Elder Scrolls Türkiye Forum > Elder Scrolls Evreni > Elder Scrolls Lore > Tiber Septim ve Talos
06.12.2014, Saat: 20:52
Çoğu kişinin bilmediği veya bilenlerin de karıştırdığı bir konuyu uzun süredir araştırıyordum. Nihayetinde doyurucu miktarda bilgiye ulaştım, bunları derledim topladım. Esasında bu yazıyı Do'kesh gibi fantastik karakterlere yazdırmayı düşünüyordum fakat yazının çekirdek noktası pek bilmediğimiz kavramlar olduğundan gerçek hayatla örnek vererek anlatmamın daha kolay ve anlaşılır olacağını düşündüm. Bu yüzden bu yazıyı sitemizin emektar Elder Scrolls tarihçi, yazar ve araştırmacıları değil de ben anlatacağım.
Konumuz Talos ve Tiber Septim. En başta bende bu kelimenin tamamen aynı kişiyi yansıttığını düşünüyordum. Fakat olayın hiç bilmediğimiz bir yüzü var. Aslında Talos ve Tiber Septim tam olarak aynı kişiyi temsil etmiyor. Tiber Septim'in hayatını burada anlatmayacağım. Eğer bunu merak ediyorsanız ilk olarak bu yazıyı okumanız büyük bir öneme haiz; http://wiki.elderscrollsturk.com/tiber-septim/
Gelelim ayrımın sebebine. Elder Scrolls evreninde Mantling adı verilen bir olay mevcut. Mantolama, örtme anlamına gelen bu kelimeyi Türkçe'de tam karşılayabilecek bir kelime henüz bulamadım. Yaşanan bir hadiseyi tekrar canlandırarak onun yerine geçme oluyor.
CHIM olayı ölümlü bir insanın bir nevi zaman ve engellerden kurtulup maneviyata ermesi durumu. Çok uç bir örnek olabilir fakat Hz. Peygamber'in 7 kat semaya yükseltilmesi, çeşitli mucizevi olayları gerçekleştirmesi gibi; CHIM'e ulaşan kişi, Elder Scrolls evreninde en yüksek mertebeye ulaşmış kişidir. Normal hayat onlar için tadsız hale gelir. Şu anda bilinen sadece iki kişi bu mertebeye erişmiştir: Vivec ve Tiber Septim.
Vivec konumuz ile bağlantılı olmadığından onu kenara koyuyorum. Tiber Septim'e gelirsek, Mantling olayı basit bir iş değil. Elder Scrolls Lore'unda geçen "Walk like them until they must Walk like you" cümlesi mantling olayını aslında basitçe açıklamakta. Gerçekten var olmuş tanrısal bir güce bağlı kalıp onun yaşadığı bir olayı gerçek hayatta tekrar ettiğinizde mantling olayı olmuş oluyor. Örneğin Oblivion'ın Shivering Isles ek paketinde yönettiğimiz karakter Sheogorath'ın yerine geçip Jyggalag'ı mağlup ediyor. Böylece mantling olayı gerçekleşiyor ve biz aslında Sheogorath olmuş oluyoruz. Fakat CHIM mertebesine erişmiş değiliz bunu not düşmemde fayda var. Keza Vivec de aynı şekilde Mephala'nın gücünün bir kısmını emerek mantling olayını gerçekleştiriyor. Bunu şöyle açıklayabiliriz, sıvı halde bulunan meyve suyunu , gaz halde bulunan buhar ile ısıratarak buhar haline getirmek. İşlem sonucunda en başta sıvı olan meyvesuyu gaz olan buhara dönüşüyor yani elimizde tek bir madde bulunuyor. Maddelerin yapısı buhar olsa da oluşan gaz tanecikleri arasında meyve suyu da bulunuyor yani birbirine karışmış değiller. Hjalti Early-Beard olarak doğan Tiber Septim, imparator olup Cyrodiil'e yerleştikten sonra Imperial ırkının lügatıyla Tiber Septim adını alıyor. Yani Tiber Septim etten kandan sıradan bir lider, ismi Imperial dilinde bulunuyor.
