TECAVÜZ -İktidar amaçlı saldırganlık
Bu genel tanımdan, kadınlara yönelik şiddete geçtiğimizde, şiddetin, kadınların yaşamlarının her alanında yaygın olarak gözlenebilir ve bütün kadınların karşılaştığı bir dizi olgudan oluştuğunu görürüz. Kadınlara yönelik şiddet olaylarını ırza geçme, ensest, fahişelik, pornografi ve en yaygın ve &#8220;meşru&#8221; kabul edilen biçimi olan eş dövme başlıkları altında toplayabiliriz.
Bu risk 15 aylıktan 82 yaşına kadar kısaca her yaşta kadınlar için vardır. Ama cinsel saldırı en sık 16-19, daha sonra 20-24 yaş arasında yaşanıyor. Olayların yarısı tamamen bir yabancı tarafından, kalan yarısı ise az veya çok tanıdıkları bir erkek tarafından gerçekleştirilmektedir. Kaptanoğlu&#8217;nun (1987) 89 erkekten oluşan araştırmasında, ortalama 18 yaşında olan kadınların yüzde 69&#8242;u kendilerine saldırıda bulunan kişiyi tanımaktaydı (%16 arkadaşlık, %27 komşuluk, %19 kan bağı).
Irza geçen erkeğin, aslında erkeklerden korktuğu, bu korkusunu yenmek için bir misilleme olarak kadınlara karşı şiddet yönelttiği görüşü, farklı bakış açılarınca en çok paylaşılanı. Daha önce suç öyküsü olmayan erkeklerin, bazı durumlarda toplu olarak işgal edilen yörenin kadınlarına tecavüzde bulunması ve bu durumun &#8220;mubah&#8221; kabul edilmesi, aynı bakışın bir uzantısı olarak düşünülmelidir. Kadınlara uygulanan cinsel saldırılar aracılığıyla, savaşan erkeklerin korkuları azaltılıp, güçlülük duygusunu ve askerler arası birliğin artması sağlanmaktadır.
Aslında özellikle Freud&#8217;dan sonra çok kabul gören, kadınların şiddet kullanılmasından keyif aldıkları düşüncesi, belki bir grup kadın için fantazi düzeyinde geçerli olabilecek, özel ve yaygınlığı bilinmeyen bir mittir. Kadınların kuyruk salladığı, açık saçık veya karanlıkta dolaşarak ya da başka yollarla erkekleri kendilerine saldırmayı kışkırttığı görüşünün de geçerliliği yoktur.
Iza geçmenin, kadının yalnız kişiliğine ve cinselliğine değil, somut anlamda bedenine yönelik fiziki bir saldırı da olduğu düşünülürse basit yara bere, çürükten, ivedi bir tıbbi yardımın zorunlu olabileceği kırık, çıkık, kanama vb&#8217;nin de tabloya eklenmesi beklenebilir.
Olayın hemen ardından, kişiye göre şiddeti ve süresi değişebilen ama sıklıkla ilk birkaç ay için kişinin yaşamında egemen olan özel bir tablo, &#8220;Travma Sonrası Stres Bozukluğu&#8221; tablosu sergilenir&#8221;. Bu devrinin özelliklerini sıralarsak:
Evli-bekar, &#8220;sahipli-sahipsiz&#8221;, daha önce cinsel deneyimi olan-olmayan fahişe ayrımı yapılmaksızın, ırza geçilme olayını yaşayan tüm kadınlar aynı değerler sistemi içinde ele alınmalı.
Kriz sırasında ve daha sonra, bedensel, davranışsal, cinsel zorluklara çok yönlü bir yaklaşım gerekmektedir. Bu yaklaşımda etkili öğelerin neler olduğunu belirlenmesi ve kullanılması gerek. Bilinç yükseltme ve &#8220;kendine yardım&#8221; gruplarının, &#8220;üstüne gitme&#8221; tedavilerinin ırza geçme olgularını onarmadaki yerlerinin incelenmesi, akla gelen ilk önlemler içinde sayılabilir.
TECAVÜZ KONUSUNDA ERKEKLERİN SORUMLULUKLARI
Maalesef ki çoğu erkek tecavüz konusunda bir sorunun olduğunu inkar etmekle kalmayıp, tecavüz konusunda onlara herhangi bir sorumluluğun düşmediğini iddia etmektedirler. Kısacası erkekler tecavüzü &#8220;kadının sorunu&#8221; olarak görmektedirler.
