TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ SIRA SAYISI: 337. Sermaye Piyasası Kanunu Tasarısı ile Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu (1/638)
Download "TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ SIRA SAYISI: 337. Sermaye Piyasası Kanunu Tasarısı ile Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu (1/638)"
1 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ YASAMA DÖNEMİ YASAMA YILI 24 3 SIRA SAYISI: 337 Sermaye Piyasası Kanunu Tasarısı ile Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu (1/638) EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR
2 3 İÇİNDEKİLER Sayfa 1/638 Esas Numaralı Tasarının - TBMM Başkanlığına Sunuş Yazısı Genel Gerekçesi Madde Gerekçeleri Alt Komisyon Raporu Muhalefet Şerhleri Alt Komisyon Metni Alt Komisyon Metnine Ekli Liste Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu Muhalefet Şerhleri Tasarı Metni Plan ve Bütçe Komisyonunun Kabul Ettiği Metin Tasarı Metnine Ekli Liste Plan ve Bütçe Komisyonunun Kabul Ettiği Metne Ekli Listeler
3 4 T.C. Başbakanlık Kanunlar ve Kararlar Genel Müdürlüğü 18/6/2012 Sayı: B.02.0.KKG.0.10/ /2663 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIÐINA Başkanlığınıza arzı Bakanlar Kurulu nca 2/5/2012 tarihinde kararlaştırılan Sermaye Piyasası Kanunu Tasarısı ile gerekçesi ilişikte gönderilmiştir. Gereğini arz ederim. Recep Tayyip Erdoğan Başbakan ESAS TALİ HAVALE EDİLDİĞİ KOMİSYONLAR (1/638) Plan ve Bütçe Komisyonu Adalet Komisyonu Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu GENEL GEREKÇE I. SERMAYE PİYASALARINDA YAŞANAN GELİŞMELER I. Küresel Finans Piyasalarının Yapısı ve Bu Yapı İçinde Türkiye'nin Yeri Yirmi birinci Yüzyıl, dünya finans sisteminde hem büyüklükler, hem de sermaye piyasası aracı çeşitliliği açısından çok önemli gelişmelere sahne olmaktadır. Bu konuda rakamlar çok dikkat çekicidir 1. Sınırlar arası sermaye akımlarına bakıldığında 2000 yılında 4,7 trilyon dolar olan yabancı sermaye akımları 2007 yılına gelindiğinde 10,9 trilyon dolara ulaşmış, ancak daha sonra yaşanan kriz nedeniyle önemli bir gerileme yaşanmıştır. Yabancı yatırımcıların başka ülkelerdeki varlıkları 1990 yılına göre 10 kat artarak 96 trilyon dolara ulaşmıştır. Bu büyüklük içinde Türk sermaye piyasasının yerini saptayabilmek için borsa kapitalizasyonu, borsa işlem hacmi büyüklüğü gibi çeşitli kriterleri dikkate alarak bir değerlendirme yapıldığında, ülkemizin gelişmekte olan piyasalar içinde önemli bir gelişme potansiyeline sahip olduğu açık bir biçimde görülmektedir. Bu değerlendirmeyi çeşitli rakamsal verilerle desteklemek gerekirse; 1 McKinsey Global Institute, Mapping Global Capital Markets, 2011
4 5 a) Küresel Piyasalarda Borsa Kapitalizasyonu Büyüklükleri Bakımından Sermaye piyasası büyüklüklerini kıyaslamada kullanılan en önemli ölçütlerden biri borsa kapitalizasyonudur (borsalarda işlem gören menkul kıymetlerin ilişkin olduğu şirketlerin toplam değeri). Borsa kapitalizasyonunda, ABD 15.6 trilyon dolarlık büyüklükle dünyada en önde gelen hisse senedi piyasasıdır. ABD'den sonra Japonya, İngiltere, Kanada ve Almanya'nın borsa kapitalizasyonlarının toplamı 9.9 trilyon dolarla ABD'nin altında kalmaktadır döneminde dünyada borsaların kapitalizasyonu yüzde 50 artarak 54 trilyon dolara yükselmiştir yılında dünya çapında tedavülde bulunan menkul kıymet stoku (borsa kapitalizasyonu ve tedavüldeki borçlanma araçları) 83 trilyon dolarken 2010 yılında bu rakam 163 trilyon dolara ulaşmıştır. Bu dönemde ülkemizin de aralarında bulunduğu gelişmekte olan ülkelerin dünya çapındaki tedavülde olan menkul kıymet stokundaki payı 2000 yılına göre üçe katlanarak yüzde 18'e yükselmiştir. Bu kapsamda, gelişmekte olan ülkelere bakıldığında, BRIC olarak adlandırılan Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin borsalarının ön plana çıktığı görülmektedir. Çin, 3 trilyon doları aşan piyasa büyüklüğü açısından dördüncü sıraya yükselerek dünyanın en büyük piyasaları arasına girmiştir. Brezilya, Hindistan, Rusya ve Güney Kore borsaları ise, 1 trilyon doları civarındaki borsa kapitalizasyonları ile gelişmiş ülkeler ligine daha yakın durmaktadırlar. Türkiye ise, 197 milyar dolar ile İsrail, Polonya, Arjantin; Yunanistan ve Macaristan gibi ülkelerin üstünde, ancak Tayvan, Meksika, Malezya ve Endonezya'nın dahil olduğu ülkeler grubunun gerisinde kendisine yer bulmuştur. b) Borsa Kapitalizasyonunun GSYH'a Oranı Borsa kapitalizasyonunun GSYH'a olan oranı, ülkelerin ekonomik büyüklükleri arasında farklılıklar olduğu için borsanın ekonomideki yerini göstermek açısından daha iyi bir fikir vermektedir. Gelişmiş ülkelerde borsa kapitalizasyonunun GSYH'a olan oranı Japonya ve Almanya hariç 1 in üzerindedir. Japonya ve Almanya'nın diğer gelişmiş ülkelerin gerisinde kalmasında bankacılık sistemlerinin bu ülkelerde ön plana çıkmasının etkisi bulunmaktadır.
5 6 Gelişmekte olan ülkelere bakıldığında ise 1.87 ile Güney Afrika uç değer alarak liderlik pozisyonuna oturmaktadır. Dinamik sermaye piyasaları ile Öne çıkan Malezya'nın 1.60 seviyesine ulaştığı ve yine ekonomik reformlarıyla ünlü Şili'nin 1.11 seviyesinde yer aldığı görülmektedir. BRIC ülkelerine bakıldığında borsa kapitalizasyonunun ekonomiye olan oranının gelişmekte olan ülkelerin borsa kapitalizasyonu/gsyh oranının medyanına yakın bir değer olan yüzde 50 civarında olduğu görülmektedir. Türkiye'nin ise yüzde 26'lık oranla 19 gelişmekte olan ülke içinde 16. sırada yer almaktadır. 3. Halka Arzların Toplam Büyüklüğü Bakımından Dünya çapında şirket halka arzları 2010 yılında 2005 yılına göre yüzde 61.5 artarak 281 milyar dolara ulaşmıştır. Ancak gelişmekte olan ülkelerde halka arzlardaki artış yüzde 223 olmuş ve gelişmiş ülkelerdeki halka arz toplamını geçmiştir. Krizin gelişmiş ülkelerde yaşanması nedeniyle halka arz gibi akım değerlerinde gelişmekte olan ülkelerin önemi artmaya başlamıştır. Gelişmekte olan ülke borsalarında yapılan halka arzlar 2000 yılında 11 milyar dolarken bu rakam 2010 yılına geldiğinde 165 milyar dolara çıkmıştır.
6 7 Gelişmekte olan ülke borsalarının dünya çapında halka arz büyüklükleri açısından payı artarken, bu borsalar gelişmiş ülke şirketlerinin bile halka arzlarını çekmeye başlamıştır. Özellikle Asya bölgesinin bu açıdan dünyanın en büyük finans merkezleriyle yarışması beklenmektedir. Gelişmekte olan ülkelerin sermaye piyasaları gelişmekle birlikte, banka kredileri ve hisse senetleri ön plana çıkmakta, tahvil piyasalarının payı halen daha düşük seyretmektedir. Gelişmekte olan ülkelerin menkul kıymet ve kredi stoklarının GSYH'a olan oranları yüzde arasında bulunurken; bu oran, gelişmiş ülkelerde yüzde arasındadır. Başka bir deyişle, gelişmiş ülke finans piyasalarının gelişme potansiyeli oldukça yüksek olup, ülkemizin de küresel halka arz pazarında payını yükseltme potansiyeli bir fırsat olarak gözükmektedir. 3. Borsa İşlem Hacmi Büyüklüğü Bakımından Borsa işlem hacimlerine bakıldığında gelişmiş ülkelerde ABD'nin 30.8 trilyon dolarlık işlem hacmiyle açık ara farkla ön plana çıkmaktadır. Gelişmiş ülkeler içinde Japonya'nın ABD'yi çok geriden 4 trilyon dolarlık işlem hacmiyle izlediği görülmektedir. Öte yandan Çin 6.5 trilyon dolarlık işlem hacmiyle ABD'den sonra işlem hacminin en yüksek olduğu ülke haline gelirken, Güney Kore hisse senedi piyasasının da 2 trilyon dolarlık işlem hacmiyle gelişmiş ülkeler ligine girdiği görülmektedir. İstatistiki açıdan da gelişmekte olan ülkeler içinde Çin'in işlem hacmi aşırı uç değer, Güney Kore'nin işlem hacmi ise uç değer konumundadır. BRIC ülkelerinden Brezilya ve Hindistan da Çin ve Güney Kore'nin ardından gelişmekte olan ülkeler arasında 4. çeyreğe girmektedirler. Türkiye ise Rusya, Güney Afrika, Suudi Arabistan ve Tayland ile birlikte 3. çeyrektedir. Bu çerçevede borsa işlem hacmi açısından İMKB'nin durumunun daha iyi olduğu görülmektedir. Borsa işlem hacmi açısından İMKB 2011 yılındaki 394 milyar dolarlık toplam işlem hacmi ile 19 gelişmekte olan ülke arasında 7. sıraya yükselmektedir. Artık gelişmiş ülkeler seviyesine girmiş olan Çin ve Güney Kore dışarıda tutulduğunda işlem hacmi en yüksek 5. hisse senedi piyasası durumuna yükselmektedir.
