Ana Sözleşme – KÖY KOOP
BÖLÜM: I KURULUŞ, ÜNVANI, MERKEZİ VE SÜRESİ
Madde 2- Kuruluşun Ünvanı
Madde 3- Kuruluş Merkezi
Madde 4- Kuruluşun Süresi
BÖLÜM: II S.S. KÖY KALKINMA VE DİĞER TARIMSAL AMAÇLI KOOPERATİF BİRLİKLERİ MERKEZ BİRLİĞİ’NİN AMACI VE ÇALIŞMA KONULARI
Madde 5- Amacı
Madde 6-Merkez Birliği’nin çalışma konuları
BÖLÜM: III ORTAKLIK SIFATLARINI KAZANDIRAN VE KAYBETTİREN HAL VE ŞARTLAR
Madde 7- Ortak Sayısı
Madde 8- Ortaklık Şartları
Madde 9- Ortaklığa Kabul
Madde 10- Ortaklıktan Çıkma
Madde 11- Ortaklıktan Çıkmanın Sınırlandırılması
Madde 12- Ortaklıktan Çıkarılmak
Madde 13- Merkez Birliği’nden çıkan veya çıkarılan ortakla hesaplaşma
Madde 14- Merkez Birliğine Tekrar Girme BÖLÜM: IV ORTAKLIK HAK VE ÖDEVLERİ
Madde 15- Ortaklık Payları
Madde 16- Payların Ödenme Şekli
Madde 17- Ortaklık Senedi
Madde 18- Sermaye
Madde 19- Borç Para Alma
Madde 20- Hak ve Vecibelerde Eşitlik
Madde 21- Bilgi Edinme Hakkı
Madde 22- Sır Saklama Yükümlülüğü
BÖLÜM: V. S.S. KÖY KALKINMA VE DİĞER TARIMSAL AMAÇLI KOOPERATİF BİRLİKLERİ MERKEZ BİRLİĞİ’NİN YÜKLEMELERİNDEN DOLAYI ORTAKLARIN SORUMLULUK DURUMU VE DERECELERİ
Madde 23- Sorumluluk
Madde 24- Kaldırılmıştır.
Madde 25- Ek Ödeme Yüklemi
Madde 26- İflas Halinde Usül
Madde 27- Merkez Birliği’ne Yeni Giren Ortakların Sorumluluğu
BÖLÜM: VI. S.S. KÖY KALKINMA VE DİĞER TARIMSAL AMAÇLI KOOPERATİF BİRLİKLERİ MERKEZ BİRLİĞİ ORGANLARI, GÖREV YETKİ VE SORUMLULUKLARI VE SEÇİMLER
Madde 28- Merkez Birliği Organları
Madde 29- Genel Kurul
Madde 30- Genel Kurulun Görevleri ve Genel Kurulun Devredilmeyen Yetkileri
Madde 31- Genel Kurul Toplantıları
Madde 32- Kuruluş Genel Kurul Toplantısı
Madde 33- Olağan ve Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı
Madde 34- Çağrı Şekli ve Gündem
Madde 35- Bu Madde Kaldırılarak 34, Madde ile Birleştirilmiştir.
Madde 36- Toplantıya Başlama
Madde 37- Hazır Bulunanlar Listesi Madde 38- Karar Nisabı Madde 39- Ortak Birlik Temsilcilerinin Tamamının Hazır Bulunması Hali
Madde 40- Oya Katılmayacaklar
Madde 41- Yönetim Kurulu Üyeleri ve Denetçilerin Seçimi
Madde 42- Genel Kurul Toplantısına Ait Belgelerin Resmi Makamlara Gönderilmesi
Madde 43- Kararların Bozulması ve Şartlar
Madde 44- Yönetim Kurulu
Madde 45- Üye Sayısı ve Üyelik Şartları
Madde 46- Bu Madde Kaldırılarak 45. Madde ile Birleştirilmiştir.
Madde 47- Yönetim Kurulunun İş Bölümü ve Çalışma Şekli
Madde 48- Bu Madde Kaldırılarak 47. Madde ile Birleştirilmiştir.
Madde 49- Yönetim Kurulunun Görevleri
Madde 50- Yönetim Kurulunun Sorumlulukları ve Azci Halinde Yapılacak işler
Madde 51- Denetçilerin Seçimi ve Görevlerine Son Verme
Madde 52- Denetçilerin Sorumluluğu
Madde 53- Bir Üyeliğin Açılması, Çekilme
Madde 54- İnceleme Yükümlülüğü
Madde 55- Çalışma Düzeni ve Görevi
Madde 56- Toplantı ve Raporlar
Madde 57- Sır Saklama Yükümlülüğü
Madde 58- Merkez Birliği Müdürü ve Görevleri
Madde 59- İşten Çıkarılma
Madde 60- Dışarıya Karşı Temsil, imza Yetkisi ve Tescil
Madde 61- Yönetim Kurulu ve Denetleme Kurulu Üyelerine Verilecek Hakkı Huzur
BÖLÜM: VII S.S. KÖY KALKINMA VE DİĞER TARIMSAL AMAÇLI KOOPERATİF BİRLİKLERİ MERKEZ BİRLİĞİ HESAPLARI
Madde 62- Gelir-Gider Farklarının Dağıtılması
Madde 63- Kefalet Fonu
Madde 64- Yedek Akçelerin Kullanılması
Madde 65- Yedek Akçelerin Dağıtılma Durumu
BÖLÜM: VIII S.S. KÖY KALKINMA VE DİĞER TARIMSAL AMAÇLI KOOPERATİF BİRLİKLERİ MERKEZ BİRLİĞİ’NİN DAĞILMASI
Madde 66- Dağılma Sebepleri
Madde 67- Tasfiye Memurları
Madde 68- Tasfiye Kurulunun Görevleri ve Tasfiyenin Yürütülmesi
BÖLÜM: IX MUHASEBE VE KONTROL
Madde 69- Usül
Madde 70- Hesap Yılı
Madde 71- Defter Tutma Mükellefiyet Kapsamı
Madde 72- Ortak Birliklerin Denetimi
Madde 73- Bu Madde Kaldırılarak 45. Madde ile Birleştirilmiştir
BÖLÜM: X ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
Madde 74- Uyuşmazlık
Madde 75- Siyasi Faaliyet Yasağı
Madde 76- Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine Giriş, Başvurma Şekli Ve İtiraz
Madde 77- Karar Alma
Madde 78- Başvurma Şekli
Madde 79- Temsilcilik
Madde 80- Yükümlülük
Madde 81- Denetim Ve Eğitim
Madde 82- Ticaret Kanunu Hükmüne Atıf
Madde 83- Azil
Madde 84- Gıda Tarım Ve Hayvancılık Bakanlığının Diğer Görev Ve Yetkileri
S.S. KÖY KALKINMA VE DİĞER TARIMSAL AMAÇLI KOOPERATİF BİRLİKLERİ MERKEZ BİRLİĞİ ANASÖZLEŞMESİ
BÖLÜM: I- KURULUŞ, ÜNVANI, MERKEZ VE SÜRESİ
Madde 1– Kuruluş: Bu anasözleşmede ünvanları, merkezleri ve taahhüt ettikleri sermaye payları yazılı Tarımsal Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri aralarında değişir ortaklı, değişir sermayeli, Sınırlı Sorumlu Tarımsal Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği kuruluşlardır.
Madde 2– Kuruluşun Ünvanı: Ünvanı S.S. KÖY KALKINMA VE DİĞER TARIMSAL AMAÇLI KOOPERATİF BİRLİKLERİ MERKEZ BİRLİĞİ’dir. Kısa adı KÖY-KOOP BİR’dir.
Madde 3– Kuruluşun merkezi Ankara’dadır. Çalışma Bölgesi Türkiye’dir.
Madde 4– Kuruluşun Süresi 30 yıldır. Süre sonunda Genel Kurul aksine karar vermedikçe süre bir o kadar uzamış sayılır.
BÖLÜM II- S.S. KÖY KALKINMA VE DİĞER TARIMSAL AMAÇLI KOOPERATİF BİRLİKLERİ MERKEZ BİRLİĞİ’NİN AMACI VE ÇALIŞMA KONULARI
Madde 5– Amacı: Kooperatif ve Birliklerin ortak amaçlarını gerçekleştirmek ve menfaatlerini korumak için yurt içi ve dışı ekonomik çalışmalarda bulunmak, kooperatif çalışmalarını koordine etmek, dış ülkelerle kooperatif ilişkilerini incelemek ve geliştirmek kooperatifleri denetlemek, kooperatif eğitim ve öğretim faaliyetlerindi bulunmak, kooperatifciliği geliştirmek.
Madde 6– S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği’nin Çalışma Konuları;
a- Ortak Birliklerin ve Kooperatiflerinin ürünlerini değerlendirecek tarımsal, tasnif-ambalaj, depolama tesislerini kurmak, taşıma araçlarını satın almak veya bunları kiralamak, bunlara ortak olmak.
b- Ortak Birliklerin, kooperatiflerinin ve bunların ortaklarının tarım alet, makina ve ekipmanlarını, ilaç, gübre ve Diğer üretim girdilerini imal eden tesisler kurmak, bunları satın almak, kiralamak veya bunlara ortak olmak.
c- Tarımsal üretim ve teknolojisini geliştirecek her türlü çalışmalarda bulunmak, araştırmalar yapmak, araştırma kuruluşları kurmak, konuyla ilgili yurt içi ve yurt dışı araştırma kuruluşları ile ortak çalışmalarda bulunmak.
d- Ortak birliklerin, kooperatiflerinin ve bunların ortaklarının gereksinim duydukları üretimden pazarlamaya kadar her türlü girdiyi ve tüketim maddelerini iç ve dış pazarlardan sağlamak, bunların dağıtımı için her türlü organizasyonu kurmak.
e- Gerekli görülen yerlerde şubeler açmak.
f- Yukarıdaki çalışmalarla ilgili ithalat ve ihracat faaliyetlerinde bulunmak, bu faaliyetlerle ilgili birimler oluşturmak.
g- Kooperatif çalışmalarını tanıtmak ve geliştirmek için yurt içi ve yurt dışı sergi ve fuarlara katılmak.
h- Uluslararası kooperatif kuruluşlarına üye olmak ve bunların çalışmalarına katılmak.
ı- Bünyesindeki Birlik Kooperatiflerinin personellerinin sağlık, sosyal ve mesleki ihtiyaçlarının karşılanması çalışmalarında bulunmak. i- Hukuki, mali ve teknik konularda çalışmalar yapmak. j- Amaç ve çalışma konularında gazete, dergi, kitap çıkarmak ve her türlü yayın faaliyetlerinde bulunmak ve gerektiğinde seminer, sempozyum, panel, konferans gibi toplantılar düzenlemek.
k- Merkez Birliği genel kurulu tarafından karar alınarak, çalışma konularıyla ilgili şirket kurmak ve kurulmuş olan şirketlere iştirak etmek.
l- Birliğe bağlı kooperatif ortaklarının sosyal güvenceye kavuşması için gerekli çalışmaları yapmak. Her türlü sigorta hizmetlerinin sağlanmasında aracılık etmek.
m- Kırsal turizm faaliyetinde bulunmak,
n- Ortakların sosyal, kültürel, ulaşım ve benzeri konularındaki ihtiyaçlarına yönelik faaliyette bulunmak, (Birliğe ortak kooperatiflerin ortaklarının birinci derece yakınları olan anne, baba, eş ve çocukları bu hizmetten yararlanır.)
o- Çevre korumaya yönelik faaliyetlerde bulunmak,
ö-Yukarıda sayılan çalışmaların dışında kalan kooperatif çalışma kapsamındaki diğer çalışmaları da yürütmek.
