Her Dinin Temelinde Bir Metafizik/Teolojik Taban Yatar
din felsefe felsefe forum felsefe forumu felsefi filozof forum metafizik nedir teoloji
Bilindigi gibi, dinler tarihin hangi doneminde ve dunyanin hangi cografya ve toplumunda olursa olsun, somut ve soyut bir sistem/duzen v.s. olarak kurumlasmis, kurullasmis ve toplumsal, sosyal ve de psikolojik olarak nesilden nesile bilincalti sartlanmisliginin otomatiklesmis ve yerlesmis bir aktariminin yonlendirim ve yaptirimlaridir.
Bu yonlendirim ve yaptirimlarin temelinde felsefenin metafizigi ve etigi temel teskil eder.
Felsefe de, "Philosophy of religion" yani din felsefesi olarak yer alan dinler; varliktan ziyade, ideolojik inancsal yonlendirim ve yaptirimlardir.
Dinlerin amaci uygulatma ve dini gerektiren sartlari iman olarak yerine getirmektir.
Burada konu inanc ve uygulamanin imani oldugundan, genelde dunyada gelmis gecmis bir suru din olmasinaragmen; insanoglu turu biri sadece bunlardan birine iman eder ve uygular. Bu imanin da diger dinlere inanc beslemedigine ve kendi dinini uygulama temelinde diger dinler ile ya hic ilgilenmedigini,bilmedigini
ve bilincsiz olarak ta karsi ciktigini gosterir.
Genelde dinler iman ve inancin uygulamasina dayandigindan, tarihsel olarak ta pek degisime ugramazlar. Bu acidan da tarih ilerledikce ve bilim/teknik ilerledikce, tutuculasirlar. Cagin gerisine duserler.
Dini uygulamalar, uygulayan kisi adina bir iman teslimiyetidir. Bunun temelinde de bilincaltisartlanmisliginin getirdigi otomatik ve sorgulanmaz iman yatar. Bilgisizlik, bilincsizlik temelli bu yanasimin basinda korku ve aklin tatmini gelir.
Bu korkularn en basindaki korku, olum korkusu ve yasam sonrasi inancin getirdigi dunyevi imandir.
Cunku olum bir yerde kisinin sonu oldugundan, kisi akil olarak bunun ile tatmin olmaz ve ebedi bir yasama olum sonrasi olarak ta ihtiyac duyar ve bunu dininin getirdigi sekilde yasaminda uygulayarak bir yerde yasam sonrasini kendi aklinin inanci ile garanti altina alir.
Bu temeldeki epistemolojik bakis acisinin getirdigi, bu her yonlu yapilandirilmis dini uygulamalarin "religious philosophy" yani "dini felsefe temelinde bilissel ve sosyo-psikolojik olarak gozlemi ve bu gozlemin insanoglu uzerindeki her turlu sorunlarini ve basta numenal insanlasamama sorununu dile getirmektir.
Burada bunu basarabilmek, serbest dusuncenin ve qua felsefesinin, din felsefesi temelindeki her hangi bir tarafini degil; tamamen din disi ve notr bir algi, bilgi, bilinc ve farkindaligin bilisselligini gerektirir.
En basta dini uygulamalarin sorgulanmamasi kendilik bilisselliginin yoksunlugunun hem birsel hemde tursel yanidir.
Burada tanri, yaratici, akilli tasarimci v.s. temelli teolojik yapilandirilmisligi bir yerde farkli degerlendirmek gerekir.
Cunku dinler birer ideolojik inancsal yaptirimlardir ve hepsi tanriyi icermeyebilir.
Bu temelde din hem tanriya verilen her turlu teleolojik ve insanoglu oznel, ozsel ozel anlam ve iceriginin dunyevi olarak sistemlesmis bir duzenidir; hem de yasam sonrasi tanri ile bulusmanin verdigi gorevin yerine getirilip, yasam sonrasi metafizik olarak devam edecegi varsayilan yasamin din uygulama temelinde tanrisina uygun olmasidir.
Bilhassa ideolojik inancsal bir akilcilik ve uygulama temelli iman acisindan, felsefenin temel konu ve kavramlarindan biridir din.
Ayni zamanda insanoglu turunun her turlu verdigi fenomenal gozlemin gozlemsel ve numenal yeti temelli gozlemi ve degerlendirmesidir.
Insanoglu dusunce ve davranisinda sosyo-psikolojik en bas rollerden birini oynar.
Ancak sorgulanmasi ve sorun algisi temelinde bu uygulamalardan kurtulunabilir. Bu kurtulusun da pratige yasam ve iliskiye nasil yansiyacagi, kisinin hangi cografya ve toplumda yasadigina ve dini uygulamanin toplumunda almis oldugu yerin uygulamayayonelik baski ve zorlamasina, kisinin kendi iradesi, azmi, kararliligi ile buna ne kadar uyum saglayacagina v.s. baglidir.
