Yazar: Robert Spector
Jeff Bezos, amazon.com ile dünyanın daha önce hiç görmediği bir şeyi kurdu. İnternetin en tanınmış markasını yarattı, dünyanın en zengin adamlarından biri oldu. Time dergisi tarafından Yılın Adamı seçildi ve “sanal ticaretin kralı” olarak taçlandırıldı. Yine de bütün başarısına rağmen, amazon.com’un asıl öyküsü gerçekte hiç anlatılmadı. Gazeteci-yazar Robert Spector amazon.com’un inanılmaz yükselişini kaleme aldığı bu aydınlatıcı ve tarafsız öyküde, şirketin yaratılışının, sarsıntılı bugününün ve belirsiz geleceğinin perde arkasındaki sürükleyici gerçek öyküyü gözlerimizin önüne seriyor.
Spector, dostlarla, sırdaşlarla, ilk çalışanlarla, rakiplerle, yayın dünyasının yöneticileriyle, hisse analistleriyle ve risk sermayesi yatırımcıları ile görüşerek “resmi tarihin” ötesine geçiyor; şirketin başlangıcı, getirdiği yenilikler, uygulamaları, stratejileri ve gelecek vizyonuna ilişkin tüm gerçekleri daha öne yansıtılmamış detaylarla sunuyor. Dahası, amazon.com’un öyküsünün geleneksel iş dünyası, e-ticaret ve sonuçta tüketici için ne anlama geldiğini açıklıyor.
Ve amazon kendini, internet ile mücadele eden dev perakendecilerin, Bezos’un tabağına el uzatan yeni kurulmuş online şirketlerin ve şirketin kâr etmesi için sabırsızlanan yatırımcıların saldırıları altında buldukça, öykü daha da ilginç bir hal alıyor (amazon 1999’u inanılması güç bir zararla kapadı: 720 milyon dolar). amazon.com’un internette bir güç kaynağı olarak ortaya çıkması, “taştan tuğladan” perakende devlerini sarsarak ve herkesin iş yapma yöntemini sonsuza dek değiştirerek yerinden oynattı. Ancak sonunda Bezos’un zamanı tükendi mi? Ulaştığı büyük başarı, internet çağının başlangıcına ait bir dipnot olarak mı kalacak? Yoksa bu kurnaz, fazla başarılı işkolik, ipi göğüsleyip dostlarını da düşmanlarını da bir kez daha şaşırtacak mı?
Bir gün, mağazamın yöneticisi ofisime geliyor ve şöyle diyor: “Richard, aşağıda canı sıkkın bir müşteri var ve onunla baş edemiyorum.” … Aşağı inip burnundan dumanlar çıkan bu kadına “Sizin için ne yapabilirim?” diye soruyorum… “Birisi balkondan arabama pislik atmış. Kocam daha bu sabah yıkamıştı. Kocam avukattır!” Yüzüne bakıp, “Arabanızı yıkayabilir miyim?” diye soruyorum. Kabul ediyor. Arabasına biniyoruz. Oto yıkama hizmeti veren bir servis istasyonu tarif ediyorum. Oraya varıyoruz ama istasyon tadilatta ve oto yıkama bölümü çalışmıyor. Orada araba yıkamadıkları için, kadının bana duyduğu öfke artıyor. Yakınlarda başka bir oto yıkama servisi aklıma gelmiyor. Kentin öteki ucundaki evime gidiyoruz. Bir kova, deterjan ve hortum alıp arabasını yıkıyorum… Sonra onunla tekrar arabaya biniyorum ve beni bırakabilmesi için mağazaya dönüyoruz. Mağazaya vardığımızda, artık benden özür dilemeye ve teşekkür etmeye başlıyor. Sonra o gün akşama doğru tekrar mağazaya geliyor ve benden bir sürü kitap alıyor. Ertesi gün, elemanlarımdan biri, kadını o sabah bir grup hanımla beraber Holiday Inn’de kahvaltı ederken gördüğünü ve onlara arabasını yıkadığımı anlatırken duyduğunu söylüyor.