SONUÇ , DEĞERLENDİRME VE TALEP - Esas no: 2010/283 29. 03. 2012 esas hakkinda mütalaa
SONUÇ , DEĞERLENDİRME VE TALEP
Balyoz Güvenlik Harekat Planı ve planın ekleri, bu plan kapsamında hazırlandığı anlaşılan belgeler, Balyoz Harekat Planının denenip müzakere edildiği plan seminerine ait ses kayıtlarının çözümleri yukarıda sayılan deliller ışığında bir bütün olarak incelendiğinde, Balyoz Sıkıyönetim Komutanlığı isimli yapılanmanın nihai amacının; Devlet kontrolünü ele geçirmek olduğu, bu amaca giden yolun ise hepsi birbirine bağlı birden çok aşamadan oluştuğu anlaşılmıştır.
Birinci aşama istihbarat faaliyetleri: Bu aşamadan sonraki aşamaların tamamında ihtiyaç duyulacak olan bilgi toplama, fişleme, idhar noktalarından çıkarılarak mühimmatın dağıtılması ve tüm istihbarat çalışmalarının bu aşamada yapıldığı, bu aşamada gelinen noktaların ortaya konması ve planın ne aşamada olduğunun görülebilmesi adına Balyoz Harekat Planının Olasılığı En Yüksek Tehlikeli Senaryo ismi ile jenerik bir senaryo şeklinde bir plan seminerinde müzakere edildiği de görülmektedir.
İkinci aşama askeri müdahale için zemin hazırlama süreci: Balyoz yapılanmasının, askeri bir müdahale için öncelikle ülkeyi günden güne kaos ve kargaşa ortamına çekerek ortamı şekillendirmeyi planladığı, bu amaçla ORAJ, SUGA, ÇARŞAF, SAKAL Eylem Planlarını hazırladığı görülmektedir. Eylem planlarının haricinde hem ortam şekillendirmesine katkı sağlayacak nitelikte hem de bir sonraki süreçte darbe karşıtı fikirler beyan edeceği tahmin edilen aydın-gazeteci-yazar ve akademisyenleri engellemeye yönelik planların hazırlandığı da görülmüştür. Balyoz yapılanması tarafından belirlenen temaların yoğun bir şekilde kullanılmasıyla kamuoyunun yönlendirilmesi ve halkın askeri bir müdahalenin zaruri olduğunu düşünür hale gelmesini sağlamanın da planların birer parçası olduğu görülmektedir.
Üçüncü aşama askeri müdahale: İkinci aşamada belirtilen ortam şekillendirme faaliyetlerinin askeri bir müdahaleye zemin oluşturacak hale gelmesinin ardından 1nci Ordu Komutanlığı komutasındaki yapılanmanın, önce olağanüstü hal ve ardından sıkıyönetim ilan ederek, askeri bir müdahale ile Türkiye Cumhuriyeti hükümetini iktidardan zorla uzaklaştırmayı planladığı, daha sonra Öncelikle kilit noktalara belirlenen TSK personelinin getirileceği, kamu kurumları, sağlık, gıda, ulaşım vb. her türlü ihtiyaç kaynaklarının kontrol altına alınacağı, önceden belirlenen kişilerin teşkil edilecek birimlerce gözaltına alınacakları ve tutuklanacakları, kapatılmak üzere belirlenen basın yayın kuruluşu, vakıf, dernek vb. yerlerin faaliyetlerine son verileceği, belirlenen şahısların/kurumların mal varlıklarına ve devlet ekonomisine el konulacağı görülmektedir.
Dördüncü aşama Milli Mutabakat Hükümeti dönemi (Yeniden Yapılandırma): Bu aşamada yürütme görevinin Milli Mutabakat Hükümetine bırakacağı, bu hükümetin de cunta tarafından belirlenen hükümet programını uygulayacağı, birinci aşamada tespitleri yapılan şahısların görevden alınıp yerlerine belirlenen asker ve sivillerin getirileceği, polisin jandarma kontrolüne verilecek şekilde yeni bir yapılanmaya gidileceği, M.İ.T’in başına muvazzaf bir general ve kilit noktalarına belirlenen müzahir personelin getirileceği, fişlenen TSK personelinin ilişiğinin kesileceği ve emekli askerlerin belirlenen kamu görevlerini devralmasının sağlanacağı planlanmaktadır. Oluşturulması planlanan Milli Mutabakat Hükümetinin cunta tarafından belirlenen politikalar hayata geçirilip belirlenen kadroların da iş başına getirilmesine kadar iktidarda kalacağı, bu dönemin Balyoz Güvenlik Harekât Planında “Yeniden Yapılandırma Safhası” olarak düzenlendiği görülmektedir.
