Alevi Platformu Hollanda, 10 yeni fotoğraf ekledi.
29 Kasım 2015 ·
** KIŞ YARI GELENEĞİ **
“Kış Yarısı”, yarım yüzyıl geriye gittiğimizde çocukluğumuzun aksatılmadan gerçekleştirilen bir geleneği olarak belleklerimizde yerini alıyor.
Rumi Takvim ile bağdaşan “Köylü Hesabı”na göre, kışın 40 günü “zahmarı”, 40 günü“zahmatı”dır. Zahmarı 21 Ocak gününe kadar sürer. 21 Ocak günü “kış yarısı”dır. Kış yarısından sonra kış şiddetlenir. Halkın yiyeceğinin, hayvanların yemlerinin de azaldığı zamandır. Şubat ayının ilk haftasına boş hafta (Avara), ikinci haftasına Hızır adı verilir. Hızır haftasında kışın şiddeti daha da artar. Hızır haftasının ardından kışın şiddeti kırılır ve cemreler başlar. Şubatın üçüncü ve dördüncü haftasında cemreler yere ve suya düşer. Havaya düşen cemreler 12 Martta sona erer. Mart dokuzu çıkınca (21 Mart) ilkbahar gelmiş olur. Navruz Günü de denir.
21 Ocakta kış yarılandığı için kış yarısı denen tören yapılır. Gündüz boyu çocuklar köyü gezerek un ve yağ toplar. Kış yarısı adı verilen bu yiyecekler bir araya getirilir ve kömbe yaptırılır. Bu kömbe birlikte yenilir. Gençler de kış yarısı eğlenceleri düzenlerler, oyunlar çıkarırlar. Kış yarısı oyun-eğlence konusunda en önemli örnek“gelin”dir. Erkeklerden birine entari giydirilir, yün ya da pamuktan göğüs yapılır, süslenir. Başına bir gelinlik atılır. Yani eşarp, tül ve benzeri bir kumaş... Başka bir genç onun sevgilisi olur. Kaçırmış gibi anası ya da bir yakınının yanına götürür. Gelin onların elini öperek yüz görümlüğü ister. Bu, büyüklerden bahşiş koparmaya çalışmanın bir yöntemidir.
Navruz Günü geleneği gibi birçok gelenek onlarca yıl önce, son yirmi otuz yıl içinde de kış yarısı gelenekleri unutulmuştur.
Kış mevsiminin yarısı geldiğinde gençler (özellikle köylerde) “Hayadan” çıkarırlar. Gençler üstlerine dilenci, cadı, gelinlik, damat giysileri gibi değişik ve komik giysiler giyerek gece vakti evlerin kapılarını çalarlar. Ev sahipleri gençleri içeri alırlar. Gençler oyun oynamaya başlayıp;
diyerek oyunlara devam ederler.
Ev sahipleri gençlerin torbasına yağ, un, ceviz gibi yiyecekleri koyar.
Gençler bütün evlerden bu şekilde yiyecek toplayıp bir eve toplanırlar. Toplanan malzemelerin hepsinden “kömbe” yapar, hep beraber eğlence yaparak yerler.
KIŞ YARISI GELENEĞİ
Kültürel yozlaşmadan mıdır, köydeki genç nüfusun azlığından mı, bilinmez uzun senelerdir Alvar’da bu gelenek yapılmıyor. Diğer sahip olduklarımızdan vazgeçtiğimiz gibi bunda da vazgeçtik.
KIŞ YARISI EĞLENCESİ
Malatya’nın birçok köyünde unutulmaya yüz tutmuş bir gelenek de “kış yarısı” eğlenceleridir. Ocak ayının yirmi yedinci gününü yirmi sekizinci güne bağlayan gece yapılır. Gençler akşamdan bir araya toplanırlar ve kıyafet değiştirirler. İçlerinden birisi sakallı bir ihtiyar diğeri gelin, üç dört kişi de Arap koruyucu kılığına girerler ve kapı kapı dolaşarak yiyecek toplarlar. Kış yarısında görülen bu uygulamanın bir benzerine Hıdrellez kutlamalarında rastlamak mümkün olmaktadır.
“Bir örme sicim tedarik edilir, bunun ucuna paçavra çul bağlanır. 10-15 kişilik bir grup oluşturan gençlerden bazıları kılık değiştirir. İçlerinden biri çul (bez) bağlı sicimi eline alarak öne düşer, köyü ev ev dolaşırlar. Aşağıda ise pazarlık yapılır. Ev sahibi yiyecek vereceği zaman nazlanır. Yukarıdaki genç ise elindeki çulu havada sallayarak bağırır: ‘Sallandıracağım ha...’ Bu sırada evden bulgur, meyve, yağ, yumurta vb. yiyecekler gençlere verilir. Gençler ev ev dolaşarak biriktirdikleri yiyecekleri, bir eve stok ederler. Sonra da “bulgur pilavı”, yumurtadan kaygana yaparak türkülü-şakalı bir eğlence içinde yerler.
