Şirketler için Sürdürülebilirlik Rehberi - PDF
Download "Şirketler için Sürdürülebilirlik Rehberi"
1 Şirketler için Sürdürülebilirlik Rehberi2 İçindekiler İşbu yayındaki bilgi ve veriler genel bilgi edinilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Bu yayında yer alan bilgilerin doğruluğu konusunda gerekli özen gösterilmiş olmasına rağmen, bilgiler ve verilerdeki hatalardan veya alınacak yatırım kararları ile bunların sonuçlarından Borsa İstanbul sorumlu değildir. Zira buradaki bilgiler yatırım amaçlı bir teklif veya tavsiye amacını taşımamaktadır. Bu yayında yer alan örnekler sadece gösterim ve eğitim amacıyla oluşturulmuştur. Bu dökümanda, geri dönüşümlü kağıt kullanılmıştır. Bu Rehberi Neden Hazırladık? Neleri Bilmeliyiz? Sürdürülebilir Kalkınma Kurumsal Sürdürülebilirlik Kurumsal Yönetim Paydaş Etik Değerler Biyoçeşitlilik Karbon Ayak İzi Kurumsal Sosyal Sorumluluk Sürdürülebilirlikte Kilometre Taşları Neden Sürdürülebilirlik? Sürdürülebilirliğin Şirketlere Sağladığı Katkılar Yatırımcılar Açısından Sürdürülebilirlik Sorumlu Yatırım Nedir? Sürdürülebilirlik Stratejiniz Var Mı? Dört Adımda Sürdürülebilirlik 1. Adım Vizyonunu Paylaş 2. Adım - Analiz Et 3. Adım Strateji Geliştir 4. Adım Uygula Sürdürülebilirlik Raporlaması Raporlama Çerçeveleri Borsaların Sürdürülebilirlikteki Rolü Türkiye den Uygulama Örnekleri BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Endeksten Beklenen Katkılar Nelerdir? Yeni Yatırım Enstrümanları İçin Bir Fırsat Sürdürülebilirlik Platformu Platforma Kimler Üyedir? Üye Kuruluşların Sorumlulukları Nelerdir?3 Kısaltmalar CDP: Karbon Saydamlık Projesi (Carbon Disclosure Project) COP: İlerleme Bildirimi Raporlaması (Communication on Progress) ER: Uluslararası Entegre Raporlama ESG: Çevresel, Sosyal, Yönetimsel (Environmental, Social, Governance) GRI: Küresel Raporlama Girişimi (Global Reporting Initiative) IIRC: Uluslararası Entegre Raporlama Konseyi (International Integrated Reporting Council) ILO: Uluslararası Çalışma Örgütü (International Labour Organization) SSE: Sürdürülebilir Borsalar Girişimi (Sustainable Stock Exchanges Initiative) UNGC: BM Küresel İlkeler Sözleşmesi (UN Global Compact) UN PRI: BM Sorumlu Yatırım Prensipleri (UN Principles for Responsible Investment)4 Bu rehberi neden hazırladık? İçinde bulunduğumuz dönem, yaşam kalitesinin korunması anlayışı şirketlerin sadece mal ve hizmet ile mümkün olacaktır. Dolayısıyla, üretimi ve satışı ile finansal başarı sürdürülebilir bir kalkınma için artık elde etmelerinin yeterli bulunmadığı, finansal bakış açısının yanı sıra aynı zamanda çevreye ve insana sosyal ve çevresel boyutların da duyarlı iyi birer kurumsal vatandaş dikkate alınması gerekmekte, bu olmalarının ve iyi kurumsal yönetim da uzun vadeli yaklaşımları zorunlu uygulamalarını ilke edinmelerinin kılmaktadır. Kısa vadeli ve yalnızca de beklendiği küresel bir dönüşüm kâr odaklı olan yaklaşımların uzun sürecine şahitlik etmektedir. vadede sürdürülemez olduğu ve bu Sürdürülebilirlik kavramı da bu tür yaklaşımların toplumdan da tepki sürecin bir yansıması olarak göreceği açıktır. son zamanlarda şirketlerin ve yatırımcıların gündeminde sıklıkla yer Tüm bu nedenlerle ekonomik, almaktadır. çevresel, sosyal ve kurumsal yönetime ilişkin faktörlerin bir bütün Kurumsal sürdürülebilirlik, kurumsal olarak şirket idaresinde gözetilmesi sosyal sorumluluk, sorumlu ve bu faktörlere bağlı risklerin yatırım gibi kavramlar son yıllarda ve fırsatların etkin bir biçimde hükümetler, iş çevreleri, sivil toplum yönetilmesi olarak ifade edilebilecek kuruluşları ve akademisyenlerin olan kurumsal sürdürülebilirlik gündeminde önemli bir yer tutar yaklaşımı benimsenmeli ve klasik iş hale gelmiştir. Bugün karşı karşıya modelleri değiştirilmelidir. olduğumuz küresel ısınma, biyoçeşitlilik kaybı, kaynakların Bu dönem, herkesin aynı gemide hızla tükenmesi ve kirlenmesi, bulunduğu, bireysel çıkarlardan açlık, yoksulluk, ayrımcılık, insan ziyade toplumsal çıkarların ön planda hakları ihlalleri ve yolsuzluk gibi olduğu bir dönemdir. önemli sorunlar insanlığı yeni bir düzen arayışına itmektedir. Sadece Şirketlerin paydaşlarının kendi nesline karşı değil gelecek beklentilerinden bağımsız faaliyet nesillere karşı da sorumlu olma bilinci göstermelerinin mümkün olmadığı toplumun tüm kesimlerinde kabul bu yeni dönemde, şirket değeri görmektedir. Gelecek nesillere karşı de toplumsal çıkarı yansıtan sorumlulukların yerine getirilerek farklı ölçütlere göre belirlenmeye dünyanın daha yaşanabilir kılınması başlamıştır. ise, ancak çevrenin ve insanların Şirketlerin performans değerlendirmesinin sadece finansal performansları dikkate alınarak yapılması, yalnızca dikiz aynasına bakarak araba kullanmaya benzetilebilir. Şirket değerleme kriterlerine ekonomik performansın yanı sıra sosyal ve çevresel performanslar da eklenmekte, şirketlerin ekonomik, çevresel ve sosyal gelişimlerden kaynaklanan fırsat ve riskleri yönetme sürecindeki başarıları yatırımcıların şirket seçimlerinde de önemli bir kıstas haline gelmektedir. Sürdürülebilirlik kavramının önem kazanması ve yatırımcıların da artık sürdürülebilirlik faktörlerini şirket seçiminde göz önünde bulundurmasıyla, sermaye piyasası düzenleyicileri ve borsalar konuya dikkatle eğilmiş; şirketler, yatırımcılar ve toplum nezdinde sürdürülebilirlik bilincinin yaygınlaşması için çeşitli girişimlerde bulunmaya başlamışlardır. Bu çerçevede, Borsa İstanbul olarak, sermaye piyasası araçları Borsamızda işlem gören veya işlem görme potansiyeli bulunan tüm şirketlere yönelik olarak bu Sürdürülebilirlik Rehberi ni hazırlamayı kendimize bir görev bildik. Bu rehber ile şirketlerimizin sürdürülebilirlik konusundaki sorularını cevaplamayı ve onlara takip edebilecekleri bir yol haritası sunmayı amaçladık. 1 25 Bu rehberde sürdürülebilirlik konusunda karşınıza çıkabilecek temel kavramlara, şirketlere sağladığı rekabet avantajları, sürdürülebilirlikte kilometre taşları ve sorumlu yatırım kavramlarına ilişkin açıklamalara, sürdürülebilirliği iş süreçlerinize nasıl dâhil edebileceğinize ilişkin önerilere ve ülkemizden uygulama örneklerine, sürdürülebilirlik raporlamasının önemi ve farklı raporlama çerçevelerine dair bilgilere yer verilirken, Borsaların sürdürülebilirlikteki rolü ve Borsamız sürdürülebilirlik endeksi hakkında bilgiler bulunmaktadır. 3 46 Neleri Bilmeliyiz? Sürdürülebilir Kalkınma Sürdürülebilir Kalkınma en yaygın kullanımıyla gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilme imkânlarını tehlikeye sokmadan bugünkü kuşakların ihtiyaçlarını karşılamaktır. Kurumsal Sürdürülebilirlik Kurumsal Sürdürülebilirliği şirketlerde uzun vadeli değer yaratmak amacıyla, ekonomik, çevresel ve sosyal faktörlerin kurumsal yönetim ilkeleri ile birlikte şirket faaliyetlerinde ve karar mekanizmalarında dikkate alınması ve bu faktörlerle bağlantılı risklerin etkin bir biçimde yönetilmesi olarak tanımlayabiliriz. Şirketler gerçek başarıya, sürdürülebilirlik uygulamalarını bir yük olarak değil, tüm paydaşların yararlandığı kaynak, uzmanlık, fırsat ve yenilikler bütünü olarak önemsediklerinde ulaşabilirler. Sürdürülebilirliğin ekonomik boyutunun yanında çevresel, sosyal ve kurumsal yönetim boyutları vardır ve doğru bir sürdürülebilirlik stratejisi için bunların hepsinin bir bütün halinde göz önünde bulundurulması ve karar mekanizmalarına entegre edilmesi gerekmektedir. Sosyal-Çevre Çevresel Adalet Yerelde ve Küresel Olarak Doğal Kaynaklar Koruyucusu Sosyal Yaşam Standardı Eğitim Toplum Bilinci Eşit Fırsat Çevresel Doğal Kaynak Kullanımı Çevresel Yönetim Kirlenmeyi Önleme (Hava, su, toprak, atıklar) Sürdürülebilirlik Ekonomik Sosyal İş Etiği Adil Ticaret İşçi Hakları Çevresel Ekonomi Enerji Verimliliği Doğal Kaynakların Kullanımındaki Sübvansiyon Teşvikler Ekonomik Kâr Tasarruf Ekonomik Büyüme Araştırma-Geliştirme Bir şirket sürdürülebilirlik konusunda somut adımları; kurumsal yönetimin temel ilkeleri olan şeffaflığı, adilliği, hesap verebilirliği ve sorumluluğu tam anlamıyla benimseyip hayata geçirerek, üretim sırasında doğayı daha az kirleten teknolojiler kullanarak, çevreyi koruma bilincini şirketin tüm kademelerinde öncelik haline getirerek, ürünlerin son kullanıcısı olan tüketicilere sağlıklı ürünler ulaştırarak, çalışanların çalışma koşullarını iyileştirerek ve gerekli etik kuralları oluşturarak, üretim ve işletme süreçlerinde enerji tasarrufuna giderek veya enerji verimliliğini artırarak ya da yenilikçi ürünler geliştirerek atabilir. Görüleceği gibi buradaki örnekler tüm sektörlerden her tür şirketin faaliyetlerini yürütme sürecine dahil edilebilecek adımlardır. Sürdürülebilirlik konusunda yaygın görülen bir yanılgı ise sürdürülebilirliği sadece hayırseverlik boyutuna indirgemektir. Örneğin, üretimi ile çevreyi kirleten bir firmanın buna karşılık ağaç dikmesi faydalı olmakla birlikte, şirketin üretim süreçlerinde çevreye zarar vermeyecek bir çözüm bulması kadar etkili ve sürdürülebilir olmayacaktır. Son dönemlerde faaliyetlerinin ekonomik boyutunun yanı sıra çevresel ve sosyal boyutunu yaygın olarak kamuoyu ile paylaşmayı bir politika haline getiren pek çok şirket bulunmaktadır. Halka açık şirketlerin dünya genelinde %70 i kurumsal sorumluluk alanında raporlama yaparken, Global Fortune 250 listesine giren ve 34 değişik ülkede yerleşik çok uluslu şirketlerin %95 inin çalışan hakları, çevre ve paydaş ilişkilerinde gerçekleştirdikleri faaliyetleri ve sonuçlarını, yıllık finansal raporlarıyla birlikte yayınladıkları görülmektedir. Çok uluslu şirketler kurumsal sorumluluk uygulamalarını yerel ağlarına da taşımakta, böylece bu şirketlerle ilişkili olan diğer paydaşlarda da sosyal sorumluluk kültürünün oluşmasına katkıda bulunmaktadırlar. 