Home Täzelikler Medeniıet we jemgyıet Türkmen halysy Wenanyň Taryhy sungat muzeıinde mynasyp orun eıeleıär
Sowalnama Türkmen halysy Wenanyň Taryhy sungat muzeıinde mynasyp orun eıeleıär
Türkmenistanyň Prezidenti Wenanyň merkezinde, Mariıa Tereziıanyň meıdançasynda ıerleşıän Taryhy sungat muzeıine baryp gördi. Bu muzeı oňa meňzeş beıleki binalar — Tebigat ylymlary muzeıi, uly bolmadyk owadan seıilgäh we imperator zenanyna gurlan ıadygärlik bilen birlikde Maria Theresien-Platz binagärlik toplumyna girıär.
Surat galereıasy Taryhy sungat muzeıiniň hakyky genji-hazynasy hasaplanylıar. Onda Günbatar İewropanyň XIV — XVIII asyrlarda ıaşap geçen ussatlarynyň suratlary goılupdyr. Hormatly Prezidentimiz muzeı ekspozisiıasy bilen tanyşlygyny hut şu bölümden başlaıar.
Muzeıiň oňat bezelen zallarynda günbatar sungatynyň köp sanly gymmatlyklary, şol sanda Rafaeliň “İaşyl lybasly Madonnasy”, Welaskesiň suratlary, Wermeıeriň, Rubensiň, Rembrandtyň, Dıureriň, Tisianyň, Tintorettonyň eserleri goılupdyr. Muzeıde Piter Breıgeliň suratlarynyň dünıädäki iň uly ıygyndysy ıerleşıär—bu ıerde suratkeşiň dürli ıyllarda döreden ähli işleriniň ıarysyny görmek bolıar. Meşhur “İylyň pasyllary” atly topluma girıän suratlar ıygyndynyň merjeni hasaplanıar.
Soňra muzeıiň ıolbaşçysy belent mertebeli myhmany “Salıers”, “Rudolf II”, “Ekzotik” we “Aıwori” zallarynyň täsin gymmatlyklary bilen tanyşdyrıar. Soňra Türkmenistanyň Prezidentine Gabsburglaryň nebereleriniň ozalky genji-hazynasyndan, imperator Rudolf II kunstkamerasyndan (Kunstkammer) gymmatlyklar görkezilıär. Onuň gymmatlyklary dünıäniň iň uly kunstkameralarynyň hataryna girıär hem-de Orta asyr, Galkynyş we barokko eııamlarynyň gymmatlyklaryny öz içine alıar. Piliň süňkünden ıasalan zatlar, bürünç heıkeljikler, ylmy gurallar, sagatlar we gap-gaçlar, oınawaçlar we ıöriteleşdirilen tehniki serişdeler uly gyzyklanma döredıär.
Türkmenistanyň Baştutany şeıle hem Müsüriň we İakyn Gündogaryň gymmatlyklarynyň ıygyndysy bilen tanyşdyryldy. Gadymy patyşalyk döwrüniň (300 — biziň eııamymyzdan ozalky 2270-nji ıyllar) gadymy müsür ıadygärlikleriniň toplumlarynyň jemlenmegi netijesinde bu gymmatlyklar dünıädäki iň ähmiıetlileriň biri hasaplanylıar. Faraonlaryň we ıokary wezipeli emeldarlaryň heıkelleri, haıwanlaryň şekilleri, relıefler, daş we bürünç heıkeljikler, tumarlar, bezegler, papiruslar, mumyıalar, sarkofaglar we beıleki zatlar demirgazyk-günorta Afrikanyň we alynky Aziıanyň halklarynyň gadymy siwilizasiıalary bilen tanyşdyrıar. Bu ıerde şeıle hem Gündogar çapyksuwar esgerleriniň esbaplary goılupdyr.
Bu toplumlaryň ıerleşen muzeı zallary diňe bir baı ıygyndylary bilen däl, eısem, bezeg we amaly-haşam işleriniň ıokary ussatlyklyk bilen geçirilmegi netijesinde bu ıere gelıänlere Gadymy Müsür dünıäsine özboluşly syıahat etmäge mümkinçilik berıär. Bu gymmatlyklar bolsa şol döwrüň ybadathanalarynyň içki bezegini aıdyňlyk bilen görkezıär. Arhitektorlar granitden taııarlanan hakyky üç sütüni (takmynan, biziň eııamymyzdan ozalky 1420 ıyl) ulandylar, şeıle hem zallary ıörite nagyşlar bilen bezediler. Olar aramgählerdäki nagyşlara çalymdaşdyr.
Haly we haly önümleri—dünıäniň dürli ıurtlarynyň ussatlarynyň işleri—Gabsburglar maşgalasyndan bolan awstriıaly imperatorlara sowgatlar, hususan-da, ösümlikleriň käbir görnüşleriniň şekilleri şöhlelendirilen uly möçberli gobelen döwlet Baştutanynyň ünsüni özüne çekdi. Bu gobelen diňe bir sungat eseri bolmak bilen çäklenmän, eısem, floristika boıunça özboluşly gollanma hem bolup durıar. Köp sanly gymmatlyklaryň arasynda Karl V tugrasy şekillendirilen gobelen hem görkezilıär.
Türkmen döwletiniň Baştutany hödürlenen gymmatlyklaryň – adamzadyň gadymy taryhynyň we medeniıetiniň subutnamalarynyň ähmiıetine ıokary baha berip, Türkmenistanyň çäginde, hususan-da, Köne Nusaıda we Gadymy Merwde arheologlar tarapyndan ıüze çykarylan gadymy siwilizasiıalaryň subutnamalary barada durup geçdi we şunuň bilen baglylykda, ajaıyp alymlar W.Sarianidiniň hem-de W.Massonyň haıran galdyryjy açyşlaryny ıatlap geçdi. Köp sanly arheologiki ekspedisiıalar özleriniň tapyndylary bilen türkmen muzeılerini baılaşdyrdy diıip, Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow aıtdy.
Türkmenistanyň Prezidenti “Maria Tereziıa” zalynda Hormatly myhmanlaryň kitabynda ıadygärlik ıazgy galdyrdy. Döwlet Baştutany Taryhy sungat muzeıiniň ıolbaşçysyna işinde üstünlikler arzuw edip, Sabine Haaga ıadygärlik sowgadyny — ajaıyp türkmen halysyny gowşurdy we türkmen halkynyň medeniıetiniň hakyky gymmatlygy bolan milli halyçylyk sungatynyň asyrlaryň jümmüşinden gözbaş alıan taryhy barada gürrüň berdi.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Taryhy sungat muzeıiniň baş direktoryny biziň ıurdumyza gelmäge hem-de türkmen halkynyň taryhy gymmatlyklary, ıadygärlikleri we baı ruhy medeniıeti bilen tanyşmaga çagyrdy.