Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü Bölüm 1 - iso 9001, 27001, 14001, 22000, YYS Danışmanlık
Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü - Bölüm 1
1) YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ STATÜSÜ NEDİR?
2) KİMLER YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ OLABİLİR?
3) YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ STATÜSÜNÜN SAĞLADIĞI KOLAYLIKLAR NELERDİR?
• İzinli gönderici (transit eşyasını hareket gümrük idaresine sunmadan kendi tesislerinden sevk edebilme), . İthalatta yerinde gümrükleme (ithalat eşyasını ithalat gümrük idaresine sunmadan işlemlerini kendi tesislerinden yapabilme),
•Odalarca onay ve gümrük müdürlüklerince vize işlemlerine gerek kalmaksızın A.TR dolaşım belgesi düzenleyebilme,
• Ayniyat tespitine ilişkin Bakanlıkça yapılacak farklı düzenlemelerden faydalanabilme. b) Beyanın Kontrol Türüne İlişkin Kolaylıklar:
• Belge kontrolü veya muayenenin yapılacak olması halinde, bu işlemleri öncelikle gerçekleştirebilme. c) Emniyet ve Güvenliğe İlişkin Kolaylıklar:
4) TALEBE BAĞLI OLAN VE OLMAYAN KOLAYLIKLAR NELERDİR?
Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün sağladığı kolaylıkların bazılarından yararlanabilmek için ayrıca bir başvuruda bulunmaya gerek yokken ve bunlar için herhangi bir ek koşul aranmazken, bazıları için başvuruda bulunmak ve ilave koşulları karşılamak gerekir. Bu durumlar aşağıdaki tabloda belirtilmiştir. Talebe ve ek şartlara bağlı olmaksızın bütün YY’lerin yararlanabildiği kolaylıklar Talebe ve ek şartlara bağlı olarak YY’lerin yararlanabildiği kolaylıklar
• Daha az ve öncelikli olarak belge kontrolü veya muayeneye tabi tutulma
• Eksik belgeyle beyanda bulunabilme
• Kısmi teminat uygulamasından faydalanabilme
• Yeşil hattan (taşıt üstü dâhil) yararlanabilme
• Eşya türüne göre sınırlama olmaksızın taşıt üstü işlemden yararlanabilme
• İhracatta yerinde gümrükleme uygulaması kapsamında ihracat yapabilme
• İzinli gönderici ve izinli alıcı yetkisi, kapsamında taşımacılık yapabilme. İthalatta yerinde gümrükleme uygulaması kapsamında ithalat yapabilme
• Götürü teminat uygulamasından faydalanabilme
• ATR Dolaşım Belgesi düzenleyebilme
• Fatura Beyanı ve EURMED Fatura Beyanı düzenleyebilme
4) TALEBE BAĞLI OLAN KOLAYLIKLARA BAŞVURABİLMEK İÇİN YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ SERTİFİKASI ALINMIŞ OLMASI GEREKİR Mİ?
Talebe bağlı kolaylıklar için başvurular, yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası başvurusuyla birlikte yapılabileceği gibi yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası alındıktan sonra da yapılabilir.
5) YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ SERTİFİKASI VERİLİRKEN HANGİ KOŞULLARA BAKILIR?
Yetkilendirilmiş yükümlü olmak isteyen başvuru sahiplerinde aranan 4 temel koşul bulunmaktadır:
• Güvenilirlik Koşulu
• Ticari Kayıtların Güvenilir ve İzlenebilir Olması Koşulu
• Mali Yeterlilik Koşulu
• Emniyet ve Güvenlik Koşulu
6) GÜVENİLİRLİK KOŞULU NASIL SAĞLANIR?
