6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun - PDF
1 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun Av. Melis Ilgaz Güler& Yrd. Doç. Şeyma Köstekli
2 İ Ç İ N D E K İ L E R 1-ODALARA İLİŞKİN DÜZENLEMELER 1.1-ODA AİDATLARI BELGELENDİRME DEİK 3 2-İŞ DÜNYASINA İLİŞKİN DÜZENLEMELER 2.1-TÜRK TİCARET KANUNU NA İLİŞKİN DÜZENLEMELER SOSYAL GÜVENLİK KANUNU NDAN DOĞAN BORÇLARA İLİŞKİN DÜZENLEMELER VERGİYE İLİŞKİN DÜZENLEMELER ALT İŞVERENLİK-TAŞERON UYGULAMALARINA İLİŞKİN DÜZENLEMELER 8 3-SOSYAL GÜVENLİK KANUNU VE İLGİLİ YASALARA İLİŞKİN DÜZENLEMELER 3.1-SENDİKALAR VE TOPLU İŞ İLİŞKİLERİNE İLİŞKİN DÜZENLEMELER İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE İLİŞKİN DÜZENLEMELER SOSYAL GÜVENLİK ALANINA İLİŞKİN DÜZENLEMELER SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA İLİŞKİN DÜZENLEMELER YURT DIŞINDA YAŞAYAN VATANDAŞLARIN SOSYAL GÜVENLİK BORÇLANMALARINA İLİŞKİN DÜZENLEMELER ÇALIŞMA İZNİNE İLİŞKİN DÜZENLEMELER SOMA MADEN KAZASI VE MADEN SEKTÖRÜNE İLİŞKİN DÜZENLEMELER MADEN SEKTÖRÜNDE ÇALIŞAN TÜM İŞÇİLERE İLİŞKİN DÜZENLEMELER MEMURA İLİŞKİN DÜZENLEMELER 16
3 Kamuoyunda torba kanun olarak da adlandırılan, 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun 11 Eylül 2014 Tarihli ve Sayılı Resmî Gazete nin Mükerrer sayısında yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu kanun Maden işçilerinden Devlet Memurlarına, İş güvenliği konularından, vergi borçlarının yeniden yapılandırılmasına kadar birçok konuya ilişkin düzenlemeler içermektedir. 1. ODALARA İLİŞKİN DÜZENLEMELER 1.1. Oda Aidatları 5174 sayılı Kanun gereği ödenmemiş oda aidatlarına gecikme zammı ve faizi uygulanmaktadır. Kanun un 77 inci maddesine göre ödenmemiş oda aidatlarına işletilen faiz, gecikme faizi, gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranı esas alınarak hesaplanacak tutarın hesaplanarak 8 eşit taksit ile 3 aylık dönemlerde ödenmesini düzenlemiştir. Ayrıca peşin ödeme yapılması halinde %10 indirim hakkı tanınmıştır. Bu haktan yararlanmak isteyen borçlu üyenin İSO ya iki ay içinde yazılı başvuruda bulunması gerekmektedir. Maddenin son fıkrasında ise işi bırakma veya resen terk nedeniyle vergi mükellefiyeti sona erdiği halde oda kayıtları devam eden üyelerin vergi mükellefiyetinin sona erdiği tarihe kadar ödenmeyen borçları için bu madde hükümleri uygulanacağı, vergi mükellefiyetinin sona erdiği tarihten sonra tahakkuk etmiş aidat borçlarının asılları ile birlikte ferî borçlarının tamamının tahsilinden vazgeçileceği düzenlenmiştir Belgelendirme Kanun un 130 uncu maddesinde TIR karneleri, ATA, A.TR ve EUR.1 dolaşım belgeleri, menşe şahadetnameleri ve EAN-UCC çizgi kod işlemleri, mal ve hizmetlerin uluslararası ticaretindeki beyanname, vesika ve benzeri belgelerin düzenlenmesi ve/veya onaylanması yetkisi Odalar ile birlikte Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerine de verilmiştir DEİK Kanun un 142 inci maddesi ile DEİK in yapısı değiştirilmiş TOBB un yetkisi kaldırılarak Ekonomi Bakanlığı na bağlanmıştır. Bu düzenlemeye paralel olarak 5174 sayılı Kanun un 58 inci maddesi üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları yürürlükten kaldırılmıştır. 2. İŞ DÜNYASINA İLİŞKİN DÜZENLEMELER 2.1. Türk Ticaret Kanunu na İlişkin Düzenlemeler Anonim şirketlerde yönetim kurulu kararı ile temsile yetkili olmayan yönetim kurulu üyelerini veya şirkete hizmet akdiyle bağlı olanları; sınırlı yetkiye sahip ticari vekil veya tacir yardımcısı olarak atayabilecektir. 3
4 Bu kişilerin yetki ve sorumlulukları iç yönergede açıkça belirtilerek ticaret sicile tescil ve ilan edilmelidir. Ancak getirilen düzenleme ile yönetim kurulunun müteselsil sorumluluğu devam edecektir Sosyal Güvenlik Kanunu ndan Doğan Borçlara İlişkin Düzenlemeler SGK nın yeniden yapılandırma kapsamına giren alacakları; 6552 sayılı Torba Yasa nın 81 inci maddesi ile düzenlenerek 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu na Geçici Madde 60 olarak eklenmiştir. Buna göre; a) 5510 sayılı Kanun un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) veya (c) bendi kapsamındaki sigortalılık statülerinden kaynaklanan sigorta primi borçları, b) Emekli keseneği ve kurum karşılığı borçları, c) İşsizlik sigortası primi borçları, d) Sosyal güvenlik destek primi borçları, e) Ödenme imkanı ortadan kalkmamış isteğe bağlı sigorta primi ve topluluk sigortası primi borçları, f) SGK tarafından takip edilen damga vergisi, özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı borçları, g) 30/04/2014 tarihine kadar (bu tarih dahil) bitirilmiş özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin olan eksik işçilikten kaynaklanan sigorta primi borçları, h) 5510 sayılı Kanun un 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olanların GSS primi borçları, i) İdari para cezası borçları, j) Kamu kurumu emeklisi olup 5335 sayılı Kanun un 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerlerinde çalışmaları nedeniyle emekli aylıkları kesilmesi gerekenlere SGK tarafından yersiz olarak ödendiği tespit edilen aylıklara ilişkin borçları, açıklanacak hükümlere göre yapılandırma kapsamına girecek borçlardandır. Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) aylık değişim oranlarına esas alınarak hesaplanacak borç tutarlarına bağlı gecikme cezası, gecikme zammı ve kanuni faiz alacakları yeniden yapılandırma kapsamına giren SGK borçlarını oluşturmaktadır. Yukarıda belirtilen SGK borçlarının asılları ile bu borçların ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden, tarihine kadar geçen süre için Yİ-ÜFE (yurt içi üretici fiyat endeksi) aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, sirkülerimizin ödeme şekli ve süresi başlıklı bölümünde açıklanan şekliyle ödenmesi hâlinde, gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferî borçların tamamının tahsilinden vazgeçilmesi öngörülmüştür. 30/04/2014 tarihine kadar (bu tarih dahil) işlenmiş olup, tarihine kadar ödenmemiş olan idari para cezası borcunun aslı yarı yarıya azaltılarak %50 sinin tahsilinden vazgeçilmiştir. Ayrıca, bu borçların ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden, tarihine kadar geçen süre için Yİ-ÜFE (yurt içi üretici fiyat endeksi) aylık
