Akciğerlerin Çalışmasında Yüzey Geriliminin Etkisi ve Respiratuvar Distress Sendromu – Haydi Anlat
Yüzey gerilimi bir sabun köpüğünün şekil almasında etkili olan bir kuvvettir. Sabun köpüğünün küresel bir şekil alması yüzey gerilimi kuvveti sayesindedir. Bir sabun köpüğü şişirilirken, sabun köpüğünün içi ile dışı arasında bir basınç farkı oluşur. Sabun köpüğünün yarıçapı büyüdükçe, sabun köpüğünü şişirmek o kadar kolaydır. Sabun köpüğünün yarıçapı küçük ise sabun köpüğünü şişirmek o kadar zordur.
İnsan akciğerleri, solunum yapmayı sağlayan organlardır. Dışarıdan alınan oksijenin kana karışması akciğerlerde gerçekleşir. Akciğerler alveol adı verilen milyonlarca kesecikten oluşur. Akciğerleri oluşturan kesecekler, toplam 100 – 140 metrekarelik esnek bir alana sahiptir. Alveollerin yüzeyleri nemlidir, bu yüzeylerde su bulunur.
Su molekülleri, alveol yüzeyinde, yüzey gerilimi meydana getirir. Yüzey gerilimi, alveollerin genişlemesine karşı bir direnç kuvveti oluşturur. Yüzey gerilimi küçük olan alveoller, büyük olanlara göre daha büyük direnç kuvveti oluşturur. Küçük olan alveoller daha fazla küçülür, büyük olanlar daha fazla büyür. Bu durum akciğerleri çalışmaz duruma getirir. Ancak sağlıklı akciğerlerde böyle bir durum söz konusu değildir.
Alveoller içine salgılanan, sürfaktan adı verilen özel bir sıvı sayesinde suyun yüzey gerilimi düşürülür. Bu şekilde tüm alveoller, ister küçük olsun ister büyük olsun, eşit şekilde genişlerler. Eşit şekilde genişleme, daha az enerji harcanması anlamına da gelir. Alveollerin içine salgılanan sürfaktan olmasaydı, nefes alıp verme son decerece zor olurdu. Yeni doğan bazı bebeklerde, alveoller bu özel maddeyi sentezleyemedikleri için bebekler soluk alıp verirken çok zorlanırlar. Çok enerji harcarlar ve yorgunluktan bitkin düşerek hayatlarını kaybedebilirler. Bu hastalık Respiratuvar Distress Sendromu (RDS) olarak adlandırılır. RDS, doğumdan sonraki ilk 4 saat içinde ortaya çıkar. 1 günden daha fazla süren RDS, morarma, hızlı ve inlemeli solunum şeklinde kendini gösterir. Bebeğin erken doğması ve doğum anındaki kütlesinin küçük olması, RDS riskini artırır.
Related Topics:AkciğerlerErken DoğumFeaturedRespiratuvar Distress SendromuSürfaktanYüzey Gerilimi