Çalışanın maaş haczi ve kesintileri - Anıl Talat Eryontuk
16 Eylül 2019 Pazartesi 09:11 Güncelleme : 16 Eylül 2019 Pazartesi 09:11
Maaş, kısmen haczedilebilecek mal varlıkları arasındadır.
Kural olarak 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 35.maddesine göre işçinin aylık ücretinin 1/4’ünden fazlası haczedilemez. Aylık ücret kesintisi kalemlerinden en önemlisi de icra kesintileridir. İcra Kesintisinin Hesaplanması'nda İcra Müdürlüğü’nden gelen yazı esas alınmalıdır. İlk olarak personele icra kesintisi ile ilgili İcra Dairesi'nden tebligat gelir. Gelen tebligat yazısına 7 gün içerisinde cevap verilmesi gerekir. Bu süreçte maaş haczi yapılacak personelin firma çalışanı olup olmadığı tespit edilir. Çalışan olarak devam etmesi durumda personel bilgilendirilerek icra kesintisinin yapılacağına dair hem icra dairesine hem de vekil avukata cevaben yazı yazılır. Çalışanın, tebligatın firmaya ulaştığı dönemden önce firmadan ayrılmış olması durumunda icra dairesine ve vekil avukata cevaben yazı yazılarak personelin firmada çalışmadığına dair durum bildirilir.
Bu cevap yazılarının iadeli taahütlü gönderilmesine ve teslim evrağının muhafazasına dikkat edilmelidir. İcra kesintisi, gelen yazıda bulunan “Alacak Miktarı” başlığı altındaki kriterlere uygun yapılmalıdır. Borçlunun net ücretinin 1/4'ünün, yakacak yardımı, tazminat, ikramiye vb. tüm yan ödemelerinin tamamının veya yan ödemelerinin de 1/4'ünün haczine karar verilebilir. İcra kesintisi ile tebligat geldiğinde ilgili personelin daha önceden var olan bir icra dosyası var ise bu dosyaların sıraya konulacağı ve ilk icra dosyasının kesintileri bitmeden sonradan gelenler ile ilgili kesinti yapılamayacağı da bilinmelidir. İcra ödemeleri bir takip formu ile takip edilmeli borç bitiminde ödeme sonlandırılmalıdır. İşveren belirtilen oran ve tutarda icra kesintisini yapmak zorundadır. Önemli bir nokta ise bu oran ancak ve ancak borçlunun onayıyla arttırılabilir. İcra kesinti ödemesi icra dairesinin icra yazısı içerisinde bildirdiği hesap numarasına yapılmalıdır.
En çok sorulan sorulardan biri de şudur: AGİ maaş haczi hesaplamasına dahil olur mu? AGİ esas ücrete munzam tediyeler kapsamına girdiği için esas ücrete itibarı aranmaz. Dolayısıyla kesilemez ve haczedilemez.
Gelelim Nafaka Kesintisi'ne...
Nafaka günümüz toplumlarının en önemli konuları arasında yer alıyor. Boşanma vakalarının çoğalmasıyla birlikte nafaka sorunu da büyümeye başladı. Öncelikle, nafaka hakkı boşanma davası ile birlikte gündeme gelen bir haktır. Eş adına hükmedilen “yoksulluk nafakası” ve çocuklar adına hükmedilen “iştirak nafakası” olmak üzere iki çeşidi vardır. Nafaka kesintisi de bu haktan doğmaktadır.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Ücretin saklı kısmı” başlıklı 35. maddesinde, işçilerin aylık ücretlerinin 1/4'ünden fazlasının haczedilemeyeceği ancak nafaka borcu alacaklılarının haklarının ise saklı olduğu belirtilmektedir.
Nafaka ödemeleri hak sahiplerinin hesaplarına ödenmelidir. Fakat icraya konu olan nafaka ödemeleri için yine icra dairesinin ilettiği hesap numarasına ödeme yapılmalıdır. Ödemeler yapıldıktan sonra ödeme makbuzları mutlaka muhafaza edilmelidir. Bazı durumlarda icrası olan personelin aynı zamanda nafaka kesintisi de bulunabilir. Bu durumda öncelik her zaman nafaka kesintisinde olmalıdır. Aylık ücretten önce nafakanın tamamı kesildikten sonra kalan miktarın 1/4'ü devam etmekte olan hacizler için kesilir. Birikmiş nafaka alacağı var ise, mevcut haciz veya hacizler bittikten sonra sırası geldiğinde yine nafakadan sonra kalan ücreti aşmamak üzere işlem görür. İşte tüm çalışanların bilmesi gereken 4857 sayılı İş Kanunu, maaş ve ücretlerin kısmen haczi konusunda bizlerin en önemli dayanağıdır. Kısaca kanun koyucu maaş ve ücret hacizlerinde kısmi haciz esasını benimsemiştir. Bunun temelinde genel olarak toplumun en temel yapısını oluşturan aile kavramının korunmasına vermiş olduğu önem yatmaktadır. Her çalışan başına gelebilecek maaş haczi durumlarında haklarını bilmeli ve ekonomisini bu mevcut şartlara uyarlamalıdır.
Yayın Tarihi : 28 Mayıs 2020 Perşembe 01:07