Home / Genel / Makale / Orta Doğu / Rusya / KIRIM’I İŞGAL EDEN RUSYA’YA GÜVEN OLMAZ
KATEGORİ: Genel, Makale, Stratejik Araştırmalar Merkezi, Coğrafi Bazlı Çalışmalar, Merkez Coğrafya, Orta Doğu, Stratejik Araştırmalar Merkezi, Coğrafi Bazlı Çalışmalar, Asya - Pasifik, Rusya
Rusya’ya Güven Olmaz 167 ve 76 Yıl Öncesi Unutulmamalıdır
Yarın Moskova’da Rusya ile önemli bir toplantıda gerçekleştirilecektir. Hazıza-i Beşer Nisyan ile Maluldür. Bu sebeple hatırlamakta yarar vardır. Rus Çarı 1’nci Nikolay’ın St. Petersburg’da 9 Ocak 1853 tarihinde söylediği “Kollarımız arasında hasta, ağır hasta bir adam var” ifadesindeki hasta adam, Osmanlı Devleti’dir: “As early as 1853, Tsar Nicholas of Russia said to the British envoy in St.Petersburg, Sir George Hamilton: “We have on our hands a sick man, a very sick man. It will be, I tell you frankly, a great misfortune if, one of these days, he should slip away from us before all necessary arrangements were made.” (http://www.turkeyswar.com/prelude/sickman/) Terim ilk defa 12 Mayıs 1864 tarihinde The New York Times’te yer almıştır.
Suriye’de Türk askerlerine yönelik hain saldırıda 34 askerimizin şehit olduğu haberlerinden sonra Rusya’nın, ‘Türk askerlerini biz vurmadık’ açıklamasına ben inanmadım. Çünkü saldırıyı manşetine taşıyan İngiliz The Guardian gazetesi saldırının Rus uçakları tarafından yapıldığını iddia etmiştir. İngiliz gazetesinin haberinin ardından akıllara “Rusya saldırıyı Esad’a mı yıkıyor?” sorusunu gündeme getirmiştir. (Mark 4, 1979, Section E, Page 3)
Gazetenin haberi özetle şöyledir: “Suriye’nin İdlib eyaletindeki hava saldırısında düzinelerce Türk askeri, ülkenin son muhalefet kalesinin kontrolündeki savaşta dramatik bir artışla öldürüldü. Türk yetkililer, Perşembe gecesi saldırıda askeri personelinin en az 33’nün öldürüldüğünü ve 30’dan fazla kişinin de yaralandığını açıkladı… Türk yetkililer Suriye rejimini saldırı için suçladı, ancak İdlib’deki çeşitli kaynaklar, Suriye’ye yardımcı olan Rus hava kuvvetleri tarafından gerçekleştirildiğini öne sürdü. Rusya Savunma Bakanlığı Cuma günü yaptığı açıklamada, uçakların görevi gerçekleştirdiğini ancak Türk birliklerinin İdlib bölgesinde bulunmaması gerektiğini açıklamıştır.” (https://www.theguardian.com/world/2020/feb/27/dozens-of-turkish-soldiers-killed-in-strike-in-idlib-in-syria-reports-say)
Cumhurbaşkanı Erdoğan Ukrayna ziyaretinde Kırım’ın ilhakını gündeme taşıyarak “Türkiye olarak Kırım’ın yasa dışı ilhakını tanımadığımızın altını çizmek istiyorum” demiştir. Bu açıklamayı Rusya not etmiştir. Kırım Tatar Milli Meclisi ve Dünya Kırım Tatar Kongresi Başkanı Refat Çubarov’un sosyal medya üzerinden “Dünya şiddete ve işgale karşı onur yürüyüşüne katılacak tüm dünyadaki insan hakları savunucuları, Ukrayna’nın ana kısmından Rusya tarafından işgal edilen Kırım’a yürüyüş yapacak” açıklamasını da not etmiştir. (https://www.turanhaberajansi.org/haber/1135/cubarovun-kirima-yuruyus-duzenleme-anonsu-isgalci-ve-isbirlikcilerde-panik-yaratti.html)
ABD’de Türk-Amerikan toplumunu temsil eden sivil toplum örgütlerinin bir araya geldiği çatı kuruluşların şehit edilen Türk askerleri için ortak bir açıklama yaptığını da not etmiştir. Amerikan – İslam İlişkileri Konseyi (CAIR) Başkanı Nihad Awad’ın “Esed rejiminin katliamlarına destek olan Rusya’nın da en az Esed rejimi kadar suçlu olduğunu açıklamıştır” açıklamasını da not etmiştir.
