Perakende 3.0 Bileşenleri – perakende30.com
Yeni duymaya başladığımız büyük bir akımı anlatmaya yarayan bir ifade: Omni-Channel. Her ne kadar bir marketing modeli olarak iş hayatına girse de aslında günümüzün perakendecilerinin yapmaya çalıştığı bir “hizmet anlayışı” kavramına doğru gitmeye başladı.
Modern Kategori yönetimi
Perakendecilik açısından kategori yönetimi, özellikle süpermarketler tarafından raf yeri tahsisinin verimliliğini arttırmak amacıyla kullanılan bir tekniktir. Kategori yönetimi, tüketici ihtiyaçlarını daha iyi karşılamak, satış ve kar amaçlarına ulaşmak için ürünleri stratejik işletme birimleri olarak belirli kategorilere ayıran bir perakende iş yönetim sürecidir. Diğer bir ifadeyle, her bir ürün kategorisinin ayrı birer stratejik işletme birimi olarak yönetilmesidir. Bu süreç, fiyat, raf yeri, tanzim, teşhir stratejisi, tutundurma çabalar ile pazarlama karmasının bütün diğer unsurlar ile birlikte kategori temeline göre işletme hedefleri, değişen çevre ve tüketici davranışlar üzerine sürekli yönetimini kapsar.
Bir diğer yerde, kategori yönetimi, “perakendeciler ve imalatçıların karşılıklı işbirliği içerisinde birlikte çalışarak, her bir mağazadaki kategorileri stratejik iş birimleri olarak yönetmeleri” şeklinde tanımlanmıştır. Müşteri odaklı bir anlayış içerisinde her kategorinin stratejik avantajı ele alınmaktadır. Satışları arttırmak için müşteri memnuniyeti en önemli konuların başında gelmektedir. Bu tanımda ayrıca, kategori yönetiminde imalatçı-perakendeci işbirliğinin önemi vurgulanmaktadır .
Kategori yönetimi batılı şirketlerde perakendeci ve tedarikçi etkinliğini yükselttiği için sadece yaratıcı bir rekabet üstünlüğü olmasının ötesinde bir giderek önemli bir sektör uygulaması olmaya başlamıştır.
Diğer taraftan kategori yönetimi, müşteri odaklı pazarlama stratejilerini desteklemektedir. Kategori Yönetimi ile sadık müşterilerin alışveriş alışkanlıkları ve ihtiyaçlar daha iyi incelenerek daha iyi tedarik zincirleri kurularak etkinlik yükseltilmektedir.
Günümüz perakende dünyasında en doğru ürünü doğru lokasyonda doğru adette bulundurmak firmalara yarar sağlamakta ve rekabet avantajı getirmektedir. Bu kapsamda mağaza kapasitelerinin belirlenmesi öncelikli çalışmalardan biri haline gelmektedir. Bu yapıyı bir kere kurduktan sonra sezon bazlı yapılacak düzenleme ve ölçümlerle yapının etkin ve sağlıklı yürümesi sağlanabilir.
Mağaza kapasitesi belirlenirken;
Mağazanın ürün taşıma kapasitesi
Yukarıda belirtilen özelliklere göre “mağaza tipleri” oluşturulabilir. Örneğin; Mini, Midi,Maxi v.b.
Bu mağaza tiplerine göre mağaza için sergileme alanındaki verilerin lineer bir değer ile mağaza kartına girilmiş olması elzemdir.
Oluşturulacak mağaza tiplerine göre;
Kaç adet raf
Kaç adet duvar standı
Kaç adet ünite, seperatör, askı,masa
olacağı sisteme tanıtılmış olmalıdır. Bu işlem yapılırken faaliyet konusuna göre satış gören ürünler ait oldukları türe göre (örnek; giyim, aksesuar, denim) de ayrıca tanımlama yapılmalıdır.
Her mağaza için “layout” bilgisinin mağaza kartına dahil edilmesi ve değişikliklerin takip edilmesi faydalı olacaktır.
Her perakendecinin yaptığı üzere “özel günler” için kapasite artış yüzdesi planlanlanmalı ve mümkünse bu artışın hangi tarih aralığı için geçerli olduğu tarihçeli olarak tutulmalıdır.
Görsel sunum müşterimiz ile ürünler ve çeşitli malzemelerle, sözsüz iletişim kurarak müşterimizin dikkatini çekmek,satınalma talebi oluşturmak veya belirlemiş olduğu satın alma talebine yardımcı olmaktır.
Müşterilerimiz bizimle ilk karşılaştıkları yerler mağazalarımızın vitrinleridir. Buralarda yapacağımız görsel sunum çok önemlidir. Burada müşterimiz içeri girme kararını vermektedir.
Günümüzde vitrinler artık belirli hikayesi olan, reklam kampanyasıyla uyumlu, dikkat çekici, temalı vitrin çalışmaları ile mağazacılığa yeni bir soluk getirmişlerdir.
b.Göz hizasına ( Ürünlerin çok aşağıda olmaması, çocuk ürünlerinin yukarıda olmaması gibi )
8- Fazla karışık olmamalı, göz yormamalı. Fakat çokta boş olmamalı
9- Ürün grubu
– Vitrine sadece ürünlerdeki indirim oranları konulabilir.
Aşağıda görüldüğü üzere indirim oranı yazılmış ve mankenlerin üzerlerine sürpriz çuvalı geçirilmiş.
– Güzel bir sunumla boş mankenler, boş askılar konularak indirim bitiyor havası yaratılabilir.
– Dikkat çekici yaratıcı uygulamalarda yapılabilir.Günümüzde mağazalar ilgi çekmek için mağazalar vitrine canlı manken bile koymuşlardır.
– Bu da yaratıcılığın son sınırı interaktif vitrin
Ralph Lauren, alışverişe yeni bir boyut getirecek teknolojik ekranları sokaklara taşıdı. Londra’da denenmeye başlanan yeni sistemde müşteriler mağaza vitrinlerindeki dokunmatik ekran üzerinden alışveriş yapabilecekler. Belki çok uygulanabilir görülmesede İlk yapmak ve görsel basında ön plana çıkmak dahiyane bir fikir. Bedava reklam..
Pazarda etkin bir bölümlendirme yapabilmek için de belirli ölçütlerin
dikkate alınması gerekmektedir. Bunlar pazarın ölçülebilirliği, ulaşılabilirliği,
önemi veya büyüklüğü ile ayırt edilebilirliğidir. Pazarın ölçülebilirliği,
bölümünü oluşturan tüketicilerin satın alma gücü gibi özelliklerinin elle
tutulabilir şekilde sayısallaştırılabilmesidir. Pazarın ulaşılabilirliği, bölümü
oluşturan tüketicilere işletmenin oluşturacağı pazarlama karmasıyla
erişebilmesi, hizmet edebilmesidir. Pazarın büyüklüğü, yeni pazar bölümünü
oluşturacak tüketicilerin sayısının yeterli olmasıdır. Pazarın ayırt edilebilirliği
de yeni bölümün sahip olduğu çeşitli özelliklerle diğer bölümlerden farkını
Pazar bölümlendirmesi yapacak olan perakendeci işletmenin bu
ölçütleri dikkate alarak yapacağı bir bölümlendirme kendisine keşfedilmemiş
ihtiyaç ve istekleri olan yeni pazar bölümlerini ortaya çıkarma ve tanıma fırsatı
verecektir. Özellikle tüketici pazarlarındaki bölünmüşlüğün giderek arttığı
günümüz pazar yapılarında farklılıklara cevap verecek pazarlama stratejilerine
ve uygulamalarına oldukça ihtiyaç bulunmaktadır. Şiddetli rekabet yaşandığı ve
hemen herkese hitap eden stratejilerin yanın da özel alanların keşfi ve tatmini
tüketicilerin işletmeye çekilmesinde derin bir öneme sahiptir. Bu nedenle
tüketicilerin günü birlik tahminlerden ziyade bilimsel metotlarla analiz edilerek,
sonuçların işletme süreçlerine aktarılması gerekmektedir.
Geleceğe yönelik perakende sektörü trendleri;
Mobil perakendecilik: Önümüzdeki dönem mobil perakendeciliğin agresif büyümeye devam etmesi bekleniyor. 2015 yılında dünya nüfusunun %65’i akıllı-mobil telefon kullanacak ve internet kullanımının %83’ü bu mobil cihazlarla olacak öngörüsü gerçekti.Perakendecilerin bu duruma, mağaza içinde ücretsiz Wi-Fi sunarak ve mobil dostu web sitelerini optimize ederek cevap vermeleri bekleniyor.
