Aile ve İlişki | Ebeveyn ve Çocuk | Sınav Stresini Azaltmak İçin Ailelere 5 Öneri
Üniversite sınavlarının yaklaşmasıyla birlikte pek çok öğrenci özgüven eksikliği ve kaygı bozukluğu yaşıyor. Ancak yoğun sınav kaygısı, tüm yıl boyunca edinilen bilgilerin sınav esnasında doğru kullanımını engelleyip başarısızlığa yol açabiliyor. Psikiyatri Uzmanı Dr. Mehmet Güdük, sınav başarısını artırmanın yolları hakkında bilgi verdi.
Başarısızlığa Ne Siz Ne de Çocuğunuz Odaklanmalı
Sınav kaygısında fiziksel olarak çarpıntı, terleme, yorgunluk, karın ağrısı, baş ağrısı, uykusuzluk, iştahsızlık, baş dönmesi, bulantı, kusma, kaslarda gerginlik hissi ve dişleri sıkma gibi belirtiler ortaya çıkmaktadır. Ayrıca unutkanlık, dikkat dağınıklığı, odaklanmada güçlük, algılama zorluğu ve okuduğunu anlayamama gibi şikayetler bu duruma eşlik etmektedir.
Aşırı Kaygı, Özgüveni Zedeler
Yoğun kaygının süreklilik kazanması; kişide sıkıntı, huzursuzluk, gerginlik, mutsuzluk, karamsarlık ve sinirliliğe yol açmaktadır. Zihin devamlı sınavla ve başarısızlık durumunda olabileceklerle meşguldür. Bu nedenle aşırı endişe hali gözlenmektedir. Kaygılı düşünceler sonucunda öğrencide özgüven eksikliği gelişebilir.
Beklentilerinizi Çocuğunuza Yansıtmayın!
Çalışma Ortamının Düzenli Olmasına Dikkat Edin
Sınav kaygısının kontrolünde en önemli aşama, hedeflerin gerçekçi bir biçimde belirlenmesi ve buna yönelik planlı bir çalışma programı oluşturulmasıdır. Geçmişteki başarısız sınav deneyimlerinin tekrarlayacağı düşüncesi, kaygıya sebep olmaktadır. Ancak bu deneyimlerden sınava hazırlık sürecinin planlanmasında, eksik ve yanlışlıkların giderilmesinde yararlanılmalıdır.
Çalışma süresince hazırlanacak programa uyulmalı; ancak çok katı bir program yerine daha esnek bir program planlanmalıdır. Rahat bir çalışma ortamı oluşturulmalı, dikkati dağıtacak uyaranlar ortamdan uzaklaştırılmalıdır.
Sosyal Hayattan Kopmamalı
Kaygıyı Azaltmak İçin Nefes ve Gevşeme Egzersizleri Yapabilirsiniz
Olumsuz düşüncelerin kaygıyı arttırdığı bilinmeli, hem sınav öncesinde hem de sınav esnasında sınav sonuçlarına ait düşünceler bir kenara bırakılarak sadece sınavın kendisine odaklanılmalıdır.
Olumsuz düşünceleri uzaklaştırmak için birkaç dakikalığına çevredeki nesnelerin ayrıntılarına odaklanmaya çalışmak kaygının azalmasına yardımcı olabilir. Daha önce elde edilen başarılar ve üstesinden gelinen zorluklar göz önüne getirilmelidir. Hiç kaygı yaşamamanın mümkün olmadığı bilinmeli, belli düzeyde kaygının başarılı bir performans için gerekli olduğu ve sınava hazırlanan tüm öğrencilerin bu duyguyu yaşadığı hatırlanmalıdır.
Çocuğunuzun Sınav Kaygısını Nasıl Azaltabilirsiniz?
1) Sınav kaygısının oluşmasında anne-baba beklentisi ve tutumlarının önemli yer tuttuğu bilinmelidir. Beklentilerin çocuğun akademik ve sosyal becerileriyle uyumlu olmasına dikkat edilmelidir. Rahat ve güvenli bir aile ortamı sağlanmalı, her durumda yanında olunduğu mesajı verilmelidir.
2) Çocuğun kaygılarını dillendirmesine fırsat verilmeli, ebeveynler kendi kaygılarıyla baş etmekte kullandıkları çözüm yollarını ifade etmelidirler.
3) Sınavın sadece bir fırsat sağladığı belirtilmeli, çocuğun kişiliğinin ve zekasının ölçütü olmadığı bilinmelidir. Ayrıca ebeveyn tarafından gösterilecek sevgi ve ilginin de belirleyicisi olmadığı/olmayacağı anlatılmalıdır.
4) Öğrenci akranları ile karşılaştırma yapılmamalıdır.
5) Öğrencinin uyku ve beslenme gibi fiziksel ihtiyaçları bu dönemde dikkatle gözetilmeli, çalışma zamanları dışında arkadaş ilişkileri, spor ve sosyal etkinlikler ile desteklenmelidir.
Eğer Çocuğunuzun Geçmeyen Kaygı Sorunu Varsa Uzmana Danışın