KURDINFO (Muhatap Kim Olmalı?
Muhatap Kim Olmalı?
Kürt sorununun çözümü, ister bağımsız bir devlet kurmak şeklinde, isterse Türklerle bir arada yaşamak şeklinde tecelli etsin, özünde Kürtlerin yaşadığı evin içinin ve Kürtlerin komşularıyla olan ilişkilerinin yeniden düzenlenmesi demektir.
Öcalan’la neden oturduğunu konu edinen geçen makaledensonra orada
sıralanan üç nedeni ele alacak bir yazı yazmayı düşünüyordum, olmadı.Birikmiş
medyayı geriye doğru tararken, bunun yerine, Kürtleri görüşmelerde kimin temsil
etmesi gerektiğiyle ilgili bir makale yazmanın daha acil olduğu sonucuna
vardım. Özellikle de Sayın İsmail Beşikçi’nin, Kürtler adına devletle
görüşmeleri BDP’nin yürütmesi gerektiğini dile getiren sözlerini okuduktan
sonra. <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />
Hoca, Birgün Gazetesi'nden İrfan Aktan'la yaptığı röportajda(*), Abdullah
Öcalan’ın Kürtler adına müzakere yürütmesinin yanlış olduğunu söylüyor ve onun
yerine BDP’nin muhatap olmasını teklif ediyor.
ve çeperinden yükselen “İrademiz Öcalan!” sözleriyle karşılaştırıldığında daha
makul gibi görünen bu teklif, aslında muhataplık meselesiyle ilgili olarak kafaların
karışık olduğunu gösteriyor. Beşikçi Hoca diyor ki, Öcalan tutsaktır, bu
koşullarda devletin söylemesini istediği şeylerin dışında fazla bir şey
söyleyemez. Dolayısıyla Kürtler adına müzakereyi onun yürütmemesi gerekir. Bunu
anladık. Peki, kimler yürütmeli bu görüşmeyi?
Hoca’ya göre, BDP.
Neden BDP de örneğin PKK değil?
tezinde bu soruya cevap yoktur. Böyle olunca, akla başka sorular geliyor.
Örneğin, “savaşı BDP mi yürütüyor ki devletle barış görüşmesini de o yürütsün?”
sorusu gibi. Ya da BDP’yi PKK’den daha kapsamlı bir muhatap haline getiren
özelliği nedir ki PKK yerine BDP muhatap olarak önerilsin? Dahası, İ.
Beşikçi’nin bir ömür boyu inatla savunduğu görüşlerden biri, Kürdistan’ın
parçalanmış bir ülke olduğu ve bunun, Kürt sorunu denilen kompleksin ana
kaynağını oluşturduğu düşüncesidir. Öte yandan PKK dediğimiz yapı, Kürdistan’ın
parçalarının iki tanesinde (Türkiye ve Suriye) asli politik aktör, üçüncüsünde
(İran) önemli politik güçlerden biri, dördüncüsünde ise (Irak) merkez üssünü konumlandırmış
durumda. DahasıKürt diyasporasının ana dinamiğini de PKK oluşturuyor. Buna
karşılık BDP bu parçaların sadece birinde o da sadece legal planda örgütlü bir
unsurdur. Bu durumda nasıl olacak da hem parçalanmışlığın bugünkü sorunu
yaratan temel dinamiklerden biri olduğunu düşüneceğiz, hem de bu parçalarda
yüksek ve yaygın bir temsil düzeyi olan bir aktör (PKK) yerine sadece
Türkiye’deki legal alanla sınırlı bir aktörü (BDP) bu işin muhatabı olarak
ki sorular arttıkça artıyor. Sorunun
böyle karmaşıklaşmasının nedenleri çoktur. PKK’nin 1999’da, birkaç ay
direndikten sonra, kendi boynunu kendi eliyle cezaevi boyunduruğuna
sokmuşolmasından tutun da toplumda özgür tartışma imkânının olmayışına kadar
çok şey sayılabilir. Bunlar arasından benim bu yazıda dikkat çekmek istediğim,
muhatap meselesinde, prensiplere dayalı düşünmek yerine anlık reflekslerle
düşünmeye olan yatkınlıktır. Beşikçi Hoca’nın argümanı da böyle bir izlenim
neden dağdakileri muhatap olarak görmek istemediğini bilmiyorum. Ama onları
