VERGİ BORCU YAPILANDIRILIRSA BU BORÇTAN ESKİ ORTAK SORUMLU OLUR MU?
Yazarın Diğer Yazıları 15.04.2019 - 213 SAYILI VUK 153/A VE 359/B VE AYRICA 160. MADDE KAPSAMINDA MÜKELLEFLERİN VERGİ KAYDININ KAPATILMASI 04.04.2019 - VERGİ BORCU YAPILANDIRILIRSA BU BORÇTAN ESKİ ORTAK SORUMLU OLUR MU? 03.04.2019 - 7143 SAYILI YASAYA GÖRE HAZIRLANAN YAPILANDIRMA ÖDEME TABLOSUNU İPTAL EDEN BİR YARGI KARARININ ANALİZİ 21.03.2019 - YENİ KDV ORANLARI UZATILMIŞTIR 19.03.2019 - YURTDIŞINDA ÇALIŞAN TÜRK VATANDAŞLARININ TÜRKİYE’DEKİ KİRA GELİRLERİNİN BEYANI (1-25 MART) 11.03.2019 - ZİRAİ KAZANÇLARIN MART AYI İÇERİSİNDE BEYANI (1-25 MART) 04.03.2019 - AVUKAT, MALİ MÜŞAVİR VE DOKTOR GİBİ SERBEST MESLEK ERBABI İÇİN BEYAN AYI: MART 26.02.2019 - DEFTER VE BELGELERİN GİZLENMESİ SUÇU 20.02.2019 - YOUTUBE, GOOGLE VE DİĞER SOSYAL MEDYA GELİRİ ELDE EDENLERE VERGİ KAYDI AÇILABİLİR 14.02.2019 - 2019 YILINDA UYGULANACAK SGK VE VERGİ PARAMETRELERİ 29.01.2019 - VERGİ İNCELEMESİ NEDENİYLE MÜKELLEFLERİN UĞRAYABİLECEĞİ MUHTEMEL ZARARLAR VE BUNLARIN TAZMİNİ OLANAKLARI 28.01.2019 - BASİT USUL TİCARİ VE MESLEKİ KAZANÇ UYGULAMA REHBERİ 02.01.2019 - VERGİ VE SGK YAPILANDIRMASINI BOZANLAR İÇİN YENİ BİR OLANAK 31.12.2018 - ADSENSE KAZANCI OLANLAR VERGİ DAİRESİNE MÜRACAAT ETMELİDİR 21.11.2018 - TAHSİLAT VE ÖDEMELERDE BANKA SİSTEMİ ÜZERİNDEN ÖDEME MECBURİYETİ BULUNMAYAN DURUMLAR NELERDİR? 14.11.2018 - HURDAYA ÇIKARILACAK ARAÇLARIN 31.12.2019 TARİHİNE KADAR TRAFİKTEN SİLİNMESİ GEREKMEKTEDİR 13.11.2018 - 7143 SAYILI YASA’DAN FAYDALANARAK MATRAH VE VERGİ ARTIRIMI YAPANLAR ÖDEME YAPMAZLAR İSE İNCELEMEYE TABİ OLUR 09.11.2018 - 6183 SAYILI AMME ALACAKLARININ TAHSİL USULÜ HAKKINDA YASA BAĞLAMINDA HİZMET İŞLETMELERİNDE DEMİRBAŞLARIN DURUMU 08.11.2018 - LİMİTED ŞİRKETLERDE MÜDÜRLERİN İSTİFA ETMESİ 05.11.2018 - İFLAS ERTELEME VE VERGİ HACİZLERİ 24.10.2018 - DEĞER ARTIŞ KAZANÇLARI TESPİTİNDE TAKDİR KOMİSYONLARININ İŞLEVİ 01.10.2018 - 213 SAYILI VUK AÇISINDAN ÇİFT DEFTER KULLANIMI 26.09.2018 - BİRDEN FAZLA VERGİ DAİRESİNE BORCU OLAN MÜKELLEFLERİN BAZILARININ 7143 SAYILI YASADAN FAYDALANMAK ÜZERE SADECE BİR VERGİ DAİRESİNE YAPTIĞI MÜRACAAT DİĞER VERGİ DAİRELERİ İÇİN GEÇERLİ OLACAK: 2018/2 SAYILI İÇ GENELGE 25.09.2018 - YANAN, ÇALINAN VEYA KAYBOLAN TİCARİ DEFTER VE BELGELERLE İLGİLİ HUKUKSAL DURUMLAR 19.09.2018 - VERGİ USUL 449 SERİ NO’LU GENEL TEBLİĞİ VE BİR SORUN 07.09.2018 - 5.000-TL SERMAYESİ OLAN LİMİTED ŞİRKETLER MÜNFESİH DURUMDA SAYILIR 28.08.2018 - VERGİ HACZİ İLANİYAHET DEVAM EDER Mİ? 03.08.2018 - 7143 SAYILI VERGİ VE DİĞER BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASI HK. KANUNUN 9/16 MAD. HÜKMÜ GEREĞİ UYGULAMA NEDİR? 