YALOVA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ GÜZ DÖNEMİ TİCARİ İŞLETME HUKUKU VİZE SINAVI SORULARI
Download "YALOVA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ 2013-2014 GÜZ DÖNEMİ TİCARİ İŞLETME HUKUKU VİZE SINAVI SORULARI"
1 YALOVA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ GÜZ DÖNEMİ TİCARİ İŞLETME HUKUKU VİZE SINAVI SORULARI Sınav süresi 1,5 saattir. Soru kağıtları öğrencilerde kalabilir. Temiz olmak kaydıyla TTK, TBK ve HMK kullanmak serbesttir. OLAY Çanakkale deki imalathanesinde zeytin işleyip, zeytin ve zeytinyağı olarak satan Tacettin ile İstanbul merkezli Carrefoursa Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi AŞ. arasında bir sözleşme imzalanmıştır. Buna göre; Tacettin Kasım ayı sonuna kadar kg. zeytinyağı ile kg. zeytini, alıcının belirleyeceği ambalajlar içinde ve yine onun belirleyeceği farklı şehirlerdeki depolara teslim edecektir. Bedel ise Şubat ayı sonundan itibaren işleyecek her üç ayda bir dört eşit taksitte ödenip bir yıl içinde tamamlanacaktır itibarıyla, toplam kg. zeytin ile kg. zeytinyağı partiler halinde alıcıya teslim edilmiştir tarihinde, Tacettin kg. zeytin ve kg. zeytinyağı için toplam TL bedelli bir fatura düzenleyip APS ile CarrefourSa ya göndermiştir günü, kalan kısmın hala teslim edilmediği ve zeytinyağlarının acı olduğu yönünde Çanakkale ve Bilecik mağazalarına çok sayıda şikayet yapıldığı için sözleşmenin feshedildiği, CarrefourSa tarafından noter yolu ile Tacettin e bildirilmiştir. DAVA DİLEKÇESİ Tacettin; Çanakkale Asliye Hukuk Mahkemesinde; feshin haksız olduğu ve kalan kısmı da teslim edeceği, yağların acı olmadığı ve öyle olsa bile ambalajlamadan önce veya süresinde muayene ve ayıp ihbarı yapılmadığı için bu hali ile kabul edilmiş olduğu, faturanın kesinleşmesi karşısında ifanın eksik olduğuna ve bedele dair herhangi bir itiraz yapılamayacağını ileri sürmüştür TL bedelin fatura tarihinden itibaren ticari faiz + %8 oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte ödenmesini talep etmiştir. (Not: Çanakkale de ticaret mahkemesi yoktur) CEVAP DİLEKÇESİ CarrefourSa; mahkemenin görevsiz ve yetkisiz olduğunu, eksik kısım karşısında ifa edilen kısmın kendisi açısından bir önemi olmadığı ve ayıplı ifa karşısında feshin haklı olduğu, her bir ambalaj bozulmadan ayıbı anlamak mümkün olamayacağından yapılan ihbarın süresinde olduğu, böyle bir faturayı teslim almadığı ve aksi kabul edilse bile ifa eksik olduğu ve vadesi gelmemiş üç taksiti de içermesi karşısında faturanın doğru olmadığını, faiz başlangıç tarihi ve oranının da yanlış olduğunu, savunmuştur. Davanın reddini talep etmiştir. SORU Tacettin veya CarrefourSa nın avukatı olarak bunlardan sadece bir tanesini savununuz veya hakim olarak uyuşmazlık hakkında karar veriniz. Bütün cevaplar 6 madde halinde olacaktır ve sırasıyla şu hususları içerecektir: (1) Tarafların sıfatı ve uygulanacak hükümler, (2) görev ve yetki, (3) faturanın iddia ve savunmaya etkisi, (4) eksik ifa, (5) ayıplı ifa, (6) ödeme borcu, (7) faiz.2 CEVAPLAR (Siyah: Ortak Cevaplar, Kırmızı: Tacettin, Mavi: CarrefourSa, Hakim: Yeşil) İlave Puan, İlave Puan şeklinde verilir. 1) Tacettin gerçek kişidir. TTK, m.12/1 uyarınca, bir ticari işletmeyi kendi adına işleten kişi tacirdir. Olayda kendi adına işletmek unsuru mevcuttur. Dolayısıyla, ticari işletme unsurunun varlığını test etmek gerekir. Bu testte; gelir sağlama hedefi, bağımsızlık, devamlılık ve esnaf sınırını aşmak olmak üzere dört unsur aranır. Olayda ilk üç unsur hakkında şüpheye düşürecek bir bilgi verilmemiştir. Son unsur içinse iki kriter bulunmaktadır. Birincisi, esnafın ekonomik faaliyeti daha çok bedeni çalışmaya dayalı iken, tacirin faaliyetinin daha ziyade çok dayalı olmasıdır (TTK, m.15). 