Çoğunlukla bir kemiğimiz kırıldığı zaman tüm belirtileri ile bunu anlarız.Bölgede belirgin şişlik ağrı deformite oluşur.Ancak bazen kemikleriniz hiçbir şikayet oluşturmadan da kırılabilir.Bu özellikle el bileği kemiklerinden skafoid kemik için çok tipik olan bir problemdir.Birçok kişi skafoid kemiği kırıldığı zaman elbileğin de çok az şişlik dışında bir bulgu olmadığı için bunu basit bir el bileği yaralanması zannedebilir.
Skafoid kemik el bileğimizin başparmak tarafında ve başparmak ile önkol kemiklerinin sonlandığı bölgenin arasında yeralır.Böbrek şeklindedir.Kemiğin kan damarları kemiğin tepesinden başlayarak aşağı doğru yayılır.Ancak en sık yaralanmalar sonrası kırık kemiğin orta veya alt bölgelerinde oluşur.Burada kan damarlarının aşağıda kalan bir bölgeyi beslemekte çektiği güçlüğe bağlı olarak kaynamanın uzun sürmesi kaynamama gibi sorunlarla karşılaşmasına neden olur.
Skafoid kırıkları el bileği karpal kemik yaralanmalarının %60’ını oluşturur.20-40 yaş erkekler de ensık olarak çocuklarda ve çok yaşlılarda daha az sıklıkla görülür.El bileğinin üzerine düşme sonrasın da sık görülür.Yere çarpma esnasında el bileğinin açısı kırığın hangi bölgede oluşacağını belirler.Eğer el bileği çarpma esnasında 90 derece ve üzerinde bükülecek olursa skafoid kemik 90 derecenin altında bükülecek olursa önkol kemikleri el bileği seviyesinden kırılır.Bu olay en sık spor yaralanmaları veya motor kazaları sonrasında görülür.
El bileğinin başparmak tarafında ağrı ve gerginlik.
Eğer el bileğinizin üzerine düşmüşseniz ve ağrınız size çok ciddi olmayan bir el bileği problemi gibi geliyorsa HEMEN ORTOPEDİ UZMANINIZA BAŞVURUN! Doktorunuz sizden olayın detaylarını isteyecek düşme tarzınızı sorgulayacak muayene ile hassas bölgeleri tespit edecek ve kemik dokuyu incelemek üzere röntgenlerinizi çektirecektir.Eğer kemik uçları birbirinden tamamı ile ayrışmamış ise çekilen röntgenlerde kırığı görmek çok zor olabilir.Hatta doktorunuz röntgenler de kırık görmese bile ilk hafta için size bir alçı uygulaması yapabilir.
Tedavinin şekline kırığın yerine ayrışmanın miktarına beraberinde başka yaralanma olup olmamasına göre karar verilir.Çoğunlukla skafoid kırıklarının tedavisi dirsek altı veya üstü başparmağı da içine alan alçılar ile yapılır.Kırığın kaynama süresi kemiğin tepe bölümü için 6 hafta iken alt uç için 6 aya kadar uzayabilir.Alçının haftalık kontroller ile gevşeyip gevşemediği kontrol edilmeli gerekirse yenilenmelidir.Alçı çıktıktan sonra el bileği eklem hareketini düzenleyici fizik tedavi ve rehabilitasyona başlanmalıdır.
EL BAŞPARMAĞI KIRIĞI (Metakarpal Kırık)
Tanımı: Başparmak metakarpında oluşan tam veya kısmi kırık.
Başparmak taban eklemi.
Sakatlık bölgesindeki periost, sinirler, tendonlar ve kan damarları gibi yumuşak dokular.
Başparmağın kırılma bölgesinde oluşan dayanılmaz ağrı.
Kırık bölgesindeki yumuşak dokuların şişmesi.
Eğer kan akışı engellenmiş ise, duyarsız ve soğuk parmak veya parmak uçları.
Yumruk ile vurma veya başparmağın bir yerde sıkışması sonucu oluşan direkt baskı.
Burkulma veya şiddetli bir kas kasılması sonucu oluşan endirekt baskı.
Kar kayağı (elin kayak sopasına sıkışması).
Cerrahi müdahale ve/veya anestezi gerektiğinde, risk, sigara içmek, uyuşturucu kullanmak, kas gevşeticiler, uyuşturucu ilaçlar, uyku ilaçları almak, insülin, sakinleştiriciler, beta-adrenerjik bloklayıcılar veya kortikosteroidlerden dolayı artar.
Elinizin kuvvetini arttırıcı egzersizler yaparak.
