Kilisli Emekli Bir Öğretmenin Unutulmayan Anıları (13. Bölüm)
21 Kas 2017 Sal 10:03
Cirit oyununda galip gelen takım coşku içinde halay çekmeye başladılar.
Halayın başındaki genç, elindeki büyük bir mendili elinde aynı yönde çevire çevire diz kırarak eğiliyor, bazen halaydan çıkarak ortaya geçiyor dizini bazen yere vurarak bir elinde mendili döndürürken diğer eli belinin üzerinde zıplayarak, topuğunu yere vurarak bir ileri bir geri oynuyor, bazen de omuzlarını titreterek bir iki tur atarak oynamaya başladılar.
Sonra birden müzik değişti. Bu hava da “TORİS OYUNU” müziği imiş.
Bir grup genç birbirlerine ıslık çalarak, işaret ederek bir araya geldiler, ortada bir halka oluşturdular. Gençlerden birisi halkanın ortasına girdi. orada bulunanlardan birinin adını söyledi.
Adı söylenen kişi halkanın ortasına girdi. Karşısına oynadığı kişinin koluna veya bacağına vuruyordu. Dayak yiyen kişi ortaya girdi, bu defa dayak yiyen şahıs ortaya girdi, diğeri gitti. O da başka bir genci çağırdı ortada duran kişi bu defa halkaya giren kişinin koluna ve bacağına vuruyordu. Oyun böylece sürdü gitti…
Ama bu oyun benim pek hoşuma gitmedi. Ufak dokunan da oluyordu, şiddetli vuran da… Sonuçta şiddet gösterisi gibiydi. Öğrencilerimin bu oyunu izlemiş olmalarından rahatsız olmuştum. Nitekim düğün sonrası özellikle erkek öğrencilerim teneffüslerde Toris oyunu oynar gibi durdukları yerde anlamsızca zıplayarak birbirinin kollarına, bacaklarına vurarak (güya oyun oynuyor gibi) vurabilirlerdi.
Çay molası verildiğinde oyuncular ve davulcular, zurnacı dinlenmiş oluyorlardı. Hava çok soğuktu çünkü. Yerlerde eriyen kar suları çorba gibi sokağın ortasında şıp şıp akıp giderken, insanların ayakkabılarının içine doluyordu. Birazcık ısınmak için sıcak çay bardaklarını tabaksız ellerine alarak iki dikişte bitirip tepsiye koyuyorlardı.
Daha sonra müzik değişti… Tura, tura diye bağırmaya başladılar.
Tura; iki üç tane kendir ipini sertleşsin diye tuzlu suda bekletirlermiş. Sertleşen bu ipleri toris oyunundaki gibi karşılıklı birbirine vurarak oynarlarmış.
Çok üşümüştüm. Düğündekilere ve düğün sahiplerine iyi geceler dileyerek hızlı adımlarla eve geldik.
Yolda Hüseyin Amca’nın oğlu Ahmet abi, Tura oyunu hakkında abime bir şeyler anlatıyordu. Abimin yanında anlattığı için ister istemez duyuyordum.
- Cemal Bey… Bizim buraların Cirit, toris ve tura oyunlarını gördün. Ama Tura oyunumuzu kasabamızın Belediye Başkanı Goca Bekir çok gözel oynar.
Bir gün bizim köylülerin Kızılhisar Köyünde düğüne davet ediyorlar. Orada Tura Oyunu oynuyorlar. Kızılhisarlılar bizimkileri oldukça hırpalıyorlar. Bizimkiler Ayvalı’ya yenilmiş olarak dönüyorlar.
Durumu Goca Bekir’e (Emmime) anlatıyorlar. Emmimin bu duruma çok canı sıkılıyor. Birkaç hafta sonra yine Kızılhisarlılar bizim köylüleri düğünlerine davet ediyorlar. Düğüne Goca Bekir emmimi de davet ediyorlar.
Goca Bekir birkaç gün önceden birkaç ip kendirleri tuzlu suya yatırtıyor. Kendirler iyice sertleşir kuruduktan sonra bizimkilerle birlikte at sırtında köye varıyorlar. Kızılhisarlılar bizimkileri görünce kerc ederek, “Hoş geldiniz” diyorlar. Emmim attan inmeden, düğün yapılan meydana giriyor. Tam o sırada Tura müziğini vuruyor davul-zurna. Emmim eline kendiri dolayarak, at sırtında meydandaki iki bilek kalınlığındaki dut ağacının bedenine ipi savurup vurması ile ağacın gövdesi ikiye yarılıyor.
Bunu gören Kızılhisarlılar ve bizimkiler şok oluyor. Goca Bekir, atını sürerek ve arkasına bakmadan, ortalığı toza dumana vererek köy meydanına varıyor.
Emmimin arkasından düğün sahipleri ve köylüler:
- Bundan gayri bu düğünde Tura oynanmaz, ancak halay çekilir, diyorlar.
“Vay be… Koca Bekir’e bak sen! Helal olsun” dedim.
Sonra yolda birlikte yürüdüğümüz köylüler, Ayşe Teyze ve kızları gülüşerek evimin önüne geldik.
İyi geceler diyerek hepimiz evlerimize dağıldık.