Kronik Yorgunluk Sendromu » CİSED | Cinsel Sağlık Enstitüsü Derneği
"İş ve özel hayatım oldukça stresliydi. İşime her gün sıkıntıyla ve korkular içinde gidiyor ve akşam eve gelince de koltuğa bitkin, yorgun ve tükenmiş bir halde yığılıyordum. Bütün vücudum ağrılar içindeydi, derken baş ağrıları geldi ve son olarak da korkunç grip nöbetlerine tutulmaya başladım. O günden sonra hayatımda hiçbir şey eskisi gibi olmadı. Erkenden yatıyordum ama sabahları yine çok yorgun olarak uyanıyordum ve çok sinir bozucuydu. Enerjim bitmişti sanki, yıpranmıştım. Bulantı ve kas kramplarına bel ağrıları eşlik ediyordu. Hazımsızlık çekiyordum. Doktoruma bunu anlattığımda depresyona girdiğimi ve iki haftalık tedavi ile yeniden eskisi gibi olacağımı söyledi. Gözyaşlarına boğuldum. Çünkü her şeyin daha kötüye gideceğini düşünüyor ve korkuyordum..."
Yeni yeni tüm yönleriyle açıklanmaya başlanan ve çok bilinmeyen bir yorgunluk hastalığı hakkında bilgilerimi sizinle paylaşmak istiyorum.
19. yüzyılda "Kronik Nervöz Tükenme" olarak tanımlanmıştır. Bugün "Yuppie Flu" veya "20. Yüzyıl Hastalığı" olarak da bilinir. Tıp dilinde "Stres Cevabı Disregülasyon Bozukluğu" olan "Kronik Yorgunluk Sendromu" veya "Canlı Cenaze Sendromu" terimi bugün modern tıptaki yerini almıştır. Muhtemelen 21. yüzyılın yeni ve yaygın bir hastalığı olacaktır.
Baharın güneşli ve sıcak günlerini özlemle beklediğimiz son günlerde birçok insan halsizlik, yorgunluk, eklem ağrıları, uyku isteği gibi ortak problemlerden yakınıyordur. Bu yakınmaların çoğu Bahar Yorgunluğu ile bağlantılıdır. Bahar yorgunluğu da bir hastalık olarak tanımlanabilir. Bahar Yorgunluğu önlem alınmazsa Kronik Yorgunluk Sendromu"na dönüşebilir. Bahar mevsiminde güneş ile birlikte havadaki elektrik yükü artar. Bu yük iyonlar aracılığıyla taşınır. Pozitif ve negatif değerde iki tür iyondan pozitif olanlar arttıkça vücuda zindelik getirir. Negatif yüklü iyonların artması ise yorgunluk, halsizlik ve gerginliklere neden olur. Havadaki elektrik yükü otomobillerin havayı kirletmesi, sanayi atıkları, trafik karmaşası nedeniyle şehirlerde daha fazladır. Elektrik yükünün yoğunluğu insanda yorgunluk hissini, sinir gerginliğini ve stresi tırmandırır. Bu durum, damarlardaki daralmayı artırır. Hatta damarlardaki daralma midede ülsere bile neden olabilir.
Hekimlerimizin çoğu Kronik Yorgunluk Sendromu"nun bir hastalık olduğuna inanmamakta ve ciddiyetini küçümsemekte, bir kısmı da onu psikiyatrik bir bozukluğun eşdeğeri olarak görmektedir.
Bahar yorgunluğu ve kronik yorgunluk dışında bir de "Mutsuzluk Yorgunluğu" denilen bir yorgunluk türü vardır. Şikayetler bedensel bir rahatsızlıktan değil, psikolojik sorunlardan kaynaklanmaktadır. Kendini sürekli bitkin, halsiz, isteksiz, yorgun hissedenler bu gruba girmektedir. Bu hastaların yorgunluk hisleriyle mutsuzlukları arasında bağlantı vardır. Mutsuzluk yorgunluğu, doğal olarak, insanın psikolojisiyle çok yakından ilgilidir. Bu sendrom duygusal tükenmişlik, depersonalizasyon ve bireysel beceride azalma nedeniyle; bireysel ya da kurumsal düzeyde, insanın iç dünyası ile ilgili duyguları, amaçları, istekleri ve beklentileri etkileyen psikolojik bir deneyimdir. Bu hastalar sorunlar, baskı hissi, huzursuzluk ve işlev bozukluğu sonucunda işlerinden ve ailelerinden olabilirler. Bu sorundan kurtulmak için öncelikle kendimizi, doğayı ve hayatı sevmek, yorgunluklarımızın, tükenmişliğimizin, mutsuzlukların, hayal kırıklıklarının gelip geçici olduğuna inanmak gerekir.Hastaların psikolojik tedavi görmesi gerekir.
