Ne olacak bu gazetelerin hali? - Haber Kuşağı
Evde kaldığımız koronavirüs günlerinde basılı gazetelere ulaşımımız oldukça zorlaştı.Tirajların azalmasıyla basılı yayınların geleceği tehlikeye düştü. Diğer yandan dijital medya kullanımı arttı. Peki basılı yayınların geleceği nedir? Bu düşüşü durdurmak için önlemler alınabilir mi? Tirajın artması adına gazete alınırken dikkat edilmesi gerekenler televizyon ve gazetelerden topluma aktarılabilir mi? Melissa Feza Katlar bu alanda çalışmaları bulunan iki deneyimli isim olan Şükran Pakkan ve Çise Ayhan Helvacıoğlu ile görüştü ve onların görüşlerini aldı.
24 Haziran 2020 Çarşamba 02:10
İstanbul-Melissa Feza Katlar
İletişim Akademisyeni Çise Ayhan Helvacıoğlu
Çise Ayhan Helvacıoğlu yüksek lisansını İngiltere’de tamamladı ve İstinye Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak akademik kariyerine devam etmekte. Basılı yayınlar ve onların dönüşümü ile ilgili çok sayıda makalesi mevcut ve bu alanla oldukça ilgili. Bu nedenle kendisinin görüşünü almak istedim.
Çise Hanım sizce basılı yayınlar ve dijital medya koronavirüs sürecinden nasıl etkilendi?
“Mecbur kalmadıkça dışarı çıkmıyoruz ki biliyorsunuz 65 yaş ve üstü için sokağa çıkma yasağıyla birlikte, 20 yaş ve altı için de birçok şehirde sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Bu durum, tabii ki bir çok sektörü derinden etkiledi. Bu sektörlerin başında medya geliyor diyebiliriz. Bu durumun iki yönü var. Dijital medya ve basılı medya. Örneğin, analiz servisi SimilarWeb, tüm dünyayı etkisi altına alan koronavirüs salgınının sektörlere etkisini incelediğinde, birçok sektör için olumsuz bir tablo seyrederken, haber ve medya sektöründe yükseliş yaşandığını gördü. Bu duruma, gündemin yarattığı haber alma ihtiyacı neden oldu diyebiliriz. Ancak daha derinlemesine baktığımızda, burada kastedilen medya sektörünün dijital medya odaklı olduğunu söyleyebiliriz.
Evde kaldığımız süreç içerisinde, iş, eğitim, haberleşme, sosyalleşme, eğlence gibi ihtiyaçlarımızı akıllı cihazlarımız üzerinden gerçekleştirmeye başladık. Bu örnekler üzerinden görüyoruz ki evde kaldığımız bu günlerde, dijital medya haberleşme, sosyalleşme, eğlence…gibi konularda tercih ettiğimiz mecra oluyor. Basılı gazete, dergi vb kitle iletişim araçları içinse bu durum tam aksi diyebiliriz. Fiziksel temastan kaçındığımız bu dönemde, bireysel okuma ritüelini gerçekleştirdiğimiz gazete, dergi gibi haber alma ihtiyacımızı karşılayan araçların kullanımındaki düşüş kaçınılmaz olacaktır. Sonuç olarak, bu yayınlara ulaşmak bile tek başına bir fiziksel temas içerikli eylem oluyor. Basılı süreli yayınların bu özelliği, onun virüs dönemindeki tüketimini olumsuz etkiliyor. Bu duruma çözüm olarak haber mecraları online aboneliğe yatırım yapmalı diyebilirim. “
Tirajın artması adına, gazete dergi alırken dikkat edilmesi gerekenler, televizyon veya gazetelerden topluma aktarılabilir mi?
Bu mümkün. Özellikle, corona virüs döneminde gerçekleştirmeye çalıştığımız sosyal izolasyon sonucu, televizyon izleme oranının arttığını görüyoruz. Burada, televizyon belki de basılı süreli yayınların tirajlarının artması konusunda etki yaratabilir. Toplumu bilgilendirme, haber verme işlevini gerçekleştirirken, basılı süreli yayınları destekleyici şekilde içerik üretebilir. Türkiye’de televizyon yayını gerçekleştiren birçok medya şirketi aynı zamanda gazete, dergi üretimini de bünyesinde bulunduruyor. İşin ticari boyutunu da göz önünde bulundurursak, basılı süreli yayınların tüketiminin artması için medya şirketlerinin yapacağı herhangi bir çalışma, şirketin kendisine de bir fayda sağlayabilir.
