Kalça ağrısı belirtileri nelerdir?
Kalça ağrısı teşhisi nasıl konulur?
Kalçada ağrı, oldukça yaygın şekilde görülen bir sağlık sorunudur. Özellikle ileri yaştaki bireylerde çok sık olarak karşılaşılan bu sorun, genellikle bir kemik - eklem hastalığı veya travmasına bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Kalça eklemi vücutta en sık kullanılan eklem olduğu için ağrısı durumunda günlük yaşamı olumsuz yönde etkiler. Yürüme, eğilme, bacakları hareket ettirme gibi tüm fiziksel aktivitelerde kalça eklemi kullanılır. Dolayısıyla bu eklemde oluşan bir hastalık günlük aktivitelerin yapılmasının önünde büyük bir engel teşkil eder. Kalça eklemine bağlı herhangi bir olumsuzluğu işaret eden kalça ağrıları, ciddiye alınmalı ve bu sorunu yaşayan kişiler birkaç gün içerisinde kendiliğinden iyileşmemesi durumunda ağrının nedenini öğrenmek ve tedavi almak amacıyla mutlaka sağlık kuruluşlarına başvurmalıdır.
Kalça eklemleri, sürekli olarak yapılan yoğun hareketlere ve aşırıya kaçmayan yıpranma, aşınma gibi durumlara karşı dayanıklı olan güçlü bir yapıya sahiptir. Aynı zamanda uyluk kemiğinin (femur) leğen kemiği (pelvis) ile birleştiği vücudun en çok hareket eden eklemidir. Yuvarlak başlı uyluk kemiği ile bu kemiğin yerleşeceği bir sokete sahip olan leğen kemiği, harekete imkan tanıyacak şekilde uyum içerisindedir. Leğen kemiğinin soket kısmını bir kıkırdak dokusu kaplar. Yürümek, koşmak gibi aktiviteler esnasında kıkırdaktan oluşan bu yastık, eklemleri sürtünmeye karşı korur. Dayanıklı yapısına rağmen kalça eklemindeki bu kıkırdak dokusu yapılan zorlayıcı hareketler, düşme, yaralanma veya ilerleyen yaş gibi nedenlerle yıpranabilir. Aynı zamanda kalça ekleminde düşme ya da kemik erimesi gibi nedenlere bağlı olarak kırıklar da oluşabilir. Bu durumlar kalça ağrısının en yaygın nedenleri olup kalçasında ağrı sorunu olan kişilerin öncelikli olarak bir hekime başvurup soruna yol açan etkeni öğrenmesi gereklidir.
Kalça ağrısı her zaman ciddi bir sorunu işaret etmez. Bazı durumlarda uzun süre boyunca sabit şekilde oturmaya veya yapılan ters bir harekete bağlı olarak da kalça kemiği ağrısı ortaya çıkabilir. Bu nedenle ağrıların birçoğu herhangi bir tedavi gerektirmeksizin birkaç gün içinde kendiliğinden iyileşir. Fakat ağrı çok şiddetli ise veya birkaç hafta içerisinde iyileşmiyorsa, bir hekime başvurularak detaylı muayene ve radyolojik incelemeden geçilmelidir. Kalçada ağrıyı oluşturan aşağıdaki durumlarda ise herhangi bir iyileşme süresi beklenmeden derhal bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerekir:
Düşme ve kalça yaralanmaları
Kalçadaki ağrının gün geçtikçe kötüleşmesi
Yürürken, merdiven çıkarken, eğilirken ve benzeri durumlarda ağrı nedeniyle öne eğilme zorunluluğu hissetmek
Ağrıya yüksek ateşin eşlik etmesi
Sürekli rahatsızlık hissi
Kalça ağrısı, adından da anlaşılacağı gibi kalça eklemlerinde hareket esnasında veya hareketsiz halde iken ağrı hissedilmesi durumudur. Ağrı, kalçanın tek bir tarafında bulunabileceği gibi bazı durumlarda her iki eklemde de hissedilebilmektedir. İyileşmeyen kalça ağrıları ile sağlık kuruluşlarına başvuran bireylerde hastanın ağrıyı tarif etmesi ile hekim tarafından olası nedenlere ilişkin tespitler yapılabilir. Bazı durumlarda ise belde fıtık oluşumu veya leğen kemiğindeki sorunlar gibi kalça eklemi haricinde farklı bir durum nedeniyle oluşan ağrılar da kalça ağrısı olarak algılanabilir. Bu nedenle kalçasında ağrı sorunu bulunan kişiler, mutlaka radyolojik görüntülemeden geçirilmelidir. Bu sayede sorunun nereden kaynaklandığı tam olarak tespit edilebilir.
