Bir kaşık deniz suyunda ne var?
13.09.09, 14:14 #1
Bir kaşık deniz suyunda şeffaf yaratıklardan bebek ahtopotlara uzanan bir çeşitlilikte sayısız mikro-canlı barınıyor.
"Küçük, güzeldir" açıklaması, Ekonomist E. F. Schumacher'a ait...
Bu, organizmalarının çoğu küçük ölçekli olan bir gezegen için bilgece bir bakış açısı.
Bir kaşık deniz suyu dahi, suyu bulandıran minicik serbest yüzücüler ve belirsizce sürüklenen canlılardan oluşan karışık bir çorbanın içindekileri gözler önüne serebiliyor. Çoğu, mikroskobik boyutlarda. Diğerleri de -neredeyse şeffaf olmasalar- aslında görülebilir büyüklükte. Kolayca biçim değiştiren jelatinimsi canlılar, akıntıda tembel tembel sürükleniyor. Bildiğimiz canlıların minyatürleri -iri gözlü balık larvaları, bebek mürekkepbalıkları ve ahtapotlar- ok gibi sağa sola fırlıyor. Onlarınki, tehlikelerle dolu bir yaşam. Bazıları yırtıcılara karşı kabuk kuşanıyor veya zehir salgılıyor; bazıları ise sadece karanlıkta hareketleniyor. Yine de sayılamayacak kadar çoğu, aç ağızlara -ya birbirlerine ya da erişkin balıklar ve büyük miktarda canlıyı bir anda yutabilen balinalar gibi daha büyük düşmanlara- teslim oluyor. Besin açısından fakir olan bu sularda hayatta kalabilmek için canlılar özelleşmek zorunda. Ve bu da beraberinde biyolojik çeşitliliği getiriyor...
Fotoğrafçı David Liittschwager, bu gösteriyi izlemek için Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi'nden (ABD) uzmanlarla Hawaii Adası açıklarında bir araya geldi. Canlıların dikkatini çekmek için ışık kullandı. Peki bu ışığa neler geldi dersiniz? "Tam bir yaşam cümbüşü." Ve Liittschwager ışıkla oynayarak, neredeyse görünmez olanı yakaladı...
-Jennifer S. Holland
Boyu ancak madeni 25 kuruş kadar olan bir Glaucus deniztavşanı, zehirli Portekiz savaşçısı ile beslenip, zehir hücrelerini kendini savunmak için kullanıyor. Mavi–gümüş renklerle kendini kamufle eden bu denizsülüğü, ılıman sularda geziniyor.
Yaklaşık 15 kat büyütülmüş bir kaşık deniz suyu, hayat dolu. Bu plankton çorbasında böceklere benzeyen kopepodlar; uzun, cam gibi ok kurtları; kıvrımlı iplikleri andıran mavi-yeşil algler; balık yumurtaları; bir de pirinç tanesi boyunda, iri gözlü yengeç larvası var.
Büyük bir kopepod (Neocalanus robustior ) (üstte), Hawaii yakınlarındaki yüzey sularını Alciopidae ailesine mensup bir erişkin poliket kurduyla paylaşıyor. Bu poliketler çok iri gözleriyle ve yan taraflarındaki siyah beneklerle tanınırlar.
Entomacrodus türünden, bir olta iğnesi gibi kıvrılmış olan bu larva şeffaf ve fotoğrafçının ışıkları altında neredeyse renksiz görünüyor... İlk günlerinde Hawaii açıklarındaki yüzey sularında kalan bu balıklar erişkinliklerinde kayalık kıyılar boyunca dalgaların dövdüğü sığ havuzlarda yaşar.
Bu pisibalığı larvası şimdilik başka balıklarla birlikte yüzüyor, şeffaflığı onu avcılardan koruyor. Kısa süre içinde dipte yaşayan, kendini kuma gömüp yukarıyı izleyen bir balık olacak. Başlangıçta her iki tarafta bir göz yer alıyor; kafatası geliştikçe gözlerden biri taşınıp diğeriyle buluşuyor.
Hawaii'deki Coryphaena hippurus larvası, büyüdüğünde bazen sudan dışarıya sıçrarken görülebilen çok değerli bir av balığına dönüşecek. Larvalara çoğunlukla yüzey akıntılarının buluştuğu ve deniz canlılarının, döküntülerin ve köpüklerin biriktiği yerlerde rastlanır.
Yüzgeçleri ince fırça darbelerini andıran, Cheilopogon türünden bu balık günün birinde su yüzeyine çıkarak yukarıda hız patlamalarıyla süzülecek. Şimdilik hayatta kalmanın hiç de güvencede olmadığı su kütlesi içinde ok gibi fırlayarak hareket ediyor.
Şeffaf ve Yırtıcı
Erkek karides larvası şeffaflığı sayesinde göz önünde saklanarak donanımlı bir yırtıcıya dönüşüyor.
Bezelye tanesi kadar olan bu uzunpervane balığı larvası şimdilik daha büyük hayvanlar için kolay lokma; ama erişkinliğe varınca 90 cm eninde koni biçimli bir yaratığa dönüşecek.
Bu bebek ahtapot, karanlıktan yararlanarak beslenmek üzere su yüzeyinin yakınına çıkmış. Erişkin hale geldiğinde dipte gezecek, avını kaba kuvvetle ele geçirecek ve barınmak için kovuklara gizlenecek.
Mavi bir güneşi andıran ve denizanasının akrabası olan mavi düğme, tek bir organizma değil; koloninin yüzmesini sağlayan gaz dolu merkezde birleşen çok sayıda organizmadan oluşuyor. Her bir dokunaç, bu organizmalar birleşiminde -avlanma, sindirim, üreme gibi- özel bir role sahip. Mavi pigment morötesi ışını engelliyor.
Kabuklular sınıfından bir canlının larvası, pörtlek gözleriyle av arıyor; mızrağa benzer alın dikeni de kendini savunmasına yarıyor.
deniz suyu, kaşık, küçük, mikro, mikroorganizma