Doğum Borçlanmasında Müjde!.. « MuhasebeBilgisiCOM | Muhasebe – Vergi – İş Hayatı
Doğum Borçlanmasında Müjde!..
15 Nisan 2010 Yazan MuhasebeBilgisiCOM Sosyal güvenlik reformuyla verilen doğum borçlanması için yüz binlerce kadın doğum borçlanması talebiyle SGK'ya müracaat etti. SGK, müracaat eden bayanların çoğunun talebini reddetti. Zira SGK'ya göre kadınların doğum borçlanması yapabilmesi için şu şartları taşıması gerekiyordu;
• Doğumdan sonraki iki yılın tamamı ya da bir kısmında çalışmamış olmak (Borçlanma Tebliği ve 2008/111 sayılı Genelge). Bu şartlardan son ikisi zaten yasada yer alırken, ilk iki şart kanun metninde değil, alt mevzuatta bulunuyordu. SGK doğal olarak, bu şartların tamamını taşımayan bayanların başvurularını reddetti. Mahkemeye başvuran bir vatandaş, hukuki mücadelesini Yargıtay'a kadar taşıdı ve iki çocuğu için doğum borçlanmasına hak kazandı. TEBLİĞ, YASAYA AYKIRI ÇIKTI Yasanın kadınlara tanıdığı borçlanma hakkı, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yasaya aykırı şekilde çıkartılan tebliğ ve genelgelerle daraltılmıştır. Mesela, maddeye göre sigortalı olmadan önceki doğumları borçlanma hakkı var iken SGK sadece SSK’lı (4/A’lı) olarak çalışırken doğum yapanlara bu hakkı tanımıştır.
Eski adıyla SSK yeni adıyla 4/A’lı olarak çalışırken doğum yapan ve gerek doğum izinleri gerekse doğum sonrası sürelerde işe gidemediği süreleri sigortalı hale getirme yani borçlanma hakkı 1 Ekim 2008 günü başlamıştır.
Ancak, 5510 Sayılı SS ve GSS Kanunu ile SGK’nın konuya ilişkin tebliğ ve genelgeleri birbirinden farklıdır, daha doğrusu SGK bu hakkı kadınlar aleyhine daraltmış-azaltmıştır. Konuyu SGK’nın genelgelerine ve tebliğine göre açıklamak gerekirse…
Doğum sonrası süresini borçlanmak için kadın sigortalının;
1- Doğum yaptığı dönemde 4/A sigortalısı (SSK) hizmet akdine dayalı çalışıyor olması,
2- İşten ayrılmışsa, işten çıktıktan sonraki 300 gün içinde doğum yapmış olması, 3- Doğum nedeniyle işten ayrılmış olması veya işe gelmemiş olması,
4- Doğum borçlanması yapılacak sürede adına prim ödenmiş olmaması,
5- Doğum borçlanması yapılacak sürede çocuğunun yaşıyor olması şarttır.
Kanun ile genelge uyuşmazlıklarını şöyle açıklayabiliriz:
- Kanunda doğum yapan kadına borçlanma hakkı var, genelgede SSK’lı iken çalışan kadına verilmiş.
- Kanunda 300 gün diye bir şey yok, genelge ya çalışırken doğur ya da işten çıktıktan sonraki 300 gün içinde doğurursan borçlandırırım diyor.
- Kanun, sigortalılara borçlanma hakkı var diyor, genelge isteğe bağlı sigortalılara borçlanma hakkı vermem diyor.
- İlk doğumundan sonra iki yıl işe gitmeyen kadın tekrar hamile kalırsa, yani sigortalı olarak tekrar çalışmaya başlamadan ikinci doğumunu yaparsa kanun borçlanabilir diyor, genelge olmaz diyor.
- Kanun, Bağ-Kur’lu, SSK’lı, memur veya banka sandıklı tüm doğum yapmış kadınlara doğum borçlanması hakkı vermişken genelge sadece o dönemde SSK sigortalısı olanlara bu hakkı vermiş.
Öte yandan, SGK üstüne vazife olmadığı halde özel banka ve borsa sandıklarında çalışan kadınların doğum borçlanması yapma hakkını yasaya-yönetmeliğe, tebliğe ve genelgeye aykırı bir şekilde görüş göndererek engellemiştir.
Bahsi geçen bayan okurumuz, 1982 yılında bir süre sigortalı olarak çalışıyor. Daha sonra işten ayrılıyor ve birisi 1987, diğeri de 1988 yıllarında olmak üzere iki doğum yapıyor. Bu iki doğum için borçlanma talebi reddedilen okurumuz önce iş mahkemesinde dava açıyor. Mahkeme, söz konusu borçlanma hakkının sadece 1 Ekim 2008 tarihinden sonraki doğumlara uygulanabileceği gerekçesiyle talebi reddediyor. Okurumuz yılmıyor ve davayı Yargıtay'da temyiz ediyor. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi ise geçtiğimiz günlerde verdiği kararla adeta hukuk dersi veriyor.
SGK’YA YARGITAY’DAN DERS GİBİ KARAR Davaya konu olaya ilişkin Yargıtay kararının sonuç bölümü de şöyle:
"…İlk kez 506 Sayılı Kanun kapsamında 01.6.1982 tarihinde zorunlu sigortalı olduğu anlaşılan davacının, 3.3.1987 ve 21.3.1988 tarihlerinde gerçekleştirdiği doğumları sebebiyle, ancak doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla, hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartlarının dışında, başkaca bir şart aranmaksızın borçlanma hakkına sahip olduğu kabul edilmelidir. Yapılacak değerlendirmede, zorunlu sigortalı olarak tescil edildikten sonra ilk doğumu yapan ve iki yıllık süre dolmadan ve tekrar çalışmaya başlamadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalının, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabileceği gözetilmelidir. Mahkemece, anılan maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve sair yönler incelenmeksizin hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 25.02.2010 günü oybirliği ile karar verildi."
özetle yüksek mahkeme şöyle diyor;
Yukarıdaki özetten de anlaşılacağı üzere yüksek mahkeme, sadece kanunun lafzıyla bağlı kalmayıp, kadınların sosyal ve fiziki şartlarını gözeten, sosyal devlet ilkesiyle uyumlu ve 'pozitif ayrımcılık' prensibine uygun bir karar vermiştir. Ayrıca yine Yargıtay, doğum borçlanması için 5510 Sayılı Kanun'un 41. maddesinde belirlenen kriterlere ilave şartlar aranmasına da karşı çıkıyor. Bundan sonra ne yapmak gerekiyor?
Kaynak: Bugün Gazetesi /Gazete Habertürk
Benzer Yazılar:Evlilik Nedeniyle İşten Ayrılan Kadın İşçinin…Askere Giden İşçi İşten Ne Zaman Ayrılmalıdır?15 yıl ve 3600 gün şartıyla Kıdem Tazminatı alarak…15 yıl 3600 günü olan işçi istifa ederek kıdem…2014 Yılında Uygulanacak Prime Esas Alt ve Üst SınırlarSık sık rapor alan işçi kıdem tazminatı ödenerek…18 yaşından büyük kız çocukları sağlık…Yeni Türk Ticaret Kanunu’na Ne Kadar Hazırsınız?İşsizlik maaşı kimlere verilir?İşverenin işletmesel nedenle iş akdini feshetmesi
Kategori Basın, Ekonomi-Ticaret, Genel, SGK Yorum Yapın