Beşinci aşama seçim: Balyoz yapılanmasının isteği doğrultusunda Milli Mutabakat ismi verilen yürütme organınca şekillendirilen devlet yapısının bu haliyle kontrol altına alınmış olacağı,
yargılama sonucunda özetle;
03 Kasım 2002 seçimlerinde mecliste çoğunluğu sağlayan ve hükümeti kuran partinin kimliği, kadroları ve yönetim tarzından rahatsızlık duyan dönemin 1. Ordu Komutanı Çetin DOĞAN tarafından “28 Şubat sürecinde elde edilen kazanımlardan istifade edilememesi ve 2002 seçimlerinde AKP’nin tek parti olarak iktidara gelmesi ile beraber, ülkede hızlı bir zemin kayması yaşanması nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti devletinin laiklik karşıtı ve irticai unsurların etkisine girmeye başladığı ve bu nedenle Balyoz Komutanlığının İç Hizmet Kanununun kendisine verdiği Türkiye Cumhuriyet’ini kollama ve koruma görevinin gereği olarak bu harekat planını hazırlayıp” kurulan hükümetin bir darbeyle yıkılması ve yerine Milli Mutabakat Hükümeti adı altında yeni bir hükümetin kurulması yönünde çalışma başlatıldığı, öncelikle 1. Ordu Komutanlığı bünyesinde görev yapan bazı general ve üst düzey subaylarla görüşülerek bu hususta anlaşmaya varıldığı, 1.Ordu sorumluluk sahası içinde bulunan Harp Akademileri Komutanı İbrahim FIRTINA ve Donanma Komutanı Özden ÖRNEK ile temas kurulduğu ve ardından anlaşma sağlandığı, yine aynı saha içerisinde bulunan İstanbul ve Bursa Jandarma Bölge Komutanlarıyla da temas ve anlaşmanın sağlandığı, eldeki mevcut delillere göre dönemin Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanlarının dahil olmadıkları anlaşılan, sanıkların ordu bünyesindeki askeri hiyerarşi dışında bu amaçla bir yapılanma oluşturdukları, kurulan bu suç örgütünün darbe yaparak hükümeti yıkmaya yönelik, öncelikle Balyoz Güvenlik Harekat Planı adı altında demokratik yollardan iş başına gelmiş hükümeti antidemokratik yollarla yönetimden uzaklaştırma amacıyla çok kapsamlı ve ayrıntılı bir plan hazırladığı, bu planda hükümet ile işbirliği içerisinde olduğu vurgusu yapılan ve irticai olarak nitelenen grupların da tek ferdi kalmayacak şekilde ortadan kaldırılmasının hedeflendiği,
Planlar bir arada değerlendirildiğinde; Eylemlerin Balyoz Güvenlik Harekat Planının uygulanması için gerekli ortam şekillendirmesini oluşturmak amacıyla, Balyoz Harekat Planı kapsamında Balyoz Komutanlığı olarak nitelenen gruba bağlı olarak çalışan Deniz/Hava/Jandarma personeli tarafından hazırlandığının anlaşıldığı,
Balyoz Harekat Planı kapsamında Kara/Deniz/Hava/Jandarma birliklerinde görevlilerce planda öngörüldüğü şekliyle, öncelikle sıkıyönetim ilanının sağlanması, bunun ardından darbe yapılmasının amaçlandığı ve bu amaçla sıkıyönetim ve darbe sonrasında yapılacak işlerin planlanıp belirlendiği,
Bu kapsamda; Harekatta bizzat görev alacak görevli personelin hangi timlerde olacağı, darbe harekatı timlerinde, gözaltı timlerinde, hasar tespit timlerinde,defin ekibinde, kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilecek personelin kimler olacağı, harekatla birlikte kontrol altına alınacak hassas tesislerin, kamu görevlerinin ve özel teşebbüslerin, kilit noktaların nereler olduğu, buralarda görevlendirilecek askeri ve sivil personelin kimler olacağı, plan kapsamında üst düzey kamu görevlilerinden kimlerin ve hangi kurumların (vakıf, dernek vb.) plana destek vereceği, toplumsal eylemlerde kullanılacağı anlaşılan, Kadife Eldiven başlığı ile belirlenen üniversite öğrencileri ve iltisaklı kişilerin kimler olduğu,harekatta ihtiyaç duyulacak olan cezaevleri, hastaneler, ilaç ve gıda depoları vb.lojistik destek sağlanacak yerlerin ve buralarda görevlendirilecek personelin kimler olacağı, kimlerin gözaltına alınacağı, tutuklanacağı, emekliye sevk edileceği, hangi üniversite öğrencilerinin ilişiklerinin kesileceği, hangi kamu görevlilerinin işlerine son verileceği, hangi basın yayın organlarının yayınının durdurulacağı, nelere el konulacağı ve nerelerin aranacağının tek tek, isim isim ve yer yer belirlendiği, bu belirlemelerde insanların siyasi, ideolojik ve dini görüşlerine göre, kurumların da benzer şekillerde hukuka aykırı olarak kayıt altına alındıkları/fişlendikleri, plana destek vermeyeceklerin görevlerinden alınacaklar arasında olduğu, destek vereceği belirlenen şahısların ise yeni yapılanma ile birlikte görevlerine devam edecekleri veya daha üst konumlarda görevlendirilmek üzere yeni görev yerleri de belirtilmek suretiyle tespit edildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Ayrıca Balyoz Harekatının ardından hükümetin devrilecek olması sebebiyle göreve getirilmesi planlanan yeni kabinenin de oluşturulduğu, kimin Başbakan kimlerin Bakan olacağının da belirlendiği görülmekte, sanık Çetin DOĞAN tarafından darbe sonrası “Milli Mutabakat Hükümeti” adı altında kurulacak hükümetin ilanına yönelik konuşmanın bile hazırlandığı anlaşılmaktadır.
Balyoz Güvenlik Harekat Planının “Olasılığı En Yüksek Tehlikeli Senaryo” ismi ile jenerik bir senaryo şeklinde özel seçilmiş sınırlı sayıda personelin katılımı ile icra edilecek GİZLİ gizlilik derecesinde bir plan seminerinde denenerek müzakere edileceği belirtilmiştir. Seminere giden süreçte yapılan yazışmalar ve gönderilen mesaj emirleri ışığında bakılacak olursa;
İlk olarak K.K.K.lığı 06 Ağustos 2002 tarihli 2003 yılı Tatbikat Planlama Faaliyetleri emrinin ilgili Komutanlıklara gönderildiği, bu emre istinaden 1. Ordu Komutanlığının 14 Kasım 2002 tarihinde kendine bağlı birliklere gönderdiği mesaj emrinde 4-6 Mart 2003 tarihlerinde plan semineri icra edileceğini, harp oyunları icra edilmeyeceğini ve 1 Ocak - 15 Şubat 2003 tarihleri arasında Kolordu Komutanlıklarının plan semineri tatbikatını yapmaları gerektiğinin belirtildiği, Kolordu Komutanlıklarının plan seminerini ne zaman yapacaklarını belirleyip 1.Orduya bildirmelerinin ardından 1.Ordunun bu tarihleri tekrar düzenlediği, 16 Aralık 2002 tarihinde saat:10.00'da 1.Ordu Harekat Başkanlığında yapılan toplantıda toplantıya katılan Kor.Hrk.ve Eğt.Ş.Md.lerine, 12 Aralık 2002 tarihli Ordu/Kor./Tug.Plan Çalışması Uygulama Esasları konulu çalışmalarına esas teşkil edecek uygulama emrinin ve "Olasılığı En Yüksek Tehlikeli Senaryonun" elden teslim edildiği, adı geçen emirlere ve senaryoya göre tespit edilen tarihlerde Kolordu Komutanlıklarının plan semineri tatbikatı yaptıkları,1.Ordu Komutanlığının 31 Ocak 2003 tarihli "1.ORDU PLAN SEMİNERİ-2003" konulu yazısı ile de plan semineri ile ilgili genel esaslar düzenlenerek seminere ilişkin geniş planlamanın bağlı Komutanlıklara bildirildiği, 21 Şubat 2003 tarihli emre istinaden seminerin tarihinin 5-7 Mart 2003 olarak değiştirildiği ve seminerin belirlendiği bu tarihte 162 kişinin katılımı ile gerçekleştirildiği sabittir.