Tiber Septim'in çok usta bir büyücü yardımcısı olan Zurin Arctus ile yaptığı çalışmalar sonucunda mantling olayını nasıl gerçekleştireceklerini buluyorlar; Lorkhan'ın öldürülüşünü tekrar sahnelemek.
Lorkhan'ın öldürülüş olayına kısa bir geri dönüş yapalım. Lorkhan yaratılışta rol oynayan et'adalardan biri. Fakat hilekarlığı farkedilince Direnni Kulesi, Adamantine Kulesi veya Ada-Mantia diye bilinen yerde sorguya çekiliyor. Burada Trinimac Lorkhan'ın kalbini sökülüyor ve kalp Auri-El/Akatosh/Alkosh tarafından okun ucuna yerleştirilerek Tamriel'a atılıyor. Olayın düz anlatım şekli böyle. Şimdi de kültürel anlatım tarzına geçelim. Elflere göre elfler aslında birer tanrısal varlıklardı, ölümsüz, yaşlanmayan, ebediyen var olacak varlıklar. Fakat Lorkhan'ın sahtekarlığı yüzünden bu özelliklerini kaybettiler ve Auri-El'de onun kalbini oka yerleştirip fırlattı. Auri-El, Akatosh'un elf kültüründeki karşılığıdır. Akatosh ise Imperial kültüründe geçer. Nordlar ise Alduin diye isimlendirir.
Nord kültürüne göreyse olay zıttı şekilde cereyan etmiştir. Lorkhan insanlığın atasıdır, insanlığı yaratmıştır, fakat elfler onu öldürüp Nordların yaratıcı tanrısını kurban eder. Esasen Eight Divine denilen yani 8 Aedraya Lorkhan'da dahildi. Fakat Lorkhan'ın öldürülmesiyle bu 8 olarak kabul gördü. Lorkhan için ayrıca Missing God derler.
Lorkhan'ın öldürülüşü iki farklı kültürün penceresinden bu şekilde anlatılır. Misal, Belgrad'ı alan Osmanlıyı Sırpların sevmemesi, Belgradı alan Osmanlıyı Türklerin sevmesi gibi bir durum söz konusu. Milletlerin görüşlerini çıkardığımızda ortada Belgrad'ın başka bir devletin eline geçmesi gibi, Lorkhan'ın öldürülmesi hadisesi kalıyor.
Tiber Septim'in mantling olayına dönecek olursak, yukarıda anlattığım olayı tekrardan canlandırmayı planlıyor (Enantiyomer) Tiber Septim ve Zurin Arctus. Enantiyomerin açıklamasını vikipediden alacak olursam; "bir insanın sağ ve sol ellerinin aynı fakat zıt olması" durumudur. Olay aynı, mekan farklı. Bunu yaparken Rebel (asi), King (kral) ve Observer (gözcü) gerekli. Yüce Nord Kralı olan ve gerçekte yaşamış bir kral olan Ysmir Wulfharth, Shezarrine/Lorkhan/Shor yani asi rolünde. (Lorkhan elf dilinde, Shor Nord dilinde, Shezzarine imperial dilinde) Ejderdoğan olan ve Akatosh ile kan bağı bulunan Tiber Septim Auri-El/Akatosh yani kral rolünde. Büyücü Zurin Arctus ise Trinimac yani gözcü rolünde. Zurin Arctus, Wulfharth'ın kalbini söküyor ve ruhunu hapsediyor. Çıkan ruhu Tiber Septim absorbe ediyor. Bu noktada esasen Tiber Septim ölüyor. Wulfharth'ın ruhunu soul geme hapseden Zurin Arctus bunu Tiber Septim'e veriyor ve bu üçlünün ruhu Tiber Septim'in bedeninde tekrar canlanıyor. Yani tarih tekerrür etmiş ve iki dakika önce normal bir insan olan Tiber Septim mantling olayını gerçekleştirerek süper ötesi güçlere erişmiştir. Lorkhan'ın kurban edilme olayını tekrar canlandırdığı için aslında Lorkhan'ın da bir parçasını içinde bulundurmaktadır. Bu sebepten ötürü teorik olarak Lorkhan'ın tekrar hayata döndüğünü söylememiz mümkün. Yani "Missing God" olan Lorkhan geri dönüyor ve bir zamanlar Nine Divines şimdi tam anlamıyla tamamlanıyor. Nordların Talos'a tanrı olarak tapmasının sebebi tüm Tamriel'ı fethetmesi değil, budur.
