6111 SAYILI KANUN İLE YAPILAN DÜZENLEMELER (2) (Madde 6-9) - PDF
1 YOUR GLOBAL NETWORK OF LEADING TAX ADVISORS Vergi Gazetesi SAYILI KANUN İLE YAPILAN DÜZENLEMELER (2) (Madde 6-9)
2 1 MATRAH VE VERGİ ARTIRIMI
3 Gelir ve Kurumlar Vergisinde Matrah Artırımı Katma Değer Vergisinde Artırım Gelir (Stopaj) ve Kurumlar (stopaj) Vergisinde Artırım
4 Gelir ve Kurumlar Vergisinde Matrah Artırımı Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri vermiş oldukları yıllık beyannamelerinde vergiye esas alınan matrahlarını, 2 Mayıs 2011 tarihine kadar aşağıdaki oranlardan az olmamak üzere artırdıkları takdirde, kendileri hakkında artırımda bulunulan yıllar için yıllık gelir ve kurumlar vergisi incelemesi ve bu yıllara ilişkin olarak bu vergi türleri için daha sonra başka bir tarhiyat yapılmaz. Artırım oranları: 2006 takvim yılı için % takvim yılı için % takvim yılı için % takvim yılı için % 15
5 Kurumlar vergisi mükellefleri yönünden beyan edilecek matrahlar aşağıdaki tutarlardan daha düşük olamayacaktır yılı 2007 yılı için 2008 yılı için 2009 yılı için TL TL TL TL
6 Gelir vergisi mükelleflerinin beyan edecekleri asgari matrahlar aşağıdaki gibidir: Ticari veya zirai kazancı bilanço esasına göre tespit edilen gelir vergisi mükellefleri ile serbest meslek erbabı için; 2006 yılı için TL 2007 yılı için TL 2008 yılı için TL 2009 yılı için TL Ticari veya zirai kazancı işletme hesabı esasına göre tespit edilen gelir vergisi mükellefleri için; 2006 yılı için TL 2007 yılı için TL 2008 yılı için TL 2009 yılı için TL
7 - Ticari kazancı sadece basit usulde vergilendirilen gelir vergisi mükellefleri için; 2006 yılı için 955 TL 2007 yılı için TL 2008 yılı için TL 2009 yılı için TL Geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından oluşan gelir vergisi mükellefleri için; 2006 yılı için TL 2007 yılı için TL 2008 yılı için TL 2009 yılı için TL Geliri yukarıda sayılanlar dışında kalan gelir vergisi mükellefleri için; 2006 yılı için TL 2007 yılı için TL 2008 yılı için TL 2009 yılı için TL
8 Artırılan matrahlar, % 20 oranında vergilendirilir ve üzerinden ayrıca herhangi bir vergi ve fon alınmaz. Ancak, gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin: Artırımda bulunmak istedikleri yıla ait yıllık beyannamelerini kanuni sürelerinde vermiş olmaları, Bu beyannameler üzerinden tahakkuk eden vergilerini süresinde ödemiş olmaları, Bu vergi türleri için bu Kanunun 2 nci ve 3 üncü maddeleri hükümlerinden yararlanmamış olmaları, şartıyla, bu madde hükmüne göre artırılan matrahlar % 15 oranında vergilendirilir.
9 Kurumlar vergisi mükelleflerinin: Gelir Vergisi Kanunu nun: Geçici 61. maddesine, Geçici 67. maddesinin sekizinci fıkrasına ve -Kurumlar Vergisi Kanunu nun: 15/3. maddesine göre vergi tevkifatına tabi tutulmuş olan kazanç ve iratlarının da bulunması halinde, vergi incelemesine ve tarhiyata muhatap olmamaları için bu kazanç ve iratlar üzerinden tevkif edilen vergilerin, ait olduğu yıla ilişkin olarak yukarıda belirtilen oranlarda artırılması gerekmektedir.
10 Söz konusu maddeler yatırım indirimi ve portföy işletmeciliği kazançları üzerinden yapılacak stopaja ilişkindir döneminde istisna kazançlarını muhtasar beyanname ile beyan etmiş olan mükelleflerin tevkif edilmiş vergilerini yukarıda belirtilen oranlarda artırmaları halinde herhangi bir vergi tarhiyatına muhatap olmayacaklardır döneminde istisna kazançlarını muhtasar beyanname ile beyan etmemiş olan olan mükelleflerin vergi tarhiyatına muhatap olmamaları için bu kazançlara ilişkin tevkifat matrahlarını beyan etmeleri gerekmektedir. Beyan edilecek matrahlar asgari kurumlar vergisi matrahlarının % 50 sinden az olamayacaktır. İstisna kazançları nedeniyle matrah artırımında bulunan mükelleflerin kurumlar vergisi matrahları yönünden de artırımda bulunmuş olmaları gerekmektedir.
