Lem'alar - Otuzuncu Lem'a - Beşinci Nükte - s:604 - Risale-i Nur Külliyatı | Sorularla Risale
celevât : cilveler, yansımalar
emir ve nehiy : bir şeyin yapılmasını emretme veya yasaklama
hakkaniyet : doğruluk, hakka taraftar olma
hayat-ı ezeliye : başlangıcı ve sonu olmayan hayat
hayat-ı sermediye : devamlı, sürekli hayat
Hayy-ı Ezelî : başlangıcı olmaksızın devamlı hayat sahibi olan Allah
Hayy-ı Kayyûm-u Ezelî : varlığının ve diriliğinin başlangıcı olmayıp her canlıya hayat veren ve herşeyi ayakta tutan Allah
hitâbât : hitâplar, konuşmalar
hitap eden : konuşan
ihyâ olmak : hayat verilmek
imkân haricinde : imkânsız
inzâl-i kütüb : kitapların indirilmesi
irsâl-i rusül : peygamberlerin gönderilmesi
kelimât : sözler
münâsebât : bağlantılar, ilişkiler
nakş-ı ekmel : en mükemmel nakış
nâzil olan : inen
netice-i hilkat-i semâvât : göklerin yaratılış neticesi
resul : Allah’ın elçisi
rükün : temel, esas
san’at-ı ecmel : en güzel san’at
sekene : sakinler, yaşayanlar
sırr-ı mahiyet : bir şeyin özündeki sır, gizem
şuâât : ışınlar, parıltılar
Ve madem hayatın süzülmüş en sâfi hülâsası olan şuur ve akıl ve en lâtif ve sabit cevheri olan ruh, bu küre-i arzda gayet kesretli bir surette halk olunuyorlar; adeta küre-i arz, hayat ve akıl ve şuur ve ervah ile ihyâ olup öyle şenlendirilmiş.
Elbette küre-i arzdan daha lâtif, daha nuranî, daha büyük, daha ehemmiyetli olan ecrâm-ı semâviye, ölü, câmid, hayatsız, şuursuz kalması imkân haricindedir.
Demek gökleri, güneşleri, yıldızları şenlendirecek ve hayattar vaziyetini verecek ve netice-i hilkat-i semâvâtı gösterecek ve hitâbât-ı Sübhâniyeye mazhar olacak olan zîşuur, zîhayat ve semâvâta münasip sekeneler, herhalde sırr-ı hayatla bulunuyorlar ki, onlar da melâikelerdir.
Hem hayatın sırr-ı mahiyeti, peygamberlere iman rüknüne bakıp remzen ispat eder. Evet, madem kâinat, hayat için yaratılmış ve hayat dahi Hayy-ı Kayyûm-u Ezelînin bir cilve-i âzamıdır, bir nakş-ı ekmelidir, bir san’at-ı ecmelidir.
Madem hayat-ı sermediye, resullerin gönderilmesiyle ve kitapların indirilmesiyle kendini gösterir.
(Evet, eğer kitaplar ve peygamberler olmazsa, o hayat-ı ezeliye bilinmez. Nasıl ki bir adamın söylemesiyle diri ve hayattar olduğu anlaşılır; öyle de, bu kâinatın perdesi altında olan âlem-i gaybın arkasında söyleyen, konuşan, emir ve nehyedip hitap eden bir Zâtın kelimâtını, hitâbâtını gösterecek, peygamberler ve ellerinde nâzil olan kitaplardır.)
Elbette kâinattaki hayat, kat’î bir surette Hayy-ı Ezelînin vücûb-u vücuduna kat’î şehadet ettiği gibi; o hayat-ı Ezeliyenin şuââtı, celevâtı, münâsebâtı olan “irsâl-i rusül” ve “inzâl-i kütüb” rükünlerine bakar, remzen ispat eder.
Ve bilhassa risalet-i Muhammediye (a.s.m.) ve vahy-i Kur’ânî hayatın ruhu ve aklı hükmünde olduğundan, bu hayatın vücudu gibi hakkaniyetleri kat’îdir denilebilir.