Meskûn Mahallerde Terörle Mücadelenin Kapsamı: Çatışma Ortamının Doğası ve Durumsal Farkındalık | 2023 dergi
Yayınlayan Dr. Rifat Serav İLHAN : 28 Haziran 2016
Devlet dışı silâhlı küçük gruplar terörizmi politik hedeflerine ulaşmak amacıyla sıklıkla kullanmaktadırlar. Terörizm hedef alınan unsurun askerî anlamda yenilgisinden ziyade, düşman olarak gördüğü gücün psikolojik olarak yıpratılmasını ve savaşma iradesinin politik olarak kırılmasını hedeflemektedir. Terör örgütleri de gerçekleştirdikleri terör eylemleri ile genellikle askerî bir başarıdan çok, algısal düzeyde politik bir kazanımı hedeflemektedirler.
Türü (dinî/etnik/ideolojik/küresel vb.) ne olursa olsun dünyadaki bütün terör örgütlerin benimsemiş oldukları stratejik mantığın evrensel nitelikler taşıdığı, bu nedenle de bir terör örgütünün kullanmış ve benimsemiş olduğu yöntem ve stratejinin ideolojiden bağımsız olarak dünyanın başka bir yerindeki başka bir terör örgütü tarafından kopyalanarak kullanılabilmektedir.
22 Temmuz sonrasında PKK terör örgütü tarafından şehirlerde gerçekleştirilen terör eylemlerinin ortaya çıkışında ve temel stratejik mantığının arkasında da terörizmin evrensel dinamiklerinin yatıyor olduğunu görmekteyiz. Bu nedenle de terörizmle mücadele stratejilerinin planlanması ve önceliklerinin belirlenmesi için terör eylemlerinin altında yatan stratejik mantığın çok boyutlu bir şekilde anlaşılması gerekmektedir.
Bu yazıda PKK gibi terör çeşitli terör örgütlerinin meskûn mahallerde başlatmış olduğu terör eylemlerinden yola çıkılarak, meskûn mahallerde ortaya çıkan çatışmanın doğası ele alınmış ve meskûn mahal operasyonlarında çatışmanın doğasına uygun bir şekilde dikkat edilecek uygulamaya dönük bazı noktalar vurgulanmıştır.
Terör örgütlerinin benimsemiş oldukları ana stratejileri yıpratma, provakasyon, kaos yaratma ve boyun eğdirme/sindirme olarak sıralayabiliriz
Yıpratma stratejisi: Güvenlik güçlerinin hedef alındığı uzun süreli bir çatışma ortamı yaratarak ve daha çok sivillerin hedef alındığı sansasyonel ve şiddet gücü yüksek terör eylemleri gerçekleştirilerek, hedef toplumun ve siyasî karar vericilerin terörizmle mücadele iradesinin yıpratılarak kırılması hedeflenmektedir. Silâhlı propagandanın hedefi genellikle çatışma ortamının uzağında bulunan devletin temsil ettiği ve siyasî karar vericiler üzerinde etki oluşturabilecek toplum kesimleri, entelektüeller, kanaat önderleri ve gazetecilerdir. Yıpratma stratejisinin temel amacı: Hedef toplum kesimlerinin güvenlik operasyonlarının durdurulması ve terör örgütünün politik taleplerinin müzakere edilmesi yönünde hükümetlerine siyasî baskı kurmalarını sağlayacak bir çatışma ortamı yaratmaktır.
Provokasyon stratejisi: Toplum ve güvenlik güçleri hedef alınmaktadır. Buradaki maksat, toplumdaki farklı kesimleri karşı karşıya getirerek kutuplaşmanın ve radikalleşmenin önünü açmak ve örgütün sosyal tabanını genişletmektir. Bu maksadın tahakkuku için yaygın olarak kullanılan yöntemler ise, güvenlik güçlerine yönelik terör eylemleri aracılığı ile sivil mağduriyetlere yol açacak şekilde devleti ve güvenlik güçlerini provoke etmek ve hukukî, siyasî, kültürel, tarihsel, toplumsal vb. değerleri temsil eden sembolik hedeflere yönelik sansasyonel terör eylemleri ile de toplum kesimlerini kışkırtarak karşı karşıya getirmek şeklinde tezahür edebilmektedir.
Kaos yaratma stratejisi: Hedef alınan unsur/hedef kitle yerel/bölgesel/küresel kamuoyudur. Kaos yaratma stratejisinin amacı; hedef alınan toplumsal kesimin güvenlik duygusunu kırmak, toplumda belirsizlik oluşturmak, toplumun siyasî otoriteye olan güvenini zedelemek, siyasî otoriteye ulusal/uluslararası kamuoyu nezdinde baskı oluşturmaktır. Kullanılan yöntem olarak ise, hedef gözetmeksizin ve öngörülemez bir biçimde daha çok devletin temsil ettiği toplum kesimlerinin ve sivillerin hedef alındığı terör eylemleri gerçekleştirmek şeklinde öne çıkmaktadır.
Dr. Rifat Serav İLHAN