Toplam 19,154 Hadis
Amelin Az ve Devamlı Olması Kategorisi
Hacac b. Amr el-Mclzini demiştir ki:
Sizden biriniz kalkıp sabaha kadar namaz kılınca teheccüt kıldığını mı sanır? Asıl teheccüt, bir müddet yattıktan sonra kalkıp namaz kılmak, sonra bir müddet daha yattıktan sonra kalkıp yine namaz kılmakbr. Zira Resulullah'ın (sallallahualeyhi vesellem) namazı böyleydi.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3662 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat ve bir kısmını el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiştir. Bir kısmını ise şu ifadelerle nakletmiştir: "Peygamber (sav) uyuduktan sonra teheccüt kılardı. Teheccüt kılmadan önce misvakla ağzını temizlerdi." Hadisin ekseninde Leys'in katibi Abdullah b. Salih yer almıştır ki, onun hakkında Abdülmelik b. Şuayb b. Leys: "Güvenilir bir ravidir" derken, Ahmed b. Hanbel ve başkaları kendisini zayıf görmüşlerdir.
Allah Resulü'nün (sav) sahabisi Haccac b. Amr b. Gaziyye demiştir ki:
Sizden biriniz gece kalkıp sabaha kadar namaz kılınca, teheccüd kıldığını sanıyor. Oysa teheccüd şudur: Kişi bir müddet uyuduktan sonra kalkıp namaz kılar, sonra bir müddet daha yattıktan sonra kalkıp namaz kılar. İşte Resulullah'ın (sallallahu aleyhi vesellem) kıldığı namaz bu idi.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3661 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de ¹ sahih bir senetle rivayet etmiş olup ravileri Sahih'in ravileridirler ¹ Taberaru, el-Mu'cemu'l-kebir, no. 3216. Ravilerinden İbn Lehi'a zayıfhr.
Muaviye b. el-Hakem de
Resulullah'm (sailallaluı aleyhi vesellem) (gece) namazıyla ilgili olarak Malik'in hadisinde geçtiği üzere O'nun (sallallalnı aleyhi vesellem) on bir rekat kıldığını ve sağ yanı üzerine yattığını belirtmiştir.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3660 *Bunu Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup bazıları hakkında değerini düşürmeyecek türden bir tenkit bulunsa da, genel olarak ravileri güvenilir kimselerdir .
Nâfi b. Hâlid el-Huzai'den nakledilmektedir:
Demiştir ki: Bana babamın naklettiğine göre Resulullah (sallallalnı aleyhi veseilem.) insanları beklerken namaz kılıyorsa, rüku ve secdeyi eksiksiz yaparak kısa bir namaz kılardı.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3659 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup ravilerinden Nafi'yi İbn Hibban es-Sikât'ta zikretmiştir. Kalan ravileri ise Sahlh'in ravileridirler.
Resülullah (sailallalnı aleyhiveseilem.) geceyi sekiz rekat namaz kılarak ihya ederdi. Namazın rükusu ve secdesi de kıraati kadar sürerdi. Her iki rekatta bir selam verirdi.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3658 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden Cünade b. Mervan'ı Ebu Hatim hadis uydurmakla itham etmiştir.
babası onu bir iş için Resulullah' a (sallallahu aleyhi vesellem) göndermiş. Sonrasını kendisi şöyle anlatmıştır: Kendisini Mescid' de ashabıyla beraber otururken buldum .. Fakat onunla konuşamadım. Akşamı kılınca namaz kılmaya kalktı. Derken müezzin yatsı ezanını okudu. İnsanlar toplandılar. Sonra yatsı namazını kıldı. Ardından tekrar namaz kılmaya kalktı. Derken Mescid' de bulunanlar dağıldılar. Sonra kendisi de evine geçti. Ben de peşinden gittim. Benim gürültümü işitince, "Kim o?" diye sordu. "İbn Abbas" dedim. "Resülullah'ın amcaoğlu mu?" diye sordu. "Resulullah'ın amcaoğlu" dedim. "Hoş geldin Resülullah'ın amcaoğlu" dedi. ¹
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3657 *Ben derim ki: Hadis, Sahih'dekine benzer şekilde zikredilmiştir. Hadisi Taberani el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup senedinde tanımadıklanm vardır. ¹ Taberaru, el-Mu'cemu'l-evsat, no. 38. Senedinde ismi geçen Ahmed b. Muhammed b. Yahya b. Hamza hakkında Zehebi, Miziln'da "Münker hadisleri vardır" derken, Hakim: "Tarhşmalıdır" demiştir.
