Kripto paralar ile kolay para kazanmak
13 Ekim 2018 21:43
Biraz teknolojisi hakkında bilgi vermek istiyorum çünkü çok hızlı gelişmeler yaşanıyor. Biraz da güvenliği konusunda bilgi vereceğim. Yatırım aracı olarak kullanabilir miyiz? Kredi kartı gibi ya da internet bankacılığı benzeri yöntemler ile alışveriş, havale, EFT yapabilir miyiz? Soru çok ama ayrıntılar bizleri yorar. Ayrıntı arayan internet üzerinden gereğinden fazla detay ve bilgi bulabilir. Ya da mail ile ulaşana, detay bilgiler ulaştırabilirim.
KRİPTO PARA TEKNOLOJİSİ, BLOCKCHAİN
Bu teknolojinin mucidi ki kim olduğu hâlâ bilinmiyor, bir algoritma geliştirdi ve ismine BITCOIN dedi. Bu para devletlerden ve bankalardan bağımsızdır. Bireyler sahip oldukları paraları birbirlerine doğrudan gönderip alabiliyor. Aracı yok, banka yok. Ayrıca para dünyanın her tarafına kolay, hızlı ve ücretsiz-masrafsız transfer edilebiliyor. Yani EFT, HAVALE, SWIFT masrafları yok. Zaten bitcoinin temel amacı bunlar idi.
Şimdi kripto paraları biraz daha anlaşılabilir duruma getirelim. Bir bilgisayar programı düşünün, bu programın belli bir çalışma mantığı var, bu mantığa göre bazı şartlar yerine geldikçe ortaya para çıkarıyor. Bu parayı da o şartları yerine getiren bilgisayar/kişiye veriyor. Yani o paranın ilk sahibi o kişi oluyor. Bu teknoloji ile paralar bilgisayar kullanıcıları tarafından çıkarılıyor. Yani elinde bilgisayarı olan ve ilgili programı yükleyen her kişi bu tür paraları üretebilir. Üstelik bu programlar internette ücretsiz olarak temin ediliyor. Ödemeniz gereken yegâne ücret iyi bir bilgisayar için gerekecek olan miktardır. Tabii bilgisayarın tüketeceği elektrik faturalarını da kenara atmayın. Bu işler ile uğraşanlara madenci deniyor. Bu işi yapan bilgisayarlara da “minerrig” deniyor.
Peki, bilgisayarımızı aldık, ilgili programı da yükledik, şimdi para üretmek için ne yapmamız gerekiyor? Yani kripto para algoritmasının bizden istediği şartlar nelerdir? Bu şartları nasıl yerine getireceğiz?
Aslında algoritma bizden çok şey istemiyor. Gönüllü olarak amme hizmeti vermemizi yeterli buluyor ancak bu hizmet için tüm kullanıcıları yarıştırıyor. Mesela bir sokağın temizlenmesi gerekiyor, bunu en hızlı yapan kişiye ödül olarak para veriyor. Bu mudur gerçekten? Tabii ki değil. Bu tür hizmetleri belediyeler yapıyor. Hem bu tür hizmetler bilgisayar ile yapılmaz.
Algoritma şöyle bir hizmet bekliyor; kayıtları tutacak ve yapılan işleri onaylayacak bir hizmet. Daha da açalım; Örneğin Onur elindeki parayı Erdem’e gönderdi. Onur ve Erdem kardeş oldukları için karşılık beklemeden birbirlerine para gönderebilirler elbette. Bu işlemi yaparken şu olaylar gerçekleşiyor, Onur, Erdem’in bilgisayar adresini öğreniyor, Erdem’in kullanıcı kimliğini öğreniyor, kendi bilgisayarına bu bilgileri yazıyor ve parayı gönderiyor. Bu esnada amme memurları yani evinde bilgisayarı olup para kazanmayı bekleyenler devreye giriyor. O yapılan para gönderme işlemi ile ilgili tüm bilgiler blok halinde anda açık olan ve sisteme bağlı olan tüm bilgisayarlar tarafından görülüyor. Bilgisayarlar o blok bilgiyi alıp tarıyor, o paralara ait daha önce kaydedilmiş veriler ile kıyaslıyor ve doğru olduğunu tespit edince, yapılan para gönderme işlemine onay veriyor ve yeni bir blok bilgi olarak, daha önceki blok bilgi zincirine kayıt ediyor, ekliyor. İşte bu blok kayıtlar zincirine BLOCKCHAIN ismi veriliyor, bu da teknolojinin temelini oluşturuyor. Yine detay vermek zorunda kaldım, ama bu ayrıntı bu kripto paraların güvenliği hakkında da fikir veriyor. Bu amme memurlarına madenci deniliyor. Çünkü yaptıkları hizmet karşılığında ödül kazanıyorlar. Biraz ileride madenciler konusunu biraz daha açacağım.
Kripto paraların teknolojisi üç şey sağlıyor.
Parayı üretmek isteyen herkese imkân veriyor. Yani iyi bir bilgisayar ve ilgili programa sahip herkes bir taraftan amme hizmeti yapıyor, diğer taraftan para kazanabiliyor.
Bu teknolojide merkez diye bir şey yok, dolayısı ile sistem için kullanılan tüm veriler, sisteme bağlı bulunan tüm bilgisayarlarda kayıt altına alınıyor. Böylece bir kontrol merkezi yok, bu da güvenilirlik açısından çok önemlidir, kimse tek başına sisteme müdahale edemez, işlemlere müdahale edemez.
