Excimer Lazer ile Gözlüklerinizden Kurtulun - Lokman Hekim Hastaneler Grubu
Lokman Hekim Hastaneler Grubu Oluşturuldu: 2016-12-15 10:05:18
Görüntü Sayısı: 3443
Görme, insanın yaşama zevkini arttıran duyularımızın başında gelir. Görüntü, ışık enerjisi şeklinde göze ulaşır. Gözün ön tarafındaki iki mercekten kırılarak göz arkasına, sarı noktaya odaklanan ışık enerjisi burada elektrik enerjisine çevrilir. Çeşitli düzenlemeler sonrasında sinir lifleri ile santral görme merkezi olarak bilinen beynin arka bölümüne ulaştırılır. Görmenin değerlendirme ve yorumlanmasında beynin birden fazla bölümü görev alır ve sonuç olarak çok değerli görme algısının oluşması sağlanır.
Kontakt lensArgonUzman Göz HastalıklarıGöz LazerLazer ve Göz içi LensLASIKOftalmolojide Muayene
Kırma kusurları, bir hastalık olarak kabul edilmez. Kırma kusuru olmayan bir gözde ışık iyi görme noktasına (sarı nokta) odaklanır ve tüm sistemin düzgün çalışır olması halinde net bir görüntü elde edilir. Işık, sarı noktaya ulaşmadan odaklanıyor ise miyopi olarak adlandırılır ve kişi uzaktaki cisimleri mesafe ile orantılı olarak bulanık görür. Işık, sarı noktaya ulaştığında hala odaklanmamış ise bu durum hipermetropi olarak tanımlanır. Çocuklarda orta ve yüksek numaralı hipermetropi, şaşılık ve göz tembelliği ile birlikte olabileceğinden önem kazanır. Erişkin kişilerde yaşla uyumlu olarak hipermetropi değerinin tolere edilme yeteneği azalır. Kişi yakını bulanık görmeye başlar. 40 yaşından sonra sadece yakını net görmek için gözlük kullanımı aslında hipermetropinin farklı bir şekli olarak kabul edilebilir. Astigmatta ise akslarda kırıcılık değerleri farklılık gösterir. Kişi cisimleri, gölgeli ve kuyruklu görür.
Kırma kusurları, hayatı zorlaştıran gözlük yada kontak lens kullanma mecburiyetine sebep olur. Kırma kusurlarının düzeltilmesi yada azaltılması gelişen teknoloji sayesinde lüks olmaktan çıkıp günlük faaliyetler arasına girmiştir. Gözlük ihtiyacının azaltılması yada giderilmesi işlemine refraktif cerrahi adı verilir.
Refraktif cerrahi, başlıca excimer lazer müdahaleleri şeklinde yapılır. Oldukça hızlı, etkili ve belirgin düşük oranlı istenmeyen etkisi nedeniyle ameliyat yerine müdahale kelimesi işlem için daha doğru bir tanımdır.
Excimer lazer müdahalesi, gözün en ön kısmındaki kornea adı verilen merceğin lazer ile kırma gücünün değiştirilmesi işlemidir. Kornea düzleştirilerek miyopi tedavi edilir. Hipermetropide yüzük şeklinde lazer uygulaması ile kornea santralinin dikliği arttırılır. Astigmat ise akslardaki uygulama değerleri değiştirilerek tedavi edilmiş olur. 20 seneyi geçen tecrübe ve milyonları aşan vaka sayısı ile tüm dünyada yakından tanınan bir işlem halini almıştır.
