6715 Sayılı İş Kanunu Ve Türkiye İş Kurumu Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
20 Mayıs 2016’da yürürlüğe giren İş Kanunu ile Türkiye İş Kurumu Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile İş Hukuku alanında da değişiklikler yapılmıştır. Bu bağlamda, esnek çalışma şekilleri kanun kapsamına alınarak, geçici iş ilişkisi ve uzaktan çalışma gibi konularda esaslı düzenlemeler gelmiştir. Bunun yanında bu kanun ile; mevsimlik tarım işçileri ve ev hizmetinde çalışan kişiler de İş Kanunu kapsamına ve güvence altına alınmıştır.
1. GEÇİÇİCİ İŞ İLİŞKİSİ VE ÖZEL İSTİHDAM BÜROLARI
a) Kanunun 1. maddesi ile İş Kanunu’nun 7. maddesinde değişiklik yapılmıştır. Geçici iş ilişkisinin, özel istihdam büroları aracılığıyla ya da holding bünyesi içinde veya aynı şirketler topluluğuna bağlı başka bir işyerinde görevlendirme yapılmak suretiyle kurulabileceği belirtilmiştir. Özel istihdam bürosu işverenle geçici iş sağlama sözleşmesi yaparak geçici iş ilişkisini kurmuş olacaktır. Ancak bunun için özel istihdam bürolarının Türkiye İş Kurumundan bu yetkiyi alması gerekecektir. Bu madde ile mevsimlik tarım işçileri ve temizlik işleri, hasta, yaşlı ve çocuk bakımı gibi ev hizmetlerinde çalışan kişiler de kanun kapsamına alınmıştır. Bu kişiler için süre sınırı aranmadan geçici iş ilişkisi oluşturulabilecektir. Geçici iş ilişkisi, doğum izni-doğum sonrası kısmi çalışma hakkını kullanan, askerlik hizmetini yapan ve iş sözleşmesi askıya alınanlar yerine bu hallerin devamı süresince, mevsimlik tarım işlerinde ve ev hizmetlerinde süre sınırı olmaksızın, diğer hallerde ise 4 ay süreyle kurulabilecektir.
b) Kanuna göre geçici iş ilişkisi, mevsimlik işler hariç dönemsellik arz eden iş artışları durumu hariç diğer hallerde toplam 8 ayı geçmemek üzere en fazla iki defa yenilenebilecektir. Bunun yanında; işverenin belirtilen süre sonunda aynı iş için 6 ay geçmedikçe geçici işçi çalıştıramayacağına değinilmiştir.
c) Aynı madde, toplu işyerlerinde 8 ay süresince, kamu kurum ve kuruluşlarında, yer altında maden çıkarılan iş yerlerinde geçici işçi çalıştırılamayacağını düzenlemiştir.
d) Bu madde kapsamında geçici işçi ve işverenin yükümlülükleri, geçici iş ilişkisinin özel istihdam büroları aracılığıyla hangi durumlarda, ne şekilde kurulacağı ayrıntılı olarak tanımlanmıştır. Geçici işçilerin çalışma koşullarının aynı işi için doğrudan istihdam durumunda sağlanacak çalışma koşullarının altında olmayacağı belirtilmiştir.
2. ÇAĞRI ÜZERİNE ÇALIŞMA VE UZAKTAN ÇALIŞMA DÜZENLENMİŞTİR.
a) 4857 sayılı kanunun 14. Maddesi başlığı çağrı üzerine çalışma ve uzaktan çalışma olarak değiştirilmiştir.
b) Kanunun 2. maddesi ile uzaktan çalışma, “işçinin işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında iş görme edimini evinde ya da teknolojik iletişim araçları ile işyeri dışında yerine getirmesi esasına dayalı ve yazılı olarak kurulan iş ilişkisidir.” şeklinde tanımlanmıştır. Bu madde ile uzaktan çalışma şeklinde çalışan kişiler koruma altına alınmıştır. Şöyle ki; bu kişilerin iş sözleşmesinin niteliğinden ötürü diğer işçilerden farklı işleme tabi tutulamayacaktır.
c) 3. maddeye eklenen cümle ile turizm sektöründe 4 aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamayacaktır. Aynı zamanda; denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile 6 aya kadar artırılabilecektir.
3. ÖZEL İSTİHDAM BÜROLARI TÜRKİYE İŞ KURUMU KANUNUNDA DA AYRINTILI OLARAK TANIMLANMIŞTIR.
a) Aracılık faaliyetine izin verilme şartları da kanunla düzenlenmiştir. Kanunun 7. maddesi, 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanuna özel istihdam bürolarının şartları, geçici iş ilişkisi kurulması ve süresi konusunda düzenleme getirmiştir. Kurumdan izin alma hususu burada mevcuttur.
b) Yine 4904 sayılı kanunun 18 maddesi özel istihdam kurma izni ve geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin iptali şeklinde düzenlenmiştir. Bu madde hangi durumlarda bu yetkinin iptal edileceği ve sonuçları yer almaktadır. Üç yıl süre ile tekrar izin verilmeyeceğine de değinilmiştir.
c) Geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin iptali halinde; sözleşmede belirtilen süreler tamamlanıncaya kadar devam eden sözleşmelerin uygulanmasına devam edilecektir. Büro bu dönem içinde geçici iş ilişkisi kurma ve sözleşmeyi uzatma yetkisini kullanamayacaktır. Kurum tarafından verilen iptal ve yetki verilmemesi kararlarından itibaren otuz gün içinde yetkili iş mahkemesinde dava açılabilecektir.
4. ÖZEL İSTİHDAM BÜROLARININ HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ İLE YAPTIRIMLAR
İş Kanununda olduğu gibi Türkiye İş Kurumu Kanununda da hak ve yükümlülükler ile sonucundaki yaptırımlar düzenlenmiştir.
a) Kanuna göre, özel istihdam büroları istisna durumlar hariç işçiden bir bedel alamayacaktır. Bununla birlikte; bürolara aracılık için derlediği verileri Kuruma bildirmekle yükümlüdür. İşçi aleyhine yapılan ve Kurumdan hizmet alımını engelleyen anlaşmalar geçersiz olacaktır.
b) Kanunun 10. maddesi ile yaptırımlar düzenleme alanı bulmuştur. İdari para cezaları Kurum ile çalışma ve iş kurumu müdürlüklerince verilecektir.