Kardeş Türküler (1993) | BGST Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu
Ana Sayfa » Prodüksiyonlar » Müzik Projeleri » Kardeş Türküler (1993)
Yeni Albüm Hazırlıkları (2017)
Yaşadığımız coğrafya, yüzyıllardan bu yana, birçok farklı uygarlığı ve kültürü, aynı zaman dilimlerinde kucaklamış... Aynı coğrafyada; farklı hakların farklı dillerdeki masalları, türküleri, hikâyeleri dillenmiş, dinlenmiş... Masallar, türküler, hikâyeler öylesine iç içe geçmiş ki, kimi zaman, ummadığınız bir halkın hikâyesinin içinde bir yerlerde, kendi hikâyeniz başlayıverir, şaşarsınız!
Kimi zaman yaşanan savaşlarla, göçlerle, yüzyılların birliktelikleri gölgelenmiş... Ama herkes bilir; gölgeler güneşe dayanamaz; kalkar giderler...
Bu topraklarda yaşayan halklar, her şeye rağmen kardeşlik içinde, birlikte yaşama arzusunda... Ama kendi dilleriyle, dinleriyle, renkleriyle... “Kendileri” olarak....
Bugün ve gelecekte -her şeye rağmen- birlikte yaşanabileceğine, bunun mümkün olduğuna inanıyoruz... Çok dilli, çok dinli, çok kültürlü yaşamanın mümkün olduğu, renklerin ve seslerin bastırılmadığı, kendini özgürce ifade ederek birbirini zenginleştirdiği bir geleceğe....
Murathan Mungan'ın; " masalllar hatırlatır size doğduğunuz yeri, ilişkiler iklimini" dizeleri; bize “öğretilen” tarihin yerine, bu toprakların masallarını, öykülerini, şiirlerini, türkülerini kendimize rehber edinerek yola çıkmamızın nedenini; ’93 yılından bu yana Anadolu, Mezopotamya ve Trakya'daki halkların Türkçe, Kürtçe, Ermenice, Azerice, Romanca, Rumca, Lazca, Çerkezce, Gürcüce, Süryanice, Arapça, ... dilllerdeki şarkılarını, türkülerini öğrenme, söyleme, daha çok insana yayma gayretimizi; kısacası, yaşadığımız serüveni özetleyiveriyor...
unutmayın kaldığımız yeri,
masal alın koynunuza...
belki dönmeyiz uzun zaman...
masalllar hatırlatır size doğduğunuz yeri,
ilişkiler iklimini..." (Karanfil, Murathan Mungan)
“Halkların kardeşliği” dramaturjisi çerçevesinde şekillenmiş olan "Kardeş Türküler" projesi, Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu bünyesinde yer alıyor. Anadolu, Trakya ve Mezopotamya halk şarkılarını, kendi kültürel bağlamlarını dikkate alarak, orijinal dilleriyle yorumlamaya çalışan bu proje, çokkültürlü bir coğrafyada kardeşlik içinde bir arada yaşama umudunu dile getiriyor ve halklar arasında yaratılan kutuplaşma ve gerilime karşı bir duruşu ifade ediyor.
Kardeş Türküler projesi, Anadolu ve çevresinde yaşayan farklı dil ve inançlara sahip halkların şarkıları üzerine yaptığı araştırmalara dayanarak, geleneksel şarkıları ve geleneksel formlara dayanarak ürettiği besteleri kendi duyarlılığı ve düzenleme anlayışı çerçevesinde yorumluyor.
Geleneksel ve batılı enstrümanların bir arada kullanıldığı konserler, konser verilen mekanın olanaklarına göre farklı sayıda müzisyenin katılımıyla gerçekleştiriliyor.
Kardeş Türküler Projesi’nde icracı olan müzisyen ve dansçılar, 1995’te kurulan Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu'nun (BGST) kurucuları arasında yer aldılar. Projenin bundan sonraki çalışmaları, konserleri, dans müzik gösterileri ve albümleri BGST çatısı altında sürdürüldü.
