Demokratiklesme Süreci, Türk Ordusu, Avrupa Birliği – Düşünce Kahvesi
7Oca 2006 3 Mar 2012
Summary: Without the Turkish military’s support, Ankara cannot comply with the reforms necessary for Turkey to join the EU. So far, the top brass have cooperated, even when reforms have curbed their power, because they have looked at EU membership as both the culmination of the country’s modernization and a way to battle nagging domestic problems. But how much further will they go?
ERSEL AYDINLI is a Visiting Assistant Professor at George Washington University, on leave from Bilkent University, in Ankara. He worked on this article while on a fellowship at Harvard University’s Belfer Center for Science and International Affairs. NIHAT ALI ÖZCAN is a retired Major from the Turkish armed forces. DOGAN AKYAZ is a Major in the Turkish armed forces.
The Turkish armed forces have an unusual relationship with both the country’s civilian leadership and Turkish society. Despite its record of tampering with civilian politics and ousting democratically elected governments, the military remains extremely popular. A poll published in the daily newspaper Hürriyet last September found that the military was Turkey’s most trusted institution. The relationship between the Turkish military and Turkey’s civilian authorities may be an “exception to the ‘standardized’ civil-military relationship,” Chief of the General Staff of the Army Hilmi Özkök said in a speech in August, but every country has “different needs, conditions, values, histories, societal concerns, and dynamics.”
This popularity is largely a result of Turkey’s modern history. As the Ottoman Empire was collapsing after World War I and the ruling aristocracy was dithering in the face of invading foreign powers, the armed forces, under the leadership of Mustafa Kemal (later known as Atatürk), struggled side by side with the people of Anatolia to protect the homeland. “While saving the very country, these soldiers also destroyed the political structure that had been based on the sultanate and caliphate,” Özkök said last August. “They built up a …
Türkiye’nin AB’ye üyeliği meselesi, Türkiye’de uzun zamandan bu yana büyük bir tartışma konusu. Bazı çevreler, bu kadar büyük, yoksul ve kültürel olarak Batı’ya uzak bir ülkenin AB üyeliğine AB’nin istekli olup olmadığını sorgularken; bazı çevrelerse, Türkiye’nin AB’nin taleplerini karşılayabilmesi için yeteri kadar değişim yapmaya hazır olup olmadığını merak ediyorlar.
Ancak modern Türkiye’nin kurulması sürecinde kilit rol oynamasına, Türk toplumunda popülaritesini hâlâ korumasına, Türk siyasetinde kendine özgü güçlü bir sese sahip olmasına rağmen Türk ordusunun bu tartışmalarda göz ardı edildiği gözleniyor. Oysa AB’nin Türk hükümetinden talep ettiği reformların hiç biri, Türk ordusunun desteği olmasaydı gerçekleştirilemezdi.
Son değişiklikler, Türk ordusunun geleneksel bazı hassasiyetlerini ve sivil kurumlar üzerindeki uzun süreli etkisini dramatik olarak azalttı. Bu düzenlemelerin tümü askerler tarafından çok da coşkuyla karşılanmadı. Ama onyıllardır inşa etme gereği duyduğu ve özenle koruduğu güçten kısmen vazgeçmeye zorlanmasına rağmen Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), AB’nin taleplerine uymaktan çekinmedi.
Şimdiye kadar AB ile işler iyi gitti. Ancak AB’nin Ekim’de Ankara ile üyelik müzakerelerine başlama kararı vermesiyle birlikte, Kıbrıs’ın statüsü ve Kürt ayrılıkçılığı konusunda reform ihtiyacı AB ile gerilimli ilişkiler sürecini artıracak. Ve TSK liderliğinin daha ne kadar geri adım atabileceğini bekleyip görmek gerekiyor.
Önceki Yeniliğe Doğru
Sonraki Tarihcinin Mutfagi- A.Yasar Ocak