Edebiyat Okulu: Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı Test 11
1. Ahmet Hamdi Tanpınar, "Saatleri Ayarlama Enstitüsü" romanıyla Türk toplumundaki
yanlış tutumları ironik bir tarzla ele alır. Cumhuriyet Dönemi'yle değişen insanın iç
buhranını yansıtır. Bu romanında Egzistansiyalizmden etkilenir. Eserde "Hayri İrdal" ana
kahraman olarak öne çıkar. "Mahur Beste" romanında Osmanlı Devleti'nin son döneminde
elit bir çevrenin yaşamını konu edinir. "Sahnenin Dışındakiler" romanında Kurtuluş
Savaşı'nı anlatır. "Beş Şehir" tamamlanmamış romanı olarak bilinir.
2. Bireyin iç dünyasını esas alan romancılardandır. Psiko-sosyal tarafı ağır basan eserleriyle tanınan yazar, eserlerinde olaya değil, psikolojik tahlillere ve ruh çözümlemelerine ağırlık verir. Özellikle psikolojik romanın en başarılı örneklerini edebiyatımıza kazandırır. Romanlarında Doğu-Batı kültürü, madde-ruh-insan psikolojisi ve toplumsal değişmenin sonucunda oluşan bunalımları kaleme alır. Kişilerin psikolojik durumu üzerinde de ısrarla durur. Para kaygısıyla yazdığı sıradan yazılarda annesi Server Bedia'nın isminden esinlenerek oluşturduğu "Server Bedii" takma adını kullanır. Bu adla kaleme aldığı "Cingöz Recai" adındaki polisiye dizi romanları büyük ilgi görür. Yine bu isimle yazdığı "Cumbadan Rumbaya" ve "Selma ve Gölgesi" adlı romanları da oldukça dikkat çeker.
A) Yaşar Kemal B) Peyami Safa C) Orhan Kemal D) Sabahattin Ali E) Kemal Bilbaşar
3. Aşağıdaki eserlerden hangisi "Adalet Ağaoğlu"na ait değildir?
A) Siyah Süt
B) Bir Düğün Gecesi
C) Ölmeye Yatmak
D) Ruh Üşümesi
E) Fikrimin İnce Gülü
4. Toplumcu gerçekçi anlayışla eser veren sanatçılardandır. Söke yöresinde yaşayan halkın yaşamı ve ekonomik şartları, toprağa bağlı yaşam, makineleşmeden dolayı işsiz kalan insanlar, pamuk ve tütün tarlalarında karnını doyurmaya çalışan işçiler eserlerinin ana konularını oluşturur. Güçlü gözlemlere dayanarak kasaba ve köy insanlarının sorunlarını, duygularını ve günlük yaşamlarını anlatır. "Yılan Hikâyesi" eserinde çevredeki halk kavgalarını, ağalarla topraksız köylülerin çatışmalarını işledi. "Doludizgin" romanında Türk Kurtuluş Savaşı'na değindi. "On Binlerin Dönüşü"nde farklı fikirlere sahip üniversiteli gençlerin çatışmalarını ele aldı.
5. Aşağıdaki eserlerden hangisi "Oktay Rıfat Horozcu"ya ait değildir?
A) Yaşayıp Ölmek B) Perçemli Sokak C) Aylaklar D) Danaburnu E) Çil Horoz
6. İnsan aşkı, yurt ve doğa sevgisi, yurt güzellikleri, insanlık aşkını dile getiren güzelleme, methiye, taşlama, şathiye, devriye gibi türlerde şiirler söyler. İlk başlarda başka âşıkların türkülerini çalar. Sivas Lisesinde kendisinin edebiyat öğretmeni olan Ahmet Kutsi Tecer'in telkiniyle özgünleşir. Kendi sözlerini yazıp bunları dile getirmeye başlar. Onu tanıtan ve ünlü biri olmasına vesile olan yine Ahmet Kutsi Tecer olur. Şiirlerinde zıt duyguları aynı anda işler. Öyle ki şiirlerinde hüzün ile yaşama sevinci; umutsuzluk, iyimserlik bir arada yer alır. Şiirlerinde hece ölçüsünün 8'li ve 11'li kalıplarını kullanır. Ümit Yaşar Oğuzcan, onun şiirlerini "Dostlar Beni Hatırlasın" ismiyle yayımlar.