Son olarak din, uygulama ve iman olarak teslimiyetin bilgisizligine ve bilincsizligine dayandigindan; bilimin bilimselligi ile taban tabana zit bir seyir gosterir.
Kisinin kendi bilisselligi ve bilimselligi ne kadar gelisirse; o kadar dine olan her turlu yanasimi zayiflar, onemsizlesir ve luzumsuzlasir; ya da din ile savasima ya da din uygulayani ile savasima doner.
Iste burada da antidincilik ve dinli olmamak farki ortaya cikar.
Yine burada sekuler yani dunyevi olmak; bir yerde dinsiz ya da din karsiti olmaktir. Bu da basta bilinc ve farkindalik gerektirir.
Ayrica dinden kurtulmak, dini teslimiyetten kurtulmak adina, dusuncenin uzerinden iman baskisinin da kalkmasi demektir.
Son olarak dinsiz ya da din disi olmak demek; dini uygulamayi terk etmek demektir. Bunun dini uygulayan kisiye donusmesi ise, kisilik ve insan hakki yaninda hak ve ozgurluk ihlalidir.
O yuzden mucadele numenaldir ve insanoglu fenomeni ile degildir.
Yoksa tarih basta SSCB olmak uzerine her turlu din bunyesindeki fenomenal/dogal savaslarin insanoglunu nasil kana boyadigini gostermektedir.
Bu temeldeki insanlikdisi her turlu uygulama basta, dini sistem ve duzenlerde mevcuttur. Eger bir ulke ve toplumunda din temel ise; insan haklari, hak ve ozgurlukten, kendilik bilisselligi ve bilimsellikten bahsedilemez.
bilincalti sartlanmisligi biraz daha acar misiniz
Kisaca herhangibir cografya ve toplumda dogan bir kisinin kendisine verilen ve kendisinden yapmasi/yapmamasi istenen her turlu degerin, verinin ve tabunun kisice sorgulanmadan alisilagelmis bir inancsal yanasim ile savunmasi ya da karsi cikmasidir.
Yani insanoglunun otomatik olarak uyguladigi dusunce ve davranislardir. Kisi bunun bilincinde ve farkinda degildir, sadece verileni uiygular ya da verilene karsi cikar.
Bu degerlere core faith yani temel inanclarda denebilir. Genelde etik ve metafizik yonlendirim ve yaptirimlardir.
bu anlamda birinci paragraftaki ifadeniz biraz fazla iddiali olmamis mi? bu arada yazinin size ait oldugunu kabul ediyorum.
"Iddiali olmus" derken!? bu ifadeni aciklar misin?
Neyin iddiasi, algisini aldin, birinci paragraftan?
Ayrica hemen hemen butun yazilar, lakabima aittir. Eger alinti ise, belirtirim.
"evrensel insan" basit bir sorum var,
yukarıdaki yazıyı sen değil ben vaya bir başkası yazmış olsa idi,sen de bunu eleştirecek olsan nasıl bir yaklaşım gösterirdin?örneklermisin?
tüm forum okuyucularına soruyorum...
en içten samimiyetim ile yukarı da baştan aşağı saçmalıklar ile dolu yazıyı yazarına dokunmadan cevaplamanın bir yolu var mı?
Bilindigi gibi, dinler tarihin hangi doneminde ve dunyanin hangi cografya ve toplumunda olursa olsun, somut ve soyut bir sistem/duzen v.s. olarak kurumlasmis, kurullasmis ve toplumsal, sosyal ve de psikolojik olarak nesilden nesile bilincalti sartlanmisliginin otomatiklesmis ve yerlesmis bir aktariminin yonlendirim ve yaptirimlaridir
iddiali derken sanki cok genel.konusmussunuz gibi geldi. yaptirim ve yonlendirmeler sadece bilincalti duzeyde mi oluyor sizce. sorgulanmadan butun insanlik tarafindan.
Evet, cunku yazi qua felsefesi ile yazildi. Uygulayanlar icin oyledir. Yaptirim ve yonlendirimi ortaya koyanlar icin olmayabilir. Bilincaltisartlanmisligi demek; kisinin beyninde yer etmis her turlu bilgiyi sorgulamamasi demektir. Zaten bilincine ciksa, sorgular.
qua felsefesi nedir?
qua felsefesine gore oyle olmus olmasi cok normal. zaten oznel konulardan bahsediyoruz. ancak konu felsefe ise tutarlilik da onemli bence. butun insanlar boyledir diyorsa qua, bunun nedenlerini mantiksal olarak anlatabilmeli. yoksa descartes in tozlerin iliskisini aciklarken dustugu duruma benzer sonuc. freudun terimleri de sorunu aciklamak icin pek yeterli degil galiba. ne dersiniz?
