Türkçe Bilgi: Filipinler
Filipinler ya da resmî adı ile Filipinler Cumhuriyeti, (Filipince: Repúbliká ng̃ Pilipinas) Güneydoğu Asya'da Malay Takımadaları bölgesinde yer alan adalar ülkesidir. Başkenti Manila'dır. Filipinler toplam 7 bin 107 adadan oluşur. Yaklaşık olarak toplam yüzölçümü 300 bin km²dir. Bu da bu ülkeyi dünya yüzölçümüne göre ülkeler listesinde 72. yapar.
Filipinler, Güneydoğu Asya'da bir ada devleti. Büyük Okyanusun batısında, Asya kıtasından 966 km açıkta bulunan Filipinler, “Şark denizinin incisi” olarak tanınır. Asya’daki batı sömürgelerinden istiklalini kazanan ilk devlettir.
Ülkede yaşayan çoğu Filipinli'nin kökeni Avusturyalı'lara dayanır. Bunların yanında Çinli, İspanyol, Amerikan ve Arap kökenliler de bulunmaktadır. Zengin bir tarihe sahip olan Filipinler, doğu kültüründen büyük izler taşır. Filipince ve İngilizce resmi dillerdir.
Arkeolojik ve Paleontolojik teori, Homo Sapiens'in yaklaşık i.ö. 50 bin yıl önce Palawan'da (Filipin in Western Visayas bölgesinin bir ada vilayeti) var olduğunu ileri sürer. Atea'ların (yerli halk) şimdiki Filipinler'den 30 bin yıl önce kara köprüsüyle buraya vardığı düşünülür. Çünkü bu alan, Buzul Çağı'nda Asya kıtası'na bağlıydı. Filipin halkının çok büyük bir çoğunluğunun ataları Austronesian (Okyanus ve güney Asya, Tayvan halkı)lar, Luzan'ın uç kuzeyine İ.Ö. yaklaşık 3.yy'da yerleştiler. Filipinlerin geri kalan alanlarına yayıldılar ve daha sonra Güney Asya kıyıları ve Batı Pasifik adalarında kolonileştiler. Arap, Çinli ve Hintli tüccarlarlar Filipili'lerle temas halindeydi.
İspanya için denize açılan Portekizli kaşif Ferdinand Magellan ve onun tayfaları, takımadalara 1521'de varan ilk Avrupalılardı. Macellan, yerli savaşçılar tarafından Mactan Adasında Lapu-Lapu ve adamlarıyla politik çatışmaya karıştığı savaşta öldürüldü. Kolonileşmenin başlangıcı, İspanya kralı II. Philip (Filipin adı buradan gelir) sefer emrini verdiği zamandır. Fetihçi, Miguel Lo'pez de Leguzpi,Meksika'dan 1565'de ulaştı ve Cebu'da ilk kolonileşmeyi şekillendirdi. 1571'de Manila'yı Yeni İspanya'nın başşehri olarak tesis etti.
Romalı misyonerler yerli halkın çoğunun dinini değiştirdiler. Sonraki 333 yıl içinde İspanyol ordusu, yerel halkın isyanları ve çeşitli dış koloni meydan okumalarıyla savaştı. Böyle isyanlar, İngiliz, Çin, Alman, Fransız, Japon ve Portekizler'den geldi. İspanya için en büyük kayıp, Yedi yıl savaşlarında Manila'nın İngilizler tarafından kalıcı işgali oldu. Filipinler, Yeni İspanya'nın bir toprağı olarak 1565'den 1821'e kadar yönetildi. Önceleri İspanya tarafından yönetiliyordu. Manila Galleon (İspanyol ticaret gemisi) 16. yüzyılın başlarında yılda bir veya iki kez Manila, Acapulco, Meksika arası sefer yapıyordu. Filipinliler ise dünya ticaretine 6 Eylül 1834'te açıldılar.
Filipinlere, Malaya göçlerini, Hint ve Çinliler takip etmiştir. İslamiyet, 14. yüzyılda Borneolu tüccarlar tarafından buralara girmiştir. İslamiyeti kabul etmeyenler, kabileler halinde medeniyetten uzak bir hayat sürerken, Müslümanlar bölgenin en medeni devletlerinden birini kurmuşlardı. Magellan, çıktığı Dünya seyahatinde, 1521’de burada öldürüldü. 1542’de bir İspanya seyyahı, Kral İkinci Philip adına buraya Las Felipinos (Philippines) ismini verdi. İspanyollar 1565’ten sonra hızla sömürgeye başladılar. Ancak İspanyol idaresine karşı isyanlar devam etti. 1898 İspanyol-Amerikan Harbi sonucuAmerikalılar, Filipinleri 20.000.000 dolara satın aldılar.
