Kabak Çekirdeğinin Yağı
ve Kabak Çiçeği
*- Peygamber(s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Kabak, hem dimağı besler, hem aklı artırır.” (Ramuz El Ehadis, C.1. H.no:2469)
*- Peygamber(s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Kabak, dimağı güçlendirir. Mercimek, 70 peygamberin dilinde tavsiye edilmiştir.” (Ramuz El Ehadis, C.2. H.no:3945)
Kabakların çeşitli sebeplerden dolayı sebze olduğu düşünülse de, tohumları olduğu için aslında bir meyvedir.
Kabaklar genellikle sakız kabağından yetiştirilir, ancak diğer bitkilerden, helvacı kabağı ve bal kabağından gelen çok türü vardır.
Kabak familyası kabakgillere (Cucurbitaceae) aittir ve beş tür kabak çeşidi olarak günümüzde dünya çapında yetiştirilmektedir.
Kabak çeşitleri, bol lifli bir meyvedir. Farklı türleri olan kabak kavun, karpuz, salatalık ve acur ile aynı aileye aittir.
Araştırmacılara göre Cucurbita pego L., ile Cucurbita moshata Poir’in orijinin Amerika, Cucurbita maxima Duch’ın ise Asya kökenlidir.
(Amerika kökenli kabakların yabani formlarına Florida ve Texas bölgelerinde rastlandığı , M.Ö. 2000-1500 yıllarından beri bu iki kabak türünün Amerika’da yetiştirildiği ve kullanıldığı ifade edilmektedir.
MÖ 7000 ve 5500 yılları arasında Meksika'da bulunan tohumlardır. Yerli Amerikalılar, bal kabaklarını öncelikli bir gıda kaynağı olarak kullandılar; aslında, uzun ve soğuk kışlarda kabak birinci besin kaynağıydı. Yerli Amerikalılar, kabakların uzun depolama ömrü ve besleyicilik noktasındanı zengin özelliklerinden dolayı bal kabaklarına değer verirlerdi.)
Beslenmenin dışında kabak tohumlarını ilaç olarak kullanıldı. Kurutulmuş kabak kabukları tohum, fasulye ve tahıl depolamak için kase ve kap olarak kullanıldı.
Türkiye'de kabaklar yazlık, kışlık ve süs kabakları olarak gruplandırılmaktadır. Yazlık kabaklar; Sakız, Girit, Su ve Asma, kışlık kabaklar; Bal, Kestane ve diğer iri kabaklardan oluşur. Süs kabakları dış ülkelerden getirilmiş olan Mis ve Parmak kabağı gibi çeşitlerdir.
113 gram kabak için besin değerleri
1 orta boy kabak (196 gr, kabuğuyla birlikte) İçerdiği Mineraller
0.4 mcg selenyum (günlük ihtiyacın %1’i) içerir
100 gram çiğ kabak (kabuğuyla birlikte) İçerdiği Vitaminler
KABAĞIN BİLİNEN FAYDALARI
Renkli sebzeler iyi bir beta karoten kaynağıdır. Kabak da turuncu rengiyle çok iyi bir alfa ve beta karoten kaynağıdır. Bu karatenodiler antioksidan özellikleri nedeniyle savunma sisteminin en büyük yardımcılarındandır. Beta karoten bakımından zengin yiyeceklerle beslenmek kansere yakalanma olasılığını azaltır.
Antioksidan bakımından zengin olan kabak, serbest radikallerin vücuttan uzaklaştırılmasına katkı sağlamaktadır. Yüksek beta karoten içeriği ile kabak, kanser hücrelerinin sebep olduğu, hücrelerde biriken kimyasal madde kirliliğini temizlemeye yardımcı olur. Kabağın içeriğinde bulunan C vitamini ise, kanserli hücrelerin çoğalmasını önlemektedir. Kanserli hücreleri tedavi sürecinde, tüketildiği takdirde iyileştirmeye yardımcı olur.
Japonya’da yapılan araştırmaya göre, beta karoten içeriği yüksek olan kabak, kolon kanseri gelişimini önleyici etki göstermiştir. Yüksek oranda lif tüketimi bağırsak hareketliliğinin düzenlenmesi ile de kolon kanseri riskinde azalmada büyük bir role sahiptir.
Genç erkekler için prostat kanserini önleyici etki gösteren beta karotendir.
1 kase kabağın içinde ortalama 130 mg beta karoten bulunur.
Potasyum bakımından oldukça zengin olan bu süper besin, kan basıncının düzenlenmesine yardımcı olur. Potasyum kalp ve kasların düzgün çalışması için gerekli olan önemli bir mineraldir. Potasyum; kan damarları ve arterlerin gevşemesini sağladığı için kalpteki stresi azaltır ve kan basıncını düşürür. Ayrıca potasyum; hücre ve dokulardaki sıvı dengesinin düzenlemesini de sağlar. İdrar söktürür ve idrar tutukluğunu giderir. Böbrek ve mesane iltihaplarını temizler.
Kalp krizi riskini azaltır. Az miktarda yağ içeren kabak, neredeyse kolesterol içermez.
Bir kap kabak, yaklaşık 0.2 g yağ içerir.
Kalp krizi, felç gibi ciddi sağlık sorunlarına yakalanma riskini düşüren magnezyum içerir. Potasyum,magnezyum ve C vitamini içermesi yüksek kan basıncı seviyesini sağlıklı düzeylerde tutmasına yardımcı olur.
Bir porsiyon kabakta yaklaşık 500 miligram potasyum bulunur ki bu gerçekten müthiş bir miktardır.
Kabağın bileşiminde bulunan vitamin C ve beta karoten, kolestrolü düzenler. Kötü kolesterolü düşüren yüksek miktarda diyet lifi ve zengin antioksidanlar damarların sertleşmesini önler. Damarların çeperlerine olumsuz etki yapan kolestrolün etkisini azaltmaya yardımcı olur.
Kabağın içeriğinde bulunan folat vitamini de, kalp krizi riskini azaltmaya katkıda bulunur.
Kabak Bağışıklık Sistemini Destekler
İyi bir C vitamini ve beta karoten kaynağı olan kabak, bağışıklık sisteminin güçlenmesini destekler. Bazı çalışmalar ise, yüksek lif içeriği yardımı ile kabağın, bağışıklık sistemini desteklediğini göstermektedir. C vitamini açısından zengin olduğu için soğuk algınlıkları ve alerjilere karşı bağışıklığı arttırır.
Kabakta bulunan magnezyumda, beyaz kan hücreleri olan akyuvarların sayısını artırır ve bağışıklık sistemini destekler. Özellikle soğuk algınlığı ve grip gibi rahatsızlıklarla birlikte seyreden halsizlik ve güçsüzlüğe karşı sıcak bir kabak çorbası içmek çok faydalıdır.
1 porsiyon Balkabağı (100 gr) yetişkin bir bireyin günlük C vitamini ihtiyacının %35’ini karşılar.
Kabağın düzenli olarak tüketilmesi romatoid artrit gibi iltihaplı hastalıkların gelişme riskini önemli ölçüde azaltır. Eklem sorunları yaşayanlar için ilaç niteliğinde bir besindir.
Lapası dıştan tatbik edilecek olursa boğaz ağrılarını keser.
Sindirimi ve Hazmı Kolaylaştırır, Ülseri Önlemeye Yardımcı Olur
Kabak, şaşırtıcı bir detoks yemeğidir. Doğal bir diüretiktir ve böbrekleri çalıştırır, ayrıca vücuttaki toksinlerin ve zararlı atıkların uzaklaştırılması için etkilidir.
Bağırsak problemi yaşayanlar için mutlaka tüketilmesi gereken bir sebzedir.
Kabağın bilinen en büyük faydası bağırsak dostu olmasıdır. Öyle ki belli ameliyatlardan sonra hafif bir yiyecek olması, bağırsakları yormaması nedeniyle hastalara ilk verilen yiyeceklerdendir. Lif yönünden zengin olan kabak, kolon sağlığını korur. Bağırsak sağlığı açısından büyük önem taşır.
Yarım fincan bal kabağı 3 gramın üzerinde lif içerir. 1 su bardağı pişmiş balkabağında 3 gram lif bulunur, bu önerilen günlük lif alımının yaklaşık yüzde 11’idir. Bu miktar sindirimin düzenlenmesine yardımcı olmaya yeter ve kabızlığı önler.
