Fas Krallığı Tahran rejimini diplomatik ilişkilerini Şii İran’ın F
İran korkusu Fas'ı sardı
14:39 08 Mart 2009
Sünni Fas Krallığı, binlerce kilometre uzaklıktaki Şii Tahran rejimini, Fas’ın dini birliğini bozmaya çalışmakla suçlayarak diplomatik ilişkilerini kesti
Afrika’nın kuzeybatısında bulunan Fas, binlerce kilometre uzaklıktaki Şii İran’ın Fas’taki Sünni krallığın dini birliğine tehdit oluşturduğunu iddia etti ve bu nedenle Tahran ile diplomatik ilişkilerini kestiğini açıkladı.
Fas Dışişleri Bakanlığı tarafından önceki gün yapılan açıklamada, İran, kendi dinsel anlayışını Fas’ta yaymaya çalışmakla suçlandı. İran’ın Rabat Büyükelçisi Fas Dışişleri’ne çağrılarak, “İran’ın eylemlerinin Fas Krallığı’nın içişlerine karışma anlamına geldiği ve buna müsamaha gösterilmeyeceği” bildirildi. İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Muttaki ise, “Fas hükümetinin bu adımı sürpiz ve tartışmalı” dedi.
Fas medyası sık sık İran elçiliğinin son yıllarda sıradan insanların din değiştirmesi amacıyla yoğun bir çaba içinde olduğuna dair haberlere yer veriyordu. İran elçisi de en son geçen hafta yaptığı açıklamada, bu tür suçlamaları reddetmişti.
Nüfusunun yüzde 99’u Sünni Müslüman olan Fas’ta geri kalanlar Musevi veya Hıristiyan, ancak resmi rakamlara göre Şii bulunmuyor. Kral 6. Muhammed’e “Müminlerin Komutanı” deniyor. Fas Dışişleri’nin açıklamasında, “İran’ın Fas’ın dini bütünlüğünü hedef aldığı” ifadesine yer vererek, Tahran’ı dolaylı yoldan Kral 6. Muhammed’i yıkmaya çalışmakla da suçluyor.
İran’dan coğrafi olarak çok uzakta olmasına karşın Fas’ın böyle keskin bir çıkış yapması, gözlemciler tarafından, öteki Arap ülkelerinin de yakında İran’a karşı tutumlarını sertleştireceklerinin bir göstergesi olarak değerlendirildi. Merkezi Washington’da bulunan Uluslararası Stratejik Araştırmalar Merkezi’nden Ortadoğu uzmanı Anthony Cordsman, Ortadoğu’daki küçük ülkelerin İran’ı yatıştırma politikası güttüklerini, buna karşılık Atlantik kıyısındaki Fas’ın şikayetini dillendirmeye cesaretlendirdiklerini belirtti. Cordsman, “Sanki Arap dünyasında bir kutuplaşma yaşanıyor” dedi.
Arap ülkelerinden Mısır, Fas ve Suudi Arabistan gibi ABD ile iyi ilişkiler içinde bulunanlar İran’ın sertlik yanlısı politikalarından rahatsız olduklarını gizlemiyorlar. Bu ülkeler İran’ın Sünni ve Şii radikal grupları destekleyerek Irak, Lübnan ve Gazze’de nüfuzunu artırmasını iyi karşılamıyorlar. 1980’lerin başında İslam devriminden hemen sonra İran ile ilişkilerini kesen Fas, sürgündeki devrik Şah Rıza Pevlevi’yi de bir süre misafir etmişti. İran da karşılık olarak ayrılıkçı Polisario gerillalarını desteklemişti.
İran’ın eski Meclis Başkanı ve dini lider Ayetullah Ali Hamaney’in danışmanlarından Hüccetülislam Ali Ekber Natık Nuri, geçen ay İran devriminin yıl dönümü nedeniyle yaptığı bir konuşmada, “Bahreyn’in hâlâ İran’a ait olduğunu” ileri sürmüştü. Fas ise, Bahreyn’in bütünlüğünün ve sınırlarının korunmasına tam destek verdiğini açıklamıştı. Bahreyn, Sünni bir elit tarafından yönetiliyor ancak, halkın çoğunluğu Şii.