Excimer lazer müdahaleleri, derin (LASIK) ve yüzeyel excimer uygulamaları şeklinde başlıca 2 gruba ayrılır. Yüzeyel uygulamalar, PRK, LASEK ya da epiLASIK şeklinde ufak tefek farklılıklara karşılık temeli aynı olan işlemlerdir. Burada korneanın ön tarafındaki kendini yenileyen 4-5 kat hücre tabakası (epitel), farklı şekillerde kaldırıldıktan sonra excimer lazer uygulaması yapılır. Epitel 3-4 gün içinde kenardan ortaya doğru ilerleyerek kendiliğinden kapanır. Epitelin açık olduğu süre boyunca ışık rahatsızlığı oluşur. Ancak kullanıma giren damlaların etkinliğinde artık belirgin bir ağrı şikayeti olmamaktadır.
LASIK işleminde ise kornea yüzeyinde bir flep (yüzeyel 1/4 kalınlığındaki tabaka) oluşturulur. Bu flep kenara katlanarak alttaki tabakaya lazer uygulaması yapılır.
PRK Nasıl Yapılır ?
Öncelikle ağrı duyusunu ve enfeksiyon ihtimalini azaltan damlalar damlatılır. Göze steril bir örtü kapatılır. Kornea epiteli santral 8-10 mm’lik alanda yerinden uzaklaştırılır. Gözü çok iyi bir şekilde takip eden, çok hızlı olmasına karşılılık çok minik kalınlıkta (her bir atışta 0,25um’lik) doku ablasyonu yapan, UV lazer (excimer lazer) ile kornea yeniden şekillendirilir. Lazer uygulaması bir dakikadan daha kısa sürede tamamlanır. İşlem sırasında kişi hiçbir rahatsızlık hissetmez. Sonrasında 5-6 gün yerinde kalacak numarasız kontak lensler takılır. Bir yada 2 gün sonra kontrol muayenesi yapılır. 5-6 gün sonra kontak lensleriniz alınarak normal yaşantınıza dönersiniz. 20 gün havuza ve denize girilmemelidir. Başlangıçta 4 çeşit damla kullanılırken, birinci haftadan sonra sadece 2 damla ile devam edilir. İlk haftalarda görme düzeyi çok değişken olabilmektedir. Yapay göz yaşı kullanımı ile netlik çok daha iyi olacaktır. 3. ayın sonunda hemen hemen tüm PRK hastaları normal hayatına dönerken görme de artık stabil hale gelmiştir.
PRK işleminden farklı olarak kornea yüzeyinden bir flep oluşturulur. Ortalama 8-10 mm çap ve 100-140 um kalınlığındaki bu flep, mikrokeratom veya femtosecond lazerle elde edilir. Flep kenara katlanarak excimer lazer uygulaması yapılır. Sonra flep kapatılarak bir gece için kontak lens takılır. Ertesi gün kontak lens alınarak kontrol muayenesi yapılır. 3-5 gün sonra son kontrol muayenesi yapılabilir. Başlangıçta 3 damla verilirken ikinci haftadan sonra sadece yapay göz yaşı ile devam edilir. Kişi ertesi gün veya takip eden günde normal yaşamına dönebilir. Burada da 20 gün denize yada havuza girmeye izin verilmez. Görme birkaç günde stabil hale gelir.
Femtosecond lazer cihazı ile infrared lazer ışını kornea dokusunda moleküler ayrışma yaparak minik bir hava kabarcığı oluşturur. Aynı düzlemdeki hava kabarcıkları dokuyu kesmiş olur. Daha fazla tahmin edilebilir flep kalınlığı ve daha az flep komplikasyonu sunmaktadır. İLASIK adı verilen bu işlemin sayıı arttıkça daha farklı komplikasyonlara da neden olabildiği görülmüştür. Mikrokeratomlarda flebin mekanik olarak bıçakla kesilmesi söz konusu iken femtosecond lazerde oluşan hava kabarcıkları ile doku kesilmektedir. İLASIK’te maliyet iki katına çıkmaktadır.
Yakın gözlüğü için excimer lazer cerrahisi : PresbiLASIK: 10-15 yıl önce tanımlanmış olmakla birlikte hala etkin ve kullanışlı bir tedavi şekli olamamıştır. Kişiyi miyop hale getirince uzak görüş bozulmaktadır.
