2007, Cilt 12, Sayı 4, Sayfa(lar) 311-312
Erişkin Hastada Parotis Bezi Hemanjiomu: Olgu Sunumu
Bengü ÇOBANOĞLU1, Mehmet Reşat ÖZERCAN1, Turgut KARLIDAĞ2
1Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi, Patoloji Anabilim Dalı, ELAZIĞ
2Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı, ELAZIĞ
Anahtar Kelimeler: Parotis gland, hemanjiom, Parotid gland, hemangioma
Hemanjiom tükrük bezi tümörlerinin yaklaşık %1'ini oluşturan konjenital benign bir tümördür. Genellikle erken çocukluk çağında ortaya çıkan tümör olguların %75'inde doğumdan itibaren mevcuttur. 10 yaşından sonra görülme oranı yalnız %1.5'tur. Kadınlarda erkeklere göre daha sıktır. Parotis hemanjiomları yetişkinlerde ender olarak görülür. 33 yaşındaki erişkin bir kadın hastada sol parotis bezinde saptanan hemanjiom olgusu, az görülmesi nedeniyle ilginç bulunarak sunulmuştur.©2007, Fırat Üniversitesi, Tıp Fakültesi
Parotis bezinde vasküler tümörler seyrek görülmekle birlikte genellikle erken çocukluk döneminde ortaya çıkar 1-6.
Genel olarak parotis bezinin neoplazmları sık olmayıp yaklaşık tüm tümörlerin %2'sinden daha azını oluşturmaktadır 6. Bebeklik çağında %50-75 oranında görülen tümörün yetişkinlerde görülme oranı yalnızca %1.5-2'dir 1. Kadınlarda erkeklere göre daha sıktır. Tükrük bezlerinde görülen hemanjiom %80 oranında parotis bezinde, %18 oranında submandibular bezde, %1-2 oranında da minör tükrük bezlerinde görülür. Parotisde görülenler hemen tümüyle yüzeyel yerleşimlidir. Damardan zengin olmasına rağmen pulsasyon, fluktuasyon veya ısı artışı göstermezken, seyrek olarak tümörün genişlemesi venöz staza yol açabilir. Tümörün etiyolojisi bilinmemektedir 7. Akut ağrı ve şişme ilk semptomlar olabilir 3.
Parotis bezinden çıkarılan ve kavernöz hemanjiom tanısı alan 33 yaşındaki olgu erişkin yaşta olması nedeniyle ilginç bulunarak literatür bilgileri ışığında tartışıldı.
Birkaç aydır boyunda şişlik ve ağrı yakınmasıyla Fırat Üniversitesi Fırat Tıp Merkezi'ne başvuran 33 yaşındaki olgudan cerrahi rezeksiyonla elde edilen 6x4x2.5 cm boyutlarındaki parotis bezinde 2.5 cm'lik kanamalı bir alan dikkati çekti. Bu alandan alınan örneklerde tükrük bezine ait yapıların yanısıra periduktal yerleşimli çok sayıda genişlemiş kavernler oluşturmuş vasküler kanallardan oluşan benign tümöral yapı görüldü (Şekil 1). Tek sıralı endotel hücreleri ile döşeli olan damar yapılarının bir kısmının kanla dolu olduğu saptanarak kavernöz hemanjiom tanısı konuldu.
Büyütmek İçin Tıklayın Şekil 1: Tükrük bezine ait bez yapıları ile ilişkili çok sayıda genişlemiş kavernler oluşturmuş vasküler yapıların görünümü (H E X 40).
Hemanjiomlar kapiller ve kavernöz olmak üzere iki tipte oluşurlar. Histolojik olarak kapiller tip çok sayıda küçük ve sınırlı damar yapılarından, kavernöz tip ise yer yer kistik kavern yapıları oluşturan damarlardan oluşur. Bu iki tip içerisinde kavernöz hemanjiom daha sık görülmektedir 1,4. Tükrük bezi tümörleri nisbeten seyrek görülmekte olup baş ve boyun neoplazmlarının yaklaşık %1-4'ünü oluşturur 1. Parotiste vasküler neoplazmlar diğer tükrük bezlerine göre daha sıktır 2,8. Ancak genellikle erken çocukluk çağında ortaya çıkmaktadır 1,2,4-6. Buna karsın yetişkinlerde parotis bezinde hemanjiom oldukça nadir olarak görülmektedir 4.
Tümörün önemli bir özelliği ilk 6-10 yıl içinde spontan gerileme göstermesidir. Hemanjiomlar çoğunlukla deride ve daha az sıklıkla kasta olmak üzere damar anomalilerinden gelişerek deri altı ve çevre organlara doğru uzanır 1.
Kapsülün olmayışı parotis bezi tümörlerinin gelişiminde önemlidir. Hemanjiomların hemen tümü yüzeyel yerleşimli olup olguların 1/3 ünde ilk 6 ayda bezin daha derin kısımlarına ilerleyebilir 1.
Tükrük bezi hemanjiomlarında komplikasyon olarak kavernlerin sklerozu ve flebit gelişebilmektedir. Ayrıca bu flebit organize olarak kalsifiye koagülüm oluşturur ve yanlışlıkla tükrük bezi taşları ile karıştırılabilir 1.
Yetişkinlerde seyrek olarak görülen bu tümörün tedavisi cerrahi eksizyon olup, endikasyonları tümörün büyük olması, hızlı büyümesi ve lezyon içine kanama olmasıdır 9. Postoperatif rekürrensler %30 olguda gözlenir 1.
Sonuç olarak; tükrük bezlerinde ender görülen bu tümörlerin, klinikte ayırıcı tanıda göz önünde bulundurulması önemlidir.
1) Rauch S, Gorlin RJ, Seifert G. Disease of the Salivary Glands. Gorlin RJ, Goldman HM, Thoma's Oral Pathology: Volum two. The C.V Mosby Compony, St Louis 1970; 962-1070.
2) Montravadi J, Roth LM, Kafrowy AH. Vasculer Neoplasms of the Parotid Gland, Parotid Vasculer Tumors. Oral Surg Med Oral Pathol 1993; 75: 70-75.
3) Chuang R, Donoff RB. Intraparotid Hemangioma in an aAdult, Case Report and Review of the Literature. Int J Oral Surg 1984; 13: 346-351.
4) Hughes RG, Oates J. Capilary Haemangioma of the Parotid in an Adult; an Unusual Case and a Reviewof the Literature. J Laryngol Otol 1997; 111: 588-589.
5) El Hakim IE, El Khashab MM. Cavernous Haemangioma of the Submandibular Salivary Gland. Int J Oral Maxillofac Surg. 1999; 28: 58-59.
6) George CD, Ng YY, Hall-Craggs MA, Joneo BM. Parotid Haemangioma in Infants: MR imaging at 1,5T. Pediatr Radiol 1991; 21: 483-485.
7) Winters Z, Mannell A. Parotid Haemangioma: A case report. S Afr J Surg 1990; 28: 105-106.
8) Childers EL, Furlong MA, Fanburg Smith JC. hemangioma of the Salivary gland : a study of ten cases of a rarely biopsied/excised lesion. Ann Diagn Pathol 2002; 6: 339-344.
9) Esposito C, Zupi A, Califano L. Surgical therapy of parotid hemangiomas. Pediatr Surg int 2001; 17: 335-337.