Konu Özeti: Hatay Sorunu. HATAY'IN TÜRKİYE'YE KATILMASI(1939)
Güney cephesinde Fransızlarla mücadele edilmişti. Sakarya Savaşı'nın ardından Türkiye ile Fransa arasında imzalanan...
Atatürk ve Hatay Sorunu
HATAY- HATAY li - HATAY li Hakknda
HATAY'IN TÜRKİYE'YE KATILMASI(1939)
Ancak, Mustafa Kemal Paşa “Kırk asırlık Türk yurdu düşman elinde esir kalamaz!” diyerek Hatay'ın kurtulacağına inanıyordu. 1936'da Fransa Suriye ve Lübnan üzerinde uyguladığı manda yönetimine son verdi. Bu durumda Hatay'ın Suriye sınırları içinde kalma tehlikesi belirdi. Bunun üzerine Türkiye, Milletler Cemiyeti'ne başvurarak Hatay'ın geleceğine Hataylıların karar vermesini istedi.
ben hatayda yaşıyorum hatay türkiyenin1.ilidir fakat ırak hala hatayın kedi ülkesinin şehri gibi ırak haritasında haayı barındırıyor
Hatay Sorunu Ve Çözümü Hatay’ın Türkiye’ye katılması
Hatay, Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra Fransızlar tarafından işgal edilmişti. 1921 yılı ortalarına doğru ise Fansızlar, Anadolu’da tutunamayacaklarını anlamışlar ve Sakarya Zaferi’nden sonra 20 Ekim 1921’de TBMM ile imzaladıkları Ankara Antlaşması ile savaşı bitirmişlerdir. Yapılan bu antlaşma ile Fransa ile Türkiye arasında devamlı barış kurulmuş, bugünkü Suriye sınırı İskenderun - Hatay dışında çizilmiştir.
Almanya’nın Avrupa’da yayılmacı bir politika izlemesi üzerine Fransa, kendi topraklarının korunmasını öncelikli sorun olarak gördüğünden, Suriye ve Lübnan’dan çekilerek manda yönetimini kaldırdı. Bu gelişmeden sonra Suriye, Hatay üzerinde hak iddia etmeye başladı. Türk Hükümeti böyle bir duruma katlanamazdı. Eğer Suriye manda ile yönetilmekten kurtulur ve bağımsız olursa, Hatay’ında aynı biçimde bağımsızlığını kazanması gerekirdi. Türk Hükümeti bu tutumunda ısrar etti ve sorunun çözümü için Milletler Cemiyeti’ne başvurdu.
Kendisine ciddi bir bağlaşık kazanmak isteyen İngiltere’nin arabuluculuğu ile Fransa ile 24 Ocak 1937’de imzalanan anlaşmaya göre Hatay’ın Suriye’den ayrı bir siyasal varlık olduğu, yarı bağımsız bir niteliğe sahip bulunduğu kabul edildi. Kısıtlı yetkileri olan bir devlet durumuna gelecek olan Hatay, Milletler Cemiyeti’nin denetimi altında bulunacaktı.
Seçim hazırlıkları sırasında Hatay’da büyük olaylar çıktı. Hatay’ın yarı bağımsızlığının gecikmesi üzerine 1938 yılı Mayıs ayında Atatürk’ün hasta olmasına rağmen Hatay sınırına kadar gelmesi ve orada bulunan orduyu denetlemesi üzerine seçimler yapılmış, Hatay Parlamentosu oluşmuştur. Parlamentonun açılması ile birlikte devlet başkanlığına Tayfur Sökmen seçildi. Atatürk, hayatının son günlerinde bile ulusuna hizmette duraklamamış ve Hatay sorununun çözümü için büyük bir gayret sarf etmiştir.
1939 yılında Avrupa’daki bunalımın silahlı çatışmaya dönüşmesi üzerine Fransa, Doğu Akdeniz’deki varlığını sağlam bir Türkiye ile güvence altına alabileceğini bildiğinden dolayı Türkiye ile yakınlaşma çabası içerisine girdi. 23 Haziran 1939’da Türkiye ve Fransa arasında yapılan yeni bir anlaşma ile Hatay’ın Türkiye’ye katılması kabul edildi. Bu arada Hatay Parlamentosu’da 30 Haziran 1939’da Türkiye ile birleşme kararı vermiş, böylece sorunda bütünüyle çözüme kavuşturulmuştur. 7 Temmuz 1939’da 3711 sayılı yasa ile Hatay Türkiye Cumhuriyeti’nin bir ili olmuştur.
teşekkürler 5 dakika süre sonraki ekleme :
1936 yazından itibaren patlak veren Sancak (
Hatay) Anlaşmazlığı, esasen bir türlü bir düzene girememiş olan Türk-Fransız ilişkilerinde yeni bir buhran doğurdu. Türkiye ile Fransa arasında
20 Ekim 1921'de imzalanan Ankara Antlaşması ile, Suriye sınırları içinde bırakılan İskenderun Sancağı'na özel bir idare şekli tanınmıştı. Türk parası resmi para birimi olacak ve Sancak halkı milli kültürlerinin korunmasında her türlü kolaylıktan yararlanacaktı.
Boğazlar Sorunu Hatay Sorunu