EBSO İkinci çeyrekte büyümeyi ihracat ve özel tüketim sürükledi
Ege Bölgesi Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, yılın ilk iki çeyreğinde ekonominin yüzde 5 düzeyinde büyüme patikasına girdiğini belirterek, baz etkisiyle üçüncü çeyrekte daha yüksek büyüme hızı yakalanacağını söyledi. Yorgancılar, “Yılın son çeyreğinde bir aksilik olmaz ise bu yıl ekonomide özlediğimiz yüzde 5 düzeyinin üzerinde bir büyümeyi göreceğiz. Yılın ikinci çeyreğinde bizleri en çok mutlu eden veri ise yatırımlardaki yüzde 9. 5 düzeyindeki büyümedir. Bu uzun süredir özlediğimiz bir düzey idi” dedi.
2017 yılı ikinci çeyreğine ilişkin yüzde 5,1'lik büyüme verisini değerlendiren Yorgancılar yatırım artışının detayına vurgu yaptı. Yorgancılar, “Yatırım artışının detayı bizleri üzmüştür. Çünkü inşaat yatırımları yüzde 25 oranında büyürken makine ve teçhizat yatırımlarının ilk çeyrekten (yüzde -12) sonra ikinci çeyrekte de (yüzde -8. 6) gerilemesi gelecek açısından ümitli olmayı güçleştirmektedir. Bununla birlikte mal ve hizmet ithalatı yüzde 2. 3 oranında büyürken turizmdeki kısmi iyileşme ve yüzde 7. 3'lük mal ihracatı artışına bağlı olarak ihracatın yüzde 10. 5 artması da bizleri sevindirmiştir. Geleneksel pazarlarımızdaki sorunlar ve dünya ekonomisindeki belirsizliklere rağmen ihracattaki bu artış dikkat çekicidir” diye konuştu.
Bu gelişmeler sonucu yılın ilk çeyreğinde kamu ve özel tüketim talebi ile yani iç talep ile büyüyen ekonomi yılın ikinci çeyreğinde ihracat ve özel tüketim ile büyüdüğüne dikkat çeken Başkan Yorgancılar, bu iki kanatlı büyümenin gerisinde ise yılın ikinci çeyreğinde yüzde 21 düzeyinde artan döviz sepetinin (0,5 Dolar + 0,5 Euro) bulunduğunu vurgulayarak döviz kurlarının düzeyinin Türkiye ekonomisi için ne kadar önemli olduğu bir kez daha ortaya çıktığına dikkat çekti. Kamunun bozulan bütçe dengesini kontrol altına almak için ikinci çeyrekte frene basması nedeniyle büyümenin daha yüksek gerçekleşmesinin mümkün olmadığını belirten Yorgancılar, "Kamu dengelerinin sağlıklı ve sürdürülebilir olması Türkiye ekonomisi için hayati önem taşıyor. Bu nedenle bütçe açığının ve borçlanma ihtiyacının azalması gerekiyor. Dolayısıyla yılın ilk çeyreğinde yüzde 9. 7 oranında büyüyen kamu tüketim harcamalarının yılın ikinci çeyreğinde yüzde 4. 3 oranında azalması yerinde olmuştur. Böylece Türkiye küresel risklere karşı en önemli çıpasını koruma kararlılığını ortaya koymuştur" diye konuştu.
İstihdam dostu büyüme için
Yılın ikinci çeyreğinde sanayi sektörünün büyüme performansını da değerlendiren Yorgancılar şunları söyledi: "Sanayi sektörü ilk çeyrekte yüzde 6. 7, ikinci çeyrekte ise 6. 3 oranında büyümüştür. Bunlar küresel ve ulusal konjonktür koşullarına göre oldukça iyi düzeylerdir. 2016 yılı üçüncü çeyreğinde sanayi sektörü yüzde 1. 8 oranında küçülmüştü. Bu yıl baz etkisiyle üçüncü çeyrekte gelecek olası yüksek büyüme nedeniyle de sektörümüzün bu yılı yüzde 5'in üzerinde büyüyerek kapatacağını bekliyoruz. Ancak makine ve teçhizat yatırımlarının gerilemesi 2018 yılı için ümitli olmayı güçleştiriyor. Bu nedenle sanayi yatırımları için farklı stratejiler gerektiği aşikardır. Bu arada veriler konusundaki tutarsızlıkların giderilmesi ihtiyacı bulunuyor. Çünkü sanayi üretim endeksi yılın ikinci çeyreğinde sadece yüzde 2 düzeylerinde büyürken sektörün büyüme hızının yüzde 6. 3 olarak açıklanması kafaları karıştırıyor. Gelinen noktada inşaata dayalı büyüme makine teçhizat yatırımı yani sanayi büyümesi ile ikame edilmek zorundadır. Çünkü yılın ikinci çeyreğinde işgücü sayısı yüzde 3. 1, istihdam yüzde 2. 2 artarken işsiz sayısı yüzde 11. 4 artmıştır. İstihdam dostu büyüme için, imalat sanayi yatırımlarına öncelik verilmesi gerektiğini birçok veride görebiliyoruz. Bunun için vizyon yenilenmesi kaçınılmazdır.”