Molla Gürani Kimdir? | Bilgi Ustanız
Molla Gürani hayatı ve eserleri, Molla Gürani nerede yaşadı, Molla Gürani hakkında bilgi.
Şeyhülislam ve bilgin. Asıl adı Ahmed: dir. Kuzey Irak’ta Şehrizor’a bağlı Güren kasabasının bir köyünde doğdu. Çok kü­çük yaşta Kur’anı ezberlediği gibi, nahiv, maani. beyan ve yedi kıraat gibi ilimleri de burada okudu. Yine çok’küçük yaşta tahsil için Bağdat, Diyarbakır, Hısnıkeyf, Şam ve Kahire’yi dolaştı.
İbn Hacer el-Askalanî’den, Buhârî’nin Sahih’i ile fıkha dair eserler okudu. Genç yaşta oldukça bilgi edinen Gürânî, Memlûk ileri gelen­lerinin ve hükümdarlarının önünde yapı­lan tartışmalara katılarak ün kazandı. Da­ha sonra Berkukiye Medresesi fıkıh mü­derrisliğinde bulundu. 1438’de Memlûk-lu Melik ez-Zahir Çakmak’ın hükümdar ol-masıyle ün ve paraya kavuştu. Molla Gü­rânî, Mevlânâ Hamideddin ile yaptığı bir tartışmada Ebu Hanife neslinden olan Hamideddin’den saygısızca bahsetmiş bu olayın ardından Şam’a sürülmüştür. Bu­rada iken izinsiz hacca gitmek üzere yo­la çıktı. Fakat Tûr-ı Sinâ’da yakalanarak Fırat ırmağının gerisine sürüldü. Bu ara­da Molla Yegân aracılığıyla II. Murad’a takdim edildi. Sultan II. Murad, onu Bursa’da yaptırdığı Kaplıca Medresesi mü­derrisliğine tayin etti. Ayrıca padişahın ar­zusuyla Şafii mezhebini bırakıp Hanefi mezhebini kabul etti. Daha sonra II. Murad, oğlu Şehzâde Mehmed’in hocalığı­na getirdi. Şehzade Mehmed (Fatih) hü­kümdar olunca hocasına vezirlik vermiş-se de, o bunu kabul etmeyip kazaskerlik­le yetindi. Molla Gürânî, İstanbul’un fet­hinde bulundu ve talebesinin en güç an­larında onu destekledi.
Kazaskerliği sıra­sında bağımsız hareket ederek tayinler yapması üzerine Fatih, bazı tedbirler al­mak gereğini duydu ve hocasını kırma­dan Bursa kadılığına tayin etti. Bu görevi sırasında padişahın fermanını şeriata uy­gun görmeyerek yırtması üzerine azledildi (1454).Bu davranışa kırılan Gürânî hac­ca gitti. 1457’de İstanbul’a dönüşde Mo­ra seferinde olan padişah onu yeniden Bursa kadılığına tayin etti. Bir süre sonra ünlü tefsirini Fatih’e ithaf etti ve bunun üzerine şeyhülislâmlığa getirildi. Sekiz yıl bu görevde kaldıktan sonra öldü ve ken­di adına yaptırdığı medreseye gömüldü.
4 cami, darülhadis ve hamam yaptır­mış olan Gürânî çeşitli alanlarda eserler bırakmış çok kıymetli bir bilgindir.
Eserleri: Gayetü’l-emanî tefsirüş-Sebu’l-Mesanî (tefsir); el Kevserü’l-Cârî ilâ riyâz-ı Sahihü’i-Buhârî (hadis); Keşfü’l-esrâr an kır’â’atül-eimmetü’l-ahyâr (kıra­at); Levâmiü’l-gurerfîşerh fevâidü’l-dürer-el-Budûrü’l-levânî; Def’ü’l-hitâp an vakfı hemzet ve Hişâm; Risâletü’l-velâ.