7 8 4. Genel Değerlendirme Ülkemizin özellikle son on yıl içinde göstermiş olduğu ekonomik istikrar ve buna paralel olarak mali piyasaların sağlıklı bir yapıya kavuşmaya başladığı söylenebilirse de, söz konusu gelişmelerin kalıcı etkiler sağlaması için dünya ile rekabet edebilir, yüksek standartlarda ve özellikle yeni şartlara uygun bir mevzuat altyapısının da kurulması gereklidir. Bilindiği gibi, menkul kıymet piyasalarında hem ihraççılar hem de yatırımcılar için en önemli konulardan biri, ekonomide güven ve istikrar ortamının olmasıdır. Enflasyon oranlarında kaydedilen düşüşler, faiz oranlarının iniş göstermesi, ayrıca makroekonomik göstergelerdeki olumlu değişmeler ve gencel büyüme trendinin devam etmesi, gerek yerli gerekse yabancı mali piyasa katılımcıları için olumlu bir ortam sunmaktadır. Bu olumlu gelişmelerin yansımaları da vade tercihlerinin uzamaya başlaması gibi sonuçlarla kendini göstermektedir. Türk sermaye piyasaları, mevzuat altyapısı bakımından ciddi bir eksikliğe sahip olmamakla birlikte, faaliyet hacmi açısından yukarıda da özetlendiği gibi, dünya sermaye piyasaları ile karşılaştırıldığında henüz çok gerilerde yer almaktadır. Bu durumun kaynağı da çok büyük ölçüde ülkemizin içinde bulunduğu genel ekonomik şartlarla bağlantılıdır. Sermaye piyasalarımızın gelişebilmesi için ekonomik ortamla birlikte, hem genel hukuki altyapı hem de sermaye piyasası ile ilgili mevzuat altyapısının sermaye piyasalarını destekleyici bir ortam oluşturmaları da çok büyük öneme sahip bulunmaktadır. Bu noktadan hareketle Sermaye Piyasası Kanununda yapılan değişikliklerle, hem ülkemizde tasarrufların artırılması hem de bu kaynakların ülke ekonomisi için en etkin şekilde kullanılmasında sermaye piyasalarımızın daha aktif bir rol üstlenebilmesi amaçlanmaktadır. Türk ekonomisinde son dönemde yaşanan olumlu gelişmeler ve bu gelişmelerin devam edeceğine dair beklentiler, sermaye piyasalarının ekonomik gelişmemizde daha aktif rol oynaması için gerekli ekonomik ortamın uygun olduğunu göstermektedir. Bu ortam içinde, gerekli mevzuat altyapısının da yeni gelişmeler ışığında iyileştirilmesi ile sermaye piyasalarımızın önümüzdeki dönemde hızla gelişme göstermesi beklenmektedir. Nihayet, ileriye dönük bilimsel tahminler finans dünyamızın çarpıcı şekilde yeniden yapılanacağını göstermektedir senesinde dünyadaki finansal varlıkların toplam değerinin 200 trilyon dolar mertebesinde olduğu ve bunun %20'sinin (40 trilyon dolar) gelişmekte olan ülkelerde yer aldığı hesaplanmaktadır. Toplam büyüklüğün 2020 senesi itibariyle 400 trilyon dolara yaklaşacağını ve daha önemlisi gelişmekte olan ülkelerin payının %30'u (120 trilyon dolar) geçeceği tahmin edilmektedir. 2 Daha dikkat çekici bir gelişme tahmini ise yine 2020 senesine kadar dünya genelinde takriben 12 trilyon dolarlık bir "sermaye açığı" olacağıdır. Başka bir deyişle, firmaların sermaye ihtiyacı ile arz edilen sermaye miktarı arasında çok ciddi bir fark oluşacaktır. Bu durumun dünya ortalamasından daha hızla büyüyen gelişmekte olan ülkeler için ortaya çıkartacağı problem aşikardır. Tek çözüm, özellikle ileri gelişmekte olan ülkeler için, sermaye piyasalarını hızla büyütmek ve tasarrufları artırarak bu piyasalara kaymasını sağlamaktır. Aksine bir çözümsüzlük global dengelerin beklenmeyecek şekilde farklı değişmesidir ki bu ihtimal arzu edilmeyen sonuçlar doğurabilir. Ülkemizin geleceğini planlarken bu gerçeği fırsata dönüştüren bir hazırlık ve çaba içerisinde olmamız gerekmektedir. 2 McKinsey Global Institute, The Emerging Equity Gap, 2011
8 9 II KÜRESEL FİNANS KRİZİ ve KRİZİN ETKİLERİ 1. Küresel Finansal Krizin Nedenleri Finans piyasalarında son dönemde yaşanan deregülasyon sürecinde, yeni ekonomik yapının da zorlamasıyla katı düzenlemeler terkedilmiş, dünyadaki likidite bolluğu ve bunun sonucunda verilen teminatsız krediler, kontrolsüz menkul kıymetleştirme, kamuyu aydınlatma uygulamalarının eksikliği ile derecelendirme kuruluşlarının gözetim ve denetimindeki yetersizlikler özellikle gelişmiş ekonomilerde büyük çalkantılara neden olmuştur. ABD'de ipoteğe dayalı menkul kıymetlerle başlayan bu kriz daha sonra finans kurumlarına sıçrayarak derinleşmiş ve otoriteleri olağanüstü tedbirler almak zorunda bırakmıştır. Krizin ikinci safhasında ise Avrupa borç krizi ön plana çıkmış, buradaki düzenleyici otoriteler istikrar ve öngörülebilirliği yeniden tesis etmek için fazladan çaba göstermek zorunda kalmışlardır krizi batı ülkelerinin piyasalarında aşağıdaki yetersizlikleri ortaya çıkarmıştır: Makro ekonomik politika yönetimindeki başarısızlıklar, Finans kurumlarının aşırı kaldıraç kullanımı, Finans kurumlarının risk yönetiminde başarısız olmaları, Düzenleyici kurumların, hem teker teker finans kurumlarındaki risklerin hem de sistemik risklerin gözetiminde başarısız olmaları, Piyasa altyapısındaki başarısızlıklar, Finans kurumlarının kurumsal yönetimindeki zayıflıklar ve risk almayı özendirici ücret politikaları, Dünyanın en büyük piyasalarının yer aldığı ülkelerde piyasaların düzgün işlemesinde geçmişte piyasa disiplinine ve rekabetine büyük önem verilirken, 2008 krizi ile birlikte finans kurumlarının ve piyasalarının düzenleyici kuruluşlar tarafından daha sıkı düzenlemesi gerektiğine yönelik görüşler güçlenmiştir. 2. Küresel Finansal Krizin Sonuçları Küresel finansal krizle birlikte, uluslararası platformlarda finans sektörünün yeniden düzenlenmesi ve 1929 krizi sonrası ABD'de uygulanan "New Deal" politikalarına benzer şekilde Devlet tarafından istikrarlı bir şekilde düzenleme ve denetim mekanizması oluşturulması zorunluluğu ortaya çıkmıştır yılında Avrupa Birliği, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki reformlardır. Bu reformların ortak noktası, finans sistemine ilişkin uluslararası boyutu da olan bir denetim ve gözetim sistemi kurulması ihtiyacı yapılmış olması, bu bağlamda ülkeler bazında yeni finansal düzenleyici ve denetleyici otoritelerin kurulması ve uluslararası alanda işbirliğinin artırılmasıdır. Bu reformlarda, kredi derecelendirme şirketleri, serbest fonlar ve ağırlıkla tezgah üstü piyasalarda işlem gören karmaşık türev ürünlerin denetim ve gözetiminin kriz sonrası süreçte sonra nasıl olması gerektiği, sermaye yeterliliğine yönelik düzenlemelerin pekiştirilmesi, muhasebe uygulamalarında ekonomik dalgalanmaların boyutunu arttırıcı etkilerin nasıl azaltılabileceği ve finansal kurumlarda risk yönetiminin nasıl ele alınması gerektiği temel konuları oluşturmaktadır. Bu çerçevede, Temmuz 2010'da ABD'de yürürlüğe giren Dodd-Frank Wall Street Reform And Consumer Protection Act (Dodd-Frank Kanunu), mevcut düzenleme yapısı, şeffaflığı teşvik edici düzenlemelerle, düzenleyici kurumların birleştirilmesi veya kaldırılması yoluyla ve finansal sistem
