MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI İLE GENELKURMAY BAŞKANLIĞI İŞ BİRLİĞİNDE SİLÂH ALTINDA BULUNAN ERBAŞ VE ERLERE YÖNELİK OKUMA, YAZMA VE MESLEK KURSLARI AÇILMASINA DAİR ESASLARI BELİRLEYEN PROTOKOL Tarih: 22 Şubat 2000
Tebliğler Dergisinde Yayımı: Mart 2000 - Sayı: 2510 Sayı: B.08.0.ÇYGD.15.02.01/907
Bu Protokolün amacı; Genelkurmay Başkanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığı iş birliğinde her tür ve seviyede silâh altında bulunan erbaş ve erlere yönelik okuma yazma ve meslek kursları düzenlenmesine dair esas ve yükümlülükleri belirlemektir. 2.KAPSAM:
Bu Protokol; Genelkurmay Başkanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığı ve bağlı birimlerinin iş birliğinde, her tür ve seviyedeki erbaş ve erlere yönelik olarak düzenlenecek okuma yazma ve meslek kursları hakkındaki esas ve yükümlülükleri kapsar. 3.TANIMLAR: Bu Protokolde geçen; a. Bakanlık ifadesi ve “MEB” kısaltması Millî Eğitim Bakanlığını, b. “Kuvvet Komutanlıkları” Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığını, c. “Genel Müdürlük” Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğünü, d. “Millî Eğitim Müdürlüğü” İl ve İlçe Millî Eğitim Müdürlüklerini, e. “Yetkili Komutanlık” Kuvvet Komutanlıklarının il ve ilçelerdeki bağlı birlikleri içerisindeki en yüksek rütbeli komutan olup, il veya ilçelerdeki kursların düzenlenmesinde millî eğitim müdürü ile gerekli plânlama ve uygulamayı yapacak yetkili komutanlığı, f. “Başkanlık” İl Halk Eğitimi Başkanlıklarını, g. “Birlik Komutanlığı” bünyesinde okuma yazma bilmeyen ve meslek kurslarına katılacak erbaş ve erler bulunan her tür ve seviyedeki askerî birlik komutanlıklarını, ğ. “Kurs” birlik komutanlıkları iş birliğinde düzenlenecek okuma yazma ve meslek kurslarını,
h. “Kursiyer” düzenlenen kurslara katılan er ve erbaşları, ı. “Belge” kursları başarı ile tamamlayanlara ortaklaşa tanzim edilip verilen başarı belgesini, i. “Öğretmen” düzenlenen kurslarda görevlendirilecek Millî Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görevli kadrolu branş öğretmenini, j. “Uzman ve usta öğretici” kadrolu öğretmen yetersizliği durumunda ek ders ücreti karşılığında görevlendirilecek uzman ve usta öğretici ile silâh altında bulunan ve düzenlenecek kurslarda öğreticilik yapma şartlarını taşıyan erbaş ve erleri.
4.İŞ BİRLİĞİ ESASLARI:
Millî Eğitim Bakanlığı ile Genelkurmay Başkanlığı bu Protokolün amaçlarını gerçekleştirmek için iş birliği yapmayı kabul etmişlerdir. 5.YETKİLİ BİRİMLER:
Bu Protokol hükümlerinin yürütülmesinde merkezde; Genelkurmay Başkanlığı adına Genelkurmay Harekat Başkanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı adına Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü yetkili ve sorumludurlar. Taşrada ise Kuvvet Komutanlıklarının taşradaki en kıdemli komutanlıkları ile halk eğitimi başkanlıkları ve merkez müdürleri yetkili ve sorumludurlar. 6.GENEL ESASLAR:
a. Genelkurmay Başkanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığı bu Protokolün amaçlarını gerçekleştirmek için iş birliği yapmayı kabul etmişlerdir. b. Bakanlık ve Genelkurmay Başkanlığı ülke düzeyinde düzenlenecek kurslarla ilgili plânlama, uygulama, denetleme, değerlendirme, rehberlik, belge tanzimi vb. iş ve işlemlerin yürütülmesinde ortak sorumludurlar. c. Kurs açılacak birlikler ile merkezler, kurs programlarının hazırlanması, kursiyer kayıt-kabul, araç-gereç, teçhizat, öğretmen veya usta öğretici temini, görevlendirilmesi vb. işlemler kursun açılacağı yere göre ve 7 nci madde de yer alan yükümlülüklere uygun olarak, ilgili birlik veya merkez tarafından yürütülecektir. ç. Kurslarla ilgili faaliyetler basın yayın kuruluşları aracılığı ile tanıtılır. Bu konu taraflarca karşılıklı koordine edilerek gerçekleştirilir. d. Kurs bitirme belgeleri resmî kurum ve kuruluşlarda geçerli, bir üst öğrenim için alt yapı oluşturacak şekilde düzenlenir. 7.YÜKÜMLÜLÜKLER:
Bakanlık ve Genelkurmay Başkanlığının faaliyetlerin yürütülmesindeki görev ve yükümlülükleri şunlardır:
a. Bakanlığın Yükümlülükleri : (1) Düzenlenecek kurslarla ilgili kurs yeri, araç-gereç, öğretmen veya öğretici temini, kurs programı, materyal hazırlanmasını sağlamak, (2) Kurslarla ilgili yönerge, genelge ve emirleri hazırlamak ve ilgili birimlere ulaştırmak, (3) Kursların düzenli ve verimli şekilde yürütülmesi hususunda gerekli tüm önlemleri almak, (4) İhtiyaç halinde diğer bakanlık kurum ve kuruluşlar ile üniversitelerden destek alınması yönünde çalışmalar yapmak, (5) Silâh altında bulunan üniversite mezunu erbaş ve erlerin ihtiyaç duyulan alanlarda öğretici olarak görevlendirilmesi için Genelkurmay Başkanlığı iş birliğinde öğretici yetiştirme kursları düzenlenmesini sağlamak, (6) Genelkurmay Başkanlığı iş birliğinde kurs faaliyetlerini izlemek, denetlemek ve değerlendirmek, b. Genelkurmay Başkanlığının Yükümlülükleri : (1) Kuvvet Komutanlıkları bünyesindeki okuma yazma bilmeyen ve meslekî becerisi olmayan erlerin tespitini sağlamak, (2) Kuvvet Komutanlıklarının bünyesindeki erlere yönelik düzenlenecek kurs türleri ve kurs yerlerinin tespit ve teminini sağlamak, (3) İhtiyaç halinde kurslarda öğretici olarak görev yapacak erbaş ve erlerin belirlenip ilgili başkanlıklara bildirilmesini sağlamak, (4) Kurs için ihtiyaç duyulacak esas malzeme (Kurs için gerekli esas eğitim yadımcı malzemesi İl Halk Eğitim Başkanlıklarınca karşılanacaktır.) dışındaki eğitim yardımcı malzemelerinden TSK envanterinde bulunanların imkânlar ölçüsünde sağlanması için önlem almak, (5) Kursların başlama ve bitiş dönemleri ile haftalık çalışma programlarının hazırlanıp başkanlıklara ulaştırılmasını sağlamak, (6) Öğreticilik belgesi bulunan erbaş ve erlerin kurslarda görevlendirilmesi, öğreticilik yapabilecek şartları taşıyan erbaş ve erlerin öğretici yetiştirme kurslarına alınmaları yönünde bakanlıkla iş birliği yapmak, c. Başkanlıkların Yükümlülükleri:
(1) Bölgedeki Kuvvet Komutanlıklarına bağlı birliklerin sorumlu komutanı ile iş birliği yapmak, (2) Bölgede bulunan Kuvvet Komutanlıklarına bağlı birliklerin sorumlu Komutanlıkları tarafından belirlenecek kursiyer erbaş ve erlerin mevcutları ve yetenekleri dikkate alınarak kursiyer miktar ve kimliklerini belirlemek, (3) Kurs yerini bölgedeki Kuvvet K.lıklarına bağlı birlik K.ları ile iş birliği içinde belirlemek ve kurs için ihtiyaç duyulacak esas malzeme (Kurs için gerekli esas eğitim yardımcı malzemesi Başkanlıklarca sağlanacaktır.) dışındaki eğitim yardımcı malzemelerinden TSK. envanterinde bulunanları, imkânlar ölçüsünde, ilgili birlik K.lıkları ile koordine ederek temin etmek ve eğitime