Türkiye’deki Kırım Tatar diasporasının Kırım’ın Rusya tarafından işgalinin 6. yıl dönümü sebebiyle 29 Şubat 2020 günü Ankara Ulus meydanında protesto mitinginde “Türkiye Kırım’a Ses Ver” sloganıyla gerçekleşen mitingini not etmiştir. Şefika Gaspıralı Kadın İnisiyatifi Üyesi Oya Deniz Çongar Şahin tarafından okunan basın bildirisinde yer alan “Rusya her türlü hukuku hiçe sayarak 27 Şubat 2014 tarihinde Kırım’ı işgal etmiştir” açıklamasını not etmiştir.
Kırım Derneği’nin önceki dönem Genel Başkanı ve Yönetim Kurulu üyesi Tuncer Kalay’ın “Kırım’daki işgalciler ya da işgalci Rusya; 18 Mayıs 1944 sürgün faciasının sorumlusunun kendileri olduğunu düşündüklerinden olsa gerek, 18 Mayıs Sürgününün matemini bile yasaklamış durumdalar” açıklamasını not etmiştir.
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Morgan Ortagus, Kırım Ukrayna’ya iade edilmediği sürece Rusya’ya karşı uygulanan yaptırımların artarak devam edeceğini açıklamasını da not etmiştir: “The United States will continue its sanctions policy towards Russia until it ceases its occupation of Crimea and restores peace in Donbas, U.S. State Department Spokesperson Morgan Ortagus has stated. Today, we honored the lives of those who have perished as a result of Russian aggression in Ukraine. We will continue to impose sanctions on Russia until it commits to peace in the Donbas and ends its occupation of Crimea. Our support is with Ukraine, Ortagus wrote on her Twitter account on January 31. As Ukrinform reported, on January 29, the United States imposed new sanctions on illegitimate Russian-backed Crimean officials and a railroad company linking Crimea to Russia.”
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği’nin (OHCHR) tespitlerini Genel Kurul’da üyeler ile paylaşmış, “OHCHR mensuplarının Kırım Yarımadası’na girişlerine izin verilmediği” açıklaması not etmiştir.
Yazar Murat Yetkin’in “Türkiye ile Rusya arasındaki sessiz gerilimin Türk askerlerinin İdlib yakınlarında öldürülmesiyle açığa çıktığını, Türkiye ve Rusya arasındaki sorunların artık saklanamaz hale geldiği,” Yekta Güngör Özden’in “Rusya’nın sözde dostluğu için endişelerimizi yeniliyorum,” Rahmi Turan’ın “Rusya 5 yıl sonra, intikam almak istercesine, İblid’de askerlerimizi vurdu. Önce 33 olan şehit sayımız daha sonra 34’e yükseldi” açıklamalarını not etmiştir.
Rahmetli Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’in 23 Mayıs 1998 tarihinde Kırım’ı ziyaretindeki “Tarihin karanlık bir döneminde zorla, yaşadıkları topraklardan koparılmış olan Kırım Tatarlarının yeniden anayurtlarına dönmeleri, demokrasi ve hukukun üstünlüğünün küresel bir mutabakata dönüştüğü zamanımızın ruhuna uygun bir tarihi gelişmedir.” açıklamasını not etmiştir.
Kırım Tatar halkının milli lideri, Ukrayna Cumhurbaşkanı’nın Kırım Tatarlarından Sorumlu Yetkilisi ve Ukrayna milletvekili Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu’nun “ Şimdi dünyada bize soruyorlar, Türkiye size bu kadar yakın, en kalabalık diasporanız da orada, Türkiye niye böyle davranıyor diye. Biz elimizden geldiğince Türkiye’yi savunuyoruz. Ama bunlar çok tesirli, çok inandırıcı olmuyor. Diyorlar ki, akrabalık böyle olmaz” açıklamasını not etmiştir.
