Nasıl Nefes Alıyoruz ve Solunum Sistemi Yapıları
Solunum sistemi, nefes almamızı sağlayan bir grup kas , kan damarı ve organdan oluşur . Bu sistemin temel işlevi, karbondioksit açığa çıkarırken vücut dokuları ve hücrelerin oksijeni vererek hayat vermektir. Bu gazlar kan yoluyla dolaşım sistemi tarafından gaz değişimi ( akciğerler ve hücreler) bölgelerine taşınır . Solunum sistemine ek olarak, solunum sistemi ayrıca seslendirme ve koku hissine de yardımcı olur.
Solunum sistemi yapıları
Solunum sistemi yapıları, çevreden gelen havayı vücuda taşımasına ve gaz atıklarının vücuttan atılmasına yardımcı olur. Bu yapılar tipik olarak üç ana kategoriye ayrılır: hava geçişleri, pulmoner damarlar ve solunum kasları.
Burun ve Ağız – dış havanın akciğerlere akmasına izin veren açıklıklar .
Pharynx (boğaz) – burun ve ağızdan gırtlağa hava yönlendirir.
Larynx (ses kutusu) – havayı nefes borusuna yönlendirir ve seslendirme için ses telleri içerir.
Trakea (nefes borusu) – sol ve sağ akciğerlere hava yönlendiren sol ve sağ bronş tüplerine ayrılır.
Akciğer – Göğüs boşluğunda, kan ve hava arasında gaz değişimini sağlayan eşleştirilmiş organlar. Akciğerler beş lob ayrılmıştır.
Bronşiyal tüpler – akciğerler içinde bronşiyollere hava yönlendiren ve akciğerlerden dışarı hava sağlayan tüpler.
Bronşiyoller – akciğerlerde, alveol olarak bilinen küçük hava keselerine havayı yönlendiren daha küçük bronşiyal tüpler.
Alveoli – kılcal damarlarla çevrelenmiş ve akciğerlerin solunum yüzeyleri olan bronşiyol terminal keseleri .
Pulmoner arterler – oksijen taşıyan kan damarları , kalpten akciğerlere kan tükürür.
Pulmoner venler – oksijen bakımından zengin kanı akciğerlerden kalbe geri taşıyan kan damarları.
Diyafram – Göğüs boşluğunu karın boşluğundan ayıran kas bölümü. Nefes almayı sağlamak için sözleşme yapar ve rahatlar.
Nterkostal kaslar – çeşitli gruplar kas genişletmek ve nefes yardımcı olmak için göğüs boşluğunu küçültmek için yardımcı kaburga arasında yer.
Karın kasları – hava daha hızlı ekshalasyon yardım.
Akciğer Gazı Değişimi
Bu, akciğer alveollerinin oksijenden karbondioksite geçişi, solunan hava (mavi ok) ve soluk hava (sarı ok) sürecini gösteren kesit görünüşüdür. Dorling Kindersley / Getty Images
Solunum, solunum sistemi yapıları tarafından gerçekleştirilen karmaşık bir fizyolojik işlemdir. Solunumla ilgili çeşitli faktörler vardır. Havanın akciğere girip çıkabilmesi gerekir . Gazlar, hava ile kanın yanı sıra kan ve vücut hücreleri arasında değiştirilebilmelidir. Tüm bu faktörler sıkı kontrol altında olmalı ve solunum sistemi gerektiğinde değişen taleplere cevap verebilmelidir.
Soluma ve Ekshalasyon
Solunum kaslarının hareketleri ile hava akciğerlere alınır . Diyafram, bir kubbe şeklindedir ve rahat olduğu zaman maksimum yüksekliğindedir. Bu şekil, göğüs boşluğundaki hacmi azaltır. Diyafram daralırken diyafram aşağıya doğru hareket eder ve interkostal kaslar dışarı doğru hareket eder. Bu eylemler, göğüs boşluğunda hacmi arttırır ve akciğerler içindeki daha düşük hava basıncını arttırır. Akciğerlerdeki daha düşük hava basıncı, basınç farkları eşitlenene kadar havaya nazal geçişler yoluyla hava verilmesine neden olur. Diyafram yeniden gevşediğinde, göğüs boşluğu içindeki boşluk azalır ve hava akciğerlerden dışarı çıkarılır.
Dış çevreden akciğerlere getirilen hava, vücut dokuları için gerekli olan oksijeni içerir. Bu hava alveol olarak adlandırılan akciğerlerdeki küçük hava keselerini doldurur. Pulmoner arterler oksijen ile taşınan kandaki karbon dioksiti akciğerlere aktarır. Bu arterler, milyonlarca akciğer alveollerini çevreleyen kılcal damarlara kan gönderen arterioller olarak adlandırılan daha küçük kan damarları oluştururlar . Akciğer alveolleri, havayı çözen nemli bir filmle kaplanır. Alveol keselerdeki oksijen seviyeleri alveolleri çevreleyen kılcal damarlardaki oksijen seviyelerinden daha yüksek bir konsantrasyondadır. Sonuç olarak, oksijen ince endotel boyunca yayılır.alveol kese çevresindeki kılcal damarlar içinde kan içine. Aynı zamanda, karbondioksit kandan alveol keselerine yayılır ve hava geçişleri yoluyla dışarı verilir. Oksijen açısından zengin olan kan daha sonra vücudun geri kalan kısmına pompalandığı kalbe nakledilir .
