Ülkemizde yüksek ÖTV Oranları uygulanmakta olduğu aşikardır, hal böyle olunca özellikle Lüks otoların ithali durumunda aracın ithal değerinin düşük gösterilmesi neticesinde devletin gümrük vergisi, katma değer vergisi (KDV) ve özellikle özel tüketim vergisi (ÖTV) gelirlerinde önemli ölçüde aşınma meydana gelmektedir.
İthalatı gerçekleştirenler daha sonra söz konusu araçları ithalat aşamasında aracın düşük gösterildiğinden bi haber şekilde araçları iktisap edebilmektedirler. Ayrıca araçlar zincirleme olarak birden fazla kez el değiştirmiş olabilmektedirler. Nihai sahiplerinin elinde iken kaçak olduğu tespit edilince de el konulmakta veya tedbir kararı konulmaktadır.
Hal böyleyken, hiçbir şeyden haberi olmayan nihai araç sahibi mağdur edilmekte ve araçlara el konularak suretiyle müsadere edilmekte ve yıllarca yediemin otoparklarında çürümeye terk edilmekteydi. Halbuki, nihai tüketici noterde sözleşme yapmak suretiyle aldığı aracın İthalat aşamasında Ülkeye girişinde herhangi bir sorun olduğunu bilmesine imkan yoktur ve bunu da araştırma yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Devletin yetkili makamı eliyle sicile kaydı yapılmış bir eşyanın geçmişindeki sorunları nedeniyle nihai tüketicinin cezalandırılması kabul edilemez bir durumdur ve bu Nihai Tüketici durumundaki üçüncü şahısların mülkiyet hakkını zedelenmektedir.
19.07.2019 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 7186 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile AF getirilmiştir.
Söz konusu Kanundan faydalanmak için Son başvuru tarihi 31 Aralık 2019’tır ancak Cumhurbaşkanına başvuru süresini 30.06.2020 tarihine kadar uzatma yetkisi verilmiştir.
Mezkur Kanun uyarınca;
Mevcut bir soruşturma kapsamında bulunan veya el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilen kara ulaşım araçları ile ilgili olarak 31/12/2019 tarihine kadar ilgili gümrük idaresine başvurulması ve taşıtın ilk iktisabında ödenmesi gereken özel tüketim vergisinin %25'ine tekabül eden tutarın, başvuru sahibine tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde ilgili tahsil dairesine ödenmesi hâlinde, araç hakkında el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilmeyeceği, mevcut kararların kaldırılacağı ve el konulan aracın sahibine iade edileceği ,
Gümrük vergilerinin kısmen eksik ödenmesi nedeniyle başlatılan bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında bulunan ve müsadere kararı verilmemiş kara taşıtları ile ilgili olarak, taşıtın tasfiyesinin tamamlanmamış olması, 31/12/2019 tarihine kadar ilgili gümrük idaresine başvurulması ve taşıtın ilk iktisabında ödenmesi gereken özel tüketim vergisinin %25'ine tekabül eden tutarın, başvuru sahibine tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde ilgili tahsil dairesine ödenmesi şartlarının birlikte gerçekleşmesi halinde, el koyma ve müsadere kararı verilmeyeceği, mevcut el koyma kararının kaldırılacağı ve el konulan aracın sahibine iade edilmesine karar verileceği,
17.07.2019 tarihinden önce serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak ilk iktisabı gerçekleşmiş kara ulaşım araçları ile ilgili olarak, bu Kanunun 235 inci maddesi kapsamında el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilmesi gereken fiilin gümrük idaresince tespit edilmesinden önce ve 31/12/2019 tarihine kadar kendiliğinden bildirilmesi durumunda taşıtın ilk iktisabında ödenmesi gereken özel tüketim vergisinin taşıtın ilk iktisabında ödenmesi gereken özel tüketim vergisinin %15'ine tekabül eden tutarın, mezkûr Kanun hükümlerinden yararlanılabilmesi için ödenmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Taşıtın ilk iktisabında ödenmesi gereken özel tüketim vergisi üzerinden hesaplanacak tutarın mezkûr Kanun hükümlerinden yararlanılabilmesi için ödenmesi gerektiğinden, bu tutarların belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu kapsamda, söz konusu tutarların belirlenmesinde gümrük idareleri ve vergi dairelerince işlem yapmaktadırlar.
