Taylan KÜMELİ - Brokoli
Çok eskiden beri İtalya’da tarımı yapılmaktadır. Tarımına yakın akrabası olan karnabaharlardan daha once başlandığı sanılmaktadır. Bir ara unutulur gibi olmuştur, ancak son zamanlarda yapılan araştırmaların da etkisiyle yeniden kullanılmaya başlanmıştır.
Tıbbi Nitelikleri : Bağ dokusunu güçlendirir. Bağırsak hastalıklarına ve enfeksiyonlara karşı koruyucudur. Kalbi, kan dolaşımını ve kasları güçlendirir. Kan yapıcıdır, hücrelere daha fazla oksijen gitmesini sağlar. Karbonhidrat ve protein metabolizmasını hareketlendirir. Menstrüasyon şikayetlerini hafifletir.
Sindirimi destekler ve pekliği önler. Uyku düzenleyici ve sakinleştirici etkisi vardır. Brokoli antioksidandır ve içindeki bioflavonoidler, indol ve izotiozinat sayesinde bağışıklık sistemini güçlendirir. Kansere karşı koruyuculuğu en yüksek gıdalardandır. İçerdiği yüksek orandaki klorofil, antioksidanlar ve bağışıklığı güçlendirici maddeler nedeniyle ağız, akciğer, boğaz, mide , prostate ve yemek borusu gibi birçok kanser türüne karşı koruyucudur.
Kullanıldığı Yerler : Bol miktarda folik asit içerdiğinden hamileler, doğum control hapı ve çok ilaç kullananlar haftada 2-3 gün brokoli yemelidir. Sinirleri zayıf stresli olanlar bol bol brokoli tüketmelidir. Brokolideki kalsiyum ve bakır vücut tarafından çok iyi değerlendirilebildiğinden osteoporoz sorunu olan kadınlar brokoliyi sofralarından eksik etmemelidir. Brokoli bağ dokusunu güçlendirdiğinden varisi olanların bol bol yemesi önerilir. Ayrıca brokoli yağın yakılmasında ve vücuttaki suyun atılmasında etkilidir. Bu nedenle yüksek tansiyonu olanlara önerilir.
Botanik : Vitamin yönünden çok zengin olan brokolinin boyu 70 cm’e ulaşır. Gevşek, humuslu, balçıklı veya kumlu topraklarda yetişir. Yetişme döneminde bol suya ve güneşe ihtiyacı vardır.
Tohumundan yetiştirilen bitki bir yıllıktır. Mavimsi koyu yeşil renklidir. Çok ufak sarı çiçekler gövdenin sonunda ve yan dalların ucunda toplu olarak açar.
Nelerinden Yararlanılır : Açmamış çiçek tomurcuklarından ve yapraklar haricindeki tüm toprak üstü bölümünden yararlanılır.
Toplanması ve Saklanması : Brokoli haziranın sonundan itibaren toplanmaya başlanır.
Solmuş ve çiçekleri açmaya başlamış brokoli satın alınmamalıdır. Brokoli depolanamadığından dondurularak saklanır, dondurulmuş olanı kullanılabilir. Sebzenin açmamış çiçekleri ve kalın gövdesi soyulup haşlanarak yenir. İçindeki vitaminleri koruyabilmek için 2-3 dakikadan çok haşlanmamalıdır.
Kokusu ve Tadı : Karnabahara benzer kokusu ve kendine özgü bir tadı vardır.
Yan Etkileri : Bilinen herhangi bir yan etkisi yoktur, ancak az pişirildiğinde gaz yapabilir.
Bitkiden Yararlanma Yöntemleri : Genellikle haşlanarak yenir. 2-3 dakikadan daha uzun sure ve çok suda haşlanmamalıdır.
Brokoli biyolojik olarak avocado, domates, ıspanak ve yeşil fasülyeyle en yararlı duruma gelmektedir. Yumurtaya karıştırılarak yapılan brokoliyle alınan protein vücut tarafından daha iyi değerlendirilir ve B12 vitamini alınmış olur.
İçindeki Bazı Maddeler : Mineraller ve izleri (bakır, demir, çinko, kalsiyum "100gram da 105mg", magnezyum, potasyum, selenium, vitaminler (B1, B2, B6, betakaroten, C "100gram da 115 mg", K, pantotenik asit)
200 gram brokoli günlük potasyum ihtiyacının yarısını, betakaroten ihtiyacının üçte ikisini karşılar. Brokolideki K vitamini ise günlük ihtiyacın üç mislidir.
Kaynak: Oktay Mete'nin Kabalcı Şifalı Bitkiler Ansiklopedisi