Ehliyet İçin Sağlık Raporu Nereden ve Nasıl Alınır? 2020 • Hekimsel.com
9 Şubat 2016 13 Şubat 2020
Sürücü Olur Raporları Düzenlenmesi
Yeni Yönetmeliğe Göre Sürücü Olur Raporlarının Düzenlenmesi
Ehliyet Raporlarında Sınıflar Kalktı Mı?
Sürücü Olur Raporu İçin E-beyan Formu
E-Sürücü Raporu Düzenlenmesi
E-Sürücü Raporu Başvurusu İçin Ne Gerekiyor?
E-sürücü Raporu İçin Başvuru Yapacağınız Yer
E-sürücü Raporu İçin Fotoğraf Gerekiyor mu?
E-sürücü Raporu İçin Kan Grubu Kartı Gerekiyor mu?
Sürücü Olur Raporu Nerelerden Talep Edilebilir?
Sürücü Olur Raporlarını Hangi Hekimler Düzenleyebilir?
Aile Hekimliği Birimleri Rapor Düzenlenmesi İçin Yeterli Mi?
Aile Hekimliği Biriminde Rapor Aldıysanız Raporunuz Geçerli Mi?
Engelliler Nasıl Ehliyet Alabilir?
Sürücü Olur Raporları Ücretli Mi?
Raporlar İçin Hastanelerde Alınan Ücretler
Sürücü Olur Raporları Ne Kadar Süre Geçerli?
Yeni Ehliyetler Ömür Boyu Geçerli Mi?
Yeni Sistemle Eleme Yapılabilecek Mi?
Vatandaşlarımız Toplum için Duyarlı Olmalı
Raporlar Sadece İmza Atılacak Belgeler Değildir
29 Aralık 2015 tarihli Resmi Gazete ile yayımlanan yönetmelikle, 1 Ocak 2016 tarihinden itibaren uygulamaya giren yeni ehliyet sistemiyle, ehliyet için sağlık raporu yani “sürücü olur raporları” düzenlenmesinde bazı değişiklikler yapılmıştır. Yazımızda ehliyet için sağlık raporu yerine bunun mevzuatta geçen adı yani “sürücü olur raporu” ifadesi sıklıkla kullanılmaktadır.
Yeni ehliyet sistemine 2016 yılında geçişle birlikte, eski ehliyetler 2020 yılının sonuna kadar geçerli. Bu tarihten sonra yani 2020 yılının sonu itibariyle eski ehliyetler artık geçerli olmayacak. 2020 yılı sonu itibariyle yeni ehliyetiniz yoksa eski ehliyetinizle trafiğe çıkışınıza izin verilmeyecek ve çıkarsanız da ilgili hukuki işlemlere maruz kalacaksınız.
İlk defa ehliyet almak için başvuranlar, ehliyetlerini yenileyecek olanlar, ehliyet sınıfında değişiklik yapılacak olanlar, ehliyetini kaybedenler veya çaldıranlar için sağlık raporu zorunludur.
Yeni ehliyeti olup, ehliyet geçerlilik süreleri ehliyet sınıfına göre ( Örneğin, E sınıfı ehliyetler için 5 yıl) dolan kişilerin de yine sağlık raporu almaları zorunludur.
Ancak, var olan eski ehliyetlerini kullananlar için ise sağlık raporu almaları gerekmemektedir. Ta ki 2020 yılının sonuna kadar.
01 Ocak 2016 tarihinde yürürlüğe giren yeni sistemle “sürücü olur raporu” düzenlenmesi için yapılması gerekenler, 29 Aralık 2015 tarihinde resmi gazetede yayımlandı. “Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik“ uyarınca yapılacak muayeneye göre hekim, sürücü olur raporu düzenleyecektir. İlgili bağlantıya tıklayarak resmi gazetede yayımlanan yönetmeliği görebilirsiniz.
Ehliyet için sağlık raporu düzenlenmesinde yeni yönetmelikle birlikte sınıflandırmalar gruplandırmalara çevrilerek iki çeşit gruplandırma oluşturulmuştur.
M, A1, A2, A, B1, B, BE ve F sınıfı ehliyet almak için başvuranlara düzenlenecek olan sürücü olur raporlarında seçilebilecek gruptur. Bu gruba dahil olan kişilerin yeni ehliyetlerinin geçerlilik süresi 10 yıldır.
C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE ve G sınıfı ehliyet almak için başvuranlara düzenlenecek sürücü olur raporlarında seçilebilecek gruptur. Bu gruba dahil olan kişilerin yeni ehliyetlerinin geçerlilik süresi 5 yıldır.
Ehliyet için sağlık raporu düzenlenmesi için hekime başvurmadan önce e-devlet üzerinden e-beyan formu doldurulması gerekmektedir. E-Sürücü beyan formlarına ulaşabilmek için bağlantıya tıklayınız. E-beyan formu doldurulması işlemi henüz zorunlu değildir. Ancak, bu konuda rapor düzenleyecek olan hekimin işlemi bu şekilde yapacak olması durumunda e-beyan formunu doldurmanız gerekir. E-beyan formunu doldururken web sitesi sizden fotoğraf sisteme fotoğraf yüklemenizi istiyordu ancak hem e-rapor düzenlenirken hem de e-beyan formu düzenlenirken artık fotoğraf istenmemektedir.
Ayrıca, 30.09.2019 tarihli yönergeye göre de sürücü olur raporları artık e-rapor olarak düzenlenecektir. Sürücü E-raporu düzenlenmesi 1 Ocak 2020 itibariyle zorunludur. E-rapor için başvurmadan önce e-beyan formunu doldurduysanız, doldurmuş olduğunuz e-beyan formu e-rapor düzenlerken hekimin sisteminde hekim tarafından görülebilmektedir. Ancak, dönem dönem sistemde yapılan değişiklikler, güncellemeler veya teknik sorunlar nedeniyle bazen e-beyan formu sistemde görülemeyebilir. Bu tür durumlarda hak ve zaman kaybına uğramamak için, doldurmuş olduğunuz beyan formunu dijital ortamda hekime gösterebilmeniz için e-beyan formunu doldurduktan sonra pdf olarak telefonunuza indirebilirsiniz.
Tarafınıza e-rapor düzenlenecekse ve e-beyan formunu doldurduysanız, hekime geçerli, resmi ve resimli bir kimlik belgenizle başvurmanız sürücü olur raporu başvurusu için yeterli olacaktır. Ancak, aşağıdaki başlıkları da dikkate alınız.
E-sürücü raporu için başvuracağınız yerin Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış, sürücü olur raporu vermeye yetkili bir sağlık kuruluşu olduğundan emin olunuz. Eğer, aile hekimliği birimine başvuracaksanız, başvurduğunuz aile hekiminin sizin kesin kayıtlı olduğunuz aile hekimi olduğundan emin olunuz. Çünkü, kayıtlı olmadığınız aile hekimi kendi aile hekiminizin izin vs. gibi nedenlerle vekaletini verdiği aile hekimi olması durumu haricinde size sürücü olur raporu düzenleyemez.
Tarafınıza düzenlenecek ehliyet için rapor e-rapor olarak düzenlendiğinden fotoğrafa gerek yok. E-rapor düzenlenirken fotoğraf mecburiyeti kaldırılmıştır. Dolayısıyla yanınızda fotoğraf bulundurmanıza gerek yoktur.
Ayrıca, e-beyan formunda kan grubunu kendiniz beyan ettiğiniz için de bu beyana dayalı olarak e-rapor sistemi kan grubunuzu e-rapora otomatik olarak girer. Yani, kan grubu kartınızı da yanınızda getirmenize gerek yok.
Ama, yine de kan grubu gibi önemli bir konuda yanlışlıklara yol açmamak için mümkünse yanınızda kan grubunuzu gösteren resmi bir belge olsun. (Eski ehliyetiniz veya kan grubu kartınız gibi) Hekiminiz yine de kan grubunuzu hem kendi sisteminden hem de e-nabız sisteminden kontrol ederek kan grubunuzu sisteme girebilecektir. Şüpheli durumlarda tekrar kan grubunuza bakılması gerekebilir.
Ehliyet için sağlık raporu talep etmek için aile hekimliklerine (kişinin kayıtlı olduğu kendi aile hekimine), devlet hastanelerine ve özel hastanelere başvurulabilir.
Danıştay 15. Dairesinin 10/06/2016 tarih ve E:2016/1895 sayılı kararı ile Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmeliğin 4. maddesinin 3. fıkrasının yürütmesi durdurulmuştur. Bu iptal kararına göre mutlaka ama mutlaka aile hekimine başvurma zorunluluğu yoktur. Hastanelerdeki tüm hekimler de “sürücü olur raporu” düzenleme yetkisine sahiptirler. (Yönetmelik şartlarına uygun hareket etmek şartıyla)
30.09.2019 tarihli yönergenin yedinci bölümündeki 17. maddesinde bu durum şu şekilde düzenlenmiştir. “Sürücünün /sürücü adayının ilk muayenesi genel muayene yapmaya yönelik tıbbi donanım ve araç-gereçleri bulunduran uzman hekimler tarafından da yapılabilir.”
Öte yandan sürücü olur raporları için tek hekim raporu yeterli olmakla birlikte bu raporların alınması için devlet kurumlarındaki hekimlere (hastanelere) başvurulabileceği gibi anlaşmalı özel kurumlardaki hekimlere de başvuru yapılabilmektedir. Yani, sadece aile hekimi rapor düzenleyecek diye bir durum söz konusu değil hatta ilk başvurunun aile hekimi olması gerekliliği dahi söz konusu değil. İlgili yönergede bu durum şu şekilde açıklanmıştır:
MADDE 11- (1) Sağlık raporu; Sağlık Bakanlığına ve üniversitelere bağlı sağlık tesisleri, aile sağlığı merkezleri ve Bakanlıkça ruhsatlandırılmış özel sağlık kuruluşlarında çalışan hekim/uzman hekimlerince düzenlenebilecektir. Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığınca verilen eğitim sonrasında sürücü belgesi alacak personelin sağlık raporları kendi kurum hekimliklerince düzenlenebilir.
MADDE 17- (1) Sürücünün /sürücü adayının ilk muayenesi genel muayene yapmaya yönelik tıbbi donanım ve araç-gereçleri bulunduran uzman hekimler tarafından da yapılabilir. Bu durumda raporların ikinci kısmı veya sadece üçüncü kısmı doldurularak düzenlenen raporlarda pratisyen hekim/aile hekimi (aile hekimliği uzmanı dâhil) imzasının bulunması şartı aranmaz.
Siz, ikinci ya da üçüncü basamak bir sağlık kurumuna başvurduğunuzda sizin aile hekimine yönlendirilmeniz gibi bir durum yasal olarak yoktur. Siz hastaneye başvurduysanız sürücü olur raporunuz bu kurum içinde düzenlenecektir. Zaten, sağlık sistemimizde geriye sevk diye bir şey yok. Yani, aile hekiminiz başvurduğunuzda sizi bir üst basamak sağlık kuruşuna sevk edebilir ancak üst basamak sağlık kuruluşları sizi aile hekimine sevk edemez.
İlgili yönetmelik incelendiğinde, sürücü raporu düzenleyebilmek için aile hekimliği birimlerinin bazı rahatsızlıkları olan kişilere rapor düzenlenmesi konusunda yetersiz kaldığı anlaşılmaktadır. Yönetmelikte belirtilen bir çok durumun, sürücü olur raporu almaya gelen kişide olup olmadığını tespit etmeye yönelik bir çok muayenenin özellikle ASM’lerdeki (ASM: Aile Sağlığı Merkezi) araç gereç yetersizliği (sağlık raporu düzenlenmesi konusundaki yetersizlik) nedeniyle yapılamadığı açıktır.
Hatta bazı değerlendirmelerin uzman hekim tarafından yapılması gerekliliği nedeniyle aile hekimleri sürücü olur raporu düzenlemekte zorluk yaşayabilmektedirler. Çünkü, sürücü olur raporu düzenleyen hekim, düzenlediği belgeye attığı imzayla birlikte, yönetmelikte belirtilen tüm hastalıkların, engellerin ve rahatsızlıkların kişide olmadığını hekim olarak belirtmektedir. Bunu yapamadığı her durumda ise sürücü olur raporunu ilgili uzmanlık alanına sevkli olarak düzenlemek zorunda kalmaktadır.
Aile hekimliği birimine sürücü olur raporu talep etmek için başvurduğunuzda aile hekiminiz size, sizi muayene ederek rapor düzenlediyse bu rapor geçerlidir. Aile hekimliği biriminde aldığınız sürücü olur raporunda herhangi bir grup veya sınıf belirtilmeden rapor düzenlenmektedir.
Aile hekimliğinde tarafınıza sevksiz olarak düzenlenen raporda “sürücü olur” ibaresi yazar. Bunun dışında herhangi başka bir ibareye yer verilmez. (Kısıtlamalar hariç) Burada dikkat edilecek önemli nokta da tam olarak burası. Aslında, aile hekimliğinden alınan sürücü olur raporları 2. grup yani E sınıfı ehliyet için kullanılabilecek düzeyde genel raporlardır. Bu nedenle aile hekiminin burada düzenleyeceği raporda dikkatli olması gerekmektedir. Yani, kişinin almak istediği raporu kendisi belirtmese dahi 2. gruba dahil E sınıfı ehliyet başvurusu için kullanabilmesi muhtemeldir. Bu nedenle de verilecek raporun her durumda kişinin ikinci grup ehliyet kullanmasına göre ayrıntılı incelemeyle verilmesi hekimin lehine olacaktır. Burada hekimin hastasını tanıması ve onun hangi grup ehliyeti kullanabileceğini biliyor olması ise hekimi rahatlatabilecek nedenlerden biri olacaktır.
Aile Sağlığı Merkezleri’nin standart araç gereç durumları hastaların muayenelerine yönelik olduğundan detaylı raporların istenildiği bu tür durumlar için yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle aile hekiminiz gerek size yaptığı muayenelerden sonra gerekse sağlık geçmişinizi kontrol ettikten sonra sizi gerekli gördüğü durumlarda (eğer yönetmeliği incelemişse ve yönetmeliğe göre işlem yapıyorsa ki yaptığı işlemlerin yönetmeliğe uygun olması gerekir.) gerekli uzmanlık alanlarına sevk ederek sürücü olur raporunuzu düzenleyebilecektir. Yani, aile hekiminiz gerekli işlemleri yaptıktan sonra size bir sürücü olur raporu düzenleyecek ancak bu raporun geçerlilik kazanması için eğer bazı branşlara sevk yapılmışsa, bu branşlardaki uzman hekimlerin raporu düzenlemeleri gerekecektir. Ancak, bu haliyle raporunuz geçerlilik kazanacaktır.
Engelli vatandaşlarımız da elbette sürücü olur raporu alabilmek için talepte bulunabilirler. Bunun için aile hekimliklerine veya hastanelerdeki uzman hekimlere başvuruda bulunmaları gerekmektedir. Sonrasında kendilerinin, engellilik oranlarının tespiti için kendileri özürlü sağlık kurulu olan hastanelere sevk edilerek, özel tertibatlı araç kullanabileceği yönünde karar verilmiş ise, İl Sağlık Müdürlüklerine sevk edileceklerdir.
İlgili yönergede bu durum da şu şekilde açıklanmıştır:
(5) Uzman hekim/hekimlerce sürücü/sürücü adayının özel tertibatlı araç kullanmasına karar verilmesi halinde hangi sınıf sürücü belgesi alabileceği ve kod tablosunda belirtilen kodlar yazılmadan “Komisyona sevk” kutucuğu işaretlenerek il/ilçe sağlık müdürlüğü bünyesinde kurulan komisyona gönderilir.
(6) “Sürücü olamaz” kutucuğu işaretlenip sürücü olamaz kararı verilen raporlar, il/ilçe sağlık müdürlüğündeki komisyona sevk edilemez. Bu karara kişilerin itirazı halinde Yönerge’ nin 38’inci maddesi Sürücü/Sürücü Adayı Raporlarına İtiraz başlığına göre işlem tesis edilir.
Aile hekimliğinde sürücü olur raporları diğer raporlarda da olduğu gibi ücretsiz olarak düzenlenebilmektedir. Ancak, raporun düzenlenmesi aşamasında hekimin gerekli gördüğü durumlarda hekim kişiyi sevk ederse bu durumda kişiler rapor için başvurdukları kurumlara göre ücret ödeyebilmektedirler.
2. ve 3. basamak sağlık kuruluşlarında ise sürücü olur raporu düzenlenmesi ücretlidir. Bu ücret sağlık kuruluşunun özelliklerine göre değişebilmektedir.
Ancak, diğer kurumlarda raporların ücretli olması nedeniyle kişilerin çoğu raporların ücretsiz olduğu ama raporlandırma için kişilerin var olan hastalıklarına bağlı olarak yeterli olmayan aile hekimliklerine başvurmaktadırlar veya yönlendirilmektedirler. Üzülerek gözlemlemekteyiz ki, kişilerin aile hekimliklerine yönlendirilmeleri yine ücret gerekçesi nedeniyle çoğu zaman kurumlar tarafından yapılmaktadır.
Doğru sürücü olur raporları düzenlenebilmesi için, kişilerin var olan hastalıkları ile orantılı olarak mümkün olduğunca hastane ortamlarında gerekli tetkiklerini yaptırarak düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle de hastanelerde, Sosyal Güvenlik Kurumunun ödemediği bu tür raporların düzenlenebilmesi için gerekli kolaylıkların sağlanması özellikle ücret konusunda makul ve standardize ücretlendirmenin yapılması gerekmektedir.
