Hızlı küçülme, yüksek işsizlik - YENİ ASYA
Makina Mühendisleri Odası’nın hazırladığı ‘sanayinin sorunları’ bülteninde, sanayide ücretlerin özellikle enflasyonun yükseldiği 2018’in ikinci yarısında hızla eridiğine dikkati çekildi.
Makina Mühendisleri Odası’nın (MMO) her ay iktisatçı-yazar Mustafa Sönmez’in katkısıyla hazırladığı sanayinin sorunları bülteninin 48’incisi yayımlandı.
T24’te yer alan habere göre bültende, sanayide emeğin durumuna, ücretlere ve işsizlik sorununa ilişkin değerlendirmeler yer aldı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Merkez Bankası, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Uluslararası Para Fonu (IMF) verileri kullanılarak yapılan analizde, sanayide ücretlerin özellikle enflasyonun yükseldiği 2018’in ikinci yarısında hızla eridiğine dikkati çekildi. Ücretlerde erimenin yanında ekonominin hızla küçülme patikasına geçtiği ve yüksek işsizliğin sanayinin en önemli sorunu olmaya başladığının altı çizildi. MMO analizinde, “Türkiye ekonomisinde 2018’in ikinci yarısından itibaren kendisini iyice belli eden kriz, hızla sanayi odaklı derinleşirken sanayi emeği reel ücret kayıplarına uğruyor. Bunun yanı sıra sanayi çalışanları arasında işçisinden mühendisine ve teknik elemanına kadar işsizlik tırmanıyor.” denildi.
‘Alım gücü eridi’
Analizde, “Özellikle 2018’in ikinci çeyreğinde hızla yükselen enflasyon karşısında sanayide ücretlerin alım gücü eridi. 2019 yılı için asgarî ücrette yüzde 26 oranında gerçekleşen artış, ücretteki alım gücü kaybını kısmen telâfi etse de bunun asgarî ücretin üstündeki ücretlerde etkisi sınırlı kaldı. Birçok sanayi iş yerinde, kriz gerekçe gösterilerek asgarî ücret üstündeki ücretlere ya daha az zam yapıldı ya da zam yapılmayarak ücretler enflasyon karşısında savunmasız kalarak alım gücü kaybına uğradı. Sanayi ücretlileri, işten çıkarılma tehdidi ile de sindiriliyor.” denildi.
İşten çıkarmaların arttığı vurgulanan analizde, “Ekonomik kriz, sanayi sektöründe odaklanıyor ve beraberinde işten çıkarmalarla sektördeki işsiz sayısını hızla artırıyor. Türkiye İstatistik Kurumu, TÜİK verilerine göre, işsiz sayısı Ocak 2019’da 4,7 milyona yaklaştı. İşsizlik oranı aynı dönemde yaklaşık 4 puanlık artış ile yüzde 14,7’yi; tarım dışı işsizlik 4,1 puanlık artış ile yüzde 16,8’i buldu. Ocak 2018-2019 döneminde, 12 ayda istihdam 872 bin azalırken bunun 200 bine yakını imalat sanayi ve madencilikte gerçekleşti. İnşaat bu 12 ayda 480 bin istihdam kaybetti. 31 Mart seçimleri düşünülerek çeşitli maliye tedbirleri ile yumuşatılmaya çalışılan krizin etkisi, bu çabalara rağmen çalışanları vururken seçim sonrası bunların kaldırılmasıyla reel ücret kayıpları ve işsizliğin tırmanması beklenmektedir. Birçok sanayi işletmesinin bankalara kredi borçlarını ödeyememesinden, iç pazardaki daralmanın artmasından kaynaklanan bir altüst oluşun yaşanma ihtimali yüksektir.” ifadelerine yer verildi.