Beyzade'nin Seyif Defteri: 10/01/2011 - 11/01/2011
Gündemimizdeki herkesin işine geldiği gibi, işine gelen kısmını algıladığı, esasında toplumun temellerine kadar işlemiş ırkçılık, ayrımcılık, ötekileştirme üzerine söylenecek daha güzel bir söz yok. Sistemin bizatihi kendisi ırkçılık, ayrımcılık, ötekileştirme ve tek tipleştirme üzerine kurulu iken sistemin kendi çarpıklıklarından ziyade canının istediği kısmına çemkirenler için güzide bir tavsiye.
1885 yılında iki adet zaman makinesi olmak zorunda. Doktor, B makinesini, 1955'de Marty alsın diye madene gömer, Marty kendi zamanındaki makineyi alıp bir kere daha 1895'e döndüğünde Marty'nin sahip olduğu A makinesidir. Doktorun geldiği ise B. Kolaylıkla B makinesi ile geleceğe dönebilirler. Yeni bir zaman çizgisi yaratacak olsalar da o yeni zamanı oluşturan 1885'e tekrar dönüp, yeterli benzini geri getirip, yeni zaman'dan orjinal zamanlarına dönebilirler. Tıpkı ikinci filmde almanakı geri aldıklarında, kendi orjinal zamanlarına döndükleri gibi. Madende unutulan ya da unutturulan zaman makinesi üçüncü filmin belini büktmekte. Bir hata olmasa da eklemek istediğim bir şey daha var. Serinin son sahnesinde doktor, arkadaşı Marty'ye hediyesini vermek için geri döner. Dönmez olsun öyle arkadaş. 1895 yılında tanıştığı Clara'dan iki çocuk peydahlayıp neredeyse çocuklar okul çağlarına gelene kadar arayıp sormamıştır. Denilebilir ki, 1895 yılında tren'den zaman makinesi yapmak uzun yıllar almıştır. Eyvallah, öncelikle, doktor onu son bıraktığımızda zaman makinesinin kötü bir fikir olduğunu ve yok edilmesi gerektiğini düşünüyordu. Clara kanına girmiş olacak ki, yeni tane yapmış. Diyelim ki, uzun seneler boyu çalışmış beş, hatta yedi sene olsun. bununla da bitmiyor. Arkadaşı Marty öldü mü, kaldı mı merak etmeden önce geleceğe gidip trenini uçar hale getirmiş. İnsan merak etmez mi? Bu genç arkadaşın seni ölümlerden defa defa kurtarmadı mı? Bu tavrı ile doktor benim gözümde bitmiştir. Buraya kadar ki kısım geleceğe dönüş hakkındaydı. Böylesine güzide bir hatırayı hata arar gözlerle izleyip tüm büyüsünü kaçırır olmak da gerçeğe dönüş kısmı olmakta. En acı verici kısım işte tam burası. Hiç yorum yok:
Yılını bulamadığım bir tarihte Bob Marley the wailers ile birlikte pek bilinen eserini, "no more trouble"'lı ya da "war"ı. seslendirmekte. 1976 yılında dinleyicilerine kavuşan şarkı Rastaman Vibration albümünde yer almakta. Albüm Bob Marley'in en başarılı albümlerinden biri sayılmakta, eserin bu başarıdaki payı kesinlikle yadsınamaz. Şarkının sözleri Bob Marley'in otunu çekip kurduğu düşlermiş gibi görünse de oldukça ilginç bir hikayeye sahip.Hikaye biraz karmaşık gibi, neresinden başlamam gerektiğinden emin olamıyorum, aklıma estiği gibi dalıyorum. Sol tarafta görmekte olduğunu bay, 1892 doğumlu ve doğumundaki adıyla Tafari Makonnen, sonradan kendisine verdiği ismi ile, Haile Selassiye I, lakabıyla Rasta Fari zamanının Etiopya "İmparator'u" olmakta. Siyahi insanların bir kısmı için bu bey Afrika'nın doğusunda dünyaya gelip, onların kurtuluşunu sağlayacak Mesihleri olmakta. Siyahi insanların maruz kaldıkları ırkçı ve ayrımcılığı sona erdirecek bu mesih aynı zamanda incili baştan yazaktır. Bu adam, Tafari Makonnen ya da Haile Selassiye I, ya da Rasta Fari'nin ta kendisidir. Bob Marley abimizin kalbindeki inanç da Rastafaryanizm'dir ve kendisi için Haile Selassiye mesih'tir, Jah'ın -yani Rastafaryan'ların tanrısının- yeryüzündeki tezahürüdür. Sağ üstte görmekte olduğunuz çizim 17 ila 18 yüzyıllar arasında Afrika'da, Etiopya'da çizilmiş bir İsa tasviri. Çizimden yaklaşık 100 yıl sonra doğmuş olan Haile Selassiye I ile şaşırtıcı bir benzerliğe sahip. Haile Selassiye'nin mesih olup olmadığını bir kenara bırakıp, şarkı ile bağına geçelim;
1973 mode Peugeot 304 Cabriolet, 1970-1975 yılları arasında üretilen bu araç 18.600 küsur satıldı. On binlerce insan bu araç ile seyahat ettiler, hikayelerinde bu araç yer da aldı. Unutulmayan hikayeler bu aracın içerisinde yaşandı, kilometrelerce yol bu aracın yardımıyla alındı. İnsanlar 150km/saat maksimum hızı ile heyecanlandılar. Kimileri o hızda seyahat ederken öldüler. Kimileri çizilen kaportaları için üzüldüler. Kimileri bu araç ile ilk randevularına gitmişlerdi, bir zaman sonra, aile sahibi olduklarında ellerinden çıkardılar ve yeni araçlar aldılar. Kimileri hep düşlediler ama alamadılar. 1973 mezunlarının mezuniyet fotoğrafları, bu çık giyimli gençler içlerindeki yaşama sevinci ve bol umutla poz vermekte olmalılar. Herkesin üniversite sonrası hayalleri gerçek olmalı bekliyordu. Acaba kaçı istediği hayatı yaşayabildi? Kaçı hala nefes alıyor? Kaçının derin pişmanlıkları yok? Kaç tanesi için geçmiş ya da özel olarak bu fotoğrafın çekildiği an sisli bir muğlaklığın yuttuğu hazin bir gerçeklikten öte bir şey değil? Kaç tanesi hala arkadaş? Kaç tanesi bugünkü aklı olsa okulu yarıda bırakıp başka şeyler yapardı? Kaç tanesi "değdi" diyebiliyor acaba?
1973 yılında Şili'de iktidara gelen diktatör Augusto Pinochet'i selamlayan askerlerden kaçı bu selamından utanıyordur? Belki kimileri yaşlılığın getirdiği muhafazakarlıkla Pinochet'ye inanıyorlardır. Acaba kaç tanesi gerçekten seçme şansları olmasaydı, bu itaatkar selamı vermekten cayardı? Bu karede askerlik süresi boyunca ya da ayrıldıktan sonra Augusto Pinochet'ye karşı direnenler de var mıdır? Pinochet'nin göz altına alıp kaybetmeyi başardığı 180.000 insandan belki birkaç tanesi buradadır, belki de o insanları kaybedenlere bakıyoruz. Şimdi tüm bu insanlar, tüm bu hikayeler sadece tarih, hatta tarih bile denemez, tarihi oluşturan detaylar. Peugeot 304 Cabriolet'i ve önemini anımsayan insanlar da yok olma sırasına girmiş durumda. Meçhul üniversitenin meçhul mezunları aynı sırada beklemekteler. Boğaz köprüsünün üçüncüsü yapılacak, Pinochet öldü, bıraktığı acıların ve utancın silinmesine biraz daha var.