Vücut dokuları ve hücrelerinde benzer bir gaz değişimi gerçekleşir . Hücreler ve dokular tarafından kullanılan oksijen değiştirilmelidir. Karbon dioksit gibi hücresel solunumun atık gaz ürünleri çıkarılmalıdır. Bu, kardiyovasküler dolaşım yoluyla gerçekleştirilir . Karbondioksit hücrelerden kana yayılır ve damarlar tarafından kalbe nakledilir . Arteryel kandaki oksijen, kandan hücrelere yayılır.
Solunum sistemi kontrolü
Solunum süreci periferik sinir sisteminin (PNS) yönü altındadır . PNS’nin otonom sistemi, nefes alma gibi istem dışı süreçleri kontrol eder. Soğanilik beynin nefes düzenler. Medulladaki nöronlar , solunum sürecini başlatan kasılmaları düzenlemek için diyafragma ve interkostal kaslara sinyaller gönderir . Medulla kontrol solunum hızındaki solunum merkezleri ve gerektiğinde işlemi hızlandırabilir veya yavaşlatabilir. Akciğerlerde , beyinde , kan damarlarında sensörlerve kaslar gaz konsantrasyonlarındaki değişiklikleri izler ve bu değişikliklerin solunum merkezlerini uyarır. Hava geçişlerindeki sensörler, duman, polen veya su gibi tahriş edici maddelerin varlığını tespit eder . Bu sensörler , tahriş edici maddeleri dışarı atmak için öksürük veya hapşırma indüklemek için sinir merkezlerine sinir sinyalleri gönderir . Solunum da serebral korteks tarafından gönüllü olarak etkilenebilir . Bu, nefes alma hızınızı gönüllü olarak hızlandırmanıza veya nefesini tutmanıza olanak veren şeydir. Bununla birlikte, bu eylemler otonom sinir sistemi tarafından geçersiz kılınabilir.
Akciğer Solunum Enfeksiyonu
Bu akciğer röntgeni sol akciğerin pulmoner enfeksiyonu gösterir. BSIP / UIG / Getty Images
Solunum sistemi enfeksiyonları dış ortama maruz kaldıkça solunum sistemi enfeksiyonları yaygındır. Solunum yapıları bazen bakteriler ve virüsler gibi enfeksiyöz ajanlarla temas eder . Bu mikroplar solunum enfekte doku neden iltihabı ve alt solunum sisteminin yanı sıra, üst solunum yolları etkileyebilir.
Soğuk algınlığı en yüksek üst solunum yolu enfeksiyonu tipidir. Diğer üst solunum yolu enfeksiyonu türleri arasında sinüzit (sinüslerin iltihaplanması), bademcik iltihabı (bademcik iltihabı), epiglottit (trakeayı kaplayan epiglotisin iltihaplanması), larenjit (gırtlak iltihabı) ve grip bulunmaktadır.
Alt solunum yolu enfeksiyonları genellikle üst solunum yolu enfeksiyonlarından çok daha tehlikelidir. Alt solunum yolu yapıları arasında trakea, bronşiyal tüpler ve akciğerler bulunur. Bronşit (bronşiyal tüplerin iltihaplanması), pnömoni (akciğer alveollerinin iltihabı), tüberküloz ve grip, alt solunum yolu enfeksiyonlarının tipleridir.
Solunum sistemi organizmaların nefes almasını sağlar. Bileşenleri bir grup kas, kan damarları ve organlardır. Birincil işlevi karbon dioksit açığa çıkarırken oksijen sağlamaktır.
Solunum sisteminin yapıları, üç ana kategoride gruplanabilir: hava geçişleri, pulmoner damarlar ve solunum kasları.
Solunum yapılarına örnek olarak burun, ağız, akciğerler ve diyafram dahildir.
Solunum işleminde, hava akciğerlerin içine ve dışına akar. Gazlar hava ve kan arasında değiştirilir. Kan ve vücut hücreleri arasında gazlar da değiştirilir.
Solunum sistemi değişen ihtiyaçlara uyum sağlayabildiğinden, solunumun bütün yönleri sıkı kontrol altındadır.
Solunum sistemi enfeksiyonları, bileşen yapıları çevreye maruz kaldığı için yaygın olabilir. Bakteriler ve virüsler solunum sistemini enfekte edebilir ve hastalığa neden olabilir.
“Akciğerler nasıl çalışır?” Ulusal Kalp Akciğer ve Kan Enstitüsü , ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı, www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/hlw/system.