İlk albüm, 1997’de Kalan Müzik tarafından yayınlandı. “Kardeş Türküler” adı verilen bu albümde, Anadolu ve Mezopotamya’daki müzik geleneklerinin ürünlerinden örneklere yer verildi. Proje kapsamında yaklaşık dört yıl boyunca verilen konserlerden seçkiyle oluşturulan albümde çokkültürlülük ve halkların kardeşliğine vurgu yapıldı.
1998 yılında, İstanbul'da özel bir radyonun yaptığı dinleyici anketinde 'yılın grubu' seçilen Kardeş Türküler kadrosu, ikinci albümünü daha lokal ve spesifik bir projeye ayırdı: 'Doğu' (Kalan,1999). Anadolu'nun doğusu ile Mezopotamya coğrafyasını kapsayan, çokkültürlülüğün ve kültürler arasındaki geçişkenliğin vurgulandığı ‘Doğu’, aynı zamanda ilk beste çalışmasının yer aldığı albüm oldu.
Kardeş Türküler Projesi, yaşadığı coğrafyanın çok-kültürlü, çok-etnili yapısını, Türkiye’de çekilen ilk Türkçe-Kürtçe video kliple de (Kara Üzüm Habbesi) gündeme getirmeye çalıştı. Kültürler arasındaki alışverişin müzikal alanda bir örneği olarak düşünülen bu şarkının video klibi, bir 'ilk' olması itibariyle ana haber bültenlerine konu olduysa da, Türkçe dışındaki dillerde yayın yapma konusunda otosansür uygulayan ulusal kanallarda pek gösterilmedi; ama kardeşlik ve barışı önemseyen çevrelerden olumlu tepkiler aldı. Projenin ikinci klibi, Kürtçe bir iş şarkısı olan “Mîrkut”a çekildi. Bu klipte Bgst’li dansçıların Mîrkut şarkısı için hazırladığı ve dans-müzik gösterilerinde icra edilen dansa yer verildi.
Avrupa'da yaşayan ünlü Kürt müzisyen Şivan Perwer'in Eylül 2000'de piyasaya çıkan 'Roj û Heyv' (Güneş ve Ay) adlı albümünün müzik yönetmenliğini ve düzenlemelerini üstlenen Kardeş Türküler kadrosu, daha sonra Yılmaz Erdoğan ve Ömer F. Sorak'ın yönetmenliğini yaptığı 'Vizontele' ve Yılmaz Erdoğan’ın yönettiği ‘Vizontele Tuuba’ filmlerinin müziklerini hazırladı. 'Vizontele' filminin müzikleri 2001’de, 'Vizontele Tuuba’nın müzikleri ise 2004’te film müziği albümü olarak Kalan Müzik etiketiyle yayınlandı.
2002 yılında, yine çokkültürcülük konseptiyle hazırlanan 'Hemâvâz' (Kalan, 2002) albümü, Avrupa baskısıyla da (Connecting Cultures, 2003) uluslararası dinleyiciye ulaştı. Projenin son albümü “Bahar” yine Kalan Müzik etiketiyle 2005’te çıkarıldı. “Bahar” albümünde Anadolu, Trakya ve Mezopotamya halkları için “yeniden doğuş”u simgeleyen bahar bayramları şarkılarına ve bir arada yaşama umuduna vurgu yapıldı.
