Uluslararası Ticaret ve Malların Teslim Şekilleri - Bir Finansçı
Uluslararası ticaret ile ilgili kurallar ve yasal düzenlemeler, ülkeden ülkeye farklılık arz etmektedir. Dünya ticaretinin gelişmesi, ülkeler arasındaki bu farklılığın en az düzeye indirilmesine bağlıdır. Bu nedenle, Uluslararası Ticaret Odası (International Chamber of Commerce “ICC”), farklı ülkelere mensup firmaların birbirleriyle yapacakları dış ticarette işlemlerin kolaylaştırılması, ticaret hacminin genişletilmesi ve ticaretin belli standartlara göre yapılmasını sağlamak amacıyla; uluslararası yeknesak kurallar ve teamüller dizisi oluşturmakta ve bunları belli kriterlere göre tasnif ederek yayınlamaktadır.
1.1 Uluslararası Ticaret Odası’nın başlıca yayınları ve içeriği aşağıda belirtilmiştir.
1.2 Tüm Taşıma Türleri İçin Denizyolu ve İçsu Taşımaları
1.3 TÜM TAŞIMA TÜRLERİNİ KAPSAYAN KURALLAR
1.3.1 EXW – Ex Works
1.3.2 FCA – Free Carrier
1.3.3 CPT – Carriage Paid To
1.3.4 CIP – Carriage And Insurance Paid To
1.3.5 DAT – Delivered at Terminal
1.3.6 DAP – Delivered at Place
1.3.7 DDP – Delivered Duty Paid
1.4 DENİZ VE İÇSU TAŞIMALARINA ÖZGÜ KURALLAR
1.4.1 FAS – Free Alongside Ship
1.4.2 FOB – Free On Board
1.4.3 CFR – Cost And Freight
1.4.4 CIF – Cost, Insurance And Freight
1.5 Bazı Terimlerin Yanına Konan Kısaltmalar
1.6 Dış Ticaret – Uluslararası Ödeme Şekilleri
Uluslararası Ticaret Odası’nın başlıca yayınları ve içeriği aşağıda belirtilmiştir.
ICC 600 Akreditiflere İlişkin Birörnek Usuller ve Uygulama,
ICC 522 Tahsil İşlemleri için yeknesak kurallar,
ICC 725 Akreditiflere İlişkin Bankalar arası Rambursmanlar için yeknesak Kurallar,
ICC 590 Uluslararası Teminat Akreditifi (Standby) Uygulamaları ISP98,
ICC 715 INCOTERMS 2010 Uluslararası teslim şekilleri,
ICC 758 Garantilere İlişkin Bir örnek kuralları
Bir dış ticaret işleminde, işlemi başlatan belge üzerinde o işlemin hangi ICC broşürüne tabi olduğunun belirtilmesi, kuralların tüm taraflar için bağlayıcı olduğunun kabul edildiği anlamına gelmektedir. Daha açık bir ifadeyle, dış ticarete ilişkin işlem sürecinde herhangi bir ihtilaf doğması halinde, taraflar kendi ülke kanunları yerine sadece ilgili ICC Broşüründe yer alan kuralların geçerli olduğunu kabul etmektedirler.
Tüm Taşıma Türleri İçin Denizyolu ve İçsu Taşımaları
Dış ticaret işlemleri, alıcı ile satıcının sözleşme yapması ile başlar. Sözleşmelerde tarafların yükümlülükleri ve haklarının kesin bir biçimde şarta bağlanması gerekir. Malların bir yerden başka bir yere taşınmasında hangi tarafın ne yükümlülüğü olduğu, yükümlülükler yerine gelmediği takdirde risklerin nasıl bölüşüleceği, taşıma sırasında mallarda meydana gelebilecek kaybolma ve hasar riskinin hangi tarafa ait olacağı gibi soruların karşılıkları, sözleşmelerde açık olarak yer almalıdır.
