01 Avrupa Veteriner Hekimlik Meslek Tüzüğü
Veteriner Hekimlerin toplumdaki rolü
Meslek Tüzüğünün amacı
Avrupa Meslek Tüzüğünün amacı
FVE Avrupa Meslek Tüzüğü
FVE Avrupa Veteriner Hekimlik Meslek Tüzüğü’nün Temel Değerleri
1.1 Genel Prensipler
1.2 Veteriner Hekimler ve Hayvanlar
1.3 Veteriner Hekimler ve Müşteriler
1.4 Veteriner Hekimler ve Veteriner Hekimlik Mesleği
1.5 Veteriner Hekimler ve Veteriner Hekim Ekibi
1.6 Veteriner Hekimler ve Yetkili Otoriteler
1.7 Veteriner Hekimler ve Toplum
1.8 Veteriner Hekimler ve Çevre
Temel değerlerin uygulanması ile ilgili diğer tavsiyeler
2.1 Veteriner Hekimler ve Hayvanlar
2.2 Veteriner Hekimler ve Müşteriler
2.3 Veteriner Hekimler ve Veteriner Hekimlik Mesleği
2.4 Veteriner Hekimler ve Veteriner Hekim Ekibi
2.5 Veteriner Hekimler ve Yetkili Otoriteler
2.6 Veteriner Hekimler ve Toplum
2.7 Veteriner Hekimler ve Çevre
02 Veteriner Hekimlik Kanunu
Avrupa’nın 38 ülkesinde veteriner hekimlik mesleği ve bunun tüm disiplinlerini temsil eden tüm FVE üye örgütleri tarafından kabul edilen bu belgeler, Avrupa’da veteriner hekimlik mesleğine hizmet için kılavuz olma amacı taşımaktadır. Bu belgeler, hayvan ve insanların sağlık ve refahlarını güvence altına alma konusundaki mesleki yükümlülüğü ve buna bağlı etik standartları belirgin bir şekilde göstermektedir. Her iki belge de mesleki hizmetlerimizin kalitesini sürekli olarak iyileştirmek yönünden meslek politikamızdaki bir sonraki adımdır.
Bu broşürün hayvan ve insan sağlık ve refahı ile ilgisi bulunan tüm kişilere hizmet etmesini içtenlikle umuyorum.
Dr Walter Winding
Avrupa Veteriner Hekimler
Veteriner Hekimlik Meslek Tüzüğünü sizlere tavsiye etmekten memnuniyet duyuyorum. Avrupa Veteriner Hekimler Federasyonu tarafından hazırlanan bu belge, Avrupa’da veteriner hekimlik mesleğinin rolü ve sorumlulukları ile bunların topluma nasıl anlatılması gerektiğini özetlemektedir. Bu belge Veteriner Hekimlik Kanunu’nun tanımı ile beraber, mesleki görevlere net bir bakışı, bu görevlerin yerine getirilmesinde izlenecek yolu ve bu görevlerle ilgili mesleki sorunluluğu belirlemektedir.
Bu Tüzüğün klinisyenler, hijyenistler, araştırmacılar ve politika oluşturucular dahil hem kamu sektöründe hem de özel sektördeki tüm veteriner hekimlere uygulanabilecek şekilde hazırlanmış olmasından özellikle memnuniyet duyuyorum. Tüm veteriner hekimler aynı amaçlar için birlikte ve yakın olarak çalışmak suretiyle Avrupa’da hayvan ve insan sağlık ve refahının güvenceye alınmasına katkıda bulunacaktır.
Veteriner hekimler toplumun ihtiyaçlarının cevaplanmasında, çok sayıda hizmet temin etmek suretiyle hayvan sağlığı, hayvan refahı, halk sağlığı ve çevrenin korunmasında önemli bir rol oynamaktadırlar.
Bir veteriner hekimin görevi ona,
■ genel ve özel de her bir meslektaşla ilgili veteriner hekimlik mesleği,
■ profesyonel veteriner hekim ekibi,
■ toplum ve
■ yetkili otoritelerle ilgili bir dizi yasal ve ahlaki sorumluluklar yüklemektedir.
Bu yükümlülükler bazen birbirleriyle çelişebilir ve bu nedenle veteriner hekim ikilemde kalabilir. Bu gibi durumlarda bu yükümlülüklerin dengelenmesi veteriner hekimlerin sorumluluğudur.
Meslek Tüzüğü, veteriner hekimlik ahlakı ile mesleki uygulama prensiplerini belirleyen bir standarttır. Meslek Tüzüğü,
■ Veteriner hekimlerin hayvan sağlığı, hayvan refahı ve halk sağlığı çıkarına yüksek kaliteli hizmetler üretmesini sağlamalı ve,
■ sağlanan hizmetlerle hasta sahiplerinin güven duymasını temin etmelidir.
Veteriner hekimlerin faaliyetleri yüksek düzeyde bir yasal, teknik ve bilimsel bilgi gerektiren görevlerinin uygun bir şekilde yerine getirilmesi sırasında düşünsel çaba harcanmasını gerektirmektedir. Veteriner hekim diplomasının tanınması Mesleki Niteliklerin Tanınması ile ilgili Direktif’in (2005/36/EC) 38. maddesi ile Ek V’inde belirtilen minimum eğitim şartları temelinde olmaktadır1.
