Ağaç Nasıl Dikilir - PekiNASIL
Eğer evinizin önünde ya da arka avlunuzda bir bahçeniz varsa ağaçların ve çiçeklerin yer alacağı bir bitki örtüsüne sahip olmak size keyif verebilir. Ağaçlar size ve ailenize yalnızca eğlence getirmeyecek aynı zamanda ortamdaki havayı temizleme, oksijen sağlama, caddeleri serinletme, vahşi yaşamı evinizin önüne davet etme (tabii bu farklı ve sevimli türden hayvanların ziyaretçiniz olacağı anlamında :)) ve erozyonu önleme gibi faydalara da sahiptir. Fakat ağaç dikmek bir çukur kazıp ağacı bu çukurun içine atmak gibi kolay bir iş değildir. Ağaçlarınızı dikmeden önce bahçenizdeki araziyi, toprağı; yaşadığınız yerin mevsimini, o bölgede hangi ağaçların yetişmeye elverişli olduğunu ve imar hukuku gibi diğer faktörleri göz önünde bulundurmak durumundasınız. Bu faktörler üzerine düşünmek için zaman ayırdığınızda ağaçlarınızı başarılı bir şekilde dilebilir ve önümüzdeki yıllarda bir ya da daha fazla ağaca sahip olup bunun tadını çıkarabilirsiniz.
1Ağacı nereye dikeceğinize karar verin ve o alanı işaretleyin. Elinizdeki seçeneklere bakın ve amacınız ne olduğunu düşünerek ağacı dikmek istediğiniz yere bir işaret bırakın. Bu bölgeyi parlak, geniş bir halka şeklinde işaretleyin.
Elektrik kablolarının geçtiği yerleri, evinizin ve evle sokak arasında kalan yolu da diğer ağaçların konumunu dikkate aldığınız kadar önemseyin ki ağacınız yetişirken kökleri tüm bunlara zarar vermesin.
Seçtiğiniz bölgeyi saptamak için özel işaretleme boyalarından kullanın. Bu kaplar özel püskürtücü sisteme sahiptirler, böylece spreyi baş aşağı tutarak da kullanabilirsiniz (yapacağınız işaret yerde olacağından normal sprey boyaların tepesi aşağı doğru tutulduğunda boya gelmeyebilir ya da sıktığınızda boya ellerinize bulaşabilir).
2Dikeceğiniz ağacın kökünün hacmini hesaplayın. Ağacınızı yerleştirmek için bir çukur kazmaya başlamadan önce bitkinin kökünün boyutunu ölçün. Bu şekilde hangi derinlikte bir çukur kazacağınızı belirleyebilirsiniz.
Bu adımda bitkinizin köküne sarılı olan ya da kökün gövdeye bağlandığı kısımda olan çuval bezi ya da poşeti çıkarmalısınız.
Bir bahçe çapası ya da el küreği yardımıyla kökün etrafındaki en üst yüzeydeki toprak tabakasını temizleyin.
Temizlerken çok fazla toprak almayın, sadece kökün yerleştireceğiniz yerin toprağı ile temas etmesini sağlayacak kadar alsanız yeter.
Kökün boyunu ve enini ölçün; yerden gövdeyle birleştiği kısma kadar ve de bir yandan diğer yana kadar olan kısmı.
3Ağacınızı yerleştirmek için çukuru kazın ve hazır edin. Bir kürek yardımıyla ağacınızı dikeceğiniz çukuru kazın. Ağacınızın boyutuna uygun bir büyüklükte çukur kazdığınızdan emin olun. Ayrıca kökleriniz salacağı ve gelişebileceği kadar da alan bırakın.
Çukuru, ağacınızın kökünün boyutunun 2 – 3 katı daha fazla derinlikte kazın. Bu sayede ağaç iyice yerleşip köklerini salabilecek ve kökün ihtiyaç duyduğu taze havayı zorluk çekmeden köklerine ulaştırabilecek.
Çukuru kazarken tam ortasında ağacınızı yaslayacağınız küçük bir çakıldan taş ya da sütunumsu bir şey olsun. Kazdığınız çukurun kenarları bir miktar daha derin olmalı, fakat kökün oturacağı yerde hafif bir yükselti olmalı. Bu yükselti kökün sürekli suyun içinde oturmasını engelleyecektir. Herhangi bir şekilde aşırı su doğal bir şekilde doğrudan çukurun daha derin olan bölgelerine doğru akacaktır ve bu sayede bitkinizin kökü ihtiyaç duydukça bu sudan kullanabilecektir.
Çukurun yeterince derin ve geniş olup olmadığını ölçün. Eğer gerekli olduğunu düşünüyorsanız bir miktar daha kazıp fazla toprağı çıkararak istediğiniz derinlik ve genişliğe ulaşabilirsiniz.
Sağlıklı bir kök yetiştirmek için kazdığınız çukura süper fosfat gübresi ya da ışık kaplama(light coating) koyun.
