Göz Sulanması: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi
Göz Sulanması Neden Olur, Tedavisi Nedir?
Gözyaşı Yapımında Artma
Gözyaşı Kanallarında Tıkanıklık veya Daralma
Göz sulanması (göz yaşarması), gözlerde sulanma hissi veya gözyaşının yanaklardan aşağı süzülmesi (epifora) şeklinde olabilir.
Gözyaşı bezlerinde üretilen salgı (gözyaşı), gözyaşı kanalları tarafından buruna tahliye edilerek uzaklaştırılır. Gözün sağlıklı kalabilmesi için bu üretim ve tahliye işi sürekli devam eder. Eğer bu süreçler sağlıklı işliyorsa kişi bunu hissetmez. Ancak, gözyaşı üretim artmış veya burna tahliyesi bozulmuşsa kişide göz sulanması gelişir.
Gözyaşı yanaktan süzülüyorsa (epifora) yani dışarı akıyorsa, gözyaşını tahliye eden kanallarda tıkanıklık düşünülür.
Gözyaşı dışarı süzülmüyorsa, gözyaşı salgısını arttıran durumlar düşünülür.
Sigara dumanı, kuru hava, çok sıcak veya soğukta göz yaşarması kötüleşiyorsa öncelikle göz kuruluğu düşünülür.
Alternatif veya bitkisel tedavi şikayete göre yapılmaz. Göz sulanmasına neden olan birçok hastalık vardır. Öncelikle neden bulunur sonra tedavi edilir.
En Sık Göz Sulanması Nedenleri:
Göz yaşarması temel olarak iki mekanizma ile oluşmaktadır: göz yaşı üretiminde artma veya göz yaşı kanallarında tıkanma.
Epifora, göz yaşının yanaklardan süzülmesi, akması anlamına gelir.
Kuru Göz: İlk bakışta çelişkili gözükse de göz kuruluğu refleks olarak gözyaşı yapımını arttırır ve göz sulanmasına neden olur. Rüzgarlı, soğuk havalarda ve sigara dumanı maruziyeti sonrası sulanma artar. Ayrıca aralıklı olarak gözlerde batışma hissi görülebilir.
Alerjik nezle (rinit) göz yaşarmasına ek olarak burun akıntısı ve hapşırık şikayetlerine neden olur.
Gözün tahriş olması veya zedelenmesi: Korneal laserasyon(sıyrık), abrazyon, ülserasyon, keratit gibi durumlar göz sulanmasına neden olurlar. Ayrıca gözde ağrı, batışma ve kızarıklık görülür. Göze kum kaçmış hissi ve ışığın rahatsız etmesi diğer önemli bulgulardır.
Gözdeki iltihabi durumlar ağrı, şişlik, kızarıklık gibi şikayetlerinin yanında göz yaşarmasına neden olabilir. Konjonktivit, göz kapağı iltihabı (blefarit) ve arpacık (hordeolum) bunlardan bazılarıdır. Göz yaşarmasına ek olarak çapaklanma da görülebilir. Göz kapağı Şişmesi Neden Olur? isimli yazımızda, göz kapağı şişliklerinin nedenlerini ayrıntılı şekilde bulabilirsiniz.
Göz tansiyonu (glokom) ve üveit de sulanmaya neden olabilir. Ancak bu hastalıklarda göz kızarıklığı ve ağrı ön plandadır.
Kimyasal tahriş edici maddeler, duman, biber gazı göz yaşarmasına ve yanmasına neden olur.
Göz yaşı miktarı normal olsa bile, gözyaşını buruna tahliye eden kanallar sağlıklı çalışmıyorsa gözyaşı birikerek göz sulanmasına neden olur. Tipik olarak göz yaşı yanaklardan süzülür yani epifora gelişir.
Gözyaşı kanallarının iltihabı: Dakriyosistit denilen bu durumda burun kenarında ağrı, kızarıklık ve şişlik görülebilir.
Yaş ile ilişkili gözyaşı kanalı (nazolakrimal duktus) darlığı, özellikle yaşlılarda gözlerde yaşarmaya neden olabilir.
Ektropion yani göz kapağının dışarıya bakması diğer bir göz yaşarması nedenidir.
Tümörler: Özellikle açıklanamayan ve tekrarlayan göz sulanmasında akılda tutulmalıdır. Gözyaşını boşaltan kanallar yüzeyinde sert şişliklerin olması önemli bir bulgudur. Hem iyi huylu hemde kötü huylu tümörler gözyaşı kanalını tıkayabilir.
Göz damlaları: Özellikle ekotiofat iyodür, epinefrin ve pilorkarpin içeren damlalar göz sulanmasına neden olur.
Radyoterapi gözyaşı kanallarına zarar vererek göz yaşarması ve epiforaya neden olabilir.
Bazı romatizmal hastalıklar: romatoid artrit (iltihaplı romatizma), sjögren gibi…
Bazı sitemik hastalıklar: wegener granülomatozisi , sarkoidoz gibi…
Kronik sinüzit: Epifora ve göz sulanmasına neden olabilir.
Yüze alınan darbeler ve cerrahi girişimler gözyaşı kanallarına zarar verirse sulanma görülebilir.
Stevens Johnson Sendromu: Bazı ilaçlara veya mikroplara vücudun verdiği yaygın allerjik reaksiyondur. Bu sendromda göz sulanması görülebilir.
Yenidoğanlarda ve bebeklerde şikayetin başlangıcı oldukça önemlidir. Şikayetler 2 hafta dolmadan başlar ise neonatal konjonktivit denilen iltihabi durumu düşünülür. 2 hafta dolduktan sonra başlayan şikayetler doğumsal göz yaşı kanalı tıkanıklığını düşündürür.
Doğumsal nazolakrimal duktus tıkanıklığı: Gözyaşını buruna taşıyan kanalın doğuştan tıkanık olduğu bir durumdur. Gözyaşının yanaktan akması yani epifora ile kendini gösterir. Burada dikkat edilmesi gereken durum şikayetlerin ilk iki hafta olmamasıdır.
Tedavisi nedene yönelik yapılmaktadır. Örneğin göz kuruluğu varsa yapay gözyaşı damlaları kullanılarak göz sulanması ve gözyaşı salgısı azaltılır.
Doğumsal göz yaşı kanalı tıkanıklığı genellikle kendiliğinden geçen bir durumdur. Gözyaşı kesesine günde 4-5 defa bası yapılması tıkanıklığı tedavi edebilir. 1 yaş üstü çocuklarda tıkanıklık düzelmezse ameliyat gerekebilir.
Sonradan gelişen gözyaşı kanalları tıkanıklığının tedavisi ise nedenine göre yapılmaktadır.
Görme kaybınız varsa
Göze aldığınız bir darbe göz sulanması neden olduysa
Göze yabancı cisim kaçtıysa
Göz çevresinde şiddetli ağrı eşlik ediyorsa
Yukarıdaki durumların herhangi birinde mutlaka bir acil servise başvurunuz.