deyimler ve atasözü nedir özellikleri nelerdir
Gönderen esra311 14.10.2012
Açık yaraya tuz ekilmez.Acısı ve derdi taze olan bir kimsenin üzüntüsünü artıracak söz ve davranışlardan kaçınmak gereklidir.Açık yerde tepecik kendini dağ sanır.Kıymetli, yetenekli kimselerin bulunmadığı veya az bulunduğu bir yerde, kendinde az da olsa bir şey bulunan kimse böbürlenmeye, büyüklük taslamaya başlar.Açılan solar, ağlayan güler.Hayatta hemen her şey bir değişimin içindedir, olduğu gibi kalmayıp tersine dönebilir, güzel çirkinleşebilir; mutsuz mutlu, yoksul da zengin olabilir.Açın gözü ekmek teknesindedir (olur).İnsanın tek amacı, öncelikle kendisi için gerekli, yaşaması için zorunlu olan, yokluğunu çektiği şeyi elde etmektir.Açın karnı doyar, gözü doymaz.1. Bir şeyin uzun süren yokluğu açlık ve doyumsuzluk duygusuna iter insanı; bu insan hiç doymamış, aç kalacakmış gibi davranır; gözü nesnelerde kalır, o nesneleri kaybedecek sanısına kapılır. 2. İhtiraslı kişi elindekiyle yetinmez, daha fazlasını ister.Aç kurt bile komşusunu dalamaz.Komşu hakkı çok yücedir. Komşuya hangi şartlarda olursa olsun, aç ya da zengin iyi davranılmalıdır. Çünkü toplumun dirlik ve düzenliği bir yönüyle buna bağlıdır.Açma sırrını dostuna, o da söyler dostuna.Sır özeldir ve gizli tutulmalıdır. Onun gerçekten duyulup yayılması istenmiyorsa, dosta bile açılmamalıdır. Açılırsa o da ağzından kaçırabilir ya da yakınına anlatabilir, bunu başkaları duyabilir, saklamaya çalıştığın şey sır olmaktan çıkar, yayılır. Aç ne yemez, tok ne demez.Yoksul kişi ihtiyaç duyduğu şeyin en kötüsüne bile razı olur; iyisini, kötüsünü arayacak durumda değildir. Oysa varlıklı kişi için durum farklıdır, o her zaman daha iyisini ister, en güzel şeylerde bile bir kusur bulur, mırın kırın eder.Aç tavuk (düşünde) kendini buğday (arpa, darı) ambarında sanır (görür).Yoksulluk çeken, varlık yüzü görmeyen kişi sürekli ihtiyaç duyduğu şeylerin hasretini çeker; kendisini onları elde etme hayaline kaptırır, olmayacak düşler kurar.
Genellikle gerçek anlamından az çok sıyrılarak ilgi çekici anlam taşıyan söz öbeklerine deyim denir. Deyimler anlatıma güzellik, çekicilik, canlılık katar. Türkçe, deyimler bakımından zengin bir dildir.Deyimlerin Özellikleri:1. Kalıplaşmış söz Öbekleridir. Cümle hâlinde olanları da vardır. a. Kalıplaşmış söz öbekleri biçiminde olan*lar:Dört elle sarılmak, göz kulak olmak, çorbada tu*zu bulunmak, tere yağından kıl çeker gibi, gün gör*müş, dört gözle beklemek..b. Cümle durumunda olanlar:Dam üstünde saksağan, vur beline kazmayı.Bu ne perhiz, bu ne lahana turşusu?Ana usta yufka yapar, çocuk usta çift çift kapar.Kızım sana söylüyorum, gelinim sen dinle. (anla)Senin aradığın kantar, Bursa’da kestane tartar.2. Kalıplaşmış sözler olduğundan sözcükle*rinin yerleri değiştirilemez, onların yerine ” eş anlamlı sözcükler” konulamaz.3. Genellikle gerçek an*lamlı olan deyimler de vardır.a) Mecaz Anlamlı Olanlar:bir tasla iki kuş vurmak (bir eylemle iki sonuç elde etmek)eşeğini sağlam kazığa bağlamak (işini güven altına almak)gözü gibi sakınmak (Bir zarar gelmesin diye özenle korumak)iğneli söz (dokunaklı söz)kafa yormak (bir şey üzerinde çok düşünmek)b) Gerçek Anlamlı Olanlar:bin pişman olmak, Hem suçlu hem güçlü, Çoğu gitti azı kaldı, yükte hafif pahada ağır4. Mastarla biten deyimler cümlede çekimli duruma gelebilir:burnundan (fitil fitil) gelmek = Burnundan (fitil fitil) geldi.kendi kendine söz vermek= Kendi kendime söz verdim.kokusunu almak= Kokusunu almış.
atasözü bir cümledir
ama deyim cümle değildir
damlaya damlaya göl olur atasözü örn