Konu: enerji kaybı var mı hiç bir yerde bulamadım... (411 Kez okunmuş)
Yanıt #15 – 24 Haziran 2016, 00:05:23
ustam tartışmalar doğaldır. asıl pehlivan bu tartışmalarda seviyesini kaybetmeyendir. Ateşli tartışmalar, "sen yanlış biliyorsun" ithamları bu tür ortamlarda doğaldır. bunda sıkıntı yok. hatasını anlayan anlar, anlamayandan kime ne? öyle değil mi?
Orada biraz fevri davranıldı. Benim fıkrayı vatandaş üzerine alındı. yani ben tartışırım ama hakaret etmem. bu benim tarzım değil. hakaret edildiği an basarım engeli muhatap olmam. af buyurun anama sövülse bile bu böyledir. çünkü hakaret etmek karşıdakini düşürür, hakareti işiteni değil.
temel çivinin baş kısmını duvara koymuş, sivri ucunu çekiçlemeye başlamış. hali ile çivi girmiyor. Dursun da demiş ki, o'lum o çiviyi yanlış duvara çakıyorsun, sivri ucuna baksana, karşı duvarın çivisi o...
arkadaş bayağı bayağı bir küfür üslubu ile yaklaşınca ben haya ettim, yorumlarımı bile sildim. o ortamda görülmek bile istemem. Hatta moderatör arkadaş da dedi ki yorumlarını silmeseydin bakardık kim kime ne diyor... ben ekran görüntülerini dahi aldım ki iftira olursa sunabileyim.
bu küfürleşme konusunda ben bayağı hassasım, o sözlerin edildiği ortamda asla durmam. karşılık dahi vermem. sadece giderim.
neyse, sizler benim takdir ettiğim insanlarsınız, sizinle her türlü anlaşırız biz, argonuzu da kaldırırım ben şakanızı da. bilirim ki ben de o şekil yazarsam siz de beni anlarsınız. Bu böyledir yani, haddimizi biliyorsak, ağzımızdan kaçan bazı ağır şakalar bile affedilir. bunlar dert değil.
Yani bana forumda üslupsuz birisi söylese kaldıramam, ama sizlerden birisi bir tartışma ortamında "ulan ne adamsın, manyaklaşma o bağlantı öyle olmaz" derse bu hiç sıkıntı olmaz. biz ustalık yaptık, esnaflık yaptık, tribüne oynamaz ego yapmayız. yeter ki haddimizi bildiğimize güvenelim.
bu son yazımız olsun bu başlık için bu muhabbet takdir edersiniz ki fazla oldu.
Yanıt #16 – 24 Haziran 2016, 01:18:09
Alıntı yapılan: Yusuf usta öö 24 Haziran 2016, 00:05:23
Yani bana forumda üslupsuz birisi söylese kaldıramam, ama sizlerden birisi bir tartışma ortamında "ulan ne adamsın, manyaklaşma o bağlantı öyle olmaz" derse bu hiç sıkıntı olmaz.
biz ustalık yaptık, esnaflık yaptık, tribüne oynamaz ego yapmayız. yeter ki haddimizi bildiğimize güvenelim.
Bilirsin ki ben arada bir bizim @seron 'u döverim
Kafasına kafasına vurur yerine göre de severim
Arkadaşımızın ve arkadaşlarımızın bu tarzımdan rahatsız olduklarını düşünmüyorum. Çünkü bizler samimi arkadaşlarız.
Birlikte çook böcüklü çay içip muhabbet ettik.
Benim için ise tek önemli olan şey arkadaş(lar)ımızın birşeyler öğrenebilmesidir.
Uslüpsüz hitamlara ve ağır kelimelere benim de tahammülüm yoktur. Arkadaşlar bilirler.
Gelelim bu konu içerisindeki problemi çözmeye.
Varmısınız konuyu bilimsel bir şekilde döğüşerek (Tartışarak) çözelim ?
Herkes katılabilir. Düşüncelerini serbestçe ifade edebilir.
