Hidrofilik ve Hidrofobik Nedir? | Not Bu
admin | Aralık 21, 2019 | Biyoloji | Yorum yapılmamış
Hidrofilik ve hidrofobik kavramları biyoloji ve kimya için önemli kavramlardır. Bu yazıda hidrofilik ve hidrofobik nedir kısaca açıklamaya çalışacağız. Ardından örneklerle konuyu pekiştireceğiz.
Suyu seven moleküllere hidrofilik, suyu sevmeyen ve ondan kaçan moleküllere ise hidrofobik denir.
Suyu sevme veya suyu sevmeyip ondan kaçma kavramları bilimsel olarak suda çözünme veya suda çözünmeme olarak algılanmalıdır. Yoksa elbette moleküllerin sevme veya sevmeme gibi duyguları yoktur.
Hem hidrofilik baş hem de hidrofobik kuyruk bölümleriyle hücre zarı iyi bir örnektir.
Su ve Hidrojen Bağı
Hidrofilik ve hidrofobik kavramları biyoloji açısından önemlidir. Örnek vermek gerekirse hücre zarı katmanının bir tarafı hidrofilik diğer tarafı ise hidrofobik özelliktedir diyoruz. Bu kavramların ne anlama geldiğini bilmezsek konuyu tam olarak anlayamayız.
“Hydro“ Latincede su demektir. Yine Latincede “Phobos” terimi korku anlamına gelmektedir. (Güllük hayatta kullandığımız fobi). Latincede “Philia” ise arkadaşlık-sevme gibi manalara gelmektedir. Buradan aklınızda tutabilirsiniz.
Su polar bir maddedir. Bu nedenle polar maddeler suda iyi çözünür. Ayrıca suda hidrojen bağları etkindir. Polar yapıda olan bu maddeler su ile etkileşim kurarlar. Bu maddelere hidrofilik denir. Apolar maddeler ise suda çözünmez ve suyla hidrojen bağı oluşturmaz.
İlgili yazı: Hidrojen bağı nedir?
Hidrofilik ve Hidrofobik Etki
Hidrofilik etki ya da hidrofili suyu seven manasındadır. Bu maddeler suyla kolay etkileşime girerler. Hidrofil yüzeyli maddeler kolaylıkla suyu çeker. Örneğin hidrofil sargı bezleri suyu emer ve kurumayı kolaylaştırır.
Hidrofobi veya hidrofobik etki dediğimiz olay ise bir maddenin suyla etkileşime girmemesi, suya mesafeli olmasıdır. Bunun ana nedeni de yukarıda bahsettiğimiz apolar olma meselesidir. Kimyasal bileşiklerden alkanlar ve yağlar hidrofobik maddelere örnek olarak gösterilebilir.
Su ve yağ karışımı hidrofobi nedeniyle iki kısma kolay ayrılır. Çünkü yağ molekülleri suyu sevmezler. Su ile yağış bu ilişkisi hücre zarının yapısı açısından oldukça önemlidir. Hücre zarı hem hidrofilik hem hidrofobik kısımlar içermektedir.