Geçen yıl tarlada 80 kuruşa satılan domates 35 kuruşa düştü!
Yazar: ilkadim · 27 Ağustos 2019
KARACABEYLİ ve MUSTAFAKEMALPAŞALI DOMATES ÜRETİCİSİ İSYANLARDA
Karacabey’de ve Mustafakemalpaşa’da bir kilo domates maliyetinin 60 kuruşu bulduğunu söyleyen üreticiler, bu yıl fabrikaların fiyatları 35 kuruşa indirmesine isyan etti.
Tek taraflı sözleşme imzalatarak domates ekimi yaptıran fabrikalar, el altından da açıktan ekimi destekleyerek ikili oynuyor ve sonrasında ise üretim fazlalığını bahane ederek fiyatları istediği gibi belirliyor. Domates üreticisi sömürü düzeni kuran fabrikalara ateş püskürüyor.
Sürekli zarar eden üretici, üretimin fabrikalar tarafından bilinçli olarak şişirildiğini, sonra da ihtiyaç fazlası gerekçe gösterilerek fiyatların maliyetin çok altına çekildiğini söyledi. Domates geçen yıl tarlada 80 kuruşa satılırken, fabrikalar geçen yıl tek taraflı yaptığı sözleşmeye göre, 45 kuruş üzerinden alım yaptı.Bu yıl domatese 55 kuruş taban fiyat açıklayan ancak, ürün bolluğunu gerekçe göstererek alım yapmayan fabrikalar, üreticiyi tüccarın kucağına itti.
Anlayacağınız, aracı hiç yorulmadan daha çok kazanıyor.
Gırtlağa kadar borçlu durumdaki üreticiler çaresizlik içinde kıvranıyor. Aylarca emek vererek yetiştirdiği domatesini maliyetinin çok altında bir fiyatla tüccara 35 kuruşa satmak durumunda kalıyor. Tüccar ise üreticiden 35 kuruşa aldığı domatesi fabrikalara 43 kuruşa satıyor. Türkiye’nin salçalık domates üretiminin yüzde 50’sini karşılayan ve domates ambarı olarak bilinen Karacabey’de 2017 yılında 65, 2018 yılında 50, bu yıl ise 80 bin dekarda ekim yapıldı.
Bazı fabrikalar, ekim fazlalığı nedeniyle taahhütlü üreticinin malını bile briks uygulamasıyla çok düşük fiyat vererek aldı ya da hiç almadı.
Buğdaydan umduğunu bulamayan üretici bu yıl bir darbe de domatesten yedi.
Karacabeyli ve Mustafakemalpaşalı üreticiler son yıllarda ne ekerse eksin, umduğunu bulamayınca zor günler geçirmeye başladı.
Sürekli zarar eden üretici, ikili oynayan salça fabrikalarının acımasız tutumunu gözden geçirmesini istedi. Bir kilo domates maliyetinin 60 kuruşu bulduğunu belirten üreticiler, fabrikaların bilerek fiyat düşürmesini ve domatesleri almayıp fabrika önünde çürütmesini üçkağıtçılıkla nitelendirdi.
Bazı fabrikaların serbest piyasada etik davranmadığı ve çiftçiyle adeta dalga geçtiği dile getirildi.
Fabrikaların, domates üreticisi ile tek taraflı yaptığı sözleşmeden doğan yaptırımları “Koz” olarak kullanmasını son derece yakışıksız bulduklarını dile getiren Karacabeyli domates üreticisi, bu yıl 80 bin dekar alandan 650 bin ton ürün bekliyor.
Soluk almakta zorlandıklarını belirten üreticiler, “Fabrikaların tam da hasat zamanındaki sahtekarlığından dolayı ne yapacağımızı şaşırmış durumdayız. Tek taraflı sözleşmeyle elimizi kolumuzu bağladılar. Yıllardır aynı senaryo ile karşılaşıyoruz. Bir yandan taahhütlü üreticiyle sözleşme yapıyorlar, diğer taraftan da açıktan ekim yaptırıyorlar. Sonra da fazla ekim bahanesiyle taahhütlü ürünleri almıyorlar. Ya da maliyetinin çok altında alıyorlar. Bolluğu bahane eden bazı fabrikalar yüzünden domateslerimiz ya tarlada, ya da fabrika önlerinde çürüdü. Bin bir emek ve maliyetle yetiştirdiğimiz domateslerimiz hayvanlara yem oluyor. Borçlarımızı nasıl ödeyeceğimizi bilmiyoruz. Çiftçi aç kalırsa, Türkiye aç kalır” şeklinde konuştu.
Üretici girdilerine son bir yıl içinde yapılan zamlar: Mazota % 20, gübreye % 100, damlama borusuna % 50, tarım ilacına % 100 – % 200 (çeşitlerine göre), sulamaya % 25, elektriğe % 120 ve fideye % 20.
Haber: İbrahim Bursalı
Sonraki yazı Kirmasti çayı iki arkadaşı hayattan kopardı
Önceki yazı ADD ve TEMA Paşalar’da