Tecavüz gerçeğinin hepimizin hayatını etkilediğini artık erkekler de görmelidirler. Erkeklerin ve kadınların saldırıya uğradığı bu dünyada, erkeklerin de bu acı gerçeği duymazlıktan gelmemeleri gerekir. Dolayısıyla, tecavüz sadece &#8220;kadın sorunudur&#8221; düşüncesi erkekler için artık geçerli olmaması gerekir. Kadınlar, tecavüze uğrasalar da uğramasalar da tecavüz olayından doğal olarak etkileniyorlar, erkekler tecavüz etseler de etmeseler de bu olaydan etkileniyorlar.
TECAVÜZCÜLER NEREDEN GELİYORLAR?
Acı gerçek 1 - erkekler tecavüz eder. Bizi bu gerçekten hiç birşey uzaklaştırmamalıdır. Tarihten günümüze kadar erkekler bu gerçeği inkar etmişlerdir. Gerçek 2 - tecavüzcüler toplumsal bir sorundur ve toplumun tüm fertleri bu sorumluluğu üzerlerine almalıdırlar.
Gerçeklerin görülmesi ve sorumlulukların alınması çoğu erkek için güçtür. İnkar etmeler, savunmaya geçişler artık erkekler için yeterli kabul edilmeyecektir.
CİNSEL OBJELER CİNSEL HEDEFLERİ OLUŞTURUR
Hiç kimse tecavüzcü olarak doğmaz, onlar tecavüzcü haline getirilir. Tecavüzcüleri yaratan kültür ve toplumlar, kadınları da yaratır.
Bazı erkekler neden tecavüz eder de bazıları etmez sorusuna cevap ise iki kesiş noktalarında belirlenir; tavır ve davranışlar ve şiddet ve erkek olmak. Erkeklerin hepsi bu kesiş noktalarına bağlıdır çünkü erkek olarak bunlarla büyüyorlar.
Erkekler birlik olabilse, tecavüz konusuna son verebilirler. Ama maalesef şu anda tek birlik olan gurup tecavüzcü erkekler.
ÖZ YUVADAKİ TECAVÜZ
&#8220;Tecavüz&#8221; ve &#8220;tecavüz eden&#8221;&#8230;.. Bu sözleri kim hoş karşılar? Duyunca irkiliriz, dehşete kapılırız. Tecavüz eden insanları, farklı fanteziler içinde ama, hemen daima tanıdık-bildik, eş-dost erkeklerden farklı olarak hayal ederiz. Bizim çevremizdeki, ailemizdeki erkeklerden çok farklı, muhtemelen iri yarı, gece karanlıkta, tenhada karşımıza ansızın çıkan birileridir. Belki de evin kapısını kırıp eve girmiştir.
Ama üzgünüm ki, bu bir yanılsama. İnanılması güç ama sayılar gösteriyor ki, kadınlara en çok kocaları tecavüz ediyor. ABD&#8217;de yapılan toplumsal bir taramada, her yedi kadından birine kocalarının tecavüz ettiği tanımlanmıştır. Evlilikte zorbalık yolu ile cinselliğin dayatılmasının evlilik tarihi kadar eski bir geçmişi var. Ama evli olan bir erkeğin, kendi karısının ırzına geçe bileceğinin sürülmesi oldukça yeni ve çelişik bir kavram.
Evlilik anlaşması içinde tarafların cinsel yakınlık, cinsel ilişki kurması &#8220;yasal&#8221; ve &#8220;normal&#8221; olarak görülüyor. Bu durum, yasal bir zeminde işlenen bir suçu, saldırganlığı gündeme getiriyor. Bu tartışmanın gündeme gelmesi için iki ön kabul zorunlu. Kadının bir mal olmadığı, kadın bedeninin salt kendine ait olduğu ve kendi istediği gibi ve istediği zaman dokunulabilir olduğu. Diğeri, &#8220;özgür onam&#8221; veya eskilerin deyişi ile &#8220;rıza&#8221; kavramı. Özgür onam, tarafların o konuda oy birliği ile karar verip anlaştıkları, gönüllülük esasına dayanan bir anlaşmadır.
Peki öyleyse Tecavüz Nedir?
Cinsel istek denetlenebilir, yönlendirilebilir, ertelenebilir bir dürtüdür. Tecavüzde, saldırgan cinsel davranışta, bazı cinsel motifler olmakla birlikte, temel etken öfke, düşmanlık ve gücün ifade edilmesidir. Tecavüz edenlerin bir bölümünde ise zarar verme gibi sadistik motifler ön planda olur. &#8220;Uyarılmış bir erkek&#8221; için tecavüz, cinsel isteğin engellenemez bir sonucu değildir. Kısaca, tecavüz cinselliğin değil, saldırganlığın ifadesidir.
