danzon: Mart 2015
emwap'ta bu akşam (25 mart) meryem bayram'ın "autonomous scenography" işi sergilendi; mekan yine moda sahnesi'ydi.
meryem bayram'ı, iki-üç sezon öncesinden "oda ve adam"dan hatırlayan çıkabilir; mesut arslan'ın yönettiği çok iyi bir oyundu; mekân kullanımı da oldukça heyecanverici idi. dolayısıyla; bu akşam için beklenti yüksekti. ne mutlu ki, hayal kırıklığı olmadı. meryem bayram yine enfes bir atmosfere imza atmış; performansçılar gaetan bulourde ve clément layes, ilk ışık tasarımını yapan görsel sanatçı pol matthé ve ses tasarımı için charo calvo ile işbirliği yapmış.
söylenecek, yazılacak çok şey var; performansın süresi bir saatti, ardından yapılan söyleşi yaklaşık 1.5 saat sürdü; bitti denmese daha da devam ederdi.
insan böyle işleri daha sık izlemek istiyor; böyle işler seyircilerle dolsa taşsa diye diliyor; nerede konservatuar öğrencileri, güzel sanatlar üniversitelerinin sahne tasarımı bölümlerinin öğrencileri, hocaları, nerede genç tiyatrocularımız, nerede tiyatrosever seyircilerimiz diye sormadan edemiyor..
keşkeler bir yana; "autonomous scenography" nasıldı, biraz detayına inersem:
işin en önemli ve vurucu özelliği tek bir malzeme kullanmaktı; ama malzemeye farklı yaklaşmak/davranmak, ama bunu yaparken de israfa kaçmamak. iki temel davranış şekli belirlenmiş gibiydi: katlamak ve çıkarmak. bu sayede tekten çeşitliliğe ulaşmak.
"autonomous scenography"de iki dünya vardı: ilki koreograf-dansçı clément layes'nin geometrik, tekrara dayalı, mekanik, soğuk, dik veya dar açılı, sert, mesafeli, kendi içine kapalı, iletişimsiz, noktasal ve soyut dünyası. ikincisi gaetan bulourde'un her biri birbirinden farklı parçalardan kurulu, karışık, tek defalık, sıcak, kıvrımlı, yumuşak, iletişime açık, mekânsal ve ilkine göre çağrışımı daha direkt ve bariz dünyası.
malzeme kartondu. bengi bugay hoca'nın dediği gibi, çocukluğumuzdan itibaren hepimizin az çok haşır neşir olduğu sıcak, yakın, samimi bir malzeme. zaten sahnede bu malzemeyle yapılanlar da sanki bir oyun gibiydi.
ancak oyun figüratif veya ilüstratif değildi, bariz bir hikayesi yoktu. soyut olmak, doğrusu günümüzde batı sahnesinde bile büyük cesaret. örneğin; meryem bayram ve performansçıların tek bir malzeme ile yaptıkları denemenin benzerini, uzun bir zamandır sidi larbi cherkaoui deniyor. ingiliz heykeltraş antony gormley'in "sutra"da cherkaoui'ye onlarla "oynasın" diye sunduğu insan boyutunda ahşaptan kutular, ya da "babel" için tasarladığı sadece kenar çizgileriyle tanımlanan küpler; "puz/zle"daki bir örnek kalın, kare duvarlar... ama cherkaoui, her seferinde bu soyut formları figüratif olmaya zorluyor; ahşap kutulardan lotus çiçeği, gökdelenler, kayık; küplerden babil kulesi, tüneller; duvarlardan tapınaklar yapıyor.. bayram ve arkadaşları ise tam tersine, soyutlama derecesi yüksek tasarımları tercih etmişler. bu sayede; yarattıkları imajları fikslemiyor, seyircinin hayalgücüne güveniyorlar; sonsuz bir dünyada yolculuk etmemizi sağlıyorlar..
