Sokak sanatçıları Sherko ve Fali
İstanbul’da iki sokak sanatçısı Sherko ve Fali. Yaklaşık bir yıldır İstiklal Caddesi’nde Kürdçe, Türkçe ve Farsça şarkılarını gelen gidene dinletiyorlar. Sherko ve Fali ikilisinin hikayesini konuştuk.
IMPNews - Eskiden gazete satıcıları da manşetlerini kalabalığa okuyup etraflarına toplanan kişilere satmaya çalışırlardı. Sokak müzisyenleri veya çalgıcılarının da farklı kültürlerde değişik biçimleri bulunuyor. Bir şehrin sessiz kalmış sokaklarını şenliğe dönüştürebiliyorlar.
Mutluluğun müziğini yapanlardır sokak müzisyenleri… Eğer ilginizi çeken bir müzik yapıyorlarsa, selam vermeden, bir bozukluk atmadan geçmek olmaz önlerinden.
Dünyanın hemen her sokağında vardırlar ve icra ettikleri müziğin belirlenmiş bir değeri yoktur. Bazen müzisyenlerin halleri, kendilerine verilen paranın sebebi ve hatta anlamıyla ilgilenmediklerini gösterir.
İstanbul'da genellikle İstiklal Caddesi’nde beş-on metre arayla rastlarsınız. Farklı diller ve kültürden sesler duyarsınız, sokağa kimlik kazandırırlar. Kimi zaman zabıtalar müdahale ediyor. Bazen de polis enstrümanlarına el koyacak kadar ileri gidiyor.
Bugün İstanbul'da sokak müzisyenlerinin belediyeler ile ilişkisi, ilçe belediyelerinin gösterdikleri tavır ve uygulamalara paralel olarak değişiyor. Beyoğlu Belediyesi üzerinden gidersek, hala sokak müzisyenleri için belirlenmiş net bir uygulama yok! Fakat "Onay Kartı" aracılığıyla müzisyenler, iktidar hegemonyasının kontrol mekanizmasının içine alınıyor.
Son bir yıldır İstiklal Caddesi'nde neredeyse her gün rastladığımız, dinleyici kitlesi giderek çoğalan, şarkılarını Farsça, Kürdçe ve Türkçe söyleyen İranlı bir çift var: Sherko ve Fali. İran'ın kadim folk kültüründen blues şarkılar yapıyorlar. Sherko, 2012 yılında İran'da "Golnesa" isimli bir albüm hazırlamış. Golnesa'nın bir hikâyesi var; mitolojik bir kadın destanı, yaşam alanlarındaki doğal kaynakları alıp doğaya zarar vermek isteyenlere karşı direnen kadınları konu alan ekolojik bir anlatı.
İlk defa İstanbul'da sokak müziği yapmaya başlayan Sherko, Fali ile beraber sanatını sokağa sunuyor. Sherko ve Fali, müziklerini ve İstanbul'daki yaşamlarını IMPNews’e konuştu.
Sherko seninle başlayalım, bize kendinden biraz bahseder misin?
Daha önce Tahran'da sanat okulunda Dizayn ve Tasarım okudum. Fakat müzik bir şekilde hayatımın parçasıydı. Orada değişik müzisyenlerle çalıştım. Zaman zaman konserler verdik. Bir buçuk yıl önce yaşadığım kişisel nedenlerden dolayı İstanbul'a taşındım.
Sokakla tanışman nasıl oldu?
İstanbul'da hayat zor gidiyordu ve hiç param yoktu. Enstrümanı aldım elime ve sokakta çalmaya başladım. İnsanlar ne düşünecek, diye korkmadım. Sadece müzik yaptım. O gün karar verdim, evet, böyle de olur, az ama olur. Sokaklar ilginç bir deneyim çünkü. Konser ve etkinliklere gidemeyen çocuklar, yaşlı anneler, hatta sokak hayvanları var. Bu sokağa daha bir anlam katıyor benim için.
Sokaklarda oldukça sokağın bir parçası oluyorsun. İstanbul'a gelişimin üçüncü gününde sokakta Fali ile tanıştım. O günden sonra hep birlikteyiz. Beraber yaşıyor ve müzik üretiyoruz. İnsanlarla tanışıyoruz, o yüzden herkes bizi Sherko ve Fali olarak tanıyor.