Yazdiklarin senin algin ve bilgin temelinde aciklama gerektiriyor.
Birincisi qua felsefesi oznel degildir.Din konusuda oznel degildir. Din konusu bir degerdir sadece bunun algisi her beynin duzeyine gore degisebilir ve oznellesebilir.
"Felsefe ile tutarlilik?!" yani bir tutarsizlik mi var, varsa nedir?
Butun ibnsanlar boyledir, demiyor. Sadece insanoglunun sosyo-psikolojik davranisi boyle gozlem veriyor.
Mantiksal nedeni anlatilmis. Yani bilincaltisartlanmisliginin yerlesmis sorgulanmaz uygulamasi.
"Descartes'in tozleri!?" aciklama istiyor.
"Freud'un terimleri" aciklama istiyor.
Ayrica ben tabulu rasayi dile getirenlerdenim. Freud'un teslimiyetini ve dogallik kisvesi altindaki caresizligini degil.
O yuzden ne diyecek oldugum, aciklamalariniza bagli.
hazreti google ye sor bakalım evrensel insan dostumuzun yazdığından başka bir şey bulabilecekmisin???
1. ve 2. mesajlar.
herhalde gözden kaçtı...
değerlerin öznel olmadığını söylemeniz beni şaşırttı
öznel bir alanla ilgili yargılar tümel olursa tutarsızlık kaçınılmaz oluyor.
Bilindigi gibi, dinler tarihin hangi doneminde ve dunyanin hangi cografya ve toplumunda olursa olsun, somut ve soyut bir sistem/duzen v.s. olarak kurumlasmis, kurullasmis ve toplumsal, sosyal ve de psikolojik olarak nesilden nesile bilincalti sartlanmisliginin otomatiklesmis ve yerlesmis bir aktariminin yonlendirim ve yaptirimlaridir. burada bütün insanlıktan bahsediyor galiba
buranın bir felsefe forumu, dolayısıyla konu hakkında malumatınız olduğu için anahtar kelimeler vermekle yetiniyorum.
burada ne demek istediğinizi pek anlayamadım.
bilgilendirmeleriniz için şimdiden teşekkürler
Qua felsefesi denilen felsefe çok kısa ve açık bir şekilde tanımlanırsa olayları nötr olarak değerlendirmek midir? Eğer öyle ise bu felsefe kimsenin tapulu malı olamaz. Belki bu isim ile anılmamış olabilir tarih boyunca.
Qua felsefesi eski karanlik cag oncesi filozoflarin bir cesit kullandigi ama bilincsiz olarak ele alinan bir degerlendirme olarak tarihe yansidi. Daha sonra asirlar sonra P.Kurtz, eupraxsophy adli eserinde isledi. Bende bunun notr algi ve disaridan bakis acisi temelinde ortaya koydum.
Kullanimi iki ayni kavram deger arasina qua yerlestirerek degeri "olarak" aciklama anlamina gelir.
Yani "qua being qua" demek varlik olarak varlik demektir. Kisaca varligi ortaya koyan ozne ve onun subjektivizmi ortaya konumda yer almaz ve varlik, kendi olarak ortaya konur. Yani ortaya koyan, varlik uzerine bir ideoloji inanc, taraf savunu/karsi cikis v.s. kendi gorusunu dusuncesini yorum olarak ortaya koymaz. Varlik, varlik olarak varlik disindan ve notr algi ile ortaya konur. Tum insanoglunca bilinen ve tartisilan yonleri ve degerleri ile.
Iste bunu basarabilmek icin, aklin varlik sabitligi ve sahipligindeki konu ve kavramda ic ve dis akil celiskisinden kurtulmus olmasi gerekir. Yani seyin varligi ve seyin varliginin vari/yoku olarak ortaya koyan kendi oznel, ozel ve subjektif tarafini ortaya koymaz, varligui sadece varlik seyin varligi ve varligin vari/yoku olarak tum resmi ile ve de sorunu ile ortaya koyar.
Alintidaki yanitlariniza sirasi ile yanit veriyorum.
Degerlerin oznel olmadigini soylemek demek; dini genelde degerlendirmek demektir. Yani sadece ozel bir din olan islam, ya da hristiyanlik, ya da budizm v.s. degil. Genel din felsefesinii dini felsefe olarak degerlenbdirmek.
Hem oznel hem de genel alan ile yargilar tumel ya da tekil olabilir. Bu konu ve kavrama nasil bir bakis acisi ile yanasilmasina bagli.
Evet butun olarak insanoglundan bahsediyor. Ozel olmamai da burdan kaynaklaniyor. Ayrica oznellik subjektiftir. Burada sadece gozlem olarak ortaya koyum vardir, subjektif bir yorum yoktur.
