Rehin, hak sahibine başkasına ait bir mal veya hakkın paraya çevrilmesi yoluyla elde edilen tutardan alacağını elde etme yetkisi veren sınırlı bir ayni haktır.1 Rehin hakkı bir taşınmaz üzerinde kurulursa taşınmaz rehninden bahsedilir (MK m. 850-938).
Taşınmaz rehni sadece alacağı güvence altına almak için, alacağa bağlı, fer\\\′i bir hak olarak kurulabilir ve bu halde ipotek adını alır (MK m. 881-897).
Ayrıca, Medeni Kanunumuzda taşınmaz değerinin tedavül ettirilmesini sağlamak için düzenlenmiş özel taşınmaz rehni türleri de vardır. Buna göre, temel alacağı yenileme yoluyla sona erdiren soyut bir alacağın taşınmaz üzerindeki farazi bir değer parçası ile güvence altına alınması ve hem bu soyut alacağı hem de rehin hakkını temsil eden kıymetli evrak düzenlenmesi mümkündür. Bu şekilde düzenlenen kıymetli evrakta mündemiç olan alacağın eşyaya bağlı borç mahiyetinde olup olmamasına ve bunun sonucu olarak, borçlunun sorumluluğunun taşınmazın değeri ile sınırlı olup olmamasına göre, birinci halde \\\"irat senedi\\\" ikinci halde \\\"ipotekli borç senedi\\\" adını alan özel taşınmaz rehni türleri mevcuttur (MK m. 889-929).2 Nihayet, Medeni Kanunumuzda tek bir ipotekle güvence altına alman veya tek bir ipotekli borç senedine bağlı çok sayıda ödünç para alacağı için nama veya hamiline yazılı \\\"rehinli tahviller\\\" çıkartılması veya seri halinde ipotekli borç seneleri ya da irat senetlerinin düzenlenmesi hakkında özel hükümler de bulunmaktadır (MK m. 930-938).
İcra ve iflas Kanunu bakımından \\\"ipotek\\\" terimi, Medeni Kanundaki anlamıyla ipotek dışında, taşınmaz rehninin diğer türleri olan ipotekli borç senetleri ve irat senetlerini3 kapsadığı gibi; borçlunun bir eşyaya bağlı borç oluşturmak üzere borçlandığı bir yapma veya verme ediminin güvencesi olarak taşınmazım gösterdiği taşınmaz yükünü (MK m. 839-849); eski hukukumuza göre taşınmaz üzerinde kurulmuş rehinleri (MK Yürürlük Kanunu m. 18)4 ve \\\′\\\′gemi ipoteği\\\′ olarak adlandırılan gemiler üzerindeki rehin hakkını5 da kapsar (IİK m. 23, fıkra 1).
Aynı İcra ve İflas Kanunu m. 23, fıkra 1 hükmünde ayrıca \\\"\\\′bazı taşınmazlar üzerindeki hususi imtiyazlar\\\" ve \\\"taşınmaz eklentileri üzerine rehin muamelelerinin dahi \\\"ipotek\\\" terimi kapsamına girdiği ifade edilmiştir. Burada \\\"taşınmaz eklentileri üzerine rehin muameleleri \\\"nin anılmasının amacı, MK m. 862, fıkra 1 uyarınca maddi hukuk bakımından taşınmaz rehninin kapsamına giren eklenti niteliğindeki taşınırların, taşınmaz hakkındaki ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip, yani cebri icra hukuku bakımından da rehinli taşınmazdan ayrı tutulmayacağını tasrih etmekten ibarettir.\\\"5
\\\"Bazı taşınmazlar üzerindeki hususi imtiyazlar\\\" ifadesi ise kaynak isviçre İcra ve İflas Kanunu\\\′nun (bizim IIK m. 23 hükmümüze denk düşen) 37. maddesine isviçre Medeni Kanunu\\\′nun 836. maddesinde anılan kanton hukukuna tabi taşınmaz rehni türlerini ifade etmek üzere konulmuş7 ve tercüme sırasında bizim kanunumuza aynen intikÃ¢l etmiş olup, hukukumuz bakımından bir anlam taşımamaktadır.
Türk hukuk uygulamasında, taşınmaz rehninm ipotek dışındaki türlerinin, taşınmaz yükünün ve eski hukukumuzdan kalmış rehinlerin sayısı çok az olduğundan,8 taşınmaz yükü ve ipotek dışındaki taşınmaz rehni türleri bu kitabın kapsamı dışındadır.
Bu çalışma, yalnızca Medeni Kanun\\\′da kullanılan anlamıyla ipoteklerin (MK m. 881-897) paraya çevrilmesi hakkında olup; alacaklının takip talebiyle başlayıp, takibin kesinleşmesine kadar devam eden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip usulünü ele almaktadır (İİK m. 45, m. 148 - 150/b ve m. 150/ı).