1- 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yürütülen, 2020 ve 2021 yılları için kamu görevlilerinin geneline ve hizmet kollarına yönelik görüşmelerinin olumsuzlukla sonuçlanması, taraflar arasında toplu sözleşme imzalanmaması üzerine konu Kamu Görevliler Hakem Kuruluna intikal ettirilmiştir.
2- 4688 sayılı Kamu Görevlileri ve Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu uyarınca düzenlenmekte olan toplu sözleşmeler veya toplu sözleşme imzalanmaması halinde verilen Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları; “Kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları,” kapsamaktadır. (4688 /28.md.)
II-KAMU GÖREVLİLERİNİN GENELİNE YÖNELİK MALİ ve SOSYAL HAKLAR
3- Toplu sözleşmede memur aylıklarına uygulanan katsayılar ve sözleşmeli personel ücretleri yeniden tespit edilmiştir.
a)- 1/1/2020-30/6/2020 döneminde geçerli olmak üzere % 4 oranında artış,
b)- 1/7/2020-31/12/2020döneminde geçerli olmak üzere % 4 oranında artış,
c)- 1/1/2021-30/6/2021 döneminde geçerli olmak üzere % 3 oranında artış,
d)- 1/7/2021-31/12/2021 döneminde geçerli olmak üzere % 3 oranında artış olacak şekilde yeniden belirlenmiştir. (Kur. Kar. II. Kısım 4.md.)
4- Kurul Kararı ile altı aylık dönemler için tespit edilmiş artış oranlarının, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksindeki değişim oranının altında kalması halinde, aradaki fark enflasyon farkı olarak ayrıca ödenecektir. (Kur. Kar. II. Kısım 7.md.)
5- Kurul Kararının kamu görevlilerinin genelini ilgilendiren mali ve sosyal haklara ilişkin kısmında, önceki toplu sözleşme hükümlerine bağlı kalındığı, mevzuattan da kaynaklanan bazı maddelerdeki küçük değişiklikler dışında, 4. Dönem Toplu Sözleşmenin konuya ilişkin maddelerinin noktası/virgülüyle aynen alındığı görülmektedir.
ü Sözleşmeli personel olarak istihdam edilen teknik personele günlük olarak ödenecek ek özel hizmet tazminatları (unvan durumlarına 5-10 TL artırılmış ) 15- 35 TL ye yükseltilmiştir.
ü Kamu personeline eş için yapılan aile ödeneği gösterge rakamı yükseltilmiş, aile yardımı ödeneğinde 20 TL artış gerçekleştirilmiştir.
ü Müze araştırmacısı ve sanat tarihçisi unvanlılara ek özel hizmet tazminatından (ÖHT)
yararlanmaları olanağı getirilmiştir.
ü Sözleşmeli personele de sürekli görev yolluğu ödenmesi kabul edilmiştir.
ü Aile, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı personeline özgü bazı kararlara yer verilmiştir.
III-HİZMET KOLLARINA YÖNELİK MALİ ve SOSYAL HAKLAR
6- 4888 sayılı Kanuna göre kamu idarelerinde oluşturulmuş (büro, bankacılık / eğitim/ sağlık/yerel yönetim/basın, yayın/ kültür/ bayındırlık/ulaştırma/tarım/enerji/Diyanet ve vakıf hizmetleri ) kollara ilişkin mali ve sosyal haklar (11) ayrı bölümde karara bağlanmıştır.
Nitekim hizmet kollarına yönelik mali ve sosyal haklara ilişkin kısımdaki Kararlarda en önemli değişikliğin/iyileşmenin( ! ) yıllık fazla çalışma süresinin 50 saat artırılması, ( bu suretle fiilen fazla çalışma yapan kamu personelinin yılsonundaki geliri -vergi kesintisi hariç- 112,5 TL artmış olacaktır.) bazı kamu personeline yapılan ilave ödemelerde aylık 11 TL tutarındaki artış olduğu görülmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığı personeli olan murakıplara yapılmış 136,8 TL artış dışında kamu personelinin aylıklarında 100 TL üzerinde ek artış sağlayan yeni bir düzenleme dahi (ne yazık ki ) bulunmamaktadır. Bu yüzden “ Dağ fare bile doğurmadı” demek olanaklıdır ve abartılı bir benzetme olmayacağı değerlendirilmektedir.
