1- O rektör dayanamayıp ABD’ye geri döndü yazıklar olsun - 29.10.2018
3- Bunu yapan siyasi kadro ya cahildir ya emir kuludur - 26.11.2018
4- O rektör dayanamayıp ABD’ye geri döndü yazıklar olsun (87)
5- Yabancı sermaye ve AKP kazançlı ülke topyekûn zararda (76)
04.02.2019 14:27 Karakter boyutu :
Sistemler mükemmel bütünsel organizasyonlardır. Şöyle ki, her sistem dış ilişkisinde dâhil olduğu küresel aile yapısından ayrıştırılamayacağı gibi, iç ilişkisinde de genetik yapısına aykırı hiç bir dokuyu barındırmaz. Kapitalist sistem içinde olmak, aynı zamanda küresel kapitalist aileye dâhil olmak anlamına geldiği gibi, içte de kapitalist işleyişe ters bir dokusal yapı ya da kurum söz konusu olamaz. Kısacası, tüm resmi ya da sivil kurumsal yapılar işleyiş sistemleri itibariyle kapitalizm ruhuna uygun olur ve sistemin bütünsel devamlılığına hizmet eder. Hal böyle olunca, kapitalizmin ana dokusal yapı ve işleyiş özelliği olan emek sömürüsü ve rant oluşturma sürecini iç ilişkilerde olduğu kadar, küresel kapitalizme hizmet ilişkilerinde de daima göz önünde bulundurmak durumundayız.
Bu açıdan kapitalist ülke devlet yapılarının içte ve dışta hangi çevrelere hizmete yönelik faaliyet gösterdiğini irdelememiz gerekmektedir. Kapitalist devlet yapılarının özel sermaye yaklaşımından farklı olmayan işleyiş mekanizması emekçiye değil, sermaye yapısına hizmete yöneliktir, çünkü kapitalist devlet aygıtının misyonu özel sermayeyi beslemektir. Meseleyi daha anlaşılır kılmak adına, kapitalist devletin işlevini, araçsal yaklaşımla, toplumsal başat sınıfın çıkarı doğrultusunda sömürülen sınıfı baskı altında tutmak ve sömürü olgusunu perdelemek olarak tanımlayabiliriz. Dış ilişkilerde ise, kapitalist devletin büyük kapitalist aileye destek sunmak işlevi ile yükümlü olduğunu söyleyebiliriz. Örneğin, özelleştirmelerin içte sermaye kesimine kaynak aktarma şeklinde yapılmış olması kapitalist devlet işleyiş mantığına ne denli uygun ise, aynı şekilde TÜPRAŞ gibi değerli kamu kurumlarının yabancı sermayeye ortaklık şeklinde de olsa sunulması da geniş kapitalist aileye sunulan destek görüşüne uygundur.
KAPİTALİZMİ SÖZDE KINAYANLAR, ÖZDE ONUN ESİRİDİR
Böylesi tanımlanan kamusal işleyiş devlet aygıtının yapılanma ve işleyiş olarak şekillenmesine neden olur ve bunu zorunlu kılar. Kapitalist toplumlarda iç işleyişte sermaye yapısının başatlığı, dış ilişkilerde de emperyalist baskılar altında olarak, siyasilerin tüm vaatlerine rağmen seçimlerden halkın yararına bir umut beslemek dünyanın tersine dönmesini tasarlamak gibi bir şeydir. Kapitalist sistemde seçimler, belirli aralıklarla kapitalist işleyişteki siyasi dokuya yeni bir sanal görüntü ya da ruh kazandırarak insanlara umut vermekten başka bir işlevi olmayan ara yoklamalardır. Doğal olarak seçimler sonucunda iktidarı işgal eden siyasi partilerde değişiklik yaşanabilir, ancak bu değişiklik siyasi anlayış ve işleyişte özde değil, halka aldatıcı umut verircesine, şekil ve formda yaşanan görüntüsel değişiklikten başka bir şey değildir. Seçime gidilirken geçmişi unutturmak ve geleceğe umut serpiştirmek için bazı vaatlerde bulunulur. Sömürülen ihtiyaç sahipleri tabii ki seçim nimetlerinden (!) yararlanır, yararlanmalıdır da, ancak siyasi iradesini saptırmamalıdır. Zira şu unutulmamalıdır ki, piyasa payının üzerine çıkan bu yarar bölümü bir şekilde mutlaka geri alınır. Çünkü hiçbir kapitalist devlet yapısının sistemin temel mantığını bozma amacı ve iradesi olamaz. Bu bağlamda, seçim vaatleri arasında siyasi iktidarın gelirleri yükseltme politikası yerine neden borca başvurarak işleri bir gıdım daha ilerletmeyi yeğlediği düşünülmelidir. Çünkü oyun kapitalizm içinde oynanır ve oyunun ruhu da sömürü ve sermayeye hizmettir. Kapitalizmi sözde kınayanlar, özde onun esiridir; sermayenin hâkim olduğu piyasa düzeni kesinlikle bozulmaz, ama bu süreçte mağdur olan büyük halk kitlelerinin kalplerini soğutmak için, finans sermayesine kazanç oluşturacak şekilde kredi muslukları gevşetilir.
