Siyah Gri Beyaz: 2014
Eser: "Geopoliticus Child Watchingthe Birth of the New Man"Salvador Dali
Savunma teknolojileri, doğası gereği ekonomik, ticari, askeri ve
bilimsel çok sayıda boyuta sahip, disiplinlerarası bir konudur. Savunma
teknolojilerinin yönünü ve kapsamını belirleyen ana etken, ülkelerin askeri
güçlerinin ihtiyaçlarıdır. Bu ihtiyaçlar ise, ulusal güvenlik algısının ve
ulusal stratejilerin ışığında şekillendirilmektedir. Dolayısıyla savunma
teknolojileri, üreten ya da tedarik eden (müşteri) ülkelerin jeopolitik
gündemleri ve güvenlik ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilmektedir.
Savunma sanayiinin sadece ulusal güvenliği kurma ve korumada bir araç
değil, aynı zamanda ulusal ekonomiye katma değer sağlayan bir sektör olduğu
hususu gözden kaçırılmamalıdır. Bu katma değer, sadece ulusal ihtiyaçların
karşılandığı, iç pazara yönelik bir sektörel faaliyet olarak
değerlendirilmemelidir. Savunma sanayii bir dışsatım (ihracat) kalemi olarak
aynı zamanda bir uluslararası ilişkiler ve yumuşak güç (soft power) unsurudur.
Başka bir deyişle savunma teknolojilerinin ihracatı, ülkelerin uluslararası
ilişkilerinin ana konularından biridir.
Bu ana hususlardan hareketle, savunma teknolojilerine yönelik kısa, orta
ve uzun vadeli eğilimleri tespit etmek için, bu teknolojilerin geliştirilmesine
yön veren bölgesel jeopolitik gelişmelerin incelenmesi gerekmektedir. Bu
çalışmada, dünya çapında halen gündemde olan başlıca jeopolitik kriz bölgeleri
ve bu bölgelerin savunma sistem ihtiyaç ve eğilimlerine etkileri genel bir
çerçevede incelenecek, tespitler ışığında 2020'li yıllara dair değerlendirme ve görüşler
Asya - Pasifik,
Doğu Akdeniz Bölgesi ve Enerji, Türkiye ve Enerji Politikaları, Rusya ve Enerji, Enerji Ekonomisi ve Politikası, Güvenlik ve Enerji gibi başlıklara sahip oturumlar şeklinde düzenlenmişti. Özellikle Kocaeli Üniversitesi öğrencileri ile yurtdışından geniş bir katılım mevcuttu. İlk kez böyle kalabalık bir kitleye, hem de Doç. Dr. Sandıklı gibi bir isimden hemen sonra sunum yapmış olmak heyecan verici bir tecrübe idi.Siyah Gri Beyaz okuru bildiride çok yeni bir şey bulmayabilir, ancak yine de paylaşmak isterim.
1991 Körfez Savaşı'nın en önemli özelliklerinden biri, savaşın neredeyse anbean televizyonlardan naklen izlenmesiydi. CNN kanalı aracılığı ile Bağdat'ın bombalanması, şehirdeki uçaksavar bataryalarının gökyüzüne açtığı yaylım ateş, güdümlü bombaların hedefleri vurması, dünya çapında milyonlarca seyirci tarafından izlendi. Çok net hatırlıyorum, televizyon yayınları sık sık ya iki tarafın yetkililerinin açıklamaları ya da Bağdat'ta sirenlerin çalması ile kesilir, olay yerine canlı bağlantılar yapılırdı. Kitle iletişim araçları ve bilişim teknolojilerindeki gelişmeler ile takip eden yıllarda gerçekleşen savaş ve çatışmalar daha net, aracısız ve sansürsüz evlerimize girmeye başladı. Savaşlar artık HD kalitesinde. Birinci Dünya Savaşı, savaşın sadece meydanlarda değil şehirlerde de savaşılmaya başladığının habercisiydi. Cephe gerisindeki halk, savaşın etkilerini, dehşetini ve sıcak nefesini daha yakından hissetmeye başlamıştı. İkinci Dünya Savaşı ile bu dönüşüm tamamlandı: Savaş orduların değil, ulusların topyekûn dahil olduğu bir olgu haline geldi. Ve artık teknoloji sayesinde savaş CNN ile naklen izletilen değil, internet üzerinden anlık takip edilebilen bir şeye dönüştü.
