Dinamik sosyolojinin kararı - HASAN BÜLENT KAHRAMAN
02 Kasım 2015, Pazartesi HASAN BÜLENT KAHRAMAN
Her seçimden sonra olduğunca, 'bu satırlar yazılırken' diye başlayayım ve devam edeyim, sayım henüz devam ediyordu. Ama ortaya çıkmış sonuçlar bazı konularda niteliksel yorumlar yapmaya olanak verecek mertebedeydi.
Son söyleyeceğimi ilk söyleyeyim: Cuma günkü yazımda da yazmıştım. Bir kere daha, umarım ve çok dilerim, anlaşılmıştır ki, seçmen Türkiye'de rasyonel- romantik hatlarında ayrışıyor.
Kabul ediyorum, hayatta her şey öyle söylendiği gibi ekonomidir. Ve ekonomi objektiftir. Oysa ideolojik tercihlerin sübjektif ve romantik bir boyutu vardır. Ama bu değerlendirme dinamik, değişken, çok özgül bir sosyolojiye sahip toplumlarda daha farklı sonuçlar ortaya koyacak bir olgudur. Demek istiyorum ki, ideolojinin önüne Türkiye her seçimde somut ve rasyonel kavramları yerleştirmiştir. Ya da daha gerçekçi olarak diyelim ki, somut ve ussal olgularla ideolojiyi bütünleştirmiş, oyunu o yönde kullanmıştır.
Akparti'nin başarısını böyle açıklıyorum. Gene de çok özel bir yanı var bu sonuçların. Hatta iki.
Birincisi, çok yazdık, çok söyledik, dostlarımıza anlatamadık, dinletemedik, kabul ettiremedik ama Erdoğan'ın başarısı 1 Kasım'ı seçimden çıkarıp referanduma dönüştürmesiydi. Bir manada tek seçenekli bir seçime gittik. Daha önce belirttiğimiz gibi, bu defa şu barajı geçer, bu şu kadar oy alır mı değildi soru.
Soru, Akparti tek başına iktidar olsun mu idi ve bu tür sorulara sadece Türkiye'deki yurttaşların değil dünyanın her yerindeki yurttaşların tepkisi bu yöndedir. Ya evettir cevap ya da hayır. Oylar da % 50-50 ayrışır ve sonra galip tarafa yönelir. Şimdi cereyan eden aynen budur. Bu sonuç önemli ölçüde Erdoğan'ın CB seçilmesine benzer bir durumdur. Orada da kimse karşı adayları ölçmedi. Erdoğan'ı CB olarak isteyip istemediğini oyladı ve sonuç o şekilde tecelli etti.
İkinci neden yazarken beni üzüyor. Seçmen bu defa da Akparti üstünden kendisine yöneltilmiş 'yok sayıcı' yaklaşımı, tarzı, tutumu, tavrı çok ağır şekilde cezalandırmıştır. Maalesef Akparti karşıtı blok bu davranış içine girdi. Birden çok şekilde ama her yoldan seçmene Akparti'ye verdiği oyun yanlış olduğu söylendi. Akparti'nin aldığı oyun hatta gayrimeşru yoldan elde edildiği sezdirildi. Akparti'nin bu çizgide tartışılması ayrı bir şeydir ve bir haktır. Ama seçmenin aldığı oyun bu bağlama yerleştirilmesine de bir tepki olarak okumak gerek bu sonuçları.
Son nedeni yazayım. Ama şimdilik. Daha çok yazacağız.
Türkiye'de siyaset çok büyük ölçüde değişen, kayan, yenilenmiş sosyolojilerle ilişkilidir. 2002 sonrasındaki gerçek budur. Bunu algılayan partiler var. Malum. Ama asıl mesele 'romantik' dediğim algılayamayan partilerdir. Onların başında CHP ve MHP geliyor. MHP'yi her zaman 'hiçbir şeyin partisi' diye nitelendirdim. 7 Haziran seçimlerinde aldığı o oy oranı çok özel bir sonuçtu. Fakat üstünde düşünmek gerekirdi. İdeolojisini yitirmiş, sadece tepkisel bir parti oylarını dinamik sosyolojiye kaybedecekti. Kaybetti. Ben bu oy yitirme oranını bile az buluyorum.
CHP karşısında ise susmak istiyorum. Artık ne söylenebileceğini bilmiyorum. Bu oy oranlarıyla umarım çıkıp gene seçmeni suçlamazlar, gene başka bahaneler üretmezler. Umarım bu oy oranı karşısında yapılması gerekeni yaparlar: yönetim istifa eder. Ama bu ne bir çözümdür ne de bir çare. CHP de tıpkı MHP gibi sosyolojisiz, romantik söylemiyle devam edecektir. Ana muhalefet partisinin iktidar partisi karşısında bu ölçüdeki zafiyetini siyasal hayatımızın en büyük eksiği olarak görüyordum. Şimdi daha fazla öyle.
Son söz: umarız Akparti bu sonuçlarla Türkiye'de sadece diyaloğun değil trialoğun da kapısını aralar. Daha kucaklayıcı, uzlaşmacı, yumuşatıcı bir ifadeyle ortaya çıkar. Yeni yönetim döneminin ağır sorunlarına bu yoldan çözüm ve çare bulur.
Buna Türkiye kadar Akparti'nin de ihtiyacı var.
Ne olursa olsun böyle olacak... (30.10.2015)
Yeni siyaset eşiği (28.10.2015)
Çetin Altan öldü (26.10.2015)