08-Kas-2012 12:12 #1
Not: 1-a) Gece ay tutulmalarında, ay'ı kurtarmak için davul çalmak, tenekeye vurmak, havaya tüfek-silah sıkmakla gürültü yapıldığını gözlemlemişimdir.
b)Her yeni ay gördüğünde annemin aya dönerek sarfettiği sözler;
Not: 2- Nazar için kullanılmış at-eşek nalın'ının dış kapı giriş üstüne çakılır.
Not: 3- Geceleyin evin yakınında baykuş ötüşünü duymak kötüye-uğursuzlığa yorumlanır. Ölüm habercisi olarak görülür. Gece vakti buşu kovalamak için çaba sarfedilir.
Not: 4-çömçeli gelin
1.çukurova yöresi yağmur yağdırma törenlerinde çocukların kapı kapı dolaşıp söyledikleri tekerleme, dua. çömçe gelin diye de bilinir. çocuklar bu tekerlemeyi söyledikten sonra kapıyı açan kişinin çocuklara hediye vermesi de adettendir.
08-Kas-2012 12:19 #2
Yaşadığım yerde çocuklar doğduktan 40 gün sonra, "çocuğun kırkı çıktı" diye bir toplanma yaparlar, orada da çocuk odaya getirilirken tef çalarlar, "Yahu bu shaman adeti değil mi ?" dediğimde de beni oradan kovmuşlardı şişko şişko teyzeler
08-Kas-2012 12:29 #3
halkımızın çok içli dışlı olduğu konular aslında kökenini bilmekte fayda var bende bebeğin kırkı çıkınca toplandıklarını biliyorum hatta yeğenimin kırkı yeni çıktı bide bizim ailede her birey farklı renk kurdele alır bebeğin kırkı çıktığında yatağına asılır
10-Kas-2012 17:24 #4
Ayrıca diş buğdayı yapılır diş çıkaran çocuk için. Kubbe uygulaması da Orta Asya (OTAĞ) veya Sumer, Babil, Akad gibi Mezopotamya (ZİGGURAT) kökenlidir. Bu arada bu güzel konu için teşekkürler nevermore...
05-Kas-2015 01:13 #5
Gök ( Tanrı) Tengri inancından günümüze kadar ulaşan Şamanik Türk adetleri
Su dökerek uğurlama:Gidenin arkasından su dökmek eski Türkler’deki su kültünün doğurduğu bir adettir.
Tahtaya Vurmak:Yine, istenmeyen bir olay duyulduğunda tahtaya el ile tokmak gibi üç kere vurulması da, kötülükten korunmak, kötü ruhların duymasını önlemek amacına yönelik eski bir Şaman inanışıdır.Bazısı Amerikalılar’a da geçmiş adetlerdir. geçerken Kuzey Buz Denizi’ndeki Bering Boğazını kullanmış olsa gerektir. Zira Amerikalılar da “knock on the wood” deyip 3 defa tahtaya vururlar.
Kırmızı kurdale:Loğusa kadınların başına bağlanan kırmızı kurdela Şaman döneminden günümüze kadar ulaşmış bir adettir. Bu kurdelanın anneyi ve yeni doğan çocuğu, albız denen şeytana karşı koruduğuna, özelikle Alevilik’de gözlemlenen mezarın başına bağlanan kırmızı kurdelanın da ölüye kötü ruhların musallat olmasını engellediğine inanılır.
AY: Anadolu’da yeni ayın görünmesi sırasında yere diz çökerek niyaz edilmekte, gökyüzüne, aya ve toprağa bakarak dilekte bulunulmaktadır. Yeni ayın yeni umutlara ve yeni başlangıçlara vesile olacağı düşünülür. Bu olgu da Türkler’in eski Göktanrı inancından kaynaklanmaktadır.
