PressReader - Capital (Turkey): 2014-11-01 - “TÜRKİYE REKABETTE GERİ KALDI”
“TÜRKİYE REKABETTE GERİ KALDI”
- TUNCAY ÖZ LHAN
nin alt n çiziyordu. Son 10 y la bakt m zda rakamlar da Babacan’ do ruluyor. 2003 y l nda gayri safi yurtiçi has la (GSY H) büyümesine 1,8’lik katk da bulunan imalat sanayinin bu katk s , 2013 y l nda 0,9’a dü tü. 2004 y l nda sanayide kurulan irket say s da 9 bin 311 iken 2013 y l nda bu say 7 bin 208’e geriledi.
Türkiye’de devler liginin en büyük aynas olan Capital500’ün de i en profilinde de sanayideki dü ü ü net olarak görmek mümkün. 2004 y l nda Capital500’de 399 sanayi irketi yer al rken, 2014’te bu say 306’da kald .
SON YATIRIM NE ZAMANDI?
Son 10 y lda sanayideki yat r m hareketine bakt - m zda çok büyük ölçekli yat r mlar yap lmad dikkat çekiyor. Otomotiv sektöründe son büyük yat r m, 2002 y l nda Ford Otosan taraf ndan devreye al nd . 1 milyar dolarl k bu dev yat r m n ard ndan sektörde kapasite art r mlar ve yeni modeller için bant yat r mlar d nda büyük bir yat r m gerçekle medi. Beyaz e ya sektöründe de son y llar n en büyük yat r m bu y l Indesit’in yapt 25 milyon Euro’luk çama r makinesi yat r m oldu. Küçük ev aletlerinde BSH’n n Çerkezköy’de yapt 20 milyon TL’lik tesis yat r m da son y llar n en büyük sektör yat r mlar ndan biri olarak kay tlara geçti.
Tekstil ve haz r giyim ise yat r mlar konusunda en hareketsiz sektörler olarak öne ç kt . Özellikle global krizle birlikte 2008’den itibaren sektörde fabrika yat - r m n n olmad n belirten Türkiye Giyim Sanayicileri Derne i Ba kan Cem Negrin, “Sadece ufak tefek yat r mlar yap l yor. Hiç kimse bugün 500-1.000 ki i istihdam edece i bir fabrika açmay tercih etmiyor. Hatta aç lanlar da kapan yor. Örne in Kipa , Kahramanmara ’taki üretim tesisini kapatt . Mithat Giyim ise 30 y l sonra üretimden ç kt . Tüm bu irketler 30 y ld r sanayinin içinde olan ancak de i en ko ullar yü-
KAPAS TELER BÜYÜDÜ
/ ANADOLU GRUBU YKB
Birçok sektörde faaliyet gösteren bir grup olarak son 10 yıldır büyük sanayi yatırımı yapıldı ını dü ünmüyorum. Tabii ki yatırımlar yapıldı ama bunlar genellikle kapasite büyütme yolunda oldu. Bunun birçok sebebi var. En önemli sebep, Türkiye’nin rekabette geri kalması.
YÜKSEK VERG LER
Bunun temel nedeni, enerji, i çilik gibi girdilerdeki vergilerin yüksek olu u, bilhassa hammadde girdileri için yeterli te vik verilmemesi, teknoloji geli tirilememesi, marka yaratılamaması ve bunun temelinde de e itimde yeterli geli meyi sa layamamamız. zünden i ini b rakan sanayicilere ait. Bunun yan nda bir k s m sanayiciler de Türkiye’den kaçarak farkl yerlerde üretim yapmay tercih ediyor. Bir anlamda buna mecbur kal yorlar” diye konu uyor.
Bu durumun nas l yarat ld na gelince… Asl nda bu noktaya geli in ana nedenlerini en net Anadolu Gru-
Ayrıca Çin rekabeti yalnız Türkiye’de de il dünyada birçok geli mi ve geli mekte olan ülkeyi etkiliyor. Sanayicili in dı ında ve bilhassa in aat sektöründe, servis sektöründe geri dönü ün çok hızlı oldu u çok fazla rantın olması, yatırımcıların bu sektörlere yönelmesine sebep oldu.
ÜRETEREK ZENG NLE R Z
Bir ülkenin ancak üreterek, ihracat yaparak zenginle ece ine inanıyorum. Devletin bir sanayi stratejisi olu turması gerekti ini dü ünüyorum. Sorarsanız ‘var’ denir ama içi dolu de ildir. Bu olu turulduktan, Türkiye’nin geli mesine katkıda bulunacak sektörler tespit edildikten sonra ona göre bir te vik politikası tespit edilmeli.
Son 10 yılda önemli altyapı yatırımları yapıldı. Bu planlı bir ekilde devam etmeli. Limanlar, yollar, havaalanları, demir yolları geli tirilmeli. Bu planda o sektörlerde dünyada Türkiye’yi yukarılara çıkaracak, ara tırmacı, yaratıcı bir gençlik ve e itim sistemi olu turulmalı. Bu söylediklerim olu madıkça yeni yatırımcıların gelmesini zor görüyorum.