Balyoz Güvenlik Harekat Planı bir anda yapılmış bir plan değildir. AKP’nin hükümeti kurmasından sonra çalışmaların yönü değiştirilmiş, önce “olasılığı en yüksek tehlikeli senaryo” oluşturulmuş, akabinde bu senaryonun yürürlüğe konması için çalışmalar başlamıştır. Bu çalışmalar irdelendiğinde; Öncelikle askeri müdahaleye götürecek ortam üzerinde durulduğu, bunun için neler yapılması gerektiğinin belirlendiği, akabinde de ülkenin yönetiminin ele alınmasının planlandığı anlaşılmaktadır.
Balyoz Güvenlik Harekat Planı, 1. Ordunun bölgesinde yer alan Deniz Kuvvetlerine bağlı birliğin yapmış olduğu SUGA planı, Hava Kuvvetlerinin 1. Ordu bölgesinde yer alan birliğinin yapmış olduğu ORAJ planı ve 1. Ordu bölgesinde yer alan Jandarma birliklerinin yapmış oldukları SAKAL ve ÇARŞAF planları bu mahiyette planlardır. Bunlar askeri müdahalenin yapılması için gerekli ortamın hazırlanması ve akabinde ülkenin yönetiminin ele alınması için yapılan eylemlerin son aşamalardır.
8 Mart 2003 tarihinde 1. Ordu’dan bağlı birliklere mesaj çekilmiştir. Çekilen bu mesaj emrinde Ordu Plan Seminerinin 5-7 Mart 2003 tarihleri arasında yapıldığı belirtilerek, seminerle ilgili hazırlıkların arşivlenmek üzere CD lere kaydedilip kozmik odada saklanması, ayrıca sonucun 14 Marta kadar bildirilmesi istenmiştir. Mesajda koordine eden olarak sanık Süha TANYERİ yer almaktadır.
Yukarıda kısmen izah edilen 1. Ordunun çekmiş olduğu bu mesajlar gerek tarih gerek içerik itibariyle incelediğinde; 2002 yılı sonlarına doğru, her yıl yapılan plan tatbikatları kapsamında 1. Ordu Karargahında rutin bir seminer planlandığı, ancak AKP’nin seçimi kazanıp, tek başına iktidara gelmesinden sonra ise rutin seminerden vazgeçilip, “olasılığı en yüksek tehlikeli senaryo” kapsamında iç tehdit diye adlandırılan Hükümete yönelik bir plan yapılması gerektiği sonucuna varıldığı, plan seminerinin bu maksada yönlendirildiği, bu bağlamda, 1. Orduya bağlı Kolordulardan ve Tugaylardan hazırlıkların buna göre yapılmasının istendiği anlaşılmaktadır. Plan seminerinde bu bağlamda değişiklik yapıldığı da mesajlarda açık olarak belirtilmiştir.
5-7 Mart 2003 tarihlerinde icra edilen plan seminerine ait ses kayıtlarının Balyoz Harekat Planı kapsamında değerlendirilmesi neticesinde; Harekatta belirtilen birçok hususun aynı veya benzer kelimeler kullanılarak masaya yatırıldığı ve mütalaa edildiği, Çetin DOĞAN'ın konuşmaları esnasında bu seminerin bir jenerik olduğunu belirttiği görülmektedir.Balyoz Harekat Planının yer aldığı belgenin oluşturma tarihinin 13.11.2002, son kaydetme tarihinin 02.12.2002 ve belge üzerinde yer alan tarihin de 02.12.2002 olması da dikkate alındığında, 05-07 Mart 2003 tarihinde 1.Ordu Komutanlığında GİZLİ gizlilik derecesinde sadece 162 kişinin katılımı ile jenerik şekilde gerçekleşen seminerin Balyoz Harekat Planında öngörülen ve bir nevi darbenin tatbikatı olan seminer olduğu,Sanıkların seminer görüntüsü altında, seminerin bazı oturumlarında yapmış oldukları yasa dışı çalışmaların müzakeresini yaptıkları,buradan hareketle olasılığı en yüksek tehlikeli senaryonun verildiği ve bu senaryoya göre seminer çalışması yapması istenen Kolorduların da Balyoz Harekatının tatbikatını kendileri açısından, seminere gelmeden yaptıkları ve seminere darbe planını görüşmek üzere hazırlıklı geldikleri anlaşılmaktadır,
1. Ordu Komutanlığı Askeri Savcılığı tarafından atanan bilirkişinin mevcut DVD ve CD.leri inceledikten sonra 22 Şubat 2010 tarihinde düzenlediği raporda, tarafına teslim edilen dökümanların 05-07 Mart 2003 tarihleri arasında 1. Ordu K.lığında icra edilen plan semineri öncesinde,icrasında ve sonrasında kaleme alınan evrakın “gerçek nüshaları ile aynısı olduğu” faraziyesine dayanarak hazırlandığı belirtildikten sonra kısaca; “Balyoz Sıkıyönetim Komutanlığı tarafından hazırlandığı anlaşılan Balyoz Güvenlik Harekat Planının Sıkıyönetim uygulama esaslarının ötesinde tedbirleri ve faaliyetleri içeren , hükümeti devirip devlet idaresine el koymayı öngören bir plan olduğu” yönünde kanaat bildirmiştir.
