Şanlıurfa'da bulunan ve 12 bin yıl önce insanlık tarihine yön veren bir kazı olarak gösterilen Göbeklitepe, bu büyüklükteki en eski anıt ve ilklerin ötesinde, birçok anlamda tarihin sıfır noktasını oluşturuyor?
Zamanımızda her işini makine ve teknolojiniye emanet eden insanoğlunun, asırlar öncesi kendi el maharetiyle yarattığı güzellikleri, biz bugün şayan-ı hayret ile izliyoruz. İnsan kuvvet ve kudretinin vaktiyle nelere muktedir olduğunu gördükçe de, hayatla mücadele ipinin tarih lambasıyla nasıl aydınlandığını, umut ve azmin başlangıç noktasının orası olduğunu tahüyyül ediyoruz. Büyük bir organizasyon, hayâl gücünün eseri olan Göbeklitepe de taş ve toprağın ötesinde bir mimariyle, tarihin ziyasını gözlerimiz kamaşıncaya kadar bizlere naklediyor.
DİKKAT VE HAYRET UYANDIRAN DETAYLAR
Göbeklitepe ören yerinde gerçekleştirilen kazılar, bugüne kadar hep beklenmedik keşiflere sahne oldu. İnsanın avcı toplayıcı olarak yaşamını sürdürdüğü bir dönemde, ileri düzeyde mimarlık gerektiren tapınaklar inşa etmesi, tüm dünyada şaşkınlık yarattı. Tarih öncesi insanın inanç dünyasını yansıtan, animist figürlerle zenginleştirilmiş mabetler, Göbeklitepe’yi arkeoloji tarihinin en önemli keşiflerinden biri yaptı.
Orayı inşa edip yaşayanların, ebediyyen dünyadan ayrılmadıklarını hayâl etmek, insana yepyeni bir alemin doğacağı hissi veriyor. Dikkat ve hayret işte o zaman ziyadeleşiyor detaylara.
EN BÜYÜK ARKEOLOJİK KEŞİF
İlk kez 1983'te fark edilen Göbeklitepe, 1995’ten bu yana Şanlıurfa Müzesi ve Alman Arkeoloji Enstitüsü tarafından ortaklaşa yürütülen kazılarla gün yüzüne çıktı. İnsanlığın doğduğu yer olarak gösterilen nokta, 2011’de UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne de alındı.
Yerleşim ve tarım kavramlarından çok uzak olan avcı ve toplayıcı insan toplulukları zamanında, şehir hayatına henüz geçmeden inşa edilen ilk ibadethane olan Göbeklitepe, son yılların "en büyük arkeolojik keşfi" olarak kabul gördü. Aradan asırlar geçmesine rağmen nasıl tasarlandığı hâlâ cevap bulamayan Göbeklitepe, Mısır Piramitleri'nden ve İngiltere'deki Stonehenge'den yaklaşık 7 bin 500 yıl önce inşa edilmiş olmasıyla da tüm dikkatleri üzerine çekiyor.
ÖNCE OKUYUN, SONRA GEZİN
Buradaki eserler hakkında hiçbir malumat edinmeden Göbeklitepe'yi gezmeye gitmenizin hiçbir anlam ve ehemmiyeti yok. Belki de taş ve kalas yığınları arasında hayret ve hünerin güzellikleri sizin dikkatinizi çekmeyecek. Elmas, zümrüt, yakut istilası karşılamıyor sizi çünkü. Birebir ilk insanı düşünüyor, muazzam bir teşhirin etkisiyle gözbebeklerinizi büyüten figürlere insanların nasıl hürmet ettiklerini düşünüyorsunuz. O yüzdendir ki, yerli turistler tavşan; yabancılar ise kaplumbağa yürüyüşüyle tamamlıyorlar buradaki ziyaretlerini.
Genel Yayın Yönetmenimiz Seyfettin Bayram, Mısır Piramitleri ve İngiltere'deki Stonehenge Anıtı’ndan yaklaşık 7 bin 500 yıl daha eski olan, dünyanın bilinen en eski tapınak merkezi Göbeklitepe’yi ziyaret etti.
İNSANLIĞA GİDEN YOL
İnsanlığın sıfır kilometre taşı Göbeklitepe'nin katmanları aralandıkça, daha önce hiç görülmemişe ulaşılıyor. Göbeklitepe neden Mısır Piramitleri'nden daha önemli? Çünkü 7 bin 500 yıl daha eski. Göbeklitepe’nin 20 sene boyunca kazı, koruma ve araştırma çalışmalarının yanı sıra, ulusal ve uluslararası iletişimine destek veren Doğuş Grubu’na teşekkürü bir borç biliyorum...