2002, Cilt 16, Sayı 2, Sayfa(lar) 199-208
SIĞIRLARDA ÜRİNER SİSTEMİN NORMAL VE HASTALIKLI YAPILARININ ULTRASONOGRAFİK İNCELENMESİ
Anahtar Kelimeler: Ultrasonografi, üriner sistem, sığır.
Çalışmada, değişik yaş, ırk, ağırlık ve cinsiyette sığırlarda üriner sistemin normal ve hastalıklı yapılarının ultrasonografik olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Üriner sistemin görüntülenmesi transabdominal ve transrektal yöntem ile 3.5-5 MHz'lik conveks ve 5-7.5 MHz'lik linear problar kullanılarak gerçekleştirildi.
Ultrasonografik muayeneler esnasında tesbit edilen normal ve patolojik oluşumlardan elde edilen bulgular şunlardı: Normal böbreklerin kapsulası hiperekojen, renal korteksi ekojen, medullası hipoekojen olarak görüntülendi. 20 sığırın böbrek boyutları 8.0 ile 10.1 cm genişlik ve 5.1 ile 7.0 cm derinlikteydi.
Saha çalışmalarında 1000 adet sığırın 136 tanesinde (yaklaşık %13.6'sında) üriner sistemle ilgili hastalıklar görüldü. Buna bağlı olarak sığırlarda ağırlık artışında ve süt veriminde azalma gözlendi. Sığırlarda böbrek kisti %7, nefrolithiazis %7, hidronefrozis %11, pyeolonefritis %11, böbrek tümörü % 1, sistitis %11, İdrar kesesi tümörü %3, idrar kesesi taşları %15, idrar kesesi dilatasyonu % 12 ve idrar kesesi yırtığına %8 oranlarında rastlanıldı.
Böbrek kistleri, anekojen bir görüntü ile arka tarafında eko kuvvetlenmesi gösteren oluşumlar şeklinde izlendi. Nefrolithiazis olgularında çok sayıda ve ekojenik perdelerle birbirlerinden ayrılmış kompartmanlar ile pelvis renalis çapının normalden biraz daha artmış olduğu görüldü. Hidronefrozis olgularında pelvis renaliste genişleme, kortekste incelme ile birlikte kalikslerde anekoik bir görüntü elde edildi. Pyelonefritis olgularında pelvis renalis çapının küçüldüğü, böbrek parenkim sınırlarının kaybolduğu ve inceldiği ayrıca hiperekoik bir görüntünün oluştuğu saptandı. Sistitis olgularında kese duvarının kalınlaşıp hiperekojen bir görüntü aldığı ve ayrıca kese içerisinde yüzen ekojenik mukoza parçalarının varlığı saptandı. İdrar kesesi tümörlerinde, tümörlerin miks bir ekojeniteye sahip oldukları tespit edildi. Urolithiazis olgularında idrar kesesi dibinde ekojenik kum saptandı. İdrar kesesi sallandığı zaman bu kum taneciklerinin kesesi içinde tipik kar yağışı görünümü oluşturduğu saptandı. İdrar kesesi yırtığında karın içinde sıvı birikmesinden dolayı, karın boşluğunda anekoik görüntü tespit edildi. Sonuç olarak; üriner sistem hastalıklarının sığırlarda önemli bir yerinin olduğu ve ultrasonografinin bu sistem hastalıklarında birincil tanı yöntemi olarak uygulanması gerektiği kanısına varıldı.