Finansal Krizin Baş Sorumluları
Yayın tarihi 12 Eylül 2008 amurat
Serbest piyasa’nın, finansal kapitalizmin ana vatanı Amerika’da, batmak üzere olan bankalar, kurumlar, devlet tarafından kurtarıldılar. Lehman Brothers, Washington Mutual, Wachovia gibi büyük bankalar da kurtarılmayı bekliyorlar. Finansal sistem iflas etmiş durumdadır. Peki bu çöküşün baş sorumluları kimler?
Kredi derecelendirme kurumları (Standard&Poor’s, Moody’s, Fitch), sorumlulukların en büyüğüne sahiptirler. Bu kurumlar ‘kar yapmak’ için piyasadadırlar. İsimlerini, şöhretlerini, kar etmek için kolayca riske ederler. Kar yapmayı istemeleri son derece normaldir. Yanlış olan, gerçekleri, ‘kar’ için saptırmalarıdır.
Bu kurumlar, kredi derecesi vermek için, birbirine çok benzeyen, standart ürünler kullanırlar. Bu krizde yaptıkları ölümcül hata: farklı kalitedeki tut-sat’ları (mortgage), aynı paketin içine koyup, satan bankalara, haketmedikleri kredi dereceleri vermeleridir. Düşük kalitedeki tut-sat’lar (subprime mortgages), gayrimenkul fiyatları sürekli artarsa, bir portföydeki karlılıklarını sürdürebilir. Kredi derecelendirme kurumlarının, bunu bilmemeleri olanaksızdır. Düşük kalitedeki senetleri, daha yüksek kalitedeki senetlerle bir araya getirip satan bankalara en yüksek kredi derecesinin verilmesi, düpedüz sahtekarlıktır.
Bu senetleri satın alan kurumsal yatırımcılar da suçludur. ‘ Başka insanların parası’ ile bu senetleri almışlardır. Kayıba değil ama gelen kar’a ortaktırlar. Aşırı risk almaktan çekinmemişlerdir. Kredi derecelendirme kurumlarının, bilerek göz ardı ettikleri hata, bu senetleri alanlara, aşırı risk için ‘kılıf’ hazırlamıştır. ‘Başka insanların parası’ ile kumar oynayıp, parayı kaybedenlerin savunması; ‘biz nereden bilebilirdik, en yüksek kredi derecesine sahip finansal araca yatırım yapmıştık’ olmuştur.
Kredi krizinin bir diğer sorumlusu; muhasebe şirketleridir (PWC, Deloitte, v.b.). Muhasebe şirketlerinin yayımladıkları raporlar, halka açık şirketlerin finansal durumlarının aynasıdır. Hisse senetlerinin, şirket bonolarının değerleri,bu raporlara bağlıdır. Bu şirketler de ‘kar’ yapmak için vardır. Daha fazla muhasebe hizmeti, daha fazla kar demektir. Bankalar, yeni finansal araçlar çıkardıkları zaman, bu şirketlerin muhasebecileri, görüş bildirirler. Onay verecekleri her yeni enstrüman, gelecekte yeni işlerin, büyük karların onlara gelmesi demektir. Yeni finansal araçlardaki, bilançolardaki sıkıntıları, daha fazla kar uğruna, görmezden gelmişlerdir.
Finansal skandalların çoğunda, kredi kurumları ve muhasebe şirketleri başroldedirler. Bir skandal patlar, kısa bir dönem dikkatli görünürler, sonra tekrar kar uğruna bazı şeyleri görmezden gelmeye devam ederler. Finansal krizde, bu şirketlere,yaptıkları hatalar için, hiçbir cezai yaptırım uygulanmamıştır.Evlerini ,yatırımlarını kaybedenler, battıkları ile kalmışlardır.
Oluşan paradoks ise ; devletler, muhasebeci veya kredi derecelendirme kurumu olamayacakları için, finansal sistem onlarla yaşamak mecburiyetindedir.
“Finansal Krizin Baş Sorumluları” üzerine 2 düşünce
13 Eylül 2008, 03:47 için Nejdet GELER,TOBB MBA der ki
Amerika Birleşik Devletleri’ndeki bu kurtarılma hadisesi sadece banka ve mortgage şirketleriyle sınırlı kalmayacaktır.Alarm veren diğer sektörler de kurtarılmayı talep etmektedirler.Bunların en başında da otomotiv şirketleri General Motors ve Ford Motors comp.gelmektedir.
Kısaca Amerikan ekonomisi böyle giderse kurtarılacak daha çok sektör olacaktır.
05 Ekim 2008, 06:55 için hakan der ki
merabalar hocam nasılsınız öncelikle böyle bir hizmet verdiğiniz için çok teşekkür ederim. sizce türkiyenin bu finansal krizi hafifçe sallanarak atlatmasının sebebi ne olabilir. asıl çalkantının daha sonra olacağına katılıyor musunuz