Beş Tane Wilson İlkesi Yazar mısınız ? - Sosyal Bilgiler
Ana Sayfa » beş tane wilson ilesi yazar mısınız » İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük » wilson ilkelerinin maddeleri nelerdir » Beş Tane Wilson İlkesi Yazar mısınız ?
Beş Tane Wilson İlkesi Yazar mısınız ?
beş tane wilson ilesi yazar mısınız, İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, wilson ilkelerinin maddeleri nelerdir
Wilson İlkeleri ( 8 Ocak 1918)
Wilson İlkeleri Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Woodrow Wilson tarafından yayımlanmıştır . 14 Madden oluşan bir bildiridir . Dünyada kalıcı barışın sağlanması amacı ile bu bildirge yayımlanmıştır. Hükümleri şunlardır :
- Barış görüşmeleri ve hükümler kamuoyuna açık bir şekilde yapılmalıdır. ( Amaç: Gizli antlaşmalara son vermektir. Açık diplomasinin olması gerekliğiği vurgulanmıştır.)
- Yenen devletler yenilen devletlerden savaş tazminatı ve toprak almamalıdır.( Yenilen devletlerin hakkının aranması barış sürecini hızlandırmıştır ve yenilen devletler barış masasına oturmuştur. Amerika'nın yenilen devletlerin hakkını gözetmesinin diğer bir sebebi ise Avrupa'nın daha çok güçlenecek olmasından duyduğu rahatsızlıktır ve dengeli bir barış ortamo ortaya koymaktır.)
- Ekonomik engeller mümkün olduğu kadar kaldırılmalı, fırsat eşitliği ve ticaret serbestisi sağlanmalıdır. ( Ekonomide serbest piyasa koşulları oluştulmaka istenmiştir.Sanayide gelişen devletlerin ürettiği malları pazarlayayabilmesi için ticaret serbestisi getirilmiştir.
- Her ulus niteliğindeki toplum çoğunlukta olduğu yerlerde kendi kendini idare edebilecektir. ( Yenilen devletlerin egemenlik haklarını gözettiği için barış sürecini hızlandırmıştır.)
- Ulusların silahlanması, iç güvenliğin gerektirdiği ölçüde alt düzeylerde olmalıdır. ( Silahlanmasının azaltılması dünya barışına katkı sağlamak içindir.)
- Avusturya- Macaristan İmparatorluğu içindeki halkların özerk gelişimleri sağlanmalıdır.
- 1871 yılında Almanya'ya geçen Alsace - Lorainne- Fransa'ya geri verilecek,iade edilecektir.
- Belçika toprakları boşaltılmalıve bu devletin ulusal egemenliği yeniden kurulmalıdır.
- Polonyalıların yaşadığı topraklarda , bağımsız bir Polonya Devleti kurulmalıdır.
- İtalya'nın sınırları ulusal esaslara göre yeniden çizilmelidir.
- Karadağ, Sırbistan ve Romanya toprakları boşaltılmalı ve Balkan Devletlerinin dostça ilişkiler kurması sağlanmalıdır.
- Osmanlı Devleti'nin, nüfusunun çoğunluğunu Türkler'in oluşturduğu bölümlerinde Türk egemenlği güvence altına alınacak, İmparatorluk sınırları içindeki diğer ulusların hayat güvenlikleri ve özerk gelişimleri sağlanmalıdır. Çanakkale Boğazı, uluslararası güvence altında tüm gem ve ticaretlere sürekli olarak açık hale getirilecektir.
- İşgal altındaki Rus toprakları boşaltılarak , Ruslara kendi kurumlarını seçme hakkı tanınacaktır.
- Tüm devletler toprak bütünlüklerini ve siyasi bağımsızlıklarını karşılıklı olarak güvence altına alacak, barışı egemen kılacak bir uluslararası kurul oluşturulacaktır. ( Dünya barışına katkı sağlamak için Milletler Cemiyeti'nin ' Cemiyet-i Akvam'ın kurulması sağlanmıştır.)