9.Sınıf Cümle Bilgisi Konu Anlatımı | Egitim Nesli .com |Yeni neslin kaynağı
Anasayfa » Uncategorized » 9.Sınıf Cümle Bilgisi Konu Anlatımı	9.Sınıf Cümle Bilgisi Konu Anlatımı
* Yüklem cümlede eylem,oluş, durum,istek,hareket bildiren dil bilgisi birliğinin görev adıdır.
* Cümlenin temel ögesidir; tek başına bile olsa cümle oluşturabilir.
Yaşadığımız günler tıpkı bir rüzgar gibiydi.(edat)
* Kelime grupları yüklem olduğunda kesinlikle bölünmemeli-dir.
Odayı süsleyen şey rengarenk çiçeklerdir. (sıfat taml.)
Yüklemin bildirdiği işi hareketi bizzat kendisi yapan öznedir. Eylemle biten cümlelerde, etken çatılı fiil (eylem) cümlele-rinde gerçek özne bulunur. Cümlede iki şekilde gösterilir:
3. Nesne (Düz Tümleç) :
* Uyarı :isim cümlelerinde yüklemi edilgen çatılı cümlelerde ve geçişsiz fiillerde nesne yoktur.
UYARI: Yön isimleri yalın halde zarf tümleci olurlar.Belirtme durum eki (-i) alırsa belirtili nesne,-e/-de/-den,hal ekini
alırsa dolaylı tümleç olur.
* Yüklemi yer, yön, bulunma, çıkma vb. yönlerden tamamla-yan cümle ögesine dolaylı tümleç denir. Cümlede dolaylı tüm-leçler -e, -de, -den, durum eklerini alırlar.
Not: Edat Tümleci: Edatlardan ya da başka dil birliklerinden oluşan cümleye araç, benzerlik, ilgi, eşitlik, nedenlik vb. katan cümle ögesine edat tümleci denir. Bu öğe zarf tümleci olarak da kabul edilmektedir.
Yaralıyı hastaneye ambulansla götürmüşler.(araç)
1) Hiçbir öğe sözcük sayısıyla sınırlı değildir. Bir öğe, bir tek sözcükten oluşabildiği gibi birden çok sözcükten de oluşabilir.
Bu yüzyılın en acı olaylarını yaşamış ve dile getirmiş olan
Dadaloğlu’nu değişik bir bakış açısıyla incelemeliyiz.
O , dün, bize, babasıyla geldi.
Ö. Z.T. D.T. E.T. (Z.T) Y.
2) Cümlede özne,nesne,dolaylı tümleç ve zarf tümleci açıklayıcısıyla (Arasöz) birlikte kullanılabilir.
Bir yıl kalacağım bu ili Siirt’i, çok özleyeceğim.
Annesini, o çok sevdiği çileli kadını,elleriyle toprağa verdi.
Annesini,babasını,akrabalarını ve bütün arkadaşlarını görmek istiyordu.
Evde,okulda,sitede,her yerde aynı konu konuşuluyordu.
ö. (Özne,belirtili isim tam.) y.
5)Hitaplar,ünlemler ve bağlaçlar öğe dışı sözcüklerdir.
6)Şiir dizeleri ya da devrik söyleyişler,kurallı cümle biçimi-ne çevrilirse daha kolay bulunur.
7) Soru cümleleri değişik öğeleri buldurmayı amaçlayabilir. Sorulara verilecek cevaplar hangi öğeyi oluşturuyorsa, soru cümlesi o öğeyi buldurmaya yöneliktir.Aynı zamanda soru cümlelerinde soru ifadesi hangi öğeyi buldurmaya yönelikse o öğenin adını alır.
-Seni (Seni seviyorum) (Soru nesneyi buldurmaya yönelik.)
-Ne zaman geldin?
8)Bir cümlede vurgulanan öğe, yüklemden hemen önce gelen öğedir.
* Çocuklar,sevgiyle beslenir.(Edat tümleci/z.t vurgulu)
a. Basit (Yalın) Cümle:
* Birleşik cümlelerde sıfat fiiller, zarf fiiller isim fiiller ve şartlı çekim ekleri ile kurulmuş yan cümlecikler temel cümleye bağlanır.Yan cümlecikler çeşitli yönlerden temel, cümleciğin anlamını tamamlamaktadırlar.
