Farklı Kültürlerde Görgü Kuralları – IK
work473 IK 5 Aralık 2018 Blog Yorum bırak
İkisi de A.B.D’leri vatandaşı, erkek İngiliz kökenli bir aileden geliyor, karısı ise İtalyan kökenli bir aileden. Karısının ailesi ilk tanışmasını anlatıyor. “Evlerine gittiğimde, aileyle tanışmayı bekliyordum ama içeri girdiğime kuzenler ve komşular dahil olmak üzere 20’den fazla kişi ile karşılaştım. Bütün akşam boyunca sürekli birbirlerinin sözünü keserek ve yüksek ses ile konuştular, bense hiçbir şey söyleyemedim. Bir kez olsun konuşmama fırsat tanımadılar. Ben büyürken ailem söz kesmenin ayıp olduğunu öğretti bana, önce karşındakinin sözü bitsin, öyle konuş dediler. Karşıdaki konuşur, biter, belli bir süre sessizlik olur, böylece sıranın size geldiğini anlar ve konuşursunuz. Ama karımın ailesi ile ilk tanıştığımda bir kere bile es vermediler ki, ben bir şey söyleyebileyim. Sonradan öğrendiğime göre onlar da beni o gece soğuk, mesafeli ve kibirli bulmuşlar. Zamanla birbirimizi tanıdıkça, iki ailenin doğru iletişim kurma tarzı olarak benimsediği kuralların farklı olduğunu gördük ve zamanla birbirimize alıştık.” Bu örnekte de olduğu gibi, konuşurken karşıdakinin gözünün içine mi bakmak görgü kurallarında doğru olan yoksa dik dik bakmak olarak mı algılanıyor? Söz kesilmesi mi kesilmemesi mi doğal kabul ediliyor? Yeni tanıştığınız ve iş yapacağınız bir kişi ile hangi konuları konuşabilirsiniz? Kartvizit nasıl ve ne zaman verilir? Hepimiz bunların cevaplarını bilerek büyüyoruz ancak farklı bir ülkeye gittiğimizde görgü kurallarının bizim bildiğimizden farklı olduğunun farkına varmazsak, yaşadıklarımız bizi zor durumda bırakabiliyor.
Amerika’da bir iş toplantısındaysanız “evet” : evet demektir. Hollandalılar evet ve hayır demekten çekinmez, doğrudan bir iletişim tarzına sahiptirler ve karşılarındakinin cevabını da olduğu gibi kabul ederler. Arap kültüründe “evet” demek belki anlamına gelebilirken, Çin’deyseniz “evet” : evet, belki hatta hayır anlamına gelebilir. Çin kültüründe anlamadım demek kişiyi zor durumda ve utanmış bırakırken, açık olarak hayır demek de olumsuz olarak algılanıyor. Dolayısıyla bir Çinli evet dediğinde, bu her zaman kabul ettiği anlamına gelmiyor. Kimi zaman sadece dediğinizi anladım anlamına gelebiliyor “evet” kelimesi. “Hayır”ın saygısızlık olarak karşılandığı bir başka ülke ise Hindistan. Birisi sizi davet ettiğinde “hayır” demek yerine “denerim” “inşallah” demek daha doğru bir yaklaşım olarak kabul ediliyor.
Toplantılar ve konuşma tarzı
Brezilya’da iş toplantısında konuşurken söz kesilebilirken, Finlandiya’da kimi zaman iki-üç dakika süren sessizlikler doğal karşılanır. Kenya’da yüksek ses ile konuşmak saldırganlık olarak algılanırken, Fransa’da toplantılarda ses yükselebilir, duygular ortaya çıkabilir. Brezilya’da iş konuşmadan evvel genel sohbet edilmesi doğal karşılanır ve toplantı sahibinin konuyu işe getirmesini beklemek gerekirken, Finlandiya’da genel sohbete zaman ayrılmaz, iş konuşulur, Lübnan’da ise önce çay söylenir ve çayla beraber sohbet edilerek başlanır. İspanya’da gerçekleştirilen ilk toplantıda hiç iş konuşulmayabilir, sadece sohbet edilebilir. Amerikan kültüründe toplantı esnasında güler yüzlü ve sıcak olmak önemliyken, Rusya’da ciddiyet öne çıkıyor ve samimi bazı yaklaşımlar ciddiyetsizlik olarak algılanabiliyor. Lübnan’da ve Suudi Arabistan’da toplantılar telefonlarla veya başkaları tarafından bölünebiliyor, bu toplantıya katılanlar tarafından saygısızlık olarak karşılanmıyor ve normal karşılanıyor.