7. "Behçet Kemal Çağlar" ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) İnceleme ve tiyatro türlerinde de eserler verir.
B) Faruk Nafiz Çamlıbel ile beraber "Onuncu Yıl Marşı"nı kaleme alır.
C) Şiirlerinde açık, duru ve akıcı bir dil kullanır.
D) Şiirlerinde kalabalıkları değil bireyleri esas alır.
E) Şiirlerini hece ölçüsü ile yazar.
8. Yazın hayatına şiir ve öykü türüyle başlayan sanatçı asıl ününü fıkra ve sohbet türlerinde elde eder. Türk edebiyatında "Varlık" dergisinde yayımlanmış radyo sohbetleri ile tanınır. Sohbetlerinde sade bir dil kullanıp gençlere hayat dersi vermeye çalışır, onlara yaşama sevinci aşılar. Şiirlerini "Şevket Hıfzı" imzasıyla kaleme alır. Şiirlerini, şairlik tarihçesini, şiirlerine yapılan eleştirileri "Şiirler" adlı bir kitapta derler. "Hayat Ansiklopedisi"ni çıkarır. 50 yıllık gazetecilik hizmetinden 1987'de Burhan Felek Ödülü'ne layık görülür. "Hayat Böyledir", "Eşref Saat", "Tatlı Dil" başlıca eserleri arasında yer alır.
A) Oğuz Atay: Tutunamayanlar
B) Ayşe Kulin: Füreya
C) Pınar Kür: Siyah Süt
D) Elif Şafak: Pinhan
E) Yusuf Atılgan: Anayurt Oteli
10. Toplumsal gerçekçilik akımına bağlı olarak eser veren sanatçılardandır. Eserlerinde toplumun aksayan yanlarını, zıpçıktı tiplerini mizahi bir anlatımla anlatır. Sıradan bir olaydan dahi bir öykü konusu çıkarabilecek kadar yetenekli biri olan sanatçı, çağımızın Nasreddin Hocası olarak kabul edilir. Toplumsal olayları, komik çelişkileri, yaşamsal sorunları, emekçileri, politik baskı ortamlarını abartılı bir şekilde fakat sade bir dille anlatır. "Gol Kralı", "Zübük", "Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz" eserleriyle ön plana çıkar. "Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz" eserinde ülkemizde bürokrasinin aksayan yönlerinden bahseder. Eserde" Yaşar"ın şahsında olayları anlatır.
B) Küçük İskender
E) Haydar Ergülen
11. 1960 sonrası mistik duyarlılıkla eserlerini oluşturan şairlerdendir. İlk yıllarında daha çok İkinci Yeni akımından etkilenerek imgeci tarzda şiirler kaleme alır. Sonraki yıllarda biçimle özü, gelenekçilikle çağdaşlığı kaynaştırır. Tasavvuftan, İslam mistisizminden faydalanarak kendine has bir sözcük dağarcığı geliştirir. Şiire çok emek veren sanatçı, şiirlerinde, aşk, yalnızlık, hüzün, yolculuk, akşam ve zaman temalarını işler. Şiirleri, edebi çevrelerce "Güzel mısralar haline dökülmüş bilmeceler" olarak adlandırılır. Şiirlerinde Divan ve Halk şiirine yönelir. Özellikle de Divan şiirine son yıllarda eğilen nadir şairler arasında yer alır. Bazı eleştirilerinde "İrfan Külyutmaz" ismini kullanır. Şairliğinin yanı sıra deneme türünde de önemli eserler kaleme alır.
12. Yedi Meşaleciler arasında en az tanınan şairdir. Şiirlerinde ağırlıklı olarak milli konuları işler. Sevgi temasını işleyen sanatçı, manzum hikâye türünde de eserler kaleme alır. Çeşitli gazete ve dergilerde kendi başına şiirler yayımlar. Son zamanlarında serbest ölçüye yönelir. İlk şiirlerinde aruz ölçüsüne başvuran sanatçı daha sonra hece ölçüsüne döner. Topluluğun dağılmasıyla edebi çevrelerden tamamen uzak kalır. "İlk Kurşun" eserinde Kurtuluş Savaşı'nı konu edinir. "Dante'nin Ruhuna" şiiri Yedi Meşale'de çıkan ilk şiir olur. Şiir kitapları yayımlanmayan şairler arasında yer alır.
