Pardus Paket Yöneticisi | Sezai Yeniay
Yayınlandı: 27/06/2012 / ozgurlukicin, Pardus
Teknik ayrıntılara girmeden kısa ve öz, dilim döndüğünce düşüncelerimi aktarmak istiyorum:
Pisi Pardus’un paket yöneticisidir ve Comar, müdür, YALI ve (emin değilim Kaptan da dahil edilebilir) ile çeşitli işleri beraber yürütür. Pardus’u diğer dağıtımlardan farklı kılan temel teknolojilerden biri olan Pisi’den vazgeçiliyorsa bu diğerlerinden de vazgeçileceğini gösterir.
Bir paketi kurmak, yapılandırmak ve kullanılan sistem için en iyi hale getirmek Çomar’ın görevidir. Yani Pisi yoksa Çomar da yoktur. Çomar yoksa müdür hangi sistem servislerini, nasıl başlatacağını nereden bilebilir. YALI da pisi, çomar, müdür kullandığından ve artık çalışamayacğaından ortadan kalkar. Her ne kadar Pisi’den vazgeçilmesine karşı çıkıyor olsam da bu proje yönetiminin vereceği teknik bir karardır diyerek olası sonuçlara bakalım:
Varsayalım bu karar verildi, *.deb ya da *.rpm kullanılacak, sonrası ne olur?
1- Bunun bize getireceği fayda nedir? Aklınızdan geçenleri duyuyor gibiyim *** Debian, Ubuntu, Fedora depolarında çeşitli mimarilerde (on)binlerce paket var, istediğimizi seçip kuracağız ***. Aslında kazın ayağı öyle değil, o paketlerin Pardus üzerinde çalışıyor olacağını kim garanti edecek? Paketleri o dağıtımlar üretecek, testlerini o dağıtımlar yapacak ve siz de güvenip Pardusunuza kuracaksınız. Harika… Bu tabii ki gerçekleşmeyecek bir düşünce.
2- Yeni Pardus eğer Ubuntu, Debian ya da Fedora depolarını kullanırsa 1. maddenin doğuracağı sorunları aşmış oluruz diye düşünüyorsanız bu düşünce de doğuştan sakattır. Eğer öyle olacaksa neden Pardus üretilsin? Debian gibi devasa bir projeye katkı verecek, yerelleştirilmesi gereken araçları, arayüzü toparlayacak bir ekip yeter de artar bile. Böyle, “milli işletim sistemimiz” diye böbürlenerek dolaşmanıza, kaynakların boşa harcanmasına neden olan bir projeye gerek olmaz. Özetle, Pardus ismini yaşatmaktan başka amacı olmayan yeni bir projemiz olur, Debian, Ubuntu, Fedora kullanmış oluruz.
Sonuç: Ciddi bir ekiple elbette Pisi, çomar, müdür, YALI gibi araçların muadilleri üretilebilir, yeni teknolojilere adapte edilmiş yeni araçlar elbette benim için mutluluk kaynağıdır. Ülkemizin özgür yazılım dünyasına yaygın bir şekilde kullanılan araçlar armağan etmesi en büyük dileğimdir. Ancak aklın yolu birdir; yenilik doğuracak bir vizyonun eksikliği, yukarıda bahsedilen araçların üretiminin veya devam ettirilmesinin düşünülmemesi, kaynakların israfı anlamına gelecektir. Kendi araçlarını üreten özgün bir dağıtım hedefleniyorsa adı Pardus olarak devam etmelidir. Aksi durumda samimi olalım ve tüm dünyaya ve kendimize Debian, Ubuntu, Fedora kullanıyoruz diyelim, böylece ayıp etmemiş oluruz.
Utku BERBER dedi ki:
Ben neden Pisi’nin seçildiğini Pardus-Wiki’de okudum. Bakın o zaman Pardus projesi başrken nasıl bir karar alınmış:
“Hali hazırda varolan ve geniş bir kullanım oranına sahip paket yöneticileri (RPM, DPKG ve Portage) yukarda saydığımız gereksinimlerin kimilerini bizim olması gerektiğini düşündüğümüz basitlikte yerine getirememekte, kimilerini de hiç vaad etmemektedirler. Bu paket yöneticilerinin geliştirilmesi ve istenen noktaya getirilmeye çalışılması yeni ve ayakları yere daha sağlam basan bir paket yöneticisini yeniden yazmaktan daha kolay değildir.