Tiber Septim, bu olaydan sonra Talos ve Ysmir isimleriyle de adlandırılmıştır. Talos görüldüğü üzere üç kişi 1 tanrının birleşmesiyle oluşan "oversoul"dur. Şöyle bir not düşeyim, Cyrodiil aslında ağaçların ve geniş ormanların yoğun bulunduğu bir bölgedir. İklimi ve bitki örtüsü yaşamaya pek elverişli değildir. Talos oluştuktan sonra bu bölgeyi gücüyle yaşama elverişli hale getirmiş ve yoğun ağaçlıklar kaybolmuştur.
CHIM mevzusuna kafası takılanlar için Vivec'in alegorik ve karışık bir dille yazmış olduğu 36 Lessons of Vivec kitabını tavsiye ediyorum.
• DRAGGUR22, ibodala, oyuncu, SrHellsing
06.12.2014, Saat: 22:39
Peki o zaman bu olayı tekrar etme imkânı bulanlar da Tiber Septim gibi Tanrısal bir güce kavuşabilir mi? Eğer mümkünse neden sadece bu iki isim bunu denemiş, deneyenin çok olması lazımdı...
İkinci olarak Tiber Septim böyle bir güce sahipken neden uzun yaşamamıştır?
06.12.2014, Saat: 22:57
Deneyenler var evet ama başarıya ulaşanlar çok az. Herkesin deneyebileceği bir şey, mesele bu süreci bitirmekte. Mantling'in tüm aşamasını buraya yazmadım, mesela Wulfharth'ın ruhunu sıradan bir soul gem ile tutmuyorlar. Şu anda adını hatırlayamadım, çok güçlü bir soul gem kullanıyor Zurin arctus.
Deneyip başaramayanlar çok zaten sadece 2 kişi başarmış. Başarısız olanlar bu ritüeli tekrarlayamıyor. O manevi hava onları sonsuza dek terkediyor. Tabi bu şanslıysan. Eğer şanssızsan ruhun boşlukta kalıyormuş.
Tiber Septim ölümsüz değil, sadece Cyrodiil'in yapısını değiştirme örneğinde olduğu gibi doğaüstü güçleri var.
Ek olarak, bu olaydan sonra Tiber Septim dragonbornluk özelliğini kaybediyor.
06.12.2014, Saat: 23:32
Bu yazıyı okumadan önce ben de Nordların Talos'a tapmasının sebebinin tüm Tamriel'i fethetmesi olduğunu sanıyordum, artık gerçek sebebini öğrenmiş oldum. Elflerin Talos'a tapma yasağını koymalarının sebebinin de bu olay olduğunu düşünüyorum. Sorum biraz saçma olacak, ama aklıma takıldı. Akatosh Nordlarda niye Alduin olarak geçiyor? Alduin, First-Born of Akatosh değil mi, nasıl ikisine de Alduin diyorlar :düşün ?
06.12.2014, Saat: 23:57
Akatosh'un birebir kendisi de değil aslında. Yansıması denebilir. İşin daha da garibi Akatosh, Alduin ile kıyameti getirmeye çalışırken, kendi kanından olan Dragonborn'u gönderip bir nevi kendisine karşı savaştırıyor.
Alduin'in Akatosh olduğuna dair şöyle bir kanıt sunayım. Lorkhan, Kyne veya Kynareth diye bilinen Aedra ile evliydi. Kyne Nordların anası kabul edilir. Nordların anası Kyne, babası Lorkhan yani. Lorkhan'ı kim öldürdü? Auri-El/Akatosh/Alduin. Nordlara thu'um yani shout gücünü öğretilmesini sağlayan Kyne'ydi. Nordları bezdiren ejderhalara karşı dahası kocasını öldüren Alduin'e (veya Akatosh'a) karşı thu'um gücünü insanlara öğreterek kendi intikamını almış oluyor.