Bu koşulun sağlanabilmesi için başvuru sahibi tarafından ciddi veya mükerrer olarak gümrük mevzuatı ihlali yapılmamış olması gerekir. Ayrıca, yönetim kurulu üyeleri, sermayesinin %10’undan fazlasına sahip gerçek kişiler ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisini haiz çalışanlarının, kamu güvenliğini tehdit edici ciddi suç veya ciddi boyutta mali suçtan dolayı ceza veya mahkûmiyet kararının bulunmaması gerekir.
7) TİCARİ KAYITLARIN GÜVENİLİR VE İZLENEBİLİR OLMASI KOŞULU NASIL SAĞLANIR?
Bu koşulun sağlanabilmesi için başvuru sahibinin ticari ve varsa taşımaya ilişkin kayıtlarının gümrük kontrollerinin doğru ve etkin bir şekilde yapılabilmesine elverişli ve eşya hareketlerini gösterecek şekilde izlenebilir olması gerekir. Ayrıca, ticari faaliyetlerine ilişkin belgelerinin düzgün bir şekilde arşivlenmesi ve korunması ile başvuru sahibinin bilgisayar sistemini yetkisiz girişlerden korumaya ve verilerini güvenceye almaya yönelik uygun bilişim teknolojisi güvenlik önlemlerine sahip olması gerekir.
8) MALİ YETERLİLİK KOŞULU NASIL SAĞLANIR?
Bu koşulun sağlanabilmesi için başvuru sahibinin, taahhütlerini karşılamaya yeterli bir mali durumda bulunması ve hakkında iflas işlemleri başlatılmamış olması gerekir.
9) EMNİYET VE GÜVENLİK KOŞULU NASIL SAĞLANIR?
Bu koşulun sağlanabilmesi için başvuru sahibinin aşağıdaki özellikleri taşıyor olması gerekir;
• Binalarının, sevkiyat sahalarının ve kargo bölümlerinin izinsiz giriş ve sızmaları önleyecek nitelikte olması,
• Eşyaya ve taşıma araçlarına izinsiz müdahaleleri önleyecek tedbirleri almış olması,
• Kendi otokontrolünü sağlıyor olması,
• Birlikte çalıştığı kişi ve kuruluşların nasıl iş yaptıklarını kontrol ediyor olması,
• Hassas pozisyonlardaki çalışanları hakkında periyodik olarak güvenlik araştırması yapıyor olması.
10) İLK BİR YIL KİMLER BAŞVURUDA BULUNABİLİR?
Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası başvurularına 21/05/2015 tarihine kadar sınırlandırma getirilmiştir. Buna göre; bu tarihe kadar başvuru yapacak kişilerce başvuru tarihi itibariyle son bir yıl içerisinde 5 Milyon Dolar tutarında ihracat yapılmış olması veya aşağıdaki belgelerden birinin ibraz edilmiş olması gerekir:
• Uluslararası taşımacı yetki belgesi,
• Ekspertiz raporu,
•Otomotiv sektöründe faaliyet gösteren grup ithalatçıları için, gerçekleştirdikleri ithalatın en az % 60’ının grup imalatçılarına devredildiğini gösterir rapor aslı.
12) HANGİ HALLERDE SERTİFİKA BAŞVURUSU YAPILABİLMESİ İÇİN EN AZ 3 YILDIR FAALİYETTE BULUNULUYOR OLMA ŞARTI ARANMAZ?
Aşağıdaki hallerde yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası başvurusu yapabilmek için en az üç yıldır fiilen faaliyette bulunuluyor olma şartı aranmaz.
Sertifika sahibi şirketin, devir veya birleşme suretiyle tüzel kişiliğinin sona ermesi durumunda yeni kurulan ya da sertifika sahibi şirketi devralan tüzel kişiliğin yapacağı sertifika başvurusunda. - Sertifika sahibi şirketin malvarlığının bir veya birden fazla bölümünü yeni kurulacak bir şirkete kısmi bölünme suretiyle devretmesi halinde, idaresi ve murakabesi ve/veya sermayesi bakımından sertifika sahibi şirketle yeni kurulan şirket arasında vasıtalı veya vasıtasız şirket ilişkisi bulunması koşuluyla, devralan tüzel kişiliğin yapacağı sertifika başvurusunda.
