Irak Başbakanı'nın Tahran Ziyareti
GİRİŞ: 21.07.2020 19:58 GÜNCELLEME: 21.07.2020 19:58
Kısa Link: https://www.rasthaber.com/A182688
Rasthaber - Irak Başbakanının Tahran ziyaretinde Irak Dışişleri Bakanı, Petrol Bakanı, Elektrik Bakanı, Hazine Bakanı, Savunma, Sağlık Bakanları ve ulusal güvenlik danışmanları da Iraklı makamlar olarak eşlik ediyor.
Bu çerçevede İran İslam Cumhuriyeti dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif'in de iki gün önce Bağdat'a ziyaret gerçekleştirdiği ve bu ziyarette Iraklı üst düzey makamları ile ikili meseleler ve bölgesel hususlar hakkında görüş teatisinde bulunduğu hatırlatılmalıdır.
Aslında İran ve Irak birçok ortak yöne sahipler. Bu bağlar iki ülkenin farklı alanlardaki ilişkilerini de geliştirmiştir.
Irak, komşuları arasında en uzun sınır hattını İran ile paylaşmaktadır. İran'ın Irak için ekonomik meziyetleri de tamamen ortadadır. Özellikle de stratejik elektrik ve doğalgaz alanında İran'ın Irak için önemi aşikardır. Ancak Amerikalılar bu gerçekleri kabul etmekte zorluk çekip bu yüzden de geniş çaplı bir şekilde İran ve Irak stratejik ilişkilerini ve iki milletin kopmaz bağlarını krize sürüklemek istiyorlar. Halbuki Tahran ve Bağdat'ın özellikle son dönemdeki tavırları ve yaklaşımları tam bir karşılıklı güven ve parlak geleceğin göstergesidir. Bu yüzden Irak Başbakanı’nın üst düzey bir heyetle birlikte Tahran'a ziyareti farklı nedenlerden dolayı siyasi çevrelerce stratejik bir görüşme olup, Tahran ve Bağdat arasında ciddi anlaşmaların sağlanması için bir fırsat olarak görülüyor.
İran'ın Irak'taki eski büyükelçisi Hasan Kazımi Kumi ise bu husustaki notunda şöyle yazmıştır:" Bugün, İran İslam Cumhuriyeti ve Irak Cumhuriyeti arasındaki ilişkiler stratejik işbirlikleri düzeyine ulaşmıştır. Doğal olarak bu stratejik düzeydeki işbirlikleri iki ülkeyi stratejik bağ kurmaya doğru götürebilir. "
Böyle bir ortamda ise El Kazımi'nin yapılan planlamalara göre Tahran ziyareti özel kararları ve etkin adımları da beraberinde getirecektir. Özellikle de iki yıl önce İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin Bağdat'a ziyaretinde Basra-Hurremşehir demiryolu hattı, endüstriyel bölgelerin kurulması ve geliştirilmesi, iki ülke arasındaki vize, sağlık ve gümrük işbirlikleri alanında imzalanan anlaşmalardan da yola çıkarak bu ziyaret daha da önem kazanıyor. Buna rağmen İran ve komşu ülkeler arasındaki ilişkilerde görülen çeşitlilik potansiyellerinden yararlanmak için bölgede istikrar ve güvenliğe ihtiyaç vardır. Bu yüzden güvenlik alanında işbirliği yapmak İran'ın Irak dahil komşularına yönelik siyasetlerinin başında gelir. İran'ın IŞİD ile mücadeledeki etkin rolü ve Irak ve Suriye'de direniş ekseninin elde ettiği ardı arkası kesilmeyen zaferler İran'ın bölgedeki istikrar yaratıcı adımlarını ispatlamıştır.
Mevcut durumda da İran ve Irak arasında ortak çıkarlar ve hedefler söz konusu olmuştur. Bu çerçevede güvenlik bileşenlerinin yanı sıra ortak sınırlar ve sınır kapıları, iki ülkenin kutsal mekanları ve savaş yıkımlarının toparlanması hususunda ikili işbirlikleri de önem kazanmıştır. Bu yüzden Iraklı üst düzey yetkilinin İran ziyaretini değerlendirirken üç önemli noktaya değinmek gerekir.
İlk olarak, iki komşu ülke arasında mevcut olan çeşitli kapasitelerdir.
İkincisi, İran ve Irak'ın ortak çıkarlar ve hedefler peşinde olmasıdır. Bu hedeflerin ise mevcut özel koşullar altında terörizm ile mücadele ve işgalcilik ekseni etrafında olduğu söylenmelidir.
Üçüncüsü ise, iki ülke makamlarının milli çıkarları ve bağımsızlık ilkesine esasen ilişkileri geliştirmek istemeleridir.
Bu nedenlerden dolayı Tahran ve Bağdat ilişkileri mükemmel seviyede gelişip stratejik işbirliklere doğru ilerleyebilir.