Atatürk'ün Eğitime Verdiği Önem - Bakimliyiz.Com
15-05-2008, 02:54 #1 (permalink)
Türkiye Cumhuriyeti M. Kemal’in ileri görüşlülüğü sayesinde eğitim konusuyla çok erken meşgul olmaya başlamıştır. I. Dünya Savaşı sonrasında yürütülen Milli Mücadele sırasında Atatürk’ün binlerce onbinlerce Türk çocuğunu kurtaran ve. toplumumuzun geleceğini güvenli hale getiren iki uygulamasından bahsetmek istiyorum. Toplumun yarını demek olan çocuklarla ilgili olarak 10 Haziran 1921 tarihinde Türkiye’deki korunmaya muhtaç çocukların tamamını içeren ve merkezinin Ankara’da olmasını istediği Çocuk Esirgeme Kurumu’nun açılması direktifini vermiş ve konuyu yakından izlemiştir.
İkinci ve belki de en önemli gelişine ise bundan 15 gün sonra (16-21 Temmuz 1921 tarihleri arasında) Maarif Kongresi’ni toplamış yurdun her tarafından kadın ve erkek 250’den fazla öğretmenin katılımını sağlamış cepheden gelerek kongreyi açmış kongrede çok önemli bir açış konuşması yapmış ve ayrıca teker teker öğretmenlerin elini sıkmıştır. Kongreden Türkiye’nin milli maarifini kurmasını istemiş ve “Şimdiye kadar izlenen tahsil ve terbiye yöntemlerinin milletimizin gerileme tarihinde en önemli etken olduğu kanaatindeyim. Onun için bir milli terbiye programından bahsederken eski devrin batıl inançlarından doğuştan sahip olduğumuz özelliklerle hiç de münasebeti olmayan yabancı fikirlerden Şark’tan ve Garp’tan gelebilen bilcümle etkilerden tamamen uzak milli ve tarihi özelliklerimizle uyumlu bir kültür kastediyorum.”1 demiş sabır ve metanet tavsiye etmiş öğretmenleri de kurtuluşun öncüleri olarak nitelemiştir. Kongrede ilkokul programları ortaöğretim programlan ve köy öğretmenlerinin yetiştirilmesi gibi konular ele alınmıştır.
“Osmanlı Devleti Batılılaşma mecburiyetinde kaldıktan sonra kendi eski kurumlarına dokunmadan onların yanısıra Batılı kurumlan kurup desteklemeye başladı. Bu hemen her alanda böyle oldu...
Eğitim alanında bu ikilik çok daha çeşitli şekillerle ortaya çıkıyordu. Askeri okullar tarzında kurulan Batı örneğinde eğitim kurumlan iyice yerleştikten sonra XIX. yüzyılın ortalarına doğru Batı örneğinde ilk sivil okullar kurulmaya başlamıştı. İlk kurulan Batı tipi okullar Fransız örneğine göre örgütlenen Osmanlı Devlet dairelerine memur yetiştirmeye yönelikti. 1845’ten itibaren de Osmanlı eğitim sistemi Batı eğitim sistemlerine göre ilk orta ve yükseköğretim kademeleri olarak örgütlenmeye başlamış; sıbyan okullarını ilköğretim düzeyi kabul edip orta ve yükseköğretim kademelerini kurma çalışmalarına başlamıştı.”2 Konumuzla ilgili olarak dikkat edilecek olursa Eğitim Sosyologlarından İ. Hakkı Baltacıoğlu ve Prens Sebahattin okullarda; memurun nasıl yetiştirileceği konusuna zaman zaman vurgu yapmaktadırlar.
Hem ortaöğretim hem de yükseköğretim işlevi yerine getiren ve vakıf kuruluşları olan medreselerden devlet desteğini çekmesine rağmen yaşamlarına devam etmişlerdir. Medreseler reform girişimlerini engellemiş ve askerlikten kaçmak için çok sayıda kişi medreselere hücum etmiş ve medreselerin yıkılışı hızlanmıştır. Batı tipi rüşdiye idadi ve yüksekokullar da görevlerini yapmışlardır. Az-çok birbirine zıt hayat görüşünde insan yetiştirme söz konusu olmuş ve mektepli medreseli ayrımı ortaya çıkmıştır. Sonra yüksek askeri okullar kendi liselerini (idadi) ve kendi ortaokullarını (rüşdiye) kurmuş olup; Bakanlıklar da kendi ihtiyaçlarını karşılamak üzere kendi okullarını kurmuşlardır.