100 ton zeytin ile 100 ton zeytinyağını üretip, paketleyip, satmak bedeni çalışmadan çok sermayeye dayalı olan bir faaliyettir. İkincisi ise, her faaliyet kolu için Bakanlar Kurulu tarafından yıllık olarak belirlenen gelir sınırını aşmaktır (TTK, m.15). Bu konuda ilgili listeye bakılır ise de, bir sözleşmeden dolayı TL bedelli fatura kesen kişinin bu sınırı aştığı açıktır. Bu nedenlerle, Tacettin tacirdir. (4 Puan). CarrefourSa bir anonim şirkettir. Anonim şirket ticaret şirketleri arasındadır (TTK, m.124/1). Ticaret şirketleri ise sadece kanun öyle emrettiği için tacir sayılır, bunun için herhangi bir test yapmaya gerek yoktur (TTK, m.16/1). (2 Puan). Çanakkale ve Bilecik mağazaları birer şubedir. Şubeler, iç ilişkide bağımlılık, dış ilişkide bağımsızlık, yer ve yönetim ayrılığı esaslarına göre faaliyet gösterirler. Bunların tacirden ayrı gerçek veya tüzel kişilikleri yoktur. (1 Puan). Taraflar arasındaki ilişki menkul satışıdır. TBK menkul satışı hükümleri bu ilişkiye uygulanır. Bundan başka, TTK, m.23 ve TTK, m.1530 da satış sözleşmesi hakkında özel hükümler içermektedir. (2 Puan). Bunların her ikisi de TTK da yer almakla birer ticari hükümdür (TTK, m.1/1). (1 Puan). Genel test: Ticari hükümler, yani TTK, m.1 den çıkan kurallar piramidi, ticari işlere uygulanır. Bu genel test, genel hükümlere farklılık getiren her TTK hükmünün uygulama alanı olup olmadığını belirlemek için kullanılır. Ticari işin tanımı TTK, m.3 te verilmiştir. Buna göre, (en az) bir ticari işletmeyi ilgilendiren işlemler ticari iştir. (2 Puan). Olaydaki satış her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirdiği için ticari iştir, dolayısıyla söz konusu uyuşmazlık TTK, m.1 deki kurallar piramidine göre çözülür. (1 Puan). Özel test: Genel durum bu olmakla birlikte, bazı TTK hükümlerinin uygulama alanı o hüküm içinde ayrıca özel olarak düzenlenmiştir. Böyle olduğunda özel test yapılır. TTK, m.23 tacirler arasındaki satış sözleşmelerine uygulanır, dolayısıyla sadece bir tarafın tacir olması yeterli değildir. Olayda her iki taraf da tacir olduğundan bu hüküm uygulama alanına sahiptir. TTK, m.1530 ise, ticari işletmeler arasındaki satış sözleşmelerine uygulanır. Olayda her iki tarafın da ticari işletmesi bulunduğundan, bu hüküm uygulama alnına sahiptir. (2 Puan). 2) Ticaret mahkemeleri ticari davalara bakmakla görevlidir (TTK, m.5/1). (1 Puan). Hangi davaların ticari olduğu ise TTK, m.4 te sayılmıştır. Satış sözleşmesi bu maddede listesi verilen mutlak ticari davalardan değildir. (3 Puan). Nispi ticari dava ise her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları şeklinde tanımlanmıştır (TTK, m.4/1). Somut uyuşmazlık her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgilidir. Bu nedenle, ticaret mahkemesinde görülmesi gereken bir ticari davadır. (4 Puan). İlave Puan: Fakat Çanakkale de ticaret mahkemesi yoktur. TTK, m.5/2 ye göre; Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa,... ticari sayılan davalara... asliye ticaret mahkemesinde bakılır.. Hükmün ters yorumuna göre, eğer bir yerde ticaret mahkemesi3 yoksa, ticari davaya (olmayan) ticaret mahkemesi bakamayacaktır. Bu durumda görev genel hükümlere göre (HMK) belirlenir. Böyle bir uyuşmazlığı çözme görevi asliye hukuk mahkemesine aittir. (İlave 5 Puan). TTK, m.5/4 e göre; Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki bir ticari davada görev kuralına dayanılmamış olması, görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez; asliye hukuk mahkemesi davaya devam eder. Dolayısıyla, davacının TTK, m.5/2 ye dair yorumu ancak görev itirazı yapılmaması halinde geçerlidir; bu durumda asliye hukuk mahkemesi re sen görevsizlik kararı veremez. Görev itirazı yapılması durumu ise hükümde açıkça düzenlenmemiştir. Fakat hükmün ters yorumuna göre, TTK, m.5/3 uyarınca görevsizlik kararı verilmesi gerektiği kabul edilmelidir. (İlave 5 Puan). Hakim olarak, gerekçesi belirtilmek kaydıyla, her iki cevap da tam puan alır. HMK, m.10 uyarınca sözleşmenin ifa yeri mahkemesinde de dava açılabilir. İfa yerinin İstanbul olduğu ilk bakışta ileri sürülebilir ise de, ifa yerini belirleyen aksine sözleşmeler de yapılabilir (TBK, m.89/1). Olayda teslim yeri alıcının belirleyeceği farklı şehirlerdeki depolar olarak gösterilmekle, böyle bir sözleşme yapılmıştır. Çanakkale mağazasına da teslimat yapılmış olmakla bu yer mahkemesi de yetkilidir. (4 Puan). Ayrıca, yetki itirazında bulunan taraf