Ayna nezaman nasıl bulundu ? Ayna kültürü, ayna çeşitleri
29 Temmuz 2018 Bu içerik 1.670 kez okundu.
AYNA NEZAMAN BULUNDU ?
Günümüzden 4 bin yıl önce, Ortadoğu ve İtal­ya’nın kuzey kesimlerinde, yanardağ lavları­nın parlak artıklarının cilalanmasıyla, görüntüyü aksettiren ilk aynalar yapıldı. Gü­müşleme yöntemiyle ayna elde etme tekniği ise, 14. yüzyılda Venedik’te geliştirildi. Vene­dikliler, bir cam tabakasının arka yüzeyine cı­va sürerek, ayna yapmayı başardılar ve o tarihten sonra bu cam parçası, özellikle kadınların ellerinden düşmez oldu. Asıldıkları odanın içinde bulunan her şe­yi yansıtan dışbükey aynalar, ilk kez 14. yüz­yılda Almanya’nın Nürnberg kentinde yapıldı. Cam ustaları, üfleme yöntemiyle cam küreler oluşturduktan sonra, bunları ortadan ikiye bölüyorlar, sonra da iç kısımlarını ince bir cı­va tabakasıyla kaplayarak dışbükey aynayı el­de ediyorlardı. Günümüzde ayna yapmak için kullanılan yöntemin temelleri ise, 1835 yılında, Alman kimyageri Justus von Liebig tarafından atıl­dı. Gümüşnitrat, özel bir yöntemle cama tat­bik edildiğinde, içindeki gümüş cama yapışı­yor ve böylece son derece net görüntü veren bir ayna elde ediliyordu. Gümüşnitratı cama sıvanırken ayrıştırmak için, genellikle şeker ya da Rochelle tuzu kullanılıyordu.
AYNA KÜLTÜR VE TARİHİ
Osmanlı zamanında erkekler bayanı memnun etmek için çeşitli hediyeler alırlardı, bu bir adett Günümüzde hediye alma adetleri hala devam etmektedir fakat hediyeler anlam ve önemini kaybetti diyebiliriz çünkü şimdilerde erkekler, bayanlara genel olarak çiçek hediye etmekte.Bayanları memnun etmek isteyen erkekler işi abartarak pahalı ürünlerde almakta ama bu hediyelerin hiç bir anlamı yok. Hediye edilen pahalı bir telefonun ne anlamı olabilir ki? Bir kaç ay sonra telefonun modeli eskiyecek…Osmanlı zamanında erkeklerin bayanlara aldığı önemli hediyelerden biri de “ayna” idi. Bu hediye, “Sana senden daha güzel bir hediye bulamadım” anlamına geliyor. Bir bayana hediye edilebilecek en güzel hediyelerden bir tanesi.
OSMANLIDA SARAY AYNALARI
Ayna, arka tarafına ince bir cıva tabakası sürülmüş, gayet düz cam levhadır ki, karşılarındaki şeyleri şekil ve renkleriyle aksettirir. Önceki devirlerde insanlara ayna vazifesini gören vasıta su idi. Sonraları madeni düz levhalar parlatılarak ayna gibi kullanıldı. Daha sonraları cam icat olununca arkalarına bir madde sürülerek sırlı aynalar meydana getirildi. Doğulular cam ve aynayı Avrupalılardan önce tanımışlardır. Sırlı aynalar küçük boyda idi. XVI. asırda Venedik’te yapılan sırlı aynalar dünyanın her tarafına yayıldı. 1688’de camı eritip levha halinde dökmek suretiyle ayna yapıldı ve 1693’te St.Gobain şehrinde önemli bir ayna fabrikası kuruldu.O zamandan sonra bütün saray ve evleri aynalarla süslemek moda oldu. XVIII. asırda ayna modası çok yayıldı. Türkler aynaya çoğunlukla bir ibret gözü ile bakmışlar, ona bakarken bir başka derinliği fark etmişler; ondan Dinî, ahlâkî dersler çıkararak, edebiyatta, sanatta ve tasavvufta sembol olarak kullanmışlardır. Osmanlı’da aynaların arkasını akla gelebilen ağaç, fildişi, demir, gümüş, sedef, altın gibi bir çok malzeme ile; oyma, kakma, kesme, kabartma, kalem gibi çeşitli tekniklerle süslenmiş birbirinden güzel ve çok değerli sanat eserleri meydana getirmişlerdir. Eskiden saray, konak ve köşklerde bulunan aynalar, en önemli tezyinattan biri idi. Hanımlar aynaların yardımıyla giyinip süslendikleri gibi, erkekler de sarık sarmak, sarığı düzeltmek, elbiselerinin arkadan duruşlarını gözden geçirmek için aynaya ihtiyaç duyarlardı. Ayrıca sanatkârane yapılmış süslü aynalar, sahibinin kudret ve zenginlik derecesini gösterdiği gibi, itibarını da arttırırdı. Osmanlılar, altın, gümüş, yeşim, demir ve bronzdan yapılmış zengin bezemeli ve çoğunlukla saplı aynalar kullanmışlardır. Altın, gümüş ve yeşim aynalar, Osmanlı Sanatı’nın ölçülü sadelik, zenginlik ve üstün tekniğinin örnekleri olarak Topkapı Sarayı Müzesi’nin Hazine Dairesi‘nde sergilenmektedir.
Osmanlı’da sevgiliye ayna hediye etmek; sana senden daha güzel bir şey bulamadım manasına geliyordu.