Veteriner hekimlik mesleğinin icrası için onay almak ilave şartların (yetkili bir otorite tarafından kayıt gibi) karşılanmasını gerektirebilir. Veteriner hekimler, uygun yetkili otorite tarafından hazırlanan Meslek Tüzüğü şartlarına tabi tutulmaktadırlar. Veteriner hekimler, disiplin müeyyidelerine neden olabilecek Tüzük hükümleri ihlallerinden kaçınmalıdırlar. Hayvan sahipleri, Uygulama Tüzüğü hükümlerinin ihlali iddialarının, ilgili uygun yetkili otorite tarafından ciddi olarak dikkate alınacağı ve ispatı halinde ihlalin ciddiyeti ile orantılı bir yaptırım uygulanacağı konusunda güven duymalıdırlar.
Avrupa Uygulama Tüzüğünün amacı
Sınır aşan etkinliklerin artışı ve hizmetler için gerçek bir İç Pazar gelişimi, Avrupa düzeyindeki mesleki kuralların daha fazla yakınlaştırılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle mesleki örgütlerin, hizmet alanların eşit bir düzeyde korunmasını ve hizmetlerin tüm AB’de yüksek bir kalitede sağlanmasını temin edecek Avrupa düzeyinde ortak kuralların belirlenmesi konusunda kendi aralarında anlaşmaları oldukça önemlidir.
■ hizmet sağlayıcıların serbest dolaşımını sağlayabilir ve,
■ hizmet alıcıların diğer üye ülkelerdeki hizmet sağlayıcılar tarafından temin edilen hizmetler konusunda emniyet ve güvenlerinin artmasına öncülük edebilir.
Avrupa Uygulama Tüzüğü, hem sınır ötesinden temin edilen hizmetlere hem de hizmet sağlayıcının bulunduğu ülkeden sağlanan hizmetlere uygulanmalıdır. Amaç milli ve yabancı hizmetler arasında bir ayırım oluşturmak değil, Avrupa düzeyinde bir ortak kurallar dizisi oluşturmaktır.
(1) Ek I’e bakınız.
Avrupa Uygulama Tüzüğü, Avrupa’da düzenlenmiş mesleklerin uygulanmasının merkezinde bulunan mesleki bağımsızlık, gizlilik, doğruluk, dürüstlük ve ciddiyet gibi prensipleri içermelidir. Bu, üye devletlerin veya milli mesleki örgütlerin kendi milli yasa veya milli Meslek Tüzüklerinde daha fazla koruma hedefleyen daha detaylı kurallar getirmelerine engel değildir. (ref El kitabı hizmetleri)
Hizmetlerle ilgili 2006/123/EC sayılı Direktife (mad. 15 müessese kurma özgürlüğü ve mad. 16 hizmetlerin serbest dolaşımı) gereğince, daha detaylı kurallar getirenler aşağıdaki şartlara riayet etmek zorundadırlar:
■ Ayrımcılık yapmama: Şart, ne doğrudan (milliyet veya işyerinin konumu) ne de dolaylı (ikamet yeri veya asıl müessesenin yeri) olarak ayrımcı olamaz;
■ Gereklilik: Şart, kamu yararı, kamu güvenliği, halk sağlığı veya çevrenin korunması sebeplerine dayalı olmalıdır;
■ Orantılılık: Şart, ulaşılmak istenen amaca uygun olmalıdır ve amaca ulaşmak için gerekenden fazla olmamalıdır.
Avrupa Uygulama Tüzüğü’nün güçlüklerinden birisi de onun bu minimum kurallar dizisinin pratikte uygulamaya konulabilmesini sağlamak için somut olarak icrasıdır.
FVE Avrupa Uygulama Tüzüğü
Bu önsöze göre, FVE üyeleri bir FVE Avrupa Uygulama Tüzüğü konusunda mutabıktırlar. Bu Uygulama Tüzüğü:
■ halihazırda tüm FVE üyeleri arasında temel değerler üzerinde uzlaşmanın ifadesi olarak anlaşılacak ve milli uygulama tüzüklerinde icra edilecek: BÖLÜM 1 ve
■ hizmet alanların daha fazla korunmasını ve hizmetlerin daha yüksek bir kalitede sağlanmasını hedefleyen tüm milli Uygulama Tüzük revizyonlarının aşamalı olarak uygulanmasında tüm FVE üyeleri tarafından dikkate alınacak: BÖLÜM 2 prensipleri içermektedir.
Bu FVE Avrupa Uygulama Tüzüğü, Avrupa Birliği ya da Milli mevzuat tarafından bağlayıcı hale getirilmedikçe hukuken bağlayıcı olmayacaktır.
Bu Tüzüğün uygulanabileceği durumlar çok değişken olacağı için FVE, sorumluluk kabul etmemekte ve bu Tüzüğün özel bir yasa hükmü şekline dönüştürülmesinden mesul değildir.
Yetkili Otorite bir Üye Devlette belirli idari otoriteler, mesleki kurumlar ve hukuki otonomilerinin uygulanmasında hizmetlere erişimi veya yürütmeyi ortak bir tarzda düzenleyen mesleki dernekler veya diğer mesleki örgütler dahil hizmet etkinlikleri ile ilgili denetleyici veya düzenleyici rolü olan herhangi bir kurumsal yapı veya otorite demektir (Direktif 2006/123/EC).
Düzenlenmiş meslek yasal, düzenleyici veya idari hükümler gereğince doğrudan veya dolaylı olarak spesifik mesleki nitelik aranmasına tabi tutulan uğraşlarla ilgili mesleki bir etkinlik veya mesleki etkinlikler grubu demektir; özellikle yasal, düzenleyici veya idari hükümler tarafından belli bir mesleki vasfı taşıyanlarla sınırlanan mesleki bir unvanın kullanımı, bir uğraş biçimi teşkil edecektir (Direktif 2005/36/EC).