AKP’nin yayınladığı Manifesto tam da tüm bu söylediklerimin kanıtını oluştururcasına derin itiraftan ibarettir. Manifestoda vaat edilenlere baktığımızda, 16 yıldır iktidarda olan ve hele de İstanbul’u çok daha uzun süre idare etmiş olan bir iktidarın nasıl oluyor da bunları söylüyor diye sorgulamamız, kapitalizmi anlayamadığımızın açık kanıtı olur. Böyle bir sorgulama yapamayız, çünkü vaat edilenler bir yönü ile kapitalist yönetim hatalarının dolaylı yoldan ikrarı, diğer yönü ile de yine kapitalist yöntemlerle yapılacak ve genişletilecek sömürü ve rant yaratma kanallarının itirafıdır. Vaatlerde yapılan hataların itirafı, gelecek eleştirilerin önünü kesmeye yönelik manevradır. Yapılan vaatlerin amacı tasvip edilebilir, ama önemli olan bunların hangi ekonomik anlayışla yapılıyor olmasıdır. Örneğin, kentsel ulaşımın kolaylaştırılması vaadi ilk anda kulağa hoş gelebilir. Ancak bir kere, ülke nüfusunun anormal çoğunluğunu bir kente yığarak kentte ulaşımı sorun haline getirmenin, ikinci olarak da böylece zorlaşan ulaşım hizmetlerinin sunum biçiminin sorgulanması gerekir. İlk anda kulağa hoş gelen bir vaadin, son kertede kapitalizmin oluşturduğu ve bu kez de çözüm için devreye girdiği sömürücü işleyişin sonucu olduğu görülür. Bu bağlamda manifestoda sözü edilen şehir planlaması, kentsel dönüşüm, değer üreten şehirler yaratma projesinin sosyalist işleyişle değil de, kapitalist mantıkla gerçekleştirilmeye çalışılması örtülü şekilde rant ve sömürü sürecinin devamına işarettir. Çevreye saygılı şehirler, halkla beraber yönetim (keşke Büyük Millet Meclisi’nde bu ilke oluşturulabilse idi!), tasarruf ve şeffaflık (kamuda araç israfı örnek olarak, keşke devletin işleyişinde tasarruf sağlansa idi; keşke Sayıştay denetimleri ve sonuçları şeffaf olsa idi!) gibi vaatler de yine havada kalan söylemlerden öteye gidememektedir. Merkezi devletin tek kişi yönetiminde oluşturmadan çekindiği şeffaflık, bütçe aleniyeti, tasarruf, halkla bütünleşebilen karar mekanizması gibi anlayışının yerel yönetimlere sarkması ya hayaldir ya da ağızlara çalınan bir katre baldır.
Manifestoda sayılan rant ve sömürü oluşturma mekanizmaları yanında, bir nebze kulağa hoş gelen kısmî özerklik ve halk demokrasisi vb gibi vaatler de mercek altına alınmalıdır. Peki, nasıl oluyor da, merkezi yönetimde her alan ve her karar mutlak denetlenme amacıyla tek merkeze bağlı kılınıyor, toplumun en ince damarını oluşturan muhtarlara dek iniliyor da, yerel yönetimler bu uygulamanın tam tersi doğrultusunda tasarlanıyor (mu, acaba?)! Merkezi otoritenin giderek tek merkeze bağlanması ve sermaye mantığı ile yönetilmesi, merkez kapitalizme hizmet ilkesinin perdelenme aracı olarak literatürde “güçlü devlet” modeli olarak bilinir. Teoride “güçlü devlet” tanımı örgütsel yapılanma ve işleyiş tazı olarak iki özelliği barındırır. Sayılan özelliklerden biri güç ve otoritenin merkezde toplanması, ikincisi ise merkezden çevreye yayılan kurumsal sıkı denetimin hâkimiyetidir. Bu teori çerçevesinde, merkez kapitalizme bu denli kenetlenmiş olan ve onaltı yıllık iktidarı döneminde giderek güçlenen merkezi otorite bağlamında, AKP yönetiminin yerel yönetimler felsefesinin bu süreçten farklı olabileceği düşünülebilir mi? Yeni yönetim biçimi başkanlık döneminde belki “yerel yönetim” nitelemesi de değişebilir, nerede kaldı ki yönetim biçimi!
akp manifesto kapitalizm