muhataplar listesinden çıkarırken prensiplere dayalıhareket etmediğini
söyleyebilirim. Çünkü yazısında Abdullah Öcalan’ın neden muhatap olmaması
gerektiğiyle ilgili kullandığı kriteri, yani devlet kontrolünden uzaklık
prensibini tam işletseydi, dağdaki PKK’nin BDP’ye oranla devlet kontrolünden
daha uzak aktör olduğunu görür ve BDP yerine PKK’nin muhatap alınması
gerektiğini ileri sürerdi. Ama Hoca böyle yapmıyor, bilmediğimiz bir nedenle
PKK’yi muhataplar listesinden çıkarıyor. Bu vesileyle eklemek gerekir ki,
bugünlerde piyasada adı en çok geçen Kürt aktörlerini devlet kontrolünün görece
daha güçlü olduğu alandan bu kontrolün görece daha zayıf olduğu alana doğru
sıralamamız gerekseydi İmralı,BDP, Diyaspora ve Kandil şeklinde bir sıralama
yapmamız gerekirdi. Bu sıralama, aslında görüşme sürecinin topografyasıyla
ilgili olarak da bir fikir vermektedir. Ama
temel noktada Beşikçi Hoca kesinlikle haklıdır: Kürtler, Öcalan’la MİT arasında
PKK’den bile gizli yürütüldüğü izlenimi veren görüşmelerden kuşkulanmaktadır ve
bu kuşkular gayet yerindedir. Kürt
sorununun çözümü, ister bağımsız bir devlet kurmak şeklinde, isterse Türklerle
bir arada yaşamak şeklinde tecelli etsin, özünde Kürtlerin yaşadığı evin içinin
ve Kürtlerin komşularıyla olan ilişkilerinin yeniden düzenlenmesi demektir. Bu
durumda o evin içinde yaşayan herkesin kendi sözünü söyleme hakkı vardır. Görüşmelerin
üzerine oturtulacağı ana prensip bu olmalıdır. İkinci bir prensip ise,
aktörlerin kendi sözlerini söyleme sürecinin devletin müdahalesinden
sorunu bu temel prensipler çerçevesinde düşünülmesi gereken bir sorundur. Çünkü
muhatap dediğiniz, nihayetinde bu temel prensiplere uygun olarak kurulacak ve
bu prensipleri hayata geçirecek heyet demektir. Dolayısıyla sadece Öcalan’la,
sadece PKK’yle, sadece BDP’le veya sadece Diyaspora’yla sınırlandırılabilecek
bir şey değildir. Muhatap, bunların tümünü ve burada sayılmayan diğerlerini de
kapsayacak daha geniş bir temsil demektir. Muhatap meselesinin kaidesi budur. Bir
kez prensipler ortaya konulduktan sonra bunları hayata geçirecek
mekanizmalarıyaratmak teknik bir iştir ve değişik koşullarda değişik biçimler
alabilir. Örneğin İspanya’da bir değil, iki tane müzakere masası kurulmuştu:
Birinci masanın etrafında Bask Ülkesi’ndeki legal kuruluşlar vardı: ETA’ya
yakın legal parti ve kurumlardan meydana gelen İzguierda Abertzale (Yurtsever Sol), görüşmelerin yürütüldüğü
dönemde iktidarda olan İspanya Sosyalist Parti’nin Bask kolunu oluşturan PSE-EE
(Bask Sosyalist Partisi-Bask Solu) veİzguierda Abertzale’nin muhalifi durumundaki PNV
(Bask Milliyetçi Partisi). Bu üçlü müzakereye Alt Hat adıveriliyordu. Üst
Hat olarak adlandırılan ikinci görüşme masasında ise bizzat İspanyol
Hükümetiyle ETA müzakere yürütüyorlardı. Her bir Hat’tın öncelikleri farklıydı;
ama her iki Hat’ta yürütülen görüşmeler toplumun kılcal damarlarına yayılacak
Bizde kurulacak mekanizmaların
İspanya’dakinin kopyasıolması gerekmez; ama söyleyecek sözü olan BÜTÜN
toplumsal ve siyasal aktörlerin sözlerini söyleyecekleri ortam ve olanakların
yaratılması, işin temelini oluşturur ve bundan vaz geçilemez. Bu hak, Abdullah
Öcalan’a veya tek başına bir başkasına devredilebilecek bir hak değildir.