Bir kadınla (kişi ile) onun isteği dışında kurulan tüm cinsel yakınlıklar tecavüzdür;
İçki veya başka bir ilaç-madde etkisi altında olup, cinsel bir yakınlık kurmakla ilgili karar verebilecek durumda olmayan bir kadınla (kişi ile) kurulan ilişkiler tecavüzdür;
Bir kadının (kişinin) fiziksel güç kullanmakla tehdit edilerek sokulduğu cinsel yakınlıklar tecavüzdür;
Bu sayılan durumlarda veya benzer koşullarda cinsel yakınlıklara giren kişiler (erkekler) saldırgan tecavüz eden kişilerdir;
Tecavüz eden kişi ve tecavüz edilen kişi arasındaki ilişki koca, sevgili, eski koca, akraba her ne olursa olsun uygulanan eylem bir saldırganlık ve tecavüzdür.
Evlilikte Tecavüz Bir Kadının Cinsel Yaşantısını Nasıl Etkiler?
Cinsel isteksizlik vardır. Kadın cinsel isteğini artırmak için çareler arar. Dişini sıkar, kendisini ilişkiye girmeye zorlar. Ama iki kişinin ister zorla, ister isteyerek başladıkları ilişki sırasında keyifleri kısa zamanda azalabilir. Keyifli ve istekli bir cinsel yakınlık sırasında veya cinselliği hatırlatan herhangi bir durumda, zorla yaşadıkları cinsel ilişkilere ilişkin sahneler tekrar tekrar anımsanır.
Basit yakınlık için yapılan değişleri bile cinsel içerikli olarak değerlendirip, şiddetli tepkiler verebilirler.
Sokaktaki adamın tecavüzünü yaşamış olan bir kadın, tecavüzün adını koyabilir. Kimseye söylemese, saklasa bile tecavüze maruz kaldığını bilir. Ama, yuvasında eşinin tecavüzüne tekrar tekrar uğramış olan bir kadın, bir saldırgan ile evli olduğunu ve sokakta tecavüz edilen kadın gibi bir sorun yaşadığını kendi kendine bile tanımlamaz. Kadınlık rolünün alışkanlığı içinde kendisini suçlar ve cinsel yönden eksik bir kadın olarak tanımlar. İstemediği zaman, eşini kırmamak için cinsellik yaşamaya kendini mecbur kılar.
Hangi Erkekler Evde Tecavüz Eder?
Bazı erkekler, hem eşleri hem başka kadınlara tecavüz edebildikleri halde, bir kısım erkekler eşleri dışında hiçbir kadına tecavüz etmemiştir. Evlilik içi tecavüz konusunda çalışmaları olan Diana Russell&#8217;a (1990) göre, bu konuda kocalar, farklı gruplara ayrılırlar:
Salt bir saldırı şeklinde cinsel yakınlık tercih eden kocalar,
Hem tecavüz ederek, hem karşılıklı istekle cinsel bulunan kocalar,
Aslında karşılıklı anlaşarak sevişmeyi seven ama karısı isteksiz olunca, veya reddedince tecavüz edebilen kocalar.
Tecavüz etmeyen kocalar.
Güç, denetleme, cinsellik, sadizim, öfke; hangi motif ön planda olursa olsun tecavüz eden kocaların sahip olduğu ortak bazı özellikler olduğu görülmektedir. Groth&#8217;a (1981) göre, yaşanan sahiplik ilişkisinde cinsel yakınlıklar çiftin biçiminde yaşanır. Başka bir deyişle, tecavüzde bir muhabbetin paylaşılması söz konusu değildir, duygular paylaşılmaz. Bu kopukluk salt iki kişi arasında yaşanmaz. Saldırgan aynı zamanda kendi duygularından, sıcaklığından da kopuk bir cinsellik yaşar. Saldırgan kocalar iletişim kurma, duygularını tanıma ve ifade etme güçlüğü içindedirler. Bir şeye kızınca, hayal kırıklığına uğrayınca bunu bildikleri tek yol olan cinsel-saldırganlıkla ifade ederler. Dahası, bu yöntemi her türlü evlilik sorunu için, bir çözüm olarak görülür.
Sonuçta, tecavüz eden kocalar cinsel saldırganlıklarını çok insani, kadınların çok tanıdığı bazı duygu ve gereksinimlerini karşılamak amacı ile gerçekleştirir.
