İslamda din kardeşliğinin sorumlulukları
Forum > Mumine > Mumine.com > Misafir Soru - Cevapları > İslamda din kardeşliğinin sorumlulukları
Mumine.com ve Misafir Soru - Cevapları Forumundan İslamda din kardeşliğinin sorumlulukları Hakkında Kısa Bilgi
02 Ekim 2012, 13:51 1
Hz Muhammed'in Sorumlulukları
İslamda erkeğin eşine karşı sorumlulukları nelerdir
Süt anneliğinin ve kardeşliğinin ne gibi sorumlulukları var?
İslamda din kardeşliğinin sorumlulukları Mumine Forum
02 Ekim 2012, 14:17 2
Abdullah ibnu Ömer radıyallahu anhuma'dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:
"Müslüman müslümanın (din) kardeşidir..."1
Her sistem gibi İslâm da kendi cemiyetini belli esaslar üzerine kurmuştur.İnançta tevhid'i; cemiyette de uhuvvet'i yani kardeşliği esas almıştır. Dolayısıyla İslâm toplumu, sınırları İslâm imanıyla çizilmişkardeşler topluluğudur. Bu topluluk ve kardeşliğe imandan başka hiç bir şey, mesela ne ırk, ne renk ne de coğrafya sınır çizemez. İslâm kardeşliğinin yegane belirleyici ön şartı "La ilahe illallah Muhammedur'r-resulullah"demektir. Bu kelime-i tevhîd'i söyleyen herkes müslümandır ve öteki müslümanların din kardeşidir. Yüce kitabımız Kur'an-ı Kerim'de bu gerçek,"mü'minler ancak kardeştirler" (2) şeklinde pek açık biçimde belirlenmiş ve ilan edilmiştir. Sevgili Peygamberimiz de "Müslüman müslümanın kardeşidir" buyurmuş, dünyanın neresinde olursa olsun, hangi devirde yaşamış bulunursa bulunsun, bütün müslümanların birbirlerinin din kardeşi olduklarını tüm dünyaya duyurmuştur. Hatta bizzat kendisi Medine'ye teşrif ettiklerinde, Mekke'den gelen muhacirlerden her birini Medineli müslümanlardan biri ile kardeş ilan etmiş, böylece ilk İslâm cemiyetini, kardeşlik esas ve uygulamasıyla başlatmıştır. Modern dünyanın "toplum dayanışması"dediği ve aradığı oluşumu, Hz. Peygamber, kıyamete kadar yaşayacak olan ümmetine örnek olmak üzere muahat (kardeşlik) uygulamasıyla, daha ilk İslâm toplumunda gerçekleştirmiştir.
Bu sebeple müslümanlar, kardeşliği
Kitap ve Sünnet ile ilan edilmiş ve Medine İslâm toplumuyla o kardeşliği yaşamaya başlamış bir ümmettir.
Kardeşlik kutlu ve güçlü bir bağ olduğu kadar büyük bir sorumluluktur da... Aynı dine mensup insanların adedince büyüyen bir sorumluluk... Kardeşler arasındaki ilişkilerin nasıl olması lazım geldiği konusunda, hem Kur'an-ıKerim'de hem de Peygamberimizin hadis-i şeriflerinde çok ciddî tavsiye ve uyarılar bulunmaktadır. Bütün bu uyarı ve tavsiyelerin özünü aslında"kardeşlik" kelimesi ifade etmektedir. Hz. Peygamber de bu yüzden kardeşler arasındaki her türlü münasebette, müslümana kendi nefsini ölçü almasınıöğütlemiştir. O (s.a.) şöyle buyurmuştur:
"Hiç biriniz, kendisi için istediğini din kardeşi için de istemedikçe olgun mü'min olamaz."(3)
Bu hadis-i şerif, din kardeşliği sorumluluğunu bütün boyutlarıyla pek özlü bir ifade ile ortaya koymuş bulunmaktadır. Ancak yine de, konuyu açıklığa kavuşturmak bakımından, diğer hadislerden yararlanarak din kardeşliğinin bazı gereklerine işaret etmek faydalı olacaktır.
