EngelliHaklariCalismaGrubu: TORBA YASA TASARISINDA ENGELLİLERE AYRIMCILIK
4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesi; “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç özürlü, kamu işyerlerinde ise yüzde dört özürlü ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır” hükmünü taşımaktadır. Eylül 2009 verilerine göre özel ve kamu işyerlerinde engelli kotası gereğince çalıştırılması gereken kadroların 21.038’i boş bulunmaktadır. İş Kanunu’ndaki kota düzenlemesine uymayan işverenler, çalıştırmadıkları engelli işçiler için idari para cezasına çarptırılmaktadır. Kesilen para cezaları Türkiye İş Kurumu’nda toplanmakta ve engellilerin mesleki rehabilitasyonunda kullanılmaktadır.
Anayasa’nın 10. maddesinde yapılan değişiklik ile, engellilerin eşit bireyler olarak toplumda yer almasını sağlanmasının hedeflendiği, referandum sürecinde hükümet tarafından kamuoyuna ilan edilmiştir. Engelliler Anayasa’daki yeni düzenleme çerçevesinde yasalarda pozitif ayrımcılık düzenlemeleri yapılmasını beklerken Torba Yasa ile İş Kanunu’nda yapılmak istenilen değişiklik engellilerin istihdam alanında yaşadığı ayrımcılığı ve eşitsizliği derinleştirecek niteliktedir. Kamuoyunda torba yasa olarak anılan yasa tasarısı, İş Kanunu’nun 30. maddesini yeniden düzenlemektedir. Eğer tasarının 64. maddesi tasarıdaki şekliyle yasalaşırsa;
— Engelli bireylerin toplumdan tecrit edilmesi uygulamalarına bir yenisi eklenecek; engelli çalışma kampları ve işçilerin istihdamında bölgesel eşitsizlikler oluşacaktır,
— Engellilerin kazançlarında asgari ücret standart hale gelecektir,
— Engelli çalıştırmamak isteyen işverenler için yeni bir kaçış yolu yaratılacaktır,
— Yasa hükümlerine uymayan işverenlere uygulanacak müeyyideler muğlâk hale gelecektir,
— Hangi iş ve işyerlerinde kısmen veya tamamen özürlü çalıştırılamayacağına ilişkin kararın bir kurul tarafından verilmesindeki yaşanacak problemler öngörülememektedir. Zira bilinmektedir ki Türkiye İstatistik Kurumu tarafından her yıl açlık ve yoksulluk sınırları açıklansa da, asgari ücreti yine de Hükümet belirlemektedir,
— Engelli bireyleri kota yükümlülüğünde çalıştırmayan işverenlerden kesilen para cezaları, engelli bireylerin mesleki eğitimlerinde kullanılmayacaktır. Aksine kesilen para cezaları işverenlere kaynak olarak aktarılacaktır.
Böyle bir düzenlemeye neden ihtiyaç duyulmaktadır ya da ihtiyaç duyan kimlerdir? Birilerine söz mü verilmiştir? Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı Yatırım Ortamı İyileştirme Koordinasyon Kurulu’nun yıl içinde sadece işveren kuruluşlarıyla yaptığı toplantıların söz konusu düzenlemeyle ne kadar ilgisi bulunmaktadır?
