8. Bölge Müdürlüğü > Bağlı Şubeler > Konya Şube Müdürlüğü > Beyşehir Gölü Milli Parkı
Sulak Alanın Adı:
Beyşehir Gölü MP
Orman ve Su İşleri 8. Bölge
Beyşehir ve Hüyük İlçeleri
Gölde toplam olarak yedi fitoplanktonik grup tespit edilmiştir. Bu gruplar sırasıyla; Diatomeler (Bacillariophyta), Yeşil Algler (Chlorophyta), Altın Sarısı Algler (Chrysophyta), Öglenofitler (Euglenophyta), Mavi-Yeşil Algler (Cyanophyta), Kriptofitler (Cryptophyta) ve Chloromonadophyta’lardır. Fitoplanktonik gruplar kendi içinde sınıflandırıldıklarında biomass'a katkıları açısından en yüksekten aza doğru şu sırayı oluşturmaktadırlar; Cyanophyta, Cryptophyta, Bacillariophyta, Chlorophyta, Euglenophyta Chrysophyta ve Chloromonadophyta’lardır. Fitoplanktonik kompozisyon açısından, çok genel anlamda, gölün temiz bir tatlısu florasından ibaret olduğu görülmektedir.
Göl Aynası, transit göç eden kuşlar için bir dinlenme-beslenme yeri, kış ziyaretçisi kuş türleri için de bir kışlama alanıdır. Milli Park alanında, 15 Ordo ve 41 Familyaya dahil olan toplam 153 kuş türü belirlenmiştir. Tüm Türkiye’de saptanan kuş türü sayısının 450 civarında verildiği göz önüne alınırsa Milli Park alanında tüm Türkiye avifaunasının % 34’sini görmek mümkündür. Bu sayı hiç de yabana atılacak bir sayı değildir. Buna rağmen gölün kuşlar açısından önemi, özellikle gölde kış mevsimini geçiren kuş türlerinin populasyon yoğunluklarından ileri gelmektedir. Kasım sonu ve Aralık başında yapılan gözlemlerde saptanan sakarmeke sayısı 22.000'den fazladır. Kış ortasında yapılan gözlemlerde ise bu sayı 59.000’i geçmiştir. Yine aynı şekilde, yeşilbaş ördek (Anas platyrhynchos) sayısı 13.000'e ulaşmıştır. Keza cüce batağan-Bahri (Tachybaptus ruficollis) başta olmak üzere diğer su kuşlarının sayılarında da artışlar kaydedilmiştir.
Bunların dışında bu çalışma kapsamında gerçekleştirilen gözlemlerde alanda ilk kez kaydedilen tepeli ördek (Aythya fuligula) populasyonunun da 7500 bireyden oluşması Beyşehir Gölü’ nün su kuşları açısından oldukça önemli olduğunun bir diğer kanıtıdır. Alanda saptanan 153 kuş türünden 92’si alanda kuluçkaya yatmaktadır. Bu sayının alandaki toplam kuş türü sayısı ile karşılaştırıldığı zaman oldukça yüksek olduğu görülür. Kuluçka faaliyetinin genellikle Nisan, Mayıs, Haziran ayları arasında yoğunlaştığı görülmektedir. Bazı kuş türlerinin kuluçka faaliyeti Mart ayından Eylül ayına kadar devam edebilmektedir. Kaya güvercini (Columba livia), ev serçesi (Passer domesticus) gibi bazı türler bu dönemde 3 hatta 4 kuluçka yapabilmektedirler. Yapılan gözlemlerde, Kasım ayı bitmeden göl aynasında saptanan su kuşu populasyonlarının toplam birey sayısı 50.000' i geçmiştir. Beyşehir gölü, bu sayı ile IUCN (Uluslararası Doğayı Koruma Birliği) kriterlerine göre aynı anda 20.000'den fazla su kuşunu bir arada bünyesinde barındıran alanlar "Uluslararası Öneme Sahip Sulakalan" kategorisine girmektedir.
Leuciscus lepidus (Akbalık), Tinca tinca (Kadife, Yeşil sazan), Chondrostoma regium (Kızılkanat), Stizostedion lucioperca (Sudak), Cyprinus carpio (Sazan), Capoeta pestai (Siraz) ve Carassius carassius (Havuz balığı) olmak üzere yedi tür tespit edilmiştir. Daha önceleri gövce, siraz ve kerevit yakalanırken, kerevit Plagua adı verilen bir mantar hastalığı nedeniyle, diğer balıklar türleri ise karnivor beslenme gösteren sudak balığının baskısı sonucu yok olması veya çok azalması nedeniyle artık yakalanamamaktadır.