Filipinler, Amerikan yönetiminde fazla kalmadılar. Yavaş yavaş imtiyazlar sağladılar. 1934 yılında kabul edilen bir kanunla, 10 yıl içinde tamamen bağımsızlığına kavuşmasına karar verildi. 1942 yılında adaların, Japonlar tarafından işgal edilmesi, direnme hareketlerini komünist HUK hareketi etrafına itti. Mc. Arthur Japonlarla yaptığı savaşta galip geldi ve ada Japonlardan temizlendi. 1946’da Filipinler Cumhuriyeti resmen kuruldu. Marcos 1972 yılında sıkıyönetim ilan edip, ülke idaresine el koydu. 1973 Anayasası ile de geniş yetkilere sahip oldu. 7 Şubat 1986 devrimlerini hazırladığını iddia eden Marcos, aynı ayın sonunda ülkesinden kaçtı. Devlet başkanlığına Aquino (öldürülen muhalefet liderinin karısı) geçti. Ona karşı 1990 yılına kadar 5 başarısız askeri darbe yapıldı.
Filipinler 85 milyonu (2005 yılı tahmini) aşkın nüfusuyla dünyanın en çok nüfusuna sahip 12. ülkesidir. Manila dünyanın en ünlü 11. başkentidir. Okur-yazarlık oranı %92.5'dir (2003) ve bunda erkeklerin oranı kadınlarınkine hemen hemen eşittir. Yaşam süresi kadınlarda 69.91 ile 72.28 arasında, erkeklerde 66.44 yıldır. Nüfus yılda yaklaşık olarak %1.92 artmaktadır. 1903'den beri 100 yılda nüfus 11 kat arttı. Bu da gösteriyor ki, büyüme oranı bölgedeki diğer ülkelere göre daha hızlıdır. (Endonezya aynı sürede sadece 5 kat büyüdü).
Filipinler, nüfus artış oranı en fazla olan ülkelerdendir. 1900’lü yılların başında 7.000.000 civarında olan nüfusu, yaklaşık 40 senede % 100 artarak 1937’de 14.000.000’a ulaşmış, bu artış günümüzde şimdiki rakama varmıştır. Nüfus yoğunluğu çok değişiktir. Düzgün bir dağılıma sahip değildir. Nüfus üç bölgede yoğundur. Kuzeyde Luzon, güneyde Mindanao ve ortada Visayan adaları. Bu durum bölgelerarası irtibatı zorlaştırmakta ve halkın arasında kopukluk olmaktadır.
Nüfusun çoğunluğu (% 72’si) 20 yaşın altındaki gençlerdir. Çoğunluğunu Malaysia veEndonezyalılar meydana getirir. Çin, Arap ve Avrupalıların sayısı da kayda değerdir. Halkın % 68’i köylerde, genellikle bambudan yapılmış damları palmiye yapraklarıyla kaplı evlerde yaşarlar. Çiftçilik ve balıkçılık halkın çoğunluğunun uğraştığı mesleklerdir. Eğlenceyi seven halkın, pekçok bayram günleri vardır. Halkın temel besin maddeleri pirinç, mısır, balık, patates ve manyoktur. Ülkede en çok konuşulan dil togal denilen yerli dilidir ki, yaklaşık 80 farklı lehçe halinde kullanılır. Resmi dili Filipina lisanı olmakla birlikte, İspanyolca ve İngilizce de kullanılır. Nüfusun % 2’si dinsiz, % 5’i Müslüman, % 93’ü Hıristiyandır. Roma Katoliği toplam nüfusun % 84’ünü temsil eder.
Başşehri Manila, Lucon Adasındadır. Yine bu adadaki Metro Manila 7.211.753 nüfusu ile en büyük şehirdir.
Filipinliler çeşitli Avustralyanca kelimelerinin birbirini takip eden bin yıldan daha uzun bir süre boyunca etkisi altında kalmıştır. Filipinliler şu anda, çeşitli etnik guruplar içeren, fakat sınırlanmayan şu guruplara bölünmüştür: Visayanlar, Tagaloglar, Ilocanolar, Morolar, Kapampangan, Bicolano, Pangasinense, Igorot, Lumad, Mangyan, Ibanag, Chabacano, Bajau, Ivatan ve Palawantribes.
1987 Yasasında Filipince ve İngilizce'nin her ikiside resmi dil ilan edilmiştir. Birçok Filipinli İngilizce'yi, Filipince'yi ve yerel dillerini anlayabilir, yazabilir ve konuşabilir. On iki büyük bölgesel dil, yerel bölgelerinin yardımcı resmi dillerinin her birine konuşan bir milyondan daha fazla kişiden olumuştur. Bu diller: Tagalog, Cebuano, Ilocano, Hiligaynon, Waray-Waray, Kapampangan, Bikol, Pangasinan. Kinaray-a, Maranao, Maguindanao ve Tausug.
