Dul Yetim Ve Ölüm Aylığı | Çözüm Emeklilik
Dul yetim ve ölüm aylığı kısaca ölen sigortalının vefatı durumunda geriye kalan eş, kız ya da erkek çocuk için sağlanan hakka deniyor. Vefat eden kişinin geriye bıraktığı eş ya da çocuklarda engellilik durumunun %60 olması halinde de yetim aylığı bağlanıyor.
1 Ekim 2008 sonrası gerçekleşen vefat durumlarından vefat eden sigortalının en az 1800 gün iş gününü her türlü borçlanma dahil tamamlamış olması gerekiyor. 1 Ekim 2008 tarihinden önce dul, yetim ve ölüm aylığının bağlanması için ise her türlü borçlanma dahil en az 900 günü tamamlamış olma kuralı uygulanıyor.
Vefat eden kişinin eşi, mevcut düzende sigortasını alıyorsa dul aylığı ikinci maaş olarak bağlanıyor. Bunun için SSK, Bağkur gibi farklı sigortalar durumu etkilemiyor. Aynı zamanda eşin, kendi aylığı, vefat eden Bağkur’lu eşten dul aylığı ve vefat eden babadan yetim aylığı gibi durumların sağlanması durumunda da 3 maaş alması mümkün hale geliyor.
Peki yetim aylığının miktarı nasıl belirleniyor?
5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre yüzdelerin belirlenmiş aylıklardan hesaplamalar yapılıyor. Dul eş % 75, memur olan ya da memur emekli aylığı alan dul eş %50, bir dul eş - bir çocuk % 60, % 30, bir dul eş - iki çocuk % 50, % 25 er, bir dul eş - üç ve daha fazla çocuk % 50, tek çocuk % 50, iki çocuk % 40, üç ve daha fazla çocukta ise % 100 ü geçmemek kaydıyla eşit paylaşım yapılıyor.
Yetim aylığı alan çocukların işe başlamaları halinde bunu Sigortalar Kurumu’na bildirmesi gerekiyor. Aksi durumda çalışılan ve yetim aylığı alınan dönem için borçlanma oluşuyor. Ekstra olarak yetim aylığı olan çocukların maaşlarının kesilmesini gerektirmeyen durumlar da oluyor. Örneğin ceza ve infaz kurumları tarafınca oluşturulan tesis, atölye gibi yerlerde analık sigortasıyla çalıştırılan tutukluların çalışmaları, hastalık sigortası hükümlerinin onaylandığı kişilerin çalışması, 3308 sayılı Mesleki eğitim Kanunu’na göre mesleki eğitim gören öğrencilerin ve lisans eğitimi sırasında zorunlu staj yükümlülükleri bulunan öğrencilerin çalışması, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na göre yarı zamanlı çalışarak asgari ücretin altında maaş alan kişilerin çalışması ve Türkiye İş kurumu tarafından meslek edindirme kurslarına katılanların çalışmaları yetim aylığında bir kesinti yaşatmıyor.