5 değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın sirkülerimizin ödeme şekli ve süresi başlıklı bölümünde açıklanan şekliyle ödenmesi hâlinde idari para cezalarının kalan asıllarının %50 si ve bu cezalara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi feri alacaklarının tamamından vazgeçilmiştir. Bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçlulardan; sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında yer alan Genel Sağlık Sigortası borçlularının tarihinden itibaren 7 (yedi) ay içinde, -Sirkülerin Kapsama Giren Sosyal Güvenliğe İlişkin Prim Borçları başlıklı bölümünün diğer bentlerinde belirtilen prim borçlularının ise tarihinden itibaren 3 (üç) ay içinde, SGK ya başvuruda bulunmaları gerekecektir. -Taksitle yapılacak ödemelerde ilgili maddelere göre belirlenen borç tutarı; 1) Altı eşit taksit için (1.05), 2) Dokuz eşit taksit için (1.07), 3) On iki eşit taksit için (1.10), 4) On sekiz eşit taksit için (1.15), Kat sayısı ile çarpılacak ve bulunan tutar taksit sayısına bölünmek suretiyle ikişer aylık dönemler hâlinde ödenecek taksit tutarı hesaplanacaktır. - Bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanun un 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu madde hükümlerinden yararlanacaktır Vergiye İlişkin Düzenlemeler Düzenleme çerçevesinde yapılandırma kapsamına giren borçlar; a- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamına giren; - 30/4/2014 tarihinden (bu tarih dâhil) önceki dönemlere, beyana dayanan vergilerde bu tarihe kadar verilmesi gereken beyannamelere ilişkin vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları (2013 takvim yılına ilişkin gelir vergisi ikinci taksiti hariç), yılına ilişkin olarak 30/4/2014 tarihinden (bu tarih dâhil) önce tahakkuk eden vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları (2014 yılı için tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergisi ikinci taksiti hariç), 5
6 - 30/4/2014 tarihinden (bu tarih dâhil) önce yapılan tespitlere ilişkin olarak vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları, - Vadesi tarihinden önce olan emlak vergisi ile çevre temizlik vergisi ve bunlara bağlı vergi cezaları, - Büyükşehir Belediyeleri Su ve Kanalizasyon İdarelerinin vadesi tarihinden önce olan su ve atık su bedeli alacakları, b- 30/4/2014 tarihinden (bu tarih dâhil) önce karayolları kanunu askerlik kanunu, seçim kanunu, RTÜK kanunu gibi kanunlar uyarınca kesilen idari cezalar ile trafik cezaları, c- Yukarıdakiler dışında kalan ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında takip edilen; adli ve idari para cezaları yapılandırma kapsamına giren vergi ve cezalardır. - Yapılandırma kapsamına giren alacaklardan bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla vadesi geldiği hâlde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan alacakların ödenmemiş kısmının tamamının ödenmesi şartıyla, bunlara bağlı faiz, cezai faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi ferî amme alacaklarından vazgeçilerek bunlar yerine bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın ödenmesi esası getirilmiştir. -Yapılandırma kapsamına sadece ferî alacakların girmesi halinde, ferî alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın ödenmesi gerekmektedir. Hesaplanan tutarın ilk taksit ödeme süresi içerisinde tamamen ödenmesi halinde herhangi bir faiz hesaplanmayacak, taksitli ödeme seçeneğinin seçilmesi halinde ise ödenecek tutara, taksit sürelerine göre aşağıdaki katsayılar uygulanacaktır. Ödenecek tutar; 1) Altı eşit taksit için (1,05), 2) Dokuz eşit taksit için (1,07), 3) On iki eşit taksit için (1,10), 4) On sekiz eşit taksit için (1,15), Kat sayısı ile çarpılır ve bulunan tutar taksit sayısına bölünmek suretiyle ikişer aylık dönemler hâlinde ödenecek taksit tutarı hesaplanır. - Yeniden yapılandırılan kamu borçlarının taksitle ödenmek istenmesi hâlinde, başvuru sırasında altı, dokuz, on iki veya on sekiz eşit taksitte ödeme seçeneklerinden birini tercih edilmesi şarttır. Tercih edilen taksit süresinden daha uzun bir sürede ödeme yapılamayacaktır. İl özel idareleri, belediyeler ve bunlara bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar yapılandırılan borçlarını ikişer aylık dönemler hâlinde azami otuz altı
