Akıllı Cep Telefonlarına Çuval Dolusu Para Vermek Ne Kadar Doğru? | Mehmet Emin Ertemür
Akıllı Cep Telefonlarına Çuval Dolusu Para Vermek Ne Kadar Doğru?Reviewed by Mehmet Emin ERTEMÜR on Oct 1Rating: 5.0Akıllı Cep Telefonlarına Çuval Dolusu Para Vermek Ne Kadar Doğru?Günümüzde piyasada ucuzundan pahalısına birçok akıllı telefon bulmak mümkün. Ama bir akıllı telefona çuval dolusu para vermek ne kadar doğru? Aslında sorulması gereken temel soru bu
Bugünlerde herkes bir Samsung, İphone vb. cep telefonlarına çuval dolusu para verip sahip olmanın hesabını yapıyor. Peki Samsung ve Apple aslında o telefonları ne kadar ucuza mal ediyor? Kendileri bir telefona neden bu kadar çok para veriyor? Bunları pek kimse merak etmiyor.
Mesela Türkiye’de 3000TL ‘den satılan bir İphone ’nun Apple’a tahmini maliyeti 210$ yani 630TL, aynı durum Samsung içinde geçerli yine ülkemizde 2750 TL ‘den satılan bir Samsung telefonun Samsung’ a tahmini maliyeti 200$ yani 600TL.
Peki nasıl oluyor da bu kadar ucuza mal edilen telefonlar değerinin 3 -4 katı fiyata satılıyor?
İlk olarak herkesin cevabı “ Türkiye’de vergilerin çok yüksek olduğu” yönünde ama işin içinde yüksek karlılık sevdasının payı da mevcut. Türkiye’de 1000$ civarında satılan bir telefon ABD’de 700$ civarı bir fiyat ile satılıyor. 700$’a satılan bu telefonda üretici kar elde ediyor, bayi satarken kar elde ediyor ve ABD devleti de satılan üründen vergisini alıyor(hatta eyaletlere göre bu fiyat üzerine fazladan vergi konulabiliyor). Aslında bakarsanız 700$’ a satılan telefonun takribi maliyeti 200$ yani 500$’lık fazlalık kısım içinde dağıtım payı, bayi karı, vergiler vb kalemelerin hepsi var. Buna göre kaba taslak düşünsek bir telefonda üretici firma 10$ kar elde etse (ki tahminlere göre bu 100 ve üzerine çıkabiliyor) 50milyon adet satılan telefonda üretici firma 500milyon$ kar elde etmiş oluyor. Telefon üreticisi firmaların en değerli şirketler sıralamasında neden en tepelerde olduğunu bariz bir şekilde ortada değil mi?
Bu işin ABD kanadında böyle bir de Türkiye kanadına gelirsek; 200$’a üretilen ve ABD’de 700$’a satılan telefon Türkiye’de satılmak için ithal edildiğinde distribütör firma milyon adetlik bir sipariş geçeceği için haliyle ürünü 700$’a değil de çok daha düşük bir fiyata alıyor. Örneğin; 200$’a üretilen bir ürünü üretici firma 400$’a Türkiye ‘ye getiren firmaya satsa cihazdan 200’a kar elde edecek. Türkiye ‘ye getiren firma 400$’a aldığı ürüne 300$ gümrük vergisi, karlılık, dağıtım, bayi payı vb kalemleri eklese ürün 700$’ fiyata ulaşmış olacak. Devlette bundan sonra devreye girecek çünkü devletimiz satışa çıkan ürünün fiyatı üzerinden %18KDV ve %25 ÖTV vergileri alıyor. Bu vergilerde eklenince fiyat 1030$ ’a gelmiş olacak. Türkiye kanadında müşteri hariç herkes iyi kazanıyor. Müşteri bir sorunla karşılaşıp servise gitmediği sürece o pahalı telefona sahip olmanın mutluluğunu yaşıyor.
Bir de işin servis boyutu var, bu kadar yüksek karlılığa sahip olan ürünlerin üretim esnasında en iyi şartlarda % 5 ile %8 arası hatalı çıkma durumu var. Yani 100 cihazdan 8 ‘i üretim hatalı olabilir. 1000$ para verip aldığınız bir ürün arızalı çıktığında servis değişim yapmazsa karına ne kadar kar ekliyor bir bakın. Tabi insaflı davranıp nasıl olsa arızalı çıkacak ürünlerin bile maliyetini müşteriden aldığı için arızalı ürünü hemen değiştiren firmalarda var. İşte onlar müşterinin gözünde en yüce firma oluyor.
