Yoğunluğun tarihinde yeni bir sayfa
Bira yapmak artık çok moda. ABD Bira İmalatçıları Birliğine göre yalnızca ABD’de 2009 yılında 1600 civarında olan butik bira imalatçıları, 2017 yılında 6000’i aştı. Pek çok bira hayranı kariyerine evde tenceresinde bira yaparak başlıyor ve bunu güzel bir bira imalathanesi açmaya kadar götürüyor. Anton Paar ise her kullanıcı için bira yapım sürecini izlemede kullanılacak doğru alete sahip. Hatta evde mükemmel meyve suyu karışımını yapmak istediğinizde bile, Anton Paar size uygun bir ölçüm teknolojisi sunuyor.
Yoğunluk ölçümü diğer tüm konulardan daha önemlidir. Anton Paar ise bu konuda bir devrime imza attı. Achema’da salınımlı U tüpe sahip ilk dijital yoğunluk ölçerin tanıtılmasından 50 yıl sonra, Ölçüm İş Birimindeki geliştiriciler neredeyse imkansızı başardı ve zaten hassaslaştırılmış olan ölçüm prensibini yeniledi. Anton Paar’ın gelişmiş yoğunluk ölçerler bölümünde üretim yöneticiliği yapan Siegfried Hold, “Eski salınımlı U tüp yönteminin sınırlarını belirledik ve sonunda bunların yerine yeni bir teknoloji koyabildik” diye açıklıyor. Ayrıntılı simülasyonlar ve pek çok prototip sayesinde, patentli “Pulsed Excitation Method” geliştirildi ve böylece DMA 5000 inanılmaz şekilde altı haneye ulaşan tekrarlanabilir doğruluğuyla dünyanın en hassas yoğunluk ölçeri oldu.
Fakat şimdi mikro bira imalatçısına ya da damıtıcıya geri dönelim. Her ikisi de çalışmalarının kalitesini ve yapısını bilmek ister. En azından vergi dairesinin içeceklerde tam olarak ne kadar alkol olduğunu bilmesi gerekir. Taşınabilir yoğunluk ölçerler ve “daha basit” masaüstü cihazlar bölümlerinde ürün yöneticisi olan Julia Sattler durumu, “Nihayetinde olay tıpkı sudaki şeker veya alkol gibi, daima konsantrasyon ile ilgilidir” sözleriyle açıklıyor. İşe küçük bir bütçeyle yeni başlayanlar şu anda 4. nesli üretilen ve fermantasyon sürecinin kontrol edilmesine yardımcı olan DMA™ 35’e güveniyor. Bunun endüstri (kimyasal test) veya hava limanları (kerosen kontrolü) dahilinde kullanılan, patlamaya dayanıklı bir versiyonu da mevcuttur.
Lezzetli içkilerdeki yüksek alkol miktarını ölçmek istediğinizde ise tek yapmanız gereken, “Bu amaçla piyasada satılan en hassas taşınabilir cihaz olan Snap 51’i almaktır” diye açıklıyor, Julia Sattler. Bir damıtıcı tanıyor ve onu seviyorsanız ona hassas, mükemmel Snap 51’i ya da daha ucuz ve ölçüm performansı biraz daha düşük olan küçük Snap 41’i hediye edebilirsiniz. Taşınabilir aletlerin önemli bir avantajı, numune alıp bunları laboratuvara taşımak yerine, tesiste ölçüm yapabiliyor olmanızdır. Daha ucuz yoğunluk ölçerlerin hedef grubu öncelikle yoğunluk ölçümü için hala klasik cam aletler (örn. hidrometreler) kullanan kişilerdir. Ölçüm İş Birimimizde çalışan yoğunluk uzmanlarına göre bu çok büyük bir piyasa.
Anton Paar kısa süre önce, piyasaya diğer ölçülebilir parametrelerle genişletilemeyen “bağımsız masaüstü üniteler” için “rakiplerini geride bırakan” bir makine çıkardı. DMA™ 1001 endüstrinin talep ettiği tüm standartları karşılıyor. Dahası tüm bunlar normalde bir hediyeye ödeyeceğinizin çok ötesinde, rekabetçi bir fiyatla ama ürün uzmanı Sattler’ın da dediği gibi, rakiplerle kıyaslandığında cömert indirimlerle sunulan bir fiyatla sağlanıyor, bu da piyasadaki en iyi teklif konumunda: “DMA™ 1001 piyasadaki en ucuz 4 haneli ölçüm cihazı.”
Bugünlerde cihaz kullanımı son derece kolay. Bu cihazlar hata kaynaklarını ortadan kaldıran akıllı tasarımları sayesinde neredeyse herkes tarafından kullanılabilir. “İlk aletler yalnızca salınım verilerini gösteriyordu ve yoğunluğun hesaplanması gerekiyordu. Günümüzde cihazlar dokunmatik ekranlar vasıtasıyla kullanılabiliyor, ayrıca verilerin işlenmesi ve yoğunluk ölçerin modern laboratuvar altyapısına bağlanabilmesi için çeşitli arayüzler seçilebiliyor” diyor, uzman Hold. Modüler üst düzey cihazlar genişletilerek komple ölçüm çözümleri haline getirilebiliyor.
