“Atakan Varlı, 2015 yılında bir kadınla tanışır. Söz, nişan yapılır ve resmi nikâhları kıyılır. Fakat daha düğün töreni yapılmadan Varlı’nın eline boşanma davası tebliği gelir. Ve mahkeme, karı-koca hayatını hiç yaşamayan ve resmi olarak sadece bir gün evli kalan Varlı’nın, boşandığı eşine ayda 500 TL nafaka ödemesine karar verir. Varlı, o günden sonra evlilik hayatı yaşamadığı kadına her ay nafaka öder.”
2018 yılında haber olan Varlı’nın hikâyesi o dönem beni de etkilemişti. Araştırdığımda buna benzer birçok hikâyenin olduğunu görmüştüm. “Bir imzanın bedeli bu kadar ağır olmamalı” diye düşünmüş ve süresiz nafakayla ilgili bir yazı kaleme almıştım.
Ve nihayet “Süresiz nafaka” hususunda bakanlık bir düzenleme yapma kararı aldı. Fakat bu düzenleme bazı hemcinslerim tarafından “Kadınların kazanılmış haklarının elinden alınması” olarak algılanıp, itiraz ediliyor.
İlk önce bu konu hakkındaki şahsi düşüncemi yazıp ardından alanında uzman bir isim olan Mevlüt Akgün ile yaptığım söyleşiyi sizlerle paylaşmak istiyorum.
BOŞANMANIN “MAĞDURİYET” OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİNE SON VERMEMİZ LAZIM
Maalesef ülke olarak kadın konusunda aşamadığımız sorunlarımız var lâkin artık evliliğin “elde edilmiş başarı”, boşanmanın “mağduriyet” olarak değerlendirmesine son vermemiz lazım. Bir tarafta kadının güçlü olması, ayakları üzerinde durması gerekliliğini savunurken diğer taraftan kadının, ayrıldığı eşinin vereceği nafakayla hayatını devam ettirmesini savunmak mantıklı ve tutarlı olmasa gerek.
Erkeklerin; çocuk bağı olmayan evliliklerde, boşandığı eşine süresiz nafaka ödemekle yükümlü tutulmasını haksızlık olarak görüyorum. İster kadın ister erkek olsun, birinin hakkını korumak için diğerinin hakkını gasp etmemiz gerekmiyor. Ülkedeki kadın istihdam sorununu veya geleneksel yapıyı gerekçe göstererek nafakanın süreli olmasına itiraz etmek adil bir bakış açısı olmasa gerek. Boşanmış her erkek, Acun Ilıcalı’nın şartlarını taşımıyor.
Günümüzde asgari ücretle geçinen bir erkeğin, hem boşandığı eşine nafaka ödeyip hem de başka bir yuva kurması mümkün müdür Allah aşkına?
Kadının ekonomik alanda güçlü olmasını sağlamak ve her türlü şiddetten korumak, boşandığı eşinin sorumluluğunda değildir ve olmamalıdır.
Bununla birlikte nafaka sistemiyle süreli de olsa süresiz de olsa alınacak karar neticesinde muhakkak birileri mağdur olacaktır. Bakın bir örnek vereyim, yıllardır kaleme alıp netice alamadığım bir husustur. Ağır engelli olan bireyler devletten engelli maaşı alıyordu. Hükümet bu maaşı nafaka sistemine bağlantılı yaptı. Çalışamayacak durumda olan bir engellinin ailesinin gelir durumu belli bir oranın üstünde ise maaş vermiyor. Konuyu detaylandırmayacağım ama bu uygulama ciddi bir mağduriyet oluşturuyor.
Her iki sorunun çözümünün de genellemeden kaçınmak olduğuna inanıyorum.
“YASANIN BU DÜZENLEMESİ ÇOĞU ZAMAN HAKSIZ UYGULAMALARA NEDEN OLUYOR”
Mevlüt Akgün; 22’inci, 23’üncü ve 24’üncü Dönem Karaman Milletvekili. 14 yıl avukatlık, 13 yıl vekillik yapmış. Ayrıca kendisi hâlen Ankara’da, Arabulucu olarak çalışan başarılı bir avukat...
Mevlüt Bey, nafaka konusundaki sorunlara karşılık çözüm yolları aramış ve bu alanda çalışmalar yapmış tecrübeli bir isim.
