Ruh-ul Mesnevi/12 | Yenişehir Wiki | FANDOM powered by Wikia
Burla Gökçe Özer
Mersin Anadolu Lisesi
12. BEYİT Edit
1. همچو نى زهرى و ترياقى كه ديد hemçu ney zehri o teryaki ki did bu ney gibi zehirleyen ve bağımlı kılanı kim gördü. He gives the bane, and he with balsam cures.
2. همچو نى دمساز و مشتاقى كه ديدhemçu ney demsaz o muştaki ki did, bu ney gibi paylaşan birlikte olan ve anlayanı kim gördü ;Afflicts, yet soothes; impassions, yet allures.
Vikikaynak'ta bu konuyla ilgili metin bulabilirsiniz.Ruh-ul Mesnevi/12 Zehr, aslında katı acı nesnedir. Sonra âgû da a’lâm-ı gâlibeden olmuştur.
Oda zehre dedikleri ona nisbetledir.
Aherindeki ye tahsîs içindir.
Zehr-i helâhil, zehr-i kâtil manâsınadır.
Helâhil aslında Sind şehirlerindendir ki, bazı semm-i kâtil ona nisbet olunur.
Tiryâk kesr ile ma’rûf devâ-ı mürekkebdir.
İbtidâ onu mağnîs hekim ihtirâ edip sonra ender ne mâhesi kâtim lühûm-i efâ'ı ziyâde etmekle tekmil etmişdir.
Lahm-ı hayyeden olan tiryâk-ı fârûkî zarûret-i kaviye olıcak eki etmek caizdir.
Ve neyin zehr olması erbâb-ı tabîat ve nesfse göredir ki şehvet ve hevâya mukârenetle mühlikdir.
Ve tiryâk olduğu ashâb-ı kalb u rûh u sırrâ göredir ki, aşk u muhabbet'u ünse mücaveretle muslihdir.
Nitekim balâda tahkîk olundu ki, istifhâmdır.
Dem-sâz muvâfık-ı musâhib u râz- tâş manâsınadır.
Neyin dem-saz ve müştâk olduğu ebyât-ı sâbıkada şerh olundu.
El-hasıl dem-sâzlık, aşık ile hem-derd olup rûh onun âvâzından üns hâsıl olmağa göredir.
Ve müştâk olmak neyistândân kesilip âlem-i fırâka düşmesi hasebiyledir.
Me’mûn Halife demiştir ki, ihvân üçdür; biri budur ki gıdâ gibidir. Her vakitde muhtacdır.
Ve biri dahi budur ki, devâ gibidir, insan ona ahyânen muhtacdır. Biri dahi budur ki dâ' gibidir. Ona ebedî ihtiyâç yoktur.
Bes ney ebedî muhtâcun ileyh dem- sâzlardandır. Zîra ruhun dâima âlem-i ulvîye urûca ihtiyâci vardır. İstimâ-ı ney ise onun esbâb-ı kaviyyesindedir.
ارحنا يا بلا ل
Bizi rahatlat ey Bilâl ! (Eclûnî, c. 1,s. 96)
Zîra âlem-i manâya urûca elbet bir vesile lâzımdır. Demişlerdir ki, nefs-i insâni hüzn hâlinde hâm olup, pes esvât-ı hasene ânı iş’âl eder ve maksûda müteheyyî kılar.
Hatta bazıhükemâ, mârıza iştimâ-ı Elhân ile emr ederler, imiş. Zîra sıklet-i marâzî tahfîfe medârdır.
Ve demişlerdir ki tegannî tavsiye-i fehm ve terkîk-ı zıhn ve telyîn-i arîke ve teşcî-i cebân ve teshiye-i bahîl eyler.
Ve etfâl, münâğât-ı ümm ile hoş-hâl olurlar.
Ve fili sayd etmek dileseler, melâhi cem edip işgâl etmekle sayd ederler.
Ve sutûr-ı hadî ile neşât artırır ve sür’at-i harekete sebeb olur ve tesirinden çep u rasta iltifat kılar ve seyrinde tebahtur eyler.
Nitekim Şeyh Sa’dî kelimâtıda gelir.
ا شتر بشعر عرب د رحا لتست طر ب كر ذ و ق نيست ترا كز طبع جانورى
Deve bile arap şiirinden zevk alır neşelenir. Eğer sende zevk yoksa senin tabiatın canavar gibi eğridir
Bundan gayri dahi erbâbina menâfi-ı kesîre ve fevâid-i azîmesi vardır.
Egerçi ki, cemî esvât-ı mevzûne ve elhân-ı merğûbe taleb-i zevk u huzûr içindir.
Hakikatde ise zevk dahi hicâbdır.
Erbâb-ı cezbe gayrıları kendi gibi ……….
kıyas ederler. Tok olan aç hâlin bilmez meseldir.
Pes sa'y eyleyüp âlem-i fenâya vusûl le berâzıh-ı fırâk tan halâs(olmak gerekdir.
Çalınur gûşuma neyden âvâz::: Anı gör ko seni gel senden vaz
Dolagör bu hevâ-yı aşk ile sen::: Idegör andan ulvîye pervâz
"http://tr.yenisehir.wikia.com/wiki/Ruh-ul_Mesnevi/12?oldid=18645" adresinden alındı.