DENKLİK İŞLEMLERİ. A-Meslekî ve Teknik Eğitim Yönetmeliğine Göre; Meslekî ve Teknik Eğitimde Belge, Sertifika ve Diplomaların Denkliği - PDF
1 DENKLİK İŞLEMLERİ 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanunun 35.maddesi ile verilen denklik yetkisi çerçevesinde; A-Meslekî ve Teknik Eğitim Yönetmeliğine Göre; Meslekî ve Teknik Eğitimde Belge, Sertifika ve Diplomaların Denkliği BİRİNCİ BÖLÜM : Denklik İlkesi, Değerlendirilecek Belgeler, Değerlendirme Esasları ve Yetkisi Denklik ilkesi Madde Bu Yönetmeliğe göre yapılacak değerlendirmelerde denklik ilkesi uygulanır. Değerlendirilecek belgeler Madde Bu Yönetmeliğe göre; Bakanlıkça veya Bakanlık ile diğer kurum ve kuruluşların iş birliği sonucunda verilmiş veya dış ülkelerden alınmış diploma, kurs bitirme belgesi, yetki belgesi, hizmet belgesi, sertifika ve benzeri belgeler Değerlendirme esasları Madde Çıraklık eğitimi sisteminde belgelerin değerlendirilebilmesi için hizmet belgelerinde, belge sahibinin çalıştığı meslek alan/dalının belirtilmesi gerekir. Değerlendirmede; a) 06/01/1998 tarihinden önce uygulama kapsamına alınan mesleklerde, bu tarihten sonraki hizmetlere ait primlerin, sosyal güvenlik kuruluşlarından birine yatırıldığı belgelendirilir. Bu durumdakilerin başvurduğu ilde, mesleğinin çıraklık eğitimi uygulama kapsamına alındığı tarih ile 06/01/1998 tarihi arasında 18 yaşını tamamladığı tarihten sonraki hizmetleri dikkate alınır. 06/01/1998 tarihinde veya sonraki bir tarihte çıraklık eğitimi uygulama kapsamına alınan mesleklerde, mesleğin çıraklık eğitimi uygulama kapsamına alındığı tarihten sonrasına ait olan hizmet primlerinin sosyal güvenlik kuruluşlarından birine yatırılmış olduğunun belgelendirilmesi zorunludur. Bu tür hizmet belgelendirmelerinde, her aylık hizmet için en az 20 iş günü prim yatırılmış olması gerekir. b) Belge sahibinin en az ilköğretim okulu mezunu olması gereklidir. İlköğretim okulu mezunu olmayanların belgeleri, ilköğretim okulu diplomasını almaya hak kazandıktan sonra değerlendirmeye alınır Öğretim Yılı ve daha önceki yıllarda ilkokulu bitirmiş olanların değerlendirme işlemleri ilkokul diploması ile yapılır. c) Meslek^eğitim veya kurs süresinin saat olarak belgelendirilmesi istenir. d) Meslek alan/dalı ile ilgili her tür mesleki eğitim belgeleri birlikte Bir meslek alan/dalında alınmış birden fazla belgeden, belge sahibinin lehine olanı dikkate alınır. e) Değerlendirme, belgelerin aslı ile yapılır.