Hizmet Anlaşma’nın 50. Maddesinde belirtildiği gibi normalde bir ücret karşılığı sağlanan kendi hesabına herhangi bir ekonomik etkinlik demektir (Direktif 2006/123/EC).
Müşteri bir veteriner hekim, onun çalışanları veya onun veteriner hekim ekibi tarafından temin edilen mal veya hizmetleri satın alan bir şahıs, şirket veya diğer bir tüzel kişi (hükümet gibi) demektir.
Üye Devlet bir Avrupa Birliği Üye Devleti demektir.
Yaşanılan Üye Devlet veteriner hekimin mesleki unvanını kazandığı Üye Devlet demektir.
Konakçı Üye Devlet veteriner hekimin sınır ötesinde mesleki unvanını icra edebileceği herhangi bir diğer Üye Devlet demektir.
Veteriner hekimler, şahsi ve bağımsız kararlarını, tüm ilgili durumları dikkate aldıktan sonra hiçbir şahsi çıkar veya dış etki olmaksızın uygulayacaklardır.
Müşterilerin tarafsız, bağımsız ve objektif tavsiye alma hakkı vardır.
Veteriner hekimler müşteriler ve meslektaşları dahil diğer insanlarla ilişkilerinde nezaket, doğruluk ve dürüstlük ilkelerine göre hareket edecek ve mesleğin itibarını zedeleyecek veya toplumun güvenini baltalayacak hareket veya davranışlardan kaçınacaklardır.
Müşterilerin nezaket ve saygıyla davranılmayı bekleme hakkı vardır.
Gizlilik ve mesleki mahremiyet
Veteriner hekimler mümkün olduğunca kişinin rızası ile belli durumlar haricinde müşterilerin sırlarını2 koruyacaktır.
Müşterilerin veteriner hekimlerden özellikle halk ve müşterilerin sağlığı3, hayvan sağlığı ve/veya refahı nedeniyle veya yasa hükümlerine göre ifşaat gereken durumlar hariç gizliliklerine saygı gösterilmesini bekleme hakkı vardır.
(2) Gizlilik / mesleki mahremiyet: mesleki hizmet sağlanırken elde edilen bilgilerin korunması ve bir kişi ile ilgili bilgilerin diğer kişilere ifşa edilmemesinin sağlanması.
(3) § 1.6.’ya bakınız.
Yeterlilik ve profesyonellik
Veteriner hekimler mesleklerini icra ederken vicdanlarına ve en iyi mesleki bilgilerine göre hareket edecektir.
Veteriner hekimler veterinerlik bilimi ile ilgili bilgi ve becerilerini sürdürecek ve geliştirecektir.
Müşterilerin veteriner hekimlerden kendi uygulama sahasındaki bilgilerini güncel tutmalarını ve yeterli düzeyde çalışmalarını bekleme hakkı vardır.
Veteriner hekimler bir hizmet sunulurken oluşan hata ve ihmallerden kaynaklanan zararların yeterince tazmin edilebileceği konusunda müşteriyi temin edecektir. Veteriner hekimler bu amaçla sigorta veya başka bir formda garanti sağlayacaktır.
Müşterilerin gerekçeli bir talep halinde yeterli bir tazminat bekleme hakkı vardır.
Veteriner hekimlerin hayvan sağlığı ve refahı mevzuatı konusunda bilgileri olacaktır.
Veteriner hekimler, veteriner hekimlik mesleğinin hangi bölümünde çalışırlarsa çalışsınlar bakımları altındaki hayvanların refah ve sağlıklarını düzeltecek ve/veya sağlayacaklardır.
Veteriner hekimler, hayvanlara becerilerine ve spesifik duruma göre ilk yardım ve ağrı kesici verecektir.
Veteriner hekimler, bu Tüzüğün Prensipleri ve Uygulama hükümleri ve/veya hizmet tedarik etmek istedikleri Üye Devletin yasaları ile çelişmediği sürece müşterinin ihtiyaç ve taleplerine saygı gösterecektir.
Hiçbir veteriner hekim ırk, cinsiyet, din, siyaset, engellilik, medeni durum veya cinsel eğilim temellerinde ayrımcılık yapmayacaktır.
Tüm veteriner hekimlerin yeterli dikkat, beceri ve özenle bağımsız, doğru ve dürüst olarak ve güvenli bir biçimde, vicdanlı davranarak ve yeteneklice profesyonel bir tarzda çalışmak ve hizmet sunmak konusunda müşterilerine bir görev borçları vardır.
Veteriner hekimler, tedavi ve işlemler uygulanmadan önce makul bir biçimde ve mümkün olduğunca bir müşterinin bildirilmiş rızasını alacaktır.
Veteriner hekimler, halkı hizmetleri konusunda doğru ve yanıltıcı olmayan bir tarzda bilgilendirebilirler. Bu iletişim gerçek, şeffaf ve doğru olmalıdır. Veteriner hekimlerce uygulanan ticari iletişimler Topluluk yasasına uygun olacak ve özellikle bağımsızlık, ciddiyet, gizlilik ve mesleki mahremiyeti garanti etmeyi hedefleyecektir. (ref El kitabı hizmetleri).
Veteriner hekimler, bir Avrupa veteriner hekimlik mesleğinin bireysel üyeleri olarak veteriner hekimlikle ilgili mevzuat ve Uygulama Tüzüğünü takip edecek ve bilgi edinecektir.
Bir Üye Devletteki bir veteriner hekim diğer bir Üye Devletteki bir veteriner hekimle işbirliği halinde çalışıyorsa bu her iki veteriner hekim de kendileri ile ilgili yasaları ve ilgili Üye Devletlerdeki veteriner hekimlerin mesleki örgütlerini, yetki ve yükümlülüklerini dikkate alacaktır.