Kardeş Türküler, 1994 yılından beri Türkiye içinde ve dışında birçok konser verdi, festivallere katıldı. İstanbul, Kocaeli, Düzce, Samsun, Ankara, İzmir, Mersin, Bursa, Altınoluk, Denizli, Adana, Antakya, Urfa, Mardin, Antep, Diyarbakır, Eskişehir, İzmit, Van, Hakkari, Varto, Çanakkale, Batman, Tunceli ve Kıbrıs’ta verilen konserlerin sayısı 130’u geçti. Anadolu’ya düzenlediği turnelerinin yanı sıra Türkiye’de düzenlenen kültür ve sanat festivallerine ve üniversitelerin çeşitli etkinliklerine de katılan Kardeş Türküler, zaman zaman farklı sanatçılarla da sahne paylaştı. Ermeni duduk ustası Civan Gasparyan ile birlikte çıkılan İstanbul konseri bu ortaklıklardan biriydi.
2000 yılından itibaren her yıl Cemil Topuzlu Harbiye Açıkhava Tiyatrosu’nda sergilenen Kardeş Türküler dans-müzik gösterilerinde Boğaziçi Üniversitesi Folklor Kulübü öğrencileri ve birçok sanatçı aynı sahneyi paylaştı. Aynur, Hakkari Dengbêjleri, Cemil Topuzlu’da bir araya gelinen sanatçılar arasındaydı.
Avrupa’da da çeşitli festival ve etkinliklere katılan ve turneler düzenleyen Kardeş Türküler Projesi, 1998’den beri Hollanda’da (Rotterdam, Amsterdan, Utrecht, Den Hag), İsviçre’de (Zürich, Münchenstein), Belçika’da (Gent, Roeselare, Leopoldsburg, Dendermonde, Genk, Brüksel), İngiltere’de (Londra), Almanya’da (Leverkusen, Kemnade-Bochum, Stuttgart, Münih, Berlin, Köln, Hamburg, Frankfurt, Dortmund, Rudolstadt, Essen), Fransa’da (Paris, Strasbourg, Lyon), İspanya (Cartegena) ve Avusturya’da (Viyana) 60 konser verdi. Turks Muziekfestival (Hollanda), Intercultureel Torrepoort (Belçika), Culturele Week Turkije (Hollanda), Kemnade International (Almanya), Kopru (Bridge) Turkije Festival (Hollanda), 3e Strasbourg-Mediterranee (Fransa), Rudolstadt (Almanya), Cartegena (İspanya), Şimdi-Now (Belçika, Almanya), Stimmen (İsviçre) festivallerine bazen konser bazen dans-müzik gösterisi formatıyla katıldı.
Kardeş Türküler Projesi, 2006 Haziran’ında Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu’nda sergilediği gösterisinde İstanbul ve Diyarbakır’daki amatör korolar ve müzisyenlerle sahneyi paylaştı ve 140 kişinin sahneye çıktığı bir dans-müzik gösterisi sundu. Gösteri, farklı dil, din ve kültürlerin bir arada yaşama isteğinin sahne üzerinde daha somut ifade edilebileceği bir gösteri projesi olarak gündeme geldi.
Gösteride, BGST ve Boğaziçi Üniversitesi Folklor Kulübü (BÜFK) ile birlikte, Ermenice şarkılar söyleyen Sayat Nova Korosu, Laz Kadın Korosu Dalepe Nena, Roman müzisyenler Sarıköylü Tevfik ve Arkadaşları, Diyarbakır Belediyesi Çocuk Korosu ve Mitrib çocuklardan oluşup Diyarbakır Sur Belediyesi çatısı altında çalışmalarını yürüten Gêdén Bajer Ritim Topluluğu sahne aldı. Gösterinin temel hedefi, dayanışma yoluyla ortak bir gösteri hazırlamak ve "toplumsal barış" talebini daha güçlü bir şekilde ifade etmekti. Önümüzdeki dönemlerde, Kardeş Türküler projesi çerçevesinde, amatör müzik çalışmaları yapan grup ya da topluluklarla birlikte araştırmalar yapılması; bu araştırmalardan çıkacak sonuçların çeşitli dergi, kitap vb. yayınlar aracılığıyla kamuyla paylaşılması ve düzenleme deneyimlerini birlikte geliştirerek; ortaya çıkacak ürünlerin “Sesler Bir Arada” projesinde olduğu gibi birlikte sergilenmesi planlanıyor.
