YAŞ SEBZE VE MEYVE ÜRETİCİ BİRLİKLERİNİN TABİ OLDUĞU ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
Resmi Gazete Tarihi: 15/01/1997
Resmi Gazete Sayısı: 22878
Madde 1 - Bu Yönetmelik; 24/06/1995 tarihli ve 552 sayılı Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki üretici birliklerinin taşıması gereken asgari nitelikleri, ilgilendirilecekleri toptancı hal ve belediyeyi, yapacakları satışların tabi olacağı usul ve esaslar ile sorumluluklarını düzenlemek amacıyla hazırlanmıştır.
Madde 2 - Bu Yönetmelik 24/06/1995 tarihli ve 552 sayılı Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
a) Bakanlık : Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nı,
b) (Değişik bend: 05/12/2009 - 27423 S.R.G Yön\1.mad) Üretici birliği: Bakanlıktan üretici birliği belgesi alanları,
c) Üretici : Ticaret konusu her türlü yaş sebze ve meyveyi üretenleri,
d) Toptan Satış: Kilo ile yapılan satışlarda en az 100 kg, tane ile yapılan satışlarda en az 150 adet, bağ ile yapılan satışlarda en az 50 adet, miktarındaki yaş sebze ve meyve satışını,
e) Toptancı Hal: Yaş sebze ve meyvelerin toptan alım ve satımının yapıldığı yerleri,
f) Komisyoncu : Toptancı halde yaş sebze ve meyvelerin toptan satışı amacıyla kendi adına, müvekkili hesabına komisyon esası üzerinden çalışan ve kendilerine işyeri tahsis edilen meslek mensuplarını,
İKİNCİ BÖLÜM : Üretici Birlikleri
Madde 4 - (Değişik madde: 05/12/2009 - 27423 S.R.G Yön\2.mad)
Üreticilerce ilgili kanunlara göre kurulan kooperatif ve kooperatif üst kuruluşlarından, üretici birliği belgesi alanlar 552 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında üretici birliği olarak kabul edilir.
29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununa göre kurulan birliklerden, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde öngörülen şartları taşıyanlara üretici birliği belgesi verilebilir. Belge alanlar, 552 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında üretici birliği olarak kabul edilir.
Üretici birliği belgesi
Madde 5 - (Değişik madde: 05/12/2009 - 27423 S.R.G Yön\3.mad)
Üretici birliği belgesi verilmesinde aşağıda belirtilen şartlar aranır:
a) İlgili kanunlara göre kooperatif, kooperatif üst kuruluşu ya da tarımsal üretici birliği olarak kurulmuş olması,
b) Ortak veya üye sayısının en az 50 olması,
c) Ortak veya üyelerinin ziraat odasına kayıtlı olması,
d) Sebze ve meyve üzerinde faaliyet göstermesi,
e) Anasözleşme veya tüzüklerindeki amaç bölümünde ortak veya üyelerinin ürettiği sebze ve meyveleri pazarlamak, ortaklık veya üyelik şartları bölümünde ise sebze ve meyve üreticisi olmak ibaresine yer verilmesi.
Üretici birliği belgesi almak isteyenler bir dilekçe ile Bakanlığa başvurur. Dilekçeye aşağıdaki belgeler eklenir.
a) En az 50 ortak veya üyeyi gösterir ilgili ziraat odasınca tasdikli liste,
b) Üretici birliği belgesi alınmasına ve ilgilendirilmek istenen toptancı haline ilişkin yönetim kurulu kararı,
c) Anasözleşme veya tüzüğünün aslı ya da kurumca onaylı örneği,
d) Sebze ve meyve üzerinde faaliyette bulunulduğuna ilişkin yetkililerce imzalı taahhütname.
Yapılan inceleme sonucunda, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdığı anlaşılanlara üretici birliği belgesi verilir.
Birliklerin İlgili Bulundukları Toptancı Hallerinin Tespiti
Madde 6 - (Değişik madde: 05/12/2009 - 27423 S.R.G Yön\4.mad)
Üretici birlikleri ilke olarak birlik merkezine en yakın toptancı haliyle ilgilendirilir. Üretici birliklerinin toptancı hallerle ilgilendirilmelerinde, üretim bölgesinin konumu, ulaşım imkânları, ilgililerin talebi ve hal kapasiteleri gibi hususlar göz önünde tutulur.
Bir ilin sınırlarını aşan üretim bölgelerinde üretim yapan birliklerin ilgilendirilecekleri haller ilgili valiliklerin görüşleri de değerlendirilerek Bakanlıkça kararlaştırılır.
Yasak İşlemler ve Yükümlülükler
Madde 7 - Birlikler, belediye sınırları ve mücavir alanlar içerisinde ancak gerçek usulde vergi mükellefi olan perakendecilere toptancı halleri dışında toptan yaş sebze ve meyve satışı yapabilirler.
Birlikler, hal dışında gerçek usuldeki vergi mükellefi olan perakendecilere yaptıkları satışları, satış işleminin yapıldığı günü izleyen işgücü sonuna kadar satılan malın cins, kalite, miktar ve fiyatını belirterek ilgili oldukları toptancı hale bildirmek ve kaydettirmek zorundadırlar.
Toptancı hallerinde üretici birlikleri kendi ürettikleri yaş sebze ve meyveyi hal dışına toptan olarak ancak kendileri satabilirler, bu malları hal içindeki üreticilere ve komisyonculara satamayacakları gibi onlardan yaş sebze ve meyve satın alamazlar.
(Değişik fıkra: 05/12/2009 - 27423 S.R.G Yön\5.mad) Üretici birlikleri, ortağı veya üyesi olmayan üreticiler tarafından satılmak üzere kendilerine teslim edilen ya da gönderilen yaş sebze ve meyveleri komisyoncu sıfatıyla alıp onlar hesabına satamaz.
Madde 8 - Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen nitelikleri taşımadıkları veya sonradan kaybettikleri ya da 7 nci madde hükmüne aykırı hareket ettikleri tespit edilen üretici birliklerinin tahsisleri, 552 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 23 üncü maddesine göre iptal edilir.
Ayrıca 552 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine aykırı hareket eden üretici birlikleri ve ilgilileri hakkında 03/11/1995 tarihli ve 4128 sayılı Kanunla bu Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen 26/A maddesinde belirtilen ceza ve tedbirler uygulanır.
(Ek fıkra: 05/12/2009 - 27423 S.R.G Yön\6.mad) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen şartları taşımadıkları veya sonradan kaybettikleri anlaşılanlar ile 7 nci madde hükümlerine bir takvim yılı içinde üç kez aykırı hareket eden üretici birliklerinin üretici birliği belgesi Bakanlıkça iptal edilir. Üretici birliği belgesi iptal edilenlere, belgenin iptaline ilişkin Bakanlık kararını takip eden bir yıl içinde yeniden üretici birliği belgesi verilmez.