Ekim 2010 ~ Bunu Bugün Öğrendim commented');if(n_rc==true)document.write(' on '+f_rc);document.write(': ');if(l_rc.length“');document.write(l_rc);document.write('”
Cumartesi, Ekim 30, 2010 Gönderen Berna Arslan 80'lerde çocuk olmak, Edebiyat, tüyap yorum yok
Sosyal paylaşım sitelerinde en çok paylaşılan yazılardan/videolardan biri de 80'lerde çocuk olmak üzerinedir, muhtemelen rastgelmişsinizdir. 80'lerde çocuk olanların o yıllara duydukları özlemi; o yılların çizgifilmlerini, teknolojilerini, müziklerini anarak yansıtmaları bir nevi.
Bir grup "80'li" işi daha ileriye taşımış ve "80'lerde Çocuk Olmak" adında bir kitap çıkarmışlar. Kitabı yayına hazırlayan Kadir Aydemir'in aklına bu fikir askerde nöbet tutarken gelmiş. Kitap, 3 yılda 89 yazar ile hazırlanmış. Bu arada Aydemir 1977 doğumlu.
Ben 80'lerde doğup, kendini bildiği çocukluğunu 90'larda geçirenlerdenim, ancak kitaptan alıntı yapılmış bazı maddelerin benim çocukluğum için de geçerli olduğunu görüyorum. O zamanlardan bahsedince benim aklıma gelenler daha çok müzik eksenli. Çelik, Burak Kut, Mustafa Sandal gibi Türk popçularının kasetlerini alıp dinlemek, tv'de Barış Manço, Tom-Jerry ve Pazar günleri Pazar 90, 91 vb. izlemek ve Parliament sinema kulübünün müziğine bayılmak, mr. bombastic gibi İngilizce şarkıların sözlerini uydurarak söylemek, her kızın bir lambada eteğinin olması vs. vs. İnsan bir düşünmeye başladı mı sonu yok tabii. Acaba 10 sene sonra da 2000'lerde çocuk olmak diye yazılar döner mi internette?
Kitap, Tüyap kitap fuarına yetişecekmiş buradaki yazıya göre, yani orada bulunması lazım şu sıralar istenirse.
Perşembe, Ekim 21, 2010 Gönderen Berna Arslan fahişelik, freakonomics, Ortaya Karışık, superfreakonomics 2 yorum
Doğumgünü hediyesi olarak arkadaşımdan gelen çok değişik ve eğlenceli bir kitap okuyorum: Superfreakonomics. Yazarlar Levitt ve Dubner'ın Freakonomics'ten sonraki ikinci kitaplarıymış bu seriden. Kitap hayatın içinden konulara istatistik bilgilerle değiniyor ve bu konulara farklı bir gözle yaklaşmamızı sağlıyor.
Örneğin ABD istatistiklerine göre sarhoş bir şekilde eve yürüyerek dönerken ölme olasılığınız araba kullanırken ölme olasılığınızdan daha yüksekmiş. (Sarhoşken araba kullanın demiyorlar tabii ki, sonuçta hem kendiniz hem de etrafınız için zararlı olabilirsiniz.)
Kitabın bir kısmı da fahişeler üzerine. Bu ilginç kısımda birçok bilgi mevcut. Onlardan bir kısmını aktarmak istedim. Columbia Üniversitesi'nden bir sosyolog olan Venkatesh'in araştırmasından özellikle bahsedilmiş. Bu araştırmada 160'a yakın fahişeyle konuşulmuş ve 2200'den fazla cinsel ilişki üzerine bilgi alınmış. Peki amaç ne diyeceksiniz. Araştırma pek de dokunulmak istenmeyen "kirli" bölgelere el atmış bence. Müşteriler tarafından en çok istenen cinsel ilişki taleplerinden tutun da, bir "muhabbet tellalı" ile çalışan kadınların yalnız çalışanlara göre daha fazla kazanmasına kadar birçok bilgi var.
İlgili kısmın sonuna doğru ise ilginç bir hikaye geliyor karşımıza. Teksas'ta büyük bir ailede büyümüş Allie adında bir kız orduya katılmak üzere evi terk ediyor. Elektronik alanında eğitim alıyor ve navigasyon sistemleri konusunda Ar&Ge'de çalışıyor. 7 yıl sonra sivil hayata dönüyor ve dünyanın en büyük şirketlerinden birinde bilgisayar programcısı olarak çalışıyor. Gayet iyi bir maaşı var, ondan daha da çok para kazanan bir mortgage uzmanı ile evleniyor. Daha sonra evlilik sona eriyor, Teksas'a geri taşınıyor vs. İşleri oldukça yoğun ama o bu kadar fazla çalışmak istemiyor. Ve böylece tek kişilik bir işe girişiyor: Evet tahmin ettiniz, fahişelik.
