﻿ Kandil Geceleri
Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla bu ayki yazımızı yazmayı bize nasip eden Allah’a hamd olsun. Bu ayki konumuz şaban ayı ve bugünlerde mübarek sayılan kandil geceleri.
Rabbim hakkı yazmayı, hakkı söylemeyi ve hak olan anlayıp yaşamayı bizlere nasip etsin. Çünkü dinimize sonradan sokulan o kadar çok uydurma hadis ve ibadet şekilleri var ki ve halk arasında da bu uydurulan ibadet şekilleri o kadar rağbet görmüş ki doğruyu anlatmak, hakkı söylemek bu devirde çok zor. İnsanlar inandıkları, alıştıkları şeyleri terk etmekte zorlanırlar.
Bakara Suresi 170. ayeti kerime Allah Celle Celaluhu şöyle buyuruyor onlara ” Allah’ın indirdiğine uyun! Denildiği zaman: Hayır, biz atalarımızı üzerinde bulduğumuz yola uyarız” derler. Ya ataları bir şey düşünemeyen ve doğru yolda olmayan kimseleri idiyseler!
Biz iman edenler Allah’ın rızasını kazanmak için onun rızasına göre iman etmek ve yine onun rızasına göre amel etmek zorundayız ki yaptığımız ibadetlerimiz kabul olsun.
Ve yine Rabbimiz Enam Suresi 116 ayeti kerimede bize şöyle buyuruyor; “Yeryüzündekilerin çoğuna uyarsan, seni Allah’ın yolundan saptırırlar. Onlar ancak zanna uymaktadırlar ve onlar sadece tahminde bulunuyorlar.” Ve 117 ayeti kerimede “Rabbin, yolundan sapanları en iyi bilendir; yolunda olanları da en iyi bilen odur.”
Şimdi bana diyeceksiniz bugüne kadar bunlar bilinmiyor muydu?
Siz biliyorsunuz da bunca ilahiyatçı bunca hoca varken bunların yanlış olduğunu söylemek sana mı kalmış diyebilirsiniz? Ben de sadece şu kadarını söylerim; Allah Resulü bizim için en büyük örnektir. Onun hayatında yaptığını yapmak bize Allah’ın emridir, yapmadığından kaçınmak yine bize Allah’ın emridir. Eğer bu aşağıda bahsedeceğim geceler olsaydı ya da bu geceye has ibadetler olsaydı o zaman önce Efendimize en yakın olan sahabe yapardı. Rasulullah Efendimizin yanında olan vahyin ilk muhatapları, dinimiz İslam’ın öncüleri, İslam’ın bütün emirlerini eksiksiz yerine getirmeye çalışan sahabeler; önce onların bunu bilmesi ve söylemesi gerekmiyor mu?
Sahabe hayatını okuduğumuzda hangi kaynaklara bakarsak bakalım, Resulullah’ın hayatından sonra hiçbir sahabe kandil gecesi diye bir gece kutlamamış ve peygamber efendimiz hayatında böyle bir geceyi ne söylemiş ne de kutlamış. Kadir gecesi hariç. Onu da Allah Kur’an’da bize ayetle bildirmiştir. peygamberler hiç bir şeyi kendilerinden konuşmazlar onların hayatları Kur’an’dı.
Casiye 6; “ Ey Muhammed! İşte sana gerçek olarak bu anlattıklarımız, Allah’ın delilleridir. Artık Allah’tan ve O’nun delillerinden sonra hangi söze inanırlar?”
Müddessir 54; “ Hayır; şüphesiz bu Kur’an bir öğüttür, dileyen kimse öğüt alır.”
İslam dinini bize gönderen Allah(cc)’ dır. Neyi yaparsak sevap, neyi yapmazsak günaha gireriz, belirleyen de yine Allah‘tır.
Allah bizden şirksiz bir iman; bidatten, batıldan, hurafeden uzak amel istiyor.
Tuvalete girme adabından tutun da su içme adabına kadar hayatımızda yapacağımız her şeyi bize öğreten Resul, bu tür kandiller ve ibadetleri ve alınacak sevapları niye söylemedi unuttu mu( haşa )
Ali İmran 31,32; “( Ey Muhammed) De ki: “Allah’ı seviyorsanız O halde bana Uyun ki, Allah da sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın “.Allah bağışlayıcı ve merhametlidir. De ki: Allah’a ve Elçisi ‘ne itaat edin “. Eğer yüz çevirirlerse, bilsinler ki Allah nankörlük edenleri sevmez.”
