Yemeklik tane baklagiller içerisinde yer alan bezelye, içerdikleri protein oranının yüksek olması, konserve ve dondurulmuş gıda sanayinde kullanılması nedeniyle, insan beslenmesinde önemli bir yere sahiptir.
Bezelye donma noktasının üzerindeki sıcaklıklara dayanan bir yemeklik baklagildir. Havaların serin ve nemli olduğu yerlerde iyi gelişme göstermelerine karşın, sıcak ve kurak koşullarda gelişme gösteremez. Bitkinin çiçeklenme ve alt baklalarının donmaya başladığı dönemde anormal sıcaklık ve kuru hava koşullarından olumsuz etkilenir. 30 C nin üstündeki 3-4 günlük sıcak süresi verimi çok düşürmektedir.
Bezelye hafif kumlu-tınlı topraklardan ağır killi topraklara kadar çeşitli toprak tiplerinde yetişebilir. Nemli, iyi drene edilmiş, orta ağırlıktaki, yeterli humus ve kireci bulunan topraklarda iyi yetişir.
Bezelye yetiştiriciliğinde 25 cm ye kadar derinlikte toprak işlemesi yapılabilir. İyi işlenen ve yabancı otu az olan topraklarda iyi ürün verir. Kesekli ve kötü hazırlanmış toprak verimi olumsuz etkilemektedir. Kurak bölgelerde ise ilkbaharda yüzlek toprak işlemesi esastır.
Ekim Zamanı ve Yöntemleri
Bezelye danesinin hızlı çimlenmesi için yeterli sıcaklığın bulunması ve çeşidin vejetasyon süresinin göz önünde bulundurulması gerekir. Günlük sıcaklık 3-8 C olduğu zaman ekim yapılabilir. Yazlık ekimlerde ekimin geciktirilmesi verimi olumsuz etkilemektedir. Bezelyede en iyi ekim yöntemi ekim makinalarıyla yapılanıdır. Tohumluk tasarrufunun yanında, çıkış üniformitesi ve işçilik giderlerinin azaltılması sağlanır. Bezelyede ekim derinliği 4-8 cm arasında değişmektedir. Sıralar arası mesafe 40-50 cm olmalıdır. Sıra üzeri ise 5-6 cm olması önerilir. Ekilecek tohumluk miktarı danenin büyüklüğü ve tohumun saflığına göre 8-12 kg/da arasındadır. Metrekarede 50-60 bitki olmalıdır.
Bir baklagil olan bezelye, havanın serbest azotunu, Rhizobium leguminosarum bakterileri sayesinde, köklerinde oluşan nodozitelerde bağlamaktadır. Daha önce bezelye üretimi yapılan bölgelerde bakteri popülasyonu genellikle yeterli olmaktadır. İlk kez üretim yapılacak bölgelerde bakteri aşılaması gerekir.
Organik gübre verme imkanı varsa; gübreleme sonbahar sürümüyle birlikte yapılır ve dekara sürümden önce 3-4 ton yanmış çiftlik gübresi verilir.
Ekim öncesi verilecek azot, gelişmenin ilk döneminde nodoziteler teşekkül etmediği için faydalı olacaktır. Maksimum azot bağlama bitkinin çiçeklenme döneminde olur. Bakla oluşumuyla birlikte nodüller de dejenerasyon başlar.
Fosfor ve potaslı gübrenin tamamı ekimden 2 hafta önce sürümle birlikte toprağa karıştırılmalıdır. Azotlu gübre ise ekimden önce verilmelidir.
Toprağın yapısına bağlı olarak bir dekara ortalama 4-6 kg N, 4-6 kg P ve 4-6 kg K verilir.
Kurak yörelerde yada kurak geçen yıllarda bezelye yetiştiriciliğinde tane verimini garantiye almak için sulama yapılmaktadır. Sulama genellikle çıkıştan çiçeklenmeye kadar olan dönemde yapılmalıdır. Bezelye meyve bağlama döneminde toprak su kapasitesinin % 50-65 arasında olmasını ister. Sulanan bitkiler sulanmayan bitkilere göre daha fazla çiçek açar ve meyve bağlarlar. Bezelye yetiştiriciliğinde ülkemiz de genellikle karık usulü ve salma sulama uygulanmaktadır.
Kuru dane için hasat, bitkinin alt baklalarının sarardığı fakat çatlayarak tane dökmeden önce yapılmalıdır. Hasat, sabahın erken saatlerinde elle yolmak veya orakla biçmek suretiyle yapılır. Bitkiler birkaç gün tarlada kurutulduktan sonra harmanı yapılır. Harman bitkilerin sopayla dövülmesiyle, küçük tekerli traktörlerle çiğnenerek veya özel harman makinalarıyla yapılmaktadır. Harman sırasında tanelerin kırılmaması ve çatlamamasına dikkat edilmelidir. Hasat ve harman özel iki veya daha fazla sırayı söke bilen makinalarlada yapılabilir. Bu makinalar ülkemizde yoktur.
Güvenlik Kodu : W2XSL
#kırmızı kantaron yağının faydaları #fumigantlar #pest kontrol açıklaması #değirmen güvesi #tarımda görülen önemli nematod familyaları #adaçayı şifası #pepino yetiştirme #melisa çayı tarifi #yaprak bitleri ve mücadelesi #bitki besin elementleri potasyum #karayemiş #lezzetli çay demlemek için su ve miktarında dikkat edilmesi gerekenler