Kurban, Rabbimizin celâl tecellisine mazhardır - Soma Olay GazetesiSoma Olay Gazetesi
Bu haber 10 Ağustos 2018 - 11:26 'de eklendi ve 92 kez görüntülendi.
Kurban Bayramı’na sayılı günler kala Soma Müftüsü Sıddık Durmuş Soma Olay Gazetesi’nin sorularını yanıtladı. Kurban nedir, Kurban kesmekle hükümlü olanlar, kurbanı kimler keser ve daha birçok sorunun cevabını bu röportajda bulabilirsiniz.
Müftü Sıddık Durmuş; Kurban, ib adet niyeti ile belirli vakitte, belirli nitelikleri taşıyan hayvanı kesmektir. Buna “Udhiyye” denir. Kurban, mali ibadetlerden birisidir. Bu, Cenab-ı Hakk’ın ihsan buyurduğu varlığa bir şükran borcudur. Kurban ibadetinin tarihi oldukça eskidir. Bugünkü şekliyle İbrahim (as.)’e dayanır. Kurban, insanın Allah’a yaklaşmasına vesile olan bir ibadettir. Kurban kelimesinde bu mana vardır. İnsan bu görevi yerine getirmekle, yani kurban kesmekle Hz. İbrahim gibi Allah’a ve O’nun emirlerine olan bağlılığını, gerektiğinde O’nun rızasını kazanmak için her fedakârlığa hazır olduğunu göstermiş olur.
Müftü Sıddık Durmuş; Kurban, İmam-ı A’zamEbûHanîfe’ye göre vacibdir. Sevgili peygamberimiz “Kimin hâli vakti yerinde olur da kurban kesmezse namazgâhımıza yaklaşmasın.”Hadisi ağırbir uyarıdır. Böyle bir uyarı, ancak vacib olan bir ibadetin terki için yapılır.
Kimler Kurban Kesmekle Yükümlü Yükümlüdür?
Müftü Sıddık Durmuş; Aşağıdaki şartları taşıyan kimselerin kurban kesmeleri vacibdir:
Nisab miktarı mal veya paraya sahip olmak. Fakire yani nisap miktarı mal veya parası olmayana kurban kesmekvacib olmadığı gibi misafire ( yolculuk hâlinde bulunan kimseye) de vacib değildir. Kurban Nisabı , dinen zenginlik ölçüsü demektir. Kurban nisabı, kişinin temel ihtiyaçlarından (yani oturacak evi, evinin yeter derecede eşyası, binek için olan vasıtası, kullanacağı silahı, üç kat elbisesi, kendisinin ve geçimi üzerine borç olanların bir yıllık nafakaları) ve borcundan başka 20 m iskal (yani 80.18 gr.) altın veya bunun değerinde para veya eşyaya sahip olmaktır. Bu nisaba sahip olan kimseye Kurban Bayramı’nda kurban kesmek vacib olur. kurban nisabında, malın artıcı olması şart olmadığı gibi, üzerinden bir yıl geçmiş olması da aranmaz. Daha önce fakir iken, kurban kesme günlerinde zengin olan kimseye kurban kesmek vacib olur.
Kurban Edilecek Hayvanlar Hangileridir?
Müftü Sıddık Durmuş; Kurban, koyun, keçi, sığır, manda ve deveden olur. Bu hayvanların erkekleri kurban edilebileceği gibi, dişileri de kurban edilir. Bunlardan devenin 5, sığır ile mandanın 2 ve koyun ile keçinin bir yaşını doldurmuş olmaları gerekir. Ancak koyun 6 ayı tamamladığı hâlde, bir yaşını doldurmuş gibi gösterişli olursa bu da kurban edilebilir. Keçi bir yaşını doldurmadan kurban olmaz, onun mutlaka yaşını doldurması lazımdır. Bu hayvanların dışında hiçbir hayvanın kurban edilmesi sahih olmaz.