Lifler açısından zengin olan kabak sindirim sisteminin sağlığını korur. Sindirimi kolaylaştırıp bağırsakları yumuşattır, dışkının kolay atılmasını sağlar. Bu etkisi ile kilo problemi ve kabızlık sorunu yaşayanlar içinde oldukça önemlidir. Lif tüketiminin artması ile tokluk süresi uzar, kilo vermeye de yardımcı olur.
Mide asidini dengede tutar. Ülser ağrılarına iyi gelir. Bal kabağının peptik ülseri önleyici özelliği vardır.
Safrakesesi Taşı: Yüksek trigliserid seviyesi, iyi kolestrol (HDL) seviyesinin azalmasına sebep olur. Bu durum ise, safrakesesinde taş oluşumu riskini yükseltmektedir. Magnezyum minerali ise, bu riskli durumu ortadan kaldırmaktadır ve kabak içeriğinde bol miktarda magnezyum içermektedir. Bir kap yani yaklaşık olarak 250 ml miktarındaki kabağın, safrakesesi taşı oluşumu riskini tahminen % 28 oranında düşürmektedir.
Kabak, antioksidandır, mineral yoğunluğunu arttırma özelliğine sahiptir. İçeriğindeki K vitamini, kalsiyum, manganez, magnezyum, bakır, demir ve fosfor ile kemik dokularındaki hasarın iyileştirilmesine, kemik gelişimine destek olur, osteoporoza karşı koruma sağlar.
Kabakta bulunan mineraller kas fonksiyonlarının korunmasını sağlar. Kasların yapısında potasyum adlı mineralin etkisi büyüktür. Kabaktaki yüksek potasyum oranı güçlü kasların kaynağıdır.
Kabak da bulunan manganez, kramp kaynaklı ağrıları azaltır. Özellikle bal kabağı tüketimi magnezyum alımını arttırarak ruh ve stresten kaynaklanan kas kramplarının azalmasına yardımcı olur.
Yapılan klinik testlere göre, kadınlar, günlük düzenli olarak, yüksek miktarda manganez tükettiklerinde, regl dönemlerinde, ruhsal açıdan daha iyi hissetmektedirler. Bu dönemlerinde yaşanan ağrı ve krampları çok daha az miktarda hissetmektedirler.
Kabak, çok daha keskin ve iyi görmenize de yardımcı olur.
Kabakda, yüksek miktarda beta karoten ve lutein vardır. Lutein, körlüğe yol açan katarakt ve makula dejenerasyonu gibi göz hastalıklarını önlemede önemli rol oynar.
1 kase kabağın içinde ortalama 135 miligram beta karoten ve 2400 mg lutein bulunur.
Kabak da yüksek miktarda bulunana A vitamini, göz sağlığı için son derece faydalıdır. Kabağın içeriğindeki zeaksantin isimli karotenoid, göz retinasında UV ışınlarını filtreleme görevini destekleyen organik bir bileşiktir ve göz sağlığının korunmasına yardımcı olur. Bu bileşik ayrıca, ilerleyen yaşlarda görülen yaşlılıkta maküler dejenerasyonuna karşı koruyucudur.
Yarım su bardağı kadar balkabağında günlük ihtiyacın 2 katı kadar vitamin A vitamini bulunuyor.
2008 yılında sonuçlanan bir araştırmada, 35000 den fazla kadın, yaklaşık olarak 10 sene boyunca takip edilmiştir. 35000 kadın, düzenli olarak kabak tükettiklerinde, katarakt risklerinin yaklaşık %18 oranında azaldığını göstermiştir. Göz sağlığı için en az havuç kadar etkili bir sebze türüdür.
Şeker ile yapılan murabba'sı tatlılar içinde en iyisidir. Dimağa ve sevdavi marazlara faydalıdır.
Vücudun zararlı maddelerden arınmasını sağlar ve sinir yatıştırıcı özelliği vardır.
Kabak, yüksek A vitamini içeriği sayesinde ciltte oluşan kuruma ve yıpranmayı gidermektedir. Cildi besler ihtiyacı olan kolojen gereksinimini %50 oranında sağlayan kabak, cildin esnek yapısını korur.