yetkili mahkemeyi de göstermek zorundadır, aksi halde itiraz dikkate alınmaz (HMK, m.19/2). Davalı da itirazında yetkili mahkemeyi göstermemiştir. (3 Puan). Genel yetkili mahkeme İstanbul mahkemesidir (HMK, m.6). (2 Puan). HMK, m.10 ise, bu mahkemenin yetkisini kaldırmayan bir tali yetki kuralıdır. (1 Puan). Bu hükme göre, sözleşmeden doğan davalar ifa yeri mahkemesinde de açılabilir. İki taraflı sözleşme söz konusu ise, ifa yeri karakteristik edime göre belirlenir. Menkul satışında karakteristik edim, bedelin ödenmesi değil, satış konusu malın teslimidir. Bunun ifa yeri de İstanbul dur (TBK, m.89/3). Dolayısıyla, bu kurala göre de Çanakkale mahkemesi yetkisizdir. (4 Puan). Hakim olarak, gerekçesi belirtilmek kaydıyla, her iki cevap da tam puan alır. (7 Puan). 3) Fatura TTK, m.18/3 te sayılmadığı için bunun tebliği her türlü delille ispat edilebilir, APS de belgelenebilir bir tebliğ şeklidir. (4 Puan). TTK, m.21/2 uyarınca, faturayı alan kişi 8 gün içinde itiraz etmezse, fatura içeriğini kabul etmiş sayılır. İçerik, mal veya hizmetin cinsi, miktarı ve fiyatıdır. (3 Puan). Dolayısıyla, eksik ifayı ispat yükü CarrefourSa ya geçer. (2 Puan). VUK, m.231 uyarınca, fatura malın tesliminden itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenir (VUK, m.231). Dolayısıyla, bedelin Şubat sonundan itibaren başlayacak dört taksitte ödenecek olması, Şubat, Nisan, Temmuz, Ekim tarihli dört fatura düzenlenmesini gerektirmez. CarrefourSa fiyatın yüksek olduğuna değil, bir kısmının muaccel olmadığına itiraz etmektedir. Bu sözleşmeden doğan bir savunma olduğu, TTK, m.21/2 de faturaya muacceliyetle ilgili bir fonksiyon tanınmadığı için, yapılan itirazın bir değeri yoktur. (5 Puan). Faturanın ispat kuvveti hakkındaki kurallar ancak karşı tarafa tebliğ edilmiş fatura için uygulanır. Bunu ispat yükü de Tacettin e düşer. Dolayısıyla, bu yerine getirilmedikçe, faturanın hiçbir iddia için ispat kuvveti yoktur. (3 Puan). Bu ispatın yapılması ihtimalinde: Süresinde itiraz edilmeyen fatura her ne kadar satılan malın miktarı ve fiyatı hakkında delil olur ise de (TTK, m.21/2), bu sadece aksi ispatlanabilen bir karine değeri taşır. (3 Puan). Tacettin eksik kısmı ifa edeceğini belirtmekle, ifanın eksik olduğunu kabul ettiği, ikrar da bir kesin delil olduğu için, bu karinenin bir değeri yoktur. (3 Puan). Ayrıca, irsaliye ile de hangi tarihte, nereye, ne kadar mal teslim edildiği kolayca ispat edilerek, bu karine çürütülebilir. (2 Puan). Bedel açısından da, bedelin ne zaman ödeneceği sözleşme ile kararlaştırıldığından, henüz muaccel olmayan bir borç için fatura düzenlenmiştir. Fatura iki taraf arasında sözleşme kurmaz ve ancak mevcut bir sözleşmeye istinaden düzenlenen bir belgedir. Dolayısıyla, fatura ile bir sözleşme değişikliği de yapılmayacağı için, faturaya itiraz edilmemiş olmasının bir önemi yoktur. (3 Puan). Faturanın tebliğ edildiğini ispat yükü onu düzenleyen taraf4 olan Tacettin e aittir. Bu ispat TTK, m.18/3 e tabi değildir ve APS makbuzu dahil her türlü delille yapılabilir. Ancak bu ispat yapıldığı ve 8 gün içinde itiraz edilmediği anlaşıldığı zaman, TTK, m.21/2 deki ispat fonksiyonu uygulama alanı bulur. Bu ispatın yapılması ihtimalinde, miktar konusunda faturanın bir önemi yoktur. Çünkü eksik ifa bizzat Tacettin tarafından kabul edilmiştir. Eğer öyle olmasaydı, eksik ifa savunması karşısında ne kadar mal teslim ettiğini ispat yükü altındaki Tacettin, bu konuda itiraz edilmemiş olan faturaya dayanabilir ise de, bu karineyi irsaliye yardımı ile kolayca çürütmek mümkün olurdu. Diğer taraftan bedel için taksit ve vade konulmuş olması, faturanın taksit günlerinde düzenlenmesi gerektiğini göstermez. Fatura, vadeye göre değil teslim tarihine göre düzenlenir (VUK, m.231). TTK, m.21/2 deki hususlar arasında muacceliyet olmadığından, faturanın bir sözleşme değişikliği sayılması da mümkün olmadığından, itiraz etmemek fatura bedelini muaccel yapmaz. (14 Puan). 