11 Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin beyan ettikleri matrahları artırmaları halinde daha önce tevkif yoluyla ödemiş oldukları vergiler matrah artırımı nedeniyle hesaplanan vergiden mahsup edilmeyecektir. Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin matrah artırımında bulundukları yıllara ait zararların % 50 si 2010 ve izleyen yıllar karlarından mahsup edilemeyecektir. İstisna ve indirimler nedeniyle gelecek yıllarda matrahtan indirim konusu yapılabilecek tutarlar ile geçmiş yıl zararları artırılan matrahlardan indirilemeyecektir. Matrah artırımında bulunan mükelleflerin yıllık gelir ve kurumlar vergisine mahsuben daha önce tevkif yoluyla ödemiş oldukları vergilerin iadesi ile ilgili taleplerine ilişkin inceleme ve tarhiyat yapılaması mümkündür. İşe başlama ve işi bırakma gibi nedenlerle kıst dönemde faaliyette bulunmuş mükellefler hakkında ilgili yıllar için belirlenen asgari matrahlar, faaliyette bulunulan ay sayısı (ay kesirleri tam ay olarak) dikkate alınarak hesaplanacaktır. Bu maddenin birinci fıkrası kapsamında matrah artırımında bulunulan vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak, bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce yapılıp kesinleşen tarhiyatlar ilgili dönem beyanı ile birlikte dikkate alınacaktır.
12 Katma Değer Vergisinde Artırım Katma değer vergisi mükelleflerinin, her bir vergilendirme dönemine ilişkin olarak verdikleri (ihtirazi kayıtla verilenler dâhil) beyannamelerindeki hesaplanan katma değer vergisinin yıllık toplamı üzerinden aşağıdaki oranlarda belirlenecek katma değer vergisini, vergi artırımı olarak 2 Mayıs 2011 tarihine kadar beyan etmeleri halinde, bu mükellefler nezdinde söz konusu vergiyi ödemeyi kabul ettikleri yıllara ait vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak katma değer vergisi incelemesi ve tarhiyatı yapılmaz. Artırım oranları: 2006 yılı için % 3, 2007 yılı için % 2,5, 2008 yılı için % 2, 2009 yılı için % 1,5.
13 Katma Değer Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi ve geçici 17. maddesine göre tecil-terkin uygulamasından faydalanan mükelleflerde artırıma esas tutarın belirlenmesinde, tecil edilen vergiler hesaplanan vergiden düşülür. Katma değer vergisi mükelleflerinin, artırıma esas alınan ilgili yılın vergilendirme dönemlerinin tamamı için artırımda bulunmaları zorunludur. Mükelleflerin artırımda bulunmak istedikleri yıl içindeki vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce yapılıp kesinleşen tarhiyatlar, ilgili dönem beyanı ile birlikte dikkate alınır.
14 Artırım talebinde bulunulan yılları izleyen dönemlerde yapılacak vergi incelemelerine ilişkin olarak artırım talebinde bulunulan dönemler için, sonraki dönemlere devreden katma değer vergisi yönünden ve artırım talebinde bulunulan dönemler için ihraç kaydıyla teslimlerden veya iade hakkı doğuran işlemlerden doğan terkin ve iade işlemleri ile ilgili inceleme ve tarhiyat hakkı saklıdır. Sonraki dönemlere devreden katma değer vergisi yönünden yapılan incelemelerde artırım talebinde bulunulan dönemler için tarhiyat önerilemez. Bu madde hükmüne göre ödenen katma değer vergisi, gelir veya kurumlar vergisi matrahlarının tespitinde gider veya maliyet unsuru olarak nazara alınmaz, ödenmesi gereken katma değer vergilerinden indirilmez veya herhangi bir şekilde iade konusu yapılmaz.
15 Bir aylık vergilendirme dönemine tabi olan katma değer vergisi mükelleflerince, artırımda bulunulmak istenilen yıl içindeki vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak; Verilmesi gereken katma değer vergisi beyannamelerinden, en az üç döneme ait beyannamenin verilmiş olması halinde, bu yıla ait dönemlerden verilmiş olan beyannamelerdeki hesaplanan katma değer vergisi tutarlarının ortalaması bir yıla iblağ edilerek, artırıma esas olmak üzere yıllık hesaplanan katma değer vergisi tutarı bulunur ve bu tutar üzerinden artırım tutarı hesaplanır.
