Finans Sözlüğü-P | FinHat
Mal ve hizmetlerin satın alınmasını sağlayan, mübadele aracı olan hazır bir satınalma gücüdür. Para sayesinde, ekonomide mallar kolayca el değiştirirler.
PARA ARZI (MONEY SUPPLY) :
Bir ülkedeki toplumun sahip olduğu ödeme araçlarının tümüdür. Bu araçlar; banknot, kaydi para ve madeni paradır. Fakat bazı ülkelerde hazine bonoları, devlet tahvilleri, ticari senetler, vadeli mevduat hesapları da para arzı olarak kabul edilirler.
PARA BİRİMİ (MONETARY UNIT) :
Bir ülke parasının standart birimidir. Türk para birimi “Lira”, Japonya para birimi “Yen” gibi.
PARA EKONOMİSİ (MONETARY ECONOMY, PECUNIARY ECONOMY) :
Değişim aracı olarak paranın kullanıldığı ekonomidir. Para önceleri mallarla temsil edilirken, zamanla malların taşıma zorluğu, dayanıksızlığı, değerini muhafaza edememesi gibi nedenlerden dolayı madeni para kullanılmaya başlanmıştır. Daha sonraları altın ve gümüş kullanılmış, fakat zamanla yerini altın karşılığı sertifika ve banknotlara bırakmıştır. Ekonominin gelişmesiyle altın karşılığı olmayan kağıt paralar kullanıma girmiştir ve bankacılığın gelişmesiyle kaydi paraya geçilmiştir.
PARA EROZYONU (MONETARY EROSION) :
Enflasyonun etkisiyle paranın değerinde meydana gelen azalmadır.
PARA PİYASASI (MONEY MARKET) :
PARA POLİTİKASI (MONETARY POLICY) :
PARA SİSTEMİ (MONETARY SYSTEM) :
PARA TALEBİ (MONEY DEMAND, DEMAND FOR MONEY) :
PARAFİSKAL GELİRLER (PAYROLL TAX, PARAFISCALITY) :
Kamu niteliğindeki devlet kuruluşları (Ticaret odası, Sanayi odası,vb) ve sosyal güvenlik kuruluşları ( SSK, Bağkur, vb) tarafından toplanan kamu gelirleridir. Bu gelirler, devlet bütçelerine dahil edilmezler. Karşılıklarının olmaması bakımından harca benzerler.
PARANIN MARJİNAL FAYDASI (MARGINAL UTILITY OF MONEY) :
Kişilerin para stoklarına eklenecek kâr miktarının, kişinin likidite ihtiyacının tatmininde sağladığı ek faydadır.
Dolaşımdaki para, banka nakit rezervleri ve Merkez Bankası’ndaki zorunlu karşılıkların toplamıdır.
Üretim faktörüne katılan emek faktörünün para cinsinden ödenmesidir. Yani, işçiye yaptığı işin karşılığının para olarak ödenmesidir. Parasal ücretin satınalma gücü, ekonomideki genel fiyat seviyesinde dayanır. Eğer fiyatlar seviyesindeki artış parasal ücretten fazla ise, satınalma gücü azalacak; artış parasal ücrettekine göre az ise, satınalma gücü artacaktır.
PASİF (LIABILITY) :
PAZAR PAYI (MARKET SHARE) :
PAZARLAMA (MARKETING) :
İşletmenin amacına ulaşması ve müşteriyi tatmin için, mal ve hizmetlerin üreticiden tüketiciye doğru olan akışına yön verilmesini sağlayan işletme faaliyetidir. Satış, dağıtım, reklam gibi doğrudan ve ürün farklılaştırılması, pazar araştırması gibi dolaylı faaliyetleri kapsar.
PERMİ (PERMIT, LICENCE) :
PİLOT BÖLGESİ (PILOT REGION) :
PİLOT ÜRETİM (PILOT PRODUCTION) :
Piyasaya yeni sürülecek bir mal ile ilgili olarak ortaya çıkabilecek çeşitli problemlerin önceden belirlenmesi amacıyla üretilen, tüketici ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olmayan üretimdir.