Tek bir amacımız olmalıdır.
Konuyu öyle çözeceğiz ki bilimsel olarak okuyan kimselerin itirazı olamayacak.
HAA DEMEKKİ BU BÖYLE İMİŞ diyebilecekler.
Bu tartışmaya @asma hocayı da davet ediyorum. O da bilgili ve lezzetli birisidir.
Yanıt #17 – 24 Haziran 2016, 03:39:29
Alıntı yapılan: mcan öö 22 Haziran 2016, 19:04:56
zener koymuşsun hani bu zenerin koruma direnci. gerçekte enerji verme çok kısa bi ışık görürsün
orada zener yeterli watt ile kullanılır. koruma direnci olmaz. Sen asıl eski 11 Sistem TV'lerde STR besleme entegresi çıkışında 103V zeneri görecektin... Adam 105 V için zener koymuş...
Voltajı sınırlamak için konulan zenerde koruma direnci olmaz. Neden? elektrik kısa yolu izler. yük durumuna göre yükü tercih edip devam eder. Yani direncin ana hat ucundan alırsan voltajı (iyi düşün, canlandır kafanda) daha zenere girmeden almış oluyorsun enerjiyi... direncin zenere bitişen ucundan alsan, bu kez de direnç üzerinden gerilim almış oluyorsun, güç durduk yere sınırlanmış oluyor. neden? arada direnç var çünkü...
bu tip devrelerde ilk voltaj verme anında yüksek gerilim oluyor, bu gerilimin zarar vermesine engel olmak için hassas bir devre ise (örn. PIR sensörlerde) kondansatör ile transformasyon yapılırsa bu zener olur. Eğer bir transistör tetiklenecekse, güç zaten Emiter kollektör arası akıtılacaksa o zaman koruma direnci olur. amper sınırlanmış da olur, böylece zaten ihtiyacı kadar gerilim alan transistör istenen voltajda akış sağlar...
Aşağıda koyu mavi cümleler bana aittir:
Alıntı yapılan: leeen öö 22 Haziran 2016, 17:50:11
ledleri beslemek için normal trafo sistemi yerine seri kondansatör ile yapılan devrelerde güç (enerji) kaybı oluyor mu?
güç kaybından kastın yükte harcanandan fazlası mı çekiliyor sorusu ise, elbette kayıp olur. r1 direnç üzerinden ısıya dönüşen gerilim, filtre kondansatörün stand bye çektiği minik güç, kayıplardır mesela...
örneğin resimdeki devre ile 12v 100mA ile ledleri besledik.
sorum şu: 12v tan 100mA akım çekiyoruz ya aynı akımı (seri olduğunu düşünürsek) 220v tan da mı çekmiş oluyoruz?
öncelikle şunu iyi bilmelisin, led denen meret sabit akım asla çekmez. değişik voltajlarda değişik akımlar çeker. kararlı ve normal çalışma gerilimleri her ledin farklıdır. piyasada ledler için kendini otomatik ayarlayan tipte özel adaptörler satılır. netten arat oku anlarsın. dolayısı ile senin ne akım verdiğin önemli değil. ledlerin o voltajda çalışırken ne kadar akım tüketeceği önemlidir.
220'den çektiğin akımı hesaplama yöntemin yanlış. 12voltta max 100 mili amper çıkış aldığını var saymışsın. diyelim ki ledlerin gerçekten 100mA çekti... bu akımı led ayağına bağladığın seri ampermetre ile ölçtün... 220 volttan ölçtüğünde aynı akımı çekmezsin. Ama aynı watt güç çekersin. Saatler amper değil W ölçer. kayıpları yok sayıyoruz bu hesaplamalarda.
yani farklı gerilime sahip noktalardan ölçtüğünde değişen akım olur watt değil:
ledlerin gücü: P=V.I
(eğer dediğim gibiyse)
harcadığım güç: 220*0,1=22w
şimdi bu sorunu kendin cevapla:
bu hesap doğru mudur?