Kardeş Türküler Projesi’nin Müzikal Olanakları
Tüm bu konserlerin yanı sıra gidilen şehirlerde dinleyicilerin katıldığı pekçok söyleşi düzenlendi ve Kardeş Türküler Projesi, dinleyicilerin yorum ve soruları çerçevesinde tartışıldı. 2005’ten bu yana “Kardeş Türküler Projesi’nin Müzikal Olanakları” başlıklı bir sunumla, on yılı aşkın bir sürede edinilen düzenleme deneyimleri, Kardeş Türküler düzenlemelerinden örnekler dinletilerek dinleyicilere aktarılıyor. Sunumun sonunda bazı şarkılar izleyicilerle birlikte seslendiriliyor. Bu sunum bu güne kadar Diyarbakır, İstanbul ve Ankara’da gerçekleştirildi. Önümüzdeki dönemde de çeşitli üniversite kampüslerinde ve etkinliklerde aktarılmaya devam edilecek.
Daha fazla bilgi için: http://www.kardesturkuler.com
Kardeş Türküler, Yeni Albüm Hazırlıkları...
Kardeş Türküler -
Yeni albümün hazırlığına aslında Ağustos 2015 itibariyle başladık. Ağırlıklı olarak masa başı buluşmaları diye de tanımlayabileceğimiz toplantılarla geçen bu süreçte, projede yer alan müzisyenler olarak geniş bir şarkı havuzu oluşturduk. Bir yandan havuzdaki şarkıları dinleyip değerlendirmeler yaparken diğer yandan da albümde altını çizeceğimiz temaların neler olabileceğine dair tartışmalar yürüttük. Bunları soyut tartışmalar düzeyinde bırakmayıp pratik müzik çalışmalarına da yansıtmamız gerekliliği üzerinden provalara başladık. Sonbahar boyunca çalışmalar ilerledikçe şarkı havuzunun "geleneksel" ve "beste çalışmaları" olmak üzere iki ayrı çeşmeden dolduğu belirginleşmeye başladı. Havuzda yer verdiğimiz geleneksel şarkılardan bazılarını bir süredir konserlerimizde de seslendirmeye başlamıştık. Yeniden kutuplaşmaların ve neredeyse her tür kimlik üzerine yoğun baskıların uygulanmaya başlandığı bu dönemde, tıpkı ilk albümü hazırlarken yöneldiğimiz gibi yine geleneksel müziklerin gücüne başvurmak istedik. Havuzda biriken geleneksel şarkılarımızın sayısı hatırı sayılır bir düzeye gelince de stüdyoya girdik. Halen stüdyodayız, kayıtlar devam ediyor. Bu süreç devam ederken, Kardeş Türküler olarak asıl beslendiğimiz alan olan geleneksel müziklerin zenginliğini ortaya çıkarmak ve elde ettiğimiz birikimdeki ayrıntıların altını çizmek amacıyla seçtiğimiz her bir şarkının içinden geldiği kültürel ve müzikal arka plana dair araştırma yaptık. Araştırmalarımızın sonuçlarını, sitemizdeki bu başlık altında yayınlayarak Kardeş Türküler dinleyicileriyle paylaşacağız. Yeni şarkılarımızı anlatan yazılara aşağıdaki link'erden ulabilirsiniz. Bizi izlemeye devam edin... Kardeş Türküler
MİTO BEKRİJO (BEKRÎ MİTO)
KAYSERİ ĞOĞUM (KAYSERİ YOLUNDA)
Kardeş Türküler'le "Ortadoğu Halkları Kardeşlik ve Dayanışma Buluşması"
Fehmiye Çelik, S. Gürkan Çakar -
BGST(Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu) Kardeş Türküler projesi olarak geçmiş yıllarda çeşitli etkinliklerde Halkevleri ile birlikte yer almıştık ve 29 Eylül-2 Ekim tarihleri arasında da, Halkevleri ve FHKC (Filistin Halk Kurtuluş Cephesi) organizasyonuyla, biri Suriye’de (Şam), diğeri Antakya’da olmak üzere “Ortadoğu Halklarıyla Kardeşlik ve Dayanışma Buluşması” konserleri gerçekleştirdik. Bu yazıda, turne ve konser etkinliklerindeki tanıklıklarımızı, turne boyunca yaptığımız ziyaretleri ve edindiğimiz izlenimleri sizlerle paylaşmak istedik.