IV- SÖZLEŞMELERİN GENEL DEĞERLENDİRİLMESİ
7- Önceki toplu sözleşme görüşmelerinde ayrıntılı çalışma kararı verilmiş ve bu yüzden çözümlenmeleri yeni döneme bırakılmış olan:
ü Üniversite genel sekreter yardımcıların ek göstergelerinin üniversite daire başkanları seviyesine yükseltilmesi,
ü Sağlık hizmetleri sunumunda kaliteyi artırmak için icap nöbetine ilişkin hususların yeniden düzenlenmesi,
ü Büyükşehir belediyelerine bağlı idarelerdeki daire başkanlarının ek gösterge rakamlarının büyükşehir daire başkanları seviyesine çıkarılması,
ü PTT başdağıtıcı/dağıtıcıların emeklilik yaş sınırının yükseltilmesi şeklindeki; temel sorunların iki yıllık toplu sözleşme döneminde ele alınmadığı/ göz ardı edildiği veya çözüme kavuşturulamadığı anlaşılan bu konularda Hakem Kurulunca yeniden çalışma yapılmasına karar verildiği görülmüştür.
8- Eski toplu sözleşmelerde olduğu gibi Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararında da fazla çalışma konusunda çok sayıda ve ayrıntılı düzenlemeler bulunmaktadır. Kamu personelinin yıllık fazla çalışmalarının 50 saat artırılarak 350 saate çıkarılması; saat başına ( 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa göre 2,25 TL ) ödenecek ücretin kaç kat/misli uygulanacağı konusunun kamu görevlilerinin aylıklarının belirlenmesinin temel bir unsuru gibi özel bir önem verildiği görülmektedir.
(Örneğin; Hakem Kurulu kararının, Büro, Bankacılık ve Sigortacılık Hizmet Kolundaki 19 maddeden 6 tanesi (% 32 ) Tarım ve Ormancılık Hizmet Kolundaki 22 maddeden 6’sı ( %27); fazla çalışma konusuyla ilgilidir. )
Bütçe kanunlarıyla 2,25 TL olarak belirlenmiş fazla çalışma saat ücretine fazla itiraz olmadığı, bunun taban ücreti gibi değerlendirildiği görülmektedir. Fazla çalışma konusundaki pazarlıklardan, pazarlıklar sonrası alınmış kararlardan kamu personeli sendikalarının genelde memnun oldukları, bu konuları elde edilmiş” kazanımlar !” olarak açıkladıkları bilinmektedir.
Ancak kamu personelinin yılda en fazla yapabileceği 350 saatlik (fiilen) fazla çalışması sonucunda aylık ücretlerinde (vergi kesintileri hariç) en fazla 196,90 TL artış sağlayacak olan fazla çalışma ücretleri konusunun bu kadar önemsenmiş olması, kamu yönetimi/kamu personeli ve kamu sendikaları yönünden ibretlik/ traji komik bir durumdur.
Bu yaklaşımların doğal sonucu olarak özgün bir istihdam şekli olan fazla çalışma mevzuatı konusundaki yeknesaklık yitirilmiştir. Zira kamu görevlilerine yaptırılacak fazla çalışmanın usul ve esaslarını belirleyen mevzuat ( 657 sayılı DMK 99, 178; 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’ un 2 maddeleri, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu, Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmelik vb.) hükümlerinin uygulanmayacağı karara bağlanmıştır.
9- Mevcut toplu sözleşme düzeninin; hizmet kolunda sendika kurabilen dolaysıyla toplu sözleşmelerde taraf olan/sözleşme imzalama yetkisi olan veya seslerini yeterince duyurma olanağı olan iş kollarında çalışan kamu görevlilerinin lehine; bu olanaklara sahip olmayan kamu görevlilerinin ise aleyhine işlemeye başladığı görülmektedir.
