‘Eş başkanlık sahiplenilseydi kadın kurumsallaşmasına bu kadar fütursuzca saldırılar olmazdı’- Artı Gerçek
29.05.2020 - 16:13 2020-05-29 16:13:00 Güncelleme: 29.05.2020 - 16:13
'Bugün Türkiye toplumunun gelişmesinin dinamik unsuru kadın gücü ve onun politikadaki yansımasıdır.'
HDP önceki dönem Eş Genel Başkanı Figen Yüksekdağ, “Eğer eş başkanlık sistemi de uygulanması gerektiği kadar sahiplenip güçlendirilseydi bugün başta belediyeler olmak üzere her düzeyde kadın kurumlaşmasına bu kadar ağır ve fütursuz saldırılar geliştirilmeyebilirdi” dedi.
Halkların Demokratik Partisi’nin (HDP) 31 Mart 2019 seçimlerinden sonra kazandığı belediyelere atanan kayyımlara gerekçe olarak eş başkanlık sistemi gösterildi.
HDP 2’nci Olağan Kongresinde eş başkanlığa seçilen Figen Yüksekdağ, iki yıl eş başkanlık görevini yürüttükten sonra 4 Kasım 2016 tarihinde tutuklandı. 3 buçuk yıldır Kocaeli Kandıra F Tipi Cezaevi’nde tutuklu bulunan HDP önceki dönem Eş Genel Başkanı Figen Yüksekdağ, eş başkanlığı ve kayyım atamalarına dair jinnews'ten Habibe Eren'in sorularını yanıtladı.
* Daha önce fiili olarak uygulanan ama 2014 ile Türkiye’de resmi olarak kabul edilen eş başkanlık sistemi ile HDP’nin Eş Genel Başkanlığına seçildiniz. Yasalaşan eşbaşkanlık sisteminin kadın mücadelesi ve demokratik siyaset için önemi ve anlamı nedir?
Eş başkanlık her şeyden önce, uzun yıllar süren kadın özgürlük ve eşitlik mücadelesinin ürünü. Kendinden önceki bütün kadın isyanlarının, arayışlarının derdini de muradını da paylaşan yeni bir düzey. Türkiye’de ilk olarak Kürt kadın özgürlük hareketinin siyasal kulvarında ortaya çıkan ve devlet tarafından resmen reddedilse de fiilen uygulamaya geçilen bir sistem aynı zamanda. Bu açıdan eşbaşkanlık sistemi, kadınların merkezden yerele kadar egemen sisteme karşı fiili meşru mücadele tavrı ve tarihinin de bir yansımasıdır. 2014’te eş genel başkanlık sisteminin resmen kabul edilmesi, zorlu ve köklü bir mücadelenin kadınların kazanımıyla sonuçlandığı ara kesitlerden biridir. Ara kesit diyorum çünkü erkek devlet siyaseti kadın duruşunu zorlaması nedeniyle eş genel başkanlığı düzeyinde eşit temsiliyeti tanısa bile diğer parti kademelerinde, yerel yönetimlerde yasal bir hak olarak tanımadı hiçbir zaman. Ama erkek egemen siyaset güçlerinin bu kadın kazanımını budama, uygulamalarını sınırlama tutumuna rağmen, çok geniş ve etkisi yüksek bir alan açıldı. Kadın özgürlük mücadelesinin sokakta, sendikalarda, derneklerde, siyasi partilerde, belediyelerde parlamentoda belirginlik ve etki kazanan varlığı, eşbaşkanlık kurumunun gelişimi ile doğru orantılı ve eş zamanlıdır. Yani eş başkanlık sistemi birçok kadın kazanımının önünü açmıştır.
* Peki eş başkanlığın hayata geçirilmesinde partiniz içinde zorluklar ile karşılaştınız mı? Karşılaştıysanız ne tür zorluklar oldu?
* Eş başkanlık sisteminin partililerinizce tam olarak benimsendiğine inanıyor musunuz?
* Eş başkanlığın topluma ve seçmene yansıması nasıl oldu?
* AKP’nin 2014’te yaptığı değişiklik ile resmileştirdiği eş başkanlık, şimdi kayyım atama gerekçesi yapılarak kriminalize ediliyor. Bu bağlamda kayyım atama sürecini nasıl değerlendiriyorsunuz?