Depolamada Risk, Emniyet Ve Güvenlik Kavramları - İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği
Taşımacılık ve lojistik yönetiminde kaza. hasar ve kayıplar üreticiden tüketiciye, göndericiden ürünün alıcısına kadar oluşan tüm süreçlerde meydana gelebilir.
"Uluslararası taşımacılık risk yönetimidir" sözü sektörde aynı zamanda depo uygulamaları içinde sıklıkla kullanılmaktadır. Çoğunlukla yükleme ve boşaltma sırasında örneğin, demiryolu operasyonlarında istasyonda bir vagondan diğer vagona, bir kamyondan diğer bir kamyona veya gemiye vb. aktarma yapılırken düşme, ezilme, kırılma, paketlerin patlaması gibi riskler ortaya çıkabilmektedir. Sadece taşımacılık tarafında değil lojistik operasyonlarda da risk söz konusudur. Depolar, dağıtım merkezleri ve taşıma türleri (karayolu, demiryolu vb.) arasındaki geçişler yani aktarmalar/transferler riskin yükseldiği bölgelerdir. Yöneticilerin risk olarak gördükleri süreçleri iyi değerlendirmesi ve yönetmesi gerekir. Sadece maliyetlerin kontrolü ve yönetimi açısından değil can güvenliği, çevre güvenliği ve yasal çerçeve açısından da bir zorunluluktur.
İşletmelerin tümünde "İşçi Sağlığı ve iş Güvenliği" ile ilgili mevzuatın yakından takip edilme ve harfiyen
uyulma mecburiyeti vardır.
OHSAS 18001:İş Sağlığı ve Güvenliği Değerlendirme Serisi-iş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi
Spesifikasyonu OHSAS 18002: İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri-OHSAS 18001 Uygulama Rehberi'dir. Türk Standartlar Enstitüsü TS 18001 ile ilgili çalışmalarında konuyla ilgili temel tanımlara şu şekilde yer vermektedir:
İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG): Çalışanların, geçici işçilerin, müteahhid personelin, ziyaretçilerin ve çalışma
alanındaki diğer insanların refahını etkileyen faktörler ve şartlar.
İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi: Kuruluşun faaliyetleri ile ilgili İSG riskleri yönetimin kolaylaştıran, tüm yönetim sisteminin bir parçasıdır. Bu kuruluş yapısını, faaliyet planlarını, sorumlulukları, deneyimleri, prosesleri, prosedürleri ve kuruluşun İSG politikasının geliştirilmesi, uygulanması, iyileştirilmesi,
başarılması, gözden geçirilmesi ve sürdürülmesi için kaynaklan kapsar.
Risk Değerlendirmesi: Tüm proseslerde, riskin büyüklüğünü tahmin etmek ve riske tahammül edilip
edilemeyeceğine karar vermek.
Depoya gelen aracın boşaltılması, ürünün rafa yerleştirilmesi daha sonrasında siparişin hazırlanması
ve tekrar araca yüklenmesinden, sevkıyat ve müşteri teslimine kadar gerçekleştirilen tüm süreçlerde
birçok risk bulunmaktadır.
Depolar ürün hareketinin yaşandığı yerlerdir. Depolamada en sık rastlanan iş kazası türleri forklift kazaları, ürünlerin yüksek raflara yerleştirilmeleri ve toplanmaları sırasında yaşanan paket/palet düşüşleridir. Depo yönetiminde emniyet (safety), herhangi bir kaza veya hasarın yaşanmaması için tedbir almak ve ona uygun kurallar seti belirlemek şeklinde tanımlanabilir.
Depolamada risk faktörlerini sıraladıktan sonra yangın önleme ve zararlı canlılarla mücadele konusuna geçebiliriz. Yangın konusu hemen her deponun karşılaşabileceği en kötü olaylardan bir tanesidir. Her deponun yangın, sel, su baskınları, toprak kayması, deprem ve fırtına gibi doğal afet ve felaket senaryolarına karşı hazırlıklı olması gerekmektedir.
Depolarda yangına karşı önlem alınmalı ve önceden belirlenmiş kurallar seti harfiyen uygulanmalıdır. Yangından korunma sistem ve uygulamaları, depo içerisindeki ürünlerin ve çalışanların emniyeti için en hayati konuların başında gelmektedir. Depolarda yangınla mücadelede yangın sensörleri, yağmurlama sistemleri, yangın muslukları ve yangın söndürücüler bir arada kullanılmaktadır. Ayrıca acil durum senaryoları gereği en yakın itfaiye teşkilatı ve hastane ile ilişki kurulmalı ve kapasiteleri takip edilmelidir.
Hızla büyümekte olan yangınlara müdahalede ancak itfaiye teşkilatının uzman personeli yetkindir. Depo personelinin her biri yangın ile mücadele eğitiminden geçirilmeli, her personelin yangın sırasında sorumlu olduğu bir faaliyet olmalıdır. Dolayısıyla personelin yangınla ilgili sorumlulukları daha önceden belirlendiği zaman yangın esnasında olası panik ve karmaşanın önüne geçilebilecektir. Depolarda meydana gelebilecek olan yangınlar özelliklerine göre A, B, C ve D tipi olmak üzere dört farklı türde sınıflandırılmaktadır.
Depo sahaları malzeme hareketlerinin sürekli olduğu yerlerdir. Bu nedenle elleçleme ve sevkiyatlar sırasında kazalar söz konusu olabilmektedir. Kazaların, bilgisizlik ve ihmalle birleştiği olaylarda risk büyümekte ve yangın baş gösterebilmektedir. Depolarda kimyasal maddeler muhafaza edilebilmekte ya da depo ekipmanlarının işletilmesinde birtakım kimyasallar kullanılabilmektedir. Depo sahasında kullanılan ya da saklanan kimyasal maddeler ilave riskler meydana getirebilmektedir.
Depo sahalarında meydana gelen riskler çok sayıda faktör tarafından etkilenmektedir. Bu nedenle risklerin tanımlanabilmesi için meydana gelme olasılıklarının belirlenmesi gerekmektedir.