13) BAŞVURU SIRASINDA HANGİ BELGELER İSTENİR?
• Adli sicil belgeleri/beyan formları › T.C uyruklu ve/veya Türkiye’de ikamet eden yabancı uyruklu yönetim kurulu üyeleri, şirket sermayesinin yüzde onundan fazlasına sahip gerçek kişiler ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisini haiz çalışanlar için resmi kuruma verilmek üzere alınan adli sicil belgeleri › Varsa, sürekli olarak yurtdışında ikamet eden yabancı uyruklu yönetim kurulu üyeleri, şirket sermayesinin yüzde onundan fazlasına sahip gerçek kişiler ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisini haiz çalışanlar için imzalı Beyan Formu.
• Borcu yoktur belgeleri › Vergi borcu olmadığını gösterir yazı › SGK prim borcu olmadığını gösterir yazı
• Mali durumunu gösteren YMM Raporu
• ISO 9001 ve ISO 27001 Sertifikaları 14) ISO BELGELERİ HANGİ ÖZELLİKLERDE OLMALIDIR? Başvuru sahibince başvuruya eklenecek ISO 9001 ve ISO 27001 Sertifikaları;
• Avrupa Akreditasyon Birliğinin karşılıklı tanıma anlaşmalarına imza atmış akreditasyon kurumları (örneğin Türkiye’de Türk Akreditasyon Kurumu) tarafından akredite edilmiş uygunluk değerlendirme kuruluşlarınca düzenlenmiş olmalıdır.
• Güncel olmalıdır. › En son revize edilen standart serisine göre düzenlenmiş olmalıdır.
(Örneğin; bu kitabın yayınlandığı tarih itibariyle ISO 9001:2008 ile ISO 27001: 2013 güncel sertifikalardır.) › Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası başvurusu tarihi itibariyle 3 yıldan eski olmamalıdır. . ISO 9001 sertifikası, başvuru sahibinin dış ticaret, gümrükleme, yönetim ve idari organizasyon faaliyetleri ile bu faaliyetlerle ilişkili işlemlerini ve bunlara bağlı üretim ve hizmet sunumlarını kapsamalıdır. . ISO 27001 sertifikası; ithalat, ihracat, transit, gümrükleme gibi gümrük ve dış ticaret işlemlerini ve bu işlemlere ilişkin lojistik, depolama, muhasebe, finans ve bilgi işlem gibi faaliyetlerinin elektronik bilgi varlıkları ile bu varlıkları korumak amacıyla kullandığı bilişim güvenliğini kapsamalıdır.
15) BAŞVURULAR NEREYE VE NASIL YAPILIR?
Başvuru, başvuru formu doldurularak aranan belgelerle birlikte, başvuru sahibinin ticaret sicili kaydı uyarınca bağlı bulunduğu ile göre aşağıdaki tabloda belirtilen Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüklerine yapılır.
YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ SERTİFİKASI BAŞVURUSUNA YETKİLİ BÖLGE MÜDÜRLÜKLERİ
Orta Anadolu GTBM Ege GTBM GAP GTBM Doğu Karadeniz GTBM Aksaray Ankara Çankırı Çorum Karaman Kayseri Kırıkkale Kırşehir Konya Nevşehir Niğde Sivas Yozgat Afyon Aydın Burdur Denizli Isparta İzmir Manisa Muğla Uşak Adıyaman Batman Bingöl Bitlis Diyarbakır Elazığ Gaziantep Hakkâri Kahramanmaraş Kilis Malatya Mardin Muş Siirt Şanlıurfa Şırnak Tunceli Van Ağrı Amasya Ardahan Artvin Bayburt Erzincan Erzurum Giresun Gümüşhane Iğdır Kars Ordu Rize Samsun Tokat Trabzon
İstanbul GTBM Uludağ GTBM Orta Akdeniz GTBM Doğu Marmara GTBM Edirne İstanbul Kırklareli Tekirdağ Balıkesir Bilecik Bursa Çanakkale Eskişehir Kütahya Yalova Adana Antalya Hatay Mersin Osmaniye Bartın Bolu Düzce İzmit Karabük Kastamonu Sakarya Sinop Zonguldak
16) BAŞVURU NASIL DEĞERLENDİRİLİR?
