Çevre Platformu: Sorun da çözüm de küresel - Eko Yaşam Gazetesi
26 Nisan 2020 Saat: 11:06
Türkiye Çevre Platformu, koronavirüs (Kovid-19) tehdidine dair açıklama yaptı. Yapılan yazılı açıklamada, gözle görülemeyecek kadar küçük bir virüsün birkaç ay içinde dünyada tüm yaşamı adeta durdurduğuna dikkat çekilerek, kısa bir sürede insanoğlunun çizdiği tüm sınırları ve okyanusları hızla geçen virüsün 185 ülkede milyonlarca insana ulaştığı ve bulaştığı hatırlatıldı.
Virüsün dünyadaki dolaşımının sürdüğüne işaret açıklamada, “Nereye kadar süreceği, ne zaman duracağı henüz belli değil. An itibariyle, 200 bine yakın insanın yaşamını sonlandırdı. Daha da kötüsü yarın ve sonrasında ne olacağını kimse bilmiyor. Somut bir şey söyleyemiyor. İnsanoğlu tüm tarihsel birikimi, ekonomik ve teknolojik olanaklarıyla aylardır bu salgını durduramıyor. Durdurmak bir yana kayıpları azaltma, kurtarabileceği can sayısını arttırmak çabasında” denildi.
Hükümetlerin, “Sorun küresel, çözüm ulusal” sloganlarının anımsatıldığı açıklamada, tespitlere yer verilerek, şöyle uyarılarda bulunuldu: “Toplumsal birikimleri, ekonomik güçleri, yönetim anlayışları ve dayandıkları toplumsal ilişkilerin öncelikleri ile önlemleri ve kurtarma paketlerini tasarlama görevini üstlenerek bu virüs krizi ile mücadelede yarışıyorlar. Bilinmeyen yarınlara karşın bu çabalar ve bu paketler bile önümüzdeki yıllarda toplumları ve ekonomileri şekillendirecek, yeniden yapılandıracak bir ölçeğe daha şimdiden ulaşmış durumda.
İNSANLIK SALGINLARA YABANCI DEĞİL
Halbuki insanoğlu bu türden salgınlara yabancı değil. İnsanlık, tarihi boyunca birçok salgın hastalıklarla ve afetlerle yüzleşmiş. Yerel ya da bölgesel ölçekli krizlerle sancılanıp sürdürülemez hale geldiğinde, eşitsiz gelişim ve üretici güçler seviyesine ve sancının şiddetine bağlı olarak yeni toplum biçimlerine evrilmiş ya da lokal olarak yok olup gitmiştir.
KÜRESEL BİR DAYANIŞMA ŞART
İnsanlık tarihi boyunca yaşanan salgınların, çağımızda küresel boyutlara ulaşması, uluslar, yerel coğrafyalar hatta kıtalarla sınırlı kalmaması günümüzde krizlerin çözümünün küresel bir dayanışmayı gerektirdiğini açıkça gözler önüne sermektedir. Yaşanmakta olan kriz, küresel bağlantıları daha bir görünür kılmış, ulusal ve bölgesel düzeylerde daha esnek bir toplum vizyonunu güçlendirmiş, aynı zamanda ülkelerin koşulları ve kapasiteleri arasındaki büyük farklılıkları bir kez daha açıklıkla ortaya çıkarmıştır. Bu nedenle de yaşanmakta olan krizi aşabilmek için uluslararası iş birliği gerekmektedir ve krizle mücadele küresel ortak bağımlılık ve sorumluluk düzeyinde olmalıdır. Küresel ölçekteki yatırımların, en savunmasız ülkeler ve topluluklar da dahil olmak üzere, ihtiyaç duyulan her yere yönlendirilmesi gereklilikten öte adeta bir zorunluluktur. Krizin aldığı boyut ve ilerleme süreci, küresel ölçekte bir dayanışmayı gerekli kılmakla birlikte, krizin nedenlerini ertelemeden belirleyip, zaman kaybetmeden ortadan kaldırmayı öngören tedbirleri cesaretle uygulamayı zorunlu kılıyor.
SALGIN İKLİM KRİZİNDEN AYRI DÜŞÜNÜLEMEZ
Bugün, tüm gezegeni tehdit eden ve yüzbinlerce can alan, almaya da devam eden koronavirüs salgınının nedenini iklim krizinin sonuçlarından ayrı düşünemeyiz. Kapitalist-Emperyalist sistemin, özellikle 20.yüzyılın ikinci yarısı ve sonrasında bunalımlarını aşabilmek amacıyla bilimsel gelişmenin ürünü, gelişmiş teknolojiyi de kullanarak tükenmez kâr hırsı ile doğaya karşı açılan kontrolsüz bir savaş düzeyinde doğal değerleri yağmalaması ve talanıyla oluşan küresel iklim değişikliği, koronavirüs krizi gibi krizlerin küresel ölçekte oluşmasına neden olmuştur. Ve görünen odur ki korona ve benzeri virüslerin yarattığı krizler ne ilktir ne de son olacaktır.