7 eşit taksitte ödeyebilirler. Bu takdirde hesaplanacak katsayı yirmi dört eşit taksit için (1,20), otuz eşit taksit için (1,25), otuz altı eşit taksit için (1,30) olarak uygulanır. - Bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla vadesi geldiği halde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan ve bir vergi aslına bağlı olmaksızın kesilmiş olan vergi cezalarının %50 sinin, belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan % 50 sinin tahsilinden vazgeçilir. - Bu Kanun hükümlerinden yararlanmak için başvuruda bulunan ve ödenecek tutarları ilgili vergi mevzuatı gereği iade alacağından kendi borçlarına mahsuben ödemek isteyen borçluların, bu taleplerinin yerine getirilebilmesi için başvuru ve/veya taksit süresi içinde ilgili mevzuatın öngördüğü bilgi ve belgeleri tam ve eksiksiz olarak ibraz etmeleri şarttır. Bu takdirde, ilgili mevzuatın borçlunun mahsup talebine esas aldığı tarih itibarıyla bu Kanuna göre ödenecek tutara mahsup işlemleri yapılır, mahsup talebine konu tutardan daha az tutarda mahsubun yapılması hâlinde, mahsuben ödeme suretiyle tahsil edilemeyen tutar için borçluya bildirimde bulunularak eksik ödenen bu tutarın bir ay içinde ödenmesi istenilir. - Yapılandırmadan faydalanmak isteyen mükelleflerin, bu kamu alacaklarıyla ilgili olarak açılmış olan davalardan vazgeçilmesi ve yapılandırma sonrası oluşan dönem borçlarının da aksatılmadan ödenmesi gerekmektedir. - Tecil ve taksitlendirme talebinde bulunmuş ve ödemeleri devam eden mükellefler de yapılandırmadan faydalanırlar. Ancak 6111 sayılı kanun uyarınca taksit ödemeleri devam eden alacaklar yapılandırmadan faydalanamayacaklardır. Başvuru ve Ödeme Süresi: Yeniden yapılandırmadan faydalanmak isteyen mükelleflerin Kasım/2014 sonuna kadar (kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar) borçlu oldukları vergi dairesi veya belediyeye başvurmaları gerekmektedir. İlk taksitin ise (Aralık ) Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü aydan başlamak üzere, ikişer aylık dönemler halinde en fazla on sekiz eşit taksitte ödenmesi gerekmektedir - Ödenmesi gereken taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az (2014 takvim yılı için bir) taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu madde hükümlerinden yararlanılır. - Süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla (2014 takvim yılı için birden fazla) taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde bu madde hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilir. Bu hüküm alacaklı tahsil daireleri açısından taksitlendirilen alacaklar için ayrı ayrı uygulanır. 7
8 2.4. Alt İşverenlik-Taşeron Uygulamalarına İlişkin Düzenlemeler 6552 Sayılı Torba Kanunla taşeron işçileri ve taşeron işçi çalıştırma konularında yapılan düzenlemeler, taşeron işçilerine getirilen güvence ve yeni haklar aşağıda belirtilmiştir sayılı İş Kanununun Kamu makamlarının ve asıl işverenlerin hak edişlerinden ücreti kesme yükümlülüğü başlıklı 36 ıncı maddesinde Torba Yasanın 3 üncü maddesiyle değişiklik yapılmıştır. Yapılan değişiklikle; alt işverene yani taşerona iş veren işverenlere, bunların işçi ücretleri ödeyip ödemediğini işçinin başvurusu üzerine veya aylık olarak resen kontrol etme ve varsa ödenmeyen ücretler, taşeronun hak edişlerinden keserek işçilerin banka hesabına yatırma yükümlüğü getirilmiştir. Böylece taşerona bağlı olarak çalışan işçilerin ücretleri garanti altına alınmıştır sayılı İş Kanununun Yıllık ücretli iznin uygulanması başlıklı 56 ncı maddesine Torba Yasanın 6 ncı maddesiyle taşeron işçilerinin yıllık izin haklarını kullanmalarını kolaylaştıracak bir fıkra eklendi. Eklenen bu fıkra uyarınca; taşeron işçilerinden, bağlı olduğu taşeron değiştiği hâlde aynı işyerinde çalışmaya devam edenlerin yıllık ücretli izin süresi, aynı işyerinde çalıştıkları süreler dikkate alınarak hesaplanacak. Böylece, özellikle hizmet alımı kapsamında kamuda çalışan taşeron işçilerle ilgili olarak, ihalenin yenilenmesi nedeniyle taşeronun değişmesi halinde yeni taşeron işçilerin önceki çalışma süresini de dikkate almak zorunda kalacak, yıllık izni hak etmede esas alınan bir yıllık sürenin hesabına kendisinden önceki taşeron veya taşeronlar dönemindeki çalışma süresini de dahil edecektir. Ayrıca, asıl işverene yani taşerona işveren kişiye, kamu kurum ve kuruluşlarında ise ilgili kamu idaresine, taşeron tarafından çalıştırılan işçilerin hak kazandıkları yıllık ücretli izin sürelerinin kullanılıp kullanılmadığını kontrol etme ve ilgili yıl içinde kullanılmasını sağlama, taşerona ise İş Kanunun 56 ncı maddesinin altıncı fıkrasına göre tutmak zorunda olduğu izin kayıt belgesinin bir örneğini asıl işverene verme, kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili kamu idaresine verme yükümlülüğü getirildi sayılı İş Kanunun Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı başlıklı 112 nci maddesine Torba Yasanın 8 inci maddesiyle eklenen fıkralar ile kamuda çalışan taşeron işçilerinin kıdem tazminatı haklarıyla ilgili olarak bazı güvenceler getirildi. Buna göre; Alt işverenin yani taşeron işçisinin bağlı olduğu taşeronun değişip değişmediğine bakılmaksızın, aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu işyerlerinde oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas çalıma süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit edilecektir. Yani, ihale sözleşmelerinin yenilenmesi veya başka nedenlerle işçinin bağlı olduğu taşeron kaç kez değişirse değişsin fark etmez, kıdem tazminatına esas çalışma süresinin tespitinde, işçinin o