Tüm veteriner hekimler, başkalarının yasal hak ve çıkarlarına saygı duyan bir tarzda hareket edecektir. Veteriner hekimler, meslektaşlarının mesleki amaç ve katkılarını kabul edecek ve onların haklarına saygı duyacaktır.
Veteriner hekimler, Üye Devletlerdeki tüm veteriner hekimleri meslektaş olarak tanıyacak ve onlara adil bir şekilde ve nezaketle davranacaktır.
Veteriner hekimler, veteriner hekimlikle ilgili sertifikasyonun gizliliğini sağlayacaktır. Veteriner hekimler, imza sahibi belgenin hazırlayıcısı değilse veya
■ belge, imza sahibinin doğrudan gözetimi ve/veya yetkisi altında hazırlanmamışsa,
■ belge, yukarıda belirtildiği gibi resmi olarak tanınan bir sertifika temelinde hazırlanmamış ve başka bir yetkilendirilmiş veteriner hekim tarafından imzalanmamışsa, bu şekildeki bir sertifikayı veya herhangi bir diğer yasal müracaat belgesini imzalamayacaktır.
1.5 Veteriner Hekimler ve Veteriner Hekim Ekibi4
Veteriner hekimler işverenler, işçiler ve iş sahiplerinin Sağlık ve Güvenliği ile ilgili mevzuat konusundaki bilgilerini güncel tutacak, geliştirecek ve bu mevzuatı takip edecektir.
Tüm veteriner hekimler, ekiplerini Uygulama Tüzüğüne uygun çalıştırmayı ve veteriner hekimlik hizmet tedarikçisi ile ilgili herkesin yeterli olmayan, yanlış ve yanıltıcı beyanlara karşı korunma konusunda güveni sağlayacaktır.
Tüm veteriner hekimler, ekiplerinin sağlık, güvenlik ve refahını sağlamak için tüm makul önlemleri alacaktır.
Veteriner hekimler, hastaların bakımı konusunda koordinasyonu sağlamak için meslektaşları ve çalışanları arasında iletişim sağlayacaktır.
Veteriner hekimler, görevlendirilen yardımcı personelin genel sorumluluk sürerken görevin etkin ve etkili bir şekilde ifa edilmesi için gerekli bilgi ve becerileri taşımalarını sağlayacaktır.
(4) İşverenler, işçiler, iş sahipleri.
Tüm veteriner hekimler, mesleki etkinlikleri ile ilgili yasalara riayet edecek ve Yetkili Otoritelerle iyi ilişkilerin sürdürülmesini teşvik edecek ve bu konuda çaba harcayacaktır.
Veteriner hekimler, Yetkili Otoritelerle temas kuracak ve belli bir Üye Devlette belli bir etkinliğin uygulanmasında kendilerini etkileyecek kurallar konusunda onları bilgilendirecektir. Veteriner hekimler, bir hizmet tedarik etmek istedikleri Üye Devletin Yetkili Otoritesi ile ilişkilerine göre hareket edecektir.
Veteriner hekimler Yetkili Otoriteler adına görev ifa ederken, çıkar çatışması olmamasını sağlayacak ve mevkilerini müşteri sayısını artırmaya veya şahsi bir çıkar sağlamaya çalışmak için kullanmayacaktır.
Veteriner hekimler Yetkili Otoriteler adına denetimde bulunurken, bu denetimlerin uygulanmasında tarafsızlık ve yeknesaklığın önemini anlayacak ve buna göre hareket edecektir.
Veteriner hekimler, halk sağlığı ile ilgili mevzuat konusundaki bilgilerini güncel tutacak, geliştirecek ve bu mevzuatı takip edecektir.
Veteriner hekimler, gıda zincirindeki rollerini anlayacak ve yasal yükümlülüklerini yerine getirecektir. Veteriner hekimler, eylemlerinin nihai ürün ve müşteri üzerindeki muhtemel etkisini göz önünde bulunduracaktır.
Veteriner hekimler, halk ve tüketici sağlığının en iyi şekilde korunmasını sağlamaya çalışacaktır.
Veteriner hekimler, özellikle genel farmakovijilans prensip ve şartlarına göre kaydedilecek ve uygulanacak tıbbi ürünlerin dağıtımı ve uygulanması sırasında bu tıbbi ürünlerin reçeteye yazılması, saklanması, kullanılması, tedariki ve imhası ile ilgili yasal yükümlülüklerini anlayacak ve bu yükümlülükleri yerine getirecektir.
Veteriner hekimler, bir ihbarı mecburi hastalık şüphesini uygun Otoriteye bildirecektir.
Veteriner hekimler, çevre korunması ile ilgili mevzuat konusundaki bilgilerini güncel tutacak, geliştirecek ve bu mevzuatı takip edecektir.
Tüm veteriner hekimler, mesleki iş ve hizmetlerin uygulanması sırasında mesleki etkinliklerinin sosyal ve çevresel etkisini dikkate alacaktır.
Veteriner hekimler, hayvanların hisseden varlıklar olarak belirli etik durumların ve hayvan sağlığı ve refahı konusundaki sorumluluklarının bilincinde olmalıdır.
Veteriner hekimler, hayvan refahını değerlendirirken,
■ aç ve susuz kalmama özgürlüğü,
■ ağrı, yaralanma ve hastalıktan uzak kalma özgürlüğü,
■ korku ve endişeden uzak kalma özgürlüğü,
■ normal davranış sergileme özgürlüğü,
■ sıkıntıdan uzak kalma özgürlüğü olmak üzere beş özgürlüğü daima dikkate almalıdır.