Kalça ağrısı olgularına bakıldığında birçoğunun yapılan ters bir hareket veya egzersiz esnasında eklemin fazla zorlanması gibi basit nedenlere bağlı olarak geliştiği görülür. Bu gibi durumlarda ağrıyı oluşturan etken genellikle kas tendonlarındaki gerginlik veya kalçadaki yumuşak dokularda meydana gelen iltihaplanmalardır. Ağrının 2 haftalık süreç boyunca iyileşmemesi ise, altta yatan daha ciddi bir problemi işaret eder. Ekleme ilişkin sorunlardan kaynaklı olarak hissedilen ağrılar bazı durumlarda kasık, dizler veya üst bacaklara da yansıyabilir. Bazı durumlarda ise diz veya bel bölgesinde var olan sorunlardan kaynaklı olarak kalçada ağrı hissedilmesi de söz konusu olabilmektedir. Bunların haricinde kalçada ağrı oluşumunun yaygın nedenleri şu şekilde sıralanabilir:
Düşme veya kalçanın yaralanması
Artrit (Romatoid artrit, osteoartrit, psoriatik artrit, juvenil idiopatik artrit, septik artrit vb.)
Kalçada kırık ve çıkıklar
Kalça labral gözyaşı durumu (kalça eklemi kıkırdağında yırtılma)
Kemiklere yayılım göstermiş ileri metastatik kanser vakaları
Sinovit (eklem zarı iltihabı)
İki hafta içerisinde kendiliğinden iyileşmenin gerçekleşmediği durumlarda kalçada ağrı şikayeti bulunan kişiler sağlık kuruluşlarına başvurmalıdır. Hekim tarafından yapılacak olan fiziksel muayene ile kalça eklemi ve diğer eklemlerin çalışmasında herhangi bir aksaklık bulunup bulunmadığı incelenebilir. Bazı hareketler esnasında acı hissi oluşup oluşmadığı veya acı hissinin hangi hareketler ile artıp azaldığı gibi faktörler hekim tarafından belirlenerek soruna yol açan nedene yönelik araştırma yapılır. Aynı zamanda hekim tarafından hastanın öyküsü alınarak günlük hareketlerinde yaşadığı sorunlar hakkında da bilgi alınır. Ağrının kalça eklemine dair bir sorunu işaret ediyor olma ihtimalini arttıran semptomlardan biri hastanın merdiven çıkarken, çoraplarını veya ayakkabılarını giyerken zorlanmasıdır. Hastanın öyküsünün alınması ve fiziksel muayenenin ardından teşhisin konulabilmesi için genellikle birtakım tanı testlerine ihtiyaç duyulur. Bunlardan en yaygın olarak kullanılanları şu şekildedir:
Röntgen: Genellikle kemiklerin durumunun görülmesi için kullanılan röntgen, ağrının kemiklerde bulunan herhangi bir sorun veya hasardan kaynaklı olup olmadığının anlaşılmasını sağlar.
Bilgisayarlı tomografi (BT): X ışınları kullanılarak yapılan BT görüntülemesi ile kalça ekleminin 3 boyutlu görüntüsü çıkarılabilir, ağrının eklemdeki veya eklemin birimlerindeki herhangi bir deformasyondan kaynaklı olup olmadığı hakkında detaylı bilgi alınabilir.
Manyetik rezonans (MR): Radyo dalgaları kullanılarak yapılan MR ile kalçada bulunan kas ve tendon gibi yumuşak dokulardaki olası sorunlara yönelik araştırmalar yapılabilir.
Kan testleri: Kalçada ağrı oluşumuna neden olabilen bir hastalık olan romatoid artritin araştırılmasında kan testlerinden yararlanılır.
Kalça ağrılarında tedavi sürecinin ne şekilde planlanacağı, ağrıya neden olan soruna göre belirlenir. Kalça ağrısı nasıl geçer sorusu bu sorunu yaşayan kişiler tarafından merak edilen bir konu olsa da öncelikli olarak altta yatan sorunun belirlenmesi gerekir. Şikayete yol açan ağrıların hafifletilmesi ve ortadan kaldırılması için genellikle parasetamol, non-steroid antiinflamatuar ilaçlar (naproksen, ibuprofen vb.) ve bifosfonatlar gibi ağrı kesici ilaçlar önerilir. Bunun yanı sıra istirahat ve iyileşmeye yardımcı egzersizlerin uygulanması da tedavinin bir parçasıdır. Kemik erimesinden kaynaklanan kalça ağrılarında zayıflayan veya hasar gören kemiklerin onarımını desteklemek amacıyla kalsiyum ve D vitamini takviyelerinden yararlanılabilir. Daha uzun süreli tedavi gerektiren durumlarda fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamalarından destek alınması gerekebilmektedir. Bazı durumlarda ise steroid enjeksiyonlarının yapılması, ağrıyı oluşturan kemik ve eklem hastalığının tedavi edilmesi amacıyla tercih edilir. Kemik ve eklemlerdeki fiziksel deformasyonların onarılması, kendiliğinden iyileşmeyen kırık ve çatlakların tedavisi ve daha pek çok durumda hekim önerisiyle cerrahi operasyonlar da tedavi sürecine dahil edilebilir.
Siz de kalçanızda sebebini bilmediğiniz bir ağrı sorunu yaşıyorsanız ve özellikle de ağrılarınız 15 günden daha uzun bir süredir devam ediyor ise derhal bir sağlık kuruluşuna başvurmanızda fayda vardır. Kalça ekleminizde veya diğer kemik ve eklemlerinizdeki olası hastalıkların erken dönemde tespit edilmesini sağlayarak tedavi sürecinize bir an önce başlayabilir, ileride karşılaşabileceğiniz daha ciddi sorunlara karşı önleminizi alabilirsiniz.