Trabzon Şalpazarı'nda kadın ve horon
Makale ve fotoğraflar: Yücel Kaya
90 lar artan medya etkisi, televizyon kanalları ile yoğun bir globalleşmenin olduğu bir dönemdir. Bu dönemde televizyon artık her evde
Kadırga yaylasında horon. Trabzon, 2012
vardır.Yöre kültüründe çok önemli yeri olan yaylaların hemen hepsine yol ve elektrik gelmiştir.
2000 ler ve sonrası:
Bütün değer yargıları değişmeye başlar. Artık Kadırga vb şenliklerdeki geleneksel kurallar nerdeyse tamamen değişmeye başlar. Hemen her dağ başında yapılan şenlikler, her ortama kurulan ses sistemleri, İlçe merkezinde yapılmaya başlayan festivallerde hiçbir kural gözetilmez. Kurallar ortadan kalkınca geriye sadece horon- o da büyük ölçüde kurallarını kaybeder- kalır. Artık kadınlar horonun her anında, hiçbir
Trabzon Şalpazarında kadın ve horon
kurala uymadan yer alırlar.10 yıl öncesinde dik horona girmeyen kadınlar için bu yıllar horonun ortasında dönecek kadar büyük değişimler meydana getirmiştir. Gerçi yöredeki müzik kültürü de önemli ölçüde değişmiştir. Artık eskinin davul zurnasına ancak büyük şenliklerde rastlanır olmuştur. Orgların dımbırtısıyla beraber her şey değişmiştir. Artık dik horonu çalmaya başlar başlamaz kadınlar horona girer. Erkeklerle beraber el çırpar , kol kaldırır ve aşağı alır.Yabancılarla beraber oynamama kuralı tamamen terk edilmiştir. Koluna yabancı bir erkek geldiğinde horondan çıkan kadın artık pek görülmez. Kadınların horona girmesi de horon yapısını bozar. Horonda aşağı alma terk edilir veya çok azalır. Otçu şenliklerinde 10 yıl önce erkeklerin arkasında düzen içinde yürürken artık erkeklerin koluna girerler. Bu da yürürken yapılan diz çökme gibi figürlerin ortadan kalkmasına sebep olur. Aynı zamanda horonun düzeni bozulup tek düze hale gelir.
Oysa , geleneksel kültür her iki durumu da çatışmaya meydan vermeden önlemiş. Erkeler de kadınlar da kendi sorumlulukları yerine
Kadırga yaylasında horon eden kadınlar, Trabzon