Veteriner hekimler, iyi bir teşhis ve tedavi için gerekli en az stres oluşturan teknikler kullanmalıdır.
Veteriner hekimler, hayvanların ağrı ve ızdırap çekmelerini mümkün olduğunca gidermelidir; eğer tedavi mümkün değilse, ötenazi uygulanmalıdır (mümkün olduğunca az ağrı, endişe ve korku oluşturacak şekilde öldürme).
Veteriner hekimler, bir hayvanın daha fazla ızdırap çekmesini önleyecek hiçbir tıbbi çarenin olmadığı acil vakalarda, hayvan sahibinin izni bile aranmaksızın (trafik kazası ve ilk yardım vs. gibi vakalarda hayvan sahibi mevcut olmayabilir veya hayvan sahibi ile temas kurulamayabilir) hayvana ötenazi uygulamayı düşünmelidir. Ötenazi kararı alınmadan önce, mümkün olan tüm tedaviler dikkatlice düşünülmeli, v icdanen rahat olunmalı ve kanuna karşı tam sorumluluk göz önünde tutulmalıdır.
Veteriner hekimler, hayvan refahı mevzuatının ihlalleriyle karşılaştıklarında vakit geçirmeden bu konuda hayvan(lar)’ın sahibinin dikkatini çekmeli ve problemi çözmek için ellerinden gelen çabayı harcamalıdır. Veteriner hekimler, bu ihlal durumlarını mümkün olduğunca uygun yasal otoriteye bildirmelidir.
Veteriner hekimler, ilk yardımdan sonra sadece yeterli bilgi ve becerileri bulunan konularda veteriner hekimlik hizmetinde bulunmalıdır. Veteriner hekimler, eğer yeterli bilgi ve becerileri yoksa, vakayı uygun bilgi ve becerileri bulunan bir veteriner hekime yönlendirmelidir.
Veteriner hekimler, hizmet sunulmadan önce ve hizmet sunulurken hem uygulanacak prosedür (tedavi seçenekleri, hastalığın sonucunu tahmin ve muhtemel yan etkiler) ve ilgili ücretler konusunda müşterilerin anlayacağı tarzda iyi mesleki tavsiyeler ve bilgiler vermelidir.
Veteriner hekimler, gerektiğinde acil servis sistemleri ile ilgili bilgi vermelidir.
Veteriner hekimler, veteriner hekimlik hizmeti tedarik ederken elde ettikleri bilgilerin gizliliğine saygı göstermeli ve kanun gereği olmadıkça ve mümkün olduğunca kişinin veya ilgili tarafın bildirilmiş rızası olmaksızın bir müşteri ile ilgili bilgilerin diğer kişilere ifşa edilmemesini sağlamalıdır.
Veteriner hekimler, şikayet ve eleştirileri acilen, tam olarak ve nezaketli bir biçimde cevaplamalıdır.
Veteriner hekimler, eğer müşterilerle aralarında mesleki bir konuda veya mesleğin uygulanması ile ilgili bir kuralın ihlali konuda bir anlaşmazlık olursa, bu anlaşmazlığı yerinde veya Yetkili Otorite vasıtasıyla çözmelidir.
Veteriner hekimler, ücretlerle ilgili kurallar varsa bu kurallara saygı göstermelidir.
Veteriner hekimler, diğer veteriner hekimleri art niyetle veya adil olmayan bir şekilde eleştirmemeli ve onları itibarsızlaştırmaya çalışmamalıdır.
Veteriner hekimler, eğer kendi aralarında mesleki bir konuda veya mesleğin uygulanması ile ilgili bir kuralın ihlali konuda bir anlaşmazlık olursa, bu anlaşmazlığı yerinde veya Yetkili Otorite vasıtasıyla çözmelidir.
Veteriner hekimler, mesleki bilgi ve becerilerini sürdürmeli ve geliştirmelidir.
Veteriner hekimler, eğer bir veteriner hekimlik hizmeti vermeden önce aynı müşterinin başka bir veteriner hekimlik hizmeti tedarikçisi ile mevcut bir sözleşmesinin olduğunu biliyorsa veya bunu makul bir araştırma ile öğrenmişse, diğer tedarikçiyi haberdar etmelidir.
Veteriner hekimler sadece vermeye yetkili oldukları hizmetleri vermelidir. Veteriner hekimler, müşteriye talep edilen hizmeti vermeye yetkili diğer bir veteriner hekim bulması konusunda yardımcı olmalıdır.
Veteriner hekimler servislerine yapılan bağışları veteriner hekimlik mesleğini temsil eden örgütlere bildirmelidir. Veteriner hekimler imkan ve kabiliyetlerine göre meslek temsilcilerini desteklemelidir (tavsiyede bulunmak, eleştirmek ve oy hakkını değerlendirmek gibi).
2.4 Veteriner Hekimler ve Veteriner Hekimlik Ekibi
Veteriner hekimler, meslektaşlarına ve çalışanlarına adil ve makul davranmalı ve onlara adil bir maaş sağlamalıdır.
Veteriner hekimler, personelinin mesleki ve/veya teknik bilgi ve becerilerinin sürekli gelişimini teşvik ve temin etmelidir.
Veteriner hekimler ve çalışanları, yasal ve mesleki mesuliyetlerine karşı sigortalı olmalıdır.
Veteriner hekimler, sonraki nesil veteriner hekimlerin mesleki gelişimini desteklemelidir.
Veteriner hekimler servislerine yapılan bağışları veteriner hekimlik mesleğini temsil eden örgütlere bildirmelidir. Veteriner hekimler imkan ve kabiliyetlerine göre meslek temsilcilerini desteklemelidir (tavsiyede bulunmak, e leştirmek ve oy hakkını değerlendirmek gibi).
