Evde Shiitake Mantarı Yetiştiriciliği - www.mantar.pro © Mantar Uzmanı
Anasayfa Dokümanlar	Evde Shiitake Mantarı Yetiştiriciliği
Yayımlayan mantar.pro 17 Ocak 2016
Bunlardan mağara ve tünellerde sıcaklık ile nemin yıl boyunca değişmeden sabit kalması avantaj sağlamakta, aynca doğal olması ilk yatırım masraflarını oldukça azaltmaktadır. Mağara ve tüneller yapay olarak ta açılabilir. Bu bakımdan ülkemizin Nevşehir (Ürgüp, Göreme) bölgesi son derece uygun olup, tarım politikamız çerçevesinde dikkat çekmek gerekirse, bölgede planlanacak çalışmalarla açılacak yapay mağara ve tünellerde sadece Shiitake değil, genel olarak mantarcılığımızın büyük aşamalar kaydedeceğini düşünmekteyim. Shiitake yetiştiriciliğinde bodrum katlarından da rahatlıkla yararlanılabilir. Nitekim büyük şehirlerimizde 10-15 yıldır çok sayıda bodrum katı zaten beyaz, şapkalı mantarın üretiminde kullanılmaktadır. Bununla beraber son yıllarda doğal gaz kullanımı nedeniyle binalarda kaloriler kazanlarının kaldırılmasıyla atıl olan boş kazan daireleri de önemli bir potansiyel oluşturup buralarda da Shiitake yetiştirilebilir. Sentetik kültür yoluyla ülkemizde Shiitake yetiştirmek isteyen bir üreticinin karar vermesi gerekli en önemli konu sentetik kültürleri kendisinin hazırlayıp hazırlamayacağıdır. Eğer kültürler sterilizasyon sonrası aşılanmış şekilde piyasadan hazır olarak satın alınıp yetiştiricilik yapılacaksa bodrum, kiler vb. yapılar rahatlıkla üretim yerleri olarak kullanılabilir ve buralarda basit yatırımlarla (ranza sistemi, havalandırma, nemlendirme, ısıtma, soğutma, aydınlatma teşkilatı vb.) üretim gerçekleştirilebilir. Shiitake’nin sentetik kültürle profesyonel anlamda yetiştirciliğide değişik ünitelerden oluşan modern bir mantar işletmesi gereklidir. Modern bir işletmenin ilk kuruluş maliyetinin olmasına karşın, üretim baştan sona kontrollü koşullarda gerçekleştirilir. Diğer taraftan böyle bir tesiste Shiitake’nin yanında kültürü yapılabilen tüm mantarların ticari olarak tohumluğunun üretilmesinin yanında 10-15 egzotik türün yetiştiriciliklerine de hizmet verecek şekilde Olanak tanıyan kombine bir tesis olacaktır.
Yukarda belirtilen modern shiitake üretim tesisinin planı işletmenin maddi gücü, belirlenecek üretim kapasitesine göre hesaplanıp geliştirilebilir. Ancak, tesis planı ileriye dönük düşünülmeli ve çizilmelidir. Nitekim bazı üreticiler ayrı bir tohum üretim laboratuvarı istemeyebilir. Yetiştirme ortamını iş gücü ile hazırlayacak işletmelerde kompost hazırlama platformu gerekirken, ortamların hazırlığı, torbalara dolumu, sterilizasyonu ile aşılamanın tam otomatik makinalarda yapılmasının tercihi durumunda bu tip işletmelerde kompost hazırlama platformuna gerek olmayıp yukarıda belirtilen tüm işlemler bir bina içinde gerçekleştirilebilir (Şekil 6.2). Kompost hazırlama yeri beton bir zemin olup üstü sundurma ile örtülüdür. Zeminin yıkanıp temizlenebilmesi için belli bir yöne en lazla % l meyilli olmasında fayda vardır. Shiitake yetiştirme ortamları burada zeminde veya karıştırıcıların içerisinde hazırlanabilir. Yetiştirme ortamlarının torbalara dolumu yine aynı yerde elle veya Makinalarla yapılabilir. Elle doldurmada işgücü maliyeti artmasına karşılık makine ile saatte 500-600 torba doldurulmakta ancak bunda da makine maliyeti gözönünde bulundurulmalıdır. Sentetik kültürle Shiitake yetiştiriciliğinde tesis aşamasında ilk yatırım maliyetinde en önemli rol oynayan faktörlerden birisi yetiştirme ortamlarının sterilizasyonunda kullanılan “otoklav” adlı cihazdır. Piyasada değişik büyüklük, tip ve markalarda yerli veya yabancı hazır Otoklavlar bulunabileceği gibi, işletme kapasitesine göre ülkemizde sanayi tesislerinde istenilen şekilde otoklav yaptırılabilir. Dik tip otoklavlardan çok yatık tip otoklavlar tercih edilmeli, işletme tesis edilirken otoklavın bir kapısı torba dolum kısmına, diğer kapısı UV ile donanımlı boşaltma odası veya aşılama odasına açılacak şekilde yapılmalıdır. Büyük işletmelerde oda şeklinde büyük otoklavlar tercih edilmekte, böylelikle bir defada çıkan torba sayısına bağlı olarak sterilizasyon maliyeti de azaltılmaktadır. Diğer taraftan yetiştiriciliğinin yaygın olarak yapıldığı Torba dolumu, sterilizasyon ve misel aşılamasını aynı anda yapan kombine makinalardan yararlanılarak tüm işlemlerin tamamen yapıldığı sistemler kullanılmaktadır.