Köyün gençleri çeşitli kılıklara girerek akşamdan köydeki evlerden, bulgur, yağ ve benzeri şeyler toplanır sabah yemekler pişer yenirdi.
ARGUVAN KIZIK KÖYÜNDEN...
Öz oğuz boyundan gelen köylülerimiz Orta Asya'dan kendileri ile birlikte taşıdıkları ve Anadolu'ya yaydıkları geleneklerimizden biri olup kışın yarı olduğunu ve köylülerin kendi yiyecekleri ve hayvanlarının yemlerini buna göre belirledikleri eğer kış iyi giderse memnunluklarını dile getirirler. Bu etkinlik köylülerimizin barış içinde yaşamasını ve sosyal bir gelenek olarak bunun işbirliği içinde sürdürülmesini sağlamaktadır. Kış mevsimi genellikle 90 gün olarak hesaplanır. Ancak miladi takvim değil de hicri takvime göre ya da son hesap diye adlandırılır. 13 Aralık-13 Mart arasıdır. Kış yarı Ocak ayının son haftası gerçekleştirilmektedir.
Önce köy meydanında davul zurna eşliğinde halaylar çekip oyun oynarlar
08 Şubat 2015 - Pazar 02:28
Abdal Musa Lokması ve Kış yarısı şenlikleri-GALERİ-
Ali İhsan Öztürk...:Malatya olay...: ARGUVAN KIZIK KÖYÜ'NDE ABDAL MUSA LOKMASI VE KIŞ YARISI ŞENLİKLERİ YAPILDI...
Malatya'nın Arguvan ilçesi Kızık Mahallesi (Köyü’nde )geleneksel olarak her yıl Ocak ayının son haftası ile Şubat ayının ilk haftası aralığında yapılan kış yarısı etkinlikleri, bu yıl yoğun bir katılımla kutlandı.
Kızık Köyü Muhtarlığı ve Kızık Köyü Derneği’nin ortaklaşa hazırlamış oldukları kış yarısı şenlikleri, Abdal Musa Lokmasının ikramı ile son buldu.
Kızık Köyü Muhtarlığı ve Köy Derneğinin ortaklaşa yapmış oldukları geleneksel Kış Yarısı Etkinliği ile ilgili olarak Dernek Başkanı Hasan Taner ‘Geleneksel olarak her yıl düzenlediğimiz bu etkinliğimizi, gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla bu kültürümüzü yaşatmak istiyoruz. Bu sayede hem birliğimizi sağlamış olmaktayız hem de bir araya gelme vesilelerimizden birisi olması acısından çok önemli’ dedi.
Kaynak ; Malatya Olay
Haberler> Yerel Haberler> Malatya Haber> Arguvan’da Kış Yarısı Şenliği
ARGUVAN'DA KIŞ YARISI ŞENLİKLERİ
Arguvan’ın Kızık Mahallesi’nde Orta Asya Türk geleneği olan kış yarısı şenliği düzenlendi.
Kızık Mahallesi’nde gerçekleştirilen etkinliğe Arguvan Kaymakamı Selçuk Yosunkaya, CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Malatya Milletvekili Veli Ağbaba, Arguvan İlçe Jandarma Komutanı Cem Eroğlu, Arguvan Belediye Başkanı Mehmet Kızıldaş, Arguvan İlçe Emniyet Amiri Göksel Akar ve çok sayıda siyasetçi ile vatandaş katıldı. Kızık Mahallesinde düzenlenen Orta Asya Türk geleneği olan kış yarısı şenliğinde konuşan Kaymakam Gürkan, “Bu tür tarihi kültürel değerlerin korunması ve yaşatılması çok önemli, bu organizasyonda emeği geçen başta Kızık Mahallesi Muhtarı Aliseydi Taner bey olmak üzere tüm emeği geçen vatandaşlarımıza teşekkür ediyorum” dedi.
Biz de o sırada Battalgazi'de Dünya Yörük Türkmen Birliği Kurultayı'nda idik.
Malatya'da olmamıza rağmen bu etkinliğe katılamadık. Kızık Boyu Bileşik Dernekleri (Federasyon ) çalışması için çok iyi olurdu. Özellikle de son aşamay gelen KIZIK BOYU 2 (Türkiye Kızıkları) kitabı için...31 OCAK 2016