Kronik Yorgunluk Sendromu hakkında bilinmeyenler:
Son çalışmalar; yorgunluk, hayal kırıklığı ve işi bırakma ile karakterize bir durumu tanımlamak için ortaya atılan bu sendromun, sağlık çalışanları arasında büyük bir sorun olduğunu göstermektedir. Doktorların %30 ile 40'ında bu sendromun görüldüğü ve iş performanslarını etkilediği ileri sürülmüştür.
Yeni yapılan bir araştırmaya göre Türkiye'de her 100 kişiden yaklaşık 55'i çok yorgun.
Amerika'da piyasaya yeni çıkan Eneda isimli ilaç ile başarılı sonuçlar alınmıştır.
Bilimsel Makalelerden şeçmeler
1-Gen Hırsızı Virüsler
Amerikalı bir araştırmacı, virüslerin, bakterilerden gen çalarak yeni patojenlere (hastalık yapıcı organizma) dönüşebildiklerini öne sürdü. California'nın Rosemead kentindeki Karmaşık Bulaşıcı Hastalıklar Araştırma Merkezi'nin kurucusu John Martin, Kronik Yorgunluk Sendromu bulunan bir kadından aldığı virüs örneğinde tam 50 değişik bakteri genine rastlamış. Araştırmacı, elindeki örneğin bakterilerle virüsler arasındaki duvarı aşabilmiş olduğunu söylerken, başka virologlar, yeni deneyler yapılmadan bu konuda kesin bir şey söylenemeyeceğini vurguluyorlar.
2-The Independent gazetesinin belirttiğine göre İngiltere'de yaklaşık 150 bin kişi bu hastalıkla savaşıyor. Yani yapılan araştırmalara göre yaklaşık olarak İngiltere'nin yüzde 38'i "her zaman yorgun". Dr. Chalder "Çünkü bugünün toplumunda eskiden olduğundan daha çok roller üstleniyoruz. Kadınlar çocuklara bakmak için kendilerini parçalıyor ve akşamları da ev işleriyle ilgilenmek zorunda kalıyorlar. Ve buna her şeyin en iyisini yapmak zorunda olduklarının baskısını da eklerseniz sonuç olarak kronik yorgunluk hastalığı pek de sürpriz sayılmaz" diyor.
3-"Kronik yorgunluk sendromunda kullanılan Eneda hakkında elimizde bilimsel olarak çok az bilgi var. Ve hastalıklarına çare arayan insanlara bu ilacın şiddetle pazarlanması çok düşündürücü".
4- "Yorgunluğu, Kronik Yorgunluk Sendromu ile karıştırmamak çok önemli. Kronik Yorgunluk Sendromu birçok faktörün bir araya gelerek oluşturdukları kompleks bir durumdur..."
Dr. Trudie Chalder
Londra King's Collage Hospital
Kronik Yorgunluk Sendromu Kliniği
5-Yorgunluk virüsü de var.
Sık sık hiçbir şey yapmadığınız halde yorgunluktan mı şikayetçisiniz? İşe gitmek, sabah yataktan kalkmak sizin için sorun mu? Eğer bu sorulara yanıtınız "evet" ise özellikle kış aylarında sıkça görülen kronik yorgunluk (fatique) sendromuna yakalandınız demektir. Ancak bu durum bazı bilim adamlarının öne sürdüğü gibi bir virüsten de kaynaklanıyor olabilir. Kronik yorgunluğun yol açtığı üretkenlik azalması ve enerji kaybı, ABD"de yılda ortalama 43 milyar dolar gibi büyük bir maliyete neden oluyor. Avrupa Depresyon Çalışması"na göre depresyonda yüzde 73 oranında, yorgunluk ve enerji azalması ortaya çıkıyor. Bu da kişinin iş verimini düşürerek, işe devamsızlık, hatta kovulmaya neden olabiliyor. Oysa bu sorunun nedeni hâlâ belirli değil."
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Kerem Doksat "yorgunluk" nedenleri konusunda şunları söylüyor:
"Bilim dünyası "Bu bir sendrom mu, yoksa bu durum depresyonun belirtilerinden mi" diye tartışıyor. Bir grup ise kronik yorgunluğun sitomegalovirüs denen bir tür virüsten kaynaklandığını ileri sürüyor. Kronik yorgunluk yüzde 73 depresyonun bir parçası olarak görülmekle birlikte, depresyonda olmadan kişi bunu yaşayabilir. Bazı araştırmalar bu sendromun, serotonin, dopamin gibi beyinde sinir hücreleri arasındaki ileşitimi sağlayarak kimyasal maddelerin eksikliği nedeniyle ortaya çıkabileceğini de gösteriyor. SSRI grubu dediğimiz ilaçlar, seratoninin sinir hücrelerinin aralarındaki boşluktan hücre içine alınmasını engelleyerek duygu durumunu düzeltir. Dolayısıyla bu ilaçlarla yeti yitimi olarak tanımlanan tembellik, isteksizlik gibi semptomları da giderebilmesi mümkün olabilir."