Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Hazırlık Fakültesi Dekanı Yrd. Doç. Dr. Halil Adıyaman: “Bulgaristan’dan öğrenci götürmek için buradayım”
Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Hazırlık Fakültesi Dekanı Yrd. Doç. Dr. Halil Adıyaman, üniversitenin Bulgaristan programını tanıtmak üzere Kırcaali’ye geldi.
Konuyla ilgili bugün Kırcaali Haber gazetesine verdiği mülakatı dikkatinize sunuyoruz.
- Sayın Yrd. Doç. Dr. Halil Adıyaman, Kırcaali’ye ziyaret sebebiniz nedir?
- Türkistan şehrinde Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası ortak bir üniversitesi var. Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi, hem Türkiye tarafından, hem de Kazakistan hükümeti tarafından desteklenen bir devlet üniversitesi. Bu üniversitede yılda 200 öğrenci burslu kabul ediyoruz. Türk Dünyası ve Akraba Topluluklar diye bir proje var. Bu öğrencilerimizi dünyanın farklı ülkelerindeki Türklerden ve akraba topluluklardan seçiyoruz. Balkanlardaki Türk varlığından da öğrenci alabilmek için ben buraya geldim. Bulgaristan’dan, Makedonya’dan, Kosova’dan, Arnavutluk’tan ve Bosna-Hersek’ten öğrenci götürmek için geldim. Bu öğrencilerimizi not ortalamasına göre başarılı öğrenciler içerisinden seçiyoruz. Lisedeki dört yıl boyunca aldığı notlara göre iyi olan öğrencilerimizi tercih ediyoruz. Bulgaristan için ayrılan kontenjan 10 kişi. Geçen yıl 10 tane öğrencimiz vardı. Bir yıl boyunca bunlar Türkçe, İngilizce ve Kazakça hazırlık dersi görüyorlar. Bir yılın sonunda biz onlarla sınav yapıyoruz-Türkçe ve Kazakça sınavı. Bu sınavlarda aldıkları puanlara göre bölümlerini belirliyoruz. Üniversitemizde sekiz tane fakülte var-Ekonomik, Bilişim ve Teknoloji Mühendislik, Fen Bilimleri, Tarih ve Eğitim, Filoloji, Hukuk, Tıp, Spor Sanat, Eğitim, Uzaktan Eğitim ve Açık Öğretim fakülteleri. Yaklaşık 15 bin öğrenci, 900 hoca. Rusça, Türkçe, İngilizce ve Kazakça olmak üzere dört dilde eğitim yapılıyor. Çünkü çok farklı ülkelerden hocalarımız var. Ben de Türkiye tarafından Kazakistan’a görevlendirilen hocalardan bir tanesiyim.
-Siz ne hocasısınız?
-Ben 15 yıldır Türk Dili ve Edebiyatı hocalığı yapıyorum. Ben normalde Türkiye’de Kütahya Dumlupınar Üniversitesi’nde çalışıyorum. Devlet bizi Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesine görevlendirdi. İki yıldır orada Filoloji Fakültesinde Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde çalışıyorum. Aynı zamanda da Hazırlık Fakültesi’nde dekanlık yapıyorum. 400 tane Kazak öğrencimiz, 200 tane de Türk dünyasından gelen toplam 600 öğrencimiz var. Ben bu fakültenin dekanıyım. Şu anda 25 ülkede arkadaşımız, Türk dünyasından üniversitemize kaliteli öğrenci bulmak için farklı ülkelere dağıldı. Ben de buraya geldim. Biz öğrencilere 100 dolar burs veriyoruz. Orada geçimlerini sağlamaları için, geliş ve gidiş ücretlerini, uçak biletlerini ödüyoruz. Örneğin, buradan Kazakistan’a 500 dolara uçak bileti varsa, öğrenciler mağdur olmasın diye yaklaşık 700-800 dolar gibi fazlaca para ödüyoruz. Bir eylül ayında gidiş, haziran ayında geliş paralarını, uçak paralarını ödüyoruz. Ve Türk Dünyası projesi kapsamında aylık 100 dolar burs veriyoruz. Eğer başarıları ortalama üç buçuk üstünde, dört üzerinde olursa, bu 150 dolara kadar ilerleyen sınıflarda çıkabiliyor. Bulgaristan’dan gelen öğrenciler arasında en yüksek puan alan Tıp Fakültesi’ne sonraki Diş Hakimliği’ne, sonra Biyoloji, Uluslararası İlişkiler, bu şekilde on tane öğrencinin bölümlerini sene sonundaki Türkçe ve Kazakçadan aldıkları puanlara göre ve tercihlerine göre yerleştiriyoruz. Şimdi girecekleri bölümler belli olmuyor. Bir yılın sonunda girecekleri sınavlar ve tercihlerine göre biz bölümlerini belirliyoruz. Kazakistan’da yurtlarımız var. Hazırlık Fakültesi’nde eğitim gördükleri bir yıl boyunca arkadaşlarımız öğrenci yurtlarında kalacak. Eğer isterlerse orada ev tutup orada kalabilirler.
