24 Temmuz 2017, Pazartesi 13:05
Bu sene Ramazan Bayramı namazını İstanbul’umuzun en büyük camilerinden birinde kıldım, çok şükür. Sabah namazından sonra vaaza başlayan vaiz efendi, beni âdeta sarsan ciddi bir konuyu işledi. Ben bu konunun bu kadar çok önemli olduğunu bilmiyordum diye, aynı gün fetva emînlerini arayarak, tatmin oluncaya kadar araştırmalar yaptım. Yanlış anlaşılmalara ve hatta tartışmalara bile sebep olan bu konuyu, teferruatıyla paylaşmak istiyorum.
-“..Muhterem Müslümanlar. Nasıl ki, Allah’ın haram kıldığı içkiyi içen de, üreten de, satan da, servis eden de vebal altındadır, günahkârdır ve âsîdir. Bu yollardan kazanılan para da haramdır… (Buraya kadar âmennâ, şimdi dikkat.)
Aynen bunun gibi; Allah’ın kesin emri olan orucu alenî yiyenlere de lokantasında, börek salonunda, büfesinde, pasta hanesinde vs. yerlerde hizmet edenler de, vebal altındadır, günahkârdır ve âsîdirler. Bu şekilde kazandıkları para da haramdır…”
Ramazan boyunca birçok semtte açık olan lokantalara, büfelere, börekçilere, kafeteryalara, dönercilere, pasta hanelere âşinâ olduğumuz için ve de acaba ben mi yanlış anlıyorum düşüncesiyle, ikinci açıklamasını kayda aldım. Araştırmalarımı bu kayıt üzerinden yaptım.
Yaptığım ciddi araştırmalar neticesinde, bu konudaki nihâî hükmü özetlemeye çalışacağım:
Evet, vaiz efendinin anlattıkları tamamen doğrudur ve hakikattir. Özellikle ilk bölüme hiç bir itiraz yok. Fakat ikinci bölüme itirazlar var. “Her konuda olduğu gibi, bu Ramazanda açık lokantalar vs. konusunda da Ancaak,” denilerek ilave edilecek istisnâî kısımlar, yukarıdaki vaazda maalesef eksik bırakılmıştır” deniliyor ve şöyle açıklanıyor.
“Bazı hallerde zaruretler nedeniyle, harama kısmen ve geçici cevaz verildiği gibi, burada da bazı zarurî ve müstesna haller vardır. Meselâ: Yolculuklarda oruç tutmamaya, hastalıklarda dindar doktorun verdiği rapor ile ve diğer meşru zaruretlerde oruç tutmamaya ruhsat ve müsaade vardır. İşte böyle kişilerin çoğunlukta olduğu bölgelerde, (hastane karşılarında, otogarlarda vb.) sadece bu niyetle ve alenî olmamak şartıyla, yani lokantanın pencerelerini perdeleyerek ve ışıkları loş tutarak, lokantasını açık tutmaya CEVÂZ vardır. Bunun dışındakiler vebal altındadır ve kazandıkları para da HELÂL DEĞİDİR.” ..deniliyor.
Bu açıklamalar ışığında, İstanbul ve bazı büyükşehirlerdeki nüfusun ’unun seferî, oruç tutamayan hasta ve bazı meşru zaruretliler olduğu hesap edilirse, BİR MİLYON kişiyi geçen topluma hizmet için, elbette çok sayıda yer açık bulundurulmalıdır. Fakat; alenî olmamak ve lokantanın ve o tür işyerlerinin pencerelerini perdelemek şartıyla!... ..deniliyor.
Bunların birincisi, İlâhî olan oruç emrinin çiğnenmesidir, yani bu bir isyandır, fısk’tır ve bu fıskı alenî (açık-açık) işleyene de İslâm literatüründe, fasık-ı mütecahir denir. Böyle açıkça günah işleyen fâsık-ı mütecahirin, şer’î mahkemede şahitliği bile kabul edilmez. Yani İslâm beldelerinde bunlar “güvenilmez kişi” ilân edilir.
Fıkhımızın en temel ilkelerinden birisi de şudur.
Bu konu ile ilgili, ilginç bir anekdot arz edeceğim:
-“..Bu Gayrimüslim arkadaşımızın kendisi Ermeni olsa bile, oruçluya saygı göstermesi bir Müslim sıfatıdır, ben onun o Müslim sıfatını takdirle karşılıyorum ve övgüyle anlatıyorum. O açık açık oruç yiyenlerin hareketleri ise, TC kimliğinde İslâm yazsa da, asla bir Müslim sıfatı değildir, onun için de onu asla tasvip etmiyorum ve nefretle kınıyorum.” Vesselâm.
“İnsanların ilk Peygamberlikten beri duyageldikleri sözlerden bi­risi şudur: Utanmaz isen, dilediğini yap!” (Kaynaklar: Buhari, Enbiya 54, Edeb 78; Ebu Davud Edeb, 6; İbn Mâce, Zühd 17; Muvattâ, Sefer 46; Ahmed b. Hanbel, 4/121-122, 5/273 Fetva.net)