Örneğin, kadro sayıları 339.317 olan kadrolu Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup olan kamu görevlilerinin Toplu Sözleşmede/Hakem Kurulu Kararında esamesi okunmaz iken, kadro sayısı 128.739 olan Din Hizmetleri Sınıfı mensupları, iş kolunda kurulu sendikaları aracılığıyla, Diyanet ve Vakıf Hizmet Koluna ilişkin, on iki maddeden oluşan ayrı bir Hakem Kurulu Kararı alınmasını sağlamışlar, bu bağlamda Hakem Kurulu Kararı kapsamında kendilerine uygulanacak yeni bazı mali haklar elde edebilmişlerdir.(Hak. Kur. Kar. III Kısım, 11. Bölüm)
10- Toplu Sözleşmelerle yapılmış müdahalelere karşın mevzuatta gereken değişiklikler yapılmadığı için her toplu sözleşmede/ Hakem Kurulu Kararlarında daha önce karara bağlanmış/uygulamaya geçilmiş hususların yeniden sözleşmelere konulması gerekmektedir. Bu yüzden her yeni sözleşme döneminde sözleşme hükümlerinde artış olduğu görülmektedir.
11- 4688 sayılı Kanunun 28’inci maddesinde toplu sözleşme kapsamı, sözleşmede yer alacak hususlar açık seçik belirtilmesine, daha önceki toplu sözleşmeler döneminde olduğu gibi Hakem Kurulu Kararında da düzenlenecek/karara bağlanacak konularda gereken dikkat ve özenin gösterilmemiş olduğu görülmektedir.
ü Kamu personeline yemek/ giyecek yardımları yapılması, çalışanlara servis hizmeti veya toplu taşım kartı verilmesi, kamu konutlarından yararlanılması, KİT’lerde konut kira bedelinin (% 15) indirimli tahsil edilmesi vb. konular kamu personelin tümünü kapsayan sözleşmenin ikinci kısmının yanı sıra, hizmet kollarına yönelik üçüncü kısımda da mükerrer olarak düzenlenmiştir.
ü Belirli hizmet kollarında çalışanları kapsayan ücret artışına yönelik bazı düzenlemelere Toplu Sözleşmeni ikinci kısmında veya her iki kısımda da yer verilmiştir.
(Hekimlere ek ödeme, KİT’ler Md ve görev yapan bazı personele ek tazminat; müze araştırmacısı/ arşivcilere zam ve tazminat verilmesine ilişkin ikinci kısımda yer alan düzenlemeler örnektir.)
ü Sözleşmelerde yer alması/düzenlenmesi gereken hususların yeterince açıklığa kavuşturulamadığı;
ü Kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarının hangi tür (kamu görevlilerinin geneline/hizmet kollarına yönelik) toplu sözleşme kapsamında düzenleneceği konusunda duraksamalar yaşandığı;
ü Kararlarda yasalara aykırı hususlara yer verilebildiği;
ü Toplu sözleşme düzeninin hizmet kollarında sendika kurabilen dolaysıyla toplu sözleşmelerde taraf olan/sözleşme imzalama yetkisi kamu görevlilerinin lehine, bu tür olanakları olmayan kamu görevlilerinin aleyhine işlediği;
ü Kamu görevlileri sendikalarının personel ücretinin ayrıntıları yerine esası ile ilgilenmeleri, bu bağlamda kendilerine çeki-düzen vermeleri gerektiği;
 Kamu idarelerinde istihdam edilen kamu personeli sayısı 3.261.753; kamu idarelerinden emekli olan sigortalı sayısı 2.198.563; 2022 sayılı Kanun uyarınca aylık alanları sayısı 1.206.953; engellilere evde bakıma destek için yapılan sosyal yardımlardan yararlananların sayısı ise 513.276 kişidir. ( 2019 Yılı Bütçe Gerekçesi, http://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2019/04/2019-ButceGerekcesi_2019.pdf
HİZMET KOLUNUN TÜRÜ
ÖNCEKİ TOPLU SÖZLEŞMEYE GÖRE ÇALIŞANLAR LEHİNE
SAĞLANMIŞ KAZANIMLAR/YAPILMIŞ DEĞİŞİKLİKLER
Büro; Bankacılık ve Sigortacılık
ü Yurtdışı teşkilatındaki sözleşmeli personele aile tazminatı
verilmesine ilişkin eski düzenleme kaldırılmıştır.