13. Türk edebiyatında çağdaş anlamda roman ve hikâye yazarıdır. Yazın hayatına şiirle başlar, ardından hikâye türüne yönelir. Konularını ilkin gençlik serüvenleri sonra da fabrika işçileri, memur ve esnaf kesiminin hayatlarından kesitler oluşturur. Eserlerinde şiirli anlatıma başvurur. Hikâye, roman, çocuk edebiyatı, senaryo, masal, çeviri, şiir, antoloji başta olmak üzere hemen hemen her türde eser verir. "Güzel Avrat Otu", "Ona Sevdiğimi Söyle", "Ömrüm Ömrüm", öyküleri; "Yabanın Adamları", "Kurşun Ata Ata", "Ağaçlar Gibi Ayakta" romanlarıyla tanınır. Bu eserlerin hepsi ödüle layık görülür.
14. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı'nın şiir, deneme ve eleştiri türünde öne çıkan sanatçılarındandır. Mavi hareketi şairleri arasında yer alır. İlk başlarda Ahmet Arif'in şiirlerinden etkilenir. 1960'dan sonra toplumcu gerçekçi şiire yönelir. Üslubunda destansı söyleyiş öne çıkar. Geniş bir sözcük dağarcığına sahip olan sanatçı, şiirlerinde bu sözcüklerin gücünü hissettirir. "Yol Üstündeki Semender" kitabı ona büyük ün kazandırır. Bu kitapta intihar etmiş her bir şairi şiire dönüştürür. Bu kitap sayesinde birçok yerli ve yabancı şair, geniş kitlelerce farklı açılardan tanınır. "Kara Bir Zaman Alınlık", "Gölgeleri Kullanmak", "Zamanı Sorgulamak" önemli eserleri arasında yer alır.
A) Ahmet Oktay
15. Cumhuriyet Dönemi'nde şair ve oyun yazarı olarak ün yapar. Halk şiiri anlayışına bağlı sanat anlayışını sürdürür. Şiirleri, tema bakımından şahsi duyguları işleyenler ve yurt sevgisini dile getirenler olmak üzere ikiye ayrılır. Aşk, doğa, yaşam ve ölümü tema olarak işlediği şiirlerinde şahsi duyguları; "memleketçi şiir"i ön plana çıkardığı şiirlerinde yurt sevgisini önceler. Faruk Nafiz Çamlıbel'in "Sanat" şiiriyle açtığı yolda memleketçi şiirlere yönelir. Köy şiirlerine özellikle duyarlılık gösterir. Anadolu folkloru alanında önemli çalışmalar yapar. Lirizm ve memleketçilik şiirlerinde önemli unsurlar olarak öne çıkar. "Koçyiğit Köroğlu", "Köşebaşı", "Satılık Ev" oyun türündeki önemli eserleri olarak ön plana çıkar.
16. Batıl inançlar, falcılar eserlerinde önemli bir yer tutar. Öykülerinde insanların sevgi ve hüzünlerini anlatmaya ağırlık verir. İlk romanı "Pasifik Günleri"nden son romanı olan "Sis Kelebekleri"ne kadar gerçek ile düş arasında daha çok fantastik gerçekçiliğin gizemli ve düşsel dünyasıyla okurunu buluşturur. "Ayışığı Sofrası"nda okuru sınır tanımaz düş gücünün evreninde gezdirir. Yaklaşık iki bin yıl önce bir mağarada üç yüz yıl uyuyan "Yedi Uyurlar"ı günümüz Ankara'sına taşır. "İmparator Çay Bahçesi" ve "Aşkı Giyinen Adam"da okuru hayal ile gerçeğin kesiştiği farklı mekânlarda gezdirir. "Uyku İstasyonu" eserinde gerçek ile gerçek üstünü bir araya getirip farklı bir dünya kurar.
