Otizm nedir, nasıl anlaşılır, belirtileri #1 Op.Dr. Ali Gürtuna
2. Otizm nasıl anlaşılır?
3. Otizm nedenleri nelerdir?
4. Otizm belirtileri nelerdir?
5. Otizm nasıl teşhis edilir?
6. Otizm nasıl tedavi edilir?
Otizm, gelişimsel bir bozukluktur. Faktörleri arasında bozulmuş sosyal alışveriş ve etkileşim ile tekrarlayan veya basmakalıp davranışlar ve / veya ilgi alanları sayılabilir.
Otizm Spektrum Bozukluğu (ASD, Autism Spectrum Disorder) beyin gelişimini etkileyen karmaşık bozukluklar grubudur.
ASD tipik olarak aşağıdaki alanlardaki zorluklarla ilişkilidir:
. Sosyal iletişim
. Kısıtlı, tekrarlayan davranış kalıpları, ilgi alanları veya faaliyetler
ASD ayrıca zihinsel engeller, dil gelişiminin gecikmesi veya yokluğu, motor koordinasyon ve / veya dikkat ile ilgili sorun ve fiziksel sağlık sorunları ile de ilişkilendirilebilir.
Otizm, erken beyin gelişim aşamalarında ortaya çıkar. Bununla birlikte, ASD’nin davranışsal belirtileri iki veya üç yaş arasında ortaya çıkar. ASD’li bireyler sosyal etkileşimde zorlukların yanı sıra sosyal bağlamlarda sözlü ve sözlü olmayan iletişimin yorumlanması ve kullanılması ile ilgili problemlere sahiptir.
ASDli bireyler aşağıdaki davranış zorluklarından en az ikisine sahiptir:
. Esnek olmayan ilgi alanları
. Çevrede veya rutinde aynılık konusunda ısrar
. Tekrarlayan motor ve duyusal davranışlar
. Duyusal uyaranlara artan veya azalan reaksiyonlar
Bu davranışların şiddeti tipik olarak hafif ila şiddetli arasında değişir ve fonksiyonel bozukluklarla sonuçlanır. Bu bozukluklar, bazı desteklerden çok yoğun desteklere kadar uzanmaktadır.
ASD’nin semptomları, şiddeti ve fonksiyonel bozukluğu açısından büyük ölçüde değiştiği göz önüne alındığında, bazı bireylerin semptomları tanınmayabilir.
. ASD 68 çocuktan 1’ini etkiler
. 42 erkekten 1’ini etkiler
. 189 kızdan 1’ini etkiler
. Erkeklerin ASD’ye sahip olma olasılığı kızlardan yaklaşık 5 kat daha fazla
Onlarca yıllık bilimsel kanıt ASD için güçlü bir genetik bileşeni desteklemektedir. Bununla birlikte, şu anda, spesifik genetik nedenler vakaların sadece % 10-20’sinde tanımlanabilir. Bu vakalar ASD ile ilişkili spesifik genetik sendromları ve genetik koddaki nadir değişiklikleri içerir. ASD’ye genetik katkıların tanımlanması gelecekte çok küçük genetik değişiklikleri belirleme ve bunları ASD’ye bağlama teknolojileri geliştikçe artacaktır. Otizm için diğer iyi belirlenmiş risk faktörleri ileri baba yaşı ve düşük doğum ağırlığı / prematüritedir.
Otizm belirtileri hafiften devre dışı bırakma şiddetine kadar değişir. Her çocuk farklıdır. Bununla birlikte, aşağıdakiler çocuğunuzun ASD riski altında olduğunu gösteren kırmızı bayraklar olarak kabul edilir.
Çocuğunuz bu belirtilerden herhangi birini gösteriyorsa, lütfen bir doktora başvurmaktan ve değerlendirme istemekten çekinmeyin:
. Çocuğun adı çağrıldığında tutarsız veya cevapsızsa
. Altı ay veya daha sonra büyükken gülümsemeler veya sıcak, neşeli ifadeler yoksa
. Dokuz aya kadar gülümsemeler, sesler ve diğer yüz ifadeleri ileri geri paylaşılmazsa
. 12 aylık ses çıkarma yok
. 12 aya kadar gösterme, işaret etme, uzanma veya el sallama gibi ileri geri hareket yok
. 16 aya kadar kelime yok
. 24 aya kadar anlamlı, iki kelimelik kelime öbekleri (taklit veya tekrarlama dahil değil)
. Her yaşta konuşma, kelime veya sosyal beceri kaybı
ASD’yi belirleyecek hiçbir biyolojik test yoktur. Bununla birlikte, özel olarak eğitilmiş doktorlar, psikologlar ve konuşma dili patologları test yapabilir. Bu test otizme özgü davranış gözlemlerini yakalayabilir. Ebeveyn görüşmeleri de otizmi teşhis etmede yararlıdır. Ebeveynler genellikle alışılmadık davranış belirtilerini ilk fark eden kişilerdir ve içgüdülerine güvenmeleri ve tarama değerlendirmesini tamamlamaları için bir doktora başvurmaları teşvik edilir. Oradan, doktor çocuğu uygun uzmana yönlendirebilir.
ASD genellikle yaşam boyu süren bir durumdur. Hem otizmli çocuklar hem de yetişkinler, semptomları azaltabilen, beceri ve yetenekleri artırabilen davranışsal müdahalelerden veya terapilerden yararlanırlar. Otizmli her çocuk ve yetişkin benzersizdir. Bu nedenle, tedavi planı belirli ihtiyaçları karşılamak için kişiselleştirilir. Müdahalelere mümkün olan en kısa sürede başlamak en iyisidir, bu nedenle terapinin faydaları yaşam boyunca devam edebilir.
ASD’si olan birçok insanın sıklıkla gastrointestinal sıkıntı, nöbetler ve uyku bozuklukları gibi ek tıbbi sorunları vardır.
Tedavi müdahaleleri davranışsal tedavileri, ilaçları veya her ikisini içerebilir. Erken yoğun davranışsal tedaviler, bir profesyonel ekiple çalışan çocuğun tüm ailesini içerir. Bazen erken yoğun davranış tedavileri sırasında, uzmanlar evde hizmetler sunacaktır. Çocuk yaşlandıkça ve geliştikçe, tedavi çocuğun özel ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde değiştirilebilir.
Ergenlik döneminde çocuklar, yetişkinliğe olgunlaşmayı ve bağımsızlığı destekleyen geçiş hizmetlerinden yararlanırlar. Bu noktada odak noktası istihdam fırsatları ve iş becerileri eğitimi.
ASD’si olanlar için bakış açısı nedir?
Çoğu durumda, çocuk yaşlandıkça ASD belirtileri daha az belirgin hale gelir. ASD’li çocukların ebeveynleri esnek olmalı ve çocuk için gerekli tedaviyi ayarlamaya hazır olmalıdır. Bazı ASD’li insanlar tipik hayatlar yaşamaya devam ederler, ancak genellikle yaşlandıkça hizmetlere ve desteğe ihtiyaç duyarlar.
ASD alanındaki araştırmalar erken teşhis, önleme, nedenler, tanı ve tedavi ile ilgili çalışmaları içerir.
3. Op. Dr. Ali Gürtuna
4. Otizm nedir, nasıl anlaşılır, belirtileri
Previous Post Çocuklarda spontan pnömomediastinum
Next Post Amenore nedir, adet görmeme düzensizliği