Üsküp Gezi Rehberi - Gezifili
Hello!! Biraz da vizesiz ülkelere göz atalım. Üsküp sevdiğim ama neden sevdiğimi tam olarak bilmediğim, tanımlayamadığım bir şehir. Belki bu tanımlayamama halini seviyorum. Belki de bunda kontrastlarla dolu olmasının etkisi büyük. Hem ucuz, hem tuhaf, hem cool hem de büyüleyici..
Öyle tipik şirin bir Avrupa şehri beklemeyin; ama aklınız, fikriniz, kalbiniz açık bir şekilde giderseniz sizde de iz bırakacağına, alışkanlık yaratacağına eminim. Öncelikle kesinlikle sıcak bir mevsimde gidin ki fotoğraflarınız benimkiler gibi sisli puslu çıkmasın:)
Arc de Triomph, Üsküp
Şehrin büyük bir kısmı rastgele düzlükler ve şehir planlaması gözetmeksizin oraya buraya dağılmış binalardan oluşuyor ve bu sayede de tam bir oyun bahçesi gibi sürprizlerle dolu (İstanbul’da alışık olduğumuz sahneler).
Vardar Nehri, Üsküp
Vardar Nehri kıyısı, Üsküp
Peki zamanımızı en iyi neler yaparak değerlendirebiliriz bu ilginç şehirde;
Üsküp’le ilgili en akılda kalıcı şey hemen her köşe başında kocaman heykellerle dolu olmasıydı. Sadece bu heykelleri bulmaya çalışarak tüm gün şehir merkezini gezebilirsiniz. Yalnızca meydanda bile 20 farklı anıt var. Şimdi bu da neyin nesi diyeceğiniz bir çok an olacağı kesin ama zaten bu anlar eğlencenin bir parçası.
Stylized Musicians Heykeli, Üsküp
Holacaust Anıtı (Yahudi Soykırımı Anıtı), Üsküp
Makedonya Milli Tiyatrosu önündeki anıtlardan biri, Üsküp
İliryalı savaşçı anıtı, Üsküp
Bu pazar Balkanlarda İstanbul’dakinden sonra ikinci en büyük pazardır. Küçük ve dar sokaklarla dolu bu labirentte kaybolmanız çok olası ve her an bir hamam, berber, restoran ya da sıra dışı bir hediyelik eşya dükkanı keşfedebilirsiniz. Şehrin geneliyle kontrast oluşturan bu bölgede sanki zaman bir asır önce durmuş gibi.
Eski Pazar’a gitmişken Osmanlı mirasının parçası olan Sulu Han, Kurşunlu Han, Kapan Han ve yazın buzlu çaylarıyla meşhur Bezisten’i mutlaka gezmenizi tavsiye ederim.
Eski Pazar, Üsküp
Kapan Han, Üsküp
Eğer sıcak bir mevsimde giderseniz ve açık havada yürüyüş yapıp temiz hava almak isterseniz mutlaka Üsküp City parkına gidin.
Ben kışın gitmeme rağmen elimde kahveyle binbir renge bürünmüş yaprakların ve göl manzarasının tadını çıkardım. Tüm gün koşuşturmacanın arasında güzel bir soluklanma.
Üsküp City Park
Brutal mimariye aşina olmayanlar için bu mimari stilinde betonun soğukluğu estetik anlayışının temelidir ama genelde bu anlayış ufak tefek, sıra dışı eklemelerle birleşir; kıvrımlar, dekoratif süslemeler gibi. Bu akımı en fazla Sovyet ülkeleri ve eski Yugoslavya ülkelerinde görebiliriz.
St. Clement of Ohrid Kilisesi, Üsküp
Özellikle Vardar Nehri boyunca benzer şekilde bu akıl dışı mimariye tanıklık edebilirsiniz. Her ne kadar bu binalar tarihi görünse de 2010’larda yapılmış. Hatta amacı şehri daha klasik bir görüntüye kavuşturmak olan Üsküp 2014 adındaki projeye sağlanan fon hakkında oldukça karşıt fikirler ortaya atılmış zamanında ve ortamı biraz karıştırmış. İşsizlik oranının çok yüksek olduğu bir ülkede acil ihtiyaçları gidermek ve problemleri çözmek yerine şehrin neredeyse yeniden kurulması tepki toplamış.