5 67 Geri dönüşümlü kağıt kullanılmıştır. Kurumsal Yönetim Kurumsal yönetim; şirket yönetimi, yönetim kurulu, pay sahipleri ve şirket ile ilgili diğer kesimler arasındaki ilişkiler bütününü ifade etmektedir. Kurumsal yönetimin ana ilkeleri; adillik, şeffaflık, hesap verebilirlik ve ilgili tüm taraflara karşı sorumluluktur. Dünya çapında kötü yönetim örnekleri sebebiyle ortaya çıkan uluslararası yolsuzluk skandalları kurumsal yönetimin yasalarda da yer bulmasını gerekli kılmıştır. Ülkemizde de kurumsal yönetime ilişkin esaslar hem Sermaye Piyasası Kanunu hem de Sermaye Piyasası Kurulu nun Kurumsal Yönetim İlkeleri Tebliği ve ekinde yer alan ilkelerle düzenlenmektedir. Kurumsal yönetim konusunda yapılan düzenlemeler ile getirilen bağımsız yönetim kurulu üyeliği gibi mekanizmaların ve pay sahipliği hakları ile kamuyu aydınlatma açısından yüksek standartların, yerli ve yabancı bireysel ve kurumsal yatırımcıları piyasalara çekmek suretiyle şirketlerimizin sermaye piyasalarından finansman imkânlarını genişletmek için bir teşvik unsuru olması hedeflenmiştir. Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri çerçevesinde, Borsamızda işlem gören şirketler için Yönetim Kurulu bünyelerinde; Kurumsal Yönetim Komitesi, Riskin Erken Saptanması Komitesi ve Denetim Komitesi nin oluşturulması ve Denetim Komitesi üyelerinin tamamının, diğer komitelerin ise başkanlarının, bağımsız yönetim kurulu üyeleri arasından seçilmesi zorunlu hale getirilmiştir. Diğer taraftan Kurumsal Yönetim Tebliği uyarınca şirketlerin bünyesinde Aday Gösterme Komitesi ve Ücret Komitesi adı altında iki komite daha tanımlanmış olup, şirketlerde bu komitelerin oluşturulması zorunlu değildir. Bu komitelerin görevleri Kurumsal Yönetim Komitesi tarafından yerine getirilmektedir. Borsa İstanbul da işlem gören şirketlerin paydaşlarıyla olan ilişkilerini yürütmesini sağlamak üzere Pay Sahipleri ile İlişkiler birimlerinin kurulması da yapılan düzenlemelerden birisidir. Şirketlerin yönetim kurullarının, şirket ile pay sahipleri arasında etkin iletişimin korunmasında, yaşanabilecek anlaşmazlıkların giderilmesinde ve çözüme ulaştırılmasında Kurumsal Yönetim Komitesi ve Pay Sahipleri İle İlişkiler Birimi ile yakın iş birliği içerisinde olması hedeflenmiştir. 7 88 Paydaş Etik Değerler Günümüzde, bir şirketin davranış biçiminden etkilenen veya davranış biçimini etkileme kapasitesine sahip tüm taraflar paydaş olarak nitelendirilmektedir. Paydaşlar şirketin faaliyetlerinden faydalanan veya zarar gören, bu faaliyetlerle hakları korunan veya çiğnenen gruplar veya bireyler oldukları için şirketlerden şeffaf ve hesap verebilir olmalarını beklemektedirler. Çalışanlar Sivil Toplum Kuruluşları Sendikalar Şirket Hükümet Tedarikçiler Yatırımcılar Müşteriler Paydaşlar, şirket faaliyetlerinden faydalanan veya zarar gören; bu faaliyetlerle hakları korunan veya çiğnenen gruplar veya bireylerdir. Günümüzde tüketicilerin, yatırımcıların ve genel olarak şirket paydaşlarının şirketlerden beklentileri faaliyetlerinde ve rakipleriyle, müşterileriyle, tedarikçileriyle ve ortaklarıyla ilişkilerinde adil ve dürüst davranmaları, haksız rekabete neden olacak her türlü uygulamadan kaçınmaları, yasal ve idari düzenlemelere tam uyum sağlamanın yanı sıra, uluslararası kabul görmüş evrensel değerleri benimsemeleri yönündedir. Etik değerleri ön planda tutan şirketler hem saygınlık kazanır, hem de toplumsal ve ekonomik faydanın artması ve daha fazla katma değer yaratılması suretiyle sürdürülebilirliğe katkıda bulunurlar. Etik ve ahlaki değerlerin önemi, geçmişte etik değerlere bağlı kalınmaksızın alınan bazı kararlar sebebiyle itibarı yerle bir olan dev şirketler sayesinde daha iyi anlaşılmış bulunmaktadır. Etik değerlerde rüşvetle mücadele ve insan hakları başlıkları öne çıkmaktadır. Şirketler rüşvetle mücadele politikası geliştirmeli ve buna yönelik sistemler edinmelidirler. Örnek olarak, rüşvet almanın ve vermenin yasaklanması, kanun ve yönetmeliklere uyum, hediye almanın ve vermenin sınırlandırılması, Yönetim Kurulu düzeyinde taahhüt edilmesi gibi düzenlemelerle politika oluşturulabilir. Personel eğitimi, yolsuzlukları ihbar prosedürü, yaptırım süreci, risk bazlı değerleme gibi uygulamalarla ilgili sistemler oluşturulabilir. Rüşvetle mücadelenin raporlanması da sürecin ayrı bir boyutudur. Rüşvetle mücadele politikasının kapsamının personele ve iş ortaklarına raporlanması, personele verilen eğitimlerin raporlanması, şirketin izleme ve denetim sistemlerinin detaylı olarak raporlanması gibi aktivitelerle şeffaflık artırılabilir. Benzer şekilde, şirketlerin insan haklarına yönelik politika ve sistemler oluşturması ve bu alanda raporlama yapması da beklenmektedir. Politika oluşturmada İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi baz alınabilir, Uluslararası Çalışma Örgütü nün (ILO) standartlarına uyum sağlanması, Birleşmiş Milletler (BM) Küresel İlkeler Sözleşmesinin (UN Global Compact, UNGC) imzalanması, sorumluluğun üst yönetime verilmesi gibi adımlarla başlangıç yapılabilir. Sistemler açısından ise, personelin bu alanda eğitilmesi, politikaya uyulmaması durumunda izlenecek prosedürlerin belirlenmesi ve duyurulması, politikanın düzenli olarak gözden geçirilmesi gibi uygulamalar devreye alınabilir. Sistem çıktılarının raporlaması da yine düzenli olarak yapılmalıdır. 9 109 Biyoçeşitlilik Biyolojik çeşitlilik, tabiatta var olan bütün varlıkların birbiriyle ve çevreleriyle olan karmaşık ilişkilerini vurgular ve bir bölgedeki genlerin, bu genleri taşıyan türlerin, bu türleri barındıran ekosistemlerin ve bunları birbirine bağlayan süreçlerin tamamını kapsar. Şüphesiz ki insanların yaşamlarını sürdürebilmesi için yaşadıkları çevrede, temiz su ve havanın, verimli toprakların, besinlerin ve diğer gereksinimlerinin karşılandığı, kullanacağı çeşitli maddelerin bulunması gerekir. Biyolojik çeşitlilik, havanın ve suyun temizlenmesi, erozyonun engellenmesi, hastalıkların biyolojik olarak kontrol edilmesi gibi çok değişik açılardan faydalar sunmaktadır. Karbon Ayak İzi Karbon ayak izi, birim karbondioksit (CO2) cinsinden ölçülen, üretilen sera gazı miktarı açısından insan faaliyetlerinin çevreye verdiği zararın ölçüsüdür. Karbon ayak izi doğrudan ve dolaylı ayak izi olmak üzere iki parçadan oluşmaktadır. Doğrudan ayak izi, evsel enerji tüketimi ve ulaşım (uçak, otomobil gibi motorlu taşıtlar) dahil olmak üzere fosil yakıtlarının yanmasından ortaya çıkan doğrudan CO2 emisyonlarının, dolaylı ayak izi ise kullandığımız ürünlerin tüm yaşam döngüsünden bu ürünlerin imalatı ve en sonunda bozulmalarıyla ilgili olan dolaylı CO2 emisyonlarının ölçüsüdür. Kurumsal Sosyal Sorumluluk Kurumsal Sosyal Sorumluluk, Avrupa Komisyonu na göre, şirketlerin gönüllü olarak toplumsal ve çevresel konuları, operasyonlarına ve paydaşları ile olan ilişkilerine entegre ettiği bir kavramken, Dünya Sürdürülebilir Kalkınma İş Konseyi ne göre bu kavram iş dünyası tarafından çalışanların, onların ailelerinin, halkın ve tüm toplumun hayat standardını yükseltip ekonomik kalkınmaya katkı sağlamaya yönelik verilmiş bir söz olarak tanımlanmaktadır10 Sürdürülebilirlikte Kilometre Taşları Stokholm Konferansı Sürdürülebilir Kalkınma kavramı ilk olarak 1972 yılında Stokholm-İsveç te düzenlenen, Birleşmiş Milletler in Stokholm Konferansı sırasında gelişmiş ülkelerin küresel kalkınmanın çevresel sonuçları üzerindeki kaygıları ile gelişmekte olan ülkelerin kendi ekonomik kalkınmaları için duydukları ihtiyaçları arasında bir orta yol bulma girişimi olarak gündeme gelmiştir BM Küresel İlkeler Sözleşmesi (UN Global Compact, UNGC) Ortak bir küresel kalkınma kültürü yaymak amacıyla dünya liderlerinin desteğiyle 2000 yılında oluşturulan Küresel İlkeler Sözleşmesi Girişimi, dünyanın her tarafından binlerce şirketin, uluslararası çalışma ve sivil toplum örgütünün katılımı ile ortak vizyon, amaç ve değerler doğrultusunda 10 evrensel prensibin yerine getirilmesini sağlamak için çalışmaktadır. Borsa İstanbul 2005 yılında bu Girişimi desteklemeye başlamıştır Brundtland Raporu: Bizim Ortak Geleceğimiz Sürdürülebilir kalkınma 1987 yılında BM tarafından yayınlanan, Brundtland Raporu olarak da bilinen Bizim Ortak Geleceğimiz isimli raporda gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilme imkânlarını tehlikeye sokmadan bugünkü kuşakların ihtiyaçlarını karşılamak olarak tanımlanmıştır Rio Zirvesi Brezilya nın Rio kentinde düzenlenen ve Rio Zirvesi olarak da bilinen BM Çevre ve Kalkınma Konferansı, toplum nezdinde çevre ve iklim değişikliği sorunlarının konuşulduğu en önemli etkinlik olarak tarihe geçmiştir. Zirveye 172 hükümetin 116 sı en üst düzeyde katılım sağlamış, 2400 sivil toplum kuruluşu 17 bin kişi ile dahil olmuştur. Zirvenin İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi ve BM Çölleşme ile Mücadele Sözleşmesi gibi çıktıları olmuş ve bu sözleşmeler imzaya açılmıştır Kyoto Protokolü Japonya nın Kyoto kentinde imzalanan Protokol, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi dir. Bu Protokole imza atan ülkeler karbondioksit ve diğer beş sera gazı salınımlarını azaltım konusunda belli taahhütler vermektedir. Protokol 2005 yılında Rusya nın da katılımıyla yürürlüğe girmiştir. Türkiye ise bahsi geçen