Ben gidiyorum. dedi. (iç cümle temel cümlenin nesnesi
Ben büyüdüm, diyorsun. (iç cümle temel cümlenin
3)ŞARTLI BİRLEŞİK CÜMLE:
Yan cümleciği “– se,-sa” şart eki ile kurulan ve temel cümlenin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini koşula (şarta) bağlayan cümledir.
1)Bağımlı Sıralı Cümle
Onu bana beni ona şikayet eder. (yüklem ortak)
Karma cümle: Birkaç cümle türünün birlikte yer aldığı sıralı cümlelere denir
Bu okulun öğrencileri son derece tembeldirler, haylazdırlar ama ,bir o kadar da sevimlidirler. (sıralı ve bağlı cümle var)
Öğrencilere kitap okuyun denir ;ama kitap okuyun diyenlerin kendileri kitap okumuyor.(iç içe birleşik cümle, girişik birle-şik cümle ve bağlı cümle var)
* Yüklemi sonda olmayan cümleye devrik cümle denir.Devrik cümlede yüklem başta, ortada olabilir.
Kısa bir sessizlik (oluyor) sonra müzik başlıyor.
D.BİLDİRDİKLERİ ANLAMLARA GÖRE CÜMLELER
E. ANLAMLARINA GÖRE CÜMLELER:
İki varlık, kavram ya da iki durumun nitelik veya nicelik ba-kımından karşılaştırıldığı cümlelerdir. Bu cümlelerde karşı-laştırılan şeylerin benzerliği de farklılığı da vurgulanabilir. Karşılaştırma daha çok “gibi, kadar, daha, en, ise” vb. sözcüklerle sağlanır.
Doğrudan Anlatım: Bir kişiye ait sözün olduğu gibi aktarılmasına “Doğrudan anlatım” denir.
Atatürk ilmi,hayatta en gerçek yol gösterici olarak görmüştür. (Yazar kendi anlatımıyla Atatürk’e ait sözü değiştirerek aktarmış)
14. Hayıflanma, Üzülme, Yakınma Anlatan Cümleler: Hayıflanma, bir olay ya da durum karşısında üzülmektir. Yakınma ise bir kişinin bir durum ya da olayı sızlanarak, şikayet ederek anlatmasıdır.
Yakınma – şikayet etmektir.
Herhangi bir şey hakkında kişisel izlenimlerden hareketle,
önceden edinilmiş olumlu ve olumsuz yargıları içeren cümlelerdir. Önyargıda Peşin hüküm vardır.
F. ANLATIM BOZUKLUKLARI
Anlamına Göre Cümle Anlamına Göre Cümleler Nelerdir Anlamlarına Göre Cümleler Kaça Ayrılır Biçimce Olumlu Anlamca Olumsuz Cümle Nedir Bildirdikleri Kiplere Göre Cümleler Bildirdikleri Kiplere Göre Cümleler Kaça Ayrılır Cümlede Anlam Nasıl Oluşur Cümlede Anlamın Oluşması Nedir Cümlede Anlamın Oluşumu Dilek-İstek Cümleleri Dilek-İstek Cümleleri Nelerdir Dilek-Şart Cümleleri Emir Cümleleri Gerçek Soru Cümlesi Nedir Gereklilik Cümleleri Haber Cümleleri Haber Cümleleri Nelerdir Haber Cümlelerine Örnekler Haber Cümlelerinin Özellikleri Nelerdir Haber Cümlesi Nedir Haber Cümlesi Örnekleri Haber ve Dilek Kiplerinde Olumluluk-Olumsuzluk Haber ve Dilek Kiplerinde Soru İstek Cümleleri Kiplere Göre Cümleler Nelerdir Koşul Cümlesi Metinde Kazandıkları Anlamlara Göre Cümleler Metinde Kazandıkları Anlamlara Göre Cümleler Nelerdir Olumlu Cümle Nedir Olumlu Cümle Örnekleri Olumlu-Olumsuz Cümle Olumsuz Cümle Örnekleri Şart Cümlesi Soru Cümleleri Nedir Soru Cümleleri Örnekleri Soru Cümlesine Örnekler Sözde Soru Cümlesi Nedir Ünlem Cümleleri Örnekleri Ünlem Cümlesi	2013-12-03
+ 4 = yedi	Yorum Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong> Giris
7.Sınıf Hayatımızdaki Grafikler Konu Anlatımı için Mehmet7.Sınıf Hayatımızdaki Grafikler Konu Anlatımı için Esra