Eğitim Psikolojisi Nedir? - farkliulkuculuk.com
Anasayfa/ Psikoloji/Eğitim Psikolojisi
0 367 2 Dakikada Okundu
Eğitim bilim bir insanın kendisine, ailesine ve toplumuna karşı sorumlulukları yüklenirken, görevlerini yaparken ve haklarını kullanırken nasıl davranması gerektiğini saptar ve onun saplanılan bu davranışları yapmalarını sağlamaya çalışır. Eğitim psikolojisi ise, insanın eğitimi süresince davranışlarının nasıl değişebileceğini araştırıp eğitimin psikolojik kurallarını bulmaya çalışır. Bu yüzden öğretmen, eğitbilimin saptadığı amaçlara göre öğrencisinin davranışlarım değiştirmeye çalışırken eğitim psikolojisinin bulgularına ve kurallarına dayanır.
Eğitim psikolojisi; öğrencinin her yönü ile gelişiminin tanınmasından başlayarak, öğrenmeye ortam hazırlamada, öğrenmeyi gerçekleştirmede ve öğrencilerin öğrenmesinin ölçülüp değerlendirilmesinde öğretmene gerekli psikolojik temelleri ve kuralları vermeye çalışacaktır.
Eğitim Psikolojisi tanımından önce eğitimin ve öğretmenin görevlerinin ne olduğu, eğitim psikolojisinin hangi konularda öğretmene ne derecede yardımda bulunabileceği, eğitimin bazı sorunları ve eğitim psikolojisinin bilgi toplama yolları üzerinde duracağız.
Eğitim Psikolojisi ve Eğitimi Anlamak
İkinci Dünya Savaşından sonra ülkelerin geri kalış ve kalkınış nedenleri üzerinde yapılan araştırmalar, toplum kalkınmasının, anahtarının eğitim olduğunu ortaya koymuştur. Yine bu araştırmalar bir ülkede birey başına düşen ulusal gelirden daha çok o ülkenin sahip olduğu eğitilmiş insan gücü oranının kalkınmada ölçü olarak kullanılması gerektiğini ortaya çıkarmıştır. Çünkü doğal nedenlerle bir ülkenin zengin olması mümkün olabilmekte dolayısı ile birey başına fazlaca gelir düşebilmektedir.
Örneğin Arabistan Yarımadasında bulunan Kuveyt Şenliğinde her bireye düşen gelir gelişmiş ülkeler kadar yüksektir. Oysa bu ülkenin zengin petrol kaynakları için gerekli olan eğitilmiş insan gücü yabancı ülkelerden sağlanmaktadır. Bu ülke petrol kaynakları kurumaya başlayınca ulusal gelir bakımından en gerilerde kalma tehdidi ile karşı karşıya kalabilir. Buna karşılık, Almanya örneğinde olduğu gibi, bir ülkenin bütün zenginlikleri ortadan kaldırılsa ve taş taş üstünde kalmayacak şekilde yıkılsa bile ülke, sahip olduğu usta ellerle yeniden kurulabilmekte ve en gelişmiş ülkeler seviyesine çıkabilmektedir.
Bu yüzden ülkelerin toplum kalkınmasını planlayan uzmanlar ve otoriteler, eğitime daha büyük önem vermeye; toplum kalkınmasının ancak iyi planlanmış bir eğitim ve eğitim psikolojisi ile gerçekleşebileceğini savunmaya başlamışlardır.
Gelişmiş ülkelerin eğitilmiş insan gücü incelendiği zaman, bu ülkelerin ilkokul çağında bulunan toplam nüfusunun tamamının ilköğrenime, orta öğretim çağında olan nüfusun % 30 unun orta öğrenime, yükseköğretim çağında bulunan nüfusun ise % 10 unun yükseköğrenime devam etmekte olduğu görülmektedir. Diğer yandan gelişmiş ülkelerin teknik ve fen alanlarında eğitilmiş insan gücü diğer alanlardakinden sayıca daha yüksektir.