Topolink PRK uygulaması: Kornea yüzeyinin haritası alınarak bu harita üzerinden düzeltme işleminin yapılması halidir. Özellikle keratokonus hastalarında önem arzeder.
Wavefront uygulaması: Kişiye özel lazer uygulamasıdır. Üstünlükleri olmakla birlikte çoğu kişide belirgin bir artı değer kazandırmadığından gerekli değildir. İkinci lazer uygulamalarında tercih edilmektedir.
Croslink uygulaması: Korneada bulunan çapraz bağ sayısını UV uygulaması ile arttırarak daha sert bir korneanın oluşması sağlanır. Keratonusta altın standart tedavisi halini almıştır. Keratokonus, korneanın önce doğru bombeliğinin artması halidir. Dışarıdan gözle fark edilemeyen bu durumda korneanın optik kalitesi bozulduğu için görme keskinliği azalır. Önceleri gözlük değeri hızlı artarken zamanla gözlükle yeterli görüş sağlanamaz hale gelinir. Topolink PRK ve sonrasında croslink uygulaması ile gözlükle yeterli bir görüş ömür boyu temin edilmiş olur.
CK uygulaması: Kornea periferine ısı uygulayarak kornea santralinin dikleştirilmesi işlemidir. Hafif hipermetropi tedavisinde etkindir ve yakın gözlük ihtiyacının giderilmesinde bir dönem yıldızı parlayan bir tedavi şeklidir. Kişiyi miyop hale getirmesi ve 6 ay içinde etkinliğinin kaybolması nedeniyle gözden düşmüştür.
RK tedavisi: Elmas bıçakla korneada çizikler oluşturma ve korneanın bu çiziklere verdiği cevaplar ile miyopinin tedavi edilmesidir. 1995’li yıllarda yıldızı parlayan bu tedavi günümüzde tamamen bırakılmıştır.
Şeffaf Lens Ekstraksiyonu: Excimer lazer cerrahisinin uygun olmadığı genellikle daha yüksek numaraların tedavisinde ve özellikle 35 ten daha ileri yaşlı kişilerde tercih edilir. 10 D’den büyük miyopi ve 5 D’den büyük hipermetropide etkili bir tedavi imkanı sunar. Miyopide tercih fakik IOL yönünde iken, hipermetropide şeffaf lens ekstraksiyonu yönündedir. Göz içi müdahalenin riskleri alınmaktadır. Torik ve muktifokal göz içi lensi kullanımı, şeffaf lens ekstraksiyonunun tedavi değerini arttırmıştır.
Fakik IOL yerleştirilmesi: Orta ve yüksek numaralardaki miyopinin düzeltilmesinde değerlendirilebilecek bir alternatiftir. Kırma kusuru, göz içine yerleştirilen mercekle giderilmektedir. En çok tercih edilen 3 şekli vardır. ICL, irisin arkasına yerleştirilirken, Artisan irise kıskaçlarıyla tutturulur. Cachet ise irisin önündeki açıya yerleştirilir. ICL bu grupta en güzel sonuçlara sahip, uzun süredir kullanılan bir göz içi lensidir. Sonuçlar oldukça tatmin edicidir. 20- 35 yaşları arasında tercih edilebilir. Özellikle 8 diyoptriden daha yüksek miyopide 3/4 oranında 0,5 ten daha iyi tashihsiz görme elde edilmektedir. 1/3’den daha fazla oranda tashihsiz tam görüşe ulaşılabilmektedir.
INTACS uygulaması: Özellikler keratokonus tedavisinde yakın zamanda yıldızı parlayan ancak croslink tedavisinin ön plana çıkmasıyla kullanımı azalan bir tedavi şeklidir. Korneaya halka parçacıkları implante edilir.