40 Sayısı:Eski Türk inanışına göre ruh fizikî bedeni 40 gün sonra terk etmektedir. Türk destanlarında kırk sayısı çok yer alır ve kırk yiğitler, kırk kızlar epeyce geçer. Manas destanında olduğu gibi, Dede Korkut hikâyelerinde kırk yiğitler görülmektedir. Kırgız türeyiş efsânesinde de, Sağan Han’ın bir kızı ve otuz dokuz hizmetçisi ile kırk kız bir gölün kenarına giderek sudan gebe kalmışlardı. Oğuz’un verdiği şölende, diktirdiği sırıkların boyu kırk kulaç uzunluğunda idi. Hikâyelerde ve masallarda kırk gün ve kırk gece düğünler, kırk haremiler, kırk satır ve kırk katır çok geçer. Bazı ejderhalar vardır ki onlar yenilmez ve ölmezler, ancak bunların tılsımları bozulursa ölürler. Bu gibi ejderhaların kırk günlük bir uyku zamanı vardır. İşte bu zamanda ejderhanın yanına gidilir, üzerinden kırk tâne kıl koparılır, ateşe atılarak yakılırsa ejderha da ölür.40 sayısı da totemcilik döneminden kalma bir inanıştır. Semâvî dinler dâhil tüm dinlerde 40 sembolizmasının görülmesi dinlerin evrim süreci konusunda fikir vermektedir. İslâmiyet’te ölümün ardından 40 gün geçtikten sonra Kur’an ve Mevlit okutma âdetlerinin, Musa’nın Tanrı’nın buyruklarını Tur dağında 40 gün 40 gecede almasının, eski Mısır’da firavunun ölümünden kırk gün sonra cennete gidebilmek için bir boğa ile mücadele etmek zorunda kalmasının, Hıristiyanlar’ın paskalyaya 40 gün oruç tutarak hazırlanmasının, Ayasofya kilisesinin zemin katında 40 sütununun ve kubbesinde de 40 penceresi olmasının kökeninde o devirlerden kalma Şaman veya totem geleneklerine benzetilmektedir.
Mezartaşı: Şaman âyin sırasında yardımcı ruhlarını kullanmaktadır. Ölülerin, âilenin vefat etmiş büyüklerinin, eski Şamanlar’ın ruhlarının, ormanın, suyun ve yerin yardımcı ruhlarının da Şaman’a yardım ettiği kabûl edilir. Ölen büyüklerin ruhlarının çoğalması sonucu bu ruhların en kıdemlisinin ruhların başına geçeceğine ve bunun da diğerlerinin yardımı ile Şaman’a yol göstereceğine inanılır. Kuş biçiminde düşünülen bu ruhlar Şaman’a gökyüzüne yapacağı yolculukta yardımcı olmaktadırlar. Toplumda ulu kabûl edilen kişilerin ölümünden sonra ruhlarından medet ummak mezarları kutsamış ve bu yerler medet umulan yerler hâline gelmişlerdir. Günümüzde mezar, türbe, yatır ve benzeri yerlerin ziyareti ve bunlardan medet umulması da bu inanç sisteminin devamı olarak ortaya çıkmıştır.Eski Türkler’de mezarları gizleme geleneği yoktur, aksine özellikle büyüklerin özel mezarları yapılıp, üzerlerine bir yapı (bark) yapılmış, barkın iç duvarları ölünün yaşarken katıldığı savaş sahnelerini gösteren resimlerle süslenmiştir. Ayrıca mezarın veya mezar yapısının üstüne Balballar dikilmiş, sıradan kişilerin mezarlarına da, belirli olması için tümsek biçimi verilmiştir.
Dilek tutma:Göktanrı inancında kanlı kurbanlardan başka bir de kansız kurbanlar vardır. Saçı, yalma, yani ağaçlara veya kamın davuluna bağlanan paçavralar, ateşe yağ atma, tözlerin ağızlarını yağlama ve kımız serpme gibi törenler bu kansız kurbanlardır.
Ölüm:Şamanizm’de köpek ruhun yaklaştığını uzaktan acı ulumayla haber verebilmektedir. Sıradan bir kişi bu ruhu görürse bu onun pek yakında öleceğine işaret sayılır. Anadolu’da günümüzde köpek uluması uğursuz sayılmaktadır. Köpeklerin bâzı olayları önceden algıladıklarına ve bunu uluyarak anlattıklarına inanılır.
Kubbe: Ayrıca, cami mimarisine kattığımız “kubbe” gök tanrı dini’nden taşıdığımız bir durumdur.