Gölde ayrıca, Bufo bufo (Siğilli Kurbağa), Bufo viridis (Gece Kurbağası) türleri faunayı oluşturmaktadır. Göl içerisinden su kaplumbağası olarak Emys orbicularis türü kaydedilmiştir. Göl etrafında şu ana kadar 6 yılan türü kaydedilmiştir. Bunlardan 1 tanesi (Natrix tesellata) su yılanı olup diğer 5 tanesi karasal habitatlara uyum sağlamış yılanlardır. Yılanlar da şimdiye kadar bahsedilen türlerle birlikte soğukkanlı omurgalıların önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Ortam sıcaklığının belli bir sınıra ulaşması durumunda (bu sınır türden türe değişebilir) aktiviteye başlarlar ve bu aktivasyon zamanı bahar ayları ile başlar ve yaz sonlarına, sonbaharın başlarına kadar devam eder. Üremeleri yumurtlama şeklinde olur, yumurtalarını taş yarıklarına ve sık otların içlerine bırakırlar. Göl etrafında yapılan çalışmalarda saptanan 5 karasal yılandan bir tanesi Vipera xanthina zehirli olup çok nadir bulunan ve aynı zamanda gececil olan bir türdür.
Beyşehir Gölü’nün çevresi yaklaşık 154 km. olup, kıyılarında çok sayıda koy ve körfez bulunmaktadır. Göl ile zirvesi (2890 m. yüksekliğindeki Dippoyraz Tepesi) her mevsim karlı Anamas Dağları, ziyaretçilere bu coğrafyanın en güzel doğa manzaralarını sunmaktadırlar. Milli Parkta, yerli ve yabancı turistlerin boş zamanlarının rekreatif faaliyetlerle değerlendirebilecekleri trekking (doğa yürüyüşü), hiking (kırda gezinti), biking (dağ bisikletiyle gezi) ve piknik alanları, jeep safari güzergâhları, çadır ve karavanla kamp yapabilme olanakları bulunmaktadır. Göl içindeki adalar ve göl çevresindeki yörenin 9 bin yıllık geçmişini yansıdan tarihi eserler ve mağaralar ile birlikte kamping, piknik alanları ve Karaburun mevkiindeki plaj alanı yerli ve yabancı turistlerin ilgi odağıdır.
Beyşehir, Ülkemizin önemli turizm merkezleri kavşağında bulunmaktadır. Konya İline 90 Km, Isparta İline 175 Km, Antalya İline 210 Km ve Nevşehir’e 315’dir.
Beyşehir gölü ve çevresi, üstün değerdeki peyzaj güzellikleri, göçmen kuşlar için iyi bir barınak olması, su sporlarına elverişli göl kıyılarının bulunması, tarihi ve kültürel değerler açısından görülmesi ve gezilmesi gereken adeta bir açık hava müzesidir.
Adalar: Beyşehir Gölü’nde yaklaşık 33 ada bulunmaktadır. Özellikle manastır kalıntılarının bulunduğu Mada Adası, Kızkalesi Adası, Manastır Adası bu özellikleri ile “İnanç Turizmi” açısından çekici kılmaktadır. Gölün diğer büyük adarlı olan Hacı Akif Adası, Kızıl Ada, İğdeli, Orta, Aygır, Akburun Adası, Kirse Adası ve Kuş Kondu Adası; yerli ve yabancı turistlerin tekne turlarıyla gezip-görmek istedikleri en ilgi çekici güzergâhlardır. Adalar arasında en büyüğü olan Mada Adası’nda 1940 yılına kadar, Rusya’dan göç eden Don Kazakları yaşamışlardır. Halen bu adada köy yaşamı sürdürülmektedir.
Eşrefoğlu Camii: Beyşehir Gölü kıyısında ilk kez Selçuklu Hükümdarı Sultan Sancar tarafından 1134 yılında yaptırılmıştır. Süleymaniye’nin (Beyşehir) kurucusu Eşrefoğlu Seyfeddin Süleyman Bey tarafından 1297-1299 yılları arasında bugünkü şekliyle yeniden inşa edilen Eşrefoğlu Camii; Anadolu’nun ağaç çatı ve direkli, düz tavanlı ulu camilerinin en büyüğü, en estetiği, en özgünü ve günümüze kalabilmiş olanıdır.