BÖLÜM III- ORTAKLIK SIFATLARINI KAZANDIRAN VE KAYBETTİREN HAL VE ŞARTLAR
Madde 7– Ortak Sayısı; S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği’nin ortak sayısı sınırsızdır. Ancak kuruluşta en az 7 Birliğinin bir araya gelmesi gerekmektedir.
Madde 8- Ortaklık Şartları; Tarımsal Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği’ne ortak olabilirler.
Madde 9– Ortaklığa Kabul; Ortaklığa kabul için;
a- Bu yönde Genel Kurul kararının alınmış olması,
b- Kuruluşta bu anasözleşmeyi imzalaması, sonraki girişlerde, bu anasözleşme hükümlerinin bütün hak ve ödevleri ile birlikte kabul edildiğinin noter aracılğı ile S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği Yönetim Kuruluna bildirilmesi,
c- Ortaklarca, sınırlı sorumluluk ve ek ödeme yükümlülüklerinin yazılı olarak kabul edilmesi,
d- Ortak adayı Birliğin ortaklığa başvuru tarihinden önceki hesap dönemine ait bilançosunun verilmesi gereklidir.
e- Ortaklık hakkı Yönetim Kurulu kararı ile doğar.
f- Ortaklık başvurusunun Yönetim Kurulunca red edilmesi durumunda denetçiler aracılığı ile Genel Kurula başvurabilir. Genel kurulun bu konuda vereceği karar doğrultusunda işlem yapılır. g- Yönetim Kurulu ortakların ortaklık şartlarına uygun olup olmadıklarını kontrol etmek zorundadır.
Madde 10- Ortaklıktan Çıkma; Ortaklar S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği hesap dönemi sonundan en az 6 ay önce bu konuda genel kurullarından alacakları karar ile ortaklıktan çıkma için başvurabilirler. Ortaklıktan çıkma S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği Yönetim Kurulu kararı ile olur Genel Kurulda bu konuda alınacak karara ile kesinleşir.
Madde 11- Ortaklıktan çıkmanın sınırlandırılması; Ortaklar S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği ‘ne girişlerinden itibaren üç yıl müddetle ortaklıktan çıkamazlar. Bu süre içinde ortaklıktan çıkmakta ısrar edenlerden S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği Yönetim Kurulu muhik bir tazminat talep edebilir. Ortaklıktan çıkmak için taahhüt paylarının tamamının ödenmiş olması gerekir.
Madde 12– Ortaklıktan Çıkarılma Ve Ortaklığın Düşürülmesi; Aşağıdaki hallerde ortak Birlikler, Merkez Birliği’nden çıkarılabilir;
a- Kanun ve Anasözleşmede yer alan yükümlülüklerini yerine getirmemek,
b-Merkez Birliği aleyhinde faaliyet göstermek,
c-Merkez Birliğinin kefaletiyle temin edilmiş kredi ve yardımları Merkez Birliği talimatı dışında kullanmış olmak,
d- 8. maddede yazılı ortaklık şartlarını yitirmiş olmak, Ortaklığın düşürülmesi: Merkez Birliği Yönetim Kurulu münasip süre ile yapacağı iki tebligat veya ilanla sermaye yükümlülüklerinden borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortak birliklerden bu yükümlülüklerini yerine getirmelerini ister. İlk isteğe uymayan ve ikinci istemeden sonra da bir ay içinde yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerin ortaklığı Yönetim Kurulu kararı ile kendiliğinden düşer. Ortaklığın düşmesi Anasözleşme veya diğer sebeplerle doğmuş borçların yok olmasını gerektirmez. Anasözleşmede gösterilmeyen sebeplerle ortaklar ortaklıktan çıkarılamazlar. Ortaklıktan çıkarılma, Yönetim Kurulunun teklifi üzerine Genel Kurulca yapılır. Ortak, çıkarılma kararını tebellüğ ettiği tarihten itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Çıkarılma kararı gerekçeleri ile birlikte tutanağa ve karar defterine geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Üç aylık süre içinde mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararı kesinleşir. Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların ortaklık hak ve yükümlülükleri çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.
Madde 13– Merkez Birliğinden Çıkan Veya Çıkarılan Ortakla Hesaplaşma: Bu Anasözleşme gereğince Merkez Birliğinden çıkan veya çıkarılan birlikler, ayrıldıkları senenin bilanço ve netice hesaplarının Merkez Birliği Genel Kurulunca kabulünden bir ay sonra hesaplaşmayı isteyebilir. Hesaplaşmadan sonra ayrılan ortakların Merkez Birliğinin yedek akçeleri ve malları üzerinde bir hakları kalmaz. Merkez Birliğinden hangi sebeple olursa olsun çıkarılanların ortaklık zamanlarına ait zararlardan dolayı sorumlulukları ayrılmanın tahakkuk ettiği bilanço yılının bitiminden başlayarak iki yıl devam eder.
Madde 14– MERKEZ BİRLİĞİNE TEKRER GİRME; Ortaklıktan çıkmış olan birlik, çıkma sebebi ortadan kalktıktan sonra tekrar Merkez Birliğine girebilir. Ortaklıktan çıkarılanlar 8. maddede belirtilen şartları taşımamaları halinde yeniden ortaklığa alınamazlar. İki defa ortaklıktan çıkan veya çıkarılan ortak birlikler bir daha Merkez Birliğine alınmazlar.
BÖLÜM IV: ORTAKLIK HAK VE ÖDEVLERİ
Madde 15– ORTAKLIK PAYLARI Bir ortaklık payının değeri 100.00 TL. dir. Merkez Birliğine giren her ortağın en az 50 ortaklık payı alması şarttır. Önceden yükümlenilen miktar tamamen ödenmedikçe yeniden pay artırımı yapılamaz.
Madde 16 – PAYLARIN ÖDEME ŞEKLİ Ortakların yüklendikleri payların 1/4’ü peşin ödenir. Bakiye pay borcunun ödeme şekli ile müddetini Genel Kurul tayin eder. Ancak, bu müddet ortaklığa kabul tarihinden veya yeni pay artırımı tarihinden itibaren beş yılı geçemez.
Madde 17– ORTAKLIK SENEDİ Her ortağın ortaklık haklarının, ada yazılı ortaklık senedi ile temsil olunması şarttır. Bu senede Merkez Birliğinin ve birliğin ünvanı, merkezi, Merkez Birliğine girdiği tarih yazılır. Bu senet ortak birlik ile Merkez Birliğini temsile yetkili olan kimseler tarafından imzalanır. Ortak birliğin yatırdığı ve çektiği paralar tarih sırası ile kaydedilir. Bu paralar ortak birliğin ödediği paralara ait ise Merkez Birliği yetkililerince imzalanır.
Madde 18– SERMAYE Merkez Birliğinin sermayesi değişir olup, ortak birliklerin taahhüt ettikleri paylar toplamından ibarettir. Merkez Birliğinin sermayesinin en az haddi ……….TL’dir. Sermayenin 1/4 ünün kuruluşta tamamen ödenmesi şarttır. Aynı nevinden sermaye konulması halinde 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 20. 21. ve 22. maddeleri uygulanır.
Madde 19 – Borç para alma; S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği amaçlarını gerçekleştirmek için, ortak birliklerden , yurt içi ve yurt dışı ilgili kuruluşlardan kredi alabilir. Resmi ve özel kuruluşlardan bağış ve yardım kabul edebilir. (1163 sayılı yasanın 3476 sayılı yasa ile değişik 92. maddesindeki hükümleri saklıdır.)
Madde 20– Hak ve Vecibelerde Eşitlik; Ortaklar 1163 sayılı yasanın kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve vecibelere eşittir.
Madde 21– Bilgi Edinme Hakkı; Yönetim Kurulunun Gelir-Gider farklarının dağıtım şekli hakkındaki tekliflerini ihtiva eden yıllık çalışma raporu ile bilanço ve denetçiler raporu Genel Kurul’un yıllık toplantısından en az 15 gün önce ve bir yıl süre ile S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği merkezinde ortak birlik temsilcilerinin tetkikine amade tutulur. Talep eden temsilcileri bilanço ve gelir-gider farkı hesaplarının birer suretinin verilmesi mecburidir. Temsilcilerin bilgi edinmek hakkı S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği organlarından birinin kararı ile sınırlandırılamaz.
Madde 22– Sır Saklama Yükümlülüğü; S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği ‘nin ticari defterleri ve haberleşme ile ilgili hususların tetkiki, Genel Kurulun açık bir müsaadesi veya Yönetim Kurulunun kararı ile mümkündür. İncelenmesine müsaade edilen defter ve vesikalardan öğrenilecek sırlar hariç olmak üzere hiçbir ortak S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği ‘nin iş sırlarını öğrenmeye yetkili değildir. Her ortak ne suretle olursa olsun öğrenmiş olduğu S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği ‘ne ait iş sırlarını, sonradan ortaklık hakkını kaybetmiş olsa dahi daima gizli tutmak zorundadır. Bu mecburiyete uymayan ortak birlik temsilcileri hakkında 1163 sayılı yasanın 25. maddesinin hükümleri uygulanır.
BÖLÜM V: MERKEZ BİRLİĞİ’NİN YÜKÜMLERİNDEN DOLAYI ORTAKLARIN SORUMLULUK DURUMU VE DERECELERİ
Madde 23– Sorumluluk Merkez Birliği, borçlarından dolayı alacaklılarına karşı, mal varlığı ve ortaklarının sermaye yüklenmesinin on katına kadar sınırlıdır.
Madde 24– Bu Madde kaldırılmıştır
Madde 25– Ek Ödeme Yükümleri Genel Kurulca bilanço açıklarını kapatmada kullanılmak üzere ortak birliklerden ek ödemeler istenebilir. Bu miktar bilanço açığının ortak birlik sayısına bölünmesiyle bulunur.
Madde 26– İflas Halinde Usül; S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği ‘nin iflası halinde, iflas dairesi ortak birliklerin her birinin payına düşen borcun ödenmesini kendilerinde ister. Tahsil edilemeyen meblağlar Diğer ortaklar arasında bölüşülür. Aktif bakiyesi, pay cetvellerinin kesin olarak tesbiti üzerine geri verilir. Ortak birliklerin birbirlerine rucu hakları saklıdır. Ortak birliklerin geçici olarak tesbit olunan borçlarıyla pay cetveli alehine İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre itiraz hakları saklıdır.
Madde 27– S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği ‘ne yeni giren ortakların sorumluluğu; S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez ‘nin mali durumunu tetkik ettiğini bir vesika ile teşvik ederek giren ortak girişinden önce doğmuş olan S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği borçlarından Diğer ortaklar gibi sorumludur. Buna aykırı mukavele hükümleri ile ortaklar arasındaki anlaşmalar üçüncü şahıslar için hüküm ifade etmez.