Gerçek güvenlik sağlıyor. Kayıtlar tek bir merkezde olmadığı için sistemin çalınması, bozulması, çökertilmesi gibi şeyler söz konusu değil. Yani merkezi bir bilgisayar, ana bilgisayar diye bir şey yok.
Güvenlik konusunu biraz daha açmam gerekiyor. Kripto para saklama cüzdanları için kullanılan şifrelerin unutulması ya da başkasına kaptırılması halinde geri dönüşümü olmuyor. Bütün paranız gidiyor maalesef. Merkezi bir sistem olmadığı için bu işin bir sorumlusu da olmuyor.
Sade vatandaş olarak bizler için üç yöntem var. Teknolojinin yan ürünlerinden gelir elde edenlerin sayısı da azımsanmayacak durumdadır ama sade vatandaşın işi değil tabii ki.
Teknoloji kendi içerisinde para kazanmaya müsaade ediyor aslında. Yukarıda anlattığım madencilik yöntemi ile kazanmak mümkün ama Bitcoin için bu şimdi çok zor ve pek avantajlı olmuyor. Bitcoin kendi algoritması gereği maksimum 21 milyon adet üretilebilecek. Şu ana kadar yaklaşık 17 milyon para üretilmiş. Yine bitcoin algoritması gereği madencilik yaparken zorluk dereceleri var ve bu gittikçe artıyor. Madencilik bitcoin için çok avantajlı değilse bile diğer para birimleri için çok iyi olmasa da yeteri kadar kazanç elde etmek mümkün.
Diğer yöntem ise tüm değerli madenler gibi kripto paralar da satın alıp bir süre beklemek ve değeri arttığında tekrar satmak. Hani altın gibi alıp evinde tutup ihtiyaç olduğunda satmak mümkün ve altından daha kârlı olabilir. 10 seneden fazla bir süredir, hemen tüm para birimleri sürekli artıyor.
Son olarak borsa üzerinden kazanılabilir. Gelişen teknoloji kripto paralara olan yoğun ilgi ve gittikçe artan para sayıları bu tür paralar için borsalar oluşmasına neden oldu. Bugünlerde 1300 civarında kripto para piyasada işlem görüyor. Şu anda internet üzerinden alım satım yapan birçok borsa siteleri bulunuyor. Bu siteler üzerinden hemen tüm kripto paraların anlık değer takibi, hem de alım satımı yapılabiliyor.
HANGİ KRİPTO PARA DAHA İYİDİR?
Piyasada 1300 civarında kripto para var. Bazı devletler de kendi para birimlerini çıkarmaya başlayınca sayı her geçen gün artıyor. Biz bunların en meşhur olanlarından birkaç tane yazalım.
Kripto paraların ilki ve en değerlisi Bitcoin. Bu hafta ortalama bir Bitcoin 40 bin TL civarında seyretti. Madencilik yaparak para kazanmak için iyi bir araç olmasa bile, yatırım için çok değerli bir araç gibi görünüyor. Yani altın niyetine alıp yastık altı yapın bir süre sonra çok değer kazanmış olabilir.
Ethereum; bu hafta değeri 10 bin TL civarında idi. Bu para birimi hem yatırımcı için hem madenci için şu an çok elverişli görünüyor. Algoritmasının zorluk derecesi içermemesi, para çıkarma sınırının bulunmaması ve yeni gelişmekte olması büyük avantajlar sağlıyor. Piyasanın da en değerli ikinci parası konumundadır.
Riple; çok daha yeni olmasına karşın çok hızlı değer kazanıyor, Ethereum’dan daha değerli olduğu ve ikinci sıraya yükseldiği de oldu. Madenciler için de uygun bir paradır.
Litecoin; Bitcoin ve Ethereum’dan sonra en çok bilinen kripto paradır. Yatırım için durağan bir seyir izlemesine rağmen madenciler için her zaman iyi bir alternatif durumunda bulunuyor.
Son olarak Bitcoin’in ikinci versiyonu ve ucuz ürünü olan BCH ya da BITCOIN CASH denilen kripto para birimi var, Bitcoin’in algoritmasında bulunan zorluk dereceleri ve sınırlı sayıda para üretmesi bu para birimini geleceği açısından sıkıntıya sokmuştu. Bitcoinciler de bunu aşabilmek için mevcut algoritmadaki o sıkıntıları kaldırdıkları fakat ismini çok değiştirmedikleri bu parayı piyasa sundular. Değeri hem yatırımcılar için hem de madenciler için yeterli seviyededir.
Sonuçta tümü merkezi bir sistemi olmayan bu paralar tamamen arz ve talep doğrultusunda değer kazanıyor veya kaybediyor. Bu yüzden söylenti ve olumsuz gelişmelerden çok çabuk etkileniyor ve çok hızlı değer kaybediyorlar. Onun için yatırım aracı olarak kullanılacaksa bile çok dikkatli olup tüm yumurtaları bir sepete koymamakta yarar var.
Ancak blockchain teknolojisi ve merkezi olmayan bu tür paralar büyük kuruluşlar ve devletler tarafından kabul görmeye başladıklarını da göz önüne aldığımızda en azından birkaç yıl daha, hızlı değişimleri ve hızlı değer yükselmelerini görecektir kripto paralar.
Cem Serezli 15 Ekim 2018 08:33
Çok faydalı ve açıklayıcı bir yazı olmuş. Teşekkürler Erkan Bey.
Bursa'da Fetö operasyonu! 10'u polis 2'si asker 48…