Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ Yayımlandı
Özet: Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nde (Seri No: 1) Değişiklik Yapılmasına Dair 11 No'lu Tebliğ 31 Aralık 2016 tarihli ve 29935 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
31 Aralık 2016 tarihli ve 29935 sayılı (3. Mükerrer) Resmi Gazete'de Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nde (Seri No: 1) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 11) yayımlandı.
Tebliğ'de, 6728 sayılı Kanun ve 6745 sayılı Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanunu'nda yapılan değişikliklere ve uygulanmasına ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.
1- Bölgesel Yönetim Merkezlerine Muafiyet
15/7/2016 tarihli ve 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen (ö) bendi ile bölgesel yönetim merkezleri belirli şartlarla kurumlar vergisinden muaf tutulmuştur.
- Ekonomi Bakanlığı'ndan alınan izne istinaden kurulmaları,
- Tüm giderlerinin kanuni ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan kurumlar tarafından karşılanması ve
Söz konusu şartların gerçekleşmesi halinde kurumların; 09 Ağustos 2016 tarihinden geçerli olmak üzere kurumlar vergisinden muaf tutulması sağlanmıştır.
Bölgesel yönetim merkezleri, Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu Uygulama Yönetmeliğine göre, yabancı şirketin, diğer ülkelerdeki birimlerine yönelik olarak; yatırım ve yönetim stratejilerinin oluşturulması, planlama, tanıtım, satış, satış sonrası hizmetler, marka yönetimi, finansal yönetim, teknik destek, Ar-Ge, dış tedarik, yeni geliştirilen ürünlerin test edilmesi, laboratuvar hizmetleri, araştırma ve analiz, çalışanların eğitimi gibi faaliyetlere ilişkin koordinasyon ve yönetim hizmetlerinin sağlanması alanlarında hizmet vermek amacıyla kurulabilmektedir.
11 No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğine göre;
-Ekonomi Bakanlığı tarafından verilen izne istinaden kurulan bölgesel yönetim merkezleri, Türkiye'de ticari faaliyette bulunmamak kaydıyla, muafiyetten faydalanabileceklerdir.
-Bölgesel yönetim merkezlerinin muafiyetten yararlanabilmeleri için, tüm giderlerinin kanuni ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan kurumlar tarafından karşılanması şarttır.
-Bölgesel yönetim merkezlerinin giderlerinin, Türkiye'de tam veya dar mükellefiyete tabi herhangi bir kurumun hesaplarına intikal ettirilmemesi veya kârından ayrılmaması gerekmektedir.
-Muafiyetten yararlanan bölgesel yönetim merkezlerinin giderlerinin, Türkiye'de tam veya dar mükellefiyete tabi herhangi bir kurumun kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınmasının mümkün olmadığı açıklanmıştır.
2- Sat-Kirala-Geri Al İşlemine veya Kira Sertifikası İhracına Konu Edilen Taşınmazların Satışından Doğan Kazançlarda İstisna
2.a. Sat-Kirala-Geri Al İşlemine veya Kira Sertifikası İhracına Konu Edilen Taşınmazların Üçüncü Kişilere Satışında 2 Yıllık Sürenin Tespiti
Kurumlar Vergisi Kanunu'nun İstisnalar başlıklı 5'inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yapılan düzenleme ile kurumların kira sertifikası ihracına veya sat-kirala-geri al işlemlerine konu edilen taşınmazlarının satışından doğan kazançlarına ilişkin istisna hükmü yeniden düzenlenmiş ve sat-kirala-geri al işlemine veya kira sertifikası ihracına konu edilen taşınmazların üçüncü kişilere satışında 2 yıl aktifte bulundurma süresinin hesabında, bu taşınmazların sat-kirala-geri al işlemi dolayısıyla finansal kiralama şirketi, katılım bankaları, kalkınma ve yatırım bankalarının aktifinde bulunduğu sürelerin de dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.
11 No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'ne göre 2 yıllık sürenin tespiti;
-6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında geri kiralama amacıyla ve sözleşme sonunda geri alınması şartıyla, kurumlar tarafından finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarına devredilen taşınmazların kiracı tarafından üçüncü kişilere satışında, aktifte bulundurma süresinin hesabında, bu taşınmazların sat-kirala-geri al işlemi dolayısıyla finansal kiralama şirketi, katılım bankaları, kalkınma ve yatırım bankalarının aktifinde bulunduğu süreler de dikkate alınır.