9 10 üzerinde risk oluşturan kurumların gözetimini arttıracak yeni düzenleyici kurumlar yaratılması suretiyle değiştirilmiştir. Bu düzenlemenin temel amacını, piyasa istikrarında ileri derece bir uyarı sisteminin sağlanması, şirket üst düzey yönetici ücretleri ve kurumsal yönetişimde kuralların geliştirilmesi ve ekonomik durgunluğa neden olan yasal boşlukların ortadan kaldırılması amacıyla önceki düzenlemelere göre katı sayılabilecek standartlar öngörülerek etkin bir gözetim mekanizmasının tesis edilmesi oluşturmaktadır. Bu gelişmelere ek olarak, IMF tarafından "Finansal İstikrar Kurulu" adı altında finansal kuruluşlar, piyasalar ve ülkelere ilişkin sistemik risk ve kırılganlıkları tanımlamak, sınır ötesi yayılma etkilerini incelemek, karar alıcılara politika seçenekleri sunmak ve uluslararası işbirliğinin gerektiği alanları belirlemek amacıyla bir erken uyarı sistemi oluşturma çalışmalarını sürdürmektedir. Finansal İstikrar Kurulunun çalışmalarında finansal istikrar üzerinde düzenleyici çerçeveden kaynaklanan sorunları ve bunların etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bunun yanı sıra, 2008 yılında küresel alanda yaşanan krizin ardından AB Komisyonu Başkanlığı, Fransa Merkez Bankası eski başkam Jacques de Larosiere öncülüğünde AB'deki finansal düzenleme sisteminin incelenmesi, eksiklere ilişkin bulguların ortaya konulması ve önerilerin sunulması kapsamında hazırlanan Laroisere Raporu'nda, daha geniş yetkilere sahip bir denetleme mekanizmasının kurulmasının zorunluluğu vurgulanarak AB tarafından yeni bir finansal denetim sistemine geçilmesinin gerektiği belirtilmiştir. Avrupa Finansal Denetleyiciler Sistemi (European System of Financial Supervisiors-ESFS) olarak adlandırılan bu sistemde bankacılık, sigortacılık ve sermaye piyasaları konularında faaliyet gösteren komiteler daha güçlü hale getirilerek, karar alıcı ve denetleyici otoriteler haline getirilmişler, böylece yaşanabilecek benzer kriz durumlarında AB genelinde daha hızlı ve etkin bir müdahale mekanizmasının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede, Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (European Securities and Markets Authorities-ESMA) faaliyete geçmiştir. Düzenleyici bir otorite olarak faaliyete başlayan Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi, finansal krizde sorumlulukları olduğu düşünülen kredi derecelendirme kuruluşlarıyla ilgili çalışmaları sonuçlandırarak; bu kuruluşların faaliyet izni almaları, taşıması gereken özellikleri, çalışanlarının uyacağı kurallar, kamuyu aydınlatma yükümlülükleri gibi konuları düzenlemiştir. 3. Küresel Finansal Krizin Türkiye'deki Etkileri Türk finans sistemi 2008 krizinden büyük ölçüde kaçınabilmiştir. Bunda da 2001 sonrasında finans sektörüne yönelik gerçekleştirilen reformlar sonucunda finans kurumlarımızın sağlıklı yapıda olmaları ve sıkı denetim ve gözetim altında olmaları bunda etkili olmuştur. Finans sistemleri yeterince derin ve likit olmadığı için finans işlemleri yabancı finans merkezlerinde gerçekleşen ve finans sektöründe yabancı kurumların ağırlık taşıdığı gelişmekte olan ülkeler krizin etkisini daha fazla hissetmişlerdir. Bu çerçevede uluslararası piyasaların ve finans kurumlarının gelişmekte olan ülkelerin finans sistemlerindeki yerleri ve etkileri artmakla birlikte son yaşanan kriz Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin yerli finans kurumlarını ve piyasalarını geliştirmesinin, dünyada yaşanan krizlere karşı bir tampon oluşturması açısından büyük önem taşıdığını ortaya koymuştur. Bu çerçevede gerek 2008 krizi sonrasında dünya çapında düzenleme alanında yapılan reformlar, gerekse ülkemiz koşullarında meydana gelen değişiklikler de Sermaye Piyasası Kanunu'nda kapsamlı bir değişiklik yapılması ihtiyacı ortaya çıkarmıştır.
10 11 ABD ve Avrupa'da ve aynı zamanda uluslararası düzenlemelerde finans sektörüne ve piyasalarına yönelik kapsamlı reformlar yapılmakla birlikte, bu reformların daha çok gelişmiş ülkelerdeki finans sistemine has önlemleri içerdiği görülmektedir. Bu çerçevede Yeni Sermaye Piyasası Kanunu Tasarısı oluşturulurken, küresel düzenlemelerdeki reformlar göz önünde bulundurulmakla birlikte, çoğunlukla Türk sermaye piyasalarına has şartlar ve gelişme potansiyelinin artırılması ve Türkiye'nin küresel bir finans merkezi olması hedefi göz önünde tutulmuştur. 4. Genel Değerlendirme Bütün bu düzenlemelerin incelenmesi neticesinde, 2008 kriz sonrası düzenleme alanında yapılan reformlar aşağıdaki değişiklikleri gündeme getirdiğini söyleyebiliriz: Finans kurumlarına yönelik sermaye yeterlilik düzenlemelerinin krizden alınan derslerle yeniden yapılandırılması, Düzenlenmeyen finans kurumlarının ve piyasalarının düzenleme ve gözetim altına alınması, Sistemik gözetimin güçlendirilmesi, Finans kurumlarının sağlıklı faaliyet göstermesine yönelik düzenlemelerin güçlendirilmesi, Yukarıda belirtilen gelişmeler, yürürlükte bulunan 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nda köklü değişiklikler yapılması zorunluluğunun bir başka gerekçesini oluşturmaktadır. Zira, yukarıda değindiğimiz, ülkemizi gelişmekte olan piyasalar içinde hak ettiği yere ulaştırabilmek, yaşanan olumlu ekonomik gelişmeleri, küresel rekabet şartlarında istikrarlı hale getirebilmek hukuki alt yapının da bu yönde geliştirilmesini gerektirmektedir. Dünya'da sermaye piyasasıyla ilgili düzenlemelerde bu hızda değişiklikler yaşanırken Türk sermaye piyasası mevzuatı da bu gelişmelere ayak uydurmak zorundadır. III. YENİ TÜRK TİCARET KANUNU'NUN SERMAYE PİYASALARINA ETKİSİ 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu (mevcut TTK), 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile yürürlükten kaldırılmıştır sayılı Türk Ticaret Kanunu (Yeni TTK-6102 sayılı TTK), 1/7/2012 tarihinde yürürlüğe girecek olan Yeni TTK ile mevcut TTK'nın yürürlükten kaldırarak, son derece kapsamlı ve önemli bir reform yapılmaktadır. Bu kapsamda pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkının genişletilmesi ve modern bir yapıya kavuşturulması, buna paralel olarak özel denetçi talep hakkının bireysel bir hak haline dönüştürülmesi, yeni azınlık haklarının ihdas edilmesi, pay sahiplerine haklı sebeplerle ortaklığın feshini dava etme hakkının tanınması, ortaklığın kendi paylarını iktisap yasağına ilişkin düzenlemenin değiştirilmesi, azınlığa tanınan bilanço görüşmelerinin ertelenmesini talep hakkının sağlıklı bir düzenlemeye kavuşturulması, rüçhan hakkının sınırlandırılması hususunda genel kurula yetki tanınması suretiyle pay sahiplerinin korunması, elektronik yöntemlerle genel kurul toplantılarına katılımın sağlanması gibi düzenlemelerle pay sahiplerinin anonim ortaklık içindeki konumu güçlendirilmiştir. TTK Tasarısının hazırlanması, Sermaye Piyasası Kanunu'nun TTK Tasarısına uyumlu hale getirilmesini zorunlu kılmaktadır. Yeni TTK'da, sermaye piyasası mevzuatını açıkça saklı tutan hükümler (md. 332/4, 344/2, 460/7, 499/5, 506/2, 507/3, 528/1, 552/3) bulunduğu gibi, Sermaye Piyasası Kurulu'na belirli konularda düzenleme yetkisi tanıyarak, yapılacak sonraki tarihli özel düzenlemelerin kapsamını tayin eden hükümler (Pay senetlerinin halka arz edilmesi (346), Borsa şirketlerinin kendi paylarını iktisabı (379/5), Borsa şirketlerinde genel kurul toplantısı katılımı (417/5),