1-eğer doğruysa aradaki (yaklaşık) 20w lık güç neye harcanıyor? (ısınan bir eleman yok sonuçta)
2- eğer hesap bu şekilde değil ise o zaman nasıl bir hesap yapmalıyız?
eğer böyle ise evlerimizdeki dijital sayaçlar bunları nasıl / neye göre ölçecektir?
Son Düzenleme: 24 Haziran 2016, 13:16:23 - Yusuf usta
Yanıt #18 – 24 Haziran 2016, 07:09:26
Alıntı yapılan: Mr_YAMYAM öö 24 Haziran 2016, 01:18:09
Takipteyim Sayın Abim.
Sorunun cevabını kendime yetecek kadar biliyorum , formüle döküp senin istediğin gibi bilimsel açıklama yapacak kadar bilmiyorum.
Zaten böcüklü çay alacağım var , uğraşamam.
Cevapla ilgili bir ışık yakayım.
Elimizde iki devre olsun, biri sınırlama direnci ve yük direncinden oluşuyor. Yükümüz üzerinde 20V harcanıyor , 0,1A harcanıyor.
Sınırlama direncinde ise aynı akım geçerken 200V gerilim güşümü oluyor. Kayıp gücü osilaskop ekranından görerek ölçtüğümüzü düşünelim. 20W kayıp ısıya dönüştüğü görülüyor değil mi.
Diğer devremizde akım sınırlama direnci yerine kondansatör var ve değerini aynı yük direncimizde 20V düşecek şekilde hesapladık/seçtik. Kondansatör üzerindeki kayıp güç için osilaskoptan akım ve gerilim eğrilerinin üst üste olmadığını , faz farkı dediğimiz olayın gerçekleştiğini görürüz. Dikey çizgilerle bu iki sinyali tarayıp alan hesabı yapar gibi gücü hesaplamamız gerekir.
Bu benim yapamadığım kısım.
Anlaşılacak durum güç formülünün V x I olmadığıdır. Cos. fi denen zımbırtı bu devre için 0,5 ise kayıp güç 10W olur. Bu kadarını anlıyorum. Peki cos. fi kaç olur , o bölüme girmek , bir yerlerden alıntı yapıp biliyormuş gibi yapmak istemiyorum. Çünkü bilmiyorum.
Böcüklü çay istiyorum , bunu biliyorum.
Yanıt #19 – 24 Haziran 2016, 13:37:26
Daha evvel de dediğim gibi elektronik benim mesleğim değildir ve de bu konuda çok cahilim. Bu nedenle izlemeyi tercih ediyorum. Ancak yine de aklımda ne varsa ortaya dökmek isterim:
Üniversite 2. sınıftayken "istatistik" adlı dersimize endüstri yüksek mühendisi bir hoca giriyordu. ben o yıllarda da elektroniğe meraklıydım ve o aralar "trafosuz şarj cihazı" yapmak istiyordum. bu herifin ünvanının önünde "endüstri" ve "yüksek" sıfatları olunca "anlıyordur" diye gittim sordum. bana birçok şey anlattı. bu anlattıklarından bir tanesi de şu idi:
"eğer bir yüke (Ry) seri bir direnç (Rx) bağlarsan, DeltaV kadar gerilim düşümü olur" aklımda kalmış.
sonra kondansatörle de ACyi dönüştürebilirsin deyince bu ışıldak konularına yöneldim...
İkincisi bir diğer düşüncem:
bir zener diyoduna seri bağlanan direncin nedeni, zenerin bozulmasını önlemek üzere akımını kısıtlamaktır.(elektronik kitaplarından okudum) direnç+zener diyodu ile elde edilen akım çok düşüktür; bu nedenle şayet daha yüksek akım desteği isteniyorsa, tranzitörlü regülasyon devreleri kurulur(yine örneklerle elektronik kitaplarından okudum Temel Elektronik - Prf Dr. M. Sait Türköz, angara üniversitesi bilmem ne fakültesi.... )
Bir zenere seri olarak direnç bağlansa da bağlanmasa da zener uçlarındaki gerilim, zenerin değeri kadardır. (teorik)
Yukarıda arkadaşın devresinde yük = zener + led serisidir. Dolayısıyla devrenin gücüne etkiyecek unsur, bu çıkıştaki devrenin empedansına-mempedansına eşit.