Protokol ü 2009 yılında imzalamıştır Küresel Raporlama Girişimi (Global Reporting Initiative, GRI) ABD deki Çevresel Sorumlu Ekonomiler Koalisyonu ve Tellus Enstitüsü tarafından BM Çevre Programı desteğiyle oluşturulan GRI, ilk defa 1997 yılında Sürdürülebilirlik Raporlaması Rehberi ni yayınlamıştır. Organizasyonların daha sürdürülebilir olması ve sürdürülebilir BM Sorumlu Yatırım Prensipleri (UN Principles for Responsible Investment, UN PRI) Girişimi 2005 yılında BM Genel Sekreteri nin davetiyle bir araya gelen 12 ülkeden 20 büyük kurumsal yatırımcının oluşturduğu, bugün ise dünya genelinde 1200 den fazla imzacısı bulunan, çevresel, sosyal ve kurumsal yönetime ilişkin konuların yatırım analizlerinde ve karar verme süreçlerinde dikkate alınmasını teşvik eden ve buna ilişkin ilkeler yayınlamış bir platformdur. Borsa İstanbul 2010 yılından beri bu Girişimin imzacısı konumundadır Sürdürülebilir Borsalar Girişimi (Sustainable Stock Exchanges Initiative, SSE) Borsaların yatırımcılar, düzenleyiciler ve şirketlerle iş birliği ile çevresel, sosyal ve kurumsal yönetim konularında kurumsal şeffaflığın ve performansın artırılmasına ve sürdürülebilir yatırımların gelişmesine nasıl katkı sağlayabileceklerini araştıran, BM destekli bir girişimdir. Girişim, 2012 de Borsa İstanbul un da aralarında bulunduğu beş borsanın, piyasalarında sürdürülebilirliğe ilişkin farkındalığı artırmaya yönelik yaptığı gönüllü taahhüt ile farklı bir boyut kazanmıştır. İlerleyen dönemde birçok farklı borsa da girişime dahil olmuştur Rio+20 Zirvesi Rio+20 BM Sürdürülebilir Kalkınma Konferansı, 1992 de Brezilya nın Rio de Janeiro kentinde yapılan BM Çevre ve Kalkınma Konferansı nın 20. yıldönümünde yine Rio da gerçekleştirilmiştir. Zirvenin çıktı belgesi olarak İstediğimiz Gelecek (The Future We Want) başlıklı rapor kamuoyuna sunulmuştur Uluslararası Entegre Raporlama (ER) Çerçevesi Uluslararası Entegre Raporlama Konseyi (IIRC), 2013 yılı Aralık ayında Uluslararası Entegre Raporlama (ER) Çerçevesi ni yayımlamıştır. kalkınmaya katkıda bulunması amacıyla sürdürülebilirlik raporlarını 1 2 teşvik edici çalışmalar yürütür. Dijital ve Sürdürülebilir, EkoIQ 3 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 4 The Future We Want,11 Neden Sürdürülebilirlik? Artık şirketler için sadece kâr maksimizasyonunun hedeflendiği günler geride kaldı. Yeni dünya düzeninde şirketlerin kâr elde etme amacının, toplumsal çıkarlar ile paralel olabileceği bir kazan-kazan ilişkisi kurulması beklenmektedir. Yani, artık şirketlerin sadece şirket ortaklarına karşı değil, tüm paydaşlarına karşı sorumlulukları bulunmaktadır. Paydaşlarının beklentilerini değerlendirmeden geleceğe yatırım yapan, çevresel, sosyal ve kurumsal yönetime ilişkin riskleri göz ardı ederek, yalnızca ekonomik sürdürülebilirliğe odaklanan işletmelerin günümüz şartlarında rekabet gücünü koruması veya artırması mümkün değildir. Günümüzde paydaşlar şirketlerden sorumlu bir tüzel vatandaş olmalarını beklemekte, şirketin hangi yöntemlerle katma değer yarattığına ilişkin daha fazla bilgi ve şeffaflık talep etmektedir. Dünyada sektör bazında büyüme trendleri incelendiğinde enerji sektöründe rüzgâr enerjisinin, turizm sektöründe eko-turizmin, yatırım alanında sosyal sorumlu yatırımların, tarımda organik tarımın en hızlı büyüyen alanlar olduğu görülecektir. 5 BM Küresel İlkeler Sözleşmesi nin 2010 yılında dünyanın çeşitli ülkelerinde faaliyet gösteren 766 şirketin üst düzey yöneticisinin (CEO) görüşlerini temel alan araştırmasında, şirketleri sürdürülebilirlik politikalarına yönlendiren en etkili faktörlerin sırasıyla, marka değeri, güven ve itibar sağlanması, maliyet tasarrufu ile birlikte kârlılığın artması, nitelikli iş gücünün şirkete çekilmesi ve çalışanların motivasyonunun artması ve tüketici talepleri olduğu ortaya konmuştur. 5 The Business Guide to Sustainability, Hithcock D.&Willard M.,12 Sürdürülebilirliğin şirketlere sağladığı katkılar Yükselen marka değeri Artan kurumsal İtibar Nitelikli iş gücü çekme Orta ve uzun vadede azalan maliyetler Yeni iş fırsatları Sermayeye daha kolay ulaşım Şirket ömrünü uzatması Yenilikçi ürün ve hizmet gelişimi 17 1813 Marka değeri, güven ve itibar sağlanması Sürdürülebilirliği özümseyerek faaliyetlerine entegre eden ve bunu şeffaf bir şekilde kamuoyu ile paylaşan şirketler, toplum ve sivil toplum kuruluşları nezdinde olumlu intiba oluşturup, bu sayede itibarlarını ve marka değerlerini artırırlar. Şirketlerin en değerli varlıklarından olan itibar, kriz durumlarında şirketi koruyan bir kalkan görevi üstlenmektedir. Olumlu sürdürülebilirlik uygulamaları marka değeri ve itibara katkı sağlarken, şirketlerin faaliyetlerini yürütürken bu faaliyetlerin muhtemel negatif sosyal ve çevresel etkilerini göz ardı etmeleri yıllar içinde sağlamlaştırılmaya çalışılan marka, güven ve itibarı, dolayısıyla şirketin değerini tamir edilemeyecek ölçüde zedeleyecektir. Örneğin, dünya çapında spor malzemeleri üretimi ve satışı yapan bir firma, tedarik zincirindeki kötü çalışma koşullarına rağmen aynı tedarikçilerle çalışmaya devam ettiği ya da oradaki koşulların düzeltilmesi için adım atmadığı için kamuoyu nezdinde itibar kaybetmiş, şirketin Borsada işlem gören paylarının fiyatı olumsuz yönde etkilenmiştir. Bu durum şirketi sürdürülebilirlik konusunda adımlar atmaya itmiştir. Dolayısıyla, şirketlerin üretim ve faaliyetlerinde sürdürülebilirlik konusuna eğilmesi, onları tüketiciler gözünde bir adım öne çıkaracaktır. Diğer taraftan tüketici kesiminde de sürdürülebilirliğe ilişkin farkındalıklar arttıkça bazı ürünler ya da bunların üretiminde kullanılan ham maddeler tüketici algısında iyi veya kötü olarak etiketlenecek ve ürünler de bu algıya göre şekilleneceklerdir. Örneğin, PVC nin Greenpeace tarafından en kötü plastik olarak ilan edilmesinden sonra bazı firmalar ürünlerinde PVC kullanmamaya başlamışlardır. Yeni iş fırsatları ve inovasyon olanakları yaratılması Sürdürülebilirlik anlayışıyla paydaşları iş süreçlerine dahil etmek ve faaliyetlere dair farklı gruplardan geri bildirim almak yeni ürünleri, süreçleri ve piyasaları keşfetmeye katkıda bulunabilir. Zaten sürdürülebilirlik bakış açısı ve buna dair çözümler aramak ister istemez yaratıcı düşüncenin ve inovasyonların kapısını açacaktır. Dünyadaki inovasyon çalışmaları incelendiğinde yeşil inovasyonun önde olduğu ve birçok kurumun uzun dönemde ayakta kalmak için bu metodu uyguladığı görülmektedir. Tıpkı, tüketicilerin taleplerinin dikkate alınması ile daha yüksek enerji tasarrufu sağlayan beyaz eşyalar üretilmesi ya da hibrid otomobiller üretilmesi gibi Şüphesiz ki bu tip yenilikçi yaklaşımlar şirketlere sektörlerinde rekabet avantajı sağlayacaktır. Maliyet tasarrufu ile birlikte kârlılığın artması Sürdürülebilirliğin çevresel boyutuyla gelen daha düşük enerji tüketimi, azalan ham madde israfı, atık imha bedeli gibi iyileşmelerle maliyetler aşağı çekileceğinden şirket kârlılığı ve verimliliği artmaktadır. Nitelikli iş gücünün şirkete çekilmesi ve çalışanların motivasyonunun artması Şirketlerin nitelikli iş gücünü kendilerine çekmek için rekabet ettikleri bu dönemde, sürdürülebilirlik uygulamalarını benimsemiş şirketler öne çıkar. Bu şirketlerin nitelikli çalışanlar gözündeki prestiji daha yüksektir. Günümüzde kalifiye çalışanlar kendi kişisel değerleri ile örtüşen şirketlerde çalışmayı tercih etmektedirler. Bu prestij mevcut çalışanların şirkete bağlılıklarını da artıran bir unsurdur. Sürdürülebilirlik anlayışıyla geliştirilmiş insan kaynakları politikaları da hem çalışanların şirkete bağlılıklarını hem de motivasyonlarını artırır. Tüketici talepleri Sürdürülebilirlik şirketlerin tüm paydaşlarının olduğu gibi tüketicilerin de beklentilerini anlayabilmelerine katkı sağlar yılında yapılan Goodpurpose 6 adlı çalışma, sürdürülebilirlik konusunun tüketiciler nezdinde de önemli hale geldiğini ve tüketicilerin şirketlerden beklentilerinin giderek arttığını ortaya koymuştur. Bu çalışmaya göre katılımcıların %72 si şirketlerden çevreyi korumalarını ve doğaya sahip çıkmalarını beklediklerini belirtmiştir. Tüketiciler satın aldıkları ürünlerin neleri ihtiva ettiğine artık daha çok dikkat etmektedirler. Sermayeye kolay ulaşım Sürdürülebilirlik uygulamalarının önem kazanması ile finansal kuruluşlar da giderek artan bir oranda sürdürülebilir finans yaklaşımını benimsemeye başlamışlardır. Artık finansal kuruluşlar yatırımcılarını yönlendirecekleri şirketleri seçerken, projeleri değerlendirirken veya kredilendirirken sosyal ve çevresel kriterleri de göz önünde bulundurmaktadırlar. Etkin risk yönetimi Şirketlerin toplumsal koşullara ve ihtiyaçlara hızlı bir şekilde adapte olabilmesi ve ekonomik, sosyal, çevresel ve kurumsal yönetime ilişkin riskleri etkin bir şekilde yöneterek sermaye maliyetini azaltmaları gerekir. Sürdürülebilirliği iş modellerine entegre etmiş şirketler söz konusu riskleri pro-aktif ve etkin bir şekilde yönetirler ve böylelikle değişen koşullara daha kolay ve hızlı adapte olurlar. Şirketlerin iş planlarını günümüzde sosyal ve çevresel etkileri yadsınamayacak birer risk faktörü olarak karşımıza çıkan iklim değişikliğini, su ve ham madde kıtlığını, zehirli atıkları, tükenen kömür, petrol, doğal gaz kaynaklarını göz önünde bulundurarak yapmaları ise risk yönetiminin etkinliğini artıracak ve şirketlerin diğer firmaların bir adım önüne geçmesini sağlayacaktır. Şirket ömrünü uzatması Kurumsal yönetim, sürdürülebilir bir şirket olmanın önemli bir ayağıdır. Kurumsal yönetim kalitesinin yüksek olması; düşük sermaye maliyeti, finansman imkânlarının ve likiditenin artması, krizlerin daha kolay atlatılması ve iyi yönetilen şirketlerin ömürlerinin uzaması anlamına gelmektedir The UN Global Compact-Accenture CEO Study on Sustainability 2013 Deloitte Yatırımcı İlişkileri El Kitabı,14 Yatırımcılar Açısından Sürdürülebilirlik Sorumlu Yatırım Nedir? Sorumlu Yatırım, yatırım kararlarının sürdürülebilirlik anlayışıyla yapılması ve yatırımcıların şirketleri sürdürülebilirlik uygulamalarını geliştirme yönünde teşvik etme çabalarıdır. 