5846 SAYILI FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNUNUN BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ VE BU KANUNA İKİ GEÇİCİ MADDE EKLENMESİ HAKKINDA KANUN
Madde 1 - 5846 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanununun 2 inci maddesinin 2 numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;
2. Her nevi rakıslar, yazılı koreografi eserleri, pandomimalar ve buna benzer sözsüz sahne eserleri .
Madde 2 - 5846 sayılı Fikir ve sanat Eserleri Kanununun 19 uncu maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
18 inci madde ile yukarıdaki fıkralarda sayılan salahiyetli kimselerden hiçbiri bulunmaz veya bulunup da salahiyetlerini kullanamazlarsa yahut ikinci fıkrada belirlenen süreler bitmişse, eser memleketin kültürü bakımından önemli görüldüğü takdirde, Kültür ve Turizm Bakanlığı 14,15,16ncı maddelerin üçüncü fıkralarında eser sahibine tanınan hakları kendi namına kullanabilir.
Madde 3 - 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 20nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 20 - Henüz alenileşmemiş bir eserden her ne şekil ve tarzda olursa olsun faydalanma hakkı münhasıran eser sahibine aittir. Alenileşmiş bir eserden eser sahibine münhasıran tanınan faydalanma hakkı, bu Kanunda mali hak olarak gösterilenlerden ibarettir. Mali haklar birbirine bağlı değildir. Bunlardan birinin tasarrufu ve kullanılması diğerine tesir etmez.
Eser sahibinin meslek birliğine üye olması halinde, yazılı yetki belgesinde belirttiği eseri ve ona ilişkin mali haklarının takibi, teklif ücretlerinin tahsili , bu ücretlerin ve eserlerin ve eserin dağıtımı meslek birliği tarafından yapılır.
Yetki belgesiyle ilgili esas ve usuller, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.
Madde 4 - 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 24üncü maddesi aşağıdaki fıkra son fıkra olarak eklenmiştir.
Temsil hakkı;eser sahibinin veya meslek birliğine üye olması halinde, yetki belgesinde belirttiği yetkiler çerçevesinde meslek birliğinin yazılı izni olmadan, diğer gerçek ve tüzelkişilerce kullanılamaz. Ancak, 33 üncü ve 43 üncü maddelerdeki hükümler saklıdır.
Madde 5 - 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 38 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Bütün fikir ve sanat eserlerinin, yayımlama veya kar amacı güdülmeksizin şahsen kullanılmaya mahsus belli sayıda nüshalara münhasır kalmak şartıyla çoğaltılması mümkündür. Ancak ses ve görüntü tekrarına yarayan vasıtalarla alınmış sinema filmleri, video kasetleri ve benzerleri hakkında bu hüküm uygulanmaz.
Madde 6 - 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 41 nci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
4. Plak video kasetleri ve ses kasetlerinin umumi mahallerde kullanılması
Madde 41 - Eser sahibinin izniyle, ses, görüntü veya ses ve görüntü tekrarına yarayan vasıtalara alınmış ve umumi mahallerde temsil edilmek üzere özel işaretlenmiş olan musiki, ilim ve edebiyat eserlerinin umumi mahallerde çalınması veya gösterilmesi suretiyle temsili mümkündür. Ancak, özel olarak işaretlenmemiş plak, video kaset ve ses kasetlerinden eser sahibinin veya yetkili kıldığı hallerde meslek birliğinin uygun bir bedeli tazminat olarak isteme hakları saklıdır.
Bu tazminat miktarının tespiti, takibi eser sahibi ile meslek birliği arasında paylaştırılmasına ilişkin usul ve esaslar; Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu ile meslek birliğinin görüşü alındıktan sonra, Kültür ve Turizm Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.
Madde 7 - 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 42 nci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
1.- Meslek birliklerinin kurulması
Madde 42 - Üyelerinin ortak çıkarlarını korumak ve mevzuatın öngördüğü esas ve usuller dahilinde mali haklarının takibini, alınacak ücretlerin tahsilini ve dağıtımını sağlamak üzere Kültür ve Turim Bakanlığınca hazırlanan ve Bakanlar Kurulunca onaylanan tip statülere uygun olarak;
1 - İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği,
2 - Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliği,
3 - Güzel Sanat Eseri Sahipleri Meslek Birliği,
4 - Sinema Eseri Sahipleri Meslek Birliği,
Adları altında meslek birlikleri kurulur. Aynı alanda birden çok meslek birliği kurulamaz. Ancak meslek birliklerinin bölgelerde şube açmaları caizdir.