Excimer lazer cerrahisinin uygun olmadığı kişiler:
1- Gözlük numarasının sabitlenmi olmaması. 18-20 yaşından önce refraktif cerrahi tercih edilmez. Ek olarak son bir sene içinde gözlük numarası değerinin değişmemiş olması gerekir. Yüksek miyopi 20 yaşından sonra da ilerleyebileceği için işlemden yıllar sonra tekrar gözlüğe dönüş olabilmektedir.
2- Kontrol ve tedavi altına alınamayan ciddi sistemik rahatsızlığı bulunan kişiler, kötü sonuçlara neden olabilmesi nedeniyle refraktif cerrahi için uygun değildir. Kontrolsüz diyabet ve romatizmal hastalıklar bunlardan birkaçıdır.
3- Hamilelik ve emzirme döneminde, korneanın lazer cevabının değişken olması nedeniyle özellikle LASIK işlemi önerilmez.
4- Keratokonus ve benzeri durumlarda rahatsızlığın hızlı ilerlemesine neden olunabileceğinden tek başına excimer lazer uygulaması önerilmez. Crosslink işlemi ile birlikte yapılırsa kötüye gidiş önlenmiş olur.
5- İnce kornealarda güvenlik sınırı vardır. 500um’den ince kornealarda LASIK, 470um den ince kornealarda yüzeyel excimer lazer uygulamaları genel olarak önerilmez.
6- A vitamini ve amiodaron kullanımında refraktif cerrahi önerilmez.
7- Ciddi göz kuruluğu ve enfeksiyöz konjonktivit varlığında refraktif cerrahi ve özellikle LASIK önerilmez.
8- Gözlük numaralarının düzeltilme sınırlarının çok üstünde olması halinde güvenilir refraktif cerrahi yapılamaz. Kornea kalınlığının uygun olması şartıyla günümüzde çoğunlukla kabul edilen düzeltme sınırları miyopide 8-10, miyopik astigmatta 6, hipermetropi ve hipermetropik astigmatta 5 diyoptridir.
9- Kişisel bazı kornea özellikleri, bu sınırları değiştirebilmektedir.
Belirgin göz kuruluğunda LASIK cerrahisi gözdeki yanma batma ve kuruluğa bağlı görme bulanıklığı şikayetini arttırır. Göz kuruluğu hali PRK işlemini tercih sebeplerinden biridir. LASIK sonrası kişilerin yaklaşık yarısı göz kuruluğundan şikayet eder. Çoğu kişide bu şikayetler hafif seviyededir. Ancak birçok kişide daha ciddi kuru göz şikayetleri vardır. Bu kişilerin çoğunluğu aslında daha önceden kontak lens takan kişilerdir ve göz kuruluğu sebebiyle kontak lens kullanımından eskisi kadar hoşlanmadıkları için kontak lens kullanımına alternatif aramışlar ve LASIK cerrahisine bu şekilde karar vermişlerdir. Yani LASIK cerrahisi sonrasında daha önceden var olan kuru göz kliniğinin tedavisine başlanmıştır.
LASIK cerrahisi geçirmiş kişilerin 1/3 ünde işlem öncesinde kuru göz şikayetleri yokken işlem sonrasında aylarca devam eden şikayetler oluşmaktadır.
Düzeltilen gözlük numarası değerinin yüksek olması da LASIK sonrası göz kuruluğu oranını arttırır. Menapoz döneminde kadınlarda göz kuruluğu riski daha fazladır. Antihistaminik, bazı antihipertansif ve antidepressan ilaçlar kuruluk şikayetlerini arttırır. Bazı sistemik hastalıklar kuruluk ihtimalini arttırır. Bu arada kişinin yaşadığı yerin iklimi de göz kuruluğu şikayetinin derecesinde etkilidir.
Balık yağı ve keten tohumu yağı içerdiği yağ asitleri ile göz yaşı yapımının atmasına katkıda bulunur. Tedavide kullanılabilir.