BÖLÜM VI: MERKEZ BİRLİĞİ ORGANLARI, GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI VE SEÇİMLER
Madde 28– S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği Organları S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği ‘nin organları şunlardır;
c- Denetçiler Kurulu
Madde 29– Genel Kurul ; Genel Kurul, ortak birliklerin temsilcilerinden teşekkül eden en yetkili organdır. Merkez Birliğine, Genel Kurul toplantı tarihinden en az üç (3) ay evvel giren birlikler Genel Kurul’a temsilci gönderebilirler. Ortak birlikler Genel Kurullarında aşağıda belirtilen sayılarda temsilci seçerler. Seçilen temsilci sayısı kadar da yedek temsilci seçilir. Merkez Birliği temsilciliğine seçileceklerin ortak birliklerin Yönetim Kurulu Üyelerinde aranacak nitelikleri taşımaları ve ayrıca faaliyette bulunan birim kooperatif temsilcilerinden olmaları şarttır. (Birlik Başkanları için, faaliyette bulunan birim kooperatif temsilciliği koşulu aranmaz) Birliklerin, Yönetim Kurulu Üyelerinin bu nitelikleri taşıma koşuluyla aynı zamanda temsilci seçilmeleri mümkündür. Merkez Birliği Genel Kuruluna;
a) Ortak sayısı 20 ve daha az olan Birlikler 2 temsilci,
b) Ortak sayısı 20 – 30 (otuz dâhil) olan Birlikler 3 temsilci,
c) Ortak sayısı 31 – 40 (kırk dâhil) olan Birlikler 4 temsilci,
d) Ortak sayısı 40’dan fazla olan Birlikler 5 Temsilci ile katılırlar. Merkez Birliği Genel Kurulunda her temsilcinin bir oy hakkı vardır. Asıl temsilcilerin uygun bir mazerete bağlı olarak Merkez Birliği Genel Kuruluna katılamaması durumunda ve Birlik yönetim Kurulunca verilecek oy kullanma izin belgesi karşılığında sırasıyla yedeklere de oy kullanma yetkisi verilir.
Madde 30– Genel Kurulun Görevleri Ve Genel Kurulun Devredilmeyen Yetkıleri Genel Kurulun görevleri şunlardır;
a) Bilanço, gelir-gider farkı hesapları ve yıllık çalışma raporları hakkında karar almak ve bu konuda Yönetim Kuruluna yetki vermek,
b) Yönetim Kurulu ve Denetçiler ile gereğinde Tasfiye Kurulu ve ortak Birlik temsilcileri tarafından yapılan teklifleri incelemek ve yerine getirilmesi uygun görülenlerin iş programına alınmasına ve uygulanmasına karar vermek,
c) Yönetim Kurulu Üyelerini ve Denetçileri, gerektiğinde hesap tetkik komisyonu ve Tasfiye Kurulunu seçmek, hizmetini tamamlayan kurulları ibra etmek veya etmemek,
d) Merkez Birliği Anasözleşmesinde yapılacak değişiklikleri kararlaştırmak,
e) Gerektiği takdirde Yönetim Kurulu ve Denetçiler ile Tasfiye Kurulu Üyelerinin işlerine son vermek,
f) 74. maddede belirtilenler arasındaki uyuşmazlıkları çözümlemek üzere Hakem Kurulunu seçmek,
g) Merkez Birliğinin dağılması, sürenin uzatılması hakkında karar vermek,
h) Amacı ile ilgili kuruluşlara iştirake karar vermek ve katılma paylarını belli etmek,
i) Gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul ile alınacak gayrimenkulün niteliğini, yerini ve azami fiyatını, satılacak gayrimenkulün asgari fiyatını belirlemek,
j) Ortaklarının her türlü ihtiyaçları ile ilgili araç, gereç ve demirbaşlar ile üretim maddelerinin temini hususunda karar almak ve bu hususlarda Yönetim Kuruluna yetki vermek,
k) Ortak birliklere Merkez Birliği aracılığı ile sağlanan kredilerin ödeme şekli ve miktarını tespit etmek, bu hususta Yönetim Kuruluna görev vermek,
l) İmalat ve inşaat işlerinin yaptırılma usul ve esaslarını belirlemek,
m) Yönetim Kurulunun hazırlamış olduğu iş programı ve yeni bütçeyi onaylamak,
n) Şubeler, alım ve satım merkezleri açmak için Yönetim Kuruluna yetki vermek,
o) Ortak olunduğu takdirde yatırım ve geliştirme fonunun kısmen veya tamamen Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine devri konusunda karar vermek,
p) Yönetim Kurulu tarafından yapılan ortaklıktan çıkarılma teklifleri hakkında karar vermek,
Genel Kurul, yetkilerinden aşağıda gösterilenleri devir ve terk edemez;
a) Anasözleşmeyi değiştirmek,
b) Yönetim Kurulu Üyeleri, Denetçiler ve gerektiğinde Tasfiye Kurulunu seçmek,
c) İşletme hesabıyla bilanço ve gerektiğinde gelir-gider farkının bölüşülmesi hakkında karar almak,
d) Yönetim Kurulu ile Denetçiler ve gerektiğinde Tasfiye Memurlarını ibra veya azletmek,
e) Kanun veya Anasözleşme ile Genel Kurula tanınmış olan konular hakkında karar vermek,
f) Gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul ile alınacak gayrimenkulün niteliğini, yerini ve azami fiyatını, satılacak gayrimenkulün asgari fiyatını belirlemek,
g) İmalat ve inşaat işlerinin yaptırılma usul ve esaslarını belirlemek
Madde 31– Genel Kurul Toplantıları; Genel Kurul aşağıdaki şekilde toplanır; 1. Kuruluş Genel Kurulu, 2. Olağan Genel Kurul, 3. Olağanüstü Genel Kurul
Madde 32– Kuruluş Genel Kurul Toplantısı Kuruluş Genel Kurulu Merkez Birliğinin tescil ve ilanını müteakip bir ay içinde Geçici Yönetim Kurulun daveti üzerine toplanır.
Madde 33– Olağan ve Olağanüstü Genel Kurul; Olağan Genel Kurul toplantısı; Yönetim Kurulunun daveti ile her yıl hesap devresi sonundan itibaren 6 ay içinde yapılır. Genel Kurul olağanüstü olarak, Yönetim Kurulu, Denetçiler, ortağı olduğu Üst Birlik ve Tasfiye Memurları tarafından toplantıya çağrılabilir. Ancak, Genel Kurul yukarıda belirtildiği şekilde toplanamadığı takdirde Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Genel Kurulu toplantıya çağırma yetkisine sahiptir. Dört ortaktan az olmamak kaydıyla ortak sayısının en az onda birinin isteği üzerine Genel Kurul toplantıya çağrılır. Toplantı talebinin haklı bir gerekçeye dayanması gerekir. Yönetim kurulu bu isteği 10 gün içinde yerine getirmediği takdirde toplantı talebinin haklı bir gerekçeye dayandığının Bakanlıkça tespiti halinde istek sahiplerinin müracaatı üzerine veya doğrudan doğruya Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından Genel Kurul toplantıya çağrılabilir. Çağrılmadığı takdirde istek sahipleri mahalli mahkemeye başvurarak Genel Kurul’u bizzat toplantıya çağırma izni alabilir.
Madde 34– Çağrı Şekli Ve Gündem : Yönetim Kurulu o yıla ait ilk Genel Kurul Toplantısının yapılacağı tarihten 15 gün önce toplantı çağrısını yapar. Çağrıda çoğunluğun sağlanamaması halinde ikinci toplantının tarihi de belirlenir. Bu süre en az 15 en çok 30 günü geçemez. Toplantı çağrısını ihtiva eden yazıya Gündemi de ekleyerek çağrı ve toplantının başlama günü hariç 15 gün önceden ortak birliklere taahhütlü mektup ve ayrıca, tele faks ile bildirilir. Anasözleşmenin değiştirilmesi söz konusu ise yapılacak çağrıda değiştirilecek madde numaralarının yazılması ile yetinilir. Çağrının bir örneği toplantıdan en az 15 gün evvel Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına ve Mülki İdare Amirliğine gönderilir. Ayrıca Bakanlık Temsilcisine ödenmek üzere Bakanlıkça tespit edilecek ücret Maliye Veznesine yatırılır. Dörtten az olmamak üzere, ortakların en az 1/10’u tarafından Genel Kurul Toplantısından en az yirmi gün önce yazılı olarak bildirilecek hususların gündeme konulması zorunludur. Toplantı için Bakanlık Temsilcisinin atanması Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından yazılı olarak istenir. Bakanlık Temsilcisi toplantıya gelmez ise görevlendirmeyi yapan Bakanlık birimine ve Mahalli İdare Amirine durum bildirilir. Temsilci yine gelmez ise bir saat sonra toplantıya başlanır. Bu durum bir tutanakla tespit edilir. Gündemde olmayan hususlar görüşülemez. Ancak Merkez Birliği’ne kayıtlı ortakların en az 1/10’unun gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı teklifte bulunmaları halinde, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkan veya çıkarılan ortaklar hakkında karar alınması, Genel Kurulun yeni bir toplantıya çağrılması ve Kanun, Anasözleşme ve iyi niyet esasları ile Genel Kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen Yönetim Kurulu kararlarının iptali, Yönetim Kurulu Üyeleri ile Denetçilerin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, Genel Kurula katılanların yarıdan bir fazlasının kabulü ile gündeme alınır.
Madde 35– Bu Madde kaldırılarak 34. Madde ile birleştirilmiştir.
Madde 36– Toplantıya Başlama; Yoklamayı müteakip toplantı, Yönetim Kurulu Başkanı tarafından açılır. Yönetim Kurulu Başkanının toplantıda bulunmaması durumunda Yönetim Kurulu Üyeleri veya Genel Kurulca gösterilecek bir temsilci toplantıyı açar. Genel Kurulun yapılabilmesi için, oy verme yetkisine haiz ortak birliklerin en az salt çoğunluğunun temsil edilmiş olması ile Genel Kurula katılacak temsilcilerin yarıdan bir fazlasının toplantıya katılmış olması şarttır. Birinci toplantıda nisap temin edilemezse toplantı ilan günü ve toplantı günü hariç 15 gün sonraya ertelenir. İkinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Toplantıda çoğunluk bulunduğu anlaşılınca Başkanlık Divanı seçimine geçilir. Toplantıya katılan birlik temsilcilerinin çoğunluğu ile Genel Kurula katılan temsilciler veya üst kuruluş temsilcileri arasından toplantıyı yönetecek bir başkan, bir başkan vekili, iki kâtip, iki oy ayrımcısı seçilerek Başkanlık Divanı teşkil edilir ve gündemin görüşülmesine geçilir. Başkanlık Divanına, Merkez Birliği Genel Başkanı, Yönetim Kurulu Üyeleri, Denetçiler ve Merkez Birliği personelinden her hangi biri seçilemez. Toplantının açılıp gündem maddelerinin görüşülmesine başlandıktan sonra her hangi bir sebeple toplantının devamına imkân görülmemesi ve divanın çekilmesi halinde, müteakip gündem maddelerini görüşmek üzere yetkili mahkemece atanacak yönetici kurul (kayyum) veya Bakanlık tarafından yapılacak çağrı üzerine Genel Kurul yeniden
Madde 37– Hazır Bulunanlar Listesi; Genel Kurul toplantısına iştirak eden ortak birlikler temsilcilerini gösteren Hazır bulunanlar listesi düzenlenir. Bu listeye ortak birliklerin ortaklığa kabul tarihleri, S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği ‘ndeki taahhüt ve ödenmiş sermaye mevcutları, temsilcilerin adı soyadı yazılır. Liste, toplantıya iştirak eden temsilcilere toplantı başlamadan önce imzalatılır. Ayrıca, listenin bakanlık temsilcisi ve Genel Kurul Başkanı tarafından imzalanması gereklidir.
