DOĞAN YURDAKUL’DAN ABİ KİTABI: SON KABADAYI DÜNDAR KILIÇ | Hakan Güngör arşivi
Odatv Genel Koordinatörü Doğan Yurdakul’un “son kabadayı” Dündar Kılıç’ı anlattığı kitabı “Abi” Kırmızı Kedi Yayınları tarafından yeniden yayınlandı.
Kitap Dündar Kılıç ekseninde, dönemin önemli yazar ve edebiyatçılarını, solcularını, sanatçılarını, hapishanelerini ve siyasi atmosferini anlatıyor. Doğan Yurdakul, Dündar Kılıç’ı ve kabadayılığı anlatıyor gibi görünse de, aslında bir derin Türkiye tarihi yazıyor. Titiz çalışması ve bütünleyici anlatımı da, Yurdakul’un berrak dili ile bir araya gelince ortaya Türkiye’yi anlamak isteyenler için önemli bir kaynak kitap çıkıyor.
Dündar Kılıç hem karakteri, hem çevresi itibariyle ilginç biri. Yurdakul kitabın hemen başında çok önemli (ve bir bakıma trajik) şu saptamayı yaparak başlıyor “son kabadayı”yı anlatmaya:
“O dünyanın gizem dolu dehlizlerinde dolaşırken şunu fark etmiştim: İnsanın aletle olan ilişkisinde nasıl taş devri, yontma taş devri, cilalı taş devri vs. vardıysa, kabadayıların –ve sonradan mafyanın- aletle olan ilişkisinde de, bıçak dönemi, tabanca dönemi, cep telefonu dönemi, yeşil pasaport dönemi vs diye giden dönemler olduğu söylenebilirdi.” Kitapta bu dönemlerle birlikte bir kabadayının ortaya çıkışına tanıklık ediyoruz.
Belirttim, ilginç biri Dündar Kılıç. Kız kardeşine sarkıntılık eden bir serseri olduğunu gördüğünde yanındakine “Bak bakalım kız yüz veriyor mu” diye soran, yüz vermediğini öğrenince serserinin karşısına çıkarak uyaran, ters tepkiyle karşılaşınca adamın kulağını oracıkta kesiveren biri! O kadar öyle ki, hayatı boyunca 38 kez tutuklanmış, ömrünün 21 yılını cezaevinde geçirmiş bir insan… Kılıç sadece kabadayılarla mücadele etmedi. 12 Eylül döneminde MİT’te sorguya çekildi ve ömrünün geri kalanını Mehmet Eymür ile mücadele içinde geçirdi. Tam 6 kez idamı istendi! Ve fakat Avukat Burhan Apaydın sayesinde beraat etti…
MAFYA DEĞİL KABADAYI
Bir ömür silahını yanından eksik etmeyen, sırf bu nedenle defalarca hapse giren, vuran, vurulan, barut kokusu tenine işlemiş bir adam Kılıç. Ancak aklınıza hemen karikatürize edilmiş “mafyatik” tipler gelmesin. Dündar Kılıç oğluna yazdığı bir mektupta şunları söylüyor: “Düzen kahpe, biz kabadayıyız. Gangster başka, mafya babası başka, kabadayı başka. Kabadayı sever, sayar, hümanisttir. İnsan sevgisinden başka şey tanımaz.” Dündar Kılıç mafya babası olmadığını hep söylemiş durmuştur; dahası kabadayı, külhanbeyi ya da mafya babası, hepsinden farklı ve özel olarak entelektüel bir çevresi ve dolayısıyla birikimi vardı Kılıç’ın.
Kabadayıların ideolojik bir tavrı olur mu? Dündar Kılıç’ın var. Kendini zenginden alıp fakire vermeye adamış bir yerli Robin Hood olan Kılıç, ideolojik birikimini oluştururken, hepsinden öğrenim görmek için fazlaca şanslı olmak (genelde hapishanede tanıştılar, yoksa şanssız mı demeliydim) gereken bir çok yazar, aydın ve akademisyenle bir aradaydı. Ünlü Mamak ve Diyarbakır Askeri Cezaevleri’nde siyasi tutuklularla birlikte yattı. İlhan Selçuk’la Maltepe Askeri Cezaevi’nde tanıştı. Zamanla dostlukları gelişmişti, hatta İlhan Selçuk, Kılıç’a bir iş kurarak iş adamı olmasını tavsiye etmişti. Dahası Kılıç bu tavsiyeyi dikkate almıştı. İş kurmak için seçtiği alanlar da, pek bilinen anlamdaki kabadayılarla özdeşleşecek türden değildi üstelik. Girdiği işler arasında reklamcılık ve sinema da vardı! Film şirketi kurdu ve Cüneyt Arkın, Ahmet Mekin, Kadir İnanır, Türkan Şoray, Fatma Girik, Hülya Koçyiğit, Ferdi Tayfur, Kemal Sunal gibi isimlerle çalıştı.