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) Ebu Bikare'ye bir hedy kurbanı verdi. Ebu Bikare onu (yaşça) küçük buldu
ve bana dedi ki: Evladım bunu al, Resulullah' a götür ve ona de ki: "Biz
çalışan bir topluluğuz. Eğer yanında bundan daha yaşlısı varsa, bize onu
gönder!?" Deveyi alıp getirdim. Allah Resulü (sallallahualeyhivesellem):
"Amcaoğlu! Deveyi zekat develerinin yanına götür" buyurdu. Ben de
götürdüm. Sonra Mescid' de yanına gittim ve onunla beraber yatsı namazını kıldım. "Akşam oldu. Bu gece teyzenin yanında kalmak istemez misin?" diye sordu. O gece Resulullah' ın (sallallahu aleyhi veselleın) onun yanında kalacağı geceydi. Teyzemin yanına gittim, bana akşam yemeği yedirdi, benim için ev içinde bir aba hazırladı. Onu yere yaydım ve kendi kendime: "Bu gece mutlaka, Resulullah'ın (sailallahu aleyhi vesellem) nasıl ibadet ettiğini öğreneceğim" dedim. Derken Resullullah (sallallahu aleyhivesellem} içeri girerek: "Meymune!" diye seslendi: O da: "Buyur, ey Allah'ın Resulü" dedi. "Yeğenin (kardeşinin oğlu) yanına gelmedi mi?" diye
sordu. "Geldi. İşte şurada" dedi. "Ona akşam yemeği yedirdin mi? Yanında
bir şey var mıydı?" diye sordu. "Evet. Yedirdim" dedi. "Yatak hazırladın
mı?" diye sordu. "Evet, hazırladım" dedi. Sonra yatağına doğru yöneldi;
ama yatmadı, kenarına doğru uzandı. Başını döşeğe koydu. Bir süre bu
şekilde kaldı. Hatta uykusunda horlama sesi çıkardığını işittim. Ben:
"Uyudu. Herhalde uyanıp, gece ibadeti yapmayacak" dedim. Sonra sanırım gecenin üçte biri veya dörtte biri geçmişti ki, kalktı. Misvak ve ibriğine doğru yöneldi, ağzını misvakla temizledi. Hatta misvakın sürttűğü dişlerinin gıcırtısını duyabiliyordum. Bir taraftan da "Göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün birbirini takip edişinde aklı selim
sahipleri için gerçekten apaçık ibretler vardır'' ¹ ayetini okuyordu. Sonra µrisvakı yerine koydu. Sonra kırbaya doğru yönelip bağını çözdü. Hemen kalkıp suyunu dökmek istedim. Ama daha evvel yaptığı amellerinden herhangi birini bırakmasından korktum. Abdest alıp (odanın) mescid(in)e girdi, dört rekat namaz kıldı, her rekatta elli kadar ayet okudu, rüku ve secdeyi uzun tuttu. Sonra tekrar yerine gelerek sessizce yattı, hatta uykusunda horultulu sesler çıkardı. Ben yine: "Herhalde bu gece artık sabaha kadar kalkmayacaktır" dedim. Fakat gecenin üçte biri veya yansı veyahut buna yakın bir süre geçince kalktı, daha evvel yaptığının aynısını yaptı. Sonra mescidine girerek daha evvelki gibi dört rekat namaz kıldı. Sonra yatağına geri dönüp yaslandı. Horladı. Ben: "İyice uykuya daldı. Herhalde artık sabaha kadar kalkmayacaktır" dedim. Sonra (sabaha) gecenin altıda biri veya daha az bir süre kaldığında kalkıp misvakla ağzını temizledi. Sonra abdest alıp Fatiha süresini okudu. Ardından "Sebbibi' s-me rabbike'l-a'la" süresini
okuyarak rüku ve secdeye gitti. Sonra kıyama kalkıp Fatiha süresini okudu. Ardından "Kul huvellahu ehad"süresini okuyup, kunut (dua) okudu, peşinden rüku ve secdeye vardı. Namazını bitirince oturdu. Fecir doğduğunda bana seslendi. Ben: "Buyur, ya Resulallah" dedim. "Kalk, vallahi sen uyumuyordun" buyurdu. Ben de kalkıp abdest aldım. Arkasında namaz kıldım. Namazda Fatiha suresi ve "Kul huvellahu ehad" süresini okuyup rüku ve secdeye gitti. Sonra ikinci rekata kalktı ve Fatihayı ve "Kul ya eyyuhe'l-kafirun" süresini okudu .....
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3656 *Hadisin bir kısmı Sahih'de de geçmiştir. Bu şekliyle ise onu Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de ¹ rivayet etmiş olup senedine yer alan Ata b. Müslim el-Haffaf'ı İbn Hibban güvenilir kabul ederken, başkası zayıf olduğunu söylemiştir. Kendisi salih bir kişi olmakla beraber kitaplarını gömmüştür. Bu sebeple hadisi sabit değildir. ¹ Taberaru, el-Mu'cemu'l-kebir, no. 12679.
Bir gece ben teyzem Meymune'nin yanında geceledim. Derken Resulullah (sallallaluı aleyhi vesellem) endişeyle kalktı, su aradı ve abdest aldı. Sonra "Göklerin ve yerin yarablışında, gece ile gündüzün birbirini takip edişinde aklı selim sahipleri için gerçekten apaçık ibretler vardır'' ¹ ayetini okumaya başlayıp süreyi sonuna kadar okudu. Sonra Bakara süresine başladı ve onu harf harf okuyarak bitirdi. Sonra rükftya gitti ve rükuda "Sübhfine rabbiyel-azfm (Büyük Rabbimi tespih ederim)" dedi. Sonra secdeye giderek "Sübhfine rabbiyel-a'la (Ulu Rabbimi tespih ederim) dedi. Sonra başını kaldırarak iki secde arasında: "Rabbim! Beni bağışla, beni esirge, bana şifa ver, derecemi yükselt, beni nzıklandır ve beni doğru yol üzere sabit kıl!" diye dua etti. Sonra kıyama kalktı ve ikinci rekatta Aı-i İmran süresini okudu. Sonra rükft ve secdeye gitti. Sonra ilk rekatta yaptığının aynısını yaptı. Sonra yattı. Sonra yine endişeyle kalktı ve ilk iki rekatta yaptığının aynısını yaptı ve harf harf kıraatle bulundu. Böylece toplam sekiz rekat namaz kıldı. Her iki rekatta bir yatardı. Sonra üç rekatı ise tekli kıldı. Sonra sabah namazının iki rekatını kıldı. ...
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3655 *Hadisi Taberani. el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravilerinden Ubeyd b. İshak el-Attar'ı İbn Main ve başkalan zayıf görürlerken, Ebû Hatim kendisini memnuniyetle kabul etmiştir. ¹ Aı-i İmran Sur. 3/190.
Resulullah' ın (sailallahualeyhi vesellem) yanına gittim. Namaz kılıyordu. Hemen ben de namazına uyarak arkasına durdum. Ama o bunu bilmiyordu. Namazına Bakara suresiyle başladı. Ha şimdi rükua gidecek dediğimde, o kıraatine devam etti. Resulullah (sailallahu aleyhi vesellem) dört rekcit namaz kıldı. Rükusu da kıyamı gibiydi... Ben, bunu Hz. Peygamber' e (sallallahu aleyhi vesellem) söyleyince "Arkamda olduğunu haber verseydin ya?!" buyurdu. Huzeyfe: "Seni hak ile gönderene yemin ederim ki o namazın yorgunluğunu hfila üzerimde hissetmekteyim" dedi. Resulullah (sav) de: "Eğer arkamda olduğunu bilseydim, namazı kısa tutardım" buyurdu.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3654 *Ben derim ki: Sahih' de hadisin baş kısmı geçmiştir. Hadisi Taberani el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden Sinan b. Harun el-Bercemi hakkında İbn Main: "Sinan b. Harun, Seyf'in kardeşi olup Sinan'ın durumu ona göre daha iyidir" demiştir. Bir defasında da "Sinan, Seyf'den daha güvenilirdir" demiştir. Fakat İbn Main dışındakiler kendisini zayıf görmüşlerdir.