Madde 38– Karar Nisabı; Kararlar oylamaya katılan temsilcilerin çoğunluğu ile verilir. Oyların eşitliği halinde tekrar oylama yapılır. Ancak, anasözleşme değişikliği, dağılma, birleşme ve ayrılma hakkındaki kararlar için fiilen kullanılan oyların 2/3 çoğunluğu ile ortak birliklerin şahsi sorumluluğunun ağırlaştırılması veya ek ödeme yükümler iadesi hakkında alınacak kararlar için bütün ortak birlik temsilcilerinin 3/4’ünün oyu gereklidir. Ancak, kamu kuruluşlarından kredi alınması durumunda, kredi miktarının arttırılmasından yararlanmak üzere alınacak kararlarda oylamaya katılanların oy çoğunluğu gereklidir.Genel Kurluda verilen kararlar hazır bulunmayan veya lehte oy kullanmayan bütün ortaklar içinde geçerlidir.
Madde 39– Ortak Birlik Temsilcilerinin Tamamının Hazır Bulunması Hali; S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği ‘ne dahil bütün ortak birliklerin toplantıda hazır bulunduğu sürece ve bir itiraz olmadığı takdirde, Genel Kurul toplantılarına dair olan Diğer hükümler saklı kalmak şartı ile, toplantıya çağrı hakkındaki hükümlere uyulmadan karar alabilir. Bu kararların bütün oya katılanlar veya seçecekleri temsilciler tarafından imzalanması gereklidir.
Madde 40– Oya Katılamayacaklar; S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği işlerinin görüşülmesinde herhangi bir suretle katılmış olanlar Yönetim Kurulunun ibrasına ait kararlarda oylamaya katılamazlar, Bu hüküm Denetçiler hakkında uygulanmaz. Ortaklardan hiçbiri kendisi ve S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği arasındaki işe ve davaya ait görüşmelerde oy hakkını kullanamaz. Yönetim Kurulu Üyeleri Ve Denetçilerin Seçimi
Madde 41– Yönetim Kurulu Üyeleri Ve Denetçilerin Seçimi Ortak Birliklerin temsilcileri arasından gizli oy ve açık tasnif esası ile yapılan Yönetim Kurulu, Denetçiler ve Üst Kuruluş Temsilciliği seçimlerinde genel kurulca aksine bir karar alınmadıkça “blok liste” usulü uygulanır. Seçimlerde, Merkez Birliğinin mührünü taşıyan oy pusulaları ve zarflar kullanılır. Blok liste usulünde 1(bir) veya daha fazla blok liste ile seçimler yapılabilir. Temsilcilerin Blok liste haricinde tek tek aday olmaları da mümkündür. Genel kurul kararı ile “çarşaf liste” usulü benimsenmiş ise, her organ için adayların kura ile belirlenecek alfabetik sıra ile sıralandığı oy pusulaları hazırlanır. Uygulanacak usule göre hazırlanmış olan oy pusulaları ile zarflar “Hazır Bulunanlar Listesini” imza eden temsilcilere verilir. Temsilciler, oylarını blok liste üzerinde dilediklerinde değişiklik yaparak veya çarşaf liste usulü uygulandığında organlar için listede yazılı adayların karşısını işaretlemek suretiyle kullanırlar. Blok liste usulü uygulandığında her organ için kullanılan oylar asil ve yedek üyelikler için ayrı ayrı sayılır ve sıralanır, en çok oy alanlar o organın asil veya yedek üyeliğine seçilirler. Çarşaf liste usulü uygulandığında, alınan oy sırasına göre adaylar en çok oy alandan başlanarak sıralanır. En çok oy alanlar asil üyeliklere, diğerleri de yedek üyeliklere seçilirler. Her iki usulde de Organlar için seçilecek üye sayısının yarısından az veya seçilecek üye sayısından fazla isim ihtiva eden oy pusulalarında o organ için kullanılan oylar geçersiz sayılır. Temsilciler oylarını oy ayrımcılarının huzurunda seçim sandığına atarlar. Kullanılan oy sayısı temsilci sayısı ile kontrol edilir. Fazla çıktığında, oy pusulaları açılmadan fazlalıklar iptal edilir. Seçimlerde bir tek oy sandığı kullanılır. Sandık açılıp oy ayrımı bittikten sonra sonuçlar tutanağa yazılır.
Madde 42– Genel Kurul Toplantısına Ait Belgelerin Resmi Makamlara Gönderilmesi; Genel Kurul görüşmeleri tutanağa bağlanır. Bakanlık temsilcisi, toplantı başkanı ve kâtipler tarafından imzalanan bu tutanakta ayrıca, toplantıya katılan Birlik ve temsilci sayıları gösterilir. Yeni seçilip göreve başlayan Yönetim Kurulu tarafından en geç toplantı gününden itibaren 15 gün içinde gündem, toplantı çağrısı, ilan tutanağı, Yönetim Kurulu ve Denetçiler raporu, bilanço gelir-gider cetveli, bakanlık temsilcisi tarafından imzalanmış Genel Kurul toplantısında hazır bulunanlar listesi ile Genel Kurul toplantı tutanağının, her birinden birer nüsha olmak üzere hazırlanan belgeler Gıda Tarım ve Hayvancılık bakanlığına verilir. Bu evrakların birer nüshaları aynı zamanda varsa Merkez Birliğinin bağlı bulunduğu Üst Birliğe gönderilir.
Madde 43– Kararların bozulması ve şartlar; Kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile aşağıda belirtilen kimseler Genel Kurul kararı aleyhine toplantıyı takip eden günden başlamak üzere bir ay içinde Merkez Birliğinin merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler. 1. Toplantıda hazır bulunupta kararlara katılmayarak karşı görüşlerini tutanağa geçirten, oyunu kullanmasına haksız olarak izin verilmeyen, toplantı çağrısının usulüne uygun yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan ve tebliğ edilmediği, Genel Kurul Toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden ortak Birlik temsilcileri, 2. Yönetim Kurulu, 3. Kararların yerine getirilmesi Yönetim Kurulu Üyeleri ile Denetçilerin şahsi sorumluluklarını gerektirdiğinde bunların her biri, Ayrıca, bozma davasının açıldığı ve duruşmanın yapılacağı gün, Yönetim Kurulu tarafından usulen ilan olunur. Genel Kurulda alınan bir kararın mahkeme tarafından bozulması bütün ortak Birlikler için hüküm ifade eder.
Madde 44– Yönetim Kurulu Yönetim Kurulu, Kanun ve Anasözleşme hükümleri içinde Merkez Birliğinin faaliyetlerini yöneten, Merkez Birliğinin kanuni temsilcisi olan icra organıdır.
Madde 45– Üye Sayısı ve Üyelik Şartları Yönetim kurulu üyeleri ve yedekleri Genel Kurul Toplantısında gizli oyla temsilciler arasından en az 5(Beş) asil ve 5 (beş) yedek olmak üzere Genel Kurulca belirlenecek sayıda en az 1(bir), en fazla 4 (Dört) yıl için seçilirler. Genel Kurulca böyle bir süre tespiti yapılmaması halinde 1(bir) yıl süre ile seçilmiş sayılırlar. Her hangi bir sebeple temsilcilerin kendi Birliklerindeki temsilciliklerinin sona ermesi halinde Yönetim Kurulu Üyeliği sona erer, bu şekilde görevi sona eren veya başka bir nedenle boşalan asil üyelerin yerine yedek üyeler sırası ile çağrılır. Yönetim Kurulundan ayrılan üyelerin tekrar seçilme hakkı vardır. Yönetim Kurulu Üyeliğine seçilebilmek için;
b) Aynı türde başka bir Merkez Birliğinin Yönetim Kurulu üyesi olmamak,
c) Türk ceza kanunundaki zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, görevi suiistimal, sahtekârlık, hırsızlık, dolandırıcılık, hileli iflas, emniyeti suiistimal ve devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlardan veya 1163 Sayılı Kanuna göre mahkûm olmamak,
d) Birbirleriyle üçüncü dereceye kadar (üçüncü derece dâhil) akraba olmamak,
e) Aralarında her hangi bir iş ortaklığı bulunmamak,
f) Hacir altında bulunmamak,
g) 18 yaşından küçük olmamak, h) En az ilköğretim veya ilkokul mezunu olmak, şartları aranır. Ancak, aynı Birlikten birden fazla temsilci Yönetim Kurulu asil ve yedek üyeliğine seçilemez. Üyelik şartları Denetçiler tarafından araştırılır. Bu şartları taşımadıkları halde seçilenler ile sonradan kaybedenlerin görevlerine Yönetim Kurulunca son verilir. Haklarında yukarıdaki suçlarla ilgili olarak kamu davası açılmış olanların görevleri ilk Genel Kurul Toplantısına kadar devam etmekle beraber, Yönetim Kurulunca bu durumdaki üyelerin Genel Kurulca azli veya göreve devamı hakkında karar almak üzere ilk Genel Kurul gündemine madde konulur. Herhangi bir sebeple, Yönetim Kurulu toplantı nisabını kaybederse, boşalan Yönetim Kurulu Üyeliklerine Denetçiler tarafından gecikilmeksizin yeteri kadar yedek üye çağrılır.
Madde 46– Bu Madde kaldırılarak 45. Madde ile birleştirilmiştir.
