3. derece yüz felci | | Türkiye'nin İlk ve Tek Fizik Tedavi Danışma Platformu
Beynimizden gelen hareket emrini, yüz kaslarımıza taşıyan 7. Kafa sinirinin (Yüz Siniri/Nervus Facialis) hasarı veya etkilenimi sonucu yüz kaslarımızda oluşan hareket kaybına yüz felci denir. Orta kulak iltihabı, sistemik hastalıklar, Ramsay Hunt Sendromu (Yüz sinirini tutan bir cins zona), tümörler, travmalar, ameliyatlar ve Bell Paralizisi, bu hasar ve etkilenime sebebiyet veren nedenlerdendir. Bell Paralizisine ayrı bir parantez açmak gerekir. Çünkü yüz felçlerinin %60 veya %70’lik kısmını oluşturur. Ani başlangıçlıdır. Genellikle 15 ile 40 yaşları arasında görülür. Hastada, mimik kaslarındaki etkilenime bağlı yüzün bir yana kayması, gözde yaşarma, sesleri yüksek şiddette duyma, tat bozukluğu ve ağrı gibi semptomlar gözükebilir.
Yüz felci her yaşta ve her iki cinste eşit oranda görülebilir. Kışın daha fazla ortaya çıktığı gözlemlenmekle beraber her mevsimde de görülebilir.
Vücudumuz hareket kabiliyeti için kaslarla donatılmıştır. Yüz bölgemizde de bu ince işi yapan birçok kas vardır. Yüz felci sonrasında mimik hareketlerimizden sorumlu bu kaslar kısmen veya tamamen etkilenebilir. Ağız köşelerini yana çekerek gülümsememizi sağlayan zygomaticus major ve minor kasları, kaşlarımızı çatmamızı sağlayan corrugator supercilli kası, gözlerimizi kırparken ve yoğun ışık karşısında gözlerimizi kısmamıza yardım eden Orbicularis Oculi; ayrıca kaz ayağı diye adlandırılan kırışıklıkların sorumlusu da bu kastır. Şaşırdığımızda ve dehşete kapıldığımızda kaşlarımızı yukarı kaldıran frontal kas lifleri alnımızda oluşan derin çizgileri oluşturur. Orbicularis Oris kası öperken dudaklarımızı büzmemizi sağlar. Depresor Anguli somurturken dudaklarımız aşağıya çeker. Yüz felci sonrası bu kaslar etkilenir.
Yüz felci ikiye ayrılır. Santral yüz felci (beyin ve omurilik) ve periferik yüz felci (sinir telleri). Santral yüz felcinde yüzün alt kısmındaki kaslarda kuvvet azlığı, ağzın etkilenmeyen tarafa kayması gözlenir. Periferik yüz felcinde ise yüzün yarısının tamamında kuvvet azlığı vardır. Hasta tarafta; alın çizgileri silinir, göz kapağı kapanmaz, ağız sağlam tarafa kayar, dudaklar büzülmez, kaş kalkmaz.
Tedavideki amaç iyileşmenin hızlı bir şekilde ve tama yakın olmasını sağlamaktır. Tedavi fizyoterapist, kulak burun boğaz, nöroloji, psikiyatri, göz ve plastik cerrahi gibi dallar ile beraber yürütülür.
Yüz felci hastalarında göz kapağındaki zayıflık ve göz yaşı salgısının azalması sebebiyle gözleri tehlike altındadır. Gün içinde suni gözyaşı damlaları, geceleri göz merhemleri, koruyucu gözlük, steril göz kapama yapılması oluşabilecek komplikasyonları önler.
Fizyoterapist tarafından etkilenmiş yüze, pasif, yardımlı ve yardımlı-pasif kas egzersizlerinin yapılması kas gücünü korunması ve iyileşme seyri açısından oldukça önemlidir. Başlıca egzersizler; kaş kaldırma, göz yumma, burun kırıştırma, ıslık çalma, yanak şişirme ve sırıtma hareketleri olabilir.
Fizyoterapist gözetiminde infraruj, elektrik stimulasyonu uygulanabilir. Hasta her gün ayna karşısında abartılı harf sayma, abartılı mimik hareketleri, sakız çiğneme, mum üfleme ve balon şişirme egzersizleri yapabilir.
Yüz Felci Hastalığına Hangi Bölüm Bakar?
Yüz felci geçirmiş veya bundan şüphelenen kişiler kulak burun boğaz ve nöroloji bölümüne başvurmalıdır. Ardından fizik tedavi ve rehabilitasyon bölümüne başvurmalıdırlar.