Oldukça muhafazakar bir çevrede büyümüş, ancak ikinci boşanmasından sonra online randevu sitelerinde gezinirken sadece eğlencesine profiline eskort yazıyor. Bunun üzerine mail adresine mesajlar yağıyor ve mesaj atan erkeklerin birisi ile buluşmaya karar veriyor. Ve böylece "kariyerine" ilk adımını atıyor. Yazılım bilgisi sayesinde kendisine bir internet sitesi de kuruyor. Ve daha önce hayal edemediği paralar kazanmaya başlıyor, yılda 200.000 dolar kadar. Birkaç yıl içinde aldığı ücreti 500 dolara kadar çıkarıp 67% zam yapıyor, buna rağmen talepte bir azalma görülmüyor.
Artık yavaş yavaş yaşı ilerleyen Allie bu mesleği bırakmaya karar veriyor. Emlakçılık lisansı ediniyor. Ancak bundan da vazgeçiyor ve üniversiteye dönmeye karar veriyor. Okuyacağı alan ise tabii ki ekonomi!
Pazartesi, Ekim 18, 2010 Gönderen Berna Arslan erken taburcu olma, Psikoloji, sağlık yorum yok
Uzun zamandır yazamadım ve kendimi kötü hissediyorum. Birkaç ilginç bilgi de edindim bu arada. Bir tanesiyle başlıyorum.
1983'te yayımlanmış bir araştırmaya göre, ameliyattan çıkan hastalar eğer dışarıdaki manzarayı görecek bir odaya yerleştirilirlerse, tuğla bir duvarı gören odadaki hastalara göre daha kısa zaman içinde hastaneden taburcu oluyor, daha az dozda ağrı kesiciye gerek duyuyor ve kendilerini daha iyi hissediyorlar.
Delaware Üniversitesi, Coğrafya Bölümü'nden bu araştırmayı yürüten Roger S. Ulrich, oldukça detaylı bir çalışma izlemiş ve birçok değişkeni kontrol altında tutmuş. Örneğin çalışmaya alınan tüm hastalar safrakesesi ameliyatı olmuş ve ameliyatlarda aynı yöntem kullanılmış. Araştırma 1972 - 1981 arasında ve 1 Mayıs ila 20 Ekim arasında yürütülmüş. Bu ayların tercih edilmesinin sebebi ağaçların çiçek açma mevsimi oluşu ve böylece pencereden görülen manzaranın göze hoş gelecek şekilde değişmesi.
20 yaşından küçük veya 69 yaşından büyük, ciddi komplikasyonları oluşmuş ve psikolojik rahatsızlık geçmişi bulunan hastalar araştırmaya katılmamış. Karşılaştırma yapabilmek için hastalar ikili gruplar halinde birbirleriyle eşlenmiş. Bu eşleme cinsiyet, yaş, sigara içip içmeme, obez veya normal kiloda olma, geçmiş hastane deneyimleri, ameliyat geçmişi ve hastanede bulundukları kat üzerinden yapılmış. Hatta duvar rengi bile hesaba katılmış.
Sonuçlar ise şöyle: Tuğla duvara bakan hastalar ortalama olarak 8.70 günde taburcu olurken, manzaralı odadaki hastalar ortalama olarak 7.96 günde taburcu olmuş. Yani neredeyse 1 gün fark görülmüş. Bunun yanında hemşirelerin hastalar hakkında aldıkları notlar incelenmiş ve manzaralı odada kalan hastalar hakkındaki notların daha olumlu olduğu gözlenmiş. Aynı şekilde bu hastalar, duvara bakan odadaki hastalara nazaran daha az ağrı kesici ve sakinleştiriciye ihtiyaç duymuş.
Kaynak: "View Through a Window May Influence Recovery from Surgery", Ulrich, R. S., Science, Vol. 224
Çarşamba, Ekim 13, 2010 Gönderen Berna Arslan cyrus, cyrus fragman, Film/Dizi, filmekimi, marisa tomei yorum yok
Filmekimi'nden bir film izleme şansım oldu. Orjinal adı Cyrus olan film Türkçe'ye Anneme Dokunma! olarak uyarlanmış. Bir Amerikan komedi filmi olan Cyrus'ta çok iyi oyuncular yer alıyor. Oscar adayı John C. Reilly, Oscar ödüllü Marisa Tomei, Jonah Hill ve Oscar ödüllü Catherine Keener başrollerde.
Konu kısaca şöyle: Eski karısı (Keener) yeni bir evlilik yapmak üzere olan, mutsuz, istediğini elde edememiş bir adam olan John (Reilly), bir partide güzel Molly (Tomei) ile tanışır. İlişkileri ilerlemeye başlar, ortaya Molly'nin Cyrus (Hill) adında bir oğlu olduğu ortaya çıkar. Başlarda annesinin arkadaşına oldukça yakın davranan Cyrus'ın gizli bir ajandasının olup olmadığı John'un kafasını kurcalamaya başlar.