INCOTERMS; dış ticaret alanında en yaygın kullanılan taşıma terimlerinin yorumu için geçerli olmak üzere ICC tarafından oluşturulan bir dizi tarafsız uluslararası kurallar bütünüdür.
INCOTERMS’in temel amacı, bu tür taşıma terimlerinin ülkeden ülkeye farklı biçimlerde yorumlanmasından kaynaklanan belirsizlikleri ortadan kaldırmak ya da büyük ölçüde azaltmaya yönelik çalışmalar yapmaktır.
INCOTERMS ilk kez 1936 yılında yayınlanmıştır. 1953, 1967, 1976,1980, 1990, 2000 yıllarında yapılan çeşitli ek ve değişiklikler ile en son 1.1.2010 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunan INCOTERMS 2010, Milletler arası Ticaret Odasının 560 sayılı broşürü kapsamında yayınlanmıştır.
INCOTERMS 2010’da 11 terim bulunmaktadır. Incoterms 2010’da teslim şekilleri 2 ana gruba ayrılmıştır. Birinci grup tüm taşıma şekillerini kapsayan terimleri göstermektedir. İkinci grup ise sadece deniz ve iç suyollarını kapsayan terimleri göstermektedir. Incoterms 2000’de bu sınıflandırma 4 gruptan oluşmaktaydı. Incoterms 2010’da Belirtilen 11 Adet Teslim Şekli iki farklı sınıfta sunulur.
TÜM TAŞIMA TÜRLERİNİ KAPSAYAN KURALLAR
EXW; İşyerinde Teslim (Tüm Taşıma Türleri İçin)
FCA; Taşıyıcıya Masrafsız (Tüm Taşıma Türleri İçin)
CPT; Taşıma Ödenmiş Olarak (Tüm Taşıma Türleri İçin)
CIP; Taşıma ve Sigorta Ödenmiş Olarak (Tüm Taşıma Türleri İçin)
DAT; Terminalde teslim (Tüm Taşıma Türleri İçin)
DAP; Belirlenen Yerde teslim (Tüm Taşıma Türleri İçin)
DDP; Gümrük Resmi Ödenmiş olarak Teslim (Tüm Taşıma Türleri İçin)
Kodu: EXW (İşyerinde Teslim – Belirlenen teslim yerini yazınız)
Kodu: FCA (Taşıyıcıya Masrafsız – Belirlenen teslim yerini yazınız)
Kodu: CPT (Taşıma Ödenmiş Olarak – Belirlenen varma yerini yazınız)
Birkaç etaplı taşıma dâhil herhangi bir taşıma şeklinde kullanılan bu terimde satıcı, malları adı belirtilen teslim yerine kadar navlun ödenmiş olarak varış yerinde alıcıya teslim etmektedir. CPT terimi CFR’nin denizyolu dışındaki taşıma şekilleri için kullanılan alternatifidir. Satıcı malları taşımacıya teslim ettiği ve navlunu ödediği anda teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılır.
Kodu: CIP (Taşıma ve Sigorta Ödenmiş Olarak – Belirlenen varma yerini yazınız)
Kodu: DAT (Terminalde Teslim – Varma limanı veya yerinde belirlenen terminali yazınız)
Bu teslim şekline göre, taraflar arasında belirlenen varış ülkesindeki terminalde (rıhtım, depo, konteynır alanı ya da kara,hava,demiryolu terminali) malların boşaltılmış şekilde alıcı emrine hazır halde bulundurulmasıyla satıcı sorumluluğu son bulacak ve risk alıcıya geçecektir. Buna göre, malların belirlenmiş liman ya da mekandaki terminale getirilmesi ve boşaltılmasıyla alakalı tüm riskler ve dolayısıyla masraflar satıcı tarafından üstlenilecektir.
Anlaşma koşullarına uygun malı hazırlayarak İhracat belgelerini düzenler ve ihracat gümrük vergilerini öder. Taşıma aracını temin ederek, navlun bedelini öder ve malları daha önceden belirlenen terminalde alıcının emrine boşaltılmış olarak hazır tutar.