Hz. Aişe anlahyor:
Resulullah (sallallahı.ı aleyhivesellem) yatsı namazını kılar, sonra evine dönmeden önce Mescid'de yedi re.kat namaz kılardı. Bunlardan dört rekah kılarken her iki rekatta bir selam verir, kalan üç rekah ise teker teker kılardı. Vitrin ilk iki rekahnın sonunda, selam vereceğinde okuduğu gibi teşehhüt duasını okur, tek rekatta da muavvizat (İhlas, Felak ve Nas sureleri) okurdu. Sonra evine dönünce, iki rekat daha kılar ve yatardı. Uykusundan uyandığı zaman "Beni sağlıcakla uyutan ve sağlıcakla uyandıran Allah'a hamd olsun" derdi. Sonra başını semaya kaldırarak tefekkür eder, sonra "Ey Rabbimizl Sen bunu boşuna yaratmadın. Seni tenzih/ tesbih ederiz. Bizi cehennem azabından koru ... Şüphesiz sen vaadinden caymazsın"ı ayetlerini okurdu. Sonra abdest alarak iki rekat namaz kılmaya başlar; bu iki rekatta kıraat, rüku ve secdeyi uzun tutup çokça dua ederdi. Hatta ben uyur, uyanırdım da o hala dua ediyor olurdu. Sonra gider yatar ve hafif bir uykuya dalardı. Sonra kalkar, birincisinde söylediklerini söylerdi. Sonra kalkıp önceki iki re.kattan daha uzun iki rekat namaz kılar, daha çok tazarru ve istiğfarda bulunurdu. öyle ki" Acaba namazını bitirecek mi?" diye kendi kendime sorardım. Bu, gecenin sonuna doğru olurdu. Sonra gider biraz uyurdu. Ben içimden "Acaba uyudu mu, uyumadı mı?" derken, müezzin gelirdi. Yine ilk kalkışında dediklerini der, sonra oturur, misvakı ister ve misvakla ağzını temizler, abdest alırdı. Sonra iki kısa rekat kılar, soma namaza çıkardı. Bu kıldığı namazı toplam on üç rekattı.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3653 *Ben derim ki: Konuyla ilgili Sahlh'de Aişe'den nakledilmiş daha başka hadisler mevcuttur. Bu hadisi ise Taberani el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden İbn Lehi'a hakkında tenkit vardır . ¹ Al-i İmran 3/191-194.
Ebû Hureyre'nin naklettiğine göre
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) her gece Aı-i İmran süresinin sonundan on ayet okurdu.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3652 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden Muzahir b. Eslem'i İbn Hibban güvenilir kabul ederken, İbn Main ve bir grup zayıf görmüştür.
Hz. Peygamber (sallallahualeyhi vesellem) gece iki üç kere ağzını misvakla temizlerdi. Her yahp uyandığında misvak kullanır, abdest alır ve iki veya bir rekat namaz kılardı.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3651 *Hadisi Bezzar rivayet etmiş olup senedinde yer alan Ebû Bekir el-Medini'yi İbn Hibban güvenilir kabul ederken, İbn Main ve bir grup bilgin zayıf görmüşlerdir.
Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) bir gece odasında namaz kılıyordu. Bir takım insanlar gelerek onun namazına uyarak namaz kılmaya başladılar. Bunun üzerine Allah Resulü (sav) evine girdi. Sonra tekrar çıkh. Bunu birkaç kez tekrarladı. Her defasında namaz kılıyordu. Sabah olunca insanlar: "Ya Resuluallah! Seninle beraber namaz kıldık. Biz senin namazını uzatmanı istiyoruz" deyince Resulullah (saIlallahu aleyhi vesellem): "Sizin durumunuzu fark ettim ve bu yüzden bilerek böyle yaptım" buyurdu.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3650 *Hadisi Ebû Ya'la ve Bezzar rivayet etmiş olup ravileri Sahih'in ravileridirler. ¹ ¹ Ebû Ya'la, no. 3755; Bezzar, no. 731; Ahmed b. Hanbel, m, 103, 199. Senedinde yer alan Humeyd et-Tavil de müdellis olup burada an-an sıygasını kullarunışbr.
Enes' den nakledildiğine göre
bir gün Allah Resulü (sallallahu aleyhi vesellem) bir rahatsızlık hissetti. Sabah olunca: "Ya Resulallah! Üzerinde hissedilir derecede rahatsızlık belirtileri görünmektedir" denilince, "Ben, gördüğünüz gibi yorgunum. Dün gece yedi uzun sureyi okudum" buyurdu.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3649 *Hadisi, Ebu Ya'la rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kimselerdir. ² ² Ebu Ya'la, no. 3444. Senedinde ismi geçen Müemmel b. İsmail dürüst olmakla beraber hafızası zayıfbr. Hakkında Muhammed b. Nasr el-Mervezi: "Bir hadisi tek başına rivayet etmişse, durup sağlamlığını araşhrmak gerekir" demiştir. Aynı hadisi İbn Hibban da nakletmiştir: bkz. el-İhsan, no. 319.
Resulullah (saIIallalnı aleyhi vesellem) Bakara süresini ikiye bölerek iki rekatta okumuştur.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3648 *Bunu Ebu Ya'la rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kimselerdir
Ne zaman erkenden namaza gitmişsem muhakkak Hz. Peygamber' in (sallallahu aleyhi vesellem), Bakara sfuesini iki rekatta okuyarak namaz kıldığını görmüşümdür.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3647 *Hadisi Ahmed b. Hanbel ¹ rivayet etmiş· olup ravilerinden Leys b. Ebi Süleym güvenilir olmakla beraber müdellistir .1 Ahmed b. Hanbel, Müsned il, 390. Aynca ravilerinden Leys bunaması sebebiyle zayıftır; ama müdellisler arasında zikredilmemiştir.