Tüm bilgileri kontrol etmek istiyorsanız, gelişmiş bir ölçüm cihazı kullanmanız gerekir. DMA™ 4100 M, DMA™ 4500 M ve DMA™ 5000 M, yoğunluğun yanı sıra kırılma indisi, optik rotasyon, viskozite, oksijen, karbondioksit ve alkol içeriğini de gösteren ölçüm istasyonları haline getirilebilir. Bu yükseltme, gerekli olması halinde otomatik olarak yapılır. Ürün uzmanı Hold, “5 haneli DMA™ 4500 M en çok satan yoğunluk ölçerimiz ve dünya piyasalarında hakimiyet sahibi” diyor. Süper uzun ömürleriyle bilinen bu cihazlar içecek, ilaç, kimya ve parfüm endüstrilerinde kullanılıyor. Anton Paar özellikle alkolsüz içecek analizi için içecekteki şekerin inversiyon (olgunlaşma süreci) derecesini belirlemek adına sesin hızından da yararlanan SDA M’yi sunuyor. Ayrıca numunede yoğunluğun yanı sıra sesin hızını da ölçerek üçlü karışımların (tek solüsyonda iki konsantrasyon; örn. sudaki alkol ve şeker) karakterizasyonuna imkan veren DSA 5000 M’yi edinebilirsiniz.
Sondaj kuyusundan dışarı
DMA™ 4200 M yakında, 500 bara varan basınçlarda ve 200°C’ye varan sıcaklıklarda yoğunluğu ölçebilen Hastelloy bir metal transdüserle piyasaya çıkacak. Bu cihazın hedef kitlesi ise petrol endüstrisi. Ürün Yöneticisi Barbara Klug-Santner, “Ham petrol, sondaj deliğinde doğrudan bir basınçlı hazneye koyulur ve laboratuvarda yeryüzünün derinliklerindeki petrol yatağı ile aynı basınç ve sıcaklık koşulları sağlanarak DMA™ 4200 M ile ölçülür” diye açıklıyor. Ürün daha piyasaya çıkmadan ilk siparişler gelmeye başladı bile.
Bira imalatçımız sonunda işini büyütme ve rekabetçi piyasada yeni bir başlangıç yapma isteğini kaybederse, onun için EasyDens ürünümüz mevcut. Bu, başlangıç seviyesindeki ucuz cihazla ekstrakt ve şeker kontrolü de yapılabiliyor ve sonuçlar cep telefonunda güzel bir uygulamada görüntüleniyor. EasyDens evde mükemmel meyve suyu karışımını yapmanıza da yardımcı olur. Cihaz Anton Paar internet mağazasından temin edilebilir ve kullanması çok eğlencelidir. Tabii bu tamamen başka bir hikaye.
YOĞUNLUK ÖLÇÜMÜNÜN KISA TARİHİ
Yoğunluğun ölçümü (kütlenin hacme bölünmesiyle bulunan oran) Arşimet’e (M.Ö. 287 ila 212, Sicilya) ve Arşimet yasasına kadar uzanır. Abu Raihan Biruni’nin (973 ila 1048, Afganistan) camdan yapılmış olan ilk piknometreyi tasarlamasından bu yana hassas ölçümler yapılabilmektedir. Hacmi bilinen bu “yoğunluk şişesi” doldurulur ve ölçüm solüsyonuyla tartılır. Yoğunluk, ağırlık ve hacim ile hesaplanabilir.
Hassas ölçeklere sahip hidrometreler 18. yüzyıldan beri kullanılır ve sıvının yoğunluğuna göre farklı derinliklere batar. Bu hassas camlardaki kalibre edilmiş ölçekler, yoğunluğu gösterir. Hem piknometreler hem de hidrometreler günümüzde hala yaygın olarak kullanılmaktadır.
Anton Paar salınımlı U tüp teknolojisine sahip ilk dijital yoğunluk ölçeri 1967’de tanıtmıştır. Cihaz, içinde numune olan bir U tüpün (filigranlı bir cam tüp) salınım yapması için elektronik olarak uyarılması halinde, U tüpün doğal salınım frekansına maruz kalan yoğunluğu ölçebilmektedir.
İlk elde taşınır yoğunluk ölçer olan DMA™ 35, 1981 yılında piyasaya çıkmış ve “Avusturya Yenilik Ödülü”nü almıştır. Anton Paar, 2017’de yeni bir ölçüm teknolojisinin tanıtımını yapmıştır. Osilatör azami genlikte sürekli bir salınım yapmak yerine, yeniden uyarılana kadar serbestçe titreşebilmektedir (salınım yavaşça azalır) (patentli “Pulsed Excitation Method”). Aletler titreşim ve azalma modelini kullanarak daha da hassas ölçüm sonuçları elde edebilmektedir.
Bu yeni, gelişmiş cihazlar ölçümü yanıltabilen hava kabarcıklarının ya da parçacıkların etkisini algılar ve numunenin viskozitesinin veya sıcaklık değişimlerinin etkilerini telafi eder.
ANTON PAAR’DA YOĞUNLUK ÖLÇÜMÜ
Y-osilatör: Bu, hassas sıcaklık kontrolüne sahip en doğru aracın çevredeki titreşimleri ayrıştırmak için bir karşı ağırlığa ihtiyacı vardır.
W-osilatör: Daha az doğruluğa sahip taşınabilir cihazlar için en küçük rezonatördür.
X-osilatör: Daha yüksek bir frekansta titreşir ve bu nedenle ölçülen ortamın viskozitesinden daha fazla etkilenir. Karşı ağırlığa gereksinim duymaz ve cihazları daha kompakt hale getirir.
Osilatör üretimi Anton Paar’ın en temel becerilerinden biridir. En iyi Y-cam osilatörler, Anton Paar’ın Graz’daki kendi dahili cam üretim tesisinde, neredeyse tamamen elde yapılmaktadır. Filigranlı osilatörlerin ölçüm hacmi bir ila iki mililitredir. Salınımlı U tüp, uygulamanın gerektirmesi durumunda metalden yapılır. Bunlar örneğin, kimyasal olarak agresif maddelerin yüksek basınç altında ölçülmesinin gerektiği uygulamalardır.