Bir koyun veya keçiyi ancak bir kişi kurban edebilir. Fakat sığır, manda ve deve, yedi kişiye kadar ortaklaşa kurban edilebilir. Yedi kişiyi geçmemek şartıyla ortakların tek veya çift olmalarında bir fark yoktur. Ortaklaşa kurban kesecekler hep birlikte hayvanı satın alırlar veya içlerinden birine satın alması için vekâlet verirler. Bir kişinin kendisi için satın aldığı böyle bir hayvana sonradan başkaları da ortak olabilir, ancak bu mekruhtur. Ortakların hepsi, yönleri değişik olsa bile, buna kurban niyetiyle katılmak durumundadırlar. Mesela, ortaklardan biri vacib olan kurbanı, diğeri adak kurbanı, bir diğeri de nafile kurbanına niyet etmiş olsalar, böyle ibadet niyetiyle katılmış bulunmaktadırlar. Fakat ortaklardan biri herhangi bir ibadet niyetiyle değil de, et almak maksadıyla katılmış olsa, bu sahih olmaz ve diğerleri de niyet etmiş oldukları kurbanı kesmiş sayılmazlar.
Kurbana Mani Olan ve Olmayan Hâller Nelerdir?
Müftü Sıddık Durmuş; Kurban, bir ibadet olduğu için, kurbanlık hayvanların kusursuz olmaları gerekir. Bazı kusurlar vardır ki bunlar, hayvanın kurban olmasına engeldir.
Bu kusurlar şunlardır:
Kemiklerinde ilik kalmayacak derecede zayıﬂamış olan,
Kesim yerine yürüyüp gidemeyecek kadar topal olan,
Kulağının ve kuyruğunun üçte birinden fazlası kopmuş olan,
Dişlerinin yarıdan fazlası dökülmüş olan,
Doğuştan kulağı bulunmayan,
Boynuzların biri veya ikisi kökünden kırılmış olan,
Pislik yiyip de bir süre hapsedilip temiz yiyeceklerle beslenmemiş olan,
Ölüm derecesinde hasta olan hayvanlar kurban edilmezler. Boynuzsuz veya boynuzu biraz kırılmış, dişlerinden biraz dökülmüş olan ile burulmuş hayvanların kurban edilmesi caizdir. Yaşlılığı sebebiyle sütten ve dölden kesilmiş olan, kulağı yarılmış, delinmiş, kırılmış ve buzağılı olan hayvanları kurban etmek sahih ise de, mekruhtur.
Kurbanın Sahih Olmasının Şartları Nelerdir?
Müftü Sıddık Durmuş; Kurban edilecek hayvanda, kurban olmasına engel kusurların bulunmaması.
Kurbanın vaktinde kesilmiş olması. Kurban kesme günleri, bayram namazı kılınan yerlerde namazdan sonra olmak üzere, bayramın ilk üç günüdür. Arefe günü veya bayramın ilk üç gününden sonra kurban kesilmez.
Kurbanın rüknü Nedir?
Müftü Sıddık Durmuş; Kurban edilmesi caiz olan hayvanlardan birini kesmektir. Hayvanı kesmeden canlı olarak veya bedelini yoksula vermekle kurban ibadeti yerine getirilmiş olmaz. Bu, sadaka olur.
Kurban edilmek üzere satın alınan hayvan, herhangi bir sebeple kesilmeyip bayram günleri çıkarsa, eğer mevcut ise diri olarak hayvanın kendisi, mevcut değilse veya satın alınmamış ise değeri sadaka olarak fakirlere verilir, ertesi yıla bırakılmaz. Hayvan diri olarak fakire verilirse bunun etinden onu fakire veren kimse yiyemez.
Müftü Sıddık Durmuş; Kurbanı, kesebiliyorsa kişinin kendisi, kesemiyorsa ehil olan birisine vekâlet vermek suretiyle kestirir ve kendisi de orada ise hazır bulunur. Çünkü Peygamberimiz, kızı Hz. Fâtıma’ya; “Kurbanın kesilirken orada hazır bulun. Zira işlemiş olduğun her
günah, kurban kanının ilk damlası yere düştüğünde, bağışlanır’’ buyurmuştur. Kurbanlarını bulundukları yerin dışında kestirmek isteyenler, bir tanıdıklarına vekâlet vermek suretiyle kestirebilirler. Kurbanları, Müslüman olan erkek ve kadınlar keser. Her ne kadar ehl-i kitabın usûlüne göre kestikleri helal ise de, kurban, bir ibadet olduğundan onu imkân varsa Müslümanın kesmesi daha uygun olur.