BAŞVURU ŞEKLİ VE SÜRESİ:
mevcut bir soruşturma kapsamında bulunan veya el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilen kara ulaşım araçları ile ilgili olarak Kanun ekinde yer verilen Başvuru Formu ile 31/12/2019 tarihi mesai saati bitimine kadar mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararını veren gümrük idaresine, soruşturma aşamasındaki araçlar için serbest dolaşıma giriş işlemlerinin tamamlandığı gümrük idaresine başvuruda bulunmaları şarttır.
Başvuru formunda, aracın tescil belgesi bilgilerine, başvuru yapan kişinin açık adres ve iletişim bilgilerine, ilk iktisapla ilgili işlemleri gerçekleştiren vergi dairesi bilgisine, varsa mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı örneğine, araca el konulmasına ilişkin evrak suretine yer verilir.
İlk iktisabın gerçekleştiği yer vergi dairesi bilgisi, motorlu taşıtlar vergisi ile görevli herhangi bir vergi dairesinden aracın tescil belgesi ibraz edilmek suretiyle öğrenilir.
Başvurunun iadeli taahhütlü posta veya Acele Posta Servisi yoluyla yapılması durumunda başvuru belgelerinin postaya verildiği tarih, normal posta ile veya şahsen yapılması hâlinde ise başvuruda bulunulan idarenin genel evrak kayıtlarına intikal ettiği tarih başvuru tarihi olarak dikkate alınır.
Yapılan inceleme sonucu gerekli şartları sağlamadığı anlaşılan başvurular, eksikliklerin 31/12/2019 tarihine kadar tamamlanması halinde kabul edilir.
GÜMRÜK İDARESİNCE YAPILACAK İŞLEMLER:
Başvuruya konu aracın tasfiyesinin tamamlandığının anlaşılması halinde başvuru reddedilir.
Kanunun kapsamına giren araçların tasfiye işlemleri, 17.07.2019 tarihinden, 31/12/2019 tarihi mesai saati bitimine kadar durdurulur.
İlk iktisabın aracın serbest dolaşıma girişinde gerçekleştiğinin anlaşılması halinde, gümrük idaresince;
Söz konusu araç ile ilgili olarak, idarelerine ulaşmış herhangi bir rapor varsa, raporda belirlenmiş vergi matrahı ve ilk iktisaptaki oran dikkate alınır.
Söz konusu araç ile ilgili olarak, idarelerine ulaşmış herhangi bir rapor bulunmaması halinde, mevcut bir soruşturma bulunup bulunmadığı hususunda Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı ile ilgili Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünden bilgi alınır.
Devam eden soruşturmalarda, düzenlenen rapor çerçevesinde belirlenecek matrah üzerinden hesaplanacak özel tüketim vergisi tutarı dikkate alınır.
İlk iktisabın serbest dolaşıma girişten sonra gerçekleştiğinin anlaşılması halinde, gümrük idaresince üç gün içinde, başvuru sahibi tarafından bildirilen aracın ilk iktisabı ile ilgili işlemleri gerçekleştiren vergi dairesinden, ithalatta olması gereken katma değer vergisi matrahına ilişkin mevcut bilgiye de yer verilerek taşıta ilişkin ödenmesi gereken özel tüketim vergisi tutarının bildirilmesi istenir.
VERGİ DAİRESİNCE YAPILACAK İŞLEMLER:
Motorlu taşıtlar vergisi ile görevli vergi daireleri, yapılan talep üzerine tescil belgesi ibraz edilen aracın ilk iktisabı ile ilgili işlemleri gerçekleştiren vergi dairesi bilgisini üç gün içinde başvuru sahibine bildirir. Vergi daireleri söz konusu bilgiye kayıtlarından ulaşamaması halinde, taşıtın ilk tescilinin yapıldığı yer trafik tescil kuruluşundan, taşıtın ÖTV ödeme belgesinde veya gümrük makbuzunda yer alan ödemenin yapıldığı vergi dairesi veya gümrük idaresi bilgisini yazı/faks yoluyla ivedilikle temin eder.
