DEDENİN KIYMETİNİ BİL | İsmail Hakkı ALTUNTAŞ
9 Mart 2017 · ihramcizade	Eski büyüklerimiz biraz latife edince “dedenin kıymetini bil” derlerdi. Dede geçmiş gitmiş, torun ortada dolanıyor, dedenin kıymeti nedir, denir değil mi?
Ah dede sen neymişsin dediğimiz bu mudur? “Dedenin yediği elmadan torunun dişi gocunur”u söyleyenler, hangi temeli işaret etmiştir. Temel bu, Karadeniz fıkrası değil, temel bu. Atılan temel, sağlam olmalı. Büyükşehirlerde, gariban ilk tasarrufunu bir arsaya yatırır. Sonra bir temel atar, sene sene üstüne kat çıkar. Ne zorlu bir emektir. Ekmeğinden kestiği parayla kuş yuvası büyüklüğündeki köşkünü yapması.
Temeli, kaç kata göreyse, o kadar kat ve sağlamlıkta olur. Ancak dede, bu işi önceden öğrettiyse. Sonrası Allah kerimdir.
Çok kişiler vardır. Sefere çıkarken yol azığını evinden idare edecek miktarıyla alır. Bazan bu yol bereketli vadilerden geçer, sıkıntı yok. Ancak bir de çöle uğrarsa hali yamandır. Çölde susuzluk ve açlık ona kalleş davranır. Adamı kuyu başı diye getirdiği serabın başına kadid eder, rüyalara düşürür.
İşte bu şekilde hayale batmış bir dervişi tanıdım. Çölünde kalmış, yönünü bulamamış aynı yerini tekrar, tekrar dönüp dururken bayılıp gitmiş. Çöl dönülür mü, adamı yutar, üstüne kumdan tepe mezar yapar. Kumu gidince de akbaba ziyafetine sofra açar
Bu halde iken bizim derviş son demine varmak isteyen gemi gibi bayrağını sallayıp öteye gidecekken, birden şeyhi göründü. Tercih nedir demeden, “gel”in yolunu açtı. Şeyh “oğlum kalk, sen bu hale düşersin, bize de düşen görevimizi tamamlamaktır” der dervişini alır götürür. Onlar ve onun için zaman ve mekân yoktur. Nasıldır deme bu aynıyle vaki, çok haberi ve tevatürü vardır. (Hikayeyi yazan Saçlı Babayı tanımıştır. Buna benzer durumları onda kaç kere dinledik. Ancak kabul edene söylemeli.)
Derviş soluğunu tekkede alırken bulmuştur. Nerdeyse ay hesabına uygun iki veya üç gün gibi sonra aklı başına gelir, şeyhinin huzuruna varır. Şeyh ise hiçbir şey olmamış gibi iltifat dahi etmez. Eller, ayak öpmek için yerlere yüz sürerse de, şeyhin bir nazarı yoktur. Derviş ağlayarak çıkar, büyük sofadan. Tekke kapısı önünde köpeğinim niyetine, boyun bükmüş Çullu Dede oturmaktadır. Dede bu, dert anlar, dervişi görünce seslenir hafifçe “gel” der.
Dervişi peşine takar. “Bak oğul” der, “bu duruma düşmene sebep senin biraz büyüklere edepsizlik etmen oldu. Onlara çok saygılı davranmıyordun. Onlara hep kendin gibi baktın. Kendin gibi baktıkların hepsi Hakk katında değer verilmiş kişiler, onları tanıman için bu belayı başına sardılar. Kapıyı sana araladılar. Çünkü Pirin kapısına gelmek ve bağlanmak demek senin hamlıktan azat edilmen içindir. Çünkü hakiki şeyhin Allah Teâlâ ile bir sözleşmesi vardır. Bütün teslim aldıklarını terbiye edeceklerine dair.
Hepimize boyun eğmeyi ezelde Elest divanında öğrettiler. Boyun eğeceksin. Sen yine Hakkın önünde eğ. Zalime de eğme derler. Ancak veli dostuna eğ ki, sana bir ışık vursun. Yoksa yolun karanlık çölleri var ve kurdu yanında.
Diyorlara sen bakma, Hızır aleyhisselâm ile Hz. Musa aleyhisselâm arasında iş o kadar inceldi ki, koca peygamberi bile talebelikten aldılar. Dervişlik mektebinde dünya işine bıraktılar mı dönüşünü çok vermeyebilirler.
Çullu dedene niye sormuyorsun kapıdan içeri girmiyorsun diye, aynı helvayı bana karıştırmışlardı. Yüzümün karalığı eşikten öteye vardırmıyor ki beni. Evin köpeği aileden sayılır, ancak yeri kapı eşiğidir. Ev halkını korumak için köpek ölür de, bu onun için evin içine girme hakkını vermez. Sende edebini kaybetme şeyhin ayaklarına kapan, belki sana acırda yerin yurdun benim gibi olmaz. Kendini deryada kaybedebilirsin, ancak, kendinde kaybolursan ayıkman gecikecektir.”
Bu yazı hikmet, HİKAYE, ilm-i ledün, kültür içinde yayınlandı ve dede, hikmet olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.
« CANSIN	SENİ SEVİYORUM ALLAH’IM DAKİ HUZURU BULMAK »