Tektaş Ağaoğlu'nun Ardından
Tarih: 10-01-2018 15:15:32 Güncelleme: 10-01-2018 15:53:32
9 Ocak 2018 tarihinde Tektaş Ağaoğlu'nu yitirdik. Kendisi yazar,çevirmen kimliği ile tanınan bir Sosyalistti. Bunun yanısıra Menderes döneminin güçlü bakanlarından Samet Ağaoğlu'nun oğlu ve Oxford'dan mezun biri olmasına karşılık ömrünü bir Sosyalist olarak yaşamış bedelini de çoğu arkadaşı gibi cezaevine girerek yahut yurtdışına sürgün giderek ödemiş bir insandı. Yazarı olduğu Kızılcık Dergisi ölümünün ardından bir yazısını yayınladı. Bizde Medyayazar olarak bu güzel yazıyı sizle paylaşıyoruz.
Tektaş Ağaoğlu'nun anısına saygıyla
“ÇOCUK İNSANIN BABASIDIR”
Bütün bunların geçici olgular olduğunu, dünyanın gidişinin her çocuğa dünkü ve bugünkü olumsuzluklardan arınmış bir gelecek vaadettiğini söyleyip herkesi buna inandırmaya kalkanlar var. Var da, Bir: ilerde düzelecek (demek ki pekâlâ düzelebilir) bir durumun ceremesi niçin bugünün çocuklarına çektiriliyor? Onlar yarın uğruna (hangi yarın?) bugün feda edilen kurbanlar mıdır? İki: onca hayat herkesin yarını için mi, yoksa birilerinin bugünü için mi harcanıyor? İki buçuk: onca hayatın herkesin yarını için de harcanması caiz midir? Caizse, buna kim, nasıl karar veriyor? Değilse, bu durum daha ne kadar sürecektir? Niçin sürecektir? Üç: o çocukların harcanması kaçınılmaz mıdır? Kaçınılmazsa niçin, hangi koşullarda “kaçınılmaz”dır. O koşullar “değişmez” koşullar mıdır, değiştirilemez mi? Değiştirilemezse niçin değiştirilemez? Dört: dünyanın ve zamanın gerçekliği bu olguların hiç de geçici olmadığını gösteriyor. Dünyada yoksulluk global olarak az bir miktar da olsa azalır gibi görünüyor ama yoksullar hızla daha da yoksullaşıyor ve yoksul çocukların hâlini ve geleceğini malûm kadere mahkûm eden koşullar daha da ağırlaşıyor. Her yerde zengin/yoksul uçurumu hızla büyüyor. Nihayet, Beş: dünyanın yoksul çocuklarına böyle bir hayat sunan ve bunun onlar için değişmez kader olduğu temel varsayımı üzerinde varlığını sürdüren bir düzene sahip çıkmak, ondan başkasının olamayacağını düşünmek ve herkese düşündürmeye çalışmak, buna itirazı olanlara alayla ya da öfkeyle saldırmak ne demektir? O itirazı yükseltenlerin, o çocukların böyle harcanmaması için dünyanın düzeninin değişmesi, hem de hemen bugünden değişmeye başlaması için harekete geçenlerin üzerine çevrilen namluların arkasında yer almak değil midir? Şiddetse, işte şiddet! Ay sonunda yoksul hânelerin her birine giren fazladan 50-60 milyon banknotta (onun kadar da, sanayicilerin, pazarlamacıların her yıl bir kaç kez katlanan cirolarında) gıcırdıyor! Bu böyleyken, toplumda şiddetin kökü tarihte, aile içi şiddet geleneğinde, babaları tarafından dövülmüş babaların çocuklarını dövmesinde yatıyor demek ucuzundan “sosyoloji” ve “felsefe” satmaktır. Ayda şu kadar milyon fazladan gelir beş-altı kişilik ailede gerginliği az da olsa hafifletiyorsa, onun olmadığı zamanki gerilimi düşünün. O gerilimden onca çocuğun payına düşen şiddeti düşünün. O gerilim ve şiddet ailenin içini kendili ğinden ya da geleneğin zoruyla mı işgal ediyor? Geleneğe nerden, nasıl bulaşmış? “Gelenek” hâlâ daha niye sürüyor? Çocuk sömürüsü üzerinden bir toplumun, bir ülkenin, giderek insanlığın geleceğine umutla bakanlar bugün o çocukların yaşadıkları hayatta mündemiç şiddete yatırım yapıyorlar, o şiddetin bütün yoksul hânelerde hükmünü sürdürmesine fetva çıkarıyorlar.
