TOPH konsorsiumynyň agzalary maıa goıum Ylalaşygyna gol çekdiler
Şu gün Aşgabat şäherinde Türkmenistan—Owganystan—Pakistan—Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň taslamasy boıunça İolbaşçy komitetiň nobatdaky 24-nji mejlisi geçirildi. Mejlisiň işine taslama gatnaşyjy ıurtlaryň pudak ministrlikleriniň we edaralarynyň, şeıle-de bu taslamanyň Tranzaksion Geňeşçisi bolan Aziıanyň ösüş bankynyň (AÖB) ıolbaşçylary hem-de wekilleri gatnaşdylar.
Mejlisiň barşynda TOPH gaz geçirijisiniň gurluşygynyň alnyp barylyşy maslahatlaşyldy, bu iri möçberli infrastruktura taslamasyny iş ıüzünde mundan beıläk hem çalt depginde alyp barmagyň meselelerine seredildi. Owganystanyň, Pakistanyň we Hindistanyň nebitgaz pudaklarynyň ıolbaşçylarynyň çykyşlarynda TOPH transmilli gaz geçirijisine hemmetaraplaıyn goldawy üçin Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa minnetdarlyk sözleri ıaňlandy. Bu gaz geçiriji bütin Günorta Aziıa yklymynyň «mawy ıangyç» zerurlyklaryny kanagatlandyrmak bilen çäklenmän, eısem sebitde durnuklylygy, parahatlygy we taslama agza ıurtlaryň ykdysady ösüşini gazanmaga ıardam eder.
Bütin Aziıa sebiti möçberinde alanyňda, TOPH gaz geçirijisiniň ägirt uly ähmiıetini bellemek bilen, çykyş edenler, Türkmenistanyň başlangyjy bilen öňe sürlen bu taslama umumy maksady durmuşa geçirmek üçin tagallalaryny birleşdirıän ıurtlaryň özara bähbitli hyzmatdaşlygyny mundan beıläk hem ösdürmekde özboluşly köpri boljakdygyny nygtap geçdiler.
Mejlisiň netijeleri boıunça «TAPI Pipeline Company Limited» konsorsiumynyň paıdarlary maıa goıum Ylalaşygyna gol çekdiler. Metbugat-konferensiıasynda bellenilip geçilişi ıaly, taslamanyň başlangyç bıujeti ABŞ-nyň 200 million dollaryna barabar bolup, bu serişdeler TOPH gazgeçirijisini gurmagyň indiki tapgyrlaryny maliıeleşdirmek üçin sarp ediler. Şol sanda gaz geçirijiniň geçjek ugrunyň inženerçilik taıdan jikmek-jik öwrenilmegini, ykdysady we durmuş taıdan daşky gurşawa täsirini öwrenmekligi, şeıle hem, şuňa meňzeş işleri maliıeleşdirmek göz öňüne tutuldy. Şeıle çäreler gaz geçirijini doly gurmak üçin zerur bolan maıa goıumlaryny anyk kesgitlemäge mümkinçilik berer. Hünärmenleriň hasaplamalaryna görä, turba geçirijiniň gurluşygy 3 ıyl dowam eder.
«TOPH turbageçirijisi oňa gatnaşyjy-agza ıurtlaryň sebitde energetiki zerurlyklaryny kanagatlandyrmaga, netijede bolsa, sebitiň ıurtlarynyň ykdysady ösüşini ıokarlandyrmaga gönükdirilen sebitleıin hyzmatdaşlygynyň deňi-taıy bolmadyk täze derejesini aňladıar» diıip, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Orunbasary İagşygeldi Kakaıew belläp geçdi. Şeıle hem, bu gün gol çekilen maıa goıum Ylalaşygy «TAPI Pipeline Company Limited» konsorsiumyna TOPH gaz geçirijisiniň taslamasyny mundan beıläk hem durmuşa geçirmäge mümkinçilik berıär, diıip wise-premıer belläp geçdi.
«TOPH taslamasy Türkmenistanyň ykdysady mümkinçiliklerini açyp görkezer, infrastrukturasyny özgerder, onuň üçin energetika bazaryny diwersifikasiıalaşdyrar we sebitiň energetiki howpsuzlygyny ıokarlandyrar» diıip, AÖB-nyň Merkezi we Günbatar Aziıa boıunça departamentiniň baş direktory Şon O Salliwan metbugat-konferensiıasynda belläp geçdi.
Öň belläp geçişimiz ıaly, «Türkmengaz» Döwlet konserni 2015-nji ıylda «TAPI Pipeline Company Limited» konsorsiumynyň liderligine saılandy we taslamanyň esasy maıadary we dolandyryjysy wezipesini öz üstüne aldy. 2015-nji ıylyň dekabrynda Türkmenistanda TOPH gaz geçirijisiniň 214 km uzynlykly türkmen böleginiň gurluşygyna resmi taıdan badalga berildi. Häzirki wagtda «Türkmengaz» we «Türkmennebitgazgurluşyk» Döwlet konsernleriniň degişli bölümleri gaz geçirijiniň gönüleıin böleginde gurluşyk işleriniň toplumyny ıokary depginlerde alyp barıarlar.