Danıştayın imar hukuku kamulaştırma ile ilgili karar örnekleri 21
ÖZETİ : Uyuşmazlık konusu taşınmazın tra­fo yeri olarak kamulaştırılmasına ilişkin işlemlere başlanması ve tapu kayıtların­da bu yönde şerh bulunması karşısında, kamulaştırılan yerin tapuda davacı idare adına kayıtlı bulunmadığı gerekçesiyle kamulaştırma işleminin varlığı gözeti1meksizin sadece tapuda malik görünen ki­şilerin dikkate alınması suretiyle parse­lasyon yapılmasında mevzuata uyarlık bu­lunmadığı hk.-DD.103
Temyiz İsteminde Bulunan : ... Elektrik Dağıtım Müessesesi
Vekili_____ j_ Av. ...
İstemin Özeti : İzmir 3.idare Mahkemesinin 22.10.1997 yünlü. E:1995/1044. K;1997/1008 sayılı kararının usul ve yasaya aykırı olduğu öne sürülerek bozul-ma-sı istenilmektedir.
Savunmanın Özeti j_ Savunma verilmemiştir.
Tetkik Hakimi Özlem Şimşek'in Düşüncesi : Temyiz isteminin reddi île mah­keme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
Savcı Aynur Şahlnok'un Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde öne sürülen husus­lar. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49.maddesinin i.fıkrasında be­lirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp idare mahkemesince ve.NÎ£fî .Çatarın da­yandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerekti rir nitelikte görülmemektedir.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddiyle idare mahkemesi kararının onarmasının .tofflm alacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ AÜINA
Dava. ...,,,.,..... ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsele ilişkin imar
planı değişikliği ile bu plana dayalı olarak yapılan parselasyon işleminin ipta­li istemiyle açılmış, idare mahkemesince: davanın imar planın/Tu .iptali istemine yönelik bölümünün 1985 onanlı imar planında park di arımda kalan dava konusu ta­şınmaza ilişkin herhangi bir imar planı değışıHığı yapılmadığından ortada kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem bulunmadığı gerekçesiyle reddine, davanın par­selasyon işlemine yönelik bölümünün ise taşınmazın trafo yeri olarak kamulaştı­rılmasına ilişkin işlemlere başlanılmasına karşın parselasyona esas alınan tapu kayıtlarında mülkiyet durumunun değişmemiş olması nedeniyle işlemin tapudaki ma­likler adına yürütüldüğü, davacı tarafından parselasyon işleminin mevzuata aykı-. n olduğu yolunda bir iddia ileri sürülmediği gibi yapılan yargısal denetimde de işlemde yasaya aykırılık bulunmadığı, kamulaştırma bedeli Ödenen taşınmazda ya­pılan parselasyon nedeniyle uğranılan zararın tam yargı davası ile. tazmininin mümkün olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, bu karar d'avacı veki­li tarafından temyiz edilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden: imar planında park alanında kalan uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerinde trafo binasının isabet ettiği yerin davacı kurum adına 24.10.1989 günlü. 2017 sayılı belediye encümeni kararıyla tahsisinden sonra 2.?. 1990 günlü, 7-82 sayılı kamulaştırma 'kabanına istinaden kamulaştırma- bedelinin hak sahibine Ödendiği. 31.7.1992 gününde anılan taşınmaza kamulaştırma şerhinin işlendiği, kamulaştırılan kısmın tapuya tescili için gerekli çalışmalar sürerken 31.5.1994 günlü. 974 sayılı dava konusu belediye encümeni kararıvld 3194 sayılı Yasanın 18.maddesi uyarınca parselasyon yapılarak mülkiyet durumunun değişmemiş olması nedeniyle tapu kaydındaki maliklerin dikkate alındığı, 30 m?'lık kısmı davacı kurum ta'rafından kamulaştırılan; Ş2429 şda 16 parsel sayılı ta-şvflttiafctn park alanında kalması nedeniyle yerinde'korunamadığından bahisle düzenleme or­taklık payı alındıktan sonra 25467 ada 1 sayılı parsel ile hısselendirildıgı.
dağıtım cetvelleri bulunmamakla birlikte davalı idare savunmasından hisselendir-menin kamulaştırılmasına karar verilen kısmın dikkate alınmaksızın yapıldığı an­laşılmaktadır.