-Üniversite hakkında genel bilgiler verir misiniz?
-1992 yılında kurulmuş bir üniversite. 23 yıllık bir üniversitedir. Türk tasavvufunun kurucusu olarak kabul edilen Hoca Ahmet Yesevi hazretleri, Türk ve İslam açısından çok önemli bir şahsiyet. Onun türbesinin bulunduğu yere Türkiye Cumhuriyeti tarafından yapılmış ve Kazakistan ile ortak bir üniversite olmuştur. Kuruluş amacı bu kişinin dünya çapında duyurulmasıdır. Bu bir Türk bilginidir, tadavvuf ehlidir. Onun için bir üniversite kurulması amaçlanmış. Üniversitemiz Kazakistan’ın 200 bin nüfuslu Türkistan şehrinde yer alıyor. Arnavutluk, Makedonya, Türkiye, Azerbaycan, Kırgızistan, Kazakistan, Tacikistan, Afganistan, Suriye, Suudi Arabistan, Çin’deki Doğu Türkistan’daki Türkler, Tıva, Altay, Saha, Hakas, Yakut, Dağıstan, Kabardin- Balkar, Özbekistan, Moğolistan, yani Adriyatik’ten Çin Seddine kadar Türk dünyasının bulunduğu her yerden 25 ülkeden öğrencimiz var bizim. Ayriyeten Hazırlık Fakültesi’nde bir yıl, Türkistan şehrine 30 km uzaklıkta Kentav şehri var. Orada kampüsümüz var. 1966 yılında dünyanın en düzenli şehri seçilmiş. Orası da 80 bin nüfuslu bir yer. Hazırlık Fakültesi’ndeki bir yıl boyunca dil eğitimini bu Kentav şehrinde veriyoruz. Lisans fakülteye geçtiğinde öğrencilerimiz Türkistan şehrine merkez kampüsün olduğu yere yerleşiyorlar.
-Yüksek lisans programlarınız da var mı?
-Lisansı bitirdikten sonra yüksek lisans ve doktora yapabilirler. Fakat Kazakistan’ın kanunlarına tabi yüksek lisans ve doktora alımları. Bundan dolayı genellikle Ahmet Yesevi Üniversitesi’nden mezun olan kişiler yüksek lisans ve doktora yapabilir. Bunun haricinde uzaktan eğitimimiz var. Bu eğitim Türkçe. Uzaktan eğitimli yüksek lisans ve lisans eğitimlerimiz var. Bir kez Türkiye’de sınavlara giriyorlar. TÜRTEP diye kısaltıyoruz. İnternetten girdiklerinde Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesinin Uzaktan Eğitim sayfasına kayıt olabilirler. Oradan yüksek lisans/mastır eğitimlerini yapabilirler. Türkiye’nin en başarılı, en gelişmiş altyapısına sahip uzaktan eğitim Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi’nde var.
-Hangi bölümlerde lisans ve lisansüstü yapılabilir?
- Lisans eğitiminde 60 tane bölümümüz var. Tıp Fakültesinde Diş Hekimliği, İlahiyat, Kazak Dili, Rus Dili, Çin Dili, Türk Dili ve Edebiyatı, Uluslararası İlişkiler, İşletme, Turizm, Ekonomi, Finans, Bilgisayar Mühendisliği, Enerji Mühendisliği, yani dünya tarafından tercih edilen yaklaşık 60 bölümümüz var. Bu bölümlerde öğrenciler tercihlerine göre İngilizce, Kazakça ve Türkçe olarak eğitimlerini sürdürebilirler. Örneğin, turizmde Türkçe, Kazakça veya İngilizce sınıfı. Zaten üniversitemizin uluslararası isminin korunmasının nedeni de budur. Birden fazla dille eğitim yapıyoruz. Ayrıca Kamu Yönetimi, Uluslararası İlişkiler, İşletme, Turizm, Eğitim Bilimleri, Bilgisayar Mühendisliği, Endüstri Mühendisliği ve saire bölümlerimizde uzaktan eğitimle yüksek lisans yapabilirler.
-Bulgaristan’dan öğrenci adayları nasıl başvuru yapacaklar?
