20 Ocak 2018, Cumartesi 11:17
Nikola Tesla’yı iyi tanımayanlar için şöyle bir giriş yapabiliriz. Einstein’a bir gün “dünyadaki en zeki insan olmak nasıl bir duygu?” diye sormuşlar, o da “Bilmiyorum, Nikola Tesla’ya sorun” demiştir.
Bugün sizlere belki de Dünya’nın seyrini değiştiren en büyük mucitlerinden biri olan Nikola Tesla’nın hayatını aktarmaya çalışacağım. Doğduğu günden ölümüne kadar inanılmaz bir hikayeye sahip olan Tesla, kendine özgü çalışma prensipleri ve buluşlarıyla geleceğe adeta ışık tuttu.
İşin ilginç yanı ise kağıt kalemle arası iyi olmadığından dolayı, tüm icatlarını yazıya dökmeyip patent peşinde koşmadı. Örneğin radyonun icadı. Birçok kişi radyoyu, Marconi icat etti dese de, yıllar sonra bunun yanlış olduğunu anlamışlar ve patenti gerçek sahibi olan Tesla’ya vermişler.
Tesla’nın çocukluk yıllarımızda okulda sıkça rastladığımız, ampulün mucidi büyük dahi Thomas Alfa Edison ile tanışması ve birlikte çalışması, onun dönüm noktası olmuş. Hatta Edison onun icatlarını “boş, gereksiz ve zaman kaybı” diye yorumlaması sonrası tek başına onlarca buluşlar yapmasına sebep olmuştur. Edison kendine büyük bir rakip edinmişti.
Paraya önem vermeyen ve kendini insanlığın geleceğine adayan Tesla, kendini elektriğin gücüne adamış ve maalesef sefalet içinde ölmüştür. Değeri sonradan anlaşılmış. Tarihte ve kitaplarda pek adı anılmasa da birçok gerçek daha sonra ortaya çıkmıştı. FBI onun ölümü sonrası çalışmalarına el koymuş, bugün bile halen uzay ve enerji çalışmalarında birçok icadı kullanılmıştır. Bazı buluşları ise halen daha sır. Dünyaya sınırsız enerji sağlayabilme hayali ile yaşamış Nikola Tesla’nın hayat hikayesini iki sayıda incelemeye başlıyoruz.
Sırp kökenli olan Amerikalı mucit Nikola Tesla kimdir?
Döneminin çok ilerisinde olan mucit dünyayı kökten değiştirecek icatlara imza attı. Günümüzde Nikola Tesla’nın hâlâ bilinmeyen ya da kullanılmayan birçok icadı bulunur. En büyük buluşları Tesla bobini ve kablosuz elektrik iletimidir. Mucit, fizikçi ve aynı zamanda elektro fizik uzmanı olan Nikola Tesla, kablosuz elektrik iletimini ilk olarak Chicago’da düzenlenen Columbia fuarında dener ve başarılı olur. 1943 yılına kadar, yirmi altı ülkede kendi patenti olan üç yüze yakın icadı bulunan Nikola Tesla’nın icatlarından birçoğu anlaşılamamıştır.
Dünyanın en büyük dahilerinden bir tanesi, 10 Temmuz 1856 tarihinde, Sırbistan’ın Smiljan kasabasında dünyaya geldi. Babası inançlarına bağlı sade bir yaşam süren bir papazdı. Annesinin ise okuma yazması yoktu ancak etrafında küçük ev aletleri tasarlayan mucit olarak tanınıyordu. Babası Tesla’nın iyi bir papaz olmasını istiyordu. Ancak annesi buna şiddetle karşı çıkıyordu. Nikola Tesla annesinin gözünde bir dahiydi ve yeteneklerini ilk fark eden de annesi olmuştu.
Zaten annesinin desteğine de sahip olan mucit, fizik ve matematik alanlarında bilgisini kısa sürede artırdı. İlk eğitimini Graz’daki Politeknik okulunda alacaktı. Çok heyecanlıydı, “belki de Nikola Tesla kimdir?” sorusunun cevabı eğitim hayatında gizliydi.
