Farklı bir Pekin deneyimi için 30 mekan!
Pekin deyince akla önce Yasak Kent, Cennet Tapınağı, Tiananmen Meydanı geliyor. Ancak şehir bunlardan ibaret değil. Dünyanın ikinci ekonomisinin başkenti Pekin, gelenek ile modernliğin birleştiği kafeleri, restoranları, sanat galerileri ve sokaklarıyla bambaşka bir şehir deneyimi sunuyor. Göğün Altında Bir Dünya: Çin’de 5 Yıl 10 Kent kitabının yazarı Emre Demir, farklı bir Pekin deneyimi için 30 mekan öneriyor.
798 SANAT MERKEZİ
Siyasal baskı ne kadar yoğun olursa olsun avangart sanat her zaman sığınacak ve üretecek bir üs buluyor. Pekinli sanatçılar için bu liman, bir dönemin Sovyet askeri fabrikaları oldu. 2000’lerin başında ünlü sanatçıların ve galerilerin, bu eski fabrikaları stüdyoya dönüştürmesiyle, 798 bir anda çekim merkezi haline geldi. Maalesef bunu bir ticarileşme süreci izledi. Avangart sanat nicedir 798’den kaçmış olsa da ardında tatlı hatıralar bıraktı. Ve tabii kafeler, restoranlar, dükkanlar.
Pekin’den bahis açılınca Sovyet tarzı kamu binalarıyla kasvetli bir siyasi başkent portresi çizenler çoktur; ancak bunlar şehrin çoktan gelip geçmiş bir dönemine işaret ediyor. Pekin, parklar, tapınaklar, antik sokaklar şehridir, hala ve her şeye rağmen... Pek çok park not edilebilir, ancak Beihai parkın yeri ayrıdır. Burada yapılacak olan şu: Mümkünse bir kış günü, Tibet Budizminin ürünü olan Beyaz Pagoda’ya karşı bir banka oturup, bir yandan çay yudumlarken, kitap okumak.
BEYAZ BULUT TAPINAĞI BAİYUNGUAN
Baiyunguan, Pekin’de Dao öğretisinin merkezi. 8. yüzyılın ortalarında Tang Hanedanı döneminde ilk kez inşa edildiği kaydediliyor. Tapınakta ücretsiz Taiji dersleri almak mümkün. İnsanı hafifledikçe güçlendiren Dao öğretisinin temelinde nefes kontrolü var, Taiji bunun bir disipline dönmüş hali.
BİSİKLET PAYLAŞTIKÇA GÜZEL!
Bu kadar mekanı ve semti nasıl gezeceksiniz? Önceliğiniz bisiklet olsun. Pekin, bisiklet sürmenin en keyifli olduğu şehirlerden biri. “There are nine million bicycles in Beijing!” (Pekin'de 9 milyon bisiklet var). Böyle diyor Katie Melua bir şarkısında. Ancak Katie bisiklet paylaşım uygulamalarını görmedi. Ofo, Mobike gibi girişimciler kısa sürede dev şirketlere dönüştü. Ancak şimdilerde bisiklet nostaljisi ters tepti, Pekinliler, bisikletlerle kaplı kaldırımlarında yürüyecek boşluk bulmaya çalışıyor.
KİTAP KURTLARI İÇİN BOOKWORM
Burası adı üstünde kitap kurtlarının mekanı. Raflarda yer alan 16 binden fazla kitabı ödünç almak mümkün. Kitap satışı da yapılıyor, satış koleksiyonu kısıtlı olsa da Çin’in ana kesiminde ulaşmanın zor olduğu bazı “hassas” kitapları burada bulmak mümkün. Kitap konuşmaları, film geceleri, müzik dinletileri mekanın haftalık etkinlikleri arasında. Bookworm her yıl Mart ayında edebiyat festivali de düzenliyor.
