Patrice de Mac-Mahon » Ansiklopedist
Patrice de Mac-Mahon, (Marie-Edme-Pat­rice-Maurice) Meganta dükü, Fransa mareşali ve Üçüncü Cum­huriyet’in ikinci cumhurbaşkanı (d. 13 Tem­muz 1808. Sully – ö. 17 Ekim 1893. Loiret. Fransa).
Cumhur­başkanlığı sırasında 1875’te kabul edilen bir dizi temel yasayla Üçüncü Cumhuriyet’in yönetim yapısı biçimlenmiş, yürütme ve yasama organları arasındaki ilişkileri dü­zenleyen kurallar belirlenmiştir.
Stuartlar döneminde Fransa’ya kaçmış olan İrlandalı bir aileden geliyordu. Asker­lik yaşamına 1821’de Cezayir’de başladı. Konstantin’in bombalanması (1837) ve Kı­rım Savaşı (1853-56) sırasında kendini gös­terdi. 1859’daki İtalya seferinde meslek yaşamının en parlak günlerini yaşadı. Ma­genta ‘da elde ettiği zaferin ardından Magenta dükü yapılarak ödüllendirildi. 1864’te Cezayir genel valiliğine atandı. Fransız­ Alman Savaşı’nda (1870/71) Alsace’taki 1. Kolordu’ya komuta ettiği sırada, Wörth Çarpışması’nda yaralanarak yenilgiye uğra­dı. Sedan’da kısa süre tedavi gördükten sonra, Mayıs 1871 ‘de Paris Komünü ayak­lanmasını bastıran Versailles Ordusu’nun komutanlığına getirildi.
Mac-Mahon, Adolphe Thiers’in 24 Mayıs 1873’te cumhurbaşkanlığından istifa etmesi üzerine, sağcı güçlerin desteğiyle aynı gün cumhurbaşkanlığına seçildi. 20 Kasım 1873’te ise Ulusal Meclis, cumhurbaşkanla­rının görev süresini yedi yıla çıkaran bir yasayı kabul etti. Sürekli göz önünde bulun­maktan hoşlanmayan ve dönemin karmaşık siyasal sorunlarını yeterince kavramamış bir kişi olan Mac-Mahon, cumhurbaşkanlığını isteksizce üstlendi.
Mac-Mahon’un cumhurbaşkanlığı sırasın­da, Ulusal Meclis’in 1875’te kabul ettiği bir dizi temel yasayla Fransa’nın yeni yönetim yapısı belirlendi. Ulusal Meclis kendini feshetti ve cumhuriyetçiler 1876 seçimleri sonucunda yeni oluşturulan Temsilciler Meclisi’nde büyük bir çoğunluğa ulaştı. İlk bunalım Aralık 1876’da, meclisin Mac­-Mahon’u hükümeti kurma görevini ılımlı cumhuriyetçi Jules Simon’a vermeye zorla­masıyla ortaya çıktı. Tutucuların çoğunluk­ta olduğu Senato, daha önce bazı sağcı devlet memurlarını görevlerinden uzaklaş­tırdığı gerekçesiyle Simon’un başbakanlığını onaylamadı ve Mac-Mahon 16 Mayıs 1877’de Simon’a bir mektup yollayarak görevden alındığını bildirdi. Başbakan Si­mon’un istifası üzerine 16 Mayıs (le seize mai) Bunalımı olarak bilinen yeni bir anayasa bunalımı başladı. Hükümeti kurma göre­vini tutucu Albert de Broglie’ye veren Mac-Mahon 25 Haziran 1877’de de Temsil­ciler Meclisi’ni dağıtma konusunda Senato’nun onayını aldı. Bu olay hükümeti cum­hurbaşkanının mı yoksa parlamentonun mu denetleyeceği konusunda yoğun tartış­malara yol açtı.
Çin’in önde gelen Marksist kuramcı, asker ve devlet adamı Çin Halk Cumhuriyeti’nin ilk devlet başkanı
Yeni yapılan seçimler sonucunda Temsilci­ler Meclisi’nde bir kez daha çoğunluğu kazanan cumhuriyetçiler güvensizlik oyu vererek Broglie hükümetini düşürdüler. Broglie’nin yerine hükümeti kuran Roche­bouet hükümeti de güvenoyu alamadı. Mac-Mahon bunun üzerine 13 Aralık 1877’de tutucu cumhuriyetçi Jules Dufaure’ un başkanlığında çoğunluğu cumhuriyetçi­lerden oluşan bir hükümetin kurulmasını onaylamak zorunda kaldı. 5 Ocak 1879’da cumhuriyetçilerin Senato ‘da da çoğunluğu kazanmaları üzerine. 28 Ocak ‘ta görevin­den istifa etti. Mac-Mahon’un cumhurbaş­kanlığı sırasında ortaya çıkan anayasa buna­lımının cumhurbaşkanları karşısında parlameııtoyu güçlendirecek biçimde çözülmesiy­le Üçüncü Cumhuriyet döneminde cumhur­başkanlığı büyük ölçüde onursal bir makam durumuna geldi.
Adolphe ThiersFransız-Alman SavaşıJules SimonKı­rım SavaşıMagenta düküPatrice de Mac-Mahon