Senet Menfi Tespit Davası | Ankara Avukat
İlkay Hukuk Bürosu > İcra Hukuku > Senet Menfi Tespit Davası
Senet borcu altına girmiş olan kişilerden ayrı ayrı olacak şekilde her biri kendisine karşı başvuruda bulunan kişilere karşı düzenlenmiş kurallar doğrultusunda menfi tespit davalarını açma hakkına sahip olmaktadır. Bu noktada dava açılabilecek kişiler ciro zinciri içinde kişinin kendisinden sonra gelenler olmaktadır.
Bu noktada ilk olarak senedin asli borçlusu sıfatına sahip olan kişilerin kendilerinden alacak iddiasını öne süren kişilere karşı menfi tespit davası açması ile karşılaşılıyor. Bu kişiler lehtar, cirantalar ve hamil olabilir.
Ciro görmüş olan senetlerde hamille birlikte ya da bunun dışında kalan lehtar ve cirantalara karşı menfi tespit davasının açılması bir engel teşkil etmemektedir. Çünkü söz konusu kişilerin borçlu olan kişilere karşı başvuru hakları saklı bulunduğundan bunları kullanma olasılıkları bulunmaktadır.
Borçlu kişiler kendilerine karşı başvuruda bulunmuş olan kişilere ayrı ayrı dava açmak zorunda değildir bunun dışında söz konusu kişilerden birkaçına veya hepsine karşı da menfi tespit davası açabilmektedir.
Davaların sonunda elde edilen hükümler davanın tarafı olan kişiler için kesin karar niteliği taşımaktadır. Bu sebepten dolayı bonoyu düzenlemiş olan kişi lehtar ya da ciranta aleyhinde menfi tespit davası açmış ve söz konusu davayı açmış olsa dahi tekrar hamile karşı menfi tespit davasını açma gerekliliğine düşebilmektedir.
Söz konusu senet bir kambiyo senedi ise burada borçluların kendisine karşı başvuru olanağı bulunmayan kişilere karşı menfi tespit davalarını açmaları hukuki bir yarar taşımadığı için gereksiz olacaktır. Cirantalardan biri bono bedellerini ödedikten sonra keşideci ve ciro zincirinde kendinden önce gelen başvuru borçlularının aleyhine icra takibi yapması halinde takip yapandan önce gelenlere karşı menfi tespit davaları açarsa bunda da hukuki yarar kalmamaktadır.
Çünkü söz konusu kişilerin bu süreden sonra kendilerine karşı takip hakları bulunmamaktadır. Bununla birlikte takip yapan kişiden önce keşidecinin ardından gelen kişilerin takip yapan kişiye ödemede bulunmaları halinde bu kişiye karşı takip yapma olanağı saklı kaldığından yalnız takipte bulunan kişiye karşı değil söz konusu kişilere karşı da dava açılabilmektedir.
İcra Takibinden Sonra Açılan Menfi Tespit Davaları
İcra takiplerinin ardından menfi tespit davaları açılırsa bu noktada davacı konumunda takip borçluları davalı konumunda ise takip alacakları bulunacaktır. Fakat, alacakların bir kambiyo senedine dayandığı hallerde, menfi tespit davalarında tarafların sadece takip alacaklıları ve bu kişi için borçlu kabul edilmiş olan tüm senet ilgililerine karşı da açılmalıdır.
Davalar eğer sadece takip alacaklılarına karşı açılması halinde ortaya çıkan hükümler, yalnız söz konusu kişiler için kesin hüküm içeren ve diğer başvuru hakkı saklı kalan kişiler için mümkün olabilmektedir.
Sadece kambiyo senetleri için mümkün olan haciz yolu ile takip durumu ortaya çıkmışsa bu durumda takip borçlusu olan kişinin menfi tespit davasını açması hukuki açıdan yararlı olmaktadır. Çünkü takip yolunda imza ve borca itiraz icra takibi işleminin önünde bir engel değildir.
Bununla birlikte alacaklılarda borçludan kalma olan bir kambiyo senedi bulunduğu için borçlu sıfatına sahip kişiler icra tehdidi altında olmaktadır. Bu sebepten dolayı kambiyo senetleri için geçerli haciz yolu ile takipten önce borçlu kişinin menfi tespit davasını açması hukuki bir yarar ortaya çıkarmaktadır.
İmzaya İtirazda Menfi Tespit Davaları
Borçlular alacaklıda duran kambiyo senetlerinde yer alan imzaların kendilerine ait olmadıklarını bildirerek icra takiplerinin yapılmasının öncesinde menfi tespit davası açıp açmayacağına dikkat etmeleri gerekmektedir.
Yeni düzenlemelerle birlikte artık takipte imzaya itirazlar icra dairelerine değil icra mahkemelerine yapılmakta ve mahkeme tarafından da sadece geçici olarak bir durdurma kararının verilmesi mümkün olmaktadır.
Bedelsiz Senet Menfi Tespit DavasıBono Menfi Tespit DavasıSenet Menfi Tespit Davasında CirantaTeminat Senedi ve Menfi Tespit