Sultan İkinci Abdülhamîd Han’ın Osmanlı donanmasını Haliç’e bağlatıp çürüttüğü iddiası hakkında bilgi verir misiniz? | Tarih Postası
Ana Sayfa » Osmanlı Tarihi »
Sultan İkinci Abdülhamîd Han’ın Osmanlı donanmasını Haliç’e bağlatıp çürüttüğü iddiası hakkında bilgi verir misiniz?
Sait Ekrem Yapıcı / İstanbul
Bazı tarihçiler, donanmanın Sultan Abdülhamîd Han tarafından, tahttan indirileceği korkusu ile Haliç’te tutulduğu (bağlandığı) iddialarında bulunmuşlardır.
Bu mesele hakkında Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde çok sayıda vesika mevcuttur. Bu vesikalarda donanma için yapılan harcamalar, donanmanın geliştirilmesi, yeni gemi ve teçhizatın alınması, eskilerin tamir ettirilmesi gibi hususlar çok tafsilatlı bir şekilde kaydedilmiştir. Bununla da kalınmayıp Sultan İkinci Abdülhamîd Han devrinin donanmasına ait yüzlerce fotoğraf hem Yıldız koleksiyonunda hem de o devrin mecmua ve gazetelerinde yer almaktadır. Sultan ikinci Abdülhamîd Han’ın donanma ve askeriyeye verdiği ehemmiyet, denilebilir ki her devrin üstündedir. Buna rağmen hâlâ, donanmayı Haliç’e çektirip, orada çürüttü diyenlere şunları söylemek lazımdır:
“Donanma limanda, tersanede, Haliç’te durmayacak da nerede duracak? Savaş varsa hareket eder, savaş yoksa tersane önünde, limanda bekler. Nitekim Osmanlı-Yunan savaşı çıktığında donanmanın hareketini gösteren fotoğraflar mevcuttur.”
Vesîka ve fotoğraflardan elde ettiğimiz bilgiler neticesinde, bu gibi hükümlerin asılsız iftiralardan ibaret olduğu kanaatine ulaşıyoruz. Şöyle ki:
Sultan İkinci Abdülhamîd Han 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Osmanlı donanmasının durumunu tespit etmek ve icap eden tedbirleri aldırmak için donanmayı Haliç’te toplamıştır. Bu durumu fırsat bilen bazı tarihçiler, Sultan İkinci Abdülhamîd Han’ı donanmayı Haliç’te çürütmekle suçlamışlardır. Hâlbuki Osmanlı târihinde donanmayı ihya faaliyetlerinin en kesif (yoğun) olarak yapıldığı devirlerden biri de Sultan İkinci Abdülhamîd Han devri olduğu kaynaklardan anlaşılmaktadır. Ahşap olan gemiler, zamanın şartlarına uygun teknolojiye sahip değillerdi. Sultan Abdülhamîd Han onların bir kısmını kadro dışı bırakıp yerine yeni zırhlılar, firkateynler, krovazörler, torpidolar aldı. Gemiler değişik ülkelerden alındıkları için birinin yedek parçası diğerine uymuyordu, tamir için aynı ülkeden yedek parça gelmesi bekleniyordu. Donanmada iş görmez olan bazı gemiler, kadro dışı bırakılmıştır, fakat bu devirde bile âtıl kalmasınlar diye onlardan mektep, hastahâne olarak yararlanılmıştır. Donanma mensuplarının yeni teknolojiyi öğrenmeleri ve bilgilerini arttırmaları için çalışmalar yapıldı. Burada o devrin donanmasına ait gemilerin isimlerini yazmaya kalksak birkaç dergi bile yetmez. Ama Sultan İkinci Abdülhamîd Han’ın devrindeki donanma ve akıbetleri hakkında bir fikir vermesi bakımından şu kısa listeyi de kaydediyoruz: Mesudiye Zırhlı Firkateyni, 1874 tarihinde denize indirilmiştir. Hamîdiye Zırhlı Firkateyni, 1885 yılında denize indirilmiştir. Necm-i Şevket Zırhlı Korveti, 1868 tarihinde alınmıştır. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Karadeniz filosunun Sünne’deki Birinci Fırkasında vazife yapmıştır. Âsâr-ı Şevket Zırhlı Korveti, 1868 tarihinde Osmanlı Devleti tarafından alındı.
Sultan Alparslan’ın ha...
Osmanlı padişahları namaz kı...
Osmanlı devletinin ‘ci...
Eklenme: 26 May 2012