Çin’de hediye verecekseniz ölümle bağlantılı olduğu için saat, mendil, leylek ve dört sayısı ile ilgili herhangi bir şey vermemek ve paketin beyaz, mavi ve siyah olmaması önemlidir. Bıçak ve makas gibi hediyeler ilişkinin kesileceğine veya biteceğine işaret edebileceği için hediye edilmemelidir. Çinlilere bir hediye verdiğinizde açgözlü görünmemek adına reddederler, sizden beklenen ise ısrarcı olmanızdır. Bunun benzeri davranışa Türkiye’de misafir olarak gittiğiniz evde yemek ikramı ile ilgili rastlanır. Şili’de ise verdiğiniz hediye hemen kabul edilir ve önünüzde açılır. Ekvator’da ise lilyum ve kadife çiçekleri, Brezilya’da mor çiçekler cenazelerde kullanıldığı için hediye olarak verilmemelidir. Avrupa’da genelde çiçekler tek sayı veya düzine olarak verilir ancak 13 adet çiçek hediye edilmez. Rusya’da doğmamış bir çocuğa hediye vermenin uğursuzluk getireceği düşünülür. Japonya’da hediye verirken veya alırken iki elle tutulmalı ve kabul edildiğinde açılmamalıdır. Hediye verme süreci bir seremoni olduğundan, hediye vereceğinizin bilgisini toplantı esnasında kişiye vermek onun da hazırlanmasını sağlayacaktır. Amerika’da hediye verilen kişinin yazılı bir teşekkür yazısı göndermesi doğru kabul edilen yaklaşımdır.
Yemeğinizi bitirmek mi yoksa tabakta bırakmak mı doğrudur? Mesela Fransa, Almanya, Finlandiya ve Hindistan’da tabağınızda yemek bırakmak beğenmediğiniz anlamına gelebileceği için ayıp sayılırken, Rusya ve Çin’de tabağınızda yemek bırakmamak doymadım anlamına gelmektedir. Çin’de tüm yemeklerden tatmanız beklenirken, Avrupa’da kibarca yemek reddetmeniz olumsuz karşılanmaz. Rusya’da yemekte votka içmek doğaldır ve eşlik edilmesi beklenir. Finlandiya’da öğlen yemeğinde iş konuşulabilirken, akşam yemeğinde sadece kahveden sonra konuşulması uygun karşılanır. Avrupa’da yemek esnasında çatal bıçak daima kullanılırken, Amerika’da bıçak kesme işlemi tamamlandıktan sonra bırakılır.
İsviçre ve Almanya’da bir toplantı veya davete tam zamanında gelmeye çok önem verilir. Belirtilen zamandan ne erken ne de geç gelmek olumlu karşılanır. Almanya’da bir iş arkadaşı tarafından evine yemeğe davet edilen bir kişi, erken gelirsem ne olur sorusuna, “parkta dolaşıp sonra gelebilirsin” cevabı ile karşılaşılabilir. Rusya’da zamanında gelmeniz beklenir ancak toplantı yapacağınız kişi sizi bekletebilir. Brezilya’da bir partiye davetliyseniz bir saat kadar geç gitmeniz normal karşılanırken, Fransa’da geç kalacaksanız haber vermeniz beklenir. Kenya’da toplantıların bitiş zamanı belirlenmez çünkü önemli olan konunun hallolmasıdır, geçen zaman değil.
Amerika ve Avrupa kültürlerinde, kartvizit sizinle ilgili bilgileri toplu halde bulundurmanın bir aracı olarak görülürken Japonya’da kartvizit sahibinin bir yansıması olarak kabul edilir ve saygı gösterilir. Kartvizitler iki elle verilir ve kabul edilir. Toplantı sırasında oturma düzenine göre önünüze dizilir ve sonrasında itina ile kartlık içine yerleştirilir. Sahibi özellikle belirtmedikçe üzerine kesinlikle yazılmaz. Kartvizitler sizi temsil ettiği için kaliteli olmaları önemlidir. Şirketiniz 50 seneden daha uzun zamandır var ise kuruluş tarihinin kartvizitinizde olması Romenleri etkileyecektir. İtalya’da resmi tanışma sürecinin ardından kartvizitler değiş tokuş edilir ve kartlığa yerleştirilmeden evvel, dikkatlice incelenmesi beklenir. Kartvizitten biraz daha büyük olan ve kişinin isim, adres ve telefonu olan kartlar sosyal ortamlarda kullanılır. İş kartvizitlerinin sosyal ortamlarda kullanılmaması beklenir. Neredeyse tüm dünyada kabul gören bir yaklaşım, kartvizitinizin bir yüzüne gittiğiniz ülkenin dilinde bilgilerinizi bulundurmanızdır.
Görgü kurallarının kültürlere göre değişiklik gösterdiği her zaman akılda bulundurulması gereken önemli bir konudur. Farklı bir ülkeye gidildiğinde veya farklı kültürden biriyle iş yaparken kültürel görgü kuralları ile ilgili bir araştırma yapmak faydalı olacaktır. Kimi zaman en iyi niyetimiz ve görgümüzle hareket etmek yeterli olmayacaktır. Ancak kültürlerarası görgü kurallarının birincisi; daima başka kültürü anlamaya yönelik yaklaşmak ve farklı kültürlerin görgü kurallarına uygun davranmaktır.
adabı muaşeretFarklı KültürlerFarklı Kültürlerde Görgü KurallarıGörgü kurallarıhediye vermekyemek yemek