Uyum için gaza basıldı
02 Mayıs 2011 Pazartesi 16:40
AB uyum çalışmaları yeniden hızlandı... 20’ye yakın yasa gündemde...
Nezire Gürkan - TAK
Kıbrıs’ta 2000’li yılların başında yaşanan Annan Planı odaklı çözüm süreci ve adanın Avrupa Birliği (AB) üyeliğiyle gündeme gelen KKTC’nin birlik müktesebatına uyumu çalışmaları, yeniden hızlanıyor. Annan Planı’nın Rum halkı tarafından referandumda reddedilmesiyle motivasyonun düşmesi yanında, seçimler ve hükümet değişiklikleriyle yavaşlayan uyum süreci, köklü düzenlemeler içeren 20 civarında yasayla hız kazandı. Başbakanlık AB Koordinasyon Merkezi’nin AB yetkilileriyle birlikte hazırladığı paket şeklindeki yasa tasarılarının hızla görüşülmesi için Meclis’te özel (ad - hoc) bir de komite oluşturuldu. Telefon - haberleşme sektörünü yeniden düzenleyecek Elektronik Haberleşme Yasası’ndan, İstatistik Kurumu oluşturulmasına kadar bir dizi köklü düzenleme içeren bu yasalara ek olarak, Kamu Görevlileri Yasası da köklü düzenlemelerle sıfırdan yeniden hazırlanıyor.
Bir kısmı Bakanlar Kurulu tarafından onaylanarak Meclis’e sevk edilen, bir kısmı da sevkedilmeyi veya tamamlanmayı bekleyen 20 civarında yasanın onaylanmasıyla, AB Koordinasyon Merkezi Başkanı Erhan Erçin’in ifadesiyle “devlet yapısı bütünüyle revize edilecek”. 1974’te organize edilen devlet mekanizmasının bugünün ihtiyaçlarını karşılayamadığına işaret eden Erçin, bu amaçla Meclis’te özel komite oluşturulmasından son derece memnun. Yasaları hazırlarken partilerden ve ilgili sendikalardan başlayarak katılımcılığa büyük önem verdiklerini, ilgili kesimlerin görüşünü aldıklarını anlatan Erçin, “Çözüm halinde veya bugünkü koşullarda, ne olursa olsun bu düzenlemeler şart” dedi.
TAK muhabirinin sorularını yanıtlayan Erçin, yeni süreçte telefondan elektriğe birçok sektörde yapılacak düzenlemelerin “özelleştirme” değil “özerkleştirme ve liberalleşme” olduğuna da vurgu yaptı. “Avrupa Birliği’nin özelleştirme yasası, özelleştirme politikası yok. Bu, ülkelere bırakılmış bir konu. Çünkü her ülkenin koşulları farklı” diyen Erçin, KKTC’de ülke hacminin küçük olması nedeniyle devletin sektörlerde düzenleyici ve denetleyici olarak görevini korumasının şart olduğunun altını çizdi.
Annan Planı’nın gündeme gelmesiyle 2003’te kurulan, 2004’te faaliyete geçen, Avrupa Birliği’nin ilgili birimleriyle işbirliği içinde çalışan, bugün 14 kişilik kadrosuyla faaliyet gösteren Başbakanlık AB Koordinasyon Merkezi’nin devletin ve AB’nin ilgili uzmanlarıyla işbirliği içinde hazırladığı uyum yasalarından bazıları şunlar:
Meclis’e sevkedilenler: Elektronik Haberleşme Yasası, Doku Hücre ve Organ Nakli Yasası, Çevre Yasası, Merkezi İhale Komisyonu Yasası, Hayvan Sağlığı Yasası ve Hayvan Refahı Yasası.Sevkedilmeye hazır yasalar: İstatistik Kurumu, Muhasebe Meslek Yasası, Kamu İhale Yasası, Bankacılık Yasası, Tarım ve Kırsal Alanlara Destek Yasası, Veteriner Tıbbi Ürünler Yasası, Tarımsal Karantina Yasası, Emniyet Kemerleri Yasası, İş (Değişiklik) Yasası, Kimyasallar Yasası, Su Yönetimi Yasası, Ürün Güvenliği Yasası, Meteoroloji Yasası ve Kamu İç Mali Kontrol Yasası.