Malın ithali ile ilgili gerekli işlemleri yaparak, gümrük vergilerini öder. Malı daha önce belirlenen terminalde teslim alır.
Kodu: DAP (Belirlenen Yerde Teslim – Belirlenen varma yerini yazınız)
Buna göre, varış ülkesinde taraflar arasında belirlenen yerde malların alıcı emrine boşaltmaya hazır halde(boşaltma risk, masraf ve sorumluluğu alıcıya ait) bulundurulmasıyla satıcı sorumluluğu son bulacak ve risk alıcıya geçecektir.
Anlaşma koşullarına uygun malı hazırlayarak gümrük vergilerini ve navlunu öder. Varış ülkesindeki belirlenen yere kadar masraf ve riskler satıcıya aittir.(Malların boşaltılması hariç)
Malın ithali ile ilgili tüm işlemleri yaparak gümrük vergilerini öder. Malı belirlenen yerde teslim alarak gerekli gümrük işlemlerini yapar.
Kodu: DDP (Gümrük Resmi Ödenmiş Olarak Teslim – Belirlenen varma yerini yazınız)
Herhangi bir taşıma biçimi için kullanılan bu terime göre satıcı, ithal ülkesindeki adı belirtilen bir yerde malları gümrüklenmiş olarak alıcının emrine hazır bulundurmakla teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş olmaktadır. O noktaya kadar her türlü risk ve maliyeti (vergiler dâhil) satıcı üstlenmektedir. Bu durumda satıcının en fazla risk ve maliyet üstlendiği terim DDP olmaktadır. Sigorta sözleşmesinin yapılması konusunda satıcının yükümlülüğü yoktur.
DENİZ VE İÇSU TAŞIMALARINA ÖZGÜ KURALLAR
FAS; Gemi Doğrultusunda Masrafsız (Denizyolu ve İçsu Taşımacılığı)
FOB; Gemide Masrafsız (Denizyolu ve İçsu Taşımacılığı)
CFR; Masraflar ve Navlun (Denizyolu ve İçsu Taşımacılığı)
CIF; Masraflar, Sigorta ve Navlun (Denizyolu ve İçsu Taşımacılığı)
Kodu: FAS (Gemi doğrultusunda masrafsız – Belirlenen yükleme limanını yazınız)
Anlaşma koşullarına uygun malı hazırlar, malları daha önce belirlenen tarihte ve limanda alıcının daha önce adını verdiği gemi ya da mavnanın yanında teslim eder.
Kodu: FOB (Gemide Masrafsız – Belirlenen yükleme limanını yazınız)
Kodu: CFR (Masraflar ve Navlun-Belirlenen varma limanını yazınız)
Anlaşma koşullarına uygun malı hazırlayarak, ihracat işlemlerini yapar. Taşıma acentesiyle anlaşarak navlun bedelini öder.
Kodu: CIF (Masraflar, Sigorta ve Navlun – Belirlenen varma limanını yazınız)
Bazı Terimlerin Yanına Konan Kısaltmalar
STOWED : İstiflenmiş FO : Free Out: Boşaltma masrafları hariç.
FIO : Free in and out: Yükleme ve boşaltma masrafları hariç.
FIOS : Free in and out and stowed: Yükleme, istifleme,boşaltma masrafları hariç.
FIOT : Free in and out and trimmed: Yükleme, yüklerin dengelenerek istiflenmesi boşaltma masrafları hariç.
LI : Liner In: Yükleme masrafları dahil
LO : Liner Out: Boşaltma masrafları dâhil
LANDED : Karaya çıkarılmış, boşaltma masrafları navluna dâhil.
Dış Ticaret – Uluslararası Ödeme Şekilleri
← Seyahat Çeki Nedir? Özellikleri Nelerdir? → Dış Ticarette Kullanılan Belgeler