Urfalı Kadınların Takı Merakı | Urfa Haber - Urfa Haberleri
Ana Sayfa ASAYİŞ Urfalı Kadınların Takı Merakı
Urfalı Kadınların Takı Merakı
Yazar: Yusuf Ali AsrakTarih: Aralık 08, 2016 Kategori: ASAYİŞ, GÜNDEMYorum Yok
[show_avatar email=4 align=left user_link=authorpage show_name=true show_email=true show_postcount=true]Anadolu’da 6000 yıl önce madenlerin en büyüleyicisi göz kamaştıran altının bulunması ve işlenebileceğinin keşfi ile diğer madenlerin değeri azalmıştır.
Anadolu dünyada ilk altın takıların üretildiği yer olarak bilinmektedir. Yine altın paralarda Anadolu’da basılmıştır. Mezopotamya M.Ö. 3 binli yıllarda büyüleyici madenle yapılan altın takılarla tanışmıştır(Güneydoğu Life, 2008, 17, 36).
Şanlıurfa ili Mezopotamya kültürü dâhil geçmişten günümüze oldukça zengin kültürler içermektedir. Geçmişten günümüze gelen kültürlerden biri olan el sanatlarına hemen her dönemde rastlanmıştır. Kuyumculuk sanatı da bu el sanatları içerisinde yer almaktadır.
Yapılan arkeolojik kazılar sonucunda “kumartepe” olarak bilinen tarlada neolitik çağa ait kemik ve renkli taşlardan yapılmış takı örneklerine rastlanmıştır. Bulgulara bakıldığında Şanlıurfa ilinde takıların tarihçesinin neolitik ve Tunç çağına dayandığı anlaşılmaktadır. Yine yapılan kazılar sonucunda Atatürk barajı sonucu Atatürk barajı göl alanın altında kalan Hassek Höyük, Cümcüme ve Lidar Höyük’te rastlanılan Kalkolitik ve Tunç çağına ait takılar Şanlıurfa ilinin tarihi takıları hakkında bilgi vermektedir( Kürkçüoğlu ve Oymak, 2002, 212).
Şanlıurfa ilinde değişen kültürlere inat kuyumculuğun kökleri eskilere dayanmaktadır (Yaşayan Anadolu Takıları,2004,166).
Şanlıurfa coğrafi konumundan dolayı birçok devlete ev sahipliği yapmış böylece birçok kültürü içinde barındırmıştır. Bu özelliğinden dolayı Şanlıurfa ili takı bakımından birçok ilden daha zengin bir kültüre sahiptir. Değişik kültürlerin barındığı Şanlıurfa ilinde geleneksel yaşam vazgeçilmez olmuştur. Bu geleneksellik takıya da yansımıştır. Şanlıurfa’da altın kadının vazgeçilmezidir. Gerek düğünlerde gerekse günlük yaşamda önemini yüzyıllar boyunca korumuştur. Şanlıurfa’da kadın takılarına “hışır” denilmektedir. Bir diğer adı “hulliyat” olan hışır manilere dahi konu olmuştur.
Hışırsız gelin gitmez
Şanlıurfa altın kadın takıları geçmişten günümüze gelenekselliğini korumuş çok değişime uğramamıştır. Düğünde takılan takıların niteliği geçmişten günümüze değişmemiştir. Bu geleneksellik sayesinde yerel üretimde süreklilik devam etmiştir.
Şanlıurfa’da kuyumculuk tamamen el işçiliğine dayanmaktadır. Bu da Şanlıurfa ilindeki altın kadın takılarını tüm dünyada değerli kılan unsurlar arasında yer almaktadır.