Derin dalga siyasete mesaj mı?
Siyasi iktidarlar, en ağır darbeyi ekonomik krizlerden alıyor; önceki hükümetin sandıkta hüsrana uğramasının temel nedeni ekonomide yaşanan derin buhranlardı.
Hükümetlerin ekonomiyle imtihanı büyük oranda kaderlerini belirliyor. Üç buçuk yıllık AK Parti döneminde yaşanan kimi sıkıntılara rağmen, ekonomik dengelerin sağlıklı seyir izlediği rahatlıkla söylenebilir. Uzmanların değerlendirmeleri de bu yönde...
Para politikalarında belli bir istikrar sağlandı. Döviz günlük kullanımın dışına çıktı, iyi de oldu, toplum hava durumu gibi gün be gün doların gidişatını takip eder hale gelmişti. Bu süreçte Türk parası bol sıfırlı yüklerinden de kurtuldu.
Tam da işler yolunda giderken... Geçen hafta, Çankaya odaklı siyasi tartışmaların hararetini iyice artırdığı politik gerginliğin tırmandığı sırada birdenbire döviz dalgalanmaya başladı. Borsa düşüşe, dolar ve Euro hızla yükselişe geçti.
Dövizdir, dalgalanır' denebilir. Bir yere kadar evet, doğru'; ama bir noktadan sonraysa işin rengi değişiyor.
Krizlerden sonra oluşan Türkiye'nin döviz politikası dalgalanma üzerine oturuyor, buna göre dolar ve Euro'nun iniş ve çıkışını merkezî hükümet değil, tamamıyla piyasalar tayin ediyor. Uzun süredir de döviz oldukça durgun günler geçiriyordu. Bundan olumsuz etkilenen sektörler oldu.
Dalgalanma normal de, bunun sert yaşanması artış veya inişin ani ve hızlı seyretmesi olağan değil. Özel sektör de dahil olmak üzere bu ülkede ekonomik sistemin ayarları dövize göre yapılmış durumda. Ani ve sert değişiklikler ayarların bozulması, dengelerin sarsılması sonucunu doğuruyor.
Son günlerde yaşanan dövizdeki hızlı çıkış hemen herkesi tedirgin etti. Korku içinde neler oluyor?' sorusunu sordurdu. Geçmişin acıları hatırlandı; artık unutmaya yüz tuttuğumuz kâbus acaba tekrar geri mi geliyordu?
Allah'tan korkulan olmadı. Dalga dün itibarıyla duruldu. Hükümetin yaptığı açıklamaların da etkisiyle piyasalar normale döndü. Kısa sürede artçı sarsıntıların sona ererek dengelerin yerine oturması bekleniyor.
Döviz niye bu kadar ani ve sert biçimde dalgalandı? Konunun uzmanları tek bir nedene bağlamıyor. Çeşitli sebepleri var. İç ve dış nedenleri söz konusu. Ayrıntılarını ekonomi sayfalarında okuyorsunuz. Arka planda, bizim bilmediğimiz iç siyasette yaşanan tartışmalarla ilgili boyutu var mı?
CHP sözcüleri, dövizin hızlı artışını, devalüasyon' diye yorumladı. Başbakan Erdoğan bu değerlendirmeye Dalgalı kur rejiminde devalüasyondan bahsetmek, cehalet.' dedi ve ekledi: Yok, eğer bu cehaletten kaynaklanmıyorsa o zaman bulanık suda balık avlama hesabında olanlar var demektir.'
2006 yılına dönük siyasi senaryolar seslendirilirken, AK Parti'ye karşı cephe açmaya çalışan çevrelerin ekonomiyle de oynayacaklarına ilişkin çokça komplo teorisi dinledim. Onun için kuşkulanmıyorum değil; acaba, Başbakan'ın bulanık suda balık avlama hesabında olanlar' dediği bir meçhul el mi devreye girdi de ekonomi birkaç gün boyunca dalgalandı?.. Malum, Çankaya hesapları bağlamında kartlar erken açıldı; derin dalga, siyasete, daha doğrusu AK Parti'ye verilen bir mesaj olabilir mi? Son yaşananlar zamanlamasıyla, yapaylığıyla biraz mide bulandırıcı' gibi siyasi amaçlı görünüyor bana. Erdoğan'ın sözlerinin satır aralarında benzer kuşkuların bulunduğunu söylemek mümkün.