Gebelik bir hastalık değildir - Saglik Fitness
Ana sayfa » Sağlık » Gebelik bir hastalık değildir
15 soru-15 cevapta gebelik serüveni: Gebelik süresince vücutta pek oldukca değişim olmaktadır. Vücuttaki değişimlerin düzgüsel mi yoksa patolojik mi bulunduğunun saptanması son aşama önemlidir. İstanbul Florence Nightingale Hastanesi Hanım Hastalıkları ve Doğum uzmanı, Doç. Dr Faruk Abike, gebelikte sık rastlanan problemler ve çözümleri ile ilgili önemli mevzulara dikkat çekiyor…
1-Kramplarla mücadele ediyorum
Gebeliğin bilhassa 24-28 haftalarında, bebeğin kemiklerinin mineralizasyonu için ciddi oranda kalsiyum geçişi olmaktadır. Bu yüzden, bu haftalarda bacaklar ve ellerde ağrılı kramplar olabilir. Kramplar esnasında masaj yapılması yararlı olacaktır. Gebeliğin başından itibaren kalsiyumdan varlıklı olan süt ve süt ürünlerinin (bilhassa yoğurt, peynir, ayran, kefir benzer biçimde) bolca oranda tüketilmesi önemlidir. Gebeliğin 20. haftasından sonrasında yoğurt tüketiminin arttırılması krampların oluşmasını engeller. Süt ve süt ürünleri tüketimine karşın kramplar var ise, kalsiyum yada magnezyum kullanılması krampları önleme de etkili olabilir.
Gebelikte orta parmaklarda hissizlik, ağrı olabilir. Çoğu zaman ele masaj yapılması ve el bileğinin dinlendirilmesi yararlı olsa da gebelik sonrasında genel anlamda tedavi gerekmeksizin düzelecektir.
2-Devamlı midem bulanıyor: Ah şu bulantı ve kusmalar- beyaz leblebi, baharatsız cips, tuzlu patates, beyaz peynirli sandviç hep yanınızda olsun…
Gebeliğin ilk 3. ayında artan hormonların tesiri ile, bilhassa sabah olmak suretiyle mide bulantısı ve kusmalar olabilir. Çoğu zaman 12. gebelik haftasından itibaren bulantı ve kusma hızla azalır ve 16. haftada bulantı problemi kalmaz. Bilhassa ilk 3 ayda, yağsız, kokusuz, baharatsız, katı gıdaların tüketilmesi bulantıyı azaltmakta etkili olacaktır. Sık aralıkla ve azca miktarlarda beslenilmelidir. Bulantı esnasında, kusmak için kendinizi zorlamayın bundan dolayı kusma rahatlatma sağlamaz. Bulantı esnasında tuzlu katı gıdalar (beyaz leblebi, baharatsız cips, tuzlu patates, beyaz peynirli sandviç benzer biçimde) alınmalı, açık alandan derin nefes almak rahatlatıcı olabilir. Tüm önlemlere karşın bulantı-kusma devam ediyorsa hekim kontrolünde bazı ilaçlar kullanılması, bu süreci atlatmaya destek olacaktır.
20 haftadan sonrasında artan hormonlar etkisiyle gebelikte kan şekeri sorunları olabilir. Gebelikte aşırı kilo alımı ve fazla kilo ile başlanması riski arttırır. Saptamak için tüm gebelere 24 ile 28. gebelik haftaları içinde şeker yükleme testi yapılmalıdır. Ilk olarak uygun rejim programı ile kan şekeri düzenlenir, eğer rejim ile kafi kan şekeri düzenlenmesi sağlanamaz ise insülin başlanması gerekebilir. Gebelik sonrası çoğu zaman kan şekeri düzgüsel seviyelere döner.
Gebeliğin ilk 3 ayında, hormonların tesiri ile kan damarları genişlediğinden dolayı, tansiyon daha düşük seviyelerdedir. Sadece 24-28. haftalardan itibaren tansiyon yükselir. Tansiyon yüksekliği ve idrarda protein atılımın artması ile gebelik toksemisi gelişebilir. Bu durum anne ve bebeğin tehdit eden önemli bir durumdur, yakın takip edeni oldukca önemlidir.
Gebelikte mide ve barsak hareketleri yavaşlar ve mide ile yiyecek borusu arasındaki kapakcığın gevşemesi sebebiyle reflüye eğilim artar. Reflüyü önlemek için, yemekten derhal sonrasında yatar pozisyona geçilmemeli, yatarken yüksek yastık kullanılmalıdır. Gebelikte mide asidinde azalma sebebiyle gastrit şikayetleri azalır. Barsak hareketlerinin yavaşlaması sebebiyle tüm gebelik süresince kabızlık problemi artabilir. Gebelikte kullanılan demir ve vitamin ilaçları kabızlık sorununu arttırabilir. Kabızlığı önlemek için, bolca sıvı alınmalı, posalı ve lifli besin tüketilmeli, meyve tüketilmeli, günde birkaç tane kuru kayısı bu probleminin önlenmesine destek olabilir.