Bu ise, bilimin İsa'sı, nasıl olduğunu hiç merak etmediğim bir şekilde yüzü yeniden yaratılmış, ortaya çıkan sonuç bu olmuş. Hiç yorum yok:
80 milyon'u aşkın üyeye sahip organizasyon için mütevazi sayılabilecek bir toplantı salonunu izlemektesiniz. Milyarı aşan bir ülkede var olan siyasi bir organizasyon için 80 milyon ne kadar makul bir rakam onu bilemeyeceğim. Çin Komünist Partisi şüphesiz ki, yeryüzündeki tüzel varlıklar içerisinde iç ilişkilerini, kağıt üzerinde ve kağıt üzerinde olmayan teamüllere bağlı yapısını, bilinen ve bilinmeyen gücünü, ne kadar anlayışlı, ne kadar ilkeli olduğunu en çok merak ettiğim organizasyon. Birey'den güçlü her organizasyon gibi, var ettiği tüzel zihni, varlığı ve gücüyle iplerini insanların ellerinden çoktan kurtarmış olduğunu tahmin ediyorum. Tıpkı ülkelerce büyük çok uluslu şirketlerin yöneticileri gibi, Çin Komünist Partisi içerisinde de bireyin tasarrufu ile partinin yanlışından doğruya yönelme ihtimali, yine partinin tüzel gücü sebebiyle kimsenin mutlu olmadığı yanlışlara saplanma ihtimalinden daha küçük olmalı. Sosyalliğimiz bizleri tüzel varlıklarla yaşamaya zorunlu kılıyor. Bizler her ne kadar tüzel varlıkların insanlarca var edilmiş, insanlarca yönetilen, insanlarca sona erdirilebilecek oluşumlar olduğunu düşünsek de pratikte tüzel varlıkların bir süre sonra özgürlüklerini insanların ellerinden kazandığını düşünüyorum. Bireyin kendi iradesi ile tasarruf kullanabilme eşiği tüzel varlık büyüdükçe zorlaşıyor, bu yolla tüzel varlık içerisinde mevki sahibi olabilmek için insanların kendilerinden feragat edip ehven-i şer'e eyvallah çekmeleri gerekiyor. Buna kolaylıkla alışılıyor, aksi halde yönetim ya da mevki durumu daha kötüye götürecek insanların eline geçebilir. Bu ihtimal insanları istemedikleri şeyleri de layıkıyla yapmalarının önünü açıyor. Tüzel varlıklar başlangıçlarını tamamıyla insan zihnine borçlular. Tüzel varlığı oluşturan insanlar alanlarında ne kadar başarılı, bütüncül bakış açısına sahip entelektüeller de olsalar, hayatın o tüzel varlık karşısına çıkarabileceği her istisnaya yanıt verebilecek kişilikler oluşturmaktan fazlasıyla uzak kalıyorlar. Bunun ana sebebi oluşacak durumun istisna mı, yoksa suistimal mi olacağının önceden kestirilememesi. Bu durum tüzel varlıkları fazlasıyla katı ve acımasız kılıyor. Hayatın oluşturabileceği her duruma yanıt verebilecek kadar bütüncül bir organizasyonu, bir milyardan fazla insanı yönetmek için var olan, seksen milyonluk kitleden oluşan tüzel varlıktan beklemek saflığın dahi açıklayamayacağı bir durum. İnsanlar, bu açmazlar sayesinde, daha iyi yaşamlar sürebilmek için var ettikleri tüzel varlıkların köleleri haline geliyorlar. Tıpkı resimde gördüğünüz gibi, birey için var olan tüzel varlık için bir süre sonra birey sadece kendisini oluşturan elementten öteye gidemiyor. Özgürlüğünü ilan eden tüzel varlık, yine o bireylerin elleri ile, dilleri ile, zihinleri ile var olsa da hepsinden bağımsız bir etki ile kendi varlığını en etkin şekilde sürdürebilmek için yapması gerekenden bir adım geri atmaz hale gelebiliyor. İşte Frankenstein böyle yaratılıyor. Hayat her koşulda hikaye üretmeye devam ediyor. Kimi hikayeler bizleri olmasını istediğimiz dünyada yaşayabilmek için umutlandırıyor. Her kaidenin istisnası mevcut, ancak çok az kaide için istisnalar yel'in kayadan toz almasından öte etkiler yaratabiliyor. Daha fazla etki olacaksa da, yel ile birlikte, tüzel varlığın büyüklüğüne göre kimi zaman onlarca, yüzlerce insan ömrü uzunluğunda yağmurlar, depremler gerekiyor. Yalnız başına yel sadece ders alınası hikayeler üretiyor. Gördüğünüz küçük kırmızı kitap, "Küçük Kırmızı Kitap" olarak biliniyor. Mao Zedong'un düşüncelerinden kısa alıtnılar içermekte. Mao'nun iktidarının son döneminde ortay attığı kültür devrimi sırasında kitaba sahip olmak ve okumak bir vatandaşlık göreviymiş denebilir. Kitap, tüm zamanların en çok basılan kitapları listesinde batılı kaynaklara göre İncil'den sonra 800 milyon kopya ile ikinci kitap olarak kabul görse de, Çin'deki kaynaklardan, bu kitabın 5 ila 6,5 milyar adetleri arasında baskı yapıldığı iddia edilmekte. Bu eylemi ya da projeyi sadece Mao'nun tasarrufu olarak görmek kanımca pek makul değil. İşte bu proje ile tüzel varlık, bireylerin zihnindeki yerini kuvvetlendiriyor, kendisini var eden insanların elleri, dilleri, zihinleri yani varlıkları ile kendisi için çalışmaya devam ediyor. Hiç yorum yok: