PUAN TUR - PUAN TOUR MALATYA - HAC NEDiR? NASIL YAPILIR?
HAC NEDİR ve KİMLERE FARZDIR?
HAC, İslâm’ın beş temel İbâdet esasından biri olup, hem malî ve hem de bedenî ibâdetlerdendir.
Hac, kelime anlamıyla, yöneliş, kastediş, bir yeri veya kimseyi ziyaret ediştir.
Haccın dini terim olarak anlamı ise; hac mevsiminde, vaktinde ve yerinde kural ve kaidesine uygun olarak ihrama girip, Arafat’ta vakfe yapmak, Kâbe’yi ziyaret edip tavaf etmek ve yapılması istenen diğer hacla ilgili ibâdetleri yerine getirmektir.
Hacc’ın Şartları Nelerdir?
Kendisine hac farz olabilmesi içinMüslüman, akıllı, erginlik çağına ulaşmış, hür(tutukluluk veya yurt dışına çıkma yasağının bulunmaması), sağlıklı (Hac yolculuğuna dayanamayacak derecede yaşlı ve hasta olmaması) , zengin (yeterli mali imkâna ve zamana sahip olması), kadının eş veya mahreminin yanında bulunması (Şâfii mezhebine göre güvenilir üç kadın birlikte yola çıkıp farz olan haccı edâ edebilirler), boşanmış veya ölüm iddeti bekleyen kadının süreyi tamamlamış olması durumunda olan kimselere hac fazdır. Şartları tutmayan kimselere hac farz değildir.
Müslüman olan akıllı kimse ihrama girip ( niyet ve telbiye getirerek) hac ayları Şevval ve Zilkade ayları ile Zilhicce’nin ilk on gününde, belirli mekânlarda vakfe, tavaf ve sa’y… gibi davranışları yerli yerince yapmaları şarttır.
Kadın-erkek şartları taşıyan her müslümana ömründe bir defa haccetmek farzdır.
Usûl ve kaidelere uygun olarak, tüm adâbına riayet ederek hac farizasını yerine getirmek için yolculuğa başlamadan evvel rûhen ve bedenen hazırlıklı bulunmak gerekir.
“Ameller niyete göredir.” Hadis-i şerifin mânâ ve önemi iyi kavranmalıdır. Bunun içinde hacca niyet etmeli, riyâdan, gösterişten, desinler diye hareketlerden uzak durmalı, ihlâs ve samimiyetten ayrılmamalıdır.
Hac yolculuğuna başlamadan önce şu hususlara riayet etmelidir:
-Üzerinde başkalarına ait emânet varsa sahibine vermelidir.
-İmzalı vasiyetini yazıp bırakmalıdır.
-Üzerine kul hakkı geçirmişse sahibini bulup teslim etmelidir.
-Varsa borçlarını ödemelidir.
-Ailesi, yakınları, çevresi ile helalaşmalıdır.
-Kırgın, küskün olduğu kimselerle barışmalıdır.
-Hata ve kusurlarına tevbe edip, diğer ibadetlerini de aksatmamalıdır.
Yolculuğa çıkmadan evvel;
-Sağlık bakımından doktor kontrolünden geçmeli, sürekli bir rahatsızlığı varsa gerekli ilaçlarını yanında bulundurmalıdır.
-Rahatsız edici yiyecek ve içeceklerden kendisini korumalıdır.
-Gereksiz eşya ve yük edinmemelidir.
-Yolculukta ve hac farizasını ifâ sırasında kimseyi incitmemelidir.
-Yol arkadaşlarını iyi seçmelidir.
-Yolculuğa başlayacağı ve dönüşte evine vardığı zaman ikişer rek’at namaz kılmalıdır.
Hac ibadeti hem mali hem de bedeni bir ibadettir. Maddi ve manevi birçok zorluklar yenilerek hac farizası yapılır.
