Cam Nedir? Camın Kısa Tarihi
Cam; temel hammaddesi SiO2 ( silisyum dioksit veya silikon dioksit) olan bir maddedir. Camın insanlar tarafından ilk kullanımı on binlerce yıl öncesine dayanmaktadır. Doğal bir cam taşı olan Obsidyen taşının insanlar tarafından silah, takı ve çeşitli alet yapımında kullanılması Paleolitik döneme kadar dayanmaktadır.
Camın insanlar tarafından yapay olarak üretiminin ise M.Ö 3000’lü yıllara kadar gittiği tahmin edilir. Bronz çağında Anadolu ve Suriye coğrafyasında ilk kez üretildiği düşünülmektedir. Bu dönemde daha çok cam boncuklar, fayans ve seramik üretiminde kullanıldığı M.Ö 1600’lü yıllarda ise cam kapların üretiminin yapıldığı bulunan kalıntılardan anlaşılmaktadır. Camın şekillendirilmesi için şişirme çubuklarının M.Ö 200’lü yıllardaki keşfi çok önem arz etmektedir. Şişirme çubuklarının keşfinden sonra camın üretimi seri üretim haline gelebilmiştir.
Camdan ayna yapılması teknolojisi camın ilk üretimine oranla henüz çok yenidir. Camın sırlanması ile yüzeyin mükemmel derecede yansıtıcı haline yani ayna halini alması 14.yy’da bulunmuştur. Modern ayna yapma tekniği ise 18 yy’da gelişmiştir. Camın gümüş nitrat ile sırlanması sonucu moderne aynalar üretilmektedir.
Günümüzde cam; evlerdeki ayna ve pencerelerden, araç ayna ve camlarında, bina yapımında, izolasyonda, gözlüklerde, mikroskop ve teleskop gibi mercek yapılarda ve daha pek çok alanda kullanılmaktadır.
İlk Cam Nasıl Yapıldı? Cam Nasıl Yapılır?
Babilde bulunan bir kil tablette cam yapımı için bir reçete bulunmaktadır. Bu tablette camın üretimi için; 60 ölçü kum, 180 ölçü alg ve deniz yosunu külü, 5 ölçü güherçile ve 3 ölçü kireç taşı yazmaktadır.
Camlar genel olarak sıvıdan soğutma şekliyle üretilir. Ham maddeler erime noktasına kadar ısıtılır ve ardından soğutularak cam üretilir. Teorik olarak pek çok malzemeden cam veya camsı malzeme üretmek mümkündür. Bazı oksitlerden (Silisyum dioksit), metalik alaşımlardan ve daha pek çok malzemeden cam yapmak mümkün olsa da maliyetinin düşüklüğü bakımından cam yapımında kullanılan temel malzeme SiO2’dir. Silisyum dioksit dışında B2O3, P2O5 ve GeO2 gibi oksitlerde kullanılabilir. Günümüzde üretilen çoğu camda ortalama % 70 oranında Silisyum dioksit kullanılmaktadır. Örneğin düz camda oran % 72 iken lazer camında bu oran % 30 civarındadır.
Camın yapımında silikat yani SiO2 kaynağı olarak kuars, silis kumu veya kuarsit kullanılabilir. Yani cam yapımı için kullanılan en önemli kaynak kumdur. İşlenmiş kum ile cam yapımında kullanılan malzemeler soda ve kireçtir. Camın türüne göre başka malzemelerde eklenmektedir.
Malzemeler birbiri ile karıştırılarak ısıtıcı fırınlara gönderilir. Yaklaşık 1500 derecede karışım eriyik hale gelmektedir. Normalde silisyum daha yüksek sıcaklıklarda erimesine rağmen soda sayesinde erime sıcaklığı 1500 dereceye düşmektedir. Kireç ise cama saydamlık vermektedir. Yaklaşık 12 saat boyunca karışım fırında 1500 derece sıcaklıkta bekletiliyor. Daha sonra 1500 derecedeki cam çalışma havuzlarına alınır ve kontrollü olarak soğutulur. 1100 dereceye soğutulduğunda şekil verme aşamasına geçiliyor. Şekil verme aşamasından sonra kontrollü soğutma ile camın sıcaklığı normal sıcaklıklara düşüyor.
Önceki İçerikMahlep (İdris) Ağacı Meyvesi ve Mahlebin Faydaları
Sonraki İçerikHayıt Balı Nedir? Hayıt Balı Ne İşe Yarar?,