Prof. Dr. Derya Karadeniz: Gündüz uykululuk hali normal bir durum değildir ve başka birçok hastalığa da bağlı olabilir
tarafından admin · 15 Mart 2017
17 Mart Dünya Uyku Günü nedeniyle Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Uyku Merkezi Başkanı Prof. Dr. Derya Karadeniz, Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Aksu ve TEVA Medikal Direktörü Dr. Pınar Köktürk, sosyal yaşamdan, iş yaşamına günlük hayatı olumsuz yönde etkileyen ve dikkat edilmesi gereken gündüz aşırı uykululuk problemini ve beraberinde getirdiği hem kişisel hem de toplumsal riskleri konularını İstanbul’da bir otelde düzenlenen basın toplantısında gündeme getirdiler.
Uyku hastalığının belirtileri hakkında bilgi veren Prof. Dr. Karadeniz, Uyku hastalıklarının belirtileri sadece geceye özgü değil, aynı zamanda gündüze de özgüdür. Çünkü uyanık kalabilmemiz, normal yaşayabilmemiz, kaliteli yaşayabilmemiz için uykumuzun kaliteli ve normal olması lazım. Gündüz uykululuk hali, uyanık kalınması gereken gün içi zaman diliminde uyanıklığın korunamaması, istem dışı olarak uyuma eğilimi ya da uyku ataklarının ortaya çıkmasıdır. Gündüz uykululuğun ağırlık derecesi değişkendir ve hatta bazı kişilerde uzun uyuklamalar halinde seyredebilir.Nedeni bilinmeyen veya genetik kökenli bazı hastalıklar da gündüz aşırı uykululuğa sebep olabilir. Normal bir uyku, hava karardıktan belli bir saat sonra başlar ve gün aydınlandıktan belli bir saat sonra sona erer. Uyku ve Uyanıklık, saat içinde oluşan, başta aydınlık ve karanlık olmak üzere, sosyal durum ve beslenme ile düzenlenen ritmin kontrolü altındadır. Bu ritme ‘sirkadiyen ritim’ denir. Normal şartlarda, uyku, ‘sirkadiyen ritim’ ve ‘sosyal ritim’ uyum içerisindedir. Bu uyum yeterli düzeyde ise gece yeteri kadar dinlendirici ve derin uyunur, gündüz de maksimum uyanıklık yaşanır. Uyku ritim bozukluklarında ana belirti, uyanmak istenen saatlerde uyanılamaması veya uyanık kalınması gereken saatlerde uyanık kalınamamasıdır. Uyku ritim bozukluklarında en bilinen örnekler arasında Jet Lag ve ‘vardiyalı çalışma uyku bozukluğu’ yer alır dedi.
Gece yeteri kadar uyumasına rağmen gün içinde isteyerek ya da istemeyerek, aktif ya da pasif iken uyuklamanın bir uyku hastalığı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Karadeniz, Gündüz uyanık kalamama ile seyreden uyku hastalığıdır. Bunun çeşitleri var. Bunun için gece uykusuna bakıyoruz. Gündüz uykululuğa neden olan bir başka gece uyku bozukluğu mu var? Sonra gündüz uykululuğa bakıyoruz, acaba bu kişide gündüz uykululuk ne düzeyde. Hastalığın adını koyup tedaviye başlıyoruz. Gündüz uyanık kalamama ile ilgili hastalıklarda ilaç tedavileri, gece uykusunda solunum bozukluklarında cihaz tedavileri, ritim bozukluklarında ışık tedavisi gibi bir takım tedaviler var. Hepsi tedavi edilebilir, tedaviye cevap veren hastalıklar ifadelerini kullandı.
Bir kısmı da başka hastalıkların habercisi olan hastalıklardır
Uyuklama ile ilgili nasıl tedbirlerin alınacağını dile getiren Prof. Dr. Karadeniz, Kişi normal uykusunu bilmesi lazım ki ne aksıyor, ona göre karar verebilsin. Uyku süresi insanların çoğunda 6-8 saat, doğuştan itibaren 6 ya da 8 saattin üstüne veya altına ihtiyaç duyan insanlar da var. Belli yaştan sonra uyku süresi uzamaya başlıyorsa ya da kısalmaya başlıyorsa gece uyku bölünmeye başlıyorsa uykuda terleme ve tuvalete kalma durumlar oluyorsa ve yorgun uyanma meydana geliyorsa muhakkak uyku hekimine baş vurmaları lazım. Uyku hastalıkların bir kısmı hayatı tehdit eden, yaşam ömrünü kısaltan hastalıklardır. Bir kısmı yaşam kalitesini bozan hastalıklardır. Bir kısmı da başka hastalıkların habercisi olan hastalıklardır açıklamalarında bulundu.
