1967 yılında Kahramanmaraş'ın Pazarcık ilçesine bağlı Tilkiler köyünde doğdu. İlkokulu aynı köyde, ortaokulu Gaziantep Gazi Ortaokulunda (1982), Liseyi Gaziantep Lisesi'nde (1985) tamamladı. Dicle üniversitesi Fen ve Edebiyat Fakültesi Kimya bölümünden mezun olan Toğrul, aynı bölümde asistanlığa başladı (1993).
2001 yılında Organik Kimya alanında doktorasını tamamlayan Toğrul 2002 yılında bir yıl süreyle İngiltere'de alanıyla ilgili doktora sonrası çalışmalarda bulundu. 2005 yılında Doçent, 2014 yılında ise aynı bölümde profesör oldu.
Toğrul, 15 yılı aşkın süreyle Eğitim Sen Dicle üniversitesi temsilciliği yaptı. BDP siyaset akademisi ve demokratik kurumlarda 'Yeni Bir Toplumsal Paradigma olarak Kuantum Mekaniği' başlığıyla Kuantum Mekaniği üzerine dersler verdi. Anadilinde eğitim yapacak çok dilli bir üniversite kurmak amacıyla 2013 yılında kurulan Mezopotamya Vakfının Genel Sekreterliği görevini yürütmektedir.
İki dönemdir Yoksullukla Mücadele için kurulan Sarmaşık Derneğinde Yönetim Kurulu üyeliği görevine devam eden Toğrul, Demokratik Toplum Kongresi Dil ve Eğitim Komisyonu ve Bilim Komisyonunda çalışmalara katkı sunmaktadır.
Evrensel Gazetesinde köşe yazarlığı yapan Toğrul evli ve bir kız çocuğu babasıdır.