hazır hale getirmek, (4) Bakanlıktan gelen emirler doğrultusunda kursların plânlanması, düzenlenmesi, yürütülmesi, değerlendirilmesi, denetlenmesi iş ve işlemlerini yürütmek, (5) Kursta görev yapacak öğretmen ve usta öğreticileri temin etmek, görevlendirme onaylarını MEB.lığı ödeneğinden olacak şekilde almak, (6) Yetkili komutan iş birliğinde kursların düzenlenmesi, yürütülmesi, belge tanzimi, belge töreni vb. iş ve işlemleri yürütmek, (7) Bakanlıkça çözüme kavuşturulması gereken hususları zamanında bakanlığa bildirmek, (8) İl ve ilçelerdeki yetkili komutanlarla sürekli iş birliğinde bulunmak, (9) Yetkili Komutanlıklar iş birliğinde düzenlenecek kurslara ilgili eğitici personel, araç, gereç ve malzeme tahsisi sağlamak, ç. Yetkili Komutanlıkların Yükümlülükleri : (1) Başkanlık veya merkez müdürlüğü iş birliğinde ihtiyaç duyulan kurs türlerini belirlemek, (2) Kursun birlikler bünyesinde veya merkez bünyesinde düzenlenmesini belirlemek ve sağlamak, (3) Kursa katılacak er ve erbaşların aday kayıtlarını kurs türlerine göre yapmak ve merkez müdürlüğüne yazılı olarak ulaştırmak, (4) Kurslar için ihtiyaç duyulan esas eğitim yardımcı malzemesi dışında kalan ve TSK. envanterinde bulunan araç-gereç, malzeme vb. ihtiyaçların teminini mevcut imkânlar dahilinde sağlamak, (5) Kurslarda öğretici olarak görev yapabilecek er ve erbaşları tespit etmek, başkanlığa bildirmek, (6) Düzenlenecek kursların haftalık çalışma programını hazırlamak ve başkanlığa ulaştırmak, (7) Başkan veya merkez müdürü iş birliğinde açılan; Protokol kapsamındaki kursları izlemek, denetlemek, denetleme ve kurs sonuçlarını Başkanlıklarla birlikte değerlendirerek gerekli raporları hazırlamak, (8) Kurs sonunda başkanlık ve merkez müdürlüklerinin iş birliğinde ortak kurs bitirme belgesi tanzim etmek, onaylanmak ve ilgililere verilmesini sağlamak, (9) Belge törenleri ile ilgili iş ve işlemleri yürütmek, (10) Merkezlerde kurslara devam edecek er ve erbaşların kurslara devam işlemlerini merkez müdürlüğü iş birliğinde düzenlemek, (11) Kursların askerî birlikler içerisinde düzenlenmesi durumunda başkan ve merkez müdürü iş birliği ile gerekli eğitim ortamını hazırlamak, d. Merkezlerin Yükümlülükleri : (1) Yetkili komutanlık iş birliğinde düzenlenecek kursların türünü ve yerini belirlemek, (2) Kurs programlarının hazırlanmasını ve uygulanmasını sağlamak, (3) Kursiyer kayıt işlemlerini yapmak, (4) Kurslarda görev alacak öğretmen veya usta öğrencileri belirlemek, görevlendirme onaylarını almak, (5) Kurs için gerekli eğitim ortamını hazırlamak, (6) Kurs belgesini tanzim etmek, Yetkili Komutanlık ve Millî EğitimMüdürünün onayına sunmak, (7) Kursları yerinde izlemek, denetlemek ve değerlendirmek, (8) Gerekli bilgi, belge, rapor vb. evrakı zamanında Başkanlığa sunmak, (9) Kurslarda meslekî konuların yanı sıra ihtiyaç duyulan genel bilgi konularının da işlenmesini sağlamak, (10) Kursların düzenlenmesi ve yürütülmesinde karşılaşılacak güçlüklerin giderilmesi için yetkili komutanlıkla iş birliği yapmak, (11) Yetkili komutanlık iş birliğinde belge töreni düzenlemek, (12) Bakanlıkça gönderilecek materyallerin birliklere ulaştırılmasını sağlamak, (13) Yetkili Komutanlıklar iş birliğinde düzenlenecek kurslara ilgili eğitici personel, araç, gereç ve malzeme tahsisini sağlamak.
