün kalktığını görmelisiniz. Hastanın göğsü genişlediğinde nefes vermeyi kesin. Ağzınızı çekin ve yüzünüzü hastanın göğsüne doğru çevirin. Böylelikle kulağınız hastanın ağzı seviyesinde olacaktır. Hastanın akciğerlerinden havanın çıkışını dinleyin ve göğsün inişini izleyin. Daha sonra solunum işlemlerini tekrarlayın. Hastanın bilek veya boyun damarından nabzını kontrol edin. Eğer nabız yoksa ve kalp masajı eğitiminiz varsa kalp masajına başlayın. Buna hasta kendiliğinden solunuma başlayıncaya veya tıbbi yardım gelene kadar devam edin. Ağızdan buruna solunum:
Eğer hastada yüz yaralanması varsa kişinin ağzına nefes vermekte zorlanırsınız. En yakın acil sağlık kuruluşunu aradıktan sonra hemen ilkyardıma başlayın. Kişiyi sert bir zemin üzerinde sırtüstü yatırın.
SUDA BOĞULMA KAZALARI​
KAZAZEDE SUDAN ÇIKARILDIKTAN SONRA​
Şok Nasıl Önlenir?​
Kafa derisinde kan dolaşımı fazla olduğundan, buranın yaralanması çok kan kaybına neden olur. Eğer yüzeysel bir kafa yaralanmasıyla karşılaşırsanız üzerine sabit bir basınçla, temiz bir bez veya mendil ile bastırın. Eğer derin bir kafa yaralanması mevcutsa temiz bir bezi yaranın etrafına gevşek olarak bağlayın. Kanamayı durdurmak için basınç uygularken kırık kemik parçalarını veya yabancı bir cismi beynin içine itebilirsiniz. Bu nedenle şüphelendiğiniz durumlarda ve çok derin yaralarda, yara çevresine basınç uygularken çok dikkatli olmalısınız. Eğer kulaktan su gibi bir sıvı çıkıyorsa (bu sıvı beyin omurilik sıvısı olabilir) kulağa temiz bir bez koyun ancak sıvının dışa çıkmasını önlemesin. Kol, bacak, parmak vs. gibi bir vücut parçasının kopması halinde kopan parça ve yaralı kişi en kısa sürede bir hastanenin acil servisine götürülmelidir. Müdahale ne kadar geç olursa organın yerine dikilme şansı o kadar az olur. Parçanın temiz ve soğuk tutulmuş olması önemlidir. Mümkünse parçayı plastik bir torbanın içine koyun, onu da içi buz dolu plastik bir torbaya koyun. Kesik uzuv doğrudan buza temas etmemelidir. Yaralıyı hemen bir hastaneye götürün. Göğüs yaralanmalarında göğüs duvarı parçalanıp göğüs boşluğuna hava kaçabilir ve yaralanan akciğer dokusunu sıkıştırabilir. Bu, akciğere giden hava miktarını azaltır. Yaralının her nefes alışında emilen havanın sesini duyabilirsiniz ve nefes verirken yarada hava kabarcıklarını görebilirsiniz. Yaraya saplı herhangi bir cisim varsa almayın ve herhangi birşey yemesine ve içmesine izin vermeyin.
En yakın acil sağlık kuruluşunu arayın. Temiz bir bezi avucunuzla yara üstüne bastırın ve hava kaçışını önleyin. Hastayı başı ve omuzları yukarıda ve yaralı taraf üstte olacak şekilde yere yatırın. Yara büyükse temiz bir bezle sarın. Steril bir bez hazırda yoksa temiz bir bez yeterlidir. Bezin üzerine basınç uygulayacak bir sargı sarın ve hava kaçışını önleyin. Hastayı yatırın ; başı aşağıda, sırtüstü ve bacaklar bir ayak boyu daha yukarıda olacak şekilde yatırın ki kan vücudun başa yakın bölümlerine doğru aksın. Yaralı baygınsa ilkyardım pozisyonuna getirin. Sıkı giysileri gevşetin, bir battaniye veya paltoya sararak ısı kaybını önleyin. _Mr.PaNiK_,
* Kimyasal maddelerin sebep olduğu yanıklar. Yanıklar şiddetine göre ise yine üç grupta incelenir:
BİR YANIK KAZASINDA​
* Kusma ve sürekli ishal Ne Yapmalı?
KANIN ZEHİRLENDİĞİ NASIL ANLAŞILIR.​