Anasayfa / Haberler / HDP 2020 Yoksulluk ve Savaş ve Faiz Ödeme bütçesine şerh koydu: Halkın değil yüzde 1’in bütçesi..!
Halkların Demokratik Partisi (HDP), Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilen 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi’ne muhalefet şerhi düştü. “2020 Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi, halkın değil, belirli bir kesimin, yüzde 1’in bütçesidir. Bu bütçenin sıradan yurttaşlara, kadınlara, gençlere, işçilere, emekçilere, çiftçilere, işsizlere vereceği hiçbir şey yoktur. Bu bütçeyle AKP bir kez daha tercihini halktan yana değil, ayrıcalıklı bir kesimden yana koyduğunu ilan etmiştir” denilen muhalefet şerhinde şu ifadelere yer verildi: “Belirli ayrıcalıklı bir kesimin bütçesi olan 2020 bütçesi barış bütçesi olmaktan uzaktır. Bu bütçe güvenlikçi bir zihniyetle hazırlanmıştır. Kürt sorununda güvenlikçi zihniyetin hâkim olmaya başlaması ve demokratik çözüm arayışlarının rafa kaldırılmasıyla birlikte bütçelerde savaş ve güvenlik harcamalarına ayrılan payda muazzam bir artış yaşanmış, 2020 bütçesinde de savaş ve güvenlik harcamaları tavan yapmıştır.”
AKP-MHP BLOKU ÜLKEYİ İFLASA SÜRÜKLEMEKTEDİR
“Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi adı verilen sisteme geçişle birlikte artık bütçe hakkından söz etmek mümkün değildir” denilen HDP değerlendirmesinde, “2020 Bütçesi, aynı zamanda hem krizin itirafıdır, hem de bundan sonra başımıza gelecekler için ipucu sunmaktadır. 2020 Bütçesi için öngörülen yaklaşık 140 milyarlık bütçe açığı krizin giderek derinleşip şiddetleneceğinin göstergesidir. Hatırlatmak gerekirse 2019 bütçesi için 80 milyar lira bütçe açığı öngörülmüş, bütçeye giren tek seferlik gelir kalemlerine rağmen 2019’un 10 ayında, yani yılın bitmesine iki ay kala bütçe açığı 100 milyar lirayı bulmuştur. 2020 bütçesi göstermektedir ki AKP-MHP bloku ülkeyi iflasa sürüklemektedir” ifadelerine yer verildi. Şerhte, ekonominin son 40 yılın en derin krizi yaşadığını, daraldığını, bütçe açığının, vergilerin, borçlanma, koşullu yükümlülüklerin, Merkez Bankası kaynaklarına el koyma gibi göstergelerin, krizin devletin mali krizine evirildiğini göstergesi olarak değerlendirildi.
Şerhte, bütçe açığının sadece bu yılın ilk 6 ayında 78,6 milyar TL olduğu kaydedilerek, “Bir yandan faiz ödemeleri, diğer yandan sermaye destekleri şeklindeki harcamalar ve şirket kurtarmaları için yapılan harcamalar arttı. İlk 6 aylık dönemde faiz ödemelerinin artış hızı yüzde 50,1 oldu” denildi. EKONOMİYİ KRİZE SOKAN 3 DİNAMİK
Ekonomiyi krize sokan üç dinamik ise şu şekilde ifade edildi: ” Türkiye küresel sermaye hareketlerindeki büyük çaptaki dalgalanmaların, gidiş gelişlerin sonucunda belirli aralıklarla krize giriyor. Çatışmasızlık sürecinin sona erdirilip Kürt sorununda savaş konseptine geri dönülmesi ve Suriye’deki savaşçı politikalar bütçe ve genel ekonomi üzerindeki etkileri aracılığıyla krizi tetikledi. FETÖ-AKP ittifakının çöküşüne neden olan politik kriz ve OHAL uygulamaları sermaye çıkışlarına, ekonomiye olan güven yitimine ve yatırımların durmasına yol açtı.
