2020 yılı Ocak ayı ihracatımızda olumlu gelişmeler izlenmiştir. Söz konusu ay içinde 14,8 milyar dolarlık bir ihracat seviyesine ulaşılmıştır. Bu rakam bir önceki yılın aynı ayına oranla %6,1’lik bir artışı ifade etmektedir. 12 aylık bazda ise ihracat 181,6 milyar dolar olmuştur. Bir öneki dönemde bu rakam 180,5 milyar dolardır.
İthalat ise Ocak ayında %18,9’luk bir artışla 19,2 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.
Şimdi bazı karşılaştırmalar yapalım.
2019 yılında ithalat bir önceki yıla nazaran %8,99’luk bir azalma ile 210,3 milyar dolar, dış ticaret açığı ise %44,9’luk bir gerileme ile 29,9 milyar dolar olmuştur. 2020 yılı Ocak ayındaki dış ticaret açığı ise 4,1 milyar dolardır. Bir başka ifade ile, geçtiğimiz dönemde dış ticaret açığında ve bu açığın tetiklediği cari açığın azalmasındaki ana faktör ithalatın azalmasıdır. Bu azalmanın sebebi ise, ekonomik büyüme hızının 2018 yılın son ve 2019 yılının ilk iki çeyreğinde negatif olması ve üçüncü çeyrekte de sadece %9 luk bir büyüme hızının yakalanabilmiş olmasıdır. Oysa Türkiye artık yeniden büyüme trendine girmiştir. Bunun anlamı ithal talebinin giderek artacak olmasıdır. Bunun doğal sonucu da dış ticaret açığının ve cari açığın yeniden yükselmeye başlayacak olmasıdır. Döviz talebi artışının, kur artışlarını da beraberinde getirmesi olasılığı vardır.
İhracatta otomotiv, kimyevi maddeler ile hazır giyim ve konfeksiyon sektörleri liderliklerini korumaktadır. En çok ihracat yaptığımız ilk üç ülke ise Almanya, İtalya ve İngiltere’dir. İhracatımızda bölge bazında ilk sırayı 7,4 milyar dolarla ve % 50’lik bir oranla AB almaktadır.
Bilindiği gibi, 31 Ocak 2020 tarihi itibariyle, İngiltere Avrupa Birliği’nden ayrılmıştır. Taraflar arasında yapılan anlaşmaya göre 2020 yılı sonuna kadar bir geçiş süreci tanınmıştır. Bu süre içinde İngiltere, artık üye devlet olmasa bile AB’nin Gümrük Birliğine Tek Pazara katılmaya ve Avrupa Birliği müktesebatına uymaya devam edecektir. Bu süre sonunda ise taraflar arasında bir serbest ticaret anlaşması imzalanması söz konusudur. Tam üye olmadığımız için, AB’nin yapacağı bu anlaşmaya otomatik olarak taraf olmamız söz konusu değildir. Bu itibarla bu dönem içinde AB ile imzaladığımız Gümrük Birliği Anlaşması’nın revizyonu gerçekleştirilmelidir. Aksi halde, ihracatımızın zarar göreceği açıktır. Çünkü İngiltere, gelecek yıldan itibaren ihraç ürünlerimize gümrük vergisi uygulayacaktır. Bu durumun önlenmesi için İngiltere ile bir serbest ticaret anlaşması müzakerelerine başlanması uygun olacaktır. İngiltere’nin Birlikten ayrılması, AB’ne tam üyelik müzakerelerimiz açısından da bir kayıptır. Çünkü İngiltere tam üyeliğimizi destekleyen sayılı ülkelerden biri olmuştur.
İhracat performansımıza dönersek, dış piyasalardaki durgunluğa, bölgesel gerginliklere, korumacılık eğilimlerinin artmasına rağmen, sağlanan artış önemlidir. Ancak her yeri geldiğinde vurguladığımız gibi ihracatın yapısında bir değişiklik yoktur, ucuz ve ikame edilebilir mallar üretilmektedir, ileri teknoloji içeren ürün sayısı çok azdır. Bu yapıyla, orta ve uzun vadede dış piyasalarda rekabet şansı çok azdır. Çin’de çıkan ve giderek yayılma eğilimi gösteren virüsün dünya ticaretini ne ölçüde etkileyeceği ise şimdiden tahmin edilememektedir.
Etiketler : türkiye ihracat, son durum, 2020 yılı, beklentiler, tahminler, brexit, ocak ayı ihracat rakamları, ithalat, karşılaştırma,