AB müktesebatına uyum için hazırlanan yasalara ek olarak yeni Kamu Görevlileri Yasası da hazırlık aşamasında.
Uyum çalışmaları çerçevesinde Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesi, Rekabet Yasası, Sigorta Hizmetleri Düzenleme ve Denetim Yasası gibi bir dizi yasa ise, süreç içerisinde onaylanarak yürürlüğe girdi.
Telefon Dairesi’ne ‘özerk’ statü
Yasaların tümünün köklü düzenlemeler içerdiğine dikkat çekerek, özellikle gündem yaratan Elektronik Haberleşme Yasası’na soru üzerine değinen Erçin, tasarı olarak Meclis’te onay bekleyen bu mevzuatla sabit telefonlar, cep telefonları, internet dahil haberleşme alanında köklü düzenleme yapılacağını belirtti.
“Piyasayı düzenlemeyi” amaçlayan yasayla sabit telefonların devlet tekelinden çıkacağını, Telekomünikasyon Dairesi’nin devlete bağlı bir şirket olarak “özerk” yapıya kavuşacağını belirten Erçin, bu mevzuatla bağlantılı olarak AB’nin 10 milyon Euro’luk finansman desteğiyle “yeni nesil iletişim sistemi”nin kurulacağını anlattı. Bu sistemle bakır hatların yerini dijital sistemin alacağını ve böylece lokal iletişimde hizmet kalitesinin yükseleceğini kaydeden Erçin, Telekomünikasyon Dairesi’nin “özerkleşme” yoluyla sisteme adapte olacağını belirtti. Tahsilat gibi bazı hizmetlerin özelleştirilebileceğini de belirten Erçin, Telekomünikasyon Dairesi çalışanlarının isteklerine göre ya eğitilerek yeni yapıda görev yapacaklarını veya başka devlet kuruluşlarına aktarılacaklarını anlattı.
İstatistik Kurumu Yasası
İstatistik Kurumu Yasası ile de Devlet Planlama Örgütü bünyesindeki İstatistik Birimi’nin “özerk” ve ayrı bir yapı olarak yeniden dizayn edilmesinin öngörüldüğünü belirten Erçin, planlamada ve politikaların belirlenmesinde istatistiğin önemini vurguladı. Dairenin bu yeni yapıyla işlevsel kılınacağını ve kapsamlı bir yapıya kavuşacağını anlatan Erçin, devleti yeniden yapılandırırken bir birine bağlı mevzuatın öncelik sırasına göre ele alınacağını ifade etti.
Rekabet Yasası ve Rekabet Üst Kurulu
Alanında bir ilk olarak Meclis’ten aylar önce geçerek yürürlüğe giren Rekabet Yasası ve bu yasa uyarınca oluşturulan Yenal Süreç başkanlığındaki 5 kişilik Rekabet Üst Kurulu’nun önemine de vurgu yapan Erçin, özerk niteliğe sahip kurulun yaptırım gücüyle önemli işlevler yükleneceğini anlattı. Kurulun bina, personel ve eğitim faaliyetleri gibi alt yapı sorunları nedeniyle henüz aktif çalışmaya başlayamadığına dikkat çeken Erçin, ciddi ekonomik dönüşümlerde kurulun çok önemli misyon üstleneceğini belirtti.
Düzenleyici ve denetleyici bir misyonla çalışacak kurulun yaptırım gücü olacağını ve mahkeme gibi çalışacağını anlatan Erçin, AB uzmanlarının bu günlerde konuyla ilgili eğitim çalışmaları yaptıklarını bildirdi.
Erçin, yasaların geçmesiyle enerji ve telekom sektörlerinde de “denetleyici ve düzenleyici” misyon taşıyacak üst kurullar oluşturulacağına işaret etti.
