Kriz, bizim ülkemizde yaşanan anlamıyla, devletin ödemeler dengesinde meydana gelen ağır, dramatik sorunlardır. Şöyle ki: Kriz: Devlet elindeki KİT’ler (kamu iktisadi teşebbüsleri) BİT’ler (belediye iktisadi teşebbüsleri), Sosyal güvenlik kurumları gibi işletmelerinde biriken büyük zararların yükünü çekemeyecek noktaya geldiğinde, bu yükü kendi üzerinden milletin üzerine transfer etmek için kullanılan bir mekanizmadır.
Faiz, risk primini içerisinde barındıracak biçimde devletin ihtiyacını karşılayacak orana kadar yada başka bir değişle finansörlerin devlete borç vermeye razı oldukları orana kadar çıkar. TL’nin riskini gören yerli yabancı kapital sahipleri dövize geçer Dövizde büyük çıkışlar yaşanırdı. Dövizin artması, alım gücünün düşmesi, büyümenin yavaşlaması, elde döviz stokunun birikmesi için zemin hazırlanması demektir.
Her ülkede ya da her dönemde krizler aynı şekilde tezahür etmeyebilir. ABD de 2008 krizi Konut balonu sonrasında bankalarda biriken karşılıksız (çöp) varlıkların finansal sistemi tehdit etmesiyle ortaya çıkmıştı.
AB’de ise Global krizden dolayı Avrupa’nın ürettiği arzın karşılanamaması, düşük talep sebebiyle şirketlerin kapanması ya da işçi çıkarmasıyla ortaya çıkan, tüketim sorunları, resesyona ve düşük enflasyona yol açmasıyla ortaya çıktı.
Biz ise ilk defa alışılmışın dışında farklı bir kriz formu ile karşı karşıyız. Ödemeler dengesi sıkıntısından daha çok, Büyüme öncelikli olarak belirlenen ekonomik modelin, dış konjonktür ve iç dinamiklere etki etmeye çalışan dış müdahalelerle içinden çıkılmaz bir noktaya gelmesiyle ortaya çıkmış görünüyor.
Büyüme ve istihdam arttırıcı politikalarla genişleyen ekonomi yeterli katma değeri ekonomiye döviz olarak pompalayamayınca, döviz ihtiyacı olan işletmeler iç piyasadan temin etme çabasına girmesi ya da ilerideki risklerini kontrol altında tutma adına döviz talep edince döviz akıldışı bir hızla değer kazanmaya başladı.
Buna zemin oluşturan temel unsur TL’ye olan güvenin azalmış olması ve bu azalmanın gerekçesini oluşturan dış faktörlerdir. Kredi derecelendirme kuruluşları ve faiz talep eden fonlar istekleri kabul görmediği için bizimle olan akitlerini sonlandırmış ve bize bir ders verme yoluna gitmişlerdir.
Kan görmüş pirena gibi saldırıya geçen bu fonlar ve reyting kuruluşlarını suçlamıyorum elbette. Onlar doğalarının gereğini yerine getiriyorlar. Onlara yaramızı gösteren biziz. Oyunu kuralına göre oynamayan ya da aynı yoldan gidip farklı bir yere çıkmayı bekleyen biziz.
Oyunun kuralı belli Aslansan, gücünü dosta düşmana göstereceksin, Ceylansan yırtıcılara karşı çok dikkatli olacaksın. Ceylan olup aslan gibi davranmanın bir bedeli var.
Etiketler : ekonomi, kriz, KİT, kamu iktisadi teşebbüsleri, BİT, belediye iktisadi teşebbüsleri, murat bilen, döviz, euro, dolar, tl