Ambargo Rusya’ya yaradı, Avrupalı üreticiler sıkıntıda
Ağustos 2014’te AB, ABD ve bazı Batılı ülkelerden gıda ithalatını yasaklayan Rusya’nın kendi kaynaklarına yönelmesi et üretiminde artışa yol açarken, Avrupalı et üreticileri ise sıkıntı yaşıyor.
Rusya Tarım Bakanlığı’nın açıklamasına göre, et üretimi, 2015’in ilk çeyreğinde 1,545 milyon ton ile geçen yılın aynı dönemine kıyasla %15,2 oranında artış gösterdi. Üretim artışında, Ağustos 2014’ten beri uygulanan ambargo neticesinde ithalatta görülen hızlı düşüşün etkili olduğu belirtildi.
Rusya Federal Gümrük Hizmetleri’nin resmi istatistiklerine göre, yılın ilk çeyreğinde Bağımsız Devletler Topluluğu dışından yapılan et ithalatı değer olarak 1,9 katlık bir düşüşle 156,3 milyon dolara geriledi. Miktar bazında ise Ocak-Şubat aylarında ülke ithalatında, geçen yılın aynı dönemine oranla %62’lik (73.900 tonluk) bir azalma yaşandı.
Rusya Federasyonu Tarım Bakan Yardımcısı Dmitry Yuriev, et sektöründeki üretim hacminin artması nedeniyle iç pazarda kendine yeterlilik oranının %77’den %82’ye çıktığını, hükümetin gıda güvencesi programındaki hedefin %90 olduğunu söyledi. Buna göre özellikle bazı ürün sınıflarında ithalatın ikame edilmesi, beklenenden de hızlı oldu.
Söz konusu dönemde en hızlı yükselme, kanatlı sektöründe görüldü. Kanatlı sektöründe üretim %11,4 (151.200 ton) oranında artarak 1,2 milyon tona ulaştı.
Rusya’nın domuz eti üretimi de, geçen yılın aynı dönemine göre %8,7 (59.800 ton) oranında artışla 708.300 tona, sığır eti üretimi ise %2,7 (8.400 ton) artışla 322 bin tona ulaştı. Bu, son 5 yıldır düşüşte olan sığır eti üretiminin de, yeniden yükselmeye başladığını gösterdi.
Rusya Et Sendikası Başkanı Mushegh Mamikonian, et pazarının hükümetin de piyasanın da henüz tam anlayamadığı, tümüyle farklı bir gerçeklikle karşı karşıya olduğunu belirterek, “İthalata saldırmaya gerek kalmadı, çünkü neredeyse tamamı ile durdu ve yakın gelecekte de eski haline gelecek gibi görünmüyor. Şu anda asıl riskler talebin düşmesi ve genetik, teknoloji, ekipman ve veterinerlik ilaçları gibi bazı temel konularda dışa bağımlılıktır.” diye konuştu.
Sendika, 2015 sonunda et üretiminin geçen yılki 8,7 milyon ton seviyesinden 9,15 milyon tona yükseleceğini, ithalatın ise yarıdan fazla düşerek 1,35 milyon tondan 600 bin tona gerileyeceğini tahmin ediyor.
Rusya Ulusal Et Birliği Başkanı Sergei Yushin ise bu yıl ülkedeki et tüketiminin %6 düşüş ile kişi başına 70 kg’dan 66 kg’a ineceği tahminini dile getirdi. Geçen yıl Rus vatandaşlarının %40’ından fazlasının yiyecek harcamalarını kısmaları nedeniyle et tüketimi %2 oranında düşmüştü.
Avrupa’da sıkıntı var
Diğer yandan Rusya ambargosu nedeniyle sıkıntılı bir dönem yaşayan Avrupalı et üreticileri ise kayıpların telafisi için yeni pazarlar bulunması konusunda yardım istiyor.
AB’nin hayvancılık derneği Copa-Cogena’nın sığır çalışma grubu Başkanı Jean Pierre Felury, AB sığır eti pazarındaki durumun acilen iyileştirilmesi yönünde çağrı içeren bir dilekçeyi Avrupa Komisyonu’na sundu. Fleury ayrıca, ABD ve Vietnam gibi ülkelerle sürmekte olan ticaret anlaşması görüşmeleri çerçevesinde AB sığır eti sektörüne yeni pazarlar bulunması konusunda acilen girişimde bulunulmasını da istedi.
Artan kesimler ve kilit ihraç pazarı Rusya’nın kaybı ile acil olarak alternatiflere ihtiyaç doğduğunu belirten Fleury, anlaşmalarda yer alan hayvan ve bitki sağlığı kısıtlamalarının yerli üreticileri AB’nin rekabetinden korumaya yönelik olduğunu, Komisyon’un bu engellerin aşılması konusunda özellikle sert tavır almasını istedi.
Avrupa Hayvancılık ve Et Ticareti Sendikası Genel Sekreteri Jean-Luc Mériaux da AB’nin acilen yeni pazarlara açılması gerektiğini, hayvan ve bitki sağlığı bariyerlerinin çok önemli olduğunu söyledi. Görüşmelerin sürdüğü Japonya’da kontrollerin hafiflemesi sonucu 6 AB üyesi ülkenin ihracatında artış kaydettiğini vurgulayan Mériaux, ABD’nin BSE’ye bağlı ambargoyu kaldırması ile İrlanda’nın da satışlarını artırdığının altını çizdi.
ABD’nin Fransa, İngiltere ve Hollanda gibi diğer üye ülkelere uyguladığı ambargoları da kaldırabileceğinin sinyallerinin görüldüğünü de kaydeden Mériaux, yine de Çin, Güney Kore ile Peru ve Kolombiya gibi Latin Amerika ülkelerinin uyguladığı bariyerlerin gevşetilmesi için daha fazla çabaya ihtiyaç olduğunu vurguladı.