TÜRK SPOR TE ŞKİLATININ HUKUKI YAPISI. Yrd. Doç. Dr. A. Nadi GÜNAL Dr. Erkan KÜÇÜRGÜNGÖR (9 GİRİŞ
Download "TÜRK SPOR TE ŞKİLATININ HUKUKI YAPISI. Yrd. Doç. Dr. A. Nadi GÜNAL Dr. Erkan KÜÇÜRGÜNGÖR (9 GİRİŞ"
1 TÜRK SPOR TE ŞKİLATININ HUKUKI YAPISI GİRİŞ Yrd. Doç. Dr. A. Nadi GÜNAL Dr. Erkan KÜÇÜRGÜNGÖR (9 Günümüzde, ekonomik, siyasi, uluslararas ı barış ve hukuki bakımdan farklı nitelik ve fonksiyonlara sahip olan spor, çok yönlü etkileri olan toplumsal bir kurum haline gelmi ş ve günlük hayat ın vazgeçilmez bir parças ı olmu ştur. Bu niteliğiyle, gerek sporcu veya idareci olarak sporu bir meslek olarak yürüten ki şilerin, gerek medya, ekonomistler ve hukukçular ın spora olan ilgi ve yönelimi giderek artmaktadir. Sporun hukukla olan ili şkisinin de diğer toplumsal kurumlar ın hukukia olan ili şkisinden farkl ı olmadığını ifade etmek gerekir. Bütün toplumsal alanlarda olduğu gibi spor da belli hukuki düzenlemeler çerçevesinde yap ılan ve organize edilen bir faaliyettir. Belli oyun kurallarına bağlı olarak gerçekleştirilen spor faaliyetleri, yapılan sporun türüne göre değişiklikler göstermektedir. Oyun kuralları milletlerarası spor te şkilatları tarafindan belirlenmekte ve bu teşkilatlar tarafından belirlenen oyun kuralları, başka bir örneği görülmeyecek şekilde dünyanın her yerinde ülkeden ülkeye değişmeyen kurallar çerçevesinde büyük bir uyum içinde uygulanmaktadır. Ancak her devletin sporda ba şarıyı artırmak için bir takım prensipler dahilinde hareket etmesi ve buna ba ğlı olarak bir takım hukuki düzenlemelerle spora yön vermesi kaç ınılmazdır. Her devletin kendi ihtiyaçlar ı ve tercihleri çerçevesinde yap ılan bu hukuki düzenlemeler, genel olarak sporcularm ve teknik adamların yeti ştirilmesine, devlete ait spor kurumlarınm ve spor kulüple- (*) A.Ü. Hukuk Fakültesi Öğretim Üyeleri. TÜRKİYE BAROLAR B İRLİĞİ DERGISI rnssı 1035
2 rinin idari yap ılarının ve faaliyetlerinin belli bir düzene kavu şturulmas ına. ilişkin olmaktad ır. Doğrudan do ğruya hukukun düzenleme alanına giren sporun, özellikle Avrupa ve Amerika gibi sporun en üst düzeyde ve geli şmi ş şekilde yapıldığı yerlerde, hukuken de ayr ı bir incelemeye tabi tutulduğu, spora hukuk alan ında da gerekli önemin verildiğini ifade etmek gerekir. Buna kar şılık, sporun Türk Hukuk doktrininde Avrupa ve Amerika'daki örneklerinden farkl ı olarak gerekli şekilde ele alınmadığı, hukukçular tarafindan ayrıntılı incelemelere tabi tutulmadığı görülmektedir. Sporun tabi olduğu hukuki düzenlemeler, hukukun hemen hemen bütün alanlar ında kendisini göstermektedir. Spor öncelikle 1982 Türkiye Cumhuriyeti Anayasas ı'nın "Temel Haklar ve Ödevler" başlıklı ikinci kısmının 59'uncu maddesinde anayasal güvence altma alınmıştır. Bu hüküm gere ğince, devlet, her ya ştaki Türk yatanda şlannın beden ve ruh sağlığını geli ştirecek tedbirleri almak, sporun kitlelere yayılmasını teşvik etmek ve ba şarılı sporculan korumakla yükümlüdür. 0 halde sporun her şeyden önce Anayasa Hukukunun inceleme alanına girdiğini ifade etmek gerekir. İkinci olarak Türk Sporuna ili şkin karar ve denetim yetkilerini elinde bulunduran Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğü üzerinde durulmalıdır. Başbakanlığa bağl ı bir kurulu ş olan Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü tüzel ki şiliğe sahip bir kamu kurumudur. Bir kamu kurumu olmas ı sebebiyle Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğü, İdare Hukukunun konusunu olu şturmaktadır. Diğer yandan sporda disiplinin sağlanması amac ıyla beli fillerin suç say ılarak yetkili merciler tarafından cezalandırılması söz konusu olmakta ye bu şekilde Ceza Hukuku ile Ceza Yargılaması Hukuku sporda uygulama alanı bulmaktadır. Sporun özel hukukla olan ili şkisini de yadsımamak gerekir. Her şeyden.önce sporcu ile kulüp aras ında bir sözle şme yap ılmakta ve sporcu ile kulüp aras ındaki ili şki bu sözle şme hükümlerine göre yurutülmektedir. Bir sözle şme söz konusu olduğunda ise Borçlar Hukukunun dışında kalmas ı dü şünülemez. Yine demek şeklinde yap ılanan spor kulüpleri, Medeni Hukuka spor alamnda uygulama imkanı sağlamaktadır. Her ne kadar spor 1036 TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ DERGİSİ
3 kulüpleri Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğü tarafmdan çıkarılan baz ı yönetmeliklere tabi olsalar da, bu yönetmeliklerde eksiklik bulunan hallerde Dernekler Kanunu ve Medeni Kanun'un ilgili hükümleri uygulanacakt ır. Hukuki anlamda ki şi olmalan sebebiyle kulüpler, i şlerini yürütmek için bir takım hukuki işlemler yapmakta ve bu da hukukun her alanında sonuçlar do ğuracak bir geni şliğe ula şmaktadır. Diğer yandan milletleraras ı spor te şkilatlarımn yapısı ve çalışma usulleri dikkate al ındığında, belli ölçüde de olsa Milletlererası Hukuk ve Devletler Özel Hukuku i şin içine girmektedir. (1) Özellikle milletleraras ı transferlerde bir ülkede spor yapan sporcunun durumu, Vatanda şlık ve Yabancılar Hukukunu yakından ilgilendirmektedir. Bütün bunlann yanında, son günlerde kulüplerin şirketle şme yolunda adım atmaya ba şlamalan, Ticaret Hukukunun uygulanmas ını sağlamaktadır. Bu gelişim zaman içerisinde Avrupa ve Amerika'daki örneklerinde olduğu gibi, spor şirketlerinin hisse senedi ihraç etmelerine kadar gidecek yolun ilk aşamasmı oluşturmaktadır. Çalışmamızda, yukar ıda da sözünü ettiğimiz gibi birbirinden farklı ve aynntılı hukuki düzenlemelere konu olan sporun, Türk Hukukunda ne tür bir sistem içinde ele almarak