Ebu Said'in naklettiğine göre
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) sabaha kadar bir ayeti tekrarlayıp durdu.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3646 *Bunu Ahmed b. Hanbel ² rivayet etmiş olup ravilerinden İsmail b. Müslim en- Naci'nin biyografisini yazana rastlamadım. ² Ahmed b. Hanbel'in Müsned (III, 62)
Cesra binti Dicace' den nakledildiğine göre
kendisi umre yapmak üzere yola çıkarak Rabeze'ye kadar varmış. Orada Ebtl Zer' den şunu dinlemiş: Hz. Peygamber (sallallaluı aleyhivesellem) gecelerden bir gece kalkıp cemaate namaz kıldırdı. Sonra ashabı arkasına durup namaz kılmaya başladı. Resulullah (sav) ashabının kalkıp arkasında namaza durduklarını görünce kendisi konaklama yerine gitti. Daha sonra halkın mekanı boşalttıklarını görünce, tekrar eski yerine döndü ve namaza durdu. Ben de gelip arkasına durdum. Bana sağ tarafına geçmem için işaret etti ve sağına geçtim. Sonra İbn Mes' tld gelerek benim ve Peygamber'in (sallallaluıaleyhiveseJJem) arkasına durdu. Ona da soluna geçmesi için işaret etti ve soluna durdu. Kur'an' dan bir ayeti okumaya başladı ve aynı Ayeti sabah namazını kılana kadar tekrarlayıp durdu. Sonra sabah olunca Abdullah b. Mes'ud'a işaret ederek: "Dün gece neden öyle yaphğını sor" dedim. İbn Mes'üd: "Kendisi bize ondan bahis açmadıkça ben ona hiçbir şeyi sormam" dedi. Bunun üzerine ben: "Anam babam sana feda olsun, sen Kur'an'ın tamamını bildiğin halde Kur'an'dan bir ayeti okuyup durdun. Eğer bunu bizden biri yapsaydı, onu kınardık (neden?)" diye sordum. "Ümmetim için dua ettim" buyurdu. "Sana nasıl cevap verildi?" veya "Sana nasıl karşılık verildi?" diye sordum. "Bana öyle bir cevap verildi ki insanlardan birçoğu eğer ona azıcık muttali olacak olsalar, namazı terk ederler" buyurdu. "İnsanlara bu müjdeyi vereyim mi?" dedim. "Elbette verebilirsin" buyurdu. Hemen kalkıp ahlan bir taşın ulaşacağı mesafe kadar gitmiştim ki, Ömer: "Ya Resulallah! Eğer insanlara bu müjdeyi verirsen, onlar ona güvenip ibadeti bırakırlar!" dedi. Bunun üzerine Hz. Peygamber (sailallahu aleyhi vesellem) o kişiye: "Geri dön!" diye seslendi, o da döndü. İşte o ayet şudur: "Eğer kendilerine azap edersen, şüphesiz onlar senin kullarındır (dilediğini yaparsın). Eğer onları bağışlarsan, şüphesiz sen Aztz'sin , Hakim' sindir (hikmet sahibisin)" ¹
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3645 *Ben derim ki: Hadisten "Sabah oluncaya kadar bir ayet okudu" kadarını Nesai rivayet etmiştir. Bu şekliyle ise Ahmed b. Hanbel ve Bezzar rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kimselerdir. ¹ Maide Sur. 5/118.
Hz. Peygamber' in (sallallahualeyhi vesellem) gece namazının bir rekatında "Senden başka tann yoktur" dediğini işittim.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3644 *Bunu Ahmed b. Hanbel rivayet etmiştir.¹ ¹ Ebu Ya'la, no. 2216.
Hudeybiye günü Resülullah (sailallahu aleyhi vesellem) ile beraber yola çıkarak Sükya mevkiinde konakladık. O zaman Muaz b. Cebel: "Bize kırbalarımızla kim su getirecek?" diye sordu. Hemen Ensar' dan bir grup genç birlikte yola çıktık ve yaklaşık yirmi üç mil ötede bulunan Usaye' deki suyun başına vardık. Tulumlarımızı suyla doldurduk. Yatsıdan sonra bir de baktık ki bir adam, göle doğru zorlayan devesini zapt etmeye çalışıyor. Havuzun başına vardığımızda bir de baktık ki, o kişi Resülullah (sallallahu aleyhivesellem). Devesini suladı. Sonra ben devesinin dizgininden tutup çöktürttüm. Resülullah(sallallahualeyhivesellem) kalkıp yatsı namazına durdu. Anlatıldığına göre Cabir de yanına durdu. Yatsıdan sonra ise on üç rekat daha kıldı.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3643 *Ben derim ki: Hadis Sahih' de muhtasar olarak geçmiştir. Hadis Ahmed b. Hanbel, Ebu Ya'lal ve muhtasar olarak Bezzar tarafından nakledilmiş olup senedinde yer alan Şurahbil b. Sa'd'ı İbn Hibban güvenilir kabul ederken, bir grup bilgin zayıf görmüştür.
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) o kadar uzun süre oruç tutardı ki, herhalde oruçsuz gün geçirmek istemiyor, derdik. Yine o kadar uzun süre oruç tutmaksızın kalırdı ki, herhalde artık oruç tutmak istemiyor, derdik. Ayrıca her gece Beni İsrail ve Zümer surelerini okurdu.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3642 *Ben derim ki: Hadis, "Beni İsrail ve Zümer surelerini okurdu" kısmı hariç, Sahih'de yer almıştır. Hadisi Ahmed b. Hanbel rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kimselerdir.
