Anasayfa Türk Sözcüğü İlk Defa Hangi Yüzyılda Kullanılmıştır
Yazan: admin | Eyl 10, 2012
Türk’ün çok zengin, köklü bir tarihi ve kültürü olması nedeniyle pek çok bilim adamı “Türk” adının nereden geldiği hakkında araştırmalar yapmıştır. Bu araştırmalar sonucunda, Türk adının ilk defa M.Ö. 14. Yüzyılda “Tik” veya “Tikler” diye geçmeye başladığı görülmüştür. Başka bir iddiaya göre ise, Türk adının M.Ö. 14. yüzyıldan öncede var olduğudur.
Türk ırkının tarihi insanlığın tarihi kadar eskidir. Bu gerçeği etnolojik ve ulusal mitolojilerin yanı sıra, tarihi oluşumları da ışık tutan, eski kayıtlarda görmek mümkündür.
Türk ırkının köklerinin bu kadar eski bir tarihe dayanması nedeniyle, “Türk” adının nereden geldiğine dair birçok sav ve görüş öne sürülmüştür.
Öne sürülen sav ve görüşlere göre:
-Heredotos’un doğu kavimleri arasında bahsettiği “TARGİTAB” lar.
-İskit topraklarında doğdukları söylenen “TYRKAE” ler.
-Tevrat’ta adı geçen “TOGARMA”lar.
-Eski Hint kaynaklarında tesadüf edilen “TURUKHA” lar veya “THRAK” lar.
-Eski Ön Asya çivili metinlerde görülen “TURUKKU” lar.
-Çin Kaynaklarında M.Ö. 1.yüzyılda rol oynadıkları belirtilen “TİK” veya “Dİ” ler
Bizzat “Türk” adını taşıyan, Türk kavimleri olarak gösterilmektedir.
İslam kaynaklarında yer alan İran kökenli “Zend – Avesta” rivayetleri ile İsrail kökenli “Tevrat” rivayetleri de Nuh Peygamber’in torunu olan Yafes’in oğlu “Türk” ile İran rivayetlerindeki Feridun’un oğlu “Türac” veya “Tur”un soyu Türk adını taşıyan ilk kavim olarak gösterilmek istenmiştir.
“Avesta”da yer alan “Ebül Beşer”de, Cemil ve oğlu Feridun’dan bahsedilmektedir. “Feridun ülkesini, Salm, Irak ve Turak (Türk) adındaki üç oğlu arasında pay etmiştir. Salm’a bugünkü İran ve havalisini, Irak’a bugünkü Irak ve havalisini,Turak’a ise Orta Asya ve Çin havvalisini vermiştir. Feridun ölünce Irak, Salm’a saldırarak İran ve havalisini almış.
Daha sonra Turak’a saldırmıştır. Irak, Turak’ı yenememiş. Savaş bunların torunlarının dönemlerine uzanan yıllara kadar sürmüş.
Sonunda Turak’ın torunu “Afrasyap”, Irak’ın torunu “Muncihir”i yenerek Ceyhun nehri sınır kabul edilen bir anlaşma yapmıştır. Bu tarihten sonra Ceyhun nehrinin doğusuna “TURAN” batısına ise “İRAN” denilmiştir.
Tevrat rivayetlerinde ise Nuh tufanından sonra, Nuh peygamber dünyayı üç oğlu arasında pay etmiştir. Yafes’e Orta Asya ve Çin ülkeleri düşmüştür. Yafes ise ölürken tahtını sekiz oğlundan biri olan “TÜRK” e bırakmıştır.
Görülmektedir ki Hz. Âdem dönemine yakın zamanlarda Turak (Türk)’den, İran-Turan savaşlarından ve Alp Er Tunga gibi büyük bir Türk Başbuğundan ve Saka İmparatorluğunun Kağanından bahsedilmektedir. Yukarıda mitoloji ve tarihi kayıtlar içerisinde yer alan “Türk” kelimelerinden, Türk adının ne kadar eski olduğu ortaya çıkmaktadır.
M.Ö 14. yüzyılda yer alan “Tik”ler ile dünyada mevcut olan medeniyetlerin en eskisi olan M.Ö. 7. yüzyılda Orta Asya’da kurulan “Anav” medeniyeti de Türkler tarafından kurulmuştu. O halde Türklerin MÖ. 14. Yüzyılda Tik’ler ismiyle, MÖ. 7.yüzyılda Anavlar ismiyle, M.Ö 4 yüzyılda ise Sakalar ismiyle, tarih kayıtlarında yer aldığı görülmektedir.
Türk kelimesinin yazılı olarak kullanılması ilk defa M.Ö 1328 yılında Çin tarihinde “Tu-Kiu” şeklinde görülmektedir.