11 12 Temsilcilerin şirkete bildirimi (431/1), Kurumsal yönetim (1529) bunlar arasında sayılabilir) de Yeni TTK'nın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, sermaye piyasası mevzuatının yeni oluşan duruma uyum sağlaması gereğini ortaya çıkarmıştır. IV. YENİ SERMAYE PİYASASI KANUNU TASARISI İLE GETİRİLEN YENİLİKLER 1. Tasarının Hazırlanmasında Belirleyici Olan Temel Faktörler Hazırlanan bu Yeni Sermaye Piyasası Kanunu Tasarısının başlangıcı Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardımı (Pre-Accession Assistance) niteliğindeki bir Eşleştirme Projesi'ne (Twinning Project) dayanmaktadır. Proje boyunca sürdürülen eşleştirme çalışmaları, hazırlanacak yeni Sermaye Piyasası Kanununun AB Müktesebatına (Acguis Communautaire) tam uyum hedefine yönelik olarak gerçekleştirilmiş ve proje neticesinde, müktesebata tam uyuma yönelik bir metin ortaya çıkmıştı. "Eşleştirme Taslağı" diyebileceğimiz bu metin, AB'ye tam üyelik hedefine yönelik olduğu için ilgili AB Direktiflerine uyum amacının ağır bastığı bir niteliğe sahipti. Buna karşın Tasarının hazırlanma süreci içerisinde yalnızca AB Müktesebatına tam uyum hedef, tek başına belirleyici bir faktör olarak değerlendirilmemelidir. Eşleştirme Taslağı üzerindeki çalışmalardan çok önce başlayan ve Türk Ticaret Hukukuna ilişkin temel esasları belirleyen, temel kurum ve ilişkileri düzenleyen Türk Ticaret Kanunu Tasarısı üzerindeki teknik çalışmalar, anılan Eşleştirme Projesinin başlatıldığı sıralarda tamamlanmak üzereydi. Ağırlıklı olarak anonim şirketler hukuku reformu olarak kabul edilebilecek olan Yeni TTK, 1956 tarihli Türk Ticaret Kanunundan sonraki en kapsamlı ve nihai hedefe ulaşan bir çalışma olarak kabul edilebilir. Yeni TTK'nın kanunlaşması ile özellikle anonim şirketler hukuku alanında daha ziyade İsviçre Hukukunu mehaz alan, ancak bunun yanında AB'ye uyum ve bu alandaki küresel gelişmelerden geri kalmama amacını taşıyan temel bir yasaya sahip olunması sonucunu doğurmuştur. Nihayet, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun ilk yürürlüğe girdiği 1981 yılından bu yana, 1992 yılındaki kamuyu aydınlatma sistemine geçmeye ve 1999 sonundaki ağırlıklı olarak ikincil piyasaya yönelik değişiklikler dışında, esaslı bir değişikliğe uğramamış olması önemli bir eksiklik olarak belirmektedir. Bir noktaya kadar ikincil düzenlemeler ile giderilmeye çalışılan bu eksiklik, piyasaların değişen ve gün geçtikçe daha da karmaşıklaşan yapıları da dikkate alındığında, mevcut metnin geçen zaman içerisinde daha elverişsiz bir hale gelmesine neden olmuştur. Burada, sermaye piyasasını bu zamana kadar taşımayı başarabilen mevcut Sermaye Piyasası Kanununun, dile getirilebilecek tüm eksikliklerinin yanında, sağlam bir hukuki kurguya ve yeniliklere açık bir düzenleme felsefesine sahip olduğu gerçeğinin de altı çizilmelidir. Yukarıda açıklanan bu üç husus Tasarının hazırlanmasına belli bir dereceye kadar etkili olmuştur. Bununla birlikte, Tasarı incelendiğinde, ne AB Müktesebatının, ne 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun ne de mevcut Sermaye Piyasası Kanununun Tasarıda yer alan düzenleme şekil ve tercihlerinde gereğinden fazla belirleyici olmadığı görülecektir. Bunun nedeni Sermaye Piyasası Kanununun piyasa düzenleyici bir metin olmasında yatmaktadır. Sermaye piyasasını düzenleyici temel metinler, hatta ikincil düzenlemeler her aşamada ihraççı, yatırımcı ve piyasa işlemi üçlüsünü dikkate alarak hazırlanmalıdır. Örnek vermek gerekirse, halka açık hale gelen bir anonim şirket, artık bir anonim şirket olmanın yanında bir piyasa bileşeni olarak da kabul görmelidir. Hatta, kimi zaman piyasa bileşeni kimliği daha ön planda tutulmalıdır. Rüçhan hakkının kullanılması, sermaye artırımı veya halka açık anonim ortaklığın yönetim organının oluşturulması işi geniş anlamda bir piyasa
12 13 işlemi olarak görülmeli ve ileri boyutta bu bakış açısıyla düzenlenmelidir. Benzer şekilde, müşterileri ile sermaye piyasası kurumları arasındaki ilişkiler, ilişkinin dayandığı hukuki kalıpların dışında ele alınmalıdır (takas kesinliği, sözleşme özgürlüğü-yatırımcının korunması-çerçeve sözleşmeler, yanlış ve yanıltıcı bilgiden doğan zararda illiyet bağının tespiti gibi). Zira, sayılan durumlarda söz konusu olan piyasanın iki bileşenidir. Aksi halde, yani piyasa düzenleyici metnin, düzenlediği piyasaların bileşenlerini her aşamada göz önünde bulundurmaması halinde, temel düzenleme düsturları olan şeffaflık (transparency), mesuliyet (accountability), orantılılık (proportionate), tutarlılık (consistency) bir dereceye kadar yerine getirebilecekse de, sadece uygun şekilde yapılan bir değerlendirmenin gerektirmesi halinde müdahalede bulunma (targeted only at cases where the action is needed) düsturuna aykırı olmanın sonuçlarını yaşayacaktır. Bu sonuçlardan en hafifi büyük veya küçük ölçekli bir piyasa başarısızlığının (market failure) ortaya çıkmasıdır. Burada sözü edilen, piyasaların geçişliliği ve olası tepkileri dikkate alınmak suretiyle yoğunluğu uygun şekilde ayarlanmış bir müdahaledir. Zira, piyasalar ve bileşenleri içeride ve dışarıda, mikro ve makro düzeyde birbirine bağlıdır ve geçişkendir. Bunun yanında, uluslararası planda sermaye piyasaları, sürekli ve artan bir rekabete de sahne olmaktadır. Burada teknik manada bir rekabetten ziyade piyasa süreçlerine dahil olamayanların dışlanması, göz ardı edilebilir duruma düşmesi hali kastedilmektedir. Sermaye piyasalarımızın sahip olduğu operasyonel alandaki rekabet gücü düzenlemelerle desteklenmedikçe dünya piyasalarında hak ettiğimiz yere ulaşmamız imkansızdır. Bu destek ise, en uygun şekilde piyasa bakış açısının hakim olduğu yeni bir sermaye piyasası kanunu ile verilebilir. Bu gerçekler, Tasarının hazırlanması sürecinde diğerlerine nazaran daha baskın bir rol oynamıştır. Bu anlayışla hazırlanan Tasarının genelinde muhafaza edilmek istenen iki hususiyet vardır. Bunlardan birincisi, Tasarının, zaman zaman detaya girse de, aslında bir çerçeve kanun olarak kalması gerektiğidir. İkincisi ise, ilkine bağlı olarak piyasalara gerekli olan esnek, ve gelişmelere tepki verebilme, uyum kabiliyetinin, öngörülebilirlik ihtiyacı gereği sınırları belirlenmiş bir şekilde ikincil düzenleme yapma yetkisinin düzenleyici otoriteye verilmesidir. Özellikle ikincil düzenlemelerin yapılması konusunda kanun ile alınmak istenen yetkinin uygun şekilde sınırlanması bu Tasarının tamamlanmasının önündeki büyük bir zorluk olarak görülebilir. Tüm bu açıklamalar çerçevesinde Sermaye Piyasası Kanunu Tasarısı teknik gereklilikler ile piyasa yaklaşımının düzenleyici metne en uygun şekilde geçirilme çalışması olarak kabul edilmelidir. Son olarak, Tasarı ile öngörülen tedbir ve yaptırım sisteminde yapılan değişikliklerin genel olarak değerlendirilmesi üzerinde de durulmalıdır. Sermaye piyasası hukuku, sermaye piyasasının, bu piyasaya özgü ihtiyaç ve gereklilikleri içerecek ve sermaye piyasasının işleyiş esaslarını gözetecek şekilde düzenlemesi, yapılan düzenlemelere bu düzenlemenin muhataplarının uygun hareket edip etmediklerinin denetlenmesi ile denetim sonuçlarına göre etkin ve caydırıcı tedbir ve yaptırım uygulanması sacayağına dayanmaktadır. Başka bir deyişle, düzenlemelerin etkinliği, etkili ve caydırıcı yaptırım düzeninin sağlanması ile mümkün olabilir. Mevcut düzenlemede bu etkinliğin sağlanması yönündeki eksikliklerin giderilmesi de Tasarıda özellikle gözetilmiştir. Bunun için 2499 sayılı SPK'nın öngördüğü yaptırım düzeninin son on yıllık sonuçları değerlendirilmiş ve buradan çıkan sonuçlar da dikkate alınarak, sermaye piyasası suçlarına ilişkin bölümde önemli bir reform yapılmıştır. Zira, 2499 sayılı SPK'nın öngördüğü yaptırım düzenine ilişkin değerlendirmeler, mevcut yaptırım sisteminin ekonomik suça ekonomik ceza yaklaşımı çerçevesinde tümüyle gözden geçirilmesi gereğini ortaya çıkarmıştır.
