İLGİLİK » Blog Archive » ‘Falanca’nın Şarkısı’…
Aralık 14th, 2011 at 17:35	(Başkaca (Dy), Başkaca (İ))
Bir Fikr-i Ta’kîb Öyküsü
Reşit Ersan Merhacı
Dört yılı geçiyor, Bir Sözcüğün Düşündürdükleri diye bir yazı yazmıştım, altbaşlığı Hicaz İllerine Varınca… 27 Şubat 2008’de bu alanda yayımladığım yazının başlarında şunları demiştim: “Nedendir bilmem, bizde, günün ‘tutulan’ müzik yapıtları, çoğu zaman onları seslendirenlerin adıyla anılıyor: ‘Falanca’nın şarkısı’… Bestecisi kim? Sözler kimin? Bilen eden yok! Şükürler olsun, Akşam, Dediler, Koyda ‘Hicaz’ Yükselecekmiş’i kim yazmış, biliniyor: Reşit Ersan Merhacı. Merhacı’nın pek çok dizesi, pek çok bestecinin gönlünde nice seslerin doğuşuna eşlik etmiş… Ama yine de, el altındaki kaynaklarda onun kim olduğuna ilişkin bilgi yok. Dilerim, bu satırları okuyacaklardan birisi çıkar da bu büyük boşluğu giderir.”
Yazıya aylar aylar sonra, 4 Ekim 2011’de bir yanıt geldi: alttaki yorum bölümüne yapıştırılmıştı:
“Reşit Ersan Merhacı TRT’de çalışırdı. 1976 yılında Ankara Radyosu’nda Diskotek ve Transkripsiyon Şube Müdürü idi. Sonraları Yayın Yönetim ve Denetim Müdürlülüğü görevlerinde bulundu. 1985, 86 yıllarında Eğitim Dairesi Başkan Yardımcısı idi. 1990’lara doğru sağlık problemleri yaşadı. Radyo Dairesi’nde görev aldı. Yurt dışında tedavi gördü.
Merhacı, Türk müziğini çok severdi. Kitaba, özellikle tarih kitaplarına çok meraklıydı. Tasavvuf kültürü derindi. Bu konuda radyo programları da hazırlamıştı. Sohbet ehli, zarif, kibar, ince bir insandı. Zaman zaman şiirler de yazardı. Bunlar çoğunlukla aruz vezninde idi ve daha çok rubai şeklinde idi. Kendisi sanırım DTCF Arkeoloji veya Sanat Tarihi Bölümü’nden mezundu. Kolej kökenli olduğu için İngilizcesi çok iyi idi. TRT’yi birçok uluslararası toplantıda temsil etmişti.”
İmza: Harun Yöndem. Tanıdığım bir ad değildi.
Harun Bey’e hemen bir teşekkür iletisi gönderdim. Bu iletimde şunları da dedim:
“Sizden gelen yorumu alır almaz genelağa bir kere daha baktım: Sayın Reşit Ersan Merhacı’nın adı, örneğin Google’da topu kemali 2 sayfada 14 yerde geçiyor; bunların ikisi benim yazım ve bunlardan biri, sizin yorumunuzla değer kazanan yazı. Öbür yazıların hiçbirinde Sayın Merhacı’nın kim olduğundan söz edilmiyor. Ne yazık…
Belki Sayın Merhacı’nın hayatta olup olmadığını bilmediğinizden buna değinmemişsiniz. Sayın Merhacı’ya ilişkin başka bilgileriniz varsa -doğum yeri, tarihi, şimdi nerede ne yapıyor, yayımlanmış yapıtları vb.- onları da iletmenizi dilerim.”
Harun Bey ertesi gün yanıtladı: “TRT’de bulunduğum yıllardan tanırım onu. Ersan Ağabey gözümüzde çok değerliydi. Sözünü ettiğim hastalık ciddi idi. Sanırım vefat etti. Benim İstanbul’a geldiğim yıllarda olabilir. Ama bunları müşterek bir dosttan doğrulamam gerekiyor. Araştırıp size tekrar yazarım. Çalışmalarınızda başarı dileklerimle selamlar, saygılar.”
Ve geçen hafta 7 ve 9 Aralık günleri Harun Bey’den yeni bilgiler geldi. Bunları şöyle toparlayabilirim:
Reşit Ersan Merhacı 1935 yılında Ankara’da doğdu. İlkokulu Ankara’da Sarar İlkokulu’nda okudu. Ortaöğrenimini İstanbul’da Robert Kolej’de yaptı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Arkeoloji Bölümü’nü bitirdi. 7 yıl özel sektörde çalıştıktan sonra 1964 yılında TRT’de görev aldı. Bu kurumda sırasıyla Yayın Şefliği, Diskotek ve Transkripsiyon Şube Müdürlüğü, Yayın Yönetim Müdürlüğü, Öndenetim ve Redaksiyon Müdürlüğü görevlerinde bulundu. Sonra da Eğitim Dairesi Başkan Yardımcısı olarak çalıştı. Merhacı , TRT’deki bu yaklaşık 37 yıllık çalışma yaşamının ardından 2000’de emekli oldu.
