Kuzey ve Güney Kore, yetmiş yıldan fazladır ikiye bölünmüş durumda, çünkü Kore Yarımadası iki rakip süper güç arasında yükselen Soğuk Savaş’ın beklenmedik bir zayiatı oldu. Kore neden ikiye bölündü? Kore Savaşı nasıl sonuçlandı? Günümüzde iki ülke arasındaki durum nedir? Ayrıntılar haberimizde…
Bölünmeden önceki yüzyıllar boyunca Kore, hanedan krallıkları tarafından yönetilen tek ve birleşik bir yarımadaydı.
1905’teki Rus-Japon Savaşı’ndan sonra Japonya tarafından işgal edildikten ve ilhak edildikten sonra, iki ayrı devlete bölünme sürecinin başladığı İkinci Dünya Savaşı’nın sonuna kadar 35 yıl boyunca Japon sömürge yönetimi altında zor günler geçirdi. Hem modern Kore hem de Kore tarihi hakkında araştırmaları bulunan Indiana Üniversitesi Doğu Asya Araştırmaları ve Tarihi emekli profesörü Michael Robinson, “Olayı tetikleyen şey, Sovyetler Birliği ve ABD arasındaki Kore’yi iki işgal bölgesine bölmek üzere alınan karardı.” demiştir.
Kore neden ikiye bölündü?
Ağustos 1945’te iki müttefik, Kore Yarımadası üzerindeki kontrolü paylaştı. 1945 ve 1948 yılları arasında Sovyet ordusu, 38. paralelin kuzeyindeki bölgede bir komünist rejim kurdu. Bu paralelin güneyinde, doğrudan ABD tarafından desteklenen askeri bir hükümet kuruldu. Sovyet politikaları, kuzeyin işçi ve köylü nüfusunun büyük çoğunluğu arasında popülerken, çoğu orta sınıf Koreli 38. paralelin güneyine kaçtı. Öte yandan, Robinson’a göre, güneydeki ABD destekli rejim açıkça komünizm karşıtı ve sağcı unsurları destekledi.
Nihai amaç, Sovyetler Birliği ve ABD’nin Kore’den çekilmesi ve bunu Korelilerin çözmesine izin vermesiydi. “Sorun, Soğuk Savaş’ın etkisiydi. Orta bir yol yaratmaya ya da yarımadayı bir araya getirmeye çalışan her şey, hem Sovyetler Birliği hem de bir başkasına boyun eğmek istemeyen ABD tarafından engelleniyordu.”
1948 yılında ABD, yarımadanın geleceğini belirlemek için tüm Koreliler adına Birleşmiş Milletler destekli bir oylama çağrısında bulundu. Kuzey Kore bu oylamaya katılmayı reddederken, Güney Kore ise Seul’de komünizm karşıtı Syngman Rhee liderliğinde kendi hükümetini kurdu. Buna karşılık olarak Kuzey Kore de başkent Pyongyang’da eski komünist gerillalarından Kim İl- Sung’u, Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti’nin ilk başbakanı olarak görevlendirdi.
25 milyon kişinin ölümüne neden olan savaş
1950-53 yılları arasında gerçekleşen ve en az 25 milyon kişinin ölümüne neden olan Kore Savaşı, hangi rejimin ‘gerçek’ Kore’yi temsil ettiği sorununun çözülmesini iyice zorlaştırdı. ABD, yarımadanın kuzeyindeki köyleri, kasabaları ve şehirleri bombaladı. Bu savaş, ABD’yi Kuzey Kore’nin daimi düşmanı olarak ortaya çıkardı. Robinson, “Ülkeyi düzlediler. Her şehri yıktılar.” diyordu. 1953’te bu savaşı sona erdiren ateşkes, 38. paralel boyunca uzanan silahsızlandırılmış bölgeyle birlikte yarımadayı daha önce olduğu gibi ikiye bölünmüş bir halde bıraktı.
Doğu ve Batı Almanya gibi başka bir Soğuk Savaş dönemi ayrımının aksine, 1953’ten bu yana silahsızlandırılmış bölgede Kuzey ve Güney Kore arasında oldukça az bir hareketlenme olmuştur. Robinson, iki ülke arasındaki sınırı ‘hava geçirmez şekilde mühürlenmiş’ olarak tanımlamıştır. Bu da iki ulusun kat ettiği farklı yolları ve aralarında devam eden bölünmeyi açıklamaya yardımcı oluyor.
Batı ile güçlü bağlarının devam etmesiyle, Güney Kore sağlam bir ekonomi geliştirdi ve son yıllarda tamamen demokratik bir ulus olma yolunda önemli adımlar attı.
Bu arada Kuzey Kore, özellikle 1990’ların başlarında Sovyet bloğunun çökmesinden sonra ekonomik olarak gelişmemiş, ‘münzevi bir krallık’ olarak kaldı. Ayrıca üç kuşaktır tek bir aile tarafından yönetilen bir polis devleti olarak varlığını sürdürüyordu.
Kuzey Kore’nin nükleer bir program geliştirme çabaları, Güney Kore ve müttefikleriyle, özellikle de ABD ile olan gerilimleri büyük ölçüde artırdı.
Tek ulus, iki devlet
Güney Kore’nin yeni cumhurbaşkanı olan Moon Jae-in ile birlikte diplomasideki gelişmeler yaşanmasına rağmen, iki ülke arasındaki farklılık 2018 Kış Olimpiyatları’nın açılışında tam anlamıyla gün yüzüne çıkmıştı. Güney Korelilerin dünyanın dört bir yanından gelen sporcuları karşılamaya başladığı sırada, kuzeydeki Kim Jong-un rejimi Pyongyang’ın tarihî Kim İl-Sung Meydanı’nda askeri bir geçit töreni düzenledi.
Kuzey Kore’nin en yeni füzelerinde Hwasong-15, geçit töreninde sergilendi. Kuzey Kore lideri Kim Jong-un o sırada balkondan töreni izliyordu. Bu tören, Kim’in büyükbabası Kim İl-Sung’un 1948’de Kore Halk Ordusu’nu kurduğu gün düzenlendi.
1948’den beri, kendilerini tüm Kore ulusunun meşru lideri olarak gören iki lider tarafından yönetilen iki ayrı devlet var. Açıkçası, o zamandan beri hiçbir şey değişmedi.
#kore neden ikiye bölündü,
Yorumu onaylamamakta serbestsiniz gidecez taraflı mi tarafsizmi
1 İslamofobi nedir? İslam karşıtlığı konusunda... 2 Kim-Putin zirvesi: Tarihi zirvede neler gündemde? 3 Önümüzdeki 20 yıl içerisinde Sanat nasıl şekillenecek? 4 Fırsat maliyeti nedir? - Artan fırsat maliyeti ve... 5 Benazir Butto: Müslüman bir ülkenin ilk kadın... 6 İnsanlığın en önemli icatlarından: Asansör... 7 İlk kanser, dinozorların yaşadığı dönemde görülmüş! 8 Sultanahmet'te dünyanın en büyük "lale... 9 Geleceğin profesör robotları ders verecek 10 Farklı dillerde karşılığı olmayan kelimeler!
İslamofobi nedir? İslam karşıtlığı konusunda...