Müslüman, haklı sebeplere dayalı da olsa, müslüman kardeşiyle üç günden fazla küs duramaz. Müslüman kardeşleri yanıbaşında dururken onları bırakıp başka din mensuplarını ve dinsizleri dost edinemez. Çünkü
müslümanın dostu ancak müslümandır. Çünkü atalarımızın da dediği gibi, "domuzdan post, gavurdan dost olmaz"
Müslüman, öteki müslüman kardeşlerine buğz edemez, kin tutamaz, sırt çeviremez. Araya bir takım sun'i üstünlük ölçüleri koyamaz. Çünkü İslâm'da üstünlük sadece ve sadece takva iledir. Gerek fert, gerek millet olarak tercihlerini daima din kardeşlerinden yana kullanmak zorundadır. Günümüz dünyasında beynelmilel platformlarda müslümanların biribirlerine arka çıkmaları, dünyadaki güç dengeleri bakımından fevkalade ehemmiyet arzetmektedir. Bu konuda şu hadis-i şerif pek dikkat çekicidir:
"Müslüman müslümanın (din) kardeşidir.
Müslüman müslümana zulmetmez.
Müslüman müslümanı başına gelen musibette terketmez, onu zalimin zulmünde bırakmaz.
Kim, bir müslümanın dünya darlığını giderip de sevindirirse, Allah da kıyamet gününde onun sıkıntısını giderip mutlu eder.
Kim, dünyada müslüman kardeşinin ayıbını örterse, Allah da kıyamet gününde onun ayıbını örter."4
Hadisten açıkça anlaşıldığına göre din kardeşliği çerçevesinde kardeşçe yapılacak işlerin ahirette de karşılıkları görülecektir. Yani kardeşler birbirleri için "ahiret yatırım" vesilesidirler..
Din kardeşleri arasındaki ilişkiler konusunda Hucurat Suresi'nde bir çok dikkat çekilmiştir. Onları da burada hatırlatmak yerinde olacaktır:
Fasık birinin verdiği habere hemen inanılmayıp araştırılmalıdır. Özellikle günümüzde güdümlü haber kaynaklarının bilhassa müslümanlar hakkında verdikleri haberleri, mutlaka aynı değer ölçülerini paylaşan kaynaklardan tetkik etmek bir vecibe haline gelmiştir.
Anlaşmazlığa düşen müslümanların ve müslüman grupların araları bulunmalı,hak ve adalet ölçüleri ile aralarında hükmedilmelidir. Haksız olan tarafı,Allah'ın koyduğu sınırlara razı etmek için her türlü çareye başvurulmalıdır. Kardeşlerin araları ıslah edilmelidir.
02 Ekim 2012, 14:17 3
Erkek müslümanlar diğer erkek müslümanları, kadınlar da öteki hanım müslümanları alaya almamalı; onların Allah katında kendilerinden daha kıymetli olabileceklerini hatırdan çıkarmamalıdırlar. Çirkin lakablarla çağırmamalı,su-i zanda bulunmamalı, gizli yönlerini, sırlarını araştırmamalı, onlarıgıybet edip çekiştirmemelidirler... 5
Bütün bunlar müslümanın, din kardeşlerine ne eliyle ne diliyle zarar vermemesi gerektiğini, gönlünden de kardeşleri hakkında kötü şeyler geçirmemesi lazım geldiğini göstermektedir. Zaten sevgili Peygamberimiz de bir hadislerinde olgun müslümanı, öteki müslümanların, dilinden ve elinden emin oldukları kişi olarak tarif ve tavsif etmiştir.
Müslüman, öteki din kardeşlerini kendisinden asla aşağı görmeyecek, hatta onları kendi nefsine tercih edecektir. Dualarıyla da din kardeşlerine iyilikler dileyecektir. Zira mü'minin, din kardeşinin gıyabında yaptığıdua makbuldür.