Kubadâbât Sarayı: Hitit, Frig, Lidya, Pers, Roma ve Bizans egemenliği altında kalan yöre, 1076 yılında Konya'da Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurulmasını takiben tamamen Müslüman Türklerin egemenliğine girmiştir. Kızkalesi adacığı üzerindeki kalıntılar, Kubadabad Sarayı Harabeleri, Anadolu Selçukluları döneminin önemli tarihi eserleridir. Beyşehir Gölü’nün güneyinde, Gölyaka Köyü’nün yaklaşık 1,5 km. kuzeyinde ve sahilde, I. Alaaddin Keykubat tarafından Kubadâbât Kenti’nin sarayı olarak yaptırılmıştır. Saray, özellikle Türk sanatının en ünlü duvar çinileri ile tanınmaktadır.
Kız Kulesi: Kubadâbât Sarayı’nın yaklaşık olarak 3 km. kuzeydoğusunda, göl içindeki küçük bir adanın üzerine, Alaaddin Keykubat tarafından yaptırılmıştır. Kubadâbât Sarayı’nın harem dairesi ve tersanesi olan Kız Kulesi’nde sur ve saray kalıntıları bulunmaktadır. Manyas kuş cennetinden sonra yurdumuzun 2. kuş cenneti durumunda olan Kız Kalesi Adası, Anadolu Selçuklularının yazlık Başkenti olan Kubadabat'ın Haremliği ve tersaneliği idi. Bu kaleden geriye, harçlı duvar yıkıntıları, sur ve saray kalıntıları kalmıştır. 5 dekarlik bu tarihi adada 210'dan fala kuş türü barınmaktadır.
Bedesten: Osmanlılar tarafından 1451 yılında kapalı çarşı olarak yaptırılmıştır. Osmanlı mimari yapı tekniğinin güzel örneklerinden biri olan bedesten, genelde taşınması kolay ve değerli eşyaların satışının yapıldığı küçük boyutlu kapalı çarşı özelliği arz etmektedir.
Tarihi Taş Köprü: 1908 – 1914 yılları arasında, sonradan sadrazam olan Konya Valisi Avlonyalı Ferit Paşa tarafından Anadolu Osmanlı Demiryolu ortaklığına yaptırılmıştır. Köprü; regülatör - baraj sistemi olarak yapılmıstır. Taş köprünün uzunluğu 40.70 m, eni 6.35 m'dir. Batısında 14 sütün üzerine oturan 15 gözlü köprü üstü kemeri vardır.
Kale Kapısı: İki kapılı Beyşehir Kalesi'nin halen sağlam vaziyette olan doğu kapısıdır. Kapı üzerinde biri kaleyi ilk yaptıran Eşrefoğulları'na, diğer ikisi ise kaleyi tamir eden IV. Murat devrine ait üç kitabe bulunmaktadır.
(Varsa alanla ilgili efsaneler ve diğer bilgiler)
A. Gölde Yürüyen Kervan Efsanesi
1-) Beyşehir Gölü, kışın çok şiddetli ve uzun sürdüğü bir yılda tamamen donup bir buz tabakasıyla örtülmüş. Kalın buz tabaka üzerine bir de kar yağınca, göl âdeta beyaz bir çöl görünümünü almış. Durumdan da habersiz olan bir yörük kervanı develerle Anamaslar'dan Beyşehir'e doğru yola çıkmış. Dağı indikten sonra çöle girdiklerini sanan kervancılar, gölü bir baştan bir başa (Batıdan doğuya) geçerek Beyşehir'e gelmişler. Beyşehirliler şaşkınlıkla gölün üzerinden nasıl ve ne cesaretle geçtiğini sorunca bu sefer kervancıbaşı şaşırmış ve "Ne, burası çöl değil de göl müydü?" demiş. Gerçeği öğrenince de kazasız belasız gelebildikleri için Allah'a dua etmiş, şükretmiş. Ve oracıkta develerden birini kurban etmiş. (Tekeli, 1981: 219; Emiroğlu, 1993: 218; Ayva, 2001: 380).
2-) Esgiden aşiretler deveyle yolculuk yaparlardı. Antalya'dan çıkar yaylaya, yayladan gış geldi mi geri gedellerdi.
Bi aşiret Gıreli'nden çıkmış, geri Antalya'ya gidiyormuş. Ani bir gış basdırmış. Göl buz donmuş. Üzerine de gar yağmış. Dümdüz bi ova olmuş. Aşiret, hayvanıyla, devesiyle yola düşmüş, ovanın orta yerinden Gıreli'nden Yeşildağ istikametine basdırmış. Aşşağı sahile gidiyor gayrı. Yeşildağ'a varmış, durmuş. Adamlar sormuşlar:
"Sen nereden geldin buraya yav?"
