YKS Fizik – 11. Sınıf Fizik Özeti
Üni Kampüs 13 Haziran 2018
Milli Eğitim Bakanlığı 11. Sınıf Fizik ders kitabından derlediğimiz bilgilere bu yazımızda inceleyebilirsiniz.
kosinüs teoremi yazılır.
vbağıl =vgözlenen −vgözlemci
Cisim durgun hâldeyken cisme etki eden sürtünme kuvvetine statik sürtünme kuvveti denir. Cisim durgun hâldeyken cisimle bulunduğu düzlem arasındaki sürtünme katsayısına statik sürtünme katsayısı denir. Statik sürtünme kuvvetinin büyüklüğü,
0 ≤ Fss ≤ ks.N
değer aralığındadır. Burada ks.N değeri statik sürtünme kuvvetinin en büyük değeridir. Bu değer duran cismi harekete geçiren en küçük kuvvete eşittir.
Cisim hareket hâlindeyken cisme etki eden sürtünme kuvvetine kinetik sürtünme kuvveti denir. Kinetik sürtünme kuvveti cismin sabit hızla hareket etmesini sağlayan en küçük yatay kuvvete eşit büyüklüktedir. Cisim hareket hâlindeyken cisimle bulunduğu düzlem arasındaki sürtünme katsayısına kinetik sürtünme katsayısı denir. Kinetik sürtünme kuvvetinin büyüklüğü ise Fks=kk.N olup statik sürtünme kuvvetinin en büyük değerinden daha küçüktür.
Dışarıdan bir kuvvet etkisinde bulunmayan eğik düzlem üzerindeki cismin ivmesi, kütlesine bağlı değildir.
Asansör, durgun ise ya da sabit hızla hareket ediyorsa cisim ivmelenmeyeceğinden
Asansör, dışarıdaki durgun bir gözlemciye göre yukarı yönlü bir a ivmesine sahipse yani yukarıya doğru hızlanıyor ya da aşağıya doğru yavaşlıyorsa Newtonun 2. Yasası’na göre,
T- m.g=m.a olur.
Buradan dinamometrede okunan değerin takozun ağırlığından daha büyük olduğunu söyleyebiliriz.
Asansör, dışarıdaki durgun bir gözlemciye göre aşağı yönlü bir a ivmesine sahipse yani aşağıya doğru hızlanıyor ya da yukarıya doğru yavaşlıyorsa Newtonun 2. Yasası’na göre,
olur. Böylece dinamometrede okunan değerin takozun ağırlığından daha küçük olduğunu söyleyebiliriz
Hava sürtünmesinin olmadığı durumda serbest düşen cismin ivmesi, kütlesine bağlı değildir.
Sıvı içinde düşen cisimler ve hava içinde hareket eden toz parçacıkları gibi küçük cisimlere etki eden direnç kuvveti, hız ile doğru orantılıdır. İkinci durum ise direnç kuvvetinin hızın karesi ile doğru orantılı olmasıdır. Örneğin uçak, mermi,
golf topu gibi hava içerisinde büyük hızlarla hareket eden cisimler ya da hava dalgıçlar için direnç kuvveti yaklaşık olarak hızın karesi ile doğru orantılıdır. v hızıyla hareket etmekte olan ikinci durumdaki bir cisme
etki eden direnç kuvvetinin büyüklüğü,
biçiminde ifade edilir. Bu ifadede A, cismin hareket doğrultusuna dik en büyük kesit alanı, k ise ortamın yoğunluğuna ve cismin şekline bağlı bir sabittir. Bu sabite direnç sabiti denir.
ile verilen bir kuvvet uygular. Bu kuvvete geri çağırıcı kuvvet denir. Diğer bir deyişle, bir yayı germek veya sıkıştırmak için gerekli kuvvet, yayın uzama ya da sıkışma miktarı ile doğru orantılıdır. Yaylar için Hooke Yasası olarak bilinen bu kuvvet yasası, yayın esneklik sınırları içerisinde geçerlidir.
Momentumun tanımına göre v hızıyla hareket etmekte olan m kütleli bir cismin momentumu,
Herhangi bir çarpışmada momentum korunur.
Çarpışma öncesinde ve sonrasında toplam momentum ve toplam kinetik enerji korunuyorsa bu tür çarpışmalara esnek çarpışma denir.
Çarpışma öncesinde ve sonrasında toplam momentum korunduğu hâlde toplam kinetik enerji azalıyorsa bu tür çarpışmalara esnek olmayan çarpışma denir
“Elektrikle yüklü iki cisim arasında yüklerin çarpımı ile doğru, aradaki uzaklığın karesi ile ters orantılı bir itme ya da çekme kuvveti vardır.” şeklinde ifade edilen Coulomb Yasası, bilimsel bir keşiftir.