düzenlemeye bağlandığı üzerinde durulmu ş, Spor Hukuku ad ı verilen bu yeni hukuk dahmn özellikleri hakk ında genel hatlanyla bilgi verilmeye çalışılmıştır. Bu anlamda çali şmam ız, Türk Sporunun hukuki ya- (1) Milletlerarası spor kurulu şlarınm, Milletleraras ı Hukuk anlamında bir "milletlerarası örgüt" olinadığmı ifade etmek gerekir. Milletlerarası spor te şkilatlan birer özel hukuk tüzel ki şisidirler. Milletleraras ı spor te şkilatlarınm kurulu şunu ve bu teşkilatlara katılmayı sağlayan anlaşmalar da, devletler aras ında yap ılan anlaşmalar değildir ve sadece.millerlerarasr nitelik ta şıyan özel hukuk ki şileri tarafından yapılmaktadır. Örneğin, dünyada futbol konusunda en üst düzeyde karar alma yetkisine sahip olan FIFA (Fdration Internationale de Football Association)'n ın ana tüzüğünde FIFA, İ s- viçre Medeni Kanunu'nun 60' ıncı maddesi gereğince kurulan bir dernek olarak nitelendirilmektedir. Ancak benzer bir statüde olan Avrupa Futbol Birliği (UEFA)'nin, Avrupa Birli ği Anla şmalarının revizyonu çerçevesinde üye devletler arasında bir "Spor Protokolü"nün yap ılması hususunda çal ışmalar yaptığım ifade etmek gerekir. TÜRKİYE BAROLAR B İRLİĞİ DERGISI isuso 1037
4 pıs ını gözler önüne serme ve bu konuda çal ışma yapacaldara bir bakış aç ıs ı oluşturma amaçlann ı ta şımaktdır. Türk sponma ili şkin hukuki düzenleme yapma yetkisini tan ı- yan iki ayrı kanun üzerinde durmak gerekir. Bunlann ilki 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü'nün Te şkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, diğeri ise 3813 sayıl ı Türkiye Futbol Federasyonu Kurulu ş ve Görevleri Hakk ında Kanun'dur. Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, Türk sporuna ili şkin karar ve denetim yetkilerini elinde bulunduran bir kurulu ştur. Ancak futbol, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü'nün düzenleme yapma yetkisi d ışında kalmaktadu' sayılı kanun gereğince, futbolla ilgili tüm kararlar ı alma, uygulama ve denetleme yetkisi Türkiye Futbol Federasyonuna aittir. 0 halde Türk sporunun hukuki yapılanmas ını, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü'nün düzenleme yetkisine sahip olduğu spor dallan ve Türkiye Futbol Federasyonu'nun düzenleme yetkisine sahip olduğu futbol şeklinde ikiye ayırarak incelemek gerekir. 1- GENÇLIK VE SPOR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ A. Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü'nün Yetki ve Faaliyet Alanı 3289 sayılı "Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğü'nün Te şkilat ve Görevleri Hakkında Kunun" ile düzenlennıiş olan Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, Türk sporuna ili şkin karar ve denetim yetkilerini elinde bulundurmaktad ır sayılı kanunun 2'inci maddesinde Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğü'nün görev ve yetkileri belirtilmi ştir. Bu madde incelendiğinde, Türk sporuna ili şkin hemen hemen tüm düzenlemeleri yapma, kararları alma ve uygulama ile bunların denetimini yapma yetkilerinin Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü'ne ait olduğu görülmektedir. Vatanda şın ve okul dışı gençlerin fizik, moral güç ve yeteneklerini sağlayan beden eğitimi, oyun, jimnastik ve spor faaliyetlerini sevk ve idare etmek, gençli ğin boş zamanın ın değerlendirilmesine ilişkin hizmetleri yürütmek, bilgi ve beceri kursian düzenlemek, gençlerin kötü alışkanhklardan korunmas ı için gerekli tedbirleri almak; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bütün öğretim kurumlar ı T UÜYE BAROLAR BIRLIĞI DERGISI 1998/8
5 mu yurt içi ve yurt d ışı spor faaliyetlerinin esaslar ım tespit etmek, yürütmek, bu faaliyetlere ait araç, gereç ve benzeri ihtiyaçlar ı sağlamak; okul dışı izcilik ve spor faaliyetleri ile gençlik faaliyetlerini programlamak, düzenlemek, yönetmek ve geli şmesini sağlamak, spor idarecisi, antrenör, monitör, spor elemanları ve hakemleri yetiştirmek, eğitmek, sayılanm artırmak, eğitim merkezleri kurmak; sporcu ve spor kulüpleri ile gençlik derneklerinin tescil, vize, aktarma i şlemlerini yapmak; spor federasyonlar ınm kurulması ve spor dallarım belirlemek için gerekli usul ve esaslar ı tayin ve tespit etmek; beden e ğitimi, gençlik ve spor faaliyetleri için gerekli olan gençlik merkezleri, hostelleri, kamplar ı ile saha, tesis ve malzemeleri yapmak, yapt ırmak, i şletmek ve bu tesisleri vatanda şm istifadesine sunmak; sporcu sağlığı ile ilgili tedbirleri almak, sporcu sağlık merkezleri açmak, açt ırmak, işletmek, i şletilmesine yardımcı olmak, sporcularm sigortalanmas ı işlemlerini yapmak ve yaptırmak; spor müsabakalar ında milletleraras ı kuralların ve her türlü talimatm uygulanmasını sağlamak; futbol müsabakalarında mü şterek bahis (Spor-Toto ve Spor-Loto) düzenlemek, yönetmek; beden eğitimi ve spor alanında teknik bilgi ve spora ilgiyi art ıracak yayrnlar yapmak, faaliyetlerde bulunmak; gençli ğin bo ş zamanlarının değerlendirilmesi hususunda diğer kurulu şlarla işbirliği yapmak; milletlerarası spor tema ve ıhünasebetlerinde resmi merci görevi yapmak; 3289 say ıli kanuna göre tescili yap ılmış bulunan spor kulüp ve kurulu şlan ile spor amacım taşıyan te şekkül, sporcu ve spor elemanlarım denetlemek; ba şanli sporculara ve çal ıştırıcılarma ayni ve nakdi yard ım yapmak ve yap ılmasını sağlamak, ödüllendirmek ve ilgili mevzuat ve Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak konularında Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü görevli ve yetkilidir. Ancak yukarıda da ifade etmi ş olduğumuz gibi futbola ili şkin düzenleme yapma yetkisi, 3813 say ılı kanun gereğince Türkiye Futbol Federasyonu'na ait olduğu için futbol Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü'nün yetkisi dışında kalmaktadır. TORJCİYE BAROLAR B İRLİĞİ DERGISI ıesa 1039
6 B. Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Te şkilatının Yap ısı 1) Genel Olarak Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğü, Ba şbakanlığa bağl ı (2), tüzel ki şiliğe sahip bir kamu kurumudur. İdare Hukuku anlamında, hizmet yerinden yönetim kuruluşlarının bir türü olan idari kamu kurumları (3) aras ında yer alan Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, teknik bilgi ve uzmanl ık gerektiren gençlik ve spor faaliyetlerinin yürütülınesiyle yükümlü ve yetkili bir kurulu ştur. Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, bir devlet dairesi veya bakanlığm genel müdürlüğü görününtündedir. Tüzel ki şiliğe sahip olmasma kar şın, doğrudan doğruya Ba şbakanlığa bağlıdır. Genel Müdürlüğün başbakanlığa olan bağı, bir idari vaseyet ili şkisinden ibarettir. Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğü bir kamu kurumu olduğu için personeli, devlet memuru statüsündedir. Bir kamu hizmeti niteliğinde olan gençlik ve spor organizasyonlannda görevlendirilen geçici görevliler de, o organizasyonla ilgili görevlerini fiili olarak yürüttükleri süre içinde veya bu görevi ile ilgili ili şkileri s ıras ında kamu görevlisi sayılırlar. Ceza kanunlarının uygulanması bakım ından, bu personelin i şlediği sularla, bunlara kar şı i şlenen suçlar için Devlet memurlar ına ili şkin hükümler uygulanır. Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, kamu kurumu niteliğinde olduğu için, ta şımr ve taşınmaz bütün mallar ı Devlet mali hükmün- (2) Yürürlüğe girdiği tarihte adı. "Beden Terbiyesi ve Spor Genel Müdürlüğü'nün Te şkilat ve Görevleri Hakk ında Kanun" olan 3289 say ıh kanun, daha sonra 356 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 3703 say ıh kanun ile bir takım deği şikliklere uğranu ştar. Bunun sonucunda, Beden Terbiyesi ve Spor Genel Müdürlüğü, Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğü adım almış ve Genel Müdürlük, Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı yerine Ba şbakanhğa bağlanmıştır. Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, Ba şbakanlıkta gençlik ve spordan sorumlu devlet bakanma bağlıdır. (3) ONAR, S.S.: İdare Hukukunun Umu ıni Esasları, C.II, İstanbul 1966, s ; DURAN, L.: İdare Hukuku Ders Notlar ı, İstanbul 1982, s ; GÜNDAY, M.: İdare Hukuku, Ankara 1997, s TÜRKİYE BAROLAR BIRL İĞİ DERGİSİ 1998t3
7 dedir. Genel Müdürlüğün. bu mallar ı ile gelirleri ve alacaklar ımn haczedilmesi mümkün de ğildir. Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Merkez ve Ta şra te şkilatından meydana gelir. Genel Müdürlük merkez te şkimtı katma bütçeli, taşra teşkilat ı ise özel bütçelidir. Merkez te şkilatı Sayıştay'ın denetimihe tabi olmas ına rağmen, Ta şra te şkilatı Say ıştay'm denetimine tabi değildir. Gerek merkez gerek ta şra te şkilatı Devlet!hale Kanunu ve Muhasebe-i Umumiye Kanununun uygulama alan ı dışında kalirlar. Nitekim Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğü Merkez!hale Yönetmeliği'nde, Genel Müdürlüğün her türlü alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve ta şıma ihalelerinde uygulanacak olan esas, usul ve yöntemler aynca belirlenmi ştir. Taşra teşkilatına ait özel bütçeler, 3289 sayıli kanunun 14'üncü maddesinde belirtilen esaslar ve Genel Müdürlük direktifleriyle illerin ihtiyaçlar ı göz önünde tutularak il müdürlükleri tarafmdan haz ırlanır ve valiler tarafından Ekim ayı başmda Genel Müdürlü ğe gönderilir. Bu bütçeler genel müdürlükçe incelendikten sonra genel müdurunonay ı ile yürürlüğe girer. Bütçede bölüm maddeleri arasmda yap ılacak aktarmalar valinin onayı ile, bölümler arasında yapılacak aktarmalar ise genel müdürün onayı ile gerçekleştirilebilir. 2) Birimleri Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, merkez ve ta şra teşkilatı olmak üzere iki ayn te şkilat içinde faaliyet göstermekte ve görevlerini yerine getirmektedir. Bu yüzden her iki te şkilatın yapısı ve özellikleri hakk ında genel hatlanyla bilgi vermek gerekir. a) Merkez Te şkilatı aa) Genel idari Yap ı ve Federasyonlar Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü'nün merkez te şkilatı içinde federasyonlar özel bir yere sahiptir. Dolayısıyla idari yap ı genel olarak ele alındıktan sonra ayrıca federasyonlar üzerinde durulacaktır. TÜRKİYE BAROLAR B İRÜĞİ DERG İSİ 199W3 1041
8 aaa) Genel idari Yap ı Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğü'nün merkez te şkilat ında, Ana Hizmet Birimleri, Danışma ve Denetim Birimleri, Yard ımcı Birimler ve Ba ğlı Birimler bulunur. Ana Hizmet Birimleri karnında belirlenen başkanlıklardan oluşur. Bunlar, Spor Federasyonlar ı Başkanlıkları, Tesisler Dairesi Başkanlığı, Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı, Spor Eğitimi Dairesi Başkanlığı, Gençlik Hizmetleri Dairesi Ba şkanlığı, Spor Kurulu ş- ları Dairesi Başkanlığı ve Spor Faaliyetleri Dairesi Ba şkanlığı'dır. Genel Müdürlüğün Danışma ve Denetim Birimleri dört ayr ı başkanl ıktan olu şur. Bunlar Tefti ş Kurulu Ba şkanh ğı, Hukuk Müşaviriiği, Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Dairesi Ba şkanlığı ile Spor Kontrolörleri Kural Ba şkanlığı'dir. Genel Müdürlük bünyesindeki Yardımc ı Birimler ise, Personel ve Eğitim Dairesi Ba şkanl ığı, İdari ve Mali I şler Dairesi Başkanlig, Dış İli şkiler Dairesi Başkanlığı ve Savunma Uzmanli ğı'ndan ibarettir. Son olarak Spor Toto-Loto Te şkilat Müdürlüğü'nün de Genel Müdürlüğe bağlı bir birim olduğunu ifade etmek gerekir. Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğünün ba şmda bulunan genel müdür, kurulu şun en üst amiridir say ılı kanun gereğince genel müdür, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün gerçekle ştirdiği hizmetlerin mevzuata, milli güvenlik siyasetine, kalk ınma planlanna, yıllık programlara uygun olarak yüritühnesini ve Genel Müdürlüğün faaliyet alan ına giren konularda diğer kamu kurum ve kurulu şları ile i şbirliği ve koordinasyonu sağlamakla görevlidir. Genel müdür, merkez vé ta şra te şkilatınm faaliyetlerini, işlemlerini ve hesaplarını denetlemekle görevli ve yetkilidir. Ayrıca 3289 sayılı kanuna göre tescili yap ılmış bulunan spor kulüp ve kuruluşlan ile spor amac ı ta şıyan te şekkülleri de denetler. Genel müdürlükte genel müdurunişlerinde yardımcı olmak üzere, yine genel müdüre kar şı sorumlu dört genel müdür yard ımcısı bulunur. Bu genel müdür yard ımcıları, genel müdür tarafindan kendilerine verilecek i ş ve hizmetleri, mevzuat hükümlerine uygun olarak genel müdür adına düzenleme ve yurutmekle görevlidit 1042 TÜRKİYE n ıoıaı ntaıicl DERGİSİ I99SJ
9 Genel müdür ve genel müdür yard ımcıları, 3289 sayılı Gençlik ve Spor. Genel Müdürlü ğünün Kurulu ş ve Görevleri Hakkında Kununun 12'inci maddesinin atıf yaptığı 2451 sayılı "Bakarıhkiar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin' Kanun"un 2'inci maddesi gereğince mü şterek kararla atan ırlar. Bunlann nal-illeri ve görevden al ınmaları da aynı usule göre olur. bbb) Federasyonlar Tüm spor dallar ı, spor dalııun özelliklerine göre bir federasyona bağlıdır. Federasyonlar, kapsamları içindeki spor dallan ile ilgili teknik ve idari kararları alma yetkisine sahiptirler. Bir federasyon içinde sadece bir spor dalı olabileceği gibi, birden fazla spor dalı aynı federasyona bağlanabilir. Federasyonlar, yukarıda da ifade ettiğimiz gibi Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü'nün merkez te şkilatı içinde yer alırlar. Federasyonlar, Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğü'nün merkez te şkilatı içinde "ba şkanlık" şeklinde örgütlennii şlerdir. Bunlar, genel müdürlüğe bağlı olup ayn bir tüzel kişiliğe sahip değildirler. "Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğü Spor Federasyonlanmn Te ş- kilatı, Çalışma, Görev, yetki ve Sorumluluk Yönetmeliği"nin 5'inci maddesine göre federasyonlarm genel müdürlük bünyesindeki Mörkez Danışma Kurulu karan ile belirleneceği belirtilmektedir. Ancak 3289 sayılı kanunun 10/e ve 1 S'inci maddeleri gereğince federasyonlarm sayısının belirlenmesinde, kunılmasinda ve me şgul olacakları spor dalları hakkında Merkez Dan ışma Kurulu sadece görüş bildirmektedir. Buna göre federasyoniar, Merkez Danışma Kurulu'nun görü şü alınarak, Gençlik ve Spor Genel Müdürü'nün teklifi üzerine Başbakan (gençlik ve spordan sorumlu devlet bakanı) tarafindan tespit eiilir (4). (4) Buna kar şılık, yukarıda anlatılan hükümlere tabi olmayan, Türk Spor Hukuku içinde özel bir konuma sahip olan Türkiye Futbol Federasyonu, 3813 sayılı "Türkiye Futbol Federasyonu Kurulu ş ve Görevleri Hakkında Kanun" ile kurulmuştur. TÜRKİYE EAROLARBİRI4ĞIDERGİS İ wom 1043
10 Her federasyonun ba şında bir federasyon ba şkanı bulunur. Bundan ba şka federasyonlar, başta Yönetim Kurulu olmak üzere, Yürütme Organı ve Damşma Organlan adı verilen bir tak ım kurıill.ara sahiptir. Yönetim Kurulunun da ba şkan ı olan federasyon ba şkanı, yurt içinde ve dışı nda kendi spor dal ım temsil etmek, gerekti ğinde bu yetkisini as ba şkan veya genel sekretere devretmek; federasyon içindeki kunılların düzenli çah şmasım sağlamak; idari ve mali konularda tahakkuk memurlu ğu yetki ve sorumluluğunu taşımak, gerektiğinde bu yetki ve sorumluluğunu sadece genel sekretere devretmek gibi yetkilere sahiptir. Federasyonlarda yer alan bütün kurullann görev süresi federasyon ba şkanının görevde bulunmas ı- na bağlıdır. Başkanın görevden alınması veya herhangi bir nedenle aynl.mas ı durumunda yönetim kumlu ve diğer tüm kurullann görevi sona erer. Federasyon Yönetim Kurulu federasyonlann karar orgamd ır. Yönetim Kurulu'nun görevleri "Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğü Spor Federasyonlarmın Teşkilatı, Çalışma, Görev, Yetki ve Sorumluluki Yönetmeliği" nin 13'üncü maddesinde sayilmıştır.bunlann belli ba şlilan üzerinde durmak gerekirse, federasyon bütçe taslağını hazırlamak; yetkisi içindeki spor dalları ile ilgili olarak geli ş- meleri izlemek ve bun.lann uygulanmas ını sağla-mak spor müsabakalarımn uluslararası kurallara uygun olarak düzenlenmesini sağlamak; kulüpler arası müsabakalarla ilgili teknik uyuşmazlıkları çözmek; yanşmaların düzenlenmesi için gerekli olan hakem, antrenör ve müsabaka yönetmelikleri ile ile ilgili önerilerde bulunmü; federasyona verilen bütçenin en iyi şekilde harcanmasmı sağlamak; teknik kurulun kararlan doğrultusunda milli talum antrenörlerini tespit etmek gibi görevleri federasyon yönetim kurulu yerine getirir. Federasyonlarda yürütme orgam adı verilen görevliler i ğe, bir genel sekreter, yeteri kadar uzman, şef, memur ve diğer görevlilerden oluşur. Bu görevliler federasyonlar ın idari i şlerini yürütmekle görevlidirler TÜRKİYE BAROLAR nirltğt DERGISI 19sS.