Meslek birlikleri, Kültür ve Turizm Bakanlığının hazırlayacağı ve Bakanlar Kurulunca onaylanan tip statüye uygun olarak " Fikir ve Sanat Eseri Sahipleri Meslek Birlikleri Federasyonu "adı altında bir federasyon kurarlar.
Meslek birliklerinin ve federasyonun tip statülerin genel kurul, yönetim kurulu,denetleme kurulu, teknik-bilim kurulu ve haysiyet kurulu mecburi organ olarak düzenlenir. Bu birliklerin ve federasyonun kurulması, kontrolü, denetlenmesi ile ilk genel kurullarını toplayabilmeleri için gerekli en az üye sayısı, diğer ihtiyari organları, kurullarının teşekkül tarzı, üye sayısı ve görevleri, üyeliğe girme, çıkma ve çıkarılma şartları, şubelerini kurabilecekleri bölgelerin tespiti, yurt içi ve yurt dışındaki kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve özel hukuk tüzelkişileri ile olan ilişkileri, bu ilişkilerdeki hak ve yetkileri, üyeleriyle olan mali ilişkileri, elde edilen telif ücreti ve tazminatların dağıtımı ve diğer usul ve esaslara ilişkin hususlar; ilgili kuruluşların görüşleri alındıktan sonra Kültür ve Turizm Bakanlığınca hazırlanacak tüzükle belirlenir.
4/10/1983 tarihli ve 2908 sayılı Dernekler Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası, 30,37, 40,42, 43,44,45, 48,65, 66,67,68,69,70 ve 90ıncı maddeleri, bu maddeye göre kurulacak meslek birlikleri ve federasyon için de ceza hükümleriyle birlikte uygulanır.
Madde 8 - 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 43 üncü maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
2 - Türkiye Radyo- Televizyon Kurumunun yayınlarında fikir ve sanat eserlerinden faydalanma yetkisi
Madde 43 - Türkiye Radyo- Televizyon Kurumu; radyo ve televizyonla yapacağı yayınlarında faydalanacağı Türk veya yabancı uyruklu yazar, besteci ve diğer eser sahiplerinin tespit şekli ne olursa olsun, umuma arzedilmiş ve koruma süresi dolmamış bütün eserlerini, eser sahiplerinin, mali hak sahiplerinin ve meslek birliklerinin iznini almaksızın;
1 -Sesli ve görüntülü yayınlarda kullanma,
2 - Radyo ve televizyon program tekniklerinin gerektirdiği ve eserin özünü bozmayan her türlü işlemlere tabi tutma,
3 - Uygun bulunacak sanatçı ve sanatçılara icra ettirme,
4 - Sesli ve görüntülü yayınlarda kullanma ve eğitim ve kültür kurumları ile yabancı radyo ve televizyon kuruluşlarına gönderilmek üzere her türlü teknik usullerle tespit ve çoğaltmalarını yapma,
5 - Programlarında yer verdiği yayınlanmış müzik eserlerini ses nakil ve tekrarına yarayan aletlere alma,
Yetkisine sahiptir. Ancak, sözlü ve sözsüz sahne eserlerinin, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu tarafından kullanılabilmesi, eser sahibinin iznine bağlıdır. Bu izin alındığı taktirde, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu bu maddedeki yetkileri serbestçe kullanır.
Yayın tipi ve türü ne olursa olsun yukarıdaki fıkrada öngörülen yetki, eser sahiplerine, bunlardan mali hakları devir almış olanlara veya meslek birliklerine, esasları Bakanlar Kurulu Kararnamesiyle belirlenecek şekilde ücret ödenmesi kaydıyla Türkiye Radyo  Televizyon Kurumu tarafından kullanılır. Bu yetki karşılığında eser sahiplerine, ilgili meslek birliğinin veya federasyonun görüşü alınarak Türkiye Radyo  Televizyon Kurumu Yönetim Kurulunun yapacağı öneri üzerine Bakanlar Kurulunca tespit edilecek tarifeye göre ödeme yapılır. Ancak, bu kanunun 32,34,36,37 ve 39 uncu maddeleri gereğince yayımı esasen serbest olan hususlar için ücret ödenmez.