” ‘ÜLKE ŞANTİYEYE DÖNÜŞTÜRÜLDÜ’
Şerhte, bütçenin işsizliği, yoksulluğu giderecek politikalar izlenmediği belirtilerek, vergi oranlarındaki artışa dikkati çekildi. 2020 bütçesinin gelirleri yönünden adaletsiz bir bütçe olduğunun belirtildiği şerhte, şöyle devam edildi: “Çünkü payları yüzde 66’yı bulan ÖTV, KDV gibi vergiler göreli olarak daha adaletsiz vergiler. Bu nedenle de bütçenin vergi yükünü ÖTV boyutuyla da emekçiler çekiyor. Enflasyon arttığında bu vergiler de arttığından, enflasyonun arttığı dönemlerde halkın üzerindeki yük daha da artıyor. Vergi gelirlerinin yaklaşık üçte birini oluşturan dolaysız vergilerin yükü de emekçilerin sırtında. Çünkü gelir vergisinin de en az üçte ikisi emekçiler tarafından ödeniyor. 2020 yılında halka yeni vergiler ve yeni yükler geliyor. Siyasal iktidar 785 milyar liralık vergi (yani bu yıldakinden 28 milyar lira daha fazla) toplamayı amaçlıyor.
” ‘KÜRT SORUNUNUN ÇÖZÜMSÜZLÜĞÜ DERİNLEŞTİRİYOR’
Şerhte, ekonominin siyasal boyutuna da değinildi. Kürt sorunun çözümsüzlüğünün krizin siyasal boyutunu derinleştirdiği ifade edilen şerhte, çatışmasızlık sürecinin sona ermesiyle birlikte savunma harcamalarında ciddi orandaki artış meydana geldiği vurgulandı. Şerhte, “savaş” harcamalarında görünmeyen bir artışın yaşandığı belirtilerek, şöyle devam edildi: “İç ve dış güvenlik harcamalarına Merkezi Yönetim Bütçesinden ayrılan pay: 2017’de 64 milyar TL civarında iken, 2018’de bu tutar 84,5 milyar TL’yi aştı. Ayrıca görünmeyen güvenlik harcaması kalemlerinde ciddi artış söz konusu. Askeri harcamaların yaklaşık yüzde 10’unun karşılandığı bir denetim dışı kaynak olan Savunma Sanayii Destekleme Fonu’na motorlu taşıtlar vergisinden yüzde 18, veraset ve intikal vergisinden yüzde 25, gelir vergisinden yüzde 6 pay ayrılmaya başladı. Askeri harcamalar için ayrılan kaynak toplamda 249 milyar TL’ye, dolayısıyla da bütçenin yaklaşık yüzde 24’üne denk düşmektedir.
” ‘POLİS DEVLETİ HARCAMALARI ARTIYOR’
Bütçe hakkının “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” ile birlikte tamamen rafa kaldırıldığının ifade edildiği şerhte, bütçenin halktan kaçırıldığının altı çizildi. Şerhte, devamla şunlar kaydedildi: “Siyaseti idareye indirgeyen sistem, bütçeyi de teknikleştirerek siyasetin devre dışı bırakıldığı bir teknokratik meseleye dönüştürmektedir. Bütçe hazırlanırken ne kadar ve nasıl vergi toplanacağı ve bunların hangi biçimlerde harcanacağı konusunda halka ya da onun örgütlerine danışılmadı. 2020 Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi’nin hazırlanmasında ve ardından Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki görüşmeleri sürecinde de toplumsal katılım dışlanmıştır. Halkın bütçesine halkın görüş ve taleplerinin yansıması sağlanmamış hatta engellenmiştir. Oysa bütçe sürecine toplumsal katılım sağlanmaksızın bütçe hakkının kullanımı mümkün olamaz. Öte yandan Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki bütçe görüşmelerinde Halkların Demokratik Partisi olarak tüm ısrarlarımıza rağmen görüşmelerin canlı yayınlanması talebimiz komisyonda çoğunluğu elinde bulunduran AKP-MHP tarafından kabul edilmemiştir.