Ordu komutanına verilmek üzere hazırlanan 11 ve 17 nolu CD’ler karşılaştırıldığında, daha dar kapsamlı olan 17 nolu CD’nin, seminerin ilk gününden önceki gece hazırlanmış olduğu ve bu haliyle seminerin ilk gününden önce CD’nin hazır olduğu,
Daha geniş kapsamlı olan 11 nolu CD’nin ise; Balyoz Harekat Planına ilişkin yapılan tüm çalışmaların seminerin ilk gününde bir araya toplanmasının ardından, ilk günün gecesi oluşturulduğu ve bu haliyle seminerin ikinci günü başlamadan hazır olduğu görülmektedir.
TÜBİTAK teknik bilirkişilerince hazırlanan bilirkişi raporuna göre dava konusu belgelerin yer aldığı dijital verilerin yapılan incelemelerinde; Belgelerin tamamının 2003 yılı ve öncesine ait olduğu, belgelerin oluşturulma tarihlerinin üzerlerinde yazan tarihler olduğu ve CD'lere sonradan ekleme yapılmadığı belirlenmiş, aynı husus Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde görevlendirilen teknik uzman bilirkişiler tarafından da teyit edilmiştir.
“SÜHA TANYERİ DEFTERİ_PLAN SEMİNERİ HAZIRLIK NOTLARI” adlı dosyada sanık Süha TANYERİ ’nin el yazısı notları yer almaktadır. El yazısıyla yazdığı notlarda; Birinci tehdidin iç tehdit olduğu, bölgede irticaya karışan kişilerin tespit edilmesi, bölgedeki basın yayın organlarının, kurumların tespit edilmesi, halkın günlük ihtiyaçlarının tespit edilmesi, bu çalışmaların çok gizli yapılması gerektiği belirtilmektedir. Notlarda geçen hususlardan birisi de “bölgede PKK-Kadek ile işbirliği yapacak kişiler önceden tespit edilmelidir” şeklindeki nottur. Sıkıyönetim ilanı halinde sivil kişilerle irtibat kurulması, sıkıyönetim bildirilerinin anlaşılır olması gerektiğini belirtilmektedir. Ayrıca sivil kişilerin isimleri verilmektedir. Tugay Komutanları, Kor. Komutanı gibi, Kor. Komutanları Ordu komutanı gibi düşünmesi gerektiği belirtilmektedir. Birinci tehdidin iç tehdit olduğu, Jandarma Komando Alayının kullanılması nasıl olacak? İl jandarmanın kullanılması nasıl düşünülüyor? İç tehdide yönelik somut planlar yapılmalı, toplumsal olaylar önlenemez boyuta ulaşmadan önce somut planlar yapılmalıdır. Kamu kurum ve kuruluşlarının envanteri gerekir, polis mutlaka kontrol altında olmalıdır. Hangi evlerde kim neyle barınıyor…bunların başlangıçta planlanması gerekir…gibi notlar yazmaktadır. Notların tamamı incelendiğinde, “olasılığı en yüksek tehlikeli senaryo” ve yapılacaklara ilişkin taslak oluşturulduğu, ayrıca Ordu Komutanının konuşmalarının bir kısmının hazırlıklarının yapıldığı anlaşılmaktadır.
“SÜHA TANYERİ KONUŞMA EL KARTLARI” adlı dosyada Süha TANYERİ nin konuşma metni ve üzerinde kendi el yazısıyla yaptığı düzeltmeler yer almaktadır. Bu metinde;
“….22 Şubat 2002 tarihinde izmit'te bir grup ilköğretim okulu müdürü ve öğretmenleri çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarında türban ve başörtüsü yasağını protesto etmeye yönelik kanunsuz bir yürüyüş yapmaya teşebbüs etmiştir….Başlangıçta yürüyüşün önlenmesi için alınan tedbirleri müteakip meydana gelen olaylar giderek büyümüş emniyet güçlerinin olaylara müdahale etmede gecikmiş olması, bazı bölgelerde ise müdahale etmeyerek pasif destek vermesi nedeniyle pek çok işyeri tahrip edilmiş ve iki gün içinde 25 kişi ölmüş, yaklaşık 500 kişi de yaralanmıştır. (7) İstanbul Fatih'te 28 Şubat 2002 tarihinde aşırı dinciler tarafından Atatürkçü düşünceyi savunan dernek binalarına yapılan saldırı sonucunda çıkan çatışmalarda çok sayıda bina ve iş yeri tahrip edilmiş, olayların istanbul genelinde yayılması sonucu 30'un üzerinde insan ölmüştür. Kentteki pek çok mağaza ve ev yağmalanmıştır. Can derdine düşen halk Orduya ait kışla ve jandarma karakollarına sığınmıştır. İstanbul'un bir çok semtinde sokak çatışmaları her gün vuku bulmaktadır. İstanbul genelinde halk sokağa çıkamaz hale gelmiştir. iş yerleri ve bir çok alışveriş merkezlerine yönelik yağmalama olaylarının artış göstermesi nedeniyle esnaf kepenk kapatmak zorunda kalmış ve bir çok zaruri gıda maddesi ….temininde zorluklar yaşanmaya başlanmıştır. Yetkililer tarafından İzmit ve Adapazarı'nda da gerilimin oldukça yükseldiği dile getirilmiştir…..Bu olaylar üzerine Bakanlar Kurulu Milli Güvenlik Kurulu'nun tavsiyesi ile sıkıyönetim ilan etmiş ve karar Resmi Gazetede yayımlanarak aynı gün TBMM onayına sunulmuştur. Ancak TBMM'de üye yeterli sayısına ulaşılamadığı için sıkıyönetim kararı onaylanamamıştır…..”
