Çocuklar Nelerden Zehirlenir?
Dünyada 5 yaş altı kazaların yüzde 7’sini zehirlenmeler oluşturuyor .Gelişmiş ülkelerde çocuk ölümlerinin yüzde 2’si gelişmekte olan
Dünyada 5 yaş altı kazaların yüzde 7’sini zehirlenmeler oluşturuyor .Gelişmiş ülkelerde çocuk ölümlerinin yüzde 2’si gelişmekte olan ülkelerde ise yüzde 5’inden fazlası zehirlenmelerden oluyor. Kaza zehirlenmeleri süt çocuğu ve oyun çocuğu dönemindeki erkeklerde, bilinçli zehirlenmeler ise adolesan dönemindeki kızlarda daha çok görülüyor.
Ülkemizde çocukluk çağı zehirlenmeleriyle ilgili çok sayıda araştırma yapıldı ama bunların hepsi de bölgesel niteliktedir.
1997 yılında Türkiye genelinde bir çalışma yapıldı. Her bölgeden toplam 38 sağlık kuruluşuna bir yıl içinde zehirlenme nedeniyle başvuran 5077 çocuk incelendi. Bu çalışmada zehirlenme nedenlerinin başında, yüzde 43.4 ile ilaçlar yüzde 21.8 ile besin ve bitkiler yer alıyor. İlaç zehirlenmeleri arasında da ilk sıralarda ağrı kesici, ateş düşürücü ve sinir sistemine etki eden ilaçlar bulunuyor.
Kaza, anneden geçme , intihar, cinayet, madde bağımlılığı doktor hatası, uygun olmayan çevre koşulları sonucu gerçekleşiyor.
Zehirlenmeler akut yada kronik oluyor. Kronik zehirlenmeler çevre koşullarına bağlı oluyor. Örneğin kurşun ağır metal zehirlenmesi. Uzun süreli aspirin gibi ilaçların kullanılması da kronik zehirlenmeye neden oluyor.
Akut zehirlenmelerin yüzde 80-85, bilinçsiz(kaza) sonucu yüzde 10-15’i ise bilinçli(intihar, cinayet, madde bağımlılığı) olarak gerçekleşiyor.
Kaza zehirlenmeleri süt çocuğu ve oyun çocuğu dönemindeki erkeklerde, bilinçli zehirlenmeler ise adolesan dönemindeki kızlarda daha çok görülüyor.
Zehirlenmiş çocukların yüzde 25’inde bir yıl içinde ikinci kez zehirlenme oluyor. Zehirlenme yeri yüzde 90’dan fazla ev içidir ve etken tek bir maddedir.
Zehirlenmelerin yüzde 60’ı ilaç dışı maddelerle gerçekleşiyor. Zehirlenmelerin yüzde 75’i tıbbi girişime gerek kalmaksızın iyileşir, çünkü, alınan madde ya toksik değildir. Yada miktar yetersizdir.
Zehirlenmelerin önlenmesi ve erken tedavisi iyi bir eğitimle sağlanabilir. Her sağlam çocuk muayenesi sonrasında aile ve bakıcılar zehirlenmeler konusunda bilgilendirilmeli, çocuğu zehirlenmeden korumak için çevrenin nasıl düzenleneceği anlatılmalı ve zehirlenme durumunda hastalık ve ölümü azaltmak için ne yapılması gerektiği öğretilmelidir.
Zehirlenmelerin önlenmesine yönelik hazırlanacak bir broşürün ailelere altıncı ay kontrolünde verilmesi büyük yarar sağlar.
Yazan: Uz Dr. Dolly Yafet AJİ
Cerrahpaşa Tıp Çocuk Hastalıkları, Genel Pediatri Bilim Dalı
1HIV Türlerine Yüzde 99 Oranında Saldıran Antikor Geliştirildi
2Daha İyi İşitmek İçin
3Diyabetik Retinopatinin Tedavisi Mümkün
4Sevgiyle Büyüyen Çocuk Zeki Oluyor