100 Bin Yıl Önce İnsan Popülasyonunu 10 Bine Kadar Düşüren Neydi? – Evrim Teorisi Online
4 -İNSANIN EVRİMİ, 5 -EVRİM NE NEDİR?, Antropoloji, Evrimsel Göç Yolları
Yazan: Kozmopolit Aydınlar on 05/06/2012
Bugün yaşayan insanların tamamı, yaklaşık 100.000 yıl önce Afrika’da önemli bir darboğazdan geçmiş 10.000 kişilik insan popülasyonunun torunları. Sadece birkaç onbin yılda tüm dünyaya yayılsak da insan türünün neslini tükenmenin eşiğine kadar getiren bu olayın ne olabileceği konusunda araştırmalar sürüyor.
Kaliforniya Üniversitesi, San Diego’dan Ajit Varki ve meslektaşları, bağışıklık sisteminde hangi bağışıklık hücrelerinin aktifleşeceğini kontrol eden proteinleri kodlayan Siglec-13 ve Siglec-17genlerine baktılar. Bu genler şempanzelerde aktif olarak bulunurken, Siglec-13 insan genomundan tamamen silinmiş, Siglec-17 ise dizisinden bir harf silinmesi suretiyle işlevselliğini yitirmiş olarak bulunuyor.
Bu iki yararlı geni neden kaybetmiş olabileceğimize dair hipotezlerden yola çıkan Varki, kaybettiğimiz genlerin ürettiği proteinleri yeniden oluşturdu ve iki tehlikeli bakterinin, Group BStreptococcus ve Escherichia coli K1’in, bu proteinlere bağlanabildiğini gördü.
İlk insanların dev bir bakteriyel enfeksiyon salgınıyla karşı karşıya kaldıklarını düşünen Varki, çalışmalarında kullandıkları bakterilerin özellikle enfeksiyonu kaptıktan sonra ölen yenıidoğanlar için tehlikeli olduğunu belirtiyor. Tüm bunlar insan popülasyonunun neden bu kadar küçülmüş ve bizi savunmasız bırakmış olabilecek Siglec genlerinden neden kurtulmuş olabileceğimizi açıklayabilir.
Genetik verilere göre iki Siglec geni bazı insanlarda, Neanderthal ve Denisovan kuzenlerimize ayrılmadan evvel yani 440.000 ila 270.000 yıl önce işlevini kaybetmişti. Ancak bu mutasyonların popülasyonda yayılması oldukça uzun zaman aldı. Bazı bireylerin 46.000 yıl öncesine kadar bile aktif durumda Siglec-13’e sahip olmuş olabileceği düşünülüyor. Varki, bu süreçte atalarımızın büyük bir kısmının hastalık tarafından yokedildiğini düşünüyor.
Çalışmada yer almayan Isabelle de Groote (Londra Doğa Tarihi Müzesi) antik DNA alanındaki ve insan genom projesindeki güncel gelişmelerin, insan ve patojenlerinin birlikte evrimini çalışmayı mümkün kıldığını: genetik, arkeoloji ve diğer disiplinlerden gelen verilerle birlikte evrimimize dair daha detaylı bir resmin oluşturulabileceğini belirtiyor.
Önceki Yazı Yaşam Ağacı Dergisi Mayıs 2012 (Sayı 2)
Sonraki Yazı Çeneli Omurgalıların Ortak Atası Bir Köpekbalığı Gibiydi