YanSIMALAR > Kütüphanecilikten.
Prof. Dr. Manfred Osman Korfmann Kütüphanesi Çanakkale'de açıldı İlk kitap müzesini o kuracak 43. Kütüphane Haftası Programı
Hürriyet Cuma Eki 9 Mart 2007
Prof. Dr. Manfred Osman Korfmann Kütüphanesi Çanakkale'de açıldı
Kütüphane Troia, Troas ve Anadolu arkeolojisi ile ilgili, kısmen yan dalları da kapsayan 6000 cilt kitap ve ayrıca 10.000 kadar ayrıbasım ve makaleden oluşuyor. Prof. Dr. İlhan Kayan,
Çanakkale-Tübingen, Troia Vakfı Mütevelli Heyeti Üyesi, ilhan.kayan@ege.edu.tr
Prof. Dr. Manfred Osman KORFMANN 1975 yılında Türkiye'de ilk arkeolojik kazı çalışmalarına Demircihöyük'te (Eskişehir) başladı. Fakat O, yurdumuzda ve dünyada Troia ve çevresindeki kazı ve araştırmaları ile tanındı. Bu çalışmaların yanı sıra, 1996 yılında Troia Tarihi Milli Parkı'nın kurulması kararı, 1998 yılında Troia'nın UNESCO Dünya Kültür Mirası listesine alınması O'nun büyük çabalarla gerçekleştirdiği kazanımlardır. 1982 yılında başlayan bu çok hızlı tempolu çalışma dönemi 2005 yılında "Osman Bey" in vefatı ile sona erdi.
Ancak O, ölümünden sonra da adeta bir araştırma enstitüsü yapısında kurumsallaşan Troia araştırmalarının devamını, Troia kalıntılarının tekrar ilgisiz ve bakımsız bir durumda kalarak bir "harabe harabesi" durumuna dönüşmemesini istiyor, bu konuda büyük duyarlılık gösteriyordu. Bu amaçla 2003 yılında Almanya'da "Tübingen-Troia Vakfı" nı, 2004'de de Türkiye'de "Çanakkale-Tübingen Troia Vakfı" nı kurdu. Son olarak da özel kütüphanesini Türkiye'deki vakıf sorumluluğunda Çanakkale'ye bağışladı. Bu kütüphane Troia, Troas ve Anadolu arkeolojisi ile ilgili, kısmen yan dalları da kapsayan 6000 cilt kitap ve ayrıca 10.000 kadar ayrıbasım ve makaleden oluşmaktadır. Kitaplar Almanya'da elektronik olarak kataloglandı ve Çanakkale'de kütüphanedeki yerlerine uzmanlarca yerleştirildi.
Türkiye arkeolojisine ve Çanakkale'ye yaptığı hizmetleri her zaman takdirle izlemiş ve kendisine destek olmuş bulunan Çanakkale Belediyesi, 1890 yılında yapıldığı bilinen, önce kiliseye bağlı bir okul, sonra da tütün deposu olarak kullanılan tescilli binanın mülkiyetini devralıp, kütüphane amaçlı kullanım için Troia Vakfı'na tahsis etti.
Harap durumda bulunan bu bina Çanakkale-Tübingen Troia Vakfı'nın (www.troiavakfi.com) çabaları, duyarlılık gösteren birçok kişi, şirket ve kurumun özverili para ve emek katkılarıyla çok kısa zamanda özgün mimarisine uygun olarak restore edildi, çağdaş bir kütüphane olarak gerekli mobilya ve elektronik donanımı sağlandı. 190 m2 kadar alanlı, iki kat taş-tuğla yığma yapılı binanın iç mekânlarının mimarisinde ahşap kullanıldı. Alt katta 60 kişilik bir salon, Vakıf ve kütüphane yönetim bürosu, bilgisayarla donatılmış çalışma odaları, hizmet mekânları bulunmaktadır. Üst kat bütünüyle kütüphane olarak düzenlenmiş olup, ahşap asma koridordaki kitaplıklar bundan sonra gelecek kitaplar için şu anda kısmen boş bulunmaktadır.
