Mevsimlerin değiştiğini kabullendik artık. Haziran ayında neredeyse her gün yağmur yağdı. Temmuz ayında da önemli oranda devam etti yağışlar. Ama yaprak dökümünü anlayamadık. Sonbahar aylarında gözüken yaprak dökümü büyük çınarları da devirdi, çok erken geldi bu yıl ölümler. Çalışma ve Sosyal Güvenlik eski Bakanlarından Ateş Amiklioğlu çok sevdiği annesini kaybettiğinde Aydın Doğan Bey kendisini arayıp başsağlığı dilerken “Öksüzlüğün yaşı olmaz Ateşciğim” demişti. Ne kadar doğru söylediğini şimdi anlıyorum. Bu haziran ve temmuz aylarında neredeyse her gün bir tanıdığımın yakınının ölüm haberiyle sarsıldım. En sarsıcısı ise 11 Temmuz günü annemi kaybedişim. Öksüzler kervanına ben de katılmıştım artık. Ben de diyorum ki “Bütün ölümler erkendir.” Hayatımda beni en çok seven varlığın artık bu dünyada olmayışı kadar acı bir şey yok. Ellerinden titizlik ve lezzet kaptığım biricik varlığımdan, ölümünden bir ay önce de Şam tatlısının şerbeti ile ilgili püf noktalarını almıştım.
ANDREW MANGO DA YOK ARTIK
Ankara’ya ne zaman gelse balık yemek isterdi Mango. Tabi ilk uğrak kapısı Yavuz Donat olurdu. Yavuz Ağabey hemen rezervasyonu yapar ve bana müjdeyi verirdi. Çok sevecen, pamuk elli bir ihtiyar delikanlıydı Mango. Nitrojenli sorbe ve limon terapisinden çok hoşlanmıştı. “İngiltere’de bile yok böyle şeyler” demişti. Belki de 16 Nisan’da İngiltere’nin başkenti Londra’da aldığımız “Best Enterprise” ödülünün arkasında olanlardan birisi de o olabilirdi.
İstanbul’da doğan Andrew Mango dil öğrenimini Londra’daki School of Oriental Studies’de Farsça ve Arapça öğrenerek yaptı. Büyük İskender olayının İslamiyet içinde yer alan biçimleri üzerine yaptığı araştırmasıyla doktorasını verdi. 1947 yılında henüz öğrenciyken BBC ailesine katıldı. 14 yıl boyunca BBC’de Türkçe yayınlar bölümünün yayıncılığında bulundu. Andrew Mango 1986 yılında Güney Avrupa ve Fransızca Yayınlar Müdürü olarak emekliye ayrıldı. BBC’den emekli olduğu günden bu yana bütün çalışmalarını, Türkiye ile ilgili konularda araştırmalara ayırdı. Türkiye ile ilgili ilk yazısını 1957 yılında yayınladı. Türkiye ve Türkiye’nin Keşfi adlı çalışmalarını Turkey: The Challenge of a New Role adlı kitabı izledi. 1999 yılında Atatürk Modern Türkiye’nin Kurucusu ve 2004’te yazdığı Bugünkü Türkler adlı eserleri Türkiye’yi çok iyi tanıyan bir kalemin anlatışıyla muhteşem bir beğeni kazandı.
ATATÜRK: MODERN TÜRKİYE’NİN KURUCUSU
Dokuzuncu baskısını bir solukta okuduğum Atatürk: Modern Türkiye’nin Kurucusu adlı eser muhteşem bir anlatım tarzı sergiliyor. Bu kitabı okuyan ünlü yabancı isimlerin yorumları aynen şöyle: “Atatürk, Avrupa ve dünya tarihi