Karotenoidler diyet yağı ile birlikte tüketildiğinde ciltte pigmentasyona neden olur ve cildin daha canlı görünmesini sağlar.
Kabak da serbest radikallerin önlenmesi için gerekli olan antioksidanlarca zengindir. Serbest radikallerle mücadele cilt sağılığını koruma için önemlidir.
Yaşlanma Belirtilerini Azaltır: Yüksek miktarda C vitamini içerir. Kollajen üretimini teşvik eder, böylece cildinizin tonunu koruyarak elastikiyetini muhafaza eder. Balkabağı zengin beta karoten UV hasarını tersine çevirir ve cilt dokusunu iyileştirmeye yardımcı olur.
Sivilceler İyi Gelir: Balkabağı, niasin, riboflavin, B6 ve folat gibi B vitamini çeşitlerinin iyi bir kaynağıdır. Niasin kan dolaşımını iyileştirir ve aknelerin kısa sürede kurutulmasına yardımcı olur. Folik asit ise hücrelerin hızla yenilenmesini sağlar ve akneli bölgedeki hücresel hasarı minimuma indirir. Sivilce, akne, leke gibi cilt problemlerinin tedavisinde önemli bir yere sahiptir.
Maskesi yapıldığında, cilde aydınlık ve canlı bir görünüm kazandırır.
Yağlı Ciltler İçin: Bir çorba kaşığı kabak püresi ve 1 çay kaşığı elma sirkesini karıştırılır ve nemli yüze uygulanır. Bu şekilde 30 – 45 dakika kadar beklenir. Daha sonra ılık su ile durulayarak temizlenir. Bir süre sonra cildin yağlanmadığı, tertemiz olduğu görülür.
Kuru Ciltler İçin: 2 dilim kabak püre haline getirilir, bir çorba kaşığı çiçek balı ve yarım çay bardağı süt ile karıştırılır. Bu karışımı yüze eşit şekilde uygulanır. 20-30 dakika kadar bekletilir. Özellikle kurumanın görüldüğü bölgelere daha fazla uygulamak faydalı olabilir. Bu maske cildi nemlendirir, ışıl ışıl yapar ve parlatır.
Siyah Noktalara İçin: 1 çorba kaşığı kabak püresi, 1 çay kaşığı bal, 1 çay kaşığı limon suyu ve 1 çay kaşığı E vitamini yağı karıştırılarak bir yüz maskesi hazırlanır. Cild nemlendirilir ve bu karışı uygulanır. 30 dakika beklettikten sonra ılık su ile durulanır.
Cilt Lekeleri ve Sivilceler için: 1 adet orta boy kabak, yarım limon suyu, 1 çorba kaşığı kil, 1 çorba kaşığı sıvı yağ. Kabak rendelenip diğer malzemeler ilave ederek kremsi bir kıvam alana dek karıştırılır. Cilde sürüp, yaklaşık 15 dakika kadar bekletilir Bu kabak maskesi, ciltdeki lekelerinde birkaç hafta içerisinde yok olmasını sağladığı gibi, cilde gergin bir görünüm kazandırıp, sivilce oluşumunun da önlenmesine yardımcı olur. Haftada iki kez uygulanabilir.
Saçların Büyümesini Hızlandırır: Kabak, potasyum ve çinko da içeren çok zengin bir mineral kaynağıdır. Potasyum, saçları sağlıklı tutar ve saç tellerinin gelişimini hızlandırır. Ayrıca folik asit kan dolaşımını artırarak saçların uzama süresini kısaltır. Yüksek A vitamini içeriği sayesinde kabak, saçta meydan gelen kuruma ve yıpranmayı gidermektedir. Kabak, saçın uzamasını hızlandırır ve saçı besler. Saçın ihtiyacı olan kolojen gereksinimini %50 oranında sağlayan kabak, saçın esnek yapısını korur.
