Tıbbın gelişim hikayesi: Ruhlar ve sağaltım
yazar Burcu Kara 28 Kasım 2018, 23:45
Tıbbın gelişim hikayesi yazı dizimiz devam ediyor. Birinci bölüm için bu linki kullanabilirsiniz. Bazı tıp ürünlerinde asıl sağaltıcı güçler şifalı otlar, ameliyat ve benzeri tedavilerde değil, insanların kimi zaman büyücü doktor ya da kabile büyücüsü diye adlandırılan şamanın doğaüstü güçlerine inanmasında yatar. Hastalığa kötü ruhların varlığının sebep olduğuna inanılan toplumlarda şaman, ruh dünyası ile çoğunlukla trans halindeyken veya kendinden geçmiş bir haldeyken ilişki kurar ve ruhtan hastanın bedenin terk etmesini ister. Kimi şamanlar örneğin bazı Kuzey Amerika Yerlilerinin "büyücü doktorları" aynı zamanda şifalı otlar ve mineraller üstüne özel bilgiye de sahiptir.
Bilicilikle tanı koyma
Törenler ve sağaltma
Bazıları da hava koşullarını etkilemek, av hayvanlarını çekmek ve benzeri genel ayinleri yerine getirirler. Törenlerde çoğunlukla maskeler ve benzer nesneler kullanılır. Günümüz araştırmaları, şamanın görüntüsünün, dans edip şarkı söylemesinin ve ayindeki davranışlarının zihinde güçlü bir etki yaparak vücutta maddi etkiler yaratabildiğini ve belki de iyileşmeye yardımcı olduğunu gösterir.
Modern büyücülerin tipik görüntüsü.
Afrika'nın pek çok yerinde bugün hâlâ şamanlara inanılır ve törenler yapılır. Kimi tahminlere göre Güney Amerika'da 200000'den fazla "kabile büyücüsü" veya yerel ismiyle sangoma mevcuttur. Tedaviler ve uygulamalar Afrika'nın değişik bölgelerinde farklılıklar gösterse de esas olarak şamanlar ruhani bir öğretmenden sanatlarını öğrenirler ve kendilerinden insanları kötülükten korumaları, bozulan sağlığı iyileştirmeleri, gönül işlerine yardım etmeleri beklenir.
Ifa Kehanet Sistemi
Şamanlar ve diğer sağaltıcılar sık sık gizemli belirtilerle hastalığın nedenini tanılamaya yardım eden nesneler kullanırlar. Buna bilicilik denir. Yani kehanet. Nijerya'da Yoruba kabilesinin çanağı İfa kültüne aittir ve bilicilikte kullanılan çam fıstıklarını saklamada kullanılır. Bilici özel bir tahtanın üstüne toz serper. Sonra iki eline sekizer fıstık alır ve ellerini birbirine vururken olabildiğince çok fıstığı sol elinden sağ eline geçirmeye çalışır. Son elinde bir iki fıstık kalınca tahtaya işaret koyar. Tahtadaki işaretler sekizi bulunca yorumunu yapar.
Asya'nın Sri Lanka Adası'ndan bu tahta maskenin, arındırma iblisi Garayaka'yı temsil ettiği sanılıyor. Sri Lanka tıbbında, kötü ruhların Ayurveda doğasının dengesini bozduğuna inanılır. Onları temsil eden maskeler takmış kişiler "Tovil" ayini ile bu dengeyi düzeltirler.
İlaçlar yalnızca hastalıkla veya kazayla yaralanmalarda kullanılmaz. Avustralya Aborijin grupları özellikle genç erkekler için kabul törenleri yaparlar. Bunlara kan akıtma, vücudu yakma ya da çizme ve diş çekme dahildir. Törenden sonra şifalı otlardan yapılan yağ, merhem ya da diğer maddeler uygulanır.
Tipik şaman maskeleri.
Maskeler törenlerde sık sık kullanılır ve inanç korku da verir. Bu maske Kuzey Amerika'da İrokua Yerlilerinin büyücü doktoru tarafından takılırdı, Hastalık yapan kötü bir ruhu temsil ediyor olabilir. Güneydoğu Asya, Afrika ve Amerika'nın çeşitli yerlerinde şamancı topluluklar gelenekseldir. Şamanlar topluluklarında güç sahibidirler, çünkü ruhlarla iletişim kurabilme gücüne sahiptirler.
Pazubantların ve vücuda takılan diğer süslerin geleneksel olarak sihirli güçlerine olduğuna inanılır ve takanı kötülüklerden ve hastalıklardan korur. Cam boncuklardan ve insan dişlerinden yapılmış bu muskalı kolyenin Kuzey Amerika Yerlilerinden Apaçilerin büyücü doktoruna ait olduğunu düşünülüyor.
Bütün dünyada şamancı geleneksel hızla yok olmakta, hatta hemen hemen hiç kalmadı. 1830'ların Montana bölgesinden bir Karaayak sağaltıcısının resminde olduğu gibi, Amerikalı ressam ve yazar George Catlin (1796-1872), Kuzey Amerika Yerli halklarının geleneklerini, giysilerini ve araçlarını uzun yıllar çalışarak kaydetmiştir.
Tıbbın gelişim hikayesi ile 2. yazıyı da bitirdik. 3. bölümümüz bitkilerle ilgili olacak. Daha fazla bilim içeriği için bu adresi takip edebilirsiniz: https://2ladd.com/k/bilim-teknoloji/
Önceki yazı TV reklamları makine öğrenme ile daha etkili hale getiriliyor
Sonraki yazı Tıbbın gelişim hikayesi: Bitkiler ve sağaltım