13 14 2. Sermaye Piyasası Araçları ve İhraççılara İlişkin Olarak Mevcut Kanun'da yer alan sermaye piyasası araçlarının Kurul kaydına alınma sistemi kaldırılarak yerine AB mevzuatına paralel bir biçimde, izahnamenin Kurulca onaylanması uygulaması sistemine geçilmiştir. Diğer yandan izahnamede yapılan değişikliklerin yayımlanmasından itibaren iki iş günü içinde yatırımcıların taleplerini geri alma hakkı tanınmıştır. İzahname geçerlilik süresi kavramı da ilk kez ülkemiz mevzuatına kazandırılarak, her ihraç öncesi onay, tescil ve ilan süreçlerinin tekrarlanmasının ve her araç için farklı izahname hazırlanmasının getirdiği ek maliyetlerin azaltılarak ihraçlara kolaylık sağlanması amaçlanmıştır. Paylarının piyasa fiyatı veya defter değeri, nominal değerinin altında olan şirketlerin nominal değerinin altında bir fiyatla pay ihraç edebilmesine Kurulca izin verilmesi imkanı getirilerek, payları nominal değerin altında işlem gören borsa şirketlerinin finansal sorunlarının derinleşmesinin önlenmesi amaçlanmıştır. Sermaye piyasası araçlarının değerini, piyasa fiyatlarını veya yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek nitelikteki tüm bilgi, olay ve gelişmelerin kamuya açıklanacağı hüküm altına alınarak, özel durum açıklaması yapacak kişilerin ve özel durum açıklamasına konu hususların kapsamı genişletilmiş ve kamunun daha etkin bir şekilde aydınlatılması amaçlanmıştır. Mevcut Kanun'da 250 ortak olan halka arz olunmuş sayılma kriteri, Tasarı ile 500'e çıkarılmış ve ortaklıkların halka açık ortaklık statüsüne kavuştuktan sonra en geç iki yıl içerisinde işlem görmek için borsaya başvurmak zorunda olduğu düzenlenmiştir sayılı TTK ile verilen yetki göz önünde bulundurularak Kurul'a Kurumsal Yönetim ilkelerine uyumu borsada işlem gören şirketler açısından kısmen veya tamamen zorunlu tutma yetkisi verilmiştir. Kurul'un temettü oranı belirlemesi uygulaması yerine halka açık ortaklıkların genel kurulları tarafından belirlenecek kâr dağıtım politikaları çerçevesinde karlarını dağıtabilecekleri düzenlenmiş, ancak ihtiyaçlara göre Kurul'a sektör ve şirket bazında farklı esaslar belirleme yetkisi verilmiştir sayılı TTK ile getirilen anonim ortaklıkların kendi paylarını iktisabına ilişkin düzenlemelerin halka açık şirketler için uygulanmasında ortaya çıkabilecek olası sorunları bertaraf amacıyla tüm halka açık ortaklıklar için Kurul'a pay geri alımlarına ilişkin düzenleme yapma yetkisi verilmiştir. Halka açık ortaklıklar için önemli nitelikteki işlemler tanımlanarak, bu işlemlerde uyulacak usul ve esasları belirleme yetkisi Kurul'a verilmiş ve bu işlemler gerçekleştirilirken Kurulca belirlenen esaslara uyulmaması durumunda Kurul'a, idari para cezası tesisinin yanı sıra işlemin iptali ve bunun dışında telafi edici tedbirler alma yetkileri verilmiştir. Halka açık ortaklıklar bakımından ilk kez, önemli kararların alındığı genel kurullara katılarak olumsuz oy kullanan pay sahiplerine paylarını şirkete satma hakkı veren "ayrılma hakkı" düzenlenmiştir. Tebliğ ile düzenlenen pay alım teklifine ilişkin esaslar Kanun'a taşınırken, Kurul'un bu zorunluluğa uyulmaması durumunda uygulayabileceği yaptırımlar güçlendirilmiştir. Yine ilk kez pay alım teklifi sonrası belirli bir pay oranına ulaşan ortaklara, kalan azınlığı "ortaklıktan çıkarma hakkı" ile teklif sonrasında azınlık haline gelen pay sahiplerine paylarını ortaklığa "satma hakkı" getirilmiştir.
14 15 Üst üste beş yıl zarar eden ortaklıklarda yapılacak ilk genel kurul toplantısında imtiyazların kaldırılacağı hüküm altına alınmış ve böylece imtiyaza sahip grupların diğer ortakların da menfaatine uygun davranmasının ve verimsiz yönetimlerin değiştirilerek şirketi daha iyi yönetecek kişilerin göreve gelmesinin sağlanması amaçlanmıştır. Borçlanma aracı niteliğinde sermaye piyasası aracı ihraçlarına ilişkin limit belirleme yetkisinin, halka açık ortaklıklar için Kurula, halka açık ortaklıklar dışında kalan ihraççılar için ise ilgili Bakan'da olduğu düzenlenmiştir. Kamuyu aydınlatma belgeleri ayrı bir kavram olarak mevzuatta ilk kez düzenlenmiş olup; genel olarak yanlış, yanıltıcı ve eksik bilgilerin yer aldığı kamuyu aydınlatma belgelerine dayanarak işlem yapan yatırımcıların tazminat hakları ile sorumluların kurtuluş karineleri belirlenmiştir. Belirlenen esaslar ile yatırımcı güveninin oluşturulması ile bilgiden doğan sorumlulukların belirlenmesi açısından dengeli bir yaklaşım benimsenmeye çalışılmış ve kamuyu aydınlatma belgeleri ile duyurulan bilginin sermaye piyasaları açısından önemi vurgulanmıştır. Belirli şartları taşıyan ortaklıkların yanı sıra, büyüklük, satış yapılan yatırımcılar, verilen garantiler, borsada işlem görme, satış yöntemi gibi belirli nitelikleri itibariyle ihraçların da kısmen veya tamamen Kanun kapsamındaki yükümlülüklerden muaf tutulabileceği hükme bağlanmıştır. Yönetim kurulu üyelerinin sermaye piyasası mevzuatına aykırı işlemleri sebebiyle ortaklığın katlanmak zorunda kaldığı idari para cezalarının, ortaklığın sorumlu yönetim kurulu üyelerine rücu edilmesinin zorunlu olduğu düzenlenerek; ortaklığın ve yatırımcıların malvarlıksal haklarının korunması ve karın azaltılmasının engellenmesi amaçlanmıştır. Çok ortaklı şirketlerin yönetim mekanizmalarında yaşanabilecek olası çıkar çatışmalarını engellemeyi amaçlayan kurumsal yönetim kavramı, modern yönetim anlayışının vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Tüm gelişmiş ve gelişmekte olan sermaye piyasalarında halka açılma şartı, kotasyon şartı gibi çeşitli formlar altında karşımıza çıkan kurumsal yönetim düzenlemeleri, şirketin menfaatlerinin yöneticilerin veya yatırımcı gruplarının menfaatleri karşısında korunmasını sağlamayı hedeflemekte ve bu yönde bir yönetim ve ilişkiler altyapısını oluşturmaya çalışmaktadır. Bu doğrultuda kurumsal yönetim kavramı ve Kurulumuzun bu konudaki yetkilerine Tasarıda yer verilmiştir. Kurumsal yönetim konusunda yapılan düzenlemeler ile getirilen bağımsız yönetim kurulu üyeliği gibi koruma mekanizmalarının ve pay sahipliği hakları ile kamuyu aydınlatma açısından yüksek standartların, yerli ve yabancı bireysel ve kurumsal yatırımcıları hisse senedi piyasalarına çekmek suretiyle şirketlerimizin sermaye piyasalarından finansman imkanlarını genişletmek için bir teşvik unsuru olması beklenmektedir. Daha önce Tebliğ ile düzenlenen "kira sertifikası" ve "varlık kiralama şirketleri" kavramları ile bunlara ilişkin temel esaslara Kanun'da da yer verilmiştir. 3. Finansal Raporlama, Bağımsız Denetim, Derecelendirme ve Değerlemeye İlişkin Olarak Finansal raporlar, işletmelerin faaliyetleri hakkında bilgi edinmenin en temel aracıdır. Bu özelikleri nedeniyle finansal raporlar, kamuyu aydınlatma prensibi kapsamında olmazsa olmaz bir önemi haizdir. Finansal raporların uluslararası standartlara uygun ve kaliteli bir şekilde hazırlanması kadar önemli bir diğer husus ise, bu raporların yine uluslararası standartlara uygun bir şekilde bağımsız denetime tabi tutulmasıdır.
