Emine Durali/Uzman Kur'an Kursu öğreticisi - Lüleburgaz Görünüm Gazetesi - İnsana Taraf Gazete
Yazı Tarihi: 18 Mayıs 2018 Cuma 14:03
Edeb; İnsanın söz ve hareket olarak diğer insanlarla olan ilişkilerinde ölçülü davranması ve iyi geçinmesidir. Bütün hallerde istikamet ve iyilik üzere bulunmaktır. Sözün güzelliği, zerafeti ve ahengi edebiyat, özün güzelliği, zerafeti ve ahengi ise edeptir. Edepteki elif harfi eline, dal harfi diline, be harfi ise beline hakim olmayı remzeder.
Edep, davranış biçimlerini veya davranıştaki ölçüyü tanımlayan değerler bütünü, insanı utandıracak şeylerden koruyan sağlam bir irade ve vicdan duygusudur. İnsanlığa rehber olarak gönderilmiş kutsal kitabımız bir edepler manzumesidir adeta. Bir Müslüman için edep, ‘‘ Her nerede olursanız olun , o( Allah) sizinle beraberdir.’’ (Hadid 4) ayetinin ifade ettiği bir bilinç ve farkındalık halinde yaşamaktır.
Edebin bulunduğu yerde akıl ve iman da vardir. Bu hususu Mevlana şöyle ifade eder
Sordum akıldan söyle bakalım nedir iman ?
Akıl gönül kulağıma “edep” dedi heman ..
Hasan-ı Basri der ki ; “insanların edeple ilgili bilgisi çoğaldı fakat edep azaldı”. Günümüzde aile başta olmak üzere cemiyet hayatının tamamında edep yoksunu hal ve tavırlar çoğaldı. Anne babasına, büyüklerine, öğretmenlerine saygısı olmayan edep yoksunu nesiller yetiştirmeye başladık. Yeryüzünde ilk edepsizliği yapanın iblis olduğunu bile bile onun yolundan gitmeyi tercih eder oldu neslimiz. Kur’an-ı Kerim’de adı en çok anılan kavim “İsrailoğulları” hep işledikleri edepsizlikleri ile gözler önüne serilip insanlığa ibret levhaları halinde sunulmuştur. Rabbimizin kendilerine indirdiği kudret helvası ve bıldırcın eti ile yetinmeyen birkaç edep yoksunu “hani bize yerin bitirdiklerinden soğanından sarımsağından istesen” deme küstahlığını göstermişler ve bu edepsizliklerinin sonunda kudret helvası ve bıldırcın etinden olmuşlardır.
Edep güzel ahlakın zirvesidir. Allah’ın bir kimseye verdiği en hayırlı ve en kıymetli nimet güzel ahlaktır. Kıyamet gününde mizanda en ağır gelecek amel de güzel ahlaktır. Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur "Hiçbir baba çocuğuna güzel edepten daha üstün bir miras birakamaz. ". (Tirmizi) Hz. Ali “Kişinin edebi zehebinden hayırlıdır” yani kişinin edepli olması sahip olduğu tüm dünya servetinden hayırlıdır ve “Edebin ne kadar önemli olduğunu bilseydiniz rabbinizden rızık yerine edep isterdiniz” buyurması hep bu önemi kavratmak için söylenmiş sözlerdir.
Toplumda edebin yok olması demek ahlakın ve dolayısıyla da dini değerlerin yok olması demektir. İnsanlık edep ve haya ile tekrar fıtratına dönmedikçe dünyadaki ahlaki soykırım bitmeyecektir. Unutmayalım ki edeb ile gelen lütuf ile gider...
Bu yazı 13231 defa okunmuştur.
» İLLA EDEP