Diş röntgeni diş hekiminin dişler yada çenelerle ilgili problemleri teşhis etmesine yardımcı bir yöntemdir. Örneğin ağız içi muayene ile sadece büyük çürükler teşhis edilebilirken, röntgenle başlangıç çürükleri tespit edilebilir. Ya da ağızdaki apsenin hangi dişten kaynaklandığı, dişlerdeki yapı bozuklukları, kök kırıkları, kist ya da
tümörler röntgenle tespit edilebilir.
3 BOYUTLU (3D) ONLINE DİŞ RÖNTGENİ
Direk dijital radyografinin anında görüntü verebilme özelliği, implantın cerrahi aşamalarıesnasında kullanılmasını sağlamıştır. İmplantı planlanan bölge kritik anatomik oluşumlarayakınsa, direkt dijital görüntüleme sayesinde anında görüntüler alınarak, açı ve derinlik kontrol edilebilir.
3D DENTAL VOLUMETRİK TOMOGRAFİ
AĞIZ İÇİ VE AĞIZ DIŞI FİLMLER
Dental amaçlı alınan filmler ağız içi ve ağız dışı olmak üzere ikiye ayrılır.
Ağız İçi Filmler
Ağız içi filmler birçok diş hekimi tarafından rutin olarak kullanılan periapikal filmleri kapsar.
Ağız Dışı Filmler
Ağız dışı filmler ise sadece bir veya birkaç dişin değil bütün dişlerin ve kafanın tamamının izlenmesinin istendiği durumlarda kullanılmaktadır.
Ağız dışı filmlere örnek panoramik, lateral ve anteroposterior sefalometrik filmlerdir
DİŞ RÖNTGENİ NEDEN GEREKİR?
Diş röntgeni diş hekiminin dişler yada çenelerle ilgili problemleri teşhis etmesine yardımcı bir yöntemdir. Örneğin ağız içi muayene ile sadece büyük çürükler teşhis edilebilirken, röntgenle başlangıç çürükleri tespit edilebilir.
Ya da ağızdaki apsenin hangi dişten kaynaklandığı, dişlerdeki yapı bozuklukları, kök kırıkları, kist ya da tümörler röntgenle tespit edilebilir.
İyi ve doğru bir dental tedavi, ancak doğru bir tanı ile mümkün olur. Diş hekimliğinde teşhis, ‘oral diagnoz’ adını alır ve "ağız içi ve ağız dışındaki tüm problemleri belirlemek ve aralarındaki farkı ayırt etmek için bilimsel bilgileri kullanma sanatı" olarak tarif edilebilir.
Bir çok sistemik hastalık da ağız içinde önemli belirtiler göstermektedir.Örneğin, şeker hastalığında diş eti hastalığı çok çabuk ilerler. Yine ağız içinde sık ve çok sayıda çıkan aftlar, behçet hastalığının ilk belirtileri olabilir.
Günümüzde radyolojinin gelmiş olduğu teknik seviye teşhis ve tedavi planlamasında radyografi kullanımını vazgeçilemeyecek kadar önemli hale getirmiştir. Son beş yılda alınan teknolojik mesafe önceki 20-25 yıldan daha fazladır. Bu gelişim sürecinde değişmeyen temel faktörlerden birisi X-Işını'dır. Bu anlamda çalışmaları ile bu günlerimizi yaklaşık 100 yıl önceden aydınlatan Wilhelm Conrad Roentgen ve Panoramik Röntgen'i geliştirerek diş hekimliği kullanımında önemli bir vizyon açan Finlandiya'lı Profesör Paatero'yu saygıyla anarız.
İşte bu nedenlerle ağız içi hastalıkların teşhisi ve tedavi planlaması ile ilgili ayrı bir ana bilim dalı doğması gerekmiştir ve Oral Diagnoz ve Radyoloji bu görevi üstlenmiştir.
Ağız ve diş sağlığı sorunu yaşayan bir hastanın tedavi planlamasının ve bulgularının saptandığı diş hekimliğinin giriş kapısıdır. Oral diagnozda radyoloji, oral muayene tükürük, kan ve alerji testleri ile hasta şikayetleri detaylı olarak dinlenilerek bulgulardan yapılması gereken tedaviler planlanır.Hastanın ağız içi ilk muayenesi gözle ve elle yapılır. Buaşamada dijital röntgenler yol gösterici olur. Ağızda birden fazla film gerektirebilecek veya cerrahi için kemik bölgesinin görülmesi gerekiyorsa ağız içini gösteren panoramik film çekilir. Oral diagnoz bölümünün amacı tedavi yapmak değil, hastayı uygun olan tedaviye yönlendirmektir.