Türkiye Radyo  Televizyon Kurumu, bu yetkiyi başka kişi veya kuruluşlara devir edemez, her türlü teknik yöntemlerle tespit ve çoğaltma yetkisini, sadece kendi yayınları için kullanır. Bu yetkinin kullanılması sırasında Türkiye Radyo  Televizyon Kurumu eser sahiplerinin manevi haklarını korumak ve gözetmekle yükümlüdür.
Türkiye Radyo  Televizyon Kurumu, eğitim ve kültür kuruluşlarına ve yabancı radyo ve televizyon kuruluşlarına göndereceği tespitlerle ilgili olarak, bu kuruluşlara gönderilen tespitlerin ticari maksatlarla kullanılamayacağını çoğaltılamayacağını ve başka kuruluşlara kullanılmak üzere gönderilemeyeceğini bildirir.
Türkiye Radyo  Televizyon Kurumu her yayın yılı sonunda yayınlarında yer verdiği ve yurt dışında başka kuruluşlara gönderdiği eserlerin yazar, besteci, güfte yazarı, mütercim ve işleyenlerinin isimlerini ve bu eserlerin canlı, bant, plak, film ve benzeri tespit şekillerini, yayım gününü, saatini, süresini ve tekrarlarını gösterir bir çizelgeyi hak sahipleri veya meslek birlikleri tarafından incelenmek üzere hazır bulundurmakla yükümlüdür. Yayın çizelgesinin düzenlenme esasları ve bunun ilgililer tarafından incelenme şartları Türkiye Radyo- Televizyon Kurumu tarafından tespit edilir.
Türkiye Radyo- Televizyon Kurumunun bu şekilde yayınladığı eserlerden memleket tarihi ve kültürü bakımından önemli olanlar, Kültür ve Turizm Bakanlığının talebi üzerine ve masrafı bu Bakanlık bütçesinden karşılanmak şartıyla çoğaltılır ve bir nüshası saklanmak üzere Milli Kütüphane Başkanlığına verilir.
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu kısa tespitler için eser sahiplerine herhangi bir ücret ödemez ve bunları yayın çizelgelerinde göstermez. Türkiye Radyo Televizyon Kurumunun yayınlarında, eserlerin herhangi bir bölümünün söz veya müzik programlarını tanıtma, yardımcı dramatik unsur, sinyal, jenerik, geçiş müziği ve benzeri maksatlarla kullanılması kısa tespit sayılır.
Türkiye Radyo Televizyon Kurumunun özel bir program düzenlemesi hali dışında, televizyon yayınlarında görüntüye giren her türlü güzel sanat eserlerinin yayını dolayısıyla herhangi bir ücret ödenmez.
Radyo ve televizyonda yayınlanmak üzere,Milli Eğitim Bakanlığıyla birlikte düzenlenen örgün ve yaygın eğitim yayınları ve yükseköğrenim kurumlarıyla birlikte düzenlenen açık eğitim yayınları için, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu ile adı geçen diğer kurumlar yararlandıkları eserlerin sahiplerinden izin almazlar ve ücret ödemezler.
Yetki belgesi ile meslek birliğine devredilen eserler için ödemeler, hak sahiplerine dağıtılmak için meslek birliğine, diğer hallerde doğrudan mali hak sahiplerine yapılır.
Madde 9 - 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 44üncü maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
3. Fikir ve sanat eserlerinin işaretlenmesi
Madde 44 - Mali hak sahipleri ile fikir ve sanat eserlerinin işaret, ses ve resimle tekrarına yarayan aletleri imal edenler ve basanlar; bu Kanunun öngördüğü şekilde çoğaltarak satışa çıkarılacak, dağıtılacak veya başka türlü ticaret mevkiine konacak bir eserin bütün nüshalarında işaret ve seri numarası bulundurmakla müştereken yükümlüdürler.
