Çin, Çip Üretebiliyor Mu?
Son zamanlarda Çin üst düzey teknolojik ürün üretme konusunda üstün başaralılar elde etmeye başladı fakat yarı iletken sektöründe yani bilgisayar, elektirkli ev aletleri ve telefonlarda kullanılan çiplerde Çin çok büyük oranda dışarıya bağımlı.
Çin’in 2012-2016 yılları arasındaki mikroçip ve ham petrol ithalatına baktığımızda petrole harcanan paranın daha fazla olduğu görülüyor. 2017’de Çin ithal mikroçiplere $260.1 milyar para harcarken ham petrol ithalatına $162.3 milyar harcadı. Neredeyse iki katı. Çin’in mikroçiplere harcadığı para 2017’de $33 milyar artış gösterdi. Bu rakam son beş yılın en büyük artışı. Son on yılda ise yaklaşık olarak ithal mikroçiplere 10 trilyon dolar para harcandı. Her yıl ortalama dünyada üretilen mikroçiplerin %45’i satın alındı ve iç pazarda ithal çiplerin payı %90’ları geçti. Çin uzun yıllardır bu çaresiz tabloyu görse de herhangi bir atılım gerçekleştiremediler.Çin’in çip endüstrisine egemen olma girişimi, teknolojik yetersizlik ve diğer faktörlerden dolayı başarısız oldu.
İntel ve AMD bilgisayarlarda kullanılan çiplerin adeta üstadı. Çin yıllar boyu CPU ve GPU çipleri yapmak istese de bu firmalar gibi kaliteli bir ürün ortaya koyamadı.
Loongson 2002 yılından beri bu sektörde uğraş veren fakat adını pek duymadığımız Çin’in yerli çip üreticilerinden biri. MediaTek ise Tayvan menşeli bir başka çip firması fakat ürünleri yeteri kadar iyi değil. MediaTek’in çiplerini Xiaomi daha çok ucuz ürünlerinde kullanıyor ayrıca bu çiplerin en büyük sıkıntısı telefon hafızası doldukça telefonun ısınması.
2016 Şubat ayında ilk defa MIT üniversitesi tarafından duyurulan, akıllı telefonlarda kullanılmak üzere icat edilen yapay zeka çiplerini Huawei de yapmayı başardı fakat rakipleri çok güçlü. Akıllı telefonlarımızda kullandığımız çiplerin birçoğu Samsung veya Qualcomm. Apple telefonlarında daha çok Qualcomm çipler kullanıyor ama artık Apple’ın kendisi bu sektöre adım atıyor. Huawei’ye bir başka dev rakip ise Google. Ünlü arama motoru da yapay zeka çip pazarından pay almak isteyenler arasında. TPU ve ASIC adında iki tane yapay zeka çipleri mevcut.
Bugüne kadar çip sektöründe başarılı olamamış Çin, Huawei ile ilk defa bu kadar umutlanıyor. Huawei’in en son sürüm yapay zeka çipleri (Kirin 970) Huawei Meta 10 telefonlarda kullanıldı. Ayrıca Çin’in yapay zeka alanında yetişmiş elemanları mevcut. Yapay zeka ile ilgili yazılan makalelerin %42’si Çinliler tarafından yazılıyor. Çinli üreticilerin nüfustan dolayı iç piyasada hitap ettikleri çok büyük bir tüketici kitlesi var ve sermayeleri de mevcut.Çin hükümetinin sektöre çok büyük teşvikleri sözkonusu. Yapmaları gereken şey kaliteli ürünler üreterek öncelikle iç piyasadaki yabancı çip egemenliğe son vermek olacaktır.
Huawei’in yapay zeka çiplerinden bahsedince bu başarının arkasındaki görünmez kahramandan bahsetmemek olmaz. Huawei, Meta 10 telefonlarında kullandığı çipi güçlendirmek için Cambricon’un fikri mülkiyet haklarını kullandı.
Cambricon, Pekin’de kurulan çalışmalarını yapay zeka çipleri üzerine odaklamış olan bir startup firması. Geçen yıl firma derin öğrenme uygulamaları(yapay zekanın öğrenebilmesi) için dünyanın ilk ticari çipini geliştirdi. Alibaba tarafından yatırım alan firma ürettiği çiplerle üç yıl içerisinde Çin’in çip pazarının %30’una hakim olmayı hedefliyor.
Bütün bunlar Çin’in yapay zeka teknolojisinde fena olmadığını ve bu teknolojideki gelişmelerin çip endüstrisinin önünü açtığını gösteriyor. Ne iyi ki Huawei var Cambricon var yoksa Çin daha uzun yıllar bu endüstride batılı rakiplerinden geri kalacaktı ve ulusal güvenliğinden endişe edecekti. Şimdi en azından sektör adına bu sefer umut vaadedici bir ışık görünüyor. Çinliler açısından İntel , ARM ve AMD çiplerinin güvenlik açıklarına dair haberler ayyuka çıkmışken sektörde yer edinmenin tam zamanı.
Emre Konak, "Çin, Çip Üretebiliyor Mu?," China Pulse, 25 Ocak 2018, https://cinnabzi.com/cin-cip-uretebiliyor-mu/,21 Haziran 2019.
yapay zeka çipi
Önceki İçerikSosyal Medyada Çinlilerin Afrin Operasyonu Yorumları
Sonraki İçerikÇin’de Doğum Oranları Azalıyor, Ailelere Teşvikte Bulunulmalı