hatalı aylik baglama iptal
Kesilen aylıklara çözüm bulundu!
Yıllar boyu çalışıyorsunuz. Nihayet emekliliğe hak kazanıyorsunuz, SGK’ya başvuruyorsunuz ve emekli aylığınız bağlanıyor. Fakat bir gün SGK’dan bir yazı geliyor; “emekli aylığınız hatalı bağlandığı için iptal edilmiş olup, bugüne kadar aldığınız aylıkları geri verin” diyor. İşte buna hatalı bağlanan aylığın iptali diyoruz.
Hatalı aylık bağlanması, sosyal güvenlik sistemimizde öteden beri süregelen bir sorun. Verilerin elektronik ortama aktarılması ve yazılımlar sayesinde insan faktörüne bağlı hatalar azaltılmış olsa da tamamen çözülmüş değil. Hatalı aylık bağlama işlemlerinde;
Prim günü veya sigortalılık süresi eksik olduğu halde aylık bağlanması,
Sigortalılık statüsü yanlış seçilerek aylık bağlanması,
Borçlanacak günü olmadığı halde borçlanma yaptırılarak aylık bağlanması,
en fazla karşılaşılan hata türlerindendir.
Hatanın sonuçları çok ağır
Bir kişiye aylığın hatalı bağlandığı tespit edildiğinde, sonuçları oldukça ağır oluyor. Öncelikle bağlanmış olan aylık iptal ediliyor. Ayrıca ödenmiş olan aylıklar da SGK tarafından geri isteniyor. Fakat ödenmiş aylıklar geri istenirken, hatanın kimden kaynaklandığı önem taşıyor.
Eğer hatalı aylık bağlama işlemi, vatandaşın kasıtlı veya kusurlu davranışından (örneğin yanıltıcı belge veya eksik bilgi vermesi gibi) kaynaklanmışsa, SGK, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye dönük olarak 10 yıllık ödemeyi yasal faiziyle geri istiyor.
Eğer hatalı aylık bağlama işlemi SGK’dan kaynaklanmışsa, bu kez hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru 5 yıllık ödemeyi geri istiyor. Eğer kişi bu ödemeyi 24 ay içerisinde yaparsa, yasal faiz uygulanmıyor.
Her iki durumda da vatandaş, bir yandan aylığı iptal edilirken, bir yandan da yüklü bir meblağ borçla muhatap oluyor. Ayrıca tekrar emekli olabilmek için eksik primlerini tamamlamak zorunda kalıyor.
Yönetmelik büyük ölçüde çözüm olacak
Vatandaş açısından sonuçları oldukça ağır olan hatalı aylık bağlama işlemleriyle ilgili olarak 5 Aralık 2017 tarihinde önemli bir gelişme yaşandı. Resmi Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği değişikliği kapsamında, yönetmeliğe geçici 35. madde eklendi. Bu maddeyle hatalı aylık bağlamanın en azından ağır sonuçları giderilmiş oldu. Buna göre SGK, vatandaşın hatasından kaynaklanmayan bir hatalı aylık bağlama işlemi yapmışsa, kişinin aylığını kesip de geriye dönük tahsilat yoluna gitmeden önce vatandaşa bazı alternatif çözümler sunacak.
Prim günü eksikliği sebebiyle aylığı iptal edilen kişi, borçlanabileceği hizmetler (askerlik, doğum, yurtdışı vb.) varsa, hizmet borçlanmasıyla eksik primlerini tamamlayabilecek. Böylece aylığını hiç kesilmeden almaya devam edebilecek. Almış olduğu aylıkları da geri ödemek zorunda kalmayacak.
Kişinin borçlanacağı süre yoksa veya borçlandığı halde eksik günü tamamlayamamışsa, bu durumda emeklilik sonrasında varsa sigortalılık süresiyle eksik günler tamamlanacaktır. Bu sigortalılık sürelerine ilişkin primleri vatandaşın ödemesi gerekecek.
Yukarıdaki maddeler kapsamında imkanı olmayanlar için; emeklilik sebebiyle sona eren isteğe bağlı sigorta, tarım sigortası, Ek-5 veya Ek-9 sigortası devam ettirilerek, eksik prim günleri tamamlatılacak.
Getirilen bu alternatif çözüm yöntemleriyle, hatalı aylık bağlama işlemlerinin vatandaşa yansıyan ağır sonuçları oldukça hafiflemiş olacak. Fakat bu yeni düzenlemeden yararlanabilmek için, hatalı aylık bağlama işleminin vatandaşın kasıt veya kusurundan kaynaklanmıyor olması gerektiğini hatırlatmış olalım.