YAPI APLİKASYON PROJESİ YAPIMI VE UYGULANMASI, MÜELLİFLİK, FENNİ MESULİYET, TİP SÖZLEŞMELER VE MESLEKİ FAALİYET DENETİMİ HAKKINDA
Yayına Giriş Tarihi: 07.02.2017 Güncellenme Zamanı: 07.02.2017 17:51:40 Yayınlayan Birim: GENEL MERKEZ
Sayı	: 3/B15- 36 04/01/2017
Konu : Yapı Aplikasyon Projesi Yapımı ve Uygulanması,
Müelliflik, Fenni Mesuliyet, TİP Sözleşmeler ve
Mesleki Faaliyet Denetimi Hakkında.
Bilindiği üzere bir taşınmaz üzerindeki yapılaşmanın bilim, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun şekilde yapılması İmar Kanunu, Yapı Denetim Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerinin gerek kurumlar gerekse de müellif/fenni mesullerce doğru uygulanması ile mümkün olmaktadır. Bu da sağlıklı kentlerin oluşturulması bakımından büyük önem arz etmektedir.
Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin 57 ve 58. maddeleri ile diğer ilgili maddeleri gereğince harita mühendislerince hazırlanıp imzalanan ve ilgili belediyesine sunulan Yapı Aplikasyon Projesi zorunlu ruhsat eki projeler arasında sayılmıştır.
Ayrıca Harita Mühendislerince yapı aplikasyon projesi düzenlenmesini ve yapının, eklentilerinin, müştemilatının, teknik altyapıların ruhsat eki projelerine göre aplikasyonunun yapılarak yürürlükteki yasa, imar planı, yönetmelik, şartname ve standartlara uygun olarak inşa edilmelerini ve fenni mesuliyet üstlenilmesini sağlamak amacıyla Oda yönetim Kurulumuzca 05.09.2016 tarih 20/298 sayılı karar ile "Yapı Aplikasyon Projesi Yapımı ve Uygulanması ile Fenni Mesuliyet Üstlenilmesi Esasları Şartnamesi" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Yapı ruhsatının düzenlenmesi aşamasında proje müellifi SHKM tarafından yapı aplikasyon projesinin hazırlanması ve yapım aşamasında yapı aplikasyon projesinin uygulamasını yapması, yapılan yapı aplikasyon projesinin yapı denetim kuruluşu tarafından denetiminin yapılması ve uygunluk görüşünün idareye verilmesi, yapım aşamasında yapı aplikasyon projesinin uygulanmasının denetlenmesi gerekmektedir. Fakat yapı denetim kuruluşlarının bünyesinde denetçi harita mühendisi bulunmadığından Serbest Harita ve Kadastro Mühendislik Bürolarından hizmet satın alarak fenni mesuliyetin SHKM tarafından üstlenilmesini sağlaması gerekmektedir. Dolayısıyla yapı ruhsatının "Yapı Projeleri" kısmında yapı aplikasyon projesi müellifi SKHM`nin, "Yapı Denetimi" kısmında ise yapı denetim kuruluşunun hizmet satın aldığı fenni mesul SHKM`nin imzasının bulunması gerekmektedir. Yapı Kullanma izin belgesinin "Yapı Denetimi" kısmında da fenni mesul SHKM`nin imzası bulunması gerekmektedir.
Bu bilgilere göre, Yapı ruhsatı düzenlenmesinden sonra taşınmaz maliki ile Oda Tip Sözleşmesini (TİP-2) imzalayan proje ve uygulama sorumlusu müellif serbest harita ve kadastro mühendisi (SHKM) tarafından kesinleşen yapı aplikasyon projesi zemine aplike edilir. Yapı Denetim firması ile HKMO Tip sözleşmesi (TİP-3) imzalayarak yapı aplikasyon projesinin denetimini ve yapının fenni mesuliyetini üstlenen SHKM tarafından, yapı aplikasyon projesi kontrol edildikten sonra iş yeri teslim tutanağı ilgili idarenin yetkili elemanı, yapı sahibi, yapı denetim kuruluşu, yapı müteahhidi veya yapı müteahhidi adına şantiye şefi tarafından imza altına alınıp ilgili idareye sunulur. Bu işlemden sonra kazıya başlanır, kazı işlemi bittikten sonra grobeton dökülür ve yapının köşe noktaları müellif SHKM tarafından aplike edilir. Fenni mesul SHKM tarafından kontrol edilir.
İlgili belediye ve yapı denetim firmasının gerekli kontrol ve onayları sonrası yapı kullanma izin belgelerinin düzenlenmesi yapının ruhsat ve eklerine uygun olarak tamamlandığını göstermektedir.