Elde edilen gözlük numarası düzeltme değerinin istenenden farklı olması en sık rastlanılan komplikasyondur. Ancak oldukça kabul edilebilir bir durumdur ve ek lazer uygulaması ile giderilebilir. % 1 den az oranda, görmeyi tehdit eden ciddi LASIK komplikasyonları olabilmektedir. Bunlar enfeksiyon, ciddi göz kuruluğu, flep ve flep altı komplikasyonlarıdır. Bunun yanında ışıklar etrafında halo oluşumu, parlama ve haze oluşumu genellikle zamanla daha az rahatsız edici komplikasyonlar olabilmektedir. Çok nadiren retina dekolmanı ve glokom oluşumu olabilmektedir. PRK’da enfeksiyon ve haze ihtimali artmakla birlikte flep komplikasyonlarından korunulmuş olunur.
Elde edilen son değerin 0,5 yada 1,0 Diyoptriden küçük olması başarı sayılabilir.
Yüksek değerler de dahil olmak üzere LASIK cerrahisi sonrasında dünya çapındaki kişilerdeki memnuniyet ve tatmin olma değerleri % 95 lerdedir. Bu oran kişilerin bekledikleri netliğe kavuşma değeridir.
PRK, excimer lazer cerrahisinin ilk şeklidir. LASIK uygulamaları geliştikten sonra bir dönem ikinci sıraya itilmiş olmakla birlikte birçok avantajı nedeniyle giderek daha fazla oranda tekrar tercih edilir hale gelmektedir.
PRK ve LASIK Karşılaştırması:
1- LASIK daha çabuk iyileşir. Kişi ertesi gün işine dönebilir. PRK daha geç iyileşir. Beş gün süreyle aktif çalışmak mümkün olmaz.
2- LASIK işleminde bir gün, PRK da 4-6 gün kontak lens takılı kalınır. PRK da enfeksiyon olasılığı bu nedenle bir miktar artar.
3- LASIK hastaları daha az rahatsızlık tarif ederken birkaç günde görme değerleri stabilleşir. PRK hastaları epitelin kapanması gereken 3-4 gün içinde ağrı – sulanma ve belirgin ışık rahatsızlığı çekebilmektedir. Görmenin düzelmesi de birkaç haftayı bulabilmektedir. Ancak yeni kullanıma giren ilaç tedavileri ile ağrı şikayeti neredeyse tama yakın oranda giderilmiştir. Sulanma ve ışık rahatsızlığı ise güneş gözlüğü ile azaltılmaktadır.
4- PRK, ince kornealarda belirgin avantaj sağlar. Kornea kalınlığının 500 um’den az olduğu durumlarda ve kornea topografik incelemelerinde keratokonus riskinin az da olsa endişe oluşturması halinde güven verici olmuştur.
5- PRK’da LASIK’e ait flep ve flep altı komplikasyonlarından korunmuş olunur.
6- PRK da kornea daha az inceltilmiş olur. LASIK işleminde korneanın derin katlarına lazer uygulaması yapılmış olur. Bu durum ileride risk artışı yapabilir.
Lokman Hekim Sincan Hastanemizde refraktif cerrahi müdahalelerinden hangileri yapılmaktadır?
PRK: 8-10 D ye kadar miyopi ve miyopik astigmatizma, 5 D’ye kadar hipermetropi ve hipermetropik astigmatizma tedavisi yapılmaktadır.
LASIK: Yaklaşık aynı değerler için LASIK cerrahisi yapılabilmektedir.
Korneal Topolink PRK ya da PTK işlemi sık kullanılan bir tedavi şeklidir. Özellikle keratokonus olgularında tercih edilir.
Wavefront uygulaması yapılmaktadır.
Crosslink tedavisi vardır.
Şeffaf lens ekstraksiyonu ve miyopik yada hipermetropik göz içi lensi uygulaması bir alternatif olarak değerlendirilmelidir.
Bu yazı Lokman Hekim Hastaneler Grubu tarafından yazıldı ve 3443 kere izlendi.