MARS YÜZEYİNDE DÖNEMSEL SU AKINTILARININ VARLIĞINI DESTEKLEYEN KANITLAR BULUNDU
NASA’nın Mars keşif aracı (MRO - Mars Reconnaissance Orbiter) tarafından elde edilen yeni bulgular günümüz Mars yüzeyinde dönemsel su akıntılarının varlığına dair bugüne kadar elde edilmiş en güçlü kanıtı sağlamaktadır.
Araştırmacılar MRO üzerindeki görüntüleme spektrometresini (CRISM - Compact Reconnaissance Imaging Spectrometer) kullanarak Kızıl Gezegen üzerinde oluşup kaybolan koyu renkli gizemli çizgiler üzerinde, kristal yapısında su molekülleri bulunduran (kristal suyu) mineral tuzlarına (hydrated minerals) ait tayfsal izler saptadılar.
Koyu renkli çizgi görünümündeki bu yapılar, sıcak mevsimlerde belirginleşerek dik yamaçlardan aşağı yönde akıntılar biçiminde görünüyor, soğuk mevsimlerde ise soluklaşıp kayboluyor. Bu oluşumlar Mars’ta sıcaklığın 250-300 K üzerinde olduğu çeşitli bölgelerde görünür hale geliyor. Bir süredir olası sıvı suyun habercisi olarak nitelendirilmekte olan bu çizgi şeklindeki yapılar yineleyen yamaç çizgileri olarak (recurring slope lineae - RSL) adlandırılıyor. Koyu görünümlü çizgilerin olduğu bölgelerde bünyesinde su bulunan bu tuzlara dair bulgular elde edilmesi, sızıntı benzeri yapıların su ile ilişkisine işaret olarak değerlendiriliyor.
28 Eylül 2015’de Nature Geoscience dergisinde yayınlanan bu yeni bulguya ait bilimsel haberin başyazarı lisansüstü öğrencisi Lujendra Ojha (Georgia Institute of Technology), bünyesinde su barındıran tuzların, dönemsel oluşan yamaç çizgilerinin yalnızca en belirgin olduğu zamanlarda görülmesinin, bu koyu renkli çizgileri oluşturan süreçlerle hidrasyonun kaynağının aynı olduğuna işaret ettiğini söylüyor. MRO üzerindeki görüntüleme spektrometresi ile elde edilen tayfsal soğurma çizgileri ile en iyi örtüşen mineral tuzlar Mg(ClO4)2.6H2O (magnezyum perklorat), Mg(ClO3)2.6H2O (magnezyum klorat) ve NaClO4.2H2O (sodyum perklorat) olarak belirlenmiş. Araştırmacılar, bu tuzların yamaç çizgilerinin dönemsel oluşumu ile bağlantılı olarak belirdiklerini inceledikleri 4 farklı bölge için doğrulamıştır.
Araştırmacılara göre, yineleyen yamaç çizgilerinin Mars yüzeyindeki su aktivitesinin sonucu olduğu hipotezini destekleyen bu yeni bulgular, Mars’taki su döngüsünü ve mevcut yaşam potansiyelini anlayabilmemiz açısından büyük önem taşımaktadır.