Lâle, Türkçe konuşanların dil, bilim ve günlük hayatta ihtiyaç duyabileceği bazı bilgilere en kolay şekilde ulaşabilmesini sağlamak üzere tasarlanmış ücretsiz ve açık kaynak kodlu bir yazılımdır.
Sözlük, dizin, metin, ve imgelerin derlenerek sunulabildiği bir ortam oluşturur.
Lâle ile özgün içerikler hazırlanabilir.
13.07.2004 - Yeni sürüm : 2.30
- Ayarlar penceresi eklendi.
- Kullanılabilen yazı tipleri çeşitlendirildi.
- Aşağıdaki yeteneklere sahip metin düzenleyicisi eklendi :
Yüklenen metinlerde imleç yardımıyla sözlük tarama
HTML takılarının silinmesi
HTML açılımlarının düzeltilmesi ( " : " )
HTML Türkçe açılımlarının düzeltilmesi ( &#199; : Ç )
Elmek açılımlarının düzeltilmesi ( =C7 : Ç ) (quoted printable)
UTF-8 Türkçe dizilerinin düzeltilmesi ( Ã : Ç )
Şifreli okuma yazma ( Blowfish )
10.06.2004 - Harici içerik bağları eklendi.
lale @ sourceforge
TDK : Bilişim Terimleri Sözlüğü, İmla Kılavuzu (Sözcükler Dizini, Kısaltmalar Dizini), Yabancı Kelimelere Karşılıklar
TBD : Bilişim Terimleri Sözlüğü (İngilizce-Türkçe, Türkçe-İngilizce)
Dil Sözlükleri : İngilizce-Türkçe
Türkiye : Ulusal Metinler, Türkiye Haritası, Türkmence Sözlük
Harici içerik bağları : Almanca-Türkçe Sözlük
Windows derlenmişi Linux derlenmişi
Kaynak kodları İçerik hazırlama örnekleri
Lale-2.30 Debian paketi : ( yuxel'e teşekkürler... ) lale_2.30-1_i386.deb Lale-2.20 Debian paketi : ( yuxel'e teşekkürler... ) lale_2.20-1_i386.deb , (apt için not)
GÖRÜNÜM Uygulama penceresinin yeri ve büyüklüğü istenilen şekilde ayarlanabilir. Ayrıntılar için buraya bakınız.
İLETİŞİM Hata bildirimi, katkı, görüş ve önerilerinizi eksicik@yahoo.com
elmek adresine iletebilirsiniz.
Uygulamanın gösterdiği içeriklerin hakları sahiplerine ait
olup bu uygulama ruhsatıyla bağlı değildir.
Lâle yazılımı GNU GPL ruhsatına tâbidir.
Bu uygulamanın kullanımından doğabilecek doğrudan ve/veya dolaylı her türlü sorumluluk, zarar, ziyan kullanıcıya aittir.
Lâle, foxgui, zlib, ve libpng kullanmaktadır.
Ana penceredeki kullanıcı arayüzü yukarıdan aşağıya sıralanmış üç alandan oluşur:
1. İçerik seçme kutusu
2. Sözcük giriş alanı
3. Gösterim alanı
Sözcük giriş alanına yazılan kelimeler etkin içerikte aranarak, bulunan sonuçlar gösterim
Uygulamanın gelişkin özelliklerine bayrak
simgesine tıklandığında çıkan menü yardımıyla
Yazı tipi, en son yapılan seçimler, pencere
yeri ve büyüklüğü gibi bilgiler bir kütüğe kaydedilerek bır sonraki oturum en son bırakıldığı şekilde açılır. Uygulamaya tümleşik metin düzenleyicisi metinler üzerinde imleç yardımıyla sözlük
taramasını mümkün kılar. Düzenleyici ile
şifrelenmiş metin yazımı, ve çeşitli metin düzeltmeleri yapılabilir.
İçerik seçme, içerik derleme, ayarlar gibi
yetenekler ayrı pencereler halinde sunulmuştur.
Lâle kurulum gerektirmeyen bir uygulamadır.
Lâle çeşitli durumlarda kullanılan üç ayrı yazı tipinin seçilmesine izin verir. Ayarlar penceresinde üst kısımda yer alan üç düğme ile bu yazı tipleri isteğe göre seçilebilir.
Uygulama yazı tipi kullanıcı arayüzündeki öğelerin kullandığı yazı tipidir. Değişken ve sabit genişlikli yazı tipleri içerik gösterimi ve metin düzenleme sırasında kullanılır. Her içeriğin sabit ya da değişken yazı tipi kullanması içerik seçme penceresinde ayrı ayrı belirtilebilir. Lâle içeriklerini belirli bir dizinden okur.
Sözkonusu dizin bu penceredeki ilgili düğme
Metin düzenleyicisinin kullandığı sekme genişliği, içerik gösterim alanındaki dikey
kaydırma çubuğunun görünürlüğü yine buradan ayarlanmaktadır.
Pencere küçültme işlemi Lâle'yi ekranın sağ alt köşesindeki simgeler alanına ekler. Simge üzerine tek tıklayarak olağan duruma dönülür. Bu özellikle istenirse ayarlardan kapatılabilir.
(Yalnızca MS Windows sürümünde bulunmaktadır.)
İçerik Seçme Penceresi
İçerik seçme kutusundaki öğelerin sırası, ve
sayısını isteğe göre düzenlemek, sık kullanılmayan içerikleri gizlemek için bu pencere kullanılır.
- Sekme : Bir sonraki alana geçer.
- F4 : Metin düzenleyicisini açar.
- F9 : Bir önceki içeriği seçer.