2 f) Diploma veya öğrenim belgesinin arkasına denklik işleminin hangi meslek alan/dalında yapıldığı yazılır ve mühürlenir. g) Değerlendirmede, kişinin çalıştığı meslek alan/dalına ait hizmet belgeleri esas alınır. Hizmet belgesinde, belgeyi düzenleyen iş yerinin hizmetin geçtiği sürede vergiye kayıtlı olduğunun belgelendirilmesi gerekir. h) Kalfalık belgesi veya bu belgenin görev yetki ve sorumluluklarını taşıyan belge sahiplerinin, ustalık sınavlarına girişte meslekleri ile ilgili artan çalışma süreleri ı) Kalfalık belgesi sahipleri, ustalık eğitimine devam etmeleri durumunda ustalık sınavına girebilmek için mesleklerinin özelliğine göre Bakanlıkça belirlenecek süre kadar çalışmış olduklarını belgelendirmeleri gerekir. Değerlendirme yetkisi Madde Meslek alan/dalı Kanun kapsamına alınan illerde başvuru ve değerlendirme işlemleri valilikçe belirlenen ve çıraklık eğitimi yapan müdürlükçe yürütülür. Denklik belgesi ilgili müdürlükçe il milli eğitim müdürlüğüne onaylatılır. (Değişik fıkra: 05/01/ S.R.G. Yön/2.mad) Bu Yönetmelikte değerlendirme esası belirtilmeyen veya tereddüde düşülen belgelerin değerlendirilmesi ilgili Genel Müdürlükçe yapılır. İKİNCİ BÖLÜM : Belgelerin Değerlendirilmesi Teknik orta öğretim programları ile meslekî ve teknik yüksek öğretim programlarından alınan diplomaların değerlendirilmesi Madde Teknik orta öğretim programları mezunları veya mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarının dört yıllık eğitim programlarından mezun olanlara, çıraklık eğitimi uygulama kapsamındaki meslek dallarında ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan bağımsız iş yeri açma belgesi verilir. Bunların dışında kimlere çıraklık eğitimi uygulama kapsamındaki meslek dallarında sınavla veya doğrudan ustalık belgesi veya bu belgenin yetki ve sorumluluklarını taşıyan belge verileceğine ilişkin esas ve usuller ile sınavlarda muaf tutulacak dersler, Başkanlığın görüşü alınarak ilgili birimce belirlenir. Meslekî ve teknik orta öğretim programları mezunlarına ustalık belgesi verilmesi Madde En az üç yıl süreli mesleki ve teknik orta öğretim programları mezunlarına ustalık belgesi verilebilmesi için aşağıdaki esaslar dikkate alınır: a) Meslekî ve teknik orta öğretim programlarından Öğretim Yılından sonra mezun olanlar doğrudan ustalık sınavlarına girerler. b) Kalfalık döneminde okutulan genel bilgi derslerinden bazılarını mesleki ve teknik orta öğretim programlarında görenler, ustalık sınavında bu derslerden sorumlu tutulmazlar. c) Meslekî ve teknik orta öğretim programları mezunlarının mesleğinde ustalık belgesi alabilmeleri için o mesleğin herhangi bir ilde çıraklık eğitimi uygulama kapsamında bulunması gerekir. d) En az üç yıl süreli mesleki ve teknik orta öğretim programları mezunu olup alan/dallarında Bakanlığa bağlı iki yıllık bir yaygın mesleki ve teknik eğitim programından belge alanlara çıraklık eğitimi uygulama kapsamındaki meslek dallarında doğrudan ustalık belgesi verilir.
3 Meslekî ve teknik orta öğretim programlarının ara sınıflarından ayrılanların çıraklık eğitimi sistemine geçmesi Madde Meslekî ve teknik orta öğretim programlarının ara sınıflarından ayrılanların çıraklık eğitimi sistemine geçmesine ilişkin esas ve usuller Başkanlığın görüşü alınarak ilgili birimce belirlenir. Yetki belgelerinin değerlendirilmesi Madde Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce "Elektrik Tesisatçıları Hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre düzenlenen kurslardan; a) Elektrik Tesisatçılığı birinci sınıf veya Öğretim Yılı sonuna kadar ikinci sınıf yetki belgesi alanlara doğrudan ustalık belgesi verilir. b) Öğretim Yılından sonra ikinci sınıf elektrik tesisatçılığı yetki belgesi alanlar ise bu belgeyi almaya hak