Kuru Saçlar için Kabakla Doğal Saç Kremi: 2 bardak balkabağı püresi ile 1 çorba kaşığı Hindistan cevizi yağı, 1 çorba kaşığı bal ve 1 çorba kaşığı yoğurt karıştırılır. Bu karışım blenderda püre haline getirebilinir. Bu maskeyi nemlendirilmiş saçlara iyice yedirdikten sonra 30 dakika kadar bekletilir, sonra bol su ile durulanır. Bu nemlendirici maskeyi haftada 2-3 kez uygulanabilir. Tam faydasını görebilmek için mutlaka haftada 1 kez ve en az 2 ay boyunca uygulanmalı.
100 gramında 26 kalori bulunur.
Kansızılığa İyi Gelir
Bal kabağı, B1, B3, B6, Pantotenik asit gibi birçok vitamini; folik asit, fosfor, demir gibi minerali yapısında bulundurur.
Beta karoten bakımından zengin yiyeceklerle beslenmek kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olur.
Tip 1 diyabet hastalığının önlenmesinde önemli rol oynar. Lif, diyabet 1 için kan şekerini düşürmeye yardımcı olurken, diyabet 2 için ise, kan şekerini, lipid ve insülin seviyesini ayarlamaya yardımcı olmaktadır.
Bir kap kabak 6,6 gram lif içermektedir. Kadınlarda günde 21-25 gram, erkeklerde ise günde 30-38 gram miktarında tüketilen kabak, günlük lif ihtiyacınızı karşılamaktadır.
Astıma Karşı Korur
Kabağın antioksidan özellikleri solunum sistemini enfeksiyonlardan korur, astım ataklarını azaltır. Solunum yollarını temizler.
Bilim insanları, yüksek miktarlarda beta karoten tüketen kişilerde, astım görülme ihtimali çok daha düşük olduğunu düşünülmektedir. Özellikle turuncumsu renkli bitkisel besinlerde çok miktarda bulunan beta karoten, çok iyi bir antioksidan özelliğe sahip bir maddedir. Kabak dışında, beta karoten miktarı yüksek olan bitkisel besinler şu şekildedir; papaya, brokoli, havuç ve kavun.
Kabak, iyi huylu prostat hipertrofisi ya da BPH olarak adlandırılan bir durum olan semptomlarının hafifletilmesinde etkilidir.
-Büyükler için 100 gram çekirdeği yenir.
BALKABAĞI (Cucurbita moschata)
Balkabağı çoğunlukla ticari olarak kullanılan "peynir" kabak çeşitlerini içerir. Ten renginde kabukları vardır ve etleri genellikle turuncu ve tatlıdır. Örnekler Cushaw Green ve Gold ve Butternut'u içerir. Kış kabağı olarak da bilinir.
Çocuklara çorba ya da püre yapılarak 6 aydan sonra gönül rahatlığıyla verilebilir.
Bu sayede çocuğun gelişimine katkıda bulunulur.
Bal kabağında Omega 3 vardır.
Kabak besin değeri yüksek bir bitkidir ve değerini yitirmemesi için buğulama yöntemi ile pişirilmesi tavsiye edilir. Ayrıca çiğ olarak da salatalarda tüketilebilir.
Yaz kabağının tüm parçaları yenilebilir.
200 gram sakız kabağı yaklaşık
2.4 gr protein
0.24 gr yağ
2.4 gr lif
34 kalori enerji
Yüksek oranda C vitamini
A, B6, B1, B2, B3, B5 ve K vitaminleri
Mineral olarak bakır, manganez, potasyum, fosfor, içerir.
(Cucurbita pepo), Bu türler Meksika ve ABD'ye özgüdür. Silindir biçimde, yeşil ya da sarı kabukludur
İç kısmı beyaz renktedir.
Basur ve prostat hastalıklarında da olumlu etkileri vardır.
Sakız kabağı kan şekerini düzenler.
Küçük ve orta boy sakız kabaklardan sıkı etli olanları, kabuğu zedelenmemiş ve parlak yeşil renkli olanlarını tercih edin. Kabak yumuşak ise bayatlamak üzeredir. Kabakları bütün bir şekilde ve soymadan yıkayın. Soyarken de çok derin soymamaya dikkat edin.
HELVACI KABAĞI (Cucurbita Maxima)
Bu kabak türü en büyük, küre şeklinde olan bir kabak türüdür.
