BABİL KULESİ: Küba'da Çocuklar: Eğitim Politikası ve İlkokul Öncesi Eğitim - G. Coe, J. L. McConnell
2001 yılında ABD'de bir eğitim örgütü (People to People International) Küba'ya, ilkokul öncesi eğitim konusunda araştırma yapmak üzere bir heyet gönderdi. Heyette ABD’nin 14 eyaletinden gelen, erken eğitim konularında uzman 19 kişi bulunuyordu. Heyet Havana, Cienfuegos ve Varadero şehirlerinde incelemelerde bulundu. Raporu yazanlardan Gwendolyn Coe, PhD, Wisconsin Üniversitesi-Platteville'de okul öncesi eğitim profesörü. Judith Lynne McConnel,EdD, Washburn Üniversitesi, Kansas'da okul öncesi eğitim profesörü. Değişik ülkelerde araştırmalarda bulunmuş ve 2003 yılından beri İngiltere’de Oxford Üniversitesinin "Okul Öncesi Eğitim - Yuvarlak Masa" toplantılarını düzenliyor.
KÜBA'DA OKUL ÖNCESİ EĞİTİM Küba'nın en önemsediği konu eğitim. Okul müfredatları bütün ülkede standart ve eğitim 6-11 yaş arası herkes için zorunlu. 1992 yılına Küba, UNICEF'in desteği ile, küçük çocuk ve ailelerini kapsayan, yerel yerleşim bölgelerini hedefleyen bir program başlattı. 1994 yılına kadar 6 ay-5 yaş arası çocuklara hizmet veren 1,160 çocuk bakım/eğitim merkezi kuruldu. Eğitim programları ve bu merkezler sayesinde 6-yaş altı çocuklardan %98'inden fazlası eğitim hizmetlerinden yararlanabiliyor. Eğitim uzmanı L. Gasperini'ye göre, "Geniş kapsamlı küçük çocuk ve öğrenci sağlık bakımı, yaygın okur-yazarlılık, ergin ve okul dışı eğitim programları temel eğitim hedeflerini destekliyor."
Orta eğitimin ilk üç yılında, öğrenciler çoğunlukla kırsal yatılı okullara gidiyorlar. Burada hem sınıflarda ders görüyor, hem de tarımda çalışıyorlar. Okul bitince eğitime üniversiteye hazırlık veya teknik okullarda devam ediyorlar. Eğitim sonunda 1 yıl askerlik görevi var.
KÜBA EĞİTİMİ HAKKINDA BİR KAÇ KISA BİLGİ
Bütün çocuklar güne, "Komünizm öncüleri biz Che gibi olacağız" sloganı söyleyerek başlıyorlar. 1967'de ölen, Castro ile beraber devrime katılan Che Guevara Küba'da çocuklara rol modeli olarak kabul ediliyor.
Karşılaştırmalı ücretler: ilkokul öğretmenleri 10-14 dolar, üniversite profesörü 20 dolar, polis 40 dolar
Fiziki ve zeka özürlü çocuklar ve sanat ve atletizmde başarılı çocuklar için özel okullar var.
İLK OKUL ÖNCESİ SANAT EĞİTİMİ
1959 yılında Fidel Castro yönetimi ele geçirdikten sonra, sanat ve edebiyat hükümetin en çok ilgilendiği alan oldu. Kültür Merkezleri bünyesinde sanat okulları açıldı. Kültür Merkezleri üç nedenle kuruldu: 1) sanat galerileri, sinema salonları ve kütüphaneleri yönetmek ve denetlemek; 2) Müzik, dans, drama ve sanat eğitimi vermek; 3) sanatı kullanarak ahlaki, sosyal ve politik değerler kazandırmak. Öğrencilere derslerden sonra haftada en aşağı altı saat sanat çalışması zorunlu.
Küba kültürünün özü, ruhu müzik. Ekibin rehberine göre, "Her yerde müzik var. Yaşayabilmemiz için müzik gerek." 1700 yıllarında Küba'ya getirilen Afrikalı köleler İspanyol gitarı ile Afrika davulunu birleştirerek salsa müziğini yaratmışlar.
Grup Cienfuegos'ta inceleme yaparken, 13 mahalleye servis veren hükümet destekli bir Kültür Merkezinde küçük çocukların tiyatro, bale ve palyaço gösterilerini izledi. İlk önce 8 yaş grubu kız öğrenciler, küçük bir teypte çalınan "Legend of Love" (Aşk Efsanesi) şarkısı eşliğinde dans ettiler. Klasik bale giysileri, bale ayakkabıları, saçlarında kırmızı çiçekler ve ellerinde süslü çemberleriyle yaptıkları dans, gurubu büyüledi.
Resim sınıfı küçük bir odada idi. Burada çocuklar ortada büyük bir masa etrafına dizili kontrplak sandalyelere oturmuş renkli kalemlerle resim yapıyordu. Duvardaki ilan tahtasına, çocukların Jose Marti anısına çizdiği doğum günü kartları asılmıştı.Çocukların kahramanı Jose Marti Küba'nın İspanya'ya karşı verdiği kurtuluş savaşının önderi ve aynı zamanda çok sevilen bir şair ve yazar. "Guantanamera" onun en meşhur şiiri "Beyaz Gül"den bestelenmiş ve çok sevilen bir şarkı. Grubun rehberi Profesör Silvia'nın dediğine göre çocukların sanatı Küba'nın tarihi ve kültürü ile yakından bağlantılı ve sanat dersleri öncelikli. Kübalılar sanatları ile övünüyorlar, sanatın kendilerini dünyaya tanıttığına ve temsil ettiğine inanıyorlar.
