(EVRENSEL TASARIM İLKELERİ KAPSAMINDA ÜNİVERSİTE YERLEŞKESİNDE ERİŞEBİLİRLİĞİN İNCELENMESİ: ODTÜ ÖRNEĞİ )
Yazar : * * Yavuz ARAT, Melike GÜNER
Sayfa : 210-229
Bilginin üretildiği ve paylaşıldığı üniversite yapıları, toplumların dolayısıyla bireylerin gelişmelerinde önemli bir konuma sahiptir. Aslında, ait olduğu bölge haricinde de birçok kişiye hizmet eden üniversite yapıları, çok fonksiyonlu mekân gruplarını barındırmaktadır. Nitekim mekânsal açıdan üniversiteler, öğrenci ve akademisyen kitlesini barındıran meslek öğreterek birey yetiştiren kurumlar olarak ana faaliyetlerini/fonksiyonlarını yerine getirirken farklı mekânlara ihtiyaç duymaktadır. Bu noktada, farklı/değiş(k)en mekânlara sahip yerleşim alanları ile çevrelerine önemli etkileri olan üniversiteler, aynı zamanda kendi içlerindeki mekânsal örgütlenmeler ve erişilebilirlik bağlantıları içeren çok fonksiyonlu yapı gruplarındandır. Çok fonksiyonlu ya da karmaşık fonksiyonlu yapı gruplarından olan üniversite alanları ya da yerleşkeleri birbirinden farklı olarak tasarlandığı görülmektedir. Eğitim yapılarının dışında ders dışı kullanımların çoğunlukta olduğu sosyal alanlar, yapıların ve mekânların birbirleri ile olan bağlantıları (dolaşım alanları vb.) özellikle kampüs içi ulaşım, yapılara erişim farklı şekillerde tasarlanmış, master plan elde edilerek tamamıyla planlı gelişen üniversite yapılarının yanında, kendi master planı değişmiş farklı şekillerde üretilmiş üniversite yerleşkeleri de mevcuttur. Bu kapsamda düzenli olarak, master planına uyularak gelişen üniversite yerleşkelerinin erişilebilirlik kapsamında analiz edilmesi çalışma kapsamında elde edilecek fayda için istenilen bir sonuç olacaktır. Bu kapsamda örneklem alan olarak seçilen Orta Doğu Teknik Üniversitesi merkez kampüsünde bulunan yapılara erişim kolaylıkları ve ulaşılabilirlik hususları evrensel tasarım ilkeleri dâhilinde incelenecek olup seçilen yerleşke alanlarının ‘’Engelsiz Kampüs Projesi’’ dâhilinde belirlenen inceleme ölçütleri ile karşılaştırılmalı kontrol listeleri oluşturularak değerlendirilecektir.
Kampüs yapıları, erişilebilirlik, evrensel tasarım, dolaşım alanları, sosyal alanlar.