-Aynı şekilde, 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında kira sertifikası ihracı amacıyla varlık kiralama şirketlerine devredilen taşınmazların kaynak kuruluş tarafından üçüncü kişilere satışında, aktifte bulundurma süresinin hesabında, bu taşınmazların kira sertifikası ihracı amacıyla varlık kiralama şirketinin aktifinde bulunduğu süreler de dikkate alınır.
2.b. Sat-Kirala-Geri Al İşlemlerinden Doğan Kazançlarda İstisna
6728 sayılı Kanun'un 56'ncı maddesiyle KurumlarVergisi Kanunu'nun İstisnalar başlıklı 5'inci maddesinin birinci fıkrasına eklenen (j) bendiyle, her türlü taşınır ve taşınmaz malların 6361 sayılı Kanun kapsamında geri kiralama amacıyla ve sözleşme sonunda geri alınması şartıyla, kurumlar tarafından finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarına satışından doğan kazançlar ile bu kurumlarca söz konusu varlıkların devralındığı kuruma kira süresi sonunda devrinden doğan kazançlara yönelik istisna uygulaması düzenlenmiştir.
- Bu varlıkları devraldıkları kurumlara kira süresi sonunda devreden finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarıyararlanabilecektir.
- Sözleşme süresinin sonunda kiracı tarafından geri alınacağınailişkin hüküm bulunması ve bu hükümlere fiilen uyulması şarttır.
-İstisnaya konu edilecek satış kazancı, satış işlemi ile birlikte doğacağından, satış işlemi ister peşin isterse vadeli olarak yapılmış olsun istisna, satışın yapıldığı dönemde uygulanacaktır.
-Bu varlıkların satışından elde edilecek istisna kazancın, kiracı tarafından pasifte özel bir fon hesabına alınması gerekmektedir.
Bu çerçevede, fon hesabına alınma işleminin, kiracılarca varlıkların kiralayanlara satışının yapıldığı yılı izleyen hesap döneminin başından itibaren kazancın beyan edildiği döneme ait kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği tarihe kadar yapılması gerekmektedir.
Dolayısıyla, istisna kazanç tutarı, satışın yapıldığı dönemin genel sonuç hesaplarına yansıyacak olup kurumlar vergisi beyannamesinin ilgili satırında gösterilmek suretiyle istisnadan yararlanılabilecektir.
İstisna, satış kazancının %100'üne uygulandığından, kazancın tamamı fon hesabına alınacaktır.
Fon hesabında tutulan kazancın işletmeden çekilmemesi:
İstisna uygulamasında başlangıç tarihi:
Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 5'inci maddesinin birinci fıkrasına eklenen (j) bendinde düzenlenen bu istisna, 2/8/2013 tarihinden itibaren yapılan işlemlere uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
2.c. Kira Sertifikası İhracı Amacıyla Her Türlü Varlık ve Hakların Satışından Doğan Kazançlarda İstisna Uygulaması
6728 sayılı Kanun'un 56'ncı maddesiyle Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 5'inci maddesinin birinci fıkrasına eklenen (k) bendiyle, her türlü varlık ve hakların, kaynak kuruluşlarca, kira sertifikası ihracı amacıyla ve sözleşme sonunda geri alınması şartıyla varlık kiralama şirketlerine satışı ile varlık kiralama şirketlerince bu varlıkların devralındığı kuruma satışından doğan kazançların kurumlar vergisinden istisna olmasına yönelik düzenleme yapılmıştır.
Bu Tebliğ ile yapılan düzenlemeye ilişkin olarak 1 Seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'ne "5.16. Kira sertifikası ihracı amacıyla her türlü varlık ve hakların satışından doğan kazançlarda istisna uygulaması" başlıklı yeni bir bölüm eklenerek, söz konusu istisna uygulamasına açıklık getirilmiştir.
- Bu varlık ve hakları, devraldıkları kurumlara sözleşme süresi sonunda devreden varlık kiralama şirketleriyararlanabilecektir.