24.07.2018 - ADLİ TATİLİN SÜRELERİ AÇISINDAN VERGİ YARGILAMASINA ETKİLERİ 29.06.2018 - LİMİTED ŞİRKET PAY DEVİRLERİNDE ARTIK NOTER PAY DEVİR SÖZLEŞME TARİHİ BAZ ALINACAK 28.06.2018 - 7143 SAYILI VERGİ VE DİĞER BAZI ALACAKLARIN YAPILANDIRILMASI HAKKINDAKİ YASA’YA GÖRE PİŞMANLIKLA VEYA KENDİLİĞİNDEN BEYANNAME VERİLMESİ OLANAKLARI 27.06.2018 - ŞİRKETİNİZİN VERGİ KASKOSUNU YAPTIRDINIZ MI? 25.06.2018 - YURTDIŞI VE YURTİÇİ BAZI VARLIKLARIN TÜRKİYE’YE GETİRİLMESİ HAKKINDA 7143 SAYILI YASA NELER GETİRİYOR? 20.06.2018 - MUHASEBE DEFTERLERİNDE KAYITLARIN 7143 SAYILI YASA’NIN 6. MADDESİNE GÖRE DÜZELTİLMESİ 14.06.2018 - YURT İÇİNDEKİ VARLIKLARIN BEYANI NASIL YAPILIR? 08.06.2018 - MATRAH VE VERGİ ARTIRIMININ PÜF NOKTALARI NELERDİR? 06.06.2018 - 7143 SAYILI VERGİ VE DİĞER BAZI ALACAKLARIN YAPILANDIRILMASI ve ÜÇÜNCÜ ŞAHISLARA UYGULANAN HACİZLERİN AKIBETİ NEDİR? 05.06.2018 - 7143 SAYILI BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASI VE ÖNCEDEN KONULAN VERGİ VE SGK HACİZLERİNİN KALDIRILMASI 01.06.2018 - 2018/1 SAYILI VERGİ VE DİĞER BAZI ALACAKLARIN YAPILANDIRILMASI İÇ GENELGESİ NELER GETİRİYOR? 21.05.2018 - 7143 SAYILI YENİ VERGİ AFFI YASASINDA ÖZELLİKLİ NOKTALAR 25.04.2018 - VERGİ DAİRESİNDEN HACİZ NASIL KALDIRILIR? 11.04.2018 - VERGİ VE CEZA İHBARNAMESİNE KARŞI HAK ARAMA 15.12.2017 - GELİR VERGİSİ MATRAHININ TESPİTİNDE ZARAR MAHSUBU 25.09.2017 - KAT KARŞILIĞI YAPILAN SATIŞINDA DEĞER ARTIŞ KAZANCI VE GELİR VERGİSİ BEYANI 20.09.2017 - MALİ TATİL BİTERKEN VERGİ MAHKEMESİNE DAVA AÇMA SÜRELERİ 27.04.2017 - LİMİTED ŞİRKETLERDE İMZA SİRKÜLERİ SÜRESİNİN SONLANMASI ve DAVA AÇMA SÜRESİ 15.04.2017 - SGK’DA HAK VE ALACAKLARA ÖNCEDEN KONULMUŞ HACİZLERİN KALDIRILMASI 27.01.2017 - 6770 SAYILI YENİ TORBA YASA VE VERGİ İLE İLGİLİ HÜKÜMLERİ NELERDİR? 07.09.2015 - EKSİK FATURA DÜZENLENMESİ VE VERGİ ZİYAI 10.08.2015 - AVUKATLARA ÖDENEN KARŞI YAN VEKALET ÜCRETLERİNDEN DAVAYI KAYBEDEN İDARECE KESİLEN %20 GELİR VERGİSİ STOPAJLARININ AKIBETİ 23.07.2015 - OTO ALIM-SATIMI YAPAN GALERİCİLERDE KDV KARGAŞASI 21.07.2015 - VERGİ VE MUHASEBE UYGULAMASINDA: MALİ TATİLİN ETKİLERİ 06.07.2015 - MALİ HUKUK YARGILAMASINDA SÜRELER VE MALİ TATİL UYGULAMALARI
Anonim ve limited şirketlerin ödenmeyen vergi ve SGK borçlarından kimin sorumlu olacağı, kimin bu borca muhatap olduğu, eski ortakların bu borçtan sorumlu olup, olmayacakları uzun yıllardır tartışmalara neden olmuştur. Özellikle bu yazımızda asıl borçlu şirketle ortaklık ilişkisinin bitmesinden sonra şirket tüzel kişiliği tarafından yürürlüğe giren 6111 sayılı Kanun kapsamında Amme borcunun yapılandırılmasına karşılık, ödeme planına bağlanan borcun ödenmemesi sonucunda ortaya çıkan yeni hukuksal durum sebebiyle borcun yapısının değiştiğinden dolayı, eski ortağın sorumlu olup olmayacağı emsal bir Danıştay kararı kapsamında aşağıda analiz edilmeye çalışılacaktır.