Her türlü boş video kaset ve ses kasetlerini imal veya ticari amaçla ithal eden gerçek ve tüzelkişiler, imalat veya ithalat bedeli üzerinden yüzde beşi geçmemek üzere Bakanlar kurulu Kararı ile tespit edilecek orandaki meblağı stopaj suretiyle keserek, bir ay içerisinde topladıkları meblağı müteakip ayın en geç onuncu gününe kadar, Kültür ve Turizm Bakanlığı adına bir milli bankada açılacak özel hesaba yatırmakla yükümlüdürler.
Kültür ve Turizm Bakanlığı bu hesapta birikecek meblağı, yıl sonunda, bu Kanunda öngörülen meslek birliklerine eşit olarak paylaştırılır.
Meslek birlikleri bu yolla almış oldukları parayı, ancak meslek birliğine dahil üyeleri için sosyal tesisler inşaası, bu tesislerin bakımı ve geliştirilmesi ile diğer sosyal hizmetlerin görülmesi için kullanabilirler.
Fikir ve sanat eserleri nüshalarının şahsi veya umumi mahallerde temsil edilmek amacıyla kullanımlarına göre üzerlerine konacak işaret ve seri numaralarına , bunu taşımayan nüshaların toplattırılmasına, çoğaltılan ve dağıtılan nüsha sayısının kime bildirileceğine ve diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar Kültür ve Turizm Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir.
Madde 10 - 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 46 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 46.-Çoğaltma ve yayımı eser sahibi tarafından açıkça men edilmemiş olan ve umumi kütüphane,müze ve benzeri müesseselerde saklı bulunan henüz yayımlanmamış veya alenileşmemiş eserler, mali haklarla ilgili koruma süresi dolmuş olmak şartıyla, bulunduğu kamu kurum ve kuruluşuna ait olur.. Bunlardan kamu kurum kuruluşları ile bilimsel vesair amaçla yararlanmak isteyen kişi ve kuruluşların izin alacakları merci ve bunlardan alınacak ücretlerle bu ücretlerin hangi kültürel gayelerde sarfedeceği ve diğer hususlar, ilgili kuruluşların görüşü alındıktan sonra Kültür ve Turizm Bakanlığınca hazırlanacak tüzükle belirlenir.
Madde 11 - 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 71 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 71.- Bu Kanunun hükümlerine aykırı olarak kasten:
1 - Alenileşmiş olsun veya olmasın, eser sahibi veya halefinin yazılı izni olmadan bir eseri umuma arz eden veya yayımlayan,
2 - Sahip veya halefinin yazılı izni olmadan, bir esere veya çoğaltılmış nüshalarına ad koyan,
3 - Başkasının eserini kendi eseri veya kendisinin eserini başkasının eseri olarak gösteren veya 15 inci maddenin ikinci fıkrası hükmüne aykırı hareket eden,
4 - 32,33,34,35,36,37,39 ve 40 ıncı maddelerdeki hallerde kaynak göstermeyen veya yanlış yahut kifayetsiz veya aldatıcı kaynak gösteren,
Kimseler hakkında bir aydan üç aya kadar hapis ve 30,000 liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasına hükmolunur.
Madde 12 - 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 72 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 72 - Hak sahibinin yazılı izni olmaksızın, bu Kanuna aykırı olarak kasten:
1 - Bir eseri herhangi bir şekilde işleyen,
2 - Bir eseri herhangi bir şekilde çoğaltan,
3 - Bir eser veya işlenmelerinin kendi tarafından çoğaltılmış nüshalarını satan veya satışa veyahut tedavüle arz eden,
4 - Bir eseri veya işlenmelerini temsil veya teşhir eden yahut umumi yerlerde gösteren veya radyo yahut buna benzer vasıtalar ile yayan,
Madde 13 - 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 73 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 73 - Kasten:
1 - Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak çoğaltıldığını bildiği veya bilmesi icabettiği bir eserin nüshalarını satışa çıkaran veya bunlardan umumi yerlerde temsil veya radyo ile yayım maksadı ile yahut kar temini için diğer herhangi bir suretle faydalanan;
2 - Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak satışa çıkarıldığını bildiği veya bilmesi icap ettiği bir eserin nüshalarını başkalarına satan veya bunlardan umumi yerlerde temsil veya radyo ile yayım maksadıyla veya kar temini için herhangi bir surette faydalanan,
3 - Mevcut olmadığını veya üzerinde tasarruf selahiyeti bulunmadığını bildiği veya bilmesi icabettiği mali hakkı veya ruhsatı başkasına devreden veya veren yahut rehin eden veyahut herhangi bir tasarrufun konusunu yapan;
4 - Kendisine sözleşme veya Kanunla müsaade edilen miktardan fazla nüsha çoğaltan veya çoğalttıran;
Kimseler hakkında bir aydan üç yıla kadar hapis ve 50,000 liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasına hükmolunur.
