YAŞAYAN EFSANE GENCO ERKAL
Yaşam şartlarımız Corona'dan önce ve Corona'dan sonra diye iki ayrılmış durumda. Daha önceden neler yapıyorduk şimdi neler yapıyoruz?
Bir çoğumuzun hayat kalitesi değişti, yaşam şartları zorlaştıkça hayat kalitesi yükselmeye başladı. Spor yapmayanlar spora başladı. Yemek yapmayı bilmeyenler yemek yapmayı öğrendi. Ev işlerinde eşine yardım etmeyenler şimdi temizlik yapıyor. Farklı müzikler keşfetmeye başladık, film önerilerini takip eder olduk. Kitap okuyanlar kendini daha da aştı. Sanatçılar canlı yayınlarda konserler veriyor, komedyenler, aktörler, yazarlar sosyal medya da güç veriyor izleyici kitlesine. Ama yine bir eksiklik var gibi geliyor insana. Bir şey eksik ama ne?
İşte o eksikliği büyük usta Genco Erkal kapatıyor. Bu zor günleri tiyatro severler için bir fırsata çeviriyor yaşayan efsane. 90 'lı yıllardan günümüze kadar ulaşan önemli nitelikte ki oyunlarını izleyiciye sosyal medyadan açmaya başladı. Bu ne büyük nimet bir bilseniz. Genco Erkal' ı sahnede izleme imkanı bulamayan tiyatro severler karantina döneminde bu fırsatı elde etmiş oluyor.
Genco Erkal 'ı ilk kez 90'lı yılların sonunda Beyoğlu Muammer Karaca Tiyatrosu' nda çalıştığım dönemlerde görmüştüm. Sahnede simsiyah bir kostüm ve elinde siyah bir kuşak ile prova yapıyordu. O zamanlar Dostlar Tiyatrosu'nun başındaydı büyük usta.
Tiyatroda çalışmanın bir avantajı da büyük oyuncuları tanıma imkanı sunuyor size. Ama Genco Erkal'ın prova esnasında o büyük aşkı ile yani oyunları ile sarmaş dolaş olmasına çok az kişi şahitlik etmiştir. İşte ben de onlardan biri olmanın haklı gururunu yaşarım yıllardır. Prova yaparken ve tek başınayken bile nasıl devleşiyor o cüssesi küçük adam. Hele o ses tonunda ki davudilik. Sanki aynı anda bir ordu insanın sesi yankılanıyor sahnede.. Ama baktığınızda o tek başına bir ordu değil mi zaten.
Ağzından çıkan her sözü şiir sanabilir insan. Size merhaba der ama siz bir şiirden dize sanırsınız. Öyle muhteşem bir ses torunu vardır..
Ferit Edgü tarafından 1964 yılında kaleme alınan Hakkari'de Bir Mevsim kitabının filmi 1982 yılında çekilmiş ve başrolde Genco Erkal oynamıştır. Filmde Hakkari'ye sürgüne gönderilen bir öğretmeni canlandırır. Bir doğu ilinde batılı bir öğretmenin neler yaşadığını, o zor şartlarda, olmayan bir okulu, olmayan öğrenciyi var etmenin güzelliğini Genco Erkal 'dan başka kim bu kadar güzel oynardı bilinmez. Küçücük ve soğuk bir odada aylarca yapayalnız yaşamanın ne kadar zor ama bir öğretmen için ne kadar kutsal olduğunu muhteşem bir şekilde yansıtıyor.
Genco Erkal aslında daha çok Aziz Nesin ve Nazım Hikmet ile özümsenmiş bir oyuncudur. Nazım Hikmet şiirlerini sahneye taşımış Nazım'ın şiirlerini tiyatral bir şekle çevirmiş tek oyuncudur. Fazıl Say ile birlikte yaptığı Nazım Oratoryosu dillere destan bir başyapıttır. Ayrıca Aziz Nesin öykülerini tiyatroya taşımıştır Genco Erkal...
Genco Erkal öyküleri, romanları, şiirleri, hikayeleri kitaplardan çıkarıp sahneye taşımıştır. Renksiz, kokusuz.. sadece ışığıyla,, sesiyle, tek kişilik dev bir kadrodur o.
Sadece yerli değil yabancı roman, öykü ve hikayeleri sahne de devleştirir.
2018 yılında Nazım Hikmet Kültür Merkezinde, Nazım Hikmet anma gecesinde bir kez daha canlı izleme imkanı buldum kendisini.. '' Nazım Hikmet Vatan hainliğine devam ediyor hâlâ'' diye bir yağmur gibi yağıp, bir şimşek gibi çaktığını hiç bir zaman unutmam. Sanırım Nazım şiirleri en çok Genco Erkal 'a yakışıyor. Genco Erkal 82 yaşındadır. Şuanda ülkemizde politik tiyatro yapan nadir cesur sanatçılardandır.
Tiyatro dünyada ve ülkemizde çok önemli bir sanat dalıdır. Tiyatro sinema gibi değildir. Sinema çekimleri günlerce ve çok sayıda tekrar ile çekilirken Tiyatroda canlı bir şekilde sahnede tek seferde oynanır. Provaları uzun ve zahmetlidir. Ve maalesef son yıllarda bu önemli sanat dalına talepler azalmıştır. Bunların sebeplerinden biri tiyatro sahneleri maddi imkansızlıklardan ve başka sebeplerden dolayı kapanmaya başlamıştır. Bu emeğe karışıklık tiyatro bilet fiyatları normal görünse de, gelirini idareli kullanmak zorunda olan insanlar için pahalıdır aslında. Tiyatroya gitmek lüks olmaya başlamıştır. Bu nedenden dolayı sanat severler önemli ve güzel oyunları kaçırırlar. Tam da sanatçının büyüklüğü burada devreye girer. Ülke olarak morale ve motivasyona çok ihtiyacımız var. Ve buna kulak veren sanatçılarımız iyi ki varlar.
Genco Erkal izleyicisine vefasını gösterip sahnelediği oyunları video sitesinden gösterime açtı. Hepimizin bildiği video kanalından bu oyunlara ulaşmanızı tavsiye ederim. Önümüzde az bir zaman kaldı. Zor günleri atlatacağız. Ama bu zor günleri elimiz başımızda düşünerek ve üzülerek değil de, böyle güzel fırsatları değerlendirerek geçirelim derim ben. Efendim şimdi yazıyı bitirdikten sonra elimize bir kahve ya da çay alıp Genco Erkal 'ın ücretsiz şekilde izleyiciye açtığı oyunları izleyip moral bulalım.