Şükran Pakkan gazetecilik alanında deneyimli bir isim. Birçok uluslararası haber kurumunda editör,muhabir ve haber koordinatörü olarak çalışmış. En son olarak haber koordinatörlüğünü yaptığı Habertürk televizyonundan ayrılıp İstinye Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olmuş biri. Kendisiyle mail hesabı üzerinden konuşup keyifli bir sohbet gerçekleştiriyoruz.
Şükran Hanım, koronavirüs döneminde vatandaşlar kaygı nedeniyle basılı gazete almıyorlar ve gazetelerin tirajları oldukça azaldı. Gazete bayiileri ile konuşmalarım bunu kanıtlar nitelikte. Bu konu hakkında sizin düşüncelerinizi öğrenebilir miyim? Koronavirüs basılı süreli yayınları nasıl etkiledi? Sizce basılı süreli yayınların geleceği nedir?
Gazetelerin tirajları, salgından çok önce, büyük bir düşüş trendindeydi zaten. Son 10 yılda gazete satışları sadece Türkiye’de yüzde 50 oranında düştü. Daha da düşecek. Üstelik önemli krizler, toplumsal olaylar veya seçim dönemlerinde dahi tirajlarda ciddi bir oynama olmadığını görüyoruz. Ben şahsen kağıda basılan ve para karşılığı satılan gazetelerin son demlerini yaşadığını düşünüyorum. Bu büyük düşüşün iki temel nedeni var; geleneksel medyanın gazetecilik yapmaması ve ücretsiz-kolay ulaşılabilir olması nedeniyle internet medyasının önemli bir alternatif yaratması.
Korona salgını döneminde fiziki olarak uygulanan korunma tedbirleri kapsamında elbette kağıt ile temasın kesilmesi çok normal. Biz dahil bir çok ülkede gazete kağıdından virüs bulaşıp bulaşmayacağı tartışıldı. İnsanlar sağlıklarıyla ilgili bir risk almak istemiyor. Diğer kriz yaşayan tüm sektörler gibi, yazılı basının da bu krizden kendi payına düşeni alması kaçınılmaz. Reklam gelirleri açısından düşünüldüğünde de ciddi gelir kayıpları yaşanacak.
Salgın nedeniyle gerçekleşen tiraj kaybı, okurun hızla kendisine alternatif bir mecra bulması, başka bir kitle iletişim kanalına geçiş yapılması, sosyal medyanın yoğun kullanımı gibi sonuçlarla karşılaşılması normal. Şu anda sormamız gereken soru şu; Yazılı basın, günümüz dünyasında, güven veriyor mu, geniş kitlelere hitap edebiliyor mu, kaliteli içerik üretiyor mu? Halkın haber alma ihtiyacına doğru ve düzgün yanıtlar veremedikçe, üstelik çağın gereksinimlerine uygun hareket etmedikçe yazılı basının sonunun geldiğini söylemek kaçınılmaz olacak. Virüs nedeniyle oluşan tiraj kaybı, zaman içerisine yayılmasını beklediğimiz yok olma sürecini hızlandırabilir sadece.İnternet medyası, salgından sonra da, daha büyük bir hızla konvansiyonel günlük-süreli basının yerini alacak. Kağıttan kopmak kaçınılmaz.
Bu süreci durdurabilmek için ne yapmak lazım?
Ne yapmak mı lazım bu süreci durdurabilmek için? Gazetecilik… Yazılı basının yaşayabilmesinin tek yolu çağın gereksinimlerine ayak uydurmak, fikir gazeteciliği ve güvenilir habercilik. Üstelik güçlü habercilik yapan konvansiyonel basın organlarının yayınlarını dijitale taşıyarak kendilerini yeniden var ettikleri önemli örnekler var.Belki kriz, çıkış yolu bulabilmek için bu sorunları düşünmeye zaman vermiştir.
Güncelleme Tarihi: 24 Haziran 2020, 15:53
1 AÖF Dönem Sonu Sınavları Başladı... Aöf Öğrencisi...