Nurşah Sunay EDİTÖR KÖŞESİ. Tüketici Kredilerinde Yeni Dönem A New Era for Consumer Credits
Download "Nurşah Sunay EDİTÖR KÖŞESİ. Tüketici Kredilerinde Yeni Dönem A New Era for Consumer Credits"
4 EDİTÖR KÖŞESİ Tüketici Kredilerinde Yeni Dönem A New Era for Consumer Credits Değerli okurlarımız bu sayımızda 22 Mayıs tarihli Resmi Gazete de yayınlanan Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği ile getirilen yenilikleri maddeler halinde sıralayacağım. 1. Yönetmeliğin kapsamına kredi kartı sözleşmeleri, tüketici kredileri sözleşmeleri ve kredili mevduat sözleşmeleri girmektedir. 2. Tüketici, vadesi gelmemiş bir veya birden çok taksit ödemesinde bulunabilir veya kredi borcunun tamamını ya da bir kısmını erken ödeyebilir. 3. Tüketicinin ara ödemede bulunması durumunda kalan anapara borcu üzerinden, akdi faiz oranı ile bir önceki taksit tarihinden itibaren işleyen gün sayısı dikkate alınarak bulunacak faiz ve faiz üzerinden hesaplanacak vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülükler toplamı tüketiciden tahsil edilir. Tahsil edilen bu tutar dışında kalan kısım anapara borcundan düşülür. Bu durumda kalan taksit sayısı ve ödeme tarihleri değişmeden yeni taksit tutarı ve yeni ödeme planı oluşturulur. Ancak tüketicinin talep etmesi halinde taksit sayısı değişmeyecek şekilde erken ödemesi yapılan taksit sayısına göre ödemesiz dönem veya tüketicinin yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla talep etmesi ve tarafların mutabakatı ile mevcut ödeme planından farklı taksit sayısı ve ödeme tarihleri de belirlenebilir. 4. Belirli süreli tüketici kredisi sözleşmelerinde faiz oranı sabit olarak belirlenir. 5. Tüketici, 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin tüketici kredisi sözleşmesinden cayma hakkına sahiptir. 6. Tüketicinin yazılı olarak açık talebi olmaksızın kredi ile ilgili sigorta yaptırılamaz. We would like to cover the changes recently made with the Consumer Credit Contracts Act which was published in the Official Gazette dated May 22nd, 2015, for our valued readers information. 1. This act includes credit card contracts, consumer credit contracts and credit deposit contracts. 2. Consumer has the right to pay one or multiple installments or pay off the loan before their due date. 3. In case of an interim payment made by the consumer, the amount of interest which is calculated on the basis of the remaining capital loan with respect to the contractual rate of interest and the interest accrued since the previous installment due date and the sum of the charges calculated on the basis of this interest rate including taxes, fees, etc. is charged to the consumer. The amount paid is then deducted from the capital loan. A new installment amount and a new payment plan is then set up without a change in the number of installments or due dates. However, it is possible to set a period in which there will be no installment due dates if the partial loan is paid before its due date without a change in the number of installments and/or to set a different number of installments and due dates for the remaining sum if required by the consumer in written or electronic form and upon agreement of both parties. 4. Interest rate is fixed for fixed term consumer credit contracts. 5. Consumers have the right to withdraw from any consumer credit contract within 14 days without giving any reason and without penalty. 6. Insurance of any kind regarding the loan will be subject to only consumers written authorization. Nurşah Sunay