Şeklinde ifadeler bulunmaktadır.
Bu konuşma metni de yapılan planların tamamen önce sıkıyönetim ilanını gerektirecek olaylara yönelik olduğunu, akabinde de sıkıyönetim ilan edilmesinin sağlanmasını ve yönetime el koymaya yönelik olduğunu ortaya koymaktadır. Geçmişte yapılan askeri müdahaleler de bu şekilde yapılmıştır.
Bu konuşma metni de yapılan planların tamamen önce sıkıyönetim ilanını gerektirecek olaylara yönelik olduğunu, akabinde de sıkıyönetim ilan edilmesinin sağlanmasını ve yönetime el koymaya yönelik olduğunu ortaya koymaktadır. Geçmişte yapılan askeri müdahaleler de bu şekilde yapılmıştır. Hatta 12 Eylül askeri darbesinin önemli aktörlerinden birisi de bu prosedürü doğrulayacak şekilde,bozan asayişe rağmen neden geç müdahale edildiği yönünde sorulan bir soruya “olayların olgunlaşmasını bekledik” şeklinde cevap vermiştir.
“SÜHA TANYERİ_12 EYLÜL EL YAZISI & DEFTER_ SIKIYÖNETİM KOMUTANLIĞI BİLDİRİ VE PRENSİP KARARLARI” adlı dosyada 9 Haziran 1981 tarihli 12 Eylül öncesi ve sonrası Sıkıyönetim Komutanlığı tarafından yapılan bildiriler yer almaktadır. Bu dönemle bu kadar ilgilenilmesi de yapılan faaliyetleri ile neyi hedeflediğinin bir göstergesidir. Sıkıyönetim sırasında hangi işlemlerin yapıldığı öğrenilmeye çalışılmıştır. Yani kaba tabirle sanıklar o dönemden kopya çekmeye çalışmışlardır.
Bu planda görev alacak personelle ilgili olarak;
“…(3) BALYOZ Güvenlik Harekat Planı kapsamında kendilerine kişiye özel olarak görev tevdi edilen ve bu onurlu görevi kabul eden personel (EK-A), harekatın kendi sorumluluk bölgelerinde planlama, hazırlık, koordinasyon ve icrasından BALYOZ K.lığına karşı sorumludur…”
Şeklinde değerlendirme yer almaktadır. Planın “EK-A” sında ise planın uygulanması safhasında görev alacak personel belirlenmiştir. Planın içerisinde bu personele görevin tevdi edildiği, onların da kabul ettiği anlaşılmaktadır. Planla ilgili metin “görevlendirmeyi yapan personelin” faillik durumunu ortaya koymaktadır.
Planda “Görevlendirilecek Kategoriler” başlıklı ekte şu katogorilere yer verilmiştir:
Özel operasyon ve sorgulama timlerinde görevlendirilecek personel, Özel görevli toplama timlerinde görevlendirilecek personel, Darbe harekatı timlerinde görevlendirilecek personel, Gözaltı timlerinde görevlendirilecek personel, Hasar tespit timlerinde görevlendirilecek personel, kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilecek personel, Özel hastaneler ve ilaç depolarında görevlendirilecek personel, gümrükler, depolar, ambarlarda görevlendirilecek personel, alışveriş merkezleri ve gıda toptancılarında görevlendirilecek personel…….
Görüldüğü üzere bu kategorilerin hiç birisi barış zamanında ve olağanüstü hal zamanında TSK’nın görev alanına girmemektedir. Bu çalışma da planın icrası aşamasına gelindiğini, dolayısıyla suçun icra hareketlerine başlandığını göstermektedir.
“Üst Yazı_Plan _Çalışması_2003” adlı dosyada yer alan Aralık 2002 tarihli üst yazıda, planın ve eklerinin “Dağıtım A Planı” kapsamında 1. Ordu birliklerine gönderildiği belirtilmektedir. Yazı ekinde planla ilgili uygulamasına yönelik olarak görevlendirilecek personelin kim tarafından tespit edileceği hususunda yetkili personel isimleri yer almaktadır. Bu yazıyı Ordu Komutanı emriyle o tarihte Tümgeneral olan sanık Nejat BEK birliklere göndermiştir. Yazıda koordine yapan kişi olarak sanık Süha TANYERİ belirtilmektedir. Hazırlayan kişiler olarak sanıklar İsmet OCAK ve sanık Mehmet Korkut ÖZARSLAN yer almaktadır. Bu yazı da planın, hazırlık safhasından çıkıp, icra aşamasına geçildiğini göstermektedir. Balyoz Güvenlik Harekat Planında görev yapacak personeli tespit eden kişiler de 1.Ordu birliklerinde görev yapan kişileri tek tek irdeleyip, o kişilerle irtibata geçip görevlendirmeleri yapmışlardır. Dolayısıyla listede yer alan kişilerin “bizim haberimiz yoktu, bilmiyorduk” şeklindeki savunmaları da mesnetsiz kalmaktadır.
“1 NCİ ORDU KOMUTANLIĞI GÜVENLİK HAREKAT PLANINA EK-C” adlı dosyada; rejim ve devlet aleyhtarı olarak listelenen basın yayın organlarının listesi yer almaktadır. Toplam 40 tane basın yayın organı bu şekilde kayıt altına alınmış/fişlenmiştir. Bu belgenin altında sanık İzzet OCAK’ın imzası yer almaktadır.
“EK_B (GÖREVLENDİRME ÇİZELGESİ FORMATI)” adlı dosyada personelin hangi alanlarda görevlendirileceğine ilişkin liste yer almaktadır.
