﻿ YakınPlan TV – STASI (Staatssicherheit)
3 Haziran 2014 Sinemis Yılmaz Köşe Yazıları
Bir diktatörlüğün nasıl olduğunu anlarsak, demokrasinin nasıl olması gerektiğini de daha iyi kavrarız.
Bu nedenle size bugünlerde sık sık adı dillendirilen STASI hakkında yazdım.
STASI; Doğu Almanya’nın Devlet Güvenlik Birimi’ydi.
Hem gizli servisti hem gizli polisti. Sihirli kelime işte bu “gizli polis.”
Zira, gizli istihbarat örneğin MİT hemen her devlette var, amacı ülkeye yönelik yabancı tehditlerin istihbaratını alıp, önlemek. Ancak gizli polis sadece diktatörlüklerde bulunur. Görevi kendi vatandaşları hakkında istihbarat toplamaktır. Rejimi korumak gibi “ulvi” bir misyon yüklenmiştir.
Sadece iktidarlara karşı sorumludur, normal polis teşkilatlarının uymakla yükümlü olduğu kurallar onu bağlamaz.
Vatandaşlar ondan çok kokarlar. İşte STASI’de Doğu Almanya’nın demir perde yıllarına damgasını vuran korku kurumudur.
STASI 1950’den 1990 yılına kadar aktifti. 1957 yılından itibaren yaklaşık 30 yıl Erich Fritz Emil Mielke başkanlığında faaliyet gösterdi. Resmi olarak 90 binin üzerinde personel istihdam ediyordu. Ancak, resmi olmayan çalışanların sayısı bunun iki katıydı. Yani 180 bin dolayında muhbir çalışıyordu STASI için. Bu dönemde karşınıza çıkan herkes muhbir olabilirdi. Ekmek aldığınız bakkal, kaldığınız oteldeki resipsiyonist, sınıf arkadaşınız, komşunuz, sevgiliniz hatta bizzat evladınız.
Vatandaşlarını yatak odalarına kadar izler, zamanı gelince kullanmak üzere, cinsel hayatlarını dahi arşive koyardı STASI. Zaman zaman elemanlarını gizlice evlerinize sokar, banyonuzdan yatak odanıza kadar her yeri ararlardı. Örnek, ünlü buz patenci Katarine Witt.
STASI’nin sizi bir gün ansızın alması ve sorgulaması için herhangi bir sebep gerekmezdi. Erkeklerin saçının biraz uzun olması, küpe takması, ya da batılı bir müzik dinlemeniz yeterliydi.
Korku toplumu yaratmak çok kolaydı. Bir gün biri aniden kayboldu mu bilinirdi ki STASI almıştır.
STASI üzerinde yönetimdeki tek parti dışında kimsenin denetim yetkisi yoktu.
Sistem çökünce STASI arşivindeki bütün evrakları imha etmeye çalıştı. Büyük bölümünü kağıt doğrama makinelerinden geçirdi. Öyle ki makineler yoğunluğa dayanamayıp bozulunca, pek çok evrakı elleriyle yırtmayı denediler. Halk bunu önlemek için STASI merkezini işgal etti.
Bugün artık müzeye dönüştürülmüş olan merkezde söz konusu evraklar dijital yöntemlerle bir araya getirilerek, meraklısına sunuluyor.
İlk zamanlar müze adeta bir akına uğradı. Herkes kendi hakkında ne tür bir bilgi saklandığını öğrenmek istiyordu. Şimdiki durumu bilmiyorum ancak, merkez bir zamanlar gece 02.00’ye kadar açıktı.
hatta iki tiyatro oyuncusu, bazı belgeleri meraklılara yüksek sesle okuyordu.
Çok mahrem yerlerde küçük bir ara verip, sessizliğe bürünerek.
Halen her ayın ilk Salı günü arşivler meraklısı için açılıyor.
Doğu Almanya’da sistem 40 yıl dayandı. Hiçbir diktatörlük ebediyen yaşamaz zira.
Almanya’da direnişin en önemli yazarlarından Bertolt Brecht’i ve “Genaralim Tankınız Ne Güçlü” adlı şiirini yeniden okuma zamanı şimdi.
…/ İnsan dediğin nice işler görür, generalim,
MİT, Türkiye Cumhuriyeti’nin İstihbarat teşkilatı.
Vatandaşları yatak odalarına kadar izleyebilecek türlü teribat ile donatıldı. Örneğin “Deniz Baykal’ın ve MHP’li milletvekillerinin kasetlerini biz sızdırmadık, sızdıran şunlardı” diyemedi.
Bugün Türkiye’de kimse kimseye güvenmiyor. Toplumu yüzde 50’si net olarak ayrıştı.
STASI bile olsa düşüncelere ket vurulamaz sevgili okur! Korku toplumuna doğru evrilen ülkemizde umut tükenmez.
STASİ; Sinemis Yılmaz
Sonraki Nazım Hikmet'in ölüm yıldönümü
Önceki Çocukları kaçırılan annelerin feryadı!