4) Borcun tamamı belli ve muaccel ise, alacaklı kısmi ifayı reddedebilir (TBK, m.84/1). Fakat ticari satışlarda; (i) sözleşmenin kısım kısım ifası mümkünse, veya (ii) alıcı ihtirazi kayıt ileri sürmeden kısmi ifayı kabul etmişse, aksi geçerli olur (TTK, m.23/1(a)). Alıcı, haklarını sadece teslim edilmemiş olan kısım hakkında kullanabilir. (3 Puan). Olayda sözleşmenin kısım kısım ifası mümkün olduğu gibi, zaten sözleşme ile malların Kasım ayı sonuna kadar değişik zamanlarda ve farklı şehirlere partiler halinde teslim edilmesi kararlaştırılmış, yapılan kısmi teslim nedeniyle bir ihtirazi kayıt da ileri sürülmemiştir. Bu durumda CarrefourSa, ancak teslim edilmemiş kg. zeytin ve kg. zeytinyağı için eksik ifaya bağlı haklarını kullanabilir. (3 Puan). Bu haklar; (i) eksik kısmın ifası + gecikme tazminatı, veya (ii) eksik kısmın ifasından vazgeçme + tazminat olarak belirlenmiştir (TBK, m.125). Her iki durumda da CarrefourSa ya teslim edilmiş kısım geçerli bir ifadır. (3 Puan). Ayrıca, eksik kısmın ifasına hazır olunduğu, gecikmeli de olsa ifa edilecek bu kısım CarrefourSa tarafından satılabileceği için sözleşmeden beklenen yararın ortadan kalktığı savunulamayacağı için, TTK, m.23/1(a) son cümledeki diğer şart da mevcut değildir. (3 Puan). Dolayısıyla, CarrefourSa ifa edilmiş kısmı da kapsayacak şekilde sözleşmeye son veremez. (3 Puan). İlave Puan: TTK, m.23/1(a) son cümlede...feshedebilir demektedir. Fesih, ileriye etkili bir sona erme hali olduğundan, burada ifa edilmiş kısmın geçerli olduğu ve fakat ifa edilmeyen kısmın ifasından vazgeçilmesi hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla, burada geçmişe etkili sona erme hali olan dönme hakkı verilmemiştir. Ayrıca, dönme halinde herkes ifa edilmiş edimleri iade edeceği, CarrefourSa ise müşteriye sattığı zeytin ve zeytinyağlarını iade edemeyeceği için, sözleşmeden dönebilmesi imkansızdır. TTK, m.23/1(a) son cümlede feshin düzenlendiği kabul edilince, bir önceki cümlede geçen...alıcı haklarını ancak teslim edilmemiş olan kısım hakkında kullanabilir ibaresi ile TBK, m.125 teki seçimlik haklardan sadece ifa + gecikme tazminatının kastedildiği ortaya çıkmaktadır. Buna göre, eğer son cümledeki şartlar mevcutsa alıcı sözleşmeyi feshedebilir, aksi halde gecikme tazminatı almak kaydı ile eksik kısmın ifasını kabul etmeye mecburdur. TTK, m.23/1(a) son cümledeki şartların mevcut olmadığı yukarıda açıklanmıştı. Bu nedenle, CarrefourSa nın sözleşmeyi fesih hakkı da yoktur. (İlave 5 Puan). Bununla beraber, TTK, m.23/1(a) son cümledeki şartlar mevcuttur. Fesih tarihi itibarıyla eksik kısmın ifası 1,5 ay gecikmiştir. Zeytin ve zeytinyağı sezonluk ürünler olduğu, bir sonraki sezonda yenisi çıkacağı, bu kadar gecikme karşısında eksik kısmın ne zaman ifa edileceği belli olmadığı, ayrıca iki mağazaya teslim edilen malların ayıplı olması nedeniyle eksik kısmın düzgün ifa edilip edilemeyeceği belli olmadığı için, somut olayda her iki şart da mevcuttur. Kullanılan veya bağlacından hükmün uygulanabilmesi için iki şarttan sadece bir tanesinin yeterli olduğu anlaşılmaktadır. (7 Puan). Malların bir kısmı satılmış ve dolayısıyla aynen iade edilemeyecek ise de, bu sözleşmeden dönme için bir engel değildir. Zira dönme durumunda ilişkinin tasfiyesi ve edimlerin iadesi sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre olduğundan, aynen iade olunamayan malların bedelleri üzerinden tasfiye yapılabilir. (5 Puan). İlave Puan: TTK, m.23/1(a) son5 cümlede dönme hakkı verilmediği ve fesih hakkı verildiği yorumu doğru değildir. Eğer doğru olsaydı, son cümle ile verilen hak için eksik kısım yüzünden sözleşmeden beklenen yararın ortadan kalması gibi bir şart aranmazdı. Eksik kısım bu kadar büyük önem taşıyorsa, doğru olan ifa edilmiş kısmı da geri vererek sözleşmeye son vermektir; alıcıyı ifa edilmiş kısmı geçerli bir ifa olarak kabul etmeye zorlamak doğru değildir. Ayrıca, son cümle hiç yazılmamış olsaydı, alıcıya eksik kısım açısından sözleşmeyi fesih hakkı ilk cümle ile zaten tanınmış olduğundan, son cümlenin kaleme alınması abesle iştigal olurdu. (İlave 5 Puan). Hakim olarak, gerekçesi belirtilmek kaydıyla, her iki cevap da tam puan alır. (15 Puan). 