Ahmet Ümit Erdeğer
PROJE ALANI ÇEVRE ANALİZİ
Bir bölgeyi tanımlamak ve anlamak, o bölgenin ve yakın çevresinin mevcut durumunun tespit edilmesi ve ihtiyaçlarının belirlenmesi sonucunda mümkün olabilir. Dokuma fabrikası dönemin kalkınma hareketleri ve planlama esasları ile yeni bir yerleşimi, modernleşmeyi yakalamak esaslı tasarlanmıştır. Günümüzde ise dokuma fabrikasının çevre yerleşimleri imar hareketleri sonucunda yapıya yapılan yaklaşım tarihi kötülemeye ve yapılanları unutturmaya, toplum hafızasının silinmesine yönelik tüketim üzerine kurulmuş sistemde onu yalnızlaştırıp yok etmek üstünedir. Tasarım yapılan alanın çevresi incelendiğinde ve imar düzenlemesi de incelendiğinde yoğun yapı sıkışması içinde olanın proje alanına verilen avm kararı dokuma fabrikasının bir sonraki avm altlık oluşturması için alınmış bir karardır.
Yarışma alanı marka bir şehrin odak noktalarının ortasında önemli bir konumdadır. Bu önemli odak noktaları doğal sit alanı, şehrin karadan ulaşım noktasının merkezi terminal binası ve Akdeniz Üniversitesi’nin referans noktası olma niteliğindedir.
Projenin çevre dokusu ve yerleşim yeri incelendiğinde alanın; yoğun yapı etkisi altında kaldığı gözlemlenecektir. Şehirler; insanların yaşamlarını sürdürdükleri beton çöplüğü olmasından daha çok; mutlu, insanların kendilerine güzel ve özel zaman ayıracağı, tüketime yönlendirmeyen çevresini keşfedeceği mekanlar sunmalıdır.
Ulaşım; bir alana, yapıya, parka, müzeye, sanata veya insanların olmak istediği yere erişmektir. Ulaşım, muasır medeniyet seviyesine ulaşmak bilgiyi paylaşıp, çoğaltmak için maddi araçların en önemlilerindendir. Ulaşım sadece A noktasından B noktasına varmak anlaşılmamalıdır. Burada en önemli nokta A ve B noktasının niteliğidir, erişmek isteyenlere onlara yönelik bir çekim noktası oluşturmaktır. Ulaşım analizi incelendiğinde alanın kara ve raylı ulaşımın var olduğu nitelikli bir alandır. Bu analiz bize insanların ERİŞMEK isteyeceği alan tasarımı yapmaya yöneltmiştir.
Projede; Antalya şehrinin kimliğini yansıtan, kent tarihinin önemli izlerini taşıyan Dokuma Alanı’na yenilikçi, sürdürülebilir, geleneklerin devamlılığını sağlayan bir köprü görevi üstlenen, birleştirici, kültür-sanat, spor ve doğa bilincini aşılayan modern kentsel çözümler üretmek amaçlanmıştır. Dokuma Fabrikası ile bütünlük sağlayan ve alanı bütünleyen bir tasarım amaçlanmıştır. Amaç elimizde olan tek kentsel boşluğu da bina tarlasına değil, ağaç, su ve çiçeklere bırakmaktır. Projenin odak noktası diye oluşturulan alan tasarımımızın en önemli yeridir. Odak noktasının bir çukur olarak oluşturulması çevresinde olan yapıların toprak altına yerleştirilmesi ve onlara ulaşımın sadece ezerek, yıkarak, daha çok yükselerek yapı yapılmayacağına gönderme yapmaktır.
Kentten gelen iz ile fabrika alanını bir sokakla bütünleştiren ”Kent Çukuru” sayesinde topoğrafyanın doğal siluetini koruyarak; kültürel, geleneksel, doğal, görsel verimliliğin sağlanacağı çözümler üretilmiştir.
Dokuma Alanının Kente Kazandıracağı Esaslar
Bu esasları genel olarak 5 başlık altında verimlilik kavramı geçişiminde oluşturulmuştur:
KÜLTÜREL VERİMLİLİK; Sosyo-Kültürel açılardan modern ve geleneksel kültürlere, sanatlara ev sahipliği yapacak alan tasarımıdır.
GELENEKSEL VERİMLİLİK; Kentin belleğini temsil eden simgesel bir bölge oluşturmak ve bölgeyi nesiller boyu kültür aktarımı içerisinde diri tutmak, bir nevi kent geleneği oluşturmaktır.
DOĞAL VERİMLİLİK; Bölgenin doğal verimliliğinden faydalanarak oluşturulacak doğal alanlarla faydalı ve yerele bağlı alanlar oluşturmak.
GÖRSEL VERİMLİLİK; Doğa siluetini bozmayan yapısı ile bitki türleri ve tasarım parametreleriyle alanda görsel bir şölen oluşturmak.
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK; Sürdürülebilirlik kavramı ayrı bir başlık olarak verimlilik kavramı ile bir bütündür. Mimarlık, kentsel tasarım, peyzaj mimarlığı ve alandaki yaşamın verimlilik ve sürdürülebilirliğini sağlamak.
Tasarladığımız alan dokuma fabrikasını da içine alarak Dokuma Fabrikası’nın yeniden işlevlendirildiği konularda, yarışmada tasarımı istenen alanla birbirini tamamlayacak bir sirkülasyon olması amaçlanmıştır.
Tasarımı yapılan alanın güney, güneydoğu ve güneybatı yönlerinden kullanıcı ulaşımı ve kuzey, kuzeybatı ve kuzeydoğu yönlerinden ulaşım sağlamak, uygulamada varolan araç yolunun, yaya yoluna dönüşümü sağlanarak iki alanın bütünleşmesi sağlanmıştır.
Yatayda ve düşeyde uzanan ulaşım akslarının kesişim noktasında alanın bir referans noktası elde edilmiştir. Burada oluşan alan’ kent çukuru’ olarak isimlendirilmiş ve KEŞİF, MEKAN, ULAŞIM kavramları sorgulanmıştır.
Ulaşım akslarının birleşimi ve kesişimi ile bütün alanın tasarım kararları netleştirilmiştir, sorgulanacak kavramlar üzerinde düşünülmüştür. Elde edilmek istenen en önemli sonuç; bulunduğu yer ve tarihi dokuyla uyumlu bir alan oluşumudur.
PİL FABRİKASI ve YENİDEN İŞLEVLENDİRİLMESİ
Yarışma şartnamesinde alanda varolan sanayi yapısına yeniden işlevlendirme yapılması istenilmiştir. Burada yapılması gereken gelecek nesillerin buranın farkında olarak daha iyi geleceğe bakmaları için, onların eğitim yapabilecekleri alana dönüşmelidir. Bu kapsamda Pil Fabrikası için en güzel işlev çocuklar için anaokulu ve ilkokula dönüşmesidir. Tabi ki bu dönüşüm devlet eliyle yapılıp oranında koruma altına alınarak geçmişten geleceğe ışık tutması gerekir.
Tasarım Ekibi: Ahmet Ümit Erdeğer Mustafa Haki Eraslan Muhammet Avcı Harun Kars
Yardımcı Mimarlar: Muhammed Oğuzhan Polat Seyfettin Başeski