Sekiz yıldır prefabrikteler - Türkiye Haberleri - Radikal
Türkiye, 17 Ağustos depreminde yitirdiklerini andı. Aradan sekiz yıl geçti, ama Adapazarı'nda 1600 kişi hâlâ prefabriklerde...
ANKARA / İSTANBUL - 17 Ağustos 1999 tarihinde hazırlıksız yakalandığı 7.4'lük depremle 19 bin insanı cansız, 700 bin insanı evsiz sokağa dökülen Türkiye, felâketin sekizinci yılına girdi. 'Yüzyılın felaketi'nin 3 bin gün ardından gözler yine, en yetkili ağızların çıkıp "Sekiz yılda yaptığımız çalışmalar sayesinde tahmini olarak bu kadar insanın hayatını, işini kurtardık" demesini bekledi. Ama felâketin sekiz yıl ardından dün de Türkiye'nin siyasi, ekonomik, diplomatik, sportif krizlerle örülü gündeminde, bu tür mesajlar yer almadı, alamadı.
Bu konuda tek istisna, Hazine oldu. Hazine, felâketin sekizinci yıldönümünden bir gün önce, dün, depremler için 1.8 milyar YTL'lik sigorta ödeme kapasitesine sahip olduğunu açıkladı.
Olası İstanbul depreminin 40 milyar dolarlık hasar yaratacağı tahminine göre, bu "Türkiye'nin hiç değilse kefen parası var" diye yorumlansa da günün en net açıklaması oldu. Hazine Müsteşarlığı, Marmara depreminin ardındanDoğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) kurulmasından itibaren, 172 depremde 9 bin 546 mesken sahibine 18.3 milyon YTL hasar ödemesinde bulunduğunu açıkladı. Hazine yetkilileri kamuoyuna, "Zorunlu deprem sigortasına sahip çıkın" çağrısı yaptı.
Depremden beş yıl sonra, 2004 yılında toplanan Deprem Şurası'nda sadece birinci ve ikinci derecedeki deprem bölgelerindeki okulların güçlendirilmesi için 15 milyar YTL gerektiği hesaplanmıştı. Aradan geçen dört yılda okullarda 275 milyon YTL'lik güçlendirme yapılabildi.
İstanbul Sismik Riskin Azaltılması ve Acil Durum Hazırlık Projesi (İSMEP) kapsamında İstanbul'da güçlendirilmesi ya da yıkılıp yeniden yapılması gereken 1783 okuldan 206'sı, 133 hastaneden sadece beşi, Kredi Yurtlar Kurumu'na bağlı 55 binadan beşi, depreme karşı güçlendirildi.
Çöken, ağır, orta ve az hasar gören binalar nedeniyle, tüm bölgede yaklaşık 700 bin kişi evsiz kalmıştı. Depremzedeler, ilk kışı çadırlarda titreyerek geçirdi. Sonra prefabrikler, ardından kalıcı konutlar yaptırıldı. Kalıcı konutlardan sadece ev sahibi olanlar yararlandığı için, ortaya çıkan konut sıkıntısı, işsizlik gibi nedenlerle 100 bine yakın insan geçen yıla kadar prefabriklerde yaşadı.
Adapazarı'nda prefabrik konutlarda kalan aileler, valiliğin tüm uyarılarına rağmen dört yıldır bunları boşaltmayınca belediye sularını kesti. Patlayan kanalizasyonlar da onarılmayınca bu alanda büyük sıkıntılar baş gösterdi.
Depremin sekiz yıl ardından Adapazarı Dernekkırı ve Serdivan Arabacıalanı'nda 600 prefabrik konutta halen 1600 kişi barınıyor. Kalanların büyük bölümünü depremde yakınlarını kaybedenler, sakat kalanlar oluştururken, burada doğup büyüyen okula başlayan çocuklar da var.
Kocaeli Bölgesi'nde 900 deprem davasından 60'ı mahkumiyetle sonuçlandı, çoğu paraya çevrildi. Dokuz kişi hapse çarptırıldı. İçlerinden biri belediye başkanıydı. (Radikal, aa, dha)