Kestane kabağı ev ilaçlarında çekirdekleri kullanılır. Tohumlarında sabit yağ ve peporesin vardır. Kırmızı etli kısmında şekerli ve nişastalı maddeler vardır.
Tohumları, çekirdekleri; tenya ve kurt düşürücü olarak bilhassa çocuklarda kullanılmaktadır.
-Helvacı kabağı tohumu diş kabuklarından ayrılarak dövülür, şekerle karıştırılarak verilebilir.
-50-100 gram taze kabak çekirdeğinin kabukları çıkarılarak havanda dövülüp bal ile karıştırılarak yenecek olursa şeritleri bağırsaklardan kolaylıkla dışarıya atar.
Pişirilen etli kısmı yiyecekten başka çiban ve şiş yerlere lapa olarak da tatbik edilir.
Ortalama doz çocuklarda 40 gr büyüklerde takriben 100 gr’dır.
Hazımsızlık, ishal ve kabızlık gibi problemlerde çözüm olabilmektedir.
Yara, yanık ve deri çatlaklarında çok yararlıdır. Çekirdeklerinin yağı yara, yanık ve deri çatlaklarında kullanılır.
Halk arasında asma kabağı olarak da tanımlanır. Daha çok süs olarak kullanılsa da bazı yerlerde yemek yapımında da kullanılmaktadır.
İçi boşaltılabildiği ve su kabı olarak kullanıldığı için bu adı almıştır. Sap kısmı uzun olduğu için asma kabağı olarak da bilinir. İç kısmı boşaltıldığında avize olarak kullanılır, saz yapımında su kabağından yararlanılabilir, eski yıllarda mutfaklarda gereç kovası olarak da kullanılmaktadır.
Bu türler, yağ üretmek için kullanılan tohumları ile ünlüdür. Olgun meyveleri, pasta veya çiftlik ve kümes hayvanları için yem olarak kullanılır.
Kabak suyu B1 ve C vitaminleri ve protein, fosfor, demir, magnezyum, çinko, nişasta ve potasyum mineralleri bakımında çok zengin bir gıda maddesidir. Oldukça az yağ içerir ve nerede ise bu yağ oranı sıfıra yakın bir kolesterol ihtiva eder.
Taze olarak sıkılan kabak suyunu içmek humma hastalığına faydalı olarak bilinmektedir.
Kabak suyuna şeker katıp içmek ani oluşan öksürüğe de iyi gelmektedir.
İçerisinde bol miktarda lif içerdiğinden dolayı kolon sağlığını korur.
Vücuttan toksinlerin atılmasında etkin görevi bulunmasıyla birlikte, kabızlığın da önleyicileri arasında yerini alan bir gıda olarak bilinmektedir.
Vitamin ve mineral bakımından oldukça zengin olan kabak suyu, sağlık bakımından bir çok faydasının yanı sıra kilo verirken, zayıflama da kolaylık isteyenler için de oldukça önemli bir gıda olarak bilinmektedir.
Göz ve kalp sağlığına faydalı olan kabak suyu, kanseri de önleyici özelliği bulunmaktadır ve bundan ötürü de prostat kanserinin oluşmasında da önleyiciliği olduğu öne sürülmektedir. Körlüğe neden olan katarakt ve makula dejenerasyonu gibi göz hastalıklarının oluşmasında önemli bir önleyici özelliği bulunmaktadır.
Omurga da mineral yoğunluğunu artırıp kemik sağlığının korunmasında ve eklem problemlerinin oluşmamasında katkıda bulunur.
Beta karoteni ihtiva ettiğinden ötürü kansere sebep olan kimyasal kirlenmelerin vücuda yerleşmesine müsaade etmeyip, ağız ve akciğer kanseri gibi riskleri de oldukça aşağıya çekebilmektedir.
Kalp krizi ve felçlik gibi sağlık problemlerinin risklerini düşürme özelliği de bulunmaktadır.
Yüksek kan basıncı seviyesinin sağlıklı bir düzeyde tutulmasında oldukça önemli bir konuma sahiptir.
Kabak, vücudumuzun ihtiyaç duyduğu her şeye sahiptir, temel besin öğelerinin mükemmel bir kaynağıdır.