ALİ BATURAY - Savaşla ilgili açıklama yapmayan hain midir?
Türkiye, Fırat’ın doğusuna bir askeri harekât düzenledi. Uzun zamandır üzerinde çalışılan, ön hazırlığı yapılan bir operasyondu. Türkiye, özet olarak, kendisini tehdit eden terörist hattı temizlemek, “güvenli bölge oluşturmak” için Suriye topraklarına harekât düzenlediğini açıkladı.
Askeri harekâtın haklı olduğuna inananlar var, inanmayanlar var… Kimisi bunun gerekliliğini vurguluyor, bölgede terörizmden en fazla mağdur olan ülkenin Türkiye olduğunu ve bu harekâtı düzenleme hakkı bulunduğunu söylüyor. Kimisi de bunun bir savaş olduğunu, hem ekonomik olarak Türkiye’yi zayıflattığını hem de bunun ileride güvenlik açısından başka sıkıntılar yaratacağını iddia ediyor. Kimisi haklı bulduğu halde bazı endişeleri olduğunu da söylüyor. Kimin haklı, kimin haksız çıkacağını zaman gösterecek…
Benim değinmek istediğim nokta ise harekâta destek verilmesi için baskı yapılması meselesi… Türkiye’de bazı sanatçılara, ünlü kişilere “Niye susuyorsun?” diye tepki gösteriliyor, “vatan hainliği” basılıyor, sosyal medyadan saldırılıyor. Türkiye’deki bu tuhaf duruma bakarken, maalesef ülkemizde de benzer tepkilerin ortaya çıktığını görüyoruz. Açıklama yapmayan siyasilere, çevrelere “Neden açıklama yapmıyorsun?”, “Neden desteklemiyorsun?” diye çağrılar yapılıyor. Kimisi yapılan açıklamaları yeterli bulmuyor… Tabii bunlar üzerinden de bir yığın suçlama yapılıyor.
Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı da bu eleştirilere maruz kaldı ve kendini açıklama yapma zorunda hissetti. Akıncı’nın geçmişte yaptığı bir başsağlığı açıklamasını ön plana çıkarıp, “Dolandırıcı Tavuri’nin ailesine başsağlığı dileyen cumhurbaşkanı, savaşla ilgili açıklama yapmıyor” denmesini çok acımasız ve gereksiz bulduğumu söylemek zorundayım.
Bu olaydan ayrı, genel olarak söyleyeyim; insanlar bu harekâtı haklı da bulabilir haksız da… Haklı bulabilir ama beraberinde bazı endişeler de taşıyabilir, bazı belirsizlikler ve ilerisi için tehlikeler de görebilir. İlla ki bunları açıklamak zorunda mıdır? İster açıklar ister açıklamaz, size ne? O adamın ne düşündüğü, bu konuda nasıl bir ruh hali içinde olduğu sizi ilgilendirmez? İlla ki bunu açığa mı vurması gerekir?
Türkiye’de de sanatçıların, işadamlarının üzerine gidilmesini doğru bulmuyorum ama hade onlar kendi ülkelerinde tartışıp duruyor, bizdekilere ne oluyor? Burada siz niye birbirinizi yiyorsunuz? Şimdi de Türkiye’nin düzenlediği harekât üzerinden kişileri hedef gösterme, puan toplama yarışı mı başladı? Harekât üzerinden kim Türkiye’yi seviyor, kim Türkiye düşmanı anketi mi yapıyorsunuz?
Kıbrıs’tan destek verdiğinizde harekât daha mı başarılı olacak, ya da desteklemediğinizde Türkiye harekâtı mı durduracak? İnsanlara artık anlam veremiyorum, Kıbrıs Türk insanını tanıyamıyorum. İnsanların kendisini destek vermek ya da açıklama yapmak zorunda hissettirilmesi, yapmazsa dışlanacağı, vatansever olarak görülmeyeceği, kara listeye alınacağı hissine kaptırılması doğru değildir. Kendi gönlü ile açıklama yapmak isteyen yapar, istemeyen yapmaz.
Askeri harekâtla ilgili ne olumlu ne de olumsuz kimseyi açıklama yapmaya zorlamamalıyız. İlla ki “olumlu açıklama yap” ya da “illa ki olumsuz açıklama yap” diye bastırmak da özgürlüklere müdahaledir. Elbette aydın insanların böyle önemli konularda fikrini söyleyebilmesi önemlidir, bana göre de söylemelidir ama böyle baskı altına alırsanız, ne olumlu ne de olumsuz söyleyeceğinin bir anlamı kalır. Ortam özgür olmaz, bazı kesimler baskı oluşturursa, ne söylendiği, kimin gerçekten kendi görüşünü söyleyip söylemediği pek anlaşılmaz ve önemi de kalmaz.
Evet “susmak” kelimesi hoş bir kelime değildir ve susmak, “göz yummakla” eş anlamlı görülür ama bazen ne söylediğinizin anlaşılmayacağı, karambole gideceği bir ortamda boş yere konuşmak yerine susmak daha doğrudur. İnsan doğru bulmadığı şeyi söyleyemeyecekse ve birilerini memnun etmek için inanmadığı şeyi söyleyecekse sussun daha iyidir.
İnsan yapılan şeyin iyi olduğuna inansa da, o kendi özgür iradesi ile açıklama yapmadan önce birileri ona “hade açıkla, hade açıkla” diye ısrar ederse, üzerinde baskı kurarlarsa ve o da bunun karşılığında protesto edip susarsa haksız mıdır? Rahat bırakın insanları, istediği zaman, hazır olduğunda yapar açıklamasını, kişileri yüksek yerlere gammazlarmış gibi çıkmayın ortaya, hiç hoş durmuyor.