Daha önemlisi, varolan paket yöneticilerinin paket formatlarında görevleri ve bilgileri birbirinden düzgün bir biçimde ayrılmadıkları görülmektedir. Bu araçlar basit olarak hazırlanmış ve zaman içinde ortaya çıkan ihtiyaçları karşılamak için sürekli yeni özellikler eklenerek bugünkü hallerine gelmişlerdir. Bunun getirdiği karmaşıklığı temizlemek için aşağıdaki iki ilkeyi temel alan yeni bir paket yöneticisinin yazılmasına karar verilmiştir:
Kurulum ve yapılandırma birbirinden ayrı iki görevdir. Kurulum, yalnızca programların kurulumu, güncellenmesi ve kaldırılması esnasında iş görürken, yapılandırma hem kurulumda hem de çalışan sistemde söz konusudur. Bu ayrı görevleri sorumluluk sınırları belirlenmiş ayrı araçların yerine getirmesi uygundur. Uludağ projesi için yapılandırma işlerini yürütecek araç ÇOMAR’dır. PİSİ bu görevleri ÇOMAR’a devredecektir.
Paket meta bilgileri ile paketin derlenme ve kurulumunu yöneten betikler iç içe geçmemelidir. Varolan paket yöneticilerinde paket tanımlama dosyaları kod ile bilginin birbirine karıştığı, araçlarla işlemesi, içinden bilgi çıkarılması zor, net ve kesin tanımlanmamış biçimlerdedir.”
Ve bir örnek vermek istiyorum. Çok popüler olan LMDE, Linux Mint Debian Edition’da bile debian depolarının doğrudan kullanılması çökmeye neden oluyor. LMDE bile kendi depolarına geçti.
İlk yorum’a bir madde de ben eklemek istiyorum. Paket yönetimi değişirse Çomar ile uyumlu çalışan Pardus Kurumsal aracı Ahenk de çalışmaz olur.
Burada da tartışılmıştı. Buradan da fikir alabilirsiniz.
Ek: Zemberek de çok geri kaldı. Microsoft Office yabancı sözcüklere Türçe karşılık öneriyor. Bunu da dile getirebilirseniz sevinirim.
Fevzi Ç. (@fevzic815) dedi ki:
PİSİ kadar başarılı bir paket yöneticisi varken niye bir başkası? 4 yıldır Pardus camiasındayım PİSi kadar ufak, kullanışlı, kolay ve hızlı bir paket yöneticisi görmedim. Büyük kediye yabancı mama vermeyin. Bence PİSİ Türk yazılım tarihi boyunca gelmiş geçmiş en iyi projelerden biridir.
Ali E.İMREK dedi ki:
Öncelikle Çomar ve Pisi’nin zamanının ilerisinde ve tüm majör dağıtımlardaki teknolojilerden oldukça üstün olduğunu görüyorum hatta Çomar ile aynı işlevde bir araç diğer dağıtımlarda görmedim. Teknolojik açıdan üstün mü? üstün, hatta sıkı bir geliştirme ekibi olsa herkesi hayran bırakacak lider bir teknoloji olur, önü geliştirmeye çok açık çünkü.
Ama asıl konu teknoloji falan değil;
Çomar+PiSi’yi Kullanmak ve geliştirmek maliyetli bir iş, Tübitak kaynak planlamasını bunları geliştirmek üzere yapacaksa sorun olmaz ama kaynak ayırmadan bunlarla devam etmeye kalkarsa Pardus için felaket olur, çamura saplanır, 3 vakit sonra mecburen terk eder zaten, güvenlik açıkları kapatılmayan, hata düzeltmeleri ile yeni teknolojilere göre bakımları yapılmayan Çomar ve Pisi olacaksa olmasın daha iyi derim, hem bunları adını kötüye çıkarmamış olur. Eski ekip iş başındayken bile bir paket imzalama işi ve bir hata raporum yıllarca bekledi durdu mesela.
Zaten geliştirici ekip dağıtıldığında bu teknolojilerin terk edileceği şüphesi herkesin içine düşmüştü, eminim şimdi kimse şaşırmayacak. Sonuçta eğer Tübitak adam gibi geliştirecekse harika olur, ama geliştirmesini yapacak kaynak ayırmayacaksa özgün teknolojilerden uzak dursun, başka bir paketleme sistemi kullansın DEB olur RPM olur fark etmez.
İhtimal vermiyorum ama Arch paketleme sistemini kullansınlar derim, paket yapması kolay 🙂
Onuralp SEZER dedi ki:
Arch gibi olsun ama Arch olmasın kendine özgü olsun.
