Koruyucu Hekimliğin Destekçisi GETAT - Malatya Sonsöz Gazetesi
“Tıptaki temel kuramlardan biri zarar verme bir diğeri de koruyucu hekimliktir.” diyen Prof. Dr. Parlakpınar koruyucu hekimlik ve GETAT’ın bu konudaki yansımasını ele aldı. Parlakpınar, “GETAT koruyucu hekimlikle çok örtüşüyor. Çünkü yanlış uygulandığı zaman halk sağlığı problemi oluşturarak insanları hasta ediyor ve tedavisi içinde uğraşılıyor. Doğru uygulandığı zamanda da sadece hasta olması şart değil destek tedavileri olarak sağlığın genel korunması yani hasta olmadan da uygulanabilecek işlemler olmasından dolayı örtüşüyor.” dedi
Koruyucu hekimlik ve bunun Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları (GETAT) yansımalarını ele alan İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Parlakpınar önemli bilgiler paylaştı. Açıklamasında Parlakpınar, “Koruyucu sağlık çok çok önemli bir yerde duruyor. Yani tıptaki temel kuramlardan birisi önce zarar verme bir de koruyucu hekimliktir. Dolayısıyla bu GETAT koruyucu hekimlikle çok örtüşüyor, neden? Yanlış uygulandığı zaman halk sağlığı problemi oluşturarak insanları hasta ediyoruz ve bu sefer bunu tedavi etmek için uğraşılıyor. Doğru uygulandığı zamanda da sadece hasta olması şart değil destek tedavileri olarak düşündüğümüz için sağlığın genel korunması yani hasta olmadan da uygulanabilecek işlemler var. GETAT uygulamaları yanlış uygulanırsa halk sağlığı problemidir halkı doğrudan ilgilendirir ama doğru uygulanırsa aynı zamanda koruyucu hekimlik uygulamasıdır. Vatandaşımız lütfen doğru ellerde izin verilen yerlerde bunları yaptırmaya dikkat etsin, kendi başlarına malzemeleri temin ederek ne kendileri yapsın ne de hekim olmayanlara yaptırsın. Mesela kupa uygulaması için bakanlığın uygulama izin listesinde söylediği şekilde Fibromiyalji hastaları yani yaygın ağrısı olan hastalar. Bu hastalar daha önce genelde ilgili alandan örneğin fizik tedavi bölümüne gitmişler çeşitli ilaçlar kullanmışlar destek uygulama olarak da bunlara hacamat uygulanıyor. Bazen bu uygulamaları talep eden kişiler hastalık hali olmadan genel/koruyucu sağlık için geliyor. Bu da bir nevi detoks mantığıyla yapılıyor. Bakanlığın ilgili yönetmeliğinde bu uygulamaya karşılık gelebilecek tanımlamada “Organik bir rahatsızlığı tanımlanmayan hastalarda bağışıklık sistemini güçlendirme” ifadesi yer alıyor. Bir kısmı da bunu sünnet uygulama olarak yaptırmak istediği için geliyor. Migren hastaları hakeza bakanlığın izin verdiği uygulamalar arasında yine endikasyon listesinde tanımlı kas ve iskelet sistemi hastalıklarında da biz bunları kullanıyoruz. Dediğim gibi uygun olan hastalarda uygun olan koşullarda işlem yapıyoruz. Kupa Uygulamasında yani hacamat uygulamasında yani iki tane Kupa uygulaması vardır biri Kuru Kupa Uygulaması yani herhangi bir kan alma işlemi yapılmıyor. Kuru kupa masajı da yapılabilir. Vücutta belirli noktalara, bunların belirli bir mantığı var, neden bu noktalar seçilir diye. Yaş kupada ise burada cildin belirli bir derinliğine inilerek steril bisturi yardımıyla küçük kesiler yapılıp buradan kan alma işlemi yapılır. Amaç sadece kan almak değildir. Mekanizmaların faydalı etkileri tanımlanmıştır. Refleks uyarısı, oradaki dolaşımın tekrar aktivite edilmesi, toksik maddelerden arındırma gibi mekanizmalar vardır. Bakanlığın belirttiği bu endikasyonlardan kullanılabilecek durumlarda olan hastalar da bundan fayda gördüğünü söylüyor hem de konu ile ilgili yapılmış bilimsel çalışmalar da bunları söylüyor. Tıbbi sülük tedavisinde bakanlığın izin verdiği 4 uygulama alanı var bu konuda. Tanımlanmamış 5. alanda yapılırsa hastanıza zarar verebilirsiniz. Tıbbın bir temel prensibi vardır önce zarar verme. Yani hastaya yararınız olmayacaksa bile hastanın durumunu kötüleştirmeyin zarar vermeyin sizi aşan şeylere karışmayın bizim temel prensiplerimizdir. Tıbbi sülük tedavisinde de bakanlığın izin verdiği 4 ana uygulamadan bir tanesi özellikle eklemlerdeki ağrılardır. Dejeneratif eklem ağrıları ve diz eklemindeki iltihaplar gibi. Bu hastalarla ilgili literatürde yapılan çok fazla çalışma var. Tıbbi sülük tedavisi uygulamadan önce yine diğer uygulamalarda olduğu gibi bize hasta ilk geldiği zaman şunu söylüyoruz konu ile ilgili ‘İlk gideceğiniz yer burası değil siz önce ortopediye, fizik tedaviye veya hastalığınızı ilgilendiren diğer uzmanlık alanına gidin tahlilleriniz yapılsın filmleriniz çekilsin siz belki ameliyat olması gereken hastasınız burada zaman kaybedebilirsiniz. Ama o süreçleri tamladıktan sonra hekiminizin bilgisi dahilinde gelirseniz gereken işlemleri burada yapabiliriz.’ Sülük tedavisinde varis ağrılarında çalışma prensibimiz yine bu şekilde. Son olarak şunu söylemek istiyorum; “Tıbbın alternatifi olmaz, GETAT uygulamaları adından da anlaşılacağı üzere tamamlayıcı bir tıp uygulamasıdır. Vatandaşlarımız bu uygulamalarını takipli oldukları hekimlerinden gizlemesinler, kendi kendilerine uygulamasınlar ve mevcut tedavilerini kendi başlarına terk edip GETAT uygulaması yaptıracağım diye düşünmesinler. Zaten hastalar bize geldiklerinde de gerekli tahlil ve tetkikleri yapılıp GETAT uygulamasına elverişli olmayan hastalar diğer polikliniklere yönlendirilmektedir. Hastanemizdeki bu 8 uygulamada randevu sistemi ile çalışıyoruz. Hastalarımıza önceden yapması gerekenleri söylüyoruz bu bağlamda tahliller istiyoruz, tetkikler, görüntüleme yöntemleri ve hekim görüşü de alıyoruz uygun olan hastalar bakanlığın yine izin verdiği hastalıklara uygulama yapmak üzere kabul ediliyor. Bir hasta kendi isteği veya birinin tavsiyesi üzerine gelse bile eğer tahlilleri buna müsaade etmiyorsa veya Sağlık Bakanlığının bahsettiği Resmi Gazete’de bu uygulamayı şu kişilerde yapamazsınız dediği kategoride ise, o hastayı biz kabul etmiyoruz. Genel prensibimiz hastanedeki diğer uzmanlık alanlarının sahasını ihlal etmeden temel prensibimiz beraber eş güdümle çalışarak hastamızın tedavisinde birbirimize destek olabilir miyiz onun üstünde duruyoruz.” ifadelerine yer verdi.
GETAT İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi koruyucu hekimlik Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Parlakpınar Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı tıp Turgut Özal Tıp Fakültesi