Madde 47– Yönetim Kurulunun İşbölümü ve Çalışma Şekli; İş bölümü Genel Kurulda yapılan seçimi müteakip Yönetim Kurulu Üyeleri arasında gizli oyla yapılır. Aralarından bir Genel Başkan, en az 1 (Bir) olmak üzere Genel Başkan Yardımcısı/Yardımcıları seçilir. Diğerleri üye sıfatını alırlar. Aynı toplantıda, Yönetim Kurulunun yapacağı aylık olağan toplantı tarihleri ve yeri belirlenir. Bu toplantıda ayrıca, lüzumu halinde yapılması zorunlu olan yönetim kurulu olağanüstü toplantılarına çağrının nasıl ve kimler tarafından yapılacağına dair karar alınır. Yönetim Kurulu Üyelerinden biri veya bir kaçı Merkez Birliğini temsile yetkili kılınarak Ticaret Siciline tescil ettirilir. Murahhas üyelerin seçilmesi halinde bunların seçilmesi ve değiştirilmesi de Ticaret Siciline tescil ettirilir. Yönetim Kurulu, üye sayısının çoğunluğu ile toplanır ve kararları katılanların çoğunluğu ile alır. Oylar eşit olduğu takdirde Türk Ticaret Kanunun anonim şirketlere ilişkin hükümleri çerçevesinde; karara bağlanmayacak olan gündem konusu gelecek toplantıya ertelenir. Oylarda yine eşitlik halinde konu reddedilmiş sayılır. Bu kural yönetim kurulunun elektronik ortamda yapılması halinde de uygulanır. Yönetim Kurulu Toplantılarında üyeler, vekâleten veya temsil yoluyla oy veremezler. Yönetim Kurulu ayda en az bir defa toplanır. Mazeretsiz olarak bir biri ardına üç defa toplantıya gelmeyen üye istifa etmiş sayılır. Yönetim Kurulu Kararları, sahifeleri noterce tasdik edilmiş bir karar defterine sıra numarası tarihi ile kayıt olunup imzalanır veya imzalı karar metni karar defterindeki sırasına yapıştırılır. Verilen karara karşı görüşte olanlar veya çekimser kalanlar muhalefet veya çekimserlik sebeplerini kararın altına yazarak imzalamak zorundadırlar. Bunu yapanlar kararın uygulanması sırasında doğacak zararlardan dolayı diğer üyelerle birlikte sorumlu olmazlar. Üyelerden hiçbiri toplantı yapılması isteminde bulunmadığı takdirde, yönetim kurulu kararları, kurul üyelerinden birinin belirli bir konuda yaptığı, karar şeklinde yazılmış önerisine, en az üye tam sayısının çoğunluğunun yazılı onayı alınmak suretiyle de verilebilir. Aynı önerinin tüm yönetim kurulu üyelerine yapılmış olması bu yolla alınacak kararın geçerlilik şartıdır. Onayların aynı kâğıtta bulunması şart değildir; ancak, onay imzalarının bulunduğu kâğıtların tümünün bunlarda yer alan isim, tarih, konu ve tercihin (kabul veya ret ) açıkça kaydedileceği noter onaylı deftere sıra ve tarih numarası ile kaydını müteakip, yönetim kurulu karar defterine yapıştırılması veya kabul edenlerin imzalarını içeren bir karara dönüştürülüp karar defterine geçirilmesi kararın geçerliliği için gereklidir. Kararların muteberliği yazılıp imza edilmiş olmasına bağlıdır. Yönetim Kurulu Üyelerine Genel Kurulca belirlenen aylık ücret, huzur hakkı ve yolluk dışında hiçbir ad altında başkaca ödeme yapılmaz. Yönetim Kurulu Üyeleri ve Merkez Birliğini temsile yetkili şahıslar Genel Kurulun devredemeyeceği yetkilerini kullanamazlar. Yönetim Kurulu Üyeleri her zaman üyelikten ayrılabilirler. Ancak, çekilen üyenin iş gördüğü zamana ait sorumluluğu zararın ve sorumluluklarının öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde zararı doğuran fiilin vukuu tarihinden itibaren ilgililer aleyhine tazminat davası açmak hakkı beş yıl geçmekle zaman aşımına uğrar. Yönetim Kurulu Üyeleri topluca istifa ettikleri veya mevcut yedekleri istifa eden üyelerin yerine çağrıldığında Yönetim Kurulu üye sayısı salt çoğunluğun altına düşmediği takdirde Yönetim Kurulu ilk toplantısında boş kalan üyelikler için ortak Birlik temsilcileri arasından yeteri kadar üyeyi ittifakla seçerek toplanacak ilk Genel Kurulun onayına sunar. Yönetim Kurulu üye sayısı salt çoğunluğun altına düştüğü takdirde Merkez Birliği Olağanüstü Genel Kurul Toplantısına giderek yeniden Yönetim Kurulu Üyelerini seçer. Yeni seçilen üyeler işe başlayıncaya kadar eskileri göreve devam eder. Yönetim Kurulunda bir üye istifa edipte yerine geçecek üye yoksa Yönetim Kurulu temsilciler arasından birini Yönetim Kurulu Üyeliğine seçerek yeni üyeyi toplanacak ilk Genel Kurulun onayına sunar. Görevi son bulan eski Yönetim Kurulu, yeni Yönetim Kuruluna seçim gününden başlayarak bir hafta içinde görevini devretmek zorundadır.
Madde 49– Yönetim Kurulunu Görevleri; Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır;
a) Merkez Birliğinin işlerini ortak Birlikler menfaatine en uygun şekilde yürütmek,
b) Defter ve kayıtların mevzuat dâhilinde, doğru olarak tutulmasını sağlamak,
c) Merkez Birliğinin parası, menkul ve gayrimenkul bütün varlıklarını gereği gibi kullanmak, işletmek ve korumak,
d) Gerektiğinde imkânlarla orantılı olarak alım ve satım merkezleri açılmasını Genel Kurula teklif etmek,
e) Ortak birliklere durumlarına ve Genel Kuruldan alınacak kararlara göre bilanço yılı içinde tahsil edilmek üzere avans vermek,
f) Genel Kurulu olağan ve olağanüstü toplantıya çağırmak,
g) Genel Müdür, Müdür, memur, müstahdem ve işçi atamak,
h) Genel Kurul tarafından verilen kararları yerine getirmek, kanunlara aykırı olarak alınan Genel Kurul kararları aleyhine iptal davası açmak,
i) Lüzumlu defterlerin tutulmasını sağlamak, Genel Kurul Toplantısından 35 gün önce faaliyet raporu, bilanço, gelir-gider cetvelini ve bütçe teklifini hazırlayıp Denetçilere vermek ve Genel Kurul Toplantısından 15 gün önce de ortakların incelemesine sunmak,
j) Aylık masrafları incelemek, kasa ve mevcutları kontrol etmek,
k) Merkez Birliğinin aczi halinde Genel Kurulu toplantıya davetle gerekli mercileri haberdar etmek,
m) Kanun ve Anasözleşmedeki vecibelerini yerine getirmeyen ortak Birlikler hakkında karar alarak durumu Genel Kurulun onayına sunmak,
n) Görevlendireceği denetim elemanları vasıtasıyla ortak Birlikleri denetlettirmek,
o) Merkez Birliğini temsile yetkili şahıslar ile Denetçilerin seçimi azillerini Ticaret Sicili ‘ne tescil ve ilan ettirmek,
p) Ortakları ile ortak olmak için müracaat edenlerin anasözleşmede gösterilen ortaklık şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak
s) Kamu kuruluşları, banka ve diğer kuruluşlardan kredi almak,
ş) Eski Yönetim Kurulu Üyeleriyle Merkez Birliği memurlarının sonradan tesbit edilen yolsuzluklarını ilgili mercilere bildirmek,
t) Merkez Birliğinin amacına uygun gayrimenkul alımlarında, tapu devri veya tapuya şerh verdirilerek bir satış vadi sözleşmesi yapmak,
u) Tanıtma ve ortak kaydetmek amacıyla yapılacak ilan, reklam ve açıklamaları eksik ve gerçeğe aykırı olmayacak şekilde yapmak, bunların yanıltıcı bilgi ve unsurlar taşımamasını sağlamak,
ü) Merkez Birliğine ait mal, para ve para hükmündeki kağıtları ve gizli de olsa bunlarla ilgili defter ve belgeleri istenildiğinde müfettişlere, kooperatif kontrolörlerine ve kredi kuruluşlarının denetim görevlilerine göstermek, saymasına ve incelemesine yardımda bulunmak, istenilen bilgileri geçeğe uygun ve eksiksiz olarak vermek ve doğru beyanda bulunmak,
v) Ortaklar ile ortak olmak için müracaat edenlerin Anasözleşmede gösterilen ortaklık şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak,
y) Denetim amacıyla denetçilerin 56. Madde doğrultusunda talebi halinde Merkez Birliğine ait her türlü defter ve belgeleri vermek,
z) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca yaptırılacak denetim neticesi verilecek talimatlara uymak.
zz) Genel Kurulca uygulanmasına karar verilen ve devletçe desteklenecek yatırım projelerini hazırlatmak, onaylatmak, Genel Kurul bazı konuların incelenmesi için gereği halinde hesap tetkik komisyonu seçebilir. Mevcut ortakların dörtten az olmamak üzere en az 1/10’u son iki yıl içinde Merkez Birliğinin kuruluşuna veya idari işlemlerine dair bir yolsuzluğun olduğunu, kanun yahut Anasözleşme hükümlerine önemli bir şekilde karşı hareket edildiğini iddia ettikleri takdirde veya bilançonun gerçekliğini soruşturmak için hesap tetkik komisyonu atanmasını Genel Kuruldan isteyebilirler. Bu istek kabul edilmediğinde gerekli masrafları peşin ödemek şartı ile mahkemeye başvurma hakkına sahiptirler. Soruşturma sonuçlarına göre iddia doğru görülmediği takdirde veya Denetçilerin vereceği raporda bu talebin haklı sebeplere dayanmadığı anlaşılırsa kötü niyetle hareket ettiği ispat edilen ortaklar Merkez Birliğinin bu yüzden gördüğü zarardan dolayı ortaklaşa sorumludurlar.
Madde 50– Yönetim Kurulunun Sorumlulukları Ve Azci Halinde Yapılacak İşler Yönetim Kurulu Üyeleri Merkez Birliğine ortaklara ve Merkez Birliği alacaklılarına karşı müteselsilsen sorumludurlar. Kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan Müteselsilsen sorumludurlar. Müteselsil mesuliyeti mucip muamelelerden bir kusuru olmadığını ispat eden özellikle bu muamelelere muhalif rey vermiş olan keyfiyeti müzakere tutanağına yazdırmakla beraber Denetçilere yazılı olarak bildiren veya mazeretine binaen o muamelelerin müzakeresinde hazır bulunmayan üye müteselsil mesuliyetten kurtulur. Görevlerini yapmadıkları anlaşılan Yönetim Kurulu üyelerini Genel Kurul her zaman azledebilir ve haklarında takibat kararı verebilir. Her ortağın, sorumluluğu olan yöneticiler aleyhine münferiden dava açma hakkı mahfuzdur. Yönetim Kurulu aleyhindeki davalar Denetçilerce açılır. Yönetim Kuruluna seçilenler kendisi veya başkası namına bizzat veya dolaylı olarak Merkez Birliğiyle, Merkez Birliği konusuna giren bir ticari muamele yapamaz. Yönetim Kurulu Üyelerinden her biri, Genel Kurulun kararı kendi şahsi mesuliyetinin gerektirdiği ahvalde, karar aleyhine iptal davası açabilir. Yönetim Kurulu Üyeleri ve Merkez Birliği memurları kasıtları bulunsun veya bulunması kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar. Suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden özellikle Merkez Birliğinin para ve malları bilanço, tutanak rapor ve başka evrak, defter ve belgeler üzerinde işledikleri suçlardan dolayı “Devlet Memurları” gibi ceza görürler. Yönetim Kurulu tescile tabi hususların sicil memurunun talebi üzerine yerine getirilmemesi, tescil ve kayıt için gerçeğe aykırı beyanda bulunması hallerinde cezai bakımdan sorumlu olur. Kuruluş sırasında kurucu birlikler tarafından resmi mercilere verilen Merkez Birliği Anasözleşmesi, nakdi sermayesinin bankaya yatırıldığını bildiren banka makbuzu, ayn nevinden sermaye ve Merkez Birliğince devralınan işletmeye ait değer biçme raporu gibi vesikaların gerçeğe aykırı düzenlenmesinden Merkez Birliği kurucu ortakları sorumludur. Yönetim veya temsile yetkili şahısların Merkez Birliğine ait görevlerini yürütmeleri esnasında meydana getirdikleri fiillerden doğan zararlardan Merkez Birliği sorumludur. Yönetim Kurulu, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ve bağlı olduğu üst kuruluşların denetim amacıyla görevlendireceği memurların isteyecekleri her türlü malumatı vermek ve onların işleri kolaylaştırmak mecburiyetindedirler. Merkez Birliğinin Aczi Halinde; Merkez Birliğinin acz halinde bulunduğunu kabul ettirecek ciddi sebepler mevcut ise, Yönetim Kurulu, piyasadaki cari fiyatlar esas olmak üzere derhal bir ara bilanço düzenler. Son yılın bilançosu veya daha sonra yapılan bir tasfiye bilançosu veyahut yukarıda adı geçen ara bilançosu Merkez Birliği mevcudunun borçlarını karşılayamayacağını belirtiyorsa, Yönetim Kurulu Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına keyfiyeti bildirir ve Genel Kurulu hemen olağanüstü toplantıya çağırır. Genel Kurul mevcut sermaye ile yetinmeye Merkez Birliğinin dağılmasına veya mahkemeye müracaatla Merkez Birliğinin iflasını isteme kararından birisini verebilir. Merkez Birliğinin son bilançosunda varlığının (öz sermaye, yedek akçeler, gelir-gider farkı) yarısı Merkez Birliği borçlarını karşılamıyorsa durum Yönetim Kurulunca Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile ilgili mercilere ve mahkemeye bildirerek Genel Kurul derhal toplantıya çağrılır. Merkez Birliğinin iflası söz konusu olduğunda, idare ve temsil ile vazifelendirilmiş kimseler ya da alacaklılardan biri, mali durumun iyileştirilmesinin mümkün olduğuna dair bir iyileştirme projesini mahkemeye sunarak iflasın ertelenmesini isteyebilir. Bu takdirde Yönetim Kurulu Merkez Birliğinin durumunu düzeltecek mali tedbirleri alır. Mevcutlar defterinin tutulması, yönetim memuru atanması gibi Merkez Birliği varlığının korunmasına ve devamına yarayan tedbirler ise mahkemece alınır.