Ahzap Suresi 21. Ayette “(Ey inananlar) sizler için Allah’a ve ahiret gününe kavuşmayı umanlar ve Allah’ı çok ananlar için Allah’ın Elçisi’nden güzel bir örnek vardır.”
O Allah’tan böyle bir emir almadı ki bize de bildirsin velhasıl demem o ki din Allah ‘ın cennet, cehennem Allah’ın; yapılan ibadetlerin karşılığında sevap yapılan günahların karşılığında ceza verecek olan Subhan olan Allah’tır.
O zaman sevap adına da olsa iyi niyetlerle de olsa dinde olmayan hiçbir şeyi yapamayız.
Şimdi bu geceler bize nasıl yerleşmiş gücümüz yettiğince bunu anlatım.
Ülkemizde kandil geceleri diye bilinen geceler takvim sıralamasına göre; Rebiulevvel ayının 12. gecesi Mevlid, Recep ayının ilk cuma gecesi Regâip, yine Recep ayının 27. gecesi Miraç, Şaban ayının 15. gecesi Berat ve Ramazan ayının 27. gecesi olan Kadir gecesidir.
Bu çalışmada kandillerin tarihi ile ilgili bilgi verilip dinimizin bunlara bakışı ortaya koymaya çalışacağız;
Kadir gecesi ile ilgili olarak Kur’an-ı Kerim’de müstakil bir sûre bulunmaktadır. Bu sûrede Allah Teala, Kur’an’ı Kadir gecesinde indirdiğini ve bu gecenin bin aydan daha hayırlı olduğunu bildirmiştir. Bakara suresinin 185. ayetinde de Kur’an’ın Ramazan ayında indirildiği beyan edildiği için Kadir gecesinin Ramazan ayında bulunduğu net bir şekilde anlaşılmaktadır. Fakat bunun Ramazanın 27. gecesi olduğuna dair kesin bir delil yoktur. Kadir gecesi ile ilgili hadislere bakıldığında Hz. Peygamber’in mü’minlere tavsiyesi, Kadir gecesini Ramazanın son on gününde ve özellikle de tek gecelerinde aramaları şeklinde olmuştur Buna göre Kadir gecesi Ramazanın yirmi bir, yirmi üç, yirmi beş, yirmi yedi veya yirmi dokuzuncu gecelerinden herhangi biri olabilir. Yani Kadir gecesi, zamanımızda Müslümanlarca ihya edilmeye çalışıldığı gibi herkesçe bilinen sabit bir gece olmayıp, aksine gizlenmiştir. Konuyla ilgili sahih rivayetlerden anlaşıldığına göre Resûlullâh dahi Kadir gecesinin Ramazanın kaçıncı gecesi olduğunu bilmiyordu!
Kadir gecesinin değerlendirilmesi/ihyası ile ilgili olarak Hz. Peygamber’den bir dua haricinde herhangi ibadet tavsiye edilmemiştir. Fakat Aişe radıyallâhu anhâ’nın bildirdiğine göre Resûlullâh, Ramazan ayında diğer aylardan daha çok ibadet ederdi. Son on günde ise ibadetlerini biraz daha artırır, geceleri ihya eder, ailesini de geceyi ihya etmeleri için uyandırırdı.