5) Zeytinyağının acı olması bir ayıptır. Satılan malın ayıplı olması halinde, TTK veya TBK da belirlenen süre içinde, satıcıya ayıp ihbarı yapılması gerekir. Aksi halde, alıcı malı ayıbı ile birlikte kabul etmiş sayılır (TBK, m.223/2). (5 Puan). Zeytinyağının acı olduğu tadına bakarak veya basit bir teste tabi tutarak kolayca anlaşılabilir. Bu, muayene anlaşılamayan, kullandıkça zaman içinde ortaya çıkan bir ayıp değildir. Muayene ve ayıp ihbarı en geç teslimden itibaren işleyecek olan 8 günlük süre sonuna kadar yapılmalıdır (TTK, m.23/1(c)). Bu kural söz konusu işlemlerin en geç ne zamana kadar yapılacağını belirler, yoksa muayene daha erken bir tarihte de yapılabilir. Buna göre, söz konusu görev iki şekilde yerine getirilebilirdi: Her parti zeytinyağı şişe ve teneke gibi ambalajlara konulmadan önce CarrefourSa görevlisi tarafından numune alınarak test edilebilirdi. Somut olaya göre basiretli tacir kuralının gereği en makul davranış tarzı, bu olurdu. Çünkü ileride bir şişe zeytinyağının ayıplı olduğu tespit edilirse, bunun hangi partiye ait olduğu ve dolayısıyla daha kaç bin şişe ayıplı mal bulunduğunu belirlemek çok güç olabilir. Eğer böyle yapılmamışsa, o zaman teslim edilen her partide numune olarak seçilen şişeler açılarak bunlar test edilebilirdi. Malları hiç muayene etmeden satışa arz etmek, ileride bunu kullanan tüketiciden satıcıya gelen ayıp ihbarı üzerine, satıcının bu kez dönüp üreticiye ayıp ihbarı yapması doğru değildir. Süresinde ayıp ihbarı yapmayan CarrefourSa bu zeytinyağlarını kabul etmiş sayılır (TBK, m.223/2). Dolayısıyla, ayıp nedeniyle alıcının seçimlik hakları (TBK, m.227), özel olarak fesih veya fatura bedelinden indirim uygulama alanı bulmaz. (10 Puan). Ambalaj içindeki zeytinyağının acı olup olmadığını anlamak ancak ambalajı açıp tadına bakmak veya bazı testlere tabi tutmakla mümkün olacağı, ambalaj bir kez açıldığında da artık mal rafta satılamayacağı için, bunu bir gizli ayıp olarak kabul etmek gerekir. Gizli ayıplarda, TTK, m.23/1(c) deki teslimden itibaren 8 günlük süre uygulanmaz, süre TBK, m.223 e göre belirlenir. Bu nedenle, acı çıkan yağlar için yapılan ayıp ihbarı süresindedir, henüz açılmamış ambalajlar içinse süre zaten işlememiştir. Dolayısıyla, ayıp nedeniyle alıcının seçimlik hakları (TBK, m.227), özel olarak fesih veya fatura bedelinden indirim uygulama alanı bulur. (10 Puan). Hakim olarak Tacettin in cevabını doğru bulan tam puan alır. (15 Puan). 6) Eğer CarrefourSa nın eksik kısım için sözleşmeyi fesih hakkı yoksa, kalan kısmın ifasını kabule mecbur olduğundan, fatura bedelinin tamamını ödemesi gerekir. (4 Puan). Eğer eksik kısım açısından fesih hakkı varsa, teslim edilmiş olan kısım geçerli bir ifadır ve bu kısma ait bedelin ödenmesi gerekir. Dolayısıyla, CarrefourSa TL / kg. X kg. = TL ödemekle borçludur. (4 Puan). Bedel borcunun taksite bağlandığı ve fatura tarihinde üç taksitin henüz vadesinin gelmediği doğru ise de, TTK, m.1530 da ticari satışlar için özel bir düzenleme yer almaktadır. Bu düzenleme içinde de, alacaklının KOBİ veya tarımsal işletme, borçlunun ise büyük ölçekli işletme olduğu durumlar için özel hükümler bulunmaktadır. Böyle bir satışta bedelin taksitle ödeneceğine dair sözleşme hükmü geçersizdir (TTK, m.1530/8 son cümle). Bir kerede ödenecek bedelin ne zaman muaccel olacağı ise TTK, m.1530/5 uyarınca belirlenir. Buna göre, fatura veya ödeme talebinin alındığı veya malın muayene ve kabul işlemlerinin tamamlandığı tarihten itibaren en çok 60 günlük bir vade kararlaştırılabilir.6 Sözleşmenin tarafları nedeniyle bu süre aşılamaz. Olayda malın teslimi tarihinde tamamlanmış, fatura da yine aynı tarihi taşımaktadır. Sözleşmeye göre ilk ödeme ise tarihinde yapılacaktır. Aradaki süre 60 günü aştığından, borcun tamamının tarihinde muaccel olacağı kabul edilmelidir. (7 Puan). Yukarıda açıklandığı şekilde CarrefourSa nın sözleşmeden dönme hakkı bulunduğundan, bedel ödeme borcu yoktur. Sadece iade olunamayan bir kısım mal var ise, buna ait bedeli ödemek gerekebilir. (4 Puan). Eğer CarrefourSa ancak sözleşmeyi fesih hakkına sahipse, o zaman ancak ifa edilmiş kısım için ödeme yapmak borcu altıdadır. Bu kısım da TL dir. (4 Puan). Bu ihtimalde ayıplı çıkan mallara ait bedelin de bu tutardan düşülmesi gerekir. (2 Puan). Diğer taraftan, şayet varsa, bedel ödeme borcu taksitlere bağlandığı, fatura bedeli henüz muaccel olmayan üç taksiti de içerdiği için,bu kısma ait bedel açısından da davanın reddi gerekir. (5 Puan). Kısmi ifa için Tacettin i veya CarrefourSa yı haklı bulan cevapların her ikisi de doğru kabul edilir. Ayıp konusunda Tacettin haklı olduğundan buna bağlı bedel indirimi gerekmez. Taksit ve TTK, m.1530 konusunda da yine Tacettin haklıdır. (15 Puan). 