2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 25.maddesinde, hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesi bakımından kamulaştırma işleminin mal sahibi için 13.madde uyarınca yapılan tebligatla, idare için tebligat çıkarmakla başla­yacağı, mülkiyetin idareye geçmesinin bu kanundaki Özel hükümler dışında kamu­laştırma işleminin idari yargı yönünden kesinleşmesi ile olacağı, yine aynı Ka­nunun 17.maddesinde, tebliğ edilen kamulaştırma işlemine karşı idari ve adli yargıya başvurulmadığı veya bu konuda açılan davaların kesin olarak sonuçlandığı ancak taşınmaz mal sahibinin ferağ vermediği hallerde, takdir edilen ve artırı­lan bedelin tamamının milli bankalardan birine yatırılarak makbuzunun ilgili belge örnekleriyle birlikte mahkemeye verileceği, mahkemenin iki tarafı derhal davet ederek, gelmemeleri halinde gıyaplarında, belgeleri inceleyerek, kamulaş­tırma usulüne uygun şekilde tamamlanmışsa taşınmaz malın kamulaştırma yapan ida­re adına tesciline karar vereceği ve tapu dairesine bildirileceği hükme bağlan­mıştır.
Yukarıdaki kanun maddelerinin birlikte yorumlanmasından, idari yargıda açılan davanın kesinleşmesinden sonra mülkiyetin idareye geçeceği, kamulaştırsa işlemine karşı idari ve adli yargıda dava açılmış ise bu davalar kesin olarak sonuçlandıktan sonra mal sahibinin ferağ vermediği durumlarda idarenin başvurusu üzerine mahkeme kararıyla taşınmazın idare adına tesciline karar verilebileceği sonucuna ulaşılmaktadır.
Olayda ise. kamulaştırma işlemine karşı idari yargı ya da adli yargı yer­lerinde dava açılıp açılmadığı anlaşılmamaktadır.
Dava konusu işlemde, söz konusu taşınmazın imar planında park alanı ola­rak ayrılması ve trafo yeri olarak tahsis edilmesi ayrıca tapuda kamulaştırma ile ilgili şerh bulunması nedenleriyle davalı belediye başkanlığının plan uygu­laması olarak kamulaştırma işleminden haberdar olduğunun kabulü gerekmektedir.
Öte yandan, parselasyona ilişkin özet cetvellerinin dosyada bulunmaması nedeniyle düzenlemeye giren kadastro parselleri ve bu parsellere karşılık veri­len hisseler tespit edilemediğinden bu hususların araştırılması gerekmektedir.
Sonuç itibariyle, kamulaştırılan yerlerin tapuda davacı idare adına ka­yıtlı olmamasının bu şekilde parselasyon yapılmasına gerekçe oluşturmayacağı açıktır.
Açıklanan nedenlerle temyize konu İzmir 3. İdare Mahkemesinin 22.10.1997 günlü. E:1995/1044, K:1997/1008 sayılı kararının bozulmasına, dosyanın adı geçen mahkemeye gönderilmesine 13.10.1999 gününde oybirliğiyle karar verildi.
DANIŞTAY Altıncı Daire Esas No:1998/4999 Karar No:1999/4461
ÖZETİ : 2981 sayılı yasanın 9/c maddesi uyarınca üzerinde gecekondu niteliğinde yapı topluluğu bulunması nedeniyle kamu­laştırılan ve bedeli karşılığında davacı­ya satılan taşınmazın kamulaştırma bede­linin ilk maliklerin açtıkları bedel ar­tırımı davası sonucunda adli yargı yerin­ce belirlenen bedel olduğu ve farkın da­vacıdan istenilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı hk.-DD.101
Vekili______ ı Av....