“EK-M LAHİKA-1_BİRLEŞTİRİLMİŞ LİSTE” adlı dosyada Balyoz Güvenlik Harekat Planıyla ilgili görevlendirilecek personelin tamamı yer almaktadır. Bu belgenin altında sanık İzzet OCAK’ın ismi yer almaktadır.
“4X4 ARAÇLAR ÇİZELGESİ” adlı listede el konulacak araçların listesi belirlenmiştir. Toplam 95 araç yer almaktadır.
“EK_A (GÖREVLENDİRMEDE YETKİLİ PERSONEL)” adlı bu dosyada Balyoz Güvenlik Harekat Planıyla ilgili görevlendirilecek personeli belirleyecek kişilerin listesi yer almaktadır. Bu belgenin altında sanık İzzet OCAK’ın ismi yer almaktadır.
Bütün bu çalışmalar, belgeler, oluşturulan listeler de Hükümeti devirmek suçuna teşebbüs suçunun icrai hareketleri niteliğindedir.
1980 darbesine ilişkin Bayrak Planı 1. Ordu komutanı tarafından imzalanmıştır. Planın ekinde muhafaza altına alınacak hassas tesisler, yakalanacak ve tutuklanacak kişiler, siyasi parti temsilcileri, dernek temsilcileri gibi kişilerin isimlerinin yer aldığı listeler yer almıştır. Bu listeler de 1. Ordu Kurmay Başkanı tarafından imzalanmıştır. Listelerde gözaltına alınacak milletvekillerinin isimleri, sendikacıların isimleri, bankacıların isimleri, ülkücü derneklerin isimleri de tek tek belirtilmiştir. Akla gelebilecek her kurum ve dernek hakkında detaylı çalışmalar yapılmış, kişiler tek tek belirlenmiştir. Harekatın başlamasıyla birlikte gözaltılar yapılmıştır.
Aynı uygulama soruşturma konusu Balyoz Güvenlik Harekat Planında da yer almaktadır. Vakıf, dernek gibi kurumlar detaylı incelemeye tabi tutulmuş, özellikleri belirtilmiş ve liste haline getirilmiştir. Balyoz Güvenlik Harekat Planında ekler kısmında kişiler, dernekler, basın kuruluşları, yönetici ve kamu görevlileri de tek tek kayıt altına alınmış/fişlenmiş ve listeler haline getirilmiştir. Bunların yapılmasıyla hükümeti devirmek ve suçunun hazırlık hareketlerinden çıkılıp icrai hareketlerine geçilmiştir.
Bu suçlarda icrai hareketlerin yani teşebbüs aşamasının, silahlı olarak sokağa çıkılıp, harekatın başlamasıyla başladığı ileri sürülebilir ise de bu kanun koyucunun öngördüğü bir durum değildir. Zira burada cezai müeyyide ile korunan hukuki yarar Anayasal düzeninin korunmasıdır. Bu nedenle bu suçun icrai hareketlerinin, darbe kararı verildikten sonra buna yönelik hazırlıkların yapılmaya başlanmasıyla gerçekleştiğinin kabulü gerekir.
Ceza Hukukunda deliller sınırlı olarak sayılmamıştır. Suçun niteliğine göre hemen hemen her şey delil olarak kullanılabilmektedir. Bunun tek istisnası hukuka aykırı elde edilen delillerdir.Yargılama konusu olayda, soruşturma bir ihbar ve bir gazetede yargılama konusu planlarla ilgili yayın yapılması üzerine başlamıştır. İlgili gazeteden ellerindeki bilgi ve dokümanın Savcılığımıza teslim edilmesi istenmiş, bunun üzerine gazete muhabiri tarafından bir valiz içerisinde ilgili belge ve dokümanlar getirilmiştir. Getirilen belgeler içerisinde CD’ler ve ses kasetleri de yer almaktadır. Bu CD lerin üzerinde yazılar ve işaretler de yer almaktadır. Ayrıca bu CD’ler üzerinde ismi yer alan kişiler dinlenmiştir. Tespit edilen bu delil üzerine CD’lere ilk yazım işlemi yapıldıktan sonra, ekleme yapılıp yapılmadığı yönünde araştırma yapılmış, yapılan araştırmada TÜBİTAK ‘ta görevli bilirkişiler CD’lere ilk kopyadan sonra kayıt işlemi yapılmadığı yönünde beyanda bulunmuştur.
Belgeleri oluşturan, kullanan ve son kaydeden kullanıcı isimlerinin bir çoğunun “NAZLI”, “m.Uctepe”, “79964008”, “HRKBSK”, “79561079”, “serkani”, “Suha TANYERİ”, “fserbest” olduğu görülmüştür. Alınan ifadeler ve yapılan incelemeler neticesinde; “HRKBSK” kullanıcı isminin Harekât Başkanı Süha TANYERİ’ye ait olduğu, “serkani” ve “79561079” kullanıcı isimlerinin Sevilay ERKANI BULUT’a ait olduğu, NAZLI, “79964008”, “m.Uctepe” kullanıcı isimlerinin Melek ÜÇTEPE’ye ait olduğu, “fserbest” kullanıcı isminin Genelkurmay MEBS Başkanlığında görevli Fikret SERBEST isimli bir subaya ait olduğu, powerpoint kullanımında Genelkurmay Başkanlığı ve TSK genelinde bir standart şablon oluşturulması emrine istinaden bu subayın hazırladığı şablonun tüm birliklere dağıtıldığı, hazırlanan dokümanların bu şablon üzerinde değişiklik yapılması suretiyle hazırlandığı,bu sebeple birçok powerpoint belgesinde “fserbest” isimli kullanıcının belgeyi yazan kişi olarak görüldüğü, tüm belgelerin TSK’ya ait bilgisayarlarda hazırlandığı anlaşılmıştır. Pek çok belgede kullanıcı ismi olarak “fserbest” isminin yer alması, belgelerin kötü niyetli kişilerce sahte olarak üretildiği iddiasının dayanaksız olduğunu göstermektedir.
