Tez Adı: Silolar Konusunda Bazı Teoriler ve Stok Yapılarının Tasarımına İlişkin Genel Bir Yaklaşım
Kabul Tarihi: 16/8/2007
Tez No: t1849
Özel mühendislik yapılarından olan siloların ve diğer stok yapılarının ham ve işlenmiş
yiyecek ya da endüstri maddelerinin saklanması ve dolguların yapılması gibi birçok
nedenle inşa edildikleri bilinmektedir.
Stok malzemelerinin denge koşullarını; zaman, malzeme cinsi, sıkışma derecesi,
doldurma hızı, doldurmada düşüş yüksekliği, boşaltma şekli ve boşaltma hızı, stok
yapısının geometrik ve mekanik özelikleri gibi birçok parametre etkilemektedir. Bu
durumda stok yapılarını sınıflandırarak, her bir sınıfın tasarımı için bazı teorilere ilişkin
tasarım yöntemlerinden, ülke ekonomisiyle bağdaşan bir emniyeti sağlamaya yönelik
optimum olanının belirlenerek kullanılması gerektiği açıktır.
Bu çalışmanın temel amacı stok yapıları konusunda bir sentez ışığında, bu yapıların
tasarımı için bazı tanınmış yöntemleri aynı simgeler altında sistematik olarak açıklamak ve
geliştirilen genel bir yaklaşımın temel ilkelerinin Türkiye Silo Yönetmeliğinde öngörülen
yöntemle ilgisini ortaya koyduktan sonra uygulanmasını kolaylaştıracak birtakım abak ve
Bu amaçla gerçekleştirilen çalışma üç asıl ve bir ek bölümden oluşmaktadır. Birinci
bölümde gerçek stok yapılarının sınıflandırılması, stok malzemesi, mekanik tanımlar,
gerçek stok yapısı sınıflarından birini teşkil eden silolara etkiyen yükler üzerinde
durulmaktadır. İkinci bölümde, sukunet durumundaki malzeme basınçlarının hesabı için
bazı teoriler ve karşılaştırılmaları, doldurma ve boşaltma durumlarında malzeme
basınçlarının hesabına ilişkin bilgiler, stok malzemesi gerilmelerine ilişkin genel yaklaşım
ve bu yaklaşımın Türkiye Silo Yönetmeliğiyle ilgisi açıklanmakta, yönetmelikteki
yöntemin uygulanmasını kolaylaştıracak bazı abak ve çizelgeler de burada verilmektedir.
Üçüncü bölüm sonuç ve önerilere ayrılmış olup bu son bölümü kaynaklar listesi, bir ek
bölüm ile yazara ilişkin özgeçmiş izlemektedir.
Sonuç olarak, geliştirilen genel yaklaşımdan Türkiye Silo Yönetmeliğinde önerilen
yöntemin çıkartıldığı gösterilmekte ve bu yöntemin uygulamasını kolaylaştıracak birtakım
abak ve çizelgeler verilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Stok Yapıları, Sınıflandırma, Silo Sınıfı Tasarım Teorileri, Genel