Başvuru sonucunda statünün tanınıp tanınmayacağına ilişkin kararın verilmesi sürecinde şu aşamalardan geçilmektedir.
• Ön inceleme
• Yerinde inceleme
• Değerlendirme 4 Gerekli belgelerle Bölge Müdürlüğüne başvuru yapılır Başvuru Nasıl Değerlendirilir? Bölge Müdürlüğü ön inceleme yapar ve sonucu Genel Müdürlüğe gönderir 1 Yerinde inceleme yapılır ve rapor hazırlanır 2 Rapor üzerinde gerekli değerlendirme yapılır 3 Bölge Müdürlüğü tarafından sertifika düzenlenir
17) ÖN İNCELEME NASIL YAPILIR?
Başvurunun yapıldığı gümrük ve ticaret bölge müdürlüğünce başvuruda ibraz edilen belgelerin tam olup olmadığına ve bu belgelerin eksik bilgi içerip içermediğine ön inceleme kapsamında bakılır. Bölge müdürlüğü, ön incelemeyi 15 iş günü içerisinde yaparak başvuruya ilişkin tüm bilgi ve belgelerin tam olması halinde, ön inceleme formunu Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğüne gönderir. Başvuruya ilişkin tüm bilgi ve belgelerin tam olmaması halinde, başvuru sahibine eksiklikleri tamamlaması için 30 iş günü süre tanınır ve süresi içinde tamamlanan eksik bilgi ve belgeler ilgili bölge müdürlüğünce 10 iş günü içerisinde incelenerek ön inceleme formu düzenlenir. Bu form Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğüne gönderilir. Belgelerin süresi içerisinde tamamlanmaması halinde ise başvuru reddedilir. Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğünce ön inceleme değerlendirme formu ile soru formunda yer alan bilgilerin tam ve yeterli olup olmadığı 15 iş günü içerisinde incelenir. Genel Müdürlükçe soru formunda yer alan bilgilerin eksik veya yetersiz olduğunun tespiti halinde, beş iş günü içerisinde durum başvuru sahibine bildirilerek bildirim tarihinden itibaren 20 iş günü içerisinde eksik veya yetersiz olduğu tespit edilen hususlar giderilecek şekilde soru formunun yeniden düzenlenerek Genel Müdürlüğe ibraz edilmesi istenilir. Soru formunun bu süre içerisinde ibraz edilmemesi halinde, başvuru reddedilir. Soru formunun yeniden ibraz edilmesi halinde, Genel Müdürlükçe on iş günü içerisinde incelenir. Eksik veya yetersiz olan hususların giderilmediğinin tespit edilmesi halinde başvuru reddedilir.
18) YERİNDE İNCELEME NASIL YAPILIR?
Yerinde inceleme yapılması için Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğünce 10 iş günü içerisinde Sonradan Kontrol ve Riskli İşlemlerin Sonradan Kontrolü Yönetmeliğince sonradan kontrol işlemlerini yapmak üzere yetkilendirilmiş olan sonradan kontrol yetkilisi görevlendirilmesine ilişkin işlemler tamamlanır.