İstanbul'da senin için sosyal hayat nasıl?
İnanıyorum ki hayatı herkes farklı tecrübe eder, ben şanslıyım, iyi ve güzel yürekli insanlarla tanıştım. İstanbul'u çok seviyorum. Sokaklarında her kültürden insan var. Mesela ben, Soran Kürdlerindenim ve hiç zorlanmıyorum. İstanbul'un sokakları değişik sanat projeleri için hala önemli bir yer.
Albüm veya kayıt çalışmalarınız var mı?
Ben, Fali ve gruptaki diğer arkadaşlarla yaptığımız bir çalışma var. İran'da yaşayan halkların eski musikî söylencelerini Folk Blues tarzıyla tekrar diriltmeye çalışıyoruz. Bu çalışmamız, şu ana kadar dört eserden oluşuyor. İçinde eski bir Kürdçe şarkıda var. Önümüzdeki üç ay içerisinde bu projemizi tamamlamayı umut ediyorum.
Sokaklarda olmanın getirdiği zorluklar var mı?
Sokaklarda biz tek değiliz, bir sürü müzisyen var. Müziğimizle dans edenler, tebessümle bize eşlik edenler oluyor. Bunları yaşamak çok güzel. Sadece bazen zabıta ve polis ile sorun yaşıyoruz. Bunun dışında kötü denilecek bir şeyler yaşamadım.
Neden özellikle şu an İstanbul'dasın?
İstanbul hakkında tarihsel olaylar okumuştum. Müzisyenlerini ve müziğini tanımak, İstanbul'un ritmine ulaşmak istediğim için buradayım. Bu bir yol, İstanbul bir durak ve yol devam edecek.
Şimdi Fali ile devam edelim.
Fali sen de bize biraz kendini anlatır mısın?
Ben İran'da sanat okulunda resim okudum. Orada resim üzerine illüstrasyon çalışmalarım oldu. Bir dönem animasyon şirketlerinde çalıştım. Fakat İran'da resim çizmek hayatını idame için yetmiyor. İran rejimi sanata neredeyse hiç bütçe ayırmadığı için bir şekilde sanat sermaye firmalarının ve kirli ilişkilerin tekelinde dönüyor. Yine de müzikle uğraşıyor ve bazı folk enstrümanlar çalıyordum. Şimdi saksafon çalıyorum ve özel müzik dersleri alıyorum. Bir hocam var. Müziğimi geliştirmek ve özellikle jazz alanında ilerlemek istiyorum.
Sokaklar senin için ne ifade ediyor?
Yeni şeyler yaşıyorum. Sürprizlerle dolu bir yolculuk ve belirli olan hiçbir şey yok. Bu bana heyecan veriyor. Yaklaşık bir buçuk yıl önce bir yolculuğa çıkmıştım. En son Berlin'den Tahran'a, oradan da İstanbul'a gelmiştim. Sokaklarda Sherko ile tanıştım ve buradayız. Artık bu yolculuğa Sherko ile devam edeceğiz.
Bir kadın olarak sokaklarda olmanın zorlukları var mı?
İstanbul'da hiç yalnız olmadım. İranlı arkadaşlarım vardı. Zaten gelişimin üçüncü ayında Sherko ile tanıştım ve yaklaşık bir buçuk yıldır beraberiz, belki etrafım hep kalabalık olduğu için kadın olarak bir zorlukla karşılaşmadım.
Sherko ve Fali’nin evlerinde beraber yaşadıkları beş kedisi ve bir de köpekleri var. Fali onlardan, “Onlar bizim çocuklarımız, bütün planlarımızda varlar, hayatımızın her alanında bizimle beraberler” diye bahsediyor.
Sherko ve Fali bir durak olarak gördükleri İstanbul sokaklarında hayatlarına devam ediyorlar. Eğer şanslıysanız bir sonraki duraklarına geçmeden önce onları dinlemeden hayatınıza devam etmeyin. (M.E)
Sherko, Fali, İstiklal, Sokak Sanatçıları, Mustafa Kılıç,