Güneş Sisteminin Cüce Gezegeni Haumea Hakkında
1990’lı yıllarda sayıları iyice artmaya başlayan cüce gezegenlerden birisi de Haumea’dır. Kendileri Neptün Ötesi cisimdir (Kuiper Kuşağı‘nda yer alır) ve 28 Aralık 2004’te çoğu cüce gezegeni keşfeden Mike Brown ve ekibi tarafından ABD’de bulunan Palomar Gözlemevi’nde keşfedilmiştir. Keşfedildikten sonra geçici olarak 2003 EL61 adını almıştır. Formal, yani resmi adı ise 136108 Haumea’dır. Plüto’nun cüce gezegen olarak kabul görmesinden 2 yıl sonra, yani 2008’de Uluslararası Astronomi Birliği tarafından cüce gezegen ve Plutoid sınıfına yerleştirilmiştir. Adını bu tarihte kazanmıştır ve adı Hawaii doğum tanrıçasından gelmektedir. Kabul edilen 5 cüce gezegenden birisidir (Diğerleri: Ceres, Plüton, Eris ve Makemake) Bilinen 2 uydusu vadır ve geleneği sürdürmek adına uydularına da doğum tanrıçasının vucüdundan doğan kızları Hi’iaka ve Namaka isimleri verilmiştir.
Diğer Cüce Gezegenlerle Haumea’nın Kıyaslaması
Haumea, kütle olarak Pluto’nun 3’te 1’i kadardır. Dünya’nınsa yaklaşık 1400’de 1’i olduğu söylenir (~0.00070). Yarıçapı hakkında farklı araştırmacılar farklı sonuçlar çıkarmıştır. Ancak aşağı yukarı 600 kilometre diyebiliriz. Kurtulma hızı saniyede 1 kilometreden düşüktür (0.84 km/sn). Albedosu, yüzeyindeki donmuş kristal buz nedeniyle oldukça yüksektir (0.7/0.8). Yüzey sıcaklığı 50 kelvinden düşüktür (-220 dereceden soğuktur). Kadiri +17.4 olduğu ve boyutunun ufak olmasından dolayı sıradan teleskoplarla gözlemlenemez.
Haumea ile Dünya’nın Boyutsal Kıyaslaması
Güneş’e en yakın olduğu mesafe 34.8, en uzak olduğu mesafe ise 51.5 AB’dir (Astronomik Birim: 150 m km). Eğer burada yaşasaydık hiçbirimiz doğum günü partilerini asla yapamayacaktık. Çünkü Güneş etrafında bir tam turunu yaklaşık olarak 285 yılda atıyor. 2290 yılında keşfedildikten sonra ilk turunu atacak olan bu cücemiz, kendi etrafında en hızlı dönen cüce gezegendir. Kendi etrafındaki 1 turunu yalnızca 4 satte tamamlamaktadır. Bu hız, onun küresel şekline zamanla zarar vermiş ve eliptik bir görünüme bürünmesine neden olmuştur. Bu denli hızlı ve parlak olmasının nedeni olarak sert çarpışmalar yaşadığı tahmin edilmektedir. Son olarak Yörünge eğikliği Dünya’ya benzer bir şekilde 28,22°’dir.
Görüldüğü üzere kendi ekseninde mutlu mesut dönen bu narin cücemiz hakkında, keşfedildiği yıldan bu yana edinilen blgiler aşağı yukarı bu kadardır. Teknik bilgiler de mevcut fakat kafanızı daha fazla şişirmemek adına girmeyeceğim, sadece adını ve basit özelliklerini öğrenmeniz cücemizi fazlasıyla mutlu eder 🙂 Esen kalın.
Astronomi, Cüce Gezegenler, Güneş Sistemi
| Tags: Cüce Gezegen, Güneş Sistemi, Haumea
← 51. Bölge ve Dünya Dışı Yaşam
Yıldız Anatomisi : Üç Alfa Süreci →