Yeni sistemin kodları - 2: Seçim ittifakları - Milli Gazete
24 Haziran tarihinde yapılan seçimlerde siyasî partiler farklı ittifaklar içerisinde yer aldılar. Yapılan kanunî değişikliklik ile ittifaka katılan partilerin toplam oyunun %10’luk seçim barajını aşması hâlinde ittifaka katılan tüm partilerin barajı aşmış sayılacağı kabul edildi. Bunun anlamı ülke genelinde %10’luk seçim barajını aşamayan bir siyasî partinin yaptığı ittifak ile bir seçim çevresinde milletvekili çıkaracak sayıda oy alması hâlinde Meclis’e temsilci gönderebilmesidir.
Seçim ittifaklarına imkân veren düzenleme ile seçmenlerin “Partim barajı geçemez, oyum boşa gitmesin” yaklaşımından uzaklaşmasına ve seçmenlerin birinci tercihleri olan siyasî partilere yönelmesine imkân tanımaktadır. Bu imkân nisbî temsil seçim sisteminin uygulandığı Türkiye bakımından oldukça önemlidir. Seçim ittifaklarına katılan siyasî partiler bu imkân vesilesiyle parlamentoda temsil edilebilme fırsatını yakayabilmektedirler.
Seçim ittifakları, Anayasa’nın 67. Maddesi’nde yer alan “Seçim kanunları, temsilde adalet ve yönetimde istikrar ilkelerini bağdaştıracak biçimde düzenlenir” hükmündeki temsilde adalet ilkesinin hayata geçirilmesine imkân vermektedir.
Seçim ittifaklarının birçok açıdan incelenmesi gerekmektedir. Özellikle seçim ittifakları ile farklı siyasî partilerin farklı ittifaklar içerisinde bulunmaları seçim ittifaklarının kutuplaşmaya yol açabileceği endişesinin doğmasına neden olmaktadır. Fakat bir ittifak içerisinde neredeyse taban tabana zıt fikirleri savunan siyasî partilerin bir arada bulunmaları toplumdaki kutuplaşmaları ve kutuplaşmaya bağlı gerilimleri önemli ölçüde gidermektedir.
Bu durum toplumun farklı kesimlerini birbirini dinleme konumuna getirmektedir. Toplumun farklı kesimlerinin birbirlerini dinlemesi farklı toplum kesimlerinin birbirlerini anlamalarına ön ayak olabilme potansiyeline sahiptir. Farklı toplum kesimlerinin bir masa etrafında oturup birbirinden farklı olan düşüncelerini tartışabilmeleri yeni müzakere ortamlarını doğurabilmektedir. Müzakere ortamlarının varlığı farklı toplum kesimlerinin temel ilkeler yönünden beraber hareket edebilmeyi sağlayacağı gibi toplumdaki düşmanlıkları da önemli ölçüde giderecektir.