Bence verdiklerinizi aciklamaniz, site adina yararlidir. Hem sizin dile getirdiginizden ne algiladiginizi ve ne anlam ve icerik verdiginizi ortaya koyar. Hemde dile getirenin asil sahibi ile farki varsa, o ortaya cikar.
Orada demek istenen, Freud; dogallik algisi olarak insanoglunu bazi degerlere mahkum etmektedir. Yani dogum oncesi insanoglunun mental ve numenal deger tasidigini ve bunun dogal oldugunu savunur.
Ayrica psikolojik olarak ta kisilerin kendi bilincleri yerine onlara ona teshis koyanin getirdigi bir tedaviyi onerir. Yani birey bilinci ve kendilik bilisselligi yoktur, Freud'da.
ne felsefe tarihinde ne de çağdaş felsefede böyle bir 'felsefi sistem / anlayış / ekol..vs. ' yoktur...ayrıca olamaz da...basit bir nedenle olamaz... bir problemi kavramak aynı zamanda (ancak ve ancak ) bir yorumla olanaklıdır... yani insan, bir insani problemin dışında kalarak ( nötr vs..) onu kavrayamaz ve kavranamamış bir şeyin felsefesi yapılamaz.... asgari ücretin 400 dolar civarında olduğu bir ülkede , ev kiraları da 200 dolar civarındaysa ve siz 2 çocuklu bir ailenin yaşamını iyileştirmek için felsefe yapıyorsanız ( ki eğer öyle değilse, 11. tezden önceki felsefeyi de bilmiyorsunuz demektir); işçi- işveren -devlet ilişkilerini , qua denilen yaklaşımla ne kavrayabilir, ne anlayabilir ve ne de yorumlayabilirsiniz... qua felsefesi denilen şey, ( anladığım kadarıyla) insana ve onun sorunlarına karşı sahte ( görmezden gelen, sözde tarafsız ama gerçekte kurulu düzeni ve onun sahiplerini rahatsız etmemeye yönelik) bir yaklaşımdır... sistematik değildir ve olamaz... doğru ile yanlış / haklı ile haksız / ezen ile ezilen/... karşısında aynı mesafedeyim demek; ''kurulu düzenin sahiplaerinden yanayım ve kurulu düzenin sonsuza kadar sürmesinden yanayım demektir... sn. evrensel, bu konuda utangaç olsa da ( ne de olsa serde ilericilik, evrensel insani değerler, evrensel hukuk, hümanizm filan var ) işin aslı astarı budur... qua felsefesi demek, ''egemen olanın egemenliğinden yanayım'' demekten başka birşey değildir....
Evet, dogrudur. Yukasridaki indirgemeci, determinist mantigin olabilme olasiligindan uzak kendilik bilisselliginden uzak, kavram algisindsan uzak ve herseyin ortaya koyucusunun insanoglu oldugu algisindan uzak ve herseyi ortaya koyan insanoglunun bunu yapilandirilmislik ve bunun yapiu ve isleyisi ile yaptiginin algi ve bilgisinden uzak bir degerlendirmenin beyin ufku bir seyin olarak ortaya konmasini algilayamaz. Zaten bunu algilatmayan da, aklin ic ve dis celiskisini veren ve isleyisin monist tekleme ve indsirgemeci sartlanmisligini uygulayan bakis acilaridir.
Hele hele son cumle, kendi aklinin teslimiyetinin aciklamasini dile getiren caresizligin bir urunudur. Cunku numenal varligindan ve bunu sorgulayabilmesinden ve de birey bilinc ve farkindaligindan yoksun bir degerlendirmedir.
Cunku burada egemen zihniyet olan dogal ve fenomenal zihniyetinin sorununun ortaya koyumunun ve bunun ancak bunun disindan olabileceginin bilgi ve algisi yoktur.
Bu temelde eger bilgi ve dusunce icermeyen bir yanit gelirse de yanit verilmiyecektir.
Evet, sonucta her beyin herseyi algilayabilecek bir ufka sahip olmayabilir ve bunu da gelistirmenin gereginin farkina ve bilincine varamayabilir. Bu o beynin sorunudur ve sadece onu baglar.
Cunku bu beyin sadece kendsi ideolojik inancsaal ve sabit degismez dogrusunun yaninda oldugunun farkinda olmadigi gibi, sanki tek dogru oymus gibi bunu baskasina da empoze eder.
Cunku zaten dogal ve fenomenal zihniyet egemenlik, guc, otoriute ve zorlama ustuine kurulmustur. Iste onemli olan bu sorunu ortaya koyabilmek, algilayabilmek ve bu sorunu veren her turlu sinirlardan arinabilmek icin sorgulayabilmektir.