Seyirciyi oldukça güldüren bir filmdi, oyunculuklar çok iyiydi. Fragmanı bu adresten izleyebilirsiniz. Filmin başlarındaki parti sahnesinde önemli bir anda çalan ünlü şarkı Don't You Want Me'yi de buradan dinleyin, biraz nostalji yapın.
Pazar, Ekim 10, 2010 Gönderen Berna Arslan geçici e-posta, geçici email adresi, guerilla mail, İnternet sitesi 1 yorum
Aradığınız bir dosyanın adresini buldunuz ancak bu adresi görmeniz için bir foruma üye olmanız gerekiyor diyelim. Sıklıkla kullandığınız e-posta adresinizi vermek istemiyor olabilirsiniz. Bu durumda yapabileceğiniz birkaç şey var. Ya kenarda yıllar önce aldığınız ama artık pek kullanmadığınız bir e-posta adresiniz vardır bunu kullanırsınız, ya istemeye istemeye sevdiğiniz adresinizi kullanırsınız veya benim de yeni öğrenmiş olduğum bir sistem ile kısa süreliğine geçerliliğini koruyan bir e-posta adresi edinirsiniz.
GuerrillaMail bu hizmeti veriyor. Bu siteden 60 dakikalığına geçerli olan rastgele veya tarafınızdan belirlenen bir adrese sahip olabiliyorsunuz. Bu süre içinde gelen postaları okuyup bunlara cevap yazabiliyorsunuz. Sitenin anasayfasında "Get temporary e-mail" bağlantısına tıklamanız yeterli. Benzer hizmeti 10 Minute Mail'den de edinebilirsiniz. Bu siteden 10 dakikalığına adres sahibi olabilirsiniz. Çeşitli forum ve sitelere geçici üyelik için birebir bir sistem. Şu adreste de tercih edebileceğiniz diğer benzer sistemler var.
02 Ekim, 2010
Cumartesi, Ekim 02, 2010 Gönderen Berna Arslan bilişsel önyargı, Psikoloji, psikoloji ve kültür yorum yok
İnsan kültüründen bağımsız şekilde bir kişiliğe sahip olabilir mi? Aynı şekilde kültür, insanların psikolojisinden bağımsız biçimde şekillenebilir mi?
Son yıllarda kültür/antropoloji ve psikoloji alanında yapılan çalışmalar, bir alanın diğer alanla bağlantı kurmaması açısından eleştiriliyor. Psikoloji alanında birçok çalışmada, ABD'de bulunan lisans seviyesindeki öğrenciler denek/katılımcı olarak yer alıyor. Bu durum da bu topluluğun bir toplumu veya tüm insanlığı temsil edip edemeyeceği sorusunu akıllara getiriyor.
Yayımlanan bilimsel araştırmaların çoğu ABD ve Batı Avrupa'da yürütülüyor. Buradaki katılımcılar da Batı tipi eğitimden geçmiş ve Batı değerlerini benimseyen kişiler oluyorlar. Peki bu durum onların bilişsel yapılarını veya davranışlarını etkilemiyor mi?
Son zamanlarda yapılan bazı çalışmalar gösteriyor ki, yıllardır evrensel kabul edilen bazı davranışlar bile aslında öyle değil. Örneğin 70'lerde keşfedilen bilişsel önyargılar/eğilimlerden (cognitive bias) bir örnek verilebilir. Bu eğilimler bir nevi bizim "kısayollarımız". Mantık kurallarına uymasa da insan zekasının belki de kıvraklığını sağlayan, kısa yoldan düşünmesini sağlayan, ama hata yapmasına da izin veren sistemler. Bu eğilimler uzun bir listeden oluşuyor ve evrensel oldukları düşünülüyor. Ancak bir Maya halkı ile yapılan bir çalışma göstermiş ki bu eğilimlerin bir tipi (omission bias) bu kültürdeki insanlarda görülmüyor.
Psikolojik gibi biyolojik farklılıklar da farklı kültürlerin getirdiği olgulardan. Örneğin çıplak ayak koşan biri ile devamlı yastıklı spor ayakkabı ile koşan birinin ayak yapıları birbirinden farklı. Çıplak ayak koşan biri yere inerken önce ayağının ön kısmına inerken, spor ayakkabı ile koşan biri önce topuğunun üstüne iniyor. Bunun gibi başka biyolojik farklara da rastlamak mümkün.
Kısaca, ne kültür psikolojiden bağımsız olabilir ne de psikoloji kültürden.