Ayıplı Mal Nedeniyle Uğranan Zarar
Av. Metin POLAT 3 Haziran 2018
Esas: 1999 / 10190
Karar: 2000 / 405
ÖZET: Garanti kapsamı içinde bulunan arızaların ortaya çıkması durumunda, prosedüre göre işlem yapılması gerekir. Davacının ileri sürdüğü ayıbın mevcut olup olmadığı tespit edilmediği gibi, servis kayıtları da dosyaya ibraz edilmemiştir. Tüketici Hakem Heyetinin de bu yönde bir tespiti bulunmamaktadır. Davacı iddiasını yasal delillerle kanıtlamak durumundadır. İddiasını ispat için delil ibraz edemeyen davacının davasının bu nedenle reddine karar verilmesi gerekir.
(4077 S. K. m. 4, 13)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı, davalı tarafından üretilen aracı satın aldığını, aracın katalogunda 90 km sabit hızda, 100 km mesafede, 4,5 litre benzin yaktığı belirtildiği halde, % 100 fazla benzin yaktığını ve V. servisi bulunmadığını öne sürerek, aracın yenisiyle değiştirilmesini ve bu araç için yaptığı 1.250.000.000 lira masraf ile 750.000.000 lira manevi tazminatın ödetilmesini istemiştir.
Garanti Belgeli Mal
Davalı, katalogda belirtilen yakıt tüketiminin özel test pistinde elde edilen sonuç olduğunu, Van’da servisin bulunduğuna dair bir taahhüdün de olmadığını öne sürerek, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davacının onbeş günlük süre içinde aracı davalıya iade etmediği gerekçesiyle, süre yönünden davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu yapılan araç, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 13.maddesine göre garanti belgeli mallardandır. Bu gibi malların satışında firma, satılan araç için garanti belgesi düzenlenip alıcıya vermek zorundadır.
Garanti Kapsamı İçinde Bulunan Arızaların Ortaya Çıkması Durumu
Garanti kapsamı içinde bulunan arızaların ortaya çıkması durumunda, 13.maddedeki prosedüre göre işlem yapılması gerekir. Davacının ileri sürdüğü ayıbın mevcut olup olmadığı tespit edilmediği gibi, servis kayıtları da dosyaya ibraz edilmemiştir. Tüketici Hakem Heyetinin de bu yönde bir tespiti bulunmamaktadır. Davacı iddiasını yasal delillerle kanıtlamak durumundadır. İddiasını ispat için delil ibraz edemeyen davacının davasının bu nedenle reddine karar verilmesi gerekirken, 4077 sayılı yasanın 4.maddesi gereğince süre yönünden davanın reddi doğru değildir. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, kararın düzeltilerek onanması HUMK. nun 438/7 maddesi hükmü gereğidir.
Ayıp İddiasının İspat Edilmesi Gereği
Yeri gelmişken hemen belirtelim ki, tüketicinin 4077 sayılı yasanın 4.maddesindeki genel tercih haklarından birini ya da 13.maddeden kaynaklanan yenisi ile değiştirilmesini isteme hakkını kullanabilmesi, satın aldığı malın iadesi ön koşuluna bağlanmamıştır. Yasadaki (… tüketici malı teslim aldığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde bu malları satıcı firmaya geri vererek…) sözleri alıcının iade borcuna işaret eden, ayıp ihbarı için gerekli süreyi belirleyen bir düzenleme olarak değerlendirilmelidir. Aksine bir düşünce, Borçlar Kanunu hükümlerine tabi bir alıcı için öngörülmeyen bu nitelikteki ağır bir koşulun, amacı tüketiciyi korumak ve kollamak olan Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunla getirilmiş olduğunu kabul etmek olur. Bunun da benimsenmesi mümkün değildir. Tüketicinin iade borcu, BK. hükümleri uyarınca satıcının borcu ile aynı anda ve karşılıklı olarak yerine getirilecektir. Dairemizin 11.12.1997 günlü 9164-10305 sayılı kararındaki görüşten bu nedenle vazgeçilmiş ve son görüş istikrar bulmuştur.
Tüketicinin İade Borcunun İçeriği
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, temyiz olunan kararın gerekçesinin açıklanan şekilde değiştirilmesine, kararın bu değiştirilmiş ve düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, peşin harcın onama harcından çıkartılmasıyla arta kalan 710.000 liranın temyiz edenden alınmasına, 31.1.2000 gününde oybirliği ile karar verildi.