16 Hiç beyanname verilmemiş ya da bir veya iki döneme ilişkin beyanname verilmiş olması halinde, ilgili yıl için gelir veya kurumlar vergisi matrah artırımında bulunulmuş olması şartıyla, artırılan matrah üzerinden % 18 oranında katma değer vergisi artırımında bulunmak suretiyle bu maddeden yararlanılır. İlgili takvim yılı içindeki işlemlerin tamamının istisnalar kapsamındaki teslim ve hizmetlerden oluşması veya diğer nedenlerle hesaplanan katma değer vergisi bulunmaması ile tecil-terkin uygulaması kapsamındaki teslimlerden oluşması halinde, ilgili yıl için gelir veya kurumlar vergisi matrah artırımında bulunulmuş olması şartıyla artırılan matrah üzerinden % 18 oranında katma değer vergisi artırımında bulunmak suretiyle bu maddeden yararlanılır.
17 Ancak, ilgili takvim yılı içinde yukarıdaki işlemlerin yanı sıra vergiye tabi işlemlerin de bulunması nedeniyle hesaplanan vergisi çıkan mükelleflerin bu madde hükmüne göre ödemeleri gereken katma değer vergisi tutarı, yukarıda belirtildiği şekilde hesaplanacak % 18 oranındaki katma değer vergisi tutarından aşağı olamayacaktır. Bu kapsama giren mükellefler, gelir veya kurumlar vergisi için matrah artırımında bulunmamaları halinde bu madde hükmünden yararlanamaz.
18 Buna göre mükelleflerin ilgili yıllarda: İşlemlerinin bir kısmının istisnalar kapsamındaki teslim ve hizmetlerden oluşması, Diğer nedenlerle hesaplanan katma değer vergisi bulunmaması, Tecil-terkin uygulaması kapsamındaki teslimlerden oluşması halinde öncelikle gelir ve kurumlar vergisi yönünden matrah artırımında bulunulması gerekmektedir. Artırılan matrahlar üzerinden %18 oranının uygulanması ile bulunacak tutar, hesaplanan KDV üzerinden bulunan tutar ile karşılaştırılacak ve hangisi daha büyükse o ödenecektir. İlgili yıl hesaplanan KDV tutarının bulunmaması halinde ödenecek tutar artırılan gelir ve kurumlar vergisi matrahlarının %18 i olacaktır.
19 Gelir (Stopaj) ve Kurumlar (stopaj) Vergisinde Artırım Gelir Vergisi Kanunu nun 94. maddesi uyarınca hizmet erbabına ödenen ücretlerden vergi tevkifatı yapanların verdikleri muhtasar beyannamelerinde yer alan ücret ödemelerine ilişkin gayrisafi tutarların yıllık toplamı üzerinden aşağıdaki oranlara göre hesaplanacak gelir vergisini, 2 Mayıs 2011 tarihine kadar beyan etmeleri halinde, bu yıllara ait vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak ücret yönünden gelir (stopaj) vergisi incelemesi ve tarhiyat yapılmaz. Artırım Oranları: 2006 yılı için % 5, 2007 yılı için % 4, 2008 yılı için % 3, 2009 yılı için % 2
20 Yıl içerisinde muhtasar beyannameleri tam olarak vermeyen mükelleflerin; En az bir döneme ilişkin muhtasar beyanname vermiş olmaları halinde beyan edilmiş ücret ödemelerine ilişkin gayrisafi tutar ortalaması alınmak suretiyle bir yıla iblağ edilerek, artırıma esas olmak üzere yıllık ücretler üzerinden gelir (stopaj) vergisi matrahı bulunur ve bu tutar üzerinden birinci fıkrada belirtilen oranlarda gelir vergisi hesaplanır. Hiç beyanname verilmemiş olması halinde, her ay için hesaplanacak asgari gelir (stopaj) vergisine esas olmak üzere çalıştırılan ortalama işçi sayısı tespit edilerek asgari ücret tutarları üzerinden hesaplanan gelir vergisi matrahı üzerinden artırımda bulunulur.
