ALTIN | nedir | Ekonomi Terimleri | www.iktisatsozlugu.com
ALTIN nedir ?
Değerli bir madendir. Eski çağlardan beri bilinmektedir. Milattan, yedi bin yıl önce üretilmekteydi.
Rengi, az bulunması, fizik özellikleri altının değerli madde olarak benimsenmesini kolaylaştırmıştır. Yedi bin yıldan beri din, kültür, dil, sanat, doktrin, gelenek, menfaat ve rejim konularında, fikir birliğine varamamış olan insanların birleştikleri, tek yargı, altının değeridir. Altın, her çağda kıymet ölçüsü ve tasarruf aleti olarak itibar görmüştür.
Dünyanın altın üretimi bazı yıllarda 1600 tona yaklaşmaktadır. Bu miktarın yaklaşık olarak yarısı Güney Afrika'ya aittir. Rusya, tahminen 500 ton üretim ile ikinci durumdadır. Diğer üretici ülkeler sırasıyla Kanada, Amerika Birleşik Devletleri ve Avustralya'dır.
Altın, uzun bir süre para olarak kullanılmıştır. Bugün de en sağlam kıymet ölçüsü ve tasarruf aracı olmak niteliğine sahiptir. Merkez bankalarının ve Milletlerarası Para Fonu'nun talebi dışında, altının kullanılış alanları tasarrufun görüntülenmesi. sanayi ihtiyaçlar, kuyumculuk ve farmakolojidir.
Basra körfezinin kıyı ülkeleri, Kızıl Çin, Doğu Avrupa, Rusya ve Küba hariç, merkez bankaları aktifinde 1971 Eylülünde 41 milyar 265 milyon dolarlık altın bulunmakta idi. Halka dağılmış altın stokunun tespiti ise imkansızdır.
Altın para sistemi tarihe karıştıktan sonra da, sarı maden halk tarafından tasarruf aleti olarak aranmıştır.
Sınai ihtiyaçlar ve farmakoloji dışında, gerek merkez bankaları ve gerek fertler tarafından altın talebi psikolojik mahiyettedir ve tarih boyunca süregelmiş bir alışkanlığın sonucudur. Herkes altının değerine inandığı ve altın talep ettiği içindir ki, bu madenin fiyatı yüksektir.
Altının değeri, kollektif bir psikolojik değer yargısının eseri olmakla beraber, binlerce yıl kolay sarsılamayacak sağlamlık arzetmiştir.
Altın fiyatlarında psikolojik etkenlerin payını Borsa değerlerin bakarak anlamak mümkündür. Dünyanın her yerinde, külçe altın fiyatı sikkelerden ucuzdur. Türkiye'de de aynı miktarda kıymetli maden ihtiva ettikleri halde, Reşat sikkeleri Hamit altınlarından yahut Cumhuriyet liralarından pahalıdır. Reşat beşibirliklerinin değeri ise, beş tane Reşad'ın toplam fiyatını aşmaktadır.
Altın iddihar (mal biriktirme, yastık altı eylemi) eden küçük tasarruf erbabı, külçe yerine sikke almayı daima tercih etmektedir.
Sikke altınların külçeden fazla değer taşıması, İkinci Dünya Savaşı sonunda büyük çapta bir kalpazanlık hareketine yol açmıştır. Milano ve Piemonte'ye, modern tesisler kurarak değeri artmış sikkelerin aynı ayarda benzerlerini bazı maceraperestler imale koyulmuşlardır. Çeşitli ülkelere ait altınların aslından farksız olarak taklit edilmesi, naylon sikke basanlara külçe fiyatına kıyasla ortalama % 15 veya % 20 kar bırakmıştır.
Devlet alametlerini taklit ederek sikke basanlara ilk tepki, İsviçre polisi tarafından gösterilmiştir: Napolyon sikkelerini İsviçre piyasasına sürenler mahkemeyi verilmişlerdir. Fransızlarda ceza kanunlarının 142’nci maddesini naylon altın ticareti yapanlara uygulamışlardır.
Avrupa ülkelerinde gösterilen tepki üzerine kalpazanlar naylon altınların İslam aleminde daha kolay sürülebileceğini hesaplamışlardır. Orta Doğu halkı, alametleri ve ayarı farksız altınların aynı değeri taşıması gerektiğini düşünerek bunları yıllarca tereddütsüz satın almıştır, ilk şüpheler, 1966 Hac seferinden dönenlerin Orta Doğu'da ucuz fiyatla aldıkları külliyetli miktarda altını memleketimizde satmaya teşebbüs etmeleri üzerine uyanmıştır.
Almancası : Gold.
İngilizcesi : Gold.
(Bk; Altın sikke, Altın sikke sistemi, Altın standardı).