Kat İrtifakı’nın Kat Mülkiyetine Dönüşümü… | ...OKUYANLAR ÖZGÜR OLMALI...
Son günlerde kat irtifakı adıyla bilinen tasarruf biçimi ile ilgili güncel bir sorun ortaya çıktı: Bir yapı üzerinde, yapının belli bir bölümünden konut, işyeri, depo vb. adı altında (bağımsız bölüm olarak) yararlanmakta olanların bu yerlerdeki hak sahipliği “kat mülkiyetine” değil de arsa payına bağlı “kat irtifakı sahipliğine” dayanıyorsa, bunun, en geç 28 Kasım 2009 tarihine kadar “kat mülkiyetine” çevrilmesi zorunludur (Kat Mülkiyeti Kanunu’nda değişiklik yapılmasına ilişkin 5711 Sayılı Kanun’un 23. maddesi ile KMK’ye eklenen geçici madde 1). Maddeye göre bu zorunluluk, 5711 sayılı yasanın yürürlüğe girdiği tarihten (28 Kasım 2007’den) önce, bağımsız bölümleri içeren yapı ile ilgili olarak “yapı kullanma izni” (iskân belgesi) almış olan yapılar içindir. Bu zorunluluğa uyulması halinde, yani 28 Kasım 2009’a kadar yapılacak kat mülkiyetine geçiş işlemleri sırasında, yapı kullanma izninin alındığı tarihten itibaren tahakkuk eden vergi, resim ve harçlar cezasız olarak tahsil edilecektir. Öte yandan, bu süre içinde, kat mülkiyetinin kurulması için girişimde bulunan kat irtifakı sahiplerinden birinin ya da yöneticinin, bununla ilgili belgelerden eksik olanların tamamlanması için diğer kat irtifakı sahiplerine yaptığı yazılı bildirim cevapsız kalırsa, bunun gereğini yerine getirmeyenler, belediye veya (taşınmaz belediye sınırları dışında ise) mülki âmir tarafından bin Türk Lirası idari para cezasına çarptırılacaklardır.
1) Önce şunu belirtelim: Kat Mülkiyeti Kanunu’nun en “zayıf hükmü”, kat irtifakı ile ilgili düzenlemedir. Aslında bir “ayni hak” olan ve Medeni Kanun’un 779 vd. maddelerinde tanımlanıp hükümleri belirlenen irtifak hakları ile KMK’de kat irtifakı adı ile anılan hakkın benzer yanı yok gibidir. Nitekim, Medeni Hukuk ilişkilerimize model olan İsviçre’de ve kat mülkiyetini ayrı bir yasa ile düzenleyen Almanya’da kat irtifakına benzeyen böyle bir kuruma yer verilmemiştir. Bunun sonucu, arsa payı üzerine “bina edilmiş” bu yapay kavram dolayısıyla, Türk hukukunda “kat mülkiyetine geçiş” adı ile anılan bir sorun ortaya çıkmıştır.
7) 1000 TL para cezasının, belki en az on-on beş bin kişiden tahsili uygulamasının ne tür yakınmalara yol açacağını tahmin etmek müneccimlik sayılmaz. Bunlardan başka, sadece vergi toplama amacına dayandığı izlenimini veren (iskân belgesi alınmış binalarla sınırlı) bu düzenleme dışında, yasak oyucu asıl sorunu oluşturan imar mevzuatına aykırı olarak yapıldığı için yapı kullanma izni alması olanaksız olan yapılardaki kat mülkiyeti tasarrufu sorununu çözecek hukuksal çareler üretmeye ağırlık vermelidir.
Cumhuriyet 28.05.2009 / Aydın AYBAY