Seramik, cam ve çimentoda ihracat rekoruna 'doğalgaz' engeli | Ekonomi haberleri
Altın (gr) 454,5930 2,67%
Seramik, cam ve çimentoda ihracat rekoruna 'doğalgaz' engeli
Seramik, cam ve çimento sektörü, enerji maliyetlerindeki yüzde 90’ı aşan zam nedeniyle rekabet avantajını kaybetme riskiyle karşı karşıya. Erdem Çenesiz, “Kapasiteyi 2’ye katlayan sektör, yabancılarla rekabet için ‘doğalgaz indirimi’ bekliyor” dedi.
Seramik Federasyonu ve Cam, Çimento, Seramik İhracatçıları Birliği Başkanı Erdem Çenesiz, doğalgaz fiyatlarındaki artışın ihracatta rekabet güçlerini düşürdüğünü belirterek, “Yerli katma değer oranı çok yüksek bir sektör olarak ihracatımızın artması için ihracat odaklı enerji politikalarına ihtiyacımız var” dedi. Çenesiz, Ankara Temsilcimiz Ferit Parlak’ın sorularını yanıtladı.
Türkiye Seramik Federasyonu “Yerli Katma Değer Raporu” hazırladı. Sonuçlarını paylaşır mısınız?
Uzunca bir dönemdir üzerinde çalışıyorduk. Geçtiğimiz hafta tamamladık. Rapora göre 2009-2018 dönemlerini kapsayan 10 yıllık süre zarfında, 7.32 milyar dolarlık inşaat seramikleri ihracatı gerçekleşti. 10 yıl içerisinde gerçekleştirilen toplam ihracat, ülkemize 5.93 milyar dolarlık yerli katma değer sağladı.
2009-2018 yılları arasında, inşaat seramikleri sektörünün üretimden yarattığı katma değer, sürekli olarak artış eğilimi içinde. 10 yıllık dönemde, seramik kaplama malzemeleri toplam 13 milyar TL ve seramik sağlık gereçleri ise 5.5 milyar TL üretimden katma değer yarattı. Bu sayede inşaat seramikleri sektörü, son 10 yılda cari fiyatlarla 18.5 milyar TL üretimden katma değer yaratmış oldu. İnşaat seramikleri sektörünün katma değer yaratma gücünün 2009 yılında yüzde 29.4 olduğu; 2018 yılında ise yüzde 36’ya yükseldiği görülüyor. Seramik sektörünün ihracat yerli katma değer oranı yüzde 82 ile rekor seviyede.
Yeni yatırımlarla, istihdamda üretimde kapasite kullanımında markalaşmada ve sonuçta ihracatta da ciddi adımlar attınız. Enerji maliyetlerindeki artış yeni yatırımları ve yabancı ile rekabeti nasıl etkiler? Sektörümüz, 300 binden fazla dolaylı istihdam yaratan büyük bir yapı. Yerli Katma Değer Raporu da seramik sektörünün ülkemize ne kadar net döviz kazandırdığını net bir şekilde ortaya koyuyor. Sektörümüzün gerçekleştirdiği her 100 dolarlık ihracatın 82 doları ülkemizde kalıyor. Bu oran başlı başına bir rekordur. Seramik sektörü ihracatının artması, cari açığın kapanmasında kıyaslanmaz oranda katkı sağlıyor. Yerli katma değer oranı çok yüksek, ancak enerji yoğun bir sektörüz. İhracatımızın artması için sektöre özel, ihracat odaklı enerji politikalarına ihtiyacımız var. 2018 yılı başından bugüne 20 ayda sanayi doğalgaz fiyatına gelen yüzde 91’lik fiyat artışı uluslararası rekabet gücümüzü düşürüyor. Yüksek oranda yerli katma değer yaratan bir sektör olarak enerji politikalarında ihracata dayalı bir bakış açısına ihtiyacımız var.
Geçen yıl rekor ihracat artışı vardı ve bu yıl yeni bir rekor bekliyordunuz. Maliyetlerdeki artış bu hedefi etkileyecek mi?
Söylediğiniz gibi 2018 yılında bir önceki yıla göre yüzde 12’lik rekor artışla 1 milyar 160 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdik. Yerli katma değer oranımız dikkate alındığında sadece 2018 yılında 1 milyar dolara yakın cari açığın kapanmasına katkı sağladığımız anlamına geliyor. 2019 yılı ihracat atış hedefimizi de yüzde 14 olarak belirlemiştik. Ancak doğalgaz maliyetlerindeki artışlar rekabet şansımızı düşürüyor. 2019 yılının ilk 7 ayında ihracatımızı yalnızca yüzde 5 artırabildik. İhracatımızın hedeflenen düzeyde artması için en büyük maliyetimiz olan doğalgaz fiyatlarında ihracata yönelik bir mekanizma oluşturulmasını ümit ediyoruz. Doğalgaz fiyatlarındaki artış, ihracatta rekabet gücümüzü düşürüyor. Yerli katma değer oranı çok yüksek bir sektör olarak ihracatımızın artması için ihracat odaklı enerji politikalarına ihtiyacımız var.
