Onunla oturunca kimsenin bizi adam yerine koymadığını fark etmiyor değiliz. Çaylar geç ve soğuk geliyor, bazen gelmek bilmiyor. Patronlar paramızın olmadığını düşünüyor olmalı.
Dolmuşların biri gidip biri geliyor. Her zamanki çığırtkan hava yerini gazete sayfalarını çeviren mırıltılara, sesleri birbirine karışan televizyonlara bırakmış. Seyyar satıcıların boş bıraktığı her gölgeye insanlar birikmiş. Herkesin bir şeyi, birini beklediği yerde oturmuş Weysî’yle çay içiyoruz.
Weysî çok dolu bu aralar. Ağzındaki kırık, çürük dişlerin arasından “eyle bir canım sıkılıyi” cümlesini tıslıyor boyuna. Etrafına bakıyor, kirle güzelleşmiş parmaklarıyla namluları gösteriyor, bana dönünce beraber oturduğumuzu unutmuş gibi tuhaf şekilde bakarak “eyle bir canım sıkılıyi” diyor yine.
Köy öğretmenleri çıkageliyor. Hastanelere gelenler, hastanelerden dönenler çıkageliyor. Ölüsüne gidenler, dirisine koşanlar çıkageliyor. Dükkânların önünden ıslak toprak kokusu yükseliyor. Dünden kalan yemekler ısıtılıyor. Kocaman bavullar üst üste diziliyor.
Eskiden böyle değildi. Eskiden bir aileye bakan taşra öğretmenleri süklüm püklüm olurlardı. Şimdi sadece kendilerine baktıkları için olacak mekâna uymayan, görünür bir şıklıkları var. Eskiden yabancılarla yerliler göz göze gelirlerdi, artık herkes gözlerini öte yana deviriyor.
Eskiden şoförlerin yakası bağrı açık olurdu, şimdi ellerini bellerine koyarak özenle hazırlanmış bir istatistik raporu okur gibi bakıyorlar. Ama beklemenin duruşu değişmez hiç. En az bir elin bir cepte olması lazım. Bir de artık derin bir keder mi var, ne? Verilmemiş bir cevap belki. Belki zamanını bekleyen bir cevap. Havada bitmiş bir yazın yorgunluğu, koyu bir rehavet, gökte yerini yadırgayan bir bulut.
Weysî’nin mesleği yüz metreden bilinir. Bu yüzden kimsenin ayaklarına kadar eğilerek “ez boyax kim” (boyayayım mı) ya da “boyalayım abê” diye sormuyor. Eskiden böyle değildi Weysî, ne olursa olsun yevmiyeyi doğrulturdu. Şimdilerde böyle. Canı sıkılıyi.
Namlulara alıştık Weysî’yle, korkmuyoruz hiç. Korku, kendin için duyduğun bir şeyse, anlaşılır ama anlayışla karşılanır bir duygu değildir. Ama zamanın böyle anlarında başkası için korkarsın. Bu anlaşılır bir duygudur işte. Böyle tuhaf şeyler konuşuyoruz Weysî’yle. Eskiden böyle değildik, böyle şeyler konuşmazdık. Kızlardan bahsederdi o, ben oğlumdan, öğrencilerimden bahsederdim. Birbirimizden sıkılınca şimdiki gibi çay içerdik. Ama şimdi sürekli olarak canımız sıkılıyi. İşler iyi olsa da sıkılıyi, 30 kundura boyalasak da, çorba sıcak olsa da. Değişmiyor.
“Derin dondurucu” denince aklıma adı hem İngilizce (Kick off) hem de Türkçeye (Başlama Vuruşu) yanlış çevrilmiş “Şwênek bo Yarî” filmi geliyor artık. Şewket Emîn Korkî’nin filmi, “A Field to Play/Oyun İçin Bir Saha” diye çevrilmeliydi. Evlerinden sürülen Kürtler Kerkük stadına sığınmışlardır.
Birilerinin futbol oynadığı yerde silahlı araç ve bomba enkazları vardır. Yedeklerin beklediği kulübede gözlerini, kollarını, bacaklarını mayın tarlasında kaybetmiş çocuklar oturur. Birilerinin para verip maç seyrettiği tribünlerde Kürtlerin cılız keçileri dolaşır. Roboskî’deki kapalı halı saha gibi, o da yas çadırı olarak kullanılıyordu! İnsanlığın belli bir işlevle kullanılan yapılarının bizim burada ölüme bakan bir yanı var. Ya “derin dondurucu?”
Birilerinin kurban etlerini, konservesini, suyunu koyduğu derin donduruculara Kürtler kokmasın diye yavrularının cesetlerini koydular! Gördük. Weysî’yle her şeyin farkındayız, her şeyi biliyoruz. Çaylar soğuk gelsin, namlular bize dönük olsun, kimse bizi insan yerine koymasın, önemi yok. Göğsümüzde bir ayaklanma var, korkmuyoruz da, ama eyle çok insan inciniyi ki, eyle bir canımız sıkılıyi ki!
Bize düşen katliam ve felaketti!