Sadi İMREN - Örnek alınacak bir altyapı Ajax - Bursaspor Akademi
Merhaba, akademi takımlarımızı, geleceğimiz yarınlarımız olacak oyuncularımızı, daha yakından tanımak ve alt yapımızdan daha iyi daha doğru haber verebilmek için ve tamamıyla gönüllülük esas alınarak tarafsız, art niyetsiz, içinde kötülük, fesatlık barındırmayan Bursaspor’dan taraf, taraftar arkadaşlarımızla oluşturduğumuz yeni sitemiz öncelikle hayırlı uğurlu olsun dileklerimle konumuza başlıyorum.
Bu ilk yazımda dünya çapında alt yapısıyla ünlü, alt yapısına benzemeye çalıştığımız, Dünyanın en fazla tanınan kulüplerinden olan çok başarılı ve popüler Ajax'ı ele alacağız. Ajax’ın bu kadar tanınmasının en büyük nedenlerinden biri kuşkusuz alt yapıya verdiği önem. Ajax’ı ve bizim gözümüzün nuru, kulübümüzün alt yapısını oluşturan akademi takımlarımızın karşılaştırmasını dilim döndüğünce sizlere anlatmaya çalışacağım.
Öncelikle sistemden bahsedeceğim, Ajax’ın sistemi çok eski yıllara dayanıyor tıpkı kuruluş tarihi gibi. Planlı bir şekilde en aşağıdan yukarıya doğru sporcularını hazırlamaları ile ünlüler.
Alt yapılarını çalıştırdıkları stadın adı “De Toekomst”yani (Gelecek) stadı. 10 farklı takımdan 160 gence ev sahipliği yapıyor ve bu gençlere yaşıtlarının çoğunun, sahip olamadığı şartları sağlıyor. Bu yapıyla Bursaspor altyapımızı düşündüğümüzde Vakıfköy Tesislerimizin hiç de yabana atılmayacak düzeyde olduğunu söyleyebiliriz.
Bu yola girmiş futbolcu gençler artık en yukarılara giden yolda çok çetin bir rekabet ortamına giriyorlar. Bu okulda asıl hedef, futbolcuların mümkün olduğunca küçük yaşlarda en yüksek performansa ulaşmalarını sağlamak. Avrupa’nın ünlü takımlarının alt yapılarında çok sık özel turnuvalar düzenleyerek Barcelona, Inter Milan, Real Madrid, Porto gibi dev takımlarla oynama fırsatını elde ediyorlar ve bu sayede de, Avrupa tecrübesi alarak üst takımlarnda, bocalama devresini bir nebze de olsa üzerlerinden atıyorlar.Ve bu takımları daha yakından tanıma fırsatı elde ediyorlar.
Bizde durum biraz daha değişik bir oyuncumuzun ya milli takımla yurt dışı kamplarına katılması, ya da mensubu olduğu takımla ciddi başarılar kazanmalı ki Avrupa takımlarıyla karşılaşsın, futbolcularımız yurtdışı tecrübesi edinebilsin.
Ajax bütçesinin büyük bir bölümünü alt yapıya ayırıyor ve daha yetenekli gençler yetiştirmek için alt yapıya harcama yapıyor. Bu yüzden A takımının en az 7-8 futbolcusu alt yapısından çıkıyor, bir o kadar da İngiltere, Fransa, İtalya gibi üst düzey liglere futbolcu ihraç ediyorlar. Hal böyle olunca kulüp politikası gereği kesinlikle pahalı transfer yapmıyor, paralarını har vurup harman savurmuyorlar, onun yerine kendi yıldızlarını yetiştiriyorlar.
Bizde ise olay tam tersi gerçekleşiyor alt yapıdan kaliteli oyuncu yetiştirme oranımız bu bahsedilen, istenilen, düzeyde olmadığı için yurt dışından gereksiz ve kulübümüzün mali yapısını zarara uğratan transferler yapılmak zorunda kalınıyor. Yine de Türkiye şartlarına bakıldığında, alt yapıdan oyuncu yetiştirme konusunda diğer kulüplerin en başlarında yer alıyoruz. Ancak bu yetersiz, bu hedefi daha üst noktalara çıkararak daha disiplinli bir biçimde sistematik olarak daha çok çalışmalıyız.