-Mevlüt Bey, nedir bu süresiz nafaka?
Aslında süreli nafaka konusu yıllardır gündemi meşgul eden bir mesele. Biliyorsunuz, bizim Medeni Kanun sistematiği; daha az kusurlu veya eşit kusurlu eşe, boşanmakla yoksulluğa düşmesi hâlinde süresiz nafaka ödenmesi konusunda düzenleme getiriyor. Yoksulluğun ortadan kalkması durumunda mahkeme kararıyla, eşin evlenmesi yahut ölüm gibi durumlarda nafaka kendiliğinden ortadan kaldırılabiliyor.
Ancak yasanın bu düzenlemesi çoğu zaman haksız uygulamalara neden oluyor. Örneğin, nikâh akdi kıymış ancak hiç bir araya gelmemiş bir eş yahut 1-2 ay evli kalmış bir eş yıllarca nafaka alabiliyor. Sırf nafaka alıp boşandığı eşten intikam amacıyla evlenmeyen veya evlilik dışı ilişki yaşayan, sigortasız çalışan eşlerin varlığını herkes biliyor. Evlenip çoluk çocuğa karışan bir eş yıllarca önce boşandığı eski eşin icra ve hapis tehdidi altında yaşamak zorunda bırakılıyor.
-Peki, hükümetin yapacağı düzenlemeyle nafaka sistemimizde ne gibi değişiklikler olacak?
Gerek meclis komisyonuna gelen şikâyetler ve gerekse kamuoyuna yansıyan çok sayıda olumsuz örnekleri dikkate almak suretiyle MHP’den gelen kanun teklifi önerisi konuyu tekrar gündeme taşımıştır.
Adalet Bakanlığı, kamuoyunun bu hassasiyetini dikkate alarak yoksulluk nafakasını sınırlandıran aşamalı bir öneri üzerinde çalışmaktadır. Anladığımız kaydıyla, kadının yaşı, evlilik süresi, çocuk olup olmaması gibi koşulları nazara alarak nafaka süresini belirleyen bir teklif üzerinde çalışıldığını duymuştuk. Bir başka öneri de, nafakayı örneğin 5 yıl gibi bir süre ile sınırlayan bir değişiklik önerisi idi. Bakanlığın çalışması net olarak açıklanmadığı için şu anda sadece süreli nafaka fikrinin somutlaşmasını ve kamuoyuna açıklanmasını bekliyoruz.
* Mevlüt Akgün
“YOKSULLUK NAFAKASI 5 YIL İLE SINIRLI OLMALI”
-Bakanlığın yaptığı düzenlemeyle ilgili “kadınların kazanılmış haklarının elinden alınması olarak” değerlendirmeler yapılıyor. Böyle bir durum söz konusu olacak mı?
Bazı kadın örgütlerinin karşı duruşlarını basından takip ettim. Bana göre yoksulluk nafakası 5 yıl ile sınırlı olmalı. Kadının yoksulluğunun devam etmesi, çalışma gücünden mahrum olması gibi sınırlı hâllerde hâkimin müdahalesi ile nafaka süresi uzatılabilmelidir. Yani bugünkü sistemin aksine yoksulluk nafakası süresiz değil süreli olmalı, eşin yoksulluğu, çalışma gücünün olmaması, çocukların durumu gibi bazı sınırlı hallerde hâkim süreyi uzatabilmelidir.
Bir diğer önerim de 5 yıldan sonra gerekirse evlilik boyunca katkı verilecek bir nafaka fonundan, yoksulluk nafakası ödemesi yapılabilmelidir. Bugünkü işsizlik fonunun işleyiş biçimi gibi…
-Nafaka sistemiyle ilgili, kadın ve erkeği mutlu edecek adil bir çözüm yok mu?
Bu sorunun çözümünün toplumun vicdan ve hakkaniyet yaklaşımını dikkate alarak orta yol diyebileceğimiz bir formül ile mümkün olabileceğini düşünüyorum.
Ayşe Baykal- Tüm Yazıları
Nafakaya şimdi de "haram" dediler
Dipsiz Göl'den sevindiren haber
Rus sözcüden "güzellik" fotoğrafı