7) Bedel ödeme borcu her ne kadar taksitlendirilmiş ve vadeye bağlanmış ise de, bunun geçerli olmadığı açıklanmıştı. Taraflar arasında bir faiz oranı da kararlaştırılmamıştır. Buna göre, temerrüt faizinin başlangıcı ve oranı TTK, m.1530 uyarınca belirlenir. TTK, m.1530/2 ye göre; alacaklı edimini yerine getirmesine rağmen borçlu sözleşmede öngörülmüş tarihte veya belirtilen ödeme süresinde borcunu ödemezse ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer. Tırnak içindeki bu ibare kanun gereği geçersiz sayılınca, CarrefourSa nın fatura ve edimin yerine getirildiği tarih olan tarihinden itibaren temerrüde düştüğü kabul edilmelidir. (5 Puan). Eğer bu kabul edilmezse, o zaman TTK, m.1530/4 uyarınca temerrüt tarihi belirlenir. Bu da, hangisi daha erken ise faturanın karşı tarafa tebliğ edildiği veya malın teslim edildiği tarihten itibaren işleyecek 30 günlük sürenin sonudur. Buna göre, CarrefourSa tarihinden itibaren faiz ödemekle yükümlüdür. (5 Puan). İstenen faizin oranı TTK, m.1530/7 hükmüne uygundur. (2 Puan). Muaccel olmayan bir borç nedeniyle temerrüt faizi istenemez. Borç taksitlendirilmiş ve vadeye bağlanmış olduğu için muaccel olmadığı, açıklanmıştı. (5 Puan). Bu kabul edilmese bile, TTK, m.1530 un 2 ve 3. fıkralarına dayalı olarak ileri sürülen yorum yanlıştır. Çünkü, TTK, m.1530/5 uyarınca taksit ve vade geçersiz olduğu zaman borcun tamamı günü muaccel olmaktadır. Dolayısıyla, henüz borç muaccel olmadan veya tarihinde temerrüde düşülmesi mümkün değildir. TTK, m.1530/2 deki belirtilen ödeme süresinde ibaresi ile kastedilen şey TTK, m.1530/5 uyarınca belirlenecek olan muacceliyet tarihidir. Dolayısıyla, ancak tarihinden sonra temerrüt faizi istenebilir. (5 Puan). Faiz oranı ise doğrudur. (2 Puan). Hakim olarak CarrefourSa nın TTK, m.1530 hakkındaki açıklamasını doğru bulmanız gerekir. (12 Puan). VERSİYON 2 Tacettin esnaftır sonucuna varanlara 1. Soru için 0 Puan verilir. Bu hata sonraki bütün cevapların yanlış olması sonucunu doğurur. Bununla beraber, müteakip sorularda, her cevabın Tacettin in esnaf olması ihtimali için doğru ve tutarlı olması kaydıyla, %50 üzerinden puan verilir. Buna göre farklılıklar şöyledir: 1) Tacettin tacir değilse, Genel Test uyarınca, uyuşmazlık TTK, m.1/1 deki Kurallar Piramidine göre çözülür. Fakat Özel Test uyarınca, TTK, m.23 ve 1530 uygulanmaz.7 2) Sadece bir tarafın tacir olması uyuşmazlığı Nispi Ticari Dava saymak için yeterli olmadığından, asliye hukuk mahkemesi görevlidir. 3) Bu soru açısından herhangi bir farklı özellik yoktur. 4) Eksik ifa için TTK, m.23 değil, TBK hükümleri uygulanır. 5) Ayıp çeşidinde bir farklılık yoktur, süre ve sonuçlarına TBK hükümleri uygulanır. 6) Ödeme borcunun varlığı, miktarı ve muacceliyet konularında, feshin geçerli olup olmadığı ve TBK hükümlerinin uygulanması nedeniyle farklılıklar çıkar. 7) Temerrüt tarihi TBK hükümlerine göre belirlenir, fakat ticari iş olduğu için ticari faiz istenebilir. Benzer belgeler
BANKA TÜKETİCİ VE KONUT KREDİSİ YARGI KARARLARI IŞIĞINDA KREDİ MASRAF İADESİ A) GİRİŞ Av.Sedat KARTAL Tüketici nin kullanmış olduğu ve özelinde banka ve finans kuruluşlarınca sağlanmış olan tüm kredilerin Detaylı TİCARİ İŞLETME HUKUKU ^1.TİCARET HUKUKUNA GİRİŞ
^1.TİCARET HUKUKUNA GİRİŞ I.TİCARET HUKUKU KAVRAMI Ticaret hukuku,esas itibariyle kendisine ticari faaliyetleri konu edinen,ticaret hayatına ilişkin sürat,güven ve işlemlerde kolaylık gibi ilkelere sahip Detaylı 4822 SAYILI YASA İLE DEĞİŞİK 4077 SAYILI YASA DA TANIMLANAN KONUT NEDİR?
