Anasayfa / Kariyer ve İş / İşteki Başarıda Pratik Zekanın Rolü
24 Nisan 2013 Kariyer ve İş Yorum yap
GEÇEN yüzyılın 80’li yıllarından bu yana dünyanın her ülkesinde bir yükseköğretim patlaması yaşanıyor. Gençler hayatta başarılı olmak için en az 15 yıl öğretim görüyor. Fakülte öğreniminin ardından lisansüstü ve doktora çalışması yapanlar da oluyor. Ancak etrafımıza baktığımızda girişimcilikte başarılı olanların önemli bir bölümünün kendi kendilerini yetiştirmiş kişiler olduğunu görüyoruz. Avrupa ülkelerinde de durum farklı değil. Muhtar Kent, İsviçre’de şirketlerin başındakilerin yüzde 50’sinin üniversite bitirmediğini söylerken bir gözlemini de aktarıyor: “Akşam kurslarından, meslek okullarından diploma alıyorlar. Almanya’da da öyle…”
ABD’li psikolog Robert J. Sternberg, her ülkede görülen bu olguyu, “pratik zekâ” kavramı ile açıklıyor. Yale Üniversitesi profesörlerinden Sternberg, zekâyı analitik, yaratıcı ve pratik olarak üç ayrı bölümde inceliyor ve önceliği pratik zekâya veriyor.
Sternberg akademik ve pratik zekâ arasındaki farkı şöyle anlatıyor: “Fakültelerde, öğretileni hatırlamak ve bazı analitik yetenekleri edinmek önemli görülür. Okullarda problemler iyi tanımlanır, gerekli tüm bilgiler sağlanır ve yalnız tek bir çözüm yolu ile tek bir doğru cevabın verilmesi istenir. Gerçek hayatta ise ilk zorluk problemin tanımlanmasında ortaya çıkar. Çözüm için gerekli bilgiler eksiktir. Çözüm yollarının ve doğru cevapların sayısı birden fazladır. Bu farklılık nedeniyle iyi bir eğitim almış genç, iş hayatının gerçek sorunları karşısında çaresiz kalabilir.”
Gerçek hayatın gerçek sorunları ile boğuşarak bir yere gelmiş girişimci, yeni ve karmaşık sorunların üstesinden gelme konusunda hep bir adım önde olur. İş hayatının labirentlerinde kitap zekâsı, sokak ve dükkân zekâsına çoğu kez yenik düşer.
Pratik zekâya sahip sağduyulu kişiyi aşağıdaki tutum ve davranışlarından da tanıyabilirsiniz.
■ Dünyaya bakış açısını başkalarına da kabul ettirebilir. Kime, ne zaman, neyi nasıl söyleyeceğini bilir.
■ İçinde bulunduğu ortama uyum gösterir. Gösteremediğinde, tereddüt etmeden başka bir alana geçer. İş ortamını değiştirmek için gayret gösterir.
■ Dünyada neler olup bittiğinin farkındadır ve iyi bir gözlemcidir.
■ Merdivenin en alt basamağından başladığı için işin her yönü hakkında fikir sahibidir.
■ Yıllar boyu biriktirdiği ve iç-selleştirdiği bilgi ona doğru yolu gösterir. Kâğıda geçirmenin zor olduğu bu “örtük bilgi” yönetimdeki ustalığın püf noktasıdır.
Tüm bu yararlarına rağmen pratik zekâya aşırı ölçüde güvenmek de risklidir. En iyisi pratik zekâyı analitik yeteneklerle beslemek veya okulda öğrendiklerini pratik becerilerle desteklemektir.
PRATİK ZEKÂNIN BEŞ UNSURU
Bir bölümü doğuştan gelen, bir bölümü de çevreden edinilen aşağıdaki zekâ unsurları, girişimcilerin pratik ve işe yarayan yetenek ve becerileri zaman içinde kazanmasını sağlayabilir:
■ Karakter: Zor sorunların çözümüne talip olan girişimcilerin kişiliğinde, gerçekçi bir iyimserlik, umutlu bir cesaret ve dirençli bir sebatkarlık gibi erdemlerin varlığı hemen fark edilir.
■ Bağımsızlık: Kendi güçlü ve zayıf taraflarını bilmekten kaynaklanan bir özgüven duygusu, pratik zekânın yere sağlam basmasını sağlar. Pratik anlamda zeki olan kişi, “Yapamazsın”, “Bizde tutmaz” ve “Henüz erken” gibi moral bozucu sözlere gülüp geçen bağımsız bir zihin yapısına sahiptir.
■ Rol modeli: Pratik zekâya sahip kişiler çevrelerinde bulunan ve örnek aldıkları rol modellerinden esinlenir. Başarılı olduklarında kendileri de bir rol modeli olurlar.
■ Ortam: Pratik zekâ, kendine özgü bir iş kültürünün güçlü olduğu bir çevrede daha hızlı serpilip gelişir. Bunun bir kanıtı da örneğin Denizli’nin Babadağ ve Buldan, Malatya’nın Yeşilyurt ve Sivrice, Kayseri’nin Develi ve Hacılar, Bursa’nın Kestel ve İnegöl ve Afyon’un İscehisar ilçelerinden yetişen girişimci sayısının çok olmasıdır.
■ Uzmanlık: Bu zekâ türünün geçmişinde yılların alın teriyle kazanılmış bir deneyim hâzinesi ve yapılan hatalardan alınan değerli dersler vardır. Deneyimden gelen bu uzmanlık, daha doğrusu ustalık, hayatın diğer alanlarındaki kapalı kapıları da açan bir maymuncuk görevini görebilir.
TKİ Eski Hükümlü Alımı
Kadınlar Patron Seçimini Erkekten Yana Kullanıyor
Doğuş Otomotiv İş İlanları Temmuz 2012
Amasya Üniversitesi Öğretim Üyesi Alımı 2012
Eczacıbaşı Staj Programı “Kariyer Test Sürüşü”
Önceki 2013’ün En İyi 100 Meslek Sıralaması ve Yıllık Kazançları
Sonraki Büyük Ülke Olma Yolunda Bilgi İşlemcilerin Rolü