Ana Sayfa / Sağlıklı Yaşam / Karaciğer Yağlanması Nedir? Belirtileri Nelerdir ve Nasıl Tedavi Edilir?
Yazar: Şahin Gezici - Saat: 19:19 - Tarih: 14 Eylül 2015 - Yorum: 0
Birçok kişide bazı durumlardan dolayı ortaya çıkan aşırı yağların karaciğerde birikmesinden dolayı karaciğer yağlanması denilen hastalık görülmektedir. Gelişmiş ülkelerdeki insanların en çok rastladığı olgulardan biri de denilebilir. Yağlı karaciğer durumunda karaciğer hücrelerinde aşırı yağ bulunmaktadır. Aslında, karaciğer yağlanmasına hastalık yerine bir bulgu desek daha doğru olur. Bilindiği gibi karaciğer, vücudumuz için çok önemli olmasının yanı sıra metabolik açıdan en kompleks organdır.
Protein, karbonhidrat, yağ, vitaminler ve ilaçların vücutta işlem görebilmesini sağladığından dolayı karaciğerimize çok dikkat etmemiz gerekiyor. Dünyada hızlı bir artış gösteren karaciğer yağlanması, ülkemizde de her dört yetişkinden birinde olan rahatsızlıktır.
Peki, karaciğer yağlanmasına neler yol açıyor? Karaciğer yağlanmasının en yaygın nedenlerini aşırı kilo, alkol, fazla sayıda ilaç kullanımı, hormonal hastalıklar, aşırı A vitamini kullanımı, aşırı yağlı beslenme ve diyabet hastalığı şeklinde sıralamak mümkündür. Virüs hepatiti veya demir depolama hastalığı şeklinde başka bir hastalığın semptomu da olabilen karaciğer yağlanmasının iki türü vardır. Bunlar alkole bağlı ve alkol dışı karaciğer yağlanmasıdır.
Aşırı kilodan kaynaklanan bir yağlı karaciğeri alkole bağlı bir yağlı karaciğerden ayırt etmek güçtür. Fazla süre geçmeden farkına varılan karaciğer yağlanmalarında işi kontrol altına almak mümkündür ve bu türü doktorları da fazla endişe ettirmez.
Hareketsiz bir yaşam da karaciğeri kötü etkiler. Ayrıca normal kilolu ve sağlıklı bireylerde de genetik yatkınlığı söz konusu ise, karaciğer yağlanması görülebilmektedir.
Yağlı Karaciğerin Zararları Nelerdir?
Normal kilolu kişilerde de karaciğerlerinin %5’inden azında yağ bulunmaktadır. Ancak kilo artışı sebebiyle bu yağlanma artıyor ve karaciğerde yapısal ve fonksiyonel bozukluklara neden oluyor.
Karaciğer hücrelerinde biriken yağlar, vücut için hayati önem taşıyan enzimlerin üretilmesinde ve dağılımında sorunlara neden oluyor. Özellikle son yıllardaki bilimsel araştırmalara göre karaciğer yağlanmaları kalp hastalıkları riskini artırıyor. Bazı hastalarda karaciğerde iltihap meydana gelirken, bazılarında siroz veya ilerisinde karaciğer kanseri görülebiliyor.
Karaciğer yağlanması bazı durumlarda hiçbir belirti sezdirmeden gizli ve sinsi bir şekilde seyir gösterebiliyor. Halsizlik, iştahsızlık, kusma, kırgınlık, yorgunluk, karın üst sağ bölgesinde ağrı veya dolgunluk hissini belirtilerden sayabiliriz. Ayrıca sarılık, karında sıvı birikimi, memelerde büyüme gibi teşhislerde karaciğer hastalığını düşündürecek bulgulardandır.
Karaciğer yağlanmalarında erken teşhis çok önemlidir. Ne kadar erken teşhis edilirse eski sağlıkla duruma dönmek o kadar hızlı ve kolaydır. Unutulmaması gereken şeylerden biri bu rahatsızlığın tersine çevrilebildiği ve erken teşhislerde tedavi edilebildiğidir. Ultrason muayenesi bu durumu teşhis etmek için kullanılmaktadır. Ayrıca yağlı karaciğerin nedenleri ortaya çıkarılarak bunların giderilmesi yönünde bir tedavi uygulanmaktadır. Yani yağlı karaciğer için kabul görmüş bir ilaç tedavisi yoktur.
Alkole bağlı karaciğer yağlanmalarında alkolü kesmek tedavide çok önemli bir unsurdur. Bazı kişilerde alkol yoksunluğundan kaynaklı şiddetli etkileşimler görülebilir, bu gibi durumlar uygun tedavi ve rehberlik ile giderilebilir. Alkol tüketiminden kurtulmak ve doktorunuzun yazacağı etkili bir diyetle 24 hafta içerisinde karaciğer iyileşmesi görülmektedir.
Henüz karaciğer yağlanması sorunu olmayanlar ve alkol tüketen kişilerinde alkolün zararlı sonuçlarının farkında olmalarını ve alkol tüketimini azaltmalarını ya da alkolden kaçınmalarını öneriyoruz.
Aşırı kilolu kişilerde beslenme tarzları değiştirilerek, vücut ağırlığını azaltma yönünde dengeli diyetlerle yavaş ve dikkatli bir şekilde ilerlenir ve vücut aktiviteleri arttırılır. Bunun için egzersizler önerilir. Haftada 4 gün en az 30 dakikalık tempolu yürüyüşler karaciğer yağlanmalarına karşı açılan savaşlarda oldukça etkilidir. Öyle ki, kişinin kilosunda %5 bir azalma sağlandığında, karaciğer yağlanması rahatsızlığı gerileyebiliyor.
Günde bir fincan kahve içmek de, karaciğer yağlanmasında azaltıcı bir etki göstermektedir. Yenilenme özelliğine sahip olan karaciğerin dikkat edildiğinde bu özelliği sayesinde eski formuna kavuşabildiği unutulmamalıdır.
Karaciğer Yağlanmasında Nasıl Beslenilir?
Peki, karaciğer yağlanması rahatsızlığı bulunan kişiler nasıl beslenmeli? Nelere dikkat etmeli? Gün içerisinde hareketsiz bir yaşamınız varsa, bunu egzersizler ile ortadan kaldırmaya ve beslenme tarzınızı düzelterek sağlıklı beslenmeye başlamalısınız.
Beyaz ekmek, beyaz pirinç, tahıl ve konsantre şeker gibi bazı gıdalar hızla kan şekerini yükselttiğinden dolayı bu gibi gıdalardan kaçınılmalıdır. Ayrıca hayvansal yağlar, işlenmiş et ürünleri, tavuk derisi ve sakatatlar, pastırma, sosis-sucuk-salam, doymuş yağlar, kızartmalar ile aşırı karbonhidrat ve şeker tüketiminden de uzak durulmalıdır. Lahana-tavuk-mantar çorbası, gazlı içeceklerden de kaçınılmalıdır.
Bunlara karşılık günlük taze sebze-meyve, beyaz et ve ağırlıklı olarak lifli gıdalar tüketmek gerekiyor.
Derisiz tavuk-hindi eti
Patates, brokoli, biber ve havuç vb karışımlardan oluşan sebze çorbaları
Bunlarla birlikte doktorunuzun da diyeceği gibi hızlı kilo vermelerden kaçınılması gerekiyor. Hızlı, ani kilo kayıpları da karaciğer yağlanmasına neden olabilmektedir.