Anayasa Mahkemesi Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalında çalışan bir öğretim üyesinin hekim bilirkişiler aleyhinde savcılığa yaptığı şikayette sarfedilen sözlerle ilgili bireysel başvuruda kararını verdi. Yüksek Mahkeme, Yargıtayın aksine, histolog öğretim üyesinin şikayet dilekçesinde kullanılan kimi anlatımları “ifade özgürlüğü” kapsamında saydı.
HİSTOLOĞUN İZİNSİZ DENEY İDDİASI
Asliye Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama esnasında bilirkişi olarak A… Üniversitesi Tıp Fakültesinde görevli bazı öğretim üyeleri seçilmiştir. Bilirkişilerce mahkemeye sunulan raporda, olayda insan üzerinde deney ve hasta üzerinde tedavi amaçlı deneme yapma ve görevi kötüye kullanma fiillerinin işlenmediği yönünde görüş bildirilmiştir. Bu raporu dayanak alan Asliye Ceza Mahkemesi de hekimler hakkında beraat kararı vermiştir.
BİLİRKİŞİLER HAKKINDA ŞİKAYET
Bunun üzerine histolog öğretim üyesi tarafından, A... Üniversitesi Tıp Fakültesinde görevli öğretim üyeleri hakkında gerçeğe aykırı bilirkişilik yaptıkları ve raporlarında taraflı davrandıkları iddiası işikâyette bulunulmuştur. Bahse konu şikayet dilekçesinde özetle; öğretim üyesi bilirkişilerin yanlı rapor hazırladıkları; hasta onam formunda sorumlu doktorun imzasının bulunmamasını kasıtlı olarak göz ardı ettikleri; dava dosyasında mevcut olan Tabip Odası ve Türk Tabipleri Birliğinin raporlarını dikkate almadıkları; belgeli olan hukuksuz işlemleri görmezden geldikleri; yetkili etik kurul izninin bulunmadığını raporlarında ifade etmedikleri; yanlı, haksız ve gerçeklerden uzak bilirkişilik yaparak suça iştirak ettikleri; hukuku oyalamak ve yanıltmak için yalan beyanda bulundukları; menfaatleri için taraf oldukları ve yargıyı etkilemeye çalıştıkları gibi isnatlarda bulunulmuştur.
HİSTOLOG ALEYHİNDE MANEVİ TAZMİNAT DAVASI
Bilirkişinin itirazı üzerine konu Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin önüne gelmiştir. Yargıtay, (bilirkişi hekim) hakkında takipsizlik kararı verilmesi, bilirkişi raporunun mahkeme yönünden bağlayıcı olmayıp takdiri delillerden olması, özellikle histoloğun bilirkişi raporunu yazan hekimlere yönelik olarak kullandığı '...görevi kötüye kullanma, suçu ve suçluyu koruma, kamu zararı ve nitelikli dolandırıcılık...' şeklindeki ifadelerin bir olayın izahından öte anlamlar içermesi hususları beraber değerlendirildiğinde, histoloğun şikayet hakkını hak arama özgürlüğü sınırları dahilinde kullanmadığı gerekçesi ile yerel mahkeme kararını bozmuştur.
Kararda, bilirkişi aleyhinde savcılığa sunulan şikâyet dilekçesinde geçen nitelikli dolandırıcılık isnadının başvurucuyu değil hakkında lüzum-u muhakame kararı verilen hekimleri hedef aldığı ifade edilmiştir. Histolog tarafından yapılan ‘...görevi kötüye kullanma, suçu ve suçluyu koruma, kamu zararı’ gibi isnatların ise taraflar arasındaki uyuşmazlık konusuyla ilgili olduğuna dikkat çekilerek, bunlara benzer kavramlar kullanılmadan şikâyetin yapılamayacağı belirtilmiştir. Kararda, histoloğun dilekçesinde birtakım olgulardan hareketle bilirkişilerin dosya içeriğine uygun olmayan bir biçimde görevlerini hakkıyla yapmadıklarının ve rapor düzenlerken sanık lehine tutum takındıklarının ifade edilmeye çalışıldığının altı çizilerek, histoloğun da bu tutumları kendi bakış açısına göre nitelendirildiği belirtilmiştir. Yine kararda, bilirkişilerin hak arama hürriyetinin kullanımı esnasında ileri sürdükleri iddiaları açıklarken iddiaların muhatabı olan kişilerle ilgili belli ölçüde olumsuz değerlendirmelerde bulunmasının hoşgörüyle karşılanması gerektiği vurgulanmıştır.
AYM: İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ İHLAL EDİLMİŞTİR