PETROL TEKNİSYENİ MESLEK TANITIMI, ÖZELLİKLERİ (MESLEKLER, MESLEK SEÇİMİ, MESLEK TANITIMLARI)
PETROL TEKNİSYENİ TANIM
Petrol - Petrokimya Teknisyeni kendi başına ve belli bir süre içerisinde; çalıştığı işletmede, iş sağlığı ve iş güvenliği kuralları çerçevesinde, iş organizasyonu ve fiziksel kontrol yapabilen, reçete uygulayabilen, reaktör ve enstrümantallerini kullanabilen, numune alan, analiz sonuçlarına göre üretime yön verebilen, çeşitli ürünleri ve işletme atıklarını taşıyabilme ve depolayabilme bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir.
- Kimya mühendisi veya kimyager denetiminde iş sağlığı ve iş güvenliğine ilişkin önlemleri alır,
- Kimya mühendisi veya kimyagerin direktifleri doğrultusunda iş organizasyonu yapar,
- Maddedeki değişimleri inceler,
- Analiz öncesi hazırlık yapar,
- Maddelerin çeşitli fiziksel ve kimyasal özelliklerini inceler,
- Kimyasal reaksiyonların kontrolünü yapar,
- Sahayı kontrol eder,
- Çalışan ekipmanı kontrol eder,
- Çalışma sistemini kontrol eder,
- Saha temizliği yapar,
- Numune alır ve değerlendirir,
- Üretimde kullanılan hava ve suyu hazırlar,
- Yıpranma ve arıza yaratan koşulları önler,
- Kimyasal madde ve malzemelerin kurallara uygun depolanmasını sağlar ve depo kayıt defterini tutar,
- Meslekî gelişime ilişkin faaliyetleri yürütür.
Aşağıdaki laboratuvar araç ve gereçlerini kullanır;
- Cam gereçler (deney tüpü, pipet, büret, desikatör, huni, mezür, beher, erlen, baget, geri soğutucu, düz soğutucu, termometre, manometre, damıtma balonu, ayırma hunisi, kristalizuvar, petri kabı, erime noktası tayin cihazı), tartı ve ölçü aletleri, iş güvenliği teçhizatı
- Cihazlar (etüv, kül fırını, santrifüj, spektrofotometre, atomik absorpsiyon spektrofotometresi alev fotometresi, viskozimetre, pH metre, elektronik terazi, refraktometre, gaz ve sıvı kromatografisi, su banyosu, ısıtıcılı manyetik karıştırıcı, dijital büret, çeker ocak, elek takımı, güç kaynağı), reaktör ve reaktör donanımı, kaldırma, taşıma, yükleme, boşaltma araç ve gereçleri,
- Alet ve makinelerle çalışmaktan hoşlanan,
- Matematik, fizik ve özellikle kimyaya ilgi duyan ve bu alanda başarılı,
- Gözlem yapma ve dinleme yeteneği gelişmiş,
- Ayrıntıyı algılayabilen,
- Titiz çalışabilen,
- Kimyasal maddelere, petrol ve petrol ürünlerine karşı alerjisi olmayan,
- El ve parmaklarını iyi kullanabilen,
- Bedenen sağlam ve güçlü (özellikle koku alma duyusu gelişmiş, renk körlüğü olmayan) kimseler olmaları gerekir.
Petrol - Petrokimya Teknisyenleri; petrokimya rafinerilerinde çalışır. Kullanılan malzemelerin büyük bir çoğunluğu petrol ve petrokimya alanındaki araç ve gereçlerdir. Çalışma ortamı kapalı, gürültülü, pis kokulu ve kirlidir. Ciltte, gözde ve solunum yollarında tahriş edici reaksiyonlara, kesiklere, ateş ve kimyasal madde yanıklarına maruz kalabilirler. Kimyasal maddelerden dolayı zehirlenmeler olabilir. Kişi verilen yönergelere göre işini tek başına yürütür. Ancak zaman zaman petrol mühendisi, tekniker ve diğer çalışanlarla iletişime girebilir.
- Petrol-Petrokimya Teknisyeni, petrokimya sanayi dediğimiz petrolden çeşitli maddeler elde edilen işletmelerde çalışmaktadırlar.
- Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TÜPRAŞ) ve Petro-Kimya Holding A.Ş. (PETKİM) gibi kamu kurumlarında çalışmaktadır.
- Hammaddesi petrol olan boya, pet şişe, lastik vb. ürün imali yapan özel veya kamu işletmelerinde çalışmaktadır.
- Rafineri, termik santraller, akaryakıt dağıtım ünitelerinde çalışabilirler.
- Kamu kurum ve kuruluşlarının petrol ile ilgili analiz yapan laboratuarlarında çalışabilirler.
Mesleğin gelecekteki çalışma alanı gelişen teknolojiye paralel olarak daha da genişleyecektir. Günümüzde yaygın kullanım alanı bulunan petrokimya ürünlerinin işlendiği işletmelerin hızla artması ve tüketicinin kaliteli mal isteği bu alanda teknik eğitim görmüş personel ihtiyacını artırmaktadır
- Mesleğin eğitimi meslek liseleri, teknik liseler, anadolu meslek liseleri ve anadolu teknik liselerinin Kimya Teknolojisi alanı Petrol-Petrokimya dalında verilmektedir.