OTANTİK NAPOLİ PİZZASI BOTTEGA
İtalyan Salvo ailesinin 1928 yılında “pizzanın doğum yeri” Napoli’de başlayan lokantacılık serüveni 2014 yılında Çin başkentine uzanmış. Napoli pizzasında hamur hazırlanırken un ve mayada belirli kurallara uyulması zorunlu. Domatesler San Marzano olmalı, mozzarella peyniri mutlaka Campania’dan gelmeli. Mekanın taş fırını dahi İtalya’dan ithal. 450 derece ısıda pizzanızı 90 saniyede hazırlıyorlar. Calzone tipi pizza ve pasta çeşitleri de (önerim dana etli Rigatoni alla Genovese) denenmeli. Mekanın şarap menüsü Sicilya’dan Toskana ve Piyemonte’ye uzanarak bütün İtalya’dan çeşitler sunuyor.
Çinliler dünyanın en çok şarap tüketen halkı oldukça, başkentleri Pekin’deki şarap barlarının sayısı da hızla artıyor. Bu boşluğu doldurmak konusunda İtalyanlar oldukça mahir, Çinlilere pizzayı sevdirmekle kalmadılar, şimdi yerli üzüm türleri Montepulciano, Nero d’Avola, Barbera, Sangiovese’yi sevdiriyorlar. İtalyan Alex ve Çinli eşi Flue’nin başında bulunduğu Sanlitun’daki Buona Bocca, iç tasarımı ve şarap menüsüyle, meraklısının atlamaması gereken bir yer.
CARMEN İSPANYOL RESTORANI
Carmen, tasarımı ve menüsüyle tipik bir Akdeniz restoranı. Her akşam canlı müzik var. (Pekin’deki hemen her İspanyol mekanında olduğu gibi müzisyenler Uygur) Paella mekanın dikkat çekeni. Türk ziyaretçiler hamsi sipariş etmeyi de ihmal etmemeli!
ÇİN ULUSAL SİNEMA MÜZESİ
Uzun tarihleriyle her zaman övünen Çinliler tam bir müze meraklısı. Müze inşa etmeyi, müze gezmeyi seviyorlar. Çeşitli konularda tematik müzeler bulmak mümkün. Bunlardan en ilginci Çin Ulusal Sinema Müzesi. Müze, Çin sinemasının 100. yılı kabul edilen 2005’te açıldı. Sergi salonlarında Çin’de sinemanın yüz yılı boyunca görüntülü bir yolculuğa çıkmadan önce, yıldız şeklindeki yapının kendisini de bir mimari harikası olarak incelemek de fayda var.
CLASSİC CODE CAFE
Eski Pekin’in kalbinde Baochao hutongda Taiwan tarzı bir kafe. Yeşil çaylı cheese cake ve vanilyalı Americano kahvesi meşhur. Geniş mekanı çeşitli edebi etkinliklere imkan tanıyor. Mütevazı bir kitaplığı var. Sipariş ettiğiniz kahveyle birlikte bir Çince karakteri tüm aşamalarıyla çizmeniz için bir kağıt da masaya bırakılıyor.
DDC (Dusk Down Club)
Pekin’i müzikle keşfetmek istiyorum diyenler için ilk adres olmalı. Siheyuan adlı geleneksel avlulu Pekin evlerinin içine yerleşmiş bu mekanda, caz, blues, rock gruplarını dinlemek mümkün. Çin’deki çeşitli etnik gruplardan underground müzisyenler de geleneksel çalgılarıyla kendilerini burada ifade ediyor. Denk gelebilenler için Uygur gençlerin kurduğu Living Impressions ve Moğol Hanggai kaçırılmamalı.
XİAN LAO MAN
Geleneksel Çin mantısı tatmak isteyenler Gulou semtindeki Xian Lao Man’ı tercih etmeli. Burada eski Pekin mutfağının diğer lezzetlerini bulmak da mümkün. Türk damak tadına uygun olarak dana etli, havuçlu (Niurou huluobo) jiaozi’yi öneririm. Meze olarak Pekin’e özgü tahin soslu Qianlong Baicai denenmeli. Bu salatanın Çin sarayına uzanan hikayesini de meraklısı internetten bulabilir...
