ivan ivanoviç var mıydı yok muydu
herkesin birer ivan ivanoviç olduğunu ve içimizdeki kasketlinin sopasını alıp ivan ivanoviçe saldırmazsa sovyetler'in kaderini tüm sosyalist ülkelerin paylaşacağını anlatan nazım hikmet oyunu. hoş, o zaman daha stalin döneminde sovyetlerin sonu gelmemişti ama nazım o zamandan uyarmaya çalışmış sergey konstantinoviçleri. ne yazıkki ilk gün oyunu yasaklayarak dinlemeyi baştan reddetmişler...
28.05.2004 18:25 ~ 13.02.2005 12:42 kasketli
(bkz: ivan ivanovic gercekten yasadi mi patron)
06.08.2004 01:29 yok
nazım hikmet'in macar isyanının bastırılması ve hacıoğlu salih'in stalin tarafından sürgüne gönderilmesinden sonra yazmaya başladığı ünlü oyunu. oyunda, çalışkan bir sosyalist önderin, yakın çevresindekilerin yalakalıklarıyla nasıl putlaştırıldığı ve bir diktatöre dönüştüğünü anlatılıyordu. temsillerde dekorda kullanılan lider, açıkça stalin'i çağrıştırıyordu.
bir sahnede, ivan ivanoviç nazım'a şöyle sesleniyor:
"siz moskova'da misafirsiniz. niye konukseverliğimizi kötüye kullanıyorsunuz, bizimle uğraşıyorsunuz?"
nazım'ın daha önceden banda alınmış sesinden şunlar duyuluyordu:
"bizim halkın böyle bir sözü var. eğer sen hakiki dostumsan, kardeşimsen, evine giren yılanı bana göster." ben de o yılanı size gösteriyorum. o yılan bürokrasidir."
oyun moskova'da 7. temsilinden sonra yasaklandı ve nazım sscb'de de rejim muhalifi damgası yedi.
can dündar'ın nazım adlı kitabından
25.01.2006 16:58 ~ 16:59 hamza kara
birkaç yıl öncesine kadar-belki hala oynuyordur- bakırköy belediyesi tarafından sahneye konan kenan ışık'ın çok başarılı bir rejiye imza attığı her daim güncel kalacak olan oyun..
06.03.2006 12:36 levanten
07.01.2008 21:13 josephine
14 ocak yani bugün ortaoyuncular sahnesinde nazım hikmet vakfı tarafından düzenlenen etkinlikte okuma tiyatrosu tarafından sergilenecek.afişi çok iddialı daha önce yapılmış olanı gördüyseniz ve memnun kalmadıysanız aynı hislere sahibiz. biz şimdi bu oyun nasıl oynanır gösterecğiz şeklinde merak uyandırıcı.bekliyoruz.
14.01.2008 12:05 fortuitus
türkiye'de ilk kez 1991 yılında (nazım hikmet ran'ın ölümünden takribi 30 yıl sonra ve doğu bloku çözülürken) sahnelenmesi manidardır.
23.12.2010 10:58 nino quincampoix
nazım'ın stalin'e giydirdiği tiyatro oyunu.
22.01.2014 20:27 zamansizliginruhu
- ivan ivanovic
hey, nazim hikmet! nerdesin?
biliyorum sovyetler birligi sizin ikinci vataniniz, sovyet insanini seviyor ve saygi duyuyorsunuz, bunu hepimiz biliyoruz, siz eski bir partilisiniz. ama sovyet temali ilk oyun mutlaka hiciv mi olmali? gercekte ben mi yoksa petrov mudur o devasa sovyet insani? neden petrov’un otoritesini baltaliyorsunuz? ve sonra nicin bizimle ugrasiyorsunuz? zaten yeterince derdimiz var. bizi rahat birakin. evet, dahasi uygunsuz kaciyor, siz hemen hemen bir misafir konumundasiniz. sovyet halkinin bu misafirperverligini kotuye kullanmak ise iyi degildir. tabii ki, misafiri duzeltmek kabul edilebilir degil, ama bu sartlar da herzaman gecerli degil. yani, sunu demek istiyorum, birakin bu oyun isini, ustelik hem sizin için, hem bizim için, hem de bunu sahneye koyacak tiyatro icin en iyisi bu olacak, tabii oyle bir tiyatro bulunursa! eger gerçekten bu konuda yazmak hakkinda kararli iseniz, eh, yani en azindan mutlu bir sonla bitsin.
- yazarin sesi
bosuna urasiyorsunuz ivan ivanovic. sovyetler birligi gerçekten benim ikinci evim ve ben sovyet insanini seviyorum. bunun icindir ki ben burada her durust adam gibi davranmak zorundayim. velev ki, ben sovyetlerde, bu dunyanin en guzel memleketinde sadece bir misafirim – muhim degil: eger ki ben bu evde surunen bir yilan gordumse, benim ustume dusen vazife – onun basini ezmektir. bu nedenle de sizden nefret ediyorum ivan ivanovic, inaniyorum petrov sizden kurtulmak için gerekli gucu kendinde bulacak, bu piyesi yazacagim. ustelik sonu da sizin istediginiz gibi olmayacak... "
nazim farkindaydi eger piyes sahnelenirse ortaya cikacak sorunlardan kacinilamazdi. ama valentin nikolaevich pluchek ve hiciv tiyatrosu aktorleri senaryoyu alir almaz, heyecanla gosteri uzerinde çalismaya basladilar.
11 mayis 1957’de hiciv tiyatrosunda oyunun galasi yapildi. goz kamastirici bir basari elde edildi. sonralari valentin pluchek hatiralarinda soyle yazdi : "sokakta atli polis kordonu”, genellikle biz bunu mecazi anlamda kullaniriz ama o gun bu gercek oldu, tiyatro girisindeki kalabaliga duzen vemenin baska yolu yoktu. buyuk bir basari elde edildi. boyle durumlarda soyledigimiz gibi, seyirciler avizelere asili seyrediyor. oyun performansi esnasinda bazen bes dakika boyunca suren alkislardan dolayi ara verilerek oynandi ... "
bu basariya ragmen, oyunun besinci galasinin ardindan sscb kultur bakani ekaterina furtseva’nin verdigi emirle yasaklandi. pluchek kultur bakanina hesap vermeye cagrildi, tiyatro yonetmeni glekov ise parti merkez komitesine cagrildi, bu ziyaret sonrasi glekov tiyatrodaki gorevinden istifa etti.
oyuna uygulanan yasakla ilgili tum bilgiler ancak 1994 yilinda edebiyat gazetesi’nin sovyet gizli arsivlerinde konu ile ilgili belgeleri yayinlamasi ile kamuya acildi.
oyunun galasi sirasinda nazim hikmet varsova bulunuyordu, ve galina kolesnikova’ya gore oyuna getirilen yasagi ogrendikten sonra, uyku hapi alarak intihara kalkisti.
22.01.2014 23:19 ~ 23:23 oeh
eserin özü bugün rte'ye yapılanları yansıtıyor. erdoğan'ı protesto edenler değil onu putlaştırıp içindeki kibre yenilmesini sağlayanlar aslında ona (ve türkiye'ye) en büyük kötülüğü yapıyorlar.
19.02.2014 03:10 idee fixe