Çerkez Ne Demek?
Çerkezler diye adlandırılan halk toplulukları dil ve köken itibariyle birbiriyle ilgisi olmayan boylardan meydana gelir. Kimi araştırmacılar Kuzey Kafkasya’daki bu halkların sayısını 50 ye kadar çıkarırlar.
Çerkez sözü Türkiye de kullanılan ve bütün Kuzey Kafkasyalıları ifade eden bir sözdür. Ana vatanları olan Kuzey Kafkasya da ise sadece Karaçay Çerkez Cumhuriyetinde kullanılır. Ve Karaçaylardan ayrı dilleri olan, başka bazı halkları ifade eder. Kuzey Kafkasya da 7 Cumhuriyet var. Bunlardan Karaçay Çerkez Cumhuriyetinin çoğunluğu teşkil eden halkı Karaçaylar ana dil olarak Kıpçak Türkçesinin bir ağzını kullanırlar. Dilleri Kazakça, Kırgızca ve Karakalpakçaya çok yakındır. Sözlerin başındaki “Y”ler “C” olur. Karaçay Çerkez Cumhuriyeti bir Federe Devlettir ve Rusya Federasyonunu oluşturan 22 devletten biridir. Bu devlette Cumhurbaşkanı Karaçaylardan olur. Başbakanın ise Çerkezlerden olması adettir.
Buna mukabil yine bir Federe Devlet olan Kabartay Balkar Cumhuriyetinde ise çoğunluk Kabartaydır. Cumhurbaşkanı onlardan olur. Başbakan Malkarlardan… Malkarların dilleri Karaçaylarla aynıdır. Ufak tefek ağız ayrımlarının dışında… Dağıstan Cumhuriyetinin en kalabalık halkı Avarlardır. Dilleri bambaşkadır. Asıllarının Türk olduğu kuvvetle iddia edilir. İkinci kalabalık halk ise Kumuklardır. Kumuklar, Türkçe konuşurlar. Ayrıca bu Cumhuriyette Gazi Kumuklar, Lezgiler gibi daha birçok dili başka halklar yaşar. Adige Cumhuriyeti, yerli halklardan Adigelerin çoğunlukta olduğu bir Cumhuriyettir. Adigelerin dili Kabartaylarla aynıdır. Bazı ağız farklılıkları vardır. Çeçen Cumhuriyeti, Kuzey Kafkasya’nın en kalabalık halkı olan Çeçenlerin Devletidir. Uzun direnişten sonra şimdi Rusya Federasyonunun Federe Devletlerinden biridir. Dilleri komşu İnguşlarla aynıdır. Ama diğer halklardan çok farklıdır. Sembolleri oturan kurt resmidir. İnguş Cumhuriyeti halkı Çeçenlere akraba bir halktır. Ama nedense onlardan farklıdırlar.
Kuzey Osetya Cumhuriyetinde çoğunluk olarak Osetler yaşar. Dilleri İran’i bir dildir. Görünüşleri de İranlılara benzer. Ayrıca bu Cumhuriyetlerde dağınık halde yaşayan Nogaylar vardır ki Türkçe konuşurlar ve dilleri Kıpçak lehçesindendir. Gürcistan’dan ayrılan ama tam devlet olamayan Aphazlar ise Türkiye’de Abaza olarak Kuzey Kafkasya’nın diğer bölgelerinde Abazin olarak adlandırılan bir halktır. Dilleri Adigeceye akraba ama anlaşmaları mümkün değildir. Bütün bu Kuzey Kafkasya halklarını birleştiren ortak özellik ise Kültürlerinin yakın oluşu ve istisnaları olmakla birlikte Müslüman oluşlarıdır. Rus işgalinden önce ortak anlaşma dilleri Kumuk Türkçesi idi. Sonra ise Rusça oldu. Kuzey Kafkasya halkları insani değerleri yüksek, Kültürleri gelişmiş seçkin halklardır.
Uzun zamandan beri Türkiye Türklüğünün bir parçası haline gelmişlerdir. Türkiye’ye göçenler ise kökenleri ne olursa olsun çabucak Türkleşmiş ve hatta Türklüğün savunmasında en ileri düzeylere ulaşan insanlar olmuşlardır. Türkiye Cumhuriyetinin birliği konusunda da son derece de duyarlıdırlar. Bütün bunları niye mi anlatıyorum? Son zamanlarda birtakım insanların bütün bu halkları Çerkez adı altında toplayarak Türklükten koparmak ve Türkiye Türklüğünün birliğinin dağıtılması için onları da kullanmak çabası içinde olduklarını görüyorum. Kimi kamu görevlileri neler yaptıklarından haberimiz yok sanmasınlar. Kimi köşe yazarları da amaçlarını anlamadığımız duygusuna ve hayale kapılmasınlar. Kuzey Kafkasyalıların, ortak akılları bu hayalleri boşa çıkaracaktır.
Bana gelince, hayır! Bazılarının sandığı gibi Çerkez kökenli değilim. Kıpçak Peçenek kökenli bir Türküm, ama Şeyh Şamili keşfettiğim 15 yaşımdan beri de Kuzey Kafkasya ya ilgi duyuyorum. Bölgelerinde birliğin sağlanması içinde çalışıyorum.