11 Federasyonun danışma kurullan, Federasyon Dan ışma Kurulu, Teknik Kurul, Eğitim Kurulu, Sağlık kurulu, Hukuk Kurulu, Merkez Hakem Kurulu ve federasyon başkamnm gerekli gördüğü diğer kurullardan olu şur. Bu kurullardan teknik kurul, federasyonun kapsam ı içindeki spor dalina ilişkin olarak federasyon yönetim kuruluna görü ş bildiren bir kuruldur. Örne ğin teknik kurul, o spor dalinda milli takıma çağnlabilecek veya milli tak ım antrenörlüğü yapabilecek kişiler hakk ında yönetim kuruluna teklifte bulunur. Eğitim kurulu, federasyonun kapsam ı içinde kalan spor dal ı ile ilgili sporcu, antrenör, monitör, yönetici ve di ğer elemnların yeti ştirilmesi ve geli ştirilmesi için plan ve programlar yaparak bunlan ilgili kiirullara göndermek, sporcu eğitim merkezlerinin çal ı şmaları ile ilgili olarak yönetim kuruluna bilgi vermek gibi görevleri yerine getirir. Sağlık kurulu, federasyon kapsam ındaki sporcu, hakem ve antrenörlerin sağlık kontrollerini sağlamak, sporcuların dengeli beslenmelerine ili şkin programlar haz ırlamak gibi görevleri yerine getirmekle yükümlüdür. Bir diğer kurul olan hukuk kurulu, federasyon ba şkanı ve yönetim kurulu tarafindan istenecek konularda hukuki mütalaa veren bir kuruldur. Merkez hakem kurulu ise, federasyonun kapsamı içindeki spor dallarında hakenılerin yetiştirilmesi, terfilerinin yap ılması, uluslararası listeye alınması uygun görülen hakemlerin tespit ve teklif edilmesi, yönetim kurulunca verilen yetkiye dayanarak müsabakalarm gözlemci ve hakemlerinin tespit edilmesi gibi hakemlilde ilgili görevleri yerine getirit Federasyonlar kapsamları içinde yer alan spor dalları ile ilgili teknik ve idari kararları almakla yükümlü ve yetkilidirler. Federasyonlar, kapsmlan içindeki, spor dah ile ilgili olarak antrenör ve monitörlerin, yeti ştirilmesini sağlamak, ülke içinde müsabakalar düzenlemeiç bu müsabakalar için hakem, gözlemci ve temsilci atamak; kulüpler ve iller arasmda doğabilecek teknik uyu şmazlikları çözümlemek; uluslararas ı yarışmalara i ştirak edecek olan takımları seçmek, seçilen takımlan yarışmalara haz ırlamak; yarışmaların düzenlenmesi için gerekli olan hakem, antrenör, müsabaka yönetmelik taslaklar ı haz ırlamak ve bunlar ı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğündeki Merkez Dan ışma Kurulu'na sunmak; spor disiplinine aykırı davram şta bulunan sporcu, hakem antrenör ve TÜRKİYE BAROLAR B İRLİĞİ DERGISI 19O8 1045
12 yöneticileri ile spor kuruluşlarını Ceza Kurullanna sevketmek; milli tak ım sporcu ve yöneticilerinin sigorta i şlemlerinin yapılmas ını sağlamak gibi görevleri yerine getirirler. bb) Sürekli Kurullar Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünde sürekli kurullar ad ı verilen baz ı kurullar bulunur. Bunlar, Gençlik ve Spor Şuralan, Merkez Danışma Kurulu, Merkez Ceza Kurulu, Genel Müdürlük Ceza Kurulu ve İl Ceza Kurulu'dur. Bu kurullar d ışmda, genel müdürün teklifi ve ba şbakamn (spordan sorumlu devlet bakanının) onayı ile, gençlik ve spor faaliyetlerini düzenlemek amacıyla ihtiyaç duyulan konularda kurul te şkil edilebilir. Danışma organı niteliğindeki gençlik ve spor şuraları, gençlik ve spor hizmetleri ile ilgili faaliyetler konusunda olmak ve dört y ılda bir toplanmak üzere Başbakanlıkça ayrı ayrı düzenlenir. Bu şuralarm te şkili, çalışma esas ve usulleri yönetmeliklerle ayr ıntılı şekilde düzenlenmi ştir. Bunun gibi ceza kurullarının kurulu ş, görev, yetki ve sorumh ı- luldan da yönetmeliklerle düzenlenmi ştir. Merkez Danışma Kurulu ise 3289 sayılı kanunda ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Buna göre Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğünün bünyesindeki sürekli kurullardan bir olan Merkez Dan ışma Kurulu, Gençlik ve Spor Genel Müdürünün başkanlığında; ülkede spor bilgisi ve ihtisas ı ile tanınmış olanlar arasından Başbakan (spordan sorumlu devlet bakanı) tarafından seçilecek üç ki şi ile Milli Savunma, Içişleri, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlıkları, Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi, Türkiye Spor Yazarlar ı Derneği, Amatör Spor Kulüpleri Konfederasyonunun kendi mensuplar ı arasuidan belirleyecekleri birer temsilci ve üniversitelerin sporla ilgili birimlerinin en üst yetkililerinin kendi aralar ından seçecekleri bir temsilciden te şekkül eder. Merkez Dan ışma Kurulunun görevleri aras ında, genel müdürlükçe haz ırlanan bütçe ile federasyonlar tarafindan haz ırlanan plan ve programlar ı tetkik etmek; genel müdürlükçe haz ırlanan yıllık çahşma program ını tetkik ve tasdik etmek; te şkilat ı ilgilendiren yönetmelikleri haz ırlamak; federasyon tünxht BA$OLAR airüğt DLRG?St ISSR
13 ların kurulmas ı ve meşgul olacakları spor dalları hakkında görü ş bildirmek; spor saha, tesis ve malzemeleri ile ilgili konularda temel prensipleri tespit etmek; genel müdürlükçe kendisine havale edilen diğer i şler hakkında görüş bildirmek; Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü merkez ve ta şra ı$rsoneli ile sporcular ın sosyal güvenliğini düzenleyici tedbirler konusunda ilgili yönetmelikleri düzenleyerek görüş bildirmek say ılabilir. Merkez Dam şma Kurulunun genel müdürlükçe haz ırlanan yıllık çalışma raporunu tetkik ve tasdik etme ile te şkilatı ilgilendiren yönetmelikleri haz ırlama konusunda verdiği kararlar kesindir..bu kararlar sadece Ba şbakan (spordan sorumlu devlet $kam) tarafmdan fesilı veya tadil olunabilir. b) Taşra Teşkilatı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün ta şra teşkilatı il ve ilçe müdürlüklerinden olu şur. illerde Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri, ilçelerde i şe Gençlik