Tarih boyunca teknoloji yarışı, jeopolitik rekabette belirleyici oldu. Dünya savaşl ...
YÜKSELEN TEKNOLOJİLERDE ÇİN YERİNİ ALIYOR
APAY ZEKA: YENİ AĞIRLIK MERKEZİ
Ancak bu gelişmelerin en önemlisi şüphesiz yapay zeka (AI) alanında başarılanlar oldu. Bugün pek çok bilim adamı yapay zekanın insanlığın en önemli buluşu olduğunu savunuyor. Yapay zekanın en önemli özelliği hem askeri hem de sivil sahalarda devrimsel yeniliklere öncülük edecek potansiyele sahip olması. Bugün akıllı telefonlardan görsel ya da işitsel tanıma sistemlerine ya da dijital sekreterlerden robot teknolojilerine kadar pek çok alanda yapay zekanın kullanıldığını görüyoruz. Bu kullanım oranı geometrik dizi ile artıyor. Yapay zekanın öne çıkan özelliği çok yüksek hacimli bilginin (big data) kullanılmasını kolaylaştıracak özelliklere sahip olması. Yapay zekanın kullanımı, endüstri 4.0 olarak adlandırılan yeni sanayi devrimi süresi içinde tıptan hukuka, fabrikalardan limanlara yüzlerce meslek dalında beyaz yaka insan gücünü işsiz bırakacak seviyede kendini hissettirecek. Bu durumun Çin’de ne kadar ciddi sosyal sonuçlar yaratabileceğini hayal edebiliriz. Bu nedenle AR/GE’nin öncelikle askeri alanda öne çıkması bekleniyor. Askeri alanda ve güç mücadelesinde oyun değiştirici ciddi sonuçlar yaratacak yapay zeka uygulamalarına yönelik Araştırma ve Geliştirme projelerinin Çin’de pek çok örneği var. Örneğin nükleer denizaltı komutanlarına su altında durum muhakemesi ve karar verme yardımcısı olarak yapay zekadan faydalanma projelerinin yürütüldüğünü medyadan öğreniyoruz. Çin’in, 2017 yılında yayınlanan üç yıllık Bilgi Teknolojileri Geliştirme programında yapay zekanın önemli yer aldığını görüyoruz. Bu dokümanda akıllı robotlar, otomatik araçlar, akıllı tıbbi tanı uygulamaları, akıllı dronlar ve makineler arası iletişim gibi konular dikkat çekiyor. Diğer taraftan Çin’in bilim ve teknoloji bakanlığı 2017 yılının Kasım ayında en büyük ulusal teknoloji firmalarını bir araya getirerek yapay zeka yazılım ve donanımı alanlarında işbirliği yapmalarına olanak sağladı. Bu süreçte Çin’in en büyük avantajı şüphesiz nüfusu ve devlet kapitalizminin sağladığı olanaklar. Bu durumu ile soğuk savaş dönemindeki Sovyetler Birliği’nden çok önde görünüyorlar. Zira Sovyetler sadece askeri alanda AR/GE ye önem vermişti. Çin askeri alanda yoğunlaştığı kadar sivil kullanım alanlarında da yapay zeka uygulamalarına önem veriyor.
ASIL NEDEN TEKNOLOJİ REKABETİ
ABD ve Çin arasında küresel liderlik mücadelesinin en somut işaret fişeği geçen hafta Trump tarafından atıldı. Dakikada 1 milyon dolarlık ticaret yaparak birbirine bağımlı hale gelen iki ülke arasındaki bu savaşın ana nedeni Çin’e yönelik teknoloji transferinin durdurulmasıdır. Zira geçen sene ABD’ye karşı 367 milyar dolar ticaret fazlası veren Çin, teknolojik atılımlarını artarak sürdürüyor. Diğer yandan Trump kararı, teknoloji transferini önlerken Amerikan makro ve mikro ekonomik dengelerini bozabilecek. Geçen hafta ucuz Çin malları ile dolu olan Amazon ve Wall Mart gibi dev perakende firmaları bir araya gelerek Trump’a bu yapılanların tüketici fiyatlarının ve iş maliyetlerinin artışı üzerinden Amerikan halkı ve firmalarına zarar vereceğini deklare ettiler. Ayrıca Bilgi Teknolojileri Endüstrisi Konseyine bağlı 40 iş grubu Trump’a yazılan bir mektupta bu kararın Amerikan ekonomisine zarar verecek zincirleme bir reaksiyon başlatacağını ikaz ettiler. Trump kararının sonuçlarını zamanla göreceğiz. Ancak yakın çevresi neocon’larla yoğunlaşan Trump’ın artık Çin’e sadece askeri değil ekonomik güç dişlerini göstermeye başlaması yeni bir dönemin habercisi. Bu işin ucu küresel liderlik ve teknoloji rekabetine dayanıyor. Bu aşamada Trump yönetiminin ABD halkını pek düşüneceğini sanmıyorum.