Baklan İlçesi web sayfası - Hadim Mahallesinde gelenekler
OKUYACAĞINIZ YAZINI BAŞLIĞINI İÇİNDEKİLERDEN SEÇİN
Cirit'e gelince, cirit; Eski zamanlarda takımlar halinde at üzerinde oynanan bir savaş oyunudur. En az iki takım tarafından, at üzerinde hareket halindeyken oynanır. Kavaktan yapılan cirit sopalarını birbirlerine atarlar. Rakip takımdan sopayı kapan puan kazanır. Atan isabet ettirirse kazanır. Oyunun kendine göre birtakım kuralları vardır. 50-60 yıl öncesine kadar Anadolu da yaygın olan ata sporumuz, bu gün ülkemizin belli yörelerinde Atlı Spor Kulüpleri tarafından yaşatılmaktadır. Eski düğünlerimizde at yarışları gibi cirit oyunları da oynanırdı. Bu oyunu en güzel oynayan, aklım da kaldığı kadarı ile rahmetli Yörük Hasan Hüseyin Dede idi.
Düğünün üçüncü günün, baş derildikten sonra gelin almaya gidilir. Baş derilme olayı damat ile sağdıcın yan yana dikilip okucuların okularını taktığı törendir. Damat ile sağdıç, omuzlarının üzerinden arkaya doğru salınan çok desenli birer poçu bağlar. Yere yazılmış hasır veya kilimin yanına dikilir, imam duasını yaptıktan sonra takı başlar. Yakın akrabalar ve arkadaşları kâğıt paraları iğneler. Bazıları da metal paraları ve kâğıt paraları yaygı üzerine bırakırlar. Burada biriken bu paraların çok az kısmı çocukların bulunduğu yere saçılır ve bu paraları çocuklar birbirini ite kaka kaparlar. Geri kalan kısmı damadın cebine konur.
Daha sonra gurup yukarıda da bahsettiğim gibi harman yerine gider. Orada; oraya giden gurup karşılıklı birbirlerinden 8-10 metre uzaklığında . Tek sıra halinde iki saf oluştururlar. Her saftan birer kişi olmak kaydı ile sırasıyla mani söyler. Ortaya doğru sekerek gider orada birbirine sarmaşarak birisi ötekini yine sekerek kendi safına götürür. Bu böylece bir süre devam eder, buna da duvak çekmek adı verilir. Bir müddet böyle eğlendikten sonra, yine gelinin evine gelinir. Evde herkes gelinin gelinlik evini gezer ve daha sonra hepsi bir odaya çekilir burada da def çalınır, oyunlar oynanır yarım saat bir saat kadar burada da eğlenildikten sonra duvak sona ermiş olur ve dağılırlar.
Bir gezegende hava ve su yoksa hayat düşünülemez. Dünyamızda hava olduğuna göre hayatın olması için suyun çok önemi vardır. Canlılar için suyun önemi çok büyük dür. Adeta susuz hayat mümkün değildir diyebiliriz. Atalarımız bunu bildiği için suyu yer altından “Kuyulardan” veya yeryüzünde göllerden karşılamışlardır.
Köyümüzün yakınlarında pınar, ırmak, dere gibi su kaynakları olmadığından göl ve kuyuların önemi daha iyi anlaşılmaktadır. İçme suyu kuyulardan sağlanır. Hayvanların içme suları da göllerden sağlanır. Yöremizde tarım ve hayvancılığa dayalı hayat devam ettiğinden, tarım da hayvancılık da önemlidir. Bahar ve yaz aylarında çobanlar hayvanlara göllerden su içirirler, “sularlar “. Gece otlayan koyunlar sabah, gündüz otlayan sığırlar akşam evlerine gelirken göllerden su içerler. Başlıca büyük göllerimiz; “Goca Göl ( köy içindeki gölümüz), Kara Kavuk Gölü (köyün kenarında sepetçiler'in evine yakın su deposunun yanında ),Zeybek Gölü (eski bağ yolunda),Ebe Gölü, Uzun Göl, v.d.