Etki Odaklı Harekât döngüsüKaynak: "Effects Based Operations: Change in the Nature of Warfare",Deptula, A., 2001
ABD Hava Kuvvetleri’nin bütçe kesintileri tasarruf
planı dahilinde A-10 Thunderbolt II taarruz uçağını emekliye ayırmak istemesi,
bu ülkede yoğun tartışmalara neden oldu. Bu uçağın Afganistan ve Irak’ta önemli
görevler üstlenmiş olmasından hareketle, büyük bir kitle tarafından asimetrik
tehditlerle ve terörizmle mücadele için varlığının gerekli olduğu savunulmakta.
Öte yandan A-10’un emekliye ayrılmasını savunan grubun başlıca argümanı ise,
sadece tek bir görev tipi için tasarlanmış bu uçağın artık teknolojik ömrünün
sonuna geldiği, işletme ve idamesinin yüksek maliyetli olduğu, özellikle yer
hedeflerine saldırı görevlerinin F-16, İHA’lar ve yakın gelecekte hizmete
girmesi umulan F-35 tarafından devralınacağı şeklinde.
ABD Temsilciler Meclisi’nin aldığı karar, şimdilik
A-10’u emeklilikten kurtarmış gibi. Ancak bu tartışmaların, 21’nci yüzyılda savunma
ve güvenlik planlamasını şekillendiren özünü yakalamak gerek.
A-10, ABD Hava Kuvvetleri’nin açtığı A-X ihalesi
kapsamında Fairchild Republic firması tarafından geliştirilen ve ilk uçuşunu
1970’li yılların başında gerçekleştirmiş, iki jet motorlu bir taarruz uçağı.
Esasen, 30mm Gatling tipi bir top olan GAU-8’i taşımak için tasarlanmış bir
uçak. A-10’un ana görevi, Avrupa’da gerçekleşmesi beklenen bir NATO – Varşova Paktı
savaşında, kıtanın geniş düzlüklerine akacak olan Sovyet zırhlı birliklerini
hızlı ve etkin bir biçimde imha etmek idi. Bu, asla gerçekleşmedi. Bunun yerine
zaman içinde güdümlü silah taşıma ve gece ya da kötü hava koşullarında uçuş
yeteneği kazanan A-10, 1991 Körfez Savaşı, 2001 Afganistan Harekâtı ve 2003
Körfez Savaşı gibi görevlerde, özellikle yakın hava desteği görevlerinde önemli
başarılar elde etti.
Etki Odaklı Harekat,
3. Ağ merkezli muharebede sonuç alıcı etken, hasımla arada asgaride sabit bir δbilgi farkının korunmasıdır. Hava gücü, çok çeşitli algılayıcı sistemlerin irtifa parametresinden dolayı çok geniş bir alanı kapsayacak biçimde kullanılabilmelerine izin vermesinden ötürü, bahsi geçen ağın özkütlesi en yüksek birimidir. 4. Bilgi harbi ve ağ merkezli muharebe konseptleri ışığında platformdan kabiliyete kayan odak noktası, hava araçlarını taşıyıcı birer unsur haline getirmiştir. Taşınan / entegre edilen sistemlerin kabiliyetleri ön plana çıkmıştır.
Siyah Gri Beyaz okuru zaten bildirinin genel içeriğini tanıdık bulacaktır.Bunların dışında,
Marine and Commerce dergisinin MAST 2014 fuarı için hazırlanan özel sayısı için askeri denizcilik sektörünün güncel durumuna ilişkin bir makalem yayınlandı. Makaleye buradan erişebilirsiniz.Air Forces Monthly dergisi için Türk Kara Havacılığı, Air International dergisi için ise Türk Hava Kuvvetleri'nde KC-135R ve Türk Hava Kuvvetleri için F-35 tedariği projesindeki güncel duruma dair makaleleri hazırladım. Zannediyorum Kara Havacılık ve F-35 makaleleri Temmuz ayında yayınlanacak.ODTÜ Bilim ve Teknoloji Politikası Çalışmaları bölümündeki yüksek lisans programım için de "Service Oriented Economies: By-Product of ICT or Myth?", "Global Production Networks, Technology Transfer and Developing Countries" ve "A Different Space Odyssey" başlıklı birer makale / dönem projesi yazdım. Her ne kadar ilk ikisi doğrudan Siyah Gri Beyaz'ın genel içeriğine uymasa da paylaşmayı düşünüyorum. Üçüncü çalışmamda ise, uzayın askeri amaçlarla kullanımını, Stanley Kubrick'in "2001: A Space Oddyssey" adlı kült filmi doğrultusunda sunmaya çalıştım.Sanırım biraz yoruldum.