Üzücü olan ise eskiden kalma binaların da genel mimariyle bütünlük sağlaması için restore edilmiş olması..Şehrin eski halini görmediğim için karşılaştırma yapamıyorum fakat herşeye rağmen özellikle gece çok görkemli göründüğünü söyleyebilirim.
Eski şehrin sadece bir kaç dakika uzağındaki ve şehrin en yüksek tepesine kurulmuş Kale Fortress muhteşem bir manzaraya sahip. Kale’nin kendisi çok ilginç olmasa da duvarları boyunca yürüyebilir ya da kulesine tırmanıp kuş bakışı manzaranın tadını çıkarabilirsiniz.
Milenyum Haçı adında devasa bir anıta ev sahipliği yapan bu tepeye meydanın yanıbaşındaki 11. October caddesinden 25 numaralı otobüse binerek kolaylıkla ulaşabilirsiniz. Sredno Vodno durağına vardıktan sonra ise ya yürüyebilir (yokuş yürümek sorun olmayacaksa) ya da teleferiğe binebilirsiniz. Bir de dönüş için son otobüsün 17:00’de olduğunu unutmayın ki taksiyle dönmek zorunda kalmayasınız.
Milenyum Haçı, Vodno, Üsküp
Üstelik buradaki haç Rio de Jenairo’daki Christ the Redeemer anıtının neredeyse iki katı büyüklüğünde ve şehir merkezinden bile kolaylıkla görülüyor. Ben maalesef yağmurlu, karanlık ve soğuk bir kış gününde gittiğim için görüntü yukarıdaki gibiydi ama yine de gece şehrin ve anıtın ışıklarıyla birlikte atmosfer etkileyiciydi.
Burası şehrin daha sessiz ve bohem kısmı. Sokakları ağaçlar, kafeler, barlar ve restoranlarla dolu ve şehrin gürültüsünden kaçmak için oldukça keyifli bir alternatif.
Debar Maalo, Üsküp
Ben vaktim kısıtlı olduğu için ilk seferinde gidemedim ama pek methediliyor burası. Şehirden 60 numaralı otobüse binerek 55 dk’da kolaylıkla ulaşılabiliyormuş kaldığım otelden edindiğim bilgiye göre.
Eğer yazın ya da baharda giderseniz su kayağı, bota binmek gibi aktiviteler yapabiliyorsunuz; bir de çok güzel bir trekking rotası varmış ki benim yapılacaklar listemde bekliyor.
Tahmin edeceğiniz üzere Makedon yemekleri Türk yemeklerine çok benziyor ve ortak bir çok şey var. Musakka’dan beyaz lahana dolmasına; türlüden kuru fasülyeye (Tavce Gravce diyorlar) aşina olduğumuz bir çok yemek bulabiliyorsunuz ufak tefek eklemeler ya da değişikliklerle.
Tavce Gravce, Üsküp
Ben özellikle “Ajvar” denilen kırmızı biber ezmesinden yapılan ve bir çok diğer yemeğin yanında ya da içinde kullanılan mezeyi çok beğendim; hava alanından kavanozla satın almak da mümkün. Bunların yanı sıra Gibanica ( böreğe benziyor ama daha lezzetli), Kacamak ( mısır unundan yapılıyor, ben Karadeniz’deki kuymağa benzettim) ve Shopska salatası deneyebilirsiniz.
Old Town Brewery, Ajvarlı pizza, Üsküp
Benim favori mekanlarıma gelirsek; Old Town Brewery-ajvarlı pizzası nefisti, Old City House- tüm yöresel yemekleri bulabilirsiniz, magor book cafe ve eski pazardaki salaş börekçiler:)
Bonus: Eski Pazar’daki Chifte Hamam sanat galerisini mutlaka gezmenizi tavsiye ederim. İlginç koleksiyonunun yanı sıra mimarisi de oldukça güzel.
Chifte Hamam Sanat Galerisi, Üsküp