Gönderen Konu: ANKH (Okunma sayısı 9532 defa)
Ocak 14, 2015, 11:33:27 ÖÖ
Anahtar başlığı altında değindiğim Ankh simgesini, Sn. ADAM'ın tavsiyesi üzerine ayrı bir konu başlığı olarak irdelemeye çalışacağım. Hatırlanacağı üzere, anahtarın kadim zamanlardan gelen bir sembol olduğundan, Kadim Mısır tanrılarının ve tanrılaştırılan Firavunların elinde "Ankh" denilen, bir tarafı halkalı bir haçı andıran bir anahtarın görüldüğünden, Kadim Mısır dinine göre ölüm tanrısı olan Osiris'in elindeki bu anahtarın Nil'in sularını açmayı, yani vadinin sular altında kalan topraklarına bereketin gelmesini, diğer bir deyişle ölmüş olan çölden hayatın fışkırmasını sağladığından, adı geçen yazıda bahsetmiştim. Vikipedi sayfasını ziyaret ettiğimizde Ankh başlığı altında aşağıdaki bilgilere ulaşıyoruz.
Ankh, "T" harfinin üzerine oturtulmuş küçük bir daireden ibaret bir, en yaygın Antik Mısır sembolüdür. "Nil'in anahtarı" olarak da bilinir.
İsis misterleri inisiyasyonunda kullanılan bu sembole birçok Mısır ilahının elinde rastlanmakla birlikte, en çok İsis'in elinde görülür. Sembole "kulplu haç" (crux ansata) da denilir. Sembolün dairenin altında kalan, Tau adıyla bilinen "T " kısmı Maya, İnka, Hindu, Çin ve Kalde yazıtlarında rastlanan, birçok alfabede kullanılan bir harftir.
Sözcük anlamı "yaşam" olan ankh işaretinin simgelediği 12 anlamdan 4'ü şöyle açıklanır:
Ankh sembolü genel anlamıyla ya da semavi ve dünyevi alem arasındaki irtibata ilişkin anlamıyla kullanıldığında, daire Semavi Yönetim'i "T"nin yatay çizgisi olan kol yeryüzü ile semavi alemi ayıran sınırı simgeler; sütun sembolizmini içeren aşağı inen kol ise iki alem arasındaki, iki yönlü her türlü irtibat ve iletişimi temsil eder.
Ankh sembolünün kulpundan tutulan bir anahtar olarak kullanıldığı sembolizmlerde ise, bu anahtar, onu taşıyan kişinin İsis gizemleri (misterleri) inisiyasyonundan geçmiş biri olduğunu simgeler. O kimsenin göğün kapısının anahtarına sahip oluşu İsis ve Osiris'le temsil edilen semavi vazife organizasyonunda, artık şuurlu olarak hizmet edebilecek bir duruma gelmiş olmasını ifade eder.
Sembol, haç kısmından tutulması, İsis'in elinde olması gibi farklı bağlamlarda daha farklı anlamlarda da kullanılmaktadır.
Kimileri ise şeklinin Nil nehri olduğunu savunur. Doğduğu yer ince ucu, döküldüğü İskenderiye deltası yuvarlak başı, sağa ve sola açılan kollar ise Nil'in doğu ve batı yakasını temsil eder.
Bir başka görüşe göre ise, ölüm ile bir tutulan çarmıhın üst bolumu yuvarlanmış şeklidir. Çarmıha germe, yalnızca Romalılar tarafından değil, o dönemde gerek Yunanlılar, gerekse Mısırlılar tarafından sürekli uygulanan bir cezalandırma yöntemiydi. Haç şeklinin tepesinin yuvarlanıp bir elips/halka sekli oluşturmasının sebebi ise, sonsuz bir döngüyü işaret etmesi, böylece ölümden sonra yaşamı sembolize etmesidir.
ANKH.jpg (24.14 KB , 312x506 - Gösterim: 5271 kez.)
Ocak 14, 2015, 04:53:18 ÖS
Ankh sembolü ile anahtar sembolü aynı anlamları taşır mı?
Haliyle masonluk ile ankh arasında nasıl bir bilgi verebilirsiniz ?
Ocak 15, 2015, 09:34:16 ÖÖ
Ankh sembolü ile anahtar sembolüne belirli bir algoritma uygulandığında benzer anlamsal sonuçlara ulaşıyorsak, her ikisi için de aynı anlamları taşıdığından söz edebiliriz.
Masonluk, öğretisini alegoriler ardına gizlenmiş sembollerle ifade eden bir ahlak sistemidir. Bu tanımlamadan yola çıkacak olursak, Masonluk için yorum yapma sanatıdır denebilir. Yapacağımız yorumlar Masonluğun genel prensiplerine aykırı olmamak kaydı ile farklı bir bakış açısı olarak değerlendirilebilir. Masonluk ile Ankh arasında ilgi kurmak, yorum yapma sanatı kapsamında ele alınabilir.
