Kruvaziyer limanının genişletilip güçlendirilmesi işlerinin ve liman içerisinde inşa edilecek tesislerin yapımında alınacak mal ve hizmet ifalarının KDV'den istisna olup olmadığı
Tarih : 03.06.2016
Konu: Kruvaziyer limanının genişletilip güçlendirilmesi işlerinin ve liman içerisinde inşa edilecek tesislerin yapımında alınacak mal ve hizmet ifalarının KDV’den istisna olup olmadığı
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, … Liman Sahası'nın 30 yıl süre ile "işletme hakkının verilmesi" yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin ihale süreci sonunda söz konusu liman sahasının işletme hakkının Şirketinizin uhdesinde kaldığı, … Liman Sahasının kruvaziyer liman olarak inşa edilip işletileceğini, ilgili yasal zorunluluk gereği asgari %15 oranında terminal ve teknik hizmet binası ile %25 oranında turizm tesis alanının ayrılmasının mecburi olduğu, kruvaziyer limanların organize turlar ile kişilerin taşındığı yolcu gemilerin günün teknolojisine uygun yolcu gemisine hizmet vermek amacıyla liman hizmetlerinin ve ülke tanıtımı ile imajını üst seviyeye çıkaracak turizm amaçlı tesisleri bünyesinde barındıran yer olduğu, liman sahasında yer alan tescilli tarihi binaların güçlendirilmek ve restore edilmek suretiyle otel inşa edileceği, sözleşme şartları gereği alanın komple güçlendirilerek denize doğru kaymasının engellenmesi için rıhtımın genişletileceği ve mevcut rıhtımın güçlendirileceği, yerin altına teknik hizmet binası ve otopark yapılacağı, yerin üstünde inşa edilecek ticari alanlarda ise alışveriş merkezleri, eğlence mekanları ve idari hizmet binası inşa edileceği belirtilerek kruvaziyer liman genişletme işinin ve mevcut yerde inşa edilecek binalar için Şirketinize yapılacak mal teslimleri ve inşaat taahhüt işlerinin katma değer vergisinden (KDV) istisna olup olmadığı, istisna uygulamasının getirildiği işlerde proje uygulamasının nasıl olacağı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
3065 sayılı KDV Kanununun, 13/e maddesinde, limanlara bağlantı sağlayan demiryolu hatları, limanlar ve hava meydanlarının inşası, yenilenmesi ve genişletilmesi işlerini fiilen kendisi yapan veya yaptıran mükellefler ile genel bütçeli idarelere bu işlere ilişkin olarak yapılan mal teslimleri ve inşaat taahhüt işlerinin KDV'den istisna olduğu hüküm altına alınmıştır.
Bahse konu kanun maddesinin gerekçesinde ise, "Ülkemizin coğrafî özellikleri nedeniyle büyük imkânlar vadeden deniz ve hava taşımacılığından beklenen gelişmenin sağlanabilmesi için limanlar ile hava meydanlarının sayı olarak artması ve kalite itibariyle uluslararası standartlara yaklaşması önem taşımaktadır. Bu husus göz önüne alınarak, maddeye eklenen (e) bendi ile yeni liman ve hava meydanları yapılmasını ve mevcutların standartlarının artırılmasını teşvik amacıyla liman ve hava meydanlarının inşası, yenilenmesi ve genişletilmesi işlerini kendisi yapan veya yaptıran mükelleflere bu işlere ilişkin olarak yapılan mal teslimleri ve inşaat taahhüt işleri katma değer vergisi yönünden tam istisna kapsamına alınmıştır." denilmektedir.
KDV Genel Uygulama Tebliğinin "II/B.2. Liman ve Hava Meydanlarında Yapılan Hizmetlere İlişkin İstisna" başlıklı bölümünün alt başlığı "2.1. Kapsam" bölümünde;
Bu kapsamda liman, sınırları İdare tarafından belirlenen, gemilerin güvence içinde yük ve yolcu alıp verebilecekleri veya yatabilecekleri, barınabilecekleri, rıhtım, iskele, şamandıra demir yerleri ve yaklaşma alanları ile kapalı ve açık depolama alanlarını, atık alım tesislerini, idari ve hizmet amacıyla kullanılan bina ve yapıları veya bunların bazı kısımları ve bu bölümlerin hepsine girişin kontrollü olduğu yerleri, diğer tüm yapıları, kullanımlı veya boş sahaları içine alan bölümleri içeren doğal ya da yapay deniz yerlerini ifade etmektedir." ifadesine yer verilmiştir.
Aynı Tebliğin "II/B.6. Limanlar ve Hava Meydanlarına Bağlantı Sağlayan Demiryolu Hatları ile Liman ve Hava Meydanlarının İnşası, Yenilenmesi ve Genişletilmesine İlişkin İstisna" başlıklı bölümünün alt başlığı "6.1. Kapsam" başlıklı bölümünde;
Söz konusu istisna liman ve hava meydanlarının inşası, yenilenmesi veya genişletilmesi işine yönelik olup; inşa, yenileme veya genişletme işini yapanın kiracı, işletme hakkı sahibi veya malik olup olmaması istisna uygulanmasını etkilemez. Dolayısıyla istisna uygulamasından, liman veya hava meydanlarındaki alanları/yerleri, işletici kuruluşlardan kiralayanların da yararlanabileceği tabiidir.
