Her savaşın yıkıcı etkiye sahip olduğu gerçeği tartışılamaz bir konudur. Her savaş hezimetle sonlanır ve savaşan taraflar ekonomik, sosyal, siyasi yönden çöküntüye uğrarlar. Özellikle siviller, psikolojik olarak yıpranır ve hayatları boyunca sarılamayacak bir yaraya sahip olurlar. Bu savaşlardan biri de şüphesiz II.Dünya Savaşı’dır.
II.Dünya Savaşı tam bir felakettir. Yaklaşık 24 milyon askeri kayıp bulunurken sivil kayıplar soykırımlar ile birlikte bunun iki katıdır. Toplam kayıp 70 milyona yakındır. Bir çok siyasi kişilik ve akademisyen bu savaşın bir trajedi olduğunu belirtmiştir. Yale Üniversitesi’nde Uluslararası İlişkiler Tarihi Profesörü olan Paul Kennedy bunlardan biridir. Kennedy, II.Dünya Savaşı’nı galip olan İngiltere açısından değerlendirmiştir. Bu savaştan galip çıkan İngiltere, savaşın ağır kayıplarını yaşamış ve her yönden çökmüştür. Paul Kennedy de bu galibiyeti ‘’Pirus Zaferi’’ olarak nitelendirmektedir. Pirus Zaferi, tarihi bir deyim olarak kullanılmaktadır. Ağır kayıplar verilerek kazanılan ama aslında kazanın da kaybettiği galibiyetleri anlatmaktadır. Yaşanan birçok savaş Pirus Zaferi ile benzerlik göstermektedir.
Pirus Zaferi’nin çıkış noktası M.Ö. 280-279 yıllarına dayananır. Pirus Zaferi adını, Yunan Epir Kralı Pirus’tan almaktadır. Bilindiği üzere tarihte en uzun yaşayan imparatorluklardan biri olan Roma İmparatorluğu birçok saldırıya maruz kalmıştır. Sürekli fethedilmek istenmiş bir imparatorluktu. Galya akınları Roma’ya birçok kez saldırıda bulunmuştur. Yapılan akınlar sonucunda kayıplara uğrayan Romalılar, bu akınlarla beraber askeri anlamda bir düzen içine girmiştir. Daha sonra İtalya’da da birtakım başarılar elde eden Romalılar genişlemeye başlamışlar ve Helen adı verilen kentlerin kontrolünü ellerine almışlardır. Helen kolonilerinin duyduğu bu rahatsızlık Kral Pirus’u bölgeye getirecektir. Esasında Epir Kralı Pirus İtalya’yı fethe hazırlanıyordu. Kralın 40.000 asker ile 20 fil desteğindeki ordusu savaşa başlar. Romalılar filleri hedef alarak Pirus’un askerlerinin ezilmelerine yol açmıştır fakat Pirus geri çekilmemiştir. Romalılar püskürtülmüştür. Ordusunun tamamına yakınını kaybeden Kralın ordusu savaştan galip çıkar. Bu galibiyet onun başarısı mı yoksa başarısızlığı mı pek bilinmez. Bu galibiyetten sonra Kral Pirus’un ‘’Tanrım ! Bir daha böyle bir galibiyet verme. Mahvolurum.’’ dediği söylenir.
Pirus bu zaferinin ardından ülkesine geri döner. Tahttan çekilmek zorunda kalır. Bir süre sonra Romalılar M.Ö. 264’te Helen kolonilerini ele geçirir. Latinler yarım bıraktıkları işi bitirir. Yunan şehrini de alarak tam bir hakimiyet sağlarlar. Böylece kaybeden Kral Pirus’un zaferi olur.
Remzi Koçöz / Avrupa Uluslarından Birleşik Avrupa’ya
Tayyar Arı / Uluslararası İlişkiler