Epilepsi ve Spor | Epilepsi Hakkında Her Şey | Epilepsi İçin Bak
Epilepsili bireyler ve aileleri genellikle egzersiz sırasında nöbet oluşacağından endişe ederek, fazla koruyucu bir tutumla gereksiz aktivite kısıtlamasına giderler.
Egzersiz sırasında nöbetler oldukça nadir olup, genellikle egzersizden 15 dakika – 3 saat sonra görülür. Bu örnekler de oldukça az sayıdadır, özellikle nöbetlerin yapısal beyin lezyonuna bağlı olduğu hastalarda, egzersizin nöbetleri kötüleştirici etkisi olduğu saptanmıştır, ancak bunun nedeni tam olarak bilinmemektedir.
Yanlış inanışların aksine, egzersizin nöbetler üzerinde olumsuz etkisi yoktur. Egzersiz sırasında nöbet geçiren epilepsili bireyin kendini yaralama riskinin çok yüksek olduğu düşünülür. Norveç’te yapılmış bir çalışma, spor sırasında nöbet nedeniyle yaralanan hastaların %45’nin %94 oranında minör travmaya uğradıklarını gösteriyor. İlaca dirençli epilepsisi olan kişilerde %1.2 oranında travmaya uğradıklarını bulmuşlardır. Nöbet sırasında yaralanmamak için egzersiz yapılmaması hatalı olur. Bu nedenle epilepsili bireyleri tehlikeli olmayan her türlü spor için cesaretlendirmek gereklidir.
Antiepileptik ilaçlar; yorgunluk, uykuya eğilim, görme bozuklukları, konsantrasyon güçlüğü, koordinasyon bozukluğu gibi yan etkilere neden olabilir; dolayısıyla, egzersiz performansı üzerine olumsuz etki gösterebilir. Ayrıca, bazı ilaçlar kilo artışına da yol açabilir; kilo artışı düzenli egzersizlerle aşılabilir. İlaç tedavisiyle nöbetleri kontrol altına alınamayan bazı hastalarda, cerrahi tedavi ve vagus sinirinin uyarılması uygulanmaktadır. Bu yöntemlerin kişinin fiziksel aktivitesi üzerine etkileri tam olarak bilinememektedir. Bu hastalarda cerrahi sonrası egzersizlere yavaş yavaş başlanmalıdır.
Spor yapan epilepsili bireylerin karşılaştığı riskler nelerdir?
Spor aktivitesine katılma kararı alındığında, egzersiz sırasında nöbetler üzerine olumsuz etkide bulunabilecek faktörlerin, hasta ve hekim tarafından bilinmesi gereklidir. Bu risk faktörleri şunlardır:
Su ve tuz kaybı
Aşırı fiziksel aktiviteyle ilişkili tuz fazlalığı
Aktiviteden önce az beslenme nedeniyle kan şekerinin düşmesi
Spor yapan epilepsili bireylere neler önerilir?
Yakın temas gerektiren spor dallarında tekrarlayan küçük kafa travmalarının nöbet sıklığını artırdığına dair kesin kanıtlar olmamakla birlikte, sporcuların başlık ya da kask kullanmaları önerilmektedir. Ayrıca yeterli sıvı alımı, aşırı egzersizden kaçınma, yeterli uyku ve beslenmeye önem verilmesi gereklidir.
Nöbetinin geleceğini önceden anlayan ya da yalnızca gece nöbetleri olan hastalar pek çok aktiviteye gözetim altında katılabilirler. Bununla birlikte, yakın temas gerektiren, havacılıkla ilgili sporlar ve su sporları yapılmasından kaçınılmalıdır. Nöbetleri tamamen durmuş sporcular için dahi kesinlikle yapılmaması gereken birkaç spor dalı vardır.
Sık nöbet geçiren, nöbetleri kontrol altına alınamamış hastalarda spor dalı seçilirken çok daha dikkatli olunması gereklidir. Spor yapılan bölgede denetim ve güvenlik önlemleri alınmış olmalıdır. Uygun spor dalının seçimi her bir hasta için özel olarak yapılmalı, sporcu, antrenör ve hekim birlikte tartışarak uygun spor dalına karar verilmelidir.
Futbol, voleybol, basketbol, atletizm gibi birçok spor dalında spor yapabilirler. Yüzme sporunu yüzmeyi bilen biri eşliğinde yapmaları önerilmektedir. Trafiğe kapalı mekanlarda kask takarak bisiklet kullanabilirler. Nöbetleri devam edenlerde ehliyet gerektirdiği için trafiğe kapalı da olsa motosiklete binemezler. Işığa duyarlılığı olan epilepsili bireylerde özellikle yansımaların çok olduğu su sporları ve kayak sporundan uzak durmaları tavsiye edilmelidir.
Epilepsili bireylerin hangi spor dallarını yapmaması gerekir?
Epilepsili tüm hastalar
Tek başına yamaç paraşütü
Tek başına paraşütle atlama
Denetimsiz dağa tırmanma
Kontrolsüz nöbetleri olan hastalar
Havacılıkla ilgili sporlar
Jimnastik (barfiks, halka ve kulplu beygir, paralel bar gibi)
Buz hokeyi, buz pateni
Motor sporları (ehliyet gerektirdiği için zaten yasak)
Denetimsiz yamaç paraşütü
Denetimsiz yüzme (tek başına yüzmek)
Epilepsi ve Sosyal Aktivite
EPİLEPSİ İÇİN BAK