Kemalizmin Üç Yorumu: Katı, Sıvı ve Gaz Kemalizmler
(Three Interpretations of Kemalism: Solid, Liquid and Gas Kemalisms )
Author : Gülsen Kaya Osmanbaşoğlu
Page : 233-255
Türkiye’de Kemalizm, tek ve kesin bir tanım yapılamayan amorf yapısı ve ideolojik olmak ile dünya görüşü olmak arasında gidip gelen ikircikli hali ile basit olmaktan oldukça uzak bir siyaset felsefesi kavramı ve karmaşık bir siyaset yapma enstrümanıdır. Türk sağını inceleyen Tanıl Bora’nın kavramsallaştırmasından ilhamla, Kemalizmin katı, sıvı ve gaz hallerinden bahsedilebileceğini öne süren bu çalışma, Kemalist ideoloji, onun esas ve re’sen (sua sponta) sahibi görünen CHP ve onun mirasçısı partilerce oldukça katı bir biçimde yorumlanırken, Türk milliyetçisi ya da bazı aşırı sol kesimlerce daha sıvı bir felsefik anatema olarak yorumlandığı ileri sürülebilir. Öte yandan merkez-sağda yer alan aktörlerce de daha pratiğe yönelik, uçucu, başka akımlarla iç içe geçmiş ve gaz halde denebilecek bir Kemalizm yorumunun geliştirildiği görülmektedir. Bu çalışmada ortaya konan argümanlardan bir tanesi de, Kemalizmin üç halinin Kemalist ilkelerle geliştirdiği farklı ilişkilerdir: katı Kemalizm ilke koyucu ve Kemalizmin niteliğini tanımlayıcı olarak ortaya çıkarken; sıvı Kemalizm, tanımlanmış ilkelerden kendi ideolojik pozisyonuna uygun olanı selektif olarak öne çıkarmaktadır. Gaz haldeki Kemalizm ise Kemalizmin ilkelerine atıf yapmak yerine, Atatürk’ün manevi şahsiyetini bir ilke olarak sunmayı tercih etmektedir.
Kemalizm, Atatürkçülük, CHP, ideoloji, aşırı sol, milliyetçi sağ, merkez sağ.