ÇOCUKLAR HAKKINDA DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR
Klinik Psikolog, Psikoterapist
Klinik Psikolog kimdir?
Söz konusu çocuklar olunca bütün ebeveynlerin aklında haklı olarak pek çok soru oluyor. Sizlerden gelen sorular arasında en sık karşılaştığım bazı durumlara değinmek istiyorum. Çocuklar hakkında doğru bilinen yanlışlar:
1-YANLIŞ: Fazla sevgi çocuğu şımartır.
DOĞRU: Sevginin fazlası kimseyi şımartmaz; hele ki çocukları. Çocukların sağlıklı fiziksel ve ruhsal gelişimi için sevginin en temel gereksinimlerden olduğu yadsınamaz bir gerçek. Çocuklarımıza sevgimizi fiziksel olarak göstermek; örneğin okşamak, öpmek ve sarılmak onlara verebileceğimiz en güzel hediye. Çocuklarda şımarıkça davranışları veya tutturmaları besleyen temel şey ebeveynleri tutarsız davranışlarıdır. Yani; bir gün “hayır” denilen bir şeye sırf çocuk çok ağlıyor, tutturuyor veya surat asıyor diye ertesi gün “evet” denirse şımarık davranışlar artar.
2- YANLIŞ: Çocuğu disipline etmek için, çocuk babadan korkmalı.
DOĞRU: Çocuk ne anneden, ne de babadan korkmamalı. Ebeveynler çocuğun gözünde korkulan figür olursa aralarında paylaşım olmaz ve çocuk anne-babadan uzaklaşır. Anne ve baba çocuğa sınır koyarken birlik olmalı ve karar mekanizması hem anne hem baba olmalı. “Seni şimdi babana şikâyet ederim” gibi cümleleri kurmaktan kaçınmalı, bunun yerine “Annen ve baban olarak BİZ bu yaptığını hoş karşılamıyoruz” gibi cümleler tercih edilmeli.
3- YANLIŞ: Çocuklar depresyona girmez.
DOĞRU: Çocukluk çağı depresyonu yaşanabilen bir durumdur. Ancak çocuklarda depresif belirtiler yetişkinlerdeki gibi görülmeyebilir. Yetişkinlikte depresyon; mutsuzluk, enerji düşüklüğü, konsantre olamama, uykuda bozulmalar, iştahta artış/azalış, hiçbir aktiviteden zevk alamama ve ölüm düşünceleri şeklinde kendini gösterebilirken; çocukluk çağı depresyonları öfke ve kaygı şeklinde kendini gösterebilir.
4- YANLIŞ: Hareketli olan çocuk hiperaktiftir.
DOĞRU: Hareketli olan çocuk hiperaktiftir diye bir genelleme yapmak doğru değildir. Dikkat Eksikliği ve Hiperkaktivite Bozukluğunun dikkat eksikliği (dikkati toparlamada ve sürdürmede güçlük), hareketlilik ve dürtüsellik (sırasını bekleyememe, acelecilik) şeklinde 3 temel belirtisi vardır. Genellikle bireye tanı konurken bu 3 belirti aynı anda gözükür; fakat bazı durumlarda sadece dikkat eksikliğinin gözüktüğü durumlar da olabilir. Hareketli olan bir çocuğa hemen bu tanıyı koymak yanlıştır. Tanı için yukarıda bahsettiğim diğer alanların da bir uzman tarafından değerlendirilip, öğretmen ve aile görüşlerinin alınması doğru olur. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu hakkında daha detaylı bilgi için :
5– YANLIŞ: Otizm düzelmeyen bir hastalıktır.
DOĞRU: Otizm bir hastalık değil, gelişimsel bir bozukluktur. 0-3 yaş aralığında ilk belirtileri ortaya çıkan, özel eğitimle desteklenmezse hayatın ilerleyen yıllarında da gözükebilen, sosyal-sözel ve sözel olmayan iletişim alanlarında yaşanan karmaşık gelişimsel bir bozukluktur. Otizm tanısı almış çocuklarda erken tanı çok önemlidir. Erken tanı ve yoğunlaştırılmış eğitim ile pek çok çocukta otizm belirtilerinin hemen hemen hepsinin üstesinden gelmek mümkündür.
6- YANLIŞ: Okul varken oyuncaklar ortadan kalkmalı, oyuncaklarla sadece tatillerde oynanır.
DOĞRU: Oyun oynamanın zamanı, yeri ve yaşı yoktur. Nasıl ki biz yetişkinlerin mesleği varsa, çocukların da asıl mesleği oyun oynamaktır. Oyuncak olmayan bir evde büyüyen çocuğun hayal dünyası gelişemez ve iç dünyası ucu bucağı olmayan kör bir kuyuya dönüşür. Oyun, çocukların kendilerini ifade etmeleri için çok doğru bir araçtır. Anne babaların çocuklarına verebilecekleri en güzel hediye onlarla birlikte oyun oynamaktır.
© 2020 İpek Gökozan