Madde 51– Denetçilerin Seçimi Ve Görevlerine Son Verme Denetim kurulu üyeleri ve yedekleri genel kurul toplantısında gizli oyla temsilciler arasından 3 asıl ve 3 yedek olmak üzere en az bir, en fazla dört yıl için seçilirler. Genel kurulca böyle bir süre tespiti yapılamaması halinde bir yıl süreyle seçilmiş sayılırlar. Denetçilerden bir tanesi ortak kooperatif temsilcilerinden olmayabilir. Ortak sayısının, organların teşkili için yeterli olmaması halinde denetçilerin tümü ortaklar dışından olabilir. Denetçilerin Türk vatandaşı olmaları ve Türk Ceza Kanunundaki zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, görevi suiistimal, sahtekârlık, hırsızlık, dolandırıcılık, hileli iflas, emniyeti suiistimal ve Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlardan veya 1163 Sayılı Kanuna göre mahkûm olmamaları şarttır. Müddetleri biten denetçilerin tekrar seçilmeleri mümkündür. Birbiriyle ve yönetim kurulu üyeleriyle üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve sıhrî akrabalıkları olanlar denetçiliğe seçilemezler. Görevi biten yönetim kurulu üyeleri genel kurulca ibra edilmedikçe denetçiliğe seçilemezler. Görev kusurlarından veya suç teşkil eden fiillerinden ötürü yönetim kurulu ve denetçilikten uzaklaştırılanlar denetçiliğe getirilemez. Denetçiler Genel Kurul namına Merkez Birliğinin bütün işlem ve hesaplarını inceler. Genel Kurul tarafından Denetçilerin görevlerine her vakit son verilebilir
Madde 52– Denetçilerin Sorumluluğu Denetçiler Kanun ve anasözleşme ile kendilerine iletilen görevleri hiç veya gereği gibi yapmamalarından doğan zararlardan dolayı kusursuz olduklarını ispat etmedikçe müteselsilen sorumludurlar.
Madde 53– Bir Üyeliğin Açılması, Çekilmesi; Denetçilerden birinin ölümü, çekilmesi bir engelden dolayı görevlerini yapamayacak halde bulunması iflas veya haciz altına alınması gibi görevlerinin sona ermesi halinde Diğer Denetçiler, Genel Kurulun ilk toplantısına kadar görev yapmak üzere yerine yedeklerden birini çağırırlar. Denetçiler her zaman işten çekilebilir. Ancak toptan çekilme halinde Genel Kurul Yönetimi tarafından derhal toplantıya çağrılır. Yenileri seçilinceye kadar eski Denetçiler görevlerini yapmak zorundadır. Açılan üyeliğe yedek üye getirilir. Ancak bir üyelik açık kalıp da yerine geçecek üye bulunmazsa Genel Kurul toplantıya çağrılmadan mevcut Denetçiler tarafından bir asıl bir yedek üye seçebilir. Bu durumda da bir üyenin ortak birlik temsilcilerinin dışında uzman elamana gösterilmesi mümkün dür.
Madde 54– İnceleme Yükümlülüğü; Denetçiler işletme hesabıyla bilançonun defterlerle uygunluk halinde bulunup bulunmadığını, defterlerin düzenli bir şekilde tutulup tutulmadığını ve işletme hesapları (muhasebe ile ilgili muhtelif hesaplara akseden kayıtlar) alınan neticeleri ile mal varlığı hakkındaki uyulması gerekli olan hükümlere göre işlem yapılıp yapılmadığını (yıl sonunda meyadana gelen gelir-gider farkının anasözleşmeye göre dağıtılıp dağıtılmadığını yedek akçeler gerekli ayrımın yapılıp yapılmadığını, ortaklar listesinin uygun olarak tutulup tutulmadığını) incelemekle yükümlüdürler. Yöneticiler (Yönetim Kurulu, S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği müdür ve müdürleri, murahhas üye veya üyeleri) bu maksatla Denetçilere defterleri, belgeleri ve bilgi verirler. Ortak birlikler gerekli gördükleri hususlarda Denetçilerin dikkatini çekmeye ve açıklama yapılmasını istemeye yetkilidirler. Ancak Denetçilerin orta birliklere yapacakları açıklamaları ve ortak birliklerin Denetçilerden isteyeceği hususların S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği’nin iş sırlarını vs. sırları ile ilgili olmaması gereklidir.
Madde 55– Çalışma Düzeni ve Görev Denetçiler, yılda en az dört defa toplanarak Merkez Birliğinin işlemlerini ve hesaplarını denetler, malları ve kasayı sayar ve görülen noksanlıkları, düzensizlikleri inceleyerek bunları birer rapora bağlar ve “Denetçiler Denetim Raporları” dosyasında muhafaza ederler. Denetçiler yıllık Genel Kurul toplantısından 35 gün önce bilançoyu, Yönetim Kurulunun hazırladığı yıllık çalışma raporu ve bütçeyi inceleyerek gerekli gördüğü işlemleri, hesap ve mevcutları elden geçirir ve kanaatini açık olarak belirterek yıllık rapor meydana getirirler. Denetçiler, raporda Yönetim Kurulunun çalışma düzenini ve başarı derecelerini belirtirler. Denetçilerin görevleri, Merkez Birliğinin iş ve muamelelerini kontrol etmektir. Denetçiler şu görevleri yapmak zorundadırlar.
a) Merkez Birliğinin işlem ve hesaplarının tetkiki sonunda buldukları noksan ve hataların giderilmesi için gerekli tedbirleri almak ve ilgi makam ve organlara haber vermek,
b) Bilançonun Türk Ticaret Kanunun hükümlerine göre veya Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının kabul ettiği örnek bilançoya göre hazırlanıp hazırlanmadığına bakmak,
d) Muhtelif sebeplerle Yönetim Kurulunun toplantı nisabını kaybetmesi halinde boşalan Yönetim Kurulu Üyeliklerine gecikilmeksizin yeteri kadar yedek üye çağırmak,
e) Merkez Birliği çalışmaları hakkında bilgi almak ve lüzumlu kayıtların intizamla tutulmasını sağlamak maksadıyla Merkez Birliğinin defterlerini incelemek,
f) Üç ayda bir ara denetimi yapmak ve Merkez Birliği veznesini denetlemek, inceleme sonuçları olumsuz çıktığı takdirde düzenlenecek raporun birer örneğini Yönetim Kurulu Başkanına vermek,
g) Bütçe ve bilançoyu kontrol etmek,
h.) Tasfiye muamelelerine nezaret etmek,
i) Ortak Birlikler ve kendileriyle Merkez Birliği yöneticileri arasındaki anlaşmazlıkla ilgili konuları Genel Kurul gündemine aldırmak ve gerektiğinde olağan üstü olarak Genel Kurulu toplantıya çağırmak, j) Genel Kurul toplantılarında hazır bulunmak, k) Merkez Birliği Yönetim Kurulu Üyelerinin ve memurlarının cezayı gerektiren fiillerini savcılığa bildirmek,
l) Anasözleşmede ortak Birliklerin Genel Kurul Toplantılarına katılmaları için gerekli şartların yerine getirilip getirilmediğini incelemek,
m) Yapılacak denetimler sonucunda düzenlenecek rapora göre hukuki sorumluluğu tespit edilen Yönetim Kurulu ve memurlar hakkında Genel Kurul kararına istinaden gerekli hukuk davalarını açmak. Denetçilerin yukarda yazılı kontrol yetkileri Genel Kurul kararı ile sınırlandırılamaz. Denetçiler ayrıca Merkez Birliği zararlarını kapatmak için Genel Kurula sunulacak teklifleri hazırlayarak toplantı gündemine aldırırlar.
Madde 56– Toplantı ve Raporlar; Denetçiler her yıl yazılı bir raporla beraber tekliflerini Genel Kurula sunmaya mecburdurlar. Bu rapor, Yönetim Kurulunun yıllık çalışma raporu ve bilançoyla birlikte, Genel Kurulun yıllık toplantısından en az 15 gün öncesinden itibaren Merkezi Birliği Merkezinde ortakların incelemisine hazır tutulur. Denetçiler görevleri esnasında işlerin yürütülmesinden gördükleri noksanlıkları, kanun ve anasözleşmeye aykırı hareketleri, bundan sorumlu olanların bağlı bulundukları organa ve gerekli hallerde aynı zamanda Gene Kurula haber vermekle yükümlüdürler. Denetçiler Yönetim Kurulu ve Genel Kurul toplantılarına katılırlar. Ancak Yönetim Kurulunda oy kullanamazlar, yönetime karışamazlar, noksan ve hatalar için bizzat emir veremezler. Denetçi raporları 3 üye tarafından imzalanır. Rapora katılmayan üye kanaatini belirterek imzalamak ve münferit rapor düzenlemek zorundadır. Yıllık Genel Kurul toplantısına ‘Denetçiler Raporu’ okunmadan bilanço ve ibralar konusunda karar alınamaz.
Madde 57– Sır Saklama Yükümlülüğü; Denetçiler görevleri sırasında öğrendikleri ve açıklanmasında S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği ve ortak birlikleri için zarar umulan hususları ortalarına ve başkalarına açıklayamazlar.
