"Anketin genelinde kadınlar kendilerini erkeklere nazaran daha fazla muhafazakar ve dindar olarak tanımlarken, yaşın artmasına bağlı olarak kişilerin kendilerini 'dindar olarak tanımlama' eğiliminin arttığı ve eğitim seviyesi yükseldikçe dindarlık seviyesinin de düştüğü belirlenmiş".
İnsanlar yaşlanınca -bazılarında yaşlılık hırsı (hırs-ı pîrî) denilen araz görülmekle beraber- genel olarak ölümü daha çok düşünür hale gelmeleri, geçmişe bir sünger çekerek ahirete hazırlık çabasına düşmeleri tabîîdir.
Kadınların niçin daha dindar ve muhafazakâr oldukları konusunda, "Bu durum bizde mi, yoksa bütün insanlık âleminde mi böyle, bize ait ise sebepleri nedir" gibi sorulara, yeni araştırmalarla cevap aramak gerekiyor. Şahsî tecrübe ve tespitlerime göre bir iki sebepten bahsedebilirim:
Bizde kızlar ve kadınlar okullarda daha az okuyorlar.
Aile bağları ve aile içinde bulunma süreleri, aile fertleriyle temasları daha fazla ve yoğun oluyor.
Genel olarak aile yapımız düşünülürse, dindarlaşma bakımından kadın ve erkek farkı biraz anlaşılabilir.
Bana göre en önemli bulgu "eğitim ve öğretim seviyesi yükseldikçe dindarlaşmanın zayıflaması"dır.
Buradan hareketle "Dindarlık cahilliğin ve yoksulluğun bir sonucudur, bu iki aksaklık giderildiği zaman din ve dindarlık iyice zayıflayacak, hatta ortadan kalkacak ve dinin yerini bilim ve dünyada müreffeh yaşama ülküsü alacaktır" şeklindeki teze argüman oluşturacaklar çıkabilir.
Ama hiç acele etmesinler; çünkü "akla hitap eden, mensuplarını dini ve dünyayı iyi öğrenmeye, yaşadıkları çağda en güçlü olmaya..." davet eden bir dinin (İslam'ın) ilimden korkması, ilimle çelişmesi, ilmin ilerlediği yerlerde gerilemesi söz konusu olamaz. İslam aklı kullanmayı, bilinmesi gereken her şeyi bilmeyi ister; yalnız akıl ve bilim için sınırların olduğunu, akla aykırı olmayan, ama aklın kendiliğinden ulaşamayacağı hakikatlerin de bulunduğunu söyler.
Durum böyle olunca ülkemizde, eğitim seviyesi yükseldikçe dindarlığın azalmasının sebebi din değil, din eğitim ve öğretiminin kısmen yokluğu, yetersizliği, eksikliği ve amaca uygun olmamasıdır.
Halkımızın yüzde doksan ikisinin hayatında dinin önemli bir yeri varsa ve ana babaların çocuklarını kendi dinlerine göre eğitme hakları da evrensel bir insan hakkı ise devletin bu konudaki eksiklik ve aksaklıkları ortadan kaldırması gerekir.