Kütüphane, Çanakkale'nin Sarıçay ağzı yakınında, Çimenlik Kalesi, Aynalı Çarşı, Pazar yeri gibi kültürel ve turistik yerler arasında bir konumdadır. Hemen karşısında Onsekiz Mart Üniversitesi'nin Güzel Sanatlar Fakültesi, yanında yine üniversiteye verilmiş ve restore edilmiş, tescilli bir kilise yapısı bulunmaktadır. Üniversitenin Arkeoloji Bölümü'nün buraya taşınması düşünülmektedir. Bu durumda Kütüphanenin, Üniversitenin restorasyonla kazandığı eski yapılardan oluşan bir topluluk içinde, yoğun kullanımlı, daha da işlevsel bir nitelik taşıyacağını umuyoruz.
Kuşkusuz, önemli bir husus da kütüphanenin periyodik yayınlar ve yeni kitaplarla güncelliğini korumasının sağlanmasıdır. İlk aşamada bunun için özel bağışlar olacağı bildirilmiştir. Bunun yanında, Almanya ve Türkiye'deki Troia Vakıfları bu konuda sorumluluklarının bilincindedir.
"Çanakkale-Tübingen Troia Vakfı M. Osman Korfmann Kütüphanesi" 24 Şubat 2007 tarihinde Almanya'dan gelen misafirlerimizin de katıldığı, anlamlı ve duygu dolu bir törenle açılmıştır. Dileğimiz ve beklentimiz, yurdumuzda pek de alışık olmadığımız böyle çağdaş nitelikte bir uzmanlık kütüphanesinin kullanımının yalnız arkeoloji öğrencileri ile sınırlı kalmayıp, ilgili alanlardan aydınlarımızca da Çanakkale'de uğranan, yararlanılan örnek bir kültür mekânı olarak varlığını ve gelişimini sürdürmesidir.
İlk kitap müzesini o kuracak
Yıllardır biriktirdiği 50 bin kitabıyla Türkiye’nin ilk kitap müzesini kurmak için çalışan sahaf Sıtkı Altuner’in tek engeli, müze için bir yerinin bulunmayışı.
Güncelleme: 16:54 TSİ 18 Ocak 2007 Perşembe
İSTANBUL - Sıtkı Altuner’in kurmayı düşündüğü kitap müzesi, kitapların ilk baskıları ile, ilginç özellikleri bulunan, imzalı, imzasız, yerli, yabancı; Milli Kütüphane’de bile bulunmayan kitaplardan oluşacak.
50 bini müzeye konulacak nitelikte 300 bine yakın kitabı bulunan sahaf Sıtkı Altuner, “Attilâ İlhan’ın ‘ellerini tutabilsem pia’nın / ölsem eksiksiz ölürdüm’ şiirindeki gibi, bu müzenin açılışını görmeden ölürsem eksikli ölürüm” diyor. Öğretmenlikten emekli olduktan sonra 12 yıldır bütün zamanını kitaplara ayıran Altuner’e kulak verelim...
BEHÇET NECATİGİL’İN İMZASINDAN ESİNLENDİ
İlk dükkan açtığımda müze kurma düşüncem yoktu. Giderek güzel kapaklı, birinci baskı, özel, nitelik taşıyan, bizim kültürümüzün temel taşı niteliğindeki bir çok kitap dikkatimi çekmeye başladı. Onları satmaya kıyamadım. Kitabı zaten zor satarım da, onları hiç satmadım. Biriktirmeye başladım.
Behçet Necatigil’in şiir kitabı elime geçti. “Arada şiir varsa, güzelleşir yaşamak” sözleriyle 1957’de Zeynep isminde birine imzalamış kitabını. Hiçbir şiir kitabında yok bu dize. Bu dize gibi sözlerin bir kitabın arasında kalmasına gönlüm razı olmadı. Ondan sonra gözüm hep imzaları, birinci baskıları arar oldu. Düşününüz ki, Cahit Sıtkı şu kitabı ilk bastırdığında eline almış; ben onunla aynı heyecanı yaşıyorum şimdi.
17 Köy Enstitüsünden birinin kurulduğu Kayseri Pazarören’de doğup büyüyen Altuner’in kitaplara olan şevkatinin ilginç öyküsünü şöyle anlatıyor: Dört yaşımda iken Köy Enstitüsü kitaplarını, özellikle milli eğitim klasiklerini komünist kitapları diye lanse ettiler. Bir gün -dört yaşımdaydım- köyde bir bağırtı oldu. ‘Enstitüde yangın var’ diye bağrıldı. Ben de koştum. Yangın çatıyı sarmak üzereydi. Bu arada kitaplar yukarıdan aşağıya kuş kanadı gibi pırrr, pırrr diye ses çıkararak inmeye başlamışlardı. Ben ‘kuşlar yanıyor’ diye bağırmışım; teyzem söylüyor. Sanıyorum oradan da kaynaklanan bir koruma duygum, kitaplara ilişkin bir anaçlığım gelişti.”