Gündüz uykululuk hali olan narkolepsi hastası bunun farkında değilse toplumda ciddi kazalara yol açabiliyor
Uyku yoksunluğu daha çok endüstrisi gelişmiş ülkelerde olduğunun vurgusunu yapan Prof. Dr. Murat Aksu ise, Bize öğretilen, biz yapmamız istenilen; ‘siz uyumayın, çalışın’. Uyumanız gereken sürede uyku dışındaki başka aktiviteleri yapın. Eğlenin, televizyon seyredin, parti yapın ve gezin. Bunlar hep uykudan çalarak bize yapmamız gereken aktiviteler olarak sunulan durumlar. Toplumun gelişmesi için daha iyi daha uygun sunulduğu için kendimiz daha az uyumaya zorluyoruz. Gündüz uykululuk hali olan narkolepsi hastası bunun farkında değilse toplumda ciddi kazalara yol açabiliyor. Gece uykuyu bölen ve gündüz uykuluk durumlarında muhakkak uyku hekimine baş vurmak gerekiyor şeklinde konuştu.
Uyku yoksunluğunun neden olduğu kazalara değinen Prof. Dr. Aksu, Eğer 7 saat uyumak zorundaysanız ve 7 saatlik uykuyu uyumayıp 5 saat uyku uyumuşsanız, geri kalan 2 saatte başka şeyle uğraşmışsanız, beyniniz, uyunulmaması gereken saatlerde gündüz sizi uyutur. Uyumamız gereken süreyi beynimizin karşılaması gerekir. Aktif olmamız gereken zamanda uyuklamalar yaşarız. Bu uyuklamalar çeşitli iş kazaları ve trafik kazlarının oluşumunda çok önemli bir etken. Kişiye bağlı kazalarda ikinci sırada uykululuk yer alıyor. Çağımızdaki önemli felaketlerden bir tanesi Çernobil kazası. Çernobil felaketinin ortaya çıkmasının nedeni; aslında uykusu kısıtlanmış, uzun çalışma saatlerine zorlanmış olması nedeniyle uyku yoksunluğu yaşayan işçilerin, o gece güvenlikten sorumlu olmaları ve erken uyarı sistemini uykululukları nedeniyle algılayamamalarıdır. Tüm dünyayı etkileyen önemli faciaya neden olmuşlardır şeklinde konuştu.
Prof Dr. Aksu, uyku hastalıklarının daha kimlerde görüldüğü ile ilgili, Her uyku hastalığında değişiktir. Erkeklerde, kadınlarda ve her yaşta görülebilir. Çocuklarda, orta yaşlılarda, ileri yaşlarda hepsinde uyku hastalıkları görülebilir dedi.
Gece hangi saatte yatılırsa yatılsın, sabah aynı saatte kalkılması gerektiğinin altını çizen Prof. Dr. Aksu, Uyku uyanıklık ritminizi belirleyen, uyku uyanıklık zamanınızı belirleyen beynimizdir. Beyniniz ne zaman uyumanız gerektiğini ne zaman uyanık kalmanız gerektiğini bir şekilde belirler ve bunu uygular. Bizim bunu beynimize öğretmemiz gerekiyor. Bu bilgiyi bozmamamız gerekiyor. O nedenle gece ne yaparsanız yapın ne kadar geç yatarsanız yatın, sabah kalkmanız gereken saatte mutlaka kalkın diye konuştu.
TEVA Medikal Direktörü Dr. Pınar Köktürk, uyku bozukluklarının da içinde bulunduğu MSS (Merkezi Sinir Sistemi Hastalıkları) hastalıkları TEVA’nın odaklandığı en önemli alanlardan biri olduğunu belirtti. Dr. Köktürk, iyi bir uyku sağlığın olmazsa olmaz temel şartlarından birisi olduğunu söyledi.
Bir önceki yazımız olan Krem peynir kanser mi yapıyor? başlıklı makalemizde Genel sağlık Haberleri, Kanser ve krem peynir hakkında bilgiler verilmektedir.
Etikerler: derya karadenizhaberhaberleruyku hastalıkları
Sonraki yazı Günlük 5 gramdan az tüketin!
Önceki yazı Krem peynir kanser mi yapıyor?