6 INDEX Tüketici Kredilerinde Yeni Dönem. / Nurşah SUNAY 6.Döviz ve Ticaret İlişkisi / Hikmet BAYDAR 8-10.Güvenlik ile İlgili Kriterler / Namık YENER Dünya da ve Türkiye de Teknoparklar / Alper COPLUGİL Neden Anadolu?/ Selahattin NAYMAN Solar Yatırımlarda Dc Parafudr.. / Serdar AKSOY 24.Topraktan Geldik Toprağa Gideceğiz / Emre SOLAK 26. Bağkur Prim Borçları Siliniyor/ Savaş KONCA 28. Makel Şalter Bilgilendirme Toplantısı 30.Yiğit Akü İhracat Şampiyonları Listesinde.. 32.EMSİAD 8.Olağan Genel Kurul Toplantısı 34.Legrand Salbei Serisi 36. ABD ye Tarihimizdeki İlk Yazılım Ticaret Heyeti Viko dan İş Sağlığı Haftasında Örnek Yarışma Panelmaster Alçak Gerilim Tip.. 44.Makel den İşte Bu Benim Annem Yarışması 46.Prysmian Group A-Takımı Yetkili Satıcıları.. 48.Günsan Elektrik 100.Gün Etkinliği Stambu 2015 Geleneksel Umre.. 52.Schneider Electric Easy Tunçmatik Yeni Nesil Kesintisiz Güç.. 58.Günsan Elektrik Ceo su Stephane Nuss Paris Maratonundaydı 60.3M Türkiye 85.Teknik Eğitim Seminerini Gerçekleştirdi Schneider Electric Hannover Messe Fuarı ndaydı 66.Varsan Statik Ürün Listesi 68.Solar Priz; Window Socket 72.Türkiye nin En Büyük Solar Parkına Prysmian İmzası Tayvanlı Yeşil Ürünler Mekanik Sistemlerin Doğru Kurgulanması Elektrik Sektöründe Kimler Tüketicidir LED Firmalarımız Batacak mı? Uçacak mı / Uçkan APAK 90.Tepta, Yenilenen Showroom Açılışını Kutladı 92.Tarihi Beşiktaş İskelesi Geceyle Buluştu 94. Psl Elektronik İstanbullight ve İstanbul Yapı Fuarı ndaydı 96. Los Angeles Sokakları Philips e Emanet 98. Milano Tasarım Haftasında Bir Türk Evinizde Taze Sebzenizi LED ile Üretin 102.Sony, Yeni LED Ampul Modelini Duyurdu 104.Yayalar Neos Zebra LED İle Daha Güvenli Philips ten Yeni Nesil Dekoratif Master LED 108.Evlerin Art4society nin Neon Işıkları Aydınlatma Sektöründe Kablolar İdo İskeleleri Niki İle LED Sistemine Kavuştu 114.Çepa Elektrik Perpa daki Yeni Yerinde Philips Hue, Apple Watch İle Aydınlatma Deneyimi Sunuyor 118.Kamusal Alanlar ve Bina Aydınlatmaları 120.Şehri İstanbul; Ortaköy Camii 122.Han Show Tiyatrosu Projesi Schaerbeek İlçesi Aydınlatma Master Planı 126. Vestel LED Aydınlatma Ürünleriyle Arstar dan Yepyeni Bir Ürün: Deniz Altı Su Spotu Amasya Kalesi Aydınlatma Projesi Türkiye Vestel LED ile Aydınlandı Leonardo da Vinci nin...
7 HAZİRAN Zhenhai Culture & Art Center Projesi 144. Aydınlatma Devrelerinde Kontaktör Kullanımı Dünya da İlk Defa Düzenlenen Enerji Zirvesi 148.Çiftçiyi Güneş Enerjisi Kurtaracak 149. En Büyük Kapasiteli Güneş Enerji Santrali Açıldı Panç Elektronik in Dünü, Bugünü, Yarını 154.Pronet Eğitim Direktörü Ersin denizseven İş Güvenliğinde Hilti Farkı Tesan İş Ortaklarını Kapadokya da Ağırladı 164.Özel Güvenlikte Avrupa Birliği Desteği Ip Kamera Teknolojisi 168.Siemens 4.Kariyer Şenliği Makel Smarthome dan Sağlık Bakanlığı na Seminer Akıllı Binalar İle Sürdürülebilir Çevre Yönetimi 175. SmartBS Otomasyon ve Mühendislik Kırklareli nin Makel 3.Uluslararası Akıllı Şebekeler Kongre ve Fuarı Schneider Elektrik Vinç Uygulamaları Siemens ten Kullanıcı Dostu Emniyet Röleleri 184.Kleemann dan Panaoramik Asansör Modelleri Abonelerimiz Sarı Sayfalar Mayıs Ayı İhale Listesi 190.Abone Formu 191.Reklam İndeksi Sektörel Yayıncılık Adına İmtiyaz Sahibi ve Genel Yayın Yönetmeni Nurşah SUNAY Görsel Sanat Yönetmeni ve Editör Serdar SUNAY Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Süleyman ÇİLİNGİR Grafik & Tasarım Mustafa SOYCAN Yardımcı Grafiker Habibe EROĞLU Kurumsal İletişim Müdürü Kadir ALTAY Reklam Sorumlusu Ulya ALTINTAŞ Haber - Araştırma Ayşe SEDEF Web Master Hidayet SUNAY Hukuk Danışmanı Av. Erdal DEMİR Mali Müşavir Bülent SUNAY Türkmenistan Bölge Sorumlusu Hakan SUNAY Almanya Bölge Sorumlusu Harun VATAN Yayın Kurulu Gazanfer SANLITOP / Makine Yüksek Müh. Namık YENER / Elektrik Mühendisi Mehmet ERKAL / Elektrik Mühendisi Serdar AKSOY / Elektrik Mühendisi (MBA) Savaş KONCA / S.M. Mali Müşavir Alper COPLUGİL / Ar- Ge Proje Danışmanı Hikmet BAYDAR / Ekonomist CEO, 3.Göz Danışmanlık Emre SOLAK / Elektrik Teknikeri Selahattin NAYMAN / Satış Paz. Koordinatörü Uçkan APAK / CEOSAM Danışmanlık Yayına Hazırlayan Kuruluş Sektörel Yayıncılık sektorelyayincilik.com Perpa Tic. Mrk. B Blok Kat.9 No.1359 Okmeydanı / Şişli-İSTANBUL T: (pbx) F: Baskı : Anka Matbaacılık San. Tic. Ltd. Şti. 2. Matbaacılar Sitesi Litros Yolu D Blok No. D3 Zeytinburnu / İSTANBUL
