Huzursuzluk -Zülfü Livaneli
Murat Kartalkaya tarafından Temmuz 21, 2019 Temmuz 21, 2019 tarihinde
Şimdiye kadar okuduğum üçüncü Livaneli romanı.Harika bir anlatım.Harika tarihi bilgiler eşliğinde , günümüz sorunu olan Suriyeli mültecileri başka bir gözle görmemizi sağlıyor.
Allah mültecinin de şanslısı olmayı nasip etsin diyorsunuz bu romanı okuyunca.Bir yanda sürekli basına ve sosyal medyaya yansıyan sahillerde nargile içip azan ,bedava sağlık hizmetinden faydalanan,vergisiz dükkan açan Suriyeliler var.Birde bu romanda anlatılan ezilen,kamplara tıkılan, yaratık gibi görülen,tecavüz edilmiş,işkence görmüş,sürünmüş Suriyeliler.
Romanda Ezidi Suriyeliler anlatılıyor..Bir aşk romanı tadında gündemi oldukça farklı bir gözle anlatmış yazar.Roman Mardin de geçtiği için Mardin in yaşam tarzını da gözlemliyorsunuz.İstanbul dan kalkıp tarihi Mezopotamya daki kadim bir şehre rüyalarımızı gerçeğe çevirmeye gitmek gibi değil.Yaşayan Mardin i okuyorsunuz,film setine çevrilmiş Mardin i değil.”Süryani,Müslüman,Yahudi,Zerdüşti,Mecusi herkesin ahpap olduğu,herkesin birbirinin kutsal gününe saygı duyup kutladığı o eski Mardin den günümüze gelen içine kapanık,sertleşmiş,öfkeli islam etkisi altında olan kararan ama dışı bir o kadar aydınlatılmış Mardin i.”
Romana konu olan Yezidiler hakkında pekçok bilgi öğreniyorsunuz ; Yezidi demelerinin sebebi Ali nin çocukları Hasan Hüseyin i katleden Yezid taraftarları olduğu iddia edilmesi.Esas isimleri Ezidi..Yaratanlarına EZD diyorlar..Altıbin yıllık bir din.Tüm semavi dinlerden önce varmış.Üç defa güneşe doğru ibadet ediyorlar.Bu yüzden köklerinin eski güneş dinlerine dayandığı söyleniyor.İnaçlarına göre EZD ve 7 melekleri var. Yaradan (EZD) insanı yaratıp bu yedi meleğe insana secde etmelerini söyleyince Tavus Melek itiraz diyor ve cennetten kovuluyor..Ama Tavus pişman olup yedi bin yıl gözyaşı döküp af diliyor ve Yaradan onu affedip baş melek yapıyor.Diğer dinler nedense buna inanmıyor ama cennetten kovulan Şeytan olduğuna inanıyorlar ,Ezidileri Şeytana tapmakla suçluyorlar.Neye taparsa tapsın kime ne ,o ayrı tabi..İster çakıl taşına tapsın sana ne…Ama üç Semavi din mensupları tarafından yıllarca tecavüze uğrayıp katlediliyorlar.Tarihin en çok soykırımına uğramış halkı bunlar.İnançları çok katı ve bu yüzden halen varlıklarını sürdürüyorlar.Son katilleri Şeytan ın yanlarından masum melek kalacağı İŞİD liler.Ezidiler için Tavus neyse Hristiyanlar için İsa o anladığım kadarıyla.Üstelik Tavus çok gerçekçi bir figür; hem iyiliğin hem kötülüğün meleği.
Kutsal Kitaplarının adı Mushafı Reş yani Kara Kitap.Ama bu kitap kayıp..Belli kutsal aileler tarafından nesilden nesile aktarılarak geleneklerini,dinlerini sürdürmüşler.O yüzden onlara “kelamın(sözün) çocukları deniyor.Maruldan nefret ediyorlar.Marul görmeye tahammülleri yok.Şeytan ismini asla telafuz etmiyorlar,günlük hayatlarında koyu mavi rengi asla kullanmıyorlar.Bir Ezidi evinize gelsin istemiyorsanız kapınızı koyu maviye boyayıp her yanına marul asın..Bu nedir ya !!Saçma ama adamın dinine saygı göstermek boynumuzun borcu.Tavus kuşu kutsal..Ortadoğu da ve Asya da Tavus kuşu yok..Tavus kuşunun memleketi Hindistan olduğundan Ezidilerin köklerinin Hindistan dan geldiği düşünülüyor.Dünyanın yaratıldığına inandıkları Kızıl Çarşamba bayramında yumurta boyayıp eğleniyorlar..Yumurta boyama adedi Hristiyanlarda da,Müslümanlarda da var..Nereden geldiğini anlamak çok zor değil sanıyorum..
Roman, Ezidilerin kendisini müsliman diyen şarlatanlar tarafından nasıl eziyet çektiğini anlatıyor..Bazı yerleri yüreğiniz kaldırmıyor.Roman bence bir aşk hikayesi değil. Aşk ,romanın fantazisi..
Hep söylediğim gibi batılı şehirlerde oturup Güneydoğu hakkında ahkam kesmek kesinlikle ahmaklık.Bizdeki dertler adamlar için nimetten bile çok fazlası..Nerede kebap yiyelim, bilmem nerenin suçisi çok daha güzel diyerek yaşayanlar Güneydoğu nun derdini bilemezde ,çözemezde; geçmişte oradan göçmüş olsalar bile.
Önceki makale EVRENİN RUHU – F.A.WOLF
Sonraki makale Olanı Sevmek-Byron Katie