8 Başka bir deyişle, kurumsal yatırımcıların yatırım yapılacak ülke/sektör/firmalarda finansal getirinin yanında, çevresel ve sosyal maliyetleri de dikkate aldıkları ve piyasanın sağlıklı işleyişi ve uzun dönemli istikrarı için bu ilkeleri ön planda tutan firmaları tercih ettikleri bir yaklaşımdır. Sorumlu Yatırım, müşterilerin ve yatırımlardan faydalanan diğer katılımcıların kısa ve uzun vadeli çıkarları ile uyumlu bir şekilde yatırıma yönlendirilecek fonun yatırım alanlarına tahsisi aşamasında yatırımların risklerine ve fırsatlara ilişkin görünümü tam anlamıyla kabul etmeyi gerektirir. Sorumlu yatırımlar iki açıdan geleneksel yatırım yaklaşımlarından ayrılmaktadır: 1. Zaman dilimi önemlidir. Yatırımdaki amaç, yalnızca kısa vadeli getiriler değil, sürdürülebilir ve uzun vadeli yatırım getirisi yaratmaktır. 2. Sorumlu yatırım, yatırımcılar tarafından ekonomik ve çevresel sistemlerin sağlıklı işleyişi ile istikrarı, toplumun gelişen değerleri ve beklentileri de dahil olmak üzere daha geniş faktörlerin dikkate alınmasını gerektirir. Yukarıda bahsedilen hususlar çerçevesinde, gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde çeşitli sektörlere yatırım yapan uluslararası yatırımcılar, geleneksel kısa vadeli kâr elde etme anlayışından uzaklaşarak sürdürülebilir ve uzun vadeli kazançlar elde edebilecekleri alanlara yönelmektedirler. Söz konusu yatırımcılar sürdürülebilirlik anlayışını benimsemiş firmalara yatırım yapmayı tercih etmektedirler. Bu nedenle, firmaların hem değerlerinin artışına katkı yapması, hem de kârlılığının sürdürülebilmesi açısından sürdürülebilirlik anlayışının benimsenmesi önem taşımaktadır. 1. ESG konularının yatırım analizlerinde ve karar verme süreçlerinde dikkate alınması, 2. Yatırımcıların ESG hususlarına aktif olarak sahip çıkması ve bu hususları kendi ortaklıklarının politika ve uygulamalarına dâhil etmesi, 3. Yatırım yapılan kuruluşlardan ESG konuları ile ilgili olarak kamuya yaptıkları açıklamalarda şeffaf olunmasının talep edilmesi, 4. Söz konusu prensiplerin uygulanmasının teşvik edilmesi, 5. Prensipleri uygulamadaki etkinliğin artırılabilmesi için diğer katılımcılarla iş birliği yapılması, 6. Yatırımcıların, prensipleri uygulama ile ilgili olarak yaptıkları çalışmaları ve kaydettikleri ilerlemeyi raporlamaları. Kurumsal yatırımcıların portföy yatırımlarında ESG prensiplerini dikkate almaları şirketleri sürdürülebilirlik ilkelerine uygun faaliyetlere yöneltmektedir. Yatırımcıların sürdürülebilirlik ilkelerini ön planda tutan şirketlere yatırım yapmaları ile bu şirketlerin değeri artmaktadır yılı sonu itibarıyla ABD de, profesyonel olarak yönetilen her 9 ABD Doları nın 1 Doları sürdürülebilir ve sorumlu yatırım stratejilerine göre yatırıma yönlendirilmektedir yılı sonu itibarıyla sorumlu yatırımlara yönlendirilen fon tutarı 3,74 trilyon ABD Doları na ulaşmış bulunmaktadır. Bu tutar 1997 yılındaki 1,18 trilyon ABD Doları nın üç katından fazla olup, giderek artmaktadır. Sürdürülebilir yatırım stratejileri kapsamında yatırım yapan bu fonlar toplam ABD menşeili yatırımların %11,3 üne ulaşmıştır. Ayrıca sorumlu yatırım ilkelerini gözeterek yatırım yapan fonların sayısı 2012 yılı sonu itibarıyla 720 ye ulaşmış olup bu sayı 1997 deki fon sayısının beş katıdır. Sorumlu yatırım kavramı, yalnızca çevreye saygılı yatırım yapmak olarak düşünülmemelidir. Sorumlu yatırım çevresel faktörler yanında, sosyal faktörler ve kurumsal yönetim uygulamalarını da ön planda tutan yatırımlar olarak ifade edilmelidir. Bu nedenle, sorumlu yatırımların çevresel, sosyal ve kurumsal yönetim kavramlarının İngilizce deki baş harflerinden esinlenerek kısaltılan ESG (Environmental, Social, Governance) faktörleri temel alınarak gerçekleştirildiği söylenebilir. Sorumlu Yatırım İlkeleri, bir grup uluslararası kurumsal yatırımcı tarafından, ESG nin yatırımlardaki artan varlığını yansıtacak şekilde geliştirilmiştir. Sürece, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri öncülük etmiştir 9 ve dünyada yaygın kabul gören Sorumlu Yatırım Prensipleri Birleşmiş Milletler Sorumlu Yatırım Prensipleri Girişimi (UN Principles for Responsible Investment, UNPRI) tarafından aşağıdaki altı maddeden oluşacak şekilde belirlenmiştir. Girişime imza atan yatırımcılar bu prensipler çerçevesinde yatırım yapacaklarını taahhüt etmiş olmaktadırlar. 8 Best Practice Guidance for Policy Makers and Stock Exchanges on Sustainability Reporting Initiatives, United Nations Conference on Trade and Development, Birleşmiş Milletler Sorumlu Yatırım İlkeleri,15 Sürdürülebilirlik Stratejiniz Var mı? Dünyadaki mevcut sürdürülebilirlik uygulamalarının iki ana grupta toplandığını söyleyebiliriz: Çıkış noktası sürdürülebilirlik olan şirketler ve sürdürülebilirliği kurumlarına entegre etmiş şirketler. Çıkış noktası sürdürülebilirlik olan şirketler çevresel ve sosyal sorunlara çözüm üretmek amacıyla kurulmuşlardır. Sürdürülebilirliği karar alma mekanizmalarına ve üretim süreçlerine dahil eden şirketler ise faaliyetlerinin olumsuz çevresel ve sosyal etkilerini hafifletmeyi hedeflemektedirler. 10 Sürdürülebilirlik stratejinizi belirlerken, sürdürülebilir şirketlerin aşağıda yer alan öne çıkan özelliklerini dikkate alabilirsiniz. 1. Doğal Kaynak Verimliliği (Radical Resource Productivity): Sürdürülebilir şirketler verimliliklerini 5, 10 veya 100 kat artırarak doğal kaynaklardan daha uzun süre faydalanılmasını sağlarlar. 2. Ekolojik Yeniden Kullanım (Ecological Redesign): Sürdürülebilir şirketler kapalı döngü üretim sistemleri kullanırlar. Bu sayede üretimde ortaya çıkan atıklar ve çöpler bir kaynak gibi görülür ve yeniden üretimde kullanılır. 3. Hizmet Ekonomisi (Service and Flow Economy): Sürdürülebilir şirketler ürün yerine hizmet satmayı tercih ederler. Ürünü satmaktansa kiralama hizmeti verirler ve ürünün kullanım ömrü dolduğunda müşteriden geri alıp geri dönüştürür veya tekrar üretimde kullanırlar. 4. Doğal Sermayeye Yatırım (Investment in Natural Capital): Bu şirketler toplumun ihtiyaçlarını göz önünde bulundurur ve bu yönde ekosistemlerini yeniler ve büyütürler. 11 Dört Adımda Sürdürülebilirlik Borsa İstanbul olarak bu rehber ile sürdürülebilirliği kurumlarına entegre etmek isteyen şirketlere yol göstermeyi amaçladık. Aşağıda sunulan süreçlere dair öneriler sürdürülebilirlik yolculuğunda şirketlerimize ışık tutacaktır. Ancak her şirketin farklı iş modellerine sahip olduğu göz önünde bulundurulduğunda, şirketlerin bu süreçleri kendi bünyelerine uyarlamaları gerekecektir. 1. Adım Vizyon ve Politika Belirle Sürdürülebilirlik prensiplerine dayanan bir vizyon, şirket için yeni amaç ve hedefleri çizer. Önemli olan vizyonun nasıl ifade edildiği değil, yarattığı tutku ve katılımcılıktır. Vizyon belirlenirken şirket çalışanlarının katılımının sağlanması, vizyonun kurum içinde de içselleştirilmesini sağlar. İnsanlar yaratılmasına veya yeniden şekillendirilmesine katkıda bulundukları vizyonlara bağlılık gösterirler. Vizyonunuzu, buna bağlı olarak hedeflerinizi ve politikanızı belirlerken aşağıdaki sürdürülebilirlik konularını, yarattıkları fırsatlar ve riskler açısından değerlendirmelisiniz. Enerji ve iklim değişikliği Yiyecek ve su kıtlığı Atık ve kirlilik Yoksulluk ve sosyal adaletsizlik 12 Etik Değerler Kurumsal Yönetim 10 CSR Consulting, EkoIQ The Sustainability Champions, Willard B., The Sustainability Champions, Willard B.,16 2. Adım - Analiz Et Sürdürülebilirlikle ilgili adımları atmadan önce, öncelikle şirketinizin sürdürülebilirliğin neresinde olduğunu tespit edin. Temel faaliyetinizi, bu faaliyetinizin girdilerini, faaliyetlerinizi etkileyen unsurları ve çıktılarını ve bu çıktıların etkilerini belirleyin. Bunların her birini sürdürülebilirlik karşısında konumlandırın ve bu anlamda daha iyisi olabilir mi? yi sorgulayın. Ayrıca, sürdürülebilirlikte başarılı şirketlerle kendinizi kıyaslayın ve uygulamalarından örnek almaya çalışın. İçinde bulunduğunuz endüstride sürdürülebilirlikle ilgili hangi konular öne çıkıyor, ne gibi fırsatlar ve riskler bulunuyor inceleyin. Örneğin, bir girdi grubu olarak üretimde kullandığınız ham maddeleri düşünün. Bir salça üreticisi olduğunuzu varsayalım: Ham maddelerinizi temin ederken sürdürülebilir, yeşil ya da sosyal sorumlu kaynaklardan temin ettiğinizi söyleyebilir misiniz? Cevabınız hayırsa o zaman bundan böyle sürdürülebilir tarım yöntemleri ile üretilmiş domates kullanmakla ya da bu domatesleri çalışanlarına iyi çalışma koşulları sağlayan bir firmadan almakla sürdürülebilirlik anlayışına doğru bir adım atabilirsiniz. Ya da mukavva ambalaj kutusu kullanan bir işletme iseniz %100 geri dönüştürülebilir kağıttan yapılmış kutular kullanmaya ne dersiniz? Bir çıktı grubu olarak ise atıklarınızı düşünün. Atıklarınız tekrar kullanılabilir ya da geri dönüştürülebilir özellikte midir? Bu özelliği kazandırmak için atabileceğiniz adımlar var mıdır? Bir de şirketinize kurumsal yönetim