Rivayet edildiğinde göre
Hz. Aişe'ye bir takım insanların gece
bir iki kere Kur'an okudukları söylendi. Aişe: Onlar (görünürde) Kuran okumuş olsalar da gerçekte okumamışlardır. Ben bütün gece Resulullah (sav) ile beraber ibadet ederdim. O, Bakara, Aı-i İmran ve Nisa surelerini okur, tehdit bulunan her ayete gelince muhakkak Allah' a dua eder, kendisine sığınırdı. Yine her bir müjde ayetine gelince
muhakkak Allah' a dua eder ve müjdeyi elde etmek isterdi.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3641 *Hadisi Ahmed b. Hanbel rivayet etmiştir. Yine Aişe'den naklettiği bir rivayette "Onlardan biri Kur'an'ı iki veya üç kere okur" ifadesi yer almıştır. Aynı hadisi Ebu Ya'la da nakletmiş olup senedinde yer alan İbn Lehi'a hakkında tenkit vardır. ¹ ¹ Ahmed b. Hanbel, VI, 92, 119; Ebll Ya'la, no. 4842. Senedinde ismi geçen Müslim b. Mihrak hakkında İbn Hacer et-Takrib'de "makbuldür" demiştir. Hadisin Beyhaki'nin Sünen'inde (II, 310) ve Hfil
Safvan b. el-Muattal es-Sülemi anlatmaktadır:
Bir yolculukta Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) ile birlikteydim. Gece göz ucuyla namaz kılışını izledim. Yatsı namazını kıldı. Sonra uyudu. Gece yarısı olunca, uyanıp Al-i İmran süresinin sonundan on ayet okudu. Sonra ağzını misvakla temizledi. Sonra abdest aldı. Sonra kalkıp iki rekat namaz kıldı. Bilmem, kıyamı mı, rükusu mu yoksa secdesi daha uzundu. Sonra namazı bitirdi. Sonra yine uyandı ve aynısını yapb. Sonra ilk yapbğı gibi yapmaya devam etti ve sonuçta (gece boyunca) on bir rekat namaz kıldı.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3640 Hadisi Abdullah b. Ahmed ve el-Mu'cemu'l-keblr'de Taberani rivayet etmiş olup ravilerinden Ali b. el-Medini'nin babası Abdullah b. Cafer zayıftır.
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) yatsı namazını kılınca dört rekat nafile namaz ve bir rekat da vitir kılardı. Sonra bir daha gece namazını kılardı.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3639 *Hadisi Ahmed b. Hanbel ve el-Mu'cemu'l-kebir'de Taberani rivayet etmiş olup senedinde Nafi b. Sabit ismi geçmiştir. Söz konusu Sabit'ten maksat Abdullah b. Zübeyr'in. oğlu olup kendisini İbn Hibban es-Sikât'ta zikretmiştir. Ancak Nafi, dedesi Abdullah b. ez-Zübeyr'den hadis işitmediği gibi ona yetişmemiştir de. Yalnız babası Sabit'ten rivayette bulunmuştur) ¹ Bezzar, no. 732. Bezzar der ki: Bu hadisi bu ifadelerle İbnü'z-Zübeyr'den başkasının rivayet ettiğini bilmiyoruz. Yine hadisin bundan daha hasen bir tariki olduğunu da bilmiyoruz.
Resullullah (sailallalnı aleyhivesellem) geceleyin farz dışında on allı rekat namaz kılardı.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3638 *Hadisi Abdullah b. Ahmed, Müsned'e ² ziyadelerinde rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kimselerdir. ² Müsned, I, 145, 146, no. 1233 ve 1240'da ifade bu şekilde geçmiştir. Fakat no. 1241'deki rivayetinde "gündüz" kelimesi yer alrnışhr. Öyle anlaşılıyor ki "Geceleyin" ifadesi yanlışhr.
Ebû Eyyûb' dan nakledildiğine göre
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) gecede iki veya üç kere ağzını misvakla temizlerdi. Gece namaz kılmaya kalkhğında hiç konuşmadan veya bir şey emretmeden dört rekat namaz kılar, her iki rekatta bir selam verirdi
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3637 Hadisi Ahmed b. Hanbel ve el-Mu'cemu'l-kebir'de Taberani rivayet etmiş olup ravilerinden Vasıl b. es-Saib zayıftır. ¹ ¹ Ahmed b. Hanbel, Müsned, V, 417; Taberaru, el-Mu'cemu'l-kebir, no. 4067.
Ebu Cuhayfe'nin bildirdiğine göre
Resulullah (sallallahu aleyhi veıelleın) ayaklan şişinceye kadar namaz kılardı. Kendisine: "Ya Resulallah! Allah senin geçmiş ve gelecek bütün günahlarını bağışlamışken (bunu niçin yapıyorsun)?" dendiğinde de "Şükreden bir kul olmayayım mı?!" derdi.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3636 *Hadisi Taberani el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravilerinden Ebû Katade el-Harrani'yi Ahmed b. Hanbel ve bir rivayete göre İbn Main güvenilir kabul ederken, bir grup bilgin zayıf görmüştür.
Nu'man b. Beşir'in bildirdiğine göre
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) geceleyin ayakları patlayıncaya kadar ibadet ederdi. Kendisine: "Allah senin geçmiş ve gelecek bütün günahlarını bağışlamış değil midir?" dendiğinde de "Şükreden bir kul olmayayım mı?!" derdi.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3635 Hadisi Taberani el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden Süleyman b. el-Hakem zayıftır. Bununla beraber İbn Hibban kendisini es-Sikât'ta zikrederek "Çok kere hata etmiştir. Bununla beraber Ukayli, güvenilir olduğunu düşünerek ondan rivayette bulunmuştur" açıklamasını yapmıştır.
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) ayaklan şişinceye kadar namaz kılardı. Kendisine: "Ey Allah' ın ResUlü! Sana Allah'tan, senin geçmiş ve gelecek bütün günahlarının bağışlandığına dair haber gelmişken bunu niçin yapıyorsun?" denince de: "Şükreden bir kul olmayayım mı?!" buyururdu.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3634 *Ben derim ki: Hadisin bir kısmını Nesai rivayet etmiştir. Bu şekliyle ise Bezzar birkaç senetle rivayet etmiş olup senetlerden birinin ravileri Sahih'in ravileridirler.
Abdullah b. Mes'ûd'dan nakledildiğine göre
gece Resulullah (sallailahu aleyhi vesellem) ayaklan şişinceye kadar namaz kılardı. Kendisine:" Allah senin geçmiş ve gelecek bütün günahlarını bağışlamış değil midir?" denince de Şükreden bir kul olmayayım mı?!" buyururdu.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3633 Hadisi Taberani el-Mu'cemü's-sağir ve el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden Abdurrahman b. Osman zayıftır. Bununla birlikte İbn Hibban kendisini güvenilir olarak değerlendirmiştir.