"Ben bu ovadan geldim." demiş kervancı.
"Yav gardaşım, burası göl. Sen nasıl geldin? Bunun altı su."
"Yok yav, su ne arasın? Ben bu ovadan geldim."
Dönmüşler, gölün buzunu gırmışlar. Bakmışlar, hakkaten buzun altında su var. Adam şaşırmış galmış.
"Bu gadar hayvan haşat, adam, hayret nasıl gırılmadı? Ben nasıl geldim?" demiş.
Hemen o anda devenin birini gurban etmiş. Kesmiş, gölün üsdüne ganını akıtmış (Turgut, 1992: 75; Ayva, 2001: 378).
B. Kız kalesi Efsanesi:
3-) Selçuklu Sultanı II. Alaaddin Keykubad, Gölyaka Tol (Beyşehir Gölü) yöresinde saraylarıyla ünlü Kubadabad kentini kurdururken (1227), Beyşehir Gölü üzerindeki adaya da Kız Kalesi adıyla bilinen yapıyı inşa ettirmiştir. Türk mimarisinin ender örneklerinden biri olan yapı, asıl saray olan Kubadabad’ın haremliği ve tersaneliği olarak kullanılmıştır (Arık 1987: 71-95).
Kubadabad’ın haremliği olan, Beyşehir Gölü üstündeki bir adadaki kız kalesinin efsanelerinden biri şöyledir: “Sultan çok sevip kıskandığı güzel gözdesini Kız Kulesi Adası’nın kulesine kapatır. Sonra bir sefere çıkar. Birkaç yıl süren savaştan sonra İkinci başkenti Kubadabad’a döner. Çok özlediği gözdesine kavuşmak için hemen bir kayığa atlayıp adanın yolunu tutar. Bu arada kadın, genç bir balıkçıyla yasak bir aşk yaşamış ve ondan bir çocuğu olmuştur. O sırada ağlamaya başlayan bu çocuğun sesi bütün adada yankılanmaya başlar. Sultanın gazabından korkan kadın, adanın baruthanesini ateşe verir ve kuledeki her şeyle birlikte havaya uçar.” (Önder 1970: 39; Eyüboğlu 1979: 164).
C. Kül Adası Efsanesi:
4-)Eşrefoğlu Beylerinin birinin oğlu bir gün sürekavına (topluca çıkılan av) çıkmış. O zamanlar göl bugün ki biçimine gelmemiş; göllenme yalnızca anamasın eteklerineymiş. Beyşehir kıyıları Ovalıklıymış ve Kaşaklıboğazından gelen bir ırmak, yedi gözlü Beyşehir Köprüsü’nü geçerek Seydişehir Gölüne dökülürmüş. Beyin oğlu yeni evlendiğinden, av damat onurunu düzenlenmiş. Delikanlı yaman bir atışla kanadı kırma bir Talgan Kuşu vurmuş. Şahini üstten çullanmış. Tazısı alttan koşturmuş kendisi de at salmış, kuşun üstüne, Fakat kuşun düştüğü gömük meğer bir düden imiş. Hepside dalmışlar dipsiz obruğa. Dalış o dalış boğulmuş gitmiş elleri kınalı toy damat. Beylik halkı, damadın arkasından günlerce yaş dökmüş, yas tutmuş. Günler sonra Bey’e oğlunun parmağı taşlı yüzüklü ve elleri kınalı cesedinin Manavgat Çağlayanında ortaya çıktığı bildirilmiş. Meğer, Göl Düdeninin suyu, yer altından Manavgat Çağlayanına dökülürmüş. Bey yiğit oğluna mezar olan o kanlı düdeni kapattırmayı emretmiş. Beyliğin ikiyüzü aşkın köyüne salmalar salınmış. Herkes, saman, kül, yapağı ve ardıç ağaçları taşımış kanlı düdene. Çürümesin diye ardıçlar en alta koyulmuş. Bunların üstü kül ve ötekilerle iyice doldurulmuş. Öyle ki kocaman bir yığma tepe oluşmuş. Sonradan göl suları yükselince de bu koca tümsek ada olmuş. Adına da Kül Adası demişler. Söylendiğine göre bu koca düdenin kapatılması ile gölün su kaçağı azalmış ve göl alanı giderek büyüyüp bu hale gelmiş.