Hewler’i koruyan Mexmurlular bugün Hewler yönetiminin ablukası altında
DAİŞ çetelerinin Mexmur Kampı’na yönelik saldırıları üzerinden 5 yıl geçti. 5 yıl önce DAİŞ çeteleri Mexmur’u işgal edip Hewler’e saldırmayı hedefine koyunca Kamp Savunma Birlikleri, HPG/YJA Star Gerillaları ve Peşmergeler’in müdahalesi ile çeteler püskürtülmüştü. DAİŞ çetelerin kırılmasından sonra dönemin Kürdistan Bölgesi Başkanı Mesut Barzani kampa giderek gerillalara teşekkürlerini sunmuştu. Ancak Hewlêr saldırısı sonrasında 22 gündür Mexmur Kampı Hewler yönetiminin ambargosu altında tutuluyor.
Mezopotamya24-Şehit Rüstem Cudi (Mexmur) Mülteci Kampı, Musul vilayetine bağlı Mexmur ilçesindeki Qereçox Dağı’nın eteklerinde bulunuyor. Mexmur Kampı Musul’a 75 Hewlêr’e ise 60 kilometre uzaklıktadır. Kampta, Türk devletinin 1994’teki baskılarından dolayı Başur’a gelen yaklaşık 12 bin Bakurlu yaşıyor.
7 Kamptan sonra Mexmur
Bakur’daki baskılardan dolayı güç yollarında düşen binlerce kişi birçok zorluktan sonra Başur’a ulaştı. 1994 yılından beri sırasıyla Bihere, Şeraniş, Bersive, Geliye Qiyamete, Etruş, Ninova ve Nehdaran kamplarında kaldılar. Kamplarda zor ve ağır koşullarda kalan halk, birçok kez bölge hükümeti ve Türk devletinin saldırılarına maruz kaldı. Saldırılarda birçok kadın ve çocuk yaşamını yitirdi. Etruş, Geliye Qiyamete ve Ninova kamplarında halk ambargo ve baskılarla karşı karşıya kaldı.
Yeni bir yaşam inşa ettiler
Başur’a gelen ve birçok kampta zor şartlarda kalan binlerce kişi 1998 yılında Qereçox Dağı eteklerinde bulunan Mexmur ilçesine yerleşti. Mexmur Kampı’nın bulunduğu alan çorak olduğu için içme suyu dahi bulunmuyordu. Bölgede yılan ve akrep olduğu için ilk başlarda insanlar çadırlarını dahi kuracak yer bulmakta zorlandı. Akrep ve yılan sokmalarından dolayı onlarca kişi yaşamını yitirdi. Yaşanan bütün zorluklara rağmen halk, kampta kalıp, yeni bir yaşamı inşa etti. Daha sonraki süreçte de kamp için yönetim merkezleri, belediye, eğitim yerleri, sağlık merkezleri, savunma birliklerini kurarak, hayatta tutundular. Birleşmiş Milletler de Mexmur Kampı’nın mülteci statüsünü resmi olarak kabul etti.
DAİŞ saldırıları ve Hewler üzerinde oluşan korku
Mexmur Kampı yaşanmışlıkları kadar DAİŞ çeteleri karşısında gösterdiği direniş ile de anılıyor. DAİŞ çeteleri 2014 yılında Irak ve Suriye’de birçok bölgeyi işgal ettiğinde herhangi bir güç bu saldırılara karşı direnemedi. Çeteler 3 Ağustos 2014 yılında Şengal ve etrafındaki bölgelere saldırıp katliam gerçekleştirdi. Ancak bu katliam sonrasında ilk olarak HPG gerillaları ve YPG güçleri DAİŞ çetelerinin önünü kesti. Çeteler Şengal’den sonra Hewler ve Mexmur’a yöneldi. Çetelerin gelmesi ile birlikte Irak ve bölgesel hükümet peşmerge ve askerlerini bu bölgelerden geri çekti. Yine Birleşmiş Milletler kamptaki temsilciliğini kapatarak bölgeyi terk etti. Bunula birlikte kampta yaşayanlar tek başına bırakıldı. Yaşanan korku yüzünden Hewler’deki binlerce yurttaş göç etti.
Mexmur direnişi Hewler üzerindeki korkuları kaldırdı
Olası DAİŞ çetelerinin saldırılarına karşı Mexmur Kampı’nda bazı tedbirler alınmıştı. Tedbirler çerçevesinde kampta yaşayan yurttaşlar savunma birlikleri tarafından kampın dışına çıkarılmıştı. Çeteler, 7 Ağustos’ta kampa saldırdı. Bunun üzerine Şengal’i korumak için gelen HPG gerillaları ve Kamp Savunma Birlikleri DAİŞ çetelerine karşı büyük bir direniş gösterdi. 3 günlük direniş sonrası 10 Ağustos’ta kamp tamamen çetelerden temizlendi DAİŞ çeteleri ilk defa yenilmiş oldu. Mexmur ilçesi de çetelerden temizlendi, Hewler üzerindeki korku da kalkmış oldu.