PİYASA (MARKET) :
Bir malın alıcı ve satıcısının buluştukları yerdir. Burada para vererek mal ve hizmet talebinde bulunan alıcılar ile para karşılığı mal ve hizmet sunan satıcılar birbirleriyle kolaylıkla ilişki kurabilirler. İtalyanca “piazza” kelimesinden dilimize geçmiştir. Farsça “bazar” kökeninden gelen “pazar” terimi de piyasa anlamına gelir.
PİYASA ARZI (MARKET SUPPLY) :
PİYASA DEĞERİ (MARKET PRICE) :
İktisadi bir değerin, o günkü alım satım değeridir. Rayiç olarak da adlandırılır.
PİYASA EKONOMİSİ (MARKET ECONOMY) :
PİYASA FİYATI (MARKET PRICE) :
PİYASA GÖZETİMİ (MARKET SURVEILLANCE) :
Borsa’da işlem gören menkul kıymetlerde gerçekleşen olağandışı fiyat ve/veya miktar hareketlerinin, söz konusu borsanın ilgili birimi ve/veya piyasanın yasal düzenleyicisi konumunda olan kurum tarafından, yapay piyasa ve içeriden öğrenenlerin ticareti gibi yasal olmayan aktivitelerin tespit edilebilmesi amacıyla izlenmesi ve incelenmesidir.
PİYASA GÜÇLERİ (MARKET FORCES) :
Piyasada ürünün satış fiyatını ve miktarını belirleyen arz ve talep güçleridir.
PİYASA KAPİTALİZASYONU (MARKET CAPITILIZATION) :
PİYASA TALEBİ (MARKET DEMAND) :
PİYASA TALEP EĞRİSİ (MARKET DEMAND CURVE) :
PİYASA YAPISI (MARKET STRUCTURE) :
Piyasadaki satıcılar arasındaki rekabete dayanan ilişkileri belirleyen özelliklerden meydana gelmektedir. Piyasada faaliyet gösteren firmaların büyüklük oranları, alıcıların büyüklük oranı, mal farklılaştırma derecesi, piyasaya giren mallara konulan kısıtlamalar piyasa yapısını oluşturan başlıca özelliklerdir.
PLANLAMA (PLANNING) :
Planlama, belirli bir dönemde, belirli sosyo-ekonomik amaçlara ulaşabilmek için, önceden belirlenmiş araçları kullanarak bu işle görevlendirilmiş organlar tarafından belirli bir bölgede yürütülen faaliyetlerin tümüdür.
PLANLI EKONOMİ (PLANED ECONOMY) :
PLASMAN (PLACING) :
POLİÇE (BILL, DRAFT, TRADE BILL OF EXCHANGE) :
Alacaklı olan bir kişinin borçlusuna borcunu ödemesi için yazı yoluyla yolladığı ödeme emridir. Poliçe bir kredi aracıdır. Paranın transferini sağlar. Aynı zamanda bir tür paradır.
POLİTİK İKTİSAT (POLITICAL ECONOMY) :
İktisat ve siyaset ilmi kurallarını inceleyerek, bu kuralları devletin ekonomik rolünü belirlemek ve düzenlemek amacıyla bir arada kullanan bilim dalına verilen addır.
PORTFÖY (PORTFOLIO) :
PORTFÖY YATIRIMLARI (PORTFOLIO INVESTMENT) :
PORTFÖY YÖNETİMİ (PORTFOLIO MANAGEMENT) :
POZİTİF İKTİSAT (POSITIVE ECONOMICS) :
İktisat ilminin olayları ve kişilerin davranışlarını objektif olarak gözlemlediği ve buna bağlı olarak kararlar aldığı iktisat türüdür.
PRİM (PREMIUM) :
İşin kapsamına göre asıl ücrete ek olarak yapılan ödemedir. Prim, işverenin isteği doğrultusunda veya sözleşme uyarınca yapılır. Teşvik edici bir ödüllendirme aracı özelliği taşır.
PRİMLİ TAHVİL (PREMIUM BOND) :
PROVİZYON (REMITTANCE FUND) :
Herhangi bir bankada hesabı bulunan bir kişinin, banka hesabından herhangi bir anda çekilebilen, hesap bakiyesinin ödemeye müsait olduğunun teyididir.