İklim krizi ve sonuçları tüm gezegeni etkilemekte, başta can kayıpları olmak üzere sınır tanımayan kayıplara neden olmakta, ekonomiler çökmekte, başa çıkılamayan salgın hastalıklar insanlığın geleceğini tehdit etmektedir.
Olağanüstü atmosfer olayları, kasırgalar, hortumlar, yağış rejimlerinin düzensizliği, seller, kuraklık ve çölleşme, eriyen buzullar ve yükselen denizler, söndürülemeyen büyük orman yangınları, yok edilen ekosistemler, kuruyan göller, kaybedilen su kaynakları, kirletilen hava, su, toprak adeta insanlığı sona doğru sürükleyen olgular olarak ve daha sıklaşan periyotlarda yaşanmaktadır.
Fosil yakıtların başta kömürlü termik santrallar olmak üzere yarattığı hava kirliliği yüzlerce kilometreye yayılmaktadır. Buralarda yaşayan insanlar kolayca akciğer ve diğer kronik hastalıklara yakalanmakta ve salgında ilk hedef olmaktadırlar.
Kömür, petrol ve doğalgazın Ulaşım, Sanayi ve Konut sektörlerinde kullanımı hem Küresel İklimi değiştirmekte ve hem de yarattığı hava Kirliliği her yıl milyonlarca insanın ölümüne yol açmaktadır.Coronavirus ise fosil yakıt kullanımı sonucu oluşan Kronik hastalıklara (kanser, tüberküloz, kalp ve akciğer hastalıkları) yakalanmış hastaları ilaç kullanmasına fırsat vermeden öldürmektedir.
GEREKLİ DESLER ALINMAZSA…
Aşı çalışmalarının en az bir yıl süreceği, başlangıç sürecinde yeterli sayıda test yapılamaması sonucu erken teşhis konulamaması ve Koruyucu Hekimliğin de göz ardı edildiği ülkelerde, (ki bu ülkelere ülkemizi de dahil etmemiz yanlış olmayacaktır) virüsle mücadelenin bir yandan süreyi uzattığı, uzatacağı ve kayıpların çok daha yüksek olacağı açıkça görülmektedir.
Gerekli dersler alınmaz ve gerekenler yapılarak nedenleri ortadan kaldırılamaz ise böylesi krizler, şiddeti ve ödeteceği faturalar artarak, evrendeki canlı yaşam türlerini yok edene kadar devam edecektir.
SORUN DA ÇÖZÜM DE KÜRESEL
Türkiye Çevre Platformu, karşı karşıya olduğumuz Korona COVİD-19 krizinin, ‘Sorun küresel, çözüm de küresel’ anlayışıyla ele alınıp yerkürenin hemen her metrekaresinde çözüme yönelik adımların yerel ölçekte, sorumlulukla ertelenmeden atılmasını bir zorunluluk olarak görmektedir. Giderek artan yaşam kaybı yıkıcıdır ve topluluklar ile ekonomiler üzerindeki baskı, nedenleri ortadan kaldırıcı nitelikte ve geniş kapsamlı stratejileri gerektirecektir. Enerjiyi, toplumu, ekonomiyi ve çevreyi benzersiz, bütüncül bir sistemin parçaları olarak gören daha geniş bir perspektife ihtiyaç vardır.
ADİL BİR GELECEK VİZYONU OLMALI
Hükümet, bu zor anda bir dizi çözüm getirmek için yenilenebilir enerji bazlı bir enerji dönüşümüne başvurmalıdır. Merkezi olmayan teknolojiler, dönüştürücü sosyal çıkarımlarla vatandaşların ve toplulukların enerji kararlarına daha fazla katılımını sağlar. Daha da önemlisi, enerji açısından fakir topluluklarda uzaktan sağlık bakımı için kanıtlanmış bir yaklaşım sunar ve kriz müdahale sürecine kilit bir unsur ekler.
YENİLENEBİLİR ENERJİYE GEÇİLMELİ
Salgın hastalıkların olmaması, insanların ve diğer canlıların salgınlara yakalanmaması için kalıcı çözüm olarak kronik hastalıkların ana nedeni olan fosil yakıtların (kömür, doğalgaz ve petrol) atmosfer içinde yakılması durdurulmalı ve yüzde 100 Yenilenebilir Enerjiye geçilmelidir. Enerjide dönüşüm süreci, yenilenebilir teknolojileri, endüstrileri canlandırmaya ve yeni işler yaratmaya yardımcı olacak şekilde ve düzeyde hızlandırılmalıdır.
