Otizm ve İletişim Hakkında Anlamanız Gereken 5 Konu Uzmanlık Alanlarımız / MAKALELERİMİZ
Kaylene George, biri otizmli olmak üzere beş çocuk annesidir. Oğlu ilk tanısını aldıktan kısa bir süre sonra kendi otizmini bir yetişkin olarak fark etti. Birdenbire toplumun bu kadar garip görünen kısımlarının bir cevabı vardı. O zamandan beri Kaylene, autisticmama.com adresinde otizmin iki ucunu (Aileler açısından ve otizmi yaşayan bir birey olarak) tutkuyla paylaşmaktadır.
Bugünkü yazımızda biz de Kaylane Geeorge’un “Otizm ve İletişim” hakkında yazdıklarını derleyip, Türkçe olarak sizlere sunuyoruz.
A-Man’da fark ettiğimiz ilk otizm belirtilerinden biri iletişim gecikmesiydi. En sevdiği Tinker Bell filminden her sözcüğü söyleyebilirdi, ancak su istemek için ihtiyacı olan sözcükleri bir türlü bulamazdı.
“Birçok otizmli çocuk iletişim konusunda zorluk yaşamaktadır.”
Bazı otizmli çocuklar hiç konuşmaz, bazıları ise konuşabilmelerine rağmen, daha ince sosyal nüansları anlamada ve işlemlemede sorunlar yaşarlar.
Ebeveynler, öğretmenler, bakıcılar ve aslında herkesin otizmli bireylerin iletişim kurdukları farklı yollarla ilgili temel bir anlayışa sahip olmaları önemlidir. Bu yüzden bugün herkesin iletişim ve otizm hakkında anlaması gereken 5 şeyden bahsediyoruz.
Ekolali, A-Man için terapiye başladığımızda öğrendiğimiz en ilginç şeylerden biriydi. Ekolali, otizmli bireylerin bir filmden veya şarkıdan duydukları kalıp sözleri ifade edici dil yerine kullanmalarıdır. Örneğin, aylarca biri A-Man’dan bir şey aldığında o zaman en sevdiği filmden alıntı yaparak “O tozu bana ver!” dedi. Otizmli bireyler, benzer sözcük ya da duyguları kullanarak kalıpları gerçek yaşam durumlarına uyarlamaya çalışırlar. Örneğin, eğer üzgün hissediyorlarsa, en sevdikleri filmde karakterin üzgün hissettiği bir sahneden alıntı yapabilirler.
Duyduklarını Anlamlandırma: Bazı otizmli bireyler duyduklarını anlamlandırmakta zorluklar yaşarlar. Bu nedenle tepki veya cevap vermeleri alıştığımızdan daha uzun zaman alabilir. Bazen tam anlamıyla duyduklarını anlamlandırmaları için biraz zaman vermek adına yönergeleri tekrarlamamız veya bir şeyleri adım adım açıklamamız gerekebilir. Önce yönerge, ardından açıklama yöntemi harikalar yaratabilir! Örneğin, "İlk önce ayakkabılarımızı giyiyoruz, sonra arabaya biniyoruz".
Bazı otizmli bireyler, yeni bir fikri dilsel olarak anlamlandırana kadar anında reddedeceklerdir. Örneğin, çocuklardan birine “Biraz daha su ister misin?” diye sorduğumda, bazen neredeyse anında "Hayır" cevabını duyuyorum; ancak 30-40 saniye sonra “Biraz daha su?” cevabı geliyor. Sabırlı kalmaya çalışın ve yeni bilgileri tamamen işlemenin biraz zaman alabileceğini anlayın.
İşaret Dilini Deneyin: Konuşan ve konuşmayan birçok otizmli birey, iletişim kurmak için işaret dilini kullanır. Amerikan İşaret Dili ile tam olarak iletişim kurmak için “daha fazla”, “lütfen” ve “teşekkür ederim” gibi basit işaretlerle iletişim kurmak için ellerini kullanmak otizmli bireyler için çok daha kolay olabilir. Bir düşünün: Çocuklar “merhaba” demeyi öğrenmeden el sallamayı öğrenirler. Çocuğunuza bir işaret dili öğretmeyi planlıyorsanız, yararlı ancak basit sözcükler/işaretler (lütfen, daha fazla, yiyecek, içecek, vb.) ile başlayın ve daha karmaşık bir dile genişletin.
Sosyal Nüansları Anlamak: Bu, sıkça yanlış yorumlanan otizm belirtilerinden biridir. Otizmli bireyler, nörotipik insanların kolayca tanıdığı sosyal nüansları ve incelikleri anlamak ve yorumlamakta zorlanabilirler. Birçok insan, bu nedenle otizmli insanların empati kurmadığı fikrine inanmıştır. Bu gerçeklerden daha uzak olamazdı.
Otizmli bireyler hissedebilir ve empati kurabilirler. Otizmli bireyler olarak çoğunlukla aşırı duygulanmaya eğilimliyiz ve yoğun duygular yüzünden bunları bastırabiliriz. Ne var ki, buradaki zorluk gizli anlamların deşifre edilmesidir. İnsanlar alaycı yorumlar yaptığında veya gerçek niyetlerini veya hislerini gizlediğinde, otizmli bireylerin net anlam çıkarması zorlaşabilir. Bundan dolayı, otizmli insanlar çok basit ve doğrudan olma eğilimindedir. Tekrar belirtiyorum, bunun yanlış bir tarafı yok, sadece insanların alışkın olduğu bir şey değil. Otizmli bireylerle doğrudan konuştuğunuzdan emin olun ve aşırı alaycı olmaktan kaçının. Ayrıca, otizmli bir bireyin doğrudan ve gerçek doğasından yararlanan birini görürseniz, lütfen bir şeyler söyleyin.
Göz Temasından Kaçınma: İnce sosyal nüanslarla birlikte, birçok otizmli birey göz teması kurma ve göz temasını devam ettirme konularında zorlanmaktadırlar. Göz teması inanılmaz derecede samimi bir alışveriştir ve işleri çok daha derinden işleyen insanlar için göz korkutucu ve rahatsız edici olabilir.
Otizmli bir kişiyi göz teması kurmaya zorlamaktan kaçının.
Birini size sarılmaya veya öpmeye zorlamadığınız gibi lütfen otizmli bir bireyi de göz teması kurmaya zorlamayın. Birisi gözlerinize bakmayınca sizi dinlemiyormuş gibi hissettiğinizi biliyorum; ancak pek çok otizmli birey göz temasını sürdürmek için tüm enerjilerini kullanmıyorsa söylediklerinize daha fazla odaklanabilir.
Bu başlıklar otizmli bireylerin iletişimle ilgili zorluklarının kapsamlı bir listesi değildir, ancak A-Man'ın teşhisini ilk aldığımda en ilginç ve yararlı bulduğum birkaçını paylaşmak istedim. İletişim ve otizmi anlamak için çaba harcadığınızda, otizmli çocuğunuzla daha net bir şekilde bağlantı kurabilirsiniz.
15 Kasım 2018, Perşembe ,00:34