Süryaniler eğitim yılına ilkokulsuz başlıyor…
İstanbul’da 2013’te açılan Süryani Mor Efrem Anaokulu iki yıldır mezun verirken, öğrencilerin gidebileceği bir ilkokul halen bulunmuyor.Süryaniler, yeni eğitim öğretim yılına da ilkokulu olmadan başlıyor. İstanbul’da 2013’te açılan Süryani Mor Efrem Anaokulu iki yıldır mezun verirken, öğrencilerin gidebileceği bir ilkokul halen bulunmuyor. Devlet desteği olmaksızın bir okul açılması ise şimdilik mümkün görünmüyor.
1913-1914 öğretim yılında, Osmanlı vilayetleri ve livalarında, gayrimüslim toplumlarına ait toplam 2 bin 580 okul bulunuyordu. Bu okullardan 29’u Süryani toplumuna aitti. 1928’de Mardin’deki son Süryani okulunun da kapanmasının ardından, Süryaniler yaklaşık 90 yıl boyunca okul açamadı. Lozan Antlaşması’yla gayrimüslim toplulukların eğitim hakkının güvence altına alınmış olmasına rağmen okul açmalarına izin verilmeyen Süryaniler, en temel insan haklarından biri olan eğitim-öğretim hakkından mahrum kaldılar.
İzmir Metropoliti Aziz Hrisostomos
Mudanya yakınlarındaki Propontis’in Triglia adındaki küçük kasabasında, 1867 yılında doğmuştur. Babası Nikolaos Kalafatis ve annesi ise Kalliopi Lemonidou idi. Ruhban olmaya genç yaştayken karar verdi. Heybeliada Ruhban Okulu’nda okudu. Yayınlanan ilk kitabı “ΠερίΕκκλησίας” (Kilise Hakkında) 1.110 sayfadan oluşuyordu. Kitap dört bölümdü, birinci bölümü Ortodoksluğun, Katoliklikten ve Protestanlıktan farkları üzerinedir. İkinci bölüm Peter Mogilas’ın Ortodoks inancı üzerine olan ikrarını içerir, üçüncü bölüm Protestanlığın kontrolü ve dördüncü bölüm de Katolikliğin yanlışları üzerinedir.
3. Yoakim metropolit olduğu zaman, Aziz Hrisostomos’u 1910 yılına kadar Drama metropoliti yaptı. Bu süreç boyunca Aziz Bulgaristan terörüne ve Romanya propagandasına karşı direndi. 1910 yılından şehit edildiği güne kadar İzmir metropoliti olarak hizmet verdi (27 Ağustos 1922’de ruhunu teslim etmiştir). Görevi boyunca metropolit olarak çok sayıda kilise, hastane, okul, spor salonu inşa etmiş ve diğer hayır işlerine katılmıştır.
Aziz’in çok fena işkencelerle ve aşağılamalarla son bulmuş hayatını anlamak ve hatırasına saygı göstermek, bugün birçoklarının unuttuğu ya da kabul edemediği birşeydir. Onu anlayabilmek için öncelikle ruhbanlık yaptığı dönemin olaylarını iyi kavramak gereklidir. O dönemde yaşamış bir Türk görgü tanığı, zamanın olayları ile ilgili olarak şunları anlatıyor:
“Nurettin Paşa’nın askerleri yollarına çıkan tüm evleri yakıp-yıkıyor, yağmalıyor ve tüm dükkânları talan ediyordu. Her şeyi ateşe veriyorlardı. Henüz yaşıyor olan erkeklere işkence ediyorlardı ve kilisenin papazını haça çiviliyor(…) Yangın gece boyunca sürdü. Duvarlar yıkıldı, vitrin camları paramparça oldu, alevler her şeyi yuttu. Her şey kül oldu… İnsanların yıllar boyu emekleri ve alın terleri ile yarattıkları her şey –evler, fabrikalar, okullar, ibadethaneler, müzeler, hastaneler, kütüphaneler, tiyatrolar- yıkıldı ve yakıldı. Geriye sadece bir avuç kül kaldı. Kapkara, koyu dumanlar tüten, kömür kokulu bir kül yığını!” *
Aziz Hrisostomos ve onun İzmir’den ve Anadolu’dan Şehit dostları
İşte Aziz Metropolit Hrisostomos’un akıbeti de o vahşetin en üst düzeyde olduğu günlere denk geliyor. İzmir’in Katolik Başpiskoposu 25 Ağustos 1922’de kendisine yerle bir olmaya mahkûm kenti terk etmesi için yalvardığında, o bunu şu sözlerle reddediyordu: “Cemaatinin yanında kalmak hem Ortodoks Kilisesi’nin geleneği ve hem de ruhaninin görevidir”. ** Aziz Metropolit Hrisostomos 1914 yılında, İzmir ve çevresindeki o zamanlar sayıları 120 bin olan mülteciler için harekete geçti ve ada Rumlarına karşı işlenen suçları gözler önüne sermek için İstanbul’dan Avrupalı diplomatları davet etti.
