Yeni F-16’ları gökyüzüyle o tanıştıracak - Uğur CEBECİ
Hürriyet>Yazarlar>Uğur CEBECİ>Yeni F-16’ları gökyüzüyle o tanıştıracak
Yeni F-16’ları gökyüzüyle o tanıştıracak
Adı Ercan Çelik. 41 yaşında. Görevi F-16’lara işkence yapmak. Limitlerini zorlamak. Orijini askeri olsa da o Türkiye’nin tek ‘sivil’ F-16 pilotu. Üstelik test pilotu.
Mart ayını heyecanla bekliyor. TAI’nin imalatına başladığı 30 F-16 Block 50+ uçağından ilkini gökyüzüyle buluşturacak. Binlerce parçanın, kilometrelerce uzunluktaki kabloların uyumlu olarak ses hızının üzerinde uçuşunu, yerçekiminin dokuz katına karşı gelişini test edecek.
Test pilotluğu, bilginin tecrübe ve soğukkanlılıkla birleştiği pilotluk mesleğinin en yüksek basamağı. İmalatın başarısı zorlu bir uçuşla ölçülüyor. Sistemler A’dan Z’ye tek tek kontrol ediliyor, veriler kaydediliyor. Limitler zorlanıyor. Bu nedenle test uçuşları çok tecrübeli pilotlar tarafından yapılıyor.
ÜÇ BİN SAAT TECRÜBE
Ercan Çelik, 1994’ten bu yana üç bin saat F-16’yla uçmuş bir pilot. Hava Kuvvetleri’nde çeşitli filolarda görev yaptı. NATO’nun Bosna-Hersek’teki harekâtına katıldı. Bu uçuşlar sırasında havada yedi buçuk saat kalarak rekor kırdı.
En son Akıncı Hava Üssü’nde F-16 eğitimi veren Öncel Filo’da öğretmen pilot olan Ercan Çelik, 2008’de TAI’ye girdi. İlk olarak Ürdün, Pakistan ve Türk Hava Kuvvetleri’nin modernize edilmiş F-16’larının tecrübe uçuşlarını gerçekleştirdi. Ancak bunlar gökyüzünde binlerce saat geçirmiş uçaklardı.
Şimdi sıra Block 50+ olarak adlandırılan, taşıdığı ek yakıt tanklarıyla daha uzun menzilli yeni Türk F-16’larında. Şu anda ABD’de. Lockheed Martin’in Ft. Lauderdale’daki tesislerinde bu uçağın fark eğitimini alıyor.
Ercan Çelik’in uçuşları sadece F-16 ile sınırlı değil. Kore Havacılık Endüstrisi tarafından tasarlanan ve TAI’de montajı yapılan KT-1 temel eğitim uçaklarının da arka kokpitinde tecrübe uçuşlarına katılıyor. Ancak marttan sonra F-16’ya yoğunlaşacak.
Onun için 1985 model eski nesil bir F-16 veya fabrikadan yeni çıkan Block 50+ fark etmiyor. “Sadece avionikleri yani elektronik sistemleri değişiyor” diyen Çelik, F-16’yı yerde gördüğünde bile heyecanlanıyor. Eğitim standartlarının korunması için belirli dönemlerde Öncel Filo’da askeri pilotlarla uçuyor. Yılda ortalama 250-300 saat havada. Aynı askeri pilotlar gibi periyodik sağlık ve fizyolojik kontrollerden geçiyor.
TEST UÇUŞU İKİ SORTİ
İmalat hattından çıkan uçak önce yer testlerinden geçiriliyor. Bunlara pilot da katılıyor. Ortalama üç-dört gün süren çalışmalardan sonra test uçuşuna geçiliyor.
F-16 testi, ‘clean’ olarak adlandırılan yakıt tankı gibi harici yük taşımadan yapılıyor. Burada amaç, performansın tam olarak ölçülebilmesi.
Tüm sistemler yaklaşık bir buçuk saat süren testte kontrol ediliyor. Uçağın süratsiz kalması, ses üstü hız (mach) ve irtifa, 9G olarak adlandırılan limitler görülmek zorunda.
Testin son aşamasında gaz kolu minimuma getiriliyor. ‘SFO’ olarak adlandırılan motorun durma simülasyonuyla iniş performansı deneniyor.
Teslimat öncesinde iki sorti uçuluyor. Her uçuş öncesinde ve sonrasında yer ekipleriyle toplantı yapılarak uçağın performansı değerlendiriliyor.
Herhangi bir sorunda 3. veya 4. uçuş yapılıyor.