Gelin birlikte bu örnek alınacak kulübü biraz daha derinlemesine inceleyelim.
Ajax, yetenekli çocukları scouting sistemiyle ve seçme yaparak belirliyor. Bunun için 15 kişilik bir ekipleri var. Hollanda’nın dört bir yanında maçlar izleyen bu avcılar bir yetenek keşfettikleri zaman kulübü haberdar ediyorlar. Aynı işi İskandinavya, Güney Amerika ve Afrika’da yapanlar da var. Bizim tarafa bakarsak bu sistem bizde daha oturmamış durumda. Ağırlıklı olarak seçmelerden oyuncu alıyoruz, scouting sistemini daha A takımımızda uygulayamazken alt yapımıza bunu monte etmek şimdilik çok zor ve imkansız gözüküyor.
Bu muhteşem alt yapıdaki futbolcuların, dersleriyle özel ilgilenen kulüp, futbolculuğun yanında başarılı bireyler yetiştirilmesinde de önemli bir rol üstleniyor. Derslerinde başarılı olamayan bir öğrenci,önce özel öğretmenlerle dersleri takviye ediliyorhala başarısızlık devam ederse, bir süre takımdan uzaklaştırılıyor, sonrasında yine gelişim göstermezse kulüple tamamen ilişiği kesiliyor. Ajax kurallara ve prensiplerine çok bağlı, disiplinli bir kulüp olduğunu bu örneklerden anlayabiliriz. Bizim alt yapımızdaki öğrencilerin derslerini merak ettim ama durumun pek iç açıcı olduğunu pek düşünmüyorum.
Ajax disiplin konusuna biraz fazla önem göstermiş futbolculara verdiği disiplin kitabındaki maddelere, harfiyen uymalarını kati kurallar koyarak belirlemiş. Örneğin cep telefonu kullanmamalılar ya da kullandıkları sahaları kirletmemeliler, toplum içinde terbiyeli, saygın davranmalılar. Bu kurallara uymadıklarında uyarı alan gençler, hatalarına devam ettikleri takdirde kulüple ilişikleri kesiliyor. Ajax için, altyapısına aldığı gencin kendine tanınan bu şansın ne kadar değerli bir şey olduğunu anlaması, ve bu şansı kullanabilmek için elinden gelenin en iyisini yapması çok önemli, yani onlara göre her şeyin başı iyi bir eğitim ve disiplin.
Altyapıdaki gençlerin hepsi kendi evinde ailesiyle kalıyor, antrenmanlara aynı bir okul öğrencisi gibi servislerle gidip geliyorlar. Yatılı eğitim verilmemesinin nedeni küçük yaşta çocuğu aileden ayırmanın yarardan çok zarar getireceği inancı. Aile Amsterdam dışında olursa, kulüp gerekli yardımları yapıp çocuğun aileden ayrı kalmamasını sağlıyor, yukarıda da anlattığımız gibi, kulüp bütçenin çoğunu buralarda harcıyor. Yabancı ülkeden seçilen gençler hemen yoğun bir dil eğitimine başlıyor. Bizde Samsun’dan Ankara’dan İzmir’den gelen gençler ailelerinden ayrı kalması onları hangi yönden etkilediği psikologların araştırma konusudur ve bu konu çok hassastır.
Ajax’ın alt yapısının futbolcu zenginliği konusundaki başarısının bir diğer sırrı, altyapı takımlarının hepsinin sahada aynı sistemde futbol oynuyor olması. Ajax’ın benimsediği sistem 4-3-3 tüm alt yapı takımları ve futbolcular, bu alt yapıya başladıkları günden beri bu sistemle maçlarını oynuyorlar. Bizde ise buna benzer bir sistem var. Çoğu alt yapı takımımız tek forvetle maça çıktıkları için oyun planları A takımımızla benzer özellik gösteriyor. Ancak mevki konusunda bizim oyuncularımızın gerçek yerini bulabilmesi biraz zaman alıyor.