Göllerin kaynağı ise yağan yağmur sularıdır. Kış ve bahar aylarında yağış fazla olursa göller dolar. Yağışlar az olursa göllerde yeterli su birikmez. Bahar ve kış ayları kurak geçerse, bahar aylarında yağmur duasına çıkılırdı. Yağmur duasında keşkek ve yemekler pişirilir, duadan sonra hep birlikte yemekler yenirdi. Kazanlarda kaynayacak erzaklar ise birkaç gün önce yapılan yağmur gelini ile toplanırdı.
Hangi yıl tam olarak hatırlamıyorum ama birkaç gün sonra yağmur duası yapılacağı söylendi. Biz de birkaç arkadaş bir araya gelerek yağmur gelini yapmaya karar verdik. Beş- on çocuk, bir- iki tanede genç bir araya gelirdik. Birisini gelin yaptık. Üzerine atılan sulardan ıslanmasın diye kepenek giydirdik. Kepeneğin her tarafını kapattığımız için bir sopanın ucunu eline tutturduk. Sopanın diğer ucunu da başka bir arkadaş tuttu başladı yağmur gelinini çekmeye. Yağmur gelini önünü görmediği için diğer arkadaş ona kılavuzluk ediyordu. Bir başka genç de verilen nevaleleri "buğday, nohut, bulgur " toplamak için heybe almıştı sırtına. Hanelerden toplananları heybe ile taşıyordu. Her evin önüne geldiğimizde bağırıyoruz:
Yağ yağ yağmur!
Yağmur Gelini yağ ister
Kaşık kaşık bal ister
Koç kuzulu kurban ister
Göbekli harman ister.
Yağmur yağ yağ
Kuyu dol dol
Arpa biş biş
Sovan diş diş.
Kapıya gelen hane sahibi, yağmur gelininin üzerine bir miktar su serptikten sonra heybesi olan gencin heybesine bir miktar buğday, bulgur, nohut koyar. Ekip bir başka haneye gider ve böylece bütün köy dolaşılırdı. Toplanan erzaklar yağmur duasında kullanılmak üzere duayı organize eden heyete teslim edilirdi. Bizde aynısını yaptık ve yağmur duası gününü bekledik.
Sıcak bir bahar günü idi hatırladığım yağmur duası. O gün hem Zeybek Gölü temizlenecek hem de yağmur duası yapılacaktı. Sabah erkenden at ve öküzlerin çektiği saban ile göl sürüldü. Çıkan kesekler temizlenip gölün kenarına konarak kenarları yükseltildi. Böylece gölün içi de derinleştirilerek daha fazla su toplanması sağlandı. Bu işlem birkaç kez tekrarlanarak gölün derinliği daha da artırıldı. Çocuk olduğum için büyük kesekleri değil küçük kesekleri alıp kenara koyuyordum. Büyük kesekleri gençler ve orta yaşlılar temizliyordu.
Adamlar, gençler ve çocuklar göl temizlerken, başka bir tarafta koyun kesildi ve kazanlar ocağa kuruldu. Kadınlar kazanlarda etli bulgur pilavı, kavurma ve keşkek pişirmeye başladı . Öğleye doğru yemekler pişti, göl temizliği hitam buldu. İnsanlar yorgunluktan yerlere serildi.Camiden gelecek cemaat sabırsızlıkla bekleniyordu. Bu ara açlığa dayanamayan çocuklara yemek verilmeye başladı. Öğle ezanı okunmuştu, camidekiler neredeyse gelmek üzereydi. Yaklaşık on dakika sonra namazdakiler köyün kenarında göründü, geliyorlardı.
Kadınlar hazırlıklarını tamamlayarak gelenlere yemeklerini yedirdiler. Bu arada kendileri de yemeklerini yediler. Artık dua için herkes hazırdı.
İmam iki rekât namaz kıldırdıktan sonra duaya başladı. Uzunca bir konuşma ve duadan sonra yorgun bir şekilde herkes evine dağıldı