Radar Temelleri - Atış Kontrol Radarı
Atış Kontrol Radarı ya da Hedef İzleme Radarı
Resim: Alman Ordusunda kullanılan Atış Kontrol Radarı „Wiesel“
Sürekli olarak bir hedefin konumuna ait verileri sağlayan bir radara „Hedef İzleme Radarı“ denir. Bu radarlar genellikle silah sistemlerine kumanda ettiğinden dolayı „Atış Kontrol Radarı“ olarak adlandırılır. Bunlar bir hedefin koordinatlarını ölçer, yörüngesini belirler ve bir sonraki konumunu tahmin ederler. Genellikle tek bir hedefi izleyebilirler, ancak bunu çok yüksek bir duyarlılıkla yerine getirirler. Hedef İzleme Radarı silahlı kuvvetlerde genellikle Atış Kontrol Radarı olarakta kullanılır.
Radarla hedef izlemede iki farklı yöntem kullanılır:
(eşzamanlı hedef izleme ve hedef arama) Radar bu yöntemde doğrudan bir arama radarı olarak çalışır ve hedefleri çok büyük bir sektörde arar. Bir hedef algılandığında radar bu hedefin rotasını izlemeye alır. Bu yöntemde birden daha fazla sayıda hedefle çalışılabilir. Radar bu işlemde genellikle tek darbe yöntemini kullanır.
Sürekli hedef izleme
Bu yöntemde radarın doğrudan „hedef izleme“ özelliği öne çıkar, „hedef arama“ işlevi kuvvetle kısıtlanmıştır. Bu nedenle ilaveten bir Hedef Atama Radarı sıkça kullanılır. Bu yolla tek bir hedef izlenir. Bu tür radar aygıtları daha eski Konik Tarama Yöntemini de kullanılabilirler.
Atış kontrol radarları tipik olarak çok dar, keskin bir anten çizgesi ile çalışır, çok yüksek bir Darbe Tekrarlama Frekansı ve çok dar bir gönderim darbesi kullanır. Bu özellikler ile radarın hedefi izleme sırasında elde ettiği koordinat bilgilileri oldukça kesindir. Ancak bu çalışma modunda menzil azalır ve bir geniş sektörde hedef arama da zorlaşır.
Atış Kontrol Radarları çok dar açılı bir anten çizgesi kullanırlar, bu nedenle antenini önce savaşılan hedefe doğru yönlendirmesi gerekir. Süreç önce çok geniş bir anten çizgesi ile başlar. Operasyonunun bu evresine „hedef arama“ evresi denilir. Hedef algılandığında bu kez daha dar bir anten demeti „hedefi algılamaya“ başlar. Radar, bu küçük anten çizgesinin hedefi algılamasıyla birlikte „hedef izleme“ moduna geçer. Hedefin tüm manevralarını izler ve füze sistemlerini hedefe yönlendirir. (Burada birden fazla sayıda izleme yöntemi mümkündür.) Bu üç ardışık operasyon evresi genellikle modlar olarak adlandırılır. Atış kontrol radarlarının çoğunda hedef izleme evreleri aynıdır (en azından benzer).
Ararken-izle yöntemi hedef arama ve izleme işlevlerinin bir bileşimidir. Radar çok sayıda hedefi eşzamanlı izleyebilir. Bu yöntem, ikincil radardan elde edilen verilerle Hava Trafik Kontrol radar tesislerinde kullanılır. (Konu hakkında daha fazla bilgiyi Radar işaretlerinin İşlenmesi bölümünde bulabilirsiniz.) Hava savunmada kullanılan gözetim radarları ise bu ikincil radar verilerini kullanamaz. Bu radarlar hedefleri bir sektörde arar ve bir hedefi algılar algılamaz onun menzilini, hızını, azimut- ve yükseklik açılarını hesaplar. Birkaç çevrim sonrasında hedefin rotasını oldukça duyarlı belirler.
Bu rotadan faydalanarak (sivil uçuş güvenlik kullanımında) uçaklar için çarpışma tehlikesinden uzak daha güvenli bir rota belirlenebilir, ya da (bir askeri kullanımda) hava savunma radarları için, gerekli sapma dâhil, hedefi kesin vurma noktası belirlenir.