8 Ekonomist,CEO 3.Göz Danışmanlık Hikmet BAYDAR Döviz ve Ticaret İlişkisi Son zamanlarda kurlarda ciddi oynaklıklar yaşanıyor. Öyle ki bir bakıyorsunuz USD TL sonra birden TL nin altında. Bu oynaklık doğal olarak ticarete ciddi zararlar veriyor. Nasıl mı? Bunlar ticaret yapan firmalar içindi. Peki taahhüt işi yapan uzun vadeli teklifler vermek durumunda kalan firmalar ne yapacak? 6 ay veya 1-2 yıl vadeli iş yapanlar ortalama kuru ne alacak? Bu da sıkıntının önemli diğer yönü. Çünkü kur doğru tesbit edilmezse firma ya ihaleyi kaçırıyor ya da zarar ediyor. Hem de ciddi oranlarda. Bu durum zincirleme olarak diğer firmalara ve sektörlere de yansıyınca firmalar önlerini görmek için bir duralım demeye başlıyor. O zaman stokları en aza indiriyor. Bu durum ithalatı düşürdüğü için cari açık azalıyor. Burada mutlumu olmalıyız emin değiliz. Çünkü ara malı ithalatı ağırlıklı bir kompozisyonda azalma varsa ve yerli üretime geçilmemişse bu durum durgunluk anlamına gelebilir. Açıklayalım; USD TL seviyesindeyken ithalat yapanlar TL seviyesinde satış yaptıklarında zarar ederler. Bu nedenle de alış TL maliyetine bakarak satış fiyatı USD ise zam yapmak durumunda kalırlar. Eğer piyasa koşulları buna elverişli değilse zararı sineye çekmek durumunda kalıyorlar. Diğer yandan USD/TL kurunu TL olarak baz alan ihracatçılar. Tahsilat hesaplarına yattığında TL kur üzerinden bozduklarında kar eriyor. Zira fiyatlama TL üzerinden yapılmıştı. Görüldüğü gibi hem ithalatçı hem de ihracatçı bu oynaklıklarda zarar ediyor. Sayın Babacan Kur oynaklıklarından kimse kazanamadı dedi. Açıklamaya katılmamak elde değil. Avrupa nın durgunluğu çözmeye çalıştığı hatta Yunanistan ın borçlarını ödeyemeyeceğini açıkça ifade ettiği bu dönemde kurlarda istikrara şiddetle ihtiyaç var. Önümüzü görmek zorundayız. Gelecek sayıda görüşmek dileğiyle Haziran June 2015
10 Elektrik Mühendisi, Proje Danışmanı Namık YENER Güvenlik ile İlgili Kriterler Bakım şalterleri çalışma mekanizması diğer ayırıcı şalterlerden bir parça farklıdır. Şalteri harekete geçiren mekanik kuvvet önce yardımcı kontağı açar. Yardımcı kontak tali dağıtım panosu veya MCC de bulunan motor sürücü evresindeki kumanda devresinde bulunan seri kontağın düşmesine sebep olur. Böylelikle panoda güç kesici şalter gücü keser. Bu esnada ise bakım şalteri kesilmiş güç devresi üzerinde kontakları birbirinden ayırır. Kesme için değil, ayırma için tasarlanmış bu kontaklar ise artık korunmuş olur. Bu durumda pano üzerinden bakım süresince, motora yol vermek mümkün olamayacaktır. Bakım bittikten sonra bakım şalteri kapatıldığında (Bu sefer de önce güç kontakları daha sonra kumanda kontağı kapanmalıdır) sistem pano üzerinden yeniden sürülebilir. sistemleri güvenlik için 24 V devre üzerinde tesis edilir. PLC üzerinden çalıştırılan acil kumanda devrelerinde İç Tesisat Yönetmeliği gereği olarak acil durdurma çevrimi içinde özel bir röle üzerinden PLC de ayrı bir noktaya bağlanır. Yani bu sinyali PLC üzerinde direk kullanmak hatalı sonuçlara yol açar. Bu röleye acil stop rölesi denir. ( PILZ ) Bakım şalterinde bakım yapacak personel, kendisini garanti altına almak için bakım şalterini mekanik asma kilit ile kitleyip, anahtarını yanına alıp bakım yapabilir. Bu bakım esnasında sadece kritik ve risk yaratacak elektrik elemanı devre dışı bırakılmış olmalıdır. Bakım elemanı için gerekli diğer elektrik sistemlerinin aktif olarak kalması çoğu zaman arzu edilir (Güç üzerinde çalışma protokolü çerçevesinde). Buna örnek olarak, makinenin ışıkları