Gerçekten de Hz. Peygamber’in ve sahabe-i kiramın mescitlerde bu geceyi ihya etmek için toplandıkları, özel dualar ettikleri, bugün özellikle ülkemizde olduğu gibi bu geceye has namaz kıldıkları şeklinde tek bir rivayet dahi gelmemiştir. Kardeşlerim Allah’u Teala Kuran’ı Kerim’de bize namaz kılmayı emretmektedir fakat namazın nasıl kılınacağı Kur’an’da anlatılmaktadır biz namazın kılınacağını Resulullah efendimizden öğrendik bize nasıl namaz kılmamız gerektiğini o öğretti şeklini Peygamberimizden öğrendik Allah Celle Celalühü Kadir Gecesi’ni Kur’an’da bize anlattı O gece yapılması gereken ve yapılmaması gerekeni de şeklini de biz ancak peygamberden öğreniriz peygamberlerin geliş amacı da bize Dinimizi öğretmek nasıl yaşayacağımızı yaşantılarıyla bizlere örnek olarak öğretmektir O halde biz Kadir Gecesi’nde ve diğer ibadetlerimizi de Resulullah’ın yaptığı gibi yapmak zorundayız Çünkü biz Dinimizi ondan öğrendik
Bir de Berat gecesi ile alakalı olarak halk arasında “Berat gecesi namaz”ıveya“Salâtu’l-Hayr” olarak bilinen bir namazdan söz edilir. 100 rekât olan bu namazın her rekâtında Fatiha ve on defa İhlâs suresinin okunması gerektiği söylenmektedir. “Kaynakların be­lirttiğine göre Berat gecesine ait özel bir namaz yoktur.Gazzâlî, bu gece her rekâtında Fatiha’dan sonra on bir İhlâs okunmak suretiyle kılınacak yüz rekât veya her rekâtında Fatiha’dan sonra yüzİhlâs okunan on rekât namazın çok se­vap olduğuna dair bir rivayet nakletti­ği halde (İhyâ, 1/203), İhyâ-u Ulûmi’d-dîn‘deki hadisleri tenkide tâbi tutan Zeynüddin el-Irâkî ile Nevevî bunun aslının olmadığını söyle­mişlerdir. Bu namazın bir bid’at oldu­ğunu kaydeden Nevevî, bu konuda Kûtü’l-Kulûb ve İhyâ-u Ulûmi’d-dîn‘de geçen rivayete aldanılmaması gerektiği­ni söylemekte (el-Mecmû’, 4/56), Ali el-Kârî de bu rivayetin uydurma olduğunu belirterek Berat gecesi namazının h. 400 (m. 1010) yılından sonra Kudüs’te ortaya çıktığını kaydetmektedir. Bu namazın ilk defa h. 448 (m. 1056) yılında Kudüs’te Mescid-i Aksâ’da kılındığına ve zamanla yaygınlık ka­zanarak sünnet gibi telakki edildiğine dair bir rivayet de nakledilmektedir.”
Regâip ve Mirac Kandilleri
İkisi de Recep ayında kutlanan Regâip ve Mirac kandilleri ve bu gecelerin kutlanması gerektiğine dair öne sürülen şeylerin de herhangi bir delili bulunmamaktadır. Özellikle tasavvufi eserlerde yer alan, Hz. Peygamber’in Regâip gecesinde ana rahmine düştüğü (!), Recep ayının ilk Perşembe günü oruç tutup olduğu gecesinde Regâip namazı adıyla bir namaz kılmanın sevap ve bu gecenin birçok faziletinin bulunduğu yönündeki rivayetlerin “asılsız” olduğu hadis âlimlerince belirtilmiştir.
Yalnız Recep ve Şa’bân hakkında bir kaç söz söylenmesi gerekmektedir: Recep ayı “dört haram ay”dan bir tanesidir. Diğerleri Zilkade, Zilhicce ve Muharrem aylarıdır. Bu aylarda savaşmak haram kılınmıştır. Dolayısıyla bu ayların diğer aylara göre bir fazileti bulunmaktadır. Âlimler bu aylarda oruç tutmanın müstehab olduğunu söylemişlerdir. Fakat Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem ve ashab-ı kiram’dan “özellikle” bu ayda oruç tutmanın faziletine dair herhangi bir sahih rivayet nakledilmemiştir.
“Kim, bu ümmet içerisinde (din adına) geçmişte olmayan bir şey ihdas ederse (ortaya çıkarırsa) bu kişi, Hz. Peygamber’in Allah tarafından kendisine verilen risalet (elçilik) görevine ihanet ettiğini iddia etmiş olur. Çünkü Allah Teala “…Bugün dininizi olgunlaştırdım; size olan nimetimi tamamladım. Size din olarak İslâm’ı uygun gördüm…”(Mâide, 5/3) buyurmuştur. Bu yüzden, o gün din olmayan (dine dâhil olmayan) şey bugün de din olamaz!”
Kur’an’da da sünnette de bugün geniş halk kitleleri tarafından kutlandığı şekliyle kandil gecelerine işaret yoktur. Mübarek kabul edilen bu geceler, Hz. Peygamber ve ashabından çok sonra (en erken 350 yıl sonra!) Mısır ve Kudüs’te kutlanmaya başlamış, daha sonra İslam dünyasının çeşitli bölgelerine yayılmıştır.
Selam ve dua ile Allah’a emanet olun .