- Ayrıca yaygın meslekî ve teknik eğitim programları yoluyla da bu alan/dalda eğitim almak isteyenlere örgün eğitime denk mesleki eğitim verilebilmektedir.
- Anadolu meslek ve anadolu teknik liselerine girebilmek için ise ilköğretim okullarının 6–7–8. sınıflarında yapılacak olan “Seviye Belirleme Sınavlarının” (SBS) sonucuna, yıl sonu ders ortalamaları ile belirlenen Yıl Sonu Başarı Puanının (YBP) eklenmesi ile elde edilecek olan yeterli Genel Orta Öğretim Yerleştirme Puanına (G-OYP) sahip olmak gerekmektedir.
b) Başvuru süresi sonunda öğrenciler, Alana Yöneltme Tavsiye Formu ve Öğrenci Tercihlerini Değerlendirme ve Yerleştirme Formu kullanılarak belirlenen alana yerleştirme puanı esas olmak üzere tercih ettikleri alanlara göre sıralanırlar. Alana yerleştirmede, ilgili alanın kontenjanı göz önünde bulundurulur. Bu puanlara göre yapılacak sıralama ile kontenjan kadar öğrencinin asıl ve yedek olmak üzere listeleri düzenlenir. Alana geçiş yapacak öğrencilerin kayıt-kabulleri, ağustos ayının üçüncü haftasında başlayıp ay sonuna kadar bitirilecek şekilde planlanır ve yıllık çalışma takviminde gösterilir
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Ortak 9.sınıfın sonunda meslek lisesine geçiş yapan öğrencinin alanı belirlenir. Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler ağırlıklı olarak 10. sınıfta verilmektedir. 11. ve 12. sınıfta diplomaya götüren dala (bilgi yelpazesi. net) ait yeterlikleri içeren dersler yer almaktadır. 10. sınıfın sonunda, bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin mesleki yeterlikleri de dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
Ortak Dersler: Dil ve Anlatım, Türk Edebiyatı, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Tarih, T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük, Coğrafya, Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Sağlık Bilgisi, Felsefe, Yabancı Dil, Beden Eğitimi, Millî Güvenlik Bilgisi, Trafik ve İlk Yardım, Tanıtım ve Yönlendirme
Alan Ortak Dersleri: Bilgi ve İletişim Teknolojisi, Matematik, Mesleki Gelişim, Temel Kimya,
Dal Dersleri: İşletmelerde Beceri Eğitimi, Petrol Teknolojisi Kontrol, Numune ve Kontrolü, Organik Kimya, Petrokimya Prosesleri, Proseste Hava ve Su, Polimer Kimya
Meslek liselerinin Kimya Teknolojisi Petrol-Petrokimya dalından mezun olanlar Boya Teknolojisi, Endüstri Bitkileri Yetiştirme ve Değerlendirme, Fermantasyon, Hasat Sonrası Teknolojisi, Boya ve İzolasyon Uygulama Teknikleri, Kağıt ve Kağıt İşleme Teknolojisi, Selüloz ve Kağıt Teknolojisi, Kimya, Kimya Teknolojisi, Kozmetik Teknolojisi, Lastik Teknolojisi, Lastik – Plastik, Maden, Pancar Yetiştiriciliği ve Şeker Teknolojisi, Petrol Sondajı ve Üretimi, Plastik Teknolojisi, Rafineri ve Petrokimya, Selüloz ve Kağıtçılık, Tarımsal Laboratuvar, Tıbbi ve Aromatik Bitkiler, Yağ Endüstrisi önlisans programına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler.
Çalışma deneyimi, başarısı ve idarecilik vasıflarına göre amirlerinin kararıyla ustabaşı olabilirler.
Ayrıca, mezunlar ÖSYM tarafından yapılan ÖSS’ye girip başarılı olmaları ve üniversitelerin Kimya Öğretmenliği lisans programını tercih etmeleri durumunda, ek puan almaları nedeniyle diğer bölümlerden mezun olanlara göre öncelikle yerleştirilmektedir.
- Meslek eğitimi süresince öğrenci pratik eğitim yaptığı işletmede aylık olarak asgari ücretin %30'undan az olmamak üzere bir ücret alır. Bu ücret öğrencinin çalışması karşılığı olup, işveren tarafından ödenir. Bunun haricinde öğrenci eğitim süresince herhangi bir kazanç elde etmemektedir.
- Meslek eğitimini bitiren kimya teknisyenlerinden özel sektörde çalışanlar yetenekleri, statüleri ve sektörün kuralları çerçevesinde asgari ücretten az olmamak üzere değişen oranlarda ücret alırlar.
- Kamu sektöründe ise, devlet memurlarına uygulanan maaş sistemi yürürlüktedir. Kamu kurum ve kuruluşlarında görev alanlar lise mezunlarına göre bir üst derece ile göreve başlarlar. Kamu kuruluşlarında asgari ücretin yaklaşık 2–3 katı civarında ücret almaktadırlar.