Ocak 15, 2015, 02:37:27 ÖS
Anahtar sembolü ile Ankh sembolünü birlikte değerlendirmek doğru olmaz gibi.Her ne kadar wikipedia ankh sembolünün açıklaması içerisine anahtar sembolünden bilgiler yerleştirmiş olsa da..
Ankh sn.cerberus'un belirttiği gibi sözcük anlamı "yaşam" olan,tepesine halka oturtulmuş Eski Mısır'a ait kulplu haç şeklinde bir semboldür.
Aslında ankh otlardan veya sazlardan yapılan büyülü bir halkadır.Tarım hayatını canlandırmak ve bitki örtüsünün gelişimini kolaylaştırmak için kullanılan bir çeşit tılsımdır.Ankh yaşamında simgesi olmakla birlikte çoğunlukla tanrıların elinde bulunan bir nesne olarak tasvir edilir.
Yine bu açıklamaya benzer olarak ankh Eski Mısır' da tepesine halka yerleştirilmiş bir halka bulunan haç şeklinde nazarlık,aynı zamanda sn.cerberus'un da belirttiği gibi "Nil' in anahtarı " veya "yaşam anahtarı "olarak isimlendirilir.
Anahtar ölümden bilgiye erisebilmeyi sembolize etmek için mumyaların ellerine yerleştirilirdi.Ancak bir tanrı tarafından firavunun burnunun altına konması kendisine yaşam nefesi vermek demektir.
Eğer anahtar sembolünü ele alacak olursak genel bir şekliyle sembolleri anlamak için tek yol sadece sır sahipleri tarafından anlaşılan sembollerin anahtarına sahip olmaktır.Bu bir alanı açabilme gücüne sahip olmanın sembolü olarak bir krala veya zafer galibine bir şehrin anahtarını verme adetinde kullanılır. Bu nedenle işgalciler tarafından evlerinden edilmiş sığınmacılar sürgünde bile anahtarlarını saklarlar.Böylelikle sembolik olsa bile evlerinin sahibi olarak kalırlar.
Ortaçağda keşişler belirli bir azizin kilise anahtarlarını ısıtarak kişilerin yaralarının üzerine koymak suretiyle iyileştirmeye çalışıyorlardı. Anahtar yine azizin kendisinin sahip olduğu erdemleri içeren gizem ve yücelme olarak değerlendirilir.
Anahtarın korumak ise; bazı kişiler anahtarların bekcisidirler.Örneğin ; Aziz Petrus hristiyan cennetinin kapılarını bekler.Bu iş için sır örtüsünü kaldırmayı hakeden kişiler secilirdi.Bu tüm öğretenlerin ve başlatanların rolüdür.Roma geleneğinde iki suratlı Tanrı Janus kapıların bekçisi ve ruhların yol göstericisiydi.Sahip olduğu suratından her biri bir anahtara sahipti ki bunu papalık armalı giysilerde görebiliriz.
Ezoterik gelenektw anahtar "küçük gizemler" ve "büyük gizemler" olarak adlandırılır. Janus aslında gün dönümsel anahtarlara sahipti,yani güneş dinamiğinin terse döndüğü yılın iki anına ;aydınlığın uzaması ve kısalması.Buna göre Janus dünyanın başlıca iki zıttının bulunduğu yeri işgal ediyordu.Hermes de aynı şekilde asanın üzerine iki yılanın dolanmasını emretmiştir.Taoizm de ise bu semboller yin ve yang haline dönüşmüştür...
Anahtar sembolü dini inançlar içinde de anlam bulur...
Son olarak masonluk içerisinde ankh sembolü varsa bilmiyorum.Ancak ezoterik kuruluşların birçoğunda olduğu gibi anahtar sembolü masonluk içerisinde bulunabilir.Ezoterik anlamda anahtar sembolü bellidir fakat buradan yola çıkarak masonluk ile bir bağlantı kurulması doğru bir yorumlama olmaz.Belki bir vazifeyi temsil içinde anahtar sembolü kullanılmış olabilir.
Anahtar sembolünün birçok anlami bulunması nedeniyle ankh ile birlikte değerlendirmek doğru olmaz.Ankh'ı ayrı anahtarı ayrı değerlendirmek doğru olanıdır.Wikipedia 'nın Ankh'ı anahtar sembolü olarak değerlendirmesi muhtemelen ankh hakkında tam ve geniş bir bilgi olmaması nedeniyle yapılmıştır.
Daha önce forumda svastika konusunda inceledigimiz gibi anahtar sembolü de birçok sembol gibi tek bir millete ait değildir. Adlandırılması ve yorumlamasi farklı olabilir.Bu sebeple Ankh'ı anahtar sembolünün anlamından ayrı incelemek gerekir.
Ocak 15, 2015, 06:22:57 ÖS
Sayın cerberus'un açtığı bu başlık üzerine Ankh denilen nesne ve simge üzerinde ban de birkaç lâf edelyim.