Reşit Ersan Merhacı, idari görevlerinin yanında TRT için programlar da hazırladı. Bunlardan 1982, 1983 yıllarında Radyo 1’de yayımlanan ‘Gerçek’ adlı tasavvuf konulu programı, metni kitap olarak da yayımlanabilecek nitelikteydi.
Merhacı, okuyan, araştıran bir insandı; kitaba çok önem verir, tarih ve müzikle ilgilenirdi. Zaman zaman şiirler de yazan Merhacı’nın bu yapıtları daha çok rubai tarzında idi. Şiirleri arasında ‘selam’ redifli olanı unutulmaz eserlerindendir.
İngilizce ve Rumca bilen Merhacı, TRT’yi Avrupa Yayın Birliği (EBU) ile Asya-Pasifik Yayın Birliği’nin (ABU) toplantılarında temsil etti, bu toplantılara ilişkin değerli raporlar hazırladı.
Ömrünün son yıllarında tasavvufa olan ilgisi daha da artan Reşit Ersan Merhacı, yakalandığı amansız hastalığın pençesinden kurtulamayıp 2001 yılında Ankara’da vefat etti. Evli ve iki erkek çocuk babasıydı.
Nedendir bilmem, bizde, günün ‘tutulan’ müzik yapıtları, çoğu zaman onları seslendirenlerin adıyla anılıyor: ‘Falanca’nın şarkısı’… Bestecisi kim? Sözler kimin? Bilen eden yok!
İşte, bir ‘gönül insanı’ sayesinde değerli bir rahmetlimize ilişkin bilgiler yazılmış oldu. Bunların eksik olduğunu söyleyenler çıkabilir, o eksiği gidermek de onların işi olsun. Burada asıl önemli olan, bir kimsenin, bildiklerini bir yerlere not etmeye üşenmemesi… Hiç tanımadığı birisinin dileğine yanıt vermesi… Bunun da ötesinde, konuyu iş edinip sonuna kadar gitmesi… Eskilerin “fikr-i ta’kîb (fikri takip)” dedikleri şey; yani, bir işi sona erdirmek, peşini bırakmamak. Konuya ben böyle bakıyorum ve gönül insanı Sayın Harun Yöndem’in bu duyarlığına olağanüstü saygı duyuyorum. Kendisine sonsuz teşekkürler…
Yarımca, 14 Aralık 2011
Harun Yöndem kimdir?
1952 Görele doğumlu olan Harun Yöndem, Ankara Yüksek Öğretmen Okulu ile Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü’nü bitirdi, yüksek lisansını Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde yaptı. Yöndem, Maliye Bakanlığı’ndaki memurluğunun ardından 1977’de spiker olarak TRT’de görev aldı, bir süre sonra da bu kurumda program yapımcılığına başladı. TRT’nin yönetici kadrosunda da yer alan Yöndem, daha çok sunucu ve yapımcı kimliğiyle öne çıktı.
Gecenin İçinden, Günün İçinden, Öğle Üzeri gibi kuşak programlarının yapımcı ve sunuculuğunu üstlenen Harun Yöndem, canlı olarak yayımlanan birçok programın sesi oldu. Yöndem’in seslendirmeci ve sunucu olarak görev aladığı Yaşayan Geçmiş, Yayla Yolları, Edebiyat Edebiyat ile Ariflerin Dilinden adlı televizyon yapımları da var. Yöndem, çoğu ödül alan belgesel türündeki yapımları da seslendirmiş olan bir sanatçı.
Harun Yöndem, 1993 yılında TRT’den ayrılarak başspiker olarak özel bir televizyona geçti. Burada haber müdürlüğü de yapan Yöndem, daha sonra serbest çalışmaya başladı, bu arada özel bir radyonun da program yapımcılığında bulundu.
Sanat hayatında şiirin özel bir yeri olan Yöndem’in amatör tiyatro çalışmaları, eleştirmenliği ve radyo oyunu yazarlığı da var. Oyuncu seçimi ve eğitimi alanında da görevler alan Harun Yöndem, hâlen kendi yapımcılık firmasında iletişim ve yadyo-TV yayımcılığı alanında hizmet veriyor.