Müftü Sıddık Durmuş; Hayvan, incitilmeden kesilecek yere götürülür. Devenin dışındakiler kıbleye karşı sol taraﬂarı üzerine, eziyet edilmeden yatırılır. Kolaylık olması için üç ayağıbağlanır.ا “Allâhu Ekber, Allâhu Ekber, lâ ilâhe illallahüvellahüekber, Allâhu Ekber ve lillâhi’l-hamd. BismillâhiAllâhu Ekber” diyerek ara vermeden büyük ve keskin bir bıçakla kesilir.
Sadece “BismillâhiAllâhu Ekber” yahut “Bismillâh” deyip keserse yine caiz olur. Usûlüne göre bir kesim yapmış olmak için, hayvanın yemek ve nefes borularıyla iki şah damarının kesilmesi gerekir. Hayvan henüz ölmeden başını bedeninden ayırmak ve derisini yüzmeye başlamak mekruhtur. Kurban kesildikten sonra sahibi, Allah rızası için iki rekât namaz kılar. Sonra da dua ederek Cenab-ı Hak’tan dileklerde bulunur.
Kurban Etinin Taksimi Nasıl Yapılmalı?
Müftü Sıddık Durmuş; Deve ve sığır gibi hayvanlar ortaklaşa kurban edildiğinde etleri ortaklar arasında tahmini olarak değil, tartılarak taksim edilir. Ancak bir ailenin fertleri için kurban edilecek olursa bunun etini taksim etmeleri gerekmez. Diğer taraftan ortaklaşa kurban kesenler, kurban etini tamamen yoksullara dağıtacak veya bir kuruma verecek olurlarsa bu takdirde de kurban etini taksim etmeleri icap etmez. Kurban etinin hepsini yoksullara sadaka olarak dağıtmak veya kendisi ve çoluk çocuğu için alıkoymak caiz ise de, en uygun olanı, kurban etini üçe taksim edip birini, kurban kesemeyen yoksullara sadaka olarak dağıtmak, bir bölümünü de akraba, tanıdık ve komşulara ikram etmek, birini de kendi çoluk çocuğu ile yemektir. Müslüman olan komşulara kurban etinden hediye etmek caiz olduğu gibi, Müslüman olmayan komşulara da vermek caizdir. Şayet, kurban kesen kimsenin çoluk çocuğu kalabalık ve hâli vakti de çok iyi değilse, kurban etini sadaka ve hediye olarak dağıtmayıp tamamını çoluk çocuğu için alıkoyması daha uygun olur.
Müftü Sıddık Durmuş; Kurban derisini seccade veya evde kullanılacak bir şey yapmak caiz olduğu gibi bir fakire veya hayır işlerine hizmet eden bir kuruluşa vermek de caizdir. Kurban derisi, kurbanın bir parçası olduğundan satılması caiz olmaz, kurbanı kesene kasap ücreti olarak da verilmez.
Nitekim Peygamber Efendimiz; “Kurbanın derisini satan kimsenin kurbanı yoktur, yani kurban kesmemiştir.’’ buyurmuşlardır. Peygamberimiz, bu sözleri ile kurbanın derisini satarak parasını yemenin doğru olmadığını belirtmiştir..
Müftü Sıddık Durmuş; Günümüzde bir çok alışverişler kredi kartı ile yapılmaktadır.Kredi kartı ile kurban alınması ancak ödeme imkanı olanlar için uygundur.Kredi kardı ödemesini yapamayacak durumda olanların kurban kesmemeleri daha uygundur.Kurban kesmek için bankalardan kredi kullanmakda böyledir.Kurban dinimize göre imkanı olanlar için vacibdir.Kurban için borçlanmak uygun bir davranış değildir.
Vekalet yoluyla kurban kesmek Caiz midir?
Mali ibadetlerde vekalet caizdir. Kurban da mali bir ibadet olduğu için vekalet yoluyla kesilebilir. Diyanet işleri Başkanlığımız ve Türkiye Diyanet Vakfı Yurt dışı ve Yurt içinde Vekaletle kurban kesim organizasyonu yapmaktadır. 2018 yılı için yurt içi850 TL yurt dışı 625 TL olarak belirlenmiştir.