Veteriner hekimler, Yetkili Otoriteler adına üstlendikleri kamu hizmeti yükümlülüklerini talep olduğunda, derhal ve verilen talimatlara göre yerine getirmelidir.
Yetkili Otoriteler tarafından veteriner hekimlerden başka bir veteriner hekimin müşterisine hizmet vermesi talep edildiğinde ve müşteri tarafından kamu hizmeti olarak verilmesi gereken hizmetin dışında başka bir veteriner hekimlik hizmeti vermesi talep edildiğinde, veteriner hekimler diğer veteriner hekimi haberdar etmelidir.
Veteriner hekimler özellikle farklı Üye Devletlerden iseler, her iki veteriner hekiminde bağlı olduğu Yetkili Otoriteleri bilgilendirmeksizin bir meslektaşlarına karşı dava açmamalıdır. Bu veteriner hekimler ilgili Yetkili Otoritelere anlaşmazlığın çözümü için bir şans tanımalıdır.
2.6 Veteriner Hekimler ve Toplum Veteriner hekimler hayvan sahiplerini topluma karşı sorumlulukları konusunda bilgilendirmelidir.
Veteriner hekimler mümkün olduğunca müşterilerine zoonotik etkenler, gıda kaynaklı patojenler, kalıntılar, bulaşanlar (biyolojik ve kimyasal ajanlar) ve antimikrobiyel direnç riskinin minimize edilmesi için alınan önlemler konusunda tavsiyede bulunmalıdır.
Veteriner hekimler uygun dezenfektanlar, tıbbi ürünler ve diğer kimyasallar kullanarak çevre kirlenmesini azaltmaya çalışmalıdır. Veteriner hekimler müşterilerini de aynı yönde davranmaları konusunda teşvik etmelidir.
Veteriner hekimler çevresel sorumluluğu gözeterek enerji ve suyu ekonomik bir şekilde kullanmalıdır.
Veteriner hekimler farklı tiplerdeki atıkların uygun geri dönüştürme noktalarına gönderilebilmesi için ayrı toplama düzenekleri oluşturmuştur.
FVE Uygulama Tüzüğü Çalışma Grubu
Fransa - Başkan
Jörg Peter Luy
İngiltere–Walter Winding’in yedeği
Çalışma Grubu Eylül 2006’da oluşturulmuştur. Uygulama Tüzüğü taslağı, Mayıs 2008’de Viyana’ da düzenlenen FVE Genel Kurulunda kabul edilmiştir.
1. FVE (2002) European Code of Good veterinary practice
2. ACE (2005) European Deontological Code for providers of Architectural Services
3. CCBE (2006) Code of Conduct for European Lawyers
4. CEPLIS (2006) Common Values of the Liberal Professions in the European Union
5. EC - Treaty establishing the European Community
6. EC (2005) Directive 2005/36/CE on recognition of professional qualifications
7. EC (2006) Directive 2006/123/CE on Services in the Internal Market
8. EC (2007) Handbook on implementation of the Services directive
9. EC (2007) DG internal market - Développer la qualité des services dans le marché intérieur: le rôle des codes de conduite européens
10. OIE Standards (2007) Terrestrial Animal Health Code
Ref: Mesleki niteliklerin tanınması ile ilgili 2005/36/CE sayılı Direktif
1. Veteriner hekimlerin eğitimi en az Ek V, madde 5.4.1. […]’de belirtilen çalışma programını kapsayan bir üniversite veya daha yüksek bir enstitüde toplam en az 5 yıllık teorik ve pratik çalışmadan oluşacaktır.
2. Öğrencinin veteriner hekimlik eğitimine kabulü, ilgili öğrenimin denkliği bir Üye tarafından tanınmış üniversitelerde veya daha yüksek eğitim veren enstitülerde öğrenim görme hakkı tanıyan bir diploma veya sertifikasının bulunmasına bağlı olacaktır.
3. Veteriner hekimlik eğitimi, öğrenim gören kişinin aşağıdaki bilgi ve becerileri kazanmasını sağlayacaktır:
(a) Veteriner hekimlikle ilgili yeterli bilimsel bilgi;
(b) Sağlıklı hayvanların yapı ve fonksiyonları, yetiştirilmeleri, üremeleri, genel hijyen ve yemlerin üretim ve depolanması konuları dahil beslenmeleri ile ilgili yeterli bilgi;
(c) Hayvanların davranışları ve korunmaları ile ilgili yeterli bilgi;
(d) İnsanlara bulaşabilen hastalıklarla ilgili özel bilgiler dahil bireysel veya sürü halindeki hayvanların hastalıklarının sebepleri, nitelikleri, süreçleri, etkileri, teşhisleri ve tedavileri ile ilgili yeterli bilgi;
(e) Koruyucu hekimlikle ilgili yeterli bilgi;
(f) Hayvan yemleri ve insanların tüketimine sunulan hayvan orijinli gıda maddelerinin üretimi, imalatı ve dağıtımı ile ilgili hijyen ve teknoloji konusunda yeterli bilgi;
(g) Yukarıda belirtilen konularla ilgili kanunlar, yönetmelikler ve idari hükümlerle ilgili yeterli bilgi;
(h) Uygun gözetim altında yeterli klinik ve pratik tecrübe.
OIE standartları: Kara Hayvanları Sağlık Kodu (2007) Bölüm 3.1: Veteriner Servislerinin değerlendirilmesi
Veteriner Servislerinin kalitesi etik, kurumsal ve teknik manada temel prensipleri içeren bir dizi faktöre bağlıdır.