2020 yılı itibariyle Sağlık Bakanlığına bağlı devlet hastanelerinde, sürücü raporları tek branş sağlık raporu ücreti 2020 yılı için: 50 TL, (Bir branşta birden fazla hekim imzası olması halinde de 50,00 TL olarak tek fiyat uygulanacaktır. İlave bir ücret tahsil edilmeyecektir.) Sürücü Raporları iki branş sağlık raporu ücreti 2020 yılı için: 75 TL, (İki branşın her birinde birden fazla hekim imzası olması halinde de 75,00 TL tek fiyat uygulanacaktır. İlave bir ücret tahsil edilmeyecektir)
Bunların dışında sürücü olur raporu için sağlık kuruluna girmenize karar verildiyse sürücü raporları sağlık kurulu raporu ücreti 2020 yılı için: 125 TL’dir.
Sürücü olur raporları ücretlendirilmesi konusunda Sağlık Bakanlığı’nın 2020 fiyatlandırması bu şekilde ancak bazı hastanelerde fiyatlandırma uygulanırken Sağlık Bakanlığı’nın talimatlarını hatırlatmak gerekebilir. Bunun için bakılması gereken bağlantıyı incelemeniz yeterli.
Özel sağlık kuruluşlarındaki ücretlendirmelerin ise bir standardı olmayıp, özel sağlık kuruluşuna göre farklılık göstermektedir.
Size düzenlenmiş olan, “Sürücü Olur Raporu” belgesi 2 yıl süreyle geçerlidir. Yani, elinizde veya e-devlet sisteminde mevcut olan sürücü olur raporunuzla 2 yıl içinde ehliyet başvurusunda bulunabilirsiniz. Ancak, 2 yılı geçen durum söz konusu olduğunda bu raporu yenilemeniz gerekecektir.
Yeni düzenlemenin amaçlarından biri de, kişilerin bir kez ehliyet alarak ömür boyu bu ehliyeti kullanmasının önüne geçebilmektir. Bu doğru bir karardır. Çünkü, önceki sistemde 18 yaşında alınan bir ehliyet 60 yaşına hatta daha üst yaşlara kadar rahatlıkla kullanılabiliyordu. Takdir edersiniz ki, 18 yaşındaki sağlık durumu ile 60 yaşındaki sağlık durumu bir değildir. Kişilerin gençlik döneminde aldıkları ehliyetleri, daha sonra geçirdikleri kronik veya kalıcı sorunlar bırakan hastalıkların ve kazaların, sürücülük açısından neden oldukları olumsuzlukları kapsayamamaktadır.
En basitinden genel anlamda konuşursak 18 yaşında gözlüksüz olan bir kişinin, 40’lı yaşlarda gözlük kullanmaya başlamış olması doğal bir durum olarak düşünülebilecekken, bu kişinin ehliyetinin yenilenmesi için kişinin yeniden Göz doktoru kontrolünden geçmesi gerektiği yıllar boyunca hep atlanmıştı.
Grup ehliyetler: M, A1, A2, A, B1, B, BE ve F sınıfı. Bu gruba dahil olan kişilerin yeni ehliyetlerinin geçerlilik süresi 10 yıldır.
Grup ehliyetler: C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE ve G sınıfı. Bu gruba dahil olan kişilerin yeni ehliyetlerinin geçerlilik süresi 5 yıldır.
Yeni ehliyet düzenlemesi ile, trafikte gezinen bir çok saatli bombanın “ehliyet alması engellenerek” trafikteki sorunların çözümünde hekimler çok etkili olabileceklerdir. Sadece fiziki muayeneyle anlaşılamayan şizofreni, epilepsi, skotom gibi bir çok hastalığın kişide olmadığını, kişileri ilgili uzmanlık alanlarına sevk etmeden söyleyemeyen hekimler sayesinde trafikte yarın bizim de başımıza gelebilecek kazaları engelleyebilir ya da bu kazalarda pay almamızı önleyebiliriz. Bu durumu başarabilmemiz için başta hekimlerimiz olmak üzere tüm vatandaşlarımızın bu konuya duyarlı olmaları gerekmektedir.
Konuyla ilgili olarak, başta vatandaşlarımızın yarın belki kendi çocuklarının kazalarını önlemek adına bu hassas konuya duyarlı olarak gerekli kurumlara başvuru yapmaları gerekmektedir. Sadece bir imza atılacak diye aile hekimlerine başvuran kişilerin de yukarıda belirtilen konuları da dikkate alarak başvurmalarında fayda vardır.
Ayrıca, ilgili yönetmelikten de anlaşılacağı üzere, sürücü olur raporunun sadece bir imza atılacak belge olmadığı açıkça anlaşılmaktadır. Lütfen ilgili yönetmeliği kendiniz de inceleyerek size var olan rahatsızlıklarınıza göre tek hekim raporu şeklinde sürücü olur raporu vermeyerek gerekli gördüğü uzmanlık dallarına sevk eden hekiminizin aslında kendisine, size ve topluma değer veren bir birey olduğunu anlayınız.