İşletmelere taşınma kredisi veriliyor – Emlak&Konut
Hükümetin 2017 yılında başlattığı, şehir içindeki küçük sanayi sitelerinin planlı sanayi alanlarına taşınması projesinde yeni bir adım daha atıldı. İşletmelerin taşınmayla ilgili masrafları nedeniyle taşınma kredisi verilmesine ilişkin yönetmelik yayınlandı.
Türkiye’de şehir yaşamıyla adeta iç içe geçmiş küçük ölçekli sanayi sitelerinin şehir dışına taşınmasını kolaylaştırılıyor. Hükümetin 2017 yılında başlattığı, şehir içindeki küçük sanayi sitelerinin planlı sanayi alanlarına taşınması projesinde yeni bir adım daha atıldı. İşletmelerin taşınmayla ilgili masrafları nedeniyle taşınma kredisi verilmesine ilişkin yönetmelik Resmi Gazete’de yayınlandı. İlk etapta 105 bin küçük işletme taşınma kredisinden faydalanabilecek. Şehirlerde çevre ve gürültü kirliliğini azaltmak adına başlatılan proje kapsamında bugüne kadar TOKİ, Bursa ve Kayseri’de iki önemli çalışmayı tamamladı, üç projenin de ihalesi yapıldı. MÜSİAD, her ilde en az 1 tane 200 işletmeden oluşan ve Toplu Sanayi İşletmesi (TOSİ) adını verdiği projeyi hayata geçirmeye hazırlanıyor. Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ise bu projelerin finansmanını kolaylaştıracak bir yönetmelik yayınladı. Yönetmeliğe göre, yerleşim yerleri içinde kalmış sanayi sitelerinin, kooperatifleşme yoluyla planlı alanlara taşınması işlemine kredi desteği sağlanacak. Düzenleme, 105 bin işletme ve 600 bin çalışanı ilgilendiriyor. Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğe göre, kredi desteğinden, sanayi sitesi yapı kooperatifleri, il özel idareleri ile belediyeler yararlanabilecek. Kredi desteği sağlanacak gelişim projelerinde, sanayi sitesindeki işletme sayısının en az 2/3’ünün muvafakatı aranacak. Hak sahipleri, iş yerleri tamamlanarak yapı kullanma izin belgesi alınmasından itibaren mevcut yeri 6 ay içinde tahliye edeceğine ilişkin noter onaylı taahhütname verecek. Taşınma kapsamında, arsa ve mülkiyet masrafları, altyapı ve üstyapı yapım işleri, idari ve sosyal tesis yapımı, mimarlık ve mühendislik hizmetleri ile taşınma masrafları kredilendirilecek. Sanayi sitesinin taşınacağı alanın dönüşüm alanı olarak ilan edilmesine ilişkin karar yanı sıra alanın büyüklüğü, konumu, arazi kullanım durumunu gösteren plan ve muvafakatname gibi belgelerle Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na başvuru yapılacak. Taşınacak sanayi siteleri etaplar halinde inşa edilecekse, aynı meslek kollarında faaliyet gösterenlerin birlikte taşınmasına öncelik verilecek. Talepleri uygun bulunan projeler, yatırım programına alınması amacıyla Kalkınma Bakanlığı’na teklif verilecek. Yatırım programında bulunmasına rağmen, geçerli mazereti olmaksızın inşaat ihalesi aşamasına gelemeyen sanayi siteleri, üçüncü yılın sonunda yatırım programından çıkarılacak. Yapım işinin sanayi sitesi kooperatifi tarafından yapılması durumunda ihaleler, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nda gerçekleştirilecek. Düzenleme kapsamında kullandırılacak krediler, Bakanlık bütçesindeki ödeneklerden karşılanacak. Kredinin güvencesini oluşturacak arsa ve arazilerin detaylı bir dökümü bankaya bildirilecek. Krediler sadece sanayi sitesi yapı kooperatifleri ve idareler aracılığıyla kullandırılacak, bireysel kredi kullandırılmayacak. Sanayi sitelerinin yapımı tamamlandıktan sonra iş yerlerinin mülkiyetleri hak sahiplerine devredilecek. Yeni iş yerinin satış bedeli, inşaat maliyet bedelinin üzerine en çok yüzde 10 fazlası kadar olabilecek.
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın Yerleşim Alanı İçerisinde Kalan Sanayi Siteleri İle Sanayi İşletmelerinin Dönüşüm ve Gelişim Projelerinin Kredilendirilmesi Hakkında Yönetmeliğine göre, kredi desteğinden, sanayi sitesi yapı kooperatifleri, il özel idareleri, büyükşehir belediyeleri veya belediyeler yararlanabilecek. Sanayi sitesi gelişim alanıyla ilgili olarak arsa ve arsa mülkiyetinin edinilmesi masrafları, altyapı tesisleri yapım işi, üstyapı yapım işi, idari ve sosyal tesisler yapım işi, mimarlık ve mühendislik hizmetleri ve taşınma masrafları kredilendirilecek.
