21 Ağustos 2001 20:00
Özelleştirme bir dev kurumu daha teslim aldı. Bir yıl önce İş Bankası-Doğan Holding ortaklığına satılan ve 72 trilyon lira kâr eden kurumda şimdi tam bir çöküntü yaşanıyor.
POAŞ bir yılda çöktüBüyük tantana ve reklamlar eşliğinde özelleştirilen POAŞ, aradan henüz bir yıl geçmesine rağmen adeta çöktü. Özelleştirilmeden önce ülke ekonomisine katkılar sunan POAŞ'ın üretim ve pazar payında düşüş yaşandı, yarattığı katma değer 8 trilyon lira azalarak 33 trilyon liraya indi. POAŞ'ın özelleştirilmesinin üzerinden daha bir yıl geçmesine rağmen üretim ve pazar payında düşüş yaşandı. Sendikasızlaştırmanın ve işçi atmanın yoğun yaşandığı POAŞ'ta Petrol-İş'in yetki problemi de sürüyor. POAŞ'ın özelleştirilmesinin üzerinden bir yıl geçmesi üzerine Petrol-İş Genel Merkez binasında dün bir basın toplantısı düzenlendi. Toplantıda konuşan ve Petrol-İş uzmanlarının hazırladığı POAŞ raporunun basına sunan Genel Başkan Mustafa Öztaşkın, sendikalarının petrol sanayinin tüm sektörlerinde örgütlü olduğunu ve sendika olarak bu alanda verilen hizmeti kâra dayalı olmayan kamusal hizmet olarak düşündüklerini belirtti. Petrolün enflasyonu doğrudan etkilediğini ifade eden Öztaşkın, bu sektörün önemli bir ayağı olan POAŞ'ın bir yıl önce İş Bankası ve Doğan Holding'e 1 milyar 260 milyon dolara satıldığını hatırlattı. Bu sürede pek çok deponun ve işletmenin kapatıldığını, işletmenin pazar payının azaldığını belirten Öztaşkın, POAŞ'ın özelleştirme sonrası herkesin eşit yararlanacağı bir hizmet alanı olmaktan çıkıp, kâra dayalı bir ticari hizmet durumuna getirildiğini kaydetti.
Katma değer azaldıKâr oranını artıran POAŞ'ın bu artışa karşın yarattığı katma değerin 8 trilyon lira azaldığını söyleyen Öztaşkın, bu duruma rağmen Hazine Müsteşarlığı'nın POAŞ'a kamuda bulunduğu dönemde verilmeyen yüzde 100 indirimli yatırım teşvik belgesi verildiğini dile getirdi. POAŞ'ta özelleştirme sonrası istihdamda daralma yaşandığını kaydeden Öztaşkın, 3800 çalışanın 2666'sının işten atıldığını dile getirdi. Kalan 1140 işçinin sadece 525'inin sendikalı oldğunu vurgulayan Öztaşkın, toplusözleşme görüşmelerinin sürdüğü bugünlerde patronların bu sayıyı 300'e düşürmek istediklerine dikkat çekti. Öztaşkın POAŞ'ın yeni istihdam politikasını "sendikasızlaştırma" olarak belirlediğini söyledi. Petrol Piyasası Yasası ile ülke ekonomisi üzerinde denetim ve sömürünün artması yoluyla dışa bağımlılığın artacağını söyleyen Öztaşkın sözlerine şöyle devam etti, "Petrol sanayiinde tekelleşme süreci rafineri ve dağıtım alanındaki tekelleşmeden üretimdeki tekelleşmeye doğru olmaktadır. Petrol rafineri ve taşıma faaliyeti kontrolünü eline geçirenler aynı zamanda üretim ve tüketimi arz-talep ilişkisinden bağımsız olarak pisayadaki tekel fiyatını ve uluslararası arenada iktisadi-politik koşulları da belirlemektedir."
Sendika budanıyorBir aydır süren sözleşme görüşmeleri ile ilgili de bilgi veren Öztaşkın, sendika olarak işletmenin veriminin artması için "Taşın altına elimizi sokacağız" dediklerini ancak karşı taraftan hiçbir yakınlaşma görmediklerini belirtti. Sadece temsilcilere ait olan işgüvencesinin hayata geçmediğini ve işten atılan ve mahkeme kararı ile geri dönen işyeri temsilcilerine işbaşı yaptırılmadığını söyleyen Öztaşkın, "Sendika olarak şu an sendikalı olabilecek 1140 işçiden 525'i örgütlü. Yetkimiz düşüyor dediğimizde patronlar gülerek, 'Bu sayıyı 300'e düşüreceğiz' dediler" diye konuştu. Patronların sözleşmede ücret dışında sosyal hakları tanımadıklarını söylediklerini aktaran Öztaşkın, "Bu tümüyle çağ dışı, esnek çalışmayı dayatan bir anlayıştır" dedi. Özelleştirme konusunda hiçbir şeyin bitmediğini, en stratejik kuruluşların daha özelleştirilmediğini dile getiren Öztaşkın, Emek Platformu'na ve sendikalara özelleştirmeye karşı daha etkili mücadele etme çağrısında bulundu. Toplantının ardından soruları yanıtlayan Mustafa Öztaşkın, özelleştirme sonrası atılan işçi sayısının istihdam fazlalığına yorulmaması gerektiğini belirterek, "Atılan işçilerin yerine sözleşmeli işçi ve taşeron getirilmiştir. Sendika temsilcileri işten atılması kanunen yasak olmasına karşın atılmış, mahkeme kararı ile geri alınan işçilere ise 'Evinde yat biz maaşını vereceğiz' denmiştir" dedi. Özelleştirme ile işletme performansının artmasının ilişkisi olmadığını ifade eden Öztaşkın şunları söyledi: "POAŞ'ta da görüldüğü gibi özelleştirme sonrası performans düşmüş tüm rakamlar aşağıya doğru inmiştir." Öztaşkın ayrıca Elazığ, Erzurum, Edincik, Malatya, Giresun, Hopa, Rize, Fethiye, Gökçeada, Ümraniye depoları ve Gemi İşletme Müdürlüğü'nün kapatıldığını söyledi.