Karamsarlar için 2016 rehberi
Bloomberg'den 2016'da dünya ekonomisini ve küresel piyasaları altüst edebilecek 10 felaket senaryosu
BLOOMBERG NEWS 15 12 2015, 10:35 Güncelleme: 11:50
"IŞİD'in tüm Orta Doğu'da petrol tesislerini yok etmesiyle petrol fiyatları fırlar. Angela Merkel görevi bırakmak zorunda kalır ve Avrupa Birliği büyük bir kaosa sürüklenir. Rus ve İranlı hackerların ABD bankalarına düzenlediği siber saldırılar sonrası dolar düşüşe geçer."
Şu an için bize imkansız gibi gelse de Bloomberg'in konuştuğu diplomat, jeopolitik stratejist, güvenlik danışmanı ve ekonomistlere göre en kötüsü olsa da bu senaryoların hepsinin 2016'da gerçekleşmesi mümkün.
İşte inanması güç 10 felaket senaryosu:
SENARYO 1: Petrol fiyatları 100 dolara fırlar
IŞİD'in tüm Orta Doğu'de stratejik petrol altyapı tesislerine saldırmasıyla petrol üretimi hızla düşer. Petrol zengini Nijer deltasında da şiddetin yükselmesi ve Venezuela'da bir darbe meydana gelmesiyle beraber petrol arzı iyice sarsılır. Üstüne Cezayir Devlet Başkanı Abdelaziz Bouteflika'nın ölümü de Cezayir'i kaosa sürükler. OPEC üyeleri ise kesintilere dengeleyecek kadar üretimi artıramaz.
Petrol fiyatları yükselmeye başlar
Nükleer ve yenilenebilir enerji alternatifleri güçlenir
Petroldeki artış Fed'in sıkılaşma döngüsünü sekteye uğratır ve Çin resesyona girer
SENARYO 2: İngiltere AB'den çıkar
İngiltere'nin AB'deki geleceğine dair belirsizliği sonlandırmak isteyen Başbakan David Cameron, referandum çağrısını erkene alır ve ülkeyi Mayıs'ta sandık başına çağırır.
Yine Muhafazakar Parti üyesi Londra Belediye Başkanı Boris Johnson Cameron'ın karşısına çıkar ve "Ayrılık" kampanyasına önderlik eder. Göçmen korkuları ve AB karşıtı popülizmin etkisiyle kazanır ve Cameron istifa eder. Yeni başbakan Johnson çıkış müzakerelerini başlatır. Yatırımcıların AB sonrası İngiltere ekonomisinin nasıl olacağını görmek için beklemeye geçmesiyle ülke resesyonla karşı karşıya kalır.
FTSE 100 çöker ve İngiltere Merkez Bankası Başkanı Mark Carney sermaye çıkışını durdurmak için faizleri yükseltmek zorunda kalır
İskoçya'nın yeni bir bağımsızlık referandumuna gitme kararı İngiltere tahvillerinde yeni bir düşüş başlatır
SENARYO 3: Bankalara siber saldırı düzenlenir
Rus ve İranlı hackerler işbirliğine giderek Amerikan finans sektörüne bir dizi saldırı gerçekleştirir. Saldırılar sonrası hisse değerlerine ve işlemlere olan güven kaybolur. Bankalar para çekme işlemlerini sınırlandırmak zorunda kalır. Fed faiz artırım sürecinde geri adım atmak zorunda kalır.
Sigorta talepleriyle beraber hisseler büyük darbe alır
Yatırımcıların güvenli yatırımlara yönelmesiyle New York lüks emlak pazarı yükselişe geçer
Aynı sebeple altın da yükselir
Siber güvenlik alanında uzmanlaşmış şirketlerin hisseleri fırlar
SENARYO 4: Göçmen meselesi yüzünden AB parçalanır
Avrupa şehirlerinde Paris'te yaşanan saldırılara benzer saldırılar görülür. Bir yandan da devam eden göçmen akınıyla blokta siyasi bir kriz patlak verir. Göçmenlere açık kapı politikasını savunan Alman Başbakanı AngeLa Merkel istifa etmek zorunda kalır.
Fransız Le Pen tüm bölgede popülist ve yabancı düşmanı politikaların yükselmesine önderlik eder, başkan olur. Böylece AB'nin açık sınır politikası da tehlikeye girer.