Yola çıkarken iki rek’at namaz kılmalı ve hac için yolculuğa niyet etmeli, kapıdan çıkarken;”Bismillahi amentü billah. Va’tasentu bilah ve tevekkeltü alellah ve lâ havle ve lâ kuvvete illa billah.” (Allah’ın ismini anarak yola çıkıyorum. Ben Allah’a tevekkül ettim. Kuvvet ve kudret, sadece Allah’ın lütuf ve ihsanı iledir.” demelidir.
Dostları ve yakınları ile vedâlaşıp götürecek vasıtaya bindiğinde ise şu duayı okumalıdır:
“Allah’ım biz bu yolculuğumuzda senden iyilik, takvâ ve senin hoşnut olacağın işleri nasip etmeni dileriz. Allah’ım, bu yolculuğumuzu bize kolaylaştır, uzaklığını yakınlaştır. Allah’ım, yolculuğun her türlü sıkıntı ve meşakkatlerinden sana sığınırım. Çirkin bir görünüşe düşmekten, malıma ve aileme kötü bir dönüşle dönmekten sana sığınırım.”
NASIL ve NEREDE GİRİLİR?
Hac veya umre’ye niyetlenerek, belirli vakitte bazı iş ve davranışların kişinin kendisine haram sayılmasıdır. Normalde, başka zamanlarda helal ve serbest olan bazı davranışların kişiye yasaklanması, haram olmasıdır. Buna “ihram” denir.
Halk arasında erkeklerin iki havluya bürünmelerine de ihram denmektedir ki, bu yanlıştır. Havlu ve dikişsiz elbisenin belden yukarıya örtülen kısmına “rida”, belden aşağıya sarılan örtüye de “izâr” denir. Erkekler dikişli elbiselerini çıkararak “rida” ve “izar”ı örtüp ihramlı sayılmak için niyet eder ve telbiye okurlar. Kadınlar normal elbiseleri ile niyet eder, seslerini yükseltmeden telbiye okuyup ihrama girerler.
İhrama girmeden ne hac ve ne de umre yapılmaz. Hac veya umreye niyet eden kişinin ilk yapacağı davranış ihrama girmektir.
İhrama, ihramın rükünlerinden olan “niyet” ve “telbiye” ile girilir. Niyet ve telbiye olmadan ihrama girilmemiş sayılır.
“Niyet ve telbiye”nin gerçekleşmesiyle ihrama girilir ve “muhrim” olunur. İhramlı olduğu sürece “muhrim” kimseye “ihram yasakları” geçerlidir.
Kadınların İhramı: Kadınlar normal elbise ve kıyafetleri ile başları örtülü, yüzleri açık şekilde ihrama girerler.
Özel durumlarında kadınlar ihrama girerken adetleri bitmeden Arafat’a çıkacaklarsa, ifrad hacıcına niyet etmeleri gerekir.
İhrama girmeden önce tırnaklar kesilir, gerekiyorsa tıraş olunur, koltuk ve kasık kılları temizlenir, güzel kokular sürünür, mümkünse gusledilir, değilse abdest alınır. İç ve dış elbiseler çıkarılır “izar ve ridâ” denilen örtü sarılır. Kerâhat vakti değilse, iki rek’ât namaz kılınır. Daha efdâl olduğundan namazın ilk rek’âtında “Kâfirûn” ikinci rek’âtında ise, “İhlâs” sureleri okunur. Bu namazdan sonra da efdâliyetinden dolayı niyet edilir, telbiye söylenmeye başlanır. Bu şekilde davranmak ihramın sünnetlerindendir.
İhrama “Mikat” denilen sınırları geçmeden girilir. İhram yasaklarından sakınılır. Bu iki husus da ihramın vaciplerindendir.
Hanefi mezhebine göre ihramın rüknü Niyet ve Telbiye’ dir.
Niyet: Yapacağı hac veya umreyi kalben tayin etmektir. Kalp ile niyet şarttır. Dil ile söylemek ise, müstehaptır.
Telbiye: İhrama girerken ve ihram süresince her fırsatta okunur. Yüksek sesle söylenir. Kadınlar seslerini yükseltmeden telbiye ve dualarını söylerler.