KUŞBAKIŞI PEKİN GRİLL 79
Pekin’e ilk kez gelenler, “Kızıl Çin’in kapalı başkenti” imgesinin dışında bir şehirle karşılaştıklarında büyük bir şok yaşıyor. 25 milyonluk modern Pekin’in bu yeni yüzünü en iyi görebileceğiniz mekanlardan biri Guomao semtindeki China World Summit Wing otelinin Grill 79 adlı restoranı. Restoran Pekin’in en geniş şarap menüsüne sahip olmakla da övünüyor. Portekizli şef Deivid Paiva, klasik tarifleri kendi usulüyle yeniden yorumluyor. Yemek sonrası bir üst kata çıkarak "Atmosphere" barda canlı müzik eşliğinde şehri izlemeyi de atlamamak lazım.
CRAFT BİRA İÇİN JİNG A
Hızla modernleşen ve zenginleşen bir ülkede, Çin toplumu gösteriş için hayatı yaşama evresini geçmek üzere, artık yiyip içtiklerinden tat almak istiyorlar. Pekin’deki barların menülerinde ithal bira çeşitliliği şayanı hayret. Bir de bunlara sayısı hızla artan craft bira mekanları ekleniyor. Gulou’da harika bahçesiyle Great Leap Brewing ve NBeer gibi hatırı sayılır mekanları da anmakla birlikte bu alanda öncülüğü Jing A’ya verelim. Artık kendilerini Pekinli addeden kuzey Amerikalı iki kafadar Kris ve Alex, 2012 yılında Çin yeni yılını kutlamak için evde kendi biralarını yapar, arkadaşlarına da ikram ederler, sonuç mükemmeldir ve arkadaşları daha fazlasını talep eder. Kris ve Alex şunu fark eder: İyi bir bira içmekten daha güzel tek şey, başkaları için bira yapmaktır! Jing A fikri böyle doğar. Sanlitun’daki harika bahçesi sonbahar akşamlarını unutulmaz bir Pekin deneyimine dönüştürebilir.
Eski Çinliler fengshui adı verilen kozmik ilkelere inanırdı. (Hala da inanırlar.) Bu ilkeye göre, bir yapı güneye dönük olmalı, kuzeydeyse bir tepe bulunmalı. Pekin’deki imparatorluk sarayı Yasak Kent, fengshui esasının en ince ayrıntısına kadar işlendiği bir şaheser. Bu yapıyı bir bütün olarak görmek için, yapının kuzeyindeki yapay Jingshan tepesine çıkmalı. Burası, mimari olarak olmasa da, fengshui gereği yapının bir parçası. Pekin’in en eski ağaçları ve o ağaçlarda yaşamı son bulan imparator hikayeleri de Jingshan’da meraklısını bekliyor.
KUNMİNG’DE BİR GEMİ VAR...
“Kunming’de bir gemi var / Teknesi taştan / Yelkenleri rüzgar dolu Çin’de / Bir o kımıldamıyor.” 1952 yılında Pekin’e gelen Nazım Hikmet’in bu dizelerine konu olan taş tekne, Yazlık Saray’da yer alıyor. Her sabah yeni bir değişime uyanan Çin’de, zamanın şahidi olarak kımıldamamaya devam ediyor.
UYGUR USULÜ KUZU ŞİŞ: YANGROU CHUAN!
Çin’e geleceklerin temel endişesi “Orada ne yiyeceğiz?” Bu yersiz endişeden kurtulamayanlar, şu Çince karakteri gördükleri restorana girebilir: 串 (Chuan, şiş). Pekin’de günlük hayatta en sık karşınıza çıkacak karakter bu olacaktır. Özellikle Uygur lokantalarında denemeniz gereken kuzu şişlerin (羊肉串yangrou chuan) tanesi ortalama 5 yuana satılıyor. Uzun yaz akşamlarında, açık hava lokantalardan (dapaidang) birine oturup 30-40 tane şiş söylemek ve dostlarla sohbet etmek, Pekin’de günlük yaşamın en tipik eğlencelerinden.
Pekin’de Türk lezzetleri deyince ya mutfaktan ya da iç tasarımdan feragat etmek zorundasınız. Sanlitun’daki Turkish Mum, iyi bir çevrede nezih bir atmosfer sunmasına rağmen, yerel lezzetleri yakalayamıyor. Yabaolu’daki Çöl Gülü’yse harika kebaplarına rağmen, çevreden kaybediyor. Xihongmen’daki Levante’s kafe, Pekin’de beklenen bir girişimdi. Menüde Türk, Yunan, Lübnan ve İsrail mutfaklarından ilham alınmış. Hamur işleri, baklava, lokum, çay ve kahvede, Ortadoğu lezzetlerine modern bir yorum getirilmiş.