perspektifinden bakmaya ne dersiniz? Kurumsal Yönetim İlkeleri ile ne kadar uyumlusunuz? SPK tarafından belirlenen zorunlu ilkelere uyum sağlamanın ötesinde, tavsiye niteliğindeki ilkelerden de hayata geçirebilecekleriniz var mıdır? Bunların yanı sıra, sürdürülebilirlikle ilgili riskleri, fırsatları ve kısıtlarınızı belirleyin. Bu süreçte hangi sürdürülebilirlik unsurlarının şirketinizle daha ilgili olduğunu araştırın. Örneğin, çevresel etkilerinizi gözden geçirin. Bunu yaparken sektörünüzdeki trendleri, müşterilerinizin ve toplumun eğilimlerini, fiziksel şartlarınızdaki ve hatta demografik faktörlerdeki değişiklikleri sürekli takip edin The Sustainability Champions, Willard B.,17 3. Adım Strateji Geliştir ve Yol Haritası Çiz Birinci adımda vizyonunuzu belirlediğinize, ikinci adımda ise sürdürülebilirliğin neresinde olduğunuzu tespit ettiğinize göre artık vizyonunuza ulaşmak için çalışmaya başlayabilirsiniz. Zaten liderlik, vizyonu realiteye çevirme kapasitesidir. Bu aşamada yapmanız gereken, ikinci adımdaki analiz sürecinin sonunda ortaya çıkan sonuçları da değerlendirerek ulaşmaya çalıştığınız vizyonla aranızdaki mesafeyi belirlemektir. Daha sonra nereden başlayacağınıza karar verin. Şirketinizle ilgili olarak öne çıkan, bir başka deyişle kaldıracı yüksek olabilecek sürdürülebilirlik konularını tespit edin. Yani en çabuk başlayabileceğiniz, en hızlı sonuç alabileceğiniz ve sonunda şirketinize katkısı en yüksek olacak sürdürülebilirlik unsuru nedir? Çevresel etkiniz mi, enerji tüketimi mi, karbon salınımı mı, atık ve ambalaj yönetimi mi, kurumsal yönetim mi, çalışan hakları mı? Bunun için yeni bir ürünle mi piyasaya çıkacaksınız, var olan yapınızda kurumsal yönetimle ilgili değişiklikler yapabilir misiniz, atıklarınızı değerlendirebileceğiniz farklı yöntemler olabilir mi vb.? Unutmayın ki tüm bu süreçler boyunca siz şirketin üst düzey yöneticileri olarak sürdürülebilirlik konusundaki kararlılığınızı ve desteğinizi tüm çalışma arkadaşlarınıza göstermelisiniz. Çoğu zaman sadece sözle ifade etmek, bu konuda periyodik mesajlar vermek yeterli olmayacaktır. Çünkü söylediğiniz şeyler sadece bir dereceye kadar etkili olacaktır. Çalışma tarzınız, hareketleriniz de sözlerinizle uyumlu olmalı ve bu yeni anlayışı benimsediğinizi, ona sahip çıktığınızı anlatmalıdır. Bunu oluşturduğunuz ekiplerin çalışmalarını yakından takip ederek, sık sık iş seyahatine çıkmak yerine telekonferans kullanmayı tercih ederek, en çok yakıt tasarrufu yapan arabayı kullanarak, toplu taşımayı teşvik edici önlemler alarak, sürdürülebilirlikle ilgili projelerde çalışan personelinize teşvik vererek, onların bu konudaki eğitimlere ve konferanslara katılmasını sağlayarak yapabilirsiniz. 15 Başlangıç noktasını seçtikten sonra sürdürülebilirlik yolunda size destek verecek, hedefinize ulaşmanızı sağlayacak kişileri seçin. Bunun için en iyi organizasyon yapısını kurmaya çalışın. Örneğin, çoğu uluslararası şirketin de uyguladığı gibi bir veya birkaç kişiyi sürdürülebilirlik çalışmalarından sorumlu sürdürülebilirlik koordinatörü veya lideri olarak belirleyebilirsiniz. İdeal olanı bu kişilerin üst yönetime raporlama yapmalarıdır. Sürdürülebilirlikle ilgili faaliyetlerin üst yönetim tarafından sahiplenilmesi, başarıya ulaşması açısından önem taşır. Bu sebeple konunun genel müdür veya yönetim kurulu seviyesinde takip edilmesi faydalı olacaktır. Ortaya konulan vizyon ve stratejinin yönetim kurulu tarafından onaylanması uygulama açısından da büyük önem taşır. Sık karşılaşılan başka bir yapılanma ise sürdürülebilirlik çalışmalarının idare, koordinasyon ve liderliğini yapacak bir yürütme komitesi oluşturulmasıdır. Gerek direktörler gerekse komiteler özel projelerde (örn: sertifikasyon araştırmaları yapmak, sürdürülebilirlikle uyumlu satın alma politikaları belirlemek veya üretim süreçlerini yeniden tasarlamak vb.) çalışacak bir ekip oluşturabilirler. Ya da bazı durumlarda enerji ekibi, ham madde ekibi, ürün ekibi, atık ekibi gibi belli başlı sürdürülebilirlik unsurlarına özgü ekipler oluşturulabilir. Ne tür bir yapılanma olursa olsun bundan sonraki adımınız bu kişi veya kişilerle birlikte yeni stratejilerinizi, aksiyon planlarınızı, birim bazında başarı kriterlerinizi belirlemek olmalıdır. Sürdürülebilirlik vizyonuna katkısı olan faktörleri güçlendirmek ve süreci yavaşlatan faktörlerin önüne geçmek üzere kimin, ne zaman, hangi görevleri yerine getireceğine karar vermelisiniz The Sustainability Champions, Willard B., The Business Guide to Sustainability, Hithcock D.&Willard M.,18 4. Adım Uygula Şirket içinde oluşturduğunuz sürdürülebilirlik ekibi, şirketteki birimleri ve çalışanları harekete geçirmede etkili olacaktır. Bu nedenle bu ekibi pilot projeleri yürütecek, şirket genelinde katılımı ve birimler arası iş birliğini teşvik edecek, diğer çalışanları eğitecek şekilde oluşturmanız gerektiğini bu bölümde de bir kez daha hatırlatalım. Sürdürülebilirlik, şirketlerin tüm paydaşlarına karşı sorumlu olduğu ve onların beklentilerinin en iyi şekilde karşılanabildiği yaklaşımı benimser. Bu sebeple, sürdürülebilirlik uygulamalarının organizasyona ve operasyonlara entegrasyonunun sağlanması ve son olarak da iş ve proje uygulamaları ile uyumlaştırılması sağlanmalıdır. Ayrıca, paydaşlarınızın kimler olduğunu, onların ihtiyaçlarını ve beklentilerini belirlemeniz ve onlarla sürekli iletişim halinde olarak, görüşlerini size aktarabilecekleri, hatta sizi denetleyebilecekleri mekanizmalar oluşturmanız, özetle onları da sürece katmanız oldukça önemlidir. Paydaşlarınızın da bu dönüşümün bir parçası olmasına imkân verin. Paydaş diyaloğu, sürdürülebilir bir şirket olmanın olmazsa olmazıdır. Onlardan alınan önerileri ve bilgileri analiz edin, yeni ve sürdürülebilir iş süreçleri geliştirin. Tüm bu adımları gerçekleştirirken sürdürülebilirliğin şirketin karar alma, yönetim, ölçüm ve ödüllendirme sistemlerine tamamıyla entegre edilmesi için planlama yapın ve aksiyon alın. Bunu en sona bırakmayın, sürecin en başından bu bakış açısıyla yola çıkın. Son olarak, bir hizmet veya üretim şirketi olarak uygulamada neleri dikkate alabilirsiniz örneklerle gözden geçirelim. Hizmet sektöründe faaliyet gösteren bir şirketseniz sürdürülebilirlik çalışmalarına ofislerde enerji tasarrufu ve verimliliği adına tedbirler alarak başlayabilirsiniz. Aydınlatma, ısıtma ve soğutma sistemlerinden sonra ofislerde en çok elektrik tüketen ekipmanlar bilgisayarlar, fotokopi makinaları ve faks cihazlarıdır. Bunların kullanımında tasarrufa gidebileceğiniz gibi enerji tasarrufu sağlayan cihazlarla da değiştirebilirsiniz. Ya da çalışanlarınızı, monitörlerin kullanılmadığında kapatılması yönünde teşvik edebilir, tüm çalışanların farkındalığını sağlamak adına şirkette görünen yerlere elektrik faturalarını asabilir, kağıt kullanımını minimize edebilir veya geri dönüşümlü kağıt malzemeler kullanabilirsiniz. Ancak hizmet sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin sorumlulukları bunların çok ötesindedir. Çünkü onların sürdürülebilirliğe sağlayacakları katkı sadece faaliyetlerinden değil, bu anlamda yarattıkları dışsallıktan da ileri gelir. Örneğin, bir banka kredi başvurularını başvuruya konu projeleri muhtemel sosyal ve çevresel katkılarını derecelendirerek değerlendirebilir ve bunun sonucunda en fazla sosyal ve çevresel katkıyı sağlayacak projeye kredi verebilir veya bu tür projelere daha düşük kredi faizi uygulayabilir. Ya da gıda hizmeti sağlayan bir firma malzemelerini organik, antibiyotiksiz, genetiği değiştirilmiş ürünler üretmeyen bir çiftçiden almayı tercih ederek tedarikçilerini de bu yönde teşvik edebilir. Başarabileceğinizden fazlasını vaat etmeyin, söz verdiğinizden daha fazlasını başarmaya çalışın. Sürdürülebilirlik performansınızı, yeni projelerinizin sonuçlarını iç ve dış paydaşlarınızla paylaşın, raporlayın. Raporlama yapmanın şirketinize sağlayacağı katkılara ve çeşitli raporlama çerçevelerine raporun ilerleyen bölümlerinde detaylı bir şekilde değinilmektedir. Uygulama aşaması, şirketinizin sürdürülebilirlik karşısındaki durumunuz ve vizyonunuzla arasındaki mesafeyi kapatmak için somut adımlar atacağınız aşamadır. Kurumsal yönetimle ilgili çalışmalarınızda SPK düzenlemeleriyle belirlenen Kurumsal Yönetim İlkeleri size yol gösterici olacaktır. Şüphesiz ki her şirketin uygulama kısmında atması gereken adımlar birbirinden farklıdır. Örneğin, üretim yapan bir şirketin veya hizmet sektöründe faaliyet gösteren bir şirketin süreçleri, dolayısıyla sürdürülebilirlik çözümleri farklılaşacaktır19 Günümüzde sürdürülebilirlik konusunun bu düzeyde öne çıkmasından en çok üretim yapan şirketler etkilenmiştir. Üretim işlerinin doğası gereği kimyasallar kullanılması, enerji tüketimi gerekliliği, doğal kaynakların tüketilmesi, yadsınamayacak ölçüde atıkların ortaya çıkması, fabrikaların ve çok sayıda işçinin çalıştırılması bunun arkasında yatan en önemli sebeplerdir. Tüm bunların sonucu olarak üretim şirketlerinin de sürdürülebilirlik konusunda atabilecekleri çok önemli adımlar bulunmaktadır. Bir üretim şirketi, ürününün hem üretim sürecindeki hem de kullanım sürecindeki olumsuz çevresel ve sosyal etkilerini minimize etmeye çalışmalıdır. Dolayısıyla, ham maddelerinizi nereden tedarik ediyorsunuz, hem tedarik zincirindeki hem de şirketinizdeki çalışma koşulları uluslararası ilkelerle uyumlu mu, işçilerin çalışma koşullarında, iş sağlığı ve güvenliği konularında ne gibi iyileştirmeler yapabilirsiniz, üretim sürecinde enerji tasarrufu