ULUSAL BİR MÜZE KURULSUN
300 bin kitabım var. Müzeye girecek kitap sayısı 30-50 bin civarında sanıyorum. Bunların yerleşeceği bir alana, yayıncı ve okurlara gösterilmesi için elverişli bir alana ihtiyaç var. İsterim ki Türkiye’de on kişi bir araya getirilerek çok daha büyük, ulusal bir müze kurulabilsin.
Benim kendi olanaklarımla bir müze kurmam olanaklı değil. Fikir, proje var, kitaplar var; müzenin amblemi bile hazır. Adama yazım bile hazır. Ancak kitaplarımı koyabileceğim bir alandan yoksunum. Eski bir kooperatif evinde tıkalı durumda. Pencerelerini bile açıp havalandırmam mümkün değil. Müzeyi kurmayı başaramazsam kitaplarımı devretmeyi de düşünüyorum. Ama kitaplarımın korunabileceğimden emin olmalıyım. Ben Murat Sarıca’nın ve daha kimlerin kitaplıklarının yağmalandığını gördüm. İstanbul Üniversitesinin kitapığı deprem nedeniyle boşaltıldı, olmadık şeyler, hurdacılara düştü kitaplar.
KÜTÜPHANELERDE OLMAYAN KİTAPLAR DA VAR
Kayıtlara alınmayan, kütüphanelere sokulmayan pek çok kitap olduğunu gördüm. Bir kısmı da komik adlarla kendisi bastırmış. Nazım’a öykünüp yazanlar ve daha sonra kaybolan kişiler var. Ben istedim ki Konyanın falanca kasabasından çıkıp ta kitap bastıran bir insan da kaybolmasın. Onların kitaplarını da müzelikler arasına koydum.
NÂZIM’IN İMZASI DA VAR ZWEIG’İN DA
Bir çokları flash şeyler beklenebilir; onlar da var. Nâzım da var, Nâzım’ın imzası da var, Stefan Zweig, Simonoviç de var. Diğer tarafta o aydınlığın parçasını dağın başında yakalamış insanı da saygı duyuyorum.
Elimde Osmaniye’de basılmış, bir öğrencinin şiir kitabı var. İnsanlık örneği diye onu sunmak isterim. Yarın bir müze kursam onun öyküsünü kendime göre anlatırım. Çocuk lise öğrencisi iken şiir kitabı bastırıyor ve önsözünde diyor ki; “İkinci bölüme arkadaşımın şiirlerini aldım, onun şiirleri benimkilerden daha güzel, bilhassa onu okuyun”. Bir şaire bunu söyledim, siz böyle bir şey yapar mıydınız diye ‘niye yapayım’ dedi bana. Elbette yapmayı isterdim demesini isterdim bana.
Sıtkı Altuner’in müzeye koyacağı kitaplardan bazıları şunlar:
Albert Camus, Le Mythe de Sisyphe,
1942. Camus’un ölümünden çok kısa bir süre önce imzalanmış.
Ayşe Osmanoğlu, ‘Babam Abdülhamid’ kitabı. 1960.
Ayşe Osmanoğlu’nun eski el yazısı ve imzası bulunuyor.
John de Kay, Women And The New Social State
Prens Sabahattin’e 8 Mayıs 1919’da imzalanmış.
Stefan Zweig, ‘Brasılsen’,
Tahminen ölümlerinden 20-25 gün önce imzalamış Sebastiyane isimli birine...1943’te Ankara’ya gelmiş kitap. Türkçeye çevrilmemiş bir kitap
Konstantin Simonof, ‘Günler ve Geceler’
Yazar NaimTirali’ye 12/5/1975’te imzalanmış.
Behçet Necatigil, ‘Arada’, 1957
‘Arada şiir varsa, güzelleşir yaşamak’ ithafıyla imzalanmış.
Akşit Göktürk, Edebiyatımızda Ada
Oğuz Atay’a “Oğuz, bunu en iyi sen anlarsın...”
“Bitirim sanatçı Feridun Karakaya’ya...”