Beyin tüm vücudu yöneten organdır, tüm duyu sistemini ve vücut hareketlerini kontrol eder. Vücut ısısını ve kan basıncını ayarlar, enerji metabolizmasını düzenler, vücudun elektrolit dengesinden hormon dengesine kadar sorumludur. Beynimiz aynı zamanda zeka, öğrenme, bilgi depolama görevlerini de yönetir.
Dengeli beslenmek ve yeterli derecede oksijen alımı beyin gücü için çok önemlidir, ama bir de beynin özellikle alması gereken proteinler vitamin, mineral ve faydalı yağ asitleri vardır; Omega3, E, K, C, B vitaminleri, magnezyum, çinko ve demir beynimiz için çok önemlidir.
Bu yazıda beyin gücünün gelişmesini sağlayacak 10 besin kategorisini sizler için derledik;
Beyin Gücü Gelişimine Faydalı Besinler:
1. Tam Tahıllar: Tüm vücudumuz gibi beynimiz de enerji ihtiyacı karşılanamazsa çalışamaz. Beynin bir şeye odaklanabilmesi, konsantre olabilmesi için beynin düzenli olarak enerji ihtiyacının karşılanması gerekir, bunu sağlayan ise kandaki glikoz miktarıdır. Glisemik indeks değeri düşük olan tüm tam tahıllar, kandaki glikozun beyine yavaşça ve düzenli gitmesini sağlayarak beyni aktif tutar. Özellikle önemli bir sınav veya toplantı öncesi, tam buğday unundan yapılmış ekmek, tam tahıldan yapılmış kahvaltı gevrekleri veya yulaf gibi besinlerin kahvaltıda tüketmek beyin gücü ve hafizayı geliştirmek için uygun seçimlerdir.
2. Yumurta: Yumurta, besleyici değeri çok yüksek bir besindir, vitamin ve mineral açısından çok zengindir, dolayısıyla tüm vücudumuz kadar beynimiz için de çok önemlidir. Yumurtanın içeriğinde bulunan, B vitamini ailesinden 'Choline ve B12', güçlü bir hafıza için gereklidir. Bu nedenle önemli bir sınav öncesi haşlanmış bir katı yumurta yemek doğru bir tercih olacaktır. Ayrıca yumurtanın tok tutucu özelliğini de unutmamak lazım.
3. Tüm Balık Çeşitleri (özellikle yağlı olanlar): Tüm balıklar, özellikle somon, uskumru ve tuna gibi yağlı olanlar, beyin gücü için en gerekli besinlerin başında gelir. Yağlı balıklar EFA ve DHA (omega3) içerir, beyindeki nötronların görevini yerine getirebilmesi için DHA çok önemlidir. Eksikliği unutkanlık ve hafıza kaybına neden olur. Yapılan son çalışmalarda düşük DHA seviyesinin Alzheimer hastalığı ile ilişkisi tespit edilmiştir.
4. Yeşil Yapraklı Sebzeler: Brokoli, ıspanak, kara lahana, gibi yeşil yapraklı sebzeler, K vitamini, E vitamini,magnezyum ve B vitami ailesinden olan 'folik asit' açısından zengindir. Folik asit, kandaki homosistein oranını düşürür. (Kandaki yüksek homosistein oranı beyindeki sinir hücrelerini öldürür, ayrıca yüksek homosisteinoranı kalp sağlığı için de tehlikelidir.) Yeşil yapraklı sebzeleri yiyerek hem kalp, hem de beyin sağlığımızı korumuş oluruz. Yeşil sebzelerde bol miktarda bulunan K vitamini ise beyin gücü gelişimine katkıda bulunarak beynin öğrenme ve idrak fonksiyonlarını geliştirir.
5. Avokado: Avokado, içerdiği faydalı yağ asitleri, zengin vitamin ve mineraller ile tüm sağlığımız için çok faydalı bir meyvedir. A, B1, B2, B3, B6, C, E, K, vitaminleri, magnezyum, demir, potasyum, kalsiyum, çinko mineralleri içerir. Botaniksel sınıflamada tek çekirdekli 'berry ailesinde' yer alır. Avokado beyin gücü gelişimi için oldukça faydalıdır; Beynin ihtiyacı olan vitamin ve minerallerin çoğunu sağlar, beyine kan ve oksijen akışını kolaylaştırır, oksidazyonu önleyerek beyindeki sinir hücrelerini korur.
