Son 250 senedir evrim konusunda sürdürülen çalışmalar, yapılan gözlemler, bulunan kanıtlar ve yapılan deneyler, evrimi artık inkar edilemez bir gerçek olarak kabul etmeyi gerektirmektedir...
27.03.2017 02:29 Karakter boyutu : Evrim, sadece canlıların yaşamlarında değil, evrenin ve uzantısı olan her nesnenin kaçınılmaz bir parçasıdır, evrenin kendisi ve ihtiva etmekte olduğu istisnasız her şey, ufak zerrelerden başlayarak mevcut formlarını alana kadar sayısız aşamadan geçmiş, büyük dönüşümler geçirmişlerdir, bu listeye elbette dünyamız da dahildir.
Biz insanlar, kendimizin farkında olmamızla birlikte, kökenlerimizi araştırmamız konusunda dünya üzerinde yaşayan öteki tüm canlılardan farklı bir yere sahibiz. Biz kimiz, neyiz, nereden geliyoruz ve hangi yönde ilerlemekteyiz? Bu tip sorular kendi kökenlerimizi aydınlatmamız konusunda itici birer güç görevi görmüşlerdir.
İngiliz bilim insanları, evrim ve canlıların kökenleri konusunda çok önemli çalışmalara imza atmışlar ve kendimize dair karanlıkta kalan çok sayıda konuyu aydınlığa kavuşturmak konusunda büyük işler başarmışlar, canlıların kökenine dair yapılan keşifleri çocuklarına öğretmek konusunda oldukça istekli davranıyorlar. Öyleki müzeleri tam manasıyla çocuk ve genç başta olmak üzere, her yaştan insanla dolup taşıyor.
Biz insanlar, primat grubunun zihinsel anlamda en gelişmiş üyesiyiz, evrim öteki primat akrabalarımıza sağladığı ve doğada yaşam için gereken bazı fiziksel becerileri bizden esirgerken, farkında olmadan attığımız bazı adımlar sayesinde öteki canlılara göre zihinsel üstünlük kazandığımız bir evrimsel çizgide ilerlemeye başladık. Fakat evrim, her zaman daha iyi bir noktaya erişmek manasına da gelmeyebilir, gelecekte evrimin bizi ne tür bir yola sokacağını tahmin etmek neredeyse imkansızdır, aynı ateşi kullanan ve pişmiş et yemeye başlayan ilk atalarımızın binlerce nesil sonra torunlarının ne tip bir form kazanacaklarını tahmin edememeleri gibi.
ATALARIMIZ NASIL BİR YAŞAM SÜRÜYORLARDI
İnsanın kökenlerine inmek istediğimizde, birkaç bin yıldan daha eski bir geçmişe yolculuk etmemiz gerekmektedir, yani milyonlarca yıl öncesine. Bu konuda en büyük yardımcılarımız fosil, kemik ve kafatası kalıntıları olacaktır. Atalarımızın topluca yaşadıkları yerlerin keşfedilmeleri ise, fiziksel evrimle birlikte kültürel evrimimizin de aydınlatılmasında ve hatta bu ikisi arasındaki bağın önemine dair çok sayıda gizemi ortaya çıkarmayı başarmıştır. Atalarımız nasıl bir yaşam sürüyorlardı? Bu bizim için oldukça önemli bir sorudur ve yanıtlara ulaşmak ancak nesiller boyu süren çalışmalarla mümkün olabilmektedir.
Dünyanın milyarlarca yıl içerisinde geçirdiği kendi evrimsel süreci üzerinde yeşeren hayatın evrimsel sürecini doğrudan etkilemiştir, dünya tarihi sadece insanlık tarihi ile ya da insanlık tarihinin yazılı olan bölümüyle özetlenemez, biz insanlar dünya üzerinde yeşermiş en geç dönem canlıları olduğumuzu artık biliyoruz, halbuki dünyamızın bizden önce milyarlarca yıllık bir mazisi vardır ve bu süre içerisinde nice farklı canlı türü bizden önce aynı havayı solumuş, aynı suyu içmiş, aynı güneşin altında ısınmıştır.
Dünyamız, ortalama 4.5 milyar yaşındadır, bir süpernova patlamasının ardından çevreye yayılan çok yoğun bir toz ve gazın kütleçekim kuvveti tarafından bir araya toplanması sonucunda gezegenimiz ortaya çıktığında, henüz eriyik ve sıcak bir haldeyken bir atmosferi, ya da denizlerini oluşturacak suyu yoktu. Aradan geçen ilk 500 milyon yılda gezegenimizin yüzeyi yavaşça soğudu ve kayalık formu ortaya çıkmaya başladı. Bu esnada güneş sisteminin her köşesine yayılmış olan sayısız kometin (kuyrukluyıldız) gezegenimize düşmesi sonucunda, gezegenin yüzeyinde okyanuslar oluşmaya başladılar. Bu kometlerin büyük ölçüde donmuş halde su ve organik materyallerin oluşmalarında etkili olacak kimyasal malzeme ile dolu olduklarını biliyoruz.
Gezegenimizde ilk mikrobik yaşam örneklerinin ortaya çıkmaları ise günümüzden 3.6 milyar yıl öncesine dayanmaktadır, fakat bu süreç oldukça yavaş bir şekilde ilerlemiş ve yaşam sonraki 3 milyar yıl boyunca neredeyse durağan bir şekilde varlığını sürdürmek zorunda kalarak belirgin bir ilerleyiş sergilememiştir. Mikrobik ölçüde yaşam ortaya çıktıktan sonra milyarlarca yıl boyunca herhangi bir gelişim süreci yaşanmayacakmış gibi öylece kalmıştır. Anlaşılan o ki, evrimin gerçekleşmesi her şart altında mümkün olmamaktadır, çevresel etkenler de bu anlamda oldukça önemlidir. Bu döneme ‘Precambrian,’ yani ‘Kambriyen Öncesi Dönem’ adı verilmektedir.
Gelişen onca teknolojiye ve tıp bilimine rağmen ortalama ömrü yaklaşık 60-90 yıl arası olan biz insanlar için 3 milyar yıl boyunca dünyada sadece mikrobik ölçekte canlıların yaşadıklarını düşünmek zor olabilir, bu oldukça uzun bir süredir, bakterilerin dahi günümüzden 2.4 milyar yıl önce ortaya çıktıklarına dair kalıntılar bulabildik, yapılan araştırmalarda bulunan ilk Ökaryotlar, yani kromozoma sahip mikrobik canlı türlerinin kökenleri ise 2.4 milyar yıl öncesine dayanıyor. Hayat yavaş ancak emin adımlarla ilerlemiş görünüyor.
BULUNAN EN ESKİ BALIK FOSİLLERİ 535 MİLYON YIL ÖNCE
Günümüzden 544 milyon yıl önce, yaşamın ilerleyişini tetikleyen bir dizi olay gerçekleşir, Paleozoic dönem olarak adlandırılan bu tarihte Kambriyen çağın başlangıcında, canlı türlerinde kritik bir dizi değişiklik dikkat çekmektedir. Kambriyen çağ, işin aslı, cinsel devrim çağıdır, canlı organizmalar bölünerek çoğalmak yerine cinsel ilişkiye girerek üremeye başlamışlar, bu durum organizmanın kendisini birebir kopyalaması yerine, birbirinden ufak da olsa farklılıklar gösteren iki benzer kromozom yapısındaki türdeşler üretmesine ve bunların da aralarında çiftleşerek ebeveynlerinden ufak farklılıklar içeren yavruların ortaya çıkarmaya başladıkları dönemdir. Çiftleşmek, her seferinde gözle görünemeyecek mikroskobik ölçüde farkların zaman içerisinde katlanarak, üst üste binerek büyük dönüşümler geçiren canlı türlerinin ortaya çıkmalarında en etkili araç görevini görmüş, öncelikle denizler canlılarla dolmaya başlamıştır. Bulunan en eski balık fosilleri aynı çağda, günümüzden 535 milyon yıl öncesine dayanmaktadır.
Çiftleşerek çoğalma canlıların çeşitlilik kazanmasında öyle etkili olmuştur ki, ilk mikroplar ve bakteriler milyarlarca yıl boyunca çok az yol kat etmiş olsalar da, çiftleşen torunlarının yeni türleri ortaya çıkarmaları sadece birkaç ‘on milyon yıl’ gerektirmiştir. İlk balıktan 50 milyon yıl sonra, yani günümüzden 485 milyon yıl önce Ordovician çağında ilk omurgalı canlıların, 450 milyon yıl önce ise ilk eklembacaklıların ortaya çıktıklarına dair fosil kalıntıları bulunmaktadır.
Karada yaşayan bitkilerin ortaya çıkışları, denizlerde yaşayan canlıların karaya çıkmalarında kuşkusuz etkili olmuştur, bitkiler ise günümüzden 443.7 milyon yıl önce başlayan Silurian çağında ortaya çıkmışlardır, karaya çıkmaları ise 425 milyon yıl önce gerçekleşmiştir.
Devonian çağı olarak tanımlanan dönem günümüzden 416 milyon yıl önce gerçekleşmiş, bu dönem iki önemli gelişme dikkat çekmektedir. Birincisi 380 milyon yıl önce gerçekleştiğine dair fosil kalıntıları bulunan ilk örümceklerin ortaya çıkışları, diğerisi ise 375 milyon yıl önce büyük bir devrim gerçekleşmiş, ilk amfibiler ve koelakantlar, yani Latimeria ortaya çıkmıştır, Latimeria denizde yaşamasına rağmen karaya ilk çıkan canlılardan sayılmaktadır, 80 kg ağırlığı, 2 metre boyu ve 100 yıl civarı bir ömür sürebilme becerisine sahiptir.
359.2 milyon yıl öncesine dayanan Carboniferous ve 299 milyon yıl önce başlayan Permian dönemlerine dair en önemli gelişmelerin başında kozalaklı ağaçların ortaya çıkmaları gösterilebilir.