Girişte çok küçük değerli kondansatör kullanılmış. yaptığım deneyler, bu kondansatörler 100mA çekilemeyeceğini gösterdi.
ayrıca yine girişe bağlanan seri direncin değeri nedeniyle çekilecek akım yine sınırlanmış, minimize edilmiştir. çıkışta gereksiz yere zener kullanılmıştır. öyle yapılacağı yerde sadece uygun bir değerde seri bir direnç de kullanılabilirdi. böylece girişe daha az yük binecekti; çünkü ledler düşük güçte yanabiliyor, kocakarı deyimiyle az ceryan istiyor zaten; sınırlı akımla yanabiliyor yeter ki gerilim yeterli olsun. dolayısıyla çıkışı 3-5mA olan zenerli regülasyon devresinin devreye yük unsuru olarak bağlanmasında kanımca gerek yoktur.
görüyorsunuz, boş teneke çok öter. bi b... bilmiyorum ama uzattıkça uzattım. kusura bakmayın...
Yanıt #20 – 24 Haziran 2016, 13:58:12
Alıntı yapılan: asma öö 24 Haziran 2016, 07:09:26
BÖCÜKLÜ ÇAY KIYMETLİDİR.
Bu sebeple haketmek gerekir. Böcüklü çay içebilmeyi haketmek için de güçlü olmak gerekmez.
Önceki konudan böcüklü çay alacağınız var. Zaten demlendi bile
Meseleyi anlayabilmek için devredeki ana kondansatörü bir depo olarak düşünmeliyiz.
Şimdilik devredeki yük unsurunu kaldırarak 220V şebeke ile ana depo unsurlarını resimlerle benzeştirdim.
Dolayısı ile sizler devredeki zener dahil tüm yük elemanlarını kaldırarak bu devreden geçen akımı hesaplamanız gerekecektir.
Deve girişindeki direnç emniyet direncidir. Köprü diyotları ise tek yönde geçiş yapabilen valfler olaak düşünebiliriz.
BU DURUMDA DEVREDEN GEÇEBİLECEK AKIM KONUSUNDA NE SÖYLEYEBİLİRSİNİZ?
Yanıt #21 – 24 Haziran 2016, 14:05:15
Araya giriyorum biliyorum ama,
Devreye ilk gerilim uygulandığı anda kondansatör uçlarındaki gerilimin SIFIR olduğunu varsayarsak, ilk andaki gerilim max olacak ve kondan satör şarj oldukça çekilen akım giderek düşecek ve minimum olacaktır.
bu durum anlık bir durumdur; kondansatörün şarj süreci değerine ve uygulanan gerilime bağlıdır. tabi diyotların kısıtlayıcı özelliği de başka bir konu.
Son Düzenleme: 24 Haziran 2016, 14:06:30 - seron
Yanıt #22 – 24 Haziran 2016, 14:09:36
Alıntı yapılan: seron öö 24 Haziran 2016, 14:05:15
EVET İŞİN TEMELİ ÖNCELİKLE BÖYLEDİR.
Kondansatör dolduğunda uçlarındaki gerilim, şebeke gerilimi ile eşitlenir ve şebekeden akım çekilmez. (Teorik olarak)
Kondansatör üzerinden akım geçebilmesi esaslarına ise daha sonra değineceğiz. Eğer devrede köprü diyot olmasaydı, kondansatörümüz üzerinden daimi bir akım geçecekti.
