EREĞLİ YÖRESİNDE GAGAVUZLAR | Ereğli Haber Hayat
Akçakoca’nın Kandıra ve Karamürsel’i, Akçakoca ile Gazi Abdurrahman Alp’lerin Aydos ve Samandra kalelerini alması ve Orhan Bey’in Nikea (İznik)’yı muhasarası üzerine kenti kurtarmak için Bizans İmparatoru III. Andronikos, Rumeli’den getirttiği 2 bin kişilik kuvvetle Anadolu’ya geçince, Darıca ile Eskihisar arasındaki Pelekanon mevkiinde iki ordu karşılaştı. Osmanlı askerinin gece taarruzu sonucu şaşkına dönen Bizans ordusunda büyük bir panik oldu ve dağıldı, imparator İstanbul’a canını zor attı. ( 1329/30 ). Düşman ordusunda bulunan Gagavuz Türkleri, Osmanlı’ya iltihak edince Orhan Gazi onları Herakleia Pontika cihetine yollayıp bu Bizans kentini kollama görevini verdi. Gagavuzlar yöreye gelip obalarını kurdular. Muhtemelen yerleştikleri yer de bugünün Karakavuz köyü idi…
11.yz.ın ilk yarısında Karadeniz’in kuzeyine gelmiş bulunan Oğuzlar’ın, en çok 20-30 bin çadırlık bir koluna Bizanslılar Uz, Ruslar Tork ( Torki ) demişlerdir. Bu Oğuz kolu, 1065’te Tuna’ya inmiş, Yunanistan’a kadar tüm Balkanlar’ı yağmalamış, bir salgın hastalık nedeniyle sayıları azalınca Bizans hizmetine girmişlerdir. Bunların bir kısmı Bizans sınırlarında Makedonya’ya yerleşmişlerdir. 1071 Malazgirt Savaşı’nda karşılarında Türk soydaşlarını gören Bizans ordusundaki Uzlar, Peçenekler ve Kumanlar gibi Selçuklu saflarına geçerek savaşın sonucunu değiştirmişlerdir. Balkanlar’da kalanlar ise Slav’laşmış ve Hıristiyan dinini kabul etmişlerdir.
Bugünün Romanya, Kuzeydoğu Bulgaristan, Moldova ve Ukrayna topraklarında yerleşen Uzlar ise Ortodoks mezhebini kabul etmişler ve onlar da Slav ırkıyla kaynaşmışlar ancak yine de Türk ve Oğuz töre ve adetlerini yaşatmışlardır. Buralardaki Uzlar, kendilerine Karaoğuz ( Gagavuz ), Balkan Gagavuzları da Sorguç ( Surguç ) olarak adlandırmışlardır.
Moğollar’ın 1224’te Ruslar’ı yenmesinden sonra Gagavuzlar ikinci defa Tuna’yı geçerek Silistre ve Varna yörelerine yerleşip burada Hıristiyanlık’ı kabul ettiler. 18. ve 19.yz.da Balkanlar’da baş gösteren karışıklıklar ve baskılar nedeniyle Besarabya’ya göç etmişlerdir.
Bir kısım Oğuz boyu, Anadolu Selçuklu Sultanı II. İzzeddin Keykavus ile birlikte Kırım’a gitmiş, sultanın 1278’de ölmesinden sonra Dobruca’ya yerleşip 14.yz.da Hıristiyan’laşmışlardır.
1354’te Orhan Gazi’nin büyük oğlu Süleyman Bey ( Şah ), Ankara’yı Eretnaoğulları’ndan aldıktan sonra Çankırı üzerinden Süleymanbeyler köyüne gelip buradan Herakleia Pontika’yı seyrettiği sırada, Karakavuz köyünü kurmuş olan Karaoğuzlar ( Gagavuzlar ) huzuruna çıkıp bir kez daha onun nezdinde Osmanlı’ya biatlarını yenilemişlerdir.
Gerçi Süleyman Bey, Herakleia Pontika müstahkem kalesini fethedemedi ama, Bizans İmparatoru Kantakuzes, damadı olan Orhan Gazi’ye, bu Karadeniz kale limanını bağışlamış olabilir. Kendinden önceki imparatorun İstanbul’u ele geçirme çaba ve girişimlerini önlemek için kayınpederine yardım eden ve ona tam silahlı Kayı yiğitleri veren damadına, Kantakuzes düğün drahoması veya hediye olarak Karadeniz Ereğlisi’ni civarıyla birlikte vermiş olabilir. Ve kentin en büyük kilisesi olan Ayasofya, Orhan Gazi adına camiye çevrilmiş olabilir…