Yaşlanmayı geciktirmek yolunda yeni bir adım daha
Yaşlanmayı geciktirmek yolunda yeni bir adım daha Prof. Dr. Erdem YEŞİLADA eyesilada@yeditepe.edu.tr Antiaging kavramı...
Bu Haber 16 Mart 2013 00:45 Yayınlandı
Antiaging kavramı son yılların en popüler ve hızla tırmanan kavramı. İnsanoğlu var olduğundan beri ölümsüzlük peşinde koşmuş. Tabii bu henüz mümkün değil ama hiç olmazsa daha uzun yaşayabilmek, yaşlanmanın etkilerini mümkün olduğunca geciktirmek -bir dereceye kadar- elimizde. Yaşlanma çeşitli genetik ve çevresel etkenlerle biyokimyasal yolaktaki (tepkime) etkileşmeler sonucu ortaya çıkan bir durum. Yaşlandıkça vücutta moleküler, hücresel ve organ seviyesinde meydana gelen hasarların onarımında giderek yetersiz kalınmaktadır. Dolayısıyla yaşlanma; kalp-damar hastalıkları, kanser, diyabet, katarakt, nörovejetatif rahatsızlıklar ve osteoporoz başta olmak üzere birçok hastalığın ortaya çıkmasında en önemli risk etkenlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
MEYVE SİNEKLERİ VE İNSANLAR
Yaşlanmanın geciktirilmesi amacıyla yararlanılan ürünlerin başında, son yılların en gözde konusu olan ‘antioksidanlar’ geliyor, şüphesiz. Laboratuarda deneysel olarak (in vitro) antioksidan etkisi tespit edilen ürünler bile, derhal pazarlanmaya başlanıyor. Halbuki bu tip deneysel antioksidan etki bulgularının bilimsel olarak pek fazla değeri bulunmuyor, mutlaka deney hayvanları ve insanlar üzerindeki etkilerinin incelenmesi gerekiyor. Deney hayvanı ve insan çalışmaları ise oldukça masraflı…
Meyve sineklerini (Drosophila) bilirsiniz, sevmediğimiz minik yaratıklar. Ancak yapılan genetik çalışmalar meyve sineklerinin insanlarla ortak birçok geni bulunduğunu gösteriyor. Yapılan araştırmalarda insanlarda hastalıklara yol açan 289 geninin yüzde 60’ının meyve sineklerinde de bulunduğu, bunlardan 100 kadarının insanlarda endokrin ve metabolik hastalıklara yol açtığı tespit edilen genlerle aynı olduğu görülmüş. Diğer taraftan meyve sinekleri ile insanların antioksidan enzim sistemleri de benzerlik gösteriyor. Bu bakımdan antioksidan etki değerlendirmelerinde meyve sinekleriyle gözlenen sonuçlar da önemli fikir verebilir.
ISPARTA GÜLÜ ÇÖZÜM MÜ?
Isparta gülü (Rosa damascena) çok değerli bir bitki, üstelik çiçeklerinden elde edilen uçucu yağı çok değerli. Çiçeklerinden ayrıca reçel ve çeşitli şekerlemeler yapılıyor. Ancak yeni yayınlanan bir bilimsel çalışma Isparta gülü çiçeklerinin pek bilmediğimiz bir özelliğini ortaya koyuyor. Çiçeklerin kırmızı petalleri (taç yaprakları) gölgede kurutulup çay gibi demlenmiş ve meyve sineklerine dört hafta boyunca besin olarak verilmiş. Sonuçta meyve sineklerinin yaşama süreçlerinde yüzde 23’e varan bir uzama sağlanmış. Araştırıcılar Isparta gülünün bu etkisini, içerisindeki antioksidan etkili bileşenlerin etkisi ile açıklamaya çalışmışlar.