Olaya teknik kısımdan bakarsak aslında telefon alırken bu kısım daha çok incelenmeli; Samsung ve Apple’ın pahalı modellerinin sahip olduğu donanımı hatta onlardan daha iyi olan donanımı farklı bir firma da daha ucuza üretilebiliyor. Piyasada Çin, Tayvan, Kore vb menşeili telefon üreticileri çok daha iyi donanıma sahip olan telefonları Samsung’un yarı parasına satıyorlar. Ama büyük firmalar kadar reklam ve sosyal sorumluluk projeleri ile isimleri çok fazla duyurdukları için bir kalite algısı oluşturmayı başarmış durumdalar. Mesela bundan 10 yıl önce Nokia ‘nın pazarda birinci olduğu yıllarda çıkıp birisi 10 yıl sonra Samsung Nokia ‘yı geçecek deseydi kimse ona inanmaz hatta deli gözüyle bakardı. Çünkü o dönemlerde Samsung’un bir çok kullanıcı samsung ürünlerine kalitesiz ve acayip olarak değerlendirip almıyordu. Ama 10 senede durum ne kadar çok değişti. Apple diyorsunuz onu şimdilik bir kenarda tutalım ona birazdan geleceğim.
3 yıl önce Note 2 telefonu ilk çıktığında aldım ama Samsung her sene yeni bir Note serisi cihaz çıkardı ve şu an Note 5 modelini satışa sundu. Benim kullandığım Note 2 cihazım da 8 -9 aydır Note 4 yazılımı mevcut yani Note 4 modelinde bulunan yazılım Note 2’de çalışıyor. Bunun olabileceğini Samsung ‘da biliyor ama Note 4 yazılımını Note 2 için çıkarmıyor. Çünkü bunu yaparsa Note 4 modelini Note 2’ye göre çok daha yüksek fiyattan satmasının önü kapanacak. Kullanıcıların Note 4’e çok para vermektense yarı fiyatına Note 2 alıp Note 4 yazılımını yükleyerek daha ucuza kullanmaları Samsung için büyük zarar demek. Aynı durum Note 5 içinde geçerli yani Note 5 yazılımını isterse Samsung Note 2 için uyarlar ama bunu yaparsa kim 2750TL verip de bir Note 5 alır ki? ( gösteriş meraklısı değilse ). İşte insanların parasını ceplerinden onları sevindirerek almak ne kadar kolay, yapılması gereken onlara sadece en iyiye sahip olduğunu düşündüren egoyu aşılamak. Sonrasında zaten kendileri gelip paşa paşa pahalı ürünleri alıyorlar.
Apple’a gelirsek; aslında Apple kullanıcılarına yıllardır aynı cihazı sadece tipini değiştirerek satıyor ama yazılımsal konuda onlara kolaylık sunuyor. Apple telefonları dışarıdan farklı ama cihazın içindeki donanım her yeni cihazda çok fazla değişmiyor sadece küçük çaplı değişimler oluyor. İphone 4 ile İphone 6 arasındaki donanım farkına bakarsanız durumu net olarak görebilirsiniz ama kasaya bakarsanız ikisi çok başka telefon dersiniz. Apple ’ın sürekli aynı donanımı kullanması ve donanımı yavaş geliştirmesinin nedeni ise donanıma uygun yaptığı yazılım sayesinde daha stabil çalışması. Android cihazlar donanım olarak İphone’ lardan daha üstünler ama yazılım uyumluluğu ve güncelleme sıklığı konusunda sıkıntı yaşıyorlar, Android cihaz üreticileri Apple kadar düzenli yazılım güncellemesi yayınlamadığı için cihaz ömürleri de uzun olamıyor. Kullanıcılar bir Android cihazdan uzun ömürlü faydalanma yapmak istiyorsa benim yaptığım gibi kendileri yazılım yükleme ile uğraşmak zorundalar, tabi bunu da her kullanıcı yapamıyor. Bir Apple ürününü yazılım güncellemelerini takip ederek ortalama 4 yıl kullanabilirsiniz ama Android cihazlarda özellikle Samsung cihazlarında 2 yıldan fazla kullanmanız mucize niteliği taşıyor.
Çok uzun yazdım ama gördüğünüz gibi işin özünde yatan durum 3000TL verip aldığınız telefonunuzun yaptığı tüm işi aslında 1000TL verip alacağınız akıllı telefonda yapıyor. Sonuçta pahalı olan telefonda kullandığınız arama yapma, sms gönderme, facebook, twitter uygulamaları, oyunlar, müzik dinleme gibi işlemleri ucuz olan telefonla da yapabilirsiniz. Pahalı telefon sizi daha üstün bir insan yapmaz ama muhtemelen farklı bir insan olarak hissetmenize yardımcı olduğu hissini verebilir.
Not: Ben bu yazıyı hazırlarken İphone 6S ve 6S Plus Türkiye fiyatları açıklandı, 3000TL ile 4000TL arası fiyatlardan bahsediliyor. Bir telefona bu kadar çok para vermenin avantajı nedir? Merak konusu.