Halı Kilim Desenleri: Şaman’ın üzerine giydiği giysiye yılan, akrep, çiyan, kunduz gibi yabanî ve zararlı hayvan şekilleri çizilerek onların kaçırılacağına inanılırdı. Bugün Anadolu’da Türkmen köylerinde dokunan halı, kilim gibi örgüler Şaman giysilerinin izleri taşımaktadır.
Müzik: Şamanlar âyinlerinde davul ve kopuz kullanmışlardır. Müziksiz bir âyin düşünülemez. Oysa İslam dininde Kur’an dışındaki dinî eserlerin müzikle okunması günahtır. Şaman geleneğinin devamı olarak Anadolu’da Hz. Muhammed’in, Hz. Ali’nin hayatları müzikle okunmaktadır. Mevlit ve İlâhiler sâdece Anadolu’da uygulanan müzikli anlatımlardır.
Su içerken başını tutma : Su içerken başını tutmak şamanik adetlerden biridir.Bunun sebebi su içerken aklın başından gideceği düşünülür.
Mezarda Su : Mezarların ayak ucunda bulunan küçük suluklar da buna bir örnektir. Ruhların susadıkları zaman kalkıp oradan su içmeleri inancına dayanır. İslamiyet birlikte, “sevaptır, kuşlar su içer” şekline bürünsede eski Türk inanışından geldiği bilinmektedir.
05-Kas-2015 01:27 #6
Kapıdan çıkarken sağ ayağın önde olması da Şaman kültüründen kalma bir ritüeldir. Sol ayakla geçmenin kişiye uğursuzluk getireceğine inanılır
BU alıntılara birkaç tane daha ben ekleyeyim; baba tarafımda olan bir adettir; bir kişi öldükten sonra kapı pencere açılırve bir sürahide su ve bardak konur. Bizimkilerin inancına göre ölen kişinin o suyu içeceği ve huzurla gideceğine inanılıyormuş. Artık uygulanmıyor pek fazla.
Adak vermek, bunun için irmik helvası karmak, lokma döktürmek yine eski geleneklerden kalmadır.
Esnerken ağzı kapatmak, ağızdan içeri kötü cinlerin girmesini engellemek için gelmiş bir adettir ve şamanik kökeni vardır.
Ve daha nice gelenek var. Adaçayı yakma, üzerlik yakma, bitkilerle konuşma, diş buğdayı, okuyup üfleme, tuz okuma vs.
05-Kas-2015 06:31 #7
Satılmış adı da Şaman adetlerine dayanır. Yin-Yang yani "İyi bir şey olduğunda kötü bir şey de olacaktır." inancından dolayı bir evde çocuk doğduğunda, yani iyi bir şey olduğunda, kötü bir şey de olacağı, yani çocuğun öleceği, inanışı vardı. O yüzden çocuk bir süre başka bir eve gönderilir ve adı Satılmış koyulurdu.
"Her işte bir hayır vardır." veya "Çok güldük, başımıza bir şey mi gelecek?" gibi inanışlar a yin-yang inanışıyla ilgilidir.
Bazı evlerdeki yüksek eşik ve eşikte duran kadının evde kalacağına inanmak da eski Türkler'in atalarını evin eşiğinin altına gömmesinden kaynaklanır.
07-Kas-2015 00:07 #8
Kuranda bir ayet vardı yanlış hatırlamıyorsam atalarının dinlerini yaşamakla ilgili ... Türkiye'deki Müslümanların çoğu aslında bunu yapıyor. Ne eskiden kopabiliyorlar nede yeniye adapte olabiliyorlar...
Bizim buralarda Hıdırellez olduğu zaman yumurta boyarlardı paskalya bayramına benzer sonra kırmak için yarışırdık.Şimdi pek kalmadı yada benim gözüme çarpmıyor
07-Kas-2015 00:29 #9
Bir de toplumun bunu kabullenememesi gibi bir durum var. Olayın kökenlerini söyleyince de biz suçlu çıkıyoruz. ne garip insanlar bunlar, yalan borcumuz mu var size ? düşman mıyız biz ?
08-Kas-2015 20:44 #10