İsterse bu kişi veya aktör, BDP gibi temsil kabiliyeti görece yüksek,
gerektiğinde ölümüne direnmiş ve bedel ödemiş birisi olsun. Öte
yandan geniş çevrelerin tartışmaya doğrudan katılması demek, görece uzun bir
tartışma, derinleşme ve yaygınlaşma süreci demektir. Bunun olabilmesi için
öncelikle silahların karşılıklı olarak susması ve bağımsız bir Kürt devleti
kurma seçeneği de dahil her türlü çözümün açıkça tartışılabileceği özgür bir
ortamın yaratılmasıgerekir. Böyle bir ortamda yapılacak tartışmalardan çıkacak
ortak sonuçlar, PKK’nin ağırlığını oluşturduğu, ama değişik toplumsal
kesimlerin de temsil edildiği bir organ aracılığıyla müzakerelerin üzerinde
yürütüleceği temel haline getirilmelidir. Bu şekilde yürütülecek bir süreç
sonunda her şey yolunda gider de Türk devletiyle bir anlaşmaya varılırsa,
PKK’nin lideri, bu uzlaşmayıKürtler adına imzalama tarihsel şerefini hiç
kuşkusuz üstlenebilir. Kısacası ne Öcalan barış
sürecinin dışına itilmelidir, ne de muhataplık işi keyfi biçimde belirlenecek
bir kuruma havale edilmelidir. Tersine, muhatabın oluşturulması, çözüm sürecine
egemen olacak demokratikleşmenin bir ifadesi ve ilk adımı olarak
MİT’le Öcalan’ın belirledikleri takvime bakılırsa her şey iki hafta içinde
bitirilecek, Öcalan da Newroz günü sonucu ilan edecekmiş! Anlaşılıyor ki
Öcalan, elinden silahlarını alacağı arkadaşlarıyla bile konuşma gereği duymadan
MİT’le el sıkışmış, sadece dostlar alışverişte görsün diye Kandil’e ve
Avrupa’ya birer mektup yollamıştır. Öcalan’ın, bir süredir “radikal bir
demokrasi teorisi geliştirdim” diyerek pazarladığı demokrasisi de bu olsa
gerek. O demokrasi ki bazı Türk solcuları tarafından da Ortadoğu’ya demokrasiye
boğacak bir manifesto olarak propaganda edilmişti! Hayır,
bunun demokrasiyle ve bir halkın kaderini tayin etmesiyle bir alakası yoktur. Fakat kendi sözlerinin katılmadığı bir MİT
mutabakatınıreddetme onurunu gösterecek PKK’liler, PKK’li olmayan Kürtler,
Kadınlar, Alevi Kürtler, Dersimliler, Zazalar, İslamcı Kürtler… vb.nin sayısı,
bu tezgahıkuranların düşündüklerinden daha çoktur. Kürtlerin ihtiyaç duyduğu,
bir MİT mutabakatı değil, demokratik bir toplumsal mutabakattır. Kalıcı olan
budur. Diğerleri kan ve gözyaşını arttırmaktan başka bir sonuç doğurmaz.
Yaşayanlar, eğer gerçekleşebilirse, bir MİT operasyonuyla kotarılacak “barış”ın
kaç mevsim dayanabileceğini kendi gözleriyle göreceklerdir. Muhataplık
meselesinin demokratikleşmeyle ilişkisine dair yukarıda özetlenenlere “Türk
devleti bu kadar demokratikleşmeyi hazmedemez,” diye itiraz edecekler
çıkacaktır. Ama zaten Türk devleti demokratikleşmeden Kürt sorununun Türkiye
sınırları içinde kalınarak çözülebileceğini kim söyledi? Ham hayallere gerek
yoktur; bu iş, ya tam demokratikleşmeyle çözülür ya da Ortadoğu usulü.
İkincisinin nasıl bir şey olduğunu merak edenler Saddam’a ve Hafız Esad’a bakabilirler.
Kürtler’in çoğunluğu hâlâ birlikte yaşama seçeneğini açık ve kesin biçimde
reddetmediğine göre (en azından ben böyle bir şey duymadım), bu iki yol
arasındaki tercihi yapacak olan öncelikle Türk devleti, sonra da Türklerin
bizzat kendisidir. 2013-03-05¨cemil_gundogan@yahoo.se (*) Sözü edilen
röportajın geniş bir versiyonu için bkz: http://tr.rizgari.com/modules.php?name=News&file=article&sid=38367
Alî Fikrî Işik azad bikin!
