Türkiye İsrail'den Doğal Gaz mı Alacak?
ISTANBUL — İsrail ve Türkiye arasındaki diplomatik ilişkiler yumuşamaya başlarken, bölgesinde enerji merkezi haline gelmek isteyen Türkiye’nin Enerji Bakanı Taner Yıldız iki ülke arasında bir doğal gaz boru hattı projesi gerçekleştirilmesinin mümkün olduğunu söyledi.
Amerika’nın Sesi İstanbul muhabiri Dorian Jones’un haberine göre, Bakan Yıldız’ın açıklaması, İsrail’in 2010 yılında Gazze’ye giden yardım gemisi Mavi Marmara’ya düzenlediği ve dokuz Türk vatandaşının ölümüne yol açan saldırı için Türkiye’den özür dilemesini izledi.
İstanbul’daki Kadir Has Üniversitesi uluslararası ilişkiler uzmanı Soli Özel, enerji işbirliğinin her iki ülkeye de yarar sağlayacağını söylüyor.
Ancak iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), Mavi Marmara saldırısında hayatını kaybedenlerin yakınlarının hassasiyetlerini de göz önünde bulundurmak zorunda olduğunu tekrarlıyor.
Türkiye’nin, kurbanların aileleri için İsrail’den talep ettiği tazminat konusu henüz çözülmüş değil.
İsrail hükümeti, saldırıda ölenlerin ailelerine tazminat ödeme sözü verdi. Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, iki tarafın da sorunu hızla çözmek istediğini vurguluyor. Arınç, tazminat ödenmesinin Türkiye’de saldırıda rol oynayan İsrailli askerlere karşı açılan davaları sona erdireceğini de söylüyor.
İsrailli ve Türk diplomatların tazminat konusunu görüşmek üzere bir araya gelmesi bekleniyor. Görüşmeler bir kez ertelendi. Adının açıklanmasını istemeyen üst düzey bir Türk diplomat, görüşmelerin sorunu çözmesini umuyor.
Ancak Soli Özel’e göre, tazminat konusu çözülse bile, çıkmazdaki Ortadoğu barış süreci, İsrail-Türkiye ilişkilerinde sorun olmaya devam edecek. İsrail’in Filistin’i devlet olarak tanımayı kabul etmeyeceğini, iki devletli bir çözümü destekleyen Türkiye’ninse bir Filistin devleti kurulması istediğini söyleyen Özel, bu temel fikir ayrılığının giderilmesinin çok zor olduğunu düşünüyor.
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Türkiye-İsrail ilişkilerinin tamamen normalleşmesini, İsrail’in Gazze üzerindeki ambargosunu kaldırması şartına bağlıyor.
Taraf gazetesi köşe yazarı Semih İdiz, AKP hükümetinin partinin İslami kesiminden gelebilecek eleştiriler konusunda hassas davranmak zorunda olduğunu söylüyor. İdiz, AKP içindeki İslamcı kanadın İsrail’in cezalandırılmasını istediğini vurguluyor. Ancak köşe yazarı, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın Ankara-Tel Aviv arasındaki normalleşmeye destek vermesinin partisinin şahin kanadını İsrail konusunda yumuşatabileceğine inanıyor.
Uzmanlar, Türkiye ve İsrail’in enerji konusu yanında başka önemli ortak çıkarları da olduğunu söylüyor. İki ülke de Suriye’nin komşusu ve Beşar Esat yönetimine muhalefet ediyor. Ayrıca, Türkiye ve İsrail, Amerika’nın müttefiki ve Washington son yıllarda arası açılan iki müttefikin tekrar yakınlaşmasını destekliyor ve bu konuda çaba gösteriyor.