Yunanistan ve Portekiz gibi sorunlu ülkelerin tahvilleri düşer. Piyasa sarsıntısı Yunanistan'ın eurodan çıkmasına sebep olur
Ülkenin yeni bir istikrarsızlık sürecine girmesiyle Alman tahvilleri yükselir
Ortak para birminin geleceğine dair endişelerin artmasıyla euro düşer
SENARYO 5: Çin ekonomisi çöker, ordu yükselir
Çin ekonomisinin durumunun iyice kötüleşmesiyle bazı üretim merkezlerinde ayaklanmalar görülür. Çin'in sosyal medya üzerindeki baskısı artar.
Yeni bir başkanı olacak ABD çatışmalı Güney Çin Denizi'ne daha fazla savaş gemisi gönderir ve askeri gerginlik patlak verir.
Denizlerde yaşanan gerginlik taşımacılık ve havacılık hizmetlerini sekteye uğratır
Asya borsaları düşer
ABD ve Çin savunma şirketlerinin hisseleri yükselir
SENARYO 6: İsrail, İran'ın nükleer tesislerine saldırır
ABD'nin başkanlık seçimlerine odaklanmasıyla İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu İran'ın nükleer tesislerine saldırı talimatı verir. Orta Doğu'da gerginlik iyice artarken, ABD'de seçimler aşırı şahin hale gelir. İran anlaşması iptal olur.
İran'la yapılması beklenen yeni anlaşmalar rafa kalkar; özellikle Avrupa şirketleri etkilenir
İsrail hisseleri düşer
Savunma hisseleri yükselişe geçer
SENARYO 7: Putin ABD'nin önüne geçer
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin IŞİD'in çökertilmesi kapsamında Suriye'de güç değişimini de içeren bölgesel bir anlaşmaya önderlik ederek Obama'yı alt eder. Avrupa'ya göçmen akınını da durduran anlaşma sonrasına Merkel, Rusya'ya uygulanan yaptırımların kaldırılmasına karar verir.
Ruble ve Rus hisseleri yükselir
Rus ambargosunun kalkmasıyla Avrupa gıda hisseleri ralli yapar
Alman hisseleri yükselir
SENARYO 8: İklim değişikliği kritik boyutlara ulaşır
Paris'te varılan anlaşmaya rağmen sıcaklıklar rekor kırmaya devam eder. El Nino'nu etkisiyle Güneydoğu Asya'ki kuraklık özellikle Avusturalya'da tarım ve hayvancılığa büyük darbe vurur. Güney Afirka'daki susuzluk şirketlerin faaliyetlerina sekte vurur. Sıcaklıklar Atlantik'ten Karadeniz'e ürün hasatlarına büyük darbe indirir.
Yumuşak emtialar yükselir
Gelişmekte olan ülkeler resesyona girer
SENARYO 9: Güney Amerika'nın kayıp 10 yılı başlar
Brezilya'da Devlet Başkanı Dilma Rousseff'e açılan soruşturma ülkeyi neredeyse yönetilemeyecek hale getirir ve protestolar şiddetlenir. Venezeula'da Devlet Başkanı Nicolas Maduro ülkeyi kontrola altına almak için orduyu kullanmak zorunda kalır. Arjantin'de ekonomik düşüş yeni hükümetin vaatlerini yerine getirmesini zorlaştırır. Kur kontrolleri kalır, borç anlaşması uygulanamaz ve Arjantin yeni bir krizle karşı karşıya kalır.
Bölgede faziler yükselir ve temerrütler, işten çıkarmalar ve sosyal ayaklanmalar başlar
Brezilya reali ve Meksika pesosu rekor seviyelere düşer
Petrobras iflas eder
SENARYO 10: Donald Trump başkanlık yarışını kazanır
Donald Trump önce Cumhuriyetçi adaylığını sonra da Kasım seçimlerini kazanır. ABD vergi yasasını değiştirmek, göçmen politikalarını katılaştırmak ve ABD ordusunu genişletme vaatlerini yerini getirir. Çin'le ilişkiler gerilir.
Savunma şirketlerinin hisseleri yükselir
Trump'ın vergi yasası vaadi sebebyile özel semaye fonlarının hisseleri düşer