Nikola Tesla’nın ailesinde kendisinden başka beş kardeşi daha vardı. Bunlardan Dane genç mucidin ağabeyi idi, ancak o beş yaşındayken öldü. Güneşli bir günde ailesinin bile öngöremeyeceği bir kazada kaybetmişti abisini.
Dane, ata bindiği sırada düştü ve çok fazla yaşamadı. 12 yaşındaki abisini kaybeden Nicola Tesla, psikolojik olarak yıpranır ve kendisine kısa süreli şizofreniye yakın belirtiler gösterdiğine dair tanı konur. Kısa sürede bu bunalımı atlatmayı başarır.
Graz’daki eğitiminde Nikola Tesla elektrik üzerine bilgisini artırır, ancak kişisel özelliklerinden dolayı üçüncü sınıfta okulu bırakmak zorunda kalır. Tesla geçirdiği bunalımların etkisi ile ailesini terk eder ve oto mühendislik firmasında çalışmaya başlar. Bunalımlı dönemlerini atlattıktan sonra babasının isteği üzerine Prag şehrinde bulunan Charles Ferdinand Üniversitesi’nde eğitime başlar.
Üniversite eğitimi babasının ölümü üzerine yarım kalacaktır. Bir yaz dönemi burada eğitim gördükten sonra ayrılır ve 1882 yılında, Paris’e yerleşmeye karar verir. Burada Continental Edison firmasında işe başlar. Bu firma Thomas Edison’un fikirlerini Avrupa çapında yaymak için kurulmuş bir firmadır. Nikola Tesla hayatı ciddiye alan diğer mucitler gibi burada da kendisini geliştirmeye başlar. Akım motorları ve dinamolar ile ilgili tecrübelerini burada geliştirir. Edindiği tecrübeler sayesinde ilk icadını burada yapar ve ilk icadı, regüle edici kontrol cihazlarıdır. Nikola Tesla icatları bununla sınırlı kalmayacak ve hız kazanarak devam edecekti. Paris’te Tesla, indiksüyon motorları üzerinde de çalışmaya başlar ve dönen manyetik alanlar ilgisini çeker.
Tesla, Edison'un yanında çalışırken regülatörü icat etmiştir. Doğru akımla çalışan jeneratörlerin verimsiz olduğunu düşünen Tesla, alternatif akımla ilgili görüşlerini Edison'a açar ancak Edison kendisine "gereksiz teoriler" ile vakit kaybetmemesini söyler. Daha sonraları Tesla, tüm alternatif akım elektrik sistemlerini tasarlamıştır.
Tesla ilk olarak icatlarına Paris’te çalıştığı dönemlerde başlar. Edison’un Avrupa’daki firması olan Continental Edison firmasında çalıştığı dönemlerde regülatörü icat eder. 1884 yılında eski patronu Charles Batchelor’un tavsiyesi ve referans mektubu ile Amerika’ya gider. Edison -Tesla karşılaşması ilk olarak burada olacaktır.
Newyork’a giden Tesla, Edison Makine İşleri adlı şirkette referans mektubu sayesinde çalışmaya başlar. Referans mektubunda “iki büyük adam tanıyorum; biri sensin, diğeri de bu genç adam” yazıyordu.
Thomas Edison’un firması, Pearl Caddesi’nin aydınlatma görevini üstleniyordu ancak 110 volt doğru akım ile çalışan aydınlatma sistemi, uzak mesafeler için yetersiz kalıyordu. Nikola Tesla, burada bir süre basit elektrik işlerini yaparak çalıştı. Görevinin dışında şirketin cihazlarını inceliyor ve cihazların tasarım değişiklikleri ile ilgili önerilerde bulunuyordu. Doğru akımla çalışan jeneratörlerin verimsiz olduğunu görmüştü ve bu konuda Thomas Edison ile görüşmüştü. Kafasındaki icatlardan bir tanesi olan alternatif akım ile ilgili düşüncelerini Nikola Tesla Edison ile yaptığı bir konuşmasında açıklamaya çalışır ancak, gereksiz teoriler ile vakit kaybetmemesi yönünde öğütler alır.
Bu konuşma sonrasında Nikola Tesla aynı zamanda akımlar savaşını başlatmıştır.