Oral diagnozda özellikle diş eti şikayetlerinin tüm bulguları (Kemik erimeleri), diş çürüklerinin kök uçlarına varana kadar incelenmesi, cerrahide gömük dişlerin özellikle 20 yaş dişlerinin pozisyonları, var ise kırık ve çene kemiği içerisinde kalmış köklerin pozisyonları, implant uygulamalarında implantın en sağlıklı kemik bölgesine yerleştirilmesi, sağlıklı kemik bölgesi tayini, diş kök uçlarında apse kist tümör ve diğerbulguların milimetrik tespitlerinde radyoloji çok önemlidir. Radyoloji olarak Panoramik, Bilgisayarlı Tomografiler ve 3 Boyutlu görüntüleme sistemleri teşhiste çok önem kazanır.
Oral diagnoz ağız boşluğunun tümünün gözlenmesini içerdiği için pek çok sistemik hastalıkların ağız içi belirtilerini yumuşak dokular diş etleri, yanak, dudak ve damak bölgelerinde bu hastalıkların ilk belirtilerini saptayabilir. Oral diagnozda tükürük yapısı akışkanlığı çürük oluşmasında ve diş eti hastalıklarında önemli bir faktör olduğu için tükürük testleri tükürük biyokimyası ağız sağlığı ile birlikte genel sağlığın korunmasında çok önem taşır. Bununla birlikte yukarıda bahsedilen nedenlerden dolayı ağız kokusu ve diş eti kanamaları çok önemlidir.
Kan ve idrar tahlillerinde ise toplumda yaygın olan tüm bulaşıcı hastalıklar (Hepatit A-B-C , AIDS , Tüberklöz vb) konusunda hekim ve hasta bilgilenirler tedavilerin bu bulgulara göre planlamaları değiştirilebilir.
Sistemik hastalıklar Oral Diagnozda mutlaka hastalara sorulmalıdır. Örnek olarak Diabet , Kalp , Tansiyon , Damar Sertliği , Hormonel rahatsızlıkların tümü ve bu hastalıklar ile ilgili hastanın kullandığı ilaçlar diş hekimliğinde tedavi planlamasını değiştirebilir. Örnek olarak Diabet Kalp ve Damar sertliğinde kullanılan ilaçlar kanama pıhtılaşma zamanını etkilediği için Cerrahi ve İmplant uygulamalarında çok dikkatli olunması gerekmektedir.
Bulaşıcı hastalıkların tümünde ağız ve diş sağlığı , dil - dudak - yanak - damak - diş etlerinde dikkat çeken tüm bulgular doğru değerlendirilerek hastanın tedavi planlaması bu şartlara göre yeniden oluşturulmalıdır.
Periapikal Radyografi ve Direk Dijital Radyografi
Direk dijital filmler, geleneksel filmler yerine x-ray ışınlarına duyarlı sensörlerin kullanıldığı ve görüntünün anında kişisel bilgisayarlara aktarılıp izlenebildiği, yeni bir görüntüleme tekniğidir.
Günümüzde, anında görüntü alma, ışınlama süresini % 90 oranında azaltma ve banyo işlemlerini ortadan kaldırma gibi olumlu özellikleri sayesinde, hızlı bir şekilde periapikal radyografinin yerini almaya başlamıştır.
Dijital olarak elde edilen panoramik röntgenler, diş hekimlerinin üst ve alt çene kemik ve eklem yapısı ile diş ve diş köklerinin anatomik pozisyonunu, doğumsal ya da sonradan kazanılmış hastalıkları değerlendirmesinde ve tanı koymasına büyük katkı sağlamaktadır.
Görüntülerin dijital ortamda kontrastı ayarlanarak çözünürlüğü arttırılabilmekte boyut ve açısal ölçümleri yapılabilmektedir.
Panoramik Görüntüleme Kullanım Alanları
1.Diş çürüklerinin tespiti
2.Gömülü dişlerin incelenmesi
3.Oral kanser vakalarının ya da malign olmayan tümörlerin teşhisi
4.Süt dişlerinin veya daimi dişlerin sürme durumlarının incelenmesi
5.Temporomandibuler eklemin incelenmesi
6.Maksiller sinüslerin incelenmesi
7.Travma sonucu kırıkların incelenmesi
8.Kemik defektlerinin incelenmesi
9.Dental implantların planlanması ve periyodikkontrolü
10.Dudak-damak yarığı gibi gelişimsel anomalilerin tespiti
11.Hastanın geçmişe ait bilgilerinin saklanmasında bir arşiv materyali olarak
12.Adli tıpta tanımlama aracı olara
13.Intraoral radyografilerin bulantı gibi nedenlerle alınamadığı durumlarda
1.Her iki kondilde aynı seviyede (baş bir tarafa kaymamış)
2.Dil sert damağa tam olarak yaslanmış (koyu alan görünmüyor)
Ramuslar aynı genişlikte (baş bir tarafa dönmemiş)
3.Hafif gülen bir yüz (çene ne çok aşağıda ne de çok yukarıda konumlanmış)
5.Anterior üst ve alt dişler net görünmeli (fokal alan doğru pozisyonda)
TME Radyografisi: Temporomandibular eklem (çene eklemi)
Çene ve eklem hareketlerinin ve buna bağlı sorunların tespiti için kullanılır.