Vekili_____ _j_ Av. ...
İstemin Özeti : İstanbul 2.İdare Mahkemesinin 31.10.1997 günlü. E:1996/ 1409. K:1997/1212 sayılı kararının usul ve yasaya aykırı olduğu one sürülerek bozulması istenilmektedir.
Tetkik Hakimi Selçuk Topal'm Düşüncesi ^ 2981 sayılı Yasanın 9/C maddesi uyarınca kamulaştırılan taşınmazın kamulaştırma bedelinin, bedel artırımı davası sonucunda adli yargı yerince belirlenen bedel olduğundan, anılan yasa hükümleri­ne göre hak sahibi sayılıp tapularım almış olan gecekondu sahiplerinden payla­rına karşılık' takdir edilen bedel farkının istenilmesinde mevzuata aykırılık bu­lunmamaktadır.
Bu nedenle, aksi yöndeki idare mahkemesi kararının bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
Savcı Turan Karakaya'mn Düşüncesi : Dava.2981 sayılı Kanun uyarınca be­deli karşılığında davacıya satılan taşınmaz için ek bedel istenilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmış, idare mahkemesince dava konusu işlem iptal edilmiştir.
2981 sayılı Kanunun başkasının arsa ve .arazisi üzerine yapılmış gecekon­dular hakkında uygulanacak hükümleri düzenleyen değişik 9.maddesinin (c) bendin­de "lüzum görülen hallerde yukarıdaki fıkraların uygulanması beklenilmeksızin üzerinde bir yerleşme alanı ya da yapı topluluğu niteliğinde gecekondular bulu­nan arsa veya araziler, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyelerce dışında ise valiliklerce kamulaştırılır. Kamulaştırılması kararlaştırılan ve sı­nın belirlenen arsa veya araziler üzerinde bulunan gecekonduların işgal ettiği alan dikkate alınarak. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanuna göre tespit edilen bedel, gecekondu sahiplerinden tahsil edilir" hükmü yer almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden.başkasının arsa ve arazisi üzerine yapmış olduğu gecekondu için. kamulaştırma yapılması suretiyle tapusu verilen davacı­dan, kamulaştırma bedeli için açılan dava sonucunda verilen kararın kesinleşmesi üzerine, hissesi oranında ek bedel istenildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, yukarıda yer alan hüküm uyarınca kamulaştırma bedelinin gece­kondu sahiplerinden tahsil edilmesi gerekeceğinden, dava konusu işlemde mevzuata aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulü ile idare mahkemesi kararı­nın bozulması gerekeceği düşünülmektedir.
Dava. 2981 sayılı Yasanın 9/C maddesi uyarınca üzerinde gecekondu niteli­ğinde yapı topluluğu bulunması nedeniyle kamulaştırılan ve bedeli karşılığında
davacıya satılan ....... Man. ... pafta, ... ada. ... parsel sayılı taşın­
maza ilişkin olarak kamulaştırma bedelinin bedel artırımı davası sonucunda mah­
kemece yükseltilmesinden dolayı aynı yasanın 18/b maddesine göre davacı payına
karşılık olarak 391.742.000.-TL. ek bedel istenilmesi yolundaki 31.10.1996 günlü
işlemin iptali istemiyle açılmış; idare mahkemesince, davacının 27.9.1998 günlü.
12586 yevmiye sayılı tapu senedi ile tamamı davalı idare adına kayıtlı taşınma­
zın 180/536 payını 900.000.- lira bedelle satın alarak borcunu ödediği, arsanın
ilk maliklerinin açmış oldukları bedel artırımı davası sonucunda mahkemece tak­
dir edilen bedel farkının gecekonduları nedeniyle tapu almış şahıslara rücu
edildiği. 2981 sayılı Yasanın 18/b maddesi uyarınca, arsa bedelinin tamamım
ödeyerek tapusunu alan davacıdan ayrıca bir bedel istenilmesinde mevzuata uyar­
lık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş; karar
davalı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.
