UNICEF: Mustafa’nın eğitime giden yolu
Sığınmacı ve göçmen çocuklar savaş nedeniyle ülkelerinden ayrılmak zorunda kaldıklarında başlarının üzerindeki bir çatıdan daha fazlasını yitirirler. Çoğu zaman eğitimden de yoksun kalırlar, bu da onları geleceklerini kaybetme riskiyle karşı karşıya bırakır.
16 yaşındaki Mustafa Halep’ten Türkiye’ye annesi, babası ve beş kardeşiyle birlikte dört yıl önce gelmiş. Sayıları 3,6 milyonu bulan diğer Suriyeli sığınmacılar gibi onlar da ülkelerindeki şiddetten kaçıp Türkiye’ye yerleşmeye karar vermişler. Mustafa’nın babası Neci Mahmud (45) Suriye’deyken ticaretle uğraşıyormuş, annesi Emine (42) de ev kadınıymış. Neci Mahmud şimdi oturdukları sitede apartman görevlisi olarak çalışıyor, ortalığı temizliyor ve bahçeye bakıyor. Bunun karşılığında evinin kirasını ödeyebiliyor.
“Suriye’de iyi bir yaşantım vardı. Küçük bir bakkal dükkânı işletiyor, mevsime göre çeşitli sebzeler satıyordum. Eşim de biber kuruturdu ben de satardım. Ülkemi bırakmayı hiçbir zaman istemedim. Ancak savaş başladı… Çocuklarımı Suriye’den başka bir yere götürmek zorundaydım… Ailemi korumam gerekiyordu… Oğullarımı kaybedemezdim. O yüzden onları da buraya getirdim.”
Mustafa 12 yaşında bir çocuk olarak Gaziantep’e ilk geldiğinde, kendisi ve abileri Hasan ve Mahmut ile birlikte bir terlik imalathanesinde iş buldu. Ailenin ek gelire ihtiyacı vardı. “Günde 8-9 saat çalışıyorduk. Kimi günler eve çok geç geliyor, hemen uyuyakalıyordum.” Bir yıl sonra işten ayrılıp çalıştığı sitede babasına yardım etmeye karar vermiş. Babası şöyle diyor: “Ben üst, o alt katların temizliğine bakıyor. Mustafa hep okula gitmek istediğini söylerdi. Bense onun okula gitmesinde pek yarar görmüyordum, onun yerine bir meslek sahibi olsa daha iyi olur diye düşünüyordum. Sonra beni ikna etti. Dedi ki aileden en az bir kişi komşularla konuşabilecek durumda olmalı. Ben de onun üzerine kabul ettim.”
Mustafa babasının onayını aldıktan sonra hiç vakit kaybetmeden evlerinden 10 dakika uzaklıktaki bir devlet okuluna başlamış. Utangaç bir gülümsemeyle şöyle diyor:
“Burayı gerçekten seviyorum, şimdi bir sürü arkadaşım var, birlikte futbol oynuyoruz. Türkçe ya da Fizik öğretmeni olmak istiyorum. Mühendis olmak da isterim, henüz kararımı tam vermedim.”
Mustafa okula başlayıp derslere düzenli devam edince ailesi gerekli başvuru işlemlerini tamamladıktan sonra Şartlı Eğitim Yardımından (ŞEY) programından yararlanmaya başlamış.
ŞEY programı Suriyeli ve diğer sığınmacı çocukların okula kaydolmasını ve devamlılıklarını teşvik etmeyi amaçlıyor. 2003 yılından itibaren Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen ulusal bir sosyal yardım programı olan ŞEY, 2017 yılında Suriyeli ve diğer sığınmacı ailelerini de kapsayacak şekilde genişletildi. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Türk Kızılayı ve UNICEF arasındaki yakın işbirliği ile yürütülen programın genişletilmesi Avrupa Birliği’nin (AB) cömert desteği ile sağlanırken, programa Norveç ve Amerika Birleşik Devletleri’de katkı da bulunuyor.
Mustafa’nın annesi Emine şöyle diyor: “Mustafa şimdi her gün okula gittiği için ŞEY’den yararlanmaya başladık. Bugüne kadar iki ödeme aldık. Bu destek ders kitaplarını ve Msutafa’nın kıyafetlerini almamıza yardımcı oluyor. Yardım ayrıca Mustafa’yı da motive ediyor. Birinin size destek olduğunu bilmek büyük bir güven hissi sağlıyor…”