CD lerde yer alan planlarda ve özelikle plan seminerinde, bilgi ve belgelerin arşivlenip CD olarak kozmik büroya kaldırılması emredilmiştir. Bu emir doğrultusunda yapılan araştırmada, yapılan plan seminerlerin arşivlendiği de tespit edilmiştir. Bu çalışmalarda getirilen CD lerin bu emir doğrultusunda yapılan arşivleme çalışması sırasında arşivlenen CD ler olduğunu göstermektedir. Sivil memurların beyanlarından da bu CD’lerin 1. Ordu Komutanlığında arşivlendiğini göstermektedir. Ayrıca askeri bilirkişi de yapılan seminerin güvenliğinde aksaklıklar bulunduğunu da beyan etmiştir.
Ele geçen dokümanlar arasında Kara Kuvvetleri Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığında görevli generallerin yapılması planlanan askeri müdahaleye desteklerinin ne olacağı ile ilgili istihbari çalışmaların yapıldığı da görülmektedir.
11 Nolu CD/2002-2003/1 NCİ ORDU/İSTH. BŞK. LIĞI isimli klasör içinde yer alan “_GEN ETÜD” isimli Excel belgesi içinde, “KKK” sayfasında; toplam 212 (ikiyüzoniki) Tuğgeneral, Tümgeneral, Korgeneral ve Orgenerale ait adı-soyadı, sicili, görev yeri ile ilgili bilgilerin olduğu, düşünce kısmında bu şahısların isimlerinin karşısında siyah renkli (+) işareti, kırmızı renkli (++) işareti, (-) ve (?) işaretlerinin olduğu, bir tanesinde hiçbir işaretin olmadığı, (+) işareti olanlarda “Ordu Komutanı Değerlendirmesi” kısmında; yazılı olduğu şekilde değerlendirme notlarının olduğu anlaşılmıştır.
Belgenin “b101-”, isimli kullanıcı tarafından Balyoz Harekat Planıın son kaydetme tarihinden sonra 13.01.2003 tarihinde oluşturulduğu, Süha TANYERİ’ye ait “HRKBSK” isimli kullanıcı tarafından 27.02.2003 tarihinde seminerden önce son kez kaydedildiği ve şirket isminin “1 NCİ ORDU” olduğu ,
Bu belgeler de plan semineri görüntüsü altında sanıklar tarafından yürütülen çalışmaların, gerçekleştirilmesi planlanan bir askeri müdahalenin çalışmaları olduğunu, sanıkların amaçlanan sonucu elde edebilmek amacıyla kapsamlı bir çalışma içerisinde olduklarını göstermektedir.
Balyoz Harekât Planında “DURUM /Genel” başlığı altında özetle;
“28 Şubat sürecinde elde edilen kazanımlardan istifade edilememesi ve 2002 seçimlerinde AKP’nin tek parti olarak iktidara gelmesiyle beraber, ülkede hızlı bir zemin kayması yaşanmış ve Büyük Atatürk’ün bize emanet ettiği ülkesi ve milletiyle bir bütün olan Türkiye Cumhuriyeti Devleti laiklik karşıtı ve irticai unsurların etkisine girmeye başlamıştır. Son zamanlarda varlığına, rejimine ve bağımsızlığına yönelik fikri ve fiziki haince saldırılar içindedir. Türkiye Cumhuriyeti’nin temel niteliklerini değiştirme gayretleri gizlenemeyecek kadar aşikâr ve had safhaya ulaşmıştır.” Şeklinde ibarelerin bulunduğu,
Planın “Düşman Durumu” başlığı altında özetle;
“AKP Hükümeti; İrticai faaliyetlerin ülke içerisinde artmasına, güç kazanmasına, kadrolaşmasına ve teşkilatlanmasına tam destek vermekte, tüm ülke genelinde AKP yandaşları, tarikat ve cemaatler ile devlet kademelerinde hızla kadrolaşmakta, medrese, tekke ve zaviye tipi, eğitim ve öğretim birliğini ortadan kaldıran çarpık bir eğitim sisteminin yeniden hayata geçirilmesini hedeflemekte, TSK ile birlikte laik cumhuriyetin en önemli teminatı anayasal kurumların etkinliğini kıracak, kendi amaçları doğrultusunda evrimleştirecek yollar aramakta, AB üyeliğini ve terör sorununu bahane ederek, Cumhuriyetin temel niteliklerini değiştirmeye yönelik çabalarını devam ettirmektedirler.” yazdığı, ayrıca “ABD, AB, irticai unsurlar, bölücü unsurlar ve AKP ortak eylem ve söylem birliği ile hareket etmektedirler.” Şeklinde ibarelerin bulunduğu görülmüştür.
Planın “Dost Durumu” başlığı altında ise diğer faaliyetlerin yanı sıra “TSK haricindeki dost unsurlar tarafından yapılacak basın yayın faaliyetlerinin yakından takip edileceği ve gerektiğinde koordinasyon sağlanacağı” belirtilmiştir.
Planın “Harekat Ortamının Şekillendirilmesi Safhası” başlığı altında ise yine diğer faaliyetlerin yanı sıra “Sürekli irticai faaliyetler ile ilgili haberler, öğrenci olayları, artan şehit cenazeleri, ekonomik bunalım, faili meçhul eylemlerle, sokaklara dökülmüş halk temaları sürekli işlenerek, halkın en güvendiği kurum olan TSK’dan gereğini yapmasını beklediği yönünde kamuoyu yönlendirme çalışmaları yapılacağı” belirtilmiştir.
Yine (11) numarası verilen CD içerisindeki “ÇALIŞMALAR_A/ MEDYA ÇALIŞMALARI” isimli klasör içerisinde “FAYDALANILACAK MEDYA MENSUPLARI” isimli Word belgesinin olduğu ,“HAREKAT PLANINA KAMUOYU DESTEĞİ SAĞLANMASINDA FAYDALANILACAK MEDYA MENSUPLARI” başlığı altında 137 medya mensubunun isminin yer aldığı anlaşılmıştır.
