Anasayfa / Kimdir / Mimar Sinan Kimdir ve En Büyük Eserleri Nelerdir?
Mimar Sinan Kimdir ve En Büyük Eserleri Nelerdir?
1491 ile 1500 yılları arasında Avrupa’nın kaderini değiştiren dört büyük hükümdar dünyaya geldi: I. Francoise (Fransa), 8. Henry (Ingiltere), 5. Charles (Ispanya) ve Kanuni Sultan Süleyman (Osmanlı). Kanuni döneminde Osmanlı’nın sınırlan Cezayir’den Azerbaycan’a, Budapeşte’den Aden’e kadar büyüdü. Öte yandan, Leonardo ve Michelangelo ile Raphael ve Palladio sayesinde Avrupa mimarisinde Rönesans rüzgârlan esiyordu. Ancak Rönesans döneminin bu mimari ustalarının hiçbiri Kanuni’nin mimarbaşı Sinan’ın (1491-1588) yarısı kadar bile esere imza atamadı. Ancak yine de Mimar Sinan, batılı sanat tarihçilerince henüz tam anlamıyla keşfedilmiş sayılmaz. Bu yazımızda size onu anlatacağız.
Kayseri’nin Ağımas köyünde, bazı kimselerce Rum, bazı kimselerce Ermeni bir aileden gelen Sinan, 20’li yaşlarında devşirme olarak Yeniçeri Ocağı’na dahil edildi, daha sonra da yapı işlerinde görev aldı. Dülgerliği 1512’de katıldığı İstanbul’daki Acemi Oğlanlar Ocağı’nda öğrendiği sanılıyor. 1514’te Yeniçeri Ocağı’na alman Sinan katıldığı askeri seferlerle Atlı Sekbanilik’ten Hasekiliğe yükseldi. Bir yandan da mimari deneyimini artıran Sinan 48 yaşında Mimarbaşı statüsüne kavuştu.
Mimar Sinan’ın Kaç Adet Eseri Vardır?
Kanuni Süleyman, II. Selim ve III. Murat’ın padişahlık dönemlerinde mimarbaşılık yaparak, Osmanlı’nın ihtişamını temsil eden başyapıtlar tasarlanıp hayata geçirilmesinde temel bir rol oynadı. Yaşamı boyunca aralarında hastane, kütüphane, üniversite, çeşme, köprü, türbe, kervansaray ve camilerin olduğu tam 477 mimari esere imzasını attı. Bunlar arasında 107 camii bulunuyor. Çeşitli kaynaklara göre, 52 mescit, 45 türbe, 74 medrese, 8 adet darülkurra, 6 tane sıbyan mektebi, 6 civarında tekke, 3 dar-üş-şifa, 22 imaret, 31 han, kervansaray, 38 saray, 5 köşk, 8 mahzen, 56 hamam, 9 köprü, 7 su kemeri inşa etti. Osmanlı’nın 7 Harikası olarak adlandırılan eserlerden belkide en önemlileri olan Ayasofya ile Kubbet el Sahra’nın restorasyonları da ona aittir.
Osmanlı Imparatorluğu’nun mimarbaşılığını yarım asra yakın bir süre yapmış olmasına rağmen, bu 477 eserin tamamını Sinan’ın tasarlayıp uyguladığını söyleyemeyiz. İmparatorluğun her yanına dağılan bu eserlerin bir kısmını öğrencileri ya da kendisine bağlı mimarlar örgütü yapmış olmalıdır. Ayrıca, bu sayı içinde başta Ayasofya olmak üzere çeşitli onarımlar da vardır.
İstanbul’daki camilerin en görkemlilerinden olan Süleymaniye’nin de mimarı olan Sinan, öldükten sonra gömülmek üzere türbesini de bu caminin yakınlarına kendisi inşa ettirdi. Mütevazı türbesi, günümüzde İstanbul Müftülüğü olarak kullanılan, bir zamanların Yeniçeri Ocağı olan Bâb-ı Fetvâ-Penâh ile Süleymaniye Camii’nin dış avlusu arasında bulunuyor.
İstanbul’u Fatih Sultan Mehmet fethetmiş olabilir. Sonuçta İstanbul’da olmayı ona borçluyuz. Ama İstanbullu olmaktan gurur duymamızı sağlayan birkaç kişiden biridir Sinan. O yüzden en az bir haftasonunuzu Mimar Sinan’a ayırarak, Osmanlı’yı Osmanlı, onun başkentlerini de başkent yapan yüzlerce eserinden en azından birkaç tanesini görün. Süleymaniye’deki türbesini ve Kayseri’nin Ağımas köyünde 2007 yılında açılan müzesini ziyaret edin.
Mimar Sinan Eserleri Gezisi
Cumartesi: Geziye İstanbul’dan başlamak gerekiyor. Önce ilk önemli yapıtı olan Vefa’daki Şehzade (Mehmet) Camii’ni gezin. Daha sonra en ilginç denemelerinden biri olan ve kökleri Osmanlı öncesine giden Piyale Paşa Camii’ne (Kasımpaşa) geçebilirsiniz. Oradan kubbeyi altıgen bir plana oturtmayı denediği Sinan Paşa Camii’ne (Beşiktaş) gidin. Ardından vapurla ya da motorla Üsküdar’a geçerek hemen iskelenin karşısındaki Mihrimah Sultan Camii’ni görebilirsiniz. Sinan burada yarım kubbelerin sayısını üçe indirerek daha rahat bir iç mekan oluşturmayı denedi. Akşamüzeri vapurla Eminönü’ne geçip kubbeyi sekizgen bir plan üstüne oturtma düşüncesini uyguladığı enfes Rüstem Paşa Camii’ni (Eminönü) gezebilirsiniz. Eh buraya gelmişken akşam Hamdi Restoran’da bir ziyafet çekmenin önünde ne tip bir engel olabilir?
Pazar: Sabah önce Alibey Deresi üzerinden geçen ve Kırkçeşme suyollarının en güzel yapısı olan Mağlova Kemeri’ni ziyaret edebilirsiniz. Bunun için Gazi Mahallesi-Küçükköy hattını izleyerek Cebeci Mahallesi’ne geliyorsunuz.Halk Ekmek Fabrikası’nı geçtikten sonra taşocakları bölgesinden sağa dönerek yaklaşık 1 km sonra Cebeciköy merkezine ulaşıyorsunuz. Burada Cebeci İlkokulu ile çınar ağacı arasındaki yoldan geçip ikinci taşocağı bölgesine ulaşıyorsunuz. Ocağın içinden devam edip yüksek gerilim hatlarını takip ederek toprak yolda 500 metre gittikten sonra Alibeyköy baraj gölünün kıyısına varıyorsunuz. Roma çağından bu yana yapılan su kemerleri arasında gerçek bir mimari şaheser olan Mağlova Kemeri 200 metre sağınızda kalıyor. 260 metre uzunluğunda 36 metre yüksekliğinde bir yapı bu. Sonra Londra Asfaltı’na çıkıp Büyükçekmece Köprüsüne geçiyoruz. Köprüyü gezdikten sonra Avcılar/Beylikdüzü üzerinden TEM’e çıkıp Edirne’ye yönelebilirsiniz. Üç Şerefeli Cami, Selimiye Camii, Sokollu Hamamı, Rüstem Paşa Kervansarayı’nı gördükten sonra dönüşe seçebilirsiniz.