Yanıt #23 – 24 Haziran 2016, 14:17:50
yalnız karışmasın; devreye doğrultma köprüsü koysak da koymasakda, hemen girişe konan seri kondansatör, daimi olarak geçirir; çünkü üzerinden daima AC işaret geçer. iki yönlü olan bu akım, kondansatörü bir şarj eder, bir deşarj edip bu defa ters yoönde deşarj eder... yanlış terim kullandım; kondansatörlerin kutuplarının polarizasyonu, uygulanan AC gerilimin yönüne göre devamlı değişeceğinden, bir türlü dolup öyle kalamaz ve bu güç kesilene kadar sürer. şayet bu kondansatöre DC uygulansaydı, bu defa devreden anlık bir akım geçerek yukarıdaki eğrideki gibi gerilim bir anda sıfır (teorik) olurdu.
Şimdi devam edebilirsiniz...
Yanıt #24 – 24 Haziran 2016, 16:20:05
öncelikle verdiğiniz kıymetli bilgilerden dolayı teşekkürler.
konu çok dallanıp budaklanmış gerçi
bir kaç soruya cevap vermek istiyorum.
1- girişteki 220nF kondansatörü yükselterek akımı 100mA lara kadar çıkarmak çok rahat.
2- böyle bir durumda R1 180ohm luk direnç te düşürülmeli. (zaten bu direnç koruma ve sınırlama için diye biliyorum.)
3- böyle bir durumda dahi kondansatör (üzerinde düşen gerilime bakılırsa) ısınmıyor. bunun yerine direnç vs takılmış olsaydı sıcaktan kavrulacağına eminim.
4- çıkıştaki zener diyot anlık (veya çıkışın boşalması durumunda) gerilim yükselmesini önlemek için olmalı. sürekli üzerinden akım geçmiyor.
5- ampermetre ile ölçmek konusuna gelirsek: bunu ölçebilecek AC ampermetrem yok. bunun yerine girişteki direncin üzerindeki voltajı ölçüp direncin değerine böldüğümüzde çıkıştaki akıma yakın bir akım buluyorum ama bu durumda kaybolan enerjinin nerede ısıya (veya bulamadığım başka bir enerjiye) dönüştüğünü bir türlü çıkaramadım.
cos.fi kısmını hiç bilmiyorum. bilen bir üstadın aydınlatmasını merakla bekliyorum.
Yanıt #25 – 24 Haziran 2016, 16:35:20
bahsettiğiniz kondansatörlü besleme sadece vantilatörün hız kontrol devresini beslemektedir, motorun beslemesi normal 220 volt ile bir triac ile sağlanmıştır.
örneğin 1000 volt 200 amperlik bir ısıtıcıyı; bir tristörü 5 volt 100mA ile kontrol edebilirsiniz,
ısıtıcı 5 volt 100mA lik bir enerji tüketiyor anlamına gelmez
Son Düzenleme: 24 Haziran 2016, 16:38:34 - Adnancoskun
Yanıt #26 – 24 Haziran 2016, 17:06:02
1 Girişteki kondansatörün kapasitif değeri akımı belirlemez. Kondansatörün kapasitif değeri f frekansındaki toplam görülebilecek kapasitif direnç ile eşdeğerdir.
Yani şebeke frekansımız 50Hz değil de 1KHz olsaydı 220 nF lık bir kondansatör hemen hemen hiç direnç göstermeyecekti.
Bu kondansatörün VAR (Volt Amper Reaktif) değeri üzerinden geçebilecek akım ile direk ilgilidir. Şimdilik akımımız çok küçük olduğu için bunlar ön bilgidir.
2 Devredeki omik direnç ise kondansatörün ESR değerine serii olup güvenlik amaçlıdır. (akım sınırlaması)
3 Kondansatör üzerinde teorik olarak 220V- Yük gerilimi olmalıdır. Yani köprü diyottan sonraki istenilen gerilim 220V tan çıkartıldığında kondansatör üzerinde o kadar gerilim olmalıdır. Bu gerilim yük durumuna göre değişecektir. Yük sonsuz ise kondansatör üzerindeki gerilim de şebeke gerilimine eşittir. Kondansatörün ısınması ise üzerinden akan akım şitteti doğrultusunda olacaktır. Birinci maddede belirtmiş olduğum VAR faktörü. Bu yük faktörü AC olduğu için DC gibi düşünülemez.