Bir fikir vermesi bakımından, kuvvetli antioksidan etkisini bildiğimiz bazı bitkisel maddeler ile karşılaştırma yapılmış. Halen kullanılan bu antioksidanlar arasında bilhassa kırmızı şarap içerisinde bulunan resveratrol meyve sineklerinde yaşam süresini dişilerde yüzde 16 ve erkeklerde yüzde 10 artırırken; bir başka antioksidan olan lipoik asit sadece dişi meyve sineklerinde etkili bulunmuş. Diğer taraftan antioksidan etkisini iyi bildiğimiz E vitamininin ise düşük miktarda etkisiz kaldığı, biraz yüksek miktarda ise meyve sineklerinin ölümüne yol açtığı bildiriliyor. Isparta gülü için yukarıda sunduğumuz verilerle bu bilinen antioksidan bileşiklerin etkilerini karşılaştırdığımızda ortaya çıkan sonuçların oldukça etkileyici olduğu görülüyor. Bu bilgi net bir sonuç çıkarmak için henüz yeterli değil, şüphesiz. Ancak ‘gül çayı’ içmenin yararlı olabileceği düşünülebilir.
Yaşlanma her insanın başına gelecek olan durumlardan birisidir. Peki yaşlanmayı önlemek yada geciktirmek mümkün mü? İşte uzmanların yapmış olduğu açıklamalar ;
ABD’de fareler üzerinde yapılan bir araştırmada, yaşlanmanın belirtileri laboratuvar ortamında durduruldu.
Amerika Birleşik Devletleri’nde araştırmacılar, laboratuvar ortamında farelerde ihtiyarlığın bazı belirtilerini durdurmayı başardı.
Kırışıklıkların artması, kasların zayıflaması ve gözde katarakt rahatsızlığının ortaya çıkması…
Bunlar, yaşlılığın sık rastlanan belirtilerinden…
Genç kalmayı sağlamanın yollarını arayan bilim insanları, laboratuvar ortamında yaşlanmanın belirtilerini durdurmayı başardı.
Araştırma, Amerika Birleşik Devletleri’nde fareler üzerinde yapıldı.Çalışmada, bölünmesi durmuş hücreler üzerinde yoğunlaşıldı.
Genç yaşlarda bu hücreler vücudun bağışıklık sistemi tarafından temizleniyor ancak yaşlandıkça; yani geçen yıllarla birlikte bu hücreler birikiyor. Çok yaşlı insanların hücrelerinin yüzde 10′unun bu türde olduğu sanılıyor.
Amerika Birleşik Devletleri’nde araştırmanın yapıldığı klinikte farelere verilen ilaçla, yaşlanmanın belirtileri durduruldu. Farelerde, kataraktın ortaya çıkması, kas dokusunun zayıflaması ve deri altındaki yağ kaybı önemli ölçüde geciktirildi.
Ancak uzmanlar, hücre yenilenmesinin sağlanması konusunda araştırmalarını sürdürüyor. Çünkü araştırmada üzerinde yoğunlaşılan yaşlı hücreler, tümörlerin yayılmasının önlenmesinde etkin role sahip.
Yaşlanmanın etkilerini gidermek ve daha genç bir görünüme sahip olmak için yapılması gerekenler.Vücut yaşlandıkça cildimizin görünüşü ve karakteri değişir. Deri yaşlanması çevresel faktörler, genetik, makyaj, beslenme ve diğer faktörlerden etkilenir.
Cilt yaşlanmasında etkili olan güneş ışınları, beslenme alışkanlıkları, derinin dış fiziksel ve kimyasal uyarılara fazla maruz kalması, sigara kullanımı, fazla alkol tüketiminin yaşlanmayı ve beraberinde gelişen yaşlılık belirtilerini artırabildiği, bu etkilerden kaçınılmasının yaşlanmayı yavaşlatacağı belirtiliyor. Amerikan Hastanesi Dermatoloji Bölümü’nden Dr. Buket Pençe, “En büyük organ olan deri de diğer organlarla birlikte 20 yaşından itibaren yaşlanmaya başlar” diyor.
adım, bir, daha, deri, deri yaşlanması, deride, kırışıklıklar, mümkün mü, Prof. Dr. Erdem YEŞİLADA,yaşlanma durdurulurmu, yaşlanmayı durdurma, yaşlanmayı engellemek, Yaşlanmayı geciktirmek, Yaşlanmayı geciktirmek yolunda yeni bir adım daha, yeni, yolunda