El ve başparmak için koruyucu malzemeler kullanarak.
Kırılan kemikleri birleştirmeyi içeren doktor tedavisi.
Kırılan kemikleri tekrar eski durumuna getirmek ve eli alçıya almak için gerekli cerrahi (bazen) ve anestezi için hastaneye yatmak.
Rehabilitasyon sırasında kişisel bakını.
Sakatlığı tam olarak teşhis etmek için el röntgeninin çekilmesi.
Sakatlanan bölgedeki veya yakınında olan sinirler, bağlar, tendonlar, kan damarları veya bağ dokuda oluşan baskı.
Tedavi veya Cerrahi Sonrası:
Sakatlanan bölgeye kan akışının kısıtlanması.
Sakatlanan kemiklerin kısalması veya deforme olması.
Sakatlığın bir kaç kere tekrarlanmasından dolayı oluşan instabil veya artritik başparmak.
Başparmak sakatlığının sürekli tekrarlanma eğilimi.
Başparmağı alçıya almadan oluşabilecek problemler.
MUHTEMEL SONUÇ: Herhangi bir kırığın tam olarak ne kadar sürede iyileşeceğini tahmin etmek imkansızdır. Yaş, cinsiyet, daha önceki genel sağlık durumu bu süreci etkileyen faktörlerdir. Bu sakatlık için iyileşme süreci ortalama 6-8 haftadır. Kırılma bölgesinde bir oynama olmadığında ve röntgen, kemiklerin tam olarak kaynadığını gösterdiğinde iyileşme tamamlanmıştır.
Hastayı acile veya doktora ***ürmeden önce, el ve el bileğini splint veya askı ile stabilize ediniz.
Hastayı battaniye veya benzeri örtüler ile sıcak tutarak şok ihtimalini azaltınız.
Doktor kırılan parmak kemiğini mümkünse cerrahisiz, gerektiğinde cerrahi ile yerine birleştirecektir. Bu işlem hemen yapılmalıdır. Ayrılma olayından sonra 6 saat içinde manipülasyon yapılmalıdır. Daha sonra, kanama ve vücut sıvılarının akması hastanın şok geçirmesine neden olabilir. Aynı zamanda bir çok doku elastikiyetini kaybederek normal durumuna dönmekte zorlanabilir.
Metakarp şaftında oluşan kırıklar, bazen cerrahisiz olarak tekrar yerlerine getirilebilirler. Fakat kırık kemiklerin yerlerine teller veya metal vidalar ile tuttu-rulmaları gerekir.
Başparmağın hareketsizliği önemlidir. Başparmak ve el bileğini sabitleştiren bir splint kullanılabilir.
96 saatten sonra yapılacak ısı tedavisi bölgeye olan kan dolaşımını arttıracağından iyileşmeyi arttıracaktır. Isı lambası veya pedleri kullanabilirsiniz.
Alçı alındıktan sonra her gün 3-4 kez, 15 dakika süre ile buz masajı uygulayınız. Bir buz parçası ile sakatlanan bölgenin üzerinde dairesel bir şekilde masaj uygulayınız. Eğer mümkünse, girdap banyosu uygulayınız.
Kemikleri birleştirme manipülasyonu veya eklemin düzeltilmesi sırasında, genel veya lokal anestezi uygular veya kas gevşetici ilaçlar,
Şiddetli ağrılar için narkotik veya sentetik narkotik ağrı kesiciler,
Eğer cerrahi gerekliyse, enfeksiyonu önlemek için antibiyotikler, verebilir.
Hareketsizleştirilmeyen diğer eklemlerinizi hareket ettiriniz. Kasların hareket için kasılmaları kırık noktalarının eşleşmesini ve iyileşmesini hızlandırır.
Doktor izninden sonra başparmak ve el rehabilitasyonuna başlayabilirsiniz.
Tedavi neticesinde normal aktivitelerinize yavaşça başlayınız.
Sakatlığı tedavi için gereken manipülasyon veya cerrahi yapılıncaya kadar hiç bir şey yemeyin veya içmeyin. Çünkü karnınızdaki sıvı veya katı yiyecekler anestezi altında iken kusma yapabilir ve bu durum tehlike oluşturabilir.
Hareket etmekte rahatladığınız zaman günlük rehabilitasyona başlayabilirsiniz.
El ve bilek egzersizlerine bakınız.
Bilek kırıkları nasıl bir alçılama ile geçer acaba..
Bunu Hekiminizi danışsanız? skafoid kırığı ameliyatıda çok hassas kırıkcılarda dolaşmayınız.