Veteriner Servisleri ülkelerinin politik, ekonomik ve sosyal durumlarına bakmaksızın bu temel prensipleri uygulayacaktır. […]
Kalitenin temel prensipleri
Veteriner Servisleri, etkinliklerinin kaliteli olmasını sağlamak için Mesleki karar […], Bağımsızlık […], Tarafsızlık […], Doğruluk […], Objektiflik […], Genel örgütlenme […], Kalite politikası […], Prosedür ve standartlar […], Danışma, şikayetler ve müracaatlar […], Dokümantasyon […], Özdeğerlendirme […], İletişim […] ve İnsan ve mali kaynaklar prensiplerine riayet edecektir.
01 Avrupa Veteriner Hekimler Federasyonu (FVE) 38 Avrupa ülkesinde yaklaşık 200,000 veteriner hekimi temsil eden bir kurumdur. Genel Kurul düzenleyici otoriteler dahil 46 milli örgüt ve spesifik etkinlik sahalarını temsil eden 4 uluslar arası grubun temsilcilerinden oluşmaktadır.
02 Veteriner hekimlik mesleği, sadece özel klinik uygulamaları ile sınırlı olmayan spesifik nitelikler temelinde geniş bir etkinlik yelpazesinde iyi bir öğretim ve eğitim gerektiren serbest bir meslektir. Bu nitelikler, müşterilere, hastalara ve halka kişisel, sorumlu ve bağımsız bir tarzda zihni ve pratik hizmetler sağlamaktadır. Veteriner hekimlik mesleği ayrıca kurallara bağlı olan bir meslektir. Veteriner hekimlik mesleğine giriş ve mesleğin uygulanması, hayvan sağlığı ve refahı ile halk sağlığına zarar verebilecek kalitesiz hizmetlerin engellenmesi için özel maksatlı yeterli bir eğitim, kayıt ve/veya yetkili milli otoriteler tarafından kontrole tabi tutulmaktadır.
03 Avrupa kamuoyu, veteriner hekimlik mesleği hem hayvan hem de halk sağlığının korunmasına yardımcı olduğu için tüm hayvan türleri için yüksek düzeyde bir koruma ve hayvan orijinli gıdaların etik bir şekilde üretilmesinde yüksek derecede bir kalite güvencesi talep etmeye başlamıştır. Ev ve süs hayvanları ailelerin üyeleri olarak giderek daha da fazla önem kazanmıştır.
04 FVE, belirgin bir misyonu veya uygun öğretim ve eğitimi olmaksızın veteriner hekimlikle ilgili görevler iştigal eden çok fazla sayıda insan bulunduğu konusunda endişelidir. Halihazırda birçok ülkede veteriner hekimlerin bazı görevlerini icra eden ve veteriner hekim olmayan gruplar kurulmuştur. Bu gruplar geleneksel veteriner hekimlik işlerini giderek artan bir şekilde almaya çalışırken, devlet organları da veteriner hekimlerin rolünü baltalamakta ve bu rolün diğerlerine aktarılmasına çaba sarf etmektedir.
05 Veteriner hekimlik kanunlarının tanımsız ve kontrolsüz olduğu yerlerde, hayvan refahının ve veteriner hekimlik mesleğinin saygınlığının zarar görebilme ve hayvan ve halk sağlığının riske atılması tehlikesi bulunmaktadır.
06 FVE, veteriner hekimlik mesleğinin yüksek düzeyde bir hayvan sağlığı ve refahını garanti edebilen ve insan sağlığı ve kamu güvenliğine önemli bir katkıda bulunan kendine özgü bir yeterlilik ve uzmanlık taşıyan bir meslek olarak bilinmesi gerektiğini düşünmektedir. Yine de, bu belgenin amacı veteriner hekimlik mesleğini değil hayvanların refahını korumak ve sağlıklarını iyileştirmektir. FVE, veteriner hekimlikle ilgili bazı işlerin veteriner hekim olmayanlara verilebileceğini kabul etmektedir ancak bu şahısların devralınacak işler konusunda uygun bir şekilde eğitilmeleri gerektiğini düşünmektedir.
07 Bu tür kısıtlamalar, hayvanların sadece ehil kişiler tarafından tedavi edilmelerini sağlamaya yöneliktir.
08 FVE bu nedenle veteriner hekimlikle ilgili eylemlerin aşağıdaki tanımını kabul etmiştir:
Veteriner hekimlikle ilgili eylemlerin tanımını
A. Bir hayvandaki sinirsel veya fiziksel hastalık, yaralanma, ağrı veya sakatlığı teşhis ve tedavi etmeyi veya bunlardan korunmayı veya bir hayvan veya hayvan sürüsünün özellikle fizyolojik durumları olmak üzere sağlık ve refah durumlarını belirlemeyi amaçlayan reçete yazma dahil tüm maddi ve zihni müdahaleler;
B. Ağrıya neden olan veya neden olma potansiyeli taşıyan tüm müdahaleler;
C. Tüm invazif müdahaleler;
D. Halk sağlığını etkileyen gıda ve yem zinciri etkinlikleri dahil tüm veteriner hekimlik müdahaleleri;
E. Yukarıda belirtilen maddelerin herhangi biri ile ilgili veterinerlik sertifikasyonu.
09Kriter(ler) veteriner hekimin sanat ve veteriner hekimlik ve cerrahi bilimindeki geleneksel rolünün önemini belirtirken, bunların dışında kalan diğer kriterler veteriner hekimlik etkinliklerinin daha çok uygulamayla ilgili yönlerine işaret etmektedir. Bazı müdahalelerin maddi veya zihinsel veya her ikisi de beraber olabileceği ve kriterlerin bir veya daha fazlasına cevap verebileceği de dikkate alınmalıdır.