15 sayılı TTK'nın 88 inci maddesinde Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu'na, bu kanuna tabi tüm gerçek ve tüzel kişilerce uygulanması zorunlu, uluslararası muhasebe/finansal raporlama standartları ile uyumlu Türkiye Muhasebe Standartları nı yayımlama yetkisi verilmiştir. Maddede, diğerlerinin yanında, Sermaye Piyasası Kanunu kapsamındaki tüm kurumların finansal tabloları ile konsolide finansal tablolarına ilişkin özel hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla, 6102 sayılı TTK çerçevesinde Kurulun muhasebe standartları alanında, Türkiye Muhasebe Standartları ile uyumlu ikincil düzenlemeler yapma imkanı bulunmaktadır. Tasarı ile bu konuda düzenleme yapma yetkisi Kurul'a verilmektedir. Diğer taraftan halka açık ortaklıkların ve sermaye piyasası kurumlarının bağımsız denetimi konusunda da Tasarıda düzenlemeler yer almaktadır. Bu alanda, kısa bir süre önce kurulan yeni bir üst kuruldan bahsedilmesi yerinde olacaktır tarihli ve sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 660 sayılı KHK ile kurulan Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Türk Ticaret Kanunu'ndakine benzer şekilde diğer kurumların yanında Kurul a Denetim Standartları Kurulu tarafından yayınlanan standartlara aykırı olmamak ve Denetim Standartları Kurulu'nun onayını almak kaydıyla ikincil düzenleme yapma imkanı getirilmiştir. Yukarıda belirtilen mevzuat çerçevesinde, Sermaye Piyasası Kanunu'na tabi tüm kurum ve kuruluşların finansal raporlama standartları, söz konusu raporların kesinleşmesi, raporlardan doğan sorumluluk, bunların kamuya açıklanması ve bağımsız denetime tabi tutulma esasları hakkında düzenleme yapılmıştır. Diğer taraftan Tasarı ile sermaye piyasasında derecelendirme ve değerleme alanlarında düzenleme yapma yetkisi Kurul'a tanınmış, bu kurumların sorumluluk esasları açıkça belirlenmiştir. 4. Sermaye Piyasası Faaliyetleri, Aracılar, Özdüzenleyici Kuruluşlara İlişkin Olarak Kanun değişikliği ile sermaye piyasası faaliyetleri anlamında, mevcut Kanunda yer alan kurum bazlı düzenleme yerine faaliyet bazlı düzenleme esası benimsenmiştir. Bu konudaki temel tetikleyici unsur gerek AB düzenlemelerinde gerekse finansal kriz sonrasında dünya genelinde görülen düzenleme yaklaşımındaki yeni eğilimlerin bu yönde olmasıdır. Tasarı ile sermaye piyasası mevzuatında ilk kez "borsalar"a ilişkin kapsamlı hükümler öngörülmüş, borsaların taşımaları gereken esaslar yasal düzenleme altına alınmıştır. Tasarı ile finansal altyapı kuruluşları olan (financial markets infrastructure) merkezi takas, merkezi saklama ve veri depolama kuruluştan yasal düzenlemeye kavuşturulmuştur. Bu yapılanmada, küresel finansal kriz sonrasında uluslar arası otoriteler tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda benimsenen kriterler temel alınmıştır. Tasarı ile finansal alt yapı kuruluşlarına ilişkin düzenlemelere yasal zemin hazırlanmış, uluslar arası kurumlara verilen taahhütlerin yerine getirilebilmesine imkan sağlanmıştır. Tasarı ile merkezi karşı taraf (central counterparty) düzenlemeleri Kanuni yapıya kavuşturulmuştur. Bilindiği üzere küresel kriz sonrasında yaşanan gelişmelerin mihenk taşını merkezi karşı taraf uygulamalarının ulusal düzenlemelere entegrasyonu oluşturmaktadır. Kurulumuzun da üyesi olduğu eylem gücü çalışmalarında edinilen tecrübe de oluşturulan yasal altyapıda önemli bir kaynak sağlamıştır. Yukarıda ifade edildiği üzere Kanun ile aynı zamanda sermaye piyasalarında gerçekleştirilen hemen her işlemin veri olarak depolanabileceği "veri depolama kuruluşları" (trade repositories) yasal altyapıya kavuşturulmuştur.
16 17 Tasarı ile, AB düzenlemelerine paralel olarak sermaye piyasası faaliyetinde bulunan kuruluşların mali açıdan sıkıntıya düşmeleri durumunda yatırımcıların tazminine yönelik olarak Yatırımcıları Tazmin Merkezi oluşturulmuştur. Söz konusu yapı, mevcut Kanunda yer alan "tedrici tasfiye" uygulamasının bir parçası iken, tazmin mekanizmaları ayrıştırılmış, tedrici tasfiye korunmuştur. Tasarı ile mevcut Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşların Birliği'nin yapısı revize edilerek Birliğin sadece aracı kurumların değil sermaye piyasasında faaliyet gösteren tüm aktörlerin temsiline imkân sağlayan bir yapıya dönüşümü sağlanmıştır. Gelişmiş piyasalarda görülen bu yapı, mevcut durumdaki parçalı yapının tek bir noktada toplanarak hem Kurulun üstlenmiş olduğu fonksiyonların daha efektif bir yapıya kavuşturulmasına imkân sağlayacak hem de Birliğin öz düzenleyici fonksiyonunu artıracaktır. Tasarıya eklenen bir diğer madde ile, menkul kıymetlerin teminata konu olması işlemlerine ilişkin mevzuatın gözden geçirilmesi olup Menkul kıymetlerin teminata konu olması işlemlerinin hukuki dayanağı UNIDROIT ve AB düzenlemeleriyle uyumlu hale getirilmesi hedeflenmiştir. 5. Kurumsal Yatırımcılara İlişkin Olarak Tasarı ile yatırım fonu ve yatırım ortaklığı sektörüne ilişkin olarak daha rekabetçi ve AB düzenlemeleri ile uyumlu bir yapıya kavuşturulması amaçlanmaktadır. AB UCITs Direktifi kapsamında "Fon yönetim şirketi" adı altında yeni bir şirket türü tanımlanmakta ve yatırım fonlarının sadece fon yönetim şirketleri tarafından kurulması düzenlenmektedir. Ayrıca mevcut düzenlemedeki, fon katılma paylarının azami tedavül sayısını belirleyen yarı açık uçlu fon yapısından, tedavül limitinin bulunmadığı tam açık uçlu fon yapısına geçilmektedir. Buna ilave olarak, fon içtüzüklerinin noter onayından geçirilmesi zorunluluğundan vazgeçilerek fon kurucuları açısından önemli bir harcama kalemi ortadan kaldırılmaktadır. Kolektif yatırım kuruluşlarının portföylerindeki varlıklara ilişkin olarak saklama hizmeti ilk defa AB Düzenlemelerine uygun olarak Tasarıda tanımlanmakta ve portföy saklama hizmetini yürütecek kuruluşların sorumlulukları belirlenmektedir. Yine portföy saklama hizmetinin bu konuda uzmanlaşmış kuruluşlardan alınması ile portföy varlıklarının saklanmasına, portföyün mevzuata ve esas sözleşmeye uygun yönetilmesine ve fiyat açıklanmasına ilişkin mali sorumluluk, portföy saklama kuruluşlarına devredilmektedir. "Değişken Sermayeli Yatırım Ortaklığı" (DSYO) adı altında Türk Hukuku için yeni olan bir şirket türü ihdas edilmektedir. Bu şirket türü AB UCITs Direktifi kapsamında fon ile yatırım ortaklığı modelinin bir bileşimi olarak düzenlenmiş olup, ortaklığın farklı portföylerden oluşacak şekilde yapılanmasına imkan vermektedir. DSYO'lar, yatırım fonlarının tüzel kişiliği bulunmaması nedeniyle yatırım yapmakta zorlandığı alanlarda da -özellikle gayrimenkul- faaliyet gösterebilecektir. Bu şekilde yabancı yatırımcıların aşina olduğu bir hukuki yapının ülkemizde de hayata geçirilmesi sağlanacaktır. Yatırım fonlarının paylarının ihraç ve itfasının TCMB tarafından günlük alım satım kurları ilân edilen yabancı para cinsinden yapılmasına izin verilebilmesi neticesinde yatırım fonlarının değişik yatırımcı profillerinin ihtiyacına cevap verebilmesi sağlanacaktır. Son olarak konut finansmanı sistemi ile ilgili tamamlayıcı değişiklikler yapılmaktadır. Konut finansmanına ilişkin mevcut Kanun hükümlerinin birincil piyasaya olumlu yönde etki yaptığı görülmekle birlikte; mevcut düzenlemeler, sistemin, bu kredilere dayalı sermaye piyasası aracı ihraçları vasıtasıyla desteklenmesinde yetersiz kalmıştır. Bu nedenle, gelişmiş/gelişmekte olan
