Müftü ile kurbanı konuştuk… | Ordu Hayat Gazetesi
Ana Sayfa > POLİTİKA > Müftü ile kurbanı konuştuk…
Müftü ile kurbanı konuştuk…
19 Eylül 2015 Cumartesi, 11:28 Tweetle
“Kurbanın derisi de fakire ya da hayır kurumuna verilmelidir”
Perşembe günü başlayacak kurban bayramı öncesi, kurban neden kesilir, kimler kurban kesmeli, hangi hayvanlar kurban olur sorularına İl Müftüsü Mustafa Kolukısaoğlu’ndan yanıt istedik. Müftü Kolukısaoğlu Kurban ve Kurban Bayramına ilişkin tüm ayrıntıları anlattı.
Kurbanı, kişinin kendisi kesebileceği gibi, vekâlet yoluyla başkasına da kestirebileceğine işaret eden Kolukısaoğlu, “Kurban; Allah’a yakınlaşmaya vesile olan şey anlamlarına gelen kurban, dini bir terim olarak, ibadet maksadıyla, belirli şartları taşıyan hayvanı, kurban bayramı günlerinde usulüne uygun olarak kesmeyi ve bu amaçla kesilen hayvanı ifade eder” dedi.
Kurbanın dini dayanağı nedir? Müftü Kolukısaoğlu: Genel anlamda kurbanın bir ibadet olduğuna dair Kur’an-ı Kerim’de birçok ayet yer almaktadır. Hz. İbrahim’in oğlu Hz. İsmail’in yerine, Allah tarafından bir kurbanın verildiği açıkça bildirilmektedir. Ayrıca “Her ümmet için, Allah’ın kendilerine rızık olarak verdiği hayvanlar üzerine ismini ansınlar diye kurban kesmeyi meşru kıldık…”, “… kendilerine rızık olarak verdiği kurbanlık hayvanlar üzerine belirli günlerde Allâh’ın adını ansınlar. Artık onlardan siz de yiyin, yoksula fakire de yedirin” ayetlerin zikredilen hayvan kesiminin ibadet amaçlı birer uygulama olduğu açıktır. Bu amaçla kesilen hayvanların, et ve kanlarının Allah’a ulaşamayacağını, asıl olanın ihlas ve takva olduğunun açık göstergesidir.
Müftü Kolukısaoğlu: Kurban ibadetinin asıl amacı Allah’ın rızasını kazanmak ve O’na yakınlaşmayı arzu etmektir. Kurban kesen, bu ibadetiyle Allah’a yaklaşmış ve O’nun hoşnutluğunu kazanmış olur. Kurban, aynı zamanda bir sosyal yardımlaşma ve dayanışma örneğidir. Kesilen kurbanlardan maddi olarak daha çok yoksullar yararlanır. Kurban, bir Müslüman’ın bütün varlığını gerektiğinde Allah yolunda feda etmeye hazır olduğunun sembolik bir ifadesidir.
Müftü Kolukısaoğlu: Kurban, kurban bayramının ilk üç gününde kesilir. Kurban kesim vakti, Bayram namazı kılınan yerlerde, bayram namazı kılındıktan sonra, bayram namazı kılınmayan yerlerde ise sabah namazı vakti girdikten sonra başlar. Bayramın üçüncü günü güneş batıncaya kadar devam eder. Bu süre içinde gece ve gündüz kurban kesilebilir. Ancak kurbanların gündüzleri kesilmesi uygundur. Bayramın birinci günü kesmek daha faziletlidir.
Hangi hayvanlar kurban olarak kesilebilir, hangi nitelikleri taşımalıdır?
Müftü Kolukısaoğlu: Kurban; koyun, keçi, sığır, manda ve deveden olur. Bunların dışındaki hayvanlar kurban olarak kesilemezler. Bu hayvanların kurban olarak kesilebilmesi için, koyun ve keçinin bir, sığır ve mandanın iki, devenin ise beş yaşını doldurmuş olması gerekir. Kurban edilecek hayvanın, sağlıklı, azaları tam ve besili olması, hem ibadet açısından, hem de sağlık bakımından önem arz eder. Bu nedenle, kötürüm derecesinde hasta, zayıf ve düşkün, bir veya iki gözü kör, boynuzlarının biri veya ikisi kökünden kırık, dili, kuyruğu, kulakları ve memesi kesik, dişlerinin çoğu dökük hayvanlardan kurban olmaz.