9 kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde aralıksız olarak çalıştığı sürenin tamamı esas alınacaktır. Bu şekilde bağlı olduğu taşeron değişmiş olan işçilerden, son taşeron ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların, yani kaç taşeron değişmiş olursa olsun, kıdem tazminatı almayı hak edecek şekilde işten çıkarılan veya çıkan taşeron işçisinin kıdem tazminatı ilk işe girdiği tarihten itibaren geçirdiği toplam çalışma süresi esas alınarak ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenecektir. Eğer işçi, aynı taşerona bağlı olarak ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde ancak farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış ve kıdem tazminatı almayı hak edecek şekilde işten çıkmış ya da çıkarılmışsa, bu işçinin kıdem tazminatı da farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenecektir. Taşeron ile yapmış olduğu iş sözleşmesi sona ermediği gibi, taşeron tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında bulunan idarelere ait işyerleri dışında bir işyerinde çalıştırılmaya devam edilen ve bu şekilde çalıştırıldığı sırada iş sözleşmesi kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona eren, yani kıdem tazminatı almayı hak edecek şekilde işten çıkan veya çıkarılan işçinin kıdem tazminatı, işçinin yazılı talebi hâlinde, kıdem tazminatının söz konusu kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen süreye ilişkin kısmı, kamu kurum veya kuruluşuna ait çalıştığı son işyerindeki ücretinin yılları itibarıyla asgari ücret artış oranları dikkate alınarak güncellenmiş miktarı üzerinden hesaplanmak suretiyle son kamu kurum veya kuruluşu tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenecektir. Bu şekilde hesaplanarak ödenen kıdem tazminatı tutarının, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden aynı süreler dikkate alınarak hesaplanacak kıdem tazminatı tutarından daha düşük olması hâlinde ise işçin aradaki farkı taşerondan talep edebilecektir. Yukarıda belirtildiği şekilde farklı kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde çalışması geçen işçiye kıdem tazminatı ödemesi yapmış olan en son kamu kuruluşu, ödediği kıdem tazminatının diğer kamu kurum veya kuruluşlarında geçen hizmet süresine ilişkin kısmını ilgili kamu kurum veya kuruluşundan tahsil edecek. Ancak bu kamu kuruluşlarının hepsi merkezi yönetim kapsamında ise yani genel bütçeye tabiyse bu durumda ödemeyi yapan son kamu idaresi öncekilerden herhangi bir tahsilat yapmayacaktır. Ayrıca kıdem tazminatı ödemesini yapacak kamu idaresi, ödeneğin yetip yetmediğine bakmaksızın ödemeyi yapacak, yani ödenek olmadığı bahanesi ileri sürülemeyecektir. Taşeron işçilerinin kıdem tazminatıyla ilgili olarak yapılan bu düzenlemenin uygulamaya yönelik ayrıntıları, yani taşeronlar yanında çalışan işçilerin bu işyerlerinde geçen çalışma sürelerinin hesabı, taşerondan ve taşeronun işçisinden istenecek belgeler ve ödeme süreci ile ilgili diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve 9
10 Kamu İhale Kurumunun görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenecektir sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun Gelecek yıllara yaygın yüklenmeler başlıklı 28 inci maddesine, taşeron işçi çalıştırılmasına yönelik ihalelerin süresiyle ilgili bir fıkra eklenmiştir. Buna göre; genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri, hizmet alım ihalesi kapsamında olan işlerden sürekli nitelikte olanlara ilişkin hizmet alımlarında, yüklenme süresi üç yıl olacak, işin niteliğinden veya süresinden kaynaklanan zorunlu hâllerde bu süre gerekçesi gösterilmek şartıyla üst yöneticinin onayıyla kısaltılabilecektir. Yani taşeron işçi alımına ve çalıştırılmasına yönelik ihale sözleşmeleri zorunlu haller dışında 3 yıllık olarak yapılacaktır. - Torba Yasanın 11 inci maddesiyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa eklenen madde uyarınca, hizmet alımı ihaleleri çerçevesinde alınan taşeron işçi, ihale ve sözleşme konusu iş dışında başka bir işte çalıştırılamayacak ve görevlendirilemeyecektir. 3. SOSYAL GÜVENLİK KANUNU VE İLGİLİ YASALARA İLİŞKİN DÜZENLEMELER 3.1. Sendikalar ve Toplu İş İlişkilerine İlişkin Düzenlemeler İşveren sendikalarının, tüzüklerinde hüküm bulunmak ve şartları genel kurul kararıyla belirlenmek kaydıyla, işçilerin sigorta primlerinin işveren payının ödemelerinde kullanılmak ve nakit mevcudunun yüzde yirmibeşini aşmamak üzere karşılıksız yardıma dayalı dayanışma ve yardım fonu oluşturabilmeleri düzenlenmiştir (madde 19). Toplu sözleşme yetkisine sahip olmak adına Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 41 ve 43. maddelerinde yer alan kurulu bulunduğu işkolunda en az yüzde üç üyeye sahip olma şartı yüzde bir e indirilmiştir. Ancak Ekonomik ve Sosyal Konsey üyesi işçi konfederasyonlarına üye olmayan işçi sendikaları için bu oran yüzde üç olarak uygulanacaktır (madde 20-21) İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Düzenlemeler İşyerlerinde çalışmakta olan çırakların ve stajyerlerin, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çerçevesinde hesaplanan işyerindeki işçi sayısı na dâhil edilmemesi ve işyeri hekimi haricinde çalıştırılması gereken diğer sağlık personelinin yalnızca on ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde çalıştırılması hükme bağlanmıştır (madde 16). Çalışanların sağlık raporlarını çalışan sayısına bakılmaksızın hizmet alınan veya görevlendirilen işyeri hekiminden alabilmesi ve 10 dan az çalışan bulunan ve az tehlikeli işyerleri çalışanlarının sağlık raporlarını kamu hizmet sunucuları veya aile hekimlerinden de alınabilmesine imkân tanınmıştır (madde 17). 10 dan az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde, işverenlerin veya vekillerinin iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin üstlenilmesine ilişkin eğitimlerine ilişkin hususların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenmesi esası getirilmiştir (madde 18).
