Lenkoran bilen Astarada "halal" plıaž talap edilıär
Hazar deňziniň azeri kenary.
Lenkoranyň ıaşaıjysy, hukukçy Sadreddin Kazymow özüniň Facebook sosial ulgamyndaky sahypasynda şeıle ıazypdyr: "Bu gün gaty geň bir ıagdaıa şaıat boldum. Alla öz merhemetini biziň ıurdumyzdan biraz daşlaşdyran ıaly. Bu gün munuň sebäbine düşündim. Häzir tomus wagty. Plıažlardaky eden-etdilikleriň hetdi-hasaby ıok. Zenanlar bilen erkek adamlaryň plıažlary garym-gatym bolup gidipdir".
Gündelik durmuşynda ybadata ürç edıän Sadreddin Kazymow şeıle ıagdaıa garşy soňuna çenli göreşjekdiklerini ıazypdyr.
Her ıyl tomus gelende, plıažlar dindarlar tarapyndan şuňa meňzeş berk tankytlara duçar edilıär. İöne, muňa garamazdan plıažlar owal adatça bolşy ıaly, öz işine dowam edıärler.
Azerbaıjanyň günortasynda diniň berk tutulıandygy nazara alnanda, aıdylıanlaryň ugrunyň bardygyna güwä geçse bolıar. Metjitlerde zenanlar erkek adamlardan aıratynlykda namaz okaıarlar. İas märekesinde hem zenanlaryň bolıan ıeri aıratyn. Olar erkek adamlardan tapawutlylykda merhumyň jaılanyşyna gatnaşmaıarlar.
Öňki döwürlerde gyz toıy erkek adamsyz geçirilıärdi. Soňky wagtlarda dükanlaryň daşynda hyjaply satyjy gyzyň işe alynjakdygy barada asylan bildirişlere hem duş gelnip başlady.
Etraplaryň aglabasynda diıen ıaly yslam dininiň kadasyna gabat gelıän önümleri satıan dükanlar iş alyp barıarlar. Yslam kadalaryna gabat gelıän ıagdaıda geçirilıän "derwiş toılary" (zikirler) hem indi ıörgünli bolup barıar. Indi bolsa dindarlar "halal" plıaž isleıärler.
"Zenan bilen erkek adamyň plıažy aıratyn bolmaly"
Sadreddin Kazymow, Azatlyk Radiosyna bu mesele boıunça plıažlaryň eıeleri bilen görüşmek isleıändigini bildiripdir: ”Zenanlar bilen erkek adamlaryň plıažy aıratyn bolmaly. Plıažlaryň birinde ogurlyk bolupdy.
Şonda adamlaryň gözüniň öňünde şübhe edilıän zenanlaryň endamyny elläp, barlap çykdylar. Eıranda zenanlaryň plıažlary aıratyn. Bizde hem şeıle bolmaly. Adamlar arkaıyn dynç alyp bilmeli. Zenan bilen erkek adamyň plıažlarynyň umumy bolmagy ahlaksyzlyga hem sebäp bolup bilıär".
"Nämährem adam zenany plıaž eginbaşynda görmeli däldir"
”Kawkaz musulmanlary” edarasynyň günorta sebiti boıunça dini ıolbaşçysy hajy Mirkyıas Aga Azatlyk Radiosyna beren beıannamasynda adamlaryň şeıle isleglerine oňaıly baha berıär: ”Adam azat doglandyr we erkin ıagdaıda dynç almaga hem özüni bejertmäge haky bardyr. Nämährem adam zenany plıaž eginbaşynda görmeli däldir. Yslam kadasyna görä, plıažlaryň aıratyn bolany gowudyr".
"Bu ıerde adam hukuklary meselesi hem bar"
Astara etrabynyň ıaşaıjysy, medeniıet işgäri Wakif Ahmedoglunyň pikriçe bolsa, bu jedelli bir mesele: "Oba ıerlerinde azerbaıjanly zenanlar şeıle umumy plıažlara gitmäge çekinıärler. Plıaž eginbaşly azerbaıjanly zenana gaty seırek duş gelıärin. İagny, men, elbetde, oba ıerlerindäki ıagdaı barada gürrüň edıärin. Yslam kadasyna gabat gelıän plıaž eginbaşy ıok. Kämillik ıaşyna ıetmedik kiçijik gyzjagazlar plažlarda suwa düşıärler. Şol bir wagtyň özünde bizde din döwletden aıry. Bu ıerde adam hukuklary meselesi hem bar. Malaıziıada plıažlar, adatça, görä ikä bölünıär. Plıažlarda bölümleriň arasy örülen gamyş bilen ıapylıar".
Günortadaky şäherlerde zenanlaryň aıratyn plıažlary bar
Wakif Ahmedoglunyň bellemegine görä, bu ıerde ruhyıet (mental) tarapy hem göz öňünde tutulıar: "Astara bilen Lenkoranyň arasynda Hazar deňziniň kenarıakasynda ıigrimä goläı şäher ıerleşıär. Olaryň hemmesem şol bir kadalara eıerıärler. Zenanlar erkek adamlardan aıratynlykda we hut eginbaşly suwa düşıärler. Bu ıerde meseläni dramatizirlemegiň geregi ıok. Halal plıažlaryň bolmagyny talap edıärin. Şeıle edilse, adam hukuklaram basgylanmaz".
"Bu ıerde ıat adamlar bar, soň men ärimiň ıüzüne nädip seredeıin"
Hazar deňziniň kenaryndaky birnäçe plıaža baryp gördük. Zenanlaryň aglabasy deňiz kenaryna dynç almaga gelıärler. Deňizde suwa düşüp ıören zenanlaram gördük. Olar ıapyk eginbaşly suwa düşıärdiler.
Adyny ajan etmekden saklanan bir zenanyň aıtmagyna görä, ol näler suwa düşmek isleıär, ıöne suwa düşülıän eginbaşy ıok: "Bu ıerde ıat adamlar bar, soň men ärimiň ıüzüne nädip seredeıin? Utanıaryn. Plıaž aıratyn bolan bolsady, onda başga gürrüň. Deňiz kenarynda zenanlaryň bolıan ıerine tuty çekilse ıa-da germew goıulsa, gowy bolmazmy? Halal plıažlar gerek. Ony edıän barmy hany? Bu ıerde ahlak meselesi bar. Deňizde suwa düşülıän eginbaşda bedeniň ıalaňaç galıan ıerleri bar. Biziň ıaly musulman zenanlaryň suwa düşıän eginbaşam başgaça bolmaly. Ärim, oglum, gyzym we özüm hemmämiz suwa düşülıän eginbaşda bir ıerde nädip suwa düşüp bileris? Ahlak bozular. Soňky wagtlarda käbir aıal-gyzlary plıaž eginbaşynda görıäris. Olar başga ıurtlarda ıaşaıan maşgalalardyr we bärik myhmançylyga gelendir. Olar üçin hiç zadyň tapawudy ıokdur". Teswirleri görkez