Enes' in bildirdiğine göre:
Resulullah (sal1allahu aleyhivesellern) ayaklan -veya bacakları- şişinceye kadar ibadet etmiş, kendisine: "Allah şenin geçmiş ve gelecek bütün günahlarını bağışlamış değil midir?" denince de "Şükreden bir kul olmayayım mı?" buyurmuştur.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3632 *Hadisi Ebu Ya'la, Bezzar ve el-Mu'cemu'l-evsat'ta Taberani rivayet etmiş olup ravileri Sahlh'in ravileridirler.
Resülullah (sailaIIaluı aleyhi vesellem) bir gün, etrafında insanlarla birlikte otururken şöyle buyurmuştur: "Muhakkak ki Allah, her peygambere fıtri bir istek vermiştir. Benim fıtri isteğim de geceyi ihyaya yöneliktir. Ben gece namazına durunca sakın kimse arkamda namaza durmasın. Yine, Allah her peygambere bir nzık vermiştir. Benim nzkım da şu humus payıdır. Ben vefat ettikten sonra bu pay, emir sahiplerinin/yöneticilerin hakkıdır."
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3631 *Hadisi Taberani el-Mu'cemu'l-kebir'de İshak b. Abdillah b. Keysan kanalıyla babasından nakletmiştir. Bunlardan İshak'ı Ebu Hatim gevşek olarak değerlendirirken babasını İbn Main güvenilir, Ebu Hatim ve başkaları ise zayıf görmüşlerdir.
Sefine' den nakledildiğine göre
Hz. Peygamber (sallallalnı aleyhi vesellem) ölmeden önce kendini ibadete verdi, kadınları terk etti, öyle ki, adeta eskimiş bir kırbaya döndü.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3630 *Hadisi Bezzar, Muhammed b. Abdirrahman b. Sefine kanalıyla babasından, o da dedesinden rivayet etmiştir ki ikisini de tanımıyorum. Yine senedinde yer alan Muhammed b. Haccac hakkında Yahya b. Main "güvenilir değildir" demiştir.
Resülullah (sallallalnı aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur: "Bana Cebrail «Sana namaz sevdirildi. Ondan dilediğin kadar al/kıl» dedi."
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3629 *Hadisi Ahmed b. Hanbel ve el-Mu'cemu'l-keblr'de Taberani rivayet etmiş olup ravilerinden Ali b. Zeyd hakkında tenkit vardır. Kalan ravileri ise Sahlh'in ravileridirler. ¹ ¹ el-Mu'cemu'l-keblr, no. 12929.
Ebu Mes'ûd el-Ensâri anlatmaktadır:
Bir adam Hz. Peygamber'e (sallallahu aleyhi veselJem) gelerek: "Ben yaphğım ameli gizli yapıyorum, sonra o amel ortaya çıkınca bundan dolayı seviniyorum (Bunun hükmü nedir)?" diye sordu. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) de: "Sana iki ecir yazılır: Biri gizli olmasının ecri, diğeri de aleni hale gelmesinin ecri" buyurdu.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3628 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravilerinden Ahmed b. Esed'i İbn Hibban es-Sikfit'ta zikretmiştir. Kalan ravileri ise Sikât'in ravileridirler.
#13,334 كُنَّا نَقْعُدُ فِي الْمَسْجِدِ بَعْدَ قِيَامِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ نُثَبِّتُ النَّاسَ عَلَى الْقِرَاءَةِ، فَإِذَا أَرَدْنَا أَنْ نَرْجِعَ صَلَّيْنَا رَكْعَتَيْنِ، فَبَلَغَ ذَلِكَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ، فَقَالَ: " أَتُحَمِّلُونَ النَّاسَ مَا لا يُحَمِّلُهُمُ اللَّهُ، يَرَوْنَكُمْ تُصَلُّونَ فَيُرَوْنَ ذَلِكَ وَاجِبًا عَلَيْهِمْ، إِنْ كُنْتُمْ لا بُدَّ فَاعِلِينَ فَفِي الْبُيُوتِ
Abdullah (b. Mes'ud) (ders halkasından) kalkınca biz ondan sonra otururduk. Böylece insanlar kıraatlerini pekiştirirlerdi. Sonra biz kalkarken namaz kılardık. Bu davranışımız İbn Mesud'un kulağına gitmiş ve yanına girdiğimizde bize şöyle çıkışlı: "Sizler insanları -aziz ve celil olan- Allah'ın sorumlu tutmadığı bir ibadetten mi sorumlu tutuyorsunuz. Namaz kılıyorsunuz, sonra da kalkıp bu namazın insanlara farz olduğunu söylüyorsunuz. Eğer mutlaka kılacaksanız, bunu evlerinizde yapın."
Taberani, Mucemül Kebir Rn: 9461, 9462. Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3571. Hadisi Taberani el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravileri Sahih'in ravileridirler. Garip Osman der ki: Rivayet Mevkuf ve sahihtir.
Abdullah b. Mesud der ki:
#13,333 لا تُغَالِبُوا هَذَا اللَّيْلَ ؛ فَإِنَّكُمْ لا تُطِيقُونَهُ، فَإِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ فِي صَلاتِهِ، فَلْيَنْصَرِفْ فَلْيَنَمْ عَلَى فِرَاشِهِ، فَإِنَّهُ أَسْلَمُ لَهُ
"Bu geceyle yarışmayın; çünkü siz asla ona galip gelemezsiniz. Sizden biri eğer uyuklarsa, hemen yatağına gitsin. Bu, onun için daha sağlıklıdır."
Abdurrezzak, Musannef Rn: 4223; İbn Ebi Şeybe, Musannef Rn: 25569; Taberani, Mucemül Kebir Hn: 8554, Ebu Davud, Zühd Rn: 147 (bu Ebu Davud'un sünenindeki zühd değil bizatihi zühd isimli eser mustakil). Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3570ظ Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravileri Sahlh'in ravileridirler. Garip Osman der ki: Rivayet mevkuf ve sahihtir.