Grubun damdaki terasta seyrettiği folklor gösterisi "Santeria", karakterleri belirli renk ve giysilerle betimleyerek canlandırıyordu. Drama öğretmeninin anlattığına göre “santeria” Batı Afrika’dan 18. asırda Küba'ya köle olarak getirilen Yoruba halkının dini ile Katolik dininin karışımı bir din. İzlenen gösteriler şiir okuma, palyaçolarla bir komedi ve çocukların ve seyircilerin de katıldığı "dans ederken resim çizme" ile sona erdi.
Küba'da gezilen bütün okul, yerel ve diğer çocuk bakım merkezlerinde dikkati çeken yer darlığı ve görsel sanatlar için gereken boya, fırça, renkli kağıt, makas, heykel hamuru gibi malzemelerin yokluğu oldu. Ama Havana'da bir ilkokulda öğrencilerin plastik şişe, bira kutusu gibi süprüntü malzemeler kullanarak yaptıkları sanat çalışmaları sergileniyordu.
KÜBA'DA OKUR-YAZARLIK EĞİTİMİ
1961 Yılında Okur-yazarlık Kampanyası
Havana'da Cuidad de Libertad (Özgürlük Şehri) bölgesinde Museo Nacional de la Campana de Alfabetizacıon 1961 yılı okuryazarlık kampanyasına adanmış bir müze. Müze müdürü Luisa Campos kampanya'nın tarihini şöyle anlatıyor:
1959 yılında Fulgencio Batista hükümetinin düşmesinden sonra okumuş ve teknik sınıf seçkinlerinin ülkeden toplu kaçışı başladı. Buna karşılık Castro 1961 yılında okuryazar ergin ve gençleri kullanarak, bütün adayı kapsayan okuma-yazma seferberliği başlattı. Kampanyaya 250,000 vatandaş –ev hanımları, emekçiler, bazıları 11 yaşında olan çocuklar bile- katıldı. Normal okullar 8 ay süreyle kapatıldı ve "brigadistas" diye bilinen bu ekipler, 10 günlük bir eğitimden sonra, rehber kitapları "Alfabeticemos" (Alfabeyi Öğrenelim) ile ülkenin her yanına dağıldı. Ayrıca ekiplere, öğrenciler için bir kitapta (Venceremos- Kazanacağız) verildi. Kampanyanın sloganı "Biliyorsan öğret; bilmiyorsan öğren" idi.
Okuryazarlık kampanyası gönüllüleri gündüzleri tarlalarda aileler ile beraber çalıştı, akşam olunca onlara okuma yazma öğretti. Ve kırsal kesim okuma yazmayı öğrendi.11 ay içinde kara cahillik oranı %26.3'ten % 3.9'a indi. Devrimden 45 yıl sonra Küba'da okuryazar oranı %97.
İnceleme gezisi başlamadan önce ilkokulları gezmek için Eğitim Bakanlığından izin alınmıştı. Ekip için en unutulmaz okul Havana'da ki Escuela Primaria oldu. Bu okulda 400 kadar 1-4 sınıf öğrencisi okuyordu. Okul 1950 yıllarında inşa edilmiş İspanyol mimarisinde evlerin bulunduğu mahallede idi. Sınıf odalarının çogunlugu18 metrekare büyüklüğünde idi ve duvarlarını kolektif'in önemini anlatan posterler ve Fidel Castro ve Che Guevera'nın resimleri süslüyordu. Duvar boyaları dökülüyor, yerler yılların lekelerini taşıyordu. Sınıfların üçünün elektriği kesikti, diğerlerinde ise floresan lambaların aydınlatması yetersizdi.
Binanın dışında iki arabalık bir garajdan çevrilme sınıfta Komünist Partisi tarafından desteklenen Pioneer (Öncü) Programı öğrencileri ders görüyordu. Her sırada iki öğrenci yan yana oturuyor, öğretmen denetiminde okuma çalışması yapıyorlardı.Eğitim metodu okuma-yazma seferberliğinde geliştirilen metodun aynısıydı:
1) Çocuklar kitaptaki resimleri inceleyip tartışıyorlar.
Kitaplarda bütün yazılar politik amaçlı, çocuklara devrimim getirdiği değerleri öğretmeye, kullandırmaya ve sosyalist bir ülkenin yurtsever bireyleri olarak yetiştirmeye yönelik.
2) Öğretmen metni yüksek sesle okuyor, çocuklar hep beraber tekrar ediyorlar ve metin hakkında öğretmenin sorduğu soruları cevaplandırıyorlar. Sonra her çocuk metinin bir kısmını yüksek sesle okuyor, okuması arkadaşları tarafından değerlendiriliyor ve hataları düzeltiliyor.
3) Çocuklar metnin bazı kısımlarını defterlerine kopya ediyorlar.
Küba'da bütün okullarda aynı müfredat eş zamanda uygulanıyor.Çocukların gelişimi senede dört kere değerlendiriliyor ve devre sonunda eğitim bakanlığı tarafından hazırlanan sınavlarla ölçülüyor. Öğretmenlerin maaşları öğrencilerinin başarısı ile orantılı.
Küba yüzleri gülen, ayakları dans eden, zihinleri politik öğretilerle gelişen, kitap hediyesine oyuncak hediyesi kadar sevinen çocukların ülkesi. Onlar ailelerinin ve ülkelerinin geleceği. Onlar sayesinde Küba gelişmeğe devam edecek.
Gwendolyn Coe, Judith Lynne McConnell
(İngilizce orijinalinden sendika.org tarafından çevrilmiştir.)