KIDEM TAZMİNATI FONU GELSİN Mİ?...
Tüm Yazıları Diğer Yazarlar okunma: 1833
21 Haziran 2020 00:05
Artık bilmeyen kalmadı her hükümet döneminde tartışmaya açılan ancak özellikle son 20 yılda ve son günlerde çalışanlara ödenen kıdem tazminatının ekonomik nedenlere bağlı olarak kaldırılması konusu tekrar tekrar gündeme getirilmektedir. Bazı hallerde kıdem tazminatının tamamen kaldırılması bazı hallerde de yerine devlet kontrollü fon getirilmesi dile getirilmektedir. Artık çalışan kesimin yeter dedikleri bu gündem maddesi ekonominin gidişine bakılırsa gündemden de gidecek gibi değil. Önce kıdem tazminatı nedir ona bakalım;
Çalışma hayatı literatürüne hâkim bir çok tarafında katıldığı görüşlere göre;
-İşverenin, uzun yıllar bağlılıkla hizmet eden işçisini, işinden ayrılıp köşesine çekilmesi esnasında ödüllendirmesidir.
-İşinden ayrılan yada işinden çıkarılan işçinin işsiz kaldığı dönemde geçimini temin etmesi içindir.
-Ücret bir hizmet karşılığı işçiye ödenen ücrettir bu ücretin bir kısmı haftalık, aylık gibi belirli periyotlarla ödenirken bir kısmı da en sona bırakılmıştır. Sona bırakılan kısım ise kıdem tazminatıdır.
-İşçisinin işine haklı bir neden olmaksınız son veren işverenin ödemesi gereken tazminattır.
kısacası Kıdem tazminatı bazen bir ikramiye, bazen bir güvence, bazen ücretin sonraya bırakılmış kısmı ve bazen de tazminattır. En önemlisi ise çalışanın emeğinin karşılığı, işyerine ve işverene bağlılığının ödülüdür.
Tanımı bu kadar açık ve net iken ülkemizde tüm işçilerin neredeyse Cumhuriyet ile yaşıt kazanımları olan kıdem tazminatını ortadan kaldırma planı siyasal iktidar tarafından yürürlüğe bir kez daha konulmak istenmektedir. Görünen odur ki bu planın ilk adımlarını atmak üzere elindeki tüm medya araçlarını kullanmaya başlayan hükümet sendikaların yıllardır karşı çıktığı Kıdem Tazminatı Fonu’nu oluşturarak ekonomide kendince geçici bir rahatlık yaratmak istemektedir.
Şu ana kadar emek örgütlerinin hiçbiri ile kıdem tazminatı fonunun ne şekilde oluşturulacağı detayları paylaşılmamışken somut veriler ortaya konulmamışken gerekçe olarak sunulan bilgiler her yerde paylaşılmaktadır. Oluşturulacak fonun ne kadar iyi bir şey olduğu şeklinde öne sürülen argüman "Kıdem tazminatının güvencesi yok. Binlerce işçi kıdem tazminatını hak ettiği halde alamıyor. Kıdem tazminatını fona devrederek güvence getiriyoruz” dır. Ancak bize göre bu ifadeler asla gerçeği yansıtmamaktadır. Yapılmak istenen sıkışan ekonomik sistem içerisinde işletmeler üzerindeki yükün hafifletilmesi gayretidir. Ve yapılmak istenen fon ile,
- Kıdem tazminatı işçi-işveren arasındaki bir ilişki olmayacak. İş güvencesi boyutu yok olacak. işverenler ceplerinden tazminat ödemeyeceği için daha kolay işçi atabilecektir.
- İşçinin haklarını vermeyen işverene karşı “haklı fesih yapıp, kıdemini alma” kozu olmayacak.
- Bugün 1 yıl olan hak kazanma koşulu 15 yıla yükselecek. İşçi işten atıldığında ya da ayrıldığında 15 yılı dolmamışsa tazminat alamayacak.
- Kıdem tazminatı kara gün dostu olmaktan çıkacak.
- Evlenen kadın işçi, kıdemini alıp ayrılamayacak.
- Kıdem tazminatı enflasyon karşısında değer kaybedebilecek.
- Sigortaya gerçekten daha düşük ücret bildiriliyorsa, tazminat daha da azalabilecek.
- Fon doğru işletilmezse, kıdem pula dönebilecek.
- İşçinin eline geçecek tutar çok ciddi miktarda düşecek.
Siyasal iktidarın yürürlüğe koymaya çalıştığı plan, kıdem tazminatı hakkını işlevsiz, etkisiz ve korumasız bir düzenlemeye indirgeme çabasının, daha doğrusu kıdem tazminatını ortadan kaldırma stratejisinin yeni bir boyuta taşınmasıdır. Kıdem tazminatını yeni bir düzenleme ile etkisiz kılmayı, güvence olmaktan çıkarmayı hedefleyen düzenlemeler işçilerin iş güvencesi ve birikmiş emeğinin karşılığı anlamına gelen kıdem tazminatı hakkını açık biçimde ortadan kaldıracaktır; onları güvencesiz-korunmasız bırakacak, tutsak ve kölelik koşullarına mahkum edecek, buna karşılık işverenlere çok geniş bir serbestlik/özgürlük alanı açacaktır. Kıdem tazminatının bugünkü uygulaması gereğince sahip olduğu bir çok fonksiyonunu ve özelliğini kıdem tazminatı fonu getirilmesiyle kaybedecek. Kıdem tazminatı fonunun getirilmesiyle öncelikle çalışanlar zarar görecektir. Tartışmasız “işçi hakkı” olan ve aslında ekonomik sistem içerisinde gerçek değerini kaybederek adeta pula dönüşmüş olan bu hakkın bile çalışanlara çok görülmesi aslında asıl resmin net bir biçimde ortaya çıkmasıdır. Şimdi daha önceleri de sorduğumuz başlıktaki soruyu hep birlikte okuyalım bir kez daha soralım, evet kıdem tazminatı fonu gelsin mi?...