MODERNİSTA OLD CAFE & TAPAS BAR
Pekin’in hutong (dar sokak) adlı antik sokakları sürprizlerle dolu. Sürekli farklı mekanların açılıp kapandığı bu sokakların en sıkı ve kalıcı mekanlarından biri Modernista. İçeri girdiğiniz anda kendinizi 1930’ların Avrupa’sında bir barda buluyorsunuz. Zemin dama tahtası şeklinde tasarlanmış, masa ve sandalyeler ahşap, hemen her akşam canlı performanslar var. Japon caz müziğinden Uygur müziğine kadar geniş bir yelpazede sağlam grupları dinlemek mümkün. Yerel ve ithal biralarda geniş çeşit sunmakla birlikte mekanın farkı kokteyl menüsü.
Pekinlilere Hutong derseniz sizi önce Nanluoguxiang’a götürürler. Her gidişimde kalabalıktan illallah edip bir daha asla desem de, beni sürekli bu sokağa çeken bir enerji var. Burada Peking Cafe, hem iyi bir hostel hem de iyi bir dinlenme mekanı. Sokak boyunca yürürken ara sokaklara da şans tanımanızı öneririm. Eski Pekin kültürünü temsil eden Beibingyang gazozu ve tatlı yoğurt da denenmeli. Burası “eski Pekin” denen bir kültürün paketlenip Batılı turiste sunulduğu bir vitrin
PEKİN’İN KABE’YE DÖNÜK YÜZÜ NİUJİE
Çin’de ilk bakışta bir camiyi Budist tapınağından ayırt etmek güç. Çin’deki camiler, geleneksel Çin mimarisiyle İslam mimarisinin karışımı. Böyle bir sentezin ürünü olan Niujie, Pekin’in en eski camisi. 996 yılında inşa edildiği sanılıyor. Şimdiki genişliğine sonraki dönemlerde yapılan eklemelerle ulaşmış. Caminin çevresinde binlerce Çinli Müslüman yaşıyor. Pekin’in en taze etleri buradan temin edildiği için Müslüman olmayan Pekin sakinleri de et almak için sabah erken saatlerde Niujie’ye gidiyor. Özellikle bayram namazlarında buranın sıra dışı atmosferini görmek müthiş bir deneyim.
Pekin Adamı adı verilen canlı türünün, günümüzden 780 bin yıl önce yaşadığı sanılıyor. Literatürde Sinanthropus Pekinensis olarak geçiyor. Pekin’in güneybatısında yer alan Zhoukoudian mağarasında 1920’li yıllarda insanımsı bir canlıya ait dişler keşfedilmesi, bilim dünyasında şaşkınlık yaratmıştı. İkinci Dünya Savaşı başladığında Amerikalı kazı ekibinin Pekin Adamı’na ait tüm parçaları ABD’ye götürdüğü belirtiliyor, bugün müzede sadece replikaları görmek mümkün. Yine de burası, tarihte “Pekinli” kimliğini taşıyan ilk canlı türüne dair fikir edinmek için ilginç bir deneyim olabilir.
SANYUANLİ SEBZE MARKETİ
Pekin’e gezmeye gelenlere sebze marketi önermek ne kadar işe yarar bilemedim, daha çok burada kısa veya uzun süreli yaşayanların böyle bir yere ihtiyacı var. Ancak illa bir şeyler alıp pişirmek amaçlı değil, bu pazardaki hareketliliği görmek için de Sanyuanli’ye gitmeye değer. Her çeşit ithal sebze ve eti burada bulmak mümkün. Memleket özlemi midesine vuran Türkler için de üzüm yaprağı, kısırlık bulgur, biber salçası cabası.