yanabilir. aparat kullanımı için priz hatlarında elektrik bulunabilir. Bakım personelinin birlikte kullandığı (beraberinde taşıdığı) aydınlatma elemanlarının veya sistem içinde kalıcı aydınlatma elemanlarının 24V olarak seçilmesi iş güvenliği açısından çok önemlidir. Acil Stop Şalterleri Kumanda Gerilimleri Bu şalterler genellikle operatörün makine üzerinde rahat ve hemen ulaşabileceği noktalara yerleştirilir. Acil stop ve diğer tüm kumanda Bir makine üzerinde makinenin büyüklüğüne ve operatörün makine yanında bulunma yerlerine bağlı olarak birden çok sayıda acil stop butonu bulunabilir. Kumanda gerimi 24V olarak seçilir ve tüm kumanda sinyalleri, devreye giriş protokolünü tamamladıktan sonra DI olarak PLC ye bağlanır. Bu protokole start protokolü denir. Makinenin çalışması için gerekli tüm hazırlıkların elektrik sinyalleri olarak toplanıp makineye ulaştırıldığı bir devre olarak tasarlanmıştır. Bu devreye hazırlık devresi denir. Bu esnada makine üzerinde işletme ara yüzü devresi hazırlık safhasında olduğunu ekran üzerinden, ekran görüntüsü ile, ışık kolonu üzerinde ise sarı yanıp sönen ışık ile operatöre bildirir. Makine çalışmaya başladığında ise bu ışık kolonundaki yeşil ışık yanmaya başlar. Genellikle, sarı ışık-ikaz,-kırmızı ışık-arıza, yeşil ışık-her şey yolundayı ifade etmektedir. Lambanın yanma-sönmesi ile de belirli bir süre içinde bir sonraki devreye geçileceği ifade edilir. 10 Haziran June 2015
12 Namık YENER / Elektrik Mühendisi, Proje Danışmanı Elektrik Devrelerinde Koruyucu Sistemler, Yol Vericiler a. Sigortalar Sigortalar genellikle hattın kablosunu korumak için seçilirler. Hat kısa devrelerinde hattı koruması beklenir. Kısa devre kesme gücü seçimi çok önemlidir. Besleme kaynağına yakın olanı devrelerde daha yüksek kapasitede kısa devre kesme gücü istenir. Kısa devre kesme gücü hesapla bulunan değerin standart olarak bir üst değer seçilmesi ile tespit edilir. i. Buşonlu sigortalar ii. Otomatik sigortalar ii.termistörler Motor sargıları içerisine yerleştirilmiş ısıl alıcı elemanlardır. Çok daha hassas olarak ısınmayı haber verebilirler. c. Kontaktörler Magnetik bobin üzerinden devreyi güç olarak kesen elemanlardır. d. Motorlu Şalterler 24V ve genellikle DC gerilim ancak gerektiğinde de alternatif geriliminde kullanıldığı, güç kesici elemanlardır. Motorlu şalterlerlein istendiğinde düşürülmesi için r-auslöser (Almanca) denilen düşürme bobinleri de mevcuttur. e. Manuel Şalterler Bu şalterler güç kesmek için tasarlanmış olup küçük güçlerde, pako denilen özel modelleri de vardır. f. Inventörlü Devreler Genellikle akışkanın yönetiminin önemli olduğu devrelerde işletme ekonomisi sağlamak ve akışkanı optimal yönetmek için tercih edilir. Aynı kolektöre bağlanmış ve batarya şeklinde çalışan pompa motorlarında sadece 1 adet invertör ile sürülmesi yeterli olmaktadır. Örneğin Hidrofor devresi üzerinde bulunan 3 pompadan sadece 1 tanesinin elektrik motoru inventör devresi üzerinden frekans hız kontrolü ile sürülmektedir. İnventörlü devreler bulundukları şebekeye ciddi bozucu harmonik üretirler. Bu yüzden hormonik filtrasyonu yapılmasını şiddetle öneririm. g. Soft Starterler Motor güç değerinin çok yüksek olması halinde 7,5 kw ve üzeri genellik ile yıldız-üçgen dediğimiz ve 3 kontaktörden oluşmuş (Magnetik kesici) devre ile motor sürücü devreleri yapılırdı. Ancak son yılarda yüksek güçlü motorların sürülmesi için bu elektronik kontrol sürücüleri, frekans kontrolü yapılarak yumuşak sürümü gerçekleştirmektedir. Çok daha yüksek güçte motorların sürülmesinde ise 100 kw ve üzeri, orta gerilim devrelerinin kurulması gündeme gelebilir. b. Termik koruyucular Termik koruyucular, genellikle motorları korumak için, kullanılır. Maalesef sigortalar, motorların korunması için yeterli değillerdir. i. Motor Koruma Şalterleri Direk pano içerisine yerleştirilirler. Kumanda devresi bu eleman üzerinden dolaştırılır. Ayarlanan değere ulaştığında, güç devresinin seri kontağını açarak devrenin düşmesini sağlar, nispeten ısınmayı tam anında yakalayamaz. Gelecek sayıda görüşmek dileğiyle Haziran June 2015
