Barkod bir ışık kaynağının (genelde kırmızı ışık) barkodlu yüzeye (siyah dikey veya yatay çizgiler) çarparak siyah çizgilerden daha az (daha fazla soğurulma ve kırılma) aralardaki beyaz boşluklardan daha fazla (daha az kırılma daha fazla yansıma) yansıyan ışığı çözümleyip elektriksel sinyallere çevirerek çalışan cihazdır. Düz tarayıcılar gibi, bir ışık kaynağı, bir lens ve optik işaretleri elektriksel sinyallere çeviren bir fotoiletken içerir. Ek olarak günümüzde üretilen tüm barkod okuyucular fotoiletken tarafından sağlanan barkod verisini analiz eden ve barkodun içeriğini tarayıcının çıkışına gönderen bir kod çözücü devre içerir.
Barkod Okuyucu Tipleri
Bir çok barkod okuyucu tipi mevcuttur. Aşağıda açıklandığı şekilde ayrılırlar;
IŞIK KAĞNAĞINA GÖRE ;
LED Tarayıcı (CCD Scanner) : Aslında CCD ışık kaynağı olmayıp fotoiletken olmasında rağmen, aynı zamanda CCD tarayıcı olarak da bilinirler. CCD okuyucular temelde modern video kameralar teknolojisine benzer bir teknoloji kullanır. Bu tarayıcılaröncelikle istenilen kodun komple görüntüsünü kaydederek tarar. CCD tarayıcılar geniş kafalarıyla barkodları genelde kırmızı ışıkla aydınlatarak tanırlar. Temassız okuma teknolojisine sahip olmasına rağmen CCD okuyucuların okuma derinliği (okuma mesafesi) bir-iki santimetredir. Yakın temas ihtiyacı dışında CCD’lerin tek dezavantajı, tarayıcının kafa genişliği ve taranan barkodun genişliklerinin birbirleri ile aynı olması zorunluluğudur.
Laser Tarayıcı (Laser Barcode Scanner) : Tek boyutlu veya “doğrusal kodları” tararlar. Tipik olarak hareketli parçalar içerdikleri için LED tarayıcılardan daha az dayanıklı olurlar. Bu tarayıcılar çok ince bir lazer ışığını barkodun üzerine gönderir. Işığın etkisi aslında bir optik yanılsamadır ve bir nokta lazer ışığının sanıyede 30 kez bir doğru üzerinde taranması esasına dayanır. Böylece taramanın hız ve yoğunluğu lazer noktasının bir çizgi şeklinde algılanmasına sebep olur. Lazer tarayıcıların iki büyük avantajı vardır. Birincisi, lazer tarayıcıların, CCD’lere nazaran daha büyük okuma derinliğine sahiptir. Ikinci büyük avantaj hız ve okuma hassasiyetidir. Lazer tarayıcılarda kullanılan düşük enerji miktarı, gün ışığında kullanımlarda kısıtlamalara yol açar.
İki Boyutlu Görüntü Tarayıcıları (2D Barcode Scanner) : Bu tarayıcılar kameralarda olduğu gibi barkodun iki boyutlu bir görüntüsünü çeker, Datamatrix gibi iki boyutlu barkod tipleriyle beraber aynı zamanda en yaygın tek boyutlu barkod tiplerini taramak için kullanılırlar.
El Tipi Tarayıcı : Bir tutma yeri ve ışık kaynağını açan bir tetik mekanizması.
Kalem Tarayıcı (veya wand tarayıcı) : Görüntü üzerinde kaydırılan kalem şeklinde tarayıcı. En basit ve en ucuz barkod okuyucularıdır. Wand okuyucularında hareket eden bir bölüm yoktur. Kullanıcı okuyucunun optik kafasını barkodun üzerinden geçirecek, deşifre işlemi için gerekli tarama sinyalini oluşturur. Wand’ların tek fonksiyonu, optik sinyali, bir analog elektrik sinyale çevirmektir. Bu elektrik sinyali daha sonra deşifre işlemi için bir elektronik üniteye gönderilir. Bütün wand çeşitlerinin ortak özelliği, kalemin optik kafasının, barkod veya etiketin yüzeyi ile temas etme zorunluluğudur.
Masaüstü Tarayıcı : Duvara veya masa üstüne monte edilen ve barkodun altından veya yanından geçirildiği tarayıcı. Bunlar genel olarak süpermarket kasalarında ve diğer perakendecilerde bulunurlar.
Sabit Tarayıcı : Üretim veya lojistik aşamalarında ürünleri tanımlayan endüstriyel bir barkod okuyucu. Genellikle konveyör hatlarında başka bir işlem veya yükleme noktasına yönlendirilmesi gereken karton veya paletleri tanımlamak için kullanılırlar.
