Kadın Üreme Fizyolojisi ve Adet Döngüsü - Bebekbeklerken.com
Ergenlik döneminden itibaren kadın genital sistemi her ay yeniden hamilelik için hazırlanır. Gebelik gerçekleşirse bu döngü doğuma ve sonrasındaki loğusalık ve emzirme döneminin bir aşamasına kadar duraklar. Gebelik oluşmazsa bir sonraki ay aynı olaylar yeniden tekrarlanır.Bu nedenle erkek genital sisteminin aksine kadınlarda tipik bir ‘döngü’ sözkonusudur. Ortalama olarak 28 gün süren bu döngü henüz tüm detayları çözülmemiş olan oldukça karmaşık mekanizmalar barındırır. Burada genel hatlarıyla b
1. Uterus ve Endometrium ( Rahim ve Rahim iç zarı): 1. kompartmanda adet döngüsünde başlıca rolü endometrium(rahim iç zarı) üstlenir. Endometrium her ay yeni oluşan bir gebeliğin yerleşmesi için hazırlanır.Gebelik oluşmazsa adet kanamasıyla önemli bir kısmı atılır ve yeniden aynı hazırlık başlar.
Endometrium 2. kompartman olan overlerden (yumurtalık) salgılanan östrojen ve progesteron hormonlarına duyarlıdır.Adet kanamasının başlamasından itibaren bir sonraki ayda oluşabilecek bir gebeliğin endometriuma yerleşebilmesi için uygun ortam hazırlanmaya başlar.Önce östrojen (Estradiol= E2) etkisiyle endometrium kalınlaşır. Ovulasyonun (yumurtlama) gerçekleşmesinden sonra progesteron salgılanmaya başlar ve bu hormonun etkisiyle endometrium gebelik ürününün yerleşmesi için uygun hale gelir. Gebelik gerçekleşirse overlerden progesteron salgısı devam eder. Gerçekleşmezse 14 günlük bir süre sonunda overlerden hem östrojen hem de progesteron salgılanması azalır ve endometriumun yüzeyel tabakası adet kanamasıyla dökülür.Overlerden östrojen ve progesteron salgılanması 3. Kompartman olan Hipofiz Bezi tarafından kontrol edilir. Hipofiz bezi beyinin alt kısmında yeralır ve vücuttaki iç salgı bezlerinin çalışmalarını kontrol eden bir merkezdir .Overlerin çalışması da Hipofizden salgılanan FSH ve LH hormonlarının denetimindedir.
En üstte yeralan 4. Kompartman beyninin Hipotalamus adı verilen kısmıdır. Bu bölgeden Gonadotroin Salgılatıcı Hormon (Gonadotropine Releasing Hormone = GnRH) salgılanır.GnRH ,ikinci kompartman olan Hipofiz bezinde ortak isimleri Gonadotropin olan FSH ve LH hormonlarının salgılanmasını düzenler.
Overde duvarı yırtılan ve içindeki oositi kaybeden folikülün yapısı değişmeye başlar ve bu dönemden sonra corpus luteum (sarı cisim) olarak isimlendirilir. Sarı cismin görevi progesteron hormonu salgılayarak olası bir gebelikte endometriumu(rahim iç zarı) gebelik ürününün yerleşmesine uygun hale getirmektir. Gebelik oluşmazsa yaklaşık 14 gün sonunda sarı cismin hormon salgılama kapasitesi azalır ve adet kanaması başlar.Gebelik oluşursa gebelik hormonu olarak bilinen HCG etkisiyle sarı cismin ömrü uzar ve geblik corpus luteumu (corpus luteum gravidarum) na dönüşür. Gebeliğin devamı için yaklaşık 10. haftaya dek hayati önem taşır.