Bilim İnsanları Sınırsız Kan Üretimine Çok Yakın Olduklarını Açıkladı! | Tek Doz Dijital
20 Mayıs 2017 20:07
Bu hafta yayımlanan iki ayrı çalışmayla araştırmacılar, bir hastanın kendi kök hücrelerinden kan hücresi elde ederek sınırsız olarak kan tedarik etmeye çok yakın olduklarını açıkladılar.
2006 yılında bilim insanları fare hücrelerini İndüklenmiş Pluripotent Kök Hücre (IPS) olarak adlandırılan kök hücrelere dönüştürmeyi başardığından beri, kan hücreleri üretebilmenin yollarını araştırıyorlar. Amaç bir hastadan alınan hücreleri IPS’e dönüştürmek ve onlardan hiç tükenmeyecek bir kan kaynağı elde edebilmek.
Bilim insanlarının bunu başarmaya oldukça yakın olduklarını gösteren iki ayrı makale, aynı hafta içerisinde dünyaca ünlü bilim dergisi Nature’da yayımlandı.
Kök hücresi kullanılarak kan hücresi nasıl elde edildi?
Kök hücreler, vücutta bulunan diğer hücrelere dönüşebilmek üzere programlanmış özel hücrelerdir. İki çeşit kök hücre vardır: embriyonik kök hücreler ve erişkin kök hücreler. Embriyonik kök hücreler, hücreler özelleşmeden önce embriyoda bulunan kök hücrelerdir. Erişkin kök hücreler ise, yıpranmış hücrelerin onarılmasında ve yenilenmesinde kullanılırlar.
Yayımlanan ilk makaleye göre; Boston Children’s Hospital’dan araştırmacılar, içinde kan kök hücrelerinin de bulunduğu karışık kök hücreleri ürettiler ve bunları bir fareye yerleştirdiklerinde kırmızı kan hücreleri ve bağışıklık hücreleri dahil çok çeşitte insan kan hücresi elde etmeyi başardılar.
Cornell Üniversitesi’nden diğer bir araştırma takımı tarafından yayımlanan ikinci makaleye göre ise; araştırmacılar ilk takımdan farklı olarak, IPS ya da embriyonik kök hücre kullanmadan bir farenin erişkin kök hücrelerini kan kök hücrelerine dönüştürmeyi başardı. Bu kan kök hücreleri bağışıklık sistemi alınmış farelere verildiğindeyse, farelerin bağışıklık hücrelerini geri kazandıkları görüldü. Bu yöntem insanlar için de uygulanabilirse bağışıklık sistemi bozukluğuna bağlı pek çok hastalık tedavi edilebilecek.
Sürekli kan nakline ihtiyaç duyan hastalar için devrim niteliğinde olabilecek bu yöntemler aynı zamanda genetik kan bozukluğu hastalıklarının araştırılması için de büyük bir adım niteliğinde. Ayrıca kemik iliği için uygun ve sağlıklı bir donör bulmaya mahkûm olan hastalara da bir umut olabilir. Bilim dünyası, henüz yalnızca fareler üzerinde yapılan denemelerde başarılı olan her iki çalışmadan gelecek haberleri sabırsızlıkla bekliyor.