Benim Turkish Forum’da (ABD) 3 Mart 2020 tarihinde yayınlanan yazımdaki “Rusya’dan dost, kurttan post olmaz” yorumumu not etmiştir.
Çağrı etkili olmuş, Amerikan – İslam İlişkileri Konseyi (CAIR) Başkanı Nihad Awad konuşmasında önemli bir noktaya dikkat çekmiştir: “En çok ihtiyaç duyduğu zamanda Türkiye Suriyelilere sınırını ve gönlünü açmıştır. Bunun için Türk halkına teşekkür ediyoruz” diyen Awad, Esed rejiminin katliamlarına destek olan Rusya’nın da en az Esed rejimi kadar suçlu olduğunu açıklamıştır.
Hansaray örneğinde olduğu gibi Kırım Tatar varlıkları ve eserleri bir yandan onarım adı altında tahrip edilirken, eğitim, dil, kültürel haklarına tecavüz had safhaya varmışken en temel insan haklarına dahi saldırılar devam etmektedir… Özelikle dini vecibelerine bağlı olan muhafazakâr Kırım Tatarları da terörist olarak damgalanarak ortalama 20 yıllık mahkûmiyetler ile cezalandırılmaktadır. Rusya’da vahşi bir cinayeti işleyen katile 10 yıl gibi bir ceza verilirken, sade, masum, dinine bağlı bir Kırım Tatarına bu cezanın 2 katı keyfi olarak verilebilmektedir. Kişilerin işgalden önceki (2014’den önce) sosyal medya paylaşımları dahi suç unsuru addedilmektedir.”
“Kırım, Türkiye tanımasa da yaşayacaktır. Önemli olan Rusya’nın yarımadayı kendi parçası olarak tanıması. Kırımlılar için bu en önemli şey. Başka ülkelerin görüşü o kadar önemli değil. Türkiye tarafının görüşünü dikkate alıyoruz, ancak bu tavrı alırken, darbe sırasında Ukrayna’da olan gerçekler ve doğrular üzerinden hareket etmiyorlar, 2014 yılında olanları göz ardı ediyorlar.”
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Morgan Ortagus, Kırım Ukrayna’ya iade edilmediği sürece Rusya’ya karşı uygulanan yaptırımların artarak devam edeceğini açıklamıştır. Pompeo’nun Kiev ziyaretiyle ilgili Twitter hesabından paylaşımda bulunan Bakanlık Sözcüsü Ortagus, “Bugün, Rusya’nın Ukrayna’daki saldırganlığı sonucu ölenleri andık. Rusya’ya karşı, Donbass’ta barışı desteklemediği sürece yeni yaptırımlar getirmeye devam edeceğiz” demiştir:
Yazar Murat Yetkin, Türkiye ile Rusya arasındaki sessiz gerilimin Türk askerlerinin İdlib yakınlarında öldürülmesiyle açığa çıktığını, Türkiye ve Rusya arasındaki sorunların artık saklanamaz hale geldiğini açıklamıştır. Eski Anayasa Başkanı Yekta Güngör Özden bugünkü yazısında “Rusya’nın sözde dostluğu için endişelerimizi yeniliyorum” derken Rahmi Turan da “Rusya 5 yıl sonra, intikam almak istercesine, İblid’de askerlerimizi vurdu. Önce 33 olan şehit sayımız daha sonra 34’e yükseldi” tespitini yapmış ve kıssadan hisse “kuyruk acısı” nı okurlarıyla paylaşmıştır.
Rusya ile yakınlaşmanın hiçbir zaman stratejik bir ortaklığa dönüşmeyeceği zaten apaçık ortadaydı. Çünkü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Soçi’deki görüşmesinden sonra yapılan basın toplantısında öne çıkan başlıklardan biri “domates” olmuştu. Soçi’de Putin ile görüşmesinin ardından basın toplantısında konuşan Erdoğan, “Domates dışında her konuda mutabık kalındı” derken, Putin şu açıklamayı yapmıştır: “Domates dışında kısıtlamaların kaldırılması için anlaştık. Kendi pazarımızı Türk domatesine sonsuza kadar kapatmayacağız.” Domates dışında her konuda mutabık kalındığını Cumhurbaşkanı Erdoğan da onaylamış, fakat Rus işgali altındaki Kırım’dan söz edilmemiştir.
