10 soruda yeni imar düzenlemesi | Ne getiriyor, ne götürüyor? - Evrensel.net
Son Güncellenme Tarihi: 20 Şubat 2020 10:04
TBMM Genel Kurulunda, Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi kabul edilerek yasalaştı. Düzenleme Resmi Gazete'de de yayımlanarak yürürlüğe girdi. TBMM’de tartışmalara neden olan değişikliklerle belediyelere verilen bir çok yetki Çevre ve Şehircilik Bakanlığına devrediliyor. İmar planı kararıyla kıyılarda millet bahçeleri yapılabilmesinin önü açılacak. Kanun değişikliğinde Bitlis Ahlat'ta yapılmak istenen Cumhurbaşkanlığı sarayına özel bir düzenlemeye de yer verildi.
İşte 10 soruda TBMM Genel Kurulunda, Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifinin detayları...
Mevcut yasaya göre planlarda ‘yükseklik serbest’ tanımı yer alıyordu. Artık yüksekliğe yani kata firma karar veremeyecek. Yüksekliği belediye meclisleri belirleyecek. Bunun için 7 Temmuz 2021’e kadar süreleri var. Hem mevcut yükseklikleri hem de siluet ve benzeri kriterleri baz alıp sınırları tespit edecekler. Aynı belediye yetki alanında birden fazla bölge belirlenip bu bölgeler için farklı yükseklikler ilan edilebilecek.
Belediyeler yükseklik sınırını belirlemez ya da tartışma yaratacak bir sınır belirlerse devreye Çevre ve Şehircilik Bakanlığı girecek. Bakanlık 7 Temmuz 2021 sonrası sınır belirleyebilecek ya da belediyelerin izin verdiği yükseklik sınırlarına müdahale edebilecek.
Değer artış payı, en geç taşınmazın ilk satışında veya ruhsat aşamasında taşınmaz maliklerince ödenecek. Yatırılan tutarların, büyükşehir belediyesinin olduğu illerde yüzde 25'i büyükşehir belediyesinin ilgili hesabına, yüzde 25'i ilgili ilçe belediyesinin ilgili hesabına, yüzde 25'i Bakanlığın Dönüşüm Projeleri Özel Hesabına; büyükşehir belediyesi olmayan illerde ise yüzde 40'ı imar planı değişikliğini onaylayan idarede açılacak ilgili hesaba, yüzde 30'u Bakanlığın Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı'na aktarılacak. Bakanlıkça onaylanan imar planı değişikliğinden kaynaklanan değer artışının yüzde 75'i Bakanlığın Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı'na, kalan değer artış payının; büyükşehir belediyesinin olduğu illerde yüzde 15'i büyükşehir belediyesinin ilgili hesabına, yüzde 10'u ilgili ilçe belediyesinin hesabına; büyükşehir belediyesi olmayan yerlerde ise Bakanlık payının dışındaki kalan değer artış payının tamamı plan değişikliğinin yapıldığı yerdeki ilgili idarenin açılacak ilgili hesabına 5 iş günü içinde aktarılacak.
Yasaya göre mevcut binaların tıraşlanması mümkün değil. Ve hatta inşaat projesine başlanan inşaatlar için de bu düzenleme geçerli olmayacak. Yasa yalnızca inşaatı henüz başlamamış projeler için geçerli olacak.
Geçtiğimiz yıllarda Cumhurbaşkanı Erdoğan bazı gökdelenleri hedef alarak İstanbul’un silüetini bozan projelerin tıraşlanmasını istemişti. Ancak bu yapılar için somut adım atılmamış ve bu durum kamuoyunda tartışmalara neden olmuştu. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise tartışmalar sonrası kente ihanet ettiklerini itiraf etmişti. Ancak bu ihanetin bedeli de henüz kimse tarafından ödenmedi.
Yasa ile Bitlis Ahlat'ta, kanunda sınır ve koordinatları gösterilen, Kıyı Kanunu'na tabi bölgede, imar planı kararıyla resmi kurum alanları yapılabilmesinin de önü açıldı. Ancak bu resmi kurum alanı kuşkusuz bölge halkının ihtiyaçları değil; Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “itibarı” için. Bu düzenleme mecliste en çok tartışılan maddelerden biri oldu. Van Gölü kıyısına Cumhurbaşkanlığı Sarayı yapımına yönelik düzenleme daha önce Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmişti.