Türkiye'nin yakın çevresinde bulunan ülkelerin savunma tedarik ve modernizasyon projelerinin açık kaynaklardan derlediğim bir dökümünü, Dört Deniz Raporu başlığı altında yayınladım. Ana başlık altındaki menüden de erişilebilir.Rapor, Microsoft Excel Web App uygulaması ile hazırladığım etkileşimli bir excel tablosu halinde. Burada, verilerin bir dökümü incelenebilir. Ayrıca her bir aşağı açılan (drop down) menüdeki "Filter..." seçeneği ile isteğe bağlı filtreler oluşturulabilir. Söz gelimi sadece belli bir ülkenin belli bir alandaki ihaleleri filtrelenebilir.Dört Deniz Raporu yaşayan bir veritabanı. Devamlı olarak güncelleyip doğrulamaya çalışıyorum. Bu süreçte Siyah Gri Beyaz okurunun desteğine müteşekkir olurum.
Grafik: Michael Kreil Zekânın sözlük karşılığı, "insanın düşünme, akıl yürütme, objektif gerçekleri algılama, yargılama ve sonuç çıkarma yeteneklerinin tamamı, anlak, dirayet, zeyreklik, feraset" olarak geçiyor. Dolayısıyla zekâ, elde edilen verileri işleyebilme, mevcut verilerle karşılaştırabilme, birleştirebilme ve yeni veri oluşturabilme gibi bir dizi süreci içeren bir kabiliyet. Daha doğrusu kabiliyetler bütünü: Bu yüzden duygusal zekâ, matematik zekâ gibi alt dalları var.
Eser: "Man Writing"Oliver RayKaynak: http://www.oliverray.ca
Zamanın ne kadar hızlı geçtiğini ölçmek için, izlerine bakmak gerekli. Ve nasıl geçtiğini de.Bu hariç Siyah Gri Beyaz'da yayınladığım, çoğu orta halli birer makale boyutundaki 619 yazının her birinin ayrı hikayesi var. Her biri, kişisel yolculuğumdaki birer menzil taşıdır; öğrendiğim, düşündüğüm, tasarladığım ya da araştırdığım konularla ilgili yansımalardır. Çoğu zaman yazdıktan ve yayınladıktan sonra, ilginç bir şekilde, tatmin yerine tatminsizlik, eksiklik ve yoksunluk hissi duyuyorum: Konuyu daha ayrıntılı nasıl ele alabilirdim, daha nasıl açabilirdim, daha neleri araştırmam gerekirdi nitelikli bir içerik için... Her bir yazı, kafamı kaldırmaya yeltendiğimde öğretmenimin eliyle bastırıp yüzümü kitaba gömmesi gibi bir etki yapıyor.Yazdıkça ve okudukça aslında ne kadar az şey bildiğimi farkediyorum. Kişisel öykümün vazgeçilmez bir parçası olan Siyah Gri Beyaz bu nedenle, her geçen gün, daha doğrusu her yeni yazıda daha da fazlası için zorlayan, talepkâr bir öğretmene dönüşüyor. Değerli Siyah Gri Beyaz okuruna, bu öğretmen karşısında beni yalnız bırakmadığı için teşekkürlerimi sunuyorum.
Kendi iç muhasebemi yaptım. Ancak içim rahat etmedi, Türkiye için de yapmak istedim. Bu konuda yeteri kadar done ve veri mevcut, tek yapılması gereken biraz daha yakından bakmak ve zaman ayırmak. 2013'te Türkiye neredeydi? Innovation Union Scoreboard ve Global Innovation Index başlıklı araştırmalar, bilim, teknoloji ve inovasyon alanlarında (yani bir ülkenin gelişmesinin ve kalkınmasının sacayakları) Türkiye'nin fotoğrafını çekmişler bile. Her ne kadar geçtiğimiz sene pek çok ülkede gündemin birinci sırasına oturup uzun süre tartışılmış olsalar da, Türkiye'de öksüz ve yetim kalmışlardı.