Çağımızın yeni sorunlarından biri de dijital medyanın yanlış kullanılması sonucu ortaya çıkan siber zorbalıktır. Uzmanlarca siber zorbalık, en çok çocuklar ve ergenler arasında görülüyor. Bilerek veya bilmeyerek birini aşağılamak, küçük düşürmek, incitmek, insanların bakış açılarını değiştirmek için ağıza alınmayacak derecede hakaret dolu mesajlar ve yorumlar paylaşmak siber zorbalık örnekleri arasında yer alıyor. Artık siber zorbalığı engellemek zor gözükse de konunun sağlık ve hukuk açısından ele alınması şart.
Siber zorbalıktan kasıt nedir?
Siber zorbalık, dijital platformlar aracılığıyla kendini savunma imkanından yoksun, gücünü ortaya koyamayacak bir insana veya topluluğa karşı gayri ahlaki bir şekilde psikolojik, toplumsal ve görüntülü olarak yapılan saldırgan davranışların bütünü denilebilir. Şu üç halde siber zorbalık ortaya çıkıyor: saldırgan davranışın yinelenmesi, taraflar açısından güç dengesinin olmayışı, zarar verme düşüncesi. Burada “kastilik” aramak yanlıştır çünkü çocuklar arkadaşlarıyla eğlendiklerini sanarken aslında siber zorbalık yaptıklarını hiç mi hiç düşünmezler. Çocuklar bu konuda mutlaka eğitilmelidirler. Siber zorbalık yapanın kimliği ortadadır zannedilmemeli aksine sanal dünya, kimliği saklayarak tehdit mesajları atmak için siber zorbalara mükemmel bir ortam sunar.
Türkiye’de maruz kalınan siber zorbalık türleri hangileri?
-Sanal taciz ve yaralama
-Asılsız suçlamalar ve söylentiler yayma
-Başka biri gibi olma ve davranma
Siber zorbalık örnekleri sergileyen gençler ve çocuklar yaptıklarından pişman olmazlar. Çevrelerince takdir edildiklerini, beğenildiklerini, düşünürler. Hayatlarını buna göre şekillendirirler. Buna neden olarak arkadaş gurubu içerisinde daha çok yüceltildiklerini, daha fazla arkadaş edindiklerini, bu sayede intikam alabildiklerini söylerler. Bu gibi durumlarda aileler çocuklarını sanal ortamda takip etmelidirler. Bunun en kolay yolu ise telefon takip programlarıdır. Bu programlar, paylaşılan içerikler, ilişki kurulan kişiler hakkında ebeveynlere bilgi akışı sağlar. Aileler çocuklarının telefonlarındaki aramaları, İnternet kullanımını, izlenen veya çekilen videoları rahatlıkla görüntüleyebilirler. Hatta konumlarını öğrenebilirler.
Çocuğunuzun bir siber zorba olması mümkün mü?
Burada işaret edeceğimiz 8 sorudan birine çocuğunuz eğer “evet” diyorsa bu konuya daha ciddi yaklaşmanız gereklidir:
1. İnternet’te sen olduğunu iddia eden herhangi biri var mı? Sen birinin yerine geçmeyi denedin mi?
2. İnternet’te sana küfürlü mesajlar gönderen biri oldu mu? Sen başkasına küfür dolu mesajlarla hakaret ettin mi?
3. Senin fotoğrafını bilgin dışında kullanan var mı? İzin almadan başkasının fotoğrafını hiç kullandın mı?
4. Bir gruptan, oyundan veya sanal platformdan seni hiç dışladılar mı? Sen böyle bir davranışı herhangi bir arkadaşına sergiledin mi?
5. Yaşına göre uygusuz kabul edilen veya istemediğin mesaj içerikleri ısrarla sana gönderen birileri var mı? Birine ısrarla uygunsuz olduğunu bildiğin mesajlar yolladın mı?
6. Arkadaşın aranızdaki özel konuşmaları başkasına dijital araçlar vasıtasıyla hiç aktardı mı? Arkadaşının anlattığı özel şeyleri kendisinden izin almadan sen de paylaştın mı?
7. Arkadaşlarından seni utandıracak resim veya video gönderen oldu mu? Sen bir arkadaşına yüz kızartıcı resim veya videolar attın mı?
8. Siber zorbalık mağduru kimseyi tanıyor musun?