” YOKSULLUK YAPISALLAŞTIRILIYOR “
Ekonomik krizin ve işsizliğin etkileri her zaman olduğu gibi varlığını en ağır biçimde işçiler, emekçiler ve dar gelirli vatandaşlar üzerinde hissettirmektedir. İşsizliğin rekor seviyelerde seyretmesi, aşılamayan enflasyon sorunu, asgari ücretin yaşamaya el vermeyecek biçimde yetersiz oluşu ve milyonlarca kişinin açlık sınırında yaşamak zorunda bırakıldığı bir yaşam, AKP’nin inşa ettiği çarpık ekonomik sistemin sonuçları olarak önümüzde durmaktadır” diyen HDP, işsizliğin (özellikle genç ve kadın işsizliğinin) arttığına, isdihdamın daraldığına, gelir ve vergi adaletsizliğinin arttığına dikkat çekerek, yoksulluğun yapısallaştırıldığına vurgu yaptı. HDP şu bilgilere dikkat çekti: “TÜİK tarafından yapılan Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması, 2018 yılı için göreli yoksulluk oranının, bir önceki yıla göre 1,1 puan artışla yüzde 21,2 olduğunu göstermektedir. Yani, yoksul daha çok yoksullaşırken, zengin kesim daha müreffeh kılınmaktadır. Türkiye, gelir dağılımı eşitsizliğinde 33 Avrupa ülkesi içinde 2. sırada yer almaktadır. TÜİK verilerine göre, Türkiye’de yoksul sayısı 2018’de 11 milyonu aşmıştır. 2017’de 10 milyon 622 bin olan göreli yoksul sayısı ise 2018’de 11 milyon 91 bine yükselmiştir.
” ‘TOPLUMSAL CİNSİYETE DUYARLI DEĞİL’ “
Yeni sistemle birlikte bütçe hakkı Meclis’ten Saray’a kaçırıldığı” ve bütçenin “cinsiyete duyarlı” bir bütçe olmadığı eleştirilerine yer verildi. Şerhte, “AKP iktidarının sunduğu bütçede, kadınlar için yapılan harcamalar ayrı kalemlerde sıralanmadığından bütçeyi toplumsal cinsiyet yaklaşımıyla yorumlamak güçleşmektedir” denildi.
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ve Sağlık Bakanlığı sisteminin de eleştirildiği şerhte, anadil vurgusu yapıldı. Anadili Türkçe olmayan başta Kürtler olmak üzere yurttaşların sağlık hizmetinden yararlanmakta güçlük çektiği belirtildi. Şerhte, anadilde eğitim hakkının sağlanmaması da eleştirildi. ‘BÜTÇEDE KADIN YOK’ Bütçede eşitsizliği ve cinsiyetçiliği yeniden üretildiğine dikkati çekilen şerhte, bütçede “kadının” olmadığı belirtildi. Şerhte, “Kadınlara ve LGBT+’lara bütçede eşit pay ayrılmamıştır; eşitsizlik ve ayrımcılık geçtiğimiz yıllardaki bütçelerdeki gibi, bu yıl da varlığını devam ettirmiştir” denildi.
Şerhte, HDP’nin radikal demokrasi fikrini Türkiye halklarının özgür yaşamı için üçüncü bir yol haline getirdiklerine vurgu yapılarak, “Gerek dışarıdaki gelişmeleri doğru okuma gerekse de içerideki sorunların çözümü hususunda demokrasi, hukuk ve özgürlük değerleri etrafındaki arayışların adı Üçüncü Yoldur. Bu yönüyle, zamanın ruhunu okuyan bir anlayış olarak Üçüncü Yol, Türkiye halklarının değişim dönüşüm çağrısına cevaptır. Bu cevap planlı ve kapsamlı sac ayaklarına sahiptir” kaydedildi.
Üçüncü Yol’un sac ayakları ise şöyle ifade edildi: “Demokratik Ulus, eşit yurttaşlık, demokratik cumhuriyet, Demokratik Konfederalizm (Ortadoğu da siyasal barış), ekonomik barış (üretim), eşit ve adil bölüşüm, yerel demokrasi ile güçlendirilmiş parlamenter sistem (Demokratik Anayasa), radikal demokrasi.”2020 Merkezi Yönetim Bütçesi’ne muhalefet şerhi düşen HDP, bütçede halka yeni vergi yüklediğini, toplumsal talepleri karşılamadığını ve savunma giderleri ile “israf” kalemlerinde ciddi artışa dikkati çekerek, “2020 Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi, halkın değil, belirli bir kesimin, yüzde 1’in bütçesidir” dedi. HDP, bu tablonun değişim ve dönüşümü için Üçüncü Yol siyasetini önerdi.
Önceki Ölüm orucundaki Mahir Kılıç hastaneye sevk edildi..!
Sonraki Demirtaş: AKP komple AKP’den ayrıldı..!