AKP Grup Başkanvekili Cahit Özkan TBMM’de düzenlemeyi “Adliye sarayı da var. Saray deyince siz ne anlıyorsunuz? Biz milletin evi olarak görüyoruz” sözleriyle savunurken; Cumhurbaşkanı Erdoğan 26 Ağustos 2018'de Malazgirt Zaferi'nin yıl dönümü kutlamalarında konuşmuş ve “10 dönüm arazi üzerine 1071 metrekare oturma alanına sahip bir cumhurbaşkanlığı külliyesi kuruyoruz. Birileri rahatsız olsa, engellemeye çalışsa da bu otağı ilçemize kazandıracağız. Ahlat’ta külliyenin yanına butik birkaç otel de yapacağız” demişti.
Seçim öncesi imar barışı çıkaran; imar barışının süresini defalarca uzatan ve bu yolla ciddi miktarda gelir elde eden hükümet yasayla bu kez kaçak yapılar için kesin yıkım kararı aldı.
Kaçak olduğu tespit edilen yapı hem yıkılacak hem de para cezası arttırılacak. Bu yasadan önce yıkım kararı alınmış ancak yerel idarelerce yıkılmamış binalar Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yıkılacak ve masrafı, yüzde 100 fazlasıyla belediyeden alınacak.
Kaçak yapının cezası, değerine göre her bölgede farklı olacak. Ceza miktarının hesaplanması için bölgelerin emsal değerine göre birim fiyatları belirlenecek.
Değeri 5 milyon liraya kadar olan mesken nitelikli taşınmazlar “değerli konut” vergisine tabi olmayacak. Tek meskeni olanların ve birden fazla değerli konut kapsamına giren taşınmazı olanların en düşük değerli taşınmazı değerli konut vergisinden muaf olacak. Değerli konut vergisinin uygulanması ise yasa ile 2021’e ertelendi. Değerli Konut Vergisi geçtiğimiz aylarda “vergi reformu” adı altında TBMM’de kabul edilen düzenlemelerle kabul edilmişti. Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, vergi reformu ile adalet sağlanacağını verginin tabana yayılacağını söylemişti.
Kıyı Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre kıyının kumluk veya çakıllık olduğu alanlarda denize girme, güneşlenme, amatör su sporları gibi faaliyetlerin gerçekleştirilmesine yönelik rekreatif amaçlı iskele yapılamayacak. Buna karşın imar planı kararıyla kıyılarda millet bahçeleri oluşturulabilmesinin önü açılacak. Bu plan en son Salda Gölü kıyısı için gündeme getirilmişti. Uzmanlar koruma altında tutulması gereken Salda Gölü çevresine yapılacak millet bahçesinin gölün doğal yapısını bozacağını söylemişti. Uyarıları dikkate almayan hükümet millet bahçesi projesi için ihale açmış; ihalenin iptali ve yürütmenin durdurulması için dava açılmıştı. Tepkilerin artması üzerine hükümet millet bahçesi projesinden geri adım atmış ve gölün doğasını korumak üzere sınırlı çevre düzenlemesi yapılacağını belirtmişti.
Büyükşehirlerde yer alan köyler mahalleye, muhtarlar da artık mahalle muhtarlarına dönüştüğünden ve bu alanlar ilçe belediyelerinin hizmet alanına girmesi nedeniyle, il özel idaresi ve muhtarların görevleri ilçe belediyelerince yürütülecek.
Yapı Denetimi Hakkında Kanun'da yapılan değişikliklere göre, yapı denetim kuruluşlarına ödenecek hizmet bedeli, endüstri bölgeleri, teknoloji geliştirme bölgeleri, organize sanayi bölgeleri, serbest bölgeler ve sanayi siteleri onaylı sınırı içerisinde yer alan tüm yapılar için yüzde 30'u geçmemek üzere indirimli uygulanacak. Bunun dışındaki alanlarda miktar indirimsiz uygulanacak. (İstanbul/EVRENSEL)