14 Ar-Ge Projeleri Danışmanı, Armador Danışmanlık Alper COPLUGİL Dünya da ve Türkiye de Teknoparklar Gelişmiş ülkeler katma değeri yüksek yeni teknolojiler üretebilmek, üniversitelerde yapılan çalışmaları sanayiye, sanayideki tecrübeyi de üniversiteye aktarabilmek, teorik bilgiyi pratiğe dönüştürebilmek için üniversite-sanayi-devlet işbirliğine büyük önem vermişler, bunun için de Teknoparkları kurmuşlardır. Teknoparklarda yenilikçi şirketlere, teknoloji üretebilmeleri, geliştirebilmeleri için her türlü imkan verilmekte, devlet tarafından vergisel muafiyetler sağlanmaktadır. Dünya da söz sahibi olan şirketlerin çoğu teknoparklarda faaliyet göstermektedir. Son yıllarda Türkiye de de bilim ve teknoloji politikalarında dünyada olan bu gelişmeler ışığında değişiklikler olmakta, gelişmiş ülkeler örnek alınmaktadır. Üniversite-sanayi işbirliğinin oluşabilmesi, verimli bir şekilde uygulanabilmesi için çalışmalar yapılmakta, Ar-Ge ye ayrılan kaynaklar artırılmakta, sanayici ve girişimcilere yapacakları yenilikçi projeler için imkânlar sağlanmaktadır. Üniversite ve araştırma kuruluşlarının hizmetlerinden ve desteklerinden yararlanan kuruluşlar genellikle büyük firmalar ile Bakanlıklar, Belediyeler ve benzer kamu kuruluşlarıdır. Küçük ve orta ölçekli sanayi işletmelerinin, benzeri ilişkilere girerek üniversitelerin araştırma potansiyelinden yararlanma şansları oldukça zayıftır. Her ne kadar günümüzde TÜBİTAK ve KOSGEB gibi kurumların KOBİ lere yönelik destekleri yaygın olsada bu destekler henüz istenen derecede yaygınlaşmamıştır. Bu sebeple teknoloji yönetiminde teknoparklar önemli yer tutmaktadır. Teknopark, üniversite ve araştırma kuruluşları ile sanayi arasındaki ilişkilerin özgün bir biçimidir. Teknoparklar, bir üniversite ya da araştırma kuruluşu yakınında tahsis edilmiş alanlarda, içinde yeni teknolojilere ulaşma isteğinde olan ve bu tür teknolojileri özümseme yeteneği olan küçük firmaların yer aldığı kuruluşlardır. Bu niteliği ile teknoparklar, yeni teknolojilerin geliştirilmesinde ve üretim sürecinde kullanılmasında, küçük girişimlerin yetenek ve dinamizmlerini harekete geçiren bir yapıya sahiptir. İngiltere Teknoparklar Birliği (UKSPA) Tanımlamasına Göre Teknopark Bir üniversite ya da yüksek öğrenim kurumu ya da bir araştırma merkezi ile resmi ilişkiler kurmuş, İçinde teknoloji kökenli firma ve işletmelerin oluşmasını özendirecek ve büyüyüp gelişmelerine destek verecek biçimde tasarımlanmış, Yönetiminin, ilgili firmalara teknoloji ve işletmecilik becerilerinin transferi konusunda etkin uğraş verdiği bir girişimdir. Teknoparklar, elinde piyasa değeri olan bir ürünü geliştirme becerisi bulunan insanlara ürününü geliştirmek için teknik hizmet, bir şirket kurması için gerekli mekan, sekreterya vb. hizmetleri ve çok önemli olan yönetim ve işletme becerisini belli bir kira karşılığı sağlarlar. Böylelikle küçük teşebbüs için, deyim yerindeyse, bir kuvöz görevini üstlenerek küçük teşebbüsün yaşama şansını yükseltmeyi amaçlarlar. Burada vurgulanmak istenen, küçük girişimciye oluşturulmuş çok özel koşullarda ve çevrede yaşama ve gelişme olanağı sağlamak ve belirli bir süre içinde yeterli beceriyi gösteren girişimcinin artık doğal koşullarda yaşamını sürdürmesini sağlamaktır. Teknoparkların Tarihçesi Bilim ve teknoloji parklarının hızla gelişimi 1970 lerde ortaya çıkan bir olgudur. Bu kuruluşlar ilk olarak 1970 lerin başında İngiltere de ortaya çıkmışlardır. Bu gelişmede, aşağı yukarı eşzamanlı iki etken önemli rol oynamıştır, birincisi, bazı homojen grupları (esnaf ve sanatkarlar, küçük işletmeler vb.) için uygun bir çalışma ortamı yaratmaya yönelik girişimlerdir. İkincisi ise, İngiltere de o dönemde 14 Haziran June 2015
