Yarasa-Pangolin: Koronavirüs İnsanlara Nasıl Bulaştı? » Teknotacı
Vaka sayısının 1 milyon civarı olduğu ve ölü sayısının binlerce olduğu koronavirüs salgını can almaya devam ediyor. Son olarak Koronavirüsün ilk olarak Çin’in Wuhan kentinde bir hayvan pazarında 57 yaşında bir kadında olduğunun iddia edildiği haberi sizlerle paylaşmıştık. Şimdi de bu salgının nasıl ortaya çıktığını sizler için derledik. İşte yarasa-pangolin-insan etrafında dönen koronavirüs salgınının serüveni.
Yazar Rıdvan SARIKAYA Tarih Nis 1, 2020
Yarasadan Pangoline Koronavirüs
Çin’de yapılan bir çalışma, nesli tükenmekte olan pangolinlerin; yeni koronavirüs ile yarasalar ve insanlar arasındaki olası bağlantıyı oluşturduğunu ortaya koydu.
Peki Yarasaların Rolü Ne?
Yarasaların Koronavirüsteki rolü
Bu yarasalardan geçen ilk virüs vakası değil. Ebola’nın yarasalardan bulaştığı düşünülüyor. Koronavirüsün diğer iki türü olan ve 2003 yılında Asya’da ortaya çıkan SARS’ın (ağır akut solunum yolu yetersizliği sendromu) yarasalardan misk kedilerine ve ardından insanlara; 2012’de yayılan ve yaklaşık 2 bin 500 kişiyi etkileyen MERS’in (Ortadoğu solunum sendromu) de yarasalardan develere ve ardından insanlara bulaştığı tahmin ediliyor.
Teksas Üniversitesi Viroloji Bölümü‘nde profesör olan Yan Xiang, yarasa nüfusunun büyüklüğü ve yaygınlığı düşünüldüğünde bu sonucun şaşırtıcı olmadığına dikkat çekiyor.
Yarasalar, bütün memeli türlerinin yüzde 20’sini oluşturuyor. Bin 300‘den fazla türü bulunan yarasaların bazıları 40 yıla yakın yaşıyor. Uzmanlar, yarasaların bağışıklık sistemlerinin bu kadar çok virüsün barınması için ideal olduğu görüşünde.
Pangolinlerin Koronavirüse etkisi
Xiang da, Güney Çin Ziraat Üniversitesi‘nde binden fazla vahşi hayvan üzerinde yapılan çalışmanın ardından, koronavirüs ve pangolinler arasında bir bağlantı olabileceğine “ikna olmuş” durumda. Xiang, Ekim 2019’da yayınlanan ve Malezya’dan Çin’e kaçırılan hasta pangolinlerin gen haritasını gösteren bir çalışmada koronavirüse rastlandığını söylüyor. Ortaya çıkan son koronavirüsün de, buna benzer iki koronavirüsün karışımı olduğunu belirtiyor.
Xiang, Deutsche Welle‘ye yaptığı açıklamada, virüsün insanlara doğrudan yarasalar aracılığı ile geçmememiş olabileceğini, aradaki başka bir hayvan üzerinden mutasyona uğrayarak insanlara bulaşmış olabileceğini anlatıyor. Bu hayvanın pangolin olabileceğine işaret eden Xiang, ancak yine de bu bağlantının çok spekülatif olduğuna ve daha derin araştırmayı gerektirdiğine dikkat çekiyor.
“Bu tarz virüslerin yaratabileceği yıkımları kestirmek kolay değil” diyen Londra King’s College‘dan viroloji uzmanı Stuart Neil, bu tür salgınların yine de çok sık yaşanmadığına işaret ediyor. “Doğası gereği ölümcül olan bir virüs yoktur, çünkü yarasalarda görülen koronavirüste olduğu gibi, bir tür için zararsız olan diğer tür için ölümcül olabilir” diyen Neil, bunun tamamen “savunma mekanizmaları ve virüsle kurulacak uyuma bağlı” olduğunu belirtiyor.