Afşin (Haydar bin Kavus) - Tarih Sitesi
Türk asıllı Abbasi kumandanı. Orta Asya'da Uşrusana'da doğmuş olup, doğum tarihi bilinmemektedir. Kan davası yüzünden Horasan'a oradan da Bağdat'a geldi. İslamiyeti kabul ederek Abbasi halifesinin hizmetine girdi ve Haydar ismini aldı.
Me'mun 822-823 (H. 207) senesinde Ahmet bin Ebu Halid kumandasındaki halifelik ordusunu, Afşin'in rehberliğinde, Türkistan'da Semerkand ile Fergana arasındaki Türklerle meskun bir bölge olan Uşrusana'ya gönderdi. Halifelik ordusunun Uşrusana'ya geldiğini gören halk, endişe içine düştü. Ancak Afşin'in babası ve kardeşi Müslüman olunca, halkın çoğu İslamiyeti kabul etti. İslamiyetin getirdiği yaşayış şekli halk arasında hızla yayıldı.
Babasının vefatından sonra Haydar bin Kavus (Afşin), Uşrusana valisi oldu. Bölgede İslamiyetin yayılmasına çok hizmet etti. Bu hizmeti Halife Me'mun tarafından takdir edilerek, kendisine halifelik ordusunda vazife verildi.
Afşin, 830 senesinde Aşağı Mısır'daki Berka, El-Beşarud, El-Biyame ve El-Huf şehirlerindeki isyanları bastırdı.
Afşin, Mu'tasım zamanında da Abbasi halifeliğine isyan eden siyasi ve dini maksadlı asi ve bagileri cezalandırmak için vazifelendirildi. İran ve Azerbaycan'daki hürremiyye sapıkları, Babek'in başkanlığında isyan etmişlerdi. 816 senesinden beri isyan halinde olan Babek Hürremi üzerine gönderildi. Uzun çarpışmalarından sonra Babek'i yendi. Babek, 838'de yakalanarak idam edildi.
Halife Mu'tasım da, Afşin'i murassa, tac, hil'at ve külliyatlı mikdarda para ile mükafatlandırarak Sind Valiliğine tayin etti. Büyük itibar kazanan Afşin'in halifelik ordusundaki kumandanlık mevkii birinci dereceye yükseldi.
838'de Mu'tasım'ın Anadolu seferine katıldı. Amuriye savaşında ordunun sağ kanadına kumanda ederek zafer kazanılmasında büyük rol oynadı.
Afşin, Amuriye seferinden sonra, Sind valiliğine devam etti. Halife Me'mun ve Mu'tasım devirlerinde askeri muvaffakiyetler kazandı. Başta halife olmak üzere, devlet erkanı, ahali ve askerler arasında itibarı arttı. Ancak bazı şikayetler üzerine 840 senesinde mahkemeye verildi. Uyun'da bir yıla yakın hapis yattı. Hapis hayatı onu çok yıprattı. 841 senesinin ilkbaharında hapishanede vefat etti.
Etiketler: Anadolu Askeri Azerbaycan Bağdat Çin Halifelik İran İslamiyet Kaza Me'mun Mısır Mu'tasım Orta Asya Tarih Türk Türkler
Ahmed Resmi Efendi Yeni
Ahmed Hamdi Paşa 1 dakika önce
Ahmet Rıza 1 dakika önce