Moskwa: taryhy binalara ıumrulmak howpy abanıar
Arhnadzor” toparynyň aktiwistleri 24-25-nji iıulda Moskwanyň häkimiıetleriniň Alekseıewleriň jaıyny ıumurmak kararyny ıazgaryp çykyş etdiler.
Moskwada 19-njy asyra degişli nobatdaky binanyň ıumrulmagy Orsıetiň paıtagtyny özgertmek boıunça ıakynda kabul edilen baş planyň has köp taryhy ıadygärlikleriň ıumrulmagyna sebäp boljagy baradaky howatyrlanmalary güıçlendirdi.
Şäheriň taryhy keşbiniň ıok edilmegine garşy çykyş edıän aktiwistler Orsıetiň paıtagtynyň beıleki taryhy binalaryny goramak boıunça özleriniň göreşlerini güıçlendirjekdiklerini yglan etdiler.
Taryhy ıadygärlikleri goramak boıunça “Arhnadzor” toparynyň aktiwistleri 24-25-nji iıulda Moskwanyň häkimiıetleriniň Alekseıewleriň jaıyny ıumurmak kararyny ıazgaryp çykyş etdiler we suda ıüz tutjakdyklaryny aıtdylar.
Şeıle hem “Arhnadzor” topary Russiıa Federasiıasynyň Baş prokuraturasyna ıüzlendi we şäheriň medeni mirasyny goramaga borçly paıtagt Moskwanyň Miras komitetiniň işini derňemegi talap etdi.
19-njy asyryň başynda gurlan, nesilden-nesile geçip, öz döwründe rus söwdegärleri Alekseıewler maşgalasynyň eıeçiliginde bolan bina şäheriň ıörite gorag astyndaky taryhy böleginde ıerleşen hem bolsa, ol ıumruldy.
Alekseıewleriň ıumrulan jaıynyň ıerine täze myhmanhananyň gurluşygy göz öňünde tutulıar. Bu myhmanhananyň gurluşygy Moskwany özgertmek boıunça 15 ıyllyk planyň bir bölegi bolup durıar.
Şäher gurluşygy planyň bir bölegi
3-nji awgustda geçirilen metbugat ıygnagynda “Arhnadzoryň” aktiwisti Konstantin Mihaılow “köne binalaryň ıumrulmagy taryhy binalary gaıtadan gurup, şäheriň taryhy keşbini dikeltmek syıasaty bilen düşündirilıär” diıdi.
Emma K. Mihaılow täze guruljak muhmanhananyň ıumrulan binadan düıpden tapawutlanıanlygyny bellemek bilen Moskwanyň häkimiıetleriniň düşündirişleriniň hakykata gabat gelmeıänligini belledi.
Orsıetiň paıtagty Moskwanyň merkeziniň günorta böleginde 19-njy asyryň başynda ampir äheňinde gurlan Alekseıewleriň binasy rus söwdegärler maşgalasynyň birnäçe nesilleriniň eıeçiliginde bolupdy.
Geçen hepde-de Orsıetiň Jemgyıetçilik palatasy bu binanyň ıumrulmagyna garşy çykyş etdi we ıaıradan beıannamasynda şäher administrasiıasyny ıazgaryp, ony köne Moskwanyň hakyky keşbiniň galyndylaryny ıok etmekde aıyplady.
Şäher resmileri bolsa köne binalaryň ıumrulmagyny, Moskwanyň uzak möhletleıin bähbitleri bilen düşüdirıärler. Olar täze guruljak myhmanhananyň ıylda müňlerçe syıahatçylary kabul etmäge ukyply boljagyny aıdıarlar.
Şeıle-de şäher häkimiıetleri Alekseııewleriň binasynyň taryhy taıdan gymmatlylygyna şübhe bildirip, 19-njy asyryň başynda gurlan binada ozal alty gezek dikeldiş çäreleriniň geçirilenligini belleıärler.
“Arhnadzoryň” aktiwisti K.Mihaılowyň sözlerine görä, şäheri özgertmek boıunça kabul edilen baş plan Moskwanyň arhitektura taıdan gymmatly ıene ençeme binalarynyň ıumrulmagyny göz öňünde tutıar.
Orsıetiň paıtagty Moskwada ıumrulmagy planlaşdyrylıan binalaryň arasynda şäheriň merkezinde ıerleşıän we 20-nji asyryň başynda gurlan döwrebap äheňdäki bina we 18-nji asyrda gurlan jaılaryň ençemesi bar.
Medeni gymmatlyklaryň gorag çäreleri
Taryhy ıadygärlikleri goramak boıunça “Arhnadzor” toparyndan Nataliıa Samower Moskwanyň taryhy binalarynyň ıok edilmegi bilen, paıtagtyň arhitektura taıdan aıratynlygynyň hem ıitip gitjegine ünsi çekıär.
Aktiwistler şäher häkimiıetleriniň taryhy binalary goramak boıunça bar bolan kanunlaryň gowşak taraplaryndan peıdalanıanlygyny we medeni taıdan gymmatly binalary ıumurmak üçin peıdalanıanlygyny aıdıarlar.
“Arhnadzor” Moskwanyň Miras komitetine ıüzlenip, Alekseıewleriň jaıyny ıumurmakdan halas etmäge çalyşdy. Emma olaryň ıüzlenmesi ret edildi. Komitetiň jogaby bina ıumrulan gününiň ertesi, 26-njy iıulda gowşuryldy.
Komitetiň jaıyň ıumrulmagynyň öňüni almak boıunça meselä garamakdan ıüz öwürmegine sebäp hökmünde, “Arhnadzor” topary tarapyndan komitete berlen binanyň suratlarynyň ıeterlik bolmanlygy aıdyldy.
“Arhnadzor” toparynyň aktiwistleri Orıetiň paıtagty Moskwada guruljak täze myhmanhananyň inwestorlary bilen hem duşuşypdylar we olary Alekseıewleriň jaıyny ıumurmakdan saklanmaga çagyrypdylar.
N.Samower taryhy binalary halas etmek boıunça häzir jemgyıetde aktiwligiň dörändigini belledi: “Bu täze bir ıagdaı we adamlaryň özüne degişli bolmadyk, emma tutuş jemgyıete degişli gymmatlyklary goramaga taııardygyny görkezıär”.