Rahim ağzı kanserinde erken tanı çok önemli - Medyabar
Op. Dr. Yeşim Darol ayrıca şu konularda merak edilen soruları cevapladı:
RAHİM AĞZI ( SERVİKS) KANSERİ NEDENLERİ NELERDİR?
İnsan papiloma virüsü( HPV) serviks kanserlerinin yaklaşık %99’unda bulunur. Hpv’nin 100 den fazla farklı türü vardır. Bunların çoğu kansere neden olmayan düşük riskli türlerdir. Serviks kanseri vakalarının %70’den fazlası, çoğunlukla yüksek riskli HPV türleri olarak adlandırılan HPV-16 ve HPV-18 nedeniyle ortaya çıkarl. Yüksek riskli HPV türleri, servikal hücre anormalliklerine veya kansere neden olabilirler. Ancak serviks kanserinin tek başına nedeni HPV değildir. Sigara kullanma, Hiv Enfeksiyonu gibi bazı diğer riskler faktörleri HPV’ye maruz kalan kadınlarda kanser olma olasılığını artırır.
Serviks Kansenini skuomöz hücreli kanser ve adenokansinonm olmak üzere iki ana tipi vardır. Tiplendirme tedavi açısından önemlidir. Skuamöz hücreler, serviksin dış yüzeyini örten hücrededir ve serviks kanserinin %70-80’i skuamöz hücreli kanserlerdir. Adenokarsinom serviksin bez hücrelerinden gelişir, serviks kanserinin %10 ‘undan sorumludur. Kalan kısım ise daha nadir türlerdir.
RAHİM AĞZI ( SERVİKS) KANSERİ RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?
· Sosyoekonomik düzeyi düşük olan
· Erken evlenen, erken cinsel hayata giren
· Çok doğum yapan
· 5 yıldan uzun süre doğum kontrol hapı kullanımı
· İnsan papilama virüsü (HPV) enfeksiyonu en önemli risk faktörüdür. Çok sayıda cinsel partneri olması Hpv riskini oldukça arttırır.
· Sigara içen kadınlar iki kat daha fazla risk taşırlar.
· Zayıf bağışılık sistemi bulunan kişilerde vücut, HPV enfeksiyonu ve kanser hücrelerini yok etmede yetersiz kalır. Bağışıklığı bozan HİV enfeksiyonu( Aids hastalığı) yada bazı organ nakli sonrası kullanılan bağışıklığı baskılayan ilaçlar gibi ilaçların kullanımı servik kanseri riskini artırır.
· Bazı çalışmalar geçirilmiş klamidya enfeksiyonu bulgusu gösteren kadınlarda riski daha yüksek bulmuştur.
· Diyetlerinde yeterince meyve ve sebze tüketmeyen kadılarda risk daha fazladır.
· Aşırı kilolu kadınlarda da serviks adenokarsinoması gelişme riski daha yüksektir.
· Ailede rahim ağzı kanseri öyküsü bulunması diğer risk faktörüdür.
· Anneleri hamileyken DES kullanan kadınlarda vajina veya serviks berrak hücreli adenokarsinoması riski daha yüksektir.
RAHİM AĞZI ( SERVİKS) KANSERİ KORUNMA YÖNTEMLERİ NELERDİR?
Serviks kanseri neredeyse tamamen önlenebilir birkaç kanserden biridir. Cinsel yola buluşan HPV’den kaçınarak büyük oranda kanserden korunma sağlanabilir. İlişkide prezarvatif kullanmak kısmen riski azaltır. Kendisinin ve cinsel partnerinin ne kadar çok farklı cinsel partnerleri varsa HPV riski o kadar artar. Bundan kaçınmak gerekir. Serviks kanseri oluşmadan önlemek için pap smear adı verilen tarama testi uygulanır. HPV testi de pap smear yanında alınabilir. Düşük risk grubunda smear testi düzenli olarak 3 yılda bir yapılmalıdır. HPV taraması devlet tarafından kanser tarama programı içinde 30 yaşından sonra yapılmakta ve negatif çıkarsa 5 yılda bir yapılmaktadır. Bunların yanında HPV için koruyucu aşı da bulunur. Aşının etkinliği cinsel aktivite başlamadan ve 9-13 yaş aralığında yapıldığında oldukça yüksektir. Ancak her yaşta yapılabilir. Sigara kullanımdan kaçınmak, meyve ve sebze sağlıklı beslenmek aşırı kilo almamak gibi önlemler de koruyucudur.
RAHİM AĞZI( SERVİKS) KANSERİ TANISI NASIL KONULUR?
Yapılan vajinal muayenede şüphe saptanırsa ya da pap smear testinde anormal hücreler olması HPV taramasında yüksek riskli türler saptanması ileri tanı tetkikleri gerektirir. Bunlar;
-Kolposkopi: Bu, doktorunuzun servikse daha yakından bakmasını olanaklı hale getiren bir alettir. Serviks asetik asit ve lugolle boyanır ve şüpheli alanlardan biyopsi alınabilir. Ağrılı bir işlem değildir.
Kanser tanısı kesinleştiğinde evre belirlemek için akciğer grafisi, BT, MR, PET ve USG gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır.
Konizasyon: Genel anestezi ile yapılan bu işlemde rahim ağzı koni şeklinde çıkarılarak incelenir. Pap smear ve kolposkopide serviks kanserine ilerleme olasılığı yüksek anormal hücreler saptandığında, çok erken evre serviks kanserinde çocuk istemi olduğunda tedavi amaçlı yapılır.
RAHİM AĞZI(SERVİKS) KANSERİ TEDAVİ YÖNTEMLERİ NELERDİR?
Kanserin evresi tedavisi seçiminde en önemli faktördür. Ancak; kanserin serviksteki tam yeri, kanser tipi, hastanın yaşı, genel sağlık durumu ve çocuk sahibi olmak isteyip istememesi gibi diğer faktörler de tedavi seçeneklerini etkiler. Kanseri ortadan kaldırmak için cerrahi işlem, radyoterapi, kemoterapi tek tek yada birkaç yöntem kombine bir şekilde uygulanabilen tedavi yöntemleridir.