"autonomous scenography"de ışık tasarımı çok önemli bir görev üstleniyor. performansçıların hareket kalitesi, seyirciyle iletişim durumu, jest-mimik seçimi, malzemenin kullanılış şekli, soyut-figüratif dengesi açısından birbirine zıt karakterdeki iki dünyayı birleştiren, kolayca iki parçaya ayrılıp parçalanabilecek bir işi tek bir bütüne dönüştüren ışık! çünkü ışık, diğer bütün öğeleriyle ayrılan parçaların karakterlerinin altını daha da kalın çizmek yerine, alçakgönüllü ve sakin bir şekilde parçaları tanımlayarak (mesela ilk bölümde zeminde sert değil ama kesin alanlar yaratarak), basit ve yumuşak geçişlerle onları -pol matthé'nin tabiriyle- daha "yukardan" (her anlamda yukardan; hem ışık masasının konumu itibariyle yukardan hem de genel/total/bütünsel yaklaşım anlamında yukardan) bir bakışla birbirine bağlıyor.
bir de bu işteki müzik/ses/efekt (mesut arslan'ın yerinde bir saptamayla, ayrılmaları gerektiğini söylediği üç alan) üzerine konuşmak lazım. seyircilerden bazıları yapıta eklenen sesleri fazla buldu, bazıları yeterli, bazılarımız seslerin hayalgücümüzü daha da tetiklediğinden bahsetti, bazılarımız sahnedeki atmosferin sesler sayesinde daha da güçlendiğinden; ayşe draz da seslerin zaman zaman yarattığı unheimlich (tekinsiz) atmosferden keyif aldığını söyledi.
ses tasarımı ve kullanımının; birebir betimleyici olmamasıyla, işin genelindeki soyutluğu takip etmesiyle ve özellikle ikinci bölümde gaetan bulourde herhangi bir kartona hayat verirken, hemen değil, biraz daha sonra devreye girerek seyirciye algı ve yorum için zaman tanımasıyla bir yapıta nasıl hizmet edebileceğinin güzel bir örneğiydi.
bu işi tasarlarken meryem bayram'ın esin kaynağı/çıkış noktası üç boyutlu çocuk kitapları (pop-up'lar) olmuş.
işin görselliği, çok bariz bir şekilde, söyleşide ata ünal ve elmas deniz'in söylediği üzere, malevich'i, süprematistleri, konstrüktivistleri akla getiriyor. clément layes bunun üzerine söz aldığında sol lewitt'e de baktıklarını belirtti.
bunlar dışında, ilk bölüm için bir çok soyut sanat işi de akla geliyor, örneğin james siena'nın üçgenleri; ikinci bölümde ise sürrealistler..
Gönderen danzon zaman: 01:26 2 yorum: Bu yayına verilen bağlantılar
Etiketler: emwap festivali, james siena, meryem bayram, performans
Gönderen danzon zaman: 23:02 2 yorum: Bu yayına verilen bağlantılar
doğruya doğru; bu akşam emwap kapsamında moda sahnesi'nde tiyatro kolektif schwalbe'nin müthiş estetik bir işini izledik: "schwalbe cheats". evet, muhteşemdi! performansçıların performansları, işin dramaturjisi, koreografisi, sahne tasarımı, kostümler, hele de ışık; bir numaraydı.
bu akşamı kaçıranlar için, yarın (24 mart'ta) aynı saatte moda sahnesi'nde tekrarı var.
oyunlar oynayan sekiz insanın nasıl insanlığın resmine dönüştüğünü; nasıl birbirlerinin kıyafetlerini parçaladıklarını, kazanmak için birbirlerine neler yapabileceklerini, hileleri işbirliklerini taktikleri izledik. zaman zaman güldük, zaman zamansa isyan ettik; göbekli adama öfkelendik, kısa boylu kızın maymunsu çevikliğine hayret ettik..
gösteri sonrasında söyleşi oldu. schwalbe'nin geleneğiymiş gösteri sonrası söyleşileri. seyircilerin hepsi kaldı; sıkı bir tartışma başladı; çok şey konuşuldu..
en çok merak edilen gösterinin ne kadarının gerçek ne kadarının kurmaca olduğu idi. cevap; belli bir strüktürün olduğu ve araların doğaçlamalarla doldurulduğu oldu.
göbekli adamın kızın saçını çektiği ve diğer adama tükürdüğü sahnelerin ne kadar gerçek olduğu soruldu, çünkü herkesten en çok tepki alan sahneler bunlardı. sırrımız dediler cevap vermediler. sır olacak bir şey yok aslında; o sahneler tam da kurmacanın tavan yaptığı sahnelerdi, çünkü seyirciyi diri tutan sahnelerdi onlar; onlar olmasa gösteri rahatlıkla biteviyeleşebilirdi. zaten, daha sahneye adım attığında o göbekli adamın, gecenin arızası olacağı hal ve tavrında belli değil miydi.
