Atom bombasına maruz kalan hastalarda radyoterapinin yan etki riski daha mı fazla? - Fizikist
Facebook'ta Paylaş Twitter'da Paylaş 73.7b
Atom bombasına maruz kalıp hayatta kalan insanlar üzerinde, atom bombasının etkileri hakkında bugüne kadar bir çok çalışma yapıldı ve yayınlandı. Bu konuda yapılan son çalışmalardan birisi de 2015 yılının Aralık ayında Radiotherapy & Oncology dergisinde yayınlandı.
Çalışmanın içeriğine geçmeden önce belirtmek gerekir ki radyoterapi tedavilerinde ikincil ışınlamalar her zaman daha fazla yan etki riski taşımaktadır. Nitekim ilk ışınlamada sağlıklı doku radyasyon doz limitini doldurmuş ise ikincil ışınlamada bir takım yan etkilerin ortaya çıkması kaçınılmazdır.
Hiroşima Üniversitesi Radyasyon Onkoloji Kliniği’nde yapılan bu çalışma ise, atom bombasına maruz kalıp hayatlarına devam eden fakat ileride kansere yakalanarak küratif (iyileştirme) amaçlı radyoterapi alan hastaları konu almakta.Çalışmanın amacı ise atom bombasının radyasyonuna maruz kalan hastalara yapılan radyoterapi tedavisinin, aynı hastalığa sahip diğer hastalara yapılan radyoterapi tedavisine göre daha fazla yan etki riskine sahip olup olmadığını belirlemek.
Ocak 2005 ve Aralık 2010 tarihleri arasında Ağustos 1946 yılından önce doğmuş, sadece primer kanseri olan (metastaz yapmamış), radyoterapi geçmişi olmayan, Hiroşima Üniversitesi Radyasyon Onkoloji Kliniği’nde tedavi görmüş 973 hasta bu çalışma için seçilmiş. Sonrasında ise hastalar, atom bombasına maruz kalan (ABS) 220 hasta ve atom bombasına maruz kalmayan (non ABS) 753 hasta olarak ikiye ayrılmış. Atom bombasına maruz kalan hastalar belirlenirken Japon hükümetinin bu konuda belirlediği kriterler baz alınmış. Bu kriterler ise şöyle;
Atom bombası düştüğü sırada Hiroşima, Nagasaki veya belirlenmiş komşu bölgede bulunan insanlar.
Atom bombası atıldıktan 2 hafta (20 Ağustos 1945 Hiroşima, 23 Ağustos 1945 Nagasaki) içinde tıbbi hizmet, arama kurtarma veya herhangi bir amaçla bombanın düştüğü noktaya 2 km den daha fazla yaklaşan insanlar.
Hayatta kalan atom bombası mağdurlarına tedavi ve yardım amaçlı yaklaşan ve radyoaktiviteye maruz kalan insanlar.
(1) ve (3) kriterinde belirlenen zamanlarda fetüs ya da embriyo döneminde bulunanlar
Retrospektif olarak yapılan bu çalışmada ikiye ayrılan hasta grubunda, her bir gruptaki hastalar için primer olarak, radyoterapi sonrasında radyasyona bağlı III. Derece ve üzeri yan etkiler, radyoterapiye bağlı ölüm oranları kaydedilmiş. Sonrasında ise bu değerlerin, atom bombası maruziyeti ile anlamlı bir korelasyona sahip olup olmadığı istatistiksel olarak araştırılmış.
Yapılan araştırma sonuçları ise şu şekilde;
Atom bombasına maruz kalan grupta görülen evre III ve üzeri radyasyona bağlı yan etki oranı %12.3 iken atom bombasına maruz kalmayan grupta bu oran %11.6 olarak belirlenmiş.
Yan etki sebebi ile tedavisi iptal edilen hasta oranı ABS (Atomic bomb survivor) grupta %0.4 iken non-ABS grupta %0.9 olarak belirlenmiş
Radyoterapiden sonra tedavi ile ilgili ölüm oranları ise ABS grupta %0.4, non-ABS grupta %1.1 olarak ifade edilmiş.
Her ne kadar sonuçlar her iki grup için farklılıklar gösterse de elde edilen sonuçların hiçbiri için istatistiksel bir anlamlılık yakalanamamış. Yani çalışma, ABS hasta gruplarında ekstra bir yan etki ihtimali olmadığını ve standart radyoterapi protokollerinin güvenle uygulanabileceğini ifade etmiş. Bu çalışmanın sonucunda atom bombası nedeniyle radyasyon maruziyetinin üzerinden geçen 60 yıllık süre sonunda radyoterapi hastaları için ek yan etki riskine sebep olmadığını söyleyebiliriz.
Atomic bomb survivors Evaluation of adverse events in atomic bomb survivors receiving curative intent radiation therapy from 2005 to 2010 Yoshiko Doi *, Yuji Murakami, Masahiro Kenjo, Nobuki Imano, Tomoki Kimura, Yasushi Nagata
*Department of Radiation Oncology, Graduate School of Biomedical Sciences, Hiroshima University, Japan