16 Alper COPLUGİL / Ar-Ge Projeleri Danışmanı, Armador Danışmanlık yoğun olarak ortaya çıkan fabrika kapanmaları karşısında, ortak bir kullanım alanında düşük bir maliyetle destek hizmetleri sağlayarak istihdam yaratmayı teşvik edici çabalardır. A.B.D. de bilim parkları 1950 lerin başında ortaya çıkmışlardı lerin başında Stanford da kurulan bilim parkı, Kaliforniya da Silikon Vadisi nin kurulmasına yol açtı e kadar çoğunluğu yüksek teknoloji alanında faaliyet gösteren yaklaşık kişiyi istihdam eden 80 firma ortaya çıktı da Kuzey Karolina da kurulan Araştırma Parkı üç önemli üniversitenin oluşturduğu üçgenin ortasında yer aldı. Tütün ürünleri sanayiinde ortaya çıkan gerilemeden etkilenen bu yörede devlet yeni sanayi işletmelerinin kurulmasını özendirmek için vergi oranlarını düşürdü. Başvuran firmalar ayrıca, oldukça cazip koşullarda sağlanan risk sermayesinden de yararlandılar lerin sonunda, faaliyet gösteren parkların toplamı 400 ü buldu. Bu tür yapılanmaların ek istihdam yaratmaya katkıları yanında, küçük işletmeler aracılığı ile teknolojik yeniliklerin uygulamaya konması yönünde önemli bir potansiyel taşıdıkları daha sonraları ortaya çıkmış ve Avrupa da hızla yayılmaya başlamışlardır. Bugün çeşitli Avrupa ülkelerinde 200 den fazla merkez faaliyet göstermektedir. UNDP, UNFSTD, UNIDO, ILO gibi uluslararası örgütlerin de katkılarıyla son yıllarda birçok gelişmekte olan ülkede teknopark projeleri uygulanmaya başlamıştır. Bu ülkeler arasında Çin, Hindistan, Şili, Meksika, Filipinler, Gabon, Nijerya, Zimbabwe ve Karayip Ülkeleri (Jamaika, Guyana, Barbados) sayılabilir. Çin de uygulanmakta olan teknopark programı, gelişmekte olan ülkelerde uygulanan programlar içinde en başarılı örneklerden biridir. UNDP, UNFSTD gibi uluslararası kuruluşların katkılarıyla başlatılan ve Devlet Bilim ve Teknoloji Komisyonu (SSTC) ile işbirliği içinde yürütülen program Çin in değişik bölgelerinde 12 teknoparkın kurulması ile sonuçlanmıştır. Bu program, kısaca TORCH olarak bilinen ve ileri teknolojileri alanında yeni girişimci ve iş idarecisini yetiştirmeyi amaçlayan programın bir parçasıdır. Türkiye de Teknoparkların Gelişimi Türkiye de teknoparklar kurulması düşüncesi oldukça yenidir. Küçük sanayi işletmelerini güçlendirmeye yönelik temel politika 1960 lardan bu yana sanayi sitelerinin sayısını artırmak olmuştur. Bunun başlıca amacı, bu kuruluşların belirli merkezlerde toplanması ve bu yolla üretim ve pazar potansiyellerinin geliştirilmesini sağlamaktır. Buna paralel olarak yan sanayi ilişkilerinin geliştirilmesi ve küçük ölçekli işletme/büyük işletmeler arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesi de amaçlanmaktadır. Türkiye de teknopark konusu ilke kez DPT tarafından 1989 yılında gündeme getirilmiştir. DPT nin daveti ve Birleşmiş Milletler Kalkınma için Bilim ve Teknoloji Fonu (UNFSTD) tarafından görevlendirilen Rustam Lalkaka ve Norman Schiff Türkiye ye gelmiş 1-15 Mart 1990 tarihleri arasında İstanbul, Ankara, İzmir, Gebze ve Eskişehir de mevcut üniversite ve araştırma merkezlerinin olanaklarını incelemişler ve ilgili sanayi odalarında da seminerler vermiştir. Daha sonra UNFSTD ile Türk Hükümeti nin Türkiye de Teknoparklar Kurulması İçin Program başlıklı projesi başlatılmıştır. Bu çalışma doğrultusunda İTÜ, ODTÜ, Ege Üniversitesi, Anadolu Üniversitesi ve TÜBİTAK MAM Araştırma Merkezi nde 5 teknokent kurulmasına karar verilmistir. TÜBİTAK MAM kendi başına, dört üniversitede KOSGEB ile ortaklaşa, ilk aşama merkezlerini kurmuştur. Teknoparklar konusundaki yasal düzenleme tarihinde yürürlüğe giren 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Yasası ve tarihinde yürürlüğe giren Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği ile sağlanmış ve bu bölgelere yönelik teşvikler sağlanmıştır. Yasayı takiben 59 Teknoloji Geliştirme Bölgesi (TGB) ilan edilmiş olup bunlardan 44 tanesi aktif olarak faaliyetlerine başlamış, diğerlerinin kuruluş çalışmaları devam etmektedir. Gelecek sayıda görüşmek dileğiyle Haziran June 2015