Yeni bir kamu kültürü
Hazırlandığı ilk günden itibaren 50 - 60 kez değişerek “ruhunu yitiren” Kamu Görevlileri Yasası’nın da sıfırdan yeni bir yasa olarak hazırlandığını anlatan AB Koordinasyon Merkezi Başkanı Erhan Erçin, henüz Bakanlar Kurulu ve Meclis’e sevk edilmeyen bu yasayla kamuda köklü değişiklik öngörüldüğünü belirtti.
Yasal değişiklikle üçlü kararname sisteminin değişeceğini, terfilerde kıdemin yerini liyakatin alacağını, 60 civarındaki hizmet sınıfının 7’ye indirileceğini ve böylece sadeleştirileceğini, bir yerden bir yere geçişin kolaylaştırılacağını, kamunun özele de açılacağını anlatan Erçin, konuyla ilgili sendika, parti ve örgütlerle temasların sürmesi nedeniyle detaya girmedi. Erçin, milletvekillerine kapsamlı bir brifing vermeyi hedeflediklerini de kaydetti.
Bu yasanın çıkmasıyla bağlı bütün yasaların değişmesi gerekeceğine dikkat çeken Erçin, “Ülkede artık yeni bir kamu kültürü oluşacak” dedi.
Özelleştirme değil “liberalleşme”
Gündemdeki yasalarla yapılan düzenlemelerin “özelleştirme” olarak nitelenmesine karşı çıkarak “özerkleşme ve liberalleşme” diyen Erçin, “AB müktesebatında özelleştirme yasası veya özelleştirme politikası yok. Özelleştirme politikası üye ülkelerin münhasır alanıdır. Çünkü her ülkenin şartları farklı” dedi.
KKTC’nin küçük hacimli yapısı nedeniyle bir çok alanda birden fazla firmanın olamayacağını, bu nedenle tekelleşmeye karşı devletin düzenleyici ve denetleyici yapısını korumasının şart olduğunu vurgulayan Erçin, aksi halde monopolleşme tehlikesinin ve sosyal sorunların gündeme gelebileceğine dikkat çekti.
Katılımcılık ve destek şart
AB uyum çalışmalarında katılımcılığa büyük önem verdiklerini de anlatan Erçin, AB’nin temel mantığını da oluşturan bu anlayış çerçevesinde yasaları Meclis’e sunmadan önce ilgili kesimlerin görüşlerini aldıklarını ve katkılarını sağlamaya çalıştıklarını belirtti. Erçin, bu çerçevede sendikalar ve örgütler yanında, Meclis’teki siyasi partilerle de görüşerek destek talebinde bulunacaklarını bildirdi.
Siyaset de şekillenecek
Başbakanlık AB Koordinasyon Merkezi Başkanı Erhan Erçin, AB uyum yasalarının önemini şu sözlerle ifade etti:
“Çözüm şartlarında bu düzenlemeler kaçınılmaz. Ama çözüm olmasa da gerekir, hatta daha önemli. Çünkü izolasyon şartlarında ayakta durmak daha da zor. 1974’te kurulan sistem artık günün şartlarına yanıt vermiyor. Bugünkü hantal yapının değişmesi, devletin daha iyi dizayn edilmesi ve sektörel gelişmeler yanında bireylerin mutluluğu için de bunlar önemli. Bu yasaların tümü geçtiğinde devlet modernize edilecek. İdari ve kurumsal yapı yeniden yapılandırılacak.”
“Siyaset hantal, üretkenlik yok. Bu şartlarda bu yasalar uygulanacak mı veya yine partizanlık yapılmayacak mı?” diye sorulunca da Erçin, “Bugünkü yapıda hükümet programlarının veya ekonomik programların da uygulanma zemini yok. Birbirine bağlantılı bu hantal yapının değişmesi, zorunlu olarak siyaseti de etkileyecek ve bu yapıya destek veren siyasetler, siyasetçiler, hükümetler daha kalıcı işler yapacak. Daha nitelikli politikaların oluşmasını zorunlu kılacak” karşılığını verdi.