“Smyrna Kasabı” olarak anılan Nurettin Paşa Aziz Metropolit Hrisostomos’u sokak serserilerinin eline verdi. Onu sokaklarda sürüklediler, tükürdüler, dövdüler, ardından da bir Yahudi’nin berber salonuna götürerek sakallarını yoldular. O yere eğilmiş sakallarını toplarken(Ortodokslukta sakal kutsaldır), onu kaldırıp bıçakla gözlerini oydular ve derisinden bıçakla parçalar kopardılar. Dayanılmaz acılarına rağmen kendine eziyet edenlere hayır duaları ile kutsamalar yapmayı sürdürünce, Türklerden biri kılıçla ellerini kesti. O acılarla kıvranırken bir başkası, her tarafı kesik yaralıyı, cesedini sokaklarda sürüklemeden önce silahla vurdu. ***
O işkencelerden kaçmak yerine onları göğüsledi, cemaatini terk etmedi. İsa Mesih Efendimiz’i örnek alan bir hayatı vardı ve sonu da O’nunki gibi oldu. Serseriler onu yakalamak için geldi – Markos 14: 48: İsa onlara, “Niçin bir haydutmuşum gibi beni kılıç ve sopalarla yakalamaya geldiniz” dedi.-. Acıları tıpkı İsa Mesih gibi göğüsledi; canını alanları kutsadı -Luka 23: 34: İsa, “Baba, onları bağışla” dedi. “Çünkü ne yaptıklarını bilmiyorlar.”… -.
Daha önceleri kendisine hükümet binalarına kadar refakat eden Fransız ordu mensupları, Aziz’e işkence edilirken, Aziz katledilirken hiçbir müdahelede bulunmadan izlediler. Onun ne Katolik Piskopos gibi kendisini koruyacak güçlü bir devleti, ne de askerleri vardı. Tek dayanağı İsa Mesih ve O’na olan imanıydı, hayır duaları üzerimize olsun…
Matta 24: 9 “O zaman sizi sıkıntıya sokacak, öldürecekler.
Benim adımdan ötürü bütün uluslar sizden nefret edecek.”
Aziz’in Apolitikion’u (3. Makam)
Kilise’nin ulu şehidi, tüm ulusun yüce kahramanı, hadi ilahiler okuyalım İzmirli Hrisostomos’a. Ölümüne dek vatanı ve imanı için cesurca mücadele etti. Ruhaniliğin iyi bir temsili olarak, ölümsüzlük tacını aldı.
* Şener, Cemal: Topal Osman olayı. Ankara 1968 (Yeniden basım, İstanbul 1992, s. 124 ve Schulz Goldstein, Esther: Güneş gökte donakaldı. Bant 1. Müsvedde, s. 9.)
– Takibat, Tehcir ve İmha / Tessa Hofmann
Είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κλαρκ.
Ortodoks Kilise Binası: “Ιnsanları fırtınalı denizlerden alıp dingin limanlara ulaştıran bir gemi gibi…”
“Yunanistan’a kaçan kaçana… İnsanlar, özgür oldukları… siyasi baskının olmadığı mutlu ülkelere gitmek isterler”
Bir bayram daha geride kaldı. Ve geçen yıl olduğu gibi, bu yıl da uçaklar dolusu vatandaşımız, Yunanistan’a gitti. Daha doğrusu, kaçtı.
Kilikya’dan Şehit Andreas Stratilatis ve Onun Beraberindeki 2593 Askeri
“O İmparator Maksimian döneminde bir saray çalışanı, yüksek rütbeli subaydı. Aslen Suriyeliydi ve kendi memleketinde hizmet etti. İranlılar, Roma imparatorluk ordusuna saldırdığında, Andreas savaşı yönetmekle görevlendirildi ve bu savaş sonrasında Stratilatis (Kumandan) ünvanını aldı. Gizli bir Hıristiyan’dı, henüz vaftizi olmadığı için kendisini Allah’a emanet etti ve savaşa gitti. Savaştan önce askerlerine, eğer bir ve gerçek Allah’ın, Mesih Rab’in yardımına başvururlarsa düşmanlarının onların önünde toz gibi dağılacağını söyledi. Tüm askerler Andreas ve onun inancı dolayısıyla teşvik oldular ve Mesih’ten yardım yakarıp hücum ettiler. İran ordusu bütünüyle geri püskürtüldü. Muzaffer Andreas Antakya’ya döndüğünde bazı kıskanç adamlar onun Hıristiyan olduğunu açığa vurdular ve bunu öğrenen vali de onu mahkemeye çağırttı. Andreas da Mesih’teki kararlı imanını açıkça ikrar etti. Sert işkenceden sonra vali Andreas’ı hapse attırdı ve Roma’daki İmparator’a yazdı. Andreas’ın insanlar arasındaki ve ordu içindeki yerini bilen İmparator, valiye Andreas’ı özgür bırakmasını fakat başka bir bahane (inancı için değil) bulup öyle öldürtmesini emretti. Ancak Andreas vahiy yoluyla bu emirden haberdar oldu ve imanlı askerlerini (Toplam 2593 kişi) de alıp Kilikya’daki Tarsus’a gitti, burada Mitropolit Petros tarafından hepsi vaftiz edildi. İmparatorluk güçleri de burada onlara saldırdı, onlar da Tavros adlı Ermeni dağının iç kısımlarına çekildiler. Orada bir dağ geçidindeyken dua sırasında Roma ordusu gelip onları yakaladı ve hepsinin başlarını kesti. Hiçbiri inancını inkâr etmedi ve Mesih için şahadetle ölmeye kararlıydılar. Şehitlerin kanlarının bir dere gibi aktığı noktada daha sonra şifa veren bir su kaynağı çıktı, her hastalığı iyileştiriyordu. Piskopos Petros, cemaatiyle birlikte gizlice geldi ve şehitlere bu bölgede cenaze düzenledi. Hepsi üçüncü yüzyılın sonlarında şerefle acı çekti ve Allah’ımız Mesih’in Krallığına girip sonsuzluk çelengiyle taçlandırıldılar.” (Prologue) (~289)
Yönetmen Costa Gavras’tan Nuriye Gülmen ve Semih Özakça’ya destek
Yönetmen Costa Gavras, Nuriye Gülman ve Semih Özakça için göderdiği mesajda “Bu güçlü direnişe ben de varım” ifadelerini kullandı.