Sosyal Fobi Nedir? - Eğitim ve Eğitim | Ece Karaboncuk, Muge Arda, Eğitim Programları
Çocukların yapısal olarak daha sakin ve temkinli ya da sosyal fobi yaşayıp yaşamadığı nasıl anlaşılır?
Kişinin sosyal ortamlarda bulunma isteği ‘sosyalleşme’ olarak tanım bulmaktadır. Çocuklar farklı gelişim dönemlerinde/yaşlarda, farklı içerik ve yapıda kişilerarası ilişkiler yürütürler. Yaş arttıkça hayatlarında akranın önemi, bir akran grubuna dahil olmak ihtiyacı ve isteği de aynı oranda artar. Bir diğer konu ise ‘sosyal beceri’ dir. Sosyal beceri ise kişinin kendisini farklı ortamlarda, farklı kişi ve gruplar karşısında ifade edebilme, sohbet/ilişki başlatabilme ve sürdürebilme durumudur. Kimi bireyler tıpkı bir spor dalına daha yatkın oluş gibi sosyalleşme, kişilerarası ilişkileri yürütme kapsamında diğerlerine göre çok daha başarılıdırlar. Bu durum kişilik özellikleri ile ilgilidir. Her birey/çocuk birbirinden farklıdır. Dolayısı ile her çocuktan beklenti de aynı olmamalıdır. Yani bir çocuk yeni girdiği bir ortama daha kısa sürede alışabilir, daha kolay arkadaş edinebilir, yıl sonu gösterilerinde yer almaya daha hevesli olabilirken bir diğeri yabancı ortamlarda daha çekingen davranıyor, daha yavaş ısınıyor, arkadaşlık kurma sürecinde daha temkinli davranıyor ve sahnede olmaktan keyif almıyor olabilir. İşte tam da burada kritik nokta gündeme geliyor; sosyal fobi nedir sosyal fobi yaşayıp yaşamadığı nasıl anlaşılır?
Öncelikle ‘sosyal fobi’ kavramına değinecek olursak;
Sosyal fobi yaşayan çocuk sosyal ortamlara girmek ister ama yaşadığı yoğun kaygı sebebi ile kendini geri çeker. Yoğun kaygı çocuğu hem fiziksel hem de psikolojik belirtileri ile oldukça yorar.
Sosyal kaygı/fobi yaşayan çocuklar arkadaşları ve yetişkinler ile konuşmaktan, sınıfta sorunun yanıtını bilseler dahi parmak kaldırıp söz almaktan, yeni ortamlara girmek ve yeni kişiler ile tanışmaktan korkarlar ve bu rahatsız edici duyguyu yaşamamak için bu ortam ve durumlarda bulunmamak için kaçarlar. Böylece bir kısır döngü başlamış olur; korktuğu için uzak durur, uzak durduğu için yalnızlaşır, sosyalleşemediği için gittikçe daha da içe kapanır...
Sosyal fobisi olan bir çocuğun okul ve aile tarafından keşfedilmesi genellikle zor olmaktadır. Çünkü bu çocuklar genellikle çevreleri tarafından ‘utangaç’ ya da ‘uslu, sakin, kibar’ olarak tanımlanırlar.
Aileler bu durumun varlığını nasıl fark edebilirler?
Telefon konuşması yapmaktan çekinirler
Yakın arkadaşlarının olmaması
Davet edilse bile arkadaşlarının doğum günleri vb etkinliklere katılmak istememesi
Aile toplantılarına katılmak istememesi
Sınıfta bildiği halde söz alamaması ve gerçek performansını sergileyememesi
Sunum yapmaları gerektiğinde ya da sözlüye kaldırıldıklarında bilseler/çalışmış olsalar dahi heyecandan yanıt verememeleri ya da bilgiyi unutmaları
Bir işle uğraşırken izlenmek
Fotoğraf çekilmek istemez
Bu durumlarda çocuklarda şu fiziksel belirtiler yaşanıyor olabilir:
Sosyal kaygı yaşayan bir çocuk ile çekingen, utangaç bir çocuk arasındaki önemli bir farklılık, yeni bir ortama girildiğinde çekingen/utangaç çocuklar zaman alsa da bir süre sonra ortama ve yeni kişilere alışır ve ilişki kurmaya başlarlar. Sosyal fobi yaşayan çocuklar ise ilişki kurmak istemelerine rağmen bunu gerçekleştiremezler. Genellikle kronik ve dirençli bir özellik olduğundan ve daha şiddetli olgularda kaygılarla baş etmek çok zor olabildiğinden, biyopsikososyal iyilik halinin devamı, temini için gerekli olduğunda psikiyatrik, psikolojik yardım fırsatlarının araştırılması ve çocuğa destek sağlanması önerilmektedir. Destek sürecinde uzman, aile ve okul işbirliği kritik önem taşımaktadır.
Çocuk Fobi Korku Tedavi