yani, çok güzel çalışılmış, milim milim hesaplanmış durumlardı sahnede izlediklerimiz. evet, doğaçlamalar vardı mutlaka, ama strüktürü o değişmez noktalar kuruyordu.
kurallar konuşuldu; ne kadarının kural ne kadarının hile olduğu; huizinga demez mi, oyunu oyun yapan özelliklerden biri de kurallarının ihlal edilmesidir..
söyleşide çok şey konuşuldu, konuşulmayan bir şeyi de ben söylemek isterim, söz alanlardan sıra gelmedi çünkü, sonrasında barda takılacak vaktim de yoktu maalesef, performansçıların yüzüne söyliyim:
bu kadar estetize edilmiş bir ışık tasarımının olduğu bir iş zaten kesinlikle gerçek olamaz, baştan sona kurmacadır. hiç müzik kullanılmamış işte, ışık tasarımı, sanki bir amerikan savaş filmindeki müzik kullanımı gibi, seyirciye hangi duyguyu yaşatılacağının altını çok ustaca çiziyordu; hele de son beş dakikada.
böyle bir iş seyirciyle, schwalbe'nin umut ettiği ilişkiyi de kuramaz, çünkü kendisini sadece ışık tasarımıyla bile bir sanat ürünü olarak tanımlamıştır.
bu gösteriyi sahneledikleri başka mekanlar nasıldı bilemem, moda sahnesi'ndeki gösterim üzerinden konuşursam; seyirci ile arasında podyum yükseltisi olan, seyirciye kendisini sadece karşıdan yani tek yönden seyrettiren bir iş ne yazık ki, kolektifin hayal ettiği seyirci ile ilişkiyi baştan, mekan düzeninden kaybeder.
halbuki, hemzemin bir düzende, dört bir tarafa da seyircileri oturtmuş olsalardı; işte o zaman, tam da söyleşi sırasında aydın teker'in hayalgücünde canlanan arena gerçekleşmiş olurdu. seyirci, performansçıları izlerken diğer taraftaki seyirciyi de görür, sadece performansçılardan değil, karşıdaki seyircilerin tepkilerinden de etkilenirdi, çoğalırdı; işte o zaman oyun ile seyirci, seyirci ile seyirci bütünleşirdi, etkileşime girerdi; seyirci, oyun alanında gerçekleşen hayat mücadelesine ortak olurdu. tabii, mekanın bütün ışıklarını da bütün çıplaklığıyla açık bırakmaları gerekirdi..
emwap yazılarımın geleneğini bozmıyım ve seyrederken aklıma düşen tablolarla yazımı bitiriyim. gerçi schwalbe bu işe hazırlık sürecinde bol bol ikinci dünya savaşı filmleri, rus dövüş taktikleri, japon dövüş sanatı örnekleri izlemişse de, ben seyrederken 17.-18.yy romatik ressamların, poussin'nin, rubens'in dünyalarına gittim.
ilginç bir tesadüfse, aklıma anne-louis girodet'nin "kahire ayaklanması" tablosu gelmişken, schwalbe'den melih gençboyacı'nın hazırlık sürecinde izledikleri imajlar arasında tahrir görüntülerini sayması oldu.
son zamanlarda sahne sanatları söyleşilerinde yaratıcıların şöyle bir söylemleri var: tasarladıkları işlerin her farklı akşamda, her farklı seyirciyle, her farklı mekanda farklılaştığını söylüyorlar. bir de, her seyircinin seyrettiği hakkında kendi öznel yorumunun olduğunu, kendilerinin belli bir yorumu empoze etmediklerini.
iyi de; zaten çok uzun bir zamandır seyirciye tek bir gerçekliğin, tek bir doğrunun, tek kaçışlı bir perspektifin empoze edilmediği bir dönemde yaşamaktayız. düşünce dünyamız merleau-ponty'ler, de certeau'lar, foucault'lar falan gördü, geçirdi.. hala bu laflar edilir mi! tabii ki her akşam, her seyirci topluluğu, her mekan farklılaştıracak gösteriyi, tabii ki her seyirci kendi birikimiyle, gözüyle, aklıyla, kalbiyle, o anki ruh haliyle farklı algılayacak gösteriyi; performansçılar aynı kalmıyor ki, seyirciler bir örnek düşünsün. bu durumu, sanki o veya şu gösteriye özelmiş gibi lanse etmek artık abes kaçmıyor mu; buralardan geçmedik mi çoktan..
