İKSV tarafından Koç Grubu ana sponsorluğunda düzenlenen 15. İstanbul Bienali ile eşzamanlı olarak Üsküdar Bağlarbaşı’ndaki Abdülmecid Efendi Köşkü’nde sergilenen Ömer Koç koleksiyonu eserlerine 4-5 kişilik bir grup tarafından “Laiklik bu mu?”, “Bu memleket sizin yüzünüzden bu hale geldi” bağırmaları eşliğinde saldırı düzenlendi.
“Kapı çalana açılır” başlığı altında Abdülmecid Efendi Köşkü’nde düzenlenen sergiye saat 14.00 sıralarında gelen saldırgan grup 1. kattaki sergi alanında olay çıkardı. Önünde özel güvenlik görevlisinin beklediği Ron Mueck’e ait “Hırka Altındaki Adam” heykelinin önüne gelen grup, eseri tahrip etmek istedi. Saldırıyı önlemeye çalışan güvenlik görevlisini itekleyerek yere düşüren saldırganlar diğer güvenlik görevlilerin müdahalesiyle heykelden birkaç metre uzaklaştırıldı. Bu sırada “Laiklik bu mu?”, “Bu memleket sizin yüzünüzden bu hale geldi”, “Burada bunlar sergilenemez” diye bağıran grubun güvenlik elemanları çevirdi.
T24’te yer alan habere göre grup, eserlere karşı saldırıyı sürdürmek isterken, sergiyi gezmeye gelenler alkış tutarak saldırıyı protesto etti. İzleyiciler “Görmek istemiyorsanız gelmeyin. Dışarı, dışarı” sözleriyle alkışla tempo tuttular. Saldırganlar yaklaşık 15 dakika süren arbedenin ardından eserin sergilendiği salondaki kapıdan bahçeye çıkarıldılar.
2. kez saldırı
Saldırganlar için emniyete bildirimde bulunan güvenlik görevlileri T24'e bugün (22 Ekim 2017 Pazar) 2. kez saldırı olduğunu söylediler. Sabah saatlerinden yapılan ilk saldırıyı düzenleyenleri polise teslim ettiklerini belirten güvenlik görevlileri, “Ancak bu tip saldırganlar serbest bırakılıyor. Bir yaptırım uygulanmıyor” sözleriyle yakındılar. Güvenlik görevlileri, saldırganların, köşk içinde ısınma amaçlı yapılan şömine benzeri yapıyı “mimber” sandıklarını da dile getirdiler.
Gazeteler hedef gösterdi
Dün çok sayıda sosyal medya kullanıcısı bianelde yer alan sanat işleriyle ilgili olarak "Bu rezilliğe izin vermeyeceğiz" paylaşımlarında bulunmuştu. Bugün (22 Ekim 2017) Yeni Söz gazetesi birinci sayfasından bienali hedef gösteren bir haber yayınladı. Takvim gazetesi de, "II. Abdülhamid Han'ın satın alıp amcazadesi son halife Abdülmecid Efendi'ye hediye ettiği tarihi köşkte sergilenen rezalet infiale sebep oldu" ifadelerinin kullanıldığı yayın yaptı.
Öte yandan Anayasa değişikliği referandumu sırasında yaptığı açıklamalarda sık sık gündeme gelen Abdulhamit'in torunu Nilhan Osmanoğlu, dün sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımla Abdülmecid Efendi Köşkü'ndeki bienal sergisini hedef göstermiş ve “Son Halife Abdülmecid’in evinde Koç tarafından açılan sergi durdurulmalı! Kuzguncuk'ta bulunan sergide sanat adı altında “rezalet”!!!” demişti.
Geç Osmanlı mimarisinin görkemli örneklerinden olan Abdülmecid Efendi Köşkü, 19. y.y. sonralarında Mısır, Hıdıvi İsmail Paşa tarafından av köşkü olarak yaptırıldı. Mimarı kesin olarak bilinmeyen, ancak Vallaury'ye atfedilen eser Sultan 2. Abdülhamid tarafından satın alındı ve yeğeni Abdülmecid Efendi'ye devredildi.
Osmanlı İmparatorluğu'nun son halifesi olan ve sanata düşkünlüğüyle bilinen, resimleri Türk resim tarihine geçen Abdülmecid Efendi, köşkü yazlık olarak ve sanat çalışmaları, sanat toplantıları için kullandı. Nü niteliğindeki eserleriyle de bilinen Abdülmecid Efendi halifeliğin kaldırılmasının (1924) ardından yurt dışına çıkarıldı, öldükten sonra cenazesi Medine'ye nakledildi.
1924 yılında İstanbul Defterdarlığı'na geçen köşk, 1980'li yıllarda Yapı Kredi Bankası'nın kurucusu Kâzım Taşkent tarafından satın alındı, ardından Yapı Kredi Bankası'nı da bünyesine katan Koç Topluluğu'na devredildi. Köşkü restore eden Koç Topluluğu, "Hanedandan Bir Ressam" başlıklı sergiyle Abdülmecid Efendi'nin eserleri eşliğinde köşkü tekrar ziyarete açmıştı.