Türk Destanlarının Ana Unsurları - Hamide Demirel
Ötüken Kitap Yayınları
“Destanı öksüz, sükûtu derin” bir milletiz. Yunan mitolojisine en ince ayrıntılarına kadar edebiyatımızda ve sanatımızda yer vermeyi -batıyı takliden- gıpta ile yerine getirirken, Türk destanlarındaki yiğitlik sembolü alpların, ışıktan yaratılmış iffet timsali kadınların, insanî karakter kazanmış atların, efsunlu pusatların, ağaç, su, toprak, dağ gibi tabiat varlıklarının Türk dünya görüşü ve esâtirindeki fevkalâde konumlarını, hepsinden öte Türkçenin asîl sadeliği içinde gizlenmiş heybetli güzelliğini ve gücünü ne kadar ihmal ediyoruz! Hamide Demirel’in kaleme aldığı Türk Destanlarının Ana Unsurları başlıklı bu çalışma, sanat ve edebiyatımızdaki bu sükûtu gür bir sesle bozmak için yapılmış bir tahlil çalışmasıdır. Kitapta Türk Destanlarına yer verilirken, bu destanlarda geçen Alpler, silahlar, güzellik unsurları ve dinî unsurlar ile masal unsurları ele alınarak, yabancı destanlarda geçen Türk Kahramanları gösterilmiştir.
@OktayDinc·07 Şub 2017·Kitabı okudu
Türk kadını sarayda beslenen tembel, şişman, sadece aşk ve şarap şiirine ilham veren bir tip değildir. Özellikle yaratılış destanlarında kadın, tanrısal özelliklere haiz, kutsal, zarif, ince ruhlu ve ilahi yaradılışlı, ışıktan veya sudan doğan, adeta zarafet ve güzellik tanrıçasıdır. fakat hiçbir Türk destanında kadın aczin sembolü, zevk ve eğlence aleti olarak gösterilmemiştir.
Türk Destanlarının Ana Unsurları, Hamide Demirel
At çok zaman gerçek kahramandan daha çok kahraman gösterilir. Herkes tarafından sevilen, takdir edilen bir kahramanı atından ayrı göremezsiniz. Kahraman onu canı kadar sever. Bir kahramanın atının ölümü onun sonu demektir. Atını ölü gören kahraman rahatlıkla kendini düşmana teslim eder. Güzel, sadık ve vefalı arkadaşından bir an ayrı yaşamak istemez. Atlar için bu destanlarda övgüler ve ağıtlar yazılmıştır.
Hikayelerde kadınlara ait çizgiler, aynı zamanda Türk kadını tipini ve kadın güzelliğini belli eder: Bu kadınlar ve kızlar; ince belli, servi boylu, al yanaklı, kalem kaşlıdırlar. Dirse Han'ın hatununa:
Güz elmasına benzer al yanaklım."
diye seslenişi buna bir örnektir.