Atatürk 1923 Şubatı’nda İzmir’de halkla yaptığı sohbet toplantılarında” medreselerin o zamanki durumundan bahsederek medreseler ve evkaf konusunda yapılacaklara karşı çıkanların bunu ne hak ve yetkiyle yaptıklarını soruyor ve şöyle diyordu: Milletimizin memleketimizin Darülirfanları olmalıdır. Bütün memleket evladı kadın erkek aynı surette oradan çıkmalıdır.”3 diyordu.
Muallime ve Muallimler Derneği’nin düzenlediği eğitim konferanslarından birinde eski Milli Eğitim Bakanlarından Hamdullah Suphi de haklı olarak “Ben bir tek maarif biliyorum; o da Devlet maarifidir... İstikamet bir hedef bir maişet ve terakki bir olmalıdır.”4 demiştir.
Atatürk “büyük nutkunda 1923’leri anlatırken Cumhuriyet’in ilanı Hilafet’in ve Seriye Vekaleti’nin kaldırılması medreselerin ve tekkelerin kapatılması v.s.. bazı hususların cahil ve gericilerin bütün milleti kışkırtmalarına yer vermemek için programlara konmadığını bu sorunları halletmek için münasip bir zamanı beklediğini anlatmıştır.”5.
1 Mart 1924’te TBMM açış konuşmasında öğretimin birleştirilmesi konusunun önemine değinmiş ve 3 Mart 1924 tarihinde TBMM Şer’iye ve Evkaf Vekaletlerini kaldıran yasayı kabul etmiş Tevhid-i Tedrisat Yasası görüşülmeye başlanmıştır. Yasa tasarısını sunanlar Tanzimattan beri süregelen iki eğitim değişik fikir ve duyguda iki insan problemini çözeceğini eğitim sisteminin artık bir millet yetiştireceğini söylüyorlardı. Kabul edilen kanunun maddeleri ile eğitim-öğretim ve bu alanın gözetim ve denetimi devletin yani Milli Eğitim Bakanlığı’nın sorumluluğuna geçmiş oluyordu.
Yasanın uygulanması sırasında Milli Eğitim Bakanı olan Vasıf Bey’in verdiği demeçte olduğu gibi artık “Türkiye’de bir tek terbiye bir tek mektep bir tek tedris” vardı. Medreseler de dahil olmak üzere bütün mektepler maarife devredildi.
Kendi sıbyan mektepleri ve medreseleri kapatma karan olan Türkiye kendi sınırlan içinde hiçbir mezhep ve dinin propagandasının yapılmasını istemiyordu. Bu noktadan hareketle Fransız okul ve kurumları denetlemeye alınmış 1924 de Fransa’nın verdiği notaya Laik bir eğitimin dışında işlem yapılamayacağı bazı okulların dini ayin ve ibadetlere çok yer ayırdığı
- Yabancı okulların dini öğretim ve özel bir yerde ibadet yaptırabilecekleri mabetlerin dışında heykel tasvir ve haç bulundurmanın yasak olduğunu
Dünya tarihinde eşi benzeri görülmeyecek ölçüde Atatürk eğitim konusuyla doğrudan ilgilenmiş eline tebeşiri alarak Başöğretmenlik yapmıştır. Cumhuriyet Dönemi’nde Atatürk’ün ilke ve İnkılapları doğrultusunda Millet Mektepleri Halk Okuma Odaları Gezici ve Sabit Kurslarla örgün ve yaygın eğitim faaliyetlerine etkin bir şekilde devam edilmiştir.
Bugün Türkiye okullaşma oranları itibariyle; okulöncesi eğitimde % 9’lara ilköğretimin I.kademesinde %98’lere ikinci kademede %80’lere ortaöğretimde %70’lere yükseköğretimde ise %25’lere doğru hızla ilerlemektedir.
Bizim ilköğretim düzeyinde (Zorunlu Eğitimde) okullaşma oranı hedefimiz % 100’dür. Ortaöğretimde ise oranı çekebildiğimiz kadar yukarı çekmektedir. Böylece ülkemiz daha çağdaş bir görüntü yakalayacak sosyo-ekonomik ve kültürel bakımdan hak ettiği yerde olacaktır. Eğitim yalnız okullarla örgün eğitim kurumlarıyla sınırlandırılamaz. Eğitim; ailede okulda işyerinde sokakta ve her türlü etkinlikte (sergi gezi piknik v.b) devam etmektedir. Bütün bu kavram ve uygulamaların içinde toplu ve aynı standartta olmasa bile öğrenme vardır. Başka bir ifadeyle eğitimde hedef kitle Atatürk’ün uygulama ve direktiflerinden de anlaşılacağı gibi toplumun tamamıdır.
