Garip bir takipsizlik kararı... | Gölbaşı Gazetesi
19 Eylül 2016, 12:17
Garip bir takipsizlik kararı...
Hayatı Hakikiye Sahneleri-6
GARİP BİR TAKİPSİZLİK KARARI
Tüccarlar, acele paraya ihtiyacı olan ve bunun için fındık zamanını beklemeye zamanı olmayan köylüye borç para verirler ve bunun için yüzde otuzdan başlayan faiz alırlardı. Bu yüzde otuz faiz, yıllık değil, mevsimlikti. Diyelim Mart ayında bin lira borç aldınız, bunu Eylül’de fındığı harman edip kuruttuktan sonra bin üç yüz lira olarak ödemek zorundaydınız. Bu duruma göre yıllık faiz çok daha yüksek demekti.
İleri Köy gazetesi ve onun yayın organı olduğu Fatsa Köycülük Derneği olarak 1966 sonlarında Fatsa’da tefeciliğe karşı bir bildiri yayımladık.
Bildiride çoğu köy muhtarı, biri Köy Kalkındırma Derneği ve derneğimiz başkanı olmak üzere 23 imza vardı. Bildiri And dergisinde, İlhan Selçuk’un 15 Ocak 1967 tarihli Cumhuriyet gazetesindeki köşesinde ve yerel basında yayımlandı.
Ummadığımız bir gelişme oldu: O zaman dairesinin kapısında “Cumhuriyet Müddeiumumisi” yazan Fatsa Savcısı bir soruşturma başlattı. Sanıklar biz bildiriyi yayımlayanlar mıydık yoksa faizcilik yapanlar mı belli değildi. Savcı, bildiride imzası olanları teker teker çağırıp ifadelerini almaya başladı. Savcının bunlardan Yukarıtepe köyünden Ali dayıyı “sakalından utanmadan” bu bildiriyi nasıl imzaladığı için azarladığını öğrendik. Savcı kanıt soruyordu. Kayaköylü Sabri Duran (Ziraat Odasının da başkanıydı), faiz borç senetlerini kanıt olarak ibraz etti. Bildiriyi benim kaleme aldığımı öğrenen savcı beni de çağırdı. Odasına ürkerek girdim. Beklediğimin aksine azarlamadı, tehdit etmedi… Savcı, soruşturmayı tamamlamak için küçük çaplı ticaret yapan birkaç kişiyi de çağırmış, çay ısmarlayarak görüşlerine başvurmuştu…
Bu soruşturmadan elbette bir sonuç beklemiyorduk. Fatsa’da o tarihlerde Yaşar Kemal’in Teneke romanının başkişisi Kaymakam Mehmet Can gibi bir savcı yoktu. Zaten, çeltik ağalarına karşı köylüyü savunduğu için kısa süre sonra onu arkasından teneke çaldırarak Kars’ın Tuzluca ilçesine sürmüşlerdi. Fatsa’da onun gibi bir savcı olsaydı, akıbetinin başka türü olması mümkün değildi. Kumru’nun sosyalist kaymakamı Yaşar Cankoçak’ı da sürdükleri gibi
1966’da Yassıtaş Köyünde Okullar Arası Kültür Şenliğinde öğrencilerin oynadığı “Garipler Köyü.” Selahattin Şimşek’in Köycü Oktay çocuk romanından uyarlanan bu oyunda tefecilik işleniyor. Sahnede yoksul bir köylünün tefeciden para istemesi görünüyor.