sağlayabileceğiniz alanlar var mıdır, atık suyu geri kullanmak mümkün müdür, kimyasal ham madde olarak daha zararsız kimyasallar kullanabilir misiniz, ürünün kullanım ömrü bittikten sonra geri dönüştürülebilir bir hale getirilebilir mi ya da başka ürünlerin üretiminde girdi olarak kullanılabilir mi, yaratıcı ve sürdürülebilir ürünler ve hizmetler ortaya çıkarabilir misiniz gibi unsurların hepsi gözden geçirilebilir20 Sürdürülebilirlik Raporlaması Sürdürülebilirlik Raporlaması, şirketlerin günlük faaliyetlerinin ekonomik, çevresel ve sosyal etkilerini anlattıkları raporlardır. Tüm dünyada sürdürülebilirlik performanslarını raporlayan şirket sayısı giderek artmaktadır. Bazı şirketler sürdürülebilirlikle ilgili attıkları adımlara faaliyet raporlarında yer verirken, bazıları internet sitelerinde ayrı bir başlık açarak bu konuda paydaşlarını bilgilendirmekte, önemli bir kısmı ise ayrı bir sürdürülebilirlik raporu hazırlamaktadır. Şirketlerin açık, anlaşılır ve şeffaf bir sürdürülebilirlik raporlaması yapabilmesi için dünya çapında kabul görmüş farklı raporlama çerçeveleri bulunmaktadır. Bu standartlar paydaş talepleri ve gelişen ihtiyaçlar ile uyumlu olarak sürekli güncellenmektedir. Şirketlerin kaliteli bir şekilde raporlama yapabilmeleri için söz konusu raporlama çerçeveleri ve bu konuda danışmanlık hizmeti veren firmalar yönlendirici olmaktadır. Bir şirketin kurumsal sürdürülebilirlik yaklaşımını benimsemesi hissedarlar dışındaki diğer paydaşlara karşı da sorumlulukları olduğunu kabul etmesi anlamına gelir. Yani artık hesap verilebilirlik kavramının kapsamı genişlemiştir. Paydaşlar, şirketten şeffaflık talep etmekte, finansal performanslarının yanı sıra sosyal ve çevresel performanslarına ilişkin de bilgi sahibi olmak istemektedirler. Paydaşlara şirketlerin stratejisi, yönetim yaklaşımı ve vaatleri hakkında bir değerlendirme sunmakta olan sürdürülebilirlik raporları da hesap verebilirliğin ve iletişimin bir aracı olarak görülmektedir. Sürdürülebilirlik raporları sadece bir iletişim ve hesap verme aracı olarak görülmemelidir. Bu raporların temel özelliklerinden biri de şirketlerin finansal ve finansal olmayan performansları arasındaki bağlantıyı vurgulamalarıdır. Raporlama sürecinde şirketler, uzun dönemli hedefler geliştirmekte, oluşturdukları sürdürülebilirlik vizyonu çerçevesinde yönetim stratejilerini, politikalarını ve iş planlarını şekillendirmektedirler. Bu sayede şirket yönetimi, şirketlerin eksi ve artı yönlerini tespit ederek geliştirmeleri gereken alanlara odaklanabilmekte, bir başka deyişle muhtemel riskleri ve fırsatları görebilmektedirler. Böylece işletmeler iş dünyasında konumlarını güçlendirmek için atılması gereken adımları daha kolay belirleyebilmektedirler. Sürdürülebilirlik performansını raporlamak şirketlerin elle tutulamayan değerlerini ortaya çıkarmasına yardımcı olmakta ve böylelikle kurumsal itibarı ve marka bağlılığını pekiştirmektedir. Ayrıca belirli raporlama ilkeleri temel alınarak hazırlanan raporlar şirketi aynı sektörde faaliyet gösteren diğer şirketlerle kıyaslama olanağı sunmaktadır Daha göster
Bursa SYK 2015 Ozlem Unsal, BSI Group Eurasia Ülke Müdürü 14 Ekim 2015, Bursa Copyright 2012 BSI. All rights reserved. Sunum İçeriği Sürdürülebilirlik Raporlaması Nedir? Sürdürülebilirlik Raporlamasının, Detaylı İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK
İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki Detaylı İçindekiler. Hakkımızda Misyon Vizyon TKYD Üyelik Ayrıcalıkları Faaliyetler
w İçindekiler Hakkımızda Misyon Vizyon TKYD Üyelik Ayrıcalıkları Faaliyetler Çalışma Grupları Eğitim Programları İhtisas Programları Anadolu Seminerleri Kurumsal Yönetim Kütüphanesi Yayınlar Zirve ve Paneller Detaylı 2008 yılında gönüllü çabalarla kurulan Uluslararası Şeffaflık Derneği ülkenin demokratik, sosyal ve ekonomik yönden gelişimi için toplumun tüm
2008 yılında gönüllü çabalarla kurulan Uluslararası Şeffaflık Derneği ülkenin demokratik, sosyal ve ekonomik yönden gelişimi için toplumun tüm kesimlerinde şeffaflık, dürüstlük ve hesap verebilirlik ilkelerini Detaylı İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği Binalarda Enerji Verimliliği Bildirgesi Uygulama Kılavuzu
1. GİRİŞ İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği Binalarda Enerji Verimliliği Bildirgesi Uygulama Kılavuzu Bu doküman İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği nin (SKD) Binalarda Enerji Verimliliği Detaylı RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler. Tolga YAKAR UNDP Turkey
RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler Tolga YAKAR UNDP Turkey Billion people 10 World 8 6 4 2 Africa Asia Europe Latin America and Caribbean Northern America 2050 yılında dünya nüfusunun Detaylı www.pwc.com/tr 11. Çözüm Ortaklığı Platformu Sürdürülebilirlik Yönetimi ve Raporlaması 10 Aralık 2012
www.pwc.com/tr 11. Çözüm Ortaklığı Platformu Sürdürülebilirlik Yönetimi ve Raporlaması İçerik 1 Giriş 2 Sürdürülebilirlik Yönetimi 3 Sürdürülebilirlik İnisiyatiflerinin Finansal Etkileri 4 Raporlama Süreci Detaylı vizyon escarus hakkında misyon hakkında Escarus un misyonu, müşterilerine sürdürülebilirlik çözümleri sunan öncü bir şirket olmaktır.
escarus hakkında Nisan 2011 de faaliyetine başlayan Escarus Sürdürülebilir Danışmanlık A.Ş., deneyimli ve profesyonel kadrosuyla sürdürülebilirlik çözümleri geliştirerek, danışmanlık hizmetleri vermek Detaylı Canan Ercan Çelik TEİD, Yönetim Kurulu Üyesi Borusan Holding Kurumsal Fonksiyonlar Başkanı
Canan Ercan Çelik TEİD, Yönetim Kurulu Üyesi Borusan Holding Kurumsal Fonksiyonlar Başkanı Misyon: Evrensel Etik İlkelerin Türkiye de toplumun her kesiminde benimsenmesi ve uygulanmasına önderlik etmek Detaylı 16,85 14,61 6,74 1,12 2,25
Hakan Aytekin KPMG Türkiye Risk Yönetimi Danışmanlığı Bölüm Başkanı, Şirket Ortağı 2016 Akis Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş., KPMG International Cooperative'in üyesi bir Türk Detaylı Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UN Global Compact)
ETİK KURALLAR VE KURUMSAL SORUMLULUK Doğuş Otomotiv Etik Kuralları, imzalamış olduğu Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UN Global Compact), kurumsal sosyal sorumluluk politikaları ve şirket Detaylı Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve 2030 Sonrası Kalkınma Gündemi
Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve 2030 Sonrası Kalkınma Gündemi Musa Rahmanlar Ankara/2016 Çevre ve Sürdürülebilir Kalkınma Dairesi/Sosyal Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü İçerik 1. Sürdürülebilir Detaylı Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.
Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.2013 İÇERİK Risk, Risk Yönetimi Kavramları Kurumsal Risk Yönetimi (KRY) Detaylı ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr
ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak Detaylı DOĞAN GRUBU SOSYAL SORUMLULUK POLİTİKASI
Egeli & Co. Yatırım Holding A.Ş. 13 Ekim 2010 Basın Bülteni EGELİ & CO.: REEL YATIRIMLAR İÇİN YERLİ ve YABANCI FİNANSAL YATIRIMCIYI TARIM SEKTÖRÜNE ÇEKECEĞİZ Halka açık bir şirket olan Egeli & Co. Yatırım Detaylı Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme. 30 Mayıs 2012
Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme 30 Mayıs 2012 Sürdürülebilir Kalkınma gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilme olanağından ödün vermeksizin bugünün ihtiyaçlarını karşılayabilecek kalkınma Detaylı Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler
Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar Detaylı İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ?
İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ? Gülçin Özsoy REC Türkiye Proje Uzmanı İklim Platformu Program Yöneticisi 22 Mart 2012, İzmir REC Türkiye REC Kuruluş Sözleşmesi Ekim 2002 de imzalandı; Ocak 2004 te yürürlüğe Detaylı Sanayide Enerji Yönetimi... -mış gibi değil gerçekten yapmak için...
İyi uygulama örneği ile Sanayide Enerji Yönetimi... -mış gibi değil gerçekten yapmak için... Mahmut DEDE Enerji Verimliliği Müdürü EVK 2015 04 Haziran 2015, Perşembe 1 Enerji Yönetimi İçin 3 Temel İtici Detaylı ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar Detaylı TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara
Sürdürülebilir Kalkınma ve İnovasyon: Gelişmeler, EğilimlerE TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara İÇERİK Kavramlar:Sürdürülebilir Kalkınma ve Eko-İnovasyon Çevre Konusunda Gelişmeler AB Detaylı KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI
KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Petkim Petrokimya Holding A.Ş. Yönetim Kurulu bünyesinde 22/01/2010 tarih ve 56-121 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile kurulan Kurumsal Yönetim Detaylı TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUHARREM YILMAZ IN VİZYON 2050 TÜRKİYE: SÜRDÜRÜLEBİLİR TEDARİK ZİNCİRİ TOPLANTISI AÇILIŞ KONUŞMASI
TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUHARREM YILMAZ IN VİZYON 2050 TÜRKİYE: SÜRDÜRÜLEBİLİR TEDARİK ZİNCİRİ TOPLANTISI AÇILIŞ KONUŞMASI 8 Kasım 2013 İstanbul, Sabancı Center Saygıdeğer Başkanlar, Değerli Konuklar Detaylı İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar
AB ve Türkiye Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Avrupa Birliği Bakanlığı, Katılım Öncesi AB Mali Yardımı kapsamında finanse edilen diyalog sürecini desteklemeye devam etmektedir. Diyaloğu-IV Detaylı TEGEP te Neler Oluyor?