A) Latife Tekin B) Ayla Kutlu C) Leyla Erbil B) İnci Aral E) Nazlı Eray
17. "Cahit Sıtkı Tarancı" ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Realizm ve natüralizm akımlarının etkisi altında eserlerini oluşturur.
B) Hece ölçüsünü duraksız kullanır. Sonraki zamanlarda serbest tarzda şiirler yazar.
C) Şiirde mükemmeliyetçidir.
D) Ahenkli bir konuşma diliyle şiirlerini kaleme alır.
E) Ünlü Fransız şairleri Baudelaire ve Verlaine'nin etkisinde kalır.
18. Cümle kurgusu Türkçenin dil bilgisi kuralına aykırılık teşkil eder. Türkçenin yapısal özelliklerinin bozukluğu "Bakışsız Bir Kedi Kara" eserinde görülür. Bu kitabı düzyazı şiiri tarzında oluşturur. Soyut anlatıma başvurur. Şiiri bir imgeler sanatı olarak görür ve şiirin imgeyle kurulabileceğini ısrarla vurgular. Alışılmamış bağdaştırmalara başvurur. Tamlamalarda yer alan kelimelerdeki harflerin yerini değiştirir. "Kapalı Çarşı" yerine "Çapalı Karşı" tamlamasını kurar. Eserlerinde buna benzer birçok tamlamaya rastlanır. "Ortodokslular" eserinde tarihe yönelir. Bizans'a göndermelerde bulunur. Eserinde şiddet imgelerini ön plana çıkarır. İsviçre'deki ameliyatı sırasındaki anı ve günlüklerini "Defterler" adıyla yayımlar. "Bakışsız Bir Kedi Kara" kitabında düzyazı şiirine yönelir.
A) İlhan Berk B) Turgut Uyar C) Ece Ayhan D) Ülkü Tamer E) Sezai Karakoç
19. Garip dışında yeniliği sürdüren 1960 sonrası mistik duyarlılıkla şiir yazan sanatçılardandır. Kapalı şiiri savunur. Şiirleri "zor şiir" kategorisinde değerlendirilir. Eserlerinde madde-ruh çatışmasını, metafizik temaları ve iç ürpertiyi ön plana çıkarır. Şiirlerinde bir başkaldırı havası sezilir. Şiirlerinde İslami motifler ağır basar. Ayrıca kadın ve aşkı da tüm güzelliğiyle ve soyut bir anlayışla ele alır. Çocuklar için kaleme aldığı şiirleri de vardır. Son yıllarında daha çok çocuk edebiyatına yöneldiği görülür. "İşaret Çocukları", "Yedi Güzel Adam", "Korku ve Yakarış" önemli eserleri arasında yer alır.
A) Gülten Akın B) Enis Batur C) Kemal Özer D) Cahit Zarifoğlu E) Özdemir Asaf
20. Yazın hayatına şiir ve öykü türüyle başlar fakat oyun yazarı olarak ün yapar. Eserlerinde toplumsal ve psikolojik alanları kapsayan konuları kaleme alır; tarihi olaylara değinir. "Hürrem Sultan" oyunu bunun başarılı bir örneğini oluşturur. Bu oyunda trajik olayları işler. Suç, korku, dostluk, bireysel açmazlar, yalnızlık, zaaflar, kişisel bunalımlar oyunlarında üstünde durduğu ana kavramlar olarak öne çıkar. Başkaldırı temasının da egemen olduğu eserlerinde kişilerin iç çelişkilerini sergiler. Gılgamış efsanesinden esinlenerek yazdığı "Tanrılar ve İnsanlar" oyunu büyük yankı yapar. Bazı tiyatro eleştirmenlerince "Türk tiyatrosunun Shakespeare"i olarak nitelendirilir.
CEVAP ANAHTARI: 1-E 2-B 3-A 4-E 5-C 6-B 7-D 8-A 9-C 10-D 11-E 12-C 13-E 14-A 15-B 16-E 17-A 18-C 19-D 20-B
Gönderen Edebiyat Okulu zaman: 13:38:00