Kurtuluşun ateşi 19 Mayıs’ta yakıldı
Cumhuriyet’e giden yolda ve bütün bir Türk tarihinde 19 Mayıs 1919 tarihi büyük önem taşıyor. Atatürk, kurtuluşun ateşini 19 Mayıs’ta Samsun’dan yaktı. O ateş, yeni Türk Devletinin kuruluşuna giden yolun ilk adımı olacaktı!
19 Mayıs 2019, Pazar 15:04
19 Mayıs 1919 tarihi, sadece kurtuluşa ve cumhuriyete giden yolda değil, aynı zamanda bütün Türk tarihinin en önemli dönüm noktalarından biridir. Avrupa’nın yüzyıllardır Türkleri Balkanlar’dan ve Anadolu’dan atma hayali kuruyordu. Balkan Savaşı ile Türkler Balkan topraklarını büyük oranda kaybetmişti. Batı dünyası için Türkleri Anadolu’dan atma fırsatı ise, Birinci Dünya Savaşı sonrasında ellerine geçmişti. Büyük Harp’ten yenik çıkan Osmanlı İmparatorluğu Mondros Ateşkes Mütarekesini imzalamış ve bu anlaşmaya kapsamında imparatorluğun başkenti İstanbul ile Anadolu işgal edilmeye başlanmıştı. Eğer 19 Mayıs’ta Atatürk’ün ateşini Samsun’da yaktığı ve düşmanı vatanın bağrından söküp atan Milli Mücadele olmasaydı, Anadolu Türklüğünün büyük bir bölümü Orta Asya yollarına geri düşebilir ve Türkler Anadolu’da ancak başka devletlerin himayesinde azınlık unsur olarak yaşayabilirdi.
19 Mayıs 1919 tarihinde, Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Milli Mücadeleyi başlatmak üzere Samsun’a ayak basmıştır Atatürk, Millî Mücadele döneminde Türk milletini ileri taşıyacak olan geri kalmış, sığ fikirlere karşı gelecek olanların genç fikirler olduğunu anlamış, bundan ötürü de ‘gençlik’ kavramı Atatürk için ayrı bir anlam taşır. Peki 19 Mayıs’ta ne oldu? İşte 19 Mayıs 1919 Atatürk’ün Samsun’a çıkışı ve günün anlam ve önemi ile ilgili detaylar…
Türk Milleti, Birinci Dünya Savaşının ardından giderek güçleşen şartlar içerisinde kurtuluş için çareler arama uğraşı içerisindeyken; Atatürk, ‘kurtuluş’un yolunu açmıştı. Atatürk’ün 16-19 Mayıs 1919’da İstanbul’dan başladığı yolcuğu, dönemin simgelerinden biri hâline gelmişti. İşgal kuvvetleri için önemli noktalardan biri olan Samsun, stratejik olarak büyük bir önem taşıyordu ve Karadeniz’den Orta Anadolu’ya açılan en rahat ve güvenilir bir kapı görevindeydi. İngilizler 9 Mart 1919’da Samsun’a askerî birlik indirmişti. Mustafa Kemal Atatürk, uzun zamandan beri ülkenin içinde bulunduğu umutsuz durumdan şikâyetçi ve bunlara karşı bir şeyler yapmak istiyordu. Anadolu’ya geçip, mücadeleyi başlatmak istiyordu. Mustafa Kemal, 18 kişilik ekibiyle birlikte Samsun’a bir Cuma günü hareket etmişti. ‘Bandırma’ ismindeki eski bir vapurla yola çıkan Atatürk ve arkadaşları, Samsun’a çıktığında karşılaştığı manzara pek içlerini açmadı.
Kentte İngiliz işgal kuvvetleri cirit atıyor, Pontusçular sokaklarda kol geziyordu. Halk kendisini muhafaza edecek durumda değildi. Atatürk bugün müze hâline getirilen Hıntıka Palas’ta kaldıkları zaman içerisinde hep bu sorunları düşündü, yolculukta geçirdiği uykusuz geceler son bulmamıştı; şimdi de burada uykusuz geceler başlıyordu. Mustafa Kemal, Millî Mücadele’yi başlatmak için Samsun’da Anadolu topraklarına ayak bastığı 19 Mayıs 1919’un Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcı sayılan bu önemli günü Cumhuriyeti emanet ettiği Türk gençliğine armağan etmiştir. 19 Mayıs Cumhuriyet'in ilanının ardından kutlanmaya başlandı.
İlk kez 24 Mayıs 1935'te Beşiktaş'ın girişimleriyle Atatürk Spor Günü ismi altında Galatasaray ve Fenerbahçe sporcularının da katılmasıyla birlikte kutlanmıştı. Bu etkinliğin hedefi, Türk gençliğinin Atatürk'e olan minnet ve sevgisini sergileyebilmesiydi. Bu etkinliğin ardından birkaç sene sonra Beşiktaş kurucu üyelerinden olan Ahmet Fetgeri Aşeni, başkent Ankara'da gerçekleştirilen spor kongresinde bu bayramın bütün gençliğe armağan edilmesi gerektiğini ve 'Gençlik ve Spor Bayramı' isminde her sene kutlanması önerisinde bulundu. Bu öneri kongrede oylanarak kabul edildi. Tasarı, Atatürk tarafından da onaylanarak 1938'in haziran ayı itibarıyla her sene kutlanmaya başlandı.
GÜBRETAŞ 329 milyon lira zarar etti