Çocuğun taşıdığı potansiyel aslında toplumun kendi potansiyelidir. Bugünü yaşayan çocuğun sırtına “geleceği” yıkan toplum onu kendi sûretinde yetiştirirken, önündeki seçeneklerden kendine gele-cek seçiyor, temel tercihlerini geleceğe taşıyor. Çocuğu “adam” etmekle kendine yarar görmediği yanları (“kusur”ları) törpülenmiş, yarar gördüğü yanları (“erdem”leri) abartılmış insanlar yetiştiriyor. Bu sözde erdemleri burda sayıp dökmeye başlasak sonu gelmez. Bir ilginç örnek: “çocuk oyunları”. Hiç biri çocukların kendi icadı ya da tercihi değil; hepsi büyüklerce onaylanan büyüme egzersizleri: çocuğun kişiliğinin gelişmesini belli ve belirli kalıplara dökmenin araçları. Örneklerini hep biliriz. Bugün ne oluyor? Yenilik var mı? Var! Yeni, çağdaş terbiye usulleri, pratikleri. Beş yaşında bilgisayar ekranı önüne oturtulan, eline elektronik oyuncak tutuşturulan çocuk daha boyu bacağı aşmamışken sanal gerçeklikler âlemine itiliyor. Eski usul oyuncak otomobil ya da karnına basılınca bağıran bebek hiç değilse maddî, fiziksel bir nesnedir. Teneke otomobil gece yatarken yastığın altına konulabilir, taş bebekle koyun koyuna uyunabilir. İlişki salt ikame içerikli değil, doğrudan ve somuttur. Taş bebek ya da bez ayı kendi başına nesne olarak da sevilebilir. Atari’den hangi sûreti, imgeyi ya da en son Japon icadı avuç-içi bebeğini kim, nasıl sevebilir? Sevilen ne’dir? O neyin sevgisidir?5) Çocuk nesneden, doğadan, sokaktan, başka çocuklardan koparılıp bir tür “tecrit”e sokuluyor. Orda “bütün dünya” sözümona önüne seriliyor. Sokakta, bahçede, evin bir odasında, şurda ya da burda birlikte oyunun, yaramazlığın, nineler ve dedelerle yârenliğin, yaşanan hayatın hiç olmazsa bir bölümünü büyüklerle paylaşmanın yerini, masa başında ya da bir koltuk köşesinde tek başına “akıllı uslu” oturup, herkesi de kendi âleminde rahat bırakıp oyalanmanın öne çıktığı, önceden bir yerlerde programlanmış bir âleme, “internet çocukluğu”na salı¬verilme alıyor. Olan, çocuğun kapitalist toplumun yeni gelişim süreçleri doğrultusunda esir edilmesi, toplumun kendini ona (topluma) dayatılan “kendi sûreti”nde yeniden üretmesidir. O sûrette görünen, her an çarpıtılıp saptırılmaya açık sanal bilgiden, sanal özgürlükten, sanal mutluluk ve tatminden başka nedir? Sanal olmayan şey, çocukluktan başlayarak herkesin ve bütün toplumun ayağından bağlandığı ve bağlı tutulduğu kazıktır.
“Çocuk insanın babasıdır.