Aziz, sıddık kardeşim Re’fet Bey; Maşaallah, şimdi siz ümit ettiğim tarzda risaleleri takip ediyorsunuz ve yazıyorsunuz. Senin gibilerin az sa’yi dahi çok hükmündedir. Çünkü, çoklar size itimad edip sizi taklit eder. Sizin gibi ciddî kardeşleri, bu gurbet memleketinde bulduğumdan, burası benim için hakikî bir vatan hükmüne geçti, hakikî vatanımı unutturdu. Yazılan eserlerin yüksekliği, me’haz ve mâden-i kudsîleri olan Kur’ân’dan sonra, sizler gibi muhatapların ciddî iştiyakları ve tam tefehhümleridir. Siz beni bulduğunuzdan bir şükretseniz, ben sizi bulduğumdan dolayı bin şükrediyorum.
Mektubunda İsm-i Âzamı sual ediyorsun. İsm-i Âzam gizlidir. Ömürde ecel, Ramazan’da Leyle-i Kadir gibi, esmâda İsm-i Âzamın istitarı, mühim hikmeti var. Kendi nokta-i nazarımda hakikî İsm-i Âzam gizlidir, havassa bildirilir. Fakat her ismin de âzamî bir mertebesi var ki, o mertebe İsm-i Âzam hükmüne geçiyor. Evliyaların İsm-i Âzamı ayrı ayrı bulması bu sırdandır. Hazret-i Ali’nin (r.a.) Ercûze namında bir kasidesi Mecmuatü’l-Ahzab’da var. İsm-i Âzamı altı isimde zikrediyor. İmam-ı Gazâlî onu Cünnetü’l-Esmâ namındaki risalesinde, Hazret-i Ali’nin zikrettiği ve İsm-i Âzamın muhîti olan o esmâ-i sitteyi şerh ve hassalarını beyan etmiştir. O altı isim de Ferd, Hayy, Kayyûm, Hakem, Adl, Kuddûs’tur.
Keramet-i gaybiyenin ikinci parçasını tashih ederek bir parça daha ilâve ettik, gönderdim. Bedreddin’in sür’atle ileri gitmesi, Kur’ân-ı Hakîmin feyz-i kerametindendir. Cenâb-ı Hak muvaffak etsin.
Hacı İbrahim Efendiye bilhassa selâm ediyorum. Lütfü, Rüşdü, Hafız Ahmed, Sezai Efendilere selâm ediyoruz. Âhiret hemşireme de dua ediyorum. Senin bu defaki mektubun bir parçası Mektubat içine derc edildi.
( 255 )( 257 )
Lügatler Dipnotlar Tüm Kitaplar Barla Lâhikası ( 256 )
derc edilme : içine yerleştirilme
feyz-i keramet : kerametin feyzi, bereketi
hakikatli : asıl, gerçek; doğru
keramet-i gaybiye : gelecekle veya bilinmeyen bir şeyle ilgili Allah’ın bir ikramı olarak verilen haberler
Adl : herkese hak ettiği şeyi veren ve sonsuz adalet sahibi olan Allah
Cünnetü’l-Esmâ : İmâm-ı Gazalî’nin bir eseri
esmâ-i sitte : Allah’ın altı ismi; Ferd, Hayy, Kayyûm, Hakem, Âdl, Kuddüs
Ferd : bir ve tek olan Allah
Hakem : herbir varlık hakkında küllî, genel hüküm veren ve ona göre yaratıp şekillendiren Allah
havass : âlimler, bilginler; ilmiyle amel edip mâneviyat mertebelerinde yükselmekle makbul ve muteber olan kişiler
istitar : gizli olma
Kayyûm : herşeyi Kendi varlığıyla ayakta tutan ve varlıklarını devam ettiren Allah
mâden-i kudsî : mukaddes, kutsal mâden
muhît : ihata eden, kapsayan
nokta-i nazar : görüş, bakış açısı
tefehhüm : farkına varma, anlamaya başlama