İnsan ve doğa için yaşamsal bir zaruret haline gelen karbon salımının durdurulması için ülke olarak yapılması gerekenler amasız, fakatsız derhal uygulanmalıdır. Yaşanmakta olan koronavirüs krizi sürecinde, toplumu evde kalmaya yönlendiren tedbirleri fırsata dönüştürerek doğal değerlerin yağmalanması ve talanına devam etme çabalarını ve bunlara fırsat verenleri esefle ve şiddetle kınıyoruz.
Hava, yaşamı olanaklı ve sürdürülebilir kılan bir doğa ürünüdür. Yaşamı olanaklı kılan su, doğanın sunduğundan başkaca bir biçimde hiçbir şekilde elde edilemeyecek bir üründür.
Bitkileri yaşama sunan ve tarım yapılabilen toprak on binlerce yıla tekabül eden bir sürecin ürünüdür. Evrenin nefes almasını olanaklı kılan ve yağışları bir doğa olayı olarak evrene sunan ormanlar yüzlerce binlerce yılın ürünüdür. Fosil ormanları ise doğa tarihinin keşfedilmesine hizmet eden dünya mirası oluşumlardır. Fosillerin oluşumu milyon yılları alan bir süreç olup, bilimsel çalışmalar neticesinde yaşanmış jeolojik zamanlara ilişkin iklim ve bitki türleri hakkında bilgi sahibi olunmasını olanaklı kılar.
DOĞAL DEĞERLER ASLA TÜKETİLMEMELİ
* Bu doğal değerler hangi nedenle olursa olsun asla tüketilmemelidir. Doğanın sunduğu gibi yaşamın sürdürülebilirliği temelinde kullanılarak varlıklarını doğal ortamlarında sürdürmelidirler.
* Ülkenin dört bir yanında krizin de durduramadığı orman alanlarının hunharca tahribine, hangi nedenle olursa olsun derhal son verilmelidir.
* Toprağı ve suyu kullanılamaz hale getiren siyanürle altın ve diğer maden aramaları derhal yasaklanmalıdır.
* Tarım alanlarının sanayi, yerleşim vb. nedenlerle yok edilmesine olanak verilmemelidir.
* Tarım sektörü teşvik edilmeli, çiftçiler desteklenmeli, yerli tohum odaklı tarım geliştirilmeli.
* Akarsuların ve yeraltı sularının ticari amaçla tüketilmesine son verilmelidir.
* Göllerin ve denizlerin kirletilmesi ve hangi amaçla olursa olsun doldurulması engellenmelidir.
* Sınai üretim ciddi bir disiplin altına alınmalıdır. Eski, kirli teknolojilerle üretim durdurulmalıdır. Gelişmiş temiz teknolojilerle doğayı kirletmeyen nitelikte ve ölçekte üretim esas alınmalıdır.
* Havalandırma ve atık su sistemleri, bilimsel ve teknolojik gelişmişlik çerçevesinde virüslerin oluşması ve yaygınlaşmasına olanak bırakmayacak nitelikte çözümler geliştirilerek yenilenmelidir.
* Sağlık sistemimiz “Koruyucu hekimlik” temelinde yeniden yapılandırılarak geliştirilip güçlendirilmelidir.
* Krizin yoğunlaşarak yayılmasını önlemek ve mücadele sürecini olabildiğince kısaltarak kayıpları azaltmak için bilimsel olarak öngörülen tedbirleri öngörüldüğü ölçekte ve zamanında uygulamaya, evde kalmaya, krizle mücadele eden sağlık emekçilerine ve yaşamı sürdürülebilir kılma çabası içerisinde yaşam riski altında hizmet üreten emekçilere destek olmaya devam edilmelidir.
Yaşanmakta olan küresel krizle birlikte ve sonrasında artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacaktır. Böylesi krizlerin tekrar yaşanmaması için insanın, sahibi olduğunu zannettiği doğanın parçası olan canlıların sadece bir türevi olduğunu unutmadan, Doğa ile barışık, farklıların bir aradalığı temelinde üretim odaklı, kaynakların kullanımında eşitlik, hak ve hukuk anlayışının egemen olduğu ekolojik, katılımcı demokratik bir yaşam biçiminin geliştirilerek yerel ve küresel ölçekte egemen olmasını sağlamak bugünün insanlığının önünde ertelenemez zorunlu bir görev olarak durmaktadır. O zaman, haydi hep beraber görev başına.”