1. Öncelikle ödenmeyen kamu borçlarının asıl birincil muhatabı anonim ve limited şirket tüzel kişiliğidir. (6183 sayılı Amme Alacaklarını Tahsil Usulü Hakkında Yasa mad. 35, mük mad. 3, ve ayrıca, Bkz: 213 sayılı VUK mad. 10)
2. Anonim ve limited şirketlerde normal ortak olup, şirkette imza yetkisi olmayan ortak veya ortakların birincil planda ödenmeyen amme borçlarından sorumlu olması söz konusu değildir. ( Danıştay, 9 D. 07.11.2018 gün ve E:2016/6774-K:201/6733)
3. Şirkete ait borç tüzel kişilik tarafından yapılandırılmış ise, borcun muhatabı şirket tüzel kişiliği ve son mevcut ortaklardır. (18.12.2017 gün ve E:2016/14436-K:2017/9642 sayılı Danıştay 9. Daire Kararı)
4. Ödenmeyen vergi ve SGK borçlarından dolayı şirketin birincil planda şirket tüzel kişiliğidir. Şirketin ödenmeyen borçları şirketin aktif ve pasifi üzerinde takip açılarak sürdürülür. Şirkete ait bütün menkul ve gayrimenkuller bu borçlardan dolayı haczedilir. Borçlu şirketin bütün banka hesaplarına haciz uygulanır. Varsa borçlu şirketin taşıt araçları üzerine haciz uygulamaları devam ettirilir. Vergi borcu dolayısıyla şirket ortaklarının veya yöneticilerinin emekli maaşlarına haciz konulamaz. Şirketin ödenmeyen SGK borcu nedeni ile ortaklarının emekli maaşlarına haciz konabilmekle birlikte aksi yönde Yargıtay İçtihatları mevcuttur. Örneğin; 21. Hukuk Dairesi 15.04.2014 gün, 2014/3597 E., 2014/7919 K.
5. Şirketi devralan yeni ortaklar geçmişe yönelik matrah ve vergi artırımı yapmak suretiyle bu uygulamadan faydalanıp, şirketin geçmişine yönelik matrah artırımı yaparlar ise bu borçtan şirketin eski ortakları sorumlu olamaz. (Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü’nün 05.04.2004 gün ve 014913 sayılı Yazıları)
6. Şirketin geçmişine yönelik borçları hakkında yapılandırma yasalarına göre normal ortaklar (imza yetkisi olmayan) şirketteki ortaklık payı kadar borç yapılandırmasını yapabilirler. Bu durumda, şirketin diğer borçlarından bu ortak sorumlu olamaz. Varsa kalan borçlardan diğer ortaklar sorumlu olacaktır. Unutulmamalıdır ki, şirketlerin ödenmeyen vergi borçlarından dolayı da toplam borçtan ayrıca şirket müdürü tümüyle sorumludur. İmza yetkisi olmayan ortaklar yukarıda açıklandığı üzere sadece ve sadece şirkete giriş ve şirketten pay devri yaparak ayrıldığı tarihe kadar oluşan borçlardan hisseleri nispetinde sınırlı sorumlu olacaktır.
7. Bir şirketin ödenmeyen toplam borcu içerisinde normal ortak yapılandırma yasası kapsamında payına düşen kısmı yapılandırma yapması mümkündür. Eş zamanlı şirket tüzel kişiliği de aynı toplam borcu yapılandırmış ise, borç bitesiye kadar ödemeler sürdürülür. Borç tümüyle bittikten sonra hesaplamalar yapılır, buna göre varsa önceden konulmuş hacizler çözülür.
8. Amme borcunun ödenmesi sırasında borçlar en eski vadeden başlanılarak itfa olunur. Bu arada, şirketin varsa mevcut bir kısım menkul ve gayrimenkuller üzerindeki hacizler kısım kısım bölünebilir olanlar ödemeler nispetinde kaldırılabilir. (Bkz: ÖZDEMİR Aydın, Kanuni temsilcilerin Kamu Alacaklarına İlişkin Sorumluluğunda Dünden Bugüne, Vergi Dünyası Dergisi, Yıl:38, Sayı: 452, Nisan-2019, S:173-176)
9. Sonuç olarak, amme borçlarının ödenmesi sırasında birincil planda şirket tüzel kişiliği sorumlu olacaktır. Şirketin mevcut varlıklarından amme borcu tahsil edilemediği takdirde ikincil planda ödeme emri tebliği yapılarak yönetim kurulu üyelerine veya şirketin kanuni temsilcilerine (Ltd.’lerde müdürlere) ikincil planda yönetim kurulu üyelerinden veya müdürlerden amme alacağının tahsil edilememesi veya edilemeyeceği anlaşılırsa, üçüncül planda şirket ortaklarına ödeme emri tebliğ edilmek suretiyle takip süreci devam ettirilir. (6183 sayılı Yasa mad. 35, mük mad. 35)