Sonradan kontrol yetkilisince, başvuru sahibinin ticari faaliyetlerine ilişkin tesislerinde, kayıtların izlenebilirliği, emniyet ve güvenlik koşullarına uygunluk gibi hususlar yerinde inceleme kapsamında 30 iş günü içerisinde incelenir. Koşullardan bir veya daha fazlasının sağlanmadığının tespit edilmesi halinde, bu eksikliklerin giderilmesi için başvuru sahibine 30 iş gününe kadar ek süre tanınır. Süre sonunda sonradan kontrol yetkilisi tarafından 15 iş günü içerisinde tespit edilen eksikliklerin giderilip giderilmediği incelenir. Yapılan inceleme sonucunda yerinde inceleme değerlendirme formu düzenlenir. Bu form Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğüne gönderilir.
19) DEĞERLENDİRME NASIL YAPILIR?
Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü yerinde inceleme değerlendirme formunda yer alan bilgileri değerlendirerek başvuru sahibinin sertifika almaya hak kazanıp kazanmadığını tespit eder. Genel Müdürlükçe, koşulların sağlandığının anlaşılması halinde, sertifikayı düzenlemek üzere, koşulların sağlanmadığının tespit edilmesi halinde ise başvurunun reddedilmesini teminen ilgili Bölge Müdürlüğüne bildirimde bulunulur.
20)YETKİLENDİRİLMİŞYÜKÜMLÜSERTİFİKASI NASIL DÜZENLENİR?
“TR/AEOF/”ibaresi ile “yıl /düzenleyen gümrük ve ticaret bölge müdürlüğünün bulunduğu ilin trafik kodu /sıra numarasını” içerecek şekilde (örnek: TR/ AEOF/14/34/0001) bir sertifika numarası verilerek, ilgili Bölge Müdürlüğünce iki nüsha olarak düzenlenir.
21) BAŞVURULAR HANGİ HALLERDE DOĞRUDAN REDDEDİLİR?
Aşağıdaki durumlarda başvurular ön inceleme yapılmaksızın doğrudan reddedilir:
• Başvurunun yanlış bölge müdürlüğüne yapılmış olması,
• Başvuru formunun imzalanmamış olması,
• Başvuru dosyasında ISO 9001 ve ISO 27001 belgelerinin olmaması,
• Sertifikası daha önce iptal edilmiş kişilerce üç yıl geçmeden yeni sertifika başvurusunda bulunulması,
• Başvurunun, onaylanmış kişi statü belgesinin veya eşyanın kıymetine bakılmaksızın fatura beyanı veya EUR.MED fatura beyanı düzenlenmesine ilişkin yetkinin iptalini müteakip üç yıl içerisinde yapılmış olması.
• Başvuru tarihi itibariyle üç yıldan daha az süredir fiilen faaliyette bulunulması.
22) YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ SERTİFİKASINDA HANGİ DEĞİŞİKLİKLER YAPILABİLİR?
Sertifika alındıktan sonra sertifikadaki kayıtlı bilgilerde ve sertifika kapsamı yetkilerde sertifika sahibinin talebi üzerine aşağıdaki değişiklikler yapılabilir.
a) Sertifikada kayıtlı bilgilerde değişiklik yapılması: Aşağıda yer alan bilgilerin sertifikada düzeltilmesi mümkündür.
• Ticaret unvanı, vergi numarası,
• Ticaret siciline kayıtlı olduğu yer ve ticaret sicil numarası. b) Sertifika kapsamı yetkilerde değişiklik yapılması: Aşağıda yer alan yetkilerin sertifika kapsamından çıkarılmaları veya gerekli koşulların karşılanması şartıyla sertifika kapsamına ilave edilmeleri mümkündür.
• Götürü teminat uygulamasından yararlanma izni
• Onaylanmış ihracatçı yetkisi kapsamında; › İhracatta yerinde gümrükleme izni › ATR düzenleme ve vize etme izni › Fatura Beyanı ve EUR-MED Fatura Beyanı düzenleyebilme izni
23) SERTİFİKANIN GEÇERLİLİK SÜRESİ NEDİR?
24) SERTİFİKA SAHİPLERİNİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ NELERDİR?
Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası sahiplerinin aşağıda belirtilen yükümlülükleri yerine getirmesi zorunludur;
-Sertifika için aranan koşullar ve/veya sertifika kapsamında kullanılan yetkiler için aranan ek koşullardan herhangi birinde değişiklik ortaya çıkması durumunda, bu değişikliğin sertifikayı düzenlemiş olan bölge müdürlüğüne bildirilmesi,
- Adına düzenlenmiş sertifikanın, sertifika kapsamı hak ve yetkilerin, sertifika numarasının, onaylanmış ihracatçı (A.TR) yetki numarasının, onaylanmış ihracatçı (EUR) yetki numarasının, onaylanmış ihracatçı (İYG) yetki numarasının, izinli gönderici yetki numarasının, izinli alıcı yetki numarasının, ithalatta yerinde gümrükleme yetki numarasının ve/veya özel tipte mühürlerin başkası tarafından kullanıldığının öğrenilmesi halinde, bu durumun sertifikayı düzenlemiş olan bölge müdürlüğüne bildirilmesi,
- Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası için aranan koşullar ve/veya sertifika kapsamında kullanılan yetkiler için aranan ek koşulların sağlanmaya devam edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak gümrük idaresi tarafından yapılacak kontroller için gerekli her türlü kolaylığın sağlanması,
- Yetkilendirilmiş yükümlü başvuruları için aranan soru formunun, Gümrük Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen kişilerin denetiminde sertifikanın düzenlendiği tarihten itibaren yılda bir kez güncellenerek sertifika sahibinin mevcut durumunu yansıtacak şekilde hazırlanıp sertifikayı düzenlemiş olan bölge müdürlüğüne gönderilmesi. - Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün tanınmasına ilişkin koşullarda değişiklik yapılması veya ilave koşulların eklenmesi ya da koşulların değerlendirilmesine ilişkin kriterlerde değişiklik yapılması halinde gümrük idaresince tanınan altı aylık süre içerisinde bu değişikliklere uyum sağlanması, - Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğünce risk oluşturulabileceği öngörülen hususların altı ay içerisinde giderilmesi.
25) YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜLERCE HER YIL DÜZENLENCEK BELGELER NELERDİR?
Yetkilendirilmiş yükümlü sertifika sahiplerince her yıl “soru formunun güncellenmesi” ve “yıllık faaliyet raporunun hazırlanması” gerekmektedir. Bu raporların hazırlanmasında sertifikanın düzenlenme tarihi esas alınır ve bu belgeler sertifika düzenleniş tarihinden itibaren on iki aylık dönemi kapsayacak şekilde hazırlanır. Güncellenen soru formları ilgili oldukları dönemi izleyen 3 ay içerisinde hazırlanarak 15 gün içerisinde sertifikayı düzenleyen bölge müdürlüğüne ibraz edilir.
26) YILLIK FAALİYET RAPORU NASIL DÜZENLENMELİDİR?
Sertifikanın düzenlendiği tarihten sonraki her on iki aylık dönem sonunda sertifika kapsamında gerçekleştirilen gümrük işlemlerinin usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen kişilerce, bu dönemlerin sonuna tekabül eden tarihi izleyen üçüncü ayın sonuna kadar incelenir. Bu inceleme neticesinde “yıllık faaliyet raporu” düzenlenir. Hazırlanan bu raporun sertifika sahibi firma tarafından inceleyerek varsa itirazlarını bildirir. Üzerinde sertifika sahibinin onayı da bulunan yıllık faaliyet raporu 5 gün içerisinde sertifikayı düzenlemiş olan bölge müdürlüğüne gönderir. Tespit işlemlerini gerçekleştirerek raporu düzenlemiş olan bu kişilerin zıyaa uğratılacak vergiler ve kesilecek cezalar bakımından sertifika sahibi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumluluğu bulunmaktadır.
27) SERTİFİKA SAHİPLERİNİN KOŞULLARI KARŞILAMAYA DEVAM EDİP ETMEDİĞİ NASIL İZLENMEKTEDİR?
Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikasına ilişkin koşullar ile sertifika kapsamı yetki ve izinlerin verilmesine ilişkin koşulların sağlanmaya devam edilip edilmediği Sertifikanın geçerlilik süresi boyunca Bakanlıkça düzenli olarak takip edilecektir. Yetkilendirilmiş yükümlülerin izlenmesine ilişkin söz konusu takipler; sertifika sahiplerince her yıl güncellenen Soru Formu (Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliğinin 2 no.lu eki), yıllık olarak düzenlenen faaliyet raporları ve Bakanlık veri tabanları üzerinden gerçekleştirilir ve gerekli durumlarda tesislerde yerinde inceleme yapılır. Ayrıca, yetkilendirilmiş yükümlülerce gerçekleştirilen gümrük işlemleri planlı bir şekilde sonradan kontrole tabi tutulur. Bu kontroller sırasında sertifika sahiplerine ait yıllık faaliyet raporu dikkate alınır ve koşulların karşılanmaya devam edilip edilmediği de bakılır.
28) YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ STATÜSÜNE İLİŞKİN YAPTIRIMLAR NELERDİR?
Sertifika sahiplerine sertifika ve sertifikaya bağlı hak ve yetkileri etkileyecek şekilde gümrük idaresince askıya alma, geri alma ve iptal olmak üzere üç tür yaptırım uygulanır.
29) SERTİFİKANIN ASKIYA ALINMASI PROSEDÜRÜ NASIL İŞLETİLİR?
Sertifika aşağıdaki durumlarda askıya alınır;
1-Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası için aranan koşullardan herhangi birinin artık karşılanmaması.
• Bu durumun bildirilmesi halinde, eksikliklerin giderilebilmesi için 30 gün süre tanınır. Ancak sertifika sahibi tarafından herhangi bir bildirimde bulunulmadan bu durumun gümrük idaresince tespit edilmesi ya da bu durumun kamunun emniyet ve güvenliğine, kamu sağlığına veya çevreye karşı tehdit oluşturması halinde, 30 günlük askıya alma süre tanınmaksızın derhal uygulanır.
• Eksiklikler tanınan süre içerisinde giderilemezse yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası 30 gün süreyle askıya alınır.
• Askıya alma süresi, eksikliklerin giderilebileceğine dair inandırıcı bilgi ve belge sunulması kaydıyla 30 gün süreyle uzatılabilir.
2- Kesinleşmiş gümrük vergisi/ceza borcunun ödenmemesi.
• Bu borç ödeninceye kadar statü askıya alınır.
3- Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğünce risk oluşturulabileceği öngörülen hususların altı ay içerisinde giderilmemiş olması.
• Bu hususlar giderilinceye kadar statü askıya alınır.
4- Sertifikanın izlenmesi sürecinde firma tarafından hazırlanması/hazırlatılması gereken form ya da raporun süresinde ibraz edilmemiş olması.
• Bu belgeler ibraz edilinceye kadar statü askıya alınır.
5- Firma bilgilerinde yapılan değişikliğin beş iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirilmemiş olması.
• Bu değişiklikler bildirilinceye kadar statü askıya alınır.
6- Sertifika sahibi firmanın, taşıma yaptırdığı araç sürücüsü ya da taşıma yaptırdığı yetkilendirilmiş yükümlü olmayan kişi hakkında kanun ve uluslararası anlaşmalarla ithali, ihracı veya transiti yasaklanmış eşyanın taşınması veya karayolu taşıtı ya da konteynerlerin insan ticareti veya göçmen kaçakçılığına konu edilmesi nedeniyle dava açılmış olması.
• Statü üç ay süreyle askıya alınır.
7- Sertifika sahibi firmanın sertifika sahibi olmayan bir firmayı devralması halinde, bu durumun ilgili bölge müdürlüğüne beş iş günü içerisinde bildirilmemesi ve altmış iş günü içerisinde yeniden sertifika başvurusunda bulunulmaması.