Türkiye ile ABD arasındaki anlaşmaya göre test kabulü tamamlanan uçak önce ABD’ye satılıyor. Bu nedenle Amerikalı bir test pilotu da hükümeti adına tecrübe uçuşu gerçekleştiriyor. Daha sonra uçak Türk Hava Kuvvetleri’ne veriliyor. Bunu Türk Hava Kuvvetleri’nin testi ve kabulü izliyor.
Yaz tarifesinde uçuş ağı genişliyor
TÜRK HAVA YOLLARI: 27 Mart’ta başlayacak yaz tarifisinde yeni uçuş noktaları İtalya’da Napoli, Torino, Cenova, İspanya’da Malaga ve Valencia’nın yanı sıra Selanik, Manila ve Toulouse olacak.
ANADOLUJET: Ankara’dan 27 Mart’tan itibaren Frankfurt ve Düsseldorf uçuşları her güne, İstanbul Sabiha Gökçen’den Nahçıvan seferleri 2’den 3’e yükseltiliyor. Anadolujet ayrıca 28 Ocak’tan itibaren Ankara’yı haftada 3 gün Londra Stansted’e bağlayacak.
AERLINGUS: 4 Mayıs’tan itibaren İrlandalı havayolu Dublin-İzmir arasında uçacak.
ASIANA: 29 Mart’ta Seul-İstanbul Atatürk uçuşlarına başlıyor.
CROTIA: Zagreb-İstanbul Atatürk seferleri 27 Mart’ta haftalık 3 seferle yeniden start alıyor.
EASYJET: 14 Mayıs’tan itibaren havayolunun yeni uçuş hattı Londra Gatwick’ten İzmir olacak.
JET2: 1 Haziran’dan itibaren Manchester-İstanbul Sabiha Gökçen seferlerine başlıyor.
LUFTHANSA: 1 Nisan’dan itibaren Münih’ten Antalya’ya uçacak.
MERIDIANA: Yaz sezonunda Verona’dan İstanbul Sabiha Gökçen’e uçmaya başlayacak.
PETRA: Ürdünlü havayolu, 1 Nisan’dan itibaren Amman ile İstanbul Sabiha Gökçen’i bağlayacak.
SMARTWINGS: 19 Mart’tan itibaren Prag-Antalya seferlerine başlıyor.
WIZZAIR: 11 Haziran’dan itibaren Budapeşte’den Antalya’ya uçuyor.
Pegasus’tan hediye uçak bileti
31 Ocak’a kadar Pegasus/Pegasus Üniversiteli asıl veya ek kart çıkaran yolcular hediye olarak bir adet tek yön uçak bileti kazanıyor. Kampanya havayolunun tüm iç ve dış hat uçuşları için geçerli.
Atlasjet’ten 100 bin Euro’ya iş garantili pilot lisansı
Atlasjet Havayolları portföyünde kurulan Atlantic Flight Academy (AFA), Airbus A320 tip eğitimiyle birlikte 100 bin Euro’ya iş garantili pilot lisansı verecek. Başvuruları kabul etmeye başlayan AFA, iki yıl içinde 100 pilot yetiştirmeyi hedefliyor.
Artık havayolu şirketlerinin tip eğitimi almış pilotları tercih ettiklerini söyleyen Atlasjet’in CEO’su Kaptan Pilot Orhan Coşkun sözlerini şöyle sürdürdü: “TOEFL seviyesinde İngilizce bilen, üniversite mezunu adayları seçerek alacağız. Anadolu Üniversitesi ile akademik olarak işbirliği yapıyoruz. Çorlu Havalimanı’nda kurduğumuz okul bir buçuk yıl içinde ilk mezunlarını verecek.”
Adaylara eğitim ücretinin 5-10 yıllık dönemler içinde banka kredisiyle geri ödeme gibi seçeneklerin olduğunu söyleyen Coşkun, “Amacımız yüksek standartlı eğitimle iş garantisi sunmak. Uçuşlar yeni nesil glass cockpit’e sahip DA40 ve DA42 uçaklarıyla, ALSIM’in simülatörleriyle yapılacak. Genç pilotlar, tip eğitiminden sonra Atlasjet filosunda 100 saatlik hat uçuş eğitimi alacak” dedi.
Türkiye’nin yanı sıra bölge ülkelerine de açılmayı planlayan AFA için toplam 10 milyon Euro’luk yatırım yapıldı. Bu yıl biri çift motorlu DA42 olmak üzere 10 uçaklık filoya ulaşacak AFA, gelecek yıl uçak sayısını 20’ye yükseltmeyi hedefliyor. 2012’den itibaren okul portföyüne Airbus A320 ve Boeing 737 serisi simülatörler de katılacak. Güneyde meydan arayışlarını sürdüren AFA, iki yıl içinde kendi havaalanını kurmayı planlıyor.