ve Spor ilçe Müdürlükleri bulunur. Bu, müdürlüklerin hizmetleri müdürler tarafından yurutülür. illerde vali, ilçelerde kaymakam gençlik ve spor ba şkan ıdır. Hizmetlerin yürütülmesinden dolay ı il müdürü valiye, ilçe müdürü ise kaymakama kar şı birinci dereceden sorumludur. Bundan başka illerde gençlik ve spor i şleriyle me şgul olmak üzere, valilerin sonımluğu altmda, o ilde uygulanmakta olan spor dallarımn ilgili federasyonlan ile uyumlu çal ışabilmek ve bu federasyonlarm taşra bağlantılanm sağlayabilmek amac ıyla fahri birer spor dalı temsilcisi bulunur. İl spor dalı temsilcilerinin görevleri ve atanma şekilleri, tarih ve say ılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren bir yönetmelikle belirlenmi ş- tir. Buna göre spor dal ı temsilcisi olarak atanmak üzere, ilgili olduklan sporun içinden gelen, çevresinde sevilen sayılan ve görevlerinin niteliklerini ta şıyan üç aday kulüpler tarahndan belirlenir. Spor dalı temsilcilerinde Devlet Memurlan Kanunu'nda aranan niteliklerin de bulunması gerekir. Belirlenen üç aday içinden biri, illerde geçlik ve spor il müdürü ile ilgili federasyon ba şkanının birlikte yazılı teklifi ve il ba şkanının (vali) onayı ile dört yıl süreyle atamr. TÜRKIYE BAROLAR BtRLI Ğİ DERGİSt 19M 1047
14 C. Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü'nün Düzenleme Yapma Yetkisi Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, 3289 sayılı kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirmek için, yönetmeliklerle bir takım düzenlemeler yapmak.tad ır. Bu yönetmelikler, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü'ndeki sürekli kurullardan biri olan Merkez Danışma Kurulu tarafından haz ırlanır. Federasyonlarm kurulmas ı ve yetkilerinin belirlenmesi; sporcular ın tescil, vize ve transferleri; gençlik ve spor çalışmalar ında hukuka aykırı davrananlara verilecek cezalar; bütün spor müsabakalarında uygulanacak müsabaka kuralları; hakemlik şartları ve hakemlerin yeti ştirilmesi; spor faaliyetlerinin denetlenmesi gibi sporla ilgili tüm alanlarda Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü yönetmelikler ç ıkararak düzenleme yapmaktadır. Daha önce de ifade etmi ş olduğumuz gibi futbolun, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün düzenleme yetkisi d ışında kaldığmı ifade etmek gerekir say ıli "Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve. Görevleri Hakkında Kanun" ile kurulan Türkiye Futbol Federasyonu, futbol faaliyetlerini milli ve milletleraras ı kurallara göre yürütmek, te şkilatlandırmak, geli ştirmek ve Türkiye'yi futbol konusunda yurt içinde ve yurt dışında temsil etmekle görevli, özel hukuk hükümlerine tabi, tüzel ki şiliğe sahip ve özerk bir kurulu ş- tur. Bu kanun gereğince futbol federasyonu, futbol ile ilgili tüm kararlan almaya yetkilidir. 0 halde futbol, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün düzenleme yapma yetkisi dışmda kalmaktadır. Burada Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğü'nün Türk sporuna ilişkin olarak gerçekle ştirdiği temel hukuki düzenlemeler üzerinde durulacak, bunun dışında kalan düzenlemelere, çalışmamn smırlarıııı aşmaıiıak için yer verilmeyecektir (5). (5) Türk sporunu ilgilendiren di ğer hukuki düzn1eme1er için bkz.: GÜNAL, A.N.; KÜÇÜKGÜNGÖR, E.: Türk Spor Hukukunun Genel Esasları ve İlgili Mevzuat, Ankara TÜRKIYE BAROLARRiRLI Ğİ DERG İSİ
15 1)Müsabaka Kurallannrn ve Hakemlerle ilgili Esaslann Belirlenmesi Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğü'nün yetkisi içinde yer alan, futbol dışındaki spor dallanna ili şkin müsabaka kuralları ve hakemlerle ilgili kurallar, her spor dal ı için ayrı ayrı ç ıkarılan yönetmeliklerle belirlenmektedir. Müsabaka kurallannda, milletlerarası spor kurulu şları tarafindan yap ılan değişiklikler de ilgili federasyonlardan gelen talep üzerine, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü tarafindan yönetmelik de ğişiklikleriyle gerçekle ştirilmektedir. Ancak Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğü'nün yetki alam içinde kalan basketbol ve voleybolun özel bir statüye sahip olduğunu ifade etmek gerekir. Daha önce diğer spor dallarmda oldu ğu gibi Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü tarafindan yayımlanan müsabaka ve hakem yönetmeliklerine tabi olan basketbol ve voleybol, tarih ve sayıh Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Basketbol Yarışma, Sporcu Tescil ve Lisans, Disiplin, Hakem ve Antrenör Yönetmeliği" ve tarih ve sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yururlüğe giren "Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Voleybol Yarışma, Sporcu Tescil ve Lisans, Hakem ve Antrenör Yönetmeliği" ile basketbol ve voleybol federasyonlan Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğü tarafından bir takım özel yetkilere sahip kılmmıştır. Bu yönetmelikler gereğince, basketbola ve voleybola ili şkin bütün müsabaka kurallan ile hakem ve antrenörlerle ilgili esaslar hakk ında, Basketbol ve Voleybol Federasyonları Yönetim Kurulları talimat adı altında karar almakta ve bu talimatlar Gençlik ve Spor Genel Müdürünün onayı ile yürürlüğe girmektedir. 2) Sporcuların Tescil, Vize ve Transfer İşlenılerinin Düzenlenmesi Spor yarışmalanna katılmak isteyen sporcuların uymalan gereken usul ve esaslar, "Gençlik ve Spoi Genel Müdürlü ğü Sporcu Lisans, Tescil, Vize ve Transfer Yönetmeli ği"nde (RG / 23426) düzenlenmiştir. Bu yönetmelikle birlikte her federasyon, faaliyet gösterdiği spor dallarında yarışmalara katılacak sporcuların TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ DERGİSİ wsz El