Gümrük idaresince istenen taşıtın ilk iktisabında ödenmesi gereken özel tüketim vergisi tutarı bilgisi, ilk iktisapla ilgili işlemleri gerçekleştiren vergi dairelerince;
Dairelerine ulaşmış vergi inceleme raporunda veya takdir komisyonu kararında belirlenmiş bir matrah olması halinde, belirlenecek özel tüketim vergisi tutarı bilgisi, Söz konusu taşıtla ilgili dairelerine ulaşmış vergi inceleme raporunda veya takdir komisyonu kararında belirlenmiş vergi matrahı olması durumunda, bu matrahı ve ilk iktisaptaki oranı dikkate almak ve ithalatta olması gereken katma değer vergisi matrahı üzerinden hesaplanacak tutardan az olmamak üzere belirlenerek talebin kayıtlarına girdiği tarihten itibaren üç gün içinde,
Dairelerine ulaşmış bir vergi inceleme raporu veya takdir komisyonu kararı bulunmaması halinde ise;
a) Devam eden inceleme veya takdir işlemi bulunduğunun anlaşılması halinde, inceleme raporu veya takdir komisyonu kararı,
b) Devam eden inceleme veya takdir işleminin bulunmadığının anlaşılması halinde ise gümrük idaresi yazısının tebliğ tarihinden itibaren üç gün içinde yapılacak takdire sevk işlemine istinaden takdir komisyonunca yedi gün içinde alınacak Takdir komisyonu kararı,
çerçevesinde ithalatta olması gereken katma değer vergisi matrahı üzerinden hesaplanacak tutardan az olmamak üzere belirlenerek talebin kayıtlarına girdiği tarihten itibaren üç gün içinde, gümrük idaresine faks ve posta yoluyla bildirilir.
Yukarıda belirlenen esaslar çerçevesinde Belirlenen özel tüketim vergisi tutarı esas alınarak hesaplanan %25’lik tutar, başvuru sahibine ilgili gümrük idaresince tebliğ edilecek olup başvuru sahibine tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde ilgili gümrük idaresine ödenmesi gerekmektedir. Ödeme neticesinde söz konusu araç hakkında mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilmez. Mevcut mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı kaldırılır ve el konulan aracın sahibine iadesine karar verilir.
Ödeme gerçekleştirilerek Kanun hükümlerinden faydalanılması üzerine; Soruşturma kapsamındaki araçlar hakkında Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına, mevcut bir mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararına konu araçlar hakkında ise ilgili mahkemeye gümrük idaresince bildirimde bulunulur.
Ayrıca; Aracın muhafazası nedeniyle ortaya çıkan yediemin otoparkları gibi tüm masraflar, araç sahibince ödenmesi gerekmektedir.
Ancak; makalemiz konusu Kanun kapsamında işlem yapılması söz konusu taşıtların ilk iktisabında oluştuğu tespit edilen/edilebilecek vergi ziyaı ile ilgili özel tüketim vergisi mükellefleri nezdinde tarhiyat yapılmasına ve ceza uygulanmasına engel teşkil etmeyecektir. Bu bağlamda zamanaşımı süreleri dikkate alınmak suretiyle İthalat aşamasında ÖTV’yi eksik ödeyen ÖTV Mükelleflerinin ÖTV ve KDV tarhiyatlarıyla karşı karşıya kalacakları aşikardır.
Mezkur yasa ile getirilen bu düzenlemeyle değeri düşük gösterilerek ithalinde özel tüketim vergisinin eksik ödendiği, aracın ikinci el olduğu ya da sahte TSE raporu kullanıldığı gibi hukuka aykırılıklar nedeniyle ithal edilen genellikle lüks kategorisinde olan araçlar konusuna vergide adalet prensibinden uzak ancak pratik ve ekonomik bir çözüm getirilmiştir. Zira ithalat safhasıyla hiçbir ilgisi olmayan nihai tüketici konumundaki araç sahiplerinin mağduriyetinin giderilmesi araçların yediemin otoparklarında çürümekten kurtulup ekonomiye kazandırılması ve devletin gelir elde etmesi sağlanmış olacaktır.