Gerek proje sorumlusu müellif Harita Mühendisince hazırlanan Yapı Aplikasyon Projesi, gerekse de fenni mesul olarak yapı denetimi adına görev yapan Harita Mühendisinin mesleki faaliyetini yürütmeye yetkili olup olmadığının Odamızdan alacağı TİP-2, TİP-3 sözleşmeleri ve belgeleri ile belirlenmesi bir zorunluluktur.
Bilindiği üzere, 6495 sayılı "Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" isimli torba yasa kapsamında 3194 sayılı İmar Kanunu` nun 8. maddesine eklenen bir bentle "Harita, plan, etüt ve projeler; ilgili idare kanunlarında açıkça belirtilen yetkili kuruluşlar dışında meslek odaları dâhil başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulamaz, tutulması istenemez. Vize veya onay yaptırılmaması ve benzeri nedenlerle müellifler ve bunlara ait kuruluşların büro tescilleri iptal edilemez veya yenilenmesi hiçbir şekilde geciktirilemez. Müelliflerden bu hükmü ortadan kaldıracak şekilde taahhütname talep edilemez" düzenlemesi yapılmıştır.
3194 Sayılı İmar Kanununun 38. Maddesinde "Halihazır harita ve imar planlarının hazırlanması ve bunların uygulanmasının fenni mesuliyetini; uzmanlık, çalışma konuları ve ilgili kanunlarına göre, mühendisler, mimarlar, şehir plancıları deruhte ederler." denilmekte olup, Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin Parsellere ait tanımlar başlıklı 15. maddesinin 28. fıkrasında "Fenni Mesul: Proje müellifleri kendileri olsun veya olmasın, yapının yürürlükteki kanun, imar planı, ilgili yönetmelik hükümleri, Türk standartları, bilimsel kurallar, teknik şartnameler, fen, sanat ve sağlık kurallarına ve tüm mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenen ruhsat eki projelerine göre gerçekleştirilmesini, aldıkları eğitime göre denetleyen ve ilgili idareler ile üyesi oldukları odalarına karşı sorumlu olan ilgili meslek mensuplarıdır." denilmiş ve aynı yönetmeliğin Yapı ruhsatı işleri başlıklı 57. maddesinde "Proje müellifliği ve yapım işlerinin denetimine dair fenni mesuliyet üstlenen mimarların ve mühendislerin, 27/1/1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu uyarınca, ilgili meslek odasına kayıtlı olmaları, büro tescillerini yaptırmaları gerekir." hükümleri incelendiğinde yapılan düzenlemenin, Meslek Odalarına 6235/7303 sayılı Yasa ve 3458 sayılı Yasa ile tanınan üyeleri üzerindeki mesleki denetim yetkisini kısıtlayacak veya ortadan kaldıracak mahiyette olmadığı anlaşılmaktadır.
Yürürlükteki mevzuat kapsamında; Odamızın yaptığı mesleki denetimin, harita mühendisi müelliflerce yapılan harita, plan, etüt ve projeleri denetlemek olmadığı, sadece müellifin o andaki üye sicil durumunun belirlenmesi (kısıtlılığının olup olmadığı) ve üretilen hizmetin Odamızca belirlenen en az ücret tarifesine uygunluğunun incelemesi şeklindedir.
Odamız meslek disiplinimizle ilgili hizmetlerde; Kamu ve ülke çıkarları ilkesinden hareketle ve hukuk normları çerçevesinde yaşanabilir ve fen ile sağlık kurallarına uygun kent dokusunu oluşturmak amacı ile yasa ve yönetmelik hükümlerinin eksiksiz uygulanması yönünde gerekli tüm katkıların verilmesi ve sürecin izlenmesini kamu görevi olarak görmektedir.
Mesleki faaliyet denetimi yaptırılmadan ilgili idarelere sunulan veya Oda`ca onaylı TİP sözleşme (TİP-1,TİP-2 ve TİP-3) dışında mevzuata ve usule aykırı sözleşme vb. gibi belgelerin kabul edilmesi durumunda doğacak zararların hukuki sorumluluğunun ilgili idarelere ve kamu görevlilerine ait olacağının bilinmesine, ayrıca Odamızın mevzuattan kaynaklanan hak ve yetkilerini kullanamaması durumunda oluşacak kamu zararının sorumluları hakkında her türlü hukuki yola başvurulacağının bilinmesi gerekmektedir.
GEREĞİ	: - Valilikler,