kazandıkları tarihten sonra ustalık sınavına girer. c) Üçüncü sınıf elektrik tesisatçılığı yetki belgesi alanlara doğrudan kalfalık belgesi verilir. Ancak, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra birinci ve üçüncü sınıf yetki belgesi alanlardan, çıraklık dönemi ve ustalık eğitimi programlarında yer alan, okumadıkları dersler ile okudukları halde haftalık ders saati farkı birden fazla olan derslerden kalfalık ve ustalık sınavlarına alınırlar. Benzer diğer belgelerin değerlendirilmesi, Başkanlığın görüşü doğrultusunda ilgili birimce yapılır. Meslek odalarından alınan belgelerin değerlendirilmesi Madde Çalıştığı meslek dalı çıraklık eğitimi uygulama kapsamına alınmadan önce, meslek odalarınca ve Bakanlık iş birliğiyle hazırlanan mevzuata uygun olarak verilmiş kalfalık, ustalık veya iş yeri açmaya yetki veren belgeler, mesleğin o ilde kapsama alınmasından sonra ilgili müdürlükçe dengi belgelerle değiştirilir. Yapılan incelemede mevzuatına uygun olarak verilmediği anlaşılan belgeler değerlendirilmez. Meslek odalarının ildeki üst kuruluşları, kapsama alınan meslek dallarında verdikleri belgelerin listelerini, kapsama alma tarihini izleyen 30 gün içinde il milli eğitim müdürlüğüne gönderir. Listelerin bir örneği ilgili müdürlüğe gönderilir. Bu listelerde bulunmayan belgelerin denkliği yapılmaz. Kalfalık ve ustalık belgelerinin açık öğretimde değerlendirilmesi Madde Kalfalık ve ustalık belgesi olanlardan; a) Öğretim Yılı öncesi ilkokul mezunu olup Açık İlköğretim Okuluna kayıt yaptırmak isteyenlere "Açık İlköğretim Okulu Yönetmeliği", Öğretim Yılı sonrası ilköğretim okulu mezunu olup Açıköğretim Lisesine kayıt yaptırmak isteyenlere "Açıköğretim Lisesi Yönetmeliği" hükümleri uygulanır. b) İlköğretim okulu mezunu olup Açıköğretim Lisesi mesleki ve teknik eğitim programlarına devam etmek isteyen kalfa ve ustalar, 9 uncu sınıfın genel kültür derslerinden sorumlu tutulmazlar. Ancak, bu gibilerin branşları itibarıyla hangi mesleki ve teknik eğitim programına kayıt yaptıracakları ve bu programın hangi derslerinden sorumlu tutulmayacakları Başkanlıkça belirlenir. Çıraklık okulu diplomalarının değerlendirilmesi Madde /06/1986 tarihinden önce "Çıraklık Okulu Diploması" alanlara doğrudan kalfalık belgesi verilir.
4 Yurt dışından alınan belgelerin değerlendirilmesi Madde Yurt dışında kalfalık veya kalifiye işçilik belgesi alanlara kalfalık, bağımsız iş yeri açma yetkisi veren belge veya ustalık belgesi alanlara da ustalık belgesi, doğrudan verilir. Bunların dışındaki mesleki belgelerin denkliği, Başkanlığın görüşü doğrultusunda ilgili birimce yapılır. Çıraklık eğitiminde ara sınıflardan ayrılanların kalfalık sınavına girmesi Madde Çıraklık eğitiminde ara sınıflardan ayrılanlar, ayrıldıkları tarihten itibaren kalan sürenin iki katı kadar meslekleri ile ilgili bir işletmede çalışmış olduklarını belgelendirmeleri durumunda kalfalık sınavına alınır. Çıraklık eğitimi dışında alınan belgelerin değerlendirilmesi Madde Çıraklık eğitimi dışında; Bakanlığın izni ile açılan kurslardan alınan belgeler ile hizmet belgesi veya bunun yerine geçen belgeler ile yurt dışından alınan belgeler, çıraklık ve kalfalık döneminde görülen teorik ve pratik eğitime denklikleri açısından Değerlendirmede aşağıdaki esaslar göz önünde bulundurulur: a) Çıraklık eğitimi sisteminin çıraklık döneminde bir öğretim yılı, 256 saat teorik eğitim ile 200 iş günlük pratik eğitime denk sayılır. b) Bakanlığın izni ile açılan kurslardaki teorik ders saatleri, çıraklık eğitiminde teorik eğitim, uygulama ve beceriye ayrılan saatler ise pratik eğitim sayılır. Hizmet belgeleri veya bunun yerine geçen belgeler de pratik eğitim karşılığı olarak c) İlköğretim okulunu tamamlayanlardan gördükleri mesleki eğitim süresi; 