Madde 58– Merkez Birliği Genel Müdürü Ve Görevleri Merkez Birliği Genel Müdürü, Birlik temsilcileri arasından veya dışarıdan seçilir. Yönetim Kurulu Kararı ile belirli bir süre için atanır. Süresi dolunca yeniden atanabilir. Genel Müdür, kendiliğinden Genel Müdürlük görevini devredemez ve yerine vekil bırakamaz. Atama ve işten el çektirme durumu Yönetim Kurulunca tescil ve ilan ettirilir. Yönetim Kurulu kendi üyeleri arasından bir veya bir kaçını murahhas üye olarak görevlendirebilir. Genel Müdürlük şartları şunlardır;
a.) Kooperatifçilik bilgilerine sahip olmak,
b.) Devlet memurları için öngörülen genel şartlara (yaş şartı hariç) sahip olmak
c.) Yüksekokul mezunu olmak Merkez Birliği Genel Müdürü ve hizmet personelinin ücretleri Genel Kurulca kabul edilen kadro ve yıllık tahmini bütçeye göre kararlaştırılır. Genel Müdürün görevleri şunlardır;
a) Yönetim Kurulu kararlarını yılık çalışma programlarını göz önünde tutarak uygulamak,
b) Merkez Birliğinin işlerini yürütmek, işlerin uyumunu ve düzenini sağlamak,
c) Yönetim Kurulu Toplantılarında oy kullanmamak şartıyla hazır bulunmak
Madde 59– İşten Çıkarılma; Yönetim Kurulu Genel Kuruldan aldığı yetki dâhilinde işlerin görülmesi ile görevlendirdiği kimseleri, atadığı müdürü, Diğer temsilci ve vekilleri ile hizmet personelini her zaman işte çıkarabilir. Çıkarılma işlerinde Yönetim Kurulu kararı gerektirir. İşten çıkarılan kusursuz kimselerin tazminat isteme hakları saklıdır.
Madde 60– Dışarıya Karşı Temsil, İmza Yetkisi Ve Tescil Yönetim Kurulu, resmi dairelerde, mahkemelerde ve üçüncü kişiler nezdinde temsil yetkisini Genel Başkan veya varsa Genel Müdüre devredebilir. Ancak Merkez Birliğini taahhüt altına koyabilecek işlerde, Genel Başkan, yokluğunda Genel Başkan Yardımcıları, varsa Genel Müdür den herhangi ikisi veya bunlardan biri ile imza yetkisi verilmiş personelden birisinin müştereken imzaları şarttır. Yönetim Kurulu, Merkez Birliğini temsil ve borç altına sokan işler dışında memurlara ikinci derecede imza yetkisi verebilir. İkinci derecede imzaların geçerli olabilmesi için birinci imza ile müşterek olması gereklidir. Merkez Birliğini temsile yetkili kılınan kimseler, imzalarını ancak Merkez Birliğinin unvanı altına koymak suretiyle Merkez Birliğini bağlar. Yönetim Kurulu düzenlenecek ilk toplantıda imza yetkileri hakkında bir sirküler yaparak bunu notere onaylattıktan sonra ticaret siciline tescil ve ilan ettirir. Bu imza örnekleri Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’na gönderilir.
Madde 61– Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu üyelerine verilecek hakkı huzur; Bütçeye sarih olarak konmak ve üst sınırı da belli edilmek şartı ile Yönetim Kurulu üyelerine ve Denetçiler belli bir huzur hakkı verilir.
BÖLÜM VII: S.S. KÖY KALKINMA VE DİĞER TARIMSAL AMAÇLI KOOPERATİF BİRLİKLERİ MERKEZ BİRLİĞİ HESAPLARI
Madde 62– Gelir-Gider Farklarının Dağıtılması; Merkez Birliğinin olumlu gelir-gider farkı, ortak birliklerin ve kooperatiflerin ayırdıkları Merkez Birliğine yardım fonu, eğitim ve denetim giderlerine katkı payları ile gayri safi hasıladan her nevi masraflar, vergi, faiz ve amortisman karşılıkları çıktıktan sonra kalan kısımdır. Bu kısım aşağıdaki oranlar üzerinden bölünür. a) % 10 Yedek Akçe b) % 5 Fevkalade Yedek Akçe c) % 25 Kefalet ve Kredi Fonu d) % 25 Yatırım ve Geliştirme Fonu e) % 29 Eğitim, Tanıtma ve Sosyal Hizmetler Yardım Fonu f) % 1 Türkiye Milli Kooperatifler Birliği Yardım Fonu g) % 5 Personel Fonuna Ortak dışı muamelelerden elde edilen hasıla dağıtılmaz, yatırım ve geliştirme özel fonuna eklenir. Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine ortak olunmaması halinde bu fon Yatırım ve Geliştirme Fonuna eklenir. Olumlu gelir-gider farkından, Yönetim Kurulu Başkan ve üyelerine pay ayrılmayacağı gibi, ortaklara sermaye üzerinden kazanç da verilemez. Ayrılan yedek akçeler Merkez Birliğinin çalışma anında veya dağılmasında ortaklara dağıtılamaz. Merkez Birliği münhasıran ortaklarıyla iş yapar. Bir yıllık çalışma sonucu, gelir-gider farkı menfi olduğu takdirde, açık yedek akçelerden ve bunların yeterli olmaması halinde ek ödemelerle veya ortak sermaye payları ile karşılanır. Menfi sonuçlar ortadan kaldırılmadıkça gelir-gider farkı dağıtımı yapılamaz. Bu madde ile ayrılan fonların kullanılması, hazırlanacak yönetmeliklerle düzenlenir. Yatırım ve Geliştirme Fonu, üretimi ve satışları artırıcı ve pazarlama konularında yapılacak yatırımlarda kullanılır. Bu fona ortak birlikler de iştirak edebilirler Eğitim, Tanıtma ve Sosyal Hizmetler Yardım Fonu, aşağıdaki kaynaklardan meydana gelir;
a) 62. maddede belirtilen oranda olumlu gelir-gider farkından ayrılacak miktar,
b) Gönüllülük esası çerçevesinde; Bağlı Birliklerimiz, Birim Kooperatiflerimiz ve ortakları ile Merkez Birliği, Birlikler ve Kooperatiflerin yönetici ve çalışanlarının yapacakları yardım ve bağışlar, c) Kamu kuruluşları ile diğer gerçek ve tüzel kişilerce yapılacak yardım ve bağışlar. Eğitim, Tanıtma ve Sosyal Hizmetler Yardım Fonunun Amacı;
a) Ortakların, Merkez Birliği, Bölge Birlikleri ve Birlik Ortağı kooperatiflerin yönetici ve çalışanlarının eğitim, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarının karşılanması.
b) Merkez Birliğinin ulusal ve uluslar arası düzeyde tanıtılması amacıyla, gerekli her türlü faaliyetin yapılması, benzer faaliyetlere katlımın ve desteğin verilmesi, yazılı ve görsel dokümanların hazırlanması, dağıtımı gibi çalışmaların yapılması,
c) Bölge Birliklerimiz ortağı birim kooperatif ortaklarının tarımsal faaliyetleri esnasında, Merkez Birliği, Bölge Birlikleri, birim kooperatiflerin çalışanlarının görevde oldukları sırada kaza sonucu ölümleri, yaralanmaları, sakat kalmaları, birim kooperatif ortaklarının ev, ahır, samanlık gibi taşınmazlarının tabi afetlere (yangın, sel, heyelan) maruz kalması yine ortaklarımızın sahip oldukları tarım alet ve makinaları, iş ve üretime yönelik hayvanlarının kaza sonucu hasar ve zarar görmeleri hallerinde hazırlanacak yönetmelikte belirlenecek usul ve esaslara göre, ölümleri halinde varislerine, sakatlık, yaralanma ve diğer zararları nedeniyle kendilerine karşılıksız yardımların yapılması, amacıyla kullanılır. Merkez Birliği, kendisine bağlı Birlikleri ve Kooperatifleri denetim konusunda ehil kişilerden teşkil edeceği denetim birimince denetler. Ayrıca, kendisine ortak birliklere ve kooperatiflere gerekli eğitim hizmetlerini de götürür. Ortak birlikler ve birliklere bağlı kooperatifler, yapılacak eğitim ve denetim hizmetlerine ait giderlere iştirak eder. Personel Fonu; Merkez Birliği Kendi memur ve işçileri, çalışanları ile Birim Kooperatif ortağı için ölüm, sigorta veya yardımlaşma sandığı fonunu meydana getirebilir. Bu Fon gelir-gider farkından ayrılacak % 5 ten teşekkül eder.
Madde 63– Kefalet Fonu; Kefalet Fonu Merkez Birliği kanalıyla ortaklarına temin edilecek ayni ve nakdi kredilerin rizikolarını karşılamak maksadıyla tesis edilir. Kefalet Fonu aşağıdaki kaynaklardan meydana gelir.
a) Kamu, gerçek ve tüzel kişilerin yapmış olduğu yardım ve bağışlar,
b) Merkez Birliğinin müspet gelir-gider farkından ayıracağı % 25 Kefalet Fonu Payı,
c)Yurt içi ve yurt dışı kooperatif ve üst birlikleri ile merkez birlikleri ve diğer kurumlarca yapılacak yardım ve bağışlar, Merkez Birliğinin ortak birlikler için vereceği kefalet miktarı, ortak birliklerin Merkez Birliğine ödemiş olduğu ayni ve nakdi sermaye toplamının 20 katını geçemez. Bu miktar ortak birliklerinin genel durumlarına uygun olarak Merkez Birliği Genel Kurulunca kararlaştırılır ve bir program dâhilinde Yönetim Kurulunca uygulanır. Merkez Birliğinin vermiş olduğu kefaletlerden dolayı bir zarar doğmuş ise bu zararın ilgili birliğin kaynaklarından karşılanmasına çalışılır. Buna rağmen açık kapatılamaz ise sonradan birliklerden tahsil edilmek şartı ile kefalet fonu vasıtasıyla kapatma yoluna gidilir.
Madde 64– Yedek Akçelerin Kullanılması; Yedek akçe ortaklara dağıtılmayıp, bilanço neticesinde ortaya çıkacak menfi fiyat farkının kapatılmasında kullanılır.
Madde 65– Yedek Akçelerin Dağıtılma Durumu; S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği’nin dağıtılmasına karar verildiği takdirde yedek akçelerin, S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği borçlarının karşılanmasından kullanılan miktardan artan kısmı ortak birliklerin S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği ile son 3 yıldaki muamelelerin yekünü ile orantılı olarak birliklere dağıtılır.
