Orta Kulak Hastalıkları | Op.Dr. Süleyman Kumbasar
Sık karşılaşılan bir rahatsızlıktır. Duyulan ses aralıklı veya sürekli olabilir; tek kulakta, her iki kulakta veya kafa içinde yaygın duyulabilir. Sesin tonu kalın bir uğultu şeklinde, ya da ince bir çınlama şeklinde olabilir. Herhangi bir tedavi uygulanmadan önce kulak çınlamasının nedenine yönelik incelemelerin bir KBB hastalıkları uzmanı tarafından yapılması ve değerlendirilmesi gerekir.
Kulak zarı ve kemikçiklerinden oluşan orta kulak bölümünün mikrobik iltihabına verilen isimdir. Bir veya iki kulakta birden olabilir. Hekime muayeneye giden çocuklarda en sık teşhis edilen hastalık, orta kulak iltihabıdır. İlk üç yaşlarına kadar bütün çocukların yaklaşık üçte birinde, orta kulak iltihabı oluşmaktadır. Orta kulak iltihabı, aynı zamanda, çocuklardaki işitme kaybının en sık sebebidir. Çocuklarda sık görülmesine rağmen, yetişkinlerde de görülebilir. Sıklıkla, kış ve ilkbahar başlangıcında görülür. En sık olarak, ağız veya burundan giren, östaki borusu vasıtasıyla orta kulağa ulaşan mikroplar yol açar. Grip, nezle, alerji, sinüzit veya soğuk algınlığı gibi durumlarda östaki borusu da şişer ve tıkanır, böylece orta kulağa hava geçemez ve orta kulak temizlenemez. İltihap sırasında kulak ağrısı, kızarık kulak zarı, zarın arkasında tüy toplanması görülür.
Orta kulakta sıvı toplanması, genellikle genizden orta kulağa hava taşıyan östaki tüpünün yetersiz çalışmasına ve tedavi edilmemiş orta kulak iltihaplarına bağlıdır. Çocuklarda sıklıkla büyümüş ve iltihaplanan geniz eti ile birlikte görülür. Bazen kulak zarı delinir ve orta kulaktaki iltihap, kulak dışına akar. Fakat çoğunlukla östaki borusu açılamadığı için kulak akıntısı orta kulakta birikir. Buna, "orta kulakta sıvı birikimi" denir ve sıklıkla sürekli bir hâl alır. Ağrılı, ateşli orta kulak iltihabı geçtikten sonra bu sıvı, burada haftalar, aylar hatta yıllar boyu kalabilir. Daha da kötüsü, sıvının varlığı mikropların burada rahatça çoğalmalarına yol açarak, sık orta kulak iltihabına da sebep olabilir. Eğer kulaktaki sıvı birikimi tedaviye rağmen devam ederse doktor, orta kulaktaki sıvıyı uzaklaştırmak için cerrahi tedavi, yani tüp takılmasını önerebilir.
Kulak kanalının banyo veya suya girme sonrasında nemli kalıp, mikropların üremesi sonucunda ortaya çıkan bir iltihaptır. Genellikle dış kulak egzaması olanlarda, kulağını pamuklu çubuklarla temizlerken zedeleyenlerde, kulak kanalına kimyasal madde girenlerde görülür. Hafif dereceli dış kulak iltihabında antibiyotikli kulak damlaları yeterlidir. Uygun tedavi ile dış kulak iltihabı, genellikle 7-10 günde iyileşmektedir.
Kulak kanalının derininde dış kulak ile orta kulağı ayıran kulak zarı bulunur. Kulak zarı, üzerine ses dalgaları geldiğinde titreşen ince bir yapıdır ve arkasında hava içeren bir boşluk olan orta kulak bulunur. Kulak zarının delinmesi çoğunlukla enfeksiyonlara veya yaralanmalara bağlıdır. İşitme kaybının şiddeti, kulak zarındaki deliğin büyüklüğü ile ilgilidir. Ayrıca deliğin kulak zarındaki yeri de işitme kaybının derecesini etkiler. Kulak zarı onarımındaki başarı, kulak zarındaki deliğin büyüklüğüne ve yerine bağlı olarak değişir.
Kulak kanalını ve kulak zarının dış kısmını kaplayan deri tabakasının orta kulakta bulunmasına "kolesteatom" denir. Çoğunlukla kronik orta kulak iltihaplarına bağlı olarak gelişir. Orta kulaktaki kolesteatom kesesi, zamanla genişleyerek çevresindeki kemiklere ve kemiklerin koruduğu yapılara zarar vermeye başlar. Yüz felcine neden olabilen kolesteatomlarda kesenin yüz siniri üzerindeki baskısını kaldırarak, siniri rahatlatmak ve fonksiyonunun zaman içinde düzelmesini beklemek gerekir. Kolesteatomların iç kulağa hasar vermesi halinde kulağa ait denge ve işitme fonksiyonları genellikle düzelmez.
Üzengi kemiği çevresinde kireçlenme yapan, sadece kulağa ait bir kemik hastalığıdır. Üzengi kemiğinin serbestçe titreşimini önleyen kireçlenme odağı, sesin iç kulağa iletilmesini engeller. Otoskleroz, genç-orta yaş kadınlarda daha sık görülür. Genetik özelliği olan bir hastalıktır. Otoskleroz, çoğu hastada her iki kulakta da görülür.
Dengeyi sağlayan sistemlerin herhangi birinde meydana gelen bir bozukluk sonucunda ortaya çıkabilen anormal bir duyumdur. Baş dönmesi, farklı şekil ve şiddette hissedilebilir. Baş dönmesi ile birlikte bulantı, kusma, halsizlik, göz kararması, deride solukluk, terleme gibi belirtiler ile baş dönmesine neden olan hastalığın etkilediği sisteme göre işitme kaybı, kulak çınlaması, kulakta dolgunluk hissi, çift görme, okuma güçlüğü, baş ağrısı, bilinç bozukluğu, his bozuklukları, kuvvet kaybı gibi şikayetler de görülebilir.