Başvurular elektronik ortamda
Bakanlık kredi desteğinden yararlanmak isteyen sanayi sitesi, yapı kooperatifleri veya idareler, ilgili valiliğe bilgilendirme raporuyla elektronik ortamda başvuracak. Bakanlık, kredi destek taleplerini krediye uygunluk açısından değerlendirecek. Başvuruların değerlendirilmesinde alanının büyüklüğü, mevkii ve idari durum, yerleşim alanının özellikleri ve incelenen alanın yerleşim alanına göre konumu, yerleşim alanının içinde ya da çevresinde planlı sanayi sitesi alanlarının mevcut olup olmadığı ve doluluk oranları, çevresindeki alanların mevcut ve planlama durumu gibi kriterler dikkate alınacak. Yönetmelik kapsamında kullandırılacak krediler, Bakanlık bütçesinde yer alan ödeneklerden karşılanacak. Krediler devredilemeyecek ve haczedilemeyecek Bakanlıkça verilen krediler yönetmelikle belirlenen amaçlar dışında kullanılamayacak, başka kişi ve kuruluşlara devredilemeyecek ve haczedilemeyecek. Söz konusu hükümlere uyulmaması halinde, kredilendirilme durdurularak, ödenen meblağlar sanayi sitesi yapı kooperatifi ve idarelere tahakkuk ettirilmek suretiyle, Bakanlık gelir hesabına iade edilecek. Resmi verilere göre, Türkiye’de aktif toplam 858 sanayi sitesi bulunuyor. Bu sitelerde yaklaşık 212 bin 141 iş yerinde 1 milyon 63 bin çalışan istihdam ediliyor. Hükümet bu sanayi sitelerinden şehir içinde kalanlarının Üretim Reform Paketi kapsamında planlı alanlara taşınacağını 2017 yılındaki bir açıklama ile duyurmuştu.
Sanayi Sitelerinin Taşınması Projesi nedir?
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Faruk Özlü, söz konusu açıklama çerçevesinde ilk etapta 10 sanayi sitesinin taşınacağını ve taşınma maliyetinin 2 milyar 200 milyon lirayı bulacağını belirtti. Bu çalışanların, imalat sanayinde çalışanların yaklaşık yüzde 20’sine karşılık geldiğini ifade eden Özlü, bu anlamda sanayi sitelerinin Türk sanayisinin önemli bölümünü oluşturduğunu dile getirdi. Özlü, Bakanlık’ın son bir yıldaki çalışmaları sonucunda, sanayi sitelerindeki sanayicilerin daha geniş iş yerlerinde üretim yapabilmeleri amacıyla bu iş yerlerinin şehrin dışında makul mesafedeki geniş alanlara taşınmasını öngördüklerini söyledi. Özlü, “Bu çalışmanın belli ayakları var. İlk aşamada sanayi sitelerimizin envanterini çıkardık. İkinci aşamada yerleşim yeri alanları içinde kalan sanayi sitelerimizin belirlenmesi çalışmasını yürüttük. Yaklaşık 858 sanayi sitemizin 135’i şehir içinde. Bunların taşınmasının uygun olacağına karar verdik” diye konuştu.
135 sanayi sitesi taşınacak
Bu zamana kadar 858 sanayi sitesinden 470’inin Bakanlık tarafından kredilendirildiğine işaret eden Özlü, kredilendirilen 94 bin 565 iş yerinde 473 bin kişinin çalıştığını, 2017 fiyatlarıyla bu sanayi sitelerine bu zamana kadar verilen desteğin 5 milyar 447 milyon olarak hesaplandığını dile getirdi. Uygulama kapsamındaki 9 ilde bulunan (Isparta, Kastamonu, Düzce, Malatya, Elazığ, Rize, Sivas, Bursa ve Tokat) 10 sanayi sitesinde 6 bin 181 iş yeri, 40 bin çalışan bulunduğunu belirten Özlü, arazi temininin yaklaşık maliyetinin de 280 milyon lira olduğunu kaydetti. Özlü, taşınma maliyetlerine ilişkin ise, “10 sanayi sitesinin taşınmasının toplam maliyeti 2 milyar 200 milyon lira. Taşınması öngörülen toplam 135 sanayi sitesinde 63 bin 467 iş yeri var. Bunların tahmini taşınma maliyeti 20 milyar lira” dedi.
En fazla küçük sanayi sitesi Marmara ve Karadeniz’de
Türk Mühendis Mimar Odaları Birliği’nin (TMMOB) hazırladığı rapora göre, Türkiye’de toplam küçük sanayi sitesi sayısı 470. Buralardaki 105 bin 975 iş yerinde, 596 bin 800 kişi istihdam ediliyor. KSS’lerin yüzde 31’i Marmara ve Ege, yüzde 20’si İç Anadolu, yüzde 31’i Karadeniz ve Akdeniz, yüzde 19’u ise Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde bulunuyor.
MÜSİAD’ın TOSİ projesi de gündemde
MÜSİAD da TOKİ öncülüğünde, her ilde orta ölçekli sanayi bölgesi kurulmasını öngören Toplu Sanayi İşletmeleri (TOSİ) projesini hayata geçirmeye hazırlanıyor. MÜSİAD Başkanı Abdurrahman Kaan, 100-150 metrekarelik tesislerde üretim yapmaya çalışan sanayicilerin, daha uygun koşullarda üretim yapmalarını sağlamak üzere TOSİ projesini başlattıklarını açıkladı. OSB’ler arasında sıkışmış işletmelerin bir alternatifle buluşacağının altını çizen Kaan, TOKİ öncülüğünde gerçekleşecek proje çerçevesinde, her ilde bir adet üretim kampüsü inşa edileceğini, burada, konut, meslek okulu ve sağlık kuruluşlarının yer alacağını bildirdi.
Taşınma kredisine girebilecek harcama unsurları
Sanayi sitesi gelişim alanıyla ilgili olarak;
e) Taşınma masrafları kredilendirilir.
Bilim MÜSİAD MÜSİAD Başkanı Abdurrahman Kaan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Faruk Özlü Türk Mühendis Mimar Odaları Birliği’nin (TMMOB)