Gündem Mayıs 2013 02 TEGEP te Neler Oluyor? Eğitim ve gelişim alanında referans olabilecek çalışmalar kapıda! 07 TEGEP - ASTD İşbirliği 05 Zirvede Buluşalım! 09 Tegep Eğitim Profesyonellerini Geliştiriyor Detaylı KOMİTELER VE ÇALIŞMA ESASLARI
KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI Yönetim Kurulu nun 21/03/2012 tarih ve 103/184 numaralı kararı ile Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yayınlanan Seri: IV, No: 56 sayılı Kurumsal Yönetim Detaylı WWW.GREENıNDUSTRYPLATFORM.ORG. YEŞİL ENDÜSTRİ PLATFORMU İlk Danışma Kurulu Toplantısı 3 Nisan 2013 Paris, Fransa
YEŞİL ENDÜSTRİ PLATFORMU İlk Danışma Kurulu Toplantısı 3 Nisan 2013 Paris, Fransa DÜNYA DAKİ DURUM GSYİH nın Dünya daki eğilimleri, nüfus ve malzeme kullanımı Source: Dittrich, M. et al., Green Economies Detaylı Liberalleşmenin Türkiye Enerji. 22 Şubat 2012
Liberalleşmenin Türkiye Enerji Piyasasına Etkileri i 22 Şubat 2012 Liberalleşmenin son kullanıcılara yararları somutları çeşitli sektörlerde kanıtlanmıştır Telekom Havayolu Liberalleşme öncesi > Genellikle Detaylı İç Denetim, Risk ve Uyum Hizmetleri. Danışmanlığı
İç Denetim, Risk ve Uyum Hizmetleri Danışmanlığı bölümünde çalışan profesyonellerimiz, birçok yerel ve uluslararası şirkette, organizasyon çapında risk ve kurumsal yönetim konularında yardımcı olmak ve Detaylı İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE
İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İçinde bulunduğumuz mayıs ayı Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü (IIA) tarafından tüm dünyada Uluslararası İç Denetim Farkındalık Ayı olarak ilan edilmiştir. Detaylı Sayın Mehmet CEYLAN BakanYardımcısı Türkiye Cumhuriyeti Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
Sayın Mehmet CEYLAN BakanYardımcısı Türkiye Cumhuriyeti Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Üçüncü Birleşmiş Milletler Konut ve Sürdürülebilir Kentsel Gelişme Konferansı Habitat III 17-20 Ekim 2016, Kito Sayfa1 Detaylı BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!
BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan Detaylı Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi
Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi 6 Ağustos 2014 İÇİNDEKİLER Dönem Revizyon Notları........ 3 Derecelendirme Metodolojisi........ 5 Notların Anlamı......... Detaylı İYİLEŞTİR PERFORMANSINI DEĞERLENDİR VE İLETİŞİMİNİ YAP
6 7 İYİLEŞTİR Denetim sonucu yapılan değerlendirmelerde tedarikçilerin mevcut durumları belirlenerek sonuçlar kendileri ile açık bir şekilde paylaşılmalıdır. Tedarikçi ile iyileştirme gereken alanlar görüşülerek Detaylı TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur?
TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur? BAŞVURU ÖNCESİ Ön Koşul: Müracaat eden markanın Türkiye de tescilinin yapılmış olması, yurtdışında da ibraz edeceği İş Planında belirtilecek hedef pazarlarının en Detaylı Indorama Ventures Public Company Limited
Indorama Ventures Public Company Limited Kurumsal Yönetim Politikası (29 Eylül 2009 tarih ve 1/2009 No'lu Yönetim Kurulu Toplantısı tarafından onaylandığı şekilde) Başkandan mesaj Indorama Ventures Public Detaylı İklim Değişikliği CEO Algı Araştırması. Türk İş Dünyası Liderlerinin İklim Değişikliğine Yanıtı
İklim Değişikliği CEO Algı Araştırması Türk İş Dünyası Liderlerinin İklim Değişikliğine Yanıtı Çalışmanın Amacı Türk iş dünyasının İklim Değişikliği konusunda farkındalık, etkilenme, mücadele ve uyum seviyelerinin Detaylı SHELL GENEL İŞ İLKELERİ
SHELL GENEL İŞ İLKELERİ Shell Genel İş İlkeleri, Shel Grubu nu* meydana getiren Shell şirketlerinin işlerini nasıl yürüteceklerini belirler. * Royal Dutch Shell plc ve onun doğrudan ya da dolaylı olarak Detaylı STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ
STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ Stratejik Yönetim Micro MBA Cenan Torunoğlu 10 Kasım 2012 Değişim ve Yapısal Gelişme 2 Değişim ve Yapısal Gelişme Değişimi farketmek Değişimin özüne inmek Değişim kararını Detaylı KALKINMA BANKALARI ARASINDA İŞBİRLİĞİ
BASINDAN EKONOMİ HABERLERİ 24 MAYIS 2016 SALI KIBRIS GENÇ TV (23.05.2016) KALKINMA BANKALARI ARASINDA İŞBİRLİĞİ Kalkınma Bankası'nın Türkiye Kalkınma Bankası ile yürüttüğü Teknik İşbirliği Programı kapsamında; Detaylı İŞ FİNANSAL KİRALAMA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI
İŞ FİNANSAL KİRALAMA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Bu düzenlemenin amacı, Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Sermaye Piyasası Kurulu Kurumsal Yönetim İlkelerinde yer alan düzenlemeler Detaylı Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi
T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Finans Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Özeti Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi Prof. Detaylı Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi
Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Place image here with reference to guidelines Serhat Akmeşe Detaylı DAHA İTİBARLI BİR MESLEK İÇİN GÜMRÜK MÜŞAVİRLERİ ETİK STANDARTLARI
DAHA İTİBARLI BİR MESLEK İÇİN GÜMRÜK MÜŞAVİRLERİ ETİK STANDARTLARI GÜMRÜK MÜŞAVİRLERİ: Türkiye nin uluslararası ticaretindeki en etkin bileşen Dolaylı temsil suretiyle gümrük müşavirleri tarafından yapılan Detaylı Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir.
Randstad Group İlkesi Başlık Business Principles (Randstad iş ilkeleri) Yürürlük Tarihi 27-11 -2009 Birim Grup Hukuk Belge No BP_version1_27112009 Randstad, çalışma dünyasını şekillendirmek isteyen bir Detaylı Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası
Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. nin (Banka) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk yönetim yapısına Detaylı 2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları
2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 Strateji Nedir? bir kağıt bir belge bir çalışma planı bir yol bir süreç bir ortak yorumlama ufku? 2 Stratejik Düşünme Nedir? Detaylı YOLSUZLUKLA MÜCADELEDE SON 10 YILDA YAŞANAN GELİŞMELER BAŞBAKANLIK TEFTİŞ KURULU 2010
YOLSUZLUKLA MÜCADELEDE SON 10 YILDA YAŞANAN GELİŞMELER BAŞBAKANLIK TEFTİŞ KURULU 2010 Sunum Planı Yolsuzlukla Mücadele Alanında Bugüne Kadar Yapılanlar Yapılan Çalışmaların Uluslar arası Yolsuzluk Ölçümlerine Detaylı İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI. Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 15 Ekim 2016
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 16 Ekim Dünya Gıda Günü Herkesin gıda güvenliğine ve besleyici gıdaya ulaşma Detaylı DOĞAN GRUBU İNSAN KAYNAKLARI POLİTİKASI
DOĞAN GRUBU İNSAN KAYNAKLARI POLİTİKASI Sayfa : 1/7 1. AMAÇ Bu politikanın amacı Doğan Grubu olarak tüm şirketlerimizde İnsan Kaynakları yönetiminde uyguladığımız değerleri açıklamaktır. 2. KAPSAM Doğan Detaylı SPORDA STRATEJİK YÖNETİM. Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER
SPORDA STRATEJİK YÖNETİM Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER 1 STRATEJİK YÖNETİMLE İLGİLİ KAVRAMLAR Stratejik Yönetimi Öne Çıkartan Gelişmeler İşletmenin Temel Yetenekleri Stratejik Yönetimin Gelişimi Stratejik Düşünme Detaylı DOĞAN BURDA DERGİ YAYINCILIK VE PAZARLAMA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI
DOĞAN BURDA DERGİ YAYINCILIK VE PAZARLAMA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş. ( Şirket veya Doğan Burda ) Kurumsal Yönetim Komitesi Detaylı ULUSLARARASI ÇEVRE MEVZUATI
ULUSLARARASI ÇEVRE MEVZUATI 1. Viyana Anlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (1969) Viyana Anlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (The Vienna Convention on the Law of Treaties, 1969 (VCLT)), uluslararası hukuk araçlarının Detaylı Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası
Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı Kredi Finansal Kiralama A.O. nın ( Şirket ) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk Detaylı 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,
Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Detaylı Sürdürülebilir büyüme için inovasyon ve risk yönetimi
www.pwc.com.tr Sürdürülebilir büyüme için inovasyon ve risk yönetimi. 12. Çözüm Ortaklığı Platformu 9 Aralık 2013 İçerik 1. İnovasyon riskinin yönetimi neden önemli? 2. İnovasyonda neye odaklanmalıyız? Detaylı Kurumsal Mükemmellik Yolunda Deneyimler
Kurumsal Mükemmellik Yolunda Deneyimler Kazananlar Konferansı 26 Şubat 2015 Seyhun Araz Üretim Müdürü Coca-Cola İçecek Bursa Fabrika Coca-Cola İçecek Coca-Cola Sistemi içinde en büyük 6. şişeleyici Faaliyet Detaylı Etkin Sürdürülebilirlik Raporlaması 5 Aralık 2011
www.pwc.com/tr Etkin Sürdürülebilirlik Raporlaması İçerik 1. Sürdürülebilirlik raporlaması - nedir ve neden? 2. GRI raporlama çerçevesi 3. Sırada ne var? 4. Sürdürülebilirlik raporlaması denetimi 5. Size Detaylı ISLAMIC FINANCE NEWS ROADSHOW 2013-TURKEY
ISLAMIC FINANCE NEWS ROADSHOW 2013-TURKEY 3 EYLÜL 2013 DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Değerli konuklar, yurtdışından gelen değerli misafirlerimiz, finans sektörünün kıymetli Detaylı YÖNETİM SİSTEMLERİ. Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı
YÖNETİM SİSTEMLERİ Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı Genel Bilgilendirme Çevre Yönetim Sistemi (ISO 14001) İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi (OHSAS 18001) Sosyal Sorumluluk Standardı Detaylı TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007
TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 1 Adana Gelecek Stratejisi Konferansı Çalışmanın amacı: Adana ilinin ekonomik, ticari ve sosyal gelişmelerinde Detaylı Küresel Çevre Yönetimi için Ulusal Kapasite Öz Değerlendirme Analizi
Küresel Çevre Yönetimi için Ulusal Kapasite Öz Değerlendirme Analizi REPUBLIC OF SLOVENIJA MINISTRSTRY OF ENVIRONMENT AND SPATIAL PLANNING Milena Marega Bölgesel Çevre Merkezi, Slovenya Ülke Ofisi Sunum Detaylı HÜRRİYET GAZETECİLİK VE MATBAACILIK A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI
HÜRRİYET GAZETECİLİK VE MATBAACILIK A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. (Şirket) Kurumsal Yönetim Komitesi (Komite), Şirketin kurumsal Detaylı AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ
AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ 1. Genel Süreç Çevre Faslı Müzakere Sürecine ilişkin; Çevre Faslı Tanıtıcı Tarama Toplantısı 03-11 Nisan 2006, Çevre Faslı Ayrıntılı Tarama Toplantısı 29 Mayıs Detaylı KILAVUZ BİLGİLER. Sürdürülebilir Kalkınma
KILAVUZ BİLGİLER Sürdürülebilir Kalkınma Bir şirket için ana sermaye yapısını korumak ve geliştirmek temel bir prensiptir. Şirketler vizyonlarını genellikle işlerine ve ticari getirilere odaklı olarak Detaylı III. PwC Çözüm Ortaklığı Platformu Şirketlerde İç Kontrol ve İç Denetim Fonksiyonu* 22 Aralık 2004
III. PwC Çözüm Ortaklığı Platformu Şirketlerde İç Kontrol ve İç Denetim Fonksiyonu* *connectedthinking PwC İçerik İç kontroller İç kontrol yapısının oluşturulmasında COSO nun yeri İç denetim İç denetimi Detaylı 4/5 6 7 8 9 10/14 15 İÇİNDEKİLER YEŞİL BİNA SERTİFİKA SİSTEMLERİ SERTİFİKA SİSTEMLERİNİN AMAÇLARI BİNALARIN ÇEVRESEL ETKİSİ LEED/BREEAM KRİTERLERİ
4/5 6 7 8 9 10/14 15 İÇİNDEKİLER YEŞİL BİNA SERTİFİKA SİSTEMLERİ SERTİFİKA SİSTEMLERİNİN AMAÇLARI BİNALARIN ÇEVRESEL ETKİSİ LEED/BREEAM KRİTERLERİ ÇEVRE DOSTU ÜRÜN TALEBİ CEVREDOSTU.COM HAKKINDA CEVREDOSTU.COM Detaylı GÜZ DANIŞMANLIK'ı sizlerle tanıştırmak ve faaliyetlerini sizlerle paylaşmaktan onur duyuyorum.
