2014, Cilt 23, Sayı 3, Sayfa(lar) 234-239
1Gulhane Military Medical Academy, Department of Nephrology, Ankara, Turkey
2Gulhane Military Medical Academy, Department of Biochemistry, Ankara, Turkey
Anahtar Sözcükler: Kronik böbrek hastalığı, Kemokin ligand-16, Glomerüler filtrasyon değeri, Endotelyal disfonksiyon, Kardiyovasküler hastalıklar
AMAÇ: Yeni bir kemokin olarak kemokin ligand-16 (CXCL-16) lökositlerin toplanmasına, makrofajların koroner arter düz kas hücrelerine adezyonuna aracılık ettiği ve aterosklerozu hızlandırdığı birçok çalışmayla gösterilmiştir. Kronik böbrek hastalığı grubunda CXCL-16 düzeyleri ile ilgili fazla çalışma yoktur. Amacımız, kronik böbrek hastalığında serum CXCL-16 düzeyleri ile hsCRP, glomerüler filtrasyon değeri arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.
GEREÇ ve YÖNTEMLER: Kronik böbrek hastalıklı 222 hasta çalışmaya alınmıştır. Hastalar K/ DOQI kılavuzunda belirlenen glomerüler filtrasyon değerine (GFD) göre 3 gruba ayrılmıştır. Çalışmaya alınan tüm kişilerden venöz kan örneği alınmış ve detaylı metabolik panele ilaveten CXCL-16 ve hsCRP için de kan örnekleri alınmıştır. Aktif glomerülonefrit veya tubulointerstisiyel nefritli hastalar, kalp yetmezliği ve hepatik hastalığı nedeniyle takip edilen hastalar, immünosupresif veya sitotoksik ilaç kullananlar ile renin anjiyotensin sistemini bloke eden ilaç kullanan hastalar çalışmaya alınmamıştır.
BULGULAR: Kronik böbrek hastalığında progresyon oldukça yani hasta evre 3’ten evre 5’e kadar ilerledikçe serum CXCL-16 değerleri artmış, GFD ile CXCL-16 düzeyleri arasında negatif bir korelâsyon saptanmıştır (r=-0,457, p<0,001). Kronik böbrek hastalığı ilerledikçe endotel fonksiyonu da giderek bozulmuş ve bunun bir göstergesi olarak hsCRP değerleri de artmıştır ( p<0,001). CXCL-16 ile hsCRP arasında da pozitif bir korelasyon saptanmıştır (r=0,359 p<0,001). Yapılan çoklu regresyon analizinde serum CXCL-16 artışı ile GFD azalma, DM ve HT varlığı, yüksek PTH, hsCRP ve PTH değerleri ilişkili bulunmuştur.
SONUÇ: Sonuçlar kronik böbrek hastalığında GFD azalmasına hsCRP artışının yanında serum CXCL-16 artışının da eşlik ettiğini göstermiştir. Framingham risk faktörleri ile ilişkili olan bu kemokinin böbrek hastalığının progresyonunda ve komplikasyonların gelişiminde önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir.