Kürküm « Tevfik Gülep
Biz de çok bilinen bir Nasreddin Hoca hikâyesi vardır. Hoca yeni bir kürk alır ve bu kürkle mahalledeki her zaman gittiği kahveye girer. İlginç bir şekilde daha önce Hocaya ilgi göstermeyenler de dahil herkes Hocaya hürmet etmeye başlar. Halini hatrını sorarlar, hatta yemek ısmarlamak isterler. Hoca da yemek istediğini söyler ve yemek önüne getirilir. Ama Hoca önüne gelen çorbaya kaşığı daldırıp aldığı çorbayı kürküne döker. Hoca hiç bir kaşığı ağzına götürmez. Hepsini kürküne dökmeye başlar. Yanındakiler telaşlanır. “Napıyorsun Hocam?”, “Aman Hocam” diye Hocayı ikaz ederler ama Hoca dökmeye devam eder ve cevap verir: “Sizin hürmetiniz bana değil kürküme, zaten yemeği de kürküm için ısmarladınız. O yüzden şimdi ye kürküm ye…”
Evet, ilk bakışta çok doğru bir çıkarım bu. Ama size başka bir anektod daha anlatacağım. Bu anektod meşhur “Cath me, if you can” filminden
Bu dış görünüş olayını sadece üstünde giydiğin elbise şeklinde dar açıdan yorumlayabilirsiniz. Ama bu çok daha geniş açıdan yorumlandığında belki bugün Amerika’nın dünyadaki gücünü anlayabiliriz.
Amerika şuanda dünya üstündeki en büyük güç ise bunun sebebi bizim onu en güçlü devlet olarak görmemizdir. Aslında olayları tek tek incelediğiniz zaman ABD’nin çok başarısız sonuçlar elde eden ve düşük grafik çizen devletlerle aşık atabilecek siyasi hamleler yaptığını görürsünüz. Ama şuan dünyadaki en güçlü devlet kim dediğimizde kuşkusuz hepimiz Amerika cevabını veririsiniz. Tabii ki ABD güçsüz bir devlet demiyorum. Ekonomik gücün sağladığı avantajların varlığı çok açık. Ancak uluslararası siyasi arenada ekonomisi dışında çok başarısız. Ekonomik başarısının nedenleri ise çok farklı ve konumuzla alakası yok.
Yani benim vardığım sonuçlara göre Amerika’nın şuan dünyanın tepesinde oturmasının %70 sebebi çok başarılı bir makyaj, yani algı yönetimi ile devasa bir devlet imajı çizmesidir. Bütün o sinema filmleri, medyanın takındığı tavır. Bugün baktığın zaman Edward Snowden çıkıp Almanya Başbakanının dinlendiğini iddia ediyorsa bu Amerika’nın zararına değil, onların ne kadar büyük bir devlet olduğu kanaatine yol açıyor. Zira dünya arenasında Amerika ekonomik gücünün yanında 2. Güç Almanyadır. Ama Almanya Başbakanı dahi dinleniyor. İşte algı yönetimi budur.
Tabii ben buna kandırmaca ya da sahtekâlık falan demeyeceğim. Zira, Osmanlı’da aynı şekilde yüzyıllarca dünyaya hükmetti. Bunun en parlak örneğinin Osmanlı’nın duraklama ve çöküş yıllarında görürüz. Mesela;
Osmanlı’nın çöküş yıllarında Almanya, Fransa ile sınır olan köylerde her sene Fransızlar tarafından mahsüllerinin yağmalanmasından bıkmıştır. Bölge halkı (Biz şuan o döneme her ne kadar çöküş yılları desekte) dünyanın lideri ve süper gücü olan Osmanlı’dan yardım ister. Çünkü onların ve dünya üstündeki diğer insanların zihnindeki bütün bilgiler Osmanlı’nın tüm dünyaya hükmettiği yönündedir.
Bana göre algı yönetimini en başarılı uygulayan devletin Osmanlı olduğu ve bu sayede yüzyıllarca dünyaya hükmettiği bu örnekle anlaşılmaktadır. Avrupa bu algı yönetimi olayını anladı. Anladıktan sonra ise ilk yaptığı Osmanlı’ya kötü bir imaj çizmek oldu. Bunun adına da “Hasta Adam” dedi. Avrupa, Osmanlı güçsüz olduğu için hasta adam demedi. Osmanlı’yı güçsüz göstermek için bu uydurmayı yaptı ve çok başarılı da oldu. Bütün bunlar hem insanların hem devletleri nasıl hakim olabileceğini anlatır.