SEKTÖREL | Vietnamlı Babayiğit
Otomotiv dünyası son on yılın en büyük “start up” projesini konuşuyor. Kar marjı düşük bir sektöre 3,5 Milyar Dolar yatırım yapan VinGroup’un sahibi oldukça genç biri. Moskova’da jeoloji eğitiminden ardından kurduğu hazır makarna çorbası ve pirinç sosu işini Nestle Grubuna 150 Milyon Dolar’a sattıktan sonra ülkesinde inşaat, turizm, AVM sektöründe dev yatırımlar yapan ve ülkesinin en zengini olarak nitelenen Pham Nhat Vuong otomobil üretmek için kolları sıvadı. Hyundai otomotiv üreticisini kendisine ilham alan Vietnamlı VinFast firması Paris otomobil fuarında ilk araç modellerini tanıttı. Sektörden ilgili arkadaşlar muhtemelen bu konudan haberdardırlar ve modelleri de görmüşlerdir. Yazıda araçların tasarımından veya teknik performansından bahsetmeyeceğim. Aslında bu da başlı başına bir başarı hikayesi. Ama asıl ilginç olan birden bire Vietnam’dan bir babayiğit çıkıyor, 12 ayda modern dev bir tesis kuruyor ve ilk araç modellerini prestijli Paris fuarında tanıtıyor.
Ülkemizde yerli otomobil tartışmaların yaşandığı dönemde bu köşede defalarca belirtmiştik. 3-4 Milyar Dolarlık bir yatırımla dünyanın en iyi, modern araçlarını üretebilirsiniz diye. Önemli olan bir vizyon ve buna uygun gerçekçi bir konsept! İşte, Vinfast firması bunu başarmış görünüyor. Nasıl mı?
VinFast firması bu otomobil projesinde sektörün en iyileriyle çalıştı. Şirketin yöneticisi GM’in deneyimli eski bir yöneticisi. İlk yaptığı iş otomotivde yeterlilik sahibi firma, kurum ve şahısları bir araya getirmek ve projeyi bunlarla yürütmek, başarmak. Üretim için tüm robotik teknikler, kalıplar Almanya’dan, BMW firması ile üretim tekniği ve motor sözleşmesi var. Bosch, Magna, AVL firması da keza devrede. Sadece bunlar mı, hayır, diğer tüm bilindik dev Tier1 firmaları da projenin içinde. Aracın tasarımı İtalya’nın en prestijli firmasından ve anket çalışması sonucu seçilmiş. Yani, otomotiv ile ilgili gerekli ne kadar yetkinlik var ise bunlar bir araya getirilmiş ve dışarıdan satın alınmış. İlginç bir husus, Vietnam’da tedarik sanayi neredeyse yok! Başlangıçta 250 bin araç kapasiteli fabrikanın üretim/seri parçaların çoğu da dışarıdan gelecek ama zamanla proje içinde yer alan Tier1 firmaları Vietnam’da bu parçaları üretecekler (fabrikanın yanında dev bir tedarikçi parkı oluşturuldu).
Vinfast firması otomobil dünyasında bugüne kadar kullanılan modüler üretim tekniğinden ve zihniyetten oldukça faydalanmış görünüyor. 2021 yılında Asya-Pasifik bölgesine ihracat planlayan şirket şimdiden üretim, teknik-servis ve satış için yüzlerce personeli eğitime tabii tutuyor (sadece 400 personel mechatronik eğitimi alıyor şuan).
Türkiye yerli araç üretim tartışmalarında hem zaman hem de kaynak kaybetti. Şuan yerli araç projesinde hangi aşamada olduğumuzu bilmiyorum. Bildiğimi tekrar etmek gerekirse; dünyada bir aracın nasıl üretileceği çok bilindik bir şey! İşte Vietnamlı Babayiğit bunu tekrar gözler önüne koydu.
Vietnam Örneği ve Biz
Vietnam’dan bir girişimci çıkıyor küresel anlamda zor bir piyasada (üstüne üstlük bir de yanı başında bu sektörde iddialı Kore ve Çin bulunuyor) proje başlatıyor. Amacı ülkesindeki ortasınıfa konforlu bir araç sunmak ve bu aracı başlangıçta yakın bölgesine sonra Avrupaya da ihraç etmek.
Bizde bir girişimci çıkmıyor. Devlet yerli-milli araç üretimi için özel sektörü motive ve ikna etmeye çalışıyor. Ülkemizdeki mevcut araç üreticileri konuya sıcak bakmıyorlar. Uzun uğraşılardan sonra bir kaç ‘babayiğit’ bir araya geliyor. Ne ve nasıl yapılacak bilmiyoruz ya da en azından ben bilmiyorum.
Ama bu işin aslında nasıl yapılması gerektiğini Vietnamlı VinFast firması bize gösterdi. Bu örnek umarım ilham ve çalışma kaynağı olur. Ve gereksiz tartışmalarla vakit kaybetmeden projeye başlanır.