Barzani gerilla ve kamp savunmasına teşekkür etti
Mexmur ilçesi ve kampının özgürleştirilmesinden sonra dönemin Kürdistan Bölgesi Başkanı Mesut Barzani, kampı ziyaret ederek HPG gerillaları ile görüştü. Gerillalar ve Pêşmergeler arasındaki diyaloga dikkat çeken Mesut Barzani gerillalara teşekkür etti.
Türk devleti tekrar kampın başına bela oldu
Kamp ve etrafı özgürleştirildikten sonra yurttaşlar evlerine döndü. Kamp çetelerden temizlenmesinin ardından bu sefer sık sık Türk devletinin hedefi haline geldi. 6 Aralık 2017’de Türk savaş uçaklarının bombalaması sonucu öz savunma birliği üyeleri Bager Boran, Botan Amed, Çekdar Mawa, Dewran Mardîn ve Baz Dijwar şehit düştü.
13 Aralık 2018’de yapılan bombalama sonucu ise 73 yaşındaki Asya Eli Mihemed kızı Narinç Ferhan Qasim (26) ve torunları Evin Kawa Mehmud (14) ile Eylem Emer (23) şehit düştüler.
Hoqqabaz saldırısından sonra saldırı ve ambargo
17 Temmuz’da Hewler’de bulunan Hoqqabaz restoranında MİT Sorumlusu Osman Köse gerçekleştirilen silahlı saldırı sonucu öldürüldü. Bu olay sonrasında Mexmur tekrar hedef haline getirildi. Hewlêr saldırısından bir gün sonra Türk savaş uçakları kampı bombaladı. Bombalama sonucunda kampta yaşayan iki sivil yaralandı.
KDP de Mexmur Kampı’nda yaşayan sivilleri ambargoya aldı. Hewlêr saldırısı gerekçesiyle onlarca Mexmurlu genci gözaltına alındı. Gözaltına alınan çoğu kişi serbest bırakılırken 2 kişiden ise halen haber alınamıyor. Yine Hewler’de hastane veya farklı kurumlarda çalışan çoğu kişi işten çıkarıldı.
KDP yönetimi 17 Temmuz’da kampa ambargo koyarak kimsenin Hewler’e geçmesine izin vermedi. 22 gündür devam eden ambargo ve abluka yüzünden aralarında hamilelerin de olduğu çok kişi Hewler’deki hastanelere dahi gidemiyor. İki hamile kadın hastaneye gidemedikleri için bebeklerini kaybederken bir yurttaş ise apandisi patladığı için hayati tehlike yaşadı. Kampta kalan halk günlük ihtiyaçlarını karşılaması veya işyerlerine gitmesi için de geçişlere izin verilmiyor.
Konuya ilişkin Rojnews’e konuşan Mexmur Kampı Belediye Eşbaşkanı Leyla Arzu İlhan, daha önce Mexmur kampına yapılan ambargolar ve bugün uygulananın aynı olduğunu belirtti. Mexmur Kampı’nın defalarca saldırılara maruz kaldığını ancak onları acıtan şeyin Mexmurluların direnişlerinin görülmemesi olduğunu kaydeden Leyla Arzu, “Mexmurlular büyük emek ve mücadelelerle kendi ulusal değerlerine sahip çıktı. Bugün kampa yönelik ciddi saldırılar var. Önce DAİŞ çetelerinin vahşi saldırıları ile Mexmur’da inşa edilen özgür yaşamı hedef aldılar. Ancak o gün de Mexmurlular tüm dünyaya ve Başur yönetimine nasıl direndiğini gösterdi” dedi.
‘DAİŞ ilk burada yenilgiye uğratıldı ama herkes şimdi sessiz’
DAİŞ saldırılarının yıl dönümü olduğunu hatırlatan Leyla Arzu, “DAİŞ saldırıları ilk kez burada kırıldı. Savunma birlikleri, HPG gerillaları ve Peşmergeler birlikte bu bölgeyi çetelerden temizledi. Kürdistan Bölgesi Başkanı Mesut Barzani savunma birlikleri, HPG ve YJA Star gerillaları ve pêşmergelere teşekkür etmişti. Ancak şimdi Birleşmiş Milletler, Irak hükümeti ve Kürdistan Bölgesi hükümeti kampa sahip çıkmıyor. Mexmurlular Kürdistan ve Irak topraklarını savundu. Ama bugün bombalanmasına rağmen kimse sesini çıkarmıyor. Hewler’in Kobane’ye dönmemesi için Mexmurlular canlarını siper edip direndiler ama bugün Mexmurluların Hewler’e geçmesine izin verilmiyor. Mexmurluların Hewler’e geçişi tehlike olarak görülüyor. Bu bizi çok üzüyor” dedi.