Telbiye, umre’de umre tavafına başlanacağı zaman son bulur. Hac’da ise; bayramın birinci günü Büyük Şeytan’a taş atmağa başlamakla sona erer.
Telbiye esnasında selâm vermek mekruh olup, verilen selamı almak ise, caizdir.
T e l b i y e :
(Lebbeyk, Allahümme Lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk, İnnel’-hamde ve’nni’mete leke ve’l-mülk, lâ şerîke lek.)demektir.
“Allah’ım! Davetine icabet ediyorum. Emrine boyun eğiyorum. Bütün varlığımla sana teslim oldum. Senin hiçbir ortağın yoktur. Rabbim bütün varlığımla sana yöneldim. Hamd senin, nimet senin, mülk de senindir. Senin hiçbir ortağın yoktur.”
Telbiye’ye her başlayışta üç defa tekrarlamak, sonra tekbir, tehlil ve salâvat-ı şerife okumak müstehaptır.
İhrama Ne Zaman Ve Nerede Girilir?
İhrama, “Hac Ayları” (Şevval ve Zilkade ayları ile Zilhicce’nin ilk on günleridir ki, hac ibadetinin başladığı ve devam ettiği günler) içinde girilir.
Mekke’ye veya Harem Bölgesine âfâkîlerin (“mikat” denilen sınırların dışında ikâmet edenlerin)ihramsız geçemeyecekleri noktalar vardır.
Hac’dan evvel Medine’ye gidilecekse Medine’de kalınan evlerde veya Medine’ye on bir (11) km. mesafede bulunan “Zül-Huleyfe” (Ebyâr-i Ali) denilen mikat yerinde ihrama girilir ve Mekke’ye hareket edilir.
Memleketlerinden doğrudan Mekke’ye gidecek hacı adayları hava alanlarında veya uçakları Cidde’ye indiğinde Cidde’de ihrama girerler.
Hac veya umre yapabilmek için mikat sınırlarını ihramlı geçmek mecburidir. Mikat sınırını ihramsız geçenler cezalı duruma düşerler. Dem (koyun veya keçi) keserler. Hac veya umre’ye başlamadan geri dönülerek, mikat sınırında ihrama girilirse, ceza düşer.
İhrama girmiş Muhrim kimseye ihramlı iken yapılması yasak olan bazı iş ve davranışlar vardır ki, bunlar; “ihram yasakları”dır.
Muhrim olan kimseye yasaklar ihrama girdiği, niyet edip telbiye getirdiği andan itibaren başlar, ihramdan çıkıncaya kadar devam eder.
İhramlı saç sakal tıraşı olamaz, bıyıkları kesemez, kasık ve koltuk altı kıllarını yolamaz, vücudundaki kılları koparamaz, tırnaklarını kesemez, vücudunu yağlayamaz, kına, boya, biryantin süremez. Kadınlar öje ve ruj kullanamazlar. Bunlar ihramlının vücudu ile ilgili yasaklardır.
Giyim eşyasını normal şekilde giyemez. (Üzerine örtebilir, omzuna atabilir fakat, normal biçimde üzerine geçiremez. Giyimde yasaktan maksat dikişli olması değil, giyilmesidir. Yamalı, dikişli rida ve izar örtüleri kullanılabilir. Terliğin dikişli olmasında, kemer ve çantanın dikişli bulunmasında sakınca yoktur. ) İhramlı kimse başını ve yüzünü örtemez, bere, sarık, takke takamaz. Çorap ve topukları kapalı ayakkabı giyemez. Eldiven takamaz.
Kadınlar normal elbiselerini giyerler, ihramlı süresince yalnız yüzlerini örtmezler, giyimle ilgili yasaklar sadece erkeklere mahsustur.
İhramlı kimse füsûktan (harama meyletmekten, haram işlerle iştigal etmekten) uzak dururlar.