16 tescilli ile lisans, vize ve transfer i şlemlerine ili şkin usul ve esaslar ı belirleme yetkisine sahip k ıl ınmıştır.(6) Bu yönetmeli ğe göre, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü te şkilatı tarafından düzenlenen veya organizasyonununa izin verilen yan şmalara kat ılacak sporcular ın sporcu lisans belgesini almalar ı ye bu lisanslar ım her yıl vize ettirmeleri zorunludur. Her spor dal ı için ayrı lisans düze ıılenir. Bir sporcu ayn ı spor dalında olmamak şartıyla birden fazla kulübün sporcusu olabilece ği gibi, hem kulübe bağl ı hem de ferdt lisansl ı olabilir. Spor federasyonlarının faaliyet gösterdikleri spor dallarmda yarışmalara katılacak sporculann lisans, tescil, vize ve transfer i ş- lemleriyle ilgili usu] ve esaslar, por dallann ın özellikleri de dikkate alınmak suretiyle ilgili federasyonlarca haz ırlanacak talimatlarla belirlenir. Pederasyonlann haz ırlayaca ğı "sporcu lisans, tescil, vize ve transfer talimatı" genel müdürlük onay ından sonra yürür - lüğe girer. Federasyonlar tarafından haz ırlanan bu talimatlarda, ilgili spor dallanmn özellikleri yamnda, lisans i şlemleri ve tescil fi şleri ile ilgili i şlemlerin nas ıl yapılacağı; lisans çıkarmak için asgari kaç yaşmda ölunması gerekti ği; vize ve sazon ba şlangıç tarihleri; transfer şartlar ı ve transferlerde istenecek belgeler; yabanc ı uyruklu sporcular ın transfer şartları; yurt dışmdan gelen Türkiye Cumhuriyeti vatanda şı sporctilann tescil ve transfer i şlemleri; Silahlı Kuvvetlere kat ılan sporcuların uyacaklan esaslar ile birle şen, isim deği ştiren veya kapanan kulüplerin sporculann ın uyacakian esaslara da yer ırerilir. Sporcuların lisans, tescil, vize ve transfer i şlemleri, federasyonlann haz ırladıklan talimatlar do ğrultusunda belirlenen usul ve esaslara göre, yine ilgili federasyon tarafindan yap ılır. Federasyonlar bu hizmetlerin yürütülmesinde il müdürlükleri imkanlar ından yararlanabilirler. Federasyoniar tarafindan her üç ayda bir, bu (6) Basketbol ve voleybol federasyonlann ın ise bu düzenlemeleri yapma yetkilerini daha önce yukar ıda adı geçen yönetmeiklerle kazanm ış olduğunu ifade etmek. gerekir TÜRKİYE BAROLAR BIRLİĞİ DERGISI 193
17 işlemlere ait istatistiki bilgiler, Genel Müdürlük Bilgi İşlem Merkezinde i şlemnek üzere Spor Faaliyetleri Dairesi Ba şkanl ığına gönderilir. 3) Sporda Disiplinin Sağlanmas ına İlişkin Düzenlemeler 3289 sayılı kanunun ll'inci maddesine uygun olarak, gençlik ve spor çali şmalannda spor te şekkül ve ki şileri tarafindan gerçekle ş- tirilecek disiplin ve sportmenliğe aykırı rnller ve bunlara uygulanacak müeyyideler, kanuna ve milletleraras ı teamüllere uygun olarak Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü tarafindan ç ıkarılan "Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Amatör Spor Dalları Ceza Yönetmeliği" ile belirlenmi ş ve bu yönetmelik, tarih ve sayılı Resmi Gazete'de yay ımlanarak yürürlüğe girmi ştir. Ancak her şeyden önce "Türkiye Futbol Federasyonunun Kuruluş ve Görevleri Hakk ında Kanun" gereğince, gerek amatör gerek profesyonel futbol olsun bunlara ili şkin disiplin -işlerinin Türkiye Futbol Federasyonu taraündan yürütüldüğünü ifade etmek gerekir. Bunun yamnda basketbol dal ında disiplin i şlerini yurutmek, "Basketbol Yan şma, Sporcu Tescil ve Lisans, Disiplin, Hakem ve Antrenör Yönetmeliği" gereğince basketbol federasyonuna verdiği yetkiler arasında disiplin i şleri bulunmamaktadır. Amatör Spor Dalları Ceza Yönetmeliği, spor ahlakına, disiplinine sahip sağlıklı nesillerin yeti şmesine yardımcı olmak, amatör spor faaliyetlerinde disiplini sağlamak için ceza kurullarının te şki- 11, milletleraras ı esaslara ve teamüllere uygun olarak, disiplin suçu teşkil eden filler ile müeyyidelerinin belirlenmesi amac ıyla düzenlenmi ştir. Ceza yönetmeliğindeki müeyyideleri uygulamaya yetkili kurullar, yönetmeliğin 7'inci maddesinde belirlenmi ştir. Bunlar, Merkez Ceza Kurulu, Genel Müdürlük Ceza Kurulu ile İl ve ilçe Ceza Kurullaridir. Merkez Ceza Kurulu. Gençlik ve Spor Genel Müdürü'nün teklifi ve Bakan'm onayı ile seçilen be ş yüksek okul mezunu ki şiden oluşur. Merkez Ceza Kurulu'na seçilecek üyelerin, spor bilgisi, ih- TÜRKİYE BA1İOLARBİRÜĞİ DERGİSİ
18 tisas ı ve tarafsızlığı ile tan ınmış olmaları en az üçünün Hukuk Fakültesi mezunu, birinin genel müdür taraf ından seçilen bir Dan ışma Kurulu üyesi olması ve diğerinin ise Amatör Spor Kulüpleri Konfederasyonunun yüksek okul mezunu üyesinden meydana gelmesi şarttır. Merkez Ceza Kurulunun görevleri; Genel Müdürlük Ceza Kurulu'nun vermi ş olduğu kararlara kar şı yapılan itirazları incelemek ve karar vermek, Ceza kurullar ı'mn ba şkan ve üyeleri ile amatör sporların federasyon ba şkanları ve üyeleri hakkındaki tahkikatları yapmaktır. Genel Müdürlük Ceza Kurulu da, genel müdürün teklifi ve Bakan' ın onayı ile seçilen, en az ikisi hukukçu, yüksek okul mezunu beş asil ve iki yüksek okul mezunu yedek üyeden olu şur. Genel Müdürlük Ceza Kurulu, İl ve ilçe Ceza Kuruliannın görev kapsamı dışmda kalan konularda ceza yönetmeli ğindeki hükümleri uygular. İl ve ilçe Ceza Kurullar ise, Gençlik ve Spor İi Müdurıı'nün teklifi ve Vali'nin onayı ile atanan en az iki hukukçu, yüksek okul mezunu be ş asil üye ile iki yedek üyeden olu şur. İl Ceza Kurullari; hakem, gözlemci, temsilci ve spor saha komiserlerinin suçlar ı dışmdaki, aynı ile bağlı teşekkül ve ki şilerin, amatör spor yar ışmalarma ilişkin fiillerinin tahkikatım yapıp sonuçlandırır. Ilçe Ceza Kurullan ise; hakem, gözlemci, temsilci ve spor saha komiserlerinin suçlan dışmdaki, aym ilçeye bağlı te şekkiil ve ki şilerin, amatör spor yanşmalarına ilişkin fiillerinin tahkikat ııu yap ıp sonuçlandınr. Gençlik ve Spor Genel Müdürlü ğü'nün merkez ve ta şra te şkilatımn maa şlı, ücretli, fahri mensubu olanlar ve federasyonlar ile ta- 11 kurullar ında, te şekküllerde faal görevli olanlar Ceza Kurullarında yer alamazlar. Yasaklara riayet etmeyen,kurul üyesi istifa etmiş sayılır. ihtilaf halinde genel müdurunverdi ği karar uygulanır. Ceza Kurulları, görevlerine dahil konularda bütün cezalan vermeye yetkilidir. Ceza Kurullan, görev konulan dışmdaki evrakı ilgili ceza kuruluna gönderirler. Ceza Kurullan arasındaki görev ve yetki uyu şnıazlıklarım Merkez Ceza Kurulu çözer. Ceza yönetmeliğinde öngörülen cezalar; ihtar cezas ı, yarışmadan men cezas ı, hak mahrumiyeti cezas ı, yarışmayı seyircisiz oy TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ DERG İSİ ISOWS