BÖLÜM VIII : S.S. KÖY KALKINMA VE DİĞER TARIMSAL AMAÇLI KOOPERATİF BİRLİKLERİ MERKEZ BİRLİĞiİ’NİN DAĞILMASI
Madde 66– Dağılma Sebepleri Merkez Birliği aşağıda belirtilen sebeplerden dolayı dağılır;
a) Anasözleşmede belirtilen süre Genel Kurul kararı ile uzatılmadığı takdirde (bunun için Genel Kurulda fiilen kullanılan oyların 2/3 çoğunluğu gereklidir
b) Genel Kurul Kararı ile
c) İflasın açılması ile
d) Diğer bir Merkez Birliğiyle birleşmesi veya devralınması suretiyle (bunun için Genel Kurulda fiilen kullanılan oyların 2/3 çoğunluğu gereklidir),
e) Ortak adedinin kurucu ortak adedinden aşağıya düşmesi, Merkez Birliğinin organlarının kurulamaması,
f) Üç yıl Olağan Genel Kurulunu yapmaması halinde,
Madde 67– Tasfiye Memurları Mahkemece veya Genel Kurulca tasfiye memurları seçilemediği takdirde tasfiye işlerini Yönetim Kurulu yapar. Yönetim Kurulu tasfiye memurlarını Ticaret Siciline tescil ve ilan ettirir. Tasfiye kurulu üyelerine atamayı yapan merci tarafından tespit edilecek miktarda ücret ödenir. İflasın dışında Merkez Birliğinin dağılması, Yönetim Kurulu veya Denetçilerce Ticaret Siciline tescil ve en çok birer hafta ara ile üç defa ilan ettirilir. İlana Merkez Birliği alacaklılarının belgeleri ile beraber bir yıl içinde başvurmaları gereği yazılır. Bu sürenin başlangıcı üçüncü ilan tarihidir.
Madde 68– Tasfiye Kurulunun görevleri ve tasfiyenin yürütülmesi; Tasfiye Kurulu tasfiye işlerinin bir an önce bitirilmesi için çalışmakla yükümlü olup tasfiye işlerine ilişkin görevlerini aşağıdaki maddede yerine getirir. Dağılma tasfiye kurulunca Ticaret Siciline tescil ettirilir ve Ticaret Sicili Gazetesi ile bir mahalli gazetede birer hafta ara ile 3 defa yaptırılacak ilanla alacaklılar tasfiyeden haberdar edilerek bir yıl içinde alacaklarını beyana davet edilir. Tasfiye memurları, göreve başlar başlamaz S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği’nin dağılma kararının verildiği tarihteki durumu inceleyerek varlıkları, alacakları borçları gösterir bir envanter defteri ile açılış bilançosunu hazırlarlar; Ayrıcı S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği’nin mevcut ortakları ile bunların alacak ve borç durumlarını gösterir bir cetvel tanzim ederek Genel Kurulun onayına sunar. S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği’nin eskiden başlamış olup da henüz bitirilmemiş işlerinden tamamlanması mümkün olanları tamamlanır, taahhütler yerine getirilir, alacaklar ve gerektiğinde ödenmemiş sermayeler tahsil edilir. S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği’nin borçlarının mevcutlarından fazla olması halinde tasfiye memurları durumu tasfiyenin durdurulması istemiyle mahkemeye bildirir. Tasfiye haline giren S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği ortaklarla olan ilişkilerinde dahi, tasfiye sonuna kadar tüzel kişiliğini muhafaza eder ve ünvanını ‘tasfiye halinde’ ibaresini ilave etmek üzere kullanmakta devam eder. S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği Genel Kurulu aksine karar vermiş olmadıkça tasfiye memurları menkul malları pazarlık veya açık arttırma usulüyle satabilir. Gayrimenkullerin satın alma şekli Genel Kurul kararı ile belirlenir. Bu karar Genel Kurulun 2/3 çoğunluğu ile alınır. Tasfiye sırasında tasfiye kurulu kararlarının yer alacağı bir tasfiye defteri tutulur. Tasfiyenin Yönetim Kurulunca yürütülmesi halinde Yönetim Kurulu karar defteri tasfiye defteri olarar kullanılır. Tasfiyenin uzun sürmesi halinde her yılsonu için ara bilançoları ile tasfiye sonunda kesin bilançolar hazırlanır ve Genel Kurula sunulur. Gayrimenkul satışlarının görüşüleceği toplantılar hariç olmak üzere tasfiye süresince yapılacak Genel Kurul toplantılarında toplantı nisabı aranmaz. S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği’nin borçlarının ve pay bedellerinin ödenmesinden sonra kalan miktar dağılma anında kayıtlı ortak birlikler arasında ödenmiş sermayeleri ile orantılı olarak dağıtılır.
BÖLÜM IX : MUHASEBE VE KONTROL
Madde 69– Usül; S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği muhasebe usülünü bilanço esasına göre kurar. Kanunen tutulması gereken defterleri tutar. Mali tabloları buna uygun şekilde hazırlar.
Madde 70– Hesap Yılı; Hesap yılı Ocak ayının birinci günü başlar, Aralık ayının son günü biter,
Madde 71– Defter tutma mükellefiyeti kapsamı; S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği ekonomik ve mali durumu, borç ve alacak ilişkilerini ve her iş yılı içinde elde edilen neticeleri tesbit etmek maksadı ile S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği’nin mahiyeti ve öneminin gerektirdiği bütün defterleri (yevmiye defterleri, defterii kebir, envanter defteri, ortaklık defteri, karar defteri, kasa defteri v.b) tutmaya mecburdur.
Madde 72– Ortak Birliklerin Denetimi Merkez Birliği, kendisine bağlı Birlikleri ve Kooperatifleri denetim konusunda ehil kişilerden teşkil edeceği denetim birimince denetler. Yapılan Denetim ve İnceleme sonuçlarını bir raporla tespit eder. Bu Raporların bir nüshası Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına ve ilgili kuruluşlara gönderilir.
Madde 73– Bu Madde kaldırılarak 72. Madde ile birleştirilmiştir.
BÖLÜM X: ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
Madde 74– Uyuşmazlık; Ortak birliklerle S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği arasında ve ortak birliklerin kendi aralarında iştigal konularından dolayı ortaya çıkacak anlaşmazlıkları evvelemirde, S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği Genel Kurulunca bir yıl içinde seçilecek 3 kişilik hakem kurulu tarafından çözümlenir. S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği hakem kurulunca halline imkan bulunmayan uyuşmazlıklar için kazai mercilere başvurulur. Üçüncü şahıslarla S.S. Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği arasında çıkacak uyuşmazlıkları ise kazai mercilerce hükme bağlanır.
Madde 75– Siyasi Faaliyet Yasağı; Merkez Birliği siyasi maksatlı veya genel güvenlik, asayiş ve kamu düzenini bozmaya yönelik faaliyet gösteremez ve Merkez Birliği faaliyetleri bu maksatlara alet edilemez. Merkez Birliği siyasi partilerden her hangi bir surette yardım kabul edemez, bunlara maddi yardımda bulunamaz. Yönetim ve Denetim Kurulları, Merkez Birliğini temsilen siyasi partilerin yapacakları her türlü toplantıya katılamazlar. Bu maddede öngörülen hürriyeti bağlayıcı cezalar paraya tahvil edilemez
Madde 76-Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine Giriş, Başvurma Şekli Ve İtiraz Genel Kurul kararı ile Merkez Birliği, Merkez Birliğinin gelişmesi, menfaatlerinin korunması, eğitim ve denetim konusunda hizmet verilmesi kooperatifçilik konularında tavsiyeler alınması gibi hizmetlerin yerine getirilmesi için Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine girebilir.
Madde 77– Karar Alma Merkez Birliği Türkiye Milli Kooperatifler Birliğini kurar veya kurulmuş Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine girmeye karar verirse taahhüt edilecek sermayesinin miktarı ve ödeme şekli Genel Kurulca belirlenir.
Madde 78– Başvurma Şekli Merkez Birliği Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine girmek için Türkiye Milli Kooperatifler Birliğinin Anasözleşme hükümlerini bütün hak ve ödevleri ile kabul ettiğini gösteren bir dilekçe ile Türkiye Milli Kooperatifler Birliği Yönetim Kurulu Başkanlığına başvurur. Yönetim Kurulunun giriş isteğini kabul etmesi ile Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine girmiş olur. Giriş isteği onbeş gün içinde cevaplandırılmadığı veya red cevabı verildiği takdirde Denetçilere ve gerekirse Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına başvurulur.
Madde 79– Temsilcilik Türkiye Milli Kooperatifler Birliği Genel Kurullarında Merkez Birliğini temsil etmek üzere Merkez Birliği Genel Kurulunca ortak Birlik temsilcileri arasından en fazla beş temsilci seçilir. Temsilcilerin görev süresi 4 (dört) yıldır. Bu temsilcilerde Yönetim Kurulu üyelik şartı aranır. Temsilci sayısı, Türkiye Milli Kooperatifler Birliği Anasözleşmesine göre belirlenir.
Madde 80– Yükümlülük Merkez Birliği, Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine girmekle ortaklarına bu anasözleşmedeki yükümlülüklerden fazlasını yükleyemez.
Madde 81– Denetim Ve Eğitim Merkez Birliği, bağlı bulunduğu Türkiye Milli Kooperatifler Birliği tarafından eğitilebilir ve denetlenebilir. Merkez Birliği, yapılacak denetim ve eğitim hizmetlerine ait giderlere iştirak eder.
Madde 82– Ticaret Kanunu Hükmüne Atıf Bu sözleşmede aksine açıklama olmayan hususlarda 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu ile bu kanunun 98. maddesine atfen Türk Ticaret Kanunu genel hükümleri ile anonim şirket hükümleri uygulanır.
Madde 83– Azil Genel Kurul kararı ile atanmış olan tasfiye memurları yahut bu görevi yapan Yönetim Kurulu Üyeleri, Genel Kurul tarafından her zaman azil ve yerlerine yenileri atanabilir. Ortakların birinin isteği ile de mahkemece haklı sebepler dolaysıyla işlem durdurulur, yürütmeye memur kimseleri azil ve yerlerine yenileri atanabilir. Bunlar kendilerini tescil ve ilan ettirirler.
Madde 84– Gıda Tarım Ve Hayvancılık Bakanlığının Diğer Görev Ve Yetkileri Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının diğer görev ve yetkileri şunlardır;
a-Merkez Birliğinin kuruluş ve organizasyonlarına yardımcı olmak,
b-Gerektiğinde teknik ve mali yardımda bulunmak,
c-Muhasebe sisteminin uygulanmasına yardımcı olmak,
d-Merkez Birliği işlem ve hesaplarını ve varlıklarını müfettişlere, kontrolörlere veya denetim için görevlendirilecek olan personele denetlettirmek, denetim sonuçlarına göre gerekli talimatı vermek, yapılan denetimler sonucunda, Merkez Birliğinin ve iştiraklerinin yönetim kurulu üyeleri ile üst düzey yöneticilerinin, hukuka açıkça aykırı eylem ve işlemlerinin tespit edilmesi durumunda, kamu yararı ve hizmet gerekleri dikkate alınarak gecikmesinde sakınca görülen hallerde ileride telafisi güç veya imkansız zararlara yol açılmasının engellenmesi amacıyla bu kişilerin görevlerine tedbiren son vermek ve bir yıl içerisinde olağanüstü genel kurul toplantısının yapılması için gerekli tedbirleri almak, verilen kredilerin açılış gayesine uygun olarak kullanılıp kullanılmadığını, plan ve projesine uygunluğu, teknik özellikleri ve kalite açısından denetlemek,
e-Merkez Birliğinin Yönetim ve Denetim Kurulu Üyeleri ile memurları hakkında görevlerine ilişkin olarak işledikleri suçlardan dolayı açılan kamu davalarına müdahale talebinde bulunabilmek.