I.Mustafa - Sultan Mustafa Han - Kişiler Hakkında
Osmanlı İmparatorluğunun 15. padişahı I. Mustafa, 1591’de Manisa’da doğmuştur. Saltanatı çok uzun sürmese de 2 kez tahta çıkmıştır. Kendisinden önce gelen Osmanlı padişahı ise I. Ahmed’tir. Babası III. Mehmed, annesinin ise kim olduğu tam olarak bilinmektedir. İlk tahta çıktığı tarih 22 Kasım 1617 olarak bilinmektedir. 26 Şubat 1618’e kadar süren saltanatı, II. Osman’ın tahta çıkması ile son bulmuştur. Akli dengesi konusunda tereddütlerin artması üzerine bulunduğu odadaki kapılar üstüne kapatılmış ve I. Mustafa hapsedilmiştir.
Sultan Mustafa Han’daki bu ruhani dengesizlikler, çevresindekilerin de işine geldiği için onu tahttan indirme konusunda pek istekli davranmamışlardır. İkinci kez tahta oturması ise çıkan ayaklanmayla birlikte II. Osman’ın öldürülmesiyle olmuştur. T ahta tekrar çıkışı ise 19 Mayıs 1622 tarihinde olmuştur. 10 Eylül 1623’e kadar da hüküm sürmüştür.
Babası III. Mehmed’in kardeşlerini katletmesinin halk arasında nefret uyandırması sebebiyle I. Mustafa abisi tarafından öldürülmemiştir. İsyanlarda rolü olan ve II. Osman’ın şehit ettirilmesinde rolü olan Kara Davut Paşa büyük karışıkların da başlamasına sebebiyet vermiştir. I. Mustafa tarafından Davut Paşa’nın azlettirildiği de tarihte yer alan bilgiler arasındadır. Fakat bu durum bile isyanları dindirmeye yetmemiştir. Bu karışıklıklar, daha işinin ehli ve bu işten anlayan bir padişahın tahta geçirilmesi gerektiği konularını da gündeme getirmiştir. IV. Murad’ın tahta çıkması konusu ilk olarak böyle ortaya atılmıştır ve karara bağlanmıştır. Daha sonra akıl sağlığı bozuk olduğu gerekçesiyle de I. Mustafa’nın tahttan indirilmesi sağlanmıştır. Bu sırada Kösem Sultan’ın oğlu olan IV. Mustafa’nın tahta geçirilmesi sağlanmıştır.
Sultan Mustafa Han’ın akıl sağlığı nedeniyle bir çocuğu da olmamıştır. Tahttan indirildikten sonra 15 yıl daha hayatta kalmıştır. 20 Ocak 1639 tarihindeyse Topkapı sarayında hayata gözlerini yummuştur. Bir rivayete göre ise IV. Murad tarafından öldürttürüldüğü bilinmektedir.
Celil Nalçakan – Poyraz Karayel →