4822 SAYILI YASA İLE DEĞİŞİK 4077 SAYILI YASA DA TANIMLANAN KONUT NEDİR? Naci ÖZDAMAR * AYIPLI MAL Madde 4. Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda ya da reklam ve ilanlarında yer alan Detaylı TİCARET HUKUKU DERS NOTLARI Prof.Dr. Veliye YANLI
TİCARİ İŞLETME HUKUKU TİCARİ İŞLETME TİCARET HUKUKU DERS NOTLARI Prof.Dr. Veliye YANLI Ticaret Kanunu Ticari İşletme" esasına dayanmaktadır. Bununla beraber ticari işletme kavramı kanunda tanımlanmış değildir. Detaylı SON DEĞİŞİKLİKLER ÇERÇEVESİNDE HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU İLE BORÇLAR KANUNU İLİŞKİSİ
SON DEĞİŞİKLİKLER ÇERÇEVESİNDE HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU İLE BORÇLAR KANUNU İLİŞKİSİ Prof. Dr. Seyithan Deliduman A- GİRİŞ Medeni usul hukuku (hukuk muhakemeleri usulü hukuku; medeni yargılama hukuku), Detaylı Genel Olarak Tüketici Kredileri ve Tüketici Kredilerinde Kişisel Teminatlar
Bankacılar Dergisi, Sayı 67, 2008 Genel Olarak Tüketici Kredileri ve Tüketici Kredilerinde Kişisel Teminatlar Prof. Dr. Selçuk Öztek * Konumuz tüketici kredilerinde kişisel teminatlar olmakla birlikte, Detaylı ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Vergiyi Doğuran Olay. a) Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması,
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Vergiyi Doğuran Olay MADDE 10 : VERGİYİ DOĞURAN OLAY MADDE METNİ: Vergiyi Doğuran Olay: a) Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması, b) Malın tesliminden Detaylı TÜRK BORÇLAR KANUNU (TBK) m.100 (ebk m.84) ÜN MAHSUP KURALINA İLİŞKİN BİR İNCELEME
Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.100 (ebk m.84) ün Mahsup Kuralına 1253 TÜRK BORÇLAR KANUNU (TBK) m.100 (ebk m.84) ÜN MAHSUP KURALINA İLİŞKİN BİR İNCELEME A Research Related to the Rule of Deduction according Detaylı TÜRK TİCARET KANUNU (1)
10975 TÜRK TİCARET KANUNU (1) Kanun Numarası : 6102 Kabul Tarihi : 13/1/2011 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 14/2/2011 Sayı : 27846 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 50 BAŞLANGIÇ A) Kanunun uygulama Detaylı Yeni Türk Ticaret Kanunu
Prof. Dr. Veliye YANLI / Yrd. Doç. Dr. Murat Yusuf AKIN Yeni Türk Ticaret Kanunu Dünya Değişiyor. Ya Siz? kpmg.com.tr Yeni Türk Ticaret Kanunu Dünya Değişiyor. Ya Siz? Yeni Türk Ticaret Kanunu Dünya Detaylı HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU
HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU HUKUKİ MÜZAKERE TOPLANTILARI 23-26 MAYIS 2013 - HATAY Grup Adı : Özel Hukuk 3. Grup Konu : Tüketici davaları Grup Başkanı : Abdullah TURGUT (Yargıtay Tetkik Hâkimi) Grup Detaylı TÜKETİCİ SÖZLEŞMELERİNDE 6502 SAYILI TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDAKİ KANUN İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER VE 4077 SAYILI YASA İLE KARŞILAŞTIRMA
TÜKETİCİ SÖZLEŞMELERİNDE 6502 SAYILI TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDAKİ KANUN İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER VE 4077 SAYILI YASA İLE KARŞILAŞTIRMA 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, 07.11.2013 Detaylı 13.11.2013. Satış Sözleşmesinin Koşulları Bakımından Çeşitleri. Örnek Üzerine Satış. Satılan Örneğe Uygun Değilse. ayıba ilişkin hükümlere dayanabilir
Örnek Üzerinde Satış Satış Sözleşmesinin Koşulları Bakımından Çeşitleri Beğenme Yoluyla Satış Taksitle Satış Kısmi Ödemeli Satışlar Önödemeli Taksitle Satış Örnek Üzerine Satış TANIM : Tarafların sözleşmenin Detaylı KISIM III ÖLEN ADINA MİRASÇILAR TARAFINDAN ÖDENMESİ GEREKEN VERGİLER
KISIM III ÖLEN ADINA MİRASÇILAR TARAFINDAN ÖDENMESİ GEREKEN VERGİLER 1. ÖLENLE İLGİLİ OLUP MİRASÇILAR TARAFINDAN YERİNE GETİRİLMESİ GEREKEN NORMAL VERGİSEL YÜKÜMLÜLÜKLER Bu bölümde, mirası reddetmemiş Detaylı FAKTORİNG SÖZLEŞMESİ Sözleşme No :... arasında aşağıdaki şartlarla işbu faktoring sözleşmesi tanzim ve imza olunmuştur.