M. Kemal’in büyük zaferini kutlamak üzere İstanbul’dan Bursa’ya giden kalabalık bir öğretmenler grubu ile Bursa öğretmenlerine Şark Tiyartrosu’ndaki gece toplantısında Atatürk: “Görülüyor ki en önemli ve feyizli görevlerimiz milli eğitim işleridir. Milli eğitim işlerinde kesinlikle zafere ulaşmak lazımdır. Bir milletin gerçek kurtuluşu ancak bu şekilde olur. Bu zaferin sağlanması için hepimizin tek vücut ve tek düşünce olarak esaslı bir program üzerinde çalışması lazımdır. Bence bu programın iki esaslı noktası vardır:
1- Sosyal hayatımızın icaplarına uygun olması
Atatürk Milli Eğitim Programlarını bizzat incelemiş düzeltmiş ve üzerinde durmuştur. Programın ve milli eğitim politikasının temel taşının cahilliğin yok edilmesi olduğunu vurgulamıştır. Öğretmenlere ve öğretim üyelerine düşen görevi irdelemiştir.
Türkiye’de okulöncesi eğitim ilköğretim ortaöğretim ve yükseköğretim düzeyinde önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Bu gelişmelerin kaydedilmesinde; Milli Mücadele sırasında bile konuyla Atatürk’ün bizzat ilgilenmesi daha sonraki direktifleri Heyet-i İlmiye’nin üç aşamalı çalışma ve açıklamaları ile Tevhid-i Tedrisat’ın temel teşkil ettiğini vurgulamakta yarar vardır.
6- Çok sayıda çocuğa sahip ailelerde gelir yetersizliği nedeniyle eğitim harcamaları için tercih erkek çocuklar lehine kullanılmaktadır.
İnebolu okulöncesi eğitimin okullara dağılımı bakımından olumlu bir görüntü arz etmektedir. Zira; İsmet Paşa Karadeniz İlkokulları ile Atatürk İlköğretim Okulu ve Kız Meslek lisesi’nin anasınıfları bulunmaktadır. Bu anasınıflarından 1996-1997 eğitim-öğretim yılı itibariyle toplam 56 öğrenci bulunmaktadır. Çocukların ilköğretime hazırlanması toplumsallaşmaları ve çalışan annelerin sorunlarının çözümünde birinci derecede önem taşıyan okulöncesi eğitim uygulamalarının daha da yaygın hale getirilmesi gerekmektedir. Bu konuda fiziki mekan ve öğretmen sorunu yok talep az ise toplumumuzun geleceğinin teminatı olan çocukların okulöncesi eğitimden geçirilmesi için ailelerin bunu talep eder hale getirilmesi gerekir. Bu da; ailelerin sosyo-ekonomik ve kültürel düzeyi ve aile eğitimi konularıyla yakından bağlantılıdır.
İlköğretimde; Türkiye genelinde öğretmen başına düşen öğrenci sayısı 1995-1996 eğitim - öğretim yılı itibariyle 32’dir. İnebolu’da ilköğretimde öğretmen başına düşen öğrenci sayısı 1996-1997 eğitim-öğretim yılı itibariyle 27’dir. İnebolu bu bakımdan şanslı bir konumdadır. Bu oran şu anda il emrine atanıp seminerde olan sınıf ve branş öğretmenlerinin 1997-1998 öğretim yılında ilçelerdeki görevlerine başlamalarından itibaren İnebolu lehine daha da iyi bir duruma gelecektir.
