Halk Dansları • Gürcü.org - size yakın, fraksiyonlardan uzak
Gürcü Halk Dansları
Gürcü halk dansı çeşitleri ile ilgili kısa bilgileri aşağıda veriyor, tamamı Gürcistanlı farklı halk dansları gruplarının gösterilerinden örnek videoları sizlerle paylaşıyoruz.
Kartuli günümüze kadar korunmuş romantik türdeki dansların en eskisidir. Bu dansı Gürcü halk koreografisinin zirvesi olarak kabul etmek mümkündür. Kartuli Tsekva-salon dansı, sevda dansı, en eski kadın-erkek dansıdır.
Mtiuluri Gürcü halk dasları grubu, aynı şekildekiki materyaller (etkilemeye yönelik çok renkli ve çeşitli hareketler, dönüşler, sıçramalar) ile yapılan bir danstır. Khevsuruli gibi Mtiuluri dansının kökleri de dağlardadır ve onun özü (içeriği) de sevda mücadelesine dayanır. Ancak aradaki fark şudur; Mtiuluri’de rekabet dansçı iki grup arasında geçer. Bu, müzik ölçeğinden daha çok anlatılan olay, savaş sanatı ve ustalığının gerçek bir zaferi, başarısıdır.
Gandagana Acara Bölgesine ait bir danstır. Temel olarak kadın-erkek tarafından sunulur, fakat grup halinde icra edilen versiyonları vardır. Bu dansta temel elementler; bayanın iki yanında yapılan dans figürleri ile sözde onu etkilemek için özel hareketlerde bulunma vb. En güzel, seçkin ve keskin renkleri olan kostümlerle icra edilir. Üç adet yavaş, sonra hızlı ve yine yavaş kısımlardan oluşur.
Davluri, grup şeklinde icra edilen Gürcü halk danslarından sayılmaktadır, yavaş, yürüyerek, narnari ve etrafında dönerek icra edilir. Bu dansın koreografi çizgileri; sıra oluşturma, sırayı bozma, çiftlere ayırma, daire oluşturma vb. olup bunlar başka birçok Gürcü dansında da vardır.
Samaia, kadın dansı olup, bunun oluşmasında bereket tanrısına ithaf edilmiş bir tür putperestlik çağı dansı olan, üç kadın tarafından icra edilen “Samaia” dansı (“samta gvamta”-Vakhtang Batonişvili) önemli rol oynadı. Putperestlik çağında kadın, erkek veya karışık gruplar tarafından “dzeoba” bayramlarında icra edilen perkhuli ritüelleri vardı. Samaia termini Sulkhan Saba Orbeliani tarafından tanımlanan “Rokva-Şuşpars”da açıklanıyor. Samaia zaman içerisinde ritüel-kült olarak önemini yitirdi. Dansı icra edenlerin sayısı zamanla üç kişi kuralını aştı. Şu anda yaygın olan Samaia üç kişi prensibi üzerine inşa edilmiş olup kadın dansçılar tarafından tiyatral formda sunulmaktadır.
Bir savaş dansı olan Khorumi Acara’da ortaya çıkmıştır. Başlangıçta sadece birkaç dansçı tarafından icra edilirdi fakat zamanla dansçı sayısı arttı ve Khorumi’nin günümüzdeki versiyonu 30-40 kişiye kadar çıkabilmektedir. Dansçıların dizilişi değişmiş olsa da dansın kendisi en eski halini korudu. Dans, savaş öncesi büyük bir dikkatle savaş alanını keşfeden savaşçıları temsil eden birkaç dansçının sahneye çıkışı ile başlar, sonrasında diğer savaşçılara seslenirler. Bu dans izleyiciye aynı zamanda; araştırma, savaş ve düşmana karşı zafer kazanmanın sevinci gibi duygular verir. Khorumi dansı, savaşçı ve görkemli Gürcü ruhunun, cesaretinin vücut bulmuş bir simgesidir.
Dağlarda doğmuş olan bu dans, aşık olmayı, cesareti ve kadına saygı gibi elementleri bünyesinde barındırır. Khevsuruli dansı çiftlerin flörtü ile başlar. Ansızın başka bir erkek dansçı kadın için ortaya çıkar. Sahnede iki rakip arasında mücadele olur. Onlar arasındaki ateşkes sağlayabilecek olan tek obje erkekler arasına kadın tarafından bırakılan mendildir ve bu şekilde ateşkes olur.
Simdi ve Khonga
Bu iki dansın kaynağı Osetya Bölgesidir. İki dans arasında benzer yönler de farklılık da çoktur. Dönüşler, kostüm (kostümün kolları uzun, maksimum yükseklikte baş örtüleri) iki dansın ortak özelliğidir ancak Khonga dansı Simdiye nazaran daha az sayıda dansçı tarafından icra edilir. Khonga dansında özellikle zor ve aynı zamanda daha güzel, gösterişli erkek dans bölümü vardır. Simdi dansı ise çiftler arasında, tam dönüşler üzerine kuruludur. Bu dansın başta gelen güzelliği sıralı dansçıların ritüeli, birlikte hareketi ve siyah-beyaz kostümler içerisinde oluşturduğu zıtlıktadır.
Gürcistan’ın dağlık bölgelerinde doğan bu dans kendi içeriği ve koreografisine sahip olup yine dağlıların yaşamındaki keskin ve sert atmosferden kesitler sunar. Dans figürlerinde dinamizm ve doğruluk ifade edilmiştir. Doğa yapısı da önem taşır, bu dansı sadece erkekler icra eder ve Kazbeguri dansındaki bu etki yine dağlı insanların yapısının, dayanıklılığının altını çizen motifler içerir.
Bu dans Guria çıkışlıdır. Çok hızlı ve güzel aksiyonları ile öne çıkar. Onun dinamik koreografisi en zor sıçrama ve dönüşler, dansçılar tarafından sahnede yapılan kule, izleyicide aynı anda ilham kaynağı olur ve şölen duygusu verir.
Khancluri de hançerle yapılan bir Gürcü halk dansıdır. Mtiuluri dansı elementlerinden oluşur. Dans ve savaş perfomansının sentezidir. Dans aksiyonlarının icrası ile birlikte haçerini yukarı atıp tekrar tutar ve ustalıkla döşemeye saplar.
Gürcistan’ın coğrafik ve tarihsel bölgelerinden Svaneti yöresinin geleneksel dans türlerindendir.
Racha, Gürcistan’ın Kuzey-batı bölgesine yer alan tarihi-coğrafik bölgelerden birinin adıdır. Raça bölgesi genelde dağlıktır. Rachuli dansı (ცეკვა რაჭული) Racha bölgesine ait esprili-eğlenceli türde bir halk dansıdır.