Antarktika'daki Devasa Totten Buzulu Hızla Eriyor
Deniz Seviyesi 3,35 m Yükselebilir
Araştırma, Güney Okyanusu’ndan gelen rüzgarların şiddeti arttığında, buzulların akış hızının da arttığını ortaya çıkardı. Bu rüzgarlar, yukarı doğru akıntı olarak bilinen bir hareketle, sıcak suyu okyanus diplerinden yukarı doğru çeker.
Deniz seviyesini 11 fit (3.35 m) artmasına ve Doğu Antarktik buz tabakasının serbest kalmasına sebep olabilecek Büyük Totten Buzulu "Uyuyan Dev" olarak biliniyor.
Deniz seviyesinin 11 fit (3,35 m) artmasına ve Doğu Antarktik buz tabakasının serbest kalmasına sebep olabilecek Büyük Totten Buzulu artık "Uyuyan Dev" olarak biliniyor. Ve şimdi de bilim adamları, Güney Kutup Okyanusu üzerinden gelen şiddetli rüzgarların, buzulu uyandırabileceğini keşfettiler.
Yeni bir araştırma, rüzgarların sıcak suyu buzula doğru götürdüğünü, bu yüzden de Doğu Antarktika'nın en büyük buzulunun alt kısmından eridiğini ortaya çıkardı. Bu rüzgarların iklim değişikliğiyle birlikte şiddetlenmesini bekleyen uzmanlar uyarıda bulunuyorlar.
Austin, Teksas Üniversitesi araştırmacılarının öncülüğünde yapılan çalışmada, rüzgarların buzulun altındaki suya etkisini incelemek için uydu görüntüleri ve rüzgar gerilmesi verileri kullanıldı. Buzulların erimesi bazı senelerde hızlanırken bazı senelerde ise yavaşlamaktadır.
Araştırma, Güney Okyanusu üzerinden gelen rüzgarların şiddeti artığında, buzulların akış hızının da arttığını ortaya çıkardı. Bu rüzgarlar, yukarı doğru akıntı olarak bilinen bir hareketle, sıcak suyu okyanus diplerinden yukarı doğru çeker. Araştırmacılara göre, kıtasal kabuğa doğru tırmanan sıcak su, kıyılara ulaştığında, buzulun su üzerinde duran kalın parçasının altında dolaşıyor. Ve bu durum buz tabakasının altından erimesine sebep oluyor.
Texas Üniversitesi Jeofizik Enstitüsünden araştırmanın başında bulunan Chad Greene, Totten Buzulu hakkında şöyle konuştu:
"Totten Buzulu, 'Uyuyan Dev' olarak biliniyordu, çünkü hem çok büyük hem de çevresel değişikliklere karşı pek de hassas gözükmüyordu. Fakat biz, Totten Buzulu'nun uyuyor olsa da, komada olmadığını gösterdik. Tepki vereceğine dair bazı işarletler gözlemliyoruz. Ve onu uyandıracak şey sadece rüzgârın esmesi."
Araştırmacılar rüzgar şiddetinin seneden seneye değişiklik gösterdiğini belirtiyorlar. Ancak iklim değişikliğinin Güney
Okyanusu üzerindeki rüzgarları şiddetlendirmesi bekleniyor. Dolayısıyla bu durum Totten Buzulu'nun erimesini etkileyebilir. Bu süreç hava sıcaklığının veya okyanus sıcaklığının artmasına ihtiyaç duymaz. Bunun yerine, rüzgar yüzey suyunu kaldırarak daha diplerdeki sıcak sular için yol açar ve böylece yukarı doğru akıntı meydana gelir. Greene:
"Bu aynı sıcak bir çorba kasesine üflediğinizde alttaki küçük erişte parçalarının dönerek yüzeye çıkması gibidir" dedi.
Antarktika İklim ve Ekosistem Kooperatif Araştırma Merkezindeki Avustralya Antarktika Bölümü tarafından önceki araştırmayı sürdüren yeni bir çalışma yapıldı. Bu araştırma, Totten Buzulu'nun altındaki sıcak suyun, buzulu deniz tabanından ayırmasına ve suyun üzerinde durmasına sebep olduğunu ortaya çıkardı. Bu durum buzul akışının daha da hızlanmasına neden olabilir.
Daha önceki çalışmanın başında bulunan buz bilimci Jason Roberts şöyle diyor:
"Cevap bekleyen soru şu; Totten Buzulu'nun altındaki vadiler neden bazı yıllar sıcak su ile, bazı yıllarda ise soğuk su ile çalkalanıyor."
Elde edilen bulgular, Totten Buzulu'ndaki erimenin, iklim değişikliğiyle beraber daha da şiddetlenen rüzgarlar sayesinde, aşırı derecede artacağını ortaya koyuyor.
Bu çalışmaya ve Roberts'in çalışmasına katkıda bulunan, Texas Üniversitesi Jeofizik Enstitüsünden kıdemli araştırmacı Donald Blankenship şöyle konuştu:
"Buz kütlesinin rüzgar kuvvetine karşı duyarlılığına dair uzun süredir varsayımda bulunuluyordu. Ancak kesin bir sebep ve sonuç ortaya koymak için onlarca yıllık gözleme ihtiyaç var. Şu anda atmosferde neler olduğunu, okyanusta neler olduğunu, Antarktik Buz Tabakası'nda neler olduğunu ve aralarındaki bağlantıyı bariz bir biçimde açıklayabilecek bir noktadayız."
Kaynak: "Strong Winds are Causing Totten Glacier to Melt", dailymail.co.uk, çev. Gülnihal İnci, yaklasansaat.com, 03/11/2017