Ortaöğretimde (Genel Lise mesleki ve teknik lise bazında) ise; İnebolu’da öğretmen başına düşen öğrenci sayısı 10 (9.79) civarındadır. Türkiye genelinde ortaöğretimde öğretmen başına düşen öğrenci sayısı ise 26’dır. (Bu rakamlar Kastamonu İl Milli Eğitim Müdürlüğü Şube Müdürü Fikri Yazan ve İnebolu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Şube Müdürü Osman Yılmaz’dan telefon ve faksla elde edilmiştir.) Görüldüğü gibi Türkiye geneli bakımından İnebolu başarıya temel teşkil edecek bir avantajlı noktadadır. Komşu il Çankırı’da öğretmen başına düşen öğrenci sayısı da İnebolu’da olduğu gibi 10 civarındadır. Öğretmen başına Çorum ve Yozgat’ta 16 öğrenci düşmektedir. Antalya’da ise bu rakam 15’tir. Ancak Yozgat’ın 10 Antalya’nın 14 köyünde lise bulunmaktadır.10
Yükseköğretimde ise; İnebolu ilçemiz doğal tarihi ve kültürel gerçeklerine uygun olarak bir gelişme kaydedecektir. Gazi Üniversitesi’ne bağlı Su Ürünleri Fakültesi’nin inşaatı devam etmektedir. Kastamonu altyapı ve yükseköğretim geleneği bakımından çoktan hak ettiği üniversiteye kavuşamamış olmakla birlikte yükseköğretim kurumları bakımından üniversitesi bulunan birçok ilden daha ileri durumdadır. Bilindiği gibi köklü bir Eğitim Fakültesi Meslek Yüksekokulu Beden eğitimi ve Spor Yüksekokulu ve Sağlık Hizmetleri Yüksekokulu’na sahiptir. Orman Fakültesi binası Valilik ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nce temin ve Üniversitemize teslim edilmiş olup 1997-1998 eğitim-öğretim yılında öğretime başlayacaktır.
Her düzeydeki okullar için geçerli olmak koşuluyla öğretim kadrolarının sınırlı çevreden oluşması ulusal evrensel ve dış değerlere kapalılığı da beraberinde getirmektedir. Bu bakımdan öğretim kadrolarının oluşumunda eğitimin kaynaştırma işlevinin önemli olduğu hususu daima göz önünde tutulmalıdır.
4- İnebolu’ya Kahramanlığının Milli Mücadele’ye katkısının ve Atatürk İlke ve İnkılaplarına sadakatinin karşılığının her düzeyde okullaşma oranının arttırılmasıyla verilebileceği kanısındayım.
Atatürk’ün Kültür ve Medeniyet Konusundaki Sözleri Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Kültür Merkezi Yayını Sayı 37 Ankara 1990 s. 14-15.
2 Mustafa ERGÜN Atatürk Devri Türk Eğitimi A.Ü.D. ve T. Coğ. Fak. Yayınları No: 325 Ankara 1982 s.45.
3 Mustafa Ergün a.g.e. s. 47.
4 Mustafa Ergün a.g.e. s. 48.
5 Mustafa Ergün a.g.e. s. 49.
6 Mustafa Ergün a.g.e. s.55-56.
7 Mustafa Ergün a.g.e. s. 103.
8 Atatürk’ün kültür ve Medeniyet Konusundaki Sözleri Atatürk Kültür Dil ve Tarih Kurumu Atatürk Kültür Merkezi Yayını Sayı 37 Ankara 1990 s. 28.
9 Türkiye’de Anne ve Çocukların Durum Analizi T.C. Hükümeti UNICEF işbirliği Programı Ankara 1991 s.187.
10 Bekir TÜRKMEN “Ülkemiz Eğitimi İçinde Çankırı’ya Genel Bir Bakış” Duygu Dergisi Sayı I s. 9 v.d.
ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ DERGİSİ Sayı 44 Cilt: XV Temmuz 1999
ataturkun, egitime, verdigi, onem
« Atatürk'ün Devletçilik İle İlgili Vecizeleri | Atatürk'ün insan hak ve hürriyete verdiği önem »
Atatürk'ün Eğitime Verdiği Önem konusu, Ulu Önderimiz M.Kemal Atatürk / Hayatı, Anıları ve Eserleri forumunda tartışılıyor.
Konu etiketleri: atatürkün eğitime verdiği önem kompozisyon, atatürkün eğitime verdiği önem ile ilgili kompozisyon, atatürkün eğitime verdiği önemle ilgili kompozisyon, atatürkün eğitime verdiği önem hakkında kompozisyon, atatürkün eğitime verdiği önemi anlatan anıları, ataturkun ileri goruslulugu ve egitime verdigi onem kompozisyon, atatürk ve eğitim hakkında kompozisyon, ataturkun egitime verdigi onem ve ileri goruslulugu ile ilgili kompozisyon, ataturk ileri görüşü ve ataturk egitimi kompozisyon, atatürkün ileri görüşlülüğü ve eğitime verdiği önem ile ilgili kompozisyon, ataturk ve egitimin onemi kompoziyon, ataturk ve egitim ile ilgili kompozisyon, kompozisyon atatürk un egitim ogretime bakisi, egitim egitime bakis ve verdigi onem konulu deneme, atatürk ve öğretim ile ilgili kompozisyon,