ü SGK il müdürlüğü personelinin yapabileceği yıllık fazla çalışma süresi
50 saat artırılarak 350 saate yükseltilmiştir.
ü Vergi dairesi müdürlükleri personelinin yapabileceği yıllık fazla çalışma süresi
ü Kredi ve Yurtlar Kurumu Gn. Md. bağlı yurtlarda görev yapan personele
ödenecek fazla çalışma ücretlerine ilişki düzenlemeler;
Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Kolundan alınmış, bu hizmet koluna taşınmıştır.
ü Öğretmenlere yılda bir kez ödenen eğitim öğretim yılına hazırlık ödeneği
2020 yılı için 80 TL, 2021 yılı için 70 TL artırılmıştır.
ü Az gelişmiş bölgelerdeki yükseköğretim kurumlarında görevli
öğretim üyelerine geliştirme ödeneği ödenmesine ilişkin süre
31.12.2021 tarihine kadar uzatılmıştır.
ü Yönetici kadrolara vekâlet eden öğretmenlere ek ders ücreti
ödenmesine ilişkin önceki düzenleme kaldırılmıştır.
ü Yükseköğretim kurumlarında görev yapanların kadro/görev unvan
katsayıları konusundaki çalışma yapılacağına ilişkin düzenleme kaldırılmıştır.
ü İtfaiye ve zabıta personelinin yan ödeme puanlarına %50 zam
uygulanmasının kapsamı (şahsa bağlı kadrolarda
bulunanları da kapsayacak şekilde) genişletilmiştir.
ü Sosyal denge tazminatı ödenmesi süresi
ü PTT’de hizmetlerini araç/motosiklet kullanarak yapılanlara ve gişe memurlarına
aylık olarak ödenen ilave ücretler 11 TL artırılmış, 95 TL olmuştur.
ü Başdağıtıcıların temel ücretleri 75 TL yerine 85 TL artırımlı uygulanacaktır.
ü PTT’ de nüfusu 35.000 altında olan yerleşim yerlerinde mobil çalışan
personele da tayın bedeli verilecektir.
ü TRT’de yapım ve yayın hizmetlerinde fiilen görev yapan personele
aylık yapılan ek ödeme tutarı 5TL artırılmış 130 TL olmuştur.
ü Turizm araştırmacılarına ödenecek ÖHT/Meslek Tazminatlarına
5 puan ilave edilmiş, tazminat oranları 15 ve 25 olarak değiştirilmiştir.
ü Bazı sözleşmeli personelin aylık ilave ücretleri 11 TL artırılmış, 95 TL olmuştur.
ü Kütüphane ve müzeler vb.yerlerde resmi tatil ve hafta sonlarında görevli olanların
yapabilecekleri yıllık fazla çalışma süresi 50 saat artırılarak 350 saate yükseltilmiştir
ü TCK Gn. Md./Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığında araç kullananların
aylık ilave ücretlerine 11 TL zam yapılmış, 95 TL olmuştur.
ü TCK Gn. Md personelin yapabileceği yıllık fazla çalışma süresi
ü Arama ve kurtarma personeline ödenecek iş riski puanı 100 artırılarak
700 puana yükseltilmiştir. (Bu suretle 4,5 TL zam yapılmakta.
toplam ödeme tutarı 32 TL yükseltilmiş olmaktadır.)
ü Çevre ve Şehircilik Bakanlığında araç kullananlara bundan böyle
( fazla çalışma ücreti yerine) 95 TL aylık ilave ücret ödenecektir.
ü TCDD katener hattının geçtiği yerlerde çalışanların aylık ilave ücretlerine 9 TL,
yüksek hızlı tren makinistlerinin aylık ilave ücretlerine 11 TL zam yapılmıştır.
(Böylelikle sözü edilenlerin aylık ek ücretleri sırasıyla 55 TL ve 95 TL olmuştur.)
ü Gece çalışmaları yapan TCDD personeline 15 TL de bir ay içinde en fazla
6 gün üzerinden yapılabilen ödeme gün sayısı 7’ye çıkarılmıştır.
