KANSER SADECE SAĞLIĞI İLGİLENDİREN BİR SORUNDUR
KANSER SADECE BİR SAĞLIK SORUNU DEĞİLDİR
Sosyal, ekonomik, kalkınma, insan hakları alanlarını ilgilendiren çok farklı yönleri vardır.
KANSER VE KALKINMA
Kanser tüm dünya’da sosyal ve ekonomik gelişmelere olan etkisi ile kalkınma açısından özel bir önem taşımaktadır.
Tüm kanser vakalarının %47’si ve tüm kanser ölümlerinin %55’i dünyanın az gelişmiş bölgelerinde görülmektedir.
Durumun daha da kötüleşeceği tahmin edilmektedir: Böyle devam ederse 2030 yılına kadar gelişmekte olan ülkelerde kanser vakaları %81 artacaktır.
Bugün kanserin bireylere ve toplumlara etkisi, 2015 yılı için öngörülen “bin yıl hedeflerinin” gerçekleştirilmesini tehlikeye atmaktadır.
Kanser yoksulluğun hem sebebi hem de sonucudur. Ailelerin gelirlerini etkilediği gibi, tedavi masraflarının yüksekliği de ailelerin yoksullaşmasına yol açar. Ayrıca yoksulluk, eğitime ve sağlığa erişimdeki güçlükler bireyin kansere yakalanma ve kanserden ölme riskini arttırmaktadır.
Kanser kadın sağlığının geliştirilmesini ve kadın erkek eşitliğini de etkilemektedir. Sadece serviks ve meme kanseri bile, ikisi birden her yıl 750000’den fazla ölümden sorumludur. Bu ölümlerin büyük kısmı da gelişmekte olan ülkelerde olmaktadır.
Kanserden önlenmesi ve kontrolüne yönelik girişimler yeni hazırlanacak olan 2015 sonrası kalkınma hedefleri içine alınmalıdır
Küresel kalkınma hedeflerinin kanser kontrolu ve kanser bakımını da kapsayan ispatlanmış, ekonomik olarak anlamlı girişimleri de içerecek şekilde genişletilmesi sağlık sistemlerini güçlendirecek ve bireylerin, ailelerin ve toplumların karşılaştığı tüm sağlık sorunlarıyla baş edilebilecek şekilde kapasiteyi geliştirecektir.
BİN YIL HEDEFLERİ
Bin yıl hedefleri, 2000 yılında Birleşmiş Milletler bin yıl bildirgesinin kabul edilmesini takiben, Birleşmiş Milletler bin yıl zirvesinden hemen sonra geliştirilmiş olan sekiz uluslararası kalkınma hedefinden oluşmaktadır. 189 üye ülke insanları aşırı yoksulluktan ve çok sayıdaki eksiklikliklerden kurtarmak için söz vermişlerdir. Bu yemin, sekiz adet bin yıl hedefine dönmüştür. Bu 8 hedef şunlardır: Aşırı yoksulluk ve açlık, anne sağlığı, bebek ölümleri, cinsiyet eşitliği, çevre sürdürülebilirliği, evrensel temel eğitim, HIV/AIDS, kalkınma için küresel işbirliği.
Daha fazla bilgi için: http://www.undp.org/content/undp/en/home/mdgoverview.html
KANSER ve SAĞLIK POLİTİKALARI
Etkin bir kanserden korunma ve kanser kontrolu için hükümetlerin sadece sağlık bakanlıkları değil, tüm alanlarının kapsandığı bir yaklaşım gereklidir.
Kanser nedeniyle olan erken ölümlerin çoğu sağlık sektörüne ek olarak, eğitim, maliye, kalkınma, ulaşım, tarım gibi tüm sektörlerin işbirliği ile geliştirilen politik değişikliklerle önlenebilir
Sivil toplum, akademi, özel sektör, kanserli bireyler ve yakınları da dahil olmak üzere toplumun tüm katmanlarını içeren bir “bütüncül toplum” yaklaşımı etkin bir kanser korunma ve kanser kontrolu için ileri düzeyde önemlidir.
Tüm sektörleri harekete geçiren ve işbirliklerini geliştiren “bütüncül hükümet yaklaşımı”; politikaların geliştirilmesi ve uygulanması, kanser risklerinin azaltılması, sağlıklı davranışların geliştirilmesi, kanserin erken tanısı ve tedavisi için etkin ve gerçekleştirilebilir girişimlerin işletilebilmesi için olmazsa olmaz bir yaklaşımdır.
Kanserden korunma ve erken tanıya yapılan yatırım kanserin sonuçlarına yapılan yatırımdan daha ucuz ve ekonomiktir.
Kanserin maliyetinin 2030 yılında yıllık 800 milyar TL’ye erişecektir. Halbuki tütün, alkol, sağlıksız beslenme, fiziksel inaktivite gibi bilinen yaygın kanser risk faktörlerine karşı geliştirilecek stratejilerin yıllık maliyeti sadece 3.5 milyar TL’dir.
Bulaşıcı olmayan hastalıklar bütün dünya’da her yıl tüm ölümlerin %65’inden sorumlu olduğu halde, 2007 yılında bütün kalkınma yardımının %3’ünden bile az bir kısmı (49 milyar TL’nin 880 milyon TL’lik bir bölümü) bu tür hastalıklara gitmiştir. HIV/AIDS’e ayrılan miktar ise bütünün %40’ı olmuştur.
İspatlanmış, maliyet-etkin kanser çözümleri bir zorunluluktur. Kaynakların kullanımı ülkelere özel durumlarda göz önüne alınarak yapılmış olan ulusal kanser kontrol planları dikkate alınarak yapılmalıdır.