21 Diğer yandan mükelleflerin, Gelir Vergisi Kanunu nun 94/1. uyarınca; Serbest meslek ödemelerinin yıllar itibarı ile % 5, % 4,% 3, % 2 si, Yıllara sari inşaat ve onarım işlerine ait ödemelerin % 1 i, Kira ödemelerinin yıllar itibarı ile % 5,% 4,% 3,% 2 si, Çiftçilerden alınan mal ve hizmetlere ait ödemelerin tabi olduğu tevkifat oranının % 25 i, Vergiden muaf esnaftan alınan mal ve hizmet ödemelerine ait tevkifat oranının % 25 i
22 Kurumlar Vergisi Kanunu nun - 15/1. maddesine göre; Yıllara sari inşaat ve onarım işlerine ait ödemelerin % 1 i, Kooperatiflerden kiralanan gayrimenkuller için yapılan ödemelerin yıllar itibarı ile % 5, % 4, % 3, % 2 si, - 30/1. maddesine göre - Yıllara sari inşaat ve onarım işlerine ait ödemelerin % 1 i, esas alınmak suretiyle, ödemelere ilişkin gayrisafi tutarların yıllık toplamı üzerinden hesaplanacak vergileri 2 Mayıs 2011 Pazartesi akşamına kadar idareye başvurarak artırımda bulunmayı kabul etmeleri halinde, bu mükellefler nezdinde bu ödemeler yönünden gelir (stopaj) veya kurumlar (stopaj) vergisi incelemesi ve tarhiyatı yapılmayacaktır.
23 Yıl içinde hiç muhtasar beyanname verilmemiş olması veya muhtasar beyanname verilmekle birlikte artırılması istenen ödeme türünün beyannamede bulunmaması halinde, asgari matrah tutarları ve mükellefiyet türü dikkate alınmak suretiyle hesaplanacak vergilerin ödenmesi halinde Kanundan yararlanılması mümkün olabilecektir.
24 Matrah ve Vergi Artırımına İlişkin Ortak Hükümler Hesaplanan veya artırılan gelir, kurumlar ve katma değer vergilerinin bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde ödenmesi şarttır. Bu vergilerin bu Kanunda belirtilen şekilde ödenmemesi halinde, 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen oranın bir kat fazlası oranında uygulanacak gecikme zammıyla birlikte takip ve tahsiline devam olunur. Hesaplanarak veya artırılarak ödenen vergiler, gelir veya kurumlar vergisi matrahlarının tespitinde gider veya maliyet unsuru olarak kabul edilmez; indirim, mahsup ve iade konusu yapılmaz. Artırılan matrahlar nedeniyle geçici vergi hesaplanmaz ve tahsil olunmaz.
25 Matrah veya vergi artırımında bulunulması, 213 sayılı Kanunun defter ve belgelerin muhafaza ve ibrazına ilişkin hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez. Daha önce nezdinde vergi incelemesi yapılmış olan mükellefler, vergi incelemesi yapılan yıllar için de artırımda bulunabilirler. İdarenin, artırımda bulunulmayan yıllar veya dönemler için vergi incelemesi yapma hakkı saklıdır.
26 Bu Kanun a göre matrah veya vergi artırımında bulunulması, bu Kanun un yayımlandığı tarihten önce başlanılmış olan vergi incelemeleri ile takdir işlemlerine engel teşkil etmez. Ancak, artırımda bulunan mükellefler hakkında başlanılan vergi incelemeleri ve takdir işlemlerinin, bu Kanun un yayımlandığı tarih olan 25 Şubat 2011 i izleyen ayın başından itibaren bir ay içerisinde sonuçlandırılamaması halinde, bu işlemlere devam edilmez. Diğer taraftan Kanun un tevkif suretiyle ödenmiş olan vergilerin iadesi ile sonraki dönemlere devreden katma değer vergisi yönünden ve ihraç kaydıyla teslimlerden veya iade hakkı doğuran işlemlerden doğan terkin ve iade işlemleri kapsamında devam eden incelemeler için bu hüküm geçerli değildir.
27 Bu süre içerisinde sonuçlandırılan vergi incelemeleri ile ilgili tarhiyat öncesi uzlaşma talepleri dikkate alınmaz. İnceleme veya takdir sonucu tarhiyata konu matrah veya vergi farkı tespit edilmesi halinde, inceleme raporları ile takdir komisyonu kararlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihten önce artırımda bulunulmuş olması şartıyla, inceleme ve takdir sonucu bulunan fark, bu Kanunun matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümleri ile birlikte değerlendirilir. İnceleme ve takdir işlemlerinin sonuçlandırılmasından maksat, inceleme raporları ve takdir komisyonu kararlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettirilmesidir.
28 Vergi Usul Kanunu nun 359. maddesinin (b) fıkrasında tanımlanan kaçakçılık suçlarını işleyenlerin matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümlerden yararlanamayacağı hüküm altına alınmıştır.