Çocuğun doğru ve sağlıklı gelişimi için , ihtiyaç.larının karşılanması ve hoş görülü ortamda yetiştirilmesi gerekir.
Yetişkin olmayan çocukların velayeti anne babaya aittir. Yasal bir neden olmadıkçada velayet anne babadan alınmaz. Anne babanın evlilikleri sürdüğü müddetçe velayet anne babanın ikisine aittir.
Anne yada babadan biri vefat ederse velayet hayatta kalana aittir.
Anne babanın boşanması durumunda ise hakimin kararı ile belirlenir.
Eğer anne baba evli değillerse çocuğun velayeti anneye aittir.
Eğer anne baba çocuğuyla ilgilenmeyip ona kötü davranışlarda bulunuyorsa, mahkeme kararı ile çocuk bir ailenin yanına yada bir kuruma yerleştirilebilinir.
Ayrılık döneminde velayet kime aittir?
Ayrılık döneminde velayet anne babaya aittir. Taki boşanma bitene ve velayetin kime verileceği kararı verilene kadar. Bu süre zarfında çocuk eşlerden birinin (genelde annenin) yanında kalır.
1.Çocugun çıkarlarını hangi taraf daha iyi koruyabilecekse
Velayet verilirken çocuğun isteği önemlimidir?
Elbette çocuğun velayeti verilirken çocuğun düşüncesi, kiminle kalmak istediği önemlidir.
Zaten mahkemede hakim tarafından kiminle kalmak istediği, kimin yanında daha mutlu olacağı kesinlikle sorulur.
Hakim diğer unsurları ve çocuğun düşüncelerini de göz önünde bulundurarak kararını verir.
Velayet verilen kişi çocuğu ile yeterince ilgilenmiyorsa, yükümlülüklerini yerine getirmiyorsa, şiddet uyguluyorsa, maddi olanaksızlıkları baş göstermişse karsı tarafın tekrar mahkemeye başvurması ve iddia ettiği konuları isbatlaması gerekir.
Eğer isbatlarsa hakim çocuğu alıp başvuran kişiye verebilir.
Ayrıca ayrılan anne baba ikiside ilgilenmiyorsa, olanakları yoksa yada iki tarafda ölmüş ise o zaman aile yakınlarında biri vasi tayin edilebilinir.
Kanunun öngördüğü durumlarda küçük ve bakıma muhtaç kişilerin haklarını korumak üzere mahkeme tarafından belirlenen kanunu temsilciye vasi denir.
Daha öncede belirttiğim gibi, eğer anne baba çocuğuna yeterince ilgi ve alaka göstermiyorsa, gerekli olanakları sağlamıyorsa yada şiddet uyguluyorsa, mahkeme tarafından uyarılmasına rağmen bir sonuç alınmazsa yada yetersizliklerini önceden anlarlarsa mahkeme vasi tayin edebilir.
Hangi durumlarda vasi tayin edilir:
1.Anne babanın yeterli ilgiyi göstermeyip, çocuğa karşı yükümlülüklerini yerine getirmemesi
2.Anne babanın deneyimsizliği, özürlü oluşu, hastalıklı oluşu, başka yerde olması( başka bir şehir yada ülkede yaşaması)v.s
3.Anne babanın ölümü halinde
Vasi tayin edilebilir. Vasi belirlenirken öncelik aile yakınları için geçerlidir.
Kuruma yada bir ailenin yanına verilebilir.
Vasi, velayetini aldığı çocuğun bakımına, eğitimine, kişilik hakkının korunmasına, hukuki işlemlerde temsiline, mal varlığı varsa onu koruyup kollaması ve idare etmesi mecburiyetindedir.
NURAMASI :579 – 651
2-Ana yanında kalmasının çocuğun bedeni, fikri, ahlaki gelişmesine engel olacağı yönünde ciddi ve inandırıcı deliller bulunmadığı ve hemen meydana gelecek tehlikelerin varlığı da ispat edilmediği halde ana bakım, şefkatine muhtaç * 23.09.2002 doğumlu Gizem’in Türk Medeni Kanununun 182, 336/2 maddeleri uyarınca babanın velayetine bırakılması usul ve kanuna aykırıdır.
DAVA TÜRÜ :Velayetin Nez’i
Dinlenen davacı tanıkları; davalının (babanın) boş gezdiğini, dokuz ay küçük Sena’yı arayıp sormadığını, onunla ilgilenmediğini davacıdan (büyükanneden) para istediğini, verilmemesi halinde çocuğu alacağını ifade etmişlerdir. Babanın velayet hakkına dayanarak, ölen anneden intikal eden küçüğünde paydası olduğu, 2875 ada 2. numaralı taşınmazın tümünü 4.4.2002 tarihinde sattığı anlaşılmaktadır.
Ana öldüğüne göre velayet babadadır. Küçük Sena’nın yasal temsilcisidir. (MK.m.342/1) Mallarını yönetmekle sorumludur. (MKm.352) Mahkemece babadan çocuğa ait malların dökümünü gösterir defterin istenilmesi (Tüzük m.4) gerekmektedir. Bu açıklama karşısında, vesayet makamına (Aile Mahkemesine) gerekli ihbarın yapılıp, vesayet makamınca babadan küçük Sena’ya ait mallarının dökümünü ihtiva eden defter istenilip, taşınmazın satışı sonucu Sena’ya intikal eden paranın akibeti araştırılmalıdır. Bu dosya ve tanık sözleri birlikte değerlendirilip, bir uzmandan da görüşte (rapor) alınıp davalının (babanın) velayet görevini gereği gibi yerine getirip getirmediği değerlendirilip sonucu uyarınca karar verilmesi gerekir.