Ebu Umame radıyallahu anh'dan rivayete göre:
#13,332 خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ فَمَرَّ بِبَيْتِ عُثْمَانَ بْنِ مَظْعُونٍ، فَقَامَ عَلَى بَابِ الْبَيْتِ، فَقَالَ: " مَالَكِ يَا كُحَيْلَةُ مُبْتَذِلَةً، أَلَيْسَ عُثْمَانُ شَاهِدًا؟ " قَالَتْ: بَلَى وَمَا اضْطَجَعَ عَلَى فِرَاشِي مُنْذُ كَذَا وَكَذَا، وَيَصُومُ الدَّهْرَ فَمَا يُفْطِرُ، فَقَالَ: " مُرِيهِ أَنْ يَأْتِيَنِي "، فَلَمَّا جَاءَ، قَالَتْ لَهُ، فَانْطَلَقَ إِلَيْهِ، فَوَجَدَهُ فِي الْمَسْجِدِ فَجَلَسَ إِلَيْهِ، فَأَعْرَضَ عَنْهُ فَبَكَى، ثُمَّ قَالَ: لَقَدْ عَلِمْتُ أَنَّهُ بَلَغَكَ عَنِّي أَمْرٌ، قَالَ: " أَنْتَ الَّذِي تَصُومُ الدَّهْرَ، وَتَقُومُ اللَّيْلَ لا تَضَعُ جَنْبَكَ عَلَى فِرَاشٍ؟ " قَالَ عُثْمَانُ: قَدْ فَعَلْتُ ذَلِكَ أَلْتَمِسُ الْخَيْرَ، فَقَالَ النَّبِيُّ : " لِعَيْنِكَ حَظٌّ، وَلِجَسَدِكَ حَظٌّ، وَلِزَوْجِكَ حَظٌّ، فَصُمْ وَأَفْطِرْ، وَنَمْ وَقُمْ، وَائْتِ زَوْجَكَ، فَإِنِّي أَنَا أَصُومُ وَأُفْطِرُ، وَأَنَامُ وَأَقُومُ، وَآتِي النِّسَاءَ، فَمَنْ أَخَذَ بِسُنَّتِي فَقَدِ اهْتَدَى، وَمَنْ تَرَكَهَا ضَلَّ، فَإِنَّ لِكُلِّ عَمَلٍ شِرَّةٌ، وَلِكُلِّ شِرَّةٍ فَتْرَةٌ، فَإِذَا كَانَتِ الْفَتْرَةُ إِلَى الْغَفْلَةِ فَهِيَ الْهَلَكَةُ، وَإِذَا كَانَتِ الْغَفْلَةُ إِلَى الْفَرِيضَةِ، لا يَضُرُّ صَاحِبَهَا شَيْئًا، فَخُذْ مِنَ الْعَمَلِ بِمَا تُطِيقُ، وَإِنِّي إِنَّمَا بُعِثْتُ بِالْحَنِيفِيَّةِ السَّمْحَةِ، فَلا تُثْقِلْ عَلَيْكَ عِبَادَةَ رَبِّكَ، لا تَدْرِي مَا طُولُ عُمُرِكَ
Resulullah (sailallalhualeyhivesellem) bir gün Osman b. Maz'un'un evinden çıktı ve kapının önünde durarak şöyle buyurdu:
"Kuhayle neyin var? Neden böyle pejmürde bir haldesin? Osman burada değil mi?" diye sordu. O da: "
Evet, burada. Ama şu şu günden beri hiç yatağa yatmadı. Gündüzleri oruç tutuyor, oruçsuz gün geçirmiyor" dedi. Bunun üzerine:
"Ona söyle benim yanıma gelsin" buyurdu. Sonra Osman gelince hanımı (Peygamber'in mesajını) kendisine iletti. O da hemen O'nun yanına gitti. Kendisini Mescid' de buldu ve geçip karşısına oturdu. Resulullah (sallallaluı aleyhi vesellem) yüzünü ondan çevirdi. Osman bunu görünce ağlamaya başladı ve "Sana benimle ilgili bir şikayet ulaştığını öğrendim!!" dedi. Bunun üzerine Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem):
"Sen gündüzleri oruç tutuyor, geceleri ibadet ediyor, yatağa hiç yatmıyormuşsun, doğru mu?" diye sordu. Osman:
"Ben bunu sevap kazanmak için yapıyorum deyince Allah Resulü (sav) şu karşılığı verdi:
"Gözlerinin hakkı var, bedeninin hakkı var, eşinin hakkı var. Bazen oruç tut, bazen tutma. (Gece) hem uyu, hem ibadet et. Eşinle de (cinsel) ilişki kur. (Bil ki) Ben bazen oruç tutar, bazen tutmam. Hem uyurum, hem namaz kılarım ve hem de kadınlarla (cinsel) ilişki kurarım. Kim benim sünnetime (adetime) uyarsa, doğru yolda olur. Kim de benim sünnetimden aynlırsa, sapıtır.(Yine bil ki) Her amelin bir zindelik dönemi vardır. Her zindeliğin de bir gevşeklik anı vardır. Eğer bu gevşeklik anı, gafletle neticelenirse, bu bir felakettir. Eğer gevşeklik anı farzlara sarılmakla neticelenirse, artık sahibine hiçbir şey zarar veremez. Bu sebeple sen ancak gücünün yettiği ameli yapmaya bak. Ben kolaylık dini Haniflikle gönderildim. Rabbine ibadeti kendine ağırlaştırma; zira sen, ömrünün ne zaman biteceğini bilemezsin."
Taberani, Mucemül Kebir Hn: 7883. Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3569. Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup ravilerinden Ali b. Yezid zayıftır. ¹ Ben derim ki: Evlilik bölümünde bu meyanda daha başka hadisler gelecektir. ¹ Taberaru, el-Mu'cemu'l-keblr, no. 7883. Senedinde ismi geçen Osman b. Ebi'l-Atike, aynı şekilde Kasım Ebu Abdurrahman da zayıftır.