3- Sınai Mülkiyet Haklarında İstisna'ya İlişkin Düzenlemeler
6728 sayılı Kanun'un 57'nci maddesiyle, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun Sınai Mülkiyet Haklarında İstisna başlıklı 5/B maddesinin;
İkinci fıkrasının (c) bendinde yer alan "İstisnadan yararlanılacak ilk yıl, buluşun oluşturacağı katma değer dikkate alınarak devir veya satış hâlindeki değerinin tespitine yönelik Maliye Bakanlığı tarafından değerleme raporu düzenlenmesi" hükmü
Üçüncü fıkrasında yer alan "Her bir mükellef tarafından yararlanılabilecek istisna tutarı; değerleme raporunda belirtilen bedelin % 50'sini, bu madde kapsamında yararlanılabilecek toplam istisna tutarı ise değerleme raporunda belirtilen bedelin % 100'ünü aşamaz." hükmü yürürlükten kaldırılmıştır.
Buna göre, anılan her iki maddenin de yürürlüğe girdiği 9/8/2016 tarihinden önce, Kanun'un 5/B maddesi kapsamında istisnadan yararlanmak üzere değerleme raporu düzenlenmesi amacıyla Gelir İdaresi Başkanlığı'na başvuruda bulunmuş olan mükellefler, başvurularına konu bu buluşlarından 1/1/2015 tarihinden itibaren elde ettikleri kazançları için değerleme raporu düzenlenmeksizin istisnadan faydalanabileceklerdir.
6728 sayılı Kanun ile yapılan ilgili düzenlemeler sonrasında bu Tebliğ ile 1 seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nin "5.14.3.4. Değerleme raporu düzenlenmesi" başlıklı alt bölümü başlığıyla birlikte Tebliğ metninden çıkarılmış ve "5.14.4. İstisna uygulaması" başlıklı bölümü yapılan düzenlemeye uygun olarak değiştirilmiştir.
4- Ar-Ge İndirimi Uygulamasının Kurumlar Vergisi Kanunu'ndan Kaldırılması
Ar-Ge indirimi uygulamasına ilişkin 5520 sayılı Kanun'un 10'uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 6728 sayılı Kanun'un 57'nci maddesi hükmü gereğince 9/8/2016 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırılmıştır.
6728 sayılı Kanun'un 60'ıncı maddesiyle, 5746 sayılı Kanun'a 3/A maddesi eklenmiştir.
Buna göre, 9/8/2016 tarihinden itibaren 5746 sayılı Kanun'un 3/A maddesi kapsamında yapılan başvurulara konu yeni teknoloji ve bilgi arayışına yönelik araştırma ve geliştirme projeleriyle ilgili indirim uygulamasında 5746 sayılı Kanun ve buna ilişkin düzenlemeler dikkate alınmak suretiyle Ar-Ge indirimi uygulamasından faydalanılacaktır. Diğer taraftan, 9/8/2016 tarihinden önce bu Tebliğ düzenlemeleri çerçevesinde yapılan başvurulara konu projelerle ilgili olarak Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 10'uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin 6728 sayılı Kanun'la değiştirilmeden önceki hükümlerine göre Ar-Ge indiriminden yararlanılacaktır.
5-Yurt Dışı Kişi ve Kurumlara Verilen İndirim Kapsamındaki Hizmetler
6728 sayılı Kanun'un 58'nci maddesiyle, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun Diğer indirimler başlıklı 10'uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinin birinci paragrafında yer alan "çağrı merkezi ve veri saklama hizmeti" ibaresi "çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon, veri saklama, veri işleme, veri analizi ve ilgili bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenen mesleki eğitim" şeklinde değiştirilmiştir.
Buna göre; Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurtdışında bulunanlara Türkiye'de verilen ve münhasıran yurt dışında yararlanılan bu hizmetler dolayısıyla oluşan kazançların %50'si kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde indirim konusu yapılabilecektir.
1 seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nin Türkiye'den yurtdışı mukimi kişi ve kurumlara verilen hizmetlere ilişkin "10.5.1. İndirim kapsamındaki hizmetler" başlıklı alt bölümü yapılan düzenlemeye uygun olarak değiştirilmiştir.
Bu indirimin uygulanmasında mesleki eğitimin kapsamına giren hizmetler aşağıdaki gibidir;
6-Yatırıma Katkı Tutarında Endeksleme
11 No'lu Kurumlar Vergisi Tebliği ile 1 seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nin "32.2.10. Teşvik belgeli yatırımların devri" başlıklı bölümünden sonra gelmek üzere "32.2.11. Yatırıma katkı tutarında endeksleme" bölümü eklenmiştir.
Ek- Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No:1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 11)​​​