Döviz Bozdurana Verilen Bedava Mal ve Hizmetlerde Oluşan Vergi Kaybı | İktisadi Dayanışma | İktisadi Haber Ajansı
193 sayılı gelir vergisi "gerçek kişilerin gelirleri Gelir Vergisine tabidir" der, yine aynı şekilde "sermaye şirketlerinin, kooperatiflerin, İktisadi kamu kuruluşlarının, Dernek veya vakıflara ait iktisadî işletmelerinin ve iş ortaklıklarının kurum kazançları Kurumlar vergisinin konusunu oluşturur.
İzlenen sosyal, ekonomik politikaların yansıması olarak, her ne kadar adına devalüasyon denmese de son günlerde TL'nin döviz karşısında değer kaybedişi sonrası hükümet kanadından gelen "dövizinizi bozdurun" talimatına uyan bir kısım vatandaşın yanı sıra, bazı işyerlerinin de Hükümete destek amaçlı ilginç kampanyaları medyada yer buldu.
Ankara'da bir vinç firması 1000 Dolar ve üzeri bozduran müteahhitlere vinç hizmetini bedava verdiğini, Adıyaman'da bir esnafın Dolar bozduran vatandaşlara ücretsiz yemek verdiğini, Adana'da bir otel işletmesinin 1000 Dolar bozdurup dekontunu getirmesi halinde üç günlük ücretsiz tatil verdiğini, Çorumda bir berberin Dolar bozdurup fişini gösteren vatandaşın tıraşını bedavaya yaptığını, Malatya'da bir cep telefonu işletmesinin 100 Dolar bozduran vatandaşa cep telefonu aksesuarını bedavaya verdiğini, Erzurum'da erkek kuaförü, 500 Dolar bozdurana ücretsiz kuaförlük hizmeti verdiğini, Muştaki oto yıkama işletmesinin yine dolar bozdurup makbuzunu göstermesi halinde aracını bedava yıkadığını okuduk. Tire'de bir petrol istasyonunun 300 dolar ve üzeri para bozdurup dekontunu getiren herkese 30 liralık akaryakıt ya da LPG ücretsiz olarak verileceğini duyurdu medya aracılığıyla.
En son Ümraniye'de bir İç Hastalıklar Uzmanı Profesörünün "300 Dolar bozdurana" muayenenin bedava olduğu şeklinde hazırladığı afişi görünce bu makaleyi yazmak gerekliliğini düşündüm ve afişin fotoğrafını çektim. Zira vatandaşın iyi niyetli, samimi ancak ekonominin temel dinamiklerinden bi haber hamlesi belki bilmeden istenmeden bir vergi kaçağına sebep olmaktaydı.
Bedelsiz kiraya verilen mal ve haklar için 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 73. Maddesine göre emsal kira bedelinin, bu mal ve hakların kirası sayılacağı hükmü yer alır. Burada akılda tutulması gerekenin, özel ve tüzel kişilerin uhdelerinde bulunan mal ve hakları ve ayrıca hizmet teslimlerini kendi güç ve kudretlerine dayanarak elde edebilecekleri gelire muhtaç olmamalarının devleti bağlamadığı ve bu gelirleri elde etmişçesine mevzuatın Gelir ya da Kurumlar Vergisinin ön gördüğü şekilde vergilendirilmesi gerekliliği hükmüdür. Bedelinin tahsiline bakılmaksızın mal ya da hizmetin tesliminin KDV yi doğurduğunu zaten belirtmiştik yazının başında. Bedelsiz verilen mal ya da hizmetin içeriğini ilgilendiren alımların KDV sinin indirilip indirilmediğinin takibinin yapıldığını hiç sanmıyorum. İşin bu kısmı da ayrı bir tartışma konusudur.
Devletin hangi koşullarda olursa olsun, iyi niyetle dahi olsa yasalara muhalefet etme hatasının cezalandırılacağı bilincini vermesi gerekmektedir. Yasalara uymayanlara siyasi söylemlere uyduğu için pirim vermek yerine devleti uğrattığı zararın tazmini yönünde hamlesi hakkaniyetin inşası ve toplumun adalete güvenini olumlu etkiler. Devlet bunu Ankara'daki vinç firmasına da göstermeli, Çorumdaki berbere de, Tire'deki benzin istasyonu sahibine de. Ancak bir siyasi partinin Gençlik kolları eski başkanı ise bu benzin istasyonunun sahibi ona özellikle adaletin terazisinin doğruluğunu ve şaşmayacağını gösterirse hem çok iyi bir mesaj verir hem de yansız tavrı nedeniyle güven sağlar. Deliller hem sokakta hem medyada mevcut, yeter ki yanlışa dur denmek istensin.