-İnternet ortamında başvurularımız var. www.yesevi.edu.tr adresinden başvurularını yapabilirler. Bizim istediğimiz belgeler lise diploması, lise diplomasının Türkçe’ye tercümesi, lisede aldığı dört ya da üç yıl boyunca aldığı derslerin not döküm belgesinin Türkçe’ye tercümesi, bir de vize alınacağı için pasaportun Türkçe’ye tercümesi ve bir tane de son altı ay içerisinde çekilmiş bir fotoğrafı tarayıcıda tarayıp benim e-mail adresime hadiyaman03@hotmail.com gönderdiklerinde biz onların başvurularını alacağız.
Eğer başvuru çok olursa, not dökümüne göre başarılı öğrencilere öncelik tanıyacağız. Daha önce Bulgaristan’dan gelen şu anda Tıp Fakültesi’nde Diş Hekimliğinde, Uluslararası İlişkilerde okuyan öğrencilerimiz var. 90’lı yıllarda okuyup mezun olup burada doktorluk yapan kişiler de var. Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi, hem Türkiye, hem Kazakistan üniversitesi, yani çift diploma veriliyor. Bundan dolayı diploma da her yerde geçerli. Buradan 90’lı yıllarda mezun olup Sofya’da kalp doktoru olarak çalışan Bulgaristan Türkü arkadaşlarımız da mevcut. Turizm bölümlerinden mezun olanlar da var. Bu yıllardır devam eden bir proje. Bu sene Balkanlara ağırlık verdik. Balkanlar’dan daha çok öğrenci götürmeyi hedefliyoruz. Aday öğrenciler bize facebook, email, tweeter kanalıyla, ya da direct sistemden girip üniversitenin sitesinden 10 Haziran-10 Temmuz arasında Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi’nin sitesine www.ayu.edu.tr girdiklerinde oradan başvurularını yapabilirler. Onun haricinde bize ulaştıklarında biz onları başvuru ile ilgili yönlendirebiliriz.
-Kırcaali’ye ne zaman geldiniz?
-Ben Kırcaali’ye dün geldim. Bugün de yolcuyum. Sofya’ya gideceğim. Oradan da Makedonya’ya geçeceğim. Üsküp’e gideceğiz, daha çok da Doğu Makedonya’ya Türklerin yaşadığı yerlere gidip bilgilendirme yapacağım. Tüm Balkanları belli bir sürede gezmemiz gerekiyor, öğrencileri bilgilendirmemiz gerekiyor. Türkiye konsoloslukları, büyükelçilikler, Yunus Emre Kültür merkezleri, TİKA bize bu konuda yardımcı oluyorlar. Ayrıca Türklerin yoğun olduğu okullarda tanıtım yapıyoruz.
-Bulgaristan’da tanıtım programınızı paylaşır mısınız?
-Biz Şumnu’ya gittik, Burgaz’a gittik. Geçen sene üniversitemize gelen bu şehirlerde öğrencilerimiz var. Onların tanıdıkları kanalıyla ve bir de daha önce 90’lı yıllarda mezun olmuş Sofya’da doktorluk yapan öğrencilerimizin tanıdıkları kanalıyla tanıtım yaptık. Daha önceden Kırcaali’den öğrencimiz yok. Onun için özellikle burayı tercih ettim ben. İki gündür farklı yerleri ziyaret ettik. Bölgede çeşitli yerleşim yerlerine gittik, muhtarlarla görüştük ve herkese haber verdik. Bana bu konuda Tasim yardımcı oldu. Müzekki Bey’e yönlendirildim. Daha önceki yıllarda iki yıl önce yine bizim gibi buraya gelen bir hocamız vardı. O hocamız Müzekki Bey ile görüşmüş. Buradan öğrenci gelmiyor ama tekrar biz böyle bir röportaj yapıp gazetede yayınlanırsa daha çok öğrenciye ulaşırız diye böyle bir yol tercih ettik.
-Gazetemiz aracılığıyla Bulgaristan’daki Türk gençlerine seslenmek ister misiniz?
-İyi bir eğitim almak istiyorlarsa, hem Türkçeyi, hem Kazakçayı, hem Rusçayı, hem İngilizceyi öğrenmek istiyorlarsa, kendi memleketlerine, kendi insanlarına faydalı olmak istiyorlarsa ben onları Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesine davet ediyorum. Hem ekonomik anlamda sıkıntıları olmayacak, ailelerine yük olmayacaklar, hem de kendi eğitimlerini kendileri tamamlayacaklar.
Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi onlar için bir şanstır. Onları bu şansı değerlendirmeye davet ediyorum.
Söyleşi: Resmiye MÜMÜN