17 18 ülkelerin konut finansmanı sistemlerinin vazgeçilmez unsurlarından olan ve mevcut Kanun'da sermaye piyasası aracı ihraçlarından elde ettiği kaynaklarla kredi kuruluşlarına uzun vadeli ve ucuz finansman olanağı sağlaması amacıyla tasarlanan ipotek finansmanı kuruluşlarının faaliyet kapsamlarının genişletilmesine yönelik yeni düzenlemeler yapılmıştır. Buna göre, ipotek finansmanı kuruluşlarının konut finansmanı kuruluşları tarafından ihraç edilebilecek tüm sermaye piyasası araçlarını ihraç etmesi, başka deyişle sermaye piyasasında kredi kuruluşları ile aynı hareket alanına sahip olması sağlanmıştır. Ayrıca, konut finansmanı kuruluşlarının konut finansmanı kapsamında yaptıkları işlemlerle ilgili BSMV, harçlar vb'ne ilişkin muafiyetler ipotek finansmanı kuruluşları için de geçerli olacaktır. 6. Denetim ve Tedbirlere İlişkin Olarak Kurul'a denetim faaliyetlerine ilişkin önemlilik ve öncelik ilkeleri ile risk değerlendirmelerinde dikkate alınacak ölçütleri ve uygulama esaslarını belirleme ve denetim faaliyetinin, önemlilik ve öncelik ilkeleri ile risk değerlendirmeleri kapsamında oluşturulacak program uyarınca yürütme yetkisi verilmektedir. Denetimin kapsamı daha detaylı olarak tanımlanmakta ve denetimle görevlendirilenlerin, denetlenenlerin vergi ile ilgili kayıtları dahil olmak üzere tüm defter ve belgeleri ile elektronik ortamda tutulanlar dahil tüm kayıtlarını ve sair bilgi ihtiva eden vasıtalarını, bilgi sistemlerini incelemeye, bunlara erişimin sağlanmasını istemeye ve bunların örneklerini almaya yetkili olduğu belirtilmektedir. Denetimin etkinliğini sağlayabilmek açısından denetim faaliyetleri sırasında kendilerinden bilgi ve belge talep edilenlerin incelemenin içeriği ve talep edilen belgeler hakkında üçüncü şahıslara bilgi vermelerini engellemek amacıyla bu şahıslara sır saklama yükümlülüğü getirilmiştir. Buna ek olarak, sermaye piyasası kurumlarına veya bu kurumların müşterilerine ait öğrendikleri sır mahiyetindeki bilgileri görevleri dolayısıyla öğrenenlerden bu bilgileri açıklayanlar veya kendileri veya başkaları menfaatine kullananlar için hapis cezası öngörülmüştür. İzinsiz halka arz yoluyla halkta toplanılan paraların iade edilme imkânı mevcut düzenlemelerde bulunmadığından, sorumlular hakkında suç duyurusunda bulunulsa da para veren vatandaşların mağduriyetlerinin giderilmesi mümkün olamamaktaydı. Yeni düzenleme ile ilk kez Kuruldan izin almaksızın yapılan halka arz ile toplanan paraların iadesi için usul ve esaslar öngörülmüştür. Elektronik ortam üzerinden gerçekleştirilen izinsiz faaliyetlere ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte internet aracılığıyla işlenen sermaye piyasası suçlarında büyük artış görülmüş, izinsiz sermaye piyasası faaliyetlerinin internet aracılığıyla işlendiğinin tespit edilmesi durumunda söz konusu internet sitelerinin faaliyetlerinin engellenebilmesi için düzenleme yapılmıştır. Bu şekilde internet aracılığıyla işlenen suçlarla daha etkin mücadele etmek ve yatırımcıların kötü niyetli şahıslarca istismar edilmesinin önüne geçmek mümkün olacaktır. Örtülü kazanç aktarımı yaptıkları tespit edilen şahısların aktardıkları tutarı şirkete iade etmeleri gereği açık olarak düzenlenmiştir. Teknolojik gelişmelere paralel olarak Kurulca istenecek defter ve belgelere elektronik ortamda saklanan kayıtlar da dâhil edilmiştir. Gerçeğe aykırı bağımsız denetim raporu düzenlenmesinin yanı sıra, gerçeğe aykırı değerleme ve derecelendirme raporlarının düzenlenmesi de suç kapsamına alınmıştır.
18 19 Hukuka aykırı faaliyet veya işlemlerde sorumluluğu tespit edilen yöneticilerin ve çalışanların sahip oldukları lisansları geçici veya sürekli olarak iptal etmeye, haklarında suç duyurusunda bulunulması kararından itibaren yargılama sonuçlanıncaya kadar imza yetkilerini sınırlandırmaya veya kaldırmaya, hukuka aykırılıkta veya gerçekleştirilen işlemlerde sorumluluğu mahkeme kararıyla tespit edilen yönetim kurulu üyelerini görevden almaya ve yapılacak ilk genel kurul toplantısına kadar yerlerine yenilerini atamaya Kurulun yetkili olması öngörülmüştür. Sermaye piyasası kurumları ve meslek birlikleri, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 244 üncü maddesinde tanımlanan sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme suçu açısından banka veya kredi kurumu sayılmış böylece uygulanacak yaptırım artırılmıştır. Ayrıca, sermaye piyasası suçlarıyla ilgili olarak alınacak tedbirler Tasarıda sayma usulü ile belirtilmiştir. Burada yeni bazı tedbirler öngörülmüş, bir kısmında ise fiilen uygulanan konular açıkça yasada belirtilmiştir. Bunun yanında, yine bilgi suiistimali (içeriden öğrenenlerin ticareti) ve piyasa dolandırıcılığı (manipülasyon) suçlarını teşkil ettiğine dair herhangi bir bilgi veya şüpheyi gerektirecek bir hususun bulunması halinde, yatırım kuruluşları ile Kurulca belirlenecek sermaye piyasası kurumları bu durumu gecikmeksizin Kurula bildirmekle yükümlü kılınmışlardır. İdari para cezalarının etkin bir şekilde uygulanması konusunda yaklaşık 10 yıllık uygulama deneyimi ile elde edilen tecrübeler bunların düzenlendiği maddeye yansıtılmıştır. 7. Piyasa Suçları ve Yaptırımlara İlişkin Olarak Tasarıda, AB düzenlemeleri çerçevesinde piyasa suçları ve yaptırımları ile ilgili değişiklikler yapılmış ve bazı yeni suçlar Tasarıda düzenlenmiş, mevcut suçların kapsamı ve bu suçlara bağlanan cezai yaptırımlar ekonomik suça ekonomik ceza esasına göre yeniden kaleme alınmıştır. Bu kapsamda, piyasa suçları ile ilgili olarak mevcut Kanundaki torba düzenlemeler yerine, somut konulara ilişkin hükümler ihdas edilmesi yöntemi benimsenmiştir. Bilgi suiistimali (içeriden öğrenenlerin ticareti) suçu ile ilgili olarak Tasarıda söz konusu suç AB düzenlemeleri de dikkate alınarak kapsamlı olarak yeniden tanımlanmış ve suçun faili olabilecekler sayılmıştır. Ayrıca, AB Direktifine uyum çerçevesinde, kamuya açıklanmamış bu bilgileri üçüncü kişilere açıklayan veya üçüncü kişilerin bu bilgilere erişimini sağlayanlar veya bu bilgilere dayanarak üçüncü kişilere bu bilginin ilişkili olduğu sermaye piyasası aracını elde etmesi veya elden çıkarması için tavsiye yahut telkinde bulunanlar, üçüncü kişilerin bu tavsiye ve telkinler doğrultusunda işlem yaparak menfaat elde etmeleri durumu da bilgi suiistimali suçu kapsamına alınmıştır. Bilgi suiistimalinin yaptırımında ise değişikliğe gidilmiştir. Buna göre, iki yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırma öngörülmüş, ancak bu suçtan dolayı adli para cezasına hükmedilmesi halinde, verilecek ceza elde edilen menfaatin iki katından az olamayacağı öngörülerek, ekonomik sonuçları ağırlaştırılmıştır. Ayrıca TCK'da öngörülen yaptırım sistemi ile de uyum sağlanmıştır. Zira, hapis veya adli para cezası öngörüldüğünden, TCK sistemi uyarınca öncelikle adli para cezası uygulanacak, bu para ödenmediği takdirde veya suçun tekerrürü halinde hapis cezası gündeme gelecektir. Bu suretle, ekonomik suçlarda caydırıcılığı daha da artıracak bir yaptırım sistemine geçilmesi hedeflenmiştir. Bunun yanında, Tasarıda, manipülasyon olarak bilinen suç tipi bu defa "Piyasa Dolandırıcılığı," yine içeriden öğrenenlerin ticareti olarak bilinen suç tipi "Bilgi Suiistimali", olarak düzenlenmiştir. Bu suç tipleri AB direktifi dikkate alınarak yeniden kaleme alınmış, bu çerçevede, sermaye piyasası araçlarının fiyatlarının yanı sıra değerlerini ve yatırım kararlarını etkileyebilme hususları ile emir vermenin de ilgili suç kapsamında olduğu, buna ek olarak, açıklamakla yükümlü oldukları bilgileri açıklamayan ya da zamanında açıklamayanların cezai sorumlulukları Tasarıdaki ilgili maddelere eklenmiştir.
