Klasse Gegen Klasse - Greif ve Donnelley Mücadelerin Strateji Tartışmaları
Türkiye işçi sınıfı TEKEL’den bu yana aylarca sürebilen mücadeleci bir işçi eylemiklerine sürekli sahne oluyor. Bu gelişimler içinde Greif grevi bir sıçramaya işaret ediyor. Aynı süreçte Arjantin işçi sınıfında 5 yıllık (Kraft Grevi 2009) bir suskunluk döneminden sonra siyasal ve kendine has mücadele araçlarıyla güçlü bir şekilde aktif olmaya başlıyordu. Bu gelişmelerin zirve noktasını işçi kontrolünde üretime geçen işgal altındaki Donnelley fabrikasındaki mücadele ile sendika bürokrasisine, polise ve ülkenin önemli sanayi kollarından birinde faaliyetde olan ABD Şirketi LEAR’a karşı mücadele veren Lear işçilerin mücadelesi oluşturmakta. Bu yazıda işçi sınıfının mücadelerini değerlendirme ve bu değerlendirme ile birlikte işçi sınıfının stratejisini de derinleştirme amacını taşımaktadır. Taktiksel sorular bu yazıda sadece somutlaştırma amacıyla dillendirilecektir.
400 işçinin çalıştığı ABD Şirketi Donnelley 123 işçisini ekonomik nedenleri bahane ederek işten çıkarma isteğine işçi temsilciliği ve işçiler onay vermedi tıpkı maaşların %40’a kadar varan düşürülmesinde olduğu gibi. Buna neden olarakta Donnelley şirketinin 2013 yılında dünya çapında 218 milyon dolar kar yapmasını ve herhangibi bir kemer sıkma politikasına neden olmamasını gösterdiler. İşçilerin patronlarının bu saldırılarına karşı aldıkları tutum, patronun şirketi iflas göstererek kapatmasına ve yurtdışına çıkmasına neden oldu. 13 08 tarihinde işe gelen işçiler fabrikanın kapalı kapısı önünde kaldılar. Bunun üzerine hzlı bir şekilde harekete geçen işçiler fabrikayı işgal edip, üretime geçtiler. Donnelley işçisi ve işçi temsilcisi Jorge Gabriel Medina dediği gibi, işçiler bu eylemliliği daha önce kendi aralarında demokratik bir şekilde tartışmış ve bir çok toplantıyla işçilerin birliği sağlamlaştırılmıştı. Donnelley Arjantin sanayisinin kalbi olan ve içinde bir çok önemli fabrika ve işyerini içinde barındıran Zona Norte (Buenos Aires’in Kuzey Bölgesi) bölgesinde bulunmakta. Dönemin hükümetinin 1985’deki büyük grevini askeri panzerle saldırarak durdurabildikleri Ford fabrikası tam Donnelley fabrikasının karşısında. İşçi sınıfının kalbi olan Zona Norte’de işçilerin kontrolü altındaki bir fabrikadan diğer fabrikalara açılma fırsatı daha mümkünleşmiştir. Bu yüzden Donnelley ve Lear (o da Zona Norte’de) bir mücadeleci fabrikalar ve işyerleri arası Zona Norte koordinasyonunu kurmaya ugraşıyolar. Hükümet ise buradaki tüm suçu işyerine yüklüyerek, kendi sorumluluklarından uzak durmaya çalışılıyor. En son Donnelley firmasının fabrikayı iflas göstermesine rağmen satabilme imkanını hükümet sunmaya hazır olduğunun işaretlerini vermeye başladı. Bu arada Donnelley’deki Zanon hayaletinden bahsedilmeye başlanıldı bile.
800 Greif işçisinden 600 tanesi 60 gün boyunca ABD şirketini işgal ettiler ve firmaya, sendika bürokrasisine karşı mücadeleci bir siyaset izlediler. Polisin saldırısıyla ancak bu işgal sonlandırabildi. Bizler bu noktada önemli bir sorun olarak, Greif grevinin hızlı bir şekilde izole olmasını görüyoruz, sendika bürokrasisi ve ülkenin son yıllardaki en önemli işçi mücadelesini göz ardı eden küçük burjuva veya halkcı grupların tavrı bu izalasyon yol açmıştır. Bununla beraber mücadeleci bir fabrikada bu izalosyon sonucunda kendi sınırlarına ulaşmıştır. Ayrıca Greif’te mevcut olan işçi demokrasisi de açlık ve acı (dayanıklık) sınırına ulaşmıştır, ki dışarıdan maddi ve manevi destek gelmediğinde bu süreç daha da hızlanır. “İşgal, Grev, Direniş“ gibi mücadelenin ana sloganı belki işgalin ilk günlerine kadar doğru bir slogandı, ama daha sonra bu slogan mücadelenin gerçekliliği tarafından aşıldı. İşçi kontrolünde üretim bu durumdan çıkabilmek için tek yoldu. Bu talep kendisiyle beraber işçi sınıfının öncüsünün yeni bir bilinçle kuşanmasını zorunluluğunu da getirmekteydi.
Şu an işçileri çıkaran ya da kapısına kilit vuran fabrikalara ve işyerlerine el konulması gereklidir. İşşizliğe karşı mücadelede bir çok işçi de beraber saf tutacak ve kendi burjuva önderliklerini de sınava tabi tutacaklardır. Bakacaklar, işçi sınıfının somut taleplerine karşı ne kadar çözüm üretebiliyorlar diye. Öz yönetimlerin yukarıda beliritiğimiz bazı siyasal sınırların yanı sıra ekonomik alanda da sınırlara sahiptir: İşçilerin kontrolü altındaki bir fabrikaya karşı pazardaki rekabet, sabotajlar, pazardaki amborgo ve boykotlar ve üretimin kendisi ve bunun ayakta tutulması için gerekli olan sermaye gibi konular ekonomik sınırları belirlemiş durumlarıdır.
Kapitalizm kendi doğası gereği sürekli sorun yaratır, İnsan hakları, kadın, çevre, çinsiyet, konut sorunu vs. gibi. Küçük burjuva grupları bu alanları ayırıp bunları izole etmektedir. Somutlaştırmak için örneklendirebiliriz. İstanbulda kentsel dönüşüm sürecinde işçi sınıfının örgütlerini harekete geçirmeden veya sınıfın “ İşçilerin ve kiracıların kontrolü altında bir kamusal konut inşaatı“ ve ‚kiralar aşağıya – maaşlar yukarı‘, gibi talebleri olmadan yürütelen mücadele var. Bu mücadele bu sınırlara sahip olduğu içinde, işçi sınıfının mücadelesini beraber yürütebilecek ve onları kendi mücadelesi olarak görebilecek öz yönetim araçları da ortaya çıkmıyor. Bu sebeble ya insanlar orada en önemli sorunlarıyla baş başa bırakılıyor veya reformist veyahut küçük burjuva güçler tarafından önderlik alınıyor. Gezi hareketi tartışmaları tüm hareketi veyahut bu hareket içindeki bir fraksiyonu işçi sınıfının talepleriyle yeniden örgütlemek yerine hareketin nasıl oluştuğuna dair sosyolojik rakamları didikleme dejenerasyonuna ugramıştı. Greif bu mücadelede küçük burjuva, halkcı örgütler ve sendika bürokrasisi tarafından göz ardı ve izole edildi, tam da bu sebebten dolayı Greif’in kendisini tüm işçi sınıfının öncüsü olarak görmesi gerekliydi ve taleplerini sınıfı kapsayacak bir hale getirmeliydi. 16 Agustos’da yaşanılan süreç ve buradan yükseltilen taleplerin bu siyasetin somut bir sonucu.
İşçi sınıfının partisi kendi sınıfını örgütlerken, diğer sınıfları ve ara katmanları da devrime götürmek için de önderlikte yapar. Türkiye’de işçi kontrolü altındaki işyerleri ve fabrikalar için emek mücadelerindeki sıçrama noktası programatik saptamasında yer almalıdır. Kim bugün enternasyonal çapta hareket eden Kapitalizmi aşmak istiyorsa, enternasyonal işçi sınıfının deneyimlerine yönelebilmeli, bunları teorize edebilme ve kendisini enternasyonal örgütlüyebilmelidir. Donnelley işçilerinin sizinle yaptığı röportajda dediği gibi, “işçi sınıfı birdir ve sınır tanımaz“. Devrimci bir partinin enternasyonal düşünmesi ve devrimci bir programla örgütlenmesi kendi öz görevidir. Bununla birlikte işçi sınıfının mücadelesi başta stratejik olmak üzere, taktiklerini de tartışabilmek için ve bununla beraber dayanışmanın örgütlenebilmesinin yolunu açabilmek içindir de bu.. Bu çercevede işçi sınıfının bu mücadeleci deneyimleri arasındaki ilk bilgi alışverişini selamlıyoruz.