PDA Tarayıcı : Bütünleşik barkod okuyucu içeren veya barkod tarayıcı bağlanmış bir PDA.
Laser Tarayıcılar : tipik laser tarayıcılar CD/DVD sürücüleri için üretilen ve bu nedenle düşük maliyetli olan 650nm laser diyod kullanırlar. Diyod genel olarak ısı yayınımına yardımcı olmak için metal kılıf içinde bulunur. Üretilen laser ışını bir lens yardımıyla yoğunlaştırılır ve dönen poligonal bir ayna veya osilasyon yapan bir ayna yardımıyla yansıtılır. Bu barkod üzerine yönlendirilen tek bir çizgi veya çizgi demeti üretir. Barkoddan yansıyan ışın bir fotodiyod tarafından yakalanır ve oluşan akım güçlendirilip kod çözücü devre tarafından işlenir. Alınan sinyal (ki bu ışın profili Gauss ışınına benzer) barkoddaki siyah ve beyaz çizgilerin sırasına göre laser ışınının değişimidir.
Tarayıcının performansı aşağıdakilerin bir fonsiyonudur;
Sinyal gürültü oranı (laserin gücü, laser ışınının boyutu, optik parçaların yansıma/iletme seviyesi, gelen ışını toplama alanı, barkoda olan mesafe, güneş, floresan ışık gibi optik gürültü kaynaklarının seviyesi ve bu gürültüyü filtreleme yeteneği v.b. tarafından belirlenir). Laserin gücü genelde CDRH Sınıf I/II güvenlik gereksinimleri ile sınırlıdır.
Cihazın okuma hızı. Basitçe kod çözme hızı ve kod çözülecek alanın boyutu arasındaki ilişki
Barkod (baskı kontrast oranı, bozuklular, barkodun boyutu, ve barkodun tarayıcıya göre yönü). Genel olarak laser kod çözmek için çizgi dizilerine ulaşmadan önce barkod üzerinde belli bir ‘boş bölge’ üzerinden geçmek zorunda. Kod çözen devrenin barkoddaki hataları, optik gürültüyü işleme ve kod çözme yeteneği ve sinyalin modüle edildiği frekans aralığı.
Çoğu barkod okuyucular bağlantı için PS/2 veya USB kablo kullanır: PS/2 kablolar ana bilgisayara Y şeklinde bağlanır, PS/2 klavye ucu birinci uç, klavyeye bağlanan ikinci uç ve barkod okuyucuya bağlanan üçüncü ve son uç. Alınan barkod karakterleri tarayıcıdan klavye girişine uygun hale getirilerek gönderilir ve ana bilgisayarda sanki klavyeden giriliyormuş gibi algılanır. Birçok okuyucu verileri bilgisayarlardaki RS-232 bağlantı kapılarına gönderecek şekilde RS-232 çıkış kapısına da sahip olabilirler. USB çoğu yeni tarayıcı tarafından desteklenir, birçok durumda da farklı USB bağlantı şekilleri (HID, CDC) sunulur.
Daha az bilinen başka bağlantı şekilleri de vardır. SDL tipi konnektör kullanan ve RS485 protokolünü baz alan IBM’in sahibi olduğu arabirimler (port 5B, port 9B ve port 17). Kodu çözmeden aktaran arabirim barkoddan gelen ham dalganın güçlendirilmiş halidir ve bir kod çözücüye ihtiyaç duyar, genel olarak eski tip yazarkasalarda kullanılır. Wand emulasyonu ham dalgayı alan ve işleyen başka bir çıktı türüdür ve çıktıyı ana makine tarafından kolayca çözülecek şekilde normalize eder. Wand emulasyonu ama makine tarafından algılanmayan sembolojileri başka sembolojilere çevirebilir (örneğin Code 39).
Günümüz barkod tarayıcıları EAN/UPC, Code 39, Interleaved 2 of 5 veya Code 128 gibi tüm popüler barkod sembolojilerini işler. Özel tip bir barkod okuyucu alansal görüntü okuyucu veya iki boyutlu okuyucu dijital kamera gibi çalışan LED aydınlatması ve bir CCD veya CMOS görüntü işleyici kullanır. Bunlar tek boyutlu ve içiçe geçmiş kodların yanında Data Matrix, QR Code, Aztec Code ve MaxiCode gibi iki boyutlu matrix kodları çözmek için gereklidir. PDF417 ve RSS gibi bazı kod tipleri matrix barkodlara benzeyen bileşenler içerebilir, buna rağmen bu kodlar hem tek boyutlu hem de iki boyutlu tarayıcılar tarafından okunabilir.
Süpermarketler, Kimlik tanıma, Ürün kimliği tanıma gibi birçok önemli noktada kullanılır.