Filipinliler Ferdinand Magellan'ın 1521'de ülkeye gelmesiyle Hristiyanlıkla tanıştılar. Filipinler'in yaklaşık %86'ı Hristiyan olmakla beraber bunların %81'i Roma Katolik Kilisesi'ne bağlıdır. Güney Asya'da ticareti geliştiren Arapların teklifiyle 14.yüzyılından kısa bir süre sonra İslamiyetle tanıştılar. Filipinler'in yaklaşık olarak %9'u Müslüman'dır ve yerel dilde 'Moros' olarak bilinirler ve genelde ülkenin kuzeyindedirler. 1899'da Amerikan askerlerinin ülkeye gelmesiyle Presbiteryen ve Metodist (Protestan mezhebi) ile de tanıştılar.
Filipin kültüründe, Filipinlerin İspanyol ve Amerikan kültürleriyle karışık yerli Avustralya uygarlıklarının etkileri görülür. Filipin kültürü İspanyolların üçyüz yıldan fazla süreyle Meksika Şehri kanunları kullanarak Filipinleri sömürmesiyle oluştu. Bu İspanyol tesirleri çok belirgin bir şekilde edebiyat, halk müziği, halk dansı, dil, yiyecek, sanat ve din'de, (Roma Katolik Kilisesi dinsel festivalleri gibi) kendini gösterir.
Filipinler'de kullanılan İngilizce dili çağdaşdır ve Amerikan mirası olarak görülür.
Filipinler'deki en temel oyun sporları basketbol ve bilardodur. fest-fut ve film aşkı gibi Amerikan Pop Kültür Trentleri'nin geniş bir etkisi vardır. Birçok cadde köşesinde fest-fut büfeler bulunur.
Filipinli'lerin şanlı ulusal kahramanları çalışarak ve halkına yol göstererek Filipin'in ulusal şeklini kazanmasında katkıda bulunmuştur.José Rizal halkının ulusal kimliğini kazanmasına yazdığı yazılar ve yaptığı konuşmalarla katkıda bulunmuş, yenilikçi, ileriyi gören bir kahramandır. Orjinali İspanyolca olan Noli Me Tangere ve El Filibusterismo adındaki romanları İspanyol yönetimi altındaki sömürge yaşamını anlatır ve Filipin okullarında okutulur.
Müzik (geleneksel müziği içerir) ve serbest etkinlikler Filipin toplumunun önemli bir özelliğidir.
Geleneksel Filipin dövüş sanatı (Eskrim gibi) üçyüz yıllık İspanyol sömürgesi zamanında ortadan kaldırıldı, ancak sonradan yeniden ilgi görmeye başladı. Böylece Filipin Dövüş Sanatı 20. yüzyılda Filipin askeriyesinde, polisiyede ve mevcut birçok külüpte bütün üyelere zorunlu kılındı.
http://tr.wikipedia.org/wiki/Filipinler Vikipedi Filipinler maddesi
http://harita.turkcebilgi.com/Filipinler_haritasi/ Filipinler haritası
http://bayrak.turkcebilgi.com/Filipinler Filipinler Bayrağı
Türkçe Filipinler kelimesinin İngilizce karşılığı.
n. Philippines, philippine islands
Türkçe Filipinler kelimesinin Fransızca karşılığı.
2 kez filipinlere gittim nişanlımın yanına..Manilada bi süre yaşadım insanları çok sıcak kanlı güleryüzlü kesinlikle şiddete karşılar kendi yağlarında kavrulurlar kimseye karışmazlar sıkıntı dert keder onlarda hiç olmaz,paraları olmasa bile..çok sabırlıdırlar misafirperverdirler..birisinin evine ziyarete gittiğinizde evde ne varsa ikram ederler..çok kalabalıktır,insandan geçilmiyor MAŞAALLAH :)24 saat restoranlar full çalışır..çok sadık insanlardır çok eğlencelidirler..ingilizceyi 2 ayda öğrenirsiniz orada..gidilmeye görülmeye çok değer bi ülke..Canım benim bitanecik sevgilim nişanlım..ALLAH (c.c.) izin verirse en kısa zamanda evleneceğiz İNŞAALLAH..ALLAH yardımcımız olsun bitanem..Seni çok seviyorum..ALLAH utandırmasın bizi..
güneydoğu asyada yer alan bir ülke. baya kalabalık bir adalar topluluğundan oluşur, toplam 7 bin 107 ada. Başkenti maniladır. nüfusu 85 milyondur.
filipinler cumhuriyeti .ph 1899 19 haziran 2004 başkent brunei dini doğu timor endonezya
Filipinler Kahverengi Geyiği
Filipinler Sambar Geyiği
Filipinler Küçük Doğanı