Fiil – Eylem | Çokbilgi.com - Türkçe ve Edebiyat Güncesi | Çok bilmiş bir sanal günlük...
Örnek: Geldi —–> gelmedi , gelmek
Örnek: Oturmuş —–> oturmamış, oturmak
Örnek: Söylüyorum —–> söylemiyorum, söylemek
Görüldüğü gibi yukarıdaki kelimelere “-ma,-me” ve “-mak,-mek” getirebilmekteyiz. Öyleyse bu kelimeler fiildir.
Örnek: Kitap —–> kitapma , kitapmak
Bunları birbirinden ayırt etmek için pratik olarak şu bilgiyi kullanabiliriz.: Eğer bir fiil geçişli ise (yani “neyi”, “kimi” sorularını sorabiliyorsak) kılış fiilidir.
Görüldüğü gibi yukarıdaki fiillere “neyi kırmak, neyi atmak” gibi soruları yöneltebiliyoruz. Öyleyse bu fiiller geçişlidir ve geçişli olduğu için de kılış fiilidir. Fiil, öznenin kendi iradesi dışında geçirdiği değişimi anlatıyorsa ve bir hareket bildirmiyorsa o fiil oluş fiilidir.
Örnek: Sararmak ,yaşlanmak,uzamak, paslanmak,büyümek, solmak, acıkmak…
Görüldüğü gibi yukarıdaki fiiller geçişli olmadığı için kılış fiili olamaz. Bir hareket olmadığı için ve eylem öznenin kendi isteği dışında gerçekleştiği için bu fiiller oluş fiilidir. Fiil, öznenin kendi iradesinde yani kendi isteği ile gerçekleşiyorsa ve fiil bir hareket ifade ediyorsa o fiil durum fiilidir.
Yukarıda belirtildiği gibi fiiller bazı unsurları almak zorundadır. Burada kısaca bu unsurların neler olduğunu birkaç örnekte açıklamak yerinde olacaktır. Fiilin alabileceği unsurlar onun geçişli olup olmamasıyla yakından ilgilidir. Eğer bir fiil geçişsiz ise sadece özne ister: Bebek güldü. Fiilin etkisi dışa dönükse fiil kendisine özne yanında zorunlu olarak bir de nesne alır: Çiftçi ağaçları suladı. Bazı fiiller özne, nesne ve dolaylı nesneyi işçi oğluna bir hediye verdi örneğinde olduğu gibi zorunlu olarak ister. Fiilin hangi unsuru zorunlu olarak isteyeceği ana dilin verdiği sezgiyle tahmin edilebilir.
irem	24 Aralık 2011, 15:02	Kim yaptıysa emeğine sağlık ama keşke -E- harfi yayımlanmasaydı çünkü daha çok zor oluyor, ama güzel.
Uğur	18 Ekim 2011, 23:19	Site mükammel ötesi yapanlara çok çok tesekkür ederim her Türkçe odevini burdan yapıyorum sınıfın en calıskanıyım ve arkadaslarım odevi nerden bulduğumu soruyorlar hep sizin sayenizde tesekkürler. (yasım 13)
Yazının Bağlantısı: Fiil – Eylem
Diğer kaynaklarda arayın: - Etiketler: Cümlede Fiil, Dil Bilgisi Türkçe Fiil, Dil ve Anlatım, Durum Fiilleri, Eylem Nedir, Eylemler, Fiil Kısaca Özeti, Fiil Konu Anlatımı, Fiil Nedir, Fiil Sorusu, Fiil Tanımı, Fiil ve Eylem, Fiili Nasıl Buluruz, Fiiller, Fiillerin Özellikleri, Geçişli Fiiller, Geçişsiz Fiiler, Kılış Fiilleri, Konu Anlatımı, Mastar Eki, Oluş Fiilleri, Sbs, Sbs Konu Anlatımı, Türk Dili, Türkçe, Yüklem
Rastgele 10 Yazı:İşte Kopyanın Belgesi!İpek Yolunun Tarihi / Konu ÖzetiGelecekte Aile Ahlakı Nasıl Olmalı?Yaratılış Efsaneleri / Türk EfsaneleriKarapapak Türkçesi / Karapapakça Türk LehçeleriYapım Eki Nedir?Kolezyum / Dünyanın Yedi HarikasıZekeriya TemizelDüşünceyi Geliştirme YollarıKültür Nedir? / Tanımı ve Açıklaması