SCULPTİNG IN TİME (SIT)
Bu mekanda bir pencerenin önüne kurulup mekan kapanıncaya kadar kitap okunabilir. (Cuma-Cumartesi günleri 24 saat açık olduğu için limitinizi zorlamak da mümkün.) Starbucks gibi devler Pekin’de buldukları ve keyfini sürdükleri dev pazarı erken kaybediyorlar gibi; yerli kafe zincirleri bayrağı devralıyor ve bunlar arasında öne çıkanlardan biri SIT Coffee. Kitap rafları, film posterleri, 11’e kadar Batı tarzı kahvaltı, sandviç çeşitleri, ev yapımı kekler kahve keyfinizi ileri boyutlara taşıyor. Gongti şubesi daha merkezi olmasına karşın, ulaşım imkanı olanlara, harika bir terası olan Xiangshan şubesini öneririm. Hem Pekin, en iyi oradan izlenir.
Kim derdi çay tutkunu Çinliler kahve bağımlısı olacak ve şehrin dört bir yanında otantik kafeler açılacak. O da oldu! Bir zamanlar Starbucks, Costa gibi zincirleri bulmanın zor olduğu şehir şimdi farklı yöntemlerle kahve yapan kafelerden geçilmiyor. Bunlar arasında tasarımı ve kahvesiyle öne çıkan mekanlardan biri Sanlitun’daki Soloist Coffee. Kahve kokusunun ahşaba sindiği zarif bir mekan. Havada asılı duran kapılar, duvardaki eski haritalar, nostaljik bir dünyanın kapısını aralıyor. Drip yöntemiyle hazırlanan kahveler, farklı aroma seçenekleriyle her seferinde dünya kahve haritasının farklı bölgelerine götürüyor ziyaretçisini.
Pekinliler “Önce Tanzhe vardı, sonra Pekin” derler. Jin Hanedanı (265-420) döneminde inşa edilen Budist tapınağı, şehrin batısındaki Xiangshan dağında yer alıyor. Kubilay Han’ın kızının da bu tapınağa intisap ettiği rivayeti var. Şehir merkezinde turistik mekanlara dönüşmüş ünlü tapınaklardan ziyade burayı görmekte fayda var. Eski Pekinliler, şehrin manevi merkezinin burası olduğunu söyler.
PEKİN’DE AKDENİZ HAVASI SURENO
Pekin’e gelip ördek veya hotpot yenecek yerleri internetten kısa bir aramayla bulursunuz. Dünya mutfağının en güzel lezzetlerini de bu şehirde tatmak mümkün. Şehrin en canlı muhitlerinden Sanlitun’daki Sureno restoran, şef Talip liderliğinde Akdeniz mutfağının en güzel örneklerini sunuyor. İstiridye, enginar, pirzola mekanın özel lezzetleri arasında. Açık mutfakta odun ateşi mekana ayrı bir hava katıyor. Bambu ağaçlarıyla süslü bahçesi de nefes almak için ideal.
Pekin’e gidip hutong turu yapmamak olmaz. Hızla ticarileşen bu hutonglar arasında nispeten sakin ve otantik havasını koruyanlardan biri Wudaoying. Sokak boyunca kafeler, barlar, butik mağazalar dizili. Bu sokağa giren uluslararası zincirler de yerel mimarinin inceliklerine bürünmek zorunda. Geleneksel Çin mimarisi tarzında bir Costa Coffee nasıl olur, burada görmek mümkün.
YASAK KENT’TE TÜRK HAMAMI!
Yahya Kemal, Türklüğün Balkan coğrafyasında bıraktığı izi tarif ederken şöyle diyor: “Türklük Avrupa’ya doğru cezr-ü meddi biten bir deniz gibi o dağlardan çekilmiş, lakin tuzunu bırakmış.” Sadece Balkanlar mı? Orta Asya’dan Uzak Asya’ya o izleri takip etmek mümkün. Pekin’de imparatorluk sarayı Yasak Kent’in içinde bir Türk hamamı olduğunu çok az kişi biliyor. 14. yüzyılda Moğolların Yuan Hanedanı zamanında Türk ustalar tarafından inşa edilen bu hamam bugün halen korunmuş, ancak ziyarete kapalı. Restorasyon çalışmaları bittiğinde ziyarete açılacağı belirtiliyor. Türk ziyaretçiler, burayı görmek için saray idaresine resmi başvuru yapabilir.