Düşmanlığının ifadesi: &#8220;Senden bu şekilde öfkemi aldım&#8221;;
Güvensizliğini giderebilmek, kendini daha çok beğenebilmek için: &#8220;Kendimi erkek hissediyorum, kendimi başarılı hissediyorum&#8221;;
Kötü duygu ve düşüncelerden kurtulabilmek: gerilimi azaltmak, dırdırı engellemek, yalnızlığını gidermek;
Bir türlü karşılayamadığı duygusal gereksinimlerini karşılayabilmek: &#8220;Bir yakınlığa ihtiyacım vardı, kendimi kabul edilmiş, sevilen biri olarak gördüm&#8221;.
Ama geçici olarak bu amaçlarına yaklaşmış olsalar bile, yetersizlik, güvensizlik, duygusal yakınlığı yaşama gereksinimleri karşılanmadığı için, yeniden yeniden tecavüz eder dururlar.
Evlilikte Tecavüz Durdurulabilir mi? Nasıl Son Bulur?
Kocanızla istemediğiniz halde, size fizik güç kullanarak zorladığında veya &#8220;kavga çıkmasın, dışarı gitmesin&#8221; diye zorla dişinizi sıkıp sevişmek zorunda kaldığınızda, eşinize, dostunuza, ailenize danışıp, öğüt istediniz mi? Onlar size ne dedi, ne gibi çareler önerdi? Duyuyor gibiyim: &#8220;Sen sık dişini otur, yaşlanır, durulur, erkeğini dışarı yollama, nihayetinde o senin kocandır&#8221; filan demişlerdir. Siz de kendi kendinizi; &#8220;Bende bir şey var, kadınlığım eksik&#8221; gibi nedenlerle sorumlu, hatta suçlu bulmuş olmalısınız. Ama suçlanmayın, eksiklik hissetmeyin. Evli veya bekar kadın, erkek, çocuk her bireyin bedeni ve cinselliği ve bunların kullanım hakkı kendine aittir.
Fizik, duygusal, cinsel şiddetin yer aldığı bir ilişkide tecavüz eden, saldırgan kişiler bu durumdan yakınmaz ve hayati bir zorunluluk dayatmadıkça değişmek için ciddi bir çaba göstermez. Çok kez, eşin terk etmesi, hapishaneye girmek veya bunlara yakın bıçağın kemiğe dayandığı durumlar, saldırganları değişmeye zorlayabilir. Dolayısıyla, haksız gibi görünse bile yuvadaki cinsel şiddeti, tecavüzleri, saldırganlığı durdurma öncülüğü ve sorumluluğu da mağdura aittir. Şiddet mağduru olan bir kadının bu inisiyatifi alması ve sürdürmesi, zahmetli ve iniş çıkışları olan bir süreçten geçmesi kaçınılmazdır. Bu, başka bir yazı konusu (bu kitaptaki &#8220;Kadınların Şiddetten Kendilerini Koruması Neden Zor&#8221; yazısına bakın). Ama diyelim ki, karısına tecavüz etmeyi alışkanlık haline getirmiş bir erkek, artık farklı bir cinsellik yaşamak istiyor. Bu, nasıl gerçekleşebilir?
Evde Karısına Tecavüz Eden Bir Koca Değişmek İsterse Neler Yapabilir?
İlk adım, karınıza yaptıklarınızın adını koymakla başlar. Yaşananın cinsellik değil, saldırganlık olduğunu inkar etmeyin. Ne olduğunuzu tanımakta, kendinize açık olun.
Geçmişte karınıza cinsel olarak saldırmışsanız, kontrol etmezseniz yeniden yapma olasılığınız çok yüksek demektir. Geçmişi değiştiremezsiniz ama geleceği denetleyebilirsiniz. Şimdi davranışlarınızı ve düşünüş biçiminizi değiştirmeniz mümkün. İşe isterseniz önce sert, saldırgan davranışlarınızın bir çetelesini tutarak başlayın. Onu ne sıklıkta zorluyorsunuz, tehdit ediyorsunuz, bir şeyler fırlatıyorsunuz, eşyalarına zarar veriyorsunuz, sokağa çıkmasını, para harcamasını, giyinmesini sınırlıyorsunuz? Siz de fark ettiniz galiba, liste çok kalabalıkmış meğerse.
