Cliniqa Dental World / Ortodonti / Ortodontik Problemler
Ortodontik problemler çoğunlukla bireyin dış görünüşü etkileyen, yiyeyecek/içecek tüketiminde zorluk yaratan aynı zamanda bireyi sosyal olarak sınırlandıran, dişlerin veya çenelerin yanlış konumlanmasından meydana gelen problemlerdir. Dişleri etkileyen problemler başlıca; yer darlığından ötürü çene kemiğine sığamamış çapraşık dişler, yer fazlalığından dolayı aralıklı dişler, küçük yaşta erken diş kaybedilmesine bağlı olarak asimetrik konumlanmış veya hiç sürememiş dişler şeklinde sıralanabilir. Çeneleri etkileyen yani iskeletsel problemler ise; alt çenenin yüze veya üst çeneye göre aşırı önde veya geride konumlanması, üst çenenin yüze veya alt çeneye göre aşırı önde veya geri konumlanması şeklinde ifade edilebilir.
Diş ve çene yapılarının boyut olarak uyumsuz olmasından kaynaklanır. 2-4 mm arası çapraşıklıklar hafif, 4-7 mm arası çapraşıklıklar orta, 8 mm ve yukarısı çapraşıklıklar şiddetli çapraşıklıklardır. Ortodontik bozukluğun durumuna göre tedavi şekli belirlenir.
ROTASYONLU DİŞLER (Dönük Dişler)
Ortodonti problemleri arasında dönük dişler de yer alır. Rotasyonlu diş, diş kavsi içerisinde daha fazla yer kaplar, çapraşıklığa neden olur. Diğer komşu dişlerin pozisyonunu da bozan dönük dişlerin tedavi edilmesi gerekir. Anne ve babalar tarafından erken yaşta fark edilen sorunlardandır.
Dişlerin arasındaki diş eti liflerinin kalın olması ve diş boyutlarının küçük olmasından kaynaklanan aralıklı dişler, ortodontik problemler arasında başı çekmektedir. Genellikle ön dişlerde görülür. Bu aralıklar ortodontik tedavilerle kapatılabilir ancak küçük diş boyutlarının restorasyon tedavileriyle uzatılması gerekebilir. Estetik dolgu yöntemleri kullanılabilir.
Kapanış bozuklukları, ortodontik problemler nelerdir diye merak edenlerin farkında olmaları gereken bir rahatsızlıktır.
Ön ve arka açık kapanış olarak ayrılmaktadır.
Örtülü kapanış olarak adlandırılan ortodontik problemler, üst dişlerin aşırı uzaması ile gülümseme sırasında üst diş etinin de fazlaca gözükmesine neden olur. Ayrıca bu vakalarda alt dişler çok az görünür veya hiç görünmez. Örtülü kapanış düzeltildiğinde düzgün bir diş sıralanması elde edilir. Çapraz kapanış, ters kapanış olarak da bilinir. Bir veya birkaç dişin ters kapanışta olması durumudur. Ortodontik bozukluklar arasında en hızlı tedavi gerektiren kapanıştır. Ön ve arka açık kapanış ise ön ve arka bölgede dişlerin uzak konumlanması durumudur. Bu tür ortodonti problemleri parmak emme veya uzun süre emzik emmeden dolayı olur.
Üst çene darlığı ortodonti bozuklukları arasında en sık karşılaşılanlardan biridir. Üst çene darlığında arka dişler çapraz kapanış ile kendini belli eder. Hangi yaşta görülürse görülsün mutlaka tedavi gerektirir.
İLERİ ÇENE DURUMU
Çene bozuklukları tedavisi, ortodontinin en çok ilgilendiği alanlardandır. İleri çene konumlanmasında tedaviyi ortognatik cerrahi ile yürütmek gerekir. İlk olarak dişlerdeki çapraşıklık giderilir ve ortognatik cerrahi ile birlikte çene konumlandırması yapılır.
İdeal bir ağız kapanışında üst ön 2 kesici keser dişin arasındaki orta hat ile alt ön 2 kesici diş arasındaki orta hat çakışmalıdır. Çakışmadığı durumlar ise kapanış bozukluklarının göstergesidir. Bu tür ortodontik problemler ve diş bozuklukları estetik kaygısı olanlar için ortodontistler tarafından tedavi edilmektedir.
Ortodontik bozukluklar arasında en önemlilerden biri de gömülü dişlerdir. Ağız boşluğunda yerini alamayan ve kemik ile yumuşak doku arasında kalmış olan dişler zamanla diğer dişlere zarar verirler. En sık tedavi edilen gömülü dişler üst köpek dişleri ve yirmilik yaş dişleridir.
Dişlerin doğumsal olarak bulunmaması durumu diş eksikliğidir. Ortodonti problemleri arasında en sık görülenlerden olan eksik dişler için tedavi uygulamasında eksik diş yerinin tam olarak açılıp sonradan araya protez diş yapılması ya da eksik diş boşluğunun tamamen kapatılması söz konusu olmaktadır.
Ortodonti bozuklukları önceden çekilmiş ancak uzun yıllar tedavi edilmemiş protezlerin yarattığı boşluklardan da kaynaklanır. Ortodontik tedavi ile çekilmiş olan diş boşluğuna komşu dişler dikleştirilir, boşluk orijinal boyutuna getirilir. Böylece çekim boşluğuna ideal şekilde köprü veya implant yerleştirilebilir.
YARIK DAMAK ve DUDAK
Doğumda görülen ortodontik problemler arasında yer alan yarık damak ve dudak sendromu, her 700 bebekten 1 bebekte görülmektedir. Dudak damak yarıklı çocuklarda, 7 yaşından itibaren daimi dişlerin sürmeleriyle beraber ortodontik tedaviye başlanabilir. Estetik operasyonla dudak normal formuna kavuşturulabilir.
ORTODONTİSTE GİTMEYİ GEREKTİREN ACİL DURUMLAR
Bahsettiğimiz ortodontik bozukluklar, erken tedavilerle daha hızlı giderilebildiği için ailelerin bu konuda bilinçli olmaları gerekir. Ancak yine de ortodonti tedavisine ihtiyacınız olduğuna diş hekiminiz karar verecektir.
Özellikle bir hekime başvurmak için geç kalınmaması gereken durumlar;
Alt ve üst dişlerin hiç temas etmemesi
Diş bozuklukları ve çene bozuklukları uzman hekim kontrolünde kişiye özel yöntemlerle tedavi edilebilir. Kapsamlı ağız ve diş muayenesi sonucunda hastanın tedavi ihtiyaçları belirlenir. Ne kadar erken yola çıkılırsa o kadar hızlı ve iyi sonuçlar alınır.