Gerek darbe öncesinde şartların olgunlaştırılması, gerekse darbeden sonra darbeci yönetime meşruiyet kazandırılması amacıyla medya mensuplarının dost unsurlar arasında sayıldığı görülmüştür. Ayrıca 27 Mayıs, 12 Mart ve 12 Eylül’den önce yapılan haberlere bakıldığında; darbeye götüren süreçte aşamalı olarak haberlerin yapıldığı, gerçekleşen olaylarla ilgili yapılan haberlerin ve yorumların darbecilerin işini kolaylaştırdığı, bu şekilde darbelere zemin hazırlandığı, ayrıca Silahlı Kuvvetler mensuplarının darbe yapmaya teşvik edildiği görülmüştür.
Bu kapsamda 2003-2004 yılları arasında ulusal basında yer alan haberler incelendiğinde ;
“GENÇ SUBAYLAR TEDİRGİN”, “HEPİMİZ KAYGILIYIZ”, “REJİM SORUNU YARATILIYOR” , “İKİNCİ KUVAYI MİLLİYE HAREKETİ BAŞLAMALI” , “ASKER’DEN SERT UYARI” , “ASKER’DEN SERT UYARI” , “SİLAHLI KUVVETLER AKP’Yİ DEVİREBİLİR”, “REJİM UYARISI” ,“EMEKLİ PAŞALARDAN SERT BİR ÇIKIŞ BEKLENİYOR KULİSTEKİ BOMBA” “GENERALLER ERDOĞAN’I KUŞKUYLA İZLİYOR…”, “KUVAYI MİLLİYE HAREKETİ BAŞLADI”, “ORDUDAN AKP İKTİDARINA BALYOZ”, “KOMUTANLARIN SON İHTARI” , “ANKARA’DA GENÇ SUBAY BOMBASI” “KRİTİK MGK’NIN PERDE ARKASI” “SİVİL DARBE Mİ ASKERİ TASFİYE Mİ” başlığını taşıyan gazete manşeti ve haberlerin olduğu,pek çok köşe yazarının da benzer içerikte yazılar yazdığı tespit edilmiştir.
“ORAJ HAREKAT PLANI” kapsamında 2003-2004 yılları arasındaki gazete haberleri incelendiğinde; “TÜRK F-16’SINI YUNAN JETİ VURDU” “TÜRK F-16’SINI FÜZEYLE VURDUK” başlıklı haberlerin olduğu, 1996 yılında yaşanan olayın bu başlık altında ulusal bir gazetede 2003 yılında yeniden haber olarak verildiği görülmüş, bu araştırmaya dair tutanak ve ilgili yayınların suretleri dosyaya eklenmiştir.
Eylem planları çerçevesinde sanıkların askeri müdahaleye ortam hazırlamak amacıyla yazılı medyada haber çıkmasını sağladıkları, bir kısım bilgileri kasıtlı olarak medyaya servis ettikleri kanaatine varılmıştır. Basında yer alan bu haberler de eylem planlarının uygulamaya konulduğunu, sanıkların üzerlerine atılı hükümeti devirmeye teşebbüs suçunun icrai hareketlerine başladıklarını göstermektedir.
Bir suça teşebbüs için aranan birinci koşul gerçekleştirilen fiilin icra hareketi niteliğinde olmasıdır. Yani bir suça teşebbüsten söz edebilmek için en azından o suçun kanuni tarifindeki icra hareketlerine başlanmış olması gerekir. Bu nedenle hazırlık hareketleri kural olarak cezalandırılmamaktadır. Bu suçlarda önemli bir husus da icrai hareketlerin yani teşebbüs eyleminin ne zaman başladığının tespitidir. Buna ilişkin olarak tam bir kural koymak da mümkün değildir. Ancak elverişli vasıtalarla hükümeti devirme kastının ortaya konulmasından sonra, buna ilişkin hareketlere başlanması halinde suçların icrai hareketlerinin de başladığının kabulü gerekir. Bu suçların diğer bir özelliği de suçların, “cebir ve şiddet” kullanılarak işlenmesidir.
Cebir kavramı maddi ve manevi anlamdadır. Cebirden maksat failin maksadını sağlamak üzere hukuk dışı, meşru olmayan vasıtaların kullanılmış olmasıdır. Bu vasıtalar maddi cebir, manevi cebir, baskı, tehdit, hile ve benzeri şekillerde olabilmektedir. Cebrin hukuki tarifi; Şahsın fiili dolayısıyla bir kimsenin arzu ve rızası hilafına olarak bir hareketi yapmaya veya yapmamaya zorlanmasıdır. Cebir maddi olabileceği gibi manevi de olabilir.
Balyoz Harekat Planının gerçekleştirilmesi aşamasında muhtemel eylem yerlerinin keşfi, tutuklanacak kişiler (siyasi parti mensupları, belediye başkanları,sivil toplum örgütlerinin yönetici ve üyeleri,gazeteciler,aydınlar,bilim adamları,kanaat önderleri), okulundan atılacak öğrenciler,el konulacak araçlar, görevden uzaklaştırılacak, tutuklanacak, emekliye sevkedilecek, kullanılacak kamu görevlilerinin belirlenmesi, hassas olarak belirlenen kurum ve kuruluşların başına hangi askeri personelin atanacağının belirlenmesi, zararlı olarak nitelenmesi sebebiyle ilişiği kesilmesi planlanan askeri personelin belirlenmesi, polis teşkilatının ne şekilde yönlendirileceği/kullanılacağının tespiti, basın-yayın kuruluşları ve çalışanlar hakkında yapılan planlamalar(kimlerin tutuklanacağı,kimlerin kullanılabileceğinin tespiti) gibi suç teşkil eden fiillerin cebirle işlenebilecek fiiller olduğu açıktır, dolayısıyla sanıkların eylemlerinde kanunun aradığı cebir unsurunun varlığı şartı gerçekleşmiştir.