Altyapıdaki futbolculara genel futbol eğitimleri dışında, oynadıkları pozisyonlara göre özel eğitim veriliyor. A Takım’ın maçlarında top toplayıcılığı görevi yapan bu gençler, saha kenarına kendi takımlarında oynadıkları pozisyona göre dağılarak, ileride yerini alabilecekleri ağabeylerini izliyorlar ve nasıl oynamaları gerektiğini akılarına kazıyorlar.
Kulübümüzün Ajax kulübü alt yapısıyla karşılaştırmamız, bu safhaya kadar idare eder bir görüntü çizse de şimdi anlatacaklarımda tamamen Ajax alt yapısı bize maalesef fark atıyor durumda.
Ajax’ın altyapı sistemi ve stratejilerinin önemli bölümünü kulübün uzun zaman önce hayata geçirdiği Pilot Takım uygulaması oluşturuyor. Ajax’ın şu an ikisi Hollanda’da olmak üzere dört tane pilot takımı var. 1990’da Eredivisie’den, ikinci lig ayarındaki EersteDivisie’ye düşen HFC Haarlem. Yine bu ligde yer alan ve yalnızca 16 yıllık bir geçmişe sahip FC Omniworld. Güney Afrika birinci liginde mücadele eden Ajax Cape Town ve Ajax’ın dördüncü pilot takımı da Amerika kıtasından; Ajax America dır. Bu örneklerde görüldüğü gibi pilot takımların önemini açık ve net olarak anlamış olacaklar ki kendi liglerinde pilot takım yapılanmasını bitirip başka ülkelerde çalışmalar yapmışlardır.
Görüldüğü üzere geleceğimizi teminat altına almamız için yapmamız gereken, tamamen özümüze, alt yapımıza, akademi ligi takımlarımıza, ilgimizi ve maddi kaynaklarımızı seferber etmemiz bu yönde olmalıdır, olmak zorundadır. Eninde sonunda bu yapısal değişiklik bu yönde olmalıdır, UEFA kriterleri de bu tezimizi tamamen destekleyici niteliktedir.
UEFA’nın düzenlemesiyle kulüplerin finansal yapılarını disipline edilmesini hedefliyor. Kulüpler bundan sonra gelirlerinin üzerinde harcama yaparak, bütçe açığı veremeyecekleri gibi; kulüp sahipleri ve yöneticileri de ellerini ceplerine atamayacak. Malî kriterlerin esas amacı, futbol dışı fonların futbola aktarılmasına engel olmak. Böylece kulüpler arasında dengesiz ve haksız rekabete izin verilmeyecek. Bu kapsamda, kulüplerin daha önceden kulüp sahibi ortaklar ile yöneticilerinden aldıkları borçların da 2012-13 sezonuna kadar kaynağına iadesi sağlanacak. Kulüpler 2012-2013 sezonundan itibaren, transfer için gelirlerinden fazla harcama yapamayacak. Bütçelerini aşan ve borçlanmada aşırıya kaçanlar, UEFA'nın organizasyonlarına katılamayacak. Düzenlemelere uymayan kulüplere başta transfer yasağı olmak üzere önemli cezalar verilecek ve en kısa süre içinde daha baştan belirlenmiş kriterlere uymaları sağlanacaktır.
Bu süreç çoktan başladı gerçekten elimizin altındaki değeri bilelim ve bu yönde hep birlikte çalışalım bize örnek olacak alt yapısı başarılı takımları örnek alalım, aydınlık yarınlar bizim. Bundan sonra elimizden geldiğince alt yapılarımıza destek olmaya ve ilgi göstermeye gayret edeceğiz.
•	Kupa şampiyonluğu: 14
•	Avrupa Kupası: 3
•	Şampiyonlar Ligi: 1
•	UEFA Kupası: 1
•	Toyota Kupası: 2
•	Lig Şampiyonluğu: 27
Ege Görgün, Goal.com