Çok garip ve kafa kurcalayan olaylar var ama "fantastik evren, uydur uydur geç" olayını kabullendiğimden bazı şeyleri sorgulamıyorum artık Yoksa gerçekten içinden çıkılamayacak olaylar var..
Not: Bir dahaki sefere Alduin-Akatosh ikilemini araştırayım
07.12.2014, Saat: 17:00
O değilde Bethesda bir oyun serisi için amma çok şey yapmış ben adamların bu özelliğine hayranım kaç firma bu kadar senaryo yazıyor bir oyun için ?
07.12.2014, Saat: 20:31
(07.12.2014, Saat: 17:00)MachineryGear link Adlı Kullanıcıdan Alıntı: O değilde Bethesda bir oyun serisi için amma çok şey yapmış ben adamların bu özelliğine hayranım kaç firma bu kadar senaryo yazıyor bir oyun için ?
Morrowind zamanında evreni oluşturan ekip sağolsun Yazar kadrosu oldukça iyi Elder Scrolls'un.
08.12.2014, Saat: 23:02
(06.12.2014, Saat: 23:32)Almalexia link Adlı Kullanıcıdan Alıntı: Bu yazıyı okumadan önce ben de Nordların Talos'a tapmasının sebebinin tüm Tamriel'i fethetmesi olduğunu sanıyordum, artık gerçek sebebini öğrenmiş oldum. Elflerin Talos'a tapma yasağını koymalarının sebebinin de bu olay olduğunu düşünüyorum. Sorum biraz saçma olacak, ama aklıma takıldı. Akatosh Nordlarda niye Alduin olarak geçiyor? Alduin, First-Born of Akatosh değil mi, nasıl ikisine de Alduin diyorlar :düşün ?
Skyrim'deki Alduin/Akatosh Dichotomy'de bu konuyla ilgili Alduin ile Akatosh'un Nordlar tarafından aynı tanrılar olmadığının bilindiği söyleniyor. Alduin'i daha çok Akatosh'un hükmettiği kavram olan zamanın yıkıcı tarafı olarak görebiliriz bence. Çünkü Akatosh bir tanrı olduğu için bizim bildiğimiz anlamda çocuk sahibi olamaz, dolayısıyla hükmettiği kavram olan zamanın yıkıcılığının bir yansıması olarak Alduin'i vücuda getirmiş olabilir. Veyahut da Alduin, Akatosh tasvirlerindeki ejderhanın bizzat kendisi de olabilir (Yani Akatosh, temsil ettiği zaman gibi hem yıkan (ejderha) hem de inşa eden (sapient bir canlı, insan veya elf), çift doğalı bir tanrı olabilir ki zaman konseptine çok uyan bir şey bence).