Müslüman, kendi gücün mutluluğunu, devletini, şevketini, izzetini, şerefini din kardeşlerinde bilecek ve bulacaktır.
Müslüman, müslümanın sevincini paylaşacak, elem ve ızdırabına ortak olacaktır. Bir bela, musibet veya zulme uğrayan din kardeşine, bütün müslümanların yardımcı olmaları "kardeşlik" gereğidir. Nitekim Kur'an-ı Kerim'de "O mü'minler ki, haklarına, yurtlarına tecavüz edildiği zaman onlar yardımlaşırlar.."6 buyurulmuştur. Peygmaber efendimiz de "zalim olsun mazlum olsun kardeşine yardım et" buyurmuş; mazluma yardımı anladık ama zalime nasıl yardım ederiz? diye sorulanca da; "onu da zulmünden vazgeçirirsiniz, bu da ona yardımdır" buyurmuştur.7
Bir başka hadis-i şerifte müslümanların yek diğerleri üzerindeki hakları şöylece sıralanmıştır: "Karşılaştığında selam ver. Davet edince, icabet et. Nasihat istediğinde nasihat et. Aksırıp elhamdülilah deyince '"yerhamükellah" diye dua et. Hastalanınca ziyaretine git. Öldüğünde de mezara kadar cenazesini teşyi et!"8
Buraya kadar naklettiğimiz ayet ve hadisler göstermektedir ki, İslâm'da din kardeşliği DUYGU, DÜŞÜNCE, TAVIR, ELEM-KEDER ve SEVİNÇ olarak bütün mü'minlerin bir tek vücut olması, kendilerini böyle hissetmeleri demektir. Nitekim bu husus hadis-i şeriflerde şöylece açıklanmıştır:
"Mü'minler biribirlerini sevmekte, biribirlerine acımakta ve yekdiğerini korumakta tek bir vücut gibidir. Vücudun herhangi bir uzvu rahatsız olursa, öteki uzuvları da bu yüzden rahatsız olur ve uykusuz kalır."9
"Mü'minler biribirlerine karşı, parçaları yekdiğerine kenetli sağlam bina gibidir." 10
Böylesine yakın, sıcak ve samimi bir duyarlılığa sahip olmayan, yani din kardeşlerinin derdini dert edinmeyen, onların mes'eleleriyle meşgul olmayan, onlardan olma hakkını kaybetmiştir. O halde müslümanlar, her hâl ü kârda ve daima müslüman kalmaya, müslümanlarla beraber olmaya, onlara karşı kardeşçe davranmaya mecbur hatta mahkumdurlar.
Çünkü din kardeşliğinden daha güçlü ve kutlu bir başka bağ yoktur. Bu sebeple müslüman yürekler müslümanlara karşı daima sevgi ve muhabbetle atmalıdır. Çünkü hayat, ancak din kardeşleriyle birlikte yaşanırsa güzeldir.
Dipnotlar: 1. Buharî, mezâlim 3; Müslim, birr 32; Ebu Davud, edeb 28; Tirmizî, hudud 3, birr 18; Ahmed b. Hanbel, II, 9, 28; V, 24, 71 2. el-Hucurat (49), 10 3. Buharı, iman 7: Müslim, iman 71, 72; Tirmizi, kıyame 59; Nesai, iman, 19, 33 4. Buhari, mezâlim 3; Müslim, birr 32 5. Bk. Hucurat Suresi, 6-12. ayetler 6. eş-Şuara (26), 39 7. Buharı, mezalim 4 8. Müslim, selâm 4-6 9. Buhari, edeb 27; Müslim, birr 66 10. Buharî, salat 88, mezalim 5; Müslim, birr 65; Tirmizî, birr 18
« İslamda din kardeşliği hakkında Hadisler nedir? | İki buçuk yaşındaki kızıma dini eğitimi nasıl vermeliyim? »