Gebelik tanısı konulduğu vakit, anne ve bebek için riskleri ortaya koymak için; Tiroid fonksiyon testleri, kan sayımı, idrar analizi, hepatit, demir- B12 vitamini seviyeleri ve bebekte anomalilere yol açabilecek enfeksiyonlar için tarama yapılmalıdır.
Gebeliğin 11-14 haftaları içinde Down sendromu tarama testi olan İkili kontrol, bebeğin ense kalınlığı ve burun kemiği incelemeleri yapılmalıdır. 16-18. haftalarda gene Down sendromu tarama testi olan Dörtlü kontrol yapılmalıdır.
18-22. haftalar içinde ikinci düzey detaylı ultrasonografik tarama yapılmalıdır.
24-28. gebelik haftaları içinde ise, şeker yükleme testi tüm gebelere uygulanmalıdır.
Gebeliğin ilk 3 ayından sonrasında, tıbbi açıdan bir sakınca yoksa gebeler egzersiz için cesaretlendirilmelidir. Aerobik egzersizler ve kardio egzersizleri önerilir. Hafta 2-3 gun, 45-60 dk adım atma, yüzme, gebeliğe hususi yoga yada pilates yapılabilir. Kilo kontrolü ve rahat bir gebelik açısından doğuma birkaç hafta kalana dek egzersizler sürdürülmelidir.
Gebelik süresince, vaginal kanama hiçbir vakit düzgüsel olarak değerlendirilmemelidir. Bilhassa gebeliğin ilk günlerinde, embriyonun yerleşmesi esnasında lekelenme seçimi kanamalar mesele yaratmaz sadece kanama durumunda kesinlikle ultrasonografi ile denetim edilmelidir.
Gebeliğin son 3 aylık dönemindeki plasenta kaynaklı kanamalar son aşama önemlidir ve anne ile bebeğin yaşamını riske edebilir.
9-Gebelikte Cinsellik doğru mudur?
Tıbbi olarak yasaklanmadığı sürece son 3 haftasına kadar cinsellik yapılmasında sakınca yoktur.
Gebelik ilerledikçe ciltte artan gerilim neticesinde karın, bacaklar ve göğüslerde çatlaklar oluşabilir. Çatlak oluşumunu önlemek için, gebelikte kilo alımına dikkat edilmeli, dengeli ve bilhassa C vitamininden varlıklı rejim ile beslenilmeli ve 20. gebelik haftasından sonrasında cildi nemlendirmek için gebeliğe hususi kremler, zeytinyağı, badem yağı, kakao yağı yada susam yağı her gün cilt üstüne uygulanmalıdır.
Bebek hareketleri ilk olarak 18-20 haftada hissedilmeye başlanır, daha ilkin doğum yapmış bayanlar 16. haftadan itibaren hareketleri hissedebilir. Bebek hareketleri, bebeğin iyilik halini gösteren en önemli parametrelerden biridir. Bebekte sorun yada mesele olduğunda bebek hareketlerinde azalma olacaktır. 20. haftadan sonrasında bebek hareketlerinde azalma hissedilirse derhal doktora başvurulmalıdır.
Tüm gebelikte 11-14 kilo alması normaldir. Gebeliğin ilk 6 ayında, ayda 1 kilo, sonraki 3 ayda ise ayda 2 kilo alması gerekmektedir. Aşırı kilo alımı diyabet, hipertansiyon ve düzgüsel doğumun engellenmesi benzer biçimde sorunlara yol açabilirken yetersiz kilo alımı düşük doğum ağırlıklı bebek ya da erken doğuma sebep olabilir.
15-Gebelikte eşimin görevi nedir?
Gebelik, bayanda fizyolojik değişimler yanı sıra ruhsal olarak da bir ekip değişiklere yola açabilir. Duygusal değişikler, hüzün, kaygı, alınganlık, duygu durum değişimleri olabilir. Adam devamlı anlayışlı ve destekleyici olmalıdır. Bilhassa gebeliğin ilk 3 ayında koku hassasiyeti sebebiyle mutfak ve yiyecek işlerini ele almalıdır. Gebelik sürecinde, gebelik ile ilgili aktiviteler ve muayenelere katılmalıdır. Doğum ve bebek bakımı ile ilgili kurslar ve kitaplar okumalı ve sürece her aşamada etken olarak katılmalıdır.