Mağara ayılarının soyları vegan oldukları için mi tükendi? 30/08/2016
Mağara ayılarının vegan diyetleri ve esnek olmayan beslenme alışkanlıkları, soylarının tükenmesine neden olmuş olabilir.
Yakın tarihli bir araştırma, 25.000 yıl önce soyları tükenen, yaklaşık 4 metre boyundaki mağara ayılarının (Ursus spelaeus) vegan diyetleri nedeniyle yok olduğunu iddia ediyor.
Bugün yaşayan bozayılar ise hem etçil, hem otçul: Hepçil diyetlerinde balıktan diğer memeli hayvanlara ve bitkilere kadar pek çok canlı türü yer alıyor. Peki nasıl oldu da, ataları vegan olan ayılar bugün hepçil beslenen bir türe dönüştü?
Mağara Ayıları Avrupa’da, yaklaşık 400.000 yıl önce neredeyse buz devrinin tamamı boyunca yaşamış. Kuzey İspanya’dan Urallara kadar geniş bir coğrafyada yaşamış ve boyları 3.5 metreyi bulan bu ayıların, bugünkü soylarından çok daha büyük ve kuvvetli olduğu biliniyor.
Adları mağara ayısı olmasına rağmen, bu ayılar mağaralarda yaşamamış. Mağaraları, yalnızca kış uykusuna yatmak için kullanmışlar. On binlerce yıl önce hızlı bir şekilde yok olan bu ayıların bir kısmı da kış uykusu dönemlerinde öldüğü için bugün Avrupa’daki mağaralarda kemiklerini bulmak mümkün.
Belçika’daki “Govet Mağarası”ndaki kemikleri inceleyen araştırmacılar, özellikle mağara ayılarının beslenmesine odaklanmış ve onların beslenmesiyle soylarının tükenmesi arasındaki nedensellik ilişkisi olup olmadığını araştırmaya koyulmuş.
Mağara ayılarının soyunun tükenmesine ilişkin bugüne dek birbirinden farklı soru ve teoriler ortaya atılmıştı: Ayıların soylarının tükenmesine insanların artan baskıları mı neden olmuştu? Ani sıcaklık değişimleri mi, yemek kıtlığı mı?
Ayıların kemiklerinden elde ettikleri kolajenleri, kemik, diş, saç, tendon, eklem ve derilerindeki bağ dokuları inceleyen araştırmacılar, ayıların sıkı birer vegan olduğu sonucuna varmış.
Almanya’daki Senckenberg İnsan Evrimi ve Palaeoçevre Merkezinden Doktor Hervé Bocherens, araştırmayla ilgili yaptığı açıklamada “Mağara ayısı, bugünkü bozayılardan oldukça farklı,” dedi. “En yeni bulgularımıza göre, bozayıların bu soyu tükenmiş akrabaları oldukça sıkı vegan bir diyetle besleniyordu.”
Bocherens mağara ayılarının beslenme alışkanlıklarını, besin seçimleri ve beslenme örüntülerindeki inatlarıyla meşhur pandalarınkine benzetiyor.
İki yavru mağara ayısından alınan kolajen örneklerini inceleyen araştırmacılar, annelerinden süt emen bu yavruların kemiklerinin vegan beslendiklerine kanıt oluşturduğunu savunuyor.
Soylarının tükenmesinin tek nedeni vegan olmaları değil Mağara ayılarının soyunun tükenmesinin tek nedeni elbette vegan olmaları değil. Açıklamada “Ayıların soyunun tükenmesinde, dengeli olmayan beslenme alışkanlıklarının yanısıra, buz çağının son dönemlerindeki bitki rezervlerinin tükenmesinin de etkili olduğu” belirtiliyor.
Azalan bitki türü sayısı ve çeşitliliği, esnek olmayan beslenme alışkanlığının hayatta kalmayı zorlaştırması, yırtıcı hayvanlara karşı av olma durumunun yaşam şansını düşürmesi, vegan beslenmeyle enerji yakımının yavaşlaması gibi nedenlerin ayı türünün vegan beslenmeden uzaklaşmasında etkili olduğu düşünülüyor. Bugünkü ayıların, hepçil olmasına rağmen mağara ayılarından çok daha zayıf olduğunu da unutmamak gerek. Bu alandaki bilimsel araştırmalar devam ediyor.
Aynı spekülasyon ve varsayımları insan türünün vegan beslenmeye geçmesine ilişkin tartışmalara uyarlamanın ise iki nedenden dolayı hatalı olduğu düşünülüyor: Birincisi, soyu tükenmiş canlılar ile insan türünün beslenmesi arasında böylesi paralellikler kurmak evrimsel gelişimin mantığına aykırı. İkincisi, insan türünün beslenme kültürü ve geleceği küresel et üretiminin, ekoloji yönetiminin ve hayvan istismarının politik ekonomisinden bağımsız düşünülemez.
Bu yazının kaynakları
Naito, Y. I., Germonpré, M., Chikaraishi, Y., Ohkouchi, N., Drucker, D. G., Hobson, K. A., Edwards, M. A., Wißing, C. and Bocherens, H. (2016), Evidence for herbivorous cave bears (Ursus spelaeus) in Goyet Cave, Belgium: implications for palaeodietary reconstruction of fossil bears using amino acid δ15N approaches. J. Quaternary Sci., 31: 598–606. doi:10.1002/jqs.2883
İlginizi çekebilir:Bir fizik makalesi yazarı olan bilim kedisiyle tanışın: F.D.C. WillardBir av köpeğinin zincirlerinden kurtulduktan sonraki ilk günleriKedinin fendi, köpeği yendiKuzey Ormanlarına göz dikenler, köpeklerin kulubelerini yaktı!Samsun'da çöpten elektrik üretiliyor2016 yılının en komik 10 kedili Tweet'iKomadaki adamın kendisini ziyarete gelen köpeğine verdiği mucize tepki2016 yılı hayvan hakları ihlalleri raporu açıklandı	Siz de fikrinizi yazabilirsiniz: Cevabı iptal et	E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdirYorum İsim * E-posta * İnternet sitesi BİZİ TAKİP EDİN
Sonraki yazı:Evrimin cilvesiyle yüzen bedenler: Albino su kaplumbağalarıAkşınlık ya da albinizm, yalnızca insanlarda değil, pek çok hayvanda...