Muameleya bi Işik ra tê kirin, zulm e, terora dewletê ye û her wisa sûcekî li dijî însaniyetê ye jî. “Bölücülük” denilen ideojik ve sömürgeci hegemonya enstrümanı…
Kürtlerin kendi kaderlerinin kendilerinin tayin etmesinden, Kürdistan’dan, Kürdistan’dan Kürtlerin hükümranlığından bahsetmek “bölücülük” sayılıyor Muhatap Kim Olmalı?
Kürt sorununun çözümü, ister bağımsız bir devlet kurmak şeklinde, isterse Türklerle bir arada yaşamak şeklinde tecelli etsin, özünde Kürtlerin yaşadığı evin içinin ve Kürtlerin komşularıyla olan ilişkilerinin yeniden düzenlenmesi demektir. "Geçici Kürdler" ve Kürd siyasal akli
Açıktan ifade etmese de neslinin Kürd olarak devamından yana değildir. Dürüst gazetecilik bu mu?
Genel Kurmay Başkanlığının basın sözcüsü olarak tanınan Fikret Bila tarafından yapılıyor. Fikret Bila ‘belgeleri BDP de aldık’ diyor haberi yayınlayan muhabir ortada yok açıklama organizatörde. Devlet neden Öcalan’la Oturdu?
Peki, bu bir avuç barışçı solcunun, liberalin ve İslamcının Kürt meselesinde devleti barışa zorlayabilecek örgütlülüğü ve gücü var mıdır? “Kimlik Siyaseti”
Kürdler, Kürdlerden, Kürdçe’den söz ettikleri zaman, Kürd halkıyla, Kürd toplumuyla ilgili kolektif haklar dile getirdikleri zaman “kimlik siyaseti”ne karşıyız diye açıklamalar yapmaktadır. Hêviyek ji PYD/PKK
Netewayetî, netewparêzî stûna Kurdayetî û serketina milletê Kurd e. Heger em Kurd bi ruh û hestên netewparêzî tev negerin, li ser esasên berjewendîyên netewî neyên ba hev û li dijî dijminên xwe nebin yek Bi aqilî tev bigerin, wekî paşê serê xwe nexin
Divêjin “Eger carekê hun xapandin, serm wan ra, eger cara dudan hun xapandin, serm wera. Îjar em temamya jîyana xweda hatine xapandin. Gelo ne bes e? Kürd Milliyetçiliği ve misyonu
Kürdçe´nin asıl kurtuluşu Kürdistan pazarının dili haline gelmesindedir. Bu pazarın oluşma koşulları da devletleşmedir. Kemal Kılıçdaroğlu rolünü iyi oynuyor
Kemal bey diyor ki ana dille eğitim ülkeyi böler bu bölünme korkusu yüzünden bir insanın doğuştan sahip olduğu bir hakkı gasp etmek demokratlığa yakışırı mı. Evet ben Milliyetçiyim…
Kürtlerin diğer milletler gibi toplumsal ve tarihsel gerçekliklerine denk düşen bir siyasal egemenliğe sahip olmaları en doğal haklarıdır. Bunu savunmak ve bunun dile getirilmesine Milliyetçiliktir deniliyor. Barışa giden yolda soyut ve somut gerçekliğimiz
Kendini garantiye almak içinde Kürd bahçesine dört patriot füze rampalarınıda kurmayı unutmamışsın. Bir cümle alem bürütüsçü Kürtleri´de yanına almayı unutmamışsın Kürd sorunu çözülürken PKK’de stratejik değişim ihtiyacı
PKK/ BDP´nin açıktan bağımsızlığı savunmamasını, Ey Reqip ve Ala Rengin gibi ulusal sembolleri kullanmaktan ısrarla uzak durmasını, kendi somut sorunlarını çözemez durumdayken dünyanın soyut sorunlarına el atma cüretini eleştirmek gerekir İkinci Varlık Vergisi
Kürt iş adamlarının Kürt ulusal demokratik hareketine gönüllü desteğini kırmak için yapılan yasal düzenleme, daha aktif bir biçimde iş adamları üzerinde Demokles’in kılıcı gibi sallandırılacaktır.