4Nazik bir şekilde bitkinizi kazdığınız çukura yerleştirin. Nihayet ağacı dikme zamanı geldi. Çukuru dikkatli bir şekilde hazırladıktan sonra ağacınızı yeni evine nazik bir şekilde yerleştirin. Eğer çukura istedediğiniz gibi oturmazsa geri çıkarın ve çukurun boyutunu yeniden ayarlayın.
Çukurun fazla derin ya da az derin olmadığından emin olun. Ağacın yerin üzerinde kalan kısmı, çukura yerleştirip kökün üzerini toprakla kapattığınızda yine aynı olmalıdır.
Kökün bitip gövdenin çıkmaya başladığı kısmı, kökün gövde üzerine çıkan ve açıkta kalan kısımlarını gömmeyin.
Çukuru kapatmadan önce bu kısmın çukurun içinde kalıp kalmayacağını ölçmek için çukuru kazarken kullandığınız küreği çukurun bir yanından öteki yanına doğru uzatıp ölçüm yapabilirsiniz.
5Ağacı tam olarak konumlandırın. Ağacı çukura koyduktan sonra hangi yüzünün ne tarafa geleceğini belirleyerek istediğiniz şekilde konumlandırın. Bu adımda ağacın nasıl görüneceğini ve hangi tarafının size doğru bakacağını belirleyebilirsiniz.
Bu aşamada ağacın kökünden poşeti, çuval bezi temizleyin.
Ağacı mümkün olduğunca dik yerleştirmeye çalışın. Ağacı ne şekilde yerleştirdiğiniz yılar için ne şekilde büyüyüp serpileceğini etkiler.
Ağacın dikliğini ölçebilirsiniz. Ayrıca bir arkadaşınıza ya da ailenizden birine de sorarak yeterince dik durup durmadığını öğrenebilirsiniz.
Eğer gerekli olduğunu düşünüyorsanız ağacınızı dik bir şekilde tutması için bir kazık yerleştirebilirsiniz.
6Çukuru geri kapatın. Gübre ve çıkardığınız toprağın karışımını kullanarak çukuru geri doldurun. Ağacın köklerini salabilmesi için odacıklar bırakırken ağacınızın yetişmesi için yeterince toprak koyduğunuzdan da emin olun.
Çukurun dörtte üçünü elinizdeki toprak ile doldururken kalan kısmı gübre ile (gerekli olduğunu düşünüyorsanız da kompost gübre ile) doldurun.
Çukurda kökün etrafında herhangi bir hava boşluğu bırakmamaya özen göstermelisiniz. Var olan hava boşluklarını kapatmak için önce çukurun bir bölgesini doldurup sonra bu dolguyu ellerinizle ya da kürekle bastırarak sıkıştırın. Bunu her katmanda tekrarlayın.
Doldurduğunuz kısımları bastırıp sıkıştırırken nazik bir şekilde hareket edin ve ayaklarınızı kullanmayın aksi takdirde ağacın kökünü ezebilir, zarar verebilirsiniz.
Gerekiyorsa bir miktar gübre ya da organik gübre kullanın. Kullandığınız toprak besin açısından yeterince zengin değilse, killi bir yapıdaysa ya da toz, kum yoğunluktaysa gübre kullanmak ağacınıza yeni yerinde ve hayatında iyi bir başlangıç sağlayacaktır.
Eğer gübre kokuyorsa yeterince organik değildir ve ağacınızı ‘yakabileceği’ için kullanılmamalıdır.
Ticari amaçla kullanan suni gübrelerden kullanmayın. Suni gübreler ağacınızın normal gelişim sürecini hızlandırıcı etkiye sahip olduğundan ağacınıza doğal olmayan bir şekilde baskı yapacaktır, sonuç olarak da ağacınızın yetişmesini engelleyebilir ya da tamamen mahvolmasına sebep olabilir.
Meyve ve yemiş (fındık, ceviz gibi) ağaçlarına daha çok özen göstermelisiniz. Eğer meyve ya da yemiş ağacı yetiştirmeye karar verdiyseniz mutlaka gübre kullanmalısınız.
7Gerekiyorsa ağacınızı bir kazığa bağlayın. Bitkiniz hala genç bir fidansa, hayatının ilk yılında büyüyüp serpilmesine yardımcı olmak için bir kazık kullanın. Bu sayede ağacınızın rüzgârlı, fırtınalı havalarda sorunsuz bir şekilde sabit kalmasını sağlayabilir ve köklerin olduğu iyice yerleşmesine yardımcı olabilirsiniz.
Kullanacağınız kazığı ağacın ana gövdesine gevşek bir şekilde bağlayın. Gövdesine saplamayın ya da gövdenin etrafını dolandırıp bağlamayın.
Ağacınız bir miktar büyüyüp yerinde sabit kalabilmeye başladığında kazığı çıkarın; bu, ağacınızı diktikten yaklaşık 1 yıl sonrasına denk gelmektedir.
Daha büyük ağaçlardan 2 ya da 3 adet kazık kullanmanız gerekebilir.