Batı Cephesinde Yepyeni Şeyler Var
Yayın Tarihi : 17.1.2017
ABD dört gün sonra yepyeni ve alışılmadık bir Başkan’a kavuşacak. Güvendiğim bir çok dost, bunun çok zorlu bir dönemin başlangıcı olacağı konusunda hemfikir. ABD deki haberlerde de baskın bir kötümserlik var.
Obama’nın töreni için kiralanan 3000 otobüse karşılık, Trump töreni için sadece 200 otobüs kiralanmış olması, Beyaz Saray’ın Trump dolayısı ile nasıl bir popülerite kaybının arifesinde olduğunun göstergesi olarak duyuruluyor. ABD medyasında hala First Lady’nin elbisesi ile ilgili renk tercihinin sembolik önemi tartışılıyor. Ama zinde, vakur ve ülkeyi kucaklayan Michelle’in yerine bir Moda ikonunun, Carla Bruni’nin Fransa için Sarkozi’nin yanında yaptığını bile yapamayacağı bir gerçek. ABD nin geleneksel görünümündeki değişimi anlamak için kılavuza ihtiyaç yok. Trump’a bakmak ve tutarsızlıklarını görmek yeter.
Kongre’deki Soruşturma Seanslarının Verdiği İzlenim
Ben daha önce böyle bir şey görmemiş miydim? Yoksa dikkat mi etmemiştim? Hayır, dikkatimden hiç kuşkum yok. Kabine adaylarının soruşturulmasında yepyeni ve alışılmadık bir çizgi benimsenildiğini yine o kötümser dostlar söylüyor. Bassavcı adayı Jeff Sessions’a sorulan sorular da, alıman cevaplar da bir alemdi. Lehde ve aleyhte şahitlerin oturumlara katılıp yorum yapması da bir hayli ilginçti. Bunca TV yayınını Amerikan halkı izliyorsa bir dert, izlemiyorsa bir başka dert. Gözlediğim önemli bir husus, Trump ile birlikte, Amerikan demokrasisinin, kendi tuzağına düşmek üzere olduğu.
Şirket CEO ları Bakan Olsa
Dışişleri Bakan adayı Tillerson, kalıplı kıyafetli, dokuz oturak bir işadamı. Yıllarca Exxon’u başarı ile yönetmiş. İş dünyasının duyduğu güveni haketmiş bir insan izlenimi veriyor. Ama Rusya ile ilişkileri, iş ilişkilerinin ötesine nasıl taşıyacağı derin bir sorun. Hele Rusya yaptırımlarını, müttefiklerinden bağımsız olarak, Trump yönetimi kaldıracaksa. Tillerson’a mükerreren yöneltilen en can alıcı soru, Trump’ın, Dışişleri bakanının rolünü gölgelemesinin önünü nasıl alacağıydı. Tabii doğru dürüst bir cevap alınamadı.
Polifonik Değil. Kakafonik bir Gidişat
Ama başta, savunma bakan adayı Mad Dog lakaplı James Matiss olmak üzere, bir çok aday, Trump’ın kampanyalarında vaad ettiği şeylerin tam tersini yapacaklarını söyledi. Gerçeği mi söylediler? Yoksa Senato’daki Cumhuriyetçileri mi memnun etmeye çalıştılar? Bir güven bunalımına girmiş bulunuyor şimdiden ABD. Tevekkeli ulusal kahraman John Lewis defaatle, Trump’ın “meşru bir başkan” olmadığını söyleyip duruyor. Bu sözler, Trump Beyaz Saray’a yerleştikten sonra daha da yüksek frekansla yankılanacak. İşleri iş değil, kördüğüm.
Artık Kampanya Dönemi Bitti. Ne Söylüyor bu Trump?
Obama’nın sağlık politikasının suyunu bizzat kongre ve senato çıkaracak ve genel kanıya göre, bu cumhuriyetçiler ve Cumhuriyetçi Parti için mutlak bir intihar girişimi. İmkanı olmayan, hasta Amerika’lı ilk defa böylesine bir sağlık paketine kavuşmuştu. Şimdi bir sosyal devlet olma girişiminin önü kesiliyor. Yazıklar olsun dünyanın 1 numaralı ekonomisine. Bunun müsebbibi Trump değil. Ama Trump ile sosyal gaddarlık yeni bir ivme kazandı.
Bu arada Trump şimdi, seçim kampanyası sırasında yapmadığı kadar, uluslararası politika sözü veriyor. Obama’nın emri ile ABD, Polonya’ya asker yığarken, Trump Rusya yaptırımlarını kaldıracağını ısrarla tekrarlıyor. Ancak koşulu var. Rusya ABD ye anti terör önlemlerde destek vermeli. Hani bence yaptırımların zaten sadre pek şifası yoktu. Ama Putin hangi alanda işbirliğine razı olacak belli değil ve olmayacak.
Bozuk Saat bile Günde İki Kez Doğru Zamanı Gösterir
Trump ABD nin 45. Başkanı olarak hemen Putin ile bir araya gelmekten mutluluk duyacağını, Putin’in kendisini takdir etmesinin, kötü değil, iyi bir şey olduğunu söylüyor. Ancak bir taraftan, haberler toz duman Rusya’nın Amerikan seçimlerini nasıl karıştırdığını anlatıp duruyor. Ellerini mi tuttu seçmenin Rusya da Trump’a oy verdirdi? Yoksa Rusya ve Putin “Electoral College” denen iki aşamalı seçim mekanizmasının ilkine rüşvet mi verdi de sonuç böyle oldu? Trump kendisi de Rusya’nın seçimlere müdahil olduğunu kabul ediyor da hala yaptırımları kaldırmaktan bahsediyor. Başka neye karşılık sorusu akıllara, “vatana ihanet” kuşkusunu getiriyor.
“Tek Çin” Politikasının Revizyonu mu?
Bir taraftan Çin mallarına kota ve vergi konacak, diğer taraftan, Çin malları ve sermayesinin ABD ye girişi engellenecek. Ayrıca, ABD dünyanın “Tek Çin” politikasını yeniden gözden geçirmesine önderlik edecek. Bu herhalde Çin’in nasırına en ziyade basmak olacak. Çin’e “Asya Pasifik’te her istediğini yapamayacağını söylemenin başka yolları olmalıydı. Bu sözden Taiwan ve ABD nin diğer Asya Pasifik ortakları memnun olabilir. Ancak onlar bile Trump’ın sözüne güvenmeyecek ve Çin’in kuru gürültüye pabuç bırakmasını beklemeyeceklerdir. Açıkçası batı cephesinde yeni bir başlangıcın iyi bir başlangıç olduğunu söylemek bir hayli zor. Hele hele ABD yönetimi söz ve eylem tutarlılığını yitirirse, işler hiç kolay olmayacaktır.