1) saat arasında olanlar, çıraklık süresi iki yıl olan meslek dalları için iki, üç yıl olan meslek dalları için üç, dört yıl olan meslek dalları için dört yıl, 2) saat arasında olanlar, çıraklık süresi iki yıl olan meslek dalları için bir buçuk, üç yıl olan meslek dalları için iki, dört yıl olan meslek dalları için üç yıl, 3) saat arasında olanlar, çıraklık süresi iki yıl olan meslek dalları için bir, üç yıl olan meslek dalları için bir buçuk, dört yıl olan meslek dalları için iki yıl, 4) 1024 saat ve daha fazla olanlar, çıraklık süresi iki yıl olan meslek dalları için dokuz ay; üç yıl olan meslek dalları için bir yıl, dört yıl olan meslek dalları için bir buçuk yıl meslekleri ile ilgili bir işletmede çalışmış olduklarını belgelendirenler ile bir meslek dalında pratik eğitim karşılığı kabul edilen başarılı hizmet süresi çıraklık eğitimi süresinin iki katı olanlar doğrudan kalfalık sınavlarına alınırlar. Genel lise, meslekî ve teknik orta öğretim programlarından mezun olanlar ile daha üst düzeyde eğitim görenlerden mesleği dışında bir alanda kalfalık sınavına katılmak isteyenlerin işletmelerdeki çalışma süreleri, orta öğretim düzeyinde eğitim görenler için 1/4, ön lisans ve daha üst düzeyde eğitim görenler için 2/4 oranında kısaltılır. Bunların sınavlarda muaf tutulacağı dersler, Başkanlığın görüşü alınarak ilgili birimlerce belirlenir. d) Kalfalık sınavında başarılı olanlardan artan hizmet süresi en az beş yıl olanlar doğrudan, hizmet süresi beş yıldan az olanlar ise bu süreyi tamamladıktan sonra ustalık sınavına girerler. e) Kalfalık ve ustalık belgeleri ile bunların yetki ve sorumluluklarını taşıyan diğer
5 belgelere sahip olanlar, çalışma sürelerini ve mesleki eğitimlerini belgelendirmeleri durumunda birden fazla meslek dalında doğrudan veya sınavla kalfalık ve ustalık belgesi alabilirler. Bunların, eğitim programları göz önünde tutularak, hangi meslek dallarında doğrudan veya sınavla belge alabilecekleri, sınavlara girebilmeleri için hangi derslerden eğitime alınacakları ya da muaf tutulacaklarına ve çalışmaları gereken sürelere ilişkin esas ve usuller Başkanlığın görüşü alınarak ilgili birimce belirlenir. Çıraklık eğitimi sistemine geçişte istenecek belgeler. Madde Çıraklık eğitimi sistemi dışında kazanılmış olan mesleki bilgi ve becerilerinin bu sistemde değerlendirilmesini isteyenlerden; a) Dilekçe, b) Öğrenim belgesinin aslı ve örneği, c) Mesleki eğitim gördüğü kurumca verilmiş belge veya diplomanın aslı ve örneği, d) Yurt içinde mesleği ile ilgili işlerde çalışmışsa sosyal güvenlik kuruluşlarından alınmış çalışma süresini gösterir belge, e) Yurt dışından alınmış çalışma belgelerinin aslı ve noterlikçe onaylanmış Türkçe çevirisi, f) Yurt dışında mesleki eğitim görenler, diploma veya belgeleriyle gördükleri mesleki eğitimin süresini ve derslerini belirtir belge veya varsa sınavlarda aldıkları notları gösterir, belgelerin aslı ve noterlikçe onaylanmış Türkçe çevirisi, g) Nüfus cüzdanı aslı ve örneği, h) Sağlığı ve fiziki durumunun, mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olduğunu gösterir doktor raporu istenir. B-YATAY VE DİKEY GEÇİŞLER Geniş tabanlı ve modüler yapıda düzenlenen programlarla örgün ve yaygın meslekî ve teknik eğitim gören ve aynı meslekî bilgi, beceri, tutum ve davranışları kazanan kişilere eş değer meslek sertifikası verilir. Program bütünlüğü ve devamlılığı içinde sertifika, belge ve diplomaya götüren programlarda yatay ve dikey geçişlere olanak sağlanır. Meslekî ve teknik örgün eğitim modül programlarının tüm modüllerini/kurslarını bitirerek, bitirme belgesi alan lise mezunlarına bitirdikleri alan/dala ait meslek lisesi diploması düzenlenir. Yatay ve dikey geçişlere ilişkin esas ve usuller Bakanlıkça belirlenir.