Ana Sayfa A'dan Z'ye Sağlık Sindirim Sistemi Bozuklukları Mide asidi fazlalığı neden olur? Mide asidi nedir? Nasıl giderilir?
1 Mide asidi nedir? Mide asidi ne işe yarar?
2 Mide asidi fazlalığı (hiperklorhidri) nedir?
3 Mide asidi fazlalığı belirtileri nelerdir?
4 Mide asidinin az olması asit reflüye neden olur mu?
5 Mide asidi fazlalığı neden olur?
5.1 Helicobacter pylori Enfeksiyonu ve Peptik Ülser Hastalığı
5.2 Gastrin Hormonu Fazlalığı
5.4 Kafeinli İçecekler Tüketmek
6 Mide Asidi Fazlalığının Diğer Nedenleri
6.1 Yağlı Yiyecekler
6.3 Bira veya Şarap Tüketimi
6.4 Yetersiz Uyku
7 Beslenme ve Asit Reflü
7.1 Asitli Yiyecekler ve Narenciye Meyveleri
8 Hamilelikte Mide Asidi Fazlalığı
9 Mide asidi nasıl azaltılır?
9.2 Yemek Sodası
9.3 Mide Asidini Gidermek İçin Akdeniz Diyeti
9.4 Elma Sirkesi
9.5 Aloe Vera Suyu
10 Mide asidinin artmaması için ne yapılmalı?
Mide asidi fazlalığı Helicobacter Pylori gibi gastrik enfeksiyonlar, vücutta gastrin hormonu fazlalığı veya aşırı stres gibi faktörlerden kaynaklanabilir. Mide asidi fazlalığının tıptaki adı hiperklorhidri olarak bilinmektedir. Mide asidi fazlalığı rahatsızlık verici bir durumdur. Örneğin mide asidi fazlalığı mide yanması, göğüste yanma, karın ağrısı, çok gaz çıkarma veya kabızlık gibi problemlere yol açabilir. Fazla mide asidini gidermek genellikle tedavi ve önleyici tedbirlerin birleşiminden oluşur. Mide asidi çok fazla ise doktorunuz mide asidini dengeleyen ilaçlar önerebilir. Ancak mide asidini gidermek için evde doğal ve bitkisel yöntemler de uygulayabilirsiniz. Bu yazımızda "mide asidi nedir? mide asidi nasıl giderilir?" sorularına cevap bulabilirsiniz.
Mide asidi nedir? Mide asidi ne işe yarar?
Mide asidinin tıptaki adı hidroklorik asit olarak bilinmektedir. Mide asidinin fazla olması hiperklorhidri adıyla anılır. Mide asidinin diğer isimleri gastrik asit, mide suyu veya gastrik sudur.
Sağlıklı bireylerde mide asidinin miktarı 20-100 mL arasındadır ve pH seviyesi asidiktir (1.5 – 3.5).
Mide asidinin görevi yiyecekleri sindirilmeleri için parçalamaktır. Mide asidinin asidik yapısıyla sindirim enzimleri bir araya gelerek yiyecekleri parçalar ve gerekli besinlerin alınmasını sağlar. Ayrıca mide asidi birçok enfeksiyonlu mide bağırsak hastalığına karşı koruma görevi görür.
Mide asidi fazlalığı (hiperklorhidri) nedir?
Mide asidi fazlalığı mide boşken çok fazla mide asidi bulunması anlamına gelir. Midede çok fazla asit bulunmasının nedeni belirli süreçlerin mide asidi üretimini arttırmasıdır. Mide asidi salgılanmasını düzenleyen temel hormon gastrindir. Vücutta gastrin fazlalığı demek, mide asidi fazlalığı demektir.
Mide günde yaklaşık 1.5 litre asit üretir. Yenilen yiyecekler mide asidi miktarını arttırır. Diğer yandan gıda hassasiyetleri, duygusal olarak geçirilen zor zamanlar ve gastrin fazlalığı da mide asidi miktarının artmasına yol açar.
Mide asidi fazlalığı belirtileri nelerdir?
Sindirim sisteminde mide asidi fazlalığı genellikle mide bağırsak sisteminde rahatsızlıklara yol açar. Mide asidi fazlalığı mide duvarına da zarar verir. Bazı durumlarda gastrik enfeksiyonlar da mide asidi miktarını arttırır.
Vücutta mide asidi fazlalığı belirtileri şunlardır:
Yemekten sonra mide bulantısı veya mide yanması,
Yemekten hemen sonra geğirme, mide gazı,
Peptik ülser vakalarında dışkının siyah olması,
Mide asidinin az olması asit reflüye neden olur mu?
Sanılanın aksine asit reflü hastalığının nedeni genellikle mide asidinin fazla olması değil az olmasıdır.
Hipoklorhidri olarak bilinen mide asidi azlığı mide yanması ve hazımsızlık yapar. Mide asidi azlığı mide ağrısı, gastrit ve diğer asit reflü belirtilerini ortaya çıkarır. Ayrıca mide asidi azlığı sindirim sisteminde bakterilerin gelişmesi, kemik erimesi ve anemi gibi sağlık sorunlarına da kapı aralar.
Mide asidi fazlalığı neden olur?
Mide asidi fazlalığı neden olur? Mide asidini arttıran faktörler nelerdir? Bu soruların cevabını aşağıda bulabilirsiniz.
Helicobacter pylori Enfeksiyonu ve Peptik Ülser Hastalığı
Mide asidi fazlalığı probleminin en temel nedenlerinden biri Helicobacter pylori enfeksiyonudur. H.pylori bakteri zinciri peptik ülsere ve mide duvarında inflamasyona neden olur.
Clinical Microbiology dergisinde yayınlanan bir araştırmada mide asidi ile H.pylori arasında bağlantı tespit edilmiştir. Uzun süreli H.pylori vakaları mide asidi fazlalığına yol açabilmektedir. Bu da kişide onikiparmak bağırsağı ülseri, peptik ülser, mide ülseri ve sol veya sağ kaburga altında ağrı gibi sonuçlar doğurabilmektedir.
Yapılan başka araştırmalar da H.pylori enfeksiyonlarının mide asidi miktarının artmasına yol açtığını doğrulamaktadır.
Mide ülseri hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki yazıları okuyabilirsiniz:
Gastrin Hormonu Fazlalığı
Mide asidi fazlalığı gastrin hormonunun çok fazla olmasından kaynaklanabilir. Mide asidinin salgılanma durumunu kontrol eden temel hormon gastrin hormonudur. Gastrin fazlalığı hiperklorhidri, yani mide asidi fazlalığı yapar.
Yapılan araştırmalar gastrin fazlalığı probleminin temel olarak proton pompası inhibitörleri gibi yaygın kullanılan ilaçlardan kaynaklandığını göstermektedir. Bu ilaçlar mide asidini azaltmak için kullanılmaktadır. Bazı durumlarda belirli sindirim sendromları (örn. Zollinger-Ellison sendromu) hem gastrin hormonunun hem mide asidi miktarının artmasına yol açabilir.
Stres midedeki mide asidi miktarı üzerinde önemli etkilere sahiptir. Mide asidi üretimini etkileyen mide sinirleri, duygusal veya fiziksel stresten doğrudan etkilenir. Kişi çok fazla stres altında ise genelde vücudunda normalden fazla mide asidi üretimi gerçekleşir.
Stres birtakım mide-bağırsak sistemi hastalıklarına yol açmaktadır. Yapılan klinik deneylerde fiziksel ve duygusal stresin midede gastrik asit düzeyini arttırdığını göstermiştir.
Ayrıca Regulatory Peptides dergisinde yayınlanan bir araştırmada fiziksel stresin de mide asidi fazlalığı yapabileceğini göstermiştir. Aynı şekilde yeterince uyumamak ve yüksek kalorili beslenmek de mide asidi fazlalığı yapmaktadır.
Stresi doğal yollarla yönetmenin birçok yolu bulunmaktadır. Detaylı bilgi için Stres Yönetimi başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.
Kafeinli İçecekler Tüketmek
Kahve, çay, kola ve diğer kafeinli içecekler aşırı mide asidi üretimine yol açarak asit reflü belirtilerine yol açabilir. 2017 yılında yapılan bir araştırmada kafeinli içeceklerin acı tadının midede mide asidi üretimini arttırdığı gösterilmiştir.
Bununla birlikte yapılan diğer araştırmalarda mide ülseri hastalarının günde 1-2 fincan kahve içebileceğini göstermiştir. Kafein mide asidi üretimini arttırsa da asit reflüye neden olduğuna dair kanıtlar yeterli değildir.
Mide Asidi Fazlalığının Diğer Nedenleri
Yemekten sonra sıklıkla göğüste yanma hissediyorsanız, yediğiniz yağlı yiyecekler midenizde mide asidi miktarını arttırıyor olabilir.
Advanced Biomedical Research dergisinde yağlı yiyeceklerin hazımsızlığa neden olduğu belirtilmiştir. Araştırmacılar yağlı yiyeceklerin mide asidi salgılamasını arttırdığını ve mide-bağırsak hormonlarını uyardığını göstermiştir. Bazı durumlarda yağlı yiyecekler mide ülseri belirtilerini de arttırmaktadır.
Yağlı yiyecekler dışkının yapışkan olması veya yemekten sonra mide bulantısı gibi başka problemlere de yol açabilir.
Yale Journal of Biology and Medicine dergisinde yayınlanan bir araştırmada süt ve belirli süt ürünlerinin gastrik asit salgısını arttırdığı gösterilmiştir.
Yarım yağlı süt, yağsız süt ve kalsiyumu azaltılmış süt için de aynı durum geçerlidir. Ancak süt ve süt ürünlerinin mide asidi miktarını arttırması yalnızca mevcut bazı sindirim problemleri olan kişilerde görülmüştür.
Süt ve süt ürünleri iyi birer kalsiyum kaynağı olmakla birlikte birçok kişide laktoz intoleransı nedeniyle hazımsızlık problemine yol açmaktadır. Detaylı bilgi için Süt Alerjisi ve Laktoz İntoleransı başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.
Bira veya Şarap Tüketimi
Bira veya şarap gibi bazı alkollü içecekler mide asidi miktarını arttırabilir.
Araştırmalar yeterince uyumamanın reflü semptomlarını arttırdığını ve mide asidi miktarını yükselttiğini göstermektedir.
World Journal of Gastroenterology dergisinde yetersiz uykunun mide asidi miktarının artamasına yol açtığı belirtilmiştir. Bilim insanları düzensiz uyku ve uyku kalitesi düşüklüğü gibi faktörlerin de geceleri mide yanması sıklığını arttırdığını belirtmektedir.
Beslenme ve Asit Reflü
Yediğimiz tüm yiyecekler mide asidi miktarını arttırır. Ancak bazı yiyecekler mide asidi miktarını çok fazla arttırarak mide yanması ve gastroözofageal reflü hastalığı (GERD) belirtilerini arttırabilir.
Mide yanması veya GERD problemi yaşamayan kişilerde bu yiyecekler büyük ihtimaller herhangi bir probleme yol açmayacaktır. Bunun nedeni asit reflü hastalığının genellikle mide asidinin özofagustan yukarı çıkmasının bir sonucu olmasıdır. Mide yanması ve ülser vakalarında doktorlar mide asidini dengelemeye veya midenin ürettiği gastrik asit miktarını azaltmaya çalışmaktadırlar.
Asitli Yiyecekler ve Narenciye Meyveleri
Mide asidini gidermek için mide asidi üretimini uyaran bazı yiyeceklerden uzak durmak iyi bir fikir olacaktır.
Yapılan araştırmalar mide asidini arttıran yiyeceklerin şunlar olduğunu göstermiştir:
Portakal, greyfurt gibi asitli meyveler,
Asitli yapısı nedeniyle domates,
Soğan ve sarımask,
Unutulmamalıdır ki bu yiyecekler herkeste aynı etkiyi bırakmaz. Bu nedenle mide yanması şikayetinin hangi yiyeceklerden sonra ortaya çıktığının hastanın kendisi tarafından tespit edilmeye çalışılması gerekir.
Hamilelikte Mide Asidi Fazlalığı
Hamilelik mide asidini arttırır mı? Birçok hamile kadın hamilelikte mide yanması problemi yaşadığı için bu soruya evet diyecektir.
Ancak yapılan araştırmalar hamilelikte hormonel değişiklikler nedeniyle mide asidi miktarının azaldığını göstermektedir.
Hamilelikte mide yanması şikayetlerinin yaygın olmasının sebebi midede mide asidi miktarının az olması veya bu mide asidinin özofagus kapakçığından yukarı doğru çıkmasıdır.
Hamilelikte yiyeceklerin sindirimi daha yavaş gerçekleşir. Bu da mide yanması şikayetlerini arttırabilir. Diğer yandan bebeğin ağırlığının mideye yaptığı baskı da mide asidinin yukarı çıkmasına yol açmaktadır.
Mide asidi miktarını azaltmanın çeşitli yolları bulunmaktadır.
Mide asidi fazlalığı ülser veya diğer sindirim problemlerinden kaynaklanıyorsa doktorlar genellikle ilaç tedavisine başvurmaktadır.
Midede mide asidi miktarını azaltmanın yolları arasında antibiyotikler ve mide asidini azaltan ilaçlar yer almaktadır. Örneğin proton pompası inhibitörleri mide asidi miktarını dengelemeye yardımcı olur. Antibiyotikler de mide duvarında tahrişe neden olan Helicobacter pylori bakterisiyle savaşır.
Antibiyotik tedavisi görecekseniz antibiyotiklerle birlikte probiyotik tüketmeniz halinde antibiyotiklerin midedeki yan etkileri azaltılabilir.
Stres veya yanlış beslenme nedeniyle zaman zaman mide yanması problemleri yaşıyorsanız yemek sodası mide asidi miktarını dengelemenize yardımcı olacaktır.
Sodyum bikarbonat olarak da bilinen yemek sodası asit hazımsızlığı veya mide yanması gibi problemleri gidermeye yardımcı olur. Doğal bir antasit olan yemek sodası peptik ülser veya onikiparmak bağırsağı ülseri belirtilerini de azaltır.
8-10 bardak suyun içerisine 1 çay kaşığı yemek sodası atarak gün boyunca içmek mide asidini dengelemeye yardımcı olacaktır.
Mide Asidini Gidermek İçin Akdeniz Diyeti
Akdeniz diyeti mide asidini azaltmaya yardımcı olabilir ve hatta proton pompası inhibitörü kullanma oranını düşürebilir.
Yapılan bir araştırmada Akdeniz diyetinin gastrik asit, yani mide asidi miktarını azalttığı gösterilmişti. Birçok mide asidi fazlalığı vakasında beslenme tarzında yapılan değişiklikler en az ilaçlar kadar etkili sonuç vermektedir.
Seyreltilmiş elma sirkesi içmek de mide asidi miktarını azaltmaya yardımcı olur. Arizona Eyalet Üniversitesi tarafından yayınlanan bir araştırmada elma sirkesinin doğal antasit etkisi vurgulanmıştır. Araştırmada elma sirkesinin midenin pH dengesini kurduğu tespit edilmiştir. Araştırmadaki deneklerin çoğunda elma sirkesi tüketimi sonucu mide asidi fazlalığı ve mide yanması şikayetleri azalmıştır.
Büyük bir bardak suyun içerisine 1-2 çay kaşığı elma sirkesi ekleyin ve bunu her gün için. Elma sirkesinin tadı ağır geliyorsa içerisine bal ekleyebilirsiniz.
Aloe vera suyu mide asidi fazlalığına iyi gelmektedir. Yapılan araştırmalar aloe veranın sindirim sistemini koruduğunu göstermiştir. Bir araştırmada aloe vera kapsülü verilen kişilerde GERD ve mide asidi fazlalığı belirtilerinde gözle görülür azalma gerçekleşmiştir.
Mide asidinin artmaması için ne yapılmalı?
Yaşam tarzınızda yapacağınız bazı değişikliklerle ekstra bir tedaviye ihtiyaç duymadan mide yanması ve mide asidi fazlalığı şikayetlerini ortadan kaldırabilirsiniz.
Öğünlerde çok yemek yerine, 3 ana ve 3 ara öğün ile beslenin.
Gece üst gövdenizi yükselterek uyuyun.
Siz de mide asitlenmesi konusundaki deneyimlerinizi aşağıdaki yorum alanından diğer okuyucularımızla paylaşabilirsiniz!
Önceki İçerikZika virüsü nedir? Nasıl Bulaşır? Zika virüsü belirtileri ve tedavisi
Sonraki İçerikZencefil ve İshal: Zencefil ishale iyi gelir mi?