Çin, ataklarına devam ediyor. Gelişmeleri dikkatle takip etmeliyiz...
18 Mayıs 2004 Salı
Olaylar Türk Milletine iki ehemmiyetli kuralı yeniden hatırlatıyor: Yurdumuzu ve haklarımızı müdafaa edecek kuvvette olmak... Barışı koruyarak arsıulusal çalışma birliğine önem vermek.
Çin önümüzdeki yirbibeş yılın yükselen gücü ve dünya politikalarının lokomotifi olacak. Bunu şimdiden görüp “Çin'e karşı hareket” veya “Çin ile birlikte hareket”i öngören milli politikalarımızı şimdiden belirleyip tedbir almaz isek, bu büyük dünya devinin yaratacağı hareketin dalgalarında boğulabiliriz. Bu bakımdan BİLDİRİ-YORUM sütunlarında ÇİN ile ilgili gelişmeleri sıkça veriyorum. Bir bakıma uyarıcı gazetecilik görevimi yapmaya çalışıyorum. Sivil Toplum Örgütlerimiz ve üniversitelerimizin bu konuyu gündemlerine almalarını, zaman ayırmalarını, basınımızın kamuoyuna doyurucu bilgiler vermesini bekliyorum.
Milli çıkarlarımızı çok yakından ilgilendiren Çin konusu bugün için tamamen Türkiye gündeminin dışındadır. Kanatimce Türkiye’nin ve dünyanın geleceği artık batıdan doğuya kaymıştır. Batı toplumunun ulaştığı gelişmişlik seviyesi insan ilişkilerini hızla yok etmekte ve bu toplumları bulunduğu irtifadan devamlı güç kaybı ile aşağıya çekmektedir. Gelecek her alanda hızla büyüyen doğudadır. Bu bakımdan ben Çin başta olmak üzere Doğu toplumları ile ilgili aydınlatıcı bilgileri bıkmadan ve usanmadan halkımıza vermeye devam edeceğim.
1 Mayısta 25 ülkeli dev bir güç haline gelen Avrupa Birliğini ilk ziyaret eden yabancı devlet adamı, benzeri bir gücü BOAO Forumu ile doğuda oluşturmaya çalışan Çin Başbakanı Wen Jiabao oldu. Başbakan Jiabao, AB’nin Brüksel merkezini ziyaret geçtiğimiz günlerde ziyaret etti.
AB Komisyonu Başkanı Romano Prodi ile Çin Başbakanı Wen Jiabao arasında sürdürülen görüşmelerden sonra yapılan basın açıklamasında Çin ile AB arasında,"Rekabet eşitliği ve gümrük mevzuatı alanında işbirliği" konularında beş önemli anlaşma imzalandığı belirtilmiştir. Buna göre; “Çin, Avrupalı üreticileri zarara sokan uğratan marka korsanlığıyla mücadele edeceğini” bildirmiştir. Ayrıca “Çin'in Avrupa'nın uydu navigasyon sistemi Galileo’ya ortak olacağı” açıklanmıştır.
Son bir kaç yıldır AB piyasalarını işgal eden Çin malları ile rekabet etmekte zorlanan ve büyük ekonomik kayıplarla karşı karşıya bulunan Avrupa ülkelerinin Çin'e karşı neler yapılabileceğine ilişkin yaptıkları üst düzey toplantılarda oluşan görüşlerin bu ziyarette detaylı olarak ele alındığı bildirilmiştir. AB adına görüşmelere katılan AB Komisyon başkanı Romano Prodi yaptığı basın açıklamasında; "AB ile Çin arasında ekonomik alanda başlatılan stratejik işbirliği son derece önemlidir. Ekonomik ilişkilerimizin bu kadar hızlı gelişmesinden ne kadar gurur duysak azdır. Biz Çin ile karşılıklı yatırımların ve ticaretin ne kadar önemli olduğunun bilincindeyiz. İddia ediyorum ki Çin ile AB dünyanın en büyük ticaret hacmine erişeceklerdir.