11 İşsiz kaldığı dönemde işsizlik ödeneğinden yararlanıp, işe iade davası sonucunda da tekrar ücretleri ve primleri ödenenlerin, söz konusu ödemeler mahsup edilerek kalan tutarda işsizlik ödeneğinden yararlanabilmesi hükmü getirilerek mükerrer ödeme yapılmaması düzenlemiştir (madde 25) Sosyal Güvenlik Alanına İlişkin Düzenlemeler Daha önce 2 çocuk için geçerli olan doğum borçlanması 3 e çıkarılmış ve Bağ- Kurlular ile memurların da bu haktan yararlanması sağlanmıştır (madde 43). Daha önce 2 çocuk için geçerli olan tüp bebek uygulaması için verilen destekler 3 çocuğa çıkarılmıştır. İlk iki denemede sırası ile %30 ve %25 katılım payı alınırken üçüncü denemeden %20 katılım payı alınması düzenlenmiştir. Ayrıca terör mağdurları ve bakmakla yükümlülerinin tüp bebek uygulamasından yararlanmaları, aranan ön şartlar kaldırılarak kolaylaşmıştır (madde 45, 47). Mevcut uygulamada, 6 ay boyunca bankadan emekli aylığı çekilmediği takdirde aylık ödemesi durdurulmakta ve sağlık hakkı askıya alınmaktadır. Emekli, dul ve yetimler adına gönderilen aylıklardaki bu 6 aylık durdurma süresi 1 yıla çıkarılmıştır (madde 53). Esnaf ve ziraat odaları kayıtlarındaki uygunsuzluklar sebebiyle sigortalılıkları iptal edilen esnaf ve çiftçilerin; söz konusu sürelere ilişkin prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarını 31/12/2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla sigortalılıklarının başlangıçtan itibaren geçerli olması hükme bağlanmıştır.(madde 58). Faaliyetine son veren işverenlerin sigortaya ilişkin borç asıllarının toplamının 100 TL nin altında olması halinde bu alacakların tahsilinden vazgeçilmesi düzenlenmiştir (madde 59) tarihler arasında aldıkları disiplin cezası sonucu memuriyeti sona erip de tarihli ve 5525 sayılı Kanunla disiplin affından yararlananların boşta geçen sürelerini borçlanmaları için verilen 3 aylık süreyi kaçıranlara yeni bir başvuru hakkı tanınmıştır. Borçlanma sürelerinin kazanılmış hak aylık derecesinde değerlendirilmesi sağlanarak bu sürelerin emekliliğe esas ek gösterge ve diğer özlük hakları konusunda göz önünde bulundurulması benimsenmiştir. Daha önce uygulamadaki farklılıklar nedeniyle kurum yerine kişilerce ödenen sigorta primlerinin de iadesi düzenlenmiştir (madde 60). Ziraat Odası gibi kuruluşlarının (vergi daireleri, esnaf sicil müdürlükleri, ticaret sicil memurlukları, ziraat odaları, tarım il/ilçe müdürlükleri, il veya ilçe mülki amirlikleri ve Türkiye Jokey Kulübü), üyelerini SGK ya bildirim yükümlüğünü yerine getirmedikleri için; belediyeler, valilikler, il özel idareleri, organize sanayi bölgeleri, bazı serbest bölgeler ve İŞKUR un zamanında bildirim yapmadıkları için karşılaştıkları idari para cezaları bir defaya mahsus olmak üzere silinmesi hükme bağlanmıştır (madde 61). 11
12 Fazla çalışma ücretinin prime esas kazanca dâhil edilmemesi nedeniyle Türkiye İstatistik Kurumuna geçmişe dönük olarak tahakkuk ettirilen prim ve idari para cezaları silinecektir. (Madde 62) Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı bursu ile Türkiye ye gelen yabancı uyruklu öğrencilerin Genel Sağlık Sigortası bildirimi ve prim ödemeleri söz konusu Başkanlıkça veya Uluslararası Öğrenciler Değerlendirme Kurulu tarafından görevlendirilen kurum tarafından yapılacaktır ve bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren yabancı uyruklu öğrenciler genel sağlık sigortalısı sayılacaktır (madde 44, 51). Vatandaşların SGK dan alacaklarını öncelikle Kurumdan talep etmeleri ve Kurumun söz konusu alacağı 30 gün içinde vatandaşa ödemesi gerektiği, ancak bu süre içinde ödeyemediği takdirde SGK ya icra takibi başlatılabileceği düzenlenmiştir (madde 38). Aynı kişi yanında ev hizmetlerinde (örn: ev temizliği hizmetinde çalışanlar) ay içerisinde 10 günden az çalışanların zorunlu sigortalılık kapsamından çıkarılarak kendi isteklerine bağlı olarak sigortalılıklarının sağlanabilmesi imkanı tanınmıştır (madde 40). Söz konusu kişiler için %2 oranındaki iş kazası ve meslek hastalığı priminin Sosyal Güvenlik Kurumunca belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde bunları çalıştıranlarca ödenmesi, çalışanların ise adlarına iş kazası ve meslek hastalığı primi ödenen aya ilişkin emeklilik ve sağlık primi ödemek istemesi halinde sigortalılıklarının sağlanması, 10 günden fazla çalışması olanların sigortalılık iş ve işlemlerinin kolaylaştırılarak sigortalılıklarının sağlanması için usul ve esasları belirleme konusunda Sosyal Güvenlik Kurumuna yetki verilmesi düzenlenmiştir (madde 55). Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerdeki bir kuruluş tarafından üç aydan fazla süreyle çalıştırılmak üzere ülkemize gönderilenler sosyal güvenlik kapsamına alınacaktır (madde 40). Çocuklar için malullük kavramı kullanılmadığından mevzuatta yer alan bu kapsamdaki ibareler ağır engelli olarak değiştirilmiştir (madde 41). Gerçekte fiili çalışması olmayanların (genellikle emekli doktorların) diplomaları kullanılarak SGK ya bildirilen faturaların ödenmesinde yaşanan sorunlar nedeniyle SGK ya bildirimi yapılmayan sağlık personeli üzerinden yapılan faturalandırmaların karşılanmaması düzenlenmiştir (madde 46). Hâlihazırda gaziler ihtiyaç duydukları ortez ve protezleri herhangi bir fiyat kısıtlaması olmadan (bedelini daha sonra SGK dan almak üzere, kendilerince ödenmek suretiyle) temin ettiklerinden bu durum ilgili firmalarca suiistimal edilmektedir. Bu nedenle gazilere ek bir yük getirmeden, firmalarla sözleşme yapılarak firmaların ancak belli fiyatlar üzerinden ortez ve protezleri satabilmesi sağlanmıştır (madde 49). Türk firmalarının işçilik maliyetlerinin düşürülerek yurt dışındaki rekabet güçlerinin arttırılması amacıyla düzenleme yapılmaktadır. Buna göre Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen firmaların, yurt dışındaki işlerde çalışmak üzere yurt dışına götürdükleri işçilerin sigorta primleri, asgari ücretin 6,5 katı yerine 3 katı üzerinden alınacaktır. (Madde 50)
13 SGK ile uyuşmazlıklarda (alacak ve faiz davaları, Genel Sağlık Sigortası ile ilgili davalar, özel hukuk davaları gibi) Kuruma müracaat yapılmadan dava açılamayacağı düzenlenmiştir. Hizmet tespit davalarına davalı olarak değil, müdahil sıfatıyla katılarak dava masrafları açısından kamu yükü azaltılacaktır (madde 64). Sigortalıların kusurundan kaynaklanmayan noksan ödenen prim borcuna, geçmişe dönük gecikme zammı ve cezası uygulanmaması düzenlenmiştir (madde 52). 65 yaş aylığı ödendikten sonra şartları sağlamadığı ortaya çıkanlardan, bu tutarların tahsil edilmemesi hükme bağlanmıştır (madde 82). Sümer Holding A.Ş de çalışan sözleşmeli personelden işsizlik sigortası primi kesintisi yapılmaması düzenlenmiştir (madde 24). Muvazzaf askerlik görevini yaptıktan sonra uzman erbaşlığa alınanlar için, emekli keseneği ve kurum karşılığı veya sigorta primi çalışan ve işveren paylarından oluşacak fark tutarının, ilgili Bakanlıklarca Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmesi için gerekli altı aylık süre bir yıla uzatılmıştır (madde 106). Özelleştirme nedeniyle iş sözleşmeleri kamu veya özel sektör tarafından feshedilen ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakil hakkı bulunmayan personelin, her yıl sözleşme yenilenmeksizin yaşlılık veya malullük aylığı hak kazanıncaya kadar istihdam edilmesi düzenlenmiştir (madde 66) Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Düzenlemeler SGK nın prim ve prime ilişkin alacaklarının karşılığında alınan gayrimenkullerin SGK ya devir ve tesliminde, SGK tarafından satışında KDV istisnası getirilmiştir (madde 27). SGK nın görevleri arasına eğitim, araştırma ve danışmanlık faaliyetleri eklenmiştir. Bu amaçla başkanı, SGK Başkanının teklifi ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının ataması ile görevlendirilen Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Başkanlığı kurulmaktadır. Söz konusu başkanlık yardımcı hizmet birimleri altında yer alacaktır. Böylece kurum personelinin niteliğinin artırılması ve kurum kapasitesinin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca, Kurumun söz konusu eğitim ve danışmanlık faaliyetlerinden gelir elde etmesi planlanmaktadır (madde 31, 32, 33, 35, 39, 68, 70, 144 d). Kurumun gelirleri arasına, Kurumun ödeme kapsamındaki listelerine girmek veya bu listelerde kalmak veya değişiklik yapmak için yapılan başvurulardan ve sözleşmelerden elde edilen gelirler ile eğitim ve danışmanlık hizmetlerinden elde edilen gelirler eklenmiştir (madde 36). Kurumun sahip olduğu gayri maddi hakların (yazılımlar ve veriler, örn MEDULA) yurt içinden veya yurt dışından talepte bulunan üçüncü kişilere satışının yapılması suretiyle gelir elde edilmesi amaçlanmıştır. SGK da yer alan bireysel veriler/haklar ve işletmelerin ticari sırları satılamayacak veya paylaşılamayacaktır. Aksi halde söz konusu kişiler hakkında Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanacaktır (madde 37). 13
14 SGK nın ödeme kapsamındaki sağlık hizmetleri ve/veya ürünleri listesine girmek, bu listelerde kalmak veya listelerde değişiklik yapmak için başvuruda bulunan ya da SGK ile sözleşme yapmak için başvuran gerçek veya tüzel kişilerden ücret alınmasını ve söz konusu gelirin Kurum gelirleri içinde gösterilmesi konusunda düzenleme yapılmıştır (madde 49). SGK bünyesinde oluşturulan bilimsel komisyonlarda sağlık hizmetleri, ilaç ve tıbbi malzeme konularında yapılan düzenlemelerin teknik çalışmalarına katılan uzman kişilere ücret verilerek katılımın teşvik edilmesi amaçlanmıştır (madde 48). SGK da özel bilgi ve ihtisas gerektiren projelerde personel istihdamı için, en fazla üç yıl süreli ve sayısı 20 yi geçmeyen sözleşmeli uzmanlar çalıştırılabilmesi imkanı getirilmiştir (madde 34). SGK nın muaf olduğu vergi, resim ve harçlar daha açık bir şekilde düzenlenmiştir. Ayrıca Kurum avukatları ve hukuk müşavirlerinin listesinin ilgili kurumlara gönderilmesi ve yetkileri