Son yıllarda ciddi yatırımlar yapıldı. Atıl kalma tehlikesi var mı?
Son 3 yılı yatırımla geçirdik. Çok modern ve yüksek kapasiteli tesisler kurduk. Artık cari açık yaratmadan yeni makine ve teçhizat ithalatı yapmadan tamamen üretim ve ihracat yapmamız gereken bir döneme giriyoruz. Önümüzdeki dönem, enerjide makul fiyatlandırma ile de artık tam gaz üretim ve ihracatta olmak istiyoruz.
İhracatı artırmak için yaptığınız somut çalışmaları ve sonuçları örneklendirebilir misiniz?
Afrika pazarında ciddi çalışma başlatmışken, 2018 yılı Ocak ayından, 2019 yılı Ocak ayına kadar doğalgaz fiyatları euro bazında yüzde 44 yükseldi. Bu gelişme, Afrika pazarında Mısır, Körfez ülkeleri gibi ülkelerin üreticileriyle rekabet edebilirliğimizi sınırladı. Buna rağmen Afrika’daki çalışmalarımızı da hızlandırdık.
Seramik sağlık gereçleri üretiminde Avrupa’da 1’nci, seramik kaplama malzemeleri üretiminde 3’üncüyüz. Ve her ikisinin ihracatında dünyada 5’inci sıradayız. Sektör ihracatında Almanya, İngiltere, ABD, İsrail ve Fransa en önemli pazarlarımız. Körfez ve Ortadoğu ile özellikle Sahra Altı Afrika ülkeleri gelişmeyi planladığımız pazarlar arasında ve o pazarlara da hakim olacağız.
Çimento sektöründe ise üretimde Avrupa’da 1. dünyada 4., ihracatta ise Avrupa’da 1. dünyada 4. ülkeyiz. Çimento sektöründe en çok ihracat yaptığımız ilk ülkeler, ABD, İsrail, Gana ve Suriye. Cam ihracatında ise Avrupa’da ilk 10 ülke arasında yer alıyoruz. Cam sektöründe en güçlü olduğumuz ihracat pazarlarımız, Almanya, İtalya, ABD, İngiltere ve İsrail’dir. Aynı seramik sektöründe olduğu gibi, Körfez ve Ortadoğu ülkeleri öncelikli hedef pazarlarımızdan olup, bu bölgede gelişme planlıyoruz.
'Üniversitelerimiz sanayiden kopuk olmamalı'
Vasıflı vasıfsız işçi konusunda çekilen sıkıntı, üretim ve ihracatı nasıl etkiliyor?
İşsizlik rakamlarının artmasına bağlı olarak sanayi üretimi için vasıfsız işçi sorunu azalmaya başladı. Sanayinin vasıfsız işgücü temininin işsizlik rakamlarının artmasıyla çözümlenmesi tabii ki istediğimiz bir şey değil. Hedefimiz işsizlik oranı azalırken, sanayi üretiminde çalışmanın tercih edilir hale gelmesidir. Önümüzdeki dönemlerde istihdam rakamlarının artırılması için uygulanacak politikalarda, işsizlerin üretim ve ihracat odaklı alanlarda istihdam edilmesine yönelik projeler geliştirilmesi, bizler gibi ihracat odaklı sektörlere de çok fayda sağlayacaktır. Vasıflı işgücü sorunu ise halen devam etmektedir. Bunun en doğru çözümünü de özel sektör ile işbirliği içindeki meslek okulu ve üniversite sayısının artırılması. Üniversitelerimiz sanayiden kopuk olmamalı.
Üreticide ‘enerji maliyeti’ endişesi…
5-6 yıl önce hidrolik, rüzgar ve güneş enerjisinde yatırım artışının, elektrik fiyatlarını dengeleyeceği hatta ‘döviz bazında’ düşüreceği ifade ediliyor/ bekleniyordu... İç talep de canlıydı… Bu nedenlerle, yeni yatırımlar yapılmıştı… Bazı sektörlerin kapasitesi neredeyse 3 kat arttı… 2 yıldır iç talepte düşüş başladı/hızlandı… İç talep düşünce, tüm üreticiler gözünü/yönünü dışa/ihracata çevirdi… Tam, “Fiyat indirimlerimize, ihracatta kg fiyatı düşmesine, enerji maliyetleri rekabeti etkilemesine rağmen, işler iyi gidiyor” derken, geçen hafta sonu doğalgaza bir zam daha geldi… Ve dünyada devam eden ‘ticaret savaşları’ endişesine, maliyet endişesi de eklendi…