Bu irdelemenin bizi Antik Mısır inançlarının bir parçasını irdelemeye götürdüğü apaçık ortada. Mısır'da antik kalıntılarda ve kral mezarlarında Ankh'ın nerede ve nasıl kullanılmış olduğuna bakmalıyız. Ankh'ın bir anahtar mı yoksa başka türlü bir simge mi olduğu, anahtarsa nasıl bir anahtar olduğu yeterince tartışılmış zaten. (Burada bir kilidi açan anahtardan değil, bir yolu açan anahtardan söz ediyoruz.)
Ancak ben, -kusura bakmayın, Mısır'da biraz dolaşmış bir kişi olarak- ankhın Antik Mısır tapınaklarınının bir bölümünü, özellikle Luxor yakınlarındaki Krallar Vadisi'ni, hele hele ta en güneydeki Ebu Simbel Tapınağı'nı, öyle fotoğraflardan falan değil, çıplak gözle görmeden bu konunun tam olarak anlaşılamayacağını düşünüyorum. (Ebu Simbel Tapınağı neden "hele hele" acaba?)
Ancak daha önce söylenmiş olan şu sözü bir kez daha vurgulamakta yarar var: Her ne kadar Ankh denilince ve buna ilişkin bir figür çizilince akla öncelikle Antik Mısır gelirse de, bu şekil ve temsil ettiği kavram(lar) salt Antik Mısır'a özgü değildir.
Peki Ankh'ı Masonluk ile nasıl ilişkilendireceğiz?
Biraz dolaylı ve zor bir ilişki kurmak söz konusu olacak belki ama bu ilişki korkarım Sayın cerberus'un dediği gibi olmayacak.
Üstelik Masonluğun yorum yapma sanatı olduğunu kim söylüyor? Yok öyle bir şey.
Masonlukta bilgi üzerine yorum yapılır, doğru. Masonluk bir insanlık sanatıdır dersek, o da doğru olabilir. Fakat Masonluğun bir yorum yapma sanatı olduğunu söylemek yanlış olur.
O nedenle, ankh denilen nesne ya da simgeye Masonluk çerçevesinde bakacaksak, bu Maszonlukta onun yorumu yapıldoığından ya da lyapılabileceğinden değil ancak açık ve belirgin, somut olguya bakış olabilir. Masonlukta böyle bir simge var mı yok mu?
Her şeyden önce, benim bildiğimce, Masonlukta herhangi bir yerde ankh diye bir sözcük, bir kavram geçmiyor. O sözcük kullanılmasa da, Masonlukta ankh benzeri bir simge de pek görülmüyor.
Bunu söylerken yanılgıya düşmüş olabilirim. Masonluğun tarihinde, simgelerini doğrudan Antik Mısır öğretilerinden almış ritler görülmüştü. (Bunlardan biri de skandal yaratmakla ünlü Cagliostro Riti'ydi.) Sonradan bu ritlerden çoğu varlığını sürdüremeyip, ortadan kalktı. Fakat günümüze, o öğretileri kısmen de olsa içermeyi sürdüren biri kaldı: Mizraim-Memfis Riti. Bu ritin derecelerinden bir ya da birkaçında ankh bir simge olarak görülmekte olabilir. Bilmiyorum. Ancak bunun irdelenmesi düşünülürse, araştırabiliriz. (Zahmetine değerse)
Ansiklopedik Mason Sözlüğü'ne bakalım: Ankh'a değiniliyor ama bambaşka bir başlık altında ve hayli farklı bir şekilde:
"Taunun üstüne ve tam ortasına yerleştirilen bir küçük halka ile bu simgenin gerek elde gerekse bir zincir ya da kordon ile boyuna asılan bir "biju" olarak taşınması kolaylaştırılmıştır. Ancak bu halkanın yalnızca bu amaçla kullanılmış olup olmadığı da tartışılabilir. Çünkü tau bu şekli alınca, "kollarını her iki yana açmış olarak hem vermeye hem de almaya hazır bir insan"ı simgelediği benimsenmiştir. Hatta Eski Mısır'da bu simge "ankh" olarak anılmış, ölümsüzlüğün simgesi olarak benimsenmiştir."
Sayın cerberus ankhın standart görünümünü yansıtan bir figür eklemişti. Biz de buraya şu sözünü ettiğimiz halkalı tau figürünü ekleyelim de, benzerliği ve farkı iyi anlaşılsın.
Böylece Ansiklopedik Mason Sözlüğü'nde de Sayın cerberus'un wikiperdia'dan aktardığı alıntıdan farklı bir şey söylenmiyor. Üzerinde durulabilecek bir bağlantı ya da özellik yok. (Belki vardır; ben bulamadım.)
Tüm bunlardan sonra, Sayın mbulut'un katkısı üzerine bir not: Halkalı Tau gibi bir nesneye sayılmış iki yılan biçimindeki bir düzenleme, bizi Caduceus olarak anılar bir başka simgesel kavrama götürür. Biraz uğraşırsak, onun da Masonluk ile bir bağlantısını kurabiliriz. Ancak açılacaksa, bu da bir başka başlığın konusu olmalı.
(1.51 KB , 70x88 - Gösterim: 4742 kez.)