Türkmenistan Çekişme: Türkmen biliminiň tapawudy näme? Fewral 13, 2015
Türkmenistanyň Bilim ministrliginde diplomlaryň ykrar edilmegine degişli bildirişler, 14-nji aprel, 2014. Paılaş
Türkmenistanda daşary ıurt diplomlaryny ykrar etmek boıunça resmi çäreleriň nobatdaky tapgyry başlandy.
Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň daşary ıurtlarda ıokary we orta bilim alan türkmenistanly ıaşlaryň diplomlaryny ykrar etmek işine, arakesmeden soň, gaıtadan girişendigi, ıagny, daşary ıurtlaryň ıokary okuw jaılaryny tamamlap, öz diplomlaryny Türkmenistanda ykrar etdirmek isleıän türkmen raıatlarynyň dokumentlerini kabul edilip başlanandygy habar berilıär.
Türkmenistanda raıatlaryň daşary ıurtlarda alan diplomlaryny öz ıurdunda resmi taıdan ykrar etdirmegi talap edıän resmi düzgün 2014-nji ıylyň baharynda girizlipdi.
Şonda daşary ıurt diplomynyň ıurduň içinde ykrar edilendigi baradaky dokumentiň bolmasa, diplom eıesiniň goşunda, harby goşunda diňe bir ıyl gulluk edıän beıleki ıokary bilimlilerden tapawutlylykda, iki ıyl gulluk etmelidigi resmi derejede yglan edilipdi.
Daşary ıurtlarda bilim alan ıa alıan türkmenistanlylar öz ıurdunda daşary ıurt diplomlaryndan peıdalanmakda, hususan-da işe ıerleşmekde, indi bolsa diplomlaryny ykarar etdirmekde-de dürli kynçlyklar bilen ıüzbe-ıüz bolıarlar.
Muňa garamazdan, onlarça müň türkmenistanlylar ıokary bilim almak üçin daşary ıurt okuw jaılaryny saılap alıarlar. Näme sebäpden?
Türkmenistanda berilıän bilim daşary ıurtlardakydan näme bilen tapawutlanıar?
Azatlyk Raidosynyň resmi websaıtynda we sosial ulgamlaryndaky sahypalarynda ıerleşdirilen bu sowala diňleıjilerden gelen teswirleriň ençemesinde bu meselede tapawudyň uludygy aıdylıar. Umyt ady bilen ıazylan teswirde "Türkmenistandakydan tapawutly ıeri, bilim alıanlar durmuşyň kynçylyklaryny görıärler we durmuş ıolunda kän zatlary öwrenıärler, a Türkmenistanda näme, her gün – çare” diıilıär.
Shadmanay Kochkarowa ”Turkmenistanda bilim ıok, çäre bar diňe” diııär.
Türkmen Studenti ady bilen ıazylan teswirde ”Türkmenistanda orta okuwlar gowy, yöne uniwersitetler erbet, uniwersitetde studentler rahat bolmaly olar özbaşyna hereket etmeli, düşünjelerini beıan etmegi bilmeli”, emma ”[Türkmenistanda] ıöne – çäre[bolup dur]” diııär.
Türkmenistandaky bilimiň daşary ıurtlardakydan tapawudyny korrupsiıa-parahorluk bilen baglanyşdyrıan mazmunly teswirler hem bar.
Aska Surgun Kendim: ”Bilim - jübiňdäki para” diııär.
Rose Malik: ”Türkmenistanda bilimi bazara öwürdiler. Kim näçe pul berse, şoña garap, baha goııarlar. Çaganyň bilimine seredenoklar” diııär.
Myrat Sapaıewiç Orazgeldiıew orsça ıazan teswirinde Türkmenistanda orta mekdebiň gowudygyny aıdıar, ”Emma ıokary bilime gezek gelende, özleriňiz para berıärsiňiz, bermeseňiz, mugtuna ıerleşerdiňiz” diııär.
Mortaza Sirat: ”Tükmenistanda, puluň bolmasa, okap bilmeıäň, ıokary okuwlarda diňe baı oglanlar okap bilıär, bu okaıanlar okasy gelenok, sebäbi hemme zady taıyn we Türkmenistanyň bilimi bu günki tehnologiıadan gaty yza galıar” diıip belleıär.
Aziz Döwletow bolsa ”Okuw bar uniwersitetlerde, yöne puluň bolsa” diıip, Türkmenistanda ıokary bilimiň para-peşgeşe ıatandygyny ıaňzydıar.
Zamira Bäşimowna Hujamkulowa: "Öz ıurduňa geljek ıurt ıok, elbetde, Ukrainada 4-nji kursda okaıan, diyseň okuw bar şu taıda, yöne öz ıurduňy ata watanyňy küısedıär, Türkmenistan ata watanymyz” diıip, öz teswirinde ıazıar.