Diş Bakımı ve Önemi
January 30, 2015 /in Anasayfa1 /by Wadmin
Kedi ve köpeklerde dişler besinlerin koparılması ve parçalanmasında, savunmalarda kullanılmaktadır. Kedi ve köpeklerde ilk dişleri süt dişleridir sonra kalıcı dişler onların yerini almaktadır. Kedi ve köpeklerde diş yapısı üç ayrı katmandan oluşmaktadır. Bu tabakalar dentis (substantia eburnea), mine tabakası (subst.adamantna), seme nt (subst.ossea) tabakasıdır. Süt dişleri kalıcı dişlere oranla daha iri ve güçlüdürler bu nedenle yavru köpeklere 6 aylık olana kadar kemik verilmemesi gerekir nedeni süt dişlerinin olması ve kemiği yeterince kıramadan yutmaları sonucu problemlerin çıkmasıdır (özellikle tavuk kemiği iç organlarda batma yapmaktadır). Kesi ve köpeklerde dişler fonksiyonlarına göre kesici dişler, köpek dişleri, öğütücü dişler diye üçe ayrılmaktadır. Öğütücülerde kendi arasında ön öğütücüler ve arka öğütücüler olarak ayrılır.
Kedi ve köpeklerde en çok karşılaşılan diş anomalileri
1-Sayıda düzensizlikler: Süt dişlerinin kedi ve köpeklerde sayıca fazla veya eksik olmasıdır, kalıtsaldır ve doğmasaldır. Sayıda noksanlık oligodontie sayıda fazlalık polyodontie olarak adlandırılmaktadır. Eksik diş oluşumu genelde köpeklerde görülmektedir. Bu durum genetik olabilmekte köpek yetiştiricilerinin bu duruma dikkat etmeleri gerekmektedir.
2-Büyük ve şekil düzensizlikleri: Diş tümörleri, ikiz diş oluşumu, kaynaşma, dişlerde süt kesicileri düşmeden daimi kesiciler çıkarsa normal diş sırasına uymadığından yeni çıkan dişler düzensiz bir şekil alır.
3-Durum ve yön düzensizlikleri
4-Değişim düzensizlikleri: Çenelerin geniş olması, çene de gömülü kalma, süt dişlerin zamanında düşmemesi, köpeklerde canin ve kesici dişlerde görülmektedir. Bu durumlarda kedi ve köpeklerde çiğneme bozuklukları, dil ve yanakta yaralar,
damakta yaralar dişler arasında gıda birikimlerine neden olarak bu durum diş taşı oluşumunu artırmaktadır.
Üst ve alt çenenin uzun olması kesici dişlerin karşılıklı gelmesini engeller bunun sonucu uzayan dişlerin yumuşak dokuları yaraladığı görülür. Bu özellikle boxer ırkı köpeklerde daha sıklıkla karşımıza çıkar.
Kedi ve köpeklerdeki diş anomalileri tedavi olarak dişlerin çekilmesi ya da ortodonti yöntemiyle tedavi edilmeye çalışılmaktadır. Bunun için kedi ve köpeklerde lokal yada genel anestezi yapılmaktadır. Kedi ve köpek sahipleri Türkiye’de diş hastalıkları konusunda yeterince bilgiye sahip değildir, özellikle kedi ve köpeklerde yavru dönemlerinde ilk 7-8 ay daha sık olarak veteriner hekim müdahalelerinde diş durumlarına bakılarak uygun dönemde gerekli işlemleri yaptırmaları gerekmektedir.