Bu sürece kadar dünyada yaşayan canlılar saydıklarımızla kısıtlı değildir, çok sayıda canlı türü dünya yüzeyini doldurmuş, hem denizde hem de karada farklı türler yaşamlarını sürdürmektedirler, ancak 250 milyon yıl önce büyük bir felaket süreci yaşanarak kitlesel bir yok oluş sürecine girilir, ancak dünyada canlı yaşamı bir defa ortaya çıkmıştır ve onu bütünüyle yok etmek artık neredeyse imkansızdır, Mesozoic dönemde, Triassic çağda yaşanan kitlesel yok oluş dünya üzerinde farklı türlerin ortaya çıkarak hakimiyeti ellerine geçirmelerine imkan tanımıştır.
MUHTEMELEN BİR METEOR ÇARPMASIDIR
Triassic çağın en önemli yaşam türleri 225 milyon yıl önce ortaya çıkan ilk dinozorlar ile 215 milyon yıl önce ortaya çıkan ilk memeliler olmuştur. 199.6 milyon yıl önce başlayan Jurassic çağı dinozorların altın çağı olarak bilinmektedir, memeliler henüz bu envai çeşit ve ebatlarıyla dünyayı kaplayan dinozorlardan korkutları için gizli saklı yaşamak zorundadırlar, fakat 155 milyon yıl önce dinozor türlerinden evrilen ilk kuşlar gökyüzünde kanat çırpmaya başlarlar.
145.5 milyon yıl önce bağlayan Cretaceous çağı da iki önemli olayın gerçekleştiği dönem olmuştur, birincisi günümüzden 125 milyon yıl önce ilk çiçekli bitkiler ortaya çıkmışlar, ikincisi ise bu çağın sonu olarak bilinen büyük bir olayın yaşandığı, 65 milyon yıl önce dinozorların kitlesel şekilde yok olmalarına neden olan muhtemelen bir meteor çarpmasıdır.
Konu dünyamız olunca, büyük yok oluşlar daha büyük başlangıçların habercisidir, yaklaşık olarak her 200-250 milyon yılda bir dünya üzerindeki canlı yaşamının büyük ölçüde yok olacağı ve geri kalan canlıların yeni türlere dönüşerek yeni yaşam formları ile gezegeni kaplayacakları bir süreç başlamaktadır.
Dinozorların yok olmaları ufak memelilerin gizlendikleri yerlerden çıkmalarına ve çevredeki cesetleri ve ardından dünyayı saran böceklerle kendilerine bol proteinli bir ziyafet çekmelerine neden olmuş, zaman içerisinde gelişerek dünyayı daha fazla kontrolleri altına almaya başlamışlardır.
Göktaşı felaketi ile sona eren Mesozoic dönemin ardından Cenozoic dönem başlamış, bu dönemde ise üç ayrı çağ sayabilmekteyiz. Bunlardan ilki Paleogene çağı, 65.5 milyon yıl ile 23.03 milyon yıl arasını ifade etmektedir. 65 milyon yıl önce yaşanan felaketin ardından, daha sonra insana kadar ulaşacak olan hayat ağacının en altındaki ilk primat türü dinozorların hemen ardından ortaya çıkar, daha ziyade sincap gibi görünmektedir, kuyrukludur ve ağaçlarda dolaşır. Bu primat türü henüz bitkilerle beslenmektedir.
MİLYONLARCA YIL SÜRE GEÇMESİ GEREKECEKTİ
Fakat günümüzden 60 milyon yıl önce, ilk et yiyen memeli türleri dünyayı sarmaya başlarlar, daha öncesinde memeliler böcekler ve bitkilerle besleniyorlardı, büyüklükleri ise ancak bir kedi kadardı. O denli küçük olmalarının sebebi ise çarpışmanın ardından atmosferdeki karbondioksit oranının artması, oksijen seviyesinin ise düşmesidir. Günümüzden ancak 55 milyon yıl önce atmosferdeki oksijen seviyesi %23 oranında artmıştır. Bu artışın sebepleri arasında en önemli olanı, 60 milyon yıl önce başlayan Kuzey Atlantik’te başlayan ve milyonlarca yıl boyunca süren volkanik hareketlenmedir, 50 milyon yıl önce bu volkanik hareket dinginleşince, karbondioksit oranı düşüp oksijen seviyesi tekrar artmaya başlamıştır, bol oksijen çevrede yaşayan canlıların daha iri olmalarını sağlamaktadır.
Dünyayı en eski çağlardan itibaren çimenlerle kaplı olarak düşünebilirsiniz, fakat bu bir yanılgıdır, günümüzden 55 milyon yıl önce ilk çimenler ortaya çıktıklarında, hemen ardından ilk atlar, ilk tavşanlar (lagomorphs,) ilk filler (proboscidea,) ilk kemirgenler ve hatta ilk balinalar yeryüzünde dolaşmaya başladılar, artık çimenler vardı fakat yine de otlakların ortaya çıkması için halen milyonlarca yıl süre geçmesi gerekecekti.
TAG: evrim ,Müfredattan kaldırılan dersler Odatv'de ,şıvan okçuoğlu İLGİLİ HABERLER
"Halkımız kendi devletini kurmak için adım atıyor"Erdoğan'ın danışmanından ilginç mesaj10.04.2017 10:09