Avustralya'da Tip 1 Diyabetli çocukların yaşamı ve John Hunter Çocuk Diyabet Ekibi"nin uygulamaları | haberinternette.com Haber Portalı
Anasayfa » SAĞLIK » Avustralya’da Tip 1 Diyabetli çocukların yaşamı ve John Hunter Çocuk Diyabet Ekibi'nin uygulamaları
Tuğba Gökçe* Makalelerde okuduğumuz “multidispliner yaklaşım”ı gerçekleştiren bir ekibin parçası olarak, işimi tam anlamıyla yapabildiğimi …
Makalelerde okuduğumuz “multidispliner yaklaşım”ı gerçekleştiren bir ekibin parçası olarak, işimi tam anlamıyla yapabildiğimi hissettiğim, canım gibi sevdiğim hocalarım ve arkadaşlarımla birlikte 4 yıldır çalışmaktayım.
Uluslararası Çocuk ve Adolesan Diyabet Birliği’nin (ISPAD) Allan Drash Fellowship Bursu ile şubat ve mart (2020) aylarında John Hunter Çocuk Hastanesi, Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Merkezi’nde 6 hafta kadar gözlem amaçlı bulundum. Gitmeden önce kendim ve takip ettiğimiz çocuklar için ve ekibimizin ilerlemesi adına çok büyük bir fırsat olduğunun farkındaydım fakat her şey beklentimin çok çok ötesinde gerçekleşti.
6 haftalık yolculuğum, her zaman makalelerini de okuyarak sorularımın cevabını bulmaya çalıştığım, ağırlıklı olarak protein ve yağ sayımı üzerine çalışan Dr. Carmel Smart ile havaalanında buluşarak ve diyabet eğitimcilerinden Megan ve harika ailesinin bana evlerini açması ile başladı. Bu süreç boyunca öğrendiklerimin sadece akademik açıdan değil, iyi insan olmak ve iyi bir yaşamı tecrübe etmek açısından da hayatımın dönüm noktalarından biri olduğunu hissediyorum, biliyorum.
Rengarenk duvarları, kütüphanesi ve oyun parkları, sağlıklı yiyeceklerin yer aldığı otomatları olan, çocukların fiziksel sağlıklarının yanında ruhsal sağlıklarının da desteklendiği çocuk dostu bir hastaneyle karşılaşıyorum. Gönüllü kişiler hastaneye köpekleri ile gelip katta yatan hasta çocuklara ziyaretler gerçekleştiriyorlar. Hastanenin “starlight” adındaki çalışanları çocuklara etkinlikler düzenliyor, bebek kanguru, bebek wombat gibi hayvanlarla onları ziyaret edip bir şekilde çocukları doğaya karıştırıyorlar. Her bölümün ekibinde sosyal çalışmacıların ve oyun terapisi yapan kişilerin olmasından etkileniyorum.
CHP'li Avukat Turan Aydoğan'dan cezaevindeki çocuklar için hükûmete çağrı: Derhal harekete geçilmeli
Haftada 3 gün poliklinik, kalan günlerde ise HMRI (Hunter Medical Research Institute) binasında klinik çalışma yapıyorlar. Güne gün ışığıyla başlayıp, gün ışığıyla günü tamamlıyorlar. Çocuklar görüşmelerde kendi sıkıntılarını, sorularını kendileri soruyor; doktor, diyetisyen ve diyabet eğitimcileri de bütün soruları çocuklara sorup sabırla kendilerini ifade etmelerini bekliyorlar, şaşırıyorum. Aile sadece gerekli olursa destek oluyor, hoşuma gidiyor.
Çok şanslıyım. Sadece diyetisyenlerin görüşmelerine değil, doktor, diyabet eğitimcisi, sosyal çalışmacı, klinik araştırma yapan asistanlar; herkesi gözlemleme şansım oluyor. Her şeyi apaçık sorabiliyorum. Uçan kuşa bile tanıtıyorlar beni, ekibimizi. Önce adımı söylüyorlar, sonra 750 kişi takip ettiğimizi.
Her çarşamba kistik fibrozis ile ilişkili diyabet poliklinikleri oluyor, 100 kadar çocuk takip ediyorlar, hepsi o kadar sağlıklı ki… Büyüme gelişmeleri çok iyi, çok önceden önlemlerini aldıklarını öğreniyorum, imreniyorum.
Bu ülkede kuşlar bile spor yapıyor olabilir, çok aktifler çünkü. Küçücük çocuklar sörf yapıyorlar, her sabah hastaneye gitmeden önce sahile yürüyüşe gidiyoruz, güneşi doğuruyoruz. Her gün sörf yapan çocuklarla dolu sahil. Rugby, futbol, koşu, yürüyüş ne ararsanız. Carmel’in egzersiz görüşmesine katılıyorum, çocuk anlatıyor yine her şeyi biliyor, hangi egzersizde ne olacak ne zaman yardıma ihtiyacı var, inanamıyorum.
En büyük dertleri çocuk iyi büyüyor mu ve mutlu mu? Polikliniğe gelmeden önce kilo, boy ve HbA1c ölçümleri alınıp görüşmeye öyle giriyorlar. Hemen büyüme eğrileri açılıyor, aileler bu eğrileri nasıl okuyacağını biliyor ve birlikte bunun üzerine tartışıyorlar. Kan şekeri dökümlerini açıyorlar, çocuk bu dökümlere bakıp “Ben bu saatlerde acıkıyorum ve bir şeyler yiyorum bu yüzden yüksek olabilir” gibi yorumlar yapıyor, sadece izliyorum.
Pompa eğitimlerine katılıyorum, kan glukozu hedefleri 4mmol (72mg/dL), şok oluyorum. 3 kez hesaplıyorum, gerçekten 72mg/dL.Tüm hedefleri ISPAD (Uluslararası Çocuk Ve Adolesaan Diyabetikler Derneği) önerilerinin altında, her şeyi “normal” insan gibi hedeflediklerini söylüyorlar. Hemen hocalarıma, bizim ekibe yazıyorum.
Avustralya küçük bir dünya gibi, çok kültürlü yapıları var, Hindistan, Asya ve İngiltere’den çok insan göç etmiş, mutfakları da bu nedenle çok zengin. Orada olduğum süreçte ülkelere özgü yemeklerin içeriklerini bir araya getirmek üzerine de çalışıyorlardı. Tüm Avustralya’daki pediatrik diyabet diyetisyenleri ile oluşturdukları bu projeyi paylaşıyorlar benimle, Türk yemekleri de var.
Her hafta sonu ekipten bir kişi ağırlıyor beni, o hafta sonu doğada bir yerleri gezdiriyorlar, tabii soracaklarımı hazırlıyorum. Gezerek öğreniyorum, çok güzelmiş, tadını çıkarıyorum.
Bu arada Megan’ın kızı Jessica da diyabetli idi, aynı zamanda başka bir nedenden dolayı glütensiz beslenmesi gerekiyordu. “Diyabetli çocuğu olan bir ailede yaşam nasıl olur?” u da gözlemleme şansı buluyorum.
Dönerken ise; poliklinikte her gün çocuklara verdiğimiz karikatürle diyabeti anlatan “Şimdi Diyabetle Arkadaş Olma Zamanı” kitabını Şükrü Hoca ile yapan tıbbi çizer Dr. Levent Efe ve eşi ile tanışma fırsatı buluyorum, günümüzü paylaşıyoruz.
Deneyimlerimin yer aldığı sunuma ulaşmak için .
* Diyetisyen. Koç Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji ve Diyabet Bölümü
ETİKETLER: Çocuk, Diyabet, Eğitim, Gün, Hasta