- F10 : Bir sonraki içeriği seçer.
- F11 : Diğer pencere büyüklüğüne geçer.
- F12 : Panodaki metni arar.
Sözcük giriş alanındayken ESC düğmesine basıldığında imlecin altındaki harf Türkçe benzeriyle değiştirilir.
( cç gğ sş iıî aâ uüû oö ...)
Sözcük giriş alanındayken aşağı/yukarı ok
düğmelerine basıldığında gösterim alanı
Uygulamaya tümleşik metin düzenleyicisi bayrak
Düzenleyicinin yeteneklerine üst sol kısımda yer alan 'İşlem' menüsünden erişilebilir. Üst sağ
kısımda, yüklü olan metnin büyüklüğü ve imlecin o andaki yeri satır/sütun olarak gösterilir.
Çok bilinen kes/kopyala/yapıştır gibi bazı komutlar hem kısayol düğmeleri ile hem de metne
sağ tıklandığında çıkan menüyle çalıştırılır.
'... Sözlüğe Bağla' seçenekleri sayesinde metin imleci ve/veya fare imlecinin o an altında bulunan
kelime, sözcük giriş alanına kendiliğinden aktarılır. Bu sırada kelimenin sözlükte yer alan
en uzun ön kısmı kullanılır. Fare imleci ile arama,
metinde seçim yapıldığında etkisiz kalır.
Şifreli çalışma kipi seçildiğinde kütük okuma ve
yazma işlemleri şifreli olarak yapılır. Bu sayede
hassas bilgiler okunmaz bir şekilde kütükte saklanabilir. ( Bu süreçte şifrenin MD5'i ile Blowfish yöntemi koşturulmaktadır. Kullanılan yöntem iyi bir şifre ile yeterince güvenli olmasına rağmen, tam güvenlik bilgisayardaki tüm yazılım ve
donanım katmanlarının güvenliğine bağlıdır. )
Düzenleyici, yüklü olan metinde bazı karakter çevrimlerini yapabilmektedir. Menüdeki komutların
yanında ayıraçlar içinde çevrime ilişkin birer
Çoğu düzenleyicide bulunan satır katlama, yazma koruması, yazı tipi, satır sonu çeşidi gibi özellikler de menü yardımıyla ayarlanabilir.
Metin düzenleyicisi komut satırından da çalıştırılabilir. ( Örnek: lale -metin gpl.txt )
Kişiselleştirme ( *** ileri düzey ) Uygulamanın kullandığı seçimler, Windows sistemlerde 'lale.exe' kütüğünün bulunduğu dizindeki 'lale.ini', diğer sistemlerde kullanıcı dizinindeki '.lale' adlı metin kütüğünde saklanır. Seçimler kütüğü komut satırından '-sec' takısıyla belirtilebilir. Takıya bitişik olarak kullanılacak kütüğün adı verilmelidir ( -sec/tmp/deneme.txt gibi.) Lâle içeriğini açılış anında içerik dizininde bulunan '.lal' uzantılı kütüklerden okur. İçerik dizini seçimler kütüğündeki 'icerik_dizini' adlı değer ile belirlenir. Dizin ayıracı olarak '/' kullanılmasına, ve değerin sonunda mutlaka bir '/' bulunmasına dikkat edilmelidir. İçinde boşluk bulunan dizin adlarında değer çift tırnak içinde yazılmalıdır. Bu iki özellik sayesinde çeşitli içerik dizinleri oluşturulup, farklı seçim kütükleri kullanılabilir. Komut Satırından İçerik Derleme ( *** ileri düzey )
Yeni bir içerik oluşturup kullanmak için derleme
işlemi yapılması gereklidir. Bu işlem kullanıcı
arayüzündeki menüden ulaşılan içerik derleme
penceresiyle, ya da komut satırından yapılabilir.
Komut satırından yeni içerik oluşturmak için bir başlık kütüğü ve bir bilgi kütüğüne ihtiyaç vardır.
'lale.exe' kütüğü komut satırından '-derle'
takısıyla çalıştırılınca, o dizinde bulunan tüm
'.bsl' uzantılı başlık kütükleri derlenerek '.lal'
uzantılı içerik kütükleri oluşturulur.
Başlık kütüğü altı satırdan oluşan metin biçeminde
bir kütüktür :
1. Satır : Bölüm adı
2. Satır : Ait olunan öbek adı
3. Satır : Kaynak gibi yardımcı bilgiler
4. Satır : Düzenlenme tarihi
5. Satır : Tür belirteci
6. Satır : Bilgi kütüğü adı
'Çeşit belirteci' SÖZLÜK, DİZİN, METİN, İMGE
kelimelerinden bir tanesi olabilir. Bütün harfleri
'Bilgi kütüğü adı' gerçek içeriğin yer aldığı kütük
olup çeşit belirteçlerine göre farklı biçemlerde
SÖZLÜK için : Kelime ve anlamların :: işaretiyle
ayrıldığı kelimeye göre sıralanmış metin kütüğüdür.
Kelime :: işaretinden satır başına kadar olan metne
karşılık gelir. Anlam birden fazla satıra yayılabilir.
DİZİN için : Her satırı ayrı bir üye olarak kabul
edilen sıralı metin kütüğüdür.
METİN için : Serbest biçemli metin kütüğüdür.
İMGE için : PNG biçeminde bir imge kütüğüdür.
-- kütük adı :  lale_hakkinda.bsl --
-- kütük sonu --
-- kütük:  lale_hakkinda.txt --
-- kütük adı :  adres_defterim.bsl --
-- kütük adı :  adres_defterim.txt --