Müftü Kolukısaoğlu: Kurban edilecek hayvana acı çektirilmemeli ve eziyet verilmemelidir. Hayvanlar ehil kişiler tarafından kesilmeli ve kesim işlemi süratli bir şekilde yerine getirilmelidir. Hayvanların, birbirlerinin kesimini görecek şekilde yan yana bulundurulmamalarına özen gösterilmelidir.
-Hangileri ortak olarak kesilebilir? Adak ve nafile kurbanlar için aynı büyükbaş hayvana ortak olunabilir mi?
Müftü Kolukısaoğlu: Koyun veya keçinin bir kişi tarafından; sığır, manda ve devenin ise, yedi kişiye kadar ortaklaşa kurban olarak kesilebileceği Hz. Peygamber’in hadisleri ve uygulamaları ile sabittir. Ortak olarak kurban edilebilen hayvanlar tek veya çift hisse olarak kesilebilirler. Ortak kesilen kurbanlarda, hissedarlardan her birinin kurbanlarını aynı maksat için kesmiş olmaları gerekmez. Ortakların her birinin ibadet niyetiyle katılmış olması kaydıyla bir kısmı udhiyye, diğer bir kısmı ise adak, akîka, nafile kurbanı olarak niyet edebilirler.
Kimler kurban kesmelidir? Müftü Kolukısaoğlu: Kurban kesmek, akıllı, ergen, dinen zengin sayılacak kadar mal varlığına sahip ve mukim olan bir Müslüman’ın yerine getireceği mali bir ibadettir. Temel ihtiyaçlarından ve borcundan başka 80.18 gr. altın veya bunun değerinde para veya eşyaya sahip olan kişi dinen zengindir. Hayvan kesiminde, gerekli yeterlilik ve şartları taşıyan kişi; kadın olsun, erkek olsun kurban kesebilir.
Müftü Kolukısaoğlu:Hz. Peygamber, kurban etinin üçe taksim edilip, bir bölümünün kurban kesmeyen yoksullara dağıtılmasını, bir bölümünün akraba, tanıdık ve komşularla paylaşılmasını, bir bölümünün de eve ayrılmasını tavsiye etmiştir. Ailenin ihtiyaç durumuna göre etin tamamı evde bırakılabileceği gibi, tamamının dağıtılması uygun olur.
–Kurban derisi kesim ücreti olarak verilir mi ve nasıl değerlendirilmelidir? Müftü Kolukısaoğlu: Verilmez. Kurbanın derisi, bir fakire veya hayır kurumuna verilmelidir.
-Kurban kesilen hayvanda bir hastalık ortaya çıkarsa yerine başka birinin kesilmesi gerekir mi?
Müftü Kolukısaoğlu: Kurbanlık hayvanın kesilmeden önce hastalığı bilinmiyor ve başka bir özrü de yoksa kestikten sonra hastalığının anlaşılması halinde yeniden kurban kesilmesi gerekmez. Ancak satıcının, eskiden olan bir ayıbından dolayı kurbanlığın bedelini bayramın ilk üç gününde iade etmesi durumunda yeniden kurban alınarak kesilir. Bundan sonra iade edilmesi halinde bu para fakirlere sadaka olarak dağıtılır.
-Gebe hayvanın kurban edilmesi caiz midir?
Müftü Kolukısaoğlu: Doğacak yavruların telef edilmesi söz konusu olduğu için gebe hayvanın kurban edilmesi doğru değildir.
“Ölü kurbanı veya kabir kurbanı diye bir kurban çeşidi yoktur” diyen ve ancak Ancak, ölmüş birisi adına veya sevabı ölüye bağışlanmak üzere kurban kesilebileceğini de hatırlatan Müftü Kolukısaoğlu, taksitle kurbanlık alınabileceğini de belirterek, sadakanın kurban yerine geçip geçmeyeceği konusundaki sorumuza da şu cevabı vererek söyleşimizi noktaladı;
“Fıkhi hükmü ister vacip, ister sünnet olsun; kurban ibadeti belirli şartları taşıyan hayvanların usulüne uygun olarak kesilmesiyle yerine getirilir. Kurban bedelini yoksullara ya da yardım kuruluşlarına vermek suretiyle, kurban ibadeti ifa edilmiş olmaz.” Adnan Alparslan/Ropörtaj