de belirlenmiştir (madde 38). SGK tarafından prim borcuna karşılık alınan taşınmazlar ile Kuruma ait olan ancak Yönetim Kurulu tarafından ihtiyaç fazlası olarak tespit edilen taşınmazların kamu hizmetlerinde veya genel hükümlere göre kullanılabilmesi amacıyla ve bedeli karşılığında Hazineye devredilmesine imkan tanınmıştır. Devrin gerçekleşebilmesi, söz konusu taşınmazın Maliye Bakanlığı tarafından talep edilmesi, SGK Yönetim Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayı şartlarına bağlanmıştır (madde 56). SGK nın alacağının tahsilinin riske gireceğinin öngörülmesi halinde, ilgili sağlık hizmeti sunucularının Kurum nezdindeki alacaklarının ödemesinin 6 aya kadar durdurulabileceği düzenlenmiştir. Ayrıca, nitelikli dolandırıcılık suçu işleyerek Kurum zararına sebep olan kişiler ve sağlık hizmet sunucuları ile sözleşme yapılmayacak ve bu suçu işleyen hekimlerden gelen muayene ve işlemlere ilişkin faturalar ödenmeyecektir (en az 3 yıl süreyle) (madde 54) Yurt Dışında Yaşayan Vatandaşların Sosyal Güvenlik Borçlanmalarına İlişkin Düzenlemeler Türk vatandaşlığından çıkan mavi kartlılara sosyal güvenlik borçlanma hakkı getirilmiştir (madde 28). Türkiye ile arasında ikili sözleşme bulunan ülkelerde yaşayan vatandaşların emeklilik işlemleriyle ilgili olarak esas alınacak süre olarak, diğer ülkedeki ilk işe giriş tarihinin esas alınması düzenlenmiştir (madde 29). Bu konularda dava açanların davalarından feragat etmesi halinde, yargılama giderlerine hükmedilemeyeceği hükmü getirilmiştir (madde 30) Çalışma İznine İlişkin Düzenlemeler 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında olanların da süresiz çalışma izni alınabilmesi ve uzun süreli çalışma iznine sahip olanların, uzun dönem ikamet izninin sağladığı tüm haklardan yararlanabilmesi düzenlenmiştir. Süresiz çalışma izni kişinin veya işverenin başvurusu veya mevzuatta yer alan gerekçelere iptal edilebilecektir ve çalışma izni alan yabancıların ülke içindeki giriş,
15 çıkışları İçişleri Bakanlığınca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilecektir (madde 22). Uzun dönem ikamet izinlerine benzer şekilde, süresiz çalışma izinlerinin de harçtan muaf tutulması sağlanmıştır (madde 23) Soma Maden Kazası ve Maden Sektörüne İlişkin Düzenlemeler Manisa ilinin Soma ilçesinde hayatını kaybeden madencilerin SGK ya olan her türlü borçları silinerek borcundan dolayı aylık bağlanamayan madenci yakınlarına aylık bağlanması hükmü getirilmiştir (madde 63). Ölüm aylığı için gerekli olan 5 yıl sigortalılık ve 900 gün prim ödeme şartı kaldırılarak hayatını kaybeden madencilerin yakınlarına ölüm aylığı bağlanması düzenlenmiştir (madde 63). Madencilerin anne-babalarına aylık bağlanması için gereken muhtaçlık şartı kaldırılarak anne-babalara aylık bağlanması esası getirilmiştir (madde 63). Madencilerin yakınlarından birinin (eş ve çocuklardan birisi, eşi ve çocuğu yoksa kardeşlerden birisi) kamuda istihdam edilmesi imkanı getirilmiştir (madde 63). Madencilerin yasal mirasçılarına konut tahsis edilmesi amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından bedelleri karşılanarak konut yaptırılması ve bu konutların madencilerin mirasçıları adına kura ile bedelsiz olarak verilmesi düzenlenmiştir (madde 91) Maden Sektöründe Çalışan Tüm İşçilere İlişkin Düzenlemeler Yer altı işlerinde çalışan işçilerin işten çıkarılmasının kıdem süresine bakılmaksızın ancak gerekçe ile yapılabilmesi hükmü getirilmiştir (madde 2). Yer altında çalışan madencilere fazla çalışma yaptırılamayacağı (İş Kanununda sayılan zorunlu ve olağanüstü haller dışında) düzenlenmiştir. Zorunlu ve olağanüstü hallerde yapılacak fazla çalışma için ise saat başı ücret en az iki katı olarak ödenecektir (madde 4). Yeraltında çalışan işçiler için yıllık izin süreleri 4 gün artırılmıştır (madde 5). Madenciler için yer altında çalışma süresi haftalık 36 saat, günlük ise 6 saatle sınırlandırılmıştır (madde 7). Linyit ve Taşkömürü çıkaran madencilere ödenecek ücret miktarı asgari ücretin iki katından az olamayacağı hükmü getirilmiştir (madde 9). Maden sektöründe çalışan tüm işçiler için 55 olan emeklilik yaşı 50 olarak yeniden düzenlenmiştir (madde 41). Maden sektöründe çalışan tüm işçiler için çalışılmayan günlerin de çalışılmış gibi yıpranmaya (fiili hizmet süresi zammına) dâhil edilmesi getirilmiştir. Böylece, maden yeraltı işlerinde çalışanların hafta tatili, genel tatil, ulusal bayram, yıllık izin, sıhhi 15
