MB, 3 kez daha faiz artırabilir
Haziran ayında yaşanan dalgalanmalar neticesinde Merkez Bankası (MB) Para Politikası Kurulu (PPK) iki kez toplandı. Bu toplantılarda yaşanan hareketlere set çekebil...
Haziran ayında yaşanan dalgalanmalar neticesinde Merkez Bankası (MB) Para Politikası Kurulu (PPK) iki kez toplandı. Bu toplantılarda yaşanan hareketlere set çekebilmek amacıyla önce yüzde 1,75 ve daha sonra yüzde 2 olmak üzere toplamda yüzde 4 faiz artırımı yapıldı.
20 Temmuz’da yapılan PPK toplantısında ise yeni bir faiz artırımı beklenmiyordu. Ancak, MB, piyasa analistlerini şaşırtan yönde bir karar aldı ve faizi 25 baz puan daha artırdı. Böylece, gecelik borçlanma faizi yüzde 17,50’ye yükseldi.
Bankadan yapılan açıklamada, enflasyondaki yükselişin kurun gecikmeli etkisiyle temmuzda da devam edeceği belirtilerek, "Haziran tedbirleri, gelecek dönemde enflasyon üzerindeki baskıyı azaltacak. PPK, 2007 yıl sonu enflasyon hedefine odaklanmış olduğundan, bütün bu unsurları göz önüne alarak ölçülü bir parasal sıkılaştırmanın gerektiği değerlendirmesini yapmıştır" denildi.
MB’nin sürpriz faiz artırımını ve bundan sonra nasıl bir politika içinde olacağı beklentisini Ata Yatırım ekonomisti Altuğ Karamenderes şöyle değerlendirdi:
Mb Datalardan Sonra Karar Almıştı: MB’nin faiz artırımı yapması bekleniyordu. Ancak, bunun temmuzdaki PPK’da olması tahmin edilmiyordu. MB, haziran ayında oldukça kararlıydı ve beklenenin de üzerinde artırımlar yaptı. Biz ekonomistler MB’nin önünü görmeden, elinde data olmadan, faiz konusunda karar vermeyeceğini düşünüyorduk. Çünkü, bundan önceki uygulamalar böyleydi. MB’nin bu politikası, oldukça eleştirilmişti. Faiz artırımının mayıs ayında yapılması gerektiği belirtilmişti. Çünkü, ortalık kötüleşmeye başlamıştı. Ancak, MB, haziranda datalar iyice kötüleşince bu tedbirleri aldı. MB’nin agresif tavrı ise eleştirileri biraz yumuşattı.
MB Risk Almayacağını Gösterdi: Temmuz ayındaki faiz artırımının bizim için sürpriz olması, MB’nin yine dataları görerek hareket etmesi beklentisinden kaynaklandı. MB, son faiz artırımında bir tezle yola çıktı. Buna göre enflasyon sonbaharda beklenenden hızlı artabilir. Bunun için somut veri olmasa da, enflasyon konusunda iyimserse de riski almayacağını piyasalara 25 baz puan faiz artırarak göstermiş oldu. Yani öngörüyle hareket ederek, işi şansa bırakmadı.
Faiz 75 Baz Puan Artar: MB’nin söylem tarzı da FED’in söylem tarzına yaklaştı. Görünen o ki MB, yıllık enflasyonun en yükseğe çıktığı aya kadar yani ekim ayına kadar, hatta ekim ayı da dahil, faiz artırımına devam edecek. Yani ağustos, eylül ve ekim ayında faiz artırılacak. Oran da 25 baz puan olacak. Aylık 25 baz puan üzerinde bir artırım olmasını, ölçülü artış olacağı söylemi nedeniyle beklemiyorum.
Savaş riskine karşı VOBVadeli İşlemler Borsası (VOB), temmuz ayında oldukça hareketli geçti. Günlük bazda 401,2 milyon YTL’lik işlem hacmi ile rekor kırıldı. Bunda yurtiçinde ve yurtdışında yaşanan belirsizliklerden korunma amacıyla VOB’un kullanılması etkili oldu. 401,2 milyon YTL’lik günlük hacim ile, piyasanın faaliyete geçtiği ilk 5 ay boyunca gerçekleşen işlem hacmi toplamına ulaştı. Bu rakam, İMKB’nin günlük işlem hacminin yaklaşık yarısı olarak ifade edilebilir. İşlem hacmindeki yükseliş eğiliminin önümüzdeki süreçte de devam etmesi bekleniyor. Gedik Yatırım Vadeli İşlemler Piyasası Müdürü Nuri Sevgen, önümüzdeki süreçte en başta savaş olmak üzere belirsizliklerin olduğuna dikkat çekiyor. Bu piyasada, özellikle döviz ve borsa riskine karşı vadeli işlemlerin güvenilir bir yatırım aracı olduğunu ifade eden Sevgen, “VOB’dan elde edilen getiriden stopaj da alınmıyor. Bu durum VOB’a ilgiyi daha da artıracaktır” diyor. Sevgen, İMKB-30 ve dövizin en fazla işlem hacmine sahip yatırım araçları olmaya devam ettiğini de sözlerine ekliyor.
