Halkın yaşam tarzını ve yörenin sosyokültürel özelliklerini yansıtan etnografik eserler Müzenin 1. Katında tanıtılmaktadır. Çankırı ve çevresinin yakın tarihine ışık tutacak Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Dönemine sanayi öncesi el emeği ile ortaya çıkmış olan ve insanın doğumundan ölümüne kadar gereksinim duyacağı etnografik eşyalar; “Geleneksel Mutfak ve Mutfak Eşyaları”, “Türk İslam Eserleri”, “Dokumacılık”, “Geleneksel Giyim-Kuşam” , “Yaran Kültürü”, “Mevlevilik” , “Silahlar”, “Tıp Şifa”, “Aydınlatma”, “Ağırlık Ölçüm Aletleri” ve “İstiklal Yolu” başlıkları altında derlenen farklı temalar bu bölümde sergilenmektedir. Geleneksel Mutfak KültürüTürk Mutfağı, köklü tarihsel geçmişi ile beraber çeşitli coğrafi ve kültürel etkileşimlerle biriken zengin bir kültürü tanımlar. Geleneksel Çankırı Mutfağından bir kesit sunan bu bölümde Mutfak kültürüne ilişkin mekan tanzimi, yörede kullanılan mutfak eşyaları, ile birlikte canlandırmalı olarak ziyaretçilerin ilgisine sunulmuştur. Türk İslam EserleriÇankırı da Medrese Eğitimi, Hat Sanatı ve Türk İslam Uygarlığında Astronomi çalışmalarına ilişkin bilgi ve görseller eşliğinde el yazması eserler yazı takımları, Rubu tahtası ve havayi terazi gibi astronomik ve matematiksel ölçüm aletleri bu bölümde sergilenmektedir.
Dokuma KültürüÇankırı'nın ekonomisi Osmanlılar dev­rinde daha çok ziraata ve küçük el sa­natlarına dayanıyordu. Özellikle keçe ve yünlü imalâtı şehir ekonomisinde Önem­li bir yere sahipti. Bu Bölümde yöreye özgü el dokuması halı-kilim gibi yaygılar, dokumacılıkta kullanılan aksesuar ve aletler ile işlemeli dokumalar ve dokumaları bezemede kullanılan ahşap baskı kalıpları sergilenip tanıtılmaktadır. Geleneksel Giyim- KuşamÇankırı yöresine ait geleneksel giysi ve aksesuarlarının tanıtıldığı bu bölümde; Yörede daha çok düğün gibi özel günlerde giyilen cepken, bindallı ve binlik türü kıyafetler;kemer, bilezik ve yüzük gibi kadın aksesuarları ile Kızılırmak yöresine ait geleneksel giysi takımı, lüle, mühür, saat, gibi erkek giysi ve aksesuarları tanıtılmaktadır.
Yaran KültürüAhilik gelenekleri ile şekillenen ve mensuplarınca fütüvvet ruhu, dürüstlük, yiğitlik, cömertlik, tevazu ve disiplin gibi değerlerin yaşatılmaya çalışıldığı sosyokültürel bir kuruluş olan Yaran meclisleri üyelerinin özel sohbet odalarında belirli bir usul ve düzende toplandığı yerlerdir. Günümüzde Çankırı merkez ve köylerinde sürdürülen Yaran sohbetleri bir canlandırma ile tanıtılmaktadırMevlevilikHz Mevlana‘nın öğretileri Asitâneler ve bunlardan daha küçük olan zaviyeler ile Osmanlı İmparatorluğunun genişleyen sınırları içerisinde birçok şehre yayılmıştır. Çankırı Darülhadisi’nin güney bitişiğinde yer alan ve 19. Yüzyılın başında faaliyette olduğu kayıtlardan anlaşılan Çankırı Mevlevihane’sine ait tekke eşyaları bu bölümde sergilenip tanıtılmaktadır. SilahlarOsmanlı dönemine ait kılıç, yatağan, kama gibi kesici silahlar, ok–yay gibi atıcı silahlar ile birlikte kara barutun icadından sonra ortaya çıkan tüfek ve tabancalar türleri ateşli silahlar başlığı altında bu bölümde sergilenmektedir. Ayrıca sergilenen eserlerin dışında Osmanlı savaş eğitimine yönelik cirit, okçuluk, avcılık gibi oyunlar tanıtılmaktadır. Tıp-ŞifaAntik çağlardan günümüze çok çeşitli coğrafya ve kültürlerde “tıp” la ilgili olgularda mitolojik bir anlam taşıdığı bilinen yılan imgesinin işlendiği “Kadehe Sarılı Yılan Heykeli” bu bölümde sergilenmektedir. Eser Çankırı Merkezinde Taş Mescit olarak bilinen yapının güneyinde, Selçuklu Sultanı Alaeddin Keykubat’ın Atabeylerinden (vali) Cemaleddin Ferruh tarafından 1235 yılında yaptırılan Çankırı Darüşşifası’ndan günümüze ulaşmıştır. Ayrıca çeşitli hastalıklardan ve nazardan korunmak için kullanılan şifa taslarına ilişkin bilgiler bu bölümde sergilen bir eserle anlatılmaktadır. Aydınlatma/Ağırlık Ölçüm AletleriFitilli lamba, Şamdan ve mumluk gibi çeşitli şekillerde aydınlatma aletleri orta salonda metal el sanatlarının inceliğini gözler önüne sermektedir.Geçmişten günümüze sosyal ve ekonomik hayatın en belirleyici unsurlarından birisi olan ticarette, malların ölçümünde ve tartılmasında hassasiyet sağlamak için ölçü ve tartı aletlerine ihtiyaç duyulmuştur.İstiklal YoluKurtuluş Savaşında Anadolu da yürütülen silahlı direnişin ikmal güzergâhı olan “İstiklal Yolu”nun bir bölümü Çankırı sınırlarından geçmektedir. Bu dönemde Çankırı deniz yoluyla yapılan ulaşım ve taşıma işlerinde önem kazanmış olup, deniz yoluyla İnebolu Limanı’na gelen silah ve cephaneler, burada oluşturulan bir ulaştırma örgütünce önce Kastamonu’ya oradan da Çankırı yoluyla Ankara’ya Batı Cephesi’ne sevkedilmiştir. Milli Mücadele dönemindeki önemi sebebi ile İstiklal Yolu olarak anılan bu güzergahta cepheye sevkiyatta bulunmuş tarihi bir kağnı sergilenmektedir. Ayrıca içinde İstiklal Madalyası’nın yer aldığı Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemi Madalyalar bu bölümde sergilenmektedir.
DOĞA TARİHİ BÖLÜMÜARKEOLOJİ BÖLÜMÜMÜZE SERGİLEME PLANI