Türkiye Rusya ilişkilerinde önemli bir süreç, Türkiye’nin Şanghay İşbirliği Kuruluşuna girme çabalarıdır. Rusya Devlet Başkanı Putin, Rusya ve Çin’in de üye olduğu Şanghay İşbirliği Kuruluşu’na (ŞİK) Türkiye’nin ilgisini 2005 yılı başında Kazakistan’a yaptığı ziyarette açıklamıştır. Putin, Başbakan Erdoğan ile görüştükten kısa bir süre sonra Kazakistan’a gitmiş ve Türkiye ile ilgili sürpriz bir açıklama yaparak Ankara’nın ŞİK’na üye olmak istediğini Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev’e iletmiştir:
“Dün Türkiye Başbakanı Sayın Tayyip Erdoğan’ı Moskova’da misafir etme, onunla detaylı görüşme imkânım oldu. Temaslarımız sırasında Erdoğan’dan, ülkesinin Şanghay İşbirliği Örgütü’ne büyük ilgi duymaya başladığını memnuniyetle öğrendim. Türkiye’nin dile getirdiği bu ilgi bence önemli bir pozitif sinyal olarak algılanmalı.”
Erdoğan’ın açıklamaları üzerine Avrupa Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu üyesi Stefan Füle‘nin sözcüsü Peter Stano, “Türkiye ve diğer aday ülkelerin AB üyelik hedefinden vazgeçerek başka arayışlara girebileceği iddiası tamamıyla spekülatif” demiştir. Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Thorbjørn Jagland “Bu Avrupa’dan uzaklaşma manasına gelirse ben endişelenirim, AB de endişelenmeli” yorumunu yaparken, AB Bakanı Egemen Bağış’ın yorumu çok ilginçtir: “Türkiye’nin farklı ittifaklarla ve uluslararası kuruluşlarla ilişkilerini birbirinin alternatifi veya yedeği olarak görmek yanlıştır.”
Erdoğan 30 Ekim 2012 tarihinde gerçekleştirdiği Almanya ziyareti sonrasında Putin’e yaptığı espriye açıklık getirmiştir: “Bir noktada artık AB, Türkiye’yi kaybetme noktasına gelebilir. Putin’e yaptığım espride de ben bunu ima ettim. Kamuoyu önünde de anlatmıştım bunu. ‘Niye AB’ye giriyorsunuz’ diye bana takıldığında, ben de kendisine esprili bir cevapla Siz Şanghay Beşlisi’ne alın, biz de çıkalım karşılığını vermiştim.”
3 – 6 Şubat 2013 tarihlerinde Çek Cumhuriyeti, Macaristan ve Slovakya’yı kapsayan Orta Avrupa turu öncesinde havalimanında kendisine sorulan bir soruyu “Şanghay Beşlisi, AB ile alternatif kuruluşlar değildir. Yani birine girdiğinde birini terk etme; terk edersin de ayrı konu.” diyerek cevaplandırmıştır ama bu tespit doğru değildir.
Türkiye, ŞİK ile ilişkilerini geliştirmeye çalışırken Rusya, Kırım’ın Rusya tarafından ilhakını tanımayacaklarını söyleyen Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’na tepki göstermiştir. Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği tarafından Ankara’da 7 Haziran 2018 tarihinde düzenlenen iftara Eskişehir Kırım Derneği dâhil Türkiye’deki Kırım diasporasından çok yoğun katılım olmuştur. İftar öncesi bir konuşma yapan ve “Kırım davasını hiçbir zaman unutmadık, unutmayacağız. Kırım’ın ilhakını tanımadık, tanımayacağız” diyen Çavuşoğlu, son ABD ziyaretindeki temaslarında da Kırım konusunu gündeme getirdiklerini açıklamıştır:
ABD ve Rusya’nın ipiyle kuyuya inen kuyuda mahsur kalır, ikisine de güvenilmez. Sebebi aşağıdaki fotoğraftır. “Rusya’dan bayrak rezaleti” Tarih 20 Kas 2019, Paçavra Gerilimi.
Etiketler: ABD, askeri, blok, Güvenlik, İdlib, Irak, işbirliği, İşgal, jeopolitik, Kırım, Ordu, Ortadoğu, politika, Rusya, Suriye, TSK, Türkiye