Berfin JELE ile Söyleşi | Edebiyat Bahçesi Ana içeriğe atla
Stay BuradasınızAnasayfa » Ağ Günlükleri » Haydar Karataş günlüğü
Tweet Tweet Sa, 24/05/2016 - 19:47 -- Haydar Karataş
“Bir dilin yaşayıp yaşamamasına halkı karar verir” Berfin Jêle`nin Zazaca şiir yazma hikâyesi 1991 yılında Türkiye’yi terk etmesiyle başlar. 1980 darbesinde tutuklanan Jêle bir süre hapis kalır. Dönemin pek çok devrimci kadını gibi o da geride iki çocuğunu bırakarak ülkesini terk eder. Asılnda onun Zazaca serüveni çocuklarını ana dilinde arama özlemiyle başlar. Jêle daha sonra çocuklarına kavuşsa da, ana diline kavuşmamanın hasretini şiirlerinde sürdürür. Berfin Jêle’nin hali hazırda okurla buluşmuş iki şiir kitabı var. Bunlardan biri “ÇIMÊ ESQİ TO DERO” Peri Yayınları ve Belge Yayınevi`nden dünyaca tanınmış pek çok şairden Zazaca`ya çevrilmiş “ANTOLOJİYÊ SAİRUNÊ DİNA” (DÜNYA ŞAİRLER ANTOLOJİSİ) var.
Haydar Karataş: Zazacanın yazı dili ne kadar eskiye gider, bu dilde yazmanın ne gibi zorlukları var? Berfin Jêle: Zazaca, daha çok sözlü aktarımlar şeklinde günümüze dek varlığını sürdürebildi. Tarihimizde sadece elle tutulur yazılı metin Mele Ehmedê Xasi’nin Zazaca Mevlit 1899yılında yayınlanan Diyarbakırda basılmış kitabıydı. Bunun dışında başka yazılı bir miras bize devredilmemişti. Yazılı geleneği olmayan bir dilde yazmak hayli zordu. Alfabeden tutun da, gramatik, yazım kuralları, cümle çekilişleri ve bir de buna şive farklılıklarınıı eklerseniz, yeni yazılan dildeki zorlukları rahatlıkla görebilirsiniz.
Benim şiir ile dostluğum ise, çocukluk ve gençlik yıllarıma dayanır. İlkokuldayken Türkiye çapında, öğrenciler arasında şiir yarışması düzenlenmişti. Dersimli öğretmenim İbrahim Okutucu, eğer yaşıyorsa kendisine burdan saygı ve selamlarımı gönderiyorum, şiirimi çok beğenir ve Ankara’da yarışmayı düzenleyen çocuk dergisine gönderir. Şiirim orda birincilik ödülü almıştı ve ondan sonra şiirden hiç kopmadım. Şiir, yaşamımın bir parçası oldu ve daha sonraki yıllarımda da bu durum devam etti. Haydar Karataş: Dünya şairlerinden derlenmiş bu Antoloji çalışmanızı nasıl hazırladınız?
Gerçek çoğu kere acı olsa da, Kürt ve Türk halkının aydın ve demokrat kesmi, kendi diline istediğini, Zazaca için de istemelidir. Bir toplumun kendi dilini özgürce konuṣması ve o dilde kendini ifade etmesi kadar insani bir hak olamaz. Dillerin, cinslerin, halkların, dinlerin eṣit olduğu, farklılıkların hazmedildiği bir dünyada yaṣamak hepimizin hakkı olmalıdır. Zazacanın yok olmasına karṣı kayıtsız kalmak, bu yüzyılın insanlık ayıplarından biridir. Zazacanın yok olması, bir toplumun yok olmasıdır. Yok olan tarihtir, kültürdür, insanlıktır. Haydar Karataş: Türk ve Kürt edebiyatıyla aranız nasıl, takip eder misiniz?
Tags: zazacazenciyim benKategori: Söyleşiler Haydar Karataş ağ günlüğüYorum yapmak için giriş yapın