Robin Hood dedim, biraz açmalıyım, büyük bir efsane yarattı Dündar Kılıç. Yurdakul söylenti ile gerçeği, yakıştırma ile yaşanmışı ustalıkla birbirinden ayırıyor, bu bile söylentileri ve ellerine tutuşturulanları sorgulamadan gerçekmiş gibi yazıveren sözde gazetecilere bir ders niteliğinde. Peki ne yaptı Dündar Kılıç ve nasıl bazıları için hakikaten Robin Hood oldu? Örnekleyelim, Dündar Kılıç kaldığı pek çok hapishanede (komünistlerle kaldığı ve komün hayatına kendisinin de katıldığı koğuşlar dışında) kendi düzenini kurdu. Çocuk yaştaki hükümlülerin tacize uğramaması, fakirlerin ezilmemesi için önlemler aldı. (Tabi hapishanede kurduğu düzende misafir ağırlamak, geceleri dışarıya çıkmak da söz konusuydu.) Sofrası herkese açıktı, kazandığını bir yandan da dağıtıyordu.
Dahası da var; bir örnek daha verelim ve gerisini kitaba bırakalım: 6-7 Eylül olayları sırasında pek çok Rum’un hayatını kurtarmıştı. Pek çok Rum canını ona borçluydu. Rumlar o günleri hiç unutmadı ve Dündar Kılıç’a hep büyük bir sevgi ve saygı besledi. Efsaneleşti, efsaneleştikçe suçla arasındaki mesafe daraldı, suç işledikçe güçlendi, güçlendikçe kendi efsanesine daha büyük bir sadakat duydu. Ezilenlere hep yardım elini uzattı. Ancak bu yardımı öyle temelsiz bir bağış olarak değerlendirmemeli, hapishane onun için okuldu ve nice okulda bir araya gelmeyen hocalardan eğitim almıştı. Parasını paylaşıyor oluşunun ideolojik bir temeli vardı. Öğrenciler eğitmek için yetişmiş nice aydın, akademisyen olur olmaz sebeplerle hapishaneye atılıyordu ve onlardan eğitim almak bir kabadayıya nasip oluyordu.
İLHAN SELÇUK’TAN DENİZ GEZMİŞ’E
Kimler yoktu ki Kılıç’ın tanıştığı gazeteci, aydın, bilim adamı ve öğrenci liderleri arasında… İlhan Selçuk dışında, Mihri Belli, Sabahattin Eyüboğlu, İlhan Bardakçı, Aziz Nesin, Ali Fuat Başgil, Deniz Gezmiş, Aydın Engin ve nicesinin yolu hapishanelerde Dündar Kılıç’la kesişmişti.
Bilgi birikimi ile şaşırtıyordu. Hürriyet Gazetesi’nin sahibi Erol Simavi’yi Varlık Yayınları’ndan çıkan klasikleri okumuş olmasıyla etkilemişti örneğin. Şiir biliyordu, Cemal Süreya’yı seviyor, ezberden Attila İlhan okuyordu. Halide Edip’in “Sinekli Bakkal”ı en sevdiği kitaptı…
Dündar Kılıç “son kabadayı”ydı. Vefat etti. Kabadayılık da onunla birlikte toprağa verildi. Peki Kılıç’ın efsanesi bitti mi? Hayır! Kürt Cemali’nin öldürülüşünde adı geçti, suçu olmadığını söyledi hep ancak olay hep onunla anıldı. Dahası olay daha sonra çok ünlü bir yapıta kaynaklık etti. O yapıt şimdi de bir TV dizisi olarak gündemde olan “Keşanlı Ali Destanı” idi.
Adının geçtiği olaylara yakılan türküler hala arşivlerde. Yaşadıklarından esinlenilen pek çok film de öyle… Yakın dostu Yılmaz Güney “Çirkin Kral”ı yaratırken kimden esinlendi dersiniz?
Cemal Süreya’nın bir gladyatöre benzettiği bu adamın hayatı, değdiği insanlarla birlikte büyük bir önem arz ediyor, eser bizatihi bir derin Türkiye tarihi oluyor ve bunu Doğan Yurdakul gibi bir ustanın duru üslubuyla okumak da okura büyük bir keyif veriyor. 20.04.2012-Odatv
Etiketler: dündar kılıç, dündar kılıç cenaze, dündar kılıç kabadayı, dündar kılıç kimdir, deniz gezmiş, doğan yurdakul, ilhan selçuk, odatv, son kabadayı, yılmaz güney
← HAŞİM KILIÇ FETHULLAH GÜLEN’DEN YANA MI TAVIR ALDI
TANSEL ÇÖLAŞAN: EVİMİZE KAPANMAYACAĞIZ →