a. Protokolün imzalanıp yürürlüğe girmesiyle kurslar ikinci bir emir beklenmeksizin açılmaya başlanır. İhtiyaç duyulan kurslar askerî birliklerin kendi bünyesinde, halk eğitimi merkezleri bünyesinde özel sınıflar veya halk eğitimi merkezlerinin mevcut kurslarına devam etmek şeklinde olmak üzere 3 şekilde açılır. Askerî birliklerin içerisinde ve halk eğitimi merkezleri bünyesinde erler için açılacak özel sınıflarda kursiyer katılım sayısı genel olarak en az 10 kişi olacaktır. Halk eğitimi merkezlerinin normal kursları içerisinde eğitime devam edecek er kursiyerler için bu sayı aranmaz. b. Kurslar yetkili komutanlıkların kendi bölgelerinde yapacakları ihtiyaç belirleme çalışmalarından sonra tespit edilir ve yazı ile kurs açılma talebi başkanlığa ya da merkez müdürlüğüne bildirilir. Başkan, ilgili merkez müdürü ve yetkili komutan bir araya gelerek kursun plânlanması, düzenlenmesi, yürütülmesi, araç-gereç teçhizat ihtiyacının karşılanması ve diğer hususları karara bağlar ve bu karar doğrultusunda işlemler yürütülür. c. Kurslar bakanlıkça hazırlanan programlar çerçevesinde düzenlenir, ancak ihtiyaca göre bölgesel uyarlama yapılabilir. Bakanlıkça programı henüz hazırlanmamış kurslar için yerel düzeyde program hazırlanır ve mülkî amir onayı ile uygulamaya konulur. ç. Kurslar mesai dışı zamanlarda ve hafta sonlarında düzenlenir. Kursların çalışma saatleri yetkili komutanlığın teklifi, başkanlık ve merkez müdürlüğünün bu teklif doğrultusundaki plânlamasına göre düzenlenir ve uygulanır. Bu saatler dışında kurs açılması ortaklaşa kararlaştırılıp gerçekleştirilir. d. Kurs süreleri ihtiyaç doğrultusunda azaltılıp çoğaltılabilir. Bu işlemler, kurs öğretmen ve usta öğreticisi, merkez müdürü, başkan ve yetkili komutan iş birliğinde ayrıca ihtiyaç halinde çevreden temin edilecek uzmanların görüşleri doğrultusunda yapılır. Okuma yazma 1 inci ve 2 nci kademe kursları kendi mevzuatına göre yürütülür. 1 nci kademe okuma-yazma kurslarında kursiyer salt sayısı aranmaz ancak 2 nci kademe kurslarına en az 10 kursiyerin bulunması zorunluluğu vardır. e. Kurslarda öğreticilik yapacak er ve erbaşların belirlenmesi, yetiştirilmesi iş ve işlemleri yetkili komutanlık ve başkanlık iş birliğinde yürütülecektir. f. Kursların kapatılması, birleştirilmesi vb. işlemler başkanlık ve yetkili komutanlık kararıyla gerçekleştirilir. g. Kursların birliklerin dışında açılması durumunda kursiyer erlerin kurs merkezlerine götürülmesi ve kurs sonrasında birliklerine ulaştırılması iş ve işlemlerinden birlik komutanlıkları sorumludurlar. 9.ÇEŞİTLİ HUSUSLAR:
a. Protokolde yer almayan hususlar ile uygulamada doğacak problemlerin çözümü ve oluşabilecek geçerli sebepler durumunda taraflardan biri diğerini toplantıya davet edebilir. Bu toplantı sonucunda alınan karara göre işlemler yürütülür. b. Bu Protokol çerçevesinde yürütülen kursların yıllık değerlendirmesini yapmak, uygulamada karşılaşılan güçlüklerin giderilmesini sağlamak, görüş alışverişinde bulunmak amacıyla Bakanlık Müsteşarının başkanlığında ve Kuvvet Komutanlıklarınca belirlenecek birer yetkiliden oluşan bir değerlendirme kurulu oluşturulur. Kurul yıllık toplantısını her yıl Eylül ayı içerisinde yapar. Kurulun sekreterya işlemleri Genel Müdürlük Halk Eğitimi Daire Başkanı tarafından yürütülür. c. Kurslar halk eğitim merkezleri ve çıraklık eğitimi merkezlerinde açılabilecektir. 10.PROTOKOLÜN SÜRESİ:
a. Bu Protokol imzalandığı tarihten itibaren 2 yıl süre ile geçerlidir. 2 yıl sonrasında taraflardan herhangi bir talep gelmediği takdirde protokol süresi kendiliğinden birer yıl daha uzar. b. Protokolün süresinden önce bitirilmesine taraflar birlikte karar verirler. 11.YÜRÜRLÜK:
İşbu Protokol orijinal iki örnek olarak düzenlenmiş ve 08/02/2000 tarihinde imzalanarak yürürlüğe girmiştir.