Abdullah b. Amr radiyallahu anh dedi ki:
#13,331 ذُكِرَ لِرَسُولِ اللَّهِ رِجَالٌ يَجْتَهِدُونَ فِي الْعِبَادَةِ اجْتِهَادًا شَدِيدًا، فَقَالَ " تِلْكَ ضَرَاوَةُ السلام وَشِرَّتُهُ، وَلِكُلِّ ضَرَاوَةٍ شِرَّةٌ، وَلِكُلِّ شِرَّةٍ فَتْرَةٌ، فَمَنْ كَانَتْ فَتْرَتُهُ إِلَى اقْتِصَادٍ وَسُنَّةٍ فَلِأُمٍّ مَا هُوَ، وَمَنْ كَانَتْ فَتْرَتُهُ إِلَى الْمَعَاصِي، فَذَلِكَ الْهَالِكُ
Hz. Peygaınber'in (sallallahu aleyhi vesellem) yanında ibadet konusunda aşın titizlik gösteren bir topluluktan
bahsedildi. Bunun üzerine buyurdu ki:
"Bu, İslam'ın gerektirdiği bir şey ve onun dinamikliğidir. Her dinamizmin bir de gevşeklik dönemi vardır ki kimin gevşeklik dönemi itidalle sonuçlanırsa, ne iyi. Kimin de gevşeklik dönemi isyanla sonuçlanırsa, işte asıl helak olanlar onlardır."
Ahmed, Müsned Hn: 6503, 6504; Bezzar, Müsned Hn: 2401; Abdullah b. Ahmed, Essünne Hn: 1393. Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3568. Hadisi Taberani el-Mu'cemu'l-kebir'de ve Ahmed b. Hanbe ¹ rivayet etmiş olup Ahmed b. Hanbel'in ravileri güvenilir kimselerdir. İbn İshak da "Bana Ebu'z-Zübeyr bildirdi ki" ifadesini kullanmıştır. Böylece tedlis şüphesi ortadan kalkmıştır. Garip Osman der ki: Hadis merfu sahih ve azizdir.
Ben bir gece Allah Resulü'nü (sallallahu aleyhi vesellem) namaz kılarken gördüm ve hemen kalkıp arkasına durup onun namazına uyarak namaz kıldım. Kıyamı kısa tutup oturdu. İki kısa rekat kıldıktan sonra selam verdi. ·Sonra kalkıp iki rekat namaz daha kıldı. Sonra bana duyuracak şekilde yüksek sesle selam verdi. Sonra bana dönerek üç kere: "Gücünün yeteceği ameli yap" buyurdu.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3567 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden İbn Lehi'a hakkında tenkit vardır.
İbn ômer' in bildirdiğine göre
Resulullah (sallallahu aleyhi veselleın) şöyle buyurmuştur: "Muhakkak ki nefis çabuk bıkar ve hiç biriniz nefise ne zaman bıkkınlık geleceğini bilemez. Bu sebeple herkes gücünün yettiği kadar ibadet etmeye baksın ve o ibadetine devam etsin; zira Allah nezdinde amellerin en sevimlisi, az da olsa devamlı olanıdır."
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3566 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden Can'.id b. Yezid metrûktur.
Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem): "Ancak gücünüzün yettiği amelleri yapmalısınız. Zira siz (ibadet etmekten) usanmadıkça Allah (ecir vermekten) usanmaz" buyurmuştur.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3565 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup senedi hasendir.
Ebu Umdme'nin naklettiğine göre
Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem): "Gücünüzün yettiğince ibadet edin. Zira siz (ibadetten) bıkmadıkça Allah (sevap yazmaktan) bıkmaz" buyurmuştur.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3564 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup ravilerinden Bişr b. Numeyr zayıftır.
Ca' de b. Hübeyre anlatmaktadır:
Hz. Peygamber' e (sallallahu aleyhi vesellem) Abdülmuttalib oğullarına ait bir azatlının hiç uyumayıp namaz kıldığı, oruçsuz gün geçirmeyip hep oruç tuttuğu anlatıldı. Bunun üzerine şöyle buyurdu: "Ben ise hem namaz kılar, hem de uyurum. Bazen oruç tutar bazen tutmam. Her amelin bir zindelik ve canlılık dönemi vardır. Her canlılığın da bir gevşeklik devresi vardır. Kimin gevşeklik devresi sünnetle neticelenirse, o kimse doğru yolu bulmuştur. Kimin de gevşeklik devresi başka şekilde sonuçlanırsa, sapıtmış demektir."
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3563 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravileri Sahlh'in ravileridirler. ² ² Bkz. no. 5136; el-Mu'cemu'l-keblr, no. 2186.
İbn Abbas ve Aişe'nin bildirdiklerine göre
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) bir gün Mescid' e girdi. Derken kendisinden Kur'an okuması "İslam'ın sınırlan mutlaka genişleyecektir. Sonra bir fetret/gevşeklik devresi yaşanır ki bu gevşeklik devresinde aşınlık ve bidate kayanlar, cehennemliktirler. "sebebiyle arı vızılbsı gibi bir ses duyulmaya başladı. Buyurdu ki
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3562 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup ravilerinden Müseyyeb b. Şerik zayıftır. ¹ ¹ Heysemi, Müseyyeb b. Şerik'in metruk olduğunu belirtmiştir. Bkz. VI,
Resulullah (sallallalnı aleyhivesellem): "Muhakkak ki siz (ibadetten) usanmadıkça, Allah (ecir vermekten) usanmaz" buyurmuştur.
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3561 *Hadisi Bezzar rivayet etmiş olup ravilerinden Halid b. İlyas metrüktur.
Hz. Peygamber'in (sallallahualeyhi veselleın) azatlı bir cariyesi vardı. Gündüz oruç tutar, gece ise ibadet ederdi. Allah Resülü'ne (sallallahu aleyhivesellem) onun gündüz oruç tutup gece ibadet ettiği söylendiğinde şöyle buyurdu: "Muhakkak ki her amel için bir zindelik ve canlılık devresi vardır. Bu zindelik ve canlılık devresini gevşeklik takip eder. Kimin gevşeklik devresi benim sünnetimle sonuçlanırsa, o kimse doğru yola girer. Kimin de gevşeklik devresi kendisini farklı yere götürürse, o kimse sapıtır."
Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3560 *Hadisi Bezzar rivayet etmiş olup ravileri Sahlh'in ravileridirler.