09.12.2014, Saat: 01:46
Biraz düşününce şunu farkettim, Aedra'lar fiziksel olarak yeryüzünde bulunamazlar. Yanlış hatırlamıyorsam Alessia'nın kutsanması sırasında Akatosh kendi kanını Amulet of Kings'e koyarak Alessia'yı azizleştirdi. Böylece Aedraların, Daedralar gibi yeryüzüne inip sağda solda takılmasını yasaklamış oldu. (O bu olay mıydı tam hatırlamıyorum)
Alduin ise yeryüzünde serbestçe geziyor. E hani Aedralar yeryüzünde gezemezdi? O zaman Alduin ile Akatosh iki farklı şahsiyet. Zaten birebir kendisi yerine yansıması terimini kullanıyorlar genelde. Çok karışık
09.12.2014, Saat: 02:27
Aedra, Daedra kadar müdahale etmiyor Nirn'e evet ama yine de en azından rahipleri aracılığıyla burada bir nebze de olsa etkinler. Ayrıca yansımalar var işte. Tabii kesin bir şey söyleyemeyiz ama Alduin kehanetinden benim anlayıp çıkardığım Alduin'in Akatosh'un kendisi olmasa bile zamanın yıkıcı tarafından tezahür olmuş bir yansıması olduğu. Her tanrının belirli bir aspecti (temsil ettiği bir şey) var ve hepsi bu aspectlere göre bir şekilde Nirn'e gücünü yansıtıyor. Alduin'i bu şekilde yorabiliriz diye düşünüyorum ama TES mitolojisi dediğin gibi harbiden karışık dostum. Fakat standart iyi-kötü çizgilerinin olmaması hoşuma gidiyor TES tanrılarının. Yorumlama şekline göre bir tanrı iyi veya kötü olabiliyor ki Alduin/Akatosh meselesi bunun en güzel örneklerinden biri bence
13.12.2014, Saat: 06:52
Bu mantling olayına dair reddit de yeni bir tartışma var. Dragonborn ek paketinde biz aslında çakma mantling yapıyoruz. Solstheim adası aslında Anu ile Padomay'ın çekişme sahnesi. Kuzey kısmı soğuk ve karlı (Anu), güney kısmı çorak (Padomay). Güneyde yaşayan dark elfler anu'yu yani aedraları dolayısıyla anu yu sallamıyor. Kuzeydeki Nordlarda Daedraları sevmeyip Aedralara yani anu yu yüceltiyor. Adanın etrafındaki şu taşlar (adını unuttum), onlar da tower meselesinin benzeri. Tek tek taşları kırıp miraak'ın kıyametini getiriyoruz.
19.12.2014, Saat: 19:02
Bir sonraki yazımda Mankar Camoran'ı ele almayı düşünüyorum. Anladığım kadarıyla yaşamış olan en güçlü ve sofistike ölümlülerden bir tanesiymiş kendisi. Bi inceleyelim keratayı.
27.12.2014, Saat: 15:05
(06.12.2014, Saat: 22:57)mertusta link Adlı Kullanıcıdan Alıntı: Deneyenler var evet ama başarıya ulaşanlar çok az. Herkesin deneyebileceği bir şey, mesele bu süreci bitirmekte. Mantling'in tüm aşamasını buraya yazmadım, mesela Wulfharth'ın ruhunu sıradan bir soul gem ile tutmuyorlar. Şu anda adını hatırlayamadım, çok güçlü bir soul gem kullanıyor Zurin arctus.
O Soul gem Daggerfall'da gördüğümüz "Mantella" sanırım.Mantella Tiber septim, Ysmir ve Zurin Arctus'un ruhlarını içeriyordu.Wulfharth zaten Ysmir'dir.Mantella'yı Tiber Septim Numidium'u etkinleştirmek için kullanmıştı.
25.01.2015, Saat: 17:05
(06.12.2014, Saat: 23:57)mertusta link Adlı Kullanıcıdan Alıntı: Akatosh'un birebir kendisi de değil aslında. Yansıması denebilir. İşin daha da garibi Akatosh, Alduin ile kıyameti getirmeye çalışırken, kendi kanından olan Dragonborn'u gönderip bir nevi kendisine karşı savaştırıyor.
Akatoshun kafası güzelmiş bari
01.02.2015, Saat: 17:02
Gerçekten çok güzel bir yazı. Ama şunları eklemek isterim:
Akatosh ve Alduin aynı kişi değil. Alduin First Born Of Akatosh. Yani Akatosh'un ilk yarattığı. Bununla ilgili bi kitap vardı. High Hrothgar'da. Adı ''Alduin/Akatosh İkilemi''idi. Greybeards' ile konuştuğumuz zaman Dragonborn olmanın bir lanet mi yoksa bir İlahi Lütf mu olduğunun yılllarca tartışma konusu olduğu söyleniyor. Eğer Alduin Akatosh ise Dragonborn kendine böylesine güç veren birini neden öldürdü?
Gerçekten insan bazen Elder Scrolls Evreni ile uzun zaman harcarsa kendine gelmesi zaman alabiliyor. bunlar çok karışık konular. İyi günler dilerim :bye