İşyerlerinde Havalandırma Nasıl Olmalıdır? | Enar Mühendislik | Ankara OSGB, İş Güvenliği, Çevre Danışmanlık
İş yerlerinde havalandırmanın nasıl olacağında dair yasal mevzuat bulunmamaktadır. Ancak İşyeri Bina ve Eklentileri Yönetmeliğinde 15-18 maddelerinde aşağıda ifade edildiği şekliyle yer alan
Diğer mevzuatın söz gelimi, Maden iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönetmeliği 8. madde ve alt bentlerinde, Yapı işlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönetmeliği Ek 4-A Madde 35, 36, 37, 38 Ek 4-B 3,72-a maddelerinde, Kimyasal maddelerle çalışmalarda sağlık ve güvenlik önlemleri hakkında yönetmelik Madde 7-2’de belirtildiği şekliyle ve diğer yönetmeliklerin sair yerlerinde belirtildiği üzere havalandırmanın önemi, çalışan sağlığı ve güvenliği açısından öncelikli bir yer tutmaktadır.
Havalandırmanın genel olarak tarifini yapacak olursak kapalı çalışma ortamlarına yayılan kirleticilerin (pis, zehirleyici, tozlu ve patlayıcı hava) ortadan kaldırılması veya kontrolü için yapılan bir çeşit “mühendislik kontrolü” olarak kabul edilir. Çalışanların hava kirleticilere maruziyetinin kontrolü için kullanılan yollardan biridir. Temiz havada çalışanların morallerinin yüksek olduğu, çalışma gücünün yüksek düzeyde seyrettiği ve genel itibariyle bu anlamda meslek hastalığı ve iş kazalarına yakalanma risklerinin çok daha düşük olduğu bilinmektedir.
Havalandırma sistemlerini 3 ayrı başlıkta değerlendirmemiz mümkün olmaktadır.
Genel havalandırma, büyük miktarda temiz havanın sağlandığı ve kirli havanın tahliye edildiği sistemlerdir. Genel havalandırma yapılan iş yerlerinde kirleticiler iş yerinin geneline yayılabilirler. Bu yüzden yüksek dozda toksik madde veya tehlikeli kimyasalların bulundurulduğu iş yerlerinde yeterli olmayacağı bilinmelidir.
Kaynağın yakınında, kirleticiyi yakalama yoluyla hava kirleticilerini kontrol etmek için kullanılır. Toksik kirletici, isçinin nefes bölgesine ulaşmadan önce kontrol edildiğinden lokal sistem çok daha etkili bir yoldur. Hava kanalları, hava temizleyicileri, fan ve bacadan oluşurlar. Mobilize olan akrobat kollu olan lokal havalandırma tesisatları da iş yerlerinde yaygın bir kullanım alanına kavuşmuşlardır.
Adından da anlaşılacağı gibi, kapı, pencere tavan arası, duvarlardaki çatlaklar ve kırıklardan da pekala iş yerine nüfuz edebilen hava anlamına gelmektedir. Ancak şimdiye kadar bahsettiğimiz genel ve/veya lokal havalandırma tesisatı olmayan iş yerlerinde çok fazla güvenemeyeceğimiz bir havalandırma çeşididir. Özellikle yapı malzemelerinin petrokimya ağırlıklı olmaları nedeniyle kapalı ortamda çevrilmesi gereken hava miktarının yeterli seviyelerde olmadığı anlaşılmaktadır. Yani kapalı alanda saatte 3 ya da 4 kere çevrilmesi gereken havanın plastik(PVC, termoset plastik vb.) yapı malzemelerin kaim olduğu iş yerlerinde bu çevrim katsayılarına erişilememesi neticesinde kişi başı düşen temiz hava ihtiyacının azaldığı görülmektedir. Bu tip durumlarda mümkün olduğunca kapı ve pencerelerin açılıp iş yeri ortamının havalandırılması gerekmektedir.
Sonuç olarak; Havalandırma tesisatının özellikle teknik personelce tasarlanıp işyerlerinde montajının yapılıp çalışmaya hazır vaziyette tesis edilmesi gerekmektedir. Elbette ki bu projelendirmenin TS 3419 standardında düzenlenmiş kurallara uygun olarak projelendirilmesi önemlidir. İşyerlerinde çalışan personelin temiz hava ihtiyacının karşılanması, istenilen çevrim katsayısını sağlamayan yerler için fazlasıyla önem teşkil etmektedir, zira kapalı alanlarda yapılan ameliyenin içeriğine göre olması gereken yeter şart temiz hava miktarını belirten tablolara bakıldığında, kişi başı düşen temiz hava miktarı hakkında fikir sahibi olunabilinir. Kirli, artık havanında işyerinden uzaklaştırılması da çalışanların sağlığı için önem taşımaktadır.
İşyeri Bina ve Eklentileri Yönetmeliği
C Ç.S.G.B ıs sağlığı ve güvenliği genel müdürlüğü ıs sağlığı ve güvenliği merkezi müdürlüğü, ENDÜSTRIYEL HAVALANDIRMA -Nihat EGRI, Cihat İMANCI, Mehmet Salih AKPOLAT, Ankara 2011
İş sağlığı ve güvenliği, yapılan iş nedeniyle oluşabilecek her türlü uzun ve kısa vadeli sağlık problemlerini ortadan kaldırmayı amaçlayan çalışmaların geneline denir. İş güvenliği, dünya genelini göz önüne aldığımızda ücretli olsun veya olmasın yapılan her türlü işi kapsamaktadır. Çalışanların güvenliğini...