• Yeniden sertifika almaya hak kazanıncaya kadar statü askıya alınır.
30) SERTİFİKANIN ASKIYA ALINMASININ ETKİSİ NEDİR?
Sertifikanın askıya alındığı süre boyunca sertifika kapsamı hak ve yetkilerden yararlanılamaz. Ancak askıya alma, askıya alma işleminden önce başlamış ve tamamlanamamış gümrük işlemlerini etkilemez.
31) SERTİFİKANIN GERİ ALINMASI PROSEDÜRÜ NASIL İŞLETİLİR?
Sertifika aşağıdaki durumlarda geri alınır;
1- Askıya alma süresi bitmesine rağmen kaybedilen koşulların tekrar sağlanamaması.
• Koşullar yeniden sağlayıncaya kadar sertifika geri alınır.
2- Yönetim kurulu üyeleri, sermayesinin %10’undan fazlasına sahip ortaklar ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisi bulunanlar hakkında kamu güvenliğini tehdit edici ciddi suç veya ciddi boyutta mali suçlardan dolayı dava açılması.
• Bu kişiler beraat edinceye kadar sertifika geri alınır.
3- Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün tanınmasına ilişkin koşullarda değişiklik yapılması veya ilave koşulların eklenmesi ya da koşulların değerlendirilmesine ilişkin kriterlerde değişiklik yapılması halinde altı aylık süre içerisinde bu değişikliklere uyum sağlanmamış olması.
• Altı aylık süre sonundan itibaren bu değişikliklere uyum sağlanıncaya kadar sertifika geri alınır.
4- Sertifika sahibince talep edilmesi.
32) SERTİFİKANIN GERİ ALINMASININ ETKİSİ NEDİR?
Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikasının geri alınması durumunda, geri alma süresince sertifika kapsamı tüm hak ve yetkiler de geri alınır. Ancak geri alma, geri alma işleminden önce başlamış ve henüz tamamlanmamış gümrük işlemlerini etkilemez.
33) SERTİFİKANIN İPTALİ PROSEDÜRÜ NASIL İŞLETİLİR?
Sertifika aşağıdaki üç durumda iptal edilir;
1- Sertifikanın yanlış veya eksik bilgilere ya da sahte belgelere dayanılarak verildiğinin anlaşılması.
2- Yönetim kurulu üyeleri, sermayesinin %10’undan fazlasına sahip ortaklar ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisi bulunanlar hakkında kamu güvenliğini tehdit edici ciddi suç veya ciddi boyutta mali suçlardan dolayı kesinleşmiş yargı kararı bulunması.
• Yönetim kurulu üyesi veya şirket sermayesinin %10’undan fazla paya sahip olmayıp gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisi bulunanlar hakkında kamu güvenliğini tehdit edici ciddi suç veya ciddi boyutta mali suçlardan dolayı kesinleşmiş yargı kararının verilmiş olması halinde ise sertifika iptal edilmez bunun yerine askıya alma prosedürü işletilir.
3- Sertifika kapsamı hak ve yetkiler ile özel tipte mühürlerin başkası adına kullanılması.
34) SERTİFİKANIN İPTALİNİN ETKİSİ NEDİR?
Sertifikanın iptal edilmesi halinde sertifikaya bağlı tüm hak ve yetkiler de iptal edilir. Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikaları iptal edilen firmalar 3 yıl süreyle sertifika başvurusunda bulunamazlar.
35) AYNI ANDA HEM ONAYLANMIŞ KİŞİ HEM DE YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ OLUNABİLİR Mİ?
Hâlihazırda onaylanmış kişi statü belgesi sahibi olanların onaylanmış kişi statü belgeleri, yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası almaya hak kazanmaları halinde geri alınır. Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası sahipleri onaylanmış kişi statü belgesi için başvuruda bulunamazlar.