18 SmartBS Otomasyon ve Mühendislik Sistemleri, Satış Koordinatörü Selahattin NAYMAN Neden Anadolu? Ülkemizin kaderini belirleyecek bir seçime daha hızla hazırlandığımız şu süreçte sandık başında olmasa bile bazı tercihlerin yapılması ve bu seçim esasına uygun olarak satış stratejilerinin adaptasyonu ile ilgili düşüncelerimi sizlerle paylaşmak istiyorum. Öncelikle bir seçim yapabilmek için şu sorulara yanıt bulmamız gerekecek. Satılması istenen ürünler nedir? Bu ürünlerin kullanım alanları nedir? Son kullanıcı tercihli mi yoksa müteahhit gözü ile bakarak mı hareket edilmelidir? Her iki taraf aynı anda mutlu edilip siz de satış yapmış olabilir misiniz? Satış stratejisini hangi amaçlar doğrultusunda belirlemelisiniz? Yaşamın olduğu her alanda elektrik ve internet kullanımının sağlanması ile belli bir alan dahilinde bulunan (daire, villa, yat, fuar alanı, toplantı odası vb.) tüm elektronik cihazların tablet ve cep telefonlarınızdan ya da belli bir panel üzerinden kullanımının sağlanmasına otomasyon demekteyiz. Yaşam alanlarımızda iklimlendirme, güvenlik, aydınlatma, multimedya, bahçe sulama, motorlu perde panjur kontrolleri ise son kullanıcıya çoklukla sunulan otomasyon çözümleridir. Bu konuda sektörde çok sayıda rekabet halinde firma ile karşılaşmak mümkün ancak bazıları biraz daha öne çıkmaktadır. Örneğin, HDL Türkiye Distribütörü SmartBS Otomasyon ve Mühendislik Sistemleri gibi. Pazarda üretici/satıcı firma satış ekipleri çoklukla müşteriye her şeyi bir arada sunabilmeyi ve maksimum düzeyde satış değeri yakalayabilmeyi amaçlamaktayken, alıcılar ise açık açık karşılarında bir sürü bilgi ve paralelinde ürünler hakkında bilgi aktaran kişiler karşısında çoklukla geçiştirici cevaplar vermektedir. Bu durum ise alıcıların çoklukla sistem hakkında bilgi sahibi olmaması ve kendilerine kazancının ne boyutta olacağını düşünmemeden sadece fatura değeri üzerinden değerlendirmeleri nedeni ile birçok kez satış ekiplerinin kayıp satışla projeyi terk etmesine neden olmaktadır. Oysa ortak bir dil bulunamaz, ortak bir sistem geliştirilemez mi? Aslına bakarsanız, belki de çoğu zaman Hamlet in dediği gibi bütün mesele burada. Minimum çoğu zaman sadece altyapıyı kurarak gerisini müşteriye bırakmak isteyen yatırımcı ile maksimum çoğu zamanda her şeyi birarada satmayı arzu eden satıcı arasında yaşanan hepimizin bildiği diyaloglar ve sonuçta gelen olası kayıp satışlar. Hal böyleyken çözüm üretmek ve sonuca ulaşmak gerekmez mi? Peki, nasıl bir çözümle. Çözümü bir ürün bazlı, bir de alıcı bazlı olarak incelememiz ve stratejileri buna uygun olarak değerlendirmemiz sanırım en doğrusu olacaktır. Anadolu seyahatlerimde sıklıkla karşılaştığım gibi, yatırımcı firmalar öncelikle kendi bölgelerini iyi anlayabilen ve yerelde çözüm üretebilen firmaları tercih etmektedirler. Bölgelere göre değişiklik gösteren bu beklentileri de gözlemleyebilmeli ve anlayabilmeli, çoğu zaman unutmamalı ki empati başarı getiren unsurların başında gelir. Sistemlerle kıyaslanıldığında bölgesel beklentiler çoklukla şu şekilde beliriyor: Marmara Bölgesi daha çok ekonomik ancak işlevsel 18 Haziran June 2015