Değerli Yönetici, GÜZ DANIŞMANLIK'ı sizlerle tanıştırmak ve faaliyetlerini sizlerle paylaşmaktan onur duyuyorum. "Yaşamboyu Öğrenme" ilkesi çerçevesinde bireylerin, çeşitli sektörlerdeki işletmelerin, Detaylı SANGEM nedir ve nasıl bir oluşumdur?
SANGEM nedir ve nasıl bir oluşumdur? Kısa adı SANGEM olan Sanayi Geliştirme Merkezi, Eskişehir Sanayi Odası (ESO) nın öncülüğünde Eskişehir sanayine rekabet üstünlüğü kazandırmak, yenilikçi sanayi modeli Detaylı AKILLI, SÜRDÜRÜLEBİLİR VE KAPSAYICI ÇÖZÜMLER
İŞLETME 2023 AKILLI, SÜRDÜRÜLEBİLİR VE KAPSAYICI ÇÖZÜMLER KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK PAZARYERİ 10 ARALIK 2O14 KADİR HAS ÜNİVERSİTESİ İSTANBUL KSS Pazaryeri Akıllı, Sürdürülebilir ve Kapsayıcı Çözümlerin Detaylı Türk İş Dünyası Liderlerinin İklim Değişikliğine Yanıtı Dursun Baş, Uzman - REC Türkiye 6 Aralık 2016, Movenpick Otel, Ankara
Türk İş Dünyası Liderlerinin İklim Değişikliğine Yanıtı Dursun Baş, Uzman - REC Türkiye 6 Aralık 2016, Movenpick Otel, Ankara Türk İş Dünyası Liderlerinin İklim Değişikliğine Yanıtı Projesi Sunum Planı Detaylı Türkiye Cumhuriyeti Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. Yalın Altı Sigma Konferansı-5 / 7-8 Kasım 2014
Türkiye Cumhuriyeti Yalın Altı Sigma Konferansı-5 / 7-8 Kasım 2014 Sürdürülebilir Bir Üretim Altyapısı Çevreye Duyarlı VGM Güvenli Verimli BSTB İleri Teknoloji Yüksek Katma Değer 2 20 nün Kuruluşu 17 Ağustos Detaylı Sivil Toplum Afet Platformu (SİTAP) Çalışma Usulleri Belgesi
Sivil Toplum Afet Platformu (SİTAP) Çalışma Usulleri Belgesi 1. BAŞLIK Platformun adı: Sivil Toplum Afet Platformu (SİTAP) 2. AMAÇ SİTAP ın kuruluş amacı, afet risklerinin azaltılması, afet sonrası müdahale Detaylı Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığığ Ülke ve Kamu Kurumları Düzeyinde Strateji Yönetimi Anıl YILMAZ Stratejik t Planlama l Dairesi i Bşk. ODTÜVT Yönetim ve Mühendislik Günleri 2 Mart 2008 Gündem Ülkesel Detaylı Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Dr. Vahdettin Ertaş IX. Kurumsal Yönetim Zirvesi Açılış Konuşması 14 Ocak 2016
Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Dr. Vahdettin Ertaş IX. Kurumsal Yönetim Zirvesi Açılış Konuşması 14 Ocak 2016 Sayın başkanlar, iş dünyamızın ve basınımızın değerli temsilcileri, yurt dışından gelen kıymetli Detaylı TÜSİAD YÖNETİM KURULU ÜYESİ METİN AKMAN IN KUZEY YILDIZI AİLE ŞİRKETLERİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI
TÜSİAD YÖNETİM KURULU ÜYESİ METİN AKMAN IN KUZEY YILDIZI AİLE ŞİRKETLERİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI 14 Aralık 2016 İstanbul, Intercontinental Otel Saygıdeğer Konuklar, Değerli Basın Detaylı Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313
Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Amaç MADDE 1 KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kent yaşamında, kent vizyonunun Detaylı Türkiye ve Dünya, Marakeş te (COP22) Beklediğini Bulamadı!
Türkiye ve Dünya, Marakeş te (COP22) Beklediğini Bulamadı! REC Türkiye tarafından, Almanya Büyükelçiliği desteğiyle düzenlenen geniş katılımı konferansta; BM İklim Değişikliği Marakeş COP22 - Taraflar Detaylı ISO 14001:2015 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU
ISO 14001:2015 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU ISO 9001:2015 KYS standardı ile birlikte değişen pazar ve çevresel şartlara uyum için ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi standardı da yeni seviye yönetim Detaylı DOĞAN ŞİRKETLER GRUBU HOLDİNG A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV ve ÇALIŞMA ESASLARI
DOĞAN ŞİRKETLER GRUBU HOLDİNG A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV ve ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş. ( Şirket veya Doğan Holding ) (Komite), Şirketin kurumsal yönetim ilkelerine Detaylı DEVLET MALZEME OFİSİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMA VE ÖDÜL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
DEVLET MALZEME OFİSİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMA VE ÖDÜL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde l - Bu Yönergenin amacı, Devlet Malzeme Ofisi Merkez, Taşra Teşkilâtı ve Detaylı Merhaba dediğini görün. Şimdi Cisco TelePresence ile gelecek yanınızda.
Broşür Merhaba dediğini görün. Şimdi Cisco TelePresence ile gelecek yanınızda. 2010 Cisco ve/veya bağlı kuruluşları. Tüm hakları saklıdır. Bu belge Genel Cisco Bilgileri ni içerir. Sayfa 1/5 Yeni Çalışma Detaylı İÇİNDEKİLER. Biz Kimiz? 4 Ne Yapıyoruz? 5 Uluslararası 9
2 www.bilgener.com İÇİNDEKİLER Biz Kimiz? 4 Ne Yapıyoruz? 5 Uluslararası 9 3 Biz Kimiz? Geleneksel iş yöntemlerini en yenilikçi çözümlerle birleştiren, sağlam etik temeller üzerine inşa edilmiş takım odaklı Detaylı G20 BİLGİLENDİRME NOTU
G20 BİLGİLENDİRME NOTU A. Finans Hattı Gündemi a. Büyüme Çerçevesi Güçlü, sürdürülebilir ve dengeli büyüme için küresel politikalarda işbirliğinin sağlamlaştırılması Etkili bir hesap verebilirlik mekanizması Detaylı Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin!
YAKLAŞIMIMIZ Kuter, yıllardır dünyanın her tarafında şirketlere, özellikle yeni iş kurulumu, iş geliştirme, kurumsallaşma ve aile anayasaları alanlarında güç veren ve her aşamalarında onlara gerekli tüm Detaylı SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ÇALIŞMALARIMIZ
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ÇALIŞMALARIMIZ Daha iyi bir yaşam için Sürdürülebilirlik yolculuğumuzun uzun olduğunu biliyor ve biz, bu yolu paydaşlarımız ile beraber yürüyerek öncelikli alanlarımızı güçlendiriyoruz. Detaylı Düzce Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi ve ilgili mekanizmaların vizyonu, Bölgesel, ulusal ve
Düzce Üniversitesi 2015-2019 stratejik planında Düzce Teknoloji Transfer Ofisi (TTO) doğrudan yer almakta olup, bu plan kapsamında ortaya konulan hedeflere ulaşılmasında önemli bir işleve sahiptir. Bu Detaylı GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.
GT Türkiye İşletme Risk Hizmetleri Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.com İşletme Risk Hakkında Risk, iş yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır ve kaçınılmazdır. Detaylı SPONSORLUK DOSYASI 14 Ocak 2016 / Sabancı Center
SPONSORLUK DOSYASI 14 Ocak 2016 / Sabancı Center Kurumsal yönetime inancınızı paylaşmak, sürdürülebilir kalkınma hedefiyle ilerlemek için IX. Uluslararası Kurumsal Yönetim Zirvesi nde yerinizi alın! Uluslararası Detaylı Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK
Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK Prof. Dr. Serdar ÖZKAN İzmir Ekonomi Üniversitesi İzmir Ticaret Odası Meclis Detaylı e-bulten DOKÜMAN NO: PR/8.5/001 REVİZYON NO:00 YAYIN TARİHİ: 02/12/2015 SAYFA NO: Sayfa 1 / 5
DOKÜMAN NO: PR/8.5/001 REVİZYON NO:00 YAYIN TARİHİ: 02/12/2015 SAYFA NO: Sayfa 1 / 5 ISO 50001:2011 standardının amacı özellikle enerji üretimi fazla sanayi tesislerinin enerji yönetimi için bir çerçeve Detaylı Nisan 2011. Tedarikçi Davranı Kuralları
Nisan 2011 Tedarikçi Davranı Kuralları Group_SupplierCodeofConduct_April2011_TUR.doc 1 GİRİŞ Sodexo için işlerin yürütülmesinde yüksek etik kuralları çok önemlidir. Bu sebepten dolayı ilişkide olduğumuz Detaylı Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek...
Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek... Yeni TTK ya uyum, mevzuatı kavrayarak tamamlayabileceğimiz bir sürecin ötesinde; önemli altyapısal değişiklikler getirecek bir dönüşümdür Dış Paydaşlar Detaylı STRATEJĠ GELĠġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ PROSEDÜRÜ
Hazırlayan Strateji Geliştirme Müdürü Kontrol Başkanlık Hukuk Danışmanı Onay Belediye Başkanı Yürürlük Tarihi 01.02.2010 Sayfa 1 / 9 1. AMAÇ Bu prosedürün amacı; Kartal Belediyesi Strateji Geliştirme Müdürlüğü Detaylı Yeni Türk Ticaret Kanunu ile Kurumsallaşma, Denetim ve Risk Yönetimi. Ali Çiçekli, CPA, SMMM TTK İş Geliştirme Lideri 17 Ekim, Swissotel, İstanbul
Yeni Türk Ticaret Kanunu ile Kurumsallaşma, Denetim ve Risk Yönetimi Ali Çiçekli, CPA, SMMM TTK İş Geliştirme Lideri 17 Ekim, Swissotel, İstanbul 1 Gündem Bir Bakışta Yeni Türk Ticaret Kanunu Kurumsal Detaylı 2017 © DocPlayer.biz.tr Gizlilik Politikası | Hizmet koşulları | Geri bildirim