Türkiye PYD ile uzlaşmalı
31 Temmuz 2013 20:52
İpek Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Siyaset Bilimci Doç. Dr. Gökhan Bacık, Türkiye’nin Suriye’de kendisine, yetkin bir devlet gibi davranabilecek muhatap üretmek zorunda olduğunu belirterek, bunun için en büyük adayın PYD olduğunu söyledi. PYD REALİTESİ ORTADA Türkiye’den
PYD REALİTESİ ORTADA
Türkiye’den Kuzey Suriye’ye bakınca muhatap olarak PYD realitesinin ortada durduğuna işaret eden Bacık, “Realiteyle karşılaştığınızda çok ihtimal yoktur, oturup uzlaşacaksınız. Türkiye’nin çatışma kapasitesi yoktur. Halep’e asker gönderseniz ne yaparsınız. Tek yol buradaki maliyeti düşürmek. Biz etnik nedenlerle çok toprak kaybetmekte tecrübeli bir ülkeyiz. Türkiye’nin selefi olan Osmanlı İmparatorluğu 300 yıl toprak kaybederek küçülmüştür. En parlak tecrübesi de Balkan tecrübesidir, çünkü burada sürekli kaybettik. Bundan mesaj alacaksak, ‘Etnik bir sorunla karşılaşırsak şer güçlüyken süreci yönet, sürece zayıfken yakalanma. Zayıfken yakalanırsan işin nereye varacağı belli olmaz’. O yüzden Türkiye şu anda göreceli olarak güçlüdür. Müdahil olmalı, aktörlerle konuşmalı gerekirse sopa, gerekirse havuç kullanmalı.”
PYD OTONOMİSİNİ YÜKSELTİYOR
Suriye krizinin ilk günlerinde çalışan muteber uzmanların ‘Esed rejimi hızla çöker ve hızlı bir sürede yeni bir hükümet kurulamazsa Suriye bölünüp fiilen parçalanır’ tahmininin şimdi gerçekleştiğine işaret eden Bacık, dolayısıyla Suriye’deki her bir grubun oradaki otonomisini yükseltme peşine düştüğünü, PYD’nin de bunu yaptığını ifade etti.
Türkiye’nin bu kaos ortamında diğer unsurlar örgütlü olmadığı için PYD ile çatışmasının da bazı riskleri olduğuna vurgu yapan Bacık, “İşaretlerden gördüğüm kadarıyla Ankara’da adım adım yeni bir psikoloji var. PYD’nin reel bir şey olduğu ve mümkünse bunun Türkiye’ye maliyetini düşürmek, bunun neredeyse kaçınılmaz bir veri olduğuna doğru bir gidiş var.” ifadesini kullandı.
SINIR TEST Mİ EDİLİYOR?
Bacık, ‘Kaçakçılık adı altında sınır birileri tarafından test mi ediliyor?’ sorusu üzerine şu değerlendirmeyi yaptı: “Her şey olabilir, bunu kestiremeyiz. Şu durumda Genelkurmayın dediğine doğru dememiz gerekiyor. İki bin kişi sınırı test ediyorsa bu siyasete de dönüştürülebilir. O iki bin kişi Fransız değildir. İki bin tane insan oradaki PYD, değişik grupların tamamen dışında örgütlenemezler. Hal böyle olunca bu sınır fiilen yok artık.”
Türkiye ile Suriye arasındaki 900 kilometreye yakın bu sınırın asker ve parayla korunamayacağına işaret eden Bacık, şöyle devam etti: “Çok büyük bir güç, emek gerektirir. Tek çözümü, çok uzun sınırları, karşıdaki otorite ile anlaşarak koruyabilirsiniz. Dolayısıyla buradaki sorun şudur: Türkiye karşı tarafta, yetkin devlet gibi davranabilecek muhatap üretmek zorunda. Şimdi bu kim olacak. Esed olamaz. O zaman şu anda buna en büyük aday PYD’dir. Siyaset bilimi ölçüleri içerisinde ‘Ben bu sınırın öbür tarafında var olurum, bir tür devlet gibi iş yaparım’ diyebilecek, beğenirsiniz beğenmezsiniz PYD gözüküyor. Türkiye’de bu konular sanki Norveç’te gibi tartışılıyor. PYD en iyi ihtimalle her şeyi Türkiye’nin lehine yapsa da Türkiye’ye bunun maliyeti olabilir.”
KÜRTLERİN POZİSYONLARI YÜKSELECEK
Suriye’nin kuzeyinde Irak’ın kuzeyindeki gibi bir yapılanma oluşturulmaya çalışıldığı yönündeki değerlendirmeler için de Bacık, bugünden bunu kestirmenin çok zor olduğunu, ancak bir şekilde Kürtlerin burada bağımsızlık da dahil siyaseten pozisyonlarını yükselteceğini belirtti.
‘UZUN VADEDE BARZANİ İLE ANLAŞAMAZ’
Bacık, Öcalan –PYD çizgisinin uzun vadede Barzani ile çok uzlaşabileceği kanaatinde olmadığını belirterek, “Bunun sosyolojik nedenleri var. Barzani hareketi biraz daha geleneksel. Beğenelim beğenmeyelim, Türk-Kürt hareketi daha modern bir hareket. Kabile bağlarından çok bir ideoloji üzerinden örgütleniyor. Bunlar uzun vadede ne kadar uzlaşabilir bilemiyorum. Fakat şunu da söyleyeyim, halihazırda Kürt siyasetinin dünyadaki meşruiyet bileti de Barzani’nin elindedir. Bugün uluslararası sistem tarafından en az sorunlu meşru olarak görülen Kürt lideri Mesut Barzani’dir” değerlendirmesinde bulundu. (AnkaraCİHAN)