BAYRAM BİTTİ, ET BİTTİ / KÖŞE YAZILARI / DR. ŞÜKRÜ GÜNGÖR
BAYRAM BİTTİ, ET BİTTİ…
Kurban bayramında sağlığınızı riske atmayın…
Toplumsal dayanışmanın en güzel örneklerinden biri olan kurban bayramında, dikkatsiz beslenme bir çok sağlık problemine yol açabilir. Geleneksel olarak bazı yörelerimizde kurbanın kesilmesi ile birlikte, tabir yerinde ise “bayram bitti et bitti’’ şeklinde etler bitene kadar sabah kahvaltısı dahil nerede ise her öğünde yüksek miktarda et yenilmesi sonucu çok ciddi sonuçlar doğabiliyor.
Koyun etini yağlı kısmını ayırarak tüketin.
Koyun eti daha yağlı olduğu için, yüksek kolesterol, kalp-damar hastalığı olanlar daha az yağlı olan dana etini tercih etmeliler. Koyun eti tüketlecek ise yağlı kısımları iyice ayıklanmalıdır. Biz genelde et tüketimi için danayı tercih ediyoruz çünkü dana eti daha az yağlı bir ettir, sindirimi daha kolaydır. Özellikle çocuklara hazım açısından dana eti yedirilmesi daha iyi olur.
Taze eti hemen tüketmek çeşitli sindirim problemlerine neden olabilir. Çünkü serttir, çiğnemesi ve hazmı zordur. O nedenle kurbanın ilk günü mümkün olduğu kadar parça et tüketi-minden kaçınmak iyi olur. Özellikle bayramın ilk günü et tüketilecekse bu-nun kıyma olarak tüketilmesi daha doğru olur. Parça et tüketimi en az 24 müm-künse 36 saat dinlendirilmiş et olarak yenmesi daha uygun olur. 48 saat içinde de tüketilemeyecek miktardaki etler, buzdolabı poşetlerine 250-300 gramlık paketler halinde sarılarak daha sonra tüketmek üzere derin dondurucuya koyulmalıdır.
Bayram yemeğini öğlen yiyin.
Mümkünse aile yemeklerini öğlen yemeği olarak organize edin. Bu şekilde geçireceğiniz bir günde sabah kahvaltısını tahıl gevreği, yoğurt ve meyve ile yapın. Öğlen yemeğinde 150-200 gr. geçmeyecek şekilde et tüketebilirsiniz, beraberinde bol salata ve biraz pilav yiye-bilirsiniz. İçecek olarak yüksek kalorili gazlı içecekler yerine taze sıkılmış meyve suları ve ayran iyi bir seçim-dir. İkindi öğününde meyve yemek iyi olur. Akşam yemeklerinde muhakkak etsiz sebze yemeği ve yoğurt tüketmeye çalışın.
Kurban etini pişirirken dikkat edin.
Et pişirme yöntemi olarak haşla-ma, ızgara veya fırında pişirme yöntem-lerini kullanın. Mangal yapacaksanız kömürün iyice yanmasını bekleyin ve etleri mümkün olduğu kadar kömürden uzak tutarak hiç kömüre temas ettirmeden pişirin. Bir hafta içinde 2’den fazla mangal yöntemini kullanmayın.
Bayram yemeğimizi özellikle kurban etinin yağsız tarafından pişirmeye dikkat etmeliyiz. Özellikle kavurma yapılırken etin içine iç yağı, kuyruk yağı, tere-yağı gibi yağlar koyulmamalıdır. Et sadece kendi suyu ile pişirilerek kavurma yapılmalıdır
ETİN ÜSTÜNE ÇAY İÇMEYİN !
LİMON KURBAN ETİNİ HAZMETTİRİR
Kurban bayramında normal hayata nazaran günlük alınan protein miktarı çok arttığı için dikkatli olmak gerekir. Proteinlerin doymuş yağ oranları fazla olduğu için yüksek kolesterolü ve kalp hastalığı olanlarda vücuda ekstra yük getirir. Hipertansiyonu olan hastalarda kavurmalarla birlikte fazla yağ ve tuz tüketimi kan basıncını çok artırarak hipertansif krizlere, beyin kanamalarına ve kalp krizi gibi istenmeyen klinik durumlara yol açabilir. Ayrıca Gut hastaların da fazla protein alımı, protein metabolizmasının son ürünü olan ürik asit birikimine ve buna bağlı gut atağının ortaya çıkmasına neden olur. Bu üç grup hastanın tükettiği et miktarını çok kısıtlı tutması iyi olur. Diyabet hastaları ise eğer tansiyon ve yüksek kolesterol problemleri yoksa daha ılımlı et tüketebilirler. Diyabet hastalarının özellikle pilav, makarna, börek, kurabiye ve ekmek gibi karbonhidratlar konusunda dikkatli olmaları gerekir.
Kurban bayramı her ne kadar yeme-içme ağılıklı bir bayram olsa da kilo problemi olanların bu konuda daha dikkatli olmaları gerekir.Günü en az 4 öğüne bölün. Özellikle ikramların bol olduğu akraba ziyaretlerine herkesten geç gitmek yani hayır denilemeyen yiyeceklerin ikramlarından sonra gitmek, hem ısrara maruz kalmayı önler hem de yiyeceklerin hepsini birden göz görmeyince gönül istemez. Ayrıca bayramın aynı anda tatil anlamına geldiği unutulmadan her günkü aktivitelerden daha fazla aktivite yapmak kilo kontrolünü elde tutmada fayda sağlar. Yine bayramda yeme içme dürtüsünden çok, algıyı gezmeye-görmeye kaydırmak iyi olur. Sinemaya gidilebilir, hava iyi de olsa kötü de uzun yürüyüşler yapılabilir.
Kendi öğününüzü seçin
Tatlıyı fazla kaçıranlar…
Bayramda et yedikten sonra fazla proteini dengelemek için insanların canı tatlı çeker. Burada da kontrollü olmak çok önemli. Hamurlu-şerbetli tatlılardan ziyade sütlü tatlıları, dondurmaları veya kuru meyvaları tercih etmek daha iyi olur. Ama bu yiyeceklerde de porsiyon kontrolünü elden bırakmamak gerekir. Ayrıca bu yiyeceklere eğilimi azaltmak için eti tek başına değil, muhakkak 1-2 dilim ekmek veya 4-5 yemek kaşığı pilav ile beraberinde bol salata ve taze sıkılmış meyva suyu ile yemek daha iyi olur. Bayramda özellikle meyve tüketimini artırmak, şekersiz bitki çaylarını günde 2-3 fincan içmek, bol yürüyüşler yapmak çok iyi bir davranışlardır.