Resmi Gazete: 14.04.1991 Sayı : 20845 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt: 31 Sahife:
Milletlerarası Sözleşme Karar Sayısı: 91/1473
Karar Tarihi : 07/02/1991
10 Ocak 1991 tarihinde Tirana'da imzalanan ekli "Türkiye Cumhuriyeti ve Arnavutluk Sosyalist Halk Cumhuriyeti Hükümetleri Arasında Ekonomik ve Ticari Konularda Yapılan Görüşmelere İlişkin Protokol"un onaylanması; Dışişleri Bakanlığı'nın 29/1/1991 tarihli ve EİDA-593 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü ve 5 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu'nca 7/1/1991 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Y. AKBULUT Başbakan
M. KEÇECİLER Devlet Bakanı K. İNAN Devlet Bakanı G. TANER Devlet Bakanı C. ÇİÇEK Devlet Bakanı
İ. ÇELEBİ Devlet Bakanı V. DİNÇERLER Devlet Bakanı M. YAZAR Devlet Bakanı İ. ÖZARSLAN Devlet Bakanı
E. KONUKMAN Devlet Bakanı İ. ÖZDEMİR Devlet Bakanı M. TAŞAR Devlet Bakanı K. AKKAYA Devlet Bakanı
H. ÖRÜÇ Devlet Bakanı M. O. SUNGURLU Adalet Bakanı H. DOĞAN Milli Savunma Bakanı A. AKSU İçişleri Bakanı.
A. K. ALPTEMOÇİN Dışişleri bakanı A. KAHVECİ Maliye ve Gümrük Bakanı A. AKYOL Milli Eğitim Bakanı
C. ALTINKAYA Bayındırlık ve İskân Bakanı H. ŞIVĞIN Sağlık Bakanı C. TUNCER Ulaştırma Bakanı
L. KAYALAR Tarım Orman ve Köyişleri Bakanı İ. AYKUT Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Ş. YÜRÜR Sanayi ve Ticaret Bakanı
F. KURT Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı N. K. ZEYBEK Kültür Bakanı İ. AKÜZÜM Turizm Bakanı
TÜRKİYE CUMHURİYETİ VE ARNAVUTLUK SOSYALİST HALK CUMHURİYETİ HÜKÜMETLERİ ARASINDA EKONOMİK VE TİCARİ KONULARDA YAPILAN GÖRÜŞMELERE İLİŞKİN PROTOKOL
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Turgut Özal ile Arnavutluk Sosyalist Halk Cumhuriyeti Devlet Başkanı Sayın Ramiz Alia arasında 27 Eylül 1990 tarihinde New York'ta yapılan görüşmelerde varılan mutabakat çerçevesinde, iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesi ve ortak proje imkanlarının araştırılması amacıyla, kamu ve özel sektör temsilcilerinden oluşan Türk Heyeti 7-10 Ocak 1991 tarihleri arasında Arnavutluk Sosyalist Halk Cumhuriyeti'ne resmi bir ziyarette bulunmuştur.
Türk heyetine Devlet Bakanı Sayın Işın Çelebi, Arnavutluk Heyetine ise Devlet Bakanı Sayın Farudin Hoxha başkanlık etmişlerdir.
Sayın Işın Çelebi ziyareti sırasında, Arnavutluk Sosyalist Hal Cumhuriyte iDEvlet Başkanı Sayın Ramiz Alia ve Arnavutluk Halk Cumhuriyeti Başbakanı Sayın Adil Çarçani tarafından kabul edilmiş ve Dışişleri Bakanı Sayın Reis Malile ve Dışticaret Bakanı Sayın Shane Korbeci ile görüşmelerde bulunmuştur.
Karşılıklı anlayış ve geleneksel dostluk havası içinde geçen toplantılarda, Arnavutluk tarafı, ülkesindeki son ekonomik gelişmeler hakkında etraflı bilgi vermiş ve taraflar, iki ülke arasındaki ticari ve ekonomik işbirliğinin somut projeler bazında görüşülmesinin önemine işaret ederek, bu ilişkilerin karşılıklı yarar esasına göre geliştirilmesi ve derinleştirilmesi hususundaki istek ve kararlılıklarını ifade etmişlerdir.
Heyet arasındaki görüşmeler sonucunda taraflar aşağıda belirtilen hususlarda mutabık kalmışlardır.
