SURİYE’YE DAİR : 4- Hafız Esad Dönemi | Derhaber
1930 yılında, Lazkiye yakınlarındaki Kardahar’da, Alevi bir ailenin çocuğu olarak doğan Hafız Esad, 16 yaşında Baas Partisi’ne katıldı. Geçen yıllar, Esad’ın mezhebi kimlikten, Arap milliyetçiliğine geçişi anlamına gelecekti. İlk gençlik yıllarında milliyetçiliğinin temelini Suriye’den zorla kopartıldığını düşündüğü İskenderun(Hatay) davası oluştururken, sonrasında İsrail karşıtlığı bunun yerini aldı.
20 senede sayısı onu aşkın darbe yaşanan Suriye‘de; 1970’te darbeyle iktidara el koyan Hafız Esad, öleceği 2000 yılına kadar ülkenin tek hakimi olacaktı. 1971-78-85 yılında yapılacak sözde oylamaların her birinde %99’un! üzerinde oy alan Hafız, dengeleri etkin kullanan bir lider olarak; “Mısır’sız savaş, Suriye’siz barış olmaz” önermesini haklı çıkardı. Tüm bunları doğal uzantısı olarak gördüğü Lübnan’ı hariç tutarsak, herhangi bir ülkeye karşı sıcak savaşa girmeden başarması da bu diktatörün aynı zamanda çok iyi bir siyasi satranç ustası olduğunu bize göstermektedir.
Genel olarak Sovyet yanlısı politikalar izleyen Hafız’ın Suriye’si, asla doğrudan Sovyet uydusu olarak adlandırılabilecek bir ülke olmadı. 1973’te İsrail’le olan Yom Kippur Savaşı Arapların, İsrail’e karşı “birşeyler elde ettiği” tek savaştı. Bu savaş, kitlelerin gözünde Hafız’ı kahramanlaştırdı. Oysa, İsrail’in Arap ülkelerini bozguna uğrattığı 67 Savaşı’nda Suriye’nin Milli Savunma Bakanı Hafız Esad’dı. İsrail karşıtlığı ilerleyen yıllarda da Hafız’a halkı kendisine tabi kılan “tutkal” görevini görecekti. Öyle ki 30 binin üzerinde Sünni Müslüman’ı katlettiği 82 Hama katliamından sonra bile kullandığı Arap milliyetçisi söylemle toplumun genelinde popularitesini korumuştu.
Hafız’ın pragmatist politikalarının en önemli göstergelerinden biri de varlık sebebi saydığı İsrail düşmanlığına karşın, İsrail’le barış için masaya oturabilmesidir. Genel olarak desteklediği Filistin Kurtuluş Örgütü’ne bile yeri geldiğinde ağır tepki gösterecek, benzer bir Baas rejimi olan Saddam’ın Irakı’na karşı İran’ı destekleyecekti.
İskenderun Davası yüzünden gençlik yıllarının bir numaralı nefretini kazanan Türkiye ile Hafız’ın arası hiçbir zaman çok iyi olmadı. Öyle ki, 90’ların sonunda Öcalan yüzünden Türkiye ile savaşın eşiğine gelecek; ancak yine pragmatist tavrıyla bu işten de sıyrılarak; Öcalan’ı ülke dışına çıkarıp, Türkiye ile PKK ile mücadele konusunda mutabakata vardı.
Fırtınalarla dolu geçen ömrü 2000 yılında, akciğer kanseri yüzünden son buldu. Bu tarih aynı zamanda Esad ailesinin ve dolayısıyla rejimin “siyasi akciğer hastalığına” yakalanması demekti. Nefes almakta zorluk çeken rejimin başına, 34 yaşındaki göz doktoru oğul Beşşar Esad getirilecekti.
Posted by derhaber on Mart 19, 2012 in Dış Politika and tagged beşşar esad, esad, etkin, hafız esad, hafız esad dönemi, hakimi, koyan, PKK, pragmatist, Suriye, suriye tarihi, Türkiye, yom kippur, İskenderun, İsrail.