Stavros Niarchos Vakfı Kültür Merkezi | APEC - Akıllı Çelik Yapı Sistemleri
Ana SayfaBlogStavros Niarchos Vakfı Kültür Merkezi
By Apec Çelik17 Ocak 2019Blog
Atina için gezin ve görün denebilecek birçok yer mevcut. Acropolis’e çıkarken Herodes Atticus Tiyatrosu ziyaret edilip bir sahne hayali kurabilir; Acropolis’ten şehre bakıp kendinizi Roma’da hissebilir; Parthenon’da Yunan mimarisinin olmazsa olmazı kolonların güneşle dansını izleyebilirsiniz… Atina tarih kokan bir şehir, yüzyıllardır korunmuş olan bu yerlerin yaratacağı hissiyatla ilgili sizleri yönlendirmek istemeyiz. Gidip keşfetmek gerek… Ama sizi Atina’da yönlendirmek istediğimiz bir yer de yok değil; Stavros Niarchos Vakfı Kültür Merkezi(SNFCC). Korunan bir tarihle kuşatılmış bu şehirde bulunan modern mimari bir yapıt.
SFNCC, dünyaca ünlü bir armatör olan Stavros Niarchos’un adına kurulan vakıf tarafından yaptırılıp ülkeye hediye edilen bir kültür merkezi. Projenin yapım dönemi Yunanistan’ın ekonomik krizine denk geliyor. Öyle bir kriz ortamında kültür ve sanat için böylesi büyük bir bütçe ayrılması takdir edilesi… Üstelik vakıf, kompleksi devlete hibe edip herkese açık ve ücretsiz olmasını şart koşuyor.
Dünyaca ünlü italyan mimar Renzo Piano tarafından tasarlanan kompleks, Atina’nın 4 km kuzeyindeki Kallithea’da bulunuyor. Kallithea, Atina’nın ilk limanlarından olan Faliro Koyu ile güçlü bir ilişkiye sahip. Mimari ekip tasarım süreci için bu güçlü ilişkiyi yaşatmak amacıyla arazinin deniz tarafında yapay bir tepe oluşturuyor. Eğimli olan parkın tepe noktasına Panoramik Teras yerleştirilerek deniz manzarasına açılması sağlanıyor. Terasın ortasında cam duvarlarla kaplı bir oda mevcut. Bu odayı The Lighthouse (Deniz Feneri) diye adlandırıyorlar. Odanın ahşap kitap raflarından da anlaşılacağı üzere, kendisi kütüphane olarak kullanılıyor. ‘’Yunanistan Ulusal Kütüphanesi’’ adı verilen kütüphane her yaştan ve her tipten insana hitap ediyor. Çalışma alanları çocuklar, gençler, öğrenciler ve akademisyenler için ayrılmış. Cam duvarlarla kaplı kütüphanenin en tepesinde bulunan çatı bir saçağın altına yerleşmiş. Bu transparanlığın bir getirisi olarak şeffaf bir kutuya benzetebileceğimiz bu birim, 360 derecelik bir Atina manzarası sunuyor.
Manzaraya asansörle veya yürüyerek ulaşabiliyorsunuz. Binanın geniş saçaklı çatısı büyük bir gölge alanı yaratıyor. Çatı betondan yapılmış ve 2.5 cm kalınlığında. Taşıyıcı strüktürü ise ince prekast çelik-beton sütun ve kirişlerden oluşmakta. Fotoğraflardan da takip edebileceğiniz üzere taşıyıcı problemi ince ve zarif detaylarla çözülmüş. Bu büyüklükteki bir saçak için belki de yapılacak en güzel şeylerden biri onu sürdürülebilir kılmak. 10.000 m2’lik alana yayılan fotovoltaik birimler, hem kütüphane hem de operanın enerji ihtiyacını karşılıyor. Bir diğer doğa dostu yaklaşım da mümkün oldukça binada doğal havalandırma kullanılması. Ayrıca projede kullanılan yeşil çatılar, yağmur suyunu emerek suyu kontrol altına alıp izolasyon etkisi yaratarak kütüphaneyi kış aylarında soğuktan, yaz aylarında ise sıcaktan koruyor.
170 bin metrekare alana kurulmuş olan kompleks içinde Yunanistan Ulusal Kütüphanesi’ni ve Yunanistan Ulusal Operası’nı barındırıyor. Binanın iki temel fonksiyonu; opera ve kütüphane… Bu farklı fonksiyonlar kamusal alan ile birleştirilmiş. Bu kamusal alana da bir isim vermişler hatta; ‘’Agora’’. Ayrıca kompleks parklar; futbol, basketbol, tenis ve kriket sahaları; yüzme havuzu, yelken havuzu, panoramik teras, sanat atölyeleri, kanal, kafeteryalar ve dinlenme alanlarına sahip. Hatta şöyle ki proje mimarı Renzo Piano, başrol olarak parkı gördüğünü belirtiyor. Bunu doğanın pozitif etkisinin insanları sanata yaklaştırdığı inancıyla yapıyor. Hatta Renzo Piano’nun arazinin suyla olan ilişkisini dinamikleştirmek istemesi üzerine tasarım ekibi kuzey-güney aksı boyunca bir kanal inşa etmiş.
Renzo Piano bu yapıtıyla Atinalıları çağın sorunları ile mücadelede estetiğin gücünü kullanmaya davet ediyor.