Lale Devri Islahatları (Maddeler Halinde) | Not Bu
admin | Eylül 18, 2019 | Tarih | Yorum yapılmamış
Osmanlı tarihinde çeşitli aşamalar ve dönemler vardır. Bu dönemler içerisinde kısa sürmüş ancak kendine ait özellikleriyle ön plana çıkmış bir dönemdir Lale Devri. 1718 – 1730 yılları arasında 12 süren Lale Devrinin Osmanlı’ya çeşitli etkileri olmuştur.
Önce Lale Devri hangi gelişme ile başlamıştır ve sona ermiştir kısaca değinelim. Lale Devri 1718 Pasarofça Antlaşması ile başlamış ve 1730 yılında Patrona Halil İsyanı ile sona ermiştir.
Lale Devri ıslahatları maddeler halinde aşağıda sıralanmıştır:
Osmanlı topraklarına matbaa gelmiştir. İbrahim Müteferrika ve Sait Efendi bu matbaayı kurmuştur.
Avrupa’da ilk geçici elçilikler açılmıştır.
İstanbul’da çeşitli çeşmeler yapılmıştır.
Çeşitli kütüphaneler açılmıştır.
Çiçek aşısı uygulanmaya başlanmıştır.
Tulumbacılar adıyla itfaiye teşkilatı kurulmuştur.
İstanbul’da kumaş fabrikası ve çini atölyesi kurulmuştur.
Yalova’da kağıt fabrikası açılmıştır.
İstanbul’un çeşitli yerine laleler dikilmiş, köşk ve saraylar yapılmıştır.
Barok ve Rokoko tarzı Avrupa mimarisine benzer mimari kullanılmıştır.
Lale Devrinde askeri alanda ciddi bir ıslahat yapılmamıştır. Bu dönemde sadece İran ile savaşılmıştır.
Lale Devrinin Önemi Nedir?
Lale devri ıslahatları üzerinde detaylı durabiliriz. Ancak genel olarak değerlendirirsek yeniliklerde Avrupa’nın örnek alındığını söyleyebiliriz. Avrupalı yaşam tarzının saray erkanı tarafından da taklit edilmesi bazı kesimlerin ciddi rahatsız olmasına neden olmuştur.
Ahmet Refik bu dönemi anlatan kitabına Lale Devri ismini verdiği için dönem zaman içerisinde bu isimle anılmaya başlanmıştır. Ancak dönemin lale bitkisiyle doğrudan bir ilişkisi yoktur.
Lale Devrinin Osmanlı’ya etkileri üzerinde duracak olursak şunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Batının örnek alınması isyana neden olduğu için bu dönemde başlatılan ıslahat hareketleri sürdürülememiştir. Bunda saray çevresinde görülen yozlaşma ve lüks görüntüsü de etkili olmuştur.
Lale Devri genellikle Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’nın sefa düşkünü olmasıyla izah edilir. Ancak bu devirde imzalanan Pasarofça Antlaşması devletin düştüğü zor durumu özetler niteliktedir. Damat İbrahim Paşa barış içerisinde devletin bazı yenilikleri yapıp toparlanması gerektiğine inanmaktadır.
Bu süreçte İstanbul’da sefa ve lüks hayatın ön plana çıkmasının nedenlerinden biri de Sultan III. Ahmet’in buna uygun mizacıdır. Ancak yukarıda belirttiğimiz gibi bu ıslahatlar ileri götürülememiştir.
Tags:lale devri, osmanlı tarihi