17 Aralık 2010'da kendini yakarak Arap Baharı'nın fitilini ateşleyen Tunuslu Muhammed Bouazizi, sadece kendini değil Dünya petrol rezervlerinin yüzde 68'ine sahip olan bir bölgenin isyan ateşini de yaktı.
17 Aralık 2010'da Arap Baharı'nın fitili ateşlenirken, meydanlardaki protestoların ana sebeplerinden en önemlisi ekonomik durumdu. Zenginler gelirini petrolle artırırken, halka yansıtılmaması olayların alevini daha da artırdı.
17 Aralık 2010'da kendini yakarak Arap Baharı'nın fitilini ateşleyen Tunuslu Muhammed Bouazizi, sadece kendini değil Dünya petrol rezervlerinin yüzde 68'ine sahip olan bir bölgenin isyan ateşini de yaktı. Tunus, Mısır ve Libya'da yönetim değişikliklerine neden olan olayların mesajı çok basit ve netti.
Halk ayaklanmalarının ve protestoların arttığı İran, Irak, Katar, Cezayir, Suudi Arabistan, Libya, Kuveyt gibi ülkeler aynı zamanda OPEC üyesi oldukları için petrol fiyatlarındaki artış ve azalışlarda bir şekilde belirleyici konumdaydılar. 1979 petrol krizinin ardından farklı politik olaylar petrol fiyatlarında dönemlerde yaşanan fiyat artışlarına neden olurken, ekonomik başarısızlıklar, yüksek fiyatlar, işsizlik, yolsuzluk ve konut sorunu da bölgeyi her geçen gün patlamaya hazır bir bomba haline dönüştürdü.
Petrol gelirleri sayesinde zenginleşen bu ülkelerin milli gelir artışı ile kişi başına düşen milli gelir artışı neden paralel değildi? Nasıl oluyordu da işsizlik, enflasyon ve ekonomik adaletsizliklerde gözle görülür bir iyileşme olmamıştı?. Şubat 1981'de varil fiyatı 6.99 olan petrol, ertesi yıl 31.55 dolara çıktı. 1990 yılındaki Körfez savaşında ise, bir önceki yıl 18 dolar olan varil başına petrol fiyatı, savaş başlayınca 23 dolara çıktı.
BELLİ ZÜMREYE YANSIDI
2003 Irak savaşında Saddam rejimi yıkılırken, dolar 27 dolar olan petrol bir yıl sonra 37 dolar oldu. Bu fiyat artışları ise elbette ki, ihracatının büyük bir bölümü petrol'e bağlı olan ülkelere yaradı, ancak sadece yönetimdekiler ve belli bir zümreye. Son 30 yılda, en düşük gelire sahip olan yüzde 20'lik kesim milli gelirden ortalama yüzde 5 pay alırken, en zengin yüzde 20 ise milli gelirin yaklaşık yüzde 75'ini aldı. Gelir artışına rağmen harcamaların önemli bir kısmı ise silah alımına ayrılırken; paranın yine Batılı devletlere geri aktarılmasına neden oldu.
Gelir paylaşımı adil değil
Zirve Üniversitesi Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi Direktörü Gökhan Bacık, mutsuzluk endeksinde petrol zengini olan bir iki Arap ülkesinin dışında halkın yarısının mutsuz olduğunu kaydetti.
Masaüstü görünüm » Yoksulun tepkisi 'Arap Baharı'nı tetikledi
Arap Baharı Tunus Mısır Filistin Irak Suriye
Gannuşi: Batı, Türkiye'nin İslam dünyasına model olmasından ürküyor
Arap baharından 'Arap kışı'na
Merzuki: Katar Arap Baharı devrimlerine destek olduğu için cezalandırılıyor
Arap BaharıBu konuda daha fazlasını yükleGÜNCELKategori sayfasını göster