Yabancı döviz aldı ama Türkiye’den çıkmadı
Darbe girişimiyle birlikte düşen varlık fiyatlarından dolayı yabancıların portföy yatırımları ciddi yara aldı. Darbe girişimi kimseye yaramadı
ABDURRAHMAN YILDIRIM 29 07 2016, 09:05 Güncelleme: 19.06.2017, 15:36
Darbe girişimi sonrası ilk hafta verilerine göre yabancılar döviz alarak kendilerini hedge etti, korumaya aldı ama sıcak para dediğimiz hisse senedi ve tahvillerden çıkışları son derece küçük kaldı.
- Geçen hafta yabancı talebini karşılamak üzere yerliler 8.72 milyar dolarlık toplam döviz hesabını bozdurdu. Yerleşiklerin döviz tevdiat hesapları 157.5 milyar dolardan 8.7 milyar dolar azalmayla 148.8 milyar dolara indi. Bir haftalık azalma yüzde 5.5 düzeyine vardı.
- Bozdurulan döviz hesaplarının üçte ikisi TL mevduata yöneldi. 15 Temmuz’da 760.3 milyar lira olan yerleşiklerin banka ve katılım bankalarındaki toplam TL fonları, 22 Temmuz’da 779.1 milyara yükseldi. Buradaki artış 18.8 milyar lira ve bozdurulan döviz hesaplarının üçte ikisini ifade ediyor.
- Yabancıların döviz alımına karşılık Türkiye’den net çıkışları toplamı 220.5 milyon dolar hisse senedi, 239.6 milyon dolar devlet tahvili ve 61.9 milyon dolar özel sektör tahvili olmak üzere toplam 522 milyon dolara vardı. 15 Temmuz ile biten haftada yabancıların net hareketleri 1.184 milyon dolar alım tarafındaydı. 522 milyon dolarlık tutar da düşük ve makul düzeyde. Çünkü dış konjonktür etkisiyle bazı haftalarda Türkiye’den milyar dolarlık çıkışlar da yaşandı.
- Yabancıların döviz alımları ve yerlilerin döviz bozdurması sonucu Merkez Bankası rezervlerinde 1.3 milyar dolarlık azalma meydana geldi. Brüt rezervler 103.111 milyon dolardan 101.827 milyon dolara indi.
- Yabancıların hareketi sınırlı ama Türkiye’deki portföyleri ciddi darbe almış durumda. 15 Temmuz itibarıyla yabancıların Türkiye’de tahvil, hisse senedi ve mevduattan oluşan toplam 104.6 milyar dolarlık portfyöyleri varken, bir hafta içinde 11.7 milyar dolar eridi ve 22 Temmuz itibarıyla 92.915 milyon dolara indi. Yüzde 11.2’ye varan erimenin büyük kısmı hisse senetlerinin değer kaybından kaynakladı. Bilindiği gibi geçen hafta BİST 100 yüzde 13.4 değer kaybetmişti.
- Dolayısıyla darbe girişimiyle birlikte düşen varlık fiyatlarından dolayı yabancıların portföy yatırımları ciddi yara aldı. Darbe girişimi kimseye yaramadı.
TURİZM SEKTÖRÜ EN KÖTÜ YILINI YAŞIYOR
- Darbe girişiminin bir faturası da turizm sektörüne çıkıyor. Henüz temmuz ayı rakamları yayımlanmadı ama darbe haftasında turistlerin Türkiye’yi terk etmeye başladığını gördük. Sakinleşme henüz yeni sağlandı. Bunun ve Rusya ile anlaşmaya varılmasının etkisini ise ağustos ve eylül ayında görebileceğiz.
- Ancak ilk yarıdaki görünüm hiç de iyi değil. Haziran ayı gelen turist sayısı yüzde 41 azalmayla tarihi rekor düzeye vardı. Geçen yıl gelen 4.1 milyon turistin yerine bu yıl 2.4 milyon geldi, 1.5 milyon turist azalması 1 ay için çok yüksek. Bu sadece konaklama ve yemek sektörünü değil daha birçok alt sektörü derinden etkileyecek düzeyde.
- En büyük azalma yüzde 93 ile yine Rus turistlerde. Avrupa’dan gelenlerde de üçte birlik azalma dikkati çekiyor. Yılın 6 altı ayında ise gelen turist sayısındaki azalma yüzde 28’i buldu. Burada da yüzde 87 ile Rusya başı çekiyor.
Sektörü negatif etkileyecek gelişmeler arka arkaya sıralandı. Tam olarak Murphy Yasası burada çalıştı. Böyle bir yılı hiç görmemiştik, bundan sonra da herhalde görmeyeceğiz.
SONUÇ: “Bir şeyin ters gideceği varsa, ters gider.”
* Boğaziçi Üniversitesi Biyoloji Bölümü mezunu Abdurrahman Yıldırım, Habertürk Gazetesi ve BloombergHT'de ekonomi yazarlığı yapmaktadır. Yıldırım'ın bu yazısı 29 Temmuz 2016 tarihinde Habertürk'te yayınlanmıştır.