19 naına cezası, saha kapatma cezas ı, puan indirme cezas ı ve küme düşürme cezas ıdır. Yönetmelikte, cezamn azaltılmas ı veya artırılmasma neden olan bir takım sebepler öngörülmü ştür. Suçun te şebbüs derecesinde kald ığı durumlarda, tespit edilen ceza yarısı oramnda indirilir. Suçun tahrik sonucu i51e ı diği anla şıldığı takdirde, tayin olunan cezalar en fazla üçte birine kadar indirilir. Tahrik sonucu i şlenen fiullere ait sürekli hak mahrumiyeti cezalan üç yıla çevrilir. Tahrik sebebiyle azaltmadan ayrı olarak, ceza kurullannca te şekkül ve ki şiler lehine cezayı azaltacak takdiri sebepler kabul edilirse, ceza yans ına kadar indirilir. Cezas ına ait infaz ın taınamlandığı faal sezon içinde, cezayı veren kurulun görevine dahil olan bir suçu tekrai i şleyen kişi hakkında tayin edilecek ceza, yans ı oranında art ırılır. Aynı anda i şlenen ve birden çok cezay ı gerektiren filler, ayn ayr ı cezalandırilıp birlikte hükme bağlanır. Yanşmalardan men ve hak mahrumiyeti cezas ım gerektiren suçlar yabancı ülkede i şlendiği takdirde, tayin edilecek cezalar bir kat artınhr. Yönetmelikte tahkikat ve ceza zamanaşrmma ili şkin olarak bir takım süreler öngörtilmü ştür. ihtar cezas ını gerektiren fıillerde 3 ay, yanşmalardan men ve süreli hak mahrumiyeti cezalar ını gerektiren fiullerde 1 y ıl, sürekli hak mahrumiyeti cezas ını gerektiren fiillerde 3 y ıl geçmekle tahkikat ortadan kalkar. Tahkikat zaınana şımının başlangıcı olay günüdür. Buna kar şılık, ihtar cezası 6 ay, yan şmadan süreli hak mahri ımiyeti cezası 3 yıl içinde infaz edilmezse ortadan kalkar. Ceza kararlannda zamana şmıı, kararın ilgiliye tebliğ edildiği veya ceza inf'azmın herhangi bir şekilde durduğu günden itibaren i şlemeye başlar. Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü ile Merkez ve Ta şra Te şkilatının Ceza Kurullarının tahkikit ile ilgili işlemler yapmas ı ve ceza kararı vermesi tahkikat zamanaşımını, kararm infazma dair her i şlem ise ceza zamana şımını keser. Ceza yönetmeliğinde gençlik ve spor suçları şeklinde isimlendirilen suçlar, aynı yönetmeliğin maddeleri arasında düzenlenmiştir. Suç sayılan filler ve bunlar için öngörülen cezalar bu maddelerde aynntıh olarak hükme bağlanınıştır. Ceza yönetnıeliğinde TÜRKİYE BAROLAR B İRliĞİ DERGISI 199W3 1053
20 gençlik ve spor suçlarının altı bölüm halinde sınıflandırıldığı görülmektedir. Bunlar,.teşkilata kar şı işlenen suçlar, te şekküllere karşı i şlenen suçlar, yöneticilre kar şı i şlenen suçlar, yarışmada görevlendirilen hakem, gözlemci, temsilci, saha komiseri ve sair te şkilat mensuplarına karşı işlenilen suçlar, sporculara karşı işlenen suçlar ve nihayet yarışmalarda görevlendirilen hakem, gözlemci, temsilci ve saha komiserlerinin i şlediği suçlardır. Yönetmelikte, baz ı durumlarda idari tedbir kararının verilebileceği öngörülmü ştür. İdari tedbir, kesinle şmiş bir ceza hükmü bulunmadığı halde, te şekkülün bir spor bran şmdaki resmi yarışmalarııı seyircisiz oynatmak, sahas ını kapatmak, kişiye hak mahruniyeti vermek veya ki şiyi her türlü yarışmalardan ve yarışmaları yönetmekten yasaklamaktır. Spor branşının faal olmadığı dönemde idari tedbir konulmaz. Idari tedbir koymaya yetkili makam ve merciler ceza yönetmeliğinde sayılmışür. Buna göre, il ve ilçe müdürleri, kendi il ve ilçe ceza kurullarınm karar vermeye yetkili olduğu ki şiler hakkında; federasyon ba şkanları veya görevlendireceği kişiler ya da genel müdürlükçe yetkili k ılman temsilcileri, kendi federasyonlanna mensup sporcular ile yar ışmalarda görevli diğer kişi ve te şekkül yöneticileri ve te şekküller hakk ında; tahkikat sırasında il ve ilçe ceza kurullan kendi görevlerine giren ki şiler hakkında; genel müdürlük ceza kurulu ise te şekkül yöneticileri ve teşekküller hakkında idari tedbir koymaya yetkilidir. Bunların yanında, Gençlik ve Spor Genel Müdürü ile Merkez Ceza Kurulu ve Genel Müdürlük Ceza Kurulu, genel müdürlük te şkilatına bağlı te şekküller ve ki şiler hakkında idari tedbir koymaya ve kaldırmaya yetkilidirler. Ceza kurullar ı, görevlerine giren konulardaki tükikatın sonuna kadar her zaman idari tedbiri kald.ırabiir, kapsamini yeniden tespit edebilirler. Ceza kar şılığı olan bir fil nedeniyle hakem tarafindan oyundan ç ıkarılan oyuncu sezonun son yarışması hariç olmak üzere, anında, ayrıca karar alınıp tebliğ edilmesine gerek olmaks ızın, o spor bran şmın bütün kategorilerinde idari tedbirli sayılır. Ceza kurulları tarafından verilen kararların yürürlüğe girmesi için, bu kararların belli makamlar tarafından onaylanması gere TÜRKİYE BAROLAR BİnLİĞİ DERG İSİ I99S
TÜRKİYE FUTBOL FEDERASYONU KURULUŞ VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN Kabul Tarihi: 17 Haziran 1992 Resmi Gazete ile Neşir ve İlânı: 3 Temmuz 1992 - Sayı: 21273 5.t.Düstur, c.31 - s. AMAÇ MADDE 1 - (Değişik 1.