Borsa, 32.000-36.500 bandında olurBorsa, temmuz ayını da dar, sıkışık bir aralıkta geçirdi. 36.500 seviyelerinde satışla karşılaşan endeks, 32.000 seviyelerinden gelen alımlarla yeniden yönünü yukarı çeviriyor. Endeksin kısa vadede 32.000-36.500 bandını kırmasının güç olduğunu söyleyen Ata Yatırım analisti Cem Martı, piyasayı belirsizliklerin beklediğini ifade ediyor. Martı, bu belirsizlikleri şöyle sıralıyor:
“30 Ağustos’taki Yüksek Askeri Şura’da Genelkurmay Başkanı belirlenecek. Onun ardından Kuzey Irak’a yapılması muhtemel operasyon var. Ortadoğu’daki savaşın boyutları ise henüz belli değil. Bunlar jeopolitik riskler. Bunun yanında, cumhurbaşkanlığı seçimlerinin belirsizliği ve ABD Merkez Bankası’nın (FED) faiz artırma politikasıyla ilgili belirsizlikler var.”
8 Ağustos’taki FED toplantısında 25 baz puan daha artırım bekleyen Martı, bundan sonra bir artırım daha olabileceğini belirtiyor. Cumhurbaşkanlığı seçimleri sürecinde konsensüse yönelik söylemler de olursa, piyasalarda sonbaharda bir rahatlama olacağına dikkat çeken Martı, “Geleneksel olarak ekim ayından itibaren borsada bir yükseliş yaşanır. FED faizlerinin stabil hale gelmesi ve cumhurbaşkanlığı ile ilgili söylemler, ekim ayında yükselişi tetikleyen unsurlar olabilir” diyor. Martı, aksi halde yatay trendin korunacağını düşünüyor. Hatta Martı, özellikle savaşla ilgili risklerin, endeksi 32.000 seviyesinin de altına taşıyabileceğini sözlerine ekliyor.
6 ay vadeli bono alınabilirBono piyasasında MB’nin faiz politikasında nasıl bir seyir izleyeceği önemli olmaya devam edecek. Çünkü enflasyon baskısı nedeniyle yeni faiz artırımları gelebilir. Denizbank Fon Yönetimi Grup Müdürü Cem Kurdoğlu, yıl sonuna kadar yüzde 1’e varan artışlar olabileceğini söylüyor. Şu aşamada yüzde 19 bileşik faiz seviyesinin mümkün gözükmediğini anlatan Kurdoğlu, yabancı yatırımcı ayağında da bono satışlarının sürdüğünü kaydediyor. Bu iki neden nedeniyle bono faizlerinde aşağı hareketlerin sınırlı olduğunu belirten Kurdoğlu, sözlerine şöyle devam ediyor:
Yukarı hareketlerde ise haziran ayında görülen yüzde 22-23 seviyelerinin tekrar test edilebileceğini düşünüyoruz. Bono piyasası yatırımcılarına yurtdışındaki faiz politikasını yakından takip etmelerini tavsiye ediyoruz. Yıl sonu geldikçe yine yabancı fonların risk azaltma eğilimi oluyor. Bu nedenle biraz daha temkinli olmakta fayda var.”
Bono yatırımcısının yüzde 19 seviyelerinde spekülatif kâr peşinde olmamasını tavsiye eden Kurdoğlu, 23 seviyelerine bir yükseliş olması halinde ise o seviyelerde spekülatif alımların yapılabileceğini söylüyor. Kurdoğlu, 19 seviyelerinde ise daha çok 6 ay vadeli yatırım amaçlı bono alımı yapılabileceğini sözlerine ekliyor.