Kardeş Türküler - 'Çocuk (H)aklı'
Kardeş Türküler'le İstanbul'un Ardından
Banu Açıkdeniz, Fehmiye Çelik -
Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu (BGST) Kardeş Türküler projesi on altı yıldır Anadolu ve çevresindeki halkların danslarını, müziklerini sahneye taşıyor. Bu sene de, her türlü rengiyle yetmiş yedi milletin yuvası olan İstanbul, Kardeş Türküler’le İstanbul adıyla taşındı bu kez sahneye. Çok sayıda kültürel çeşitliliğin bir araya geldiği bu büyük kent, aynı zamanda daima yeni buluşmalara, karşılaşmalara ve çatışmalara da açık bir kent. Kardeş Türkülerle İstanbul, böyle bir İstanbul’u “İstanbul’da yaşayan sanatçılar olarak biz nasıl ifade ederiz?” sorusundan yola çıkılarak hazırlanmış bir gösteri.
Kardeş Türküler projesinin geride bıraktığı 15 yılı kitaplaştırma fikri ortaya atıldığında, bizi bekleyen çalışma sürecinin kolay olmayacağının farkındaydık. ‘90’lı yılların başında Boğaziçi Üniversitesi Folklor Kulübü (BÜFK)’nde başlayan ve Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu (BGST)’nun kurulmasıyla çalışmalarını bu çatı altında sürdüren; zaman içinde oluşturduğu müzikal/kültürel yaklaşımlarla geniş kesimlerin dikkatini çeken bir proje söz konusuydu. Kalan Müzik’in de katkılarıyla, müzik piyasası içinde kendine önemli bir yer edinen ve danslarıyla, müzikleriyle 15 yıl boyunca birçok ismin katkıda bulunduğu bu çokkatmanlı projenin öyküsünü yazmak, kapsamlı bir ön hazırlık ve dikkatli bir çalışma gerektiriyordu...
Bu yazıyı, Kardeş Türküler'i kitaplaştırma faaliyeti yürüten BGST üyelerinin, bir proje olarak Kardeş Türküler önerisinin ilk defa nasıl yapıldığı sorusuna yanıt vermek üzere yazdım. Projeyi 1990’ların başında gündeme getirdiğimde, şaşırtıcı bir çıkış yapıldığı söylenebilir. Fakat, benim düşüncem zamanlamanın doğru olduğu, hatta biraz geç bile kalındığıdır. Bu yazıda, kısaca da olsa, önerinin şekillenmesini sağlayan ve belirleyici gördüğüm çeşitli etmenlerden söz etmeyi tercih ettim.
Halkların Kardeş Türküleri
Yaklaşık sekiz yıldır Boğaziçi Gösteri sanatları Topluluğu'nun "Kardeş Türküler" projesi çerçevesiyle Harbiye Açıkhava'da sunduğumuz gösterilerde, bu toprakların şarkı ve danslarını birlikte sergileyerek halkların barış içinde bir arada yaşama isteğini vurgulamaya çalışıyoruz. Bunu yaparken de, kimlikte, kültürde, inançta ya da konuşulan dillerde var olan her türlü farklılık ve ortaklığa vurgu yapmayı temel alıyoruz.