erkan tekman sanırım son blog yazılarından birinde demişti pardusun 5-6 yıllık maliyeti bir üst geçide denk geliyor. 20 geliştirici ortalamasıyla bunlar yapıldı. işin tübitaka bağlı olması bir yandan iyi ama bir yandan pardusun bir vakıf veya benzeri bir ortam tarafından sahip çıkılıp, geliştirilmesine katkı sağlanması da önemli, ubuntuda, linux kernelinde olduğu gibi kendi geliştiricilerine ücret ödeyebilen, onları madden destekleyen bir şeyler olması lazım. ben kod yazmaktan anlayan birisi değilim. ama türkiyenin bilişim sektörünün bence en büyük ayıbı böyle bir projeye sahip çıkmamasıdır. 20 geliştirici çalışarak bunları başardı. önceki yönetim belki gönüllü geliştiricileri elinde tutmada çok başarılı olamadı. ama lkd, pkd, özgürlük için bir araya gelip, daha cazip bir ortam oluşturabilirse yüzleri binleri aşan bir geliştirici ekibi oluşabilir. herkesin sahip çıktığı bir pardus için kod yazmaktan anlayan herkesin bir şeyler yapması lazım. türkiyenin zekası becerisi ubuntu veya başka bir dağıtımla boy ölçüsecek bir ulusal dağıtıma yeterli. kendini linuxe adamış bir çok kişi görüyorum lkd bünyesinde üyeliği olan kod yazma geliştirici olma yeterliliğine sahip, necdet bey üniversitesindeki küçük bir grupla neler başardı. pardusun kendi dağıtımına burun kıvırmak yerine, küçük görmek yerine ona sahip çıkacak gerçek yerli linux geliştiricilerine ihtiyacı var. eminim türkiye bu ateşi yakarsa dışardan buna katkı verecek bir çok linux geliştiricisi olacaktır. başkalarına hayran olmak yerine bunu kendi dağıtımımızda da yapmak neden mümkün olmasın. windows uzmanı bilgisayar mühendislerinin bu ülkeye ne kadar katkısı oldu acaba…
Şu anda aklıma direk devrim arabaları filmi geldi!!!!
O zaman bütçesinden Türk soyu at ıslahı için ayrılan para devrime ayrılan paranın 20 katıymış…
Elma ile armudu toplayan bir millet olarak bu normal bir durum… Parasız yazılımın paralı yazılım tarafından önü kesiliyor mu acaba devrim için yapılan lobiler Pardus içinde yapıldı mı acaba…
Eger biz debian ya da ubuntu depolarini kullaniriz diyorlarsa, kazın ayağı o kadar tatlı degil. Maalesef ubuntunun kendı surumlerınde bile farklı depoları kullanamazken bu baska bir dağıtım için nasıl geçerli olacak. Her deb paketini optimize etmek mi daha kolay yoksa bastan pisi yapmak mı. Bu işi zaten emek harcamadan yapabileceklerini düşünüyorlarsa daha çok düşünürler. Bu aslında bu fikirle gelenlerin biraz exe mantığıyla geldiklerini gösteriyor.
Neyse velhasıl, pisi yi değistirmek yerine gelistirmek olmalıdır anafikir. Ben bu kadar konuşulmaya rağmen umutsuzum o yüzden arch ile devam edeceğim. Başarılar…
esatlar dedi ki:
arkadaşlar boşuna ugraşmayın
adres de herşey net yazıyor
Ahmet Aksoy (@parduist) dedi ki:
Peki masaüstü ortamında bir değişiklik olacak mı? Ben şahsen Pisi’nin kalmasını Kde’nin gitmesini istiyorum. Kde yerine Gnome 3.x kararlılık, sadelik, tablet pclerle uyumluluk ve düşük sistem gereksiminden dolayı iyi bir tercih olabilir. Toplantıda bunu dile getirmeniz mümkün mü acaba?
hüseyin kart dedi ki:
merhaba pardusu ilk haberim olduğu 2007 sürümünden beri kullanmaya öğrenmeye çalışıyorum. şimdi pardusun kendine has alt yapısını bırakalım başka dağıtımların alt yapısını kullanalım deniyor.(anladığım bu;yanlış anladıysam affola)eğer sadece paket sayısının çokluğu özüm için önemli olsaydı şimdiye kadar çoktan ubuntu veya debian kurmuş synaptic in geniş paketlerinden yararlanıyor olurdum.
ama hala pardusla inatla devam ediyorsam demekki paket sayısı çok ilgimi çekmiyor demekki..
tamam bütün linux türevleri ınsanlığın ortak malı veya ürünü ama ben kendimizden birşeylerin tabiri caizse bizden esintilerin olduğu bir dağıtım kullanmak istiyorum.
yok illa pardus+debian karışımı bir çorba yapacağız diyorlarsa yolları açık olsun kendileri içebilirler. gittiği yere kadar pisili pardusumla devam eder.olmazsa doğrudan diğer dağıtımların birine geçerim. nasılsa fotokopi olacağına orijinali daha iyidir.
Uğur AKSU dedi ki:
Pisi siz bir Pardus,Pardus olmayacaktır.İşin kolayına kaçmaya çalışılıyor sanki ama bu iş o kadar kolay değil.Sonunda rezil olmak da var.Özgün bir dağıtım herkesin ilgisini çekebilecekken insanlar neden deb tabanlı Pardus kullansın?Ayrica tabletlerde de deb tabanlı Pardus düşünülüyorsa bu da gerçekçi olmaz.Android varken ne gerek var değil mi?
önceki geliştiriciler pardusu tablettede çalıştırmışlardı. geçen seneki cebit fuarında. akıllı tahtaya da kurup göstermişlerdi cebitte bunlar acaba o zamanki yapılanları hiç mi görmek istemiyor.