BALÇOVA (İZMİR) İZMİR İNCİRALTI KESİMİ TURİZM MERKEZİ 1/5000 ÖLÇEKLİ KORUMA AMAÇLI NAZIM İMAR PLANI VE 1/1000 ÖLÇEKLİ KORUMA AMAÇLI UYGULAMA İMAR PLANI HAKKINDA RAPOR
İzmir - İnciraltı Turizm Merkezi (İnciraltı Kesimi) 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı 22.11.2012 tarihinde belediyeniz ilan panosunda askıya çıkarılmıştır.
Askıda bulunan planlar sınırlı zaman içinde incelenmiş olup aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır.
Expo organizasyonu yönünden;
Askıya çıkarılmış olan İzmir İnciraltı Turizm Merkezi 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı ile, 15 Haziran 2012 tarih, 6324 sayılı İzmir Expo Alanı Hakkında Kanun'a aykırı olarak, kanunda 3.maddede tanımlanmış olan, sağlık, turizm ve nitelikli konut işlevinin dışında oldukça büyük bir alan (110.000 m2) 2. Derece Ticaret Merkezi olarak tanımlamış ve ayrıca Tali İş Merkezi kararı getirilmiştir.
Planda getirilen ticaret işlevi Expo kanununda bulunmamaktadır. Getirilen 2.derece ticaret merkezi alanı halihazırda Balçova'da otoyol ile Mithatpaşa caddesi arasında bulunan ticaret alanları toplamından ( AVM alanlarından ) daha büyüktür. Bu nedenle askıda bulunan 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planı 6324 sayılı Expo Kanunu'na aykırıdır.
"	17.06.2011 tarihinde onaylanan 1/25000 ölçekli İzmir İnciraltı Turizm Merkezi (İnciraltı kesimi) Çevre Düzeni planında öngörülenden daha büyük bir alanda, turizm tesis alanı ve yüksek nitelikte konut alanı ve 2. Derece ticaret merkezi ile tali ticaret merkezi alanı tanımlanmıştır. Öngörülen önemli büyüklükte konut alanında barınacak nüfus için gerekli ve dengeli bir donatı alanı ayrılmadan yalnızca 1/25000 ölçekli plan 1/5000 ölçeğe büyütülmüş ve bu yapılırken de turizm alanları ve 2.derece ticaret merkezi alanları Expo alanını yok edecek şekilde denize doğru büyütülmüştür. Alanın özellikleri nedeniyle tam aksine alt ölçekli planlarda yapılaşma önerilen alanların titizlikle düzenlenmesi gereklidir. Bu nedenle askıda bulunan planlar mutlak uymaları gereken üst ölçekli çevre düzeni planına uymamaktadır, dolayısıyla planlamanın en temel ilkesine aykırıdır.
"	Askıya çıkarılan planlarda, Expo alanı İnciraltı Birinci Derece Doğal Sit Alanına ve inciraltı lagününe kaydırılmıştır. Bu şekliyle askıda bulunan planlar inciraltında değil lagün çevresindeki birinci derece doğal sit alanında Expo önermektedir.
Expo otoritelerince beyan edildiği gibi Expo organizasyonu sırasında altı aylık dönemde yaklaşık en az otuz milyon ziyaretçinin alana geleceği düşünüldüğünde bu büyüklükte bir ziyaretçi potansiyeli olan Expo alanı bu şekliyle, İzmir kenti için çok önemli bir değer olan birinci derece doğal sit alanını ve kuşlar için çok önemli olan inciraltı lagününü yok edecektir.
Expo planı ile ilgili hazırlıklarda ve halka açık toplantılarda sürekli olarak lagün ve birinci derece doğal sit alanının kullanılmayacağı ifade edilmişken, askıdaki planlarda aksi yönde kararların bulunması kentlinin yanıltıldığının bir göstergesidir. Bu nedenle Tabiat Varlıklarının korunması ile ilgili mevzuata aykırıdır.
"	Askıya çıkarılmış olan planlarda, birinci derece doğal sit alanları dışındaki, planla turizm, yüksek nitelikte konut, ticaret merkezi, tali ticaret, kür merkezi vb. kullanışlar getirilen alanlardan kanun gereği normal olarak ayrılması gereken (DOP) düzenleme ortaklık payının son derece yetersiz olduğu ve EXPO için gereken yaklaşık 150-200 ha. alanı sağlamadığı görülmektedir. Bu nedenle askıda bulunan planlar planlamanın amacına ve Expo Kanunu'na aykırıdır.