1- Taraflar, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin son yıllarda bir artış seyri içinde olduğunu kaydetmişler, ancak, ulaşılan hacmin ikil ülkenin gerçek potansiyellerini yansıtmaktan çok uzak olduğunu belirterek, ticaret hacminin artırılması açısından ikili ticarete konu olan malların çeşitlendirilmesinin gerektiği hususunda görüşbirliğine varmışlardır.
2- Bu çerçevede, Türk Eximbank tarafından Arnavutluk'a, başlangıçta toplam 30 Milyon ABD Dolar olmak üzere, Türk ihracat mallarının ithalatında kullanılmak amacıyla 15 veya 20 Milyon ABD Dolarlık ticari kredi, Arnavutluk'ta gerçekleştirilecek projelerin Türk girişimcilerince üstlenilecek kısmının desteklenmesi amacıyla 10 veya 15 milyon ABD Dolarlık yatırım kredisi verilmesi konusunda tam anlaşma sağlanmıştır.
Bu konulara yönelik kredi, garanti ve sigorta sistemlerinin oluşturulmasına ilişkin çalışmalar 1991 Ocak ayı içinde başlayacak ve konuların teknik ayrıntıları, Türk Eximbank ile Arnavutluk Dış İlişkiler Devlet Bankası arasında 1991 Ocak ayı içinde tamamlanacaktır.
Arnavutluk Dış İlişkiler Devlet Bankası'nın Türk Ticari Bankaları ile yapacağı kredi anlaşmaları ve/veya Türk Firmalarından satın alacağı mal ve hizmetlere sözkonusu bankanın vereceği garanti ve kont-garantiler Arnavutluk Devletinin garantisi altındadır.
Taraflar, iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin gelişmesine yardımcı olmak üzere, bankaların daha yakın ilişkide içinde olmasını teşvik etme hususunda mutabık kalmışlardır. Türk tarafı, Arnavutluk Bankacılık Uzmanlarına Türkiye'de eğitim programları düzenleyecek ve burs verecektir. Bu konularla ilgili olarak Türk tarafı, en geç 1991 Mart ayı sonuna kadar Arnavutluk tarafına bilgi verecektir.
3- Taraflar, kamu ve özel sektör heyetlerinin karşılıklı ziyaretlerinin, her iki ülke imkanlarını tanıtımına önemli katkılarda bulunduğu hususunda görüşbirliğine varmışlardır.
4- Taraflar, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Arnavutluk Sosyalist Halk Cumhuriyeti Hükümeti arasındaki 2 Ağustos 1988 tarihli "Ekonomik, Ticari, Sanayi ve Teknik İşbirliği Anlaşması"nın 6. maddesi uyarınca oluşturulan ortak komisyonun üçüncü dönme toplantısının, 1991 yılının ilk yarısı içerisinde gerçekleştirilmesi konusunda anlaşmışlardır.
5- Taraflar, 1991 yılında sürdürülecek faaliyetlere ilişkin olarak, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Arnavutluk Ticaret Odası arasında 9 Ocak 1991 tarihinde bir protokol imzalanmış olmasından duydukları memnuniyetin ifade etmişlerdir.
6- Taraflar, her iki ülke planlama teşkilatları arasında ekonomik reformların uygulanması ile ilgili görüşmeleri değerlendirmişler, istişarelerin sürdürülmesi ve deneyimlerin mübadelesi amacıyla her iki ülkenin ekonomik ve maliye uzmanlarından oluşan bir Türk-Arnavut Ortak Komisyonunun 1991 yılının ilk çeyreğinde kurulması hususunda anlaşmışlardır.
Bu amaçla, iki ülkenin ilgili planlama kuruluşları en kısa sürede bir özel faaliyet programı hazırlayacaklardır.
7- Taraflar, iki ülke üniversiteleri arasında çeşitli alanlarda öğrenci ve öğretim üyesi değişim programları hazırlamayı ve ortak proje çalışmaları yapmayı kararlaştırmışlardır.
8- Taraflar, ticari ve ekonomik işbirliğinin kolaylaştırılması açısından önem arzetmesi nedeniyle, iki ülke arasında "çifte vergilendirmenin önlenmesi anlaşması" ile "yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması anlaşması" görüşmelerinin en kısa sürede tamamlanmasını ve anlaşmaların imzalanmasını kararlaştırmışlardır.