Başarılı bir Shiitake yetiştiriciliğinde randımanı, diğer bir deyişle karlılığı artıran en önemli faktörlerden birisi torbalara misel aşılamadaki başarıdır. Uygun bir kompost ve sterilizasyondan sonra eğer aşılama gereken şekilde yapılırsa, üretimdeki başarı büyük oranda kazanılmış olacaktır. Aksi taktirde ortaya çıkacak her türlü enfeksiyon torbaların zayi olmasına neden olarak başarıyı azaltacak, maliyeti arttıracaktır. Bu bakımdan otoklav sonrası aşılama ünitesi tesisine ayrı bir özen gösterilmeli ve burasının kompost hazırlama yeri ile bağlantısı duvarla ayrılarak örülmeli, ancak otoklavın çıkış kapağı aşılama ünitesine açılabilir olmalıdır. Günümüzde bir odanın havasını temizlemede çok gelişmiş cihazlar kullanılmaktadır. Aşılama ünitesine bu amaçla kullanılan sterilizatörlerden yerleştirilmeli, aşılama öncesi odada 1-2 gün boyunca UV lambaları açık bırakılmalı, aşılama steril hava üfleyici bir kabinde gerçekleştirilmelidir. Aşılamada kullanılacak maşa, kaşık, giysiler vb. her türlü ekipman daha önceden sterilize edilmeli, deneyimli elemanlar tercih edilerek burada enfeksiyon riskini ortadan kaldırmak için işletmenin herhangi bir yerinde çalışan kişinin girmesini önlemek gereklidir. Sözkonusu durum işletmenin değişik ünitelerini değişik renklere boyama ve çalışan kişilerin giysilerini bu renklere göre ayarlama şeklinde sağlanabilir. Shiitake nin misel gelişme dönemindeki sıcaklık isteği (24-26 °C) hasat döneminden (17± 2 °C) daha yüksektir. Bu bakımdan profesyonel işletmeler için misel geliştirme odalarının tesisi uygun olacaktır. Aslında gerek misel geliştirme gerek üretim odaları bina karakterindeki yapılardır veya güneş ışığına dayanıklı plastik seralar inşa edilebilir. Her ikisinde de ısıtma, soğutma, havalandırma, nemlendirme, aydınlatma tesisatları yer almasına rağmen, izolasyon özellikleri açısından ilk yatırım maliyetleri farklılık göstermekte, misel gelişme odasında torbalar yan yana konulabilirken, üretim odalarında ortamlar belirli aralıklarla yerleştirilmelidir. Bu durum ranzaların tesisindeki plana da yansımakta, misel geliştirme odasında raf aralarının daha dar tutulması, üretim odalarında ise raf aralarının büyümesine yol açmaktadır. Her iki odada da ilk rafın yerden yüksekliği en az 20-25 cm, üretim odalarında iki raf arası 40-45 cm, en üst raf ile tavan arasında 80-100 cm boşluk bırakılarak, iki ranza arasında 80-90 cm, ranza ile duvarlar arasında 60’ar cm, yine ranza ile ön ve arka kapı arasında 90-100 cm’ lik aralıklar bırakılmalıdır. Diğer taraftan raf genişliği her iki yönden çalışmayı kolaylaştıracak şekilde 120 cm olmalı, 1 misel geliştirme odası en az 3 üretim odasını besleyecek şekilde kurulmalıdır. Shiitake miselerinin gelişimi sırasında ışık gerekmezken, üretim aşamasında ışık mantarın gelişimi için zorunlu bir faktördür. Bu nedenle misel gelişim odalarında sadece çalışmayı kolaylaştırıcı ancak üretim odalarında daha güçlü bir aydınlatma sağlayacak şekilde floresans lamba sayısının arttırılmasına dikkat edilmelidir.
Evde Shiitake Mantarı Yetiştiriciliği was last modified: Ocak 18th, 2016 by mantar.pro
Evde Shiitake YetiştirmekMantar HobiShiitake Mantar KitiShiitake Mantarı
Shiitake Mantarı Yetiştirme Teknikleri | www.mantar.pro © Mantar Uzmanı 17 Ocak 2016 at 22:13
[…] Evde Shiitake Mantarı Yetiştiriciliği hakkındaki yazımızı okumak için bağlantıya tıklayın. […]