Genel anlamda her insan doğumundan ölümüne kadar devamlı bir eğitim süreci içindedir. Çünkü her insan bir çevre içinde yaşamak zorundadır. İnsanın çevresinin etkisinden kendisini kurtarması mümkün değildir. Dolayısıyla insan, çevresinden gelen etkilere karşı tepkiler yaparak devamlı girişimlerde bulunur. Bu girişimler sırasında insan çevresindeki karşıtına etkilerde bulunur veya onun etkilerini kabul eder. İnsan, çevresindeki karşıtı ile gerek etkin (aktif), gerekse edilgin (pasif) etkileşimi sonucunda yeni bilgiler, beceriler ve tavırlar kazanarak davranışında değişmeler meydana getirir. İnsanın çevresiyle etkileşimde bulunmasına yaşantı diyoruz. Bu yüzden insan, yaşantısı ile davranışlarını devamlı olarak değiştirerek, ömrü boyunca eğitim süreci içinde bulunmaktadır.
Ancak eğitbilim ve eğitim psikolojisi daha çok planlı ve programlı bir eğitimle uğraşır. Başka bir deyişle, bizim konumuz insanın rastgele yaşantılarına dayanan bir davranış değişikliğinden daha çok, önceden saptanmış amaçlara uygun olarak, insanın davranışlarında istediğimiz de Meydana getirmektir. Ana-baba olarak çocuğumuzun, öğretmen
Olarak öğrencimizin istediğimiz şekilde davranmasını isteriz. Bunu sağlamak için de daha önceden çocuğumuzun veya öğrencimizin hangi durumun karşısında nasıl davranması gerektiğini saptar, onu, böyle bir durumla karşılaştığı zaman istediğimiz şekilde davranması için eğitiriz, o halde eğitim “bireyin davranışında, kendi yaşantısı yoluyla istenilir denemeler meydana getiren süreçtir”
Her ülke yurttaşlarının hangi durum karşısında nasıl davranacağını daha önceden saptar. Buna eğitim amaçları denir. Okullar bu amaçlara Ulaşacak şekilde öğrencilerini eğitir. Böylece, öğrencilerin bu amaçları eşleştirerek istenilen davranışlara, sahip yurttaşlar olacakları planlanır.
“Türk Millî Eğitiminin Amaçları” dört alanda öğrencilere yaşantılar kazandırarak onların davranışlarını değiştirmeye çalışır
Kültürel yaşantılar: Her yurttaşın Türkçeyi iyi konuşan ve yazan; Türk yasalarına uyan; Türk inançlarını, geleneklerini ve göreneklerini benimsemiş bunlara karşı saygılı; Türk folklorunu ve uygarlığını seven ve geliştiren birer kişi olmasına ve Türk kültürünü devamlı olarak geliştirmesine ilişkin amaçlar kültürel yaşantılar bölümünde toplanabilir.
Sosyal yaşantılar: Kişinin içinde bulunduğu grup, toplum ve ulusuna karşı haklarını, görevlerini ve sorumluluklarını yerine getirmesini; insanlarla iyi ilişkiler kurmasını sağlayan amaçlar da sosyal yaşantılar başlığı altında toplanabilir.
Ekonomik yaşantılar: Her kişinin kendine, ailesine ve toplumuna yararlı olmak için gücünün elverdiği oranda bir iş sahibi olmasına, kendinin ve ülkenin varlıklarını en iyi şekilde kullanmasına ve değerlendirmesine ilişkin amaçlar da ekonomik yaşantıları meydana getirmektedir.
Kişisel yaşantılar: Her kişiye hazırlanacak eşit eğitim olanakları ile her kişinin ne olabilecek ise o olabilecek şekilde eğitilmesi ve kuvvetlerinin elverdiği oranda en üst eğitim seviyesine ulaştırılmasına; toplum içinde bu seviyeye göre iş sahibi olmasına ilişkin amaçlar da bu bölüm altında toplanabilir.