Buharlaşma arttı, su krizi büyüyor
09:4510 Temmuz 2014
Havaların ısınmasıyla birlikte yaşanan buharlaşma ve tüketim artışı, elektrik ve içme suyu barajlarındaki suyu hızla azaltmaya başladı. Resmî verilere göre haziranda elektrik üreten barajlara beklenenden yaklaşık yüzde 50 daha az su geldi. İstanbul’da içme suyu barajlarında doluluk oranı ise yüzde 22’ye geriledi.
2014 Su Yılı’nın kurak başlaması, elektrik ve içme suyu barajlarını vurdu. Son günlerde havaların sıcak gitmesiyle birlikte yaşanan buharlaşma ve tüketim artışı da, elektrik ve içme suyu barajlarındaki suyu hızla azaltmaya başladı. Resmi verilere göre haziran ayında elektrik üreten barajlara gelmesi gereken su, programın yaklaşık yüzde 50 gerisinde kaldı. İstanbul’da ise içme suyu barajlarında doluluk oranı yüzde 22’lere geriledi. Temmuz-ağustos aylarının sıcak geçecek olması, enerji ve su yönetimini endişelendiriyor. Ankara’da yapılan toplantılarda, soruna çözüm aranıyor. 1 Ekim 2013’te başlayan 2014 Su Yılı Takvimi, 30 Eylül 2014’te sona erecek. Su Yılı’nda en yağışlı olması gereken ocak-nisan döneminin kurak geçmesi içme suyu ve elektrik barajlarını olumsuz etkiledi. Kışın karın az yağması ve nisanda kar sularının erimesiyle beklenen su da barajlara gelmeyince, kuraklık baş gösterdi. Zaman Gazetesi, suda yaşanan krizi ve tedbir alınması gerektiğini ilk olarak 15 Ocak 2014’te, ‘Büyük su krizi kapıda’ başlığı ile kamuoyunun gündemine taşımıştı.
Türkiye’nin en büyük su havzalarından Fırat’ta da kurak bir dönem yaşanıyor. Enerji ve su yönetimi kaynaklarından alınan bilgiye göre elektrik üreten en büyük barajların olduğu (Atatürk, Keban, Karakaya) Fırat Havzası’nda su durumu çok kötü. Su gelirindeki azalmaya paralel barajların su seviyesi de hızla düşüyor. Elektrik talebinin karşılanması için üretimde ağırlık termik santrallere veriliyor. Aynı kaynaklara göre, yağışsızlık böyle devam ederse gelecek yıl durum hem içme suyu hem de elektrik üretilen barajlar açısından çok zor bir yıl olacak. Susuzluğun olumsuz etkileri de görülecek: Temiz içme suyuna ulaşım zorlaşacak, elektrikte dışa bağımlılık artacak, sulamada sorunlar yaşanacak ve küçük HES’ler devre dışı kalacak.
Temmuz-ağustos aylarında yağacak yağmurlar, susuzluğa olumlu katkı yapmayacak. Enerji ve Su Yönetimi kaynaklarının tahminlerine göre, özellikle kıyı ve iç kesimlerde yağacak bölgesel yağmurlar tarımsal sulamaya az da olsa katkı sağlayacak. Ancak yağışlar, uzun süreli sulama, içme suyu, enerji ihtiyacı gibi sulara katkı sağlamayacak. Bunun yanında yağışların, yeraltı su havzaları ile depolama tesislerine de katkı sağlamayacağı belirtiliyor. Bunun nedeni de, yağışların hızlı yağması ve daha çok kıyı kesimlerde gerçekleşmesi gösteriliyor.