Bunu tek başınıza yapmanız çok zor, profesyonel bir yardım almalısınız. Profesyonel destek işinizi kolaylaştıracaktır. Psikolojik danışmanlık veya tedavide size kendinizi Kontrol etme becerilerini öğretebilirler. Bu okuldan mezun olmak zaman alacak. Alışmadıklarınızı yapacaksınız. Kendi duygularınıza kulak kabartacaksınız. Davranışlarınızın başkalarında, karınızda yarattıklarını tanıyacaksınız ve bunların değiştirmeye çabalayacaksınız. Sihirli bir ilaç gibi, bir seferde etkileyen özel bir teknik yok. Düşünme ve uygulamaya yönelik pek çok ev ödevi var. Siz bu işe başladınız diye, eşinizin bir günde size inanmasını ve güvenmesini beklemeyin hemen. Saldırganlık eğilimlerinizin ne zaman, hangi koşullarda çıktığını gözlemeye çalışın. Bu tür davranışlara götüren duygu ve diğer öncü işaretli tanımaya çalışın. Kendinizi ne kadar tanırsanız, kendinizi denetleme şansınız o denli artabilecektir.
Yine bu süreçte önemli bir başka uğraşınız, yaptıklarınızın karınıza yaşattığı olumsuzlukları, ona verdiğiniz acıları tanımak. Sizin tedaviye başlamış olmanız iyi bir adım, ama uzun soluklu bir uğraş içindesiniz. Zorlama insanda fizik, duygusal, cinsel etkiler yaratır. Daha açıkçası, yaşananlar belirli sorunlara neden olmuştur. Cinsel ilişkiye zorlanan bir kişinin, daha sonra çok kez cinsel keyfi etkilenir. Cinsel isteği azaldığı gibi, istek duyduğunda geçmiş olayların anımsanması cinsel keyif almamasına neden olur veya şiddetli bir korku, panik yaşayabilir. Karınız bu olayları evinizde, yatağınızda yaşamıştır. Bu mekanlarda sizin yanınızda kendini rahat, gevşek ve emniyette hissetmesi çok zor gerçekleşecek. Kısa zamanda bu güveni duyması olanaksız. Ancak uzun bir zaman, kararlı ve tutarlı olarak, şiddet içeren davranışlarınız gözlenmezse, karınız, sizin yanınızda kendini gevşek ve rahat hissedebilir. Onun kendi içindeki karışık ve size yönelik olumsuz duygularını halletmeden bunların gerçekleşmesi zor. Ama sebat ederseniz belki bir gün size güvenebilir, hatta cinsel isteği bile uyanabilir. Siz, bir daha onun isteği dışında zorla bir yaklaşımda bulunmamaya karar vermiş olsanız bile bu vaatlere kolay kolay inanamayacaktır.
Tedavi süresince ilişkin bir konuyu daha tanıtmak isterim. Bu süreçte kendi geçmişinize doğru da yolculuk edeceksiniz. Sert, saldırgan davranışlarınız nasıl ve ne zaman başladı? Size yönelik bu tür muameleler yaşadınız mı? Önemli konulardan biri: saldırgan, zorlayıcı davranış ve tutumlarınız size kendinizi nasıl hissettiriyor? Kendinizi daha çok erkek olarak mı görüyorsunuz? Eşinizle cinselliği konuşma ve kendinizi ifade etme yollarını biliyor musunuz? Eve, işinize, eşinize, kendinize ait konuları açık ifade etmesini biliyor musunuz?
Bunların yanıtlarını bulmak ve eşinizle iletişimi geliştirmek ve keyifli bir cinsellik yaşamak; bunlar da mutlu sonla elde edilecekler.
Evlilikte Tecavüz ve Kadın Hakları
Her kadının kendi bedenini kontrol etme, cinsel bir yayınlık yaşama, çocuk sahibi olma veya doğum kontrolüne karar verme hakkı var. Kocası dahil hiç kimse, bir kadını fizik veya duygusal zor kullanarak veya bunlarla tehdit ederek cinsel ilişkiye mecbur edemez.
Evli olmak bir kadının istemediği zaman sevişmeme hakkını ortadan kaldıramaz.
Evli olmak kocanın mülkü olmak demek değildir.
Eşler arasında cinsel konularda bir uyumsuzluk olduğunda bu konuyu konuşarak, gerekirse profesyonel bir danışmanlık alarak değiştirmek mümkün olabilir. Bir anlaşma olmazsa ayrılabilirler. Evlilikte tecavüz, cinsel uyumsuzluğa çözemez. Tecavüz, kocanın karısını cezalandırması veya onu aşağılamasıdır.