Müşteri İlişkileri Yönetimi, müşterilerin yaptığı alışverişlerin analizini yaparak tüketici alışkanlıkları ortaya çıkarılır ve bu doğrultuda satış artırıcı yöntemler ve stratejiler geliştirilmesi için ortaya çıkan bir kavramdır. Birçok şirket de bu birimleri oluşturmak için hem insan hem de yazılım yatırımları yapmıştır, ancak gerçek manada uygulayabilen pek az firma vardır.
Genelde müşteri İlişkileri birimi gelen şikayetleri çözmek, genel sıkıntıların tasnifini yapmak veya en yaygın hali ile kampanya düzenlemesi yapar. Bu konuda daha çok yol alınması gerekir.
Perakendede en önemli konulardan biri de raporlama… Manuel olarak günlerce emek verilerek hazırlanan rapor setlerinde, şirket içi risk analizlerini önceden yapmak ve veri tutarlılığını sağlamak mümkün olmuyor. Bu durum, iş performansında ciddi düşüşlere yol açabiliyor.Bunun önüne geçmek için çeşitli İş Zeka Paket programları perakendecilerin hizmetinde..
Perakendecilikte yer seçimi stratejik bir karardır.
Teoride, yerin önemi konusunda üç önemli gerekçe gösterilir; Öncelikle, tüketicilerin bir perakende kuruluşu seçmesinde yer önemli bir tercih nedenidir. İkincisi, yer pahalıdır, bir kere seçildiğinde yıllarca onunla yaşamak zorunluluğu vardır. Yaptığınız yatırımdan kolayca vazgeçemezsiniz. Vazgeçtiğinizde yaptığınız yatırımların hemen hemen tamamından vazgeçmek zorunda kalırsınız. Üçüncüsü ise istenilen yerin her zaman bulunamaması ve çoğu kez de diğer perakendecilerden satın alınmak zorunda kalınmasıdır.Perakendecilikte yer seçimine karar vermeden önce yapılacak ilk işi hangi işin yapılacağına karar vermektir. Ürünün kalitesini ön plana alan marka ürünleri satan bir mağaza ile indirimli ürünlerin satılacağı bir market birbirinden tamamen farklı yerlere ihtiyaç duyarlar.
Ülkemizde yer seçimi için yeteri kadar analiz yapılmamaktadır. Gelişmiş ülkelerde yer seçimine çok önem verilmekte ve bu kararlar için; bilimsel araştırma, analiz ve değerlendirmeler yapılmaktadır. Türkiye de ise bu tür analizlerin yeterince yapılmadığını söyleyebiliriz. Nerede uygun arsa bulunabiliyorsa hemen oralara alışveriş merkezi, hipermarket ya da süper marketler kurulabilmektedir.
Türkiye’de yapılan pazar araştırmasından çıkan verilere göre, 2009 yılından itibaren e-ticaret yılda ortalama yüzde 31 oranında büyüyerek 2014 yılında yüzde 290 büyüme kaydetti. Bu hızlı büyümeye rağmen Türkiye’nin, online prekendeciliğin toplam perakende harcaması içindeki payı açısından değerlendirildiğinde birçok ülkenin oldukça gerisinde olduğu da görülüyor.
Peki, bugün Türkiye’de e-ticaret perakendeciliğinin geldiği son durum ne? Ülkemizde, 2009 yılında yaygınlaşmaya başlayan e-ticaret perakende sektöründe bugün, tüketici davranışlarına baktığımızda ödemelerde, müşterilerin yüzde 85 kredi kartı kullandığı yüzde 5 ise kapıda ödeme yaptığı görülüyor. Türkiye’de tüketicilerin yüzde 74’ü internet mağazalarını tercih etmelerinin en önemli sebebi olarak fiyatların daha düşük olmasını ve daha avantajlı kampanyalar yapılmasını gösteriyor. Yine online alışveriş yapan tüketicilerin değerlendirmelerine göre; alışveriş yaptıkları mağazayı seçerken tercihleri üzerinde, ücretsiz nakliye, ödeme seçeneklerinin çeşitliliği, ürün tanıtımlarının detaylı ve net olması, marka imajı ve iade güvencesi gibi özelliklerin belirleyici olduğu da öne çıkan sonuçlar arasında.