M.Ö. 1. Yüzyılda, Roma’lı yazarlardan biri olan Pompeius Meala’nın, Azak Denizi kuzeyinde yaşayan halktan “Turcae” olarak bahsetmesi ile Türk sözcüğü ilk defa yazılı olarak karşımıza çıkmaktadır.
Türk adının tarih sahnesine çıkışı M.S. 6.yüzyılda kurulan Kök-Türk Devleti ile olmuştur. Orhun kitabelerinde yer alan “Türk” adı daha çok “Türük” şeklide gösterilmektedir. Bundan dolayı Türk kelimesini Türk Devleti’nin ilk defa resmi olarak kullanılan siyasi teşekkülünün Kök-Türk imparatorluğu olduğu bilinmektedir. Kök-Türklerin ilk dönemlerinde Türk sözü bir devlet adı olarak kullanılmışken, sonrada Türk Ulusunu ifade etmek için kullanılmaya başlanmıştır.
M.S. 585 yılında Çin İmparatoru’nun KÖK-TÜRK Kağanı İşbara’ya yazdığı mektupta “Büyük Türk Kağanı” diye hitap etmesi İşbara Kağan’ın ise Çin İmparatoruna karşılık yazdığı mektupta “Türk Devleti’nin Tanrı tarafından kuruluşundan bu yana 50 yıl geçti” hitapları Türk adını resmileştirmiştir. Kök-Türk yazıtlarında Türk sözü daha çok “Türk Budun” şeklinde geçmektedir. Türk Budun’un ise Türk Ulusu olduğu bilinmektedir. Dolayısıyla Türk adı bu dönemlerde bir topluluğun veya kavmin isminden çok, siyasi bir aidiyeti belirleyen bir sözcük olarak görülmektedir. Yani Türk soyuna mensup olan bütün boyları ve toplulukları ifade etmek üzere ulusal bir isim haline gelmiştir.
TÜRK SÖZCÜĞÜNÜN ANLAMI
Türk adına çeşitli kaynak ve araştırmalarda türlü anlamlar verilmiştir. Çin kaynakları Tu-Kiu (Türk)’ü miğfer olarak gösterir. İslam kaynakları ise ses benzeşmesine dayanarak terk edilmiş , olgunluk çağı ve benzeri anlamlar vererek yeni manalar yüklemiştir.
19. yüzyılda A. Vambery’nin ilmi izaha yakın olan savına göre ise Türk kelimesi “TÜREMEK”ten gelmektedir.
Zira Gökalp bunu “TÜRELİ” yani kanun ve nizam sahibi olarak açıklamıştır.
Ancak Türk sözünün cins isim olarak “GÜÇ-KUVVET” manasında olduğu, buradaki Türk kelimesinin ulusun adı olan “Türk” kelimesi ile aynı olduğu A.V. Le Coq tarafından ileri sürülmüştür. Bu iddia Kök-Türk kitabelerinin çözücüsü olan V. Thomsen tarafından kabul edilmiş, aynı iddia G. Nemeth’in eleştirileri ile de ispat edilmiştir.
Ayrıca Türk kelimesinin cins isim olarak “ALTAYLI” (Ceyhun ötesi Turanlı) kavimlerini ifade etmek üzere 420 yıllarına ait bir Pers metninde, daha sonradan 515 hadiseleri dolayısıyla “Türk-Hun”(Kudretli-Hun) tabirlerinde geçtiği bilinmektedir.
İran kaynaklarında Türk sözü “Güzel İnsan” karşılığında kullanılırken, 11. yüzyılda Kaşgarlı Mahmut “Türk adının Türklere Tanrı tarafından verildiğini ” belirterek, “Gençlik, kuvvet, kudret ve olgunluk çağı” demek olduğunu bir kez daha belirtmiştir. Tarihçiler ise Türk kelimesinin “Güçlü-Kuvvetli” anlamına geldiğini kabul etmektedirler. Etiketler:tarihte ilk defa türk sözcüğü, tarihte ilk defa türk sözcüğü hangi yüzyılda kullanıldı, tarihte ilk defa türk sözcüğü hangi yüzyılda kullanılmıştır, türk, türk adının geçtiği ilk belgeler, türk kelimesi ilk defa hangi de, türk kelimesi ilk defa hangi eserde kullanılmıştır hangi, türk kelimesi ilk olarak hangi yüzyılda kullanılmıştır?, türk sözcüğü hangi yüzyılda kullanılmıştır, türk sözcüğü ilk defa hangi yüzyılda kullanılmıştır, türk sözünün ilk defa hangi yüzyılda kullanılmıştır, türklerin ilk yazılı kaynağı nedir Leave a Comment