16 izin, eğitim, kurs ve iş öncesi ve sonrası hazırlık süreleri yeraltında çalışılıyormuş gibi SGK ya bildirilerek bu süreler yıpranmaya katılacaktır (madde 42) Memura İlişkin Düzenlemeler İŞKUR da çalışan iş ve meslek danışmanlarının özel hizmet tazminatları düzenlenmiştir (madde 68). Milli Eğitim Bakanlığına 35 bini 2014 yılı sonuna kadar kullanılmak üzere 40 bin öğretmen kadrosu, SGK, Kamu Düzeni ve Güvenliği Müsteşarlığı, Maliye Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığı, Afyon Kocatepe Üniversitesine ve Sakarya Üniversitesine de çeşitli kadrolar ihdas edilmiştir. (madde 65, 72). Büyükşehir sınırlarının genişlemesi ile görevlendirilen memurlar için harcırah ödemelerinde ortaya çıkan sorunların giderilmesi amacıyla memuriyet mahalli kavramı yeniden tanımlanmıştır (madde 89). Kamu kurumlarında yönetici kadrolarında çalışanlar ve kolluk kuvvetlerinin kadrolarında çalışanlar için; açıktan, naklen veya vekâleten yapılan atama ve bu görevlerden alınma, bu görevlerle ilgili yer değiştirme, görev ve unvan değişikliği işlemleri hakkında verilen mahkeme kararlarının gereği 2 yıl içinde, kazanılmış hak aylık derecesine uygun bir kadroya atanması suretiyle uygulanacaktır. Söz konusu görev değişikliklerinin telafisi güç veya imkânsız zarar doğurmayacağına hükmedilmiştir. Mahkeme kararlarının uygulanmamasına dair durumlarda disiplin hükümleri saklı kalmak kaydıyla ceza soruşturması veya kovuşturması yapılamayacaktır (madde 97). Türkiye Halk Sağlığı Kurumunca belirlenen aile sağlığı merkezlerinde, aile hekimlerine, aile sağlığı elemanlarına, gerektiğinde Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşları personeline çalışma saatleri dışında nöbet görevi verilebilecektir (madde 117). Aile sağlığı merkezleri ve toplum sağlığı merkezlerinde nöbet uygulamasına geçilmesi nedeniyle buralarda çalışan sağlık personeli için bu nöbet karşılığında kurumunca izin kullanmasına müsaade edilmeyen memurlar ile sözleşmeli personele, izin suretiyle karşılanamayan her bir nöbet saati için nöbet ücreti ödenecektir. Ancak, aile sağlığı ve toplum sağlığı merkezlerinde ayda 60 saatten, diğer yerlerde ve hiçbir şekilde ayda 130 saatten fazlası için ödeme yapılmayacaktır. Ayrıca, tıpta uzmanlık eğitimi çerçevesinde eğitim alan yabancı uyruklu doktorlar da nöbet ücreti alabilecektir (madde 69). Anayasa Mahkemesi kararına uygun olarak aday memurken ancak kademe ilerlemesinin durdurulması veya aylıktan kesme cezası alan memurun görevine son verilebilecektir. Diğer disiplin cezaları bu sonuca yol açmayacaktır (madde 67). İş yoğunluğu diğer mahkemelere göre fazla olan mahkemelerde görev yapan memurlar ile sözleşmeli personele, ayda elli ve her bir personel için (toplam personel sayısının en fazla yüzde 10 u) yılda 300 saati geçmemek üzere yılı merkezi yönetim bütçe kanununda belirlenen fazla çalışma saat ücretinin üç katını aşmamak kaydıyla fazla çalışma ücreti ödenebilecektir. Söz konusu ücret sadece damga vergisine tabi olacaktır (madde 71). Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü çalışanları aleyhine başlatılacak rücu işlemlerinde zamanaşımı süresi ödeme tarihinden itibaren iki yıl, zarara yol açan işlemin tarihinden itibaren on yıl olarak belirlenmiştir (madde 84).
17 Diyanet İşleri Başkanlığının yurt dışı teşkilatında görevli din hizmetleri koordinatörlerine Diplomatik pasaport, 1. dereceden emekli olan belediye başkanlarına ise yeşil pasaport verilecektir (madde 85-86). Öğretmenlerin hizmet sürelerine veya isteğe bağlı il içi veya il dışı yer değiştirmelerine ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği düzenlenmiştir. Aday öğretmenliğe atanmak için daha önce Bakanlıkça ve ÖSYM tarafından yapılan sınavın Bakanlık ve/veya ÖSYM tarafından yapılabileceği düzenlenmiştir. Aday öğretmenlerin öğretmenliğe atanmasında yazılı ve sözlü şartı yazılı ve/veya sözlü olarak değiştirilmiştir (madde 95). Başbakanlıkta 380 adet Sektörel İzleme ve Değerlendirme Raportörü kadrosu ihdas edilerek, özlük haklarına ve bu kadrolara yapılacak atamalara ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. Ayrıca söz konusu kadro sayısının yüzde 75 ini geçmeyecek şekilde diğer kurumlardan, kişilerin muvafakati aranmaksızın atama yapılabileceği düzenlenmiştir (madde ). Din İşleri Yüksek Kurulu üyeliğine atanacaklardan yirmi dört adayı tespit etmekle görevli Aday Tespit Kurulu üyelerinin seçimine ilişkin hususlar yeniden düzenlenmiştir (madde 93). Özelleştirme sebebiyle yapılan atamalarda 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (1) sayılı cetveldeki kadrolarda istihdam edilmekte olanlar ile cetvelde sayılan unvanlarla çalışan diğer statülerdeki personelin Araştırmacı unvanlı kadroların yanı sıra öğrenim durumları itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlara da istekleri halinde atanmalarına imkân sağlanmıştır. Ayrıca Araştırmacı kadrosunda olup bu maddeden yararlanmak isteyenlere de 30 günlük süre tanınmıştır (madde 108, 110). Gelir İdaresi Başkanlığında grup başkanı, daire başkanı veya taşra teşkilatında vergi dairesi başkanı kadrolarında toplam en az üç yıl görev yapmış olanlar, atama tarihi itibarıyla fiilen bu kadrolardan birinde bulunmak şartıyla Devlet Gelir Uzmanı kadrosuna atanabilecektir (madde 119) 18/1/1966 tarihli ve 711 Sayılı Nöbetçi Memurluğu Kurulmasını ve Olağanüstü Hal Tatbikatlarında Mesainin 24 Saat Devamını Sağlayan Kanun yürürlükten kaldırılmıştır (madde 144 a). 17