Almanya’daki Aile Hekimliği Uygulamaları
Dr. Hagen Sanholzer (Prof. Dr., Leipzig Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Bölümü, Leipzig, Almanya)
Dr. Hakan Yaman (Doç. Dr., Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği AD, Antalya)
Alman sağlık sistemi çalışan ve işveren tarafından finanse edilen sosyal sigorta tarafından taşınır. Nüfusun %90?a yakını kanuni sağlık sigortası (KSS) güvencesi altındadır. Ödenen primler kişilerin gelirine göre belirlenmektedir. Aile üyeleri belirli koşullar altında prim ödemeden sigortalıdırlar. Sigorta ödenen prime bağlı olmaksızın, gerekli, yeterli, amacına uygun ve ekonomik sağlık hizmetini karşılar. Ek ödemeler ile kanun koyucular sağlık hizmetlerinin aşırı kullanımını engellemiş bulunmaktadır. Toplumun % 9?u özel sigortalıdır. Özel sigortalar hizmet çerçevesine, sağlık düzeyi, cinsiyet ve sigortaya bağlanma yaşına göre prim alır. Alman vatandaşlarının %80?i aldıkları sağlık hizmetlerini iyi ile mükemmel arasında değerlendirmektedirler. Hekimlik mesleği toplumda hala en saygın meslek konumundadır.
Devlet (Parlamento ve Sağlık Bakanlığı) mevzuatı hazırlamaktadır. Uygulama ise hasta sandıkları ve hizmet verenler [hekim sendikaları (regionale Kassenärztlichen Vereinungen) ve hastane dernekleri (Krankenhausgesellschaften)] tarafından yapılmaktadır. Kendi aralarında hizmetlerin biçimi, bedelleri ve bütçeler ile ilgili anlaşmalar yapmaktadırlar. Devlet ise sağlık müdürlükleri, devlet hastaneleri ya da yüksek öğretim hastaneleri ile hizmet sunmaktadır.
Almanya tıp teknolojisi ve gen teknolojisi konularında 2. sırayı alır. Her 9 çalışandan biri (80 milyon nüfustan 4.2 milyon kişi) sağlık işletmelerinde çalışmaktadır. Hekim muayenehaneleri ve hastaneler yüksek derecede teknolojiye sahiptir. Almanya?da bulunan 2239 klinikte 560.000 yatak bulunmaktadır. Hekim başına 269 kişi düşmektedir. 79.886 öğrenci Tıp öğrenimi görmektedir.
Birinci basamak sağlık hizmeti ile ikinci basamak sağlık hizmeti ayırımı keski n olmakla birlikte her iki alanda da uzmanlar çalışmaktadır. 125.317 hekim ve 203.000 hekim yardımcısı serbest muayenehanelerde görev yapmaktadır. 17 hekim sendikası aracılığıyla ücretlerini hastalık sandıklarından almaktadır. Hekim sendikaları hastalık sandıkları ile görüşmelerde güçlü olmakla birlikte, üyelerinin sunmuş olduğu hizmetlerinin kalitesini ve ekonomikliğini denetlemekle mükelleftir. Yılda dört kez, yani 3 ayda bir hekimlere o süre zarfından baktıkları hastaların sayısına ve tedavi derecesine göre ücretleri ödenir. Hekimlerin faturalarını inceledikleri gibi, reçete edilen ve istemde bulunulan işlemlerin maliyetleri kontrol edilir ve hekim önerilen üst sınırı geçtiği takdirde fiyat indirimine gidebilir. Sendika hekimler tarafından finanse edilen resmi daire gibi çalışmaktadır. Hekimlerin çıkarları ise meslek odaları tarafından savunulur. En büyük meslek odası, ev doktorlarının (aile hekimliği) odasıdır (BDA) ve 21.000 üyesi bulunmaktadır. İki akademik meslek derneği ise (DGAM ve SGAM) tabip odaları ile birlikte mesleki disiplinin gelişimini sağlamakla yükümlüdür. Ev doktoru olabilmek için 6 yıllık Tıp eğitiminden sonra, 2 yılı aile hekimliğinde olmak üzere 5 yıl ihtisas yapmak ve sınavı başarıyla tamamlamış olmak gerekmektedir. İhtisas yapmadan ev doktorluk yapmak olanaksızdır. Eskiden birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışan 3 hekimlik (pratisyen, dahiliye ya da pediatri) kaldırılmıştır.
