Doğum Kontrol Hapı Kullanımı ve Polikistik Over Sendromu – Polikistik Over
Uzun süre, ara vermeden doğum kontrol hapı kullanılması yanlış bir uygulamadır. Uzun süre doğum kontrol hapı kullanılması kişinin gerçek adet düzenini gizlemektedir. Uzun süre, ara vermeden doğum kontrol hapı kullanan kişiler çocuk sahibi olmaya karar verdikleri zaman doğum kontrol hapını bıraktıklarında altta yatan polikistik over sendromu veya erken menopoz gibi bir sorundan dolayı adet olamama ve hamile kalamama gerçeğiyle karşılaşabilmektedir.
Doğum kontrol hapı kullanarak düzenli bir şekilde (her ay) görülen adet kanaması yumurta gelişimi ve yumurtlama olmadan oluşmaktadır. Bu nedenle bu kanama gerçek bir adet kanaması değildir. Zaten polikistik over sendromu’nda da doğum kontrol hapı kullanımında olduğu gibi yumurta gelişimi ve yumurtlama olmamaktadır.
Polikistik over sendromu olan kişilerin bir kısmında yumurta gelişimi ve yumurtlama sorununda ve buna bağlı olarak da adet düzensizliği şikayetinde yıllar içinde değişiklikler olabilmektedir. Bu durum kişinin doğum kontrol hapı kullanmasına gerek olmadan düzenli adet görebilecek iken adet düzensizliğinin devam ettiğini zannederek gereksiz yere uzun yıllar doğum kontrol hapı kullanmasına neden olmaktadır.
Polikistik over sendromu olan fazla kilolu kadınlarda bacak damarlarının tıkanıklığı (derin ven trombozu), selülit, varis, insülin direnci, depresyon gibi psikiyatrik sorunlar, pankreas iltihabı (pankreatit), safra kesesi taşları, kilo artışı (ödem; su tutulumu) ve meme kanseri gibi doğum kontrol hapı kullanımına bağlı olarak görülen yan etkiler daha kolaylıkla ortaya çıkabilmektedir.
Doğum kontrol hapları uygun olmayan kişiler tarafından (doğuştan pıhtılaşma bozukluğu olanlar) kullanıldığında kişinin hayatını kaybetmesine yol açabilmektedir. Bu nedenle bazı ülkelerde bazı doğum kontrol haplarının kullanılması yasaklanmıştır. Buna karşılık maalesef ülkemizde özellikle polikistik over sendromu tedavisinde halen yaygın olarak kullanılmaktadır.
Adet kanaması beyinde bulunan Hipotalamus ve Hipofiz’den yumurtalıklara giden emirlerle düzenlenir. Hipotalamus-Hipofiz ve Yumurtalık yolu ancak 16 yaş civarında aktif olarak çalışmaya başlar. Bu nedenle 16 yaşından önce doğum kontrol hapı kullanılması bu yolun olgunlaşmasını engelleyebilmektedir.
Genç kızların doğum yapmadan önce uzun süre doğum kontrol hapı kullanması meme kanseri riski açısından önemlidir. Bir kişinin doğum kontrol hapına başladığı yaş ile doğum yaptığı yaş arasındaki süre uzadıkça meme kanseri riski artmaktadır.