Plan Kararları Yönünden;
Askıya çıkarılmış olan planlarda, turizm alanı, yüksek nitelikte konut alanı, 2.derece ticaret merkezi, Tali ticaret merkezi kararları vb ile yapılaşmaya açılan alan, Balçova İlçesindeki bütün yapılaşmış alandan daha büyüktür. Bu haliyle İnciraltı bölgesinde, İzmir planlama tarihinde yaratılmış olan en yoğun ve hiç teknik ve sosyal alt yapısı (donatısı) olmayan bir bölge yaratılacaktır. Taban alanı sınırlaması getirilmemiş olması nedeniyle Turizm alanı olarak belirtilmiş alanlarda turizm tesislerinin mekan gereksinimi sonucu yapı yaklaşma mesafeleri içinde oldukça yoğun bir yapılaşmaya neden olunacaktır. Askıdaki planlarla deniz yönünde Balçova ilçesinin önüne Balçova ilçesindeki toplam yapılaşmış alandan daha büyük bir yapılaşma getirilmektedir.
Plan notlarında önerilmiş olan yapı yoğunlukları, turizm alanlarında turizm tesislerinin gereksinimi olan servis mekanlarının bodrum katlarda yer alacağı ve emsale dahil edilmeyeceği ve zemin üstünde bazı mekanların planda belirtilen yapı emsalinden sayılmayacağı ifade edilmektedir. Plan notlarıyla planda öngörülmeyen ve % 50 yi aşan gizli yapı yoğunluğu artışı getirilmektedir. Bu şekliyle planlama ilkelerine aykırıdır.
Ayrıca yaklaşık 600 ha. Turizm merkezi alanının planlanmasında, turizm merkezinin Balçova kaplıcalar kesimiyle bir bütünlük içermiyor olması ve ulaşım ilişkisinin yetersizliğinin yanı sıra, çok yoğun ve bitişik düzende yapılaşmış Balçova ilçesinin kıyıyla ve denizle ilişkisini kuracak yeşil koridorlar, ulaşım koridorları, imbat koridorları vb, kamusal alan düzenlemelerini içermiyor olması büyük yanlışlıktır. Askıda bulunan planlar bu haliyle, düşünülmemiş, bütünleşik olarak iyi etüd edilmemiş, aceleye getirilmiş belgelerden ibarettir denebilir.
Bir başka ifade ile askıda bulunan planlar ile hiçbir yeterliliği olmayan turizm alanı yaratılacak, ancak turizmin beklentisi olan, nitelikli yapılı çevre ve nitelikli alt yapı elde edilemeyecektir. Bu nedenle planlama amacına da aykırıdır.
Uygar dünyada otoyol kenarında yüksek nitelikte konut kararı içeren bir plan örneği yoktur. Zorunlu durumlarda çok geniş yeşil koridorlarla ses ve gürültü önleyici tedbirler alınmakta plan kararları bu kapsamda oluşturulmaktadır. Askıda bulunan planlar bu şekilde bir endişe taşımayan kararları nedeniyle planlama tarihinde yerini alacaktır.
İnciraltı kesiminin "mutlak tarım alanı" olduğuna ilişkin ilgili kurum raporları göz ardı edilmiştir. Alanın tamamı yapılaşmaya açılmaktadır. Bu nedenle askıda bulunan planlar Toprak Koruma Kanunu'na aykırıdır.
İncelenmiş olan İzmir İnciraltı turizm Merkezi İnciraltı kesimi 1/5000 ölçekli koruma amaçlı Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Koruma amaçlı Uygulama İmar planı daha önce ifade edilen yerde Expo alanını içermemekte, bir anlamda inciraltını planla yoğun yapılaşmaya açabilmek için expo araç olarak kullanılmaktadır.
Expo öne sürülmese kentin önemli bir bölgesi olan inciraltında bu kadar yoğun yapılaşma içeren bir plan yapılamayacaktır.
Askıya çıkarılmış olan İzmir - İnciraltı Turizm Merkezi (İnciraltı Kesmimi) 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı, Expo Kanunu'na, İmar Kanunu'na ve eki yönetmeliklere, Tabiat Varlıkları Kanunu'na Toprak Koruma Kanunu'na aykırıdır, bu bağlamda kamu yararına ve planlama ilkelerine aykırıdır. İptal edilerek alanı koruyacak bir planlama yapılmalıdır.