Sözleşme Tarihi :... FAKTORİNG SÖZLEŞMESİ Sözleşme No :... Bir tarafta, Eski Büyükdere Cad. Giz 2000 Plaza, No.7 Kat: 15 / 59,60 Maslak, İstanbul adresinde mukim İstanbul Faktoring A.Ş. (FAKTOR) İle diğer Detaylı TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN TASARISI
TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN TASARISI BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını Detaylı TÜKETİCİ KREDİLERİ Mesut Cemil Cad. Murat İş Hanı B Blok Kat:6 Daire:21 Kuştepe-Mecidiyeköy / İSTANBUL
C.57 Sa.3 [753-778] Yargıtay Kararları Işığında 6570 Sayılı Kanun 753 YARGITAY KARARLARI IŞIĞINDA 6570 SAYILI KANUN KAPSAMINDAKĐ KĐRA SÖZLEŞMELERĐNDE KEFĐLĐN SORUMLULUĞU In The Light of The Decisions of Detaylı Muhasebenin Görev ve Fonksiyonları
Muhasebe toplumun en küçük birimi olan aileden büyük holding ve şirketlere kadar herkesi çok yakından ilgilendiren geniş bir kavramdır. Basit anlamda muhasebe; hesap tutma anlamına gelmektedir. Her ailenin Detaylı EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİNİN SONA ERMESİ, MAL REJİMİNİN TASFİYESİ, İSTENEBİLECEK ALACAKLAR, BELİRLENMESİ VE HESABI (Yargıtay Kararları ile)
EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİNİN SONA ERMESİ, MAL REJİMİNİN TASFİYESİ, İSTENEBİLECEK ALACAKLAR, BELİRLENMESİ VE HESABI (Yargıtay Kararları ile) Av.Ünzüle Küçüköner A) EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİNİN Detaylı TÜHİS İş Hukuku ve İktisat Dergisi Cilt: 24 Sayı: 6 / Cilt: 25 Sayı: 1-2 Mayıs - Ağustos - Kasım 2013 HUKUK BÖLÜMÜ
HUKUK BÖLÜMÜ Yargıtay Kararları T.C. YARGITAY 9. Hukuk Dairesi Esas No : 2011/33127 Karar No : 2013/25090 Tarihi : 07.10.2013 KARAR ÖZETİ: İŞVERENİN EŞİT İŞLEM BORCU 4857 sayılı İş Kanunu nun 5. maddesindeki Detaylı Sözleşmenin Müşteri Tarafından Aynen Kabul Edilmesi Halinde Alınacak Tutanak : Sayın Atak Faktoring Hizmetleri A.Ş.'ne
Sözleşmenin Müşteri Tarafından Aynen Kabul Edilmesi Halinde Alınacak Tutanak : Sayın Atak Faktoring Hizmetleri A.Ş.'ne.../.../...tarihinde incelemem/incelememiz için tarafıma/tarafımıza gönderilmiş olan Detaylı İPOTEĞİN ALACAK BAKIMINDAN KAPSAMI THE EXTENSION OF MORTGAGE IN TERMS OF CREDIT
İPOTEĞİN ALACAK BAKIMINDAN KAPSAMI THE EXTENSION OF MORTGAGE IN TERMS OF CREDIT Mustafa ÜNLÜTEPE * Özet: Alacak miktarının belirli olup olmamasına bağlı olarak anapara ve üst sınır ipoteği tescil edilmesi, Detaylı MÜTESELSİL SORUMLULUK UYGULAMASI VE 70 NO.LU KDV GENEL TEBLİĞİ
MÜTESELSİL SORUMLULUK UYGULAMASI VE 70 NO.LU KDV GENEL TEBLİĞİ Sakıp ŞEKER* I MÜTESELSİL SORUMLULUK UYGULAMASI A MÜTESELSİL SORUMLULUK KAVRAMI Müteselsil (dayanışmalı) sorumluluk, borçlulardan her birinin Detaylı Bu Kanunun 5 ve 6 ncı madde hükümleri, tahkim yerinin Türkiye dışında belirlendiği durumlarda da uygulanır.
MİLLETLERARASI TAHKİM KANUNU MİLLETLERARASI TAHKİM KANUNU Kanun No: 4686 Kabul Tarihi: 21/06/2001 Resmi Gazete Tarihi: 05/07/2001 Resmi Gazete Sayısı: 24453 BİRİNCİ BÖLÜM : GENEL HÜKÜMLER AMAÇ VE KAPSAM Detaylı TÜRK BORÇLAR KANUNU. BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler BİRİNCİ BÖLÜM Borç İlişkisinin Kaynakları BİRİNCİ AYIRIM Sözleşmeden Doğan Borç İlişkileri
10757 TÜRK BORÇLAR KANUNU Kanun Numarası : 6098 Kabul Tarihi : 11/1/2011 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 4/2/2011 Sayı : 27836 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 50 Sayfa: BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler Detaylı 4686 SAYILI MİLLETLERARASI TAHKİM KANUNUNA GÖRE HAKEM KARARLARINA KARŞI KANUN YOLLARI
4686 SAYILI MİLLETLERARASI TAHKİM KANUNUNA GÖRE HAKEM KARARLARINA KARŞI KANUN YOLLARI Hatice SARITAŞ * I- Genel Olarak Kanun Yolları Kanun yolu, davanın taraflarınca yanlış olduğu iddia edilen kararların, Detaylı TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN
TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 4077 Kabul Tarihi : 23/2/1995 Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 8/3/1995 Sayı : 22221 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 34 BİRİNCİ KISIM Amaç, Detaylı ÖDEME ZAMANLARINA UYULMAMASININ HUKUKÎ SONUÇLARI
Vergi Hukukunda Ödeme Zamanları ve Ödeme Zamanlarına Uyulmamasının 207 H VERGİ HUKUKUNDA ÖDEME ZAMANLARI VE ÖDEME ZAMANLARINA UYULMAMASININ HUKUKÎ SONUÇLARI Dr. Adil NAS * GİRİŞ Vergi hukukunda süreler, Detaylı YASAL VEKALET ÜCRETİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ VE KDV KARŞISINDAKİ DURUMU