6. Kabak Çekirdeği: Kabak çekirdeği omega 3, omega 6, E vitamini, demir, fosfor, magnezyum içerir, düşünme ve algılama kabiliyetini arttıran ve hafızayı güçlendirençinko açısından da çok zengindir. Çinko halk tabiri ile zihin açıklığı verir. Deniz ürünleri, susam gibi tohumlar, tam tahıllar, kuru yemişler, mantar ve kırmızı et gibi çinko içeren besinler bu açıdan önemlidir.
7. Sebze, Meyve ve Tahıllarda Bulunan 'Doğal Şeker': Beynin fonksiyonlarını yerine getirebilmesi ve enerji ihtiyacını karşılayabilmesi için glikoza ihtiyacı vardır. Sebze, meyve ve tahıllarda bulunan 'doğal şeker' ise ona, bu ihtiyacını sağlar. Yemek aralarında bir meyve molası vererek beynin ihtiyacı olan enerjiyi ona sağlayabilirsiniz. Kurutulmuş meyveler de ( kuru incir, kayısı, erik, kuru üzüm gibi) aynı işi görür. Meyveler arasında özellikle çilek, yaban mersini, bögürtlen gibi kırmızı renkli orman meyveleri (berry türleri) beyin için çok faydalıdır. Yapılan araştırmalar bu meyvelerin yaşlanma ile birlikte azalan bellek zayıflıklarına iyi geldiğini göstermektedir, özellikle yaban mersini'nin (bluberry) öğrenme kabiliyetini arttırdığı, beyni güçlendirdiği de tespit edilmiştir. Doğal şeker, demişken bal ve pekmezi de unutmamak gerek. Eğer canınız çok tatlı istiyorsa, tercihiniz bu iki üründen yana olsun.
8. Kuru Yemişler (özellikle ceviz): Tüm kuru yemişler,beynin ihtiyacı olan vitamin ve mineralleri içerirler, ayrıca Magnezyum açısından da zenginlerdir, magnezyum ise beyni nöro toksinlerden korur. Ceviz, birçok faydalı mineral ve vitamin içermekle kalmaz, ayrıca diğer kuru yemişlere göre çok daha fazla folik asit ve E vitamini ihtiva eder. İçerdiği yüksek E vitamini ile beyindeki sinir hücrelerini korur, ayrıca omega 3 açısından da çok zengindir. Omega 3'ünbeyin gücü gelişimi için vazgeçilmez olduğunu bir kez daha vurgulayalım! Eğer beyin yeterli ölçüde omega 3 alamazsa öğrenme, idrak sorunları yaşarsınız. Tüm kuru yemişleri tüketerek beynin idrak, algılama, konsantrasyon gücünü arttırabilirsiniz.
9. Siyah Çikolata ve Sıcak Çikolata: Bitter, siyah çikolata flavonoller açısından çok zengindir, beyne kan akışını düzenleyerek, beynin idrak ve öğrenme kabiliyetini artmasına yardımcı olur. Çikolata seçimide doğru tercih, kakao oranı yüksek, şeker oranı düşük olanıdır. Çikolata ayrıca moralinizi düzeltecek ve sizi mutlu kılacaktır.Sıcak çikolata da beyin gücü yararlı bir içecektir! Harward Üniversitesinin yaptığı bir araştırmada 30 gün boyunca günde iki fincan sıcak çikolata içenlerin beyinlerindeki kan dolaşımının arttığı, hafızalarının güçlendiği görülmüştür. (Bu çalışma orta yaş üzerindeki insanlar üzerinde yapılmıştır.)
10. Biberiye, Adaçayı ve Gingko: Bu üç bitki de güçlü bir beyin ve hafıza için çok yararlıdır! Bu bitkilerin çaylarından yararlanabilirsiniz, gingko ayrıca tablet halinde de satılmaktadır. Ada çayı ve biberiyeyi yemeklerinize de katabilirsiniz. Biberiye yağını koklamanın bile beynin idrak ve öğrenme gücünü arttırdığı ve hafızayı güçlendirdiği tespit edilmiştir.
Bu yazımızda beyni ve zekayı geliştiren 10 besine yer verdik, beyin sağlığı içinbu besinleri bolca tüketmeyi ihmal etmeyin!