9- Taraflar, iki ülke başbakanları tarafından 26 Haziran 1990 tarihinde imzalanmış bulunan sınai ve teknik işbirliği anlaşması'nde belirtilen çeşitli işbirliği alanları ile Arnavutluk tarafınca tevdi edilen listede yeralan somut projelerde ortak girişimlerde bulunmak konusunda anlaşmışlardır.
Taraflar, iki ülke kuruluş ve firmaları arasında aşağıdaki alanlarda işbirliği yapılması hususunda varılan mutabakatlardan duydukları memnuniyeti belirtmişlerdir.
- Tiran'daki tekstil ve konfeksiyon fabrikasının modernizasyonu ve yeni bir konfeksiyon fabrikası kurulması,
- Berat'ta dokuma tezgahı ve konfeksiyon fabrikası kurulması,
- Vlore'de iplik ve trikotaj fabrikası kurulması,
- Vlore, ve Gjirokaster'de Elbasan ve diğer şehirlerdeki konfeksiyon fabrikalarının yenilenmesi,
- Gıda ve hafif sanayi ürünleri için çeşitli ambalaj malzemesi üretim tesisi,
- Şeker pancarı tarımı teknolojisi, yeni şeker fabrikası mevcut şeker fabrikasının modernizasyonu ve şekerleme fabrikası inşaası,
- Fırın ve un fabrikası inşaası,
- Yeni bir çimento fabrikası inşaası (500-600 bin Ton/Yıl) ve Fushe-Kruje, Elbasan ve Vlore'deki mevcut çimento fabrikalarının modernizasyonu,
- Kalimaj'daki maden ve kromit tesisinin modernizasyonu ve genişletilmesi ve Elbasan'daki Ferro-Krom tesisinde sınıflandırma için yeni üretim hattının yapımı,
- Elbasan metalurji tesisinin pik demir ve çeklik dokümhanesinin modernizasyonu, ortak üretim ve mamullerinin ortak pazarlanması ve atıl kapasitesinin değerlendirilmesi,
- Ballsh'ta benzoik asit üretim tesisi inşaası,
- Orman ürünlerinin kesimi ve ağaç işlenmesi, aynı zamanda kağıt üretim teknolojisinde işbirliği,
- Telekomünikasyon alanında işbirliği.
10- Taraflar, T.C. Sağlık Bakanı'nın 21-23 Kasım 1990 tarihinde Arnavutluk'u ziyareti sırasında mutabık kalındığı üzere, tıbbi müstahzar ve ilaç üretiminde işbirliğine hazır olduklarını belirtmişlerdir.
11- Taraflar, turizmi gelişmeye müsait diğer bir işbirliği alanı olarak değerlendirmişler ve bu alandaki muhtemel işbirliği imkanlarının 1991 Şubat ayında Türkiye'de yapılacak Türkiye-Arnavutluk Karma Turizm Komisyonu toplantısında ele alınmasını kararlaştırmışlardır.
12- Taraflar, tarım alanında, özellikle çekirdeksiz kuru üzüm bağcılığı ile pamuk, tütün ve sebze tarımı gibi konularda işbirliği imkanlarının mevcudiyetini not etmişlerdir.
13- Taraflar, karayolu, demiryolu ve liman yapımı da dahil olmak üzere ulaştırma ve ayrıca müteahhitlik alanlarındaki altyapı projelerini müstakbel önemli işbirliği alanları olarak belirlemişlerdir.
Taraflar, iki ülke demiryolları idareleri arasında Ankara'da yapılan görüşmeleri memnuniyetle kaydetmişler ve bu konudaki işbirliğinin geliştirilmesini, iki ülke ilgili kuruluşlarına tavsiye etmeyi kararlaştırmışlardır.
14- Taraflar, sınai ve ticari faaliyetlerin geliştirilmesi, ticaretteki teknik engellerin ortadan kaldırılması, ucuz ve hızlı teknoloji transferinin sağlanması için iki ülke standardizasyon kuruluşlarının işbirliği yapmasını kararlaştırmışlardır.
15- Taraflar, iki ülke arasında 1989 tarihinde, her ikisi de aynı derecede geçerli olmak üzere Türkçe ve Arnavutça ikişer nüsha olarak düzenlenmiş ve imzalanmıştır.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ARNAVUTLUK SOSYALİST HALK
HÜKÜMETİ ADINA CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ADINA
IŞIN ÇELEBİ FARUDİN HOXHA
DEVLET BAKANI DEVLET BAKANI
Not: Arnavutça metni 14 Nisan 1991 gün ve 20845 sayılı Resmi Gazete'dedir.