Hız kameraları niçin icat edildi?
Bu kameralar araçları yavaşlatmak değil daha da hızlandırmak için tasarlanmıştı.
İlk hız kamerasını Maurice Gatsonides (1911-1998) adlı Hollandalı bir mühendis geliştirdi.Yollarda emniyet kampanyası yürütmek bir yana,Gatsonides Avrupa’nın ilk profesyonel ralli yarışçısıydı.1953′te Ford Zephyr ile Monte Carlo Rallisi’ni iç saniye farkla kazandığında kariyerinin zirvesine ulaştı.
Dünyaca ünlü buluşunun arkasındaki fikir köşeleri dönerken hızını artırmaktı.İlk ‘Gatsometre’,yola çekilen,basınca duyarlı iki kauçuk şeritten meydana gelmekteydi.İlk şeridin üzerinden geçince bir kronometre çalışmaya başlıyor,ikincisinden geçince de duruyordu.Bu,dünyanın ilk güvenilir hız ölçme aletiydi.Gatsonides tasarımını daha da mükemmelleştirmek için ona flaşlı bir kamera ekledi.Bu sayede döneceği köşeye farklı bir yarış çizgisi ile girdiğinde oradan ne kadar ekstra hız çıkarabileceğini görmeyi başardı.
Gatso,kamerasının sürat yapan sürücüleri yakalamak için kullanılabileceğini fark etti.Gatsometre BV’yi 1958′de buldu ve sonraki 20 yıl boyunca yeni icadını yavaş yavaş geliştirdi.1971 yılında kauçuk şeritler yerine radar ışını kullanmaya başladı.’Gatso 24′ şu anda 40′tan fazla ülkede kullanılıyor ve birçok dilde hız kameralarına ‘Gatso’ deniyor.
İngiltere’deki ilk Gatso’lar trafik ışıklarının kontrol ettiği bir kavşakta vuku bulan üçlü ölüm olayından sonra,1988 yılında Nottingham’da kuruldu.Bu teknolojiyi kullanma konusunda ilk başlarda yeterince hızlı davranamayan İngiltere,günümüz Avrupası’nda hız kamerası kullanımında en önde gidiyor.2007′de İngiltere’de toplam 4.309 kamera bulunmaktaydı (Bu rakam 2001′de sadece 1.571 idi).Bu sayı Fransa ve İtalya’da kullanılan kameraların toplamından daha fazladır.
Peki,işe yarıyor mu?Eldeki bulgulara göre evet.İngiltere Ulaşım Bakanlığı’nın 2006 yılında yayınladığı dört yıllık araştırmaya göre kameraların bulunduğu yeri geçerkenki hız ortalama yüzde altı oranında,kazalarda ölen ya da ciddi şekilde yaralananların sayısı ise yüzde 42 oranında düşmüş.Motorlu taşıt lobisi ölümcül kazaların yüzde sadece 14′ünün başlıca sebebinin aşırı sürat olduğunu söylerken,bu oran ‘sürücünün dikkatinin dağılması’ halinde yüzde 68′e çıkıyor.Aşırı sürat karşısında alınan önlemler çarpışma sayısının düşmesinde önemli bir rol oynuyor.Saatte 32 km kuralının İngiltere’de uygulanmaya başlandığı 10 senelik dönemde meydana gelen kazaların sayısı yarı yarıya azalmış durumda.
Hız kameralarının hoş karşılanmaması yeni bir şey değil.1905 yılında kurulan Automobile Association (Otomobil Derneği) motorlu araç sürücülerine yol çevirmelerinden (çoğu kişinin yol emniyetinden ziyade para sızdırmakla ilgili olduğu düşünüldü) nasıl kaçınabilecekleri konusunda yardımcı olmak için kurulmuştu.Bütün sürücüler bir noktadan sonra hız yapar:Yüzde 75′i düzenli olarak aşırı sürat yaptıklarını kabul etmektedir.Araştırmalara göre bütün bu homurdanmalara rağmen yüzde 82′miz hız kameralarından memnun.
Gatsonides de kesinlikle böyle düşünmüş olacak.’Bazen ben bile kendi hız kameralarım tarafından yakalanıyor ve paspasımın üzerinde yüklü bir ceza makbuzu buluyorum’ diye itiraf etmişti bir keresinde.’Hız yapmaya bayılıyorum.’