Başkaları ile tartışmaktan cidâlden ( kavgadan, sövmekten, kötü söz ve davranışlardan, gönül incitmekten) kaçınırlar. Dinen haram olan söz ve davranışlarda bulunmak yasaktır.
Cinsel ilişki yasaktır. Şehvetle sarılmak, oynaşmak, sevişmek, öpüşmek, şehveti tahrik edici sözler sarf edip, uygunsuz davranışlarda bulunmak ihramlıya yasaktır.
Harem’de Mekke ve çevresinde her türlü kara avı avlanması, avcıya yardım edilmesi, av hayvanlarına zarar verilmesi yasaktır. Bitkilerin koparılması ve kesilmesi de yasaktır. İster ihramlı isterse ihramsız olsun “ Harem” bölgesinde avlanmak ve bitkileri kesip koparmak yasaktır.
İhramlı İçin Yasak Olmayan İş ve Davranışlar:
İhramlı yıkanması, kokusuz sabun kullanması, örtülerini değiştirmesi, yıkaması, dişlerini fırçalaması, sürme çekmesi, çiçek veya meyve koklaması, şemsiye kullanması, bir şeyin altında gölgelenmesi, kıl koparmadan kaşınması, iğne yaptırması iş çektirmesi, kan aldırması, yarayı sarması, güzel koku satın alması, güzel koku satılan yerde (dükkanda) oturması, yüzük, kol saati taşıması, kemer bağlanması, omuza çanta asılması, normal şekilde giyilmeden omuza palto ceket alınması, yüz örtülmeden üzerine yorgan, battaniye v.b. bir örtü örmesi, su ürünlerini avlaması, av hayvanı olmayan saldırgan, yırtıcı hayvan ve haşereleri öldürmesi yasak değildir.
HACCIN ÇEŞİTLERİ ve EDÂ BİÇİMLERİ
Üç çeşit hac vardır. Bunlar:
1-Farz olan hac: Dinen hac etmekle yükümlü kimselerin ömürlerinde bir defa yaptıkları hacdır.
2-Vâcib olan hac: Adayarak kişinin üzerine vâcib ettiği hacdır.
3-Nâfile olan hac: Müslümanın ömründe bir haccetmesi üzerine farzdır. Birden fazla ikinci, üçüncü yapılan haclar nâfile hükmündedir. Yükümlü olmayanların yaptıkları hac da nâfiledir.
HACCIN EDÂ BİÇİMLERİ
Üç şekilde hac ibâdeti edâ edilir:
1- İfrad haccı, 2-Temettu haccı, 3- Kıran haccıdır.
Mikatta yalnız hac için niyet edilen ihrama girildikten sonra hac farizası edâ edilinceye bayramın ilk günü tıraş oluncaya kadar ihramdan çıkılmayan, umresiz yapılan bir hac biçimidir. Kâbe’ye varıldığı zaman yapılan ilk tavaf “kudûm tavâfı”dır.
İfrad haccında kurban kesmek vacip değildir. Dileyen nafile olarak kurban kesebilir.
Umre ve haccı ayrı ihramla edâ etme biçimi temettu haccıdır. İhrama ilk girildiği zaman sadece umre’ye niyet edilir, Kâbe’ye varıldığı zaman önce “Umre tavafı” yapılır, tavaf ve sa’y den sonra ihramdan çıkılır hac için ayrıca (tevriye günü ve öncesinde) ihrama girilir niyet edilir Mina ve Arafat’a gidilir.
Temettu haccı yapanlar vâcip olan şükür kurbanlarını keserler.
Kıran haccı yapanlar da önce “umre tavafı”nı edâ ederler. Umre tavâfını tamamladıktan sonra ayrıca “kudûm tavaf” nı da yaparlar. Umre tavafından sonra ihramlı olarak beklerler, tevriye günü Mekke’den ayrılıp Arafat’a diğer hacılarla birlikte giderler.
Kıran haccında da şükür kurbanı kesmek vâciptir.
Bugün 7 ziyaretçi (26 klik) burdaydı.