10 FVE muayene, teşhis, sonraki eylem için tavsiyeler ve reçete yazılması ve cerrahi eylemlerin güçlü bir biçimde birbirleriyle ilgili olduğuna ve bunların veterinerin hekimin kendine özgü etkinlikleri olması gerektiğine kuvvetle inanmaktadır. Teşhis hayvanın fiziksel muayenesi veya numunelerin laboratuar araştırılması olmaksızın yapılamaz. Muayene ve teşhis olmaksızın tedavi önerisinde bulunulamaz veya cerrahi bir müdahale düzenlenemez. Aynı şekilde reçete de yazılamaz.
11 FVE aynı tezi Hayvan Sağlığı, Halk Sağlığı ve Hayvan Refahında eşit önemde rolü bulunan ve resmi görevleri yerine getiren veteriner hekimin rolü için de savunmaktadır.
12 Herhangi bir durumda ve bilimsel prensiplerin uygulanmasına ilave olarak bilimsel bilgi ve kazanılmış tecrübe temelindeki kanıtlar gereğince veteriner hekimlik ve cerrahi sanatının icrasında sadece bir veteriner hekim bütüncü bir yaklaşım takip edebilir.
13 OIE Kara Hayvanları Sağlık Kodu, bu Kod maksatları doğrultusunda veteriner hekim yardımcısını bir ülkede belirli bazı görevleri (veteriner hekim yardımcı kategorisine bağlı olarak) uygulamak üzere veterinerlikle ilgili kanuni kuruluş tarafından yetkilendirilen ve bu görevleri bir veteriner hekim sorumluluğu ve talimatı altında yerine getirmek üzere izin verilen kimse olarak tanımlamaktadır. Her bir veteriner hekim yardımcı kategorisi için yetkilendirilen görevler, nitelikler, eğitim ve ihtiyaçlara bağlı olarak veterinerlikle ilgili kanuni kuruluş tarafından tanımlanmalıdır.
14 FVE, belirli görev ve müdahale yetkilerinin teknik ve yasal olarak ehil olan kimselere devredilmesini ve spesifik görevlerin değişen düzeylerde uygun veteriner hekim gözetimine tabi olmasını kabul etmektedir. Bu şekildeki yetki devri, ekonomik etkinlik ve refah ve çevre yönünden etik prosedürler beklentisi olan müşteri, tüketici ve halkın çıkarları doğrultusunda teşvik edilebilir.
15 Belirli görevlerin devredilmesinin teşviki sırasında mevcut hukuki ve hukuka aykırı anormalliklerin giderilmesi umulmaktadır. Ayrıca, veteriner hekim yardımcılarının tüm hayvanlar için etkin tedavi sağlayan ve güvenli gıda üretimi ve veteriner hekimlik mesleği konularında halkın güvenini artıran belirli ve sınırlı prosedürlerle ilgili veteriner hekimlik mesleği ile tam işbirliği halinde uygun bir şekilde eğitilmeleri de umulmalıdır.
16 Ancak, ilk önce belirli prensipler oluşturulmalıdır.
A. Kanun ve uygulama uyumlu olmalıdır. Farklı gruplara hayvan bakımı veya yetki ve düzenleme için eşit bir yasal yükümlülük olmaksızın belirli müdahalelerde bulunma hakkı verilmesi kabul edilemez.
B. Bireysel yetki garantisi olmalıdır.
C. Sorumluluk ve genel sorumluluk ve kontrolü olabilecek veteriner hekimle ilişki düzeyinin belirlenmesi gerekmektedir, örneğin:
I. Müdahaleler veteriner hekimin otoritesi altında ve/veya veteriner hekimin mevcudiyetinde uygulanabilir
II. Müdahaleler acil bir durumda müdahalede bulunabilecek veteriner hekimin otoritesi altında uygulanabilir
III. Veteriner hekimin yokluğunda uygulanan müdahaleler
IV. Bağımsız veya otonom müdahaleler.
D. Yasal sorumluluk düzeyi uygulama ile ilgili sorumluluk düzeyi ile orantılı olmalıdır.
17 Tıbbi sağlık mesleklerinde halihazırda kurulmuş modeller temelinde genel olarak ve bazen de özel olarak veteriner hekimlerin (ki bunlar temel olarak tüm müdahalelerde bulunmaya yetkilidir) yetkisini ve spesifik veya belirgin olarak tanımlanmış meslek ve etkinlikler için sınırlandırılmış yetkilerini öngörebiliriz.
18 Sonuç olarak, ülkeler ve halklar arasındaki tarihi ve kültürel farklılıklar milli mevzuatlarda çeşitliliğe neden olmuştur. Uluslar arası temasların artması ve sınır aşan hizmet sunan veya diğer ülkelerde iş kuran veteriner hekim sayısının artışı veteriner hekimlik işlerinin belirgin, pratik ve uluslar arası bir tanımına ihtiyaç oluşturmuştur. Hayvan sağlığı (hayvan türü ne olursa olsun), hayvan refahı, gıda güvenliği ve halk sağlığı ve refahı arasında kırılmaz bir bağlantı vardır. Bu zincirdeki en önemli pozisyonu veteriner hekim işgal etmektedir.
TürkVet / Tercüme: Dr.Cemalettin YEŞİLYURT/Düzenleme:Dr.Mustafa ALTUNTAŞ
Copyright © 2006 - 2011 TurkVet ® - Her Hakkı Saklıdır - All right reserved www.turkvet.biz TürkVet www.turkvet.org