Çin’in piyasa ekonomisi statüsüyle ilgili değerlendirmelerme çalışmalarımız devam etmektedir. Muhtemelen Haziran ayı sonuna kadar bu çalışmaları tamamlayıp çok daha somut adımlar atma imkanı bulacağız." demiştir. Yapılan bu ziyaret aslında ekonomik platformda gerçekleştirilen bir ziyaret olarak kamuoylarına yansıtılmak istenilmesine rağmen ziyaretin temel hedefinin; ABD'nin yükselen gücünün durdurulmasına karşıortak bir siyasi tavır alınıp alınamayacağınınörtülü olarak görüşülmesi olduğu değerlendirilmektedir. Irak'ta karşılaştığı direniş ve ortaya çıkan işkence iddiaları ile dünya kamouoyunda çok zor durumda kalan ABD'ye karşı bir cephe oluşturma açısından Çin Başbakanı Wen Jiabao'nun ziyaret zamanlaması çok dikkat çekicidir.
Çin'in bu ziyarette üzerinde durduğu konulardan biri de Çin'e karşı AB ülkelerinin insan haklarını ihlal ettiği gerekçesi ile uyguladığı silah ambargosunun kaldırılmasıdır. Çin kendi silahlarını kendisi üretmektedir. Teknolojisi eski olmasına rağmen ürettiği silahlara pazarda bulabilmektedir. AB'den istediği ise; silah teknolojisi alanında bilgi mübadelesi yapabilmek ve işbirliği olduğu takdirde silah sanayiinde de ABD hakimiyetine alternatif bir stratejik güç olarak ortaya çıkabilme arzusudur. ABD’ye karşı AB’nin en zayıf yeri olan “Ordusunun bulunmaması” kozunu gündeme getiren Çin’in bu davranışı çok akılcı bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir. Çin Başbakanı Wen bu konuda özetle isteklerini şöyle belirtmiştir;
"Silah ambargosunun insan haklarıyla karıştırılmaması Avrupa’ya ekonomik yarar sağlayacaktır. Bu iki sorunun çözümünden Avrupa Birliği kazanır. Çözüm, sadece Çin’in değil , AB’nin de çıkarınadır. Her iki konunun çözüme kavuşması ortak çıkarlarımıza hizmet edecektir. Bundan Çin de, AB de kârlı çıkacaktır. AB’nin sağlayacağı özel yararı vurgulamaya gerek görmüyorum."
Nitekim Çin'in bu isteğini dikkate alan Prodi;" AB’nin Çin’e uyguladığı silah ambargosuna son vermesi için yaptıkları teklifi ben ve arkadaşlarım önemle kaydettik. Konunun üye ülkelerin hükümetleri arasında görüşülmekte olduğunu kendilerine hatırlattık” diyerek konuyu kısa zamanda çözmeye niyetli olduklarının sinyalini vermiştir. Çin’e uygulanansilah ambargosunun kaldırlması konusuna AB'nin lokomotifi durumundaki Fransa ve Almanya’nın müsbet yaklaştığı bilinmektedir.
Sonuç olarak; Çin bir yandan kendi içinde birlik ve bütünlünü sağlayıp süratle ekonomik alanda güçlenirken, diğer yanda da kendisini AB misali bir dünya gücünün merkez ülkesi durumuna getirecek BOAO Asya Forumu gibi dev oluşumların çalışmalarına hız vermektedir. Ve nihayet bölgesel güç olmaktan kendisini dünya gücü olmaya yönlendirecek ülkeler ve uluslar arası güç merkezleriyle yakın işbirliğini de bütün unsurları ile zorlamaktadır.
Başbakan Wen'in AB ziyareti, bu kapsamda gerçekleştirilmiş, zamanlaması ve konuları iyi seçilmiş önemli bir aktivite olarak değerlendirilmektedir.