Tarihçe – Hisarcık
Hisarcık adını buradaki Kale’den almaktadır. Bölgede yapılan yüzey araştırmalarında Hasanlar Beldesinde Roma dönemi yerleşimi tespit edilmiştir. Yenipınar köyünde bir sur duvarı ile çevrili yerleşim alanı bulunmaktadır.Yüzey buluntularına göre Frig( M.Ö.850) dönemindendir. Hisarcık İlçesi, Kocaçay yakınlarında Osmanlı dönemi mezarları tespit edilmiştir. Hisarcık yakınlarında Tiberiopolis antik kentinin olduğu kaynaklarda ve sikkelerde yer almaktadır.
Günümüzde Kütahya iline bağlı bir kaza merkezi olan Hisarcık’ta bulunabilen en eski tarihi kalıntılar yaklaşık 1900-2000 yıllıktır. Bölgenin muhtelif yerlerinden çıkan antik taşların yazı özellikleri ve mimari tarzları nazar-ı dikkate alındığında Çavdarhisar’da bulunan ve Roma dönemine ait olan kalıntılarla aynı özelliğe sahip olduğu görülmektedir.
Gazi Umur Beyle beraber bölgenin fethine katılan Seydi Rasul ve arkadaşları tarafından 13. yy. da Müslüman Türk toprağı haline getirilmiş, Hisarcık Germiyanoğullarının Merkezi Kütahya’nın Eğrigöz Kazasına bağlı bir köy olarak varlığını sürdürmüştür. Germiyanoğulları beyliğinini yıkılmasından sonra Osmanlı topraklarına dahil olmuştur.
Sonuç olarak Hisarcık’ın ilk olarak Germiyanoğulları döneminde fethedilerek Müslüman Türk toprağı haline geldiği ve buraya ilk yerleşenlerin ahiler olduğu ve onların başında da Seydi Rasul’ün bulunduğu katidir. Seydi Rasul ve arkadaşları tarafından köyde ihdas edilen sosyal ve iktisadi yapı Osmanlı dönemi de dahil olmak üzere yüzyıllarca devam etmiştir.
Yukarıda görüleceği gibi Hisarcık tarihi açısından son derece önemi haiz olan Seydi Rasul Tekkesinden günümüze pek az vesika kalmıştır. Bunlardan biride 1325/1907 tarihinde Sultan Abdülhamit Han Tuğrası ile tekke camiine ve 1324’te toplanan ihtiyat efradına gönderilen Sancağı Şeriftir. Uzun yıllar kıymeti bilinmeyen adeta bir bez parçası gibi oradan oraya atılan bu kıymetli varlık, son yıllarda duyarlı kişilerce korumaya alınmıştır. Ne var ki, şaldan dokunan sancak orijinal halini kaybetmiş olup yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadır.
Milli mücadele sırasında bölgenin diğer merkezlerini işgal eden Yunanlılar Hisarcık’a girmemişlerdir. Ancak zorla ve baskıyla halkın tarlalar ve uzak çiftliklerde bulunan hayvanlarına ve yiyeceklerine el koymuşlardır. Köye Yunanlıların girmemesi elde bulunan mal ve malzemelerin Kuva-i Milliye birliklerine aktarılmasını kolaylaştırmış, zamanın muhtarı Kalaycı Halil Türk birliklerine tahıl takviyesinde bulunmuştur.
29 Ekim 1923’te ilan edilen Cumhuriyet idaresinin ardından Hisarcık Kütahya İli Emet İlçesine bağlı kalmıştır.
Hisarcık’ın talihi 1958 yılında bölgeye gelen Alman heyetin incelemeleri sonucu ortaya çıkan Bor madenini işletmeye açılmasıyla değişmeye başlamıştır. Etibank tarafından madenin işletilmesi maksadıyla Hisarcık’a bir tesis ve yıkama fabrikası kurulmuş, burada
işlenmeye hazır hale gelen cevher yine Hisarcık’a kurulan taşıyıcılar kooperatifine ait kamyonlarla işleme fabrikasının bulunduğu Bandırma’ya nakledilmeye başlanmıştır.
Maden işletmesinin getirdiği bu canlılık neticesi, kasaba hızla kalkınmıştır. Bu kalkınmanın ardından 1966 yılında ortaokul açılmış.
1967 yılında Belediye teşkilatı kurulmuş, 1968’de ise elektrik tesisatı kurulmuştur. Bor madeni sayesinde nüfusu hızla artan Hisarcık halkı boş durmamışlar yakın çevrede bulunan kaolen, kuvars ve feldspat hammaddelerinin yıkanması ve konsantre hale getirilmesi maksadıyla yeni bir fabrika kurmak için yollar aramaya başlamıştır. Nihayet 1970 yılında yurtdışında bulunan işçilerin ve halkın çoğunun katılımı ile Hisarko kurulmuştur. 1975 yılında temeli atılan tesisler kısa sürede bitirilmiş ve işleme makinaları Alman Netzsch şirketi ile bağlantılar kurulmuştur. Ancak araya 12 Eylül darbesinin girmesi ile bu muazzam teşebbüs akamete uğramış, 1981’de Kütahya Valiliği, Esbank, İl Özel İdaresi, Hisarcık Belediyesi ve Kütahya Porselen Hisarko’nun yanında şirkete ortak olmuşlar ve fabrikanın adı Hisersan olarak değişmiştir. 1983 yılında yatırıma teşvik alınmasına rağmen fabrika tam olarak günümüze dek bitirilememiştir. Fabrikanın akim kalması ve bor madeni nakliyesinin kısılması ile belde halkı iki yönden darbe yemiş. 1980’lerin başından itibaren bir durgunluk başlamıştır.
Hisarcık ilçesi İç batı Anadolu bölgesinde (İç Ege) yer almakta olup yüzölçümü yaklaşık 329 KM2 dir. Doğu ve Kuzeyinde Emet İlçesi, Güneyinde Gediz ve Simav İlçeleri, Batısında Simav İlçesi bulunmaktadır. Arazi yapısı dağlık ve engebeli bir karakterde olup, denizden ortalama yüksekliği 825 M. dir. İlçede toplam 31.819 Ha. Orman alanı bulunmaktadır. Şaphane Dağından doğan Emet çayı İlçe sınırları içinden geçmektedir. Ege ve İç Anadolu iklimlerinin (geçiş iklimi) özelliklerini taşıyan Hisarcık’ta yazlar sıcak ve kurak kışlar soğuk ve yağışlıdır.
İlçeye bağlı Hamam köy de bulunan Termal Sular bir çok hastalığa iyi gelmektedir.
Yine ilçede Hisarcık Belediye Spor kulübü bulunmakta olup Birinci amatör kümede mücadele etmektedir
Hisarcık ilçesi Kütahya’ya 110 Km. mesafede olup, ilçenin komşu ilçelere bağlantı yolları asfalttır. İlçede Telefonsuz, elektriksiz köy bulunmamaktadır.