ü DHMİ personeline de fazla çalışma ücreti ödenecektir.
ü ARFF ve apron memurlarının temel ücretlerine 10 TL zam yapılmıştır.
(Temel ücret 70 TL artırımlı uygulanacaktır.)
ü DHMİ personeline %200 oranında ilave havacılık tazminatı
ödenmesine yönelik düzenleme kaldırılmıştır.
ü TCDD personeline 10 puan ilave ÖHT ödenmesine
yönelik düzenleme kaldırılmıştır.
ü TCDD’ de öğretmen pozisyonunda görev yapanlara da
öğretim yılına hazırlık ödeneği verilecektir.
ü Orman yangınlarına müdahale edenler ile yangın nöbeti tutanlara
bir yılda ödenebilecek fazla çalışma saat sayısı
10 saat artırılmış ve toplam 90 saate ulaşmıştır.
ü TMO, TİGM, ESBGM, AOÇ, Milli Parklar Gn. Md. görev yapan personelin
yapabileceği yıllık fazla çalışma süresi 50 saat artırılarak 350 saate yükseltilmiştir.
ü Tarım Orman Döner sermayesinden üretimi teşvik bağlamında yılda bir kez
yapılabilecek ilave ödeme gösterge rakamı 2.000 artırılmış ve 8.000 yükseltilmiştir.
( 288 TL zam yapılmıştır.)
ü TİAŞ yük tevzi müdürlüklerinde çalışan teknik personele
ilave ödenen 15 puan ÖHT’ ye 20 ye çıkarılmıştır. (68,4 TL zam yapılmıştır.)
ü ÇAYKUR’da görev yapanlara kampanya döneninde aylık olarak yapılan
kampanya primleri 11 TL artırılmış ve 95 TL ye yükseltilmiştir.
Şeker fabrikaları personeline de benzer şekilde 95 TL
kampanya primi ödenecektir.
ü Yüksek gerilimde çalışan personele her gün ödenmekte olan
15 TL ilave ücret 20 TL çıkarılmıştır.
ü EÜAŞ’nin bazı personeline yapılmakta olan 10 puan
ek ÖHT ödemesi uygulamasının kapsam alanı
(santral sayısı) genişletilmiştir.
ü TKİ ve TTK personeline yapılan aylık ilave ödemeler 10 TL
artırılmış 40 TL ( yeraltında çalışanlarda 50 TL) olmuştur.
ü MKEK personeline yapılan aylık ilave ödeme
10 TL artırılmış, 40 TL çıkarılmıştır.
ü ETİ MADEN, TKİ, TTK, MKEK personellerine aylık 30 TL
ilave ödemesi kaldırılmış, yerine 10 veya 20 puan
ÖHTödenmesi uygulaması getirilmiştir.
ü Petrol faaliyetlerinin incelenmesi ve denetlemesinde geçici görevli
olanlara iki kat gündelik verilmesine ilişkin düzenleme kaldırılmıştır.
ü Musahhihlere ek olarak ödenmekte olan din hizmetleri
tazminat puanı 25’ den 30 çıkarılmıştır. ( 68,4TL zam yapılmıştır.)
ü Diyanet Eğitim Merkezlerindeki eğitim görevlilerine ek olarak
ödenmekte olan din hizmetleri tazminatı puanı 15’den 20’ye çıkarılmıştır.
ü Murakıplara ek olarak ödenmekte olan din hizmeti tazminat puanı
10’dan 20’ye yükseltilmiştir. ( 136,8 TL zam yapılmıştır.)
2- Yan ödemeler ( İş riski/iş güçlüğü/mali sorumluluk ve elaman temininde güçlük zammı ) aylıklarda önemli bir tutar oluşturmamaktadır. Örneğin ilçe kaymakamına 2019 yılında yan ödemeler karşılığında toplam 85,6 TL ödenecektir.
O kadar yazmanıza ne gerek var. Toplu sözleşme memurlar için boş geçmiştir yazın yeterli
Cumhurbaşkanı Erdoğan Açıkladı: 1 Haziran'da Hangi Kısıtlamalar Kalkıyor? Hafta Sonu Sokağa Çıkma Yasağı Kalktı Mı?