Yardımcı Uygulamalar | - Op.Dr.Öznur Dündar AKIN
Normal yollarla gebe kalınmasına engel teşkil eden durumların varlığında tüp bebek tedavileri, ”yüksek gebelik şansı” sunabilmekte ve birçok çifte “gebelik” müjdesini verebilmektedir. Teknolojik gelişmelerle birlikte tüp bebek tedavilerinde de gelişmelerin yaşanması, gebeliklerde başarıyı da arttırmakta ve bebek özlemi çeken çiftlere “umut” olmaktadır. Tüp bebek tedavisi alan ve yardımcı uygulamalara ihtiyaç duyan binlerce çift, teknolojinin nimetlerinden faydalanmakta ve bebek sahibi olabilmektedir. Tüp bebek tedavisinde yardımcı uygulamalar altında sıklıkla gördüğümüz birçok teknolojik gelişme ile erkek infertilite oranları düşmekte, “bebek sahibi olabilmek” için çeşitli teknikler denenebilmektedir.
Tüp Bebek Tedavisinde Kullanılabilen Yardımcı Uygulamalar Nelerdir?
Menide hiç sperm bulunmaması yâda az sperm bulunması gibi çeşitli durumlarda cerrahi sperm arama yöntemleri ile sperm elde etmek mümkün olabilmektedir. Erkek kısırlığı konusunda devrim niteliğinde bir çözüm olan cerrahi sperm arama uygulamaları, tıkanıklığa bağlı azospermi vakalarında “sperm bulunması” için en iyi çözümü sunabilmektedir. Spermin bulunduğu kanalların içine ince bir iğne ile girilme esasına dayanan PESA yönteminde sperm bulma olasılığı oldukça yüksektir.
Spermin üretimi konusunda yaşanan problemler dolayısı ile spermin bulunamaması da PTSA yâda TESE ile çözüme kavuşturulabilmektedir. Yumurtalığın çeşitli alanlarından küçük parçalarda sperm hücresi arama esasına dayanan bu yöntemde sperm bulma olasılığı %60’lardadır.
Embriyonun gelişmesine rağmen gebeliğin oluşmadığı durumlarda yardımcı üreme tekniklerine başvurulabilir.
Döllenme olmasına rağmen gebeliği oluşmaması, “embriyonun rahme yerleşme” safhasında meydana gelen bir problemden dolayı olabilmektedir. Embriyo, belirli bir boya erişince kendisini çevreleyen zona pellusid zarını yırtarak endometriuma yerleşir ve büyümeye deva eder. Ancak, embriyo; eğer ki bu zarı yırtamaz ve dışarı çıkamaz ise gebeliğin devamı da söz konusu olmaz. Bu nedenle, embriyonun rahme transfer edilmesinden hemen önce “embriyoda” kimyasal veya mekanik yöntemlerle küçük bir delik açılır ve bu şekilde rahme yerleştirilir. Böylece, embriyo zarı yırtmak istediğinde kolayca yırtar ve endometriuma yerleşmeye başlar.
Ailesinde genetik hastalık olan ve uygulanan tedavilere cevap vermemiş infertil çiftlere uygulanan preimplantasyon genetik tanı ile bugün birçok problemi keşfetmekte ve yeni tedavi planları oluşturabilmekteyiz.
Çiftlerden elde edilen embriyoların tek tek incelenmesi esasına dayanan preimplantasyon genetik tanı yönteminde, anormal embriyolar dışlanır ve “normal/ kaliteli embriyolar” anne rahmine transfer edilir. Böylece, genetik bozuklukla doğabilecek bebeklerin önüne geçilmekte ve ilerde yaşanacak üzücü durumlar da baştan engellenebilmektedir.
Genetik Tanı Laboratuvarı Blastokist Transferi
Embriyo canlılığının laboratuvar ortamında daha da uzatılmasıyla “kaliteli embriyoların” seçilebilmesi imkânlı hale gelmiştir. Yüksek gebelik oranlarının elde edildiği 5.ya da 6.gün transferleri öncesinde blastokist incelemesi yapılır ve daha sonra blastokist transferi gerçekleştirilir.
Blastokist transferinin avantajları ise;
Gelişim potansiyeli olan “kaliteli embriyoları” seçebilme imkânı
Çoğul gebeliklerin engellenmesi
Embriyonun gelişiminin daha iyi gözlemlenebilmesi
Embriyoları en yüksek gelişim potansiyeline sahip oldukları dönemde “döndürebilme” blastokist
Blastokiste ait iç hücre tabakaları biyopsisi uygulayabilme ve etik problemleri ortadan kaldırabilme imkânı
Embriyo canlılığının incelebileceği uygulamalara fırsat tanımasıdır.
Embriyo & Yumurta Dondurma
Tüp bebek uygulamaları arasında embriyo ve yumurta dondurma işlemleri de sıklıkla yapılmaktadır. Örneğin; embriyo transferi için uygun olmadığı tespit edilen hastalara “oluşturulan embriyoların daha sonra verilmesi” embriyo dondurma uygulaması ile mümkündür. Böylece; çiftler, tekrar yumurta yâda sperm toplama süreçlerine gerek duymadan “daha önce oluşturulan embriyoları” transfer ettirerek, gebeliğin oluşmasını sağlayabilirler.
Kanser hastası olduğu tespit edilen birçok kadın yâda erkek, “tüp bebek tedavisinde yardımcı uygulamaları” sayesinde kanseri yendikten sonra “bebek sahibi” olabilmektedir. Embriyo yâda yumurta dondurma işlemi, kanserden sonra “sağlıklı bir gebelik” elde etmek için önemlidir.