KEDİ VE KÖPELERDE DİŞ TAŞLARI
Kedi ve köpeklerde en sık karşılaşılan hastalık durumlarındandır. Diş taşları dişlerin üzerinde sarımtırak, yeşilimsi, kahverengi oluşumlardır. Dişler diş taşlarına en çok kedi ve köpeklerde rastlanmaktadır. Kedi ve köpeklerde diş taşlarının önemi diş çürüğünün (caries) oluşumunu önlemek için tedavi edilmesi gerekmektedir. Hastalık daha çok evde beslenen köpek ve kedilerde görülür nedeni de bu hayvanların doğal yaşamdan uzaklaşmaları başlıca neden olarak görülmektedir. Köpek ve kedilerde diş taşı dişin boyun kısmından taç kısmına doğru yayılır ve zamanla tüm dişi sarabilir. Sebep olarak;
1-Kedi ve köpeklerde diş etinde tedavi edilmeyen yangı durumların da görülmektedir.
3-Kalitesiz kedi köpek maması kullanımı
4-Salyada bulunan kalsiyum fosfat, kalsiyum fosfat, kalsiyum karbonat
5-Kedi ve köpeklerin ağızlarında bulunan bakteriler
6-Kedi ve köpeklerin uygun besinlerle beslenmemesi (yumuşak besinlerle beslenmesi)
7-Kedi ve köpeklerin uygun ağız bakımının yapılmaması.
8-Kedi ve köpeklerde yaşlılık
9-Şekerli gıdaların verilmesi.
10-Kedi ve köpeklerin yemek yedikten sonra dişlerinin fırçalanmaması.
11-Kedi ve köpeklerin 6 ayda bir diş ve diş eti sağlığı için düzenli veteriner hekim kontrolü yaptırmaları gerekmektedir.
Kedi ve köpeklerde diş taşlarında belirtiler semptomlar:
1-Kedi ve köpekler de kötü bir ağız kokusu.
2-Kedi ve köpeklerde diş etlerinde yangı görülür.
3-Dişlerde çürüme görülebilir.
4-Kedi ve köpek çiğnemede güçlükler çeker.
5- Kedi ve köpeklerde ağızdan bol salya akar.
6-Dişlerde diplerinde veya etraflarında ilerlemiş olgularda etrafı tamamen taş ile kapanmıştır bu taş yapısı yeşilimtırak, sarımtırak veya kahverengi renkte olabilir.
7-Kedi ve köpeklerin diş etlerinde kızarıklık, şişkinlik, ülserasyon (akıntılı yara) görülebilir.
8-Kedi ve köpeklerde diş etlerinin diş köküne doğru çekildiği görülür.
Kedi ve köpeklerde diş taşları sürekli oluyorsa sebebi araştırılmalıdır. Tedavilerden sonra tekrar diş taşı oluşmayacak demek değildir, genelde veteriner kliniğimize gelen diş taşı hastalarımız gecikmeli gelmekte genelde bu hastalar 6 yaş üzeri olmakta ve 6 yaşına kadar hiçbir müdahale yapılmamaktadır. Gecikilen müdahaleler sonucu diş taşı durumlarında seri diş çekimleri yapılmakta bu durum kedi ve köpekler için zor durum yaratmaktadır.
Tedavide basit diş taşları genel narkoz yapılmadan pean pensi vs ile kırılabilir, ileri vakalar kalın ve kitleli yapıdakiler çeşitli diş küretleriyle temizlenir. Yuvasından gevşemiş yapıda olanlar çekilir. Ultrosonik kavikatörle sulu sistemle temizlenmektedir. Bu tedaviler sırasında diş etine zarar vermemeye özen gösterilmelidir. Tedavilerde önce diş taşları temizlenir, diş etlerinde yangı varsa bu tedaviden sonra gingivitis tedavisi başlatılır. Çok problemli vakalarda gingivectomi yapılarak ölü dokular uzaklaştırılır. Ağız içinde yapılan tedavilerde spreyler, vitamin, kortizon, özel mamalar, antibiyotikler, bağışıklık güçlendirici vs ilaçlar kullanılmaktadır. Tedaviden sonra hayvanların dişlerini kuvvetlendirmek için kemik ve sert gıdalar verilmesinde fayda vardır. Kedi ve köpeklerde diş taşı oluşumunu önleyici kalıpta dökülmüş özel mamalar bulunmaktadır.