Hükümeti tasarının 64. maddesini geri çekmeye ve Türkiye’nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi’ne uygun düzenlemeleri vakit geçirmeden yerine getirmeye,
TBMM’yi engellilerle ilgili yapılacak düzenlemeler konusunda, engellilerin ve engelli sivil toplum örgütlerinin etkin katılımını sağlamaya,
Milletvekillerini Torba Yasa Tasarısının 64. maddesini oy birliği ile reddetmeye, Çağırıyoruz,
İşitme Engelliler FederasyonuTürkiye İşitme Engelliler Milli FederasyonuTürkiye Körler FederasyonuTürkiye Ortopedik Özürlüler FederasyonuZihinsel Engelliler Federasyonu
Diyarbakır Engelli PlatformuEngelli Kadın İnisiyatifiEngelli Öğrenci PlatformuGörme Engelli Öğrenciler Platformuİnsan Hakları Ortak PlatformuMersin Engelliler PlatformuOtizm Platformu
Büro Emekçileri Sendikası (Genel Merkez)Tarım Orman, Çevre ve Hayvancılık Hizmet Kolu Kamu Emekçileri Sendikası (Ankara Şubesi)
Aktif Gençler Spor Kulübü (Genel Merkez)Altı Nokta Körler Derneği (Antalya Şube)Altı Nokta Körler Derneği (Genel Merkez)Altı Nokta Spor KulübüAnadolu Engelliler Birliği DerneğiAnkara Mitat Enç Gören Kalpler Spor KulübüAvrasya Şizofreni DerneğiBatıkent Zihinsel Engellileri Koruma DerneğiBirey ve Toplum Ruh Sağlığı DerneğiBuca Engelliler Derneği (Genel Merkez)Çağdaş Görme Engelliler DerneğiÇağdaş Görmeyenler DerneğiDünya Şizofreni DerneğiEngelli İnsan Hakları DerneğiEngelli Spor Akademisi DerneğiEngelsiz Erişim GrubuEngelsiz Hayat DerneğiEngelsiz Sanat DerneğiEngel-Siz Yaşam Derneği (Genel Merkez)Eskişehir Dolunay Yetişkin Engelliler DerneğiEskişehir Görmeyenleri ve Göz Sağlığını Koruma DerneğiEşit Haklar İçin İzleme DerneğiEvrensel Görme Özürlüler DerneğiGenç Engelliler Spor KulübüGörme Özürlüler Derneği (Genel Merkez)HE Engelli Hakları Atölyesiİnsan Hakları Derneği (Genel Merkez)İstanbul Engelli Yıldızlar Spor Kulübüİşitme Engelliler Eğitimine Katkı ve Yardımlaşma Derneğiİşitme Engelliler ve Aileleri DerneğiKörlere Eğitim ve Destek DerneğiLösemilileri Yaşatma Derneği (Genel Merkez)Mersin Fiziksel Engelliler Spor Kulübü DerneğiMersin Ortopedik Engelliler DerneğiMPS LH DerneğiOrtopedik Özürlüler Rehabilitasyon Derneği (Genel Merkez)Ortopedik Özürlüler Rehabilitasyon Spor Kulübü DerneğiOtistik Çocuklar Dayanışma DerneğiOtistik Çocukları Koruma ve Eğitim DerneğiÖzürlüler VakfıRuh Sağlığında İnsan Hakları Girişimi DerneğiSpina Bifida Derneği (Genel Merkez)Şizofreni Dayanışma Derneği (Genel Merkez)Şizofreni Dostları DerneğiŞizofreni Gönüllüleri ve Dayanışma DerneğiToplumsal Haklar ve Araştırmalar DerneğiTüm Engelliler İçin Engelsiz Bir Dünya Derneği (Genel Merkez)Türkiye Beyazay Derneği (Genel Merkez)Türkiye Görme Engelliler Derneği Mersin ŞubesiTürkiye Kas Hastalıkları Derneği (Genel Merkez)Türkiye Sakatlar Derneği (Genel Merkez)Uygar Görme Engelliler DerneğiVan Bedensel Engelliler DerneğiVan Engelliler MeclisiVan İşitme Engelliler ve Aileleri DerneğiYeditepe Engelliler Spor KulübüYeni Oluşum Bedensel Engelliler Derneği (Genel Merkez)Zihinsel Engelli Aileleri Yardımlaşma ve Dayanışma DerneğiZihinsel Yetersiz Çocukları Yetiştirme ve Koruma Vakfı (Genel Merkez)
Engelli Haklari Calisma Grubu