Çocukların Cezaevinde Ne İşi Var?
Bianet / 20.06.2012
Gündem Çocuk Derneği Türkiye’de çocukların temel çocuk adalet sistemine aykırı biçimde kapalı kurumlara kapatıldıklarını hatırlatarak yapılması gerekenin çocukları toplumdan izole etmeden psiko-sosyal destek vermek olduğunu dile getirdi.
Gündem: Çocuk Çocuk Hakları Merkezi Şanlıurfa Cezaevi’nde yaşanan protesto ve ölümlerin ardından Pozantı Cezaevi’nde yaşananları da hatırlatarak Türkiye’deki cezaevi sorununun tüm baskı ve sansüre rağmen üstü kapatılamaz boyutlarda olduğuna dikkat çekti, çocuk adalet sistemiyle ilgili uyarılarda bulundu.
“Çocuk adalet sisteminin temel ilkesi çocuğun suçlu olduğu yerine bir sebeple suça sürüklendiğinin kabulüdür. Bu kabul, yetişkinlerden farklı olarak çocukların, klasik yollarla (kapalı kurumlarda süreli hapis cezaları ile) cezalandırmak yerine onları suça sürükleyen sebeplerin üzerine gitmeyi ve bu sarmalın dışına nasıl çekilebilecekleri üzerine yoğunlaşmayı gerektirir.”
Gündem Çocuk’un açıklamasında çocukların kapalı kurumlarda yetişkinlerle aynı koşullar altında hapsedilmesinin bir çare olmadığı dile getirildi. Buna rağmen binlerce çocuğun daha yargılama aşamasında doğrudan kapalı kurumlara kapatıldığı hatırlatıldı.
Çocuk adalet sisteminin hiçbir aşamasının çocukların yüksek çıkarına ve temel ilkelere göre düzenlenmemiş olduğundan hareketle çocuk hapishanelerinin doluluğuna da değinen Gündem Çocuk, kapalı kurumların yetişkinler için düzenlenmiş kurumlar olduğunu vurguladı.
“Bu mekanlar kapasitesinin üç katına kadar çocuk tutuklu ve hükümlü ile doldurulmuş durumda. Bu kadar yanlışı üstüste yapan hiçbir ülke Pozantı’da patlak veren tecavüz olaylarına ya da Urfa’da çıkan isyana şaşırmamalı.”
Çocuklar tutuklu yargılanmasın
Gündem Çocuk yapılması gerekenleri de sıraladı.
* Tüm kapalı kurumlar bir an önce sivil denetime açılmalıdır. Sivil denetimin olmadığı kapalı kurumlarda insani koşulların sağlanması olanaksızdır.
* Özgürlüğünden yoksun bırakma “en son seçenek” haline getirilmelidir. Oysa Türkiye’de çocuklar çok yaygın bir biçimde yargılamalarının ilk günlerinden itibaren tutuklu olarak yargılanmaktadır. Yargılamalar yıllarca sürmekte ve çocuklar daha fazla kapalı kurumlarda kalmasın diye avukatları temyiz yolunu bile kullanamamaktadır.
* Başta Urfa Cezaevi olmak üzere çocukların bulunduğu tüm kapalı kurumlarda uzman sivil toplum kuruluşlarının çocuklarla görüşmelerinin önü açılmalı, çocuklara verilmesi gereken psiko-sosyal destek programlarına gerekli özen gösterilmeli ve destek verilmelidir.
* Kapalı kurumlardaki çocukların yakınları ile görüşebilmeleri kolaylaştırılmalı, çocukların cezalarını ailelerinin yanında çekebilmelerinin önü açılmalıdır.
* Çocuk Adalet Sisteminin Keçiören Eğitim Evi gibi az sayıdaki iyi uygulamalarının kapatılarak kentten izole cezaevi kampüslerine taşınmasından vazgeçilmelidir. Çünkü çocukları girdikleri suç-ceza sarmalından kurtarmanın en iyi yolu onları toplumdan izole etmeden psiko-sosyal destek vermektir.
* Urfa’da başlayan isyanın başka kurumlara sıçramaması için sivil toplum kuruluşları ile birlikte bir an önce sosyal hizmet temelli destek ve iletişim programları uygulamaya konmalıdır. (YY)