20 Selahattin NAYMAN / SmartBS Otomasyon ve Mühendislik Sistemleri, Satış Koordinatörü ürünler üzerinde duruyor ve sıklıkla aydınlatma ve ısıtma kontrolü talep ediyor. Yine aynı bölgede televizyon ve klima kontrollerinin cep telefonu ve tabletten yapılmak istenmesi başka bir husus ve yatırımcılar genelde lüks konut sınıfında konut üretimini gerçekleştirdikleri için genellikle müşterilerine paket hazırlamayı tercih ediyorlar. Bölgede Yalova ve Kocaeli villa projelerinde kullanımı tercih ederken, Bursa daha çok konut projelerine ağırlık gösteriyor. Ege Bölgesi nde ise durum biraz daha farklı bir hal almaya başlıyor ve temel altyapı talebi artmaya başlıyor. Burada yatırımcılar genellikle akıllı ev sistemlerinden ya uzak durmayı tercih ediyorlar ya da villa sınıfı konut inşaatlarında öncelikli tercih ediyorlar. Balıkesir, Çanakkale, Kütahya, Uşak gibi kentlerdeyse genellikle uzak duruluyor. Bunun temel nedeni ürün ve sistemlerin yeterince bilinmemesi veya çok büyük yatırım maliyeti gerektireceği düşüncesi. Ancak kendilerine anlatmaya başladığınız an da özellikle satışı nasıl etkileyeceği konusu gündeme geldiğinde bir anda alıcı olma eğilimi içine girebiliyorlar. İzmir de daire tipi konutlar, Muğla da ise oteller öncelikli alıcı durumundaki bölgeler. Akdeniz de ise merkez çoğunlukla Antalya oluyor. Burada konut sektöründe ki hareketlilik göz önüne alındığında fark yaratmak isteyen müteahhit firmalar akıllı eve çoktan yönelmiş durumda. Burada en çok tercih edilen ürün grupları ise perde/panjur kontrolü ile klima kontrolü sağlayanlar. Yine enerji tasarrufu amaçlayan birçok tesiste alternatif çözümler üzerinde durmakta. Batı dan doğuya geçildiğinde durum özellikle Mersin, Adana hattında yükseliş göstermekte. Doğu ve Güneydoğu Anadolu ya da ise durum biraz daha farklı. Burada her yerde olduğundan biraz daha fazla işlevsellik değer yitirmeye görsellik ön plana çıkmaya başlıyor. Cam anahtarlar, dokunmatik paneller, büyük ekrana ve gösterişli ama kolay kullanılır ara yüze sahip paneller burada daha da öne çıkmaya başlıyor. Karadeniz Bölgesi nde beklentiler ise daha çok ayarlanabilir aydınlatma sistemleri (dim edilebilir) üzerine yöneliyor. Şüphesiz, bölgede gün içi ısı ve ışık değerlerinin yağışlar nedeni ile düşük olması da etken. İç Anadolu Bölgesi nde ise merkez elbette başkent Ankara. Eskişehir bile henüz istenen düzeyde değil. Tercih ise genellikle güvenlik sistemleri de eklenmiş bulunan ısıtma kontrolü yönünde. Sözün özü, Anadolu birçok açıdan olduğu gibi ticari açıdan da gidilip görülmesi ve çalışılması gereken bir yer olma niteliğini binlerce yıldır olduğu gibi halen taşımakta. İstanbul a göre doyuma ulaşan birçok ürünün Anadolu ya yeni yeni sunulması gibi, otomasyon sektörü halen oldukça bakir ve doğru noktalara ulaşılması durumunda yatırım yapan firmaların bölge hâkimiyetlerini ele geçirecek. Doğru geliştirilecek stratejiler ile birlikte fuar katılımları, sık gerçekleşecek bölge ziyaretleri, odalarla doğru çalışmalar ve benzeri çalışmalar zamanında ve doğru olarak planlanırsa Anadolu doğru bir pazar olacak ve İstanbul da ki rekabet içinde kaybolmadan yol almayı sağlayacak. Diğer yandan hatırlatmak isterim ki; verdiğiniz kaliteli servis ya da ürün kadar lokalde bulduğunuz çözümler de alıcı açısından önem arz etmekte. Yoğun şekilde desteklenen, orada bir bayim var, gitmesekte görmesekte bizim bayimizdir mantığından uzak, beraber yol alabileceğiniz bir bayi oluşumu çoğu zaman size merkezden daha fazla katma değer sağlayabilecektir. Bunun ilk adımı ise İstanbul dan çıkarak Anadolu ya yayılan firmaların her zaman kazandıklarını ve kazanacaklarını idrak ederek stratejileri buna uygun geliştirebilmektir. Bölgesel çalışma planlarımızı geliştirdik, bayilerimizi oluşturduk, ürünlerimizi tanıttık ve geldik en son noktaya peki nasıl bir ürün gamı ile açılım sağlanmalı. İşte bu sorunun cevabı sandığa gitmeden yapmanız gereken seçiminiz, doğru kararı almanız ise bundan sonra ki ticari yaşamınızda ki yola çıkış noktanız olacaktır kanaatindeyim. Bir dahaki sayıda görüşebilmek üzere iyi bir ay geçirmenizi temenni ederim Haziran June 2015