Bu istisnanın uygulanabilmesi için alınan mal ve inşaat taahhüt hizmetleri, liman ve hava meydanlarının inşası, yenilenmesi ve genişletilmesi faaliyetlerine ilişkin olmalıdır.
Bu nedenle mobilya, mefruşat ve benzeri demirbaşlardan liman ve hava meydanının bütünleyici parçası olarak kabul edilmeyenler ile binek otomobili, minibüs,otobüs ve benzeri araç alımları istisna kapsamında değerlendirilmez. İstisna kapsamında değerlendirilmeyecek olan bu alımlara ilişkin yedek parça, yakıt, tadil, bakım ve onarım masrafları ile ana hizmet birimlerinin tadil, bakım, onarım, ısıtma, aydınlatma giderleri, her türlü büro malzemesi, kırtasiye, yiyecek, giyecek gibi alımlar ve temizlik hizmetlerinde de istisna uygulanmaz. " açıklamalarına yer verilmiştir.
Tebliğin "II/B.6.2. İstisna Uygulaması" başlıklı bölümünde ise; "Liman ve hava meydanlarının inşası, yenilenmesi ve genişletilmesi işlerini fiilen kendisi yapan veya başkasına yaptıran mükellef/genel bütçe kapsamındaki idare tarafından, bu iş için bir proje hazırlanır ve ilgili birime veya makama onaylatılır. Söz konusu proje kapsamında olup istisna kapsamında alınacak mal ve hizmetlere ilişkin liste elektronik ortamda sisteme girilir. Mükellef mal ve hizmetlere ilişkin listeyi elektronik ortamda sisteme girdikten sonra bağlı olduğu/bulunduğu vergi dairesine istisna belgesi almak için başvuruda bulunur." açıklamaları yer almaktadır.
3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun Kıyının Korunması, Yapı Yasağı ve Kıyıda Yapılacak Yapılar başlıklı 6 ncı maddesinde ise;
Kıyıda, uygulama imar planı kararı ile
c) Organize turlar ile seyahat eden kişilerin taşındığı yolcu gemilerinin (kruvaziyer gemilerin) bağlandığı, günün teknolojisine uygun yolcu gemisine hizmet vermek amacıyla liman hizmetlerinin (elektrik, jeneratör, su, telefon, internet ve benzeri teknik bağlantı noktaları ve hatlarının) sağlandığı, yolcuların ilgili gümrüklü alan hizmetlerinin görüldüğü, ülke tanıtımı ve imajını üst seviyeye çıkaracak turizm amaçlı (yeme-içme tesisleri, alışveriş merkezleri, haberleşme ve ulaştırmaya yönelik üniteler, danışma, enformasyon ve banka hizmetleri, konaklama üniteleri, ofis binalar) fonksiyonlara sahip olup, kruvaziyer gemilerin yanaşmasına ve yolcuları indimeye müsait deniz yapıları ve yan tesislerin yer aldığı kruvaziyer ve yat limanları,
Öte yandan, Limanlar Yönetmeliği'nin 4 üncü maddesinin (ı) bendinde İdarenin: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, Deniz ve İçsular Düzenleme Genel Müdürlüğünü ifade ettiği belirtilmektedir.
KDV Kanununun 13/e maddesinin gerekçesinde yer alan "Ülkemizin coğrafî özellikleri nedeniyle büyük imkânlar vadeden deniz ve hava taşımacılığından beklenen gelişmenin sağlanabilmesi için limanlar ile hava meydanlarının sayı olarak artması ve kalite itibariyle uluslararası standartlara yaklaşması önem taşımaktadır." ifadesi ve Tebliğde yer alan "liman" tanımı dikkate alındığında, söz konusu istisna deniz ve hava taşımacılığını geliştirmek amacıyla yeni limanların yapılmasını ve mevcutların standartlarının artırılmasını teşvik etmektedir.
Buna göre; Şirketinizce inşa edilecek kruvaziyer yat limanına ilişkin rıhtım, terminal binası, teknik hizmet binası, otopark, ve idari hizmet binaları istisna kapsamında olup, inşa edilecek otel, alışveriş merkezlerine ilişkin mal ve hizmet alımlarının KDV Kanununun 13/e maddesindeki istisna kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.
Ayrıca, liman ve hava meydanlarının inşası, yenilenmesi ve genişletilmesi işleri ile ilgili olarak proje uygulamasına ilişkin açıklamalara KDV Genel Uygulama Tebliğinin "II/B.6.2." bölümünde yer verilmiş olup, firmanız tarafından projenin ilgili birime (Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, Deniz ve İçsular Düzenleme Genel Müdürlüğüne) onaylatılması, herhangi bir idare tarafından onaylanmamakla birlikte istisna kapsamında olan yerler ile ilgili olarak Belediyeden alınan yapı ruhsatının proje onayı olarak kabul edilmesi, proje kapsamında alınacak mal ve hizmetlere ilişkin listenin elektronik ortamda sisteme girişi yapılmak suretiyle istisnadan faydalanılmasının mümkün olacağı tabiidir.