Kedi ve köpeklerde diş çürükleri (caries) zamanında müdahale ile tedavi edilmelidir. Kedi ve köpeklerde ağrıya neden olmakta aynı zamanda kedi ve köpeklerde midede ülserlere sebep olması açısından muhakkak tedavisi yapılması gerekmektedir. Kronik bir hastalık halinde yıllarca sürebilir, sebep olarak şekerli gıdalar, flor eksikliği, ağız içindeki mikroorganizmalar (strep mutans, laktobaciller, bacillus acidophilus) olduğu bildirilmektedir. Kedi ve köpeklerde gelişim bozuklukları, ABCD vitamin eksiklikleri, gençlik hastalığı, raşitizma, köpeklerde salyanın ph ının 7.5-8.5 alkali olması ve salyanın yüksek oranda amonyak içermesidir. Kediler diş çürüğüne köpeklere oranla daha az duyarlı bir yapıdadır. Kedi ve köpeklerde diş çürüklerinde salya artışı, dişte renk değişikliği (siyahımsı kahverengi renkte), Dişteki çürüme derine indiyse çiğnemede güçlük görülür, çiğneme yavaştır, ağzın sağlam bölümünü kullanmaktadır, ağrı ve soğuğa, sert gıdalara duyarlılık vardır. Ağızdan pis bir koku yayılır. Tedavide çürük dişin genel veya lokal anestezi ile çekilmesi gerekir. Anı zamanda restoratif ve ortodontik tedaviyle dişin tedavisi yapılmaktadır.
Kedi ve köpeklerde diş kırıkları
Köpeklerde diş kırıklarına kedilere oranla daha fazla görülmektedir. Neden olarak vurma, sert cisim ısırmaları, hatalı diş çekimleri,vs. Tedavide çekim veya kesme ( frezle düzeltme) çok özel durumlarda köpeklerin canin dişlerinin kırığı doldurulabilmektedir. Kedilerde diş etlerinde geri çekilmeler dişlerin diplerinde kızarıklık bulunan kedi hastası vakalar sıklıkla gelmekte hayvan severlerin bunu önemseyerek hemen kontrol için bir veteriner hekime götürmelerini şiddetle tavsiye ederim. Tedavi edilmeyen özellikle yaşlı kedilerde diş etlerinde enfeksiyon sonrası tümöral oluşumların oluşma olasılığı artmaktadır.
Köpeklerde özellikle çene eklemi tümörlerine rastlanılmaktadır. Bunlar sarkom, osteom, karsinom, fibrom ve kondrom karakterindedirler. Özellikle klinik belirti olarak çenede git gide artan şişkinlik ve kemiklerde deformasyonlar, dişlerin gevşeyerek düşmesi, ağızda kanama ve zayıflama görülür radyografi çekilerek çene kırığından elemine edilmesi gerekmektedir. Tedavisi mümkün değildir çene kırıklarında plaka ile vidalama teknikleri ile tedavisi yapılabilmektedir.
Kedi ve köpeklerde ayrıca diş fistülleri ve alveolar periostitis olgularında tedaviler uygulanmaktadır.
Köpeklerde özellikle ağız içinde oluşan papillomatosis (ağız içi siğiller)acil olarak bir veteriner hekim tarafından gerek ilaçla gerekse cerrahi yöntemle tedavi edilmelidir tedavi edilmeyen köpeklerde bağışıklık sistemleri çökmekte ve siğiller köpek yemek yerken koparak yerinde enfeksiyona açık yaralar şekillenmekte ve yayılma tabiatlı oldukları için şiddetle tedavi edilmeleri gerekmektedir.
Bütün kedi ve köpek sahiplerine tavsiyem ağız ve diş sağlığı konusunda en az 6 ayda bir veteriner hekime hayvanlarını muayene ettirmeleri yönündedir.
Mikroçipin Önemi Neden Randevu Almalısınız?