EKLER : EK-A (Açılabilecek Kurslar)
EK-B (Kursları Başarıyla Tamamlayan Personele Verilecek Belge Örneği)
EK- A AÇILABİLECEK KURSLAR SIRA NO KURSUN ADI 1. Konfeksiyon (Hazır Giyim) 2. Ayakkabı Imalat ve Onarımcılığı 3. Karo- Fayans Döşeme Kursu 4. Granit Montaj Elemanı Yetiştirme Kursu 5. Sıva, Boya, Badana Kursu 6. Betonarme Demirciliği 7. Duvarcılık Kursu 8. Metal Işleri 9. Ağaç Işleri 10. Oto Boyacılığı 11. Mobilya Döşemeciliği 12. Oto Elektrikçiliği 13. Bobinajcılık 14. Mekanik Taşıyıcılar (Asansörcülük vb.) Kursu 15. Kalıpçılık Kursu 16. Mobilya Iskeletçiliği 17. Saç Işleri Kursu 18. Kuaförlük 19. Ev Mefruşatı Dikimi Kursu 20. Enstrüman Yapım ve Onarımı Kursu 21. Kalorifer Ateşçiliği Kursu 22. Daktilo Kursu 23. Bilgisayar Kursu 24. Sıhhi Tesisatçılık Kursu 25. Elektrik Tesisatçılığı Kursu 26. Radyo Televizyon Tamirciliği Kursu 27. Motor Bakım ve Onarım Kursu 28. Sürveyan Kursu 29. Elektrikli Ev Aletleri Bakım ve Onarım Kursu 30. Taşçılık Kursu 31. Fırıncılık Kursu 32. Aşçılık Kursu 33. Oto Döşemeciliği Kursu 34. Ciltçilik ve Kitap Onarımcılığı Kursu 35. Ev, Büro ve Kurum Temizliği Kursu EK-A’nın devamıdır
SIRA NO KURSUN ADI 36 Ağaç Oymacılığı Kursu 37 Turistik Eşya Yapımcılığı Kursu 38 Sabun Yapımı Kursu 39 Çorapçılık 40 İş Makineleri Kullanım (Operatörlük) Kursu 41 Sedef Kakmacılığı Kursu 42 Değerli Taş işlemeciliği Kursu 43 Fotoğrafçılık Kursu 44 Ev Pansiyonculuğu Kursu 45 Kuru Temizlemecilik Kursu 46 Hasır Bilezik Kursu 47 Yorgancılık Kursu 48 Doğalgaz Tesisatçılığı Kursu 49 Çadır, Tente ve Yelken Dikiş Elemanı Yetiştirme Kursu 50 Ağaç Mobilya Cilacısı Yetiştirme Kursu 51 Hasır Mobilya Yapımı Kursu 52 Oto Lastik Onarımcılığı Kursu 53 Bisiklet, Motosiklet Bakım ve Onarımcılığı Kursu 54 Süpürge, Fırça ve Sepet Yapımı Kursu 55 Çinicilik Kursu 56 Vitray Kursu 57 Alçıpan Kursu 58 Bakır Işlemeciliği Kursu 59 Alüminyum (Rolyef), Işlemeciliği Kursu 60 Tesviyecilik Kursu 61 Saat Tamirciliği Kursu 62 Kâğıt Yapı Kursu 63 Deri Konfeksiyon Kursu 64 Terzilik Kursu 65 Elektronik Yazı Makinesi Kullanım Kursu 66 Bilgisayar Bakım ve Onarımcılığı Kursu 67 Mum Yapımı Kursu 68 Ambalajcı Yetiştirme Kursu 69 Motorlu Taşıt Sürücü Kursu 70 Yabancı Dil Kursları 71 Okuma Yazma 1 nci ve 2 nci Kademe Kursları