4 Çıkıştaki zener diyot parelel bağlandığı devredeki (Kondansatör) gerilim faktörünü (şemadaki deponun en yüksek dolma seviyesini) belirtmektedir. Çünkü yük unsurunun değişimi bu depodaki basıncı (gerilim) yükseltecektir. Eğer zener diyodu devreden çıkartır da hassas bir ölçü aleti ile o kondansatördeki gerilimi ölçersen teorik olarak 220V a yakın değer görürsün. Pratikte bu her iki kondansatör ve devredeki toplam elemanların dirençleri üzerindeki gerilim düşümüne eşdeğerdir.
5 Devredeki akımı sağlıklı ölçebilmek pek olası değildir. Realtime ölçü yapabilen ve akım-gerilim esaslarına göre ölçü yapan bir ölçü aleti gereklidir.
Zaten konunun can alıcı noktası buradadır.
Çıkış yükünün sonsuz olduğu durumlarda yukarda vermiş olduğum resimden anlaşılacağı üzere devreden hemen hemen hiç akım çekilmez. Depo kondansatörü dolar ve akım geçişi olmaz. Buna sebep olan eleman köprü diyottur. (Şemadaki valfler)
Sadece devre elemanlarının kalitesi uyumu ve toleransların ölçüsünde kayıp oluşacaktır.
Devreye yük bağlandığında ne olacaktır.
Yük zenere bağlı kondansatörü (Ana depo) boşaltmaya başlayacaktır. Deponun boşalma eğilimi ise şebeke tarafından yeni bir doldurma eğilimi ile devam edecektir. Böylece sonsuz bir döngü ile işlemler devam edecektir. Ana deponun boşaltılması üzerinden çekilen akımla doğru orantılı olacağı için çekilen akım doğrultusunda ripple artışı olabilecektir.
İşte konumuz içerisindeki ANA TEMA burasıdır.
Yük üzerinden geçen akım ana depo tarafından sağlanmaktadır. (PSUEDO SECONDARY) Bu depo boşaldıkça ana kaynaktan içerisine su akıtılmaktadır.
SİSTEMİN SIFIR NOKTASI Kondansatör ve zener ikilisinin bir ucudur. (Artı veya eksi uçlardan birisi) Yukardaki uç istenilen basınç değerinin (Gerilim) belirlenmesi ile ortaya çıkmış olan POTANSİYEL FARK'tır.
Daha önce tartışılmış olan ve sonuca ulaşılamamış olan o kondansatöre el değerse çarpılırmıyız meselesi de burada gizlidir.
Ana depo basıncı (GERİLİM) ne olursa olsun kendi üzerindeki sıfır noktasına akım akmadığı sürece buraya dokunan kişileri etkilemeyecektir. Tek fark şudur.
Ana şebeke AC hattı toprakla ilişkilidir. Malzeme kalitesi ve sistemin tasarım özellikleri doğrultusunda bu kondansatör üzerinde AC bileşenler oluyorsa ve ve toprakla ilişkili ise işte o zaman dokunan kişileri çarpabilecektir.
Yanıt #27 – 24 Haziran 2016, 17:21:08
Alıntı yapılan: Adnancoskun öö 24 Haziran 2016, 16:35:20
işte vantilatör kademe ayarının içi
burada triac var mı?
Yanıt #28 – 24 Haziran 2016, 17:25:31
Alıntı yapılan: Mr_YAMYAM öö 24 Haziran 2016, 17:06:02
Yanıt #29 – 24 Haziran 2016, 18:13:14
Alıntı yapılan: leeen öö 24 Haziran 2016, 17:21:08
Son Düzenleme: 24 Haziran 2016, 18:20:05 - Adnancoskun