Kaygı, kişinin bir uyaranla karşı karşıya kaldığında yaşadığı, bedensel, duygusal ve zihinsel değişimlerle kendini gösteren bir uyarılmışlık durumudur. Her duygu gibi kaygı da kişinin, yaşamını sürdürebilmesi ve yaşamdan doyum alabilmesi için gereklidir. Öyleyse amaç, kaygıyı tümüyle ortadan kaldırmak değil, kaygıya yenik düşmemek ve yaşanılan kaygıyı belli bir düzeyde tutarak onu kendi yararımız için kullanmaktır. Normal düzeydeki bir kaygı kişiye, istek duyma, karar alma, alınan kararlar doğrultusunda enerji üretme ve bu enerjiyi kullanarak performansını yükseltme açısından yardımcı olur.
Sınav kaygısı; öncesinde öğrenilen bilginin sınav sırasında etkili bir biçimde kullanılmasına engel olan ve başarının düşmesine yol açan yoğun kaygı olarak tanımlanır. Kişi kendi yeteneklerinin özelliklerinin yetersiz olarak saptanabileceğini düşünmeye başladığı anda “sınav kaygısı” belirmektedir.
SINAV KAYGISI BELİRTİLERİ VE YÖNETİMİ:
Bedensel Belirtiler: Mide bulantısı, titreme, ağız kuruluğu terleme, uyku düzeninde bozukluklar, karın ağrıları, kalp atışında hızlanma, uyuşma, kasılma şeklindeki semptomlardır.
Bedensel belirtileri yönetmede ,nefes egzersizleri etkilidir.
Sınav sonrasında her şey berbat olacak.
Sınav sırasında her şeyi unutacağım.
Hiç bir şey bilmiyorum.
Başarısız olursam ne yaparım.
Çevremdekiler ne der?
Ailem çok üzülür.
Kesin başarısız olacağım.
Şeklinde oluşturulan kendimizle kurduğumuz sonuç odaklı diyaloglardır.
Düşünsel belirtileri denetleyebilmek için; İlk yapacağınız şey, sınav durumlarında kendinizle ne tür bir diyalog içinde olduğunuza dikkat etmek ve bu diyalog esnasında yakaladığınız olumsuz, gerçek dışı beklenti ve yorumları daha gerçekçi beklenti ve yorumlarla değiştirmeye çalışmaktır. Örneğin:
“Bu sınavda başarısız olacağım ve her şey berbat olacak’’ ifadesi yerine başarısız olmak ya da olmamak benim elimde.
‘’Şansım var, bunu kullanabilirim. Başarısız olsam bile bu her şeyi berbat edeceğim anlamına gelmez’’ kullanılabilir.
‘’Bu sınav, hayatımın son şansı değil. Bu sınavda başarı olamamak dünyanın sonu da değil’’.
Saldırgan ve kırıcı olma
İlgisizlik, sinirlilik, huzursuzluk
Bilgilerin karma karışık olması
Sınav hazırlığı konusunda konuşmaktan kaçınma
Dikkati toplamakta güçlük
Sınava başlamakta güçlük
Soruları anlamakta güçlük
Öğrenilenleri aktaramama, okuduğunu anlamama, düşünceleri organize etmede zorluk, dikkatte azalma, sınavın içeriğine değil kendisine odaklanma, zihinsel becerilerde zayıflama , enerji azlığı, fiziksel rahatsızlıklar sınav kaygısının başlıca etkileridir. Sınav kaygısı gerçek dışı beklenti ve yorumlar içerdiğinden yanıltıcıdır. Öğrenciyi farkında olmadan kendi davranışını denetleyemez hale getirir.
SINAV KAYGISINI YÖNETME:
Olumsuz ve mantık dışı düşünceyi daha akıllıca ve olumlu düşüncelerle değiştirme.
NEFES EGZERSİZİ YAPMA
KARARLI VE DÜZENLİ ÇALIŞMA
SINAVIN SONUCUNA DEĞİL, İÇERİĞİNE ODAKLANMA
Hangi alanda eksiğiniz var?
Sınav süresini nasıl kullanıyorsunuz?
Nasıl bir sıralamayla veriminiz artar?
Ortamdaki dikkat dağıtıcıları nasıl görmezden gelebilirsiniz?
Şeklinde düzenlemelerle yönetebilirsiniz.