Ağustos ayı nakit akışı tablosuna bakıldığında ise 1, 2, 3, 4 ve 7 Ağustos tarihlerinde sırasıyla 304,9 milyon YTL, 104 milyon YTL, 89 milyon YTL, 81 milyon 850 bin YTL ve 145 milyon 95 bin YTL tutarında depo ihalesi dönüşü olduğu görülüyor. Yine 9 Ağustos ve 23 Ağustos tarihlerinde sırasıyla 6 milyar 359 milyon YTL ve 2 milyar 422 milyon YTL tutarında itfa yapılacak.
Savaş eurobondu yüzde 144’e çekebilirEurobond piyasası ABD’den gelen mesajlara göre hareketini sürdürüyor. FED Başkanı Bernanke’nin yaptığı son açıklamaların Türk eurobondları için olumlu olduğunu söyleyen Garanti Bankası Eurobond Masası Sorumlusu Kıvanç Fidan, ancak Ortadoğu’daki savaş nedeniyle bu olumluğun 2030 gösterge kağıdına etkisinin çok da fazla olmadığını belirtiyor.
Yurtdışında beklentinin faiz artırımlarının durabileceği yönünde olduğunu hatırlatan Fidan, “Kısa vadede piyasanın yatay bir seyir izlemesini bekliyoruz. Ancak orta vadede Ortadoğu’daki savaşın etkilerini daha fazla görebiliriz” diyor.
Gösterge 2030 kağıdında geniş bandın 136-144 aralığında olduğunu anlatan Fidan, “Daha kısa vadede Ortadoğu’daki iyileşme sinyallerinin faiz oranını yüzde 144 seviyelerine çekebileceğini sözlerine ekliyor.
Altın Altın ağustosta yükseliş eğiliminde olabilirAltın piyasasında da belirleyici faktör, FED faizleri. FED’in faiz oranlarını artırması, altın üzerinde satış baskısı olmasını sağlıyor. Ancak Ortadoğu’daki savaş da altının üzerindeki baskıyı hafifleten bir unsur olarak karşımıza çıkıyor. Troy Kıymetli Madenler Uzmanı Cumhur Taşdelen, FED’in faizleri bir miktar daha artıracağı beklentisinin olduğunu, bunun da altın fiyatları üzerinde baskı yaratmaya devam edeceğini ifade ediyor.
Ancak ağustos ayında altın fiyatlarını yükseltebilecek belirsizliklerin olduğunu söyleyen Taşdelen, bunun başında da Ortadoğu’daki savaş ile İran’ın nükleer silahlanma konusunda vereceği cevabın geldiğini belirtiyor. “Buralarda yaşanacak olumsuzluklar ons başına altın fiyatını 12 Mayıs’ta gördüğü 730,85 dolar seviyesine taşıyabilir” diyen Taşdelen, sözlerine şöyle devam ediyor:
“Kısa vadede altın fiyatlarına satış baskısı gelse bile orta ve uzun vadede altının yükseliş eğilimini koruyacağı görüşümüzü koruyoruz. Çünkü dünyada altına olan talebi, üretim karşılayamıyor. Özellikle Çin ve Hindistan’ın talebi, altın fiyatlarını yukarı taşımaya devam edecek.”
Ağustos yatay bantta geçebilirDöviz piyasasında bu yıl yaz aylarının çok rahat geçmeyeceği öngörüsü yapılıyordu. Bu öngörüyü de yaşananlar doğruladı. Dolar tarihi zirve seviyelerini test etti. Bunun ardından 1,55 seviyelerine doğru bir geri çekilme yaşandı. Önümüze baktığımızda ise AB ile ilgili belirsizlikleri, Ortadoğu’da yaşanan savaşı ve Kuzey Irak operasyonu riskini hatırlatan Turkishbank Döviz Masası Sorumlusu Can Mete, sözlerine şöyle devam ediyor:
“Ancak Kuzey Irak operasyonuna yurtdışı çevreler çok sıcak bakmıyor. Bu nedenle olası operasyonun etkileri konusunda bir tahmin yapılamıyor. Bu, döviz piyasasında yeni bir zirve testini de beraberinde getirebilir. Bunun tersi de mümkün. Yani tepki sınırlı olur ve piyasa yatay seyir içinde kalır. Bu belirsizlikler nedeniyle döviz piyasasında bekle-gör stratejisini izlemek en doğru yol olacaktır. Burada MB’nin yukarı hareketlerde 1,62 seviyelerinden piyasalara müdahale ettiği de göz ardı edilmemeli. 1,55-1,60 bandı söz konusu. Bu ay yatay eğilim, sıkışıklığa bağlı olarak devam edecek gibi görünüyor.”