Entelektüel Olmanın Verdiği Sükunet mi, Cahil Olmanın Verdiği Cesaret mi: "Hamlet" - Tahrir-i Edebiyat
21/10/2017	1	Yazar: Selim Göncü
William Shakespeare’in 17.yy başında yazdığı oyun, Hamlet (İngilizce özgün adı:The Tragical History of Hamlet, Prince of Denmark). Oyunun özü, Danimarka krallığında Prens Hamlet’in, kral olan babasını öldürdükten sonra tahta geçen ve annesi Gertrude ile evlenen amcası Claudius ‘tan nasıl intikam aldığını anlatır. Krala karşı işlenen bir cinayet ve bu cinayeti öğrenen Prensin (Hamlet) intikam duygusu karşısında yaptıkları ya da yapmadıkları çizgisinde ilerler.
Hamlet – Eski Kralın Oğlu & Yeni Kralın Yeğeni
Claudius – Danimarka Kralı & Hamlet’in Amcası
Gertrude – Danimarka Kraliçesi & Hamlet’in Annesi
Ophelia – Polonius’un Kızı
Horatio – Hamlet’in Gerçek Dostu
Laertes – Polonius’un Oğlu
Okuyucu-İzleyici, oyunun başlarında Hamlet’in esrarengiz bir şekilde haberdar olması ile bu cinayeti öğrenir. Cinayetten haberdar olan Prens Hamlet öç almak için kendine deli süsü verir ve tiyatro düzenleyerek cinayeti tüm saray ahalisine izletir. Hamlet, Claudius’un oyunu sonuna kadar izlemeyişi karşısında, yavaş yavaş şüphelerinden sıyrılır ve annesi ile amcasına karşı koymaya başlar.
Buna karşılık, Hamlet öldürülmesi amacıyla İngiltere’ye gönderilir. Ancak, durumun farkına varır ve saraya geri döner. Sarayda annesinin odasında Hamlet ile Gertrude arasında bir tartışma çıkar. Bir duvar halısının ardından gizlice konuşmayı dinleyen Polonius gürültü yapar; Hamlet gizlenenin Claudius olduğunu sanarak çılgınca bıçağını saplayarak Polonius’u öldürür.
Ophelia, babasının (Polonius) ölümü üzerine üzgün ve sinirli bir anında yanlışlıkla düştüğü derede boğulur. Ophelia’nın kardeşi Laertes bu ölümün arkasında Hamlet’in olduğunu düşünürler. Ophelia’nin kardeşi Laertes babasının ve kız kardeşinin öcünü almak üzere Prens’e karşı kışkırtılır. Kral ve Laertes birlikte kılıç dövüşü düzenler (Kılıçlardan birini zehirli olarak yerleştirirler, zehirli içki hazırlarlar). Ancak zehirli olan kılıcı Hamlet alır ve Laertes ölür. Zehirli içkiyi de, Kraliçe içer ve o da ölür. Geriye kalan zehirli içki, Hamlet tarafından, zorla Krala içilir. Kral da ölür.
Oyunundaki dramatik yapı ve karakterlerin derinliği Hamlet‘in birçok açıdan tahlil, yorumlama ve inceleme imkanına yol açmıştır.
Örneğin, Hamlet’in amcasını öldürme konusundaki kararsızlığı.. Bu durum bir açıdan hikayenin devamı bir açıdan da etik ve ahlaki altyapının varlığını işaret etmektedir. Olayı psikanalitik açıdan da değerlendirmek mümkündür. Çünkü, Hamlet’in amcası, annesi ile evlenmiştir (aynı psikanalitik durum için, tıklayınız .)
“Olmak ya da olmamak sahnesi” ile karıştırılan meşhur sahne; “Bak Horatio…”
Özette de geçen bazı önemli noktaları tekrar belirtmek gerekirse,
Hamlet’in deli kılığına bürünmesi ve kendini kamufle etmesi
Tiyatro düzenleyerek cinayetten sorumlu olduğunu düşündüğü amcasının tavrını öğrenmek istemesi
Ophelia’yı kendinden zekice uzaklaştırması ve onun kendisine yem olarak sürülmesini kavraması
gibi tavırlarının yanı sıra, karşısındakileri ve muhataplarını sanatsal ifadeler kullanarak alt edebilmesi dikkate değer entelektüel tavırlardır. Ancak, bazı durumlarda Hamlet bu entelektüel tavrını göstermeden bir anda (düşüncesizce) hareket etmiştir;
Polonious’u amcası sanarak aniden öldürmesi
Sonuç olarak, Hamlet incelendiğinde bilge-entelektüel tavrının daha ağır bastığı görülecektir. Zaten şu sözler ancak bir bilgeden çıkar;
Şu öğütlerimi yaz kafana…
Düşüncelerinin ağzı,dili olmayacak;
Aşırı hiçbir düşüncenin ardına düşmek yok
Teklifsiz ol, bayağı olma;
Dostlarının arasında denenmiş olanları
Çelik halkalarla bağla yüreğine.
Ama her zıpçıktı,acemi çaylak arkadaşı da
El üstünde tutup elini kirletme.
Kavga etmekten sakın,ama ettin mi de
Öylesine et ki; korksunlar senden.
Herkese kulağını ver, sesini verme.
Kesenin elverdiği kadar giyin,
Zengin ama gösterişsiz olsun giydiğin,
Sakla vücudunun en güzel yerlerini sevdiğine
Ne borç ver, ne de borç al , çünkü borç vermek
Çok kez hem paranı yitirmektir hem dostunu,
Her şeyden önce de kendi kendinle doğru ol
O zaman , gece gündüze varır gibi,
Sen de aldatmaz olursun kimseyi…
EtiketlerEntelektüel Hamlet Psikanaliz Shakespeare Sigmund Freud Tiyatro Tragedya
6 Maddede Bir Kitabın İyi Olduğu Nasıl Anlaşılır? - Tahrir-i Edebiyat dedi ki:
[…] ürünü bir eserin Tolkien ya da Rowling gibi yazarlardan etkilenmesi, bir tiyatro yazarının Sheakspeare‘ den esinlenmesi de çok […]