Kangal Özellikleri, Tarihçesi ve Bakımı – enpati.net – Köpek Türleri
Ana Sayfa Köpek Köpek Türleri Kangal
“Biri Sivas’a bişey mi dedi?”. Sosyal medya kullanımının ve yabancılarda meme, bizde ise caps olarak anılan kültürün kullanımının doruğa ulaştığı günümüzde, bu espriye mutlaka bir yerlerde denk gelmişsinizdir. İşte bugünkü yazımızın konuğu, bu esprinin baş kahramanı olan Kangal.
Yalnız Kangal’ın ününü capslere borçlu olduğunu sanmak hata olur; çünkü bu ün çok daha öncesine dayanıyor. Üstelik sadece Türkiye sınırları içerisinde de değil, Kangal ırkına 2001 tarihli Hollywood yapımı Kediler ve Köpekler(Orijinal adı: Cats&Dogs) ve 2010 tarihli devam filmi Kediler ve Köpekler: Kitty Galore’un İntikamı (Orijinal adı: Cats&Dogs: The Revenge of Kitty Galore) filmlerinde önemli roller verildiğini biliyor muydunuz?
Şimdi gelin adını Sivas’ın aynı isimli ilçesinden alan bu heybetli dostumuzu daha yakından tanıyalım.
Yetişkin erkeklerde yükseklik 72-78 cm. arasında, dişilerde ise 65-73 cm. arasında değişmektedir.
Ağırlık ise yetişkin erkeklerde 48-60 kg, dişilerde ise 40-50 kg arasında değişmektedir.
Irk standartına göre kabul edilen renk tanımı ise şu şekildedir:
Tüm gövde tek renk olmalıdır. Açık kremden kurt grisine kadar olabilir. Göğüste beyaz veya krem rengi 10 cm i geçmediği sürece hata olarak kabul edilmez. Boynun iç tarafında beyazlık tercih edilmez. Pati ve ayaklarda beyazlık görülebilir; az beyaz olması tercih edilir. Siyah maske zorunludur. Maske somağı kapsar ve kafatasında daha açık renktir. Kulaklar koyudur. Kuyruğun üçte bir veya yarısında siyah çizgi bulunabilir. Kuyruk ucunda beyazlık kabul edilebilir.
Kulakları aşağı sarkık ve uçu yuvarlak bir üçgeni andırmaktadır. Kuyruğunun uç kısmı ise çoğu zaman içeri doğru daire çizecek şekilde kıvrılır.
Çoğu Kangal’ın kulağının kesik olduğunu görmüşsünüzdür. Bunun yapılma sebebi sürü koruma görevindeyken bir kurt ile karşılaşmaları durumunda, kulaklarından ısırılıp yara almalarını engellemek içindir. Enpati olarak; hangi hayvan olursa olsun tıbben gerekmedikçe hayvanların herhangi bir uzvuna sadece estetik amaçlı müdahale edilmesine karşıyız.
Yetkili kurumlarca kabul edilmiş standart ölçülerden bahsettik, peki bu ölçüler Kangal’ın heybetini anlatmaya yetiyor mu? Kesinlikle hayır! Henüz 5-6 aylıkken bile bir çok ırkın yetişkin halindeki boyutlarına erişen Anadolu Aslanı, sahiplerinin onları iki ayaklarının üstünde doğrultarak ve patilerini sahiplerinin omuzuna atarak verdiği fotoğraf karelerini her gördüğümde aynı şaşkınlık hissini yaşamaktan kendimi alamıyorum. Yetişkin bir kangalı kanlı canlı karşımda gördüğümde ise karşısında ceketimi ilikleme ihtiyacı hissettiğimi söylemek sanırım yanlış olmaz.
Tüm köpeklerde görülebilecek olan gençlik hastalığı, kanlı ishal ve özellkle büyük ırklarda daha fazla görülebilen kalça çıkığı gibi hastalıklar dışında, kangallarda sık görülen özel bir kalıtsal hastalık yoktur.
Kangal’ın lakaplarından biri olan Anadolu Aslanı, aslında onun karakteri için bir fikir verebilir size. Kendisine verilen görev her ne olursa olsun, bu görevi canı pahasına yapmaya hazırdır. Canı pahasına derken abartmıyoruz. Hepiniz kurt boğan kangallar hakkında kulaktan kulağa yayılan şehir efsanelerini duymuşsunuzdur. Bu hikayelerin bir kısmı doğru, bir kısmı ise biraz abartılıdır. Normalde yetişkin ve iyi bakılmış bir kangal köpeğinin, yine yetişkin ve sağlıklı bir kurdu tek başına etkisiz hale getirebilmesi mümkün değildir. Fakat bu, kangalı sürüsünü savunmaktan alıkoymaz.