Elektriksel kuvvetler için elektrik alan yaklaşımı ilk kez Michael Faraday (Maykıl Faraday) tarafından yapılmıştır. Bu yaklaşıma göre elektrik yüklü bir cismin etrafında elektrik alan bulunur. Bu alana giren yüklü bir cisme, elektriksel kuvvet etki eder. Bu elektrik alanı elektriksel yüklerden kaynaklanmaktadır. Uzayda bir noktadaki elektrik alan şiddeti, o noktadaki +1 C’luk deneme (test) yüküne ( qd ) etki eden elektriksel kuvvetin (F), deneme yüküne oranına eşittir. Elektrik alan vektörel bir büyüklüktür.
elektrik alan içerisinde yüklü bir cismin konumundan dolayı sahip olduğu bir potansiyel enerjisi vardır. Bu enerjiye elektriksel potansiyel enerji denir.
+1 C’luk deneme yükünü, sonsuzdan elektrik alan içerisindeki bir noktaya getirmek için elektriksel kuvvetlere karşı yapılan işe o noktanın elektriksel potansiyeli denir.Yani elektrik alan içerisindeki bir noktada bulunan +1 C’luk deneme yükünün (qd) elektriksel potansiyel enerjisi, o noktanın elektriksel potansiyeline eşittir.
Bir elektrik alan içindeki +1 C’luk deneme yükünü A noktasından B noktasına götürmek için elektriksel kuvvetlere karşı yapılan iş, A ve B noktaları arasındaki potansiyel farka eşit olur
Düzgün bir manyetik alan içinde, üzerinden akım geçen tellere uygun koşullar sağlanırsa bir kuvvet etki eder. Bu kuvvete manyetik kuvvet denir. F= B.I.l
Tanecik manyetik alana, alana dik olarak girerse (Å=90°) taneciğe etki eden manyetik kuvvetin büyüklüğü,
Taneciğin yörünge yarıçapı
r= m.v / q.B
Elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren araçlara elektrik motoru denir.
Mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren araçlara dinamo denir. Dinamolar elektrik motorlarının tersi ilkeyle çalışır. Manyetik alan içerisinde dışarıdan bir etkiyle döndürülen iletken çerçevede oluşan manyetik akının değişmesi, çerçevede bir indüsiyon EMK’si meydana getirir. Motorda üretecin bağlandığı yüzükte elektrik akımı dış devreye tek yönlü verilir
11.Sınıf Fiziği için formüller için ayrı bir yazımız olacak.
Yönlü büyüklükleri vektörel büyüklükler denir.
iki hareketli nin birbirine göre hareketine bağıl hareket denir.
Eylem siz referans sisteminde newtonın 1. Hareket yasası geçerlidir.
Düzgün hızlanan harekette cisimler sabit büyüklükte ivmeye sahiptir.
Eğik atışta sürtünme ihmal edilince ivme yerçekimi ivmesi olur.
Yaylardaki uzama uygulanan kuvvetle doğru orantılıdır.
Bir cisme etki yen net kuvvet ile zamanın carpımı itme inceliğini verir.
Bir içimdeki momentum niceliği ne kadar fazla ise onu durdurmak o kadar zordur.
Kuvvetin döndürme etkisine tork denir.
Basit makineler günlük yaşamda iş yapan kolaylığı sağlar.
Dönme yönünü ve hızını değiştirebilen gerektiğinde kuvvet en kazanç sağlayan araçlara dişlı carklar denir.
Vidanin iki dişi arasındaki mesafeye vida adımı denir.
Kütle merkezi cismin tüm kütlesinin toplanmış varsayildigi noktadır.
Dengesinin tam anlamıyla sağlanması için cismin dönme eğiliminde olmaması gerekir.
İş ve ya enerji birimi N.m.
Etki çizgisinin dönme noktasına olan uzakligina moment kolu denir.
Çarpışma sonrası kinetik enerji toplamı çarpışma öncesinden az ise bu tür carpismalara esnek olmayan çarpışma denir
Momentum korunmuş ile birlikte kinetik enerjide korunuryorsa buda esnek çarpışmadır
tek boyutta yani kütle merkezleri aynı doğrultuda olan çarpışmalarda merkezi çarpışma denir.
Iki boyuttaki carpismalarda da merkezi olmayan çarpışma denir.
Itmenin birimi N.s bize vektöreldir.
Hava sürtunmesiyle ilgili yapısal düzenlemeler aerodinamik adı altında toplanan bilimsel veriler ile yapılır.
Hava sürtunmesinin ihmal edildıgi ortamlarda serbest düşen cisimlerin ivmesi cismin kütlesininkinden bağımsız olup yerçekimi ivmesine eşittir.
Elektrik alan şiddeti birim yüke etki yen kuvvetin büyüklüğüdür.
Birim yükün bir noktadaki enerjisi potansiyel demektir.
iki nokta arasında birim yükün taşınması için yapılan iş potansiyel farkıdır.
Paralel lEvhalar arasında düzgün elektrik alan olüsur.
Siğaçlar yük depolamaya yarayan düzeneklerdir.
Akım geçen düz bir tel etrafında dairesel manyetik alan oluşur.
akım geçen bir bobinin ekseni boyunca hareket eden elektrona kuvvet etkilemez.
manyetik alana dik konumda hareket eden telde indüksiyon olayı gerçekleşir.
Alternatif akım enerji transferinde avantajlı bir akım türüdür.
Şarj cihazları alcaltan transformatördür