Gönderen danzon zaman: 00:19 2 yorum: Bu yayına verilen bağlantılar
Etiketler: anne-louis girodet, emwap festivali, nicolas poussin, performans, peter paul rubens, resim, schwalbe, tiyatro
Gönderen danzon zaman: 22:50 2 yorum: Bu yayına verilen bağlantılar
Gönderen danzon zaman: 16:59 Hiç yorum yok: Bu yayına verilen bağlantılar
pina bausch'un "bahar ayini" ve "vollmond" yapıtlarını yarın akşam zdf kultur'un internet sitesinden livestream izleyebilirsiniz...
bahar ayini için tıklayınız
türkiye saati ile ilk gösterim 12.mart.perşembe akşamı 23:40'ta, ikinci gösterim gece 02:40'ta
vollmond için tıklayınız
ts ile 21:15'te ve 00:15'te
Gönderen danzon zaman: 23:42 Hiç yorum yok: Bu yayına verilen bağlantılar
Etiketler: dans tiyatrosu, igor stravinski, le sacre du printemps, pina bausch
In view of resuming its “Oresteia”, the Italian theatre company Socìetas Raffaello Sanzio is looking for actors/performers with the following physical characteristics:
CLYTEMNESTRA > an extremely corpulent woman. Aged between 30 and 60. Only a few lines to recite.
ELECTRA > rather short. Corpulent. Aged between 25 and 35. Only a few lines to recite.
AEGISTHUS > a young actor, very muscular and with a perfect stature. Only a few lines to recite. Aged between 20 and 35.
ORESTES > a young actor, extremely thin. No recitation. Aged between 20 and 35.
PYLADES > a very tall actor, at least 190 cm. Extremely thin. No recitation. Aged between 30 and 40.
The actors must be willing to appear nude.
The type of nudity involved is not erotic, inspired instead by the severe and statuesque nudity of Hellenistic iconography.
For all of the roles, no specific preparation as to the text’s pronunciation is required, given the scarce number of lines to be recited. Note however that the text will be recited in Italian.
The rehearsals will be held in Cesena (Italy) at the Teatro Comandini from 21 July 2015 to 2 August 2015.
The début series of performances will be held in Paris at the Théâtre Odeon from 25 November 2015 to 21 December 2015.
The international tour will take place in 2016, beginning in January.
Applicants are asked to send a brief CV and photos (low resolution, please), both facial and full-figured (nude, if possible) to the e-mail address orestea2015@gmail.com .
Applications must arrive no later than 20 March 2015.
Within 30 March 2015, only the candidates selected for the auditions will be contacted.
The auditions will be held in Cesena (Italy) at the Teatro Comandini during the week from 13 to 19 April 2015.
Etiketler: romeo castellucci, tiyatro
yurtdışından sahne sanatları yapımlarının sezon içinde neredeyse hiç uğramadığı şehrimizde yeni bir festival düzenleniyor.
festivalin organizasyonu mesut arslan'ın platform 0090, mehmet ergen'in arcola ve talimhane tiyatroları, ve produktiehuis rotterdam'a ait.
yapımlar geleneksel oyuncu-seyirci-mekân ilişkilerini sorgulayan yenilikçi ve çağdaş işler. programda, uzun zamandır istanbul sahnelerinde izleyemediğimiz (dolayısıyla özlediğimiz) yerli sanatçılar da var: taldans (filiz sızanlı & mustafa kaplan) ve ilyas odman.
17, 18, 19, 20 Mart - 10:00 - 20:00
CURATING SPACE - Erki De Vries, Pieter Huybrechts, Kris Delacourt
23, 24 Mart 2015 - 20:30
25 Mart 2015 - 20:30
AUTONOMOUS SCENOGRAPHY - Meryem Bayram
31 Mart, 1 Nisan 2015 - 20:30
2, 3 Nisan 2015 - 20:30
4, 5 Nisan 2015 - 20:30
SHRAPNEL: 34 FRAGMENTS OF A MASSACRE - Anders Lustgarten/Arcola Theatre -
Gönderen danzon zaman: 15:17 1 yorum: Bu yayına verilen bağlantılar
Etiketler: dans, emwap festivali, ilyas odman, mesut arslan, sahne tasarımı, taldans, tiyatro