Anasayfa	Öne Çıkanlar	Didem Madak Söyleşisi: “İçinden geleni yalnız kalbinle söyleyebilirsin.”
Yazan Kolektif 22 Ocak 2017
2011 yılında kaybettiğimiz “Füsunlararası Şair” Didem Madak’ın Varlık’ın 2001 Şubat sayısında yayımlanan, Bora Aras’ın gerçekleştirdiği söyleşinin tam metni geçti elimize. İmkânsızlıklar nedeniyle internet üzerinden gerçekleştirilmiş söyleşi, Didem Madak’ın şiiri ve şiire başlayışına dair önemli ipuçları veriyor.
Bu kıymetli söyleşiyi sizlerle paylaşıyoruz.
Eğer İzmir´e gidemiyorsanız; ‘yağmur kadar İzmirli’ şair Didem Madak´ın şiirlerini okuyun.
‘Işıl çocuktu o zaman, ben de öyle
Kıyıya yanaşan bir gemi gibi.’
Onun ince şiirleriyle içinizdeki çocuk ısınacaktır. Hem ısınacak, hem de bizim pek güçsüz sandığımız o çocuk; en vakitsiz acıları gösterişsiz insan kalbiyle acı gibi yaşamasını bize öğretecektir.
Afşar Timuçin, Estetik adlı yapıtında şöyle yazar: “Sanatçı çocukluğunu olabildiğince korumuş kişidir, onu bir yaratıcı kaynak olarak içinde yaşatan hatta geliştiren kişidir. Sanatçının görme biçimi çocuğunkiyle iyiden iyiye benzeşir.”
Didem Madak´ın şiirlerinde sık sık bir çocuğun sezgileri ve duyumlarıyla yazılan dizelere rastlıyoruz. Andığım tanımlamayla onun şiiri pek güzel örtüşüyor. Grapon Kağıtları şiir dosyasıyla ilgili elbette daha pek çok şey söylenebilir, söylenecektir. Ancak bu kez şairin kendisi şiiri hakkında neler söylüyor onları öğreneceğiz.
Sevgili Didem Madak edebiyatla, şiirle yol arkadaşlığın ne zamanlar, nasıl başladı? Okudukların, okumadıkların kimler, şiirini hangi kaynaklar besliyor? Bunu hem içerik hem de biçem açısından sormak isterim.
“En zor şey yazmaya başladığında içtenlikli olmaktır” der Andre Gide. Grapon Kağıtları´nda kendini saklamayan içtenlikle ifade eden bir şair görüyorum. İçtenlik konusunda neler söylemek istersin. Sence sanatta ve hayatta ağzına geleni söylemekle içtenlik arasında nasıl bir ayrım var?
Bir başka söyleşide (Aralık 2000 Öküz Dergisi) şöyle diyorsun. “Bütün bu karışıklığın üstesinden gelmek için şiir yazıyorum. Benim gibi sağı solu belli olmayan biri için ve bir göçebe için şiir iyi bir yol arkadaşıdır. Yerin yedi kat dibine de gitsen, göğün yedi kat üstüne de çıksan seninle gelir. Şiir imkansız bir şeydir, mümkün değildir, çaresizdir. Bunu hissediyorum, ben onda kendi umutsuzluğumu buluyorum.” Senin bu sözlerinde; şiir bir yanıyla büyük imkanları sözv erirken bir yanıyla da koyu bir umutsuzluğu ifade ediyor. İzninle bunu biraz kurcalamak istiyorum. Eski Yunan felsefesi karşıtların birliği ilkesini şöyle ortaya koyar. “Karşıtlar en büyük kavga içinde bir birlikteliği oluştururlar. Karşıtlar uyuşurlar, uyumsuzluk en güzel uyumu yaratır. Oluş tümüyle kavgadır.” Ben senin ifadendeki uyumsuzluğu bu anlamda anlamak isterim. Bir durup kalmışlığa pek de benzemeyen sendeki bu umutsuzluk fikrini hem felsefi anlamda, hem de yaşam pratiğinde biraz daha açar mısın?
Eski çağ Yunan filozoflarına ayıp olacak ama ben sahiden umutsuz biriyim. Kim bilir umut edersem düşeceğimden korkuyorum. Örneğin yolda yürürken tökezler düşersem protez bacaklarla kendimi ayağa kaldırabilirim; ama şiirde düşüp kalırsam elimdeki kalemi kıracağımdan korkuyorum.
Suç ve Ceza´yı bütün kalbiyle severek okumuş birinin iyi bir avukat olabileceğini hiç sanmıyorum. Hukuk fakültesini birinci sınıftayken bırakmıştım. Sonra çıkan bir afla geri döndüm. Bir çeşit çile doldurma biçimi olarak gördüm herhalde. Bu sıralarda Ceza Usul Hukuku ödevi olarak bir kamu oyu araştırması için anket yapıyorum. Anket şiddete ilişkin, insanlara şiddete karışıp karışmadıklarını soruyorum. Kardeşim dışında kimse karışmamış. Herkes melek adeta. İnsanlar sanırım yalanla yaşamaya alışmış. Korkuyorlar. İsim sormadığım halde, çok üstten sorular olduğu halde… Herkes kaybediyor ve kaybedenler bir şekilde kendilerini kazandıklarına ikna etmenin yolunu buluyor. İnanan insanlar iftar vaktinde ceza evlerinde ölüm orucu tutanlar için de dua etmedikçe bu ülkeyi kendi ülkem olarak göremeyeceğim sanırım.
Cevapların için sana teşekkür eder, başarılı çalışmalar dilerim. Edebiyatın sivil tarihine yalnız şiir kalacaktır.
Söyleşi notu: Bu söyleşi Didem Madak´la farklı şehirlerde bulunmamızdan ne yazık ki yüzyüze yapılamamıştır. Soru ve cevaplar internet yoluyla karşılıklı gönderilmiştir. Bu da aradaki olası canlı çözümlemeleri olanaksız kılmıştır.
Son olarak, sizi Didem Madak’ın sesli söyleşisi ile başbaşa bırakıyoruz.