1 milyon Türk Alman vatandaşlığından çıkarıldı mı? - tanyerihaber
Türk basınında yer alan haberlerde Almanya’da yaşayan 1 milyon Türk’ün Alman vatandaşlığından çıkarıldığı, çıkarılanların listesinin de YSK’dan alındığı iddia edildi. Peki bu iddialar doğru mu?
Türk basınında geçen hafta yer alan bir haberde, Almanya’da yaşayan 1 milyon Türk’ün Alman vatandaşlığının iptal edildiği ileri sürüldü. Haberde, Türkiye kökenlilerin yoğun yaşadığı Kuzey Ren Vestfalya eyaletindeki vatandaşlık dairelerinin “gizli çifte vatandaş” olduğu iddia edilen Türklere vatandaşlığının iptal edildiğini bir mektupla ilettiği de yer aldı. Mektupta, “Türk hükümetinden alınan bilgilere göre Almanya’dan izin almadan Türk vatandaşlığını aldığınız anlaşılmıştır” yazdığı, ayrıca vatandaşlıktan çıkarılanların isimlerinin de Türkiye Yüksek Seçim Kurulu’ndan (YSK) alındığı da iddia edildi. Peki bu iddilar doğru mu?
1 milyon Türk’ün Alman vatandaşlığı iptal edildi mi?
DW Türkçe’nin araştırmasına göre, irili ufaklı 396 kenti bulunan Kuzey Ren Vestfalya’da Gelsenkirchen ve Bünde kentleri Türkiye kökenlilere mektup yazdı ve onlara vatandaşlık statülerini sordu.
Gelsenkirchen Belediyesi basın sözcülüğünden DW Türkçe’ye yapılan açıklamada, eyalet içişleri bakanlığından gelen bir talimatta 1996-1999 yılları arasında Alman vatandaşlığına geçenlerin güncel vatandaşlık statüsünün sorgulanmasının istendiği bildirildi. Konudan sorumlu resmi dairelerin işinin kolaylaştırılması adına da bunun toplu bir mektupla yapılması yoluna başvurulduğu ve 3 bin 800 vatandaşa mektup gönderildiği belirtildi. Sözcülük ayrıca hiç kimsenin vatandaşlıktan çıkarılmadığını, zaten mektubun amacının da bu olmadığını, kimlik veya pasaport çıkartırken gerekli bir prosedür olduğunu belirtti.
Gelsenkirchen’in Temmuz ayı başında yolladığı mektupta, “İlişikte Türk vatandaşlığına ilişkin bir form var” deniyor ve Temmuz sonuna kadar doldurulup, imzalanıp, çifte vatandaşlar ise nüfus kayıt örneğiyle birlikte iletilmesi” isteniyor.
Formda, “Türk hükümetinin bildirdiğine göre, pek çok Türk vatandaşı, Alman vatandaşı olduktan sonra yeniden Türk vatandaşlığına geçmiştir” deniyor. Ve hem Türkçe hem de Almanca “1 Ocak 2000 tarihinden itibaren Alman vatandaşı olmanıza rağmen, bunun yanı sıra müsaade almayarak Türk vatandaşlığına geçtiniz mi?” diye soruluyor. Vatandaşlara ayrıca, emin olamadıkları durumda yabancılar veya vatandaşlığa geçiş dairelerine başvurmaları tavsiye ediliyor ve daha önce Alman vatandaşı olanların oturum almalarının görece kolay olduğu hatırlatılıyor.
DW Türkçe’nin ulaştığı yazıda, 31 Aralık 1999’a kadar Alman vatandaşlığına geçmek için izinle Türk vatandaşlığından çıkanların, Alman olduktan sonra tekrar Türk vatandaşlığına geçmesi halinde Alman vatandaşlığının kaybolmadığı hatırlatılıyor. Ancak 1 Ocak 2000’den itibaren geçerli olan yeni yasayla bu durumun değiştiği ve sadece Alman makamlardan alınan müsaade ile çifte vatandaşlığın mümkün olduğu vurgulanıyor. Bu nedenle pasaport işlemi için başvuru yapan Türkiye kökenli Almanların hangi tarihte çifte vatandaş olduğunun sorulması talep ediliyor.
Federal İçişleri Bakanlığının, bu bilgileri içeren 26 Ağustos 2019 tarihli talimatnameyi eyalet içişleri bakanlıklarına gönderdikten sonra Kuzey Ren Vestfalya İçişleri Bakanlığı da bunu 6 Kasım 2019’da kent yönetimlerine iletiyor.
Kuzey Ren Vestfalya Eyaleti İçişleri ve Uyum Bakanlığı, DW Türkçe’nin sorusuna verdikleri ortak cevapta, kendilerine Federal İçişleri Bakanlığından gelen ve çifte vatandaşların verdiği tahrifatlı nüfus kayıt örneklerindeki artış üzerine yapılması gerekli görülen kontrolün, sadece pasaport ve kimlik işlemleri gibi yeri geldiğinde yapılmasının istendiği, yoksa mektupla genel bir sorgulamayı öngörmediği vurgulandı.
Eyalet İçişleri Bakanlığı, 23 Temmuz 2020’te ikinci bir talimat göndererek öncekinin birkaç belediye tarafından yanlış yorumlandığını da belirtti. DW Türkçe’nin ulaştığı bu yeni talimatta Bakanlık, kimi belediyelerin somut bir gerekçe olmaksızın vatandaşlara form göndererek Türk vatandaşlıklarına dair açıklama talep ettiklerinin anlaşıldığını, oysa geçen Kasım ayında yollanan talimatın sadece yeni kimlik veya pasaport işleminde bunu öngördüğü vurgulanıyor ve sorumlu dairelerin bu konuda yeniden bilgilendirilmesi talep ediliyor.
KRV Uyum Müsteşarı Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) üyesi Serap Güler de DW Türkçe’ye verdiği demeçte, iddia edildiği gibi YSK’dan alınmış bir listeyle “gizli çifte vatandaş avı” yapıldığı yönünde medyada çıkan haberlerin gerçeği yansıtmadığını, 1 milyon Türkiye kökenlinin Alman vatandaşlığından çıkarıldığı iddiasının da doğru olmadığını belirtti.
Almanya’da çifte vatandaşlığın sadece özel izinle mümkün hale geldiği 1 Ocak 2000 tarihinden sonra Türk vatandaşlığından çıkıp Alman vatandaşlığına geçen çok sayıda Türk’ün, Alman makamlarına bildirmeden gizlice tekrar Türk vatandaşı olduğu ortaya çıkmıştı. Kamuoyunda “gizli çifte vatandaş” diye nitelenen bu grubun sayısı tam olarak bilinmiyor.