Gizem Dolu Tablo "Son Akşam Yemeği" |
Gizem Dolu Tablo “Son Akşam Yemeği”
Written By: Genç Öğrenci - Haz• 07•13
Bu tabloda, İsa ile 12 havarisi bir masa etrafında yer almaktadırlar. Leonardo’nun hayli dindar bir Hıristiyan olduğuna dair iddialara kaynaklık teşkil eden tablolardan birisi olan “Son Akşam Yemeği”nde, Leonardo’nun “Notlar”ında “Kurtarıcı” olarak ifade ettiği İsa, elbette ki merkezi bir yerde bulunmaktadır. Belki bu tabloda herhangi bir şifre aramadan, insanın gözüne hemen çarpacak ‘tuhaflık’, İsa ile havarilerinin etrafında toplandıkları masanın üzerinde, İncil’e göre İsa’nın ‘bedenim’ dediği ekmeğin bulunmasına rağmen, ‘kanım’ dediği şarap kasesinin bulunmamasıdır. İncil’deki “son akşam yemeği” sahnesine aşina olanların hemen farkedebilecekleri bu durum, Leonardo’nun hem simgesel ve hem de ilk bakışta görünmese de biraz dikkatle bakınca açıkça görülebilecek ‘tercih’leriyle daha da ilginç bir hal almaktadır. Leonardo, neden, özellikle Katolik dünyası için hayli önem taşıyan birtakım simgelerle bu şekilde oynama gereği duymuştur?
“Kase simgeciliği” konusunda eski dönemlerden günümüze birçok fikir ortaya atıldı. Geçmişte de, günümüzde de “kase” efsanevi bir karakterden popüler ürünlere kadar birçok alanda yer aldı. Geçmişten Parsifal ya da Yuvarlak Masa Şövalyeleri’ni; günümüzden ise İndiana Jones filmlerinden birinde Harrison Ford’un kahramanın kasenin peşine düştüğü “Son Haçlı Seferi” (Last Crusade) adlı macerayı hatırlamak yeterli olacaktır. Hatta, “Monty Python” ekibinin “Holy Grail” adlı komik versiyonunu da listeye eklemek gerek. Ama bu “Son Akşam Yemeği” tablosunda Leonardo “kase”ye yer vermemekle bu tür kase simgeciliğinden kaçınmış mıdır, yoksa bazılarının iddia ettiği gibi aslında “kase”nin asıl simgelediği şey, bu tabloda başka bir şekilde mi yer almaktadır?
Bu sorunun cevabının ikinci şıkta aranması gerektiğine inananlar çoğunluktadır; yani, Leonardo’nun bu tabloda kendi “kase” yorumuna yer verdiğini gösterecek “şifreler” vardır. Ama nasıl ve nedir bu tür iddiaları ortaya atanların kanıtları?
Kanıtlar yine tablolardan bulunur:
Tekrar tabloya dönersek, İsa’nın hemen sol tarafında, tablonun tam orasında, masa etrafında toplanan 13 kişiyi sanki iki parçaya bölercesine açılmış bir boşluk olduğunu görürüz. Bu boşluk haricinde, masa etrafındaki herkes, sanki omuz omuzadır; eliyle ekmeği gösteren İsa dışındaki herkes, sanki bir şeyler söylemektedirler. “Son yemeği” konu edinen İncillere baktığımızda, bu sahnenin, İsa “aranızdan birisi beni ele verecek” dedikten sonra, bütün havarilerin aynı anda konuşmaya başlayıp “hain”in kim olduğunu sordukları anı canlandırdığı iddia edilebilir. Yine İncillere baktığımızda, masa etrafındakilerin kimliklerine dair hiçbir şüphe taşımamamız gerekir. Oysa, tablonun tam ortasında yer alan, İsa ile havarileri sanki iki gruba bölen boşluğun sol tarafındaki kişi, üzerinde daha ayrıntılı durmamızı gerektiren bazı özellikler taşımaktadır. Öncelikle, bu kişinin giysilerine bakıldığında, mavi bir elbise üzerinde kırmızı bir şal taşıdığı görülür; bu, İsa’nın üzerindeki giysilerin simetrik olarak tam tersidir. Çünkü İsa’nın üzerinde de, kırmızı bir elbise ve mavi bir şal vardır.
Öte yandan, daha yakından bir incelemeyle, İsa’nın tam da solunda yer alan bu kişinin, hiç de erkeksi bir biçime sahip olmadığını; hayli kadınsı bir duruşu ve tavrı olduğu söylenebilir. Öyleyse, tabloda bakana göre İsa’nın solunda, İsa’nın duruşuna göre ise onun tam da sağında yer alan bu kişi, aslında kimdir? İsa’nın sağ kolu olarak temsil edildiği söylenebilir mi onun?
Leonardo’nun İncil’de anlatıldığı şekliyle “son akşam yemeği” hadisesine inanmadığını; bu hadiseyi başka türlü yorumladığını iddia edenlerin sorduğu sorulara cevap, elbette ki, elimizdeki İncillerde sunulan bilgilerin dışında birtakım başka iddialarda aranır. Öncelikle bu “kadınsı” kişinin, bir erkek olmadığı; onun bir kadın olduğu belirtilir. Öyleyse, İsa’nın “Son Akşam Yemeği”nde, tam da sağ kolunda yer alan bu kadın kim olabilir? Elbette ki hemen akla gelen ilk isim, Magdalalı Meryem’den başkası olamaz. Dolayısıyla, Leonardo, “Son Akşam Yemeği” adlı tabloda, İsa’nın havarileri arasına, Magdalalı Meryem’i de yerleştirmiştir.
Ama, sözkonusu kişinin Magdalalı Meryem olduğunu söyleyebilmemiz için bize gerekli olan, bir tahminden daha fazlasıdır ve iddia sahiplerine göre, Leonardo, bir biçimde, bu bilgileri de tabloya yerleştirmiştir. Şöyle ki: İsa’nın bedeni ile Magdalalı Meryem olduğunu söylediğimiz kişinin bedenini birlikte ele aldığımızda, ortaya bir “M” harfi çıkmaktadır. İsa’nın bedeninin sol tarafı ile sağ tarafı “M”nin sol tarafındaki birisi dik ve uzun ve diğeri de ona belirli bir açıyla ekli eğik ve kısa çizgiyi oluşturmaktadır. Magdalalı Meryem’in sağ tarafı eğik ve kısa çizgi iken, sol tarafı da uzun ve dik çizgiyi teşkil etmektedir. Böylece, İsa ile onun hemen sağında yer alan kişi arasında neden bir boşluk bulunduğunu anlamamız da kolaylaşmaktadır. Bu iki kişiden bir “M” harfi oluşması için aralarında bir boşluk bulunmak zorundadır çünkü.
Ali Cemal Buğra
Bir önceki yazımız olan Hayatın İki Yönü başlıklı makalemizde hayatın iki yönü, hayatın iki yönü hikayesi ve hikayeler hakkında bilgiler verilmektedir.
Posted in Genç Öğrenci , Gizem Dolu Tablo "Son Akşam Yemeği", leonardo da vincinin tablolarının sırları, son akşam yemeği tablosunun sırları	| No Comments »