Madde 14 - 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Tecavüze maruz kalan kimseden başka şikayete selahiyetli olanlar şunlardır.
1 - 71 inci maddenin dört numaralı bendinde belirtilen hallerde 35 inci madde gereğince kaynak gösterme mükellefiyetine aykırı fiiller söz konusu ise, Milli Eğitim ve Kültür ve Turizm Bakanlıkları veya tecavüz eden yahut tecavüze maruz kalan kimsenin mensup olduğu meslek birliği;
2 - 71 inci maddenin dört numaralı bendinde belirtilen hallerde 36 ncı madde gereğince kaynak gösterme mükellefiyetine aykırı fiiller söz konusu ise, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Basın-Yayın Genel Müdürlüğü ve Türk basınını temsil eden kurumlar
Madde 15 - 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 81 inci maddesinin madde başlığı ve birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
II İşaret, resim ve ses tekrarına yarayan aletlerde
İlim edebiyat veya musiki eserlerinin çalınma veya temsili; doğrudan doğruya veya radyo veya televizyon veya buna benzer vasıtalarla yayımından faydalanılarak, işaret, ses ve resim tekrarına yarayan aletler üzerine alınırsa bunlar ancak sanatkarın yazılı izni ile çoğaltılabilir,yayımlanabilir.
Madde 16 - 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunun 82 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Kanunu 81 inci maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında zikredilen yazılı izni almadan, işaret,resim ve ses tekrarına yarayan aletleri çoğaltan veya yayanlar hakkında bir aydan üç aya kadar hapis ve 30,000 liradan aşağıya olmamak üzere ağır para cezasına hükmolunur.
Madde 17 - 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa aşağıdaki iki geçici madde eklenmiştir.
Geçici Madde 3 - Meslek birliklerinin ve federasyonunun ilk genel kurul toplantılarını yapmaları için tüzükte öngörülen üye sayısını tamamlayıp seçimleri yapılıncaya kadar mecburi organların başkan ve üyeleri Kültür ve Turizm Bakanlığının önerisi üzerine, Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenir.
Geçici Madde 4 - 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 43 üncü maddesine göre çıkarılmış olan 15/3/1980 tarih ve 8/423 sayılı Bakanlar Kurulu kararnamesi ve bu kararnameye göre çıkarılacak ücret tarifesi 15/3/1980 tarihinden geçerli olmak üzere 31/12/1985 tarihine kadar uygulanır.
Bakanlar Kurulu kararnamesine göre çıkarılacak ücret tarifesi gereğince yetki belgesiyle meslek birliğine devredilen eserler için ödemeler hak sahiplerine dağıtılmak üzere ilgili meslek birliğine; diğer hallerde doğrudan mali hak sahiplerine yapılır. Bu ödemeler Türkiye Radyo- Televizyon Kurumunca en geç 31/12/1985 tarihine kadar yerine getirilir.
Meslek birliği, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu tarafından verilen bordro üzerinden kendi hissesini mahsup ederek, bakiyesini kendisine yapılan ödemeyi takip eden iki yıl içinde üyesi olan hak sahiplerine öder.
TÜZÜK VE YÖNETMELİK
Madde 18 - Bu kanuna göre çıkarılacak tüzük ve yönetmelikler 6 ay içinde hazırlanır ve Resmi Gazetede yayımlanır.