19 20 Öte yandan, piyasa dolandırıcılığında etkin pişmanlık hükmü öngörülerek bu suçla elde edilen menfaatin yeniden ekonomiye kazandırılması da temin edilmiştir. Buna göre, soruşturma başlamadan önce piyasa dolandırıcılığı tanımına giren fiillerde bulunanların elde ettikleri menfaatin iki katını Hazineye ödemeleri halinde bu suçtan dolayı cezaya hükmolunmaz. Bu tutarın soruşturma başladıktan sonra Hazineye ödenmesi halinde ise verilecek cezanın yarısı indirilir. Kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödediği takdirde, verilecek ceza üçte biri oranında indirilir. Dikkat edileceği üzere, yapılan ödeme, ilgili hakkında suç duyurusu yapılmamasına değil, yapılan yargılama sonucunda cezaya hükmolunmamasına yol açmaktadır. Bu suretle, söz konusu suçla etkin ve caydırıcı bir şekilde mücadele etmenin yolları genişletilmiş olmaktadır. Ayrıca, sermaye piyasasında gerçekleşen özellikli bazı işlemler ve durumlar da dikkate alınarak, bilgi suistimali (içerden öğrenenlerin ticareti) ve piyasa dolandırıcılığı (manipülasyon) sayılmayan haller Tasarıda ayrı bir madde olarak düzenlenmiştir sayılı Kanundaki örtülü kazanç aktarımı suçu aynen muhafaza edilmiş ve bu alanda gün geçtikçe artan suistimallerin uygun cezai müeyyideye bağlanabilmesi amacıyla suç teşkil eden fiillerin tanımı genişletilmiştir. Esasen Türk Ceza Kanununda güveni kötüye kullanma suçu olarak müeyyide altına alınan bu fiiller, sermaye piyasasının özelliklerine uygun ve daha geniş kapsamlı bir biçimde tanımlanarak nitelikli güveni kötüye kullanma suçuna paralel olarak cezaî müeyyideye bağlanmıştır. Son olarak, Tasarı ile idari para cezalarına ilişkin sistemin de tümüyle gözden geçirildiğini belirtmek gerekir. MADDE GEREKÇELERİ Madde 1- Kanunun amacına ilişkin bu madde hükmünde, uluslararası piyasalardaki gelişmeler dikkate alınarak ve ülkemiz sermaye piyasasının yıllar içinde gösterdiği değişim paralelinde öne çıkan piyasa işleyiş esasları daha anlaşılır ve kapsamlı bir şekilde sayılmıştır. Diğer yandan piyasanın işleyişinin yanı sıra gelişmesinin sağlanması hususu da Kanunun amaçları arasına dâhil edilerek, ülkemiz sermaye piyasasının uluslararası anlamda rekabet gücünün artırılması amaçlanmış ve uluslararası finans merkezi olma hedefi desteklenmiştir. Yatırımcıların hak ve menfaatlerinin korunması amacıyla piyasanın düzenlenmesi ve denetlenmesi hususu ise temel vizyon olarak korunmuştur. Madde 2- Madde ile Kanunun kapsamı açıklanmaktadır. Madde 3- Maddede, Kanunda geçen bazı kavramların tanımlarına ve bazı kısaltmaların açılımlarına yer verilmektedir sayılı Kanunda yer alan halka arz, ihraççı, menkul kıymetler, sermaye piyasası araçları gibi temel kavramlarda yeni Kanunun sistematiğine, AB mevzuatına ve piyasanın ihtiyaçlarına uyumu teminen önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu kapsamda izahname, halka arz eden, kamuyu aydınlatma platformu, türev araçlar gibi kavramlar tanımlar kısmına eklenirken; ihraççı, menkul kıymetler gibi kavramlar yeniden tanımlanmıştır. Diğer taraftan özellikle AB düzenlemelerine uyum kapsamında getirilen veya yeniden düzenlenen çeşitli sermaye piyasası kurum ve kuruluşlarına ilişkin tanımlar ve kullanılan kısaltmalar maddeye eklenmiştir.
20 21 Maddede sermaye piyasası araçları ve yatırım kuruluşu tanımları yenilenerek Avrupa Birliği mevzuatına özellikle de Finansal Araç Piyasaları Hakkında Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Direktifi (MiFID) ile uyum ve ayrıca IFM Stratejisi ve Eylem Planında yer alan bazı eylemlerin gerçekleştirilmesi için yasal altyapı hazırlanması amaçlanmıştır. Özellikle sermaye piyasası araçlarının tanımı, mevcut durumda muhtemel yetki karmaşasının önüne geçilmesi amacıyla, uluslararası düzenleme yaklaşımlarına da paralel olarak tezgâh üstü türev araçları da içerecek şekilde genişletilmiştir. Tanımlar maddesinde "borsa"lar ifadesi eklenerek, borsaların anonim şirket olarak kurulmalarına yönelik yaklaşım çerçevesinde, Kanuna tâbi borsaların tanımlanması yoluna gidilmiştir. Benzer şekilde, saklama hizmeti de tanımlanmak suretiyle Kanun kapsamında yürütülen saklamacılık faaliyetine açıklık getirilmiştir. Madde 4- Madde ile izahname hazırlama yükümlülüğü düzenlenmektedir. Bu madde ile getirilen en önemli yenilik, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununda yer alan sermaye piyasası araçlarının ihraç veya halka arzı için öngörülen Kurul kaydına alınma sisteminin kaldırılarak yerine izahnamenin Kurulca onaylanması uygulamasına geçilmesidir. Yatırımcıların tam, doğru ve zamanında bilgilendirilmelerinin artan önemi sebebiyle izahnamenin onaylanmasını esas alan bu yaklaşım ile uluslararası finansal piyasalar ile entegrasyonun sağlanması, AB düzenlemelerine uyum sağlanması, piyasanın hızlı gelişimine ayak uydurulabilmesini teminen prosedürlerin hızlandırılması amaçlanmış olup; AB uygulamalarına benzer şekilde izahnamenin gerçeği doğru ve dürüst bir şekilde yansıtması sorumluluğunun ihraççı ve izahnameyi hazırlayanlarda olduğu hususu ön plana çıkarılmıştır. İzahname ile ilgili AB düzenlemeleri esas alınarak, izahnamenin bir bütün veya parçalı biçimde düzenlenebilmesine olanak sağlanmış ve bu çerçevede özet bölümünün her durumda düzenlenmesi gerektiği ve niteliğine ilişkin belirlemeler yapılmıştır. Ayrıca ortakların ihraççıdan bağımsız olarak paylarını halka arz etmek istemeleri durumunda ihraççının gerekli kolaylığı sağlaması gerektiği düzenlenmiştir. Madde 5- Madde ile izahnamenin içeriğine, kapsayacağı belgelere, izahname hazırlanması ve yayınlanmasının gerekmeyeceği durumlara ilişkin düzenleme yapma yetkisi Kurula verilmektedir. Bu yetki ile özellikle küçük ve orta ölçekli şirketlerin belli tutarın altında sermaye piyasası aracı ihraç ve halka arzlarında kolaylaştırıcı olması açısından yurtdışı uygulamalarına benzer şekilde izahname hazırlama ve yayımlama yükümlülüğüne muafiyet getirilmesi amaçlanmaktadır. Madde 6- Maddede, sermaye piyasası araçlarının Kurul kaydına alınması sistemi yerine getirilen izahnamenin onaylanması uygulaması kapsamında, yapılacak başvuruların Kurul tarafından incelenmesinin kapsamı ve incelemeye ilişkin süreler yeniden düzenlenmektedir. Bu çerçevede Kurulca izahname üzerinde yapılacak incelemenin kapsamı, izahnamede yer alan bilgilerin açık, anlaşılır, birbiriyle tutarlı olması ve Kurulca belirlenen standartlara göre tüm başlıkları kapsadığının incelenmesi ile sınırlı olarak ve izahnamede yer alan bilgilerin doğruluğunun araştırılmasını içermeyecek şekilde belirlenmiş olup, Kanunun diğer maddelerinde izahnamede yer alan bilgilerin doğruluğundan ihraççılar, halka arz edenler ve Kanunda sorumluluğu düzenlenen diğer gerçek ve tüzel kişilerin sorumlu olacağı açıkça düzenlenmiştir. İnceleme kapsamının değişmesine paralel olarak Kurulun başvuru sonuçlandırma süreleri de kısaltılmıştır.
Sermaye Piyasası Araçları ve İhraççılara İlişkin Olarak
Sermaye Piyasası Araçları ve İhraççılara İlişkin Olarak Mevcut Kanun da yer alan sermaye piyasası araçlarının Kurul kaydına alınma sistemi kaldırılarak yerine AB mevzuatına paralel bir biçimde, izahnamenin
YENĠ SERMAYE PĠYASASI KANUNU TASLAĞI
YENĠ SERMAYE PĠYASASI KANUNU TASLAĞI SUNUġ Yirmi birinci Yüzyıl, dünya finans sisteminde hem büyüklükler, hem de sermaye piyasası aracı çeşitliliği açısından çok önemli gelişmelere sahne olmaktadır. Bu
Lisanslama Sınavları Çalışma Kitapları DAR KAPSAMLI SERMAYE PİYASASI MEVZUATI VE MESLEK KURALLARI Ders Kodu: 1001 Sermaye Piyasası Faaliyetleri Düzey 1 Sınavı, Konut Değerleme Sınavı, Gayrimenkul Değerleme
GENİŞ KAPSAMLI SERMAYE PİYASASI MEVZUATI VE MESLEK KURALLARI
Lisanslama Sınavları Çalışma Kitapları GENİŞ KAPSAMLI SERMAYE PİYASASI MEVZUATI VE MESLEK KURALLARI Ders Kodu: 1002 Sermaye Piyasası Faaliyetleri Düzey 2 Sınavı, Sermaye Piyasası Faaliyetleri Düzey 3 Sınavı,
SERMAYE PİYASASI BANKACILIK SİGORTACILIK ve ÖZEL EMEKLİLİK MEVZUATI
T.C. KAMU GÖZETİMİ MUHASEBE VE DENETİM STANDARTLARI KURUMU T.C. BEYKENT ÜNİVERSİTESİ MODÜL - III SERMAYE PİYASASI BANKACILIK SİGORTACILIK ve ÖZEL EMEKLİLİK MEVZUATI HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Sudi APAK Doç.
Yeni SERMAYE PİYASASI KANUNU Getirdikleri Prof.Dr. Doğan Cansızlar Atılım Üniversitesi Ankara Mart 2013 1 I. GENEL ESASLAR -6362 sayılı yeni Sermaye Piyasası Kanunu 2 -RG 30.12.2012 yayınlandı -2499 s