Savaş ve barış | Olay Gazetesi Turkish Newspaper in London
Mustafa Çetinkaya 30 Ocak 2018
Dünya edebiyat tarihinin en önemli klasikleri arasına giren Tolstoy’un dört ciltlik dev romanının adıdır ‘Savaş ve Barış’. 19. Yüzyılın başlarında yaşanan Fransız-Rus savaşı, aynı yüzyılın ortalarında büyük edebiyatcı Leo Tolstoy tarafından kaleme alınır.
Okuduğum kitapları ikinci kez okumak adetim değildir, fakat büyük yazarın bu dev eserini zevkle bir solukta ikinci defa, yirmi yıl sonra yeniden okudum. Sadece okumaklada kalmadım, anlatılan hikayeninin içinde kayboldum, kahramanlarla birlikte acıları, sevinçleri, hüzünleri yaşadım.
Olaylar, Rusya Çarlığı’nın şaşalı fakat içten içe çürüdüğü 19.yüzyılın başında, Fransa İmparatoru Napoleon Bonaparte’ın ülkeye saldırdığı dönem Rusya’da geçer. Konu savaş olunca, acılar, ölümler, ayrılıklar, pay kapma mücadelesi ve yoksulluk yanyana. Merkezi sistemle yönetilen geniş bir imparatorluk, ona bağlı aristokrat, asker sınıflar, savaş yoluyla alınan ünvan, şan ve şöhretler. Aynı zamanda içten içe çürüme ve tükenişin hikayesi. Kitapta, orduda, şehirlerde ve zenginler arasında savaşa hazırlık hikayeleri uzun uzun anlatılır, bununla birlikte Moskova’nın yakınlarında bulunan köylerde yaşananlarlada geniş kitlelerin yaşadığı sosyal çalkantılar da gözler önüne serilir.
Dünya sadece kahramanların etrafında dünmez, bu dünyada ‘küçük insanlar da’ yaşar ve onların da geleceğe dair kaygıları vardır. Her savaş onların hayatlarında da büyük travmalara neden olur.
19.yüzyılın başında, dünya tarihine, hızlı yaşayan ve genç ölen (51 yaşında ölmüştür) Fransa Kralı Napolyon Bonapart girer.
Gözü pek bir yüzbaşıdır, genç yaşına ve yetersiz tecribesine rağman daha yirmi altı yaşında ordu komutanı olur. Elde ettiği bir kaç zaferle önü açılır, yine kısa sayılacak bir sürede, Fransa İmparatoru ve Avrupa’nın neredeyse tek hakimi olur. Aristokrat krallıklar birer birer önünde diz çökmektedir. Karşısında bozkırların ve uçsuz bucaksız steplerin hakimi Rus Çarı I. Aleksandr vardır. Napolyon kalabalık bir ordu ile Rusya’ya girer çok fazla direniş ile karşılaşmadan Moskova’ya kadar da ilerler ve başkenti işgal eder. Fakat uzun ve yorucu Paris-Moskova yolculuğu sırasında o kadar yorulmuş, kan kaybetmiştir ki, geri dönüşü zafer değil bir bozgundur ve Bonaparte için sonun başlangıcı olmuştur. Aynı bozkırların Hitler’in sonunu da, çok benzer bir şekilde getirdiğini de burada anti parantez belirtelim.Hikayeye dönersek, ünlü komutan ve İmparator Bonapart’ın Moskova seferini anlatan bu kitapta beş yüz karekter anlatılır. İyi, kötü, onurlu, yardım sever, kaypak her türden insanın hikayesini bir arada okuruz. Usta yazar bu kitapta ‘Savaş’ı, Rusya ile Fransa arasındaki bitmek bilmeyen vahşette; ‘Barış’ı ise kişiler arasında yaşanan derin aşklarda anlatır. Dünya edebiyatının en başarılı eserlerinden sayılan Tolstoy’un büyük romanı ‘Savaş ve Barış’, savaşların getirdiği kaosu, mantıksızlığı, insan vicdanı ile etiğe aykırılığı;
eğemenlerin, büyük zaferler vaat edenlerin sözlerindeki ve çabalarındaki beyhudeliği gözler önüne serer.
Günümüzde de savaşlar, kahramanlar, büyük komutanlar, yüksek perdeden konuşanlar ve şavaşın kazananları var. Öte yandan savaşta yaralanan, ölen, beden ve ruh sağlığını kaybeden genç askerler, her zaman olduğu gibi savaş bölgesinde yaşayan, en çok zararı gören siviller ve çocuklar var.
Her savaşta ölen sivil sayısı asker sayısından daha fazla olurmuş. Savaşların, tedarikçiler ve silah satanları dışında kesin kazananı yoktur. Barbar dönemlerde olduğu gibi bu çağda da insanların sorunlarını birbirlerini ‘boğazlama’ yöntemiyle çözmeye çalışmaları ne acı. Okumayanlara tavsiye ederim alın okuyun, çocuklarınıza okutun. Malum çağımızda da savaşlar devam ediyor ve eminim bu büyük romandan herkesin öğreneceği çok şey vardır.