Gerçekçilik (Realizm) Nedir? > Felsefe Sözlüğü > Felsefe.Gen.TR
1. İlk Çağ: "Tımarhaneden ya da idealist düşünürlerin okulundan çıkmamış" her insan, çevresinde, bilinçten bağımsız bir dünya bulunduğunu bilir. Taşları, toprakları, ağaçları vb. var eden insan bilinci değildir. Çünkü bunlar dünya üstünde insan varomadan önce de vardı. Dünya, milyarlarca yılını bu doğal varlıklarıyla birlikte insansız yaşamıştır. Örneğin kuşların kendi bilincinin ya da insan bilincinin ürünü olmadığını ve kendisinin dışında bağımsız olarak var bulunduğunu çocuklar bile bilir. 'Kendiliğinden özdekçilik' anlayışına uygun olarak ilk insanların bu gerçekçilik anlayışına 'kendiliğinden gerçekçilik ya da 'çocuksu gerçekçilik' denir. Düşünsel alanda Hint'te Vedanta, Çin'de Konfüçyüsçülük ve antikçağ Yunanlılarında Elea öğretisi ileri sürülünceye kadar bu sağlam gerçekçi anlayış sürmüştür.
Bu anlayış sağlamdır, ama güçsüz yanları da vardır. Bu güçsüz yanlarının başında öz'le olgu'yu özdeşleştirmesi gelir. Nitekim idealist felsefe onun bu güçsüzlüğünden yararlanmış, özü bilinemeze ve varolmayana indirgeyerek olguyu, eş deyişle görünüşü gerçekdışı saymıştır.
Örneğin dünyada eşekler vardır, ama eşeklik yoktur. Eşeklik bir tümel (soyut, ussal, genel kavram)'dir ve ancak bireysel bir eşekle varolabilir. Gerçek olan, eşekler (bireysellikler) değil, eşeklik (tümel)'tir. (Eşekler ölür, eşeklik baki kalır. N.) Çünkü eşekliği ortadan kaldırın, dünyada eşek kalmaz. Eşek, varoluşunu eşekliğe borçludur. Bireysel eşeklerin varoluşları bulunduğu halde varlıkları bulunmamasına karşı, tümel eşekliğin varoluşu yoktur ama varlığı vardır. Gerçek, "bağımlı varoluşu değil, bağımsız varlığı olandır". Dünyada bulunan bütün bireysellikler varlıklarını başka bir varlığa borçludurlar, b u yüzden gerçek değildirler. Tümellerse bağımsız varlıklardır, bu yüzden gerçektirler. Bu yüzdendir ki varoluşları bulunan bireysellikler gerçek değildirler, görüntüdürler; varoluşları bulunmayan tümellerse gerçektirler. (Varoluşu bulunanın özdekselliğine ve varoluşu bulunmayanın özdeksizliğine dikkat edilmelidir. Berkeley özdeksizliğinin temeli bu savdır. İdealistlerin 'varoluş' ve 'varlık' kavramları arasında yaptıkları ve çok önem verdikleri ayrım da ayrıca vurgulanmalıdır).
Görüldüğü gibi idealizm terimi olarak 'gerçek', varolan değil, tam tersine, varolmayandır. Ama her şeyin kaynağı olan ve evrenin ancak onunla açıklanabileceği asıl varlık da odur.
Adcılarla gerçekçiler arasındaki ünlü kavga, gerçekte özdekçilerle düşünceciler arasındaki temel felsefesel kavgayı yansıtır. Abaelardus, kavramcılık öğretisiyle, gizlemeye çalıştığı adcılığı desteklemiş ve "tümel, ne nesneden önce, ne de sonradır, nesnenin kendisindedir" demiştir.
Bu sayfaya ilişkin etiketler: gerçekçilik (realizm) nedir, gerçekçilik (realizm) ne demektir, gerçekçilik (realizm) anlamı nedir, gerçekçilik (realizm) açıklaması, gerçekçilik (realizm) felsefe, gerçekçilik (realizm) anlamı