Aile Hekimliği Reformlarla Kuvvetlendirilmektedir.
Bugüne kadar aile hekimleri serbest hekim olarak çalışmaları mümkün olmaktaydı. Önümüzdeki yıldan itibaren başka işletmeciler adına çalışmak ve sağlık merkezlerini kurmak mümkün olacaktır. Hastane ile ofis arasında ayırım da kaldırılacaktır. Bu aile hekimlerine sağlık hizmetlerinde koordinatör olarak daha fazla güç sağlayacağı gibi, diğer uzmanlarla da rekabet fırsatını da artıracaktır.
Ev doktoru muayenehanesinin donanımını kendisi almak ve personelinin maaşını kendisi ödemek durumundadır. Ancak serbest hekim olarak hastane çalışan hekimlere göre daha fazla geliri olmaktadır. Ev doktorlarının 3 aylık hasta kapasiteleri ortalama 1079 hastadır. Hasta başına 50 Euro ve muayenehane masrafları %50 oranındadır. Çalışma süreleri ise nöbetler ve acil hekimlik hizmetleri dahil ortalama 55.98 saat/haftadır. Hasta görüşmeleri için 32.22 saat/hafta ve idari işleri için 8.18 saat/hafta zaman harcanmaktadır. Bu çalışma süresi hekimler tarafından fazla bulunmaktadır (bkz. Şekil 1).
Hasta üç aylık dönemin başında çipli kartını ev doktoruna kayıt olurken vermektedir. İlk hekim müracaatında hasta 10 Euro ek ödeme vermektedir. Uzmana gitmeden önce ev doktoruna başvuran hasta, sevk edildiği takdirde diğer görüşmeler ücretsizdir. Bu uygulama ev doktorunun kapı kontrol rolünü oldukça güçlendirmiştir. İlk başvurudan sonra hastanın kesin tanısı konulana kadar 2-4 kez muayenehaneye gelmektedir. Kronik hastalıklarda daha sık olmaktadır. Leipzig Üniversitesinde yapılan araştırmalar doktora yapılan başvuruların yarısı akut nedenle olmaktadır. Diğer yarısı ise uzun süreli bakım ile ilgilidir. Genelde hastaların sorunları ilk başvuruda çözülür ve hasta gereksiz yere kontrole çağrılmaz. Üç aylık dilimlerin sonunda hekim hastaların kayıtlarını kontrol eder ve gereğinde ücret kodlarını ekler. Ücretini almak üzere faturasını sendikaya gönderir. Hastalar genelde hekimini sık değiştirmedikleri için hastalarının hepsini tanır ve hastalarının %80?i aile hekimlerinden memnundur.
Aile Hekimliği Dergisi'nden izin alınarak yayınlanmıştır.
Yayınlanma: 4.4.2007 | Görüntülenme: 10728
doktor112 27.12.2007 14:33:27
ülkmize peki sevk vermedigind,rapor vermediginde,kendisine yağ çekilmediginde seni terk ile tehdit edecek.ayrıca ne kadar hasta bakarsan bak aldıgın ücret sabit.muayene başı ücret daha iyi olmazmıydı???şuan neylersen neyle agzınla kuş tut 1500ytl sabit .kişi başı 0,9 ytl diger ödeme ve cari giderler için 2000ytl bunun içinde labaratuar ücretleri dahil(Hastandan her istedigin tetkik parasını doktor ödeyecek isterse tabi))burda kim haklı kim haksız bekleyelim görelim.bir yerde aylık gelir en az 8000 euro burda ise eger elinde kalırsa 2000 euro hayırlıı bakalım.