2981 sayılı Yasanın 9/C maddesi uyarınca gecekondu sahiplerine tapularını verebilmek amacıyla üzerinde yapı topluluğu niteliğinde gecekonduların bulunduğu taşınmazların tespit edilen bedeli karşılığında 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre kamulaştırılması üzerine adli yargı yerinde taşınmaz malikleri tarafından açılan kamulaştırma bedelinin artırımına ilişkin dava sonucunda mah­kemece takdir edilen bedelin,taşınmazların kamulaştırma bedeli olduğundan, sözü edilen Yasa hükmü uyarınca gecekondu sahiplerine verilmek üzere kamulaştırılan taşınmazların idareden istenilen bedellerinin de bu kişilerce ödenmesi gerekli bulunmaktadır.
Davalı idarenin ödemiş olduğu kamulaştırma bedelinden mahkemece takdir edilen bedel farkının. 2981 sayılı Yasaya göre hak sahibi kabul edilip aynı ta­şınmaz üzerindeki gecekonduları nedeniyle tapu verilen kişilerden paylan ora­nında istenilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu durumda, aksi yöndeki idare mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, İstanbul Z. İdare Mahkemesinin 31.10.1997 günlü, E:1996/1409, K:1997/1212 sayılı kararının bozulmasına dosyanın adı geçen mahke­meye gönderilmesine 4.3.1999 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Özeti : Her ne kadar belediye hizmet alanı olarak kamu­laştırma yapılmışsa da kamulaştırma işlemi tamamlan­madan taşınmazın LPG istasyonu yapılması için ihaleye çıkarılması karşısında kamulaştırma işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı hk.-DKD.1
İstemin Özeti : Kayseri İdare Mahkemesinin 2.5.2001 günlü,
E:2001/80, K:2D01/490 sayılı kararının usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir
Danıştay Tetkik Hakimi E.Emel Çelik'in Düşüncesi : Temyiz isteminin reddi
ite mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı Anıl Genc'in Düşüncesi : Dava, davacının
hissedarı olduğu ... İli, ... ilçesi, ... pafta, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırılmasına ilişkin 10.8.1999 gün ve 99/763 sayılı ... Belediyesi Encümen kararının iptali istemiyle açılmasına karşın, Mahkeme kararında parsel sayısı 21 olarak yazılmış ise de, bu yanlışlık kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmediğinden işin esası incelendi.
Dava, davacının hissedarı olduğu,... İli,... ilçesi, ... pafta, ... ada, ... sayılı parselin kamulaştırılmasına ilişkin 10.8.1999 günlü, 763 sayılı belediye encümeni kararının iptali İstemiyle açılmış, İdare Mahkemesince; dosyanın İncelenmesinden her ne kadar belediye hizmet alanı olarak kamulaştırma yapılmışsa da kamulaştırma işleminin tebligatı yapılıp tamamlanmadan 7.9.1999 gününde yap-işi et-devret modeli ile LPG istasyonu yapılması için ihale yapılması karşısında kamulaştırmanın amacın LPG istasyonu yapılması olduğunun anlaşıldığı, bu durumda imar planında anılan yerin belediye hizmet alanı olarak belirlenmesi ve belediyelerin LPG istasyonu açıp işletmek gibi kanunla verilmiş bir görevinin bulunmaması nedeniyle dava konusu işlemin hukuka aykırı olarak tesis edildiği gerekçesiyle iptaline karar verilmiş, bu karar davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.
Dava konusu İşlemin yukarıda Özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki temyize konu Kayseri İdare Mahkemesinin 2.5.2001 günlü, E:2001/80, K:2001/490 sayılı kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin i. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, bozma istemi yerinde görülmeyerek anılan mahkeme kararının ONANMASINA, ..., dosyanın adı geçen mahkemeye gönderilmesine 12.11.2002 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yayınlanma:: 2007-06-05 (2190 okuma)