Kangallar son derece zeki hayvanlardır, ve bu zekasının yardımıyla kendini kurt karşısında kolaylıkla avantajlı duruma geçirebilir, sonrasında ise zekasını cesaretle birleştirerek tehlikeyi püskürtür. Üstelik bu cesaret sadece kurtlara karşı da göstermez kendini; bazı Afrika ülkelerinde Kangallar bizi gururla temsil etmekte ve koyun sürülerini çitalara karşı(yanlış okumadınız, bildiğimiz çita) başarıyla korumaktadır. Bu sayede de sürüye saldırmaya kalkan çitaların vurulmasına da gerek kalmamaktadır. Bir de; dalga geçtiğimi düşünmenizi istemem ama, Youtube arama barına Kangal vs Tiger yazarsanız yaşadığınız şok birkaç kat daha artabilir!
Fotoğraf: Gary Eyring
Kangal’ın cesaretinden ve heybetinden bahsettik, peki dostlarıyla arası nasıldır? İki ayağı üzerine kalktığında 2 metrelik bir basketbolcuya yetişebilecek uzunluğa erişen bu nazik devin, çocuklarla ne kadar iyi anlaşabildiğini görseniz şaşırırsınız. Kangal, dış tehditlere karşı ne kadar acımasız ise, ailesine karşı da o kadar merhametlidir. Anadolu’dan binlerce kilometre uzakta İngiltere’de, Amerika’da aile köpeği olarak tercih edilen Kangal köpekleri olduğunu biliyor muydunuz? Topraklarımızda kendilerine biçilmiş olan rol çobanlık olsa da ve bu görevlerini kusursuz bir biçimde yerine getirseler de, onlara yeterli alanı ve enerjilerini atmaları için gereken egzersizi sağladığınızda, Kangallar mükemmel aile köpekleri olabilirler.
Kendisine benzer özellikleri olan Aksaray Malaklısı’nın aksine, Kangalların sıcakla pek araları yoktur. Serin havada daha mutlu olurlar.
Kangal ırkının tarihi hakkında çok çeşitli hikayeler anlatılmaktadır. Bunlardan herhangi birinin doğruluğunu ispatlayamayacağımız için, bu konuda Türkiye’deki en yetkin kurum olan Türkiye Köpek Irkları ve Kinoloji Federasyonu’nun Kangal tarihi hakkındaki açıklamasını sizlerle paylaşıyoruz:
Köpeklerin beslenmesindeki genel geçer kurallar Kangallar için de geçerlidir. Yaşı ve ağırlığına göre uygulanacak bir diyet ile Kangallar huzurlu bir şekilde hayatlarını sürdürebilir. Türe özel bir diyet yoktur. Hatta çoğu zaman “yal” olarak tabir edilen(arpa ununun sıcak su ile hamur hale getirilmesi) öğünlerle beslenen Kangalların bile sağlıklı ve dinç bir şekilde günlerini geçirdiklerini görebilirsiniz.
Kangalların yıkanmaya ihtiyacı yoktur. Düzenli bir biçimde tüylerinin taranması, kulak ve ağız içinin sürekli kontrol edilmesi ve gerekli temizliğinin sağlanması yeterlidir.
Eğer kendi doğal ortamında sürü koruma görevi yapıyorsa egzersize ihtiyacı yoktur. Daha az hareketli olduğu alan koruma gibi bir görevdeyse ya da bir aile köpeği ise, her köpekte olduğu gibi günde en az 1 saat enerjisini harcayabileceği fiziksel egzersizler ve eğitimine yardımcı olabilecek zihinsel egzersizleri ihmal edilmemelidir.
Kangalların çok zeki olduğundan bahsettik. Bu zeka tarihleri boyunca üstlendikleri görevler ve doğal ortamında özgür olması nedeniyle eğitimde başına buyrukluğa, umursamamazlığa sebep olabilir.
Eğer Kangal‘ınızın ailesi gibi başarılı bir çoban olmasını istiyorsanız, onu yavruluğundan itibaren anne-babasıyla ve sürüyle beraber otlamaya çıkarabilirsiniz. İçgüdüleri ve anne-babasının da yardımıyla kendisine gerekli bilgileri öğrenecektir.
Eğer aile köpeği olarak beslenecekse disiplinli fakat bilinçli bir eğitim uygulamalı, eğer yeterince tecrübeniz yoksa bir uzmandan yardım almalısınız. Unutmayın, eğitim hep köpeğinizin hem de sizin birlikte huzur içinde yaşayabilmeniz ve köpeğin psikolojisini geliştirebilmeniz için en önemli ayaktır.