Çöl Biyomu Nedir? Çöl Biyomunda Canlılar Nasıl Yaşar? » TopluBilgi.Com
21 Aralık 2017 Coğrafya, Genel Kültür
Çöl Biyomu Nedir?
Büyük Çöller Nerede Bulunur?
Hayvanlar Çölde Nasıl Hayatta Kalıyor?
Çölde Bitkiler Var mıdır?
Çöl Biyomu İle İlgili Diğer Bilgiler
Biyom, benzer ekosistemlerin büyük bir grubunu tanımlamak için bir yoldur. Biyomarların benzer hava, yağış, hayvanlar ve bitkiler var. Bu yazımızda Çöl Biyom’u hakkında bilgilere ulaşabilirsiniz.
Hepimiz filmlerde “çöl” dediğimiz yerleri görmüşüzdür. Genelde yıllık 10 inç veya daha az şekilde yağış alan yerlere çöl denilmektedir. Çöller genelde su / yağış eksikliği ile bilinmektedir. Kuru topraklarda az ya da hiç yüzey suyunun olmaması yüksek buharlaşmaya bağlıdır. Çöllerde mevcut olan yüksek buharlaşma nedeniyle bazen yağmur taneleri yere değmeden önce buharlaşmaktadır.
Çöller çok kuru ve nem oranı yüksek olduğu için mevcut ısı izole edilmemektedir. Bunun sonucunda güneş olduğu zaman oldukça sıcaktır. Hatta gün batımı bile çok sıcaktır. Ancak bununla birlikte izolasyon olmadığından dolayı gece oldu mu bu sefer oldukça soğuk olmaktadır. Yani kısaca çöller gündüzleri çok sıcak geceleri ise çok soğuktur.
Dünyanın en büyük sıcak ve kuru çölü Sahara Çölü’dür.Kuzey Afrika’da. Sahara, dev kum tepeleri olan kumlu bir çöldür. Afrika’nın 3 milyondan fazla kare milini kapsıyor. Diğer büyük çöller arasında Ortadoğu’daki Arap Çölü, Kuzey Çin ve Moğolistan’daki Gobi Çölü ve Afrika’daki Kalahari Çölü sayılabilir. Ancak genel olarak çöller sadece sıcak olanlar değildir. Başka bölgelerde soğuk olan çöllerde vardır. Aşağıdaki tabloda Dünya’da bulunan en büyük çöllerin bir listesi mevcut.
Çöl Alanı (Mil Kare)
Antarktika Çölü (Antartika) 5,339,573
Arctic Desert (Artic) 5,300,000
Sahra Çölü (Afrika) 3,320,000
Arap Çölü (Orta Doğu) 900,000
Gobi Çölü (Asya) 500,000
Kalahari Çölü (Afrika) 360,000
Patagonya Çölü (Güney Amerika) 260,000
Büyük Victoria Çölü (Avustralya) 250,000
Suriye Çölü (Orta Doğu) 200,000
Büyük Basin Çölü (Kuzey Amerika) 190,000
Dünya haritası üzerinde çöl biyomlarının olduğu yerler
Hayvanlar aşırı sıcaklıklara ve su eksikliğine rağmen çölün içinde hayatta kalmaya adapte olmuşlardır. Hayvanların çoğu gündüz vaktinde uyurken ya da dinlenirken besin bulmak için daha serin zamanları yani geceleri dışarı çıkarlar. Bu aynı hayvanlar, serin kalmak için gün boyunca yuvalarında veya kazdıkları tünellerde uyuyorlar. Çöl hayvanları arasında meerkat , deve, sürüngenler , boynuzlu kurbağa, akrepler ve çekirge bulunur.
Çölde yaşayan hayvanlar da az miktarda suya ihtiyaç duyacak şekilde adapte olmuşlardır. Çoğu kişi, yediği gıdadan ihtiyaç duydukları suyu alıyor. Diğer hayvanlar daha sonra kullanabilecekleri suyu depolar. Develer hörgüçlerinde yağ depolarken diğer hayvanlar kuyruklarında depolarlar.
Evet çöl biyomuna adapte olmuş bitkiler mevcuttur. Bunlara kaktüs, çimen, çalılar ve bazı kısa ağaçlar dahildir. Çölde uzun boylu bitkilere ya da ağaçlara rastlamanız mümkün değildir. Az olan su uzun boylu ağaçlar için taşınmasını zorlaştırır kısa boylu ağaçlar bu noktada daha avantajlıdır. Ayrıca birbirlerinden dışarı yayılma eğilimi gösterirler ve büyük bir kök sistemine sahiptirler, böylece yağmur yağdığı zaman tüm suyu toplayabilirler. Birçok çöl bitkisi, onları hayvanlardan korumak için keskin dikenler ve iğneler ile donatılmıştır.
Toz Fırtınası: Çöl çok kuru olduğu için rüzgar çakılları toz haline getirir. Meydana gelen rüzgar fırtınaları beraberinde toz haline gelmiş kumu ve çakılları da sürükleyerek toz fırtınasına sebep olur. Toz fırtınaları bazen 1 mil yüksekliğe oluşur ve içinde nefes almak oldukça zor olur. Ayrıca başladığı yerden binlerce kilometre uzağa gidebilir.
Çöllerin Genişlemesi: Şu anda çöller dünya topraklarının yaklaşık % 20’sini kaplamaktadır, ancak artmaktadır. Buna çölleşme denir ve insan faaliyetleri de dahil olmak üzere farklı faktörlerden kaynaklanır. Sahara Çölü, yılda yaklaşık 30 mil hızla genişliyor.
Dev saguaro kaktüsü 50 metre boyunda büyüyebilir ve 200 yıldır yaşayabilir.
Bazı çöl ağaçlarının su bulmak için 30 feet derinliğe kadar büyüyen derin kökleri vardır.
Elf baykuşu bazen gün boyunca bir kaktüs içinde yaşar ve avlamak için geceleri dışarı çıkar.
Gobi Çölü’ndeki toz fırtınalarının yaklaşık 1.000 kilometre uzaktaki Pekin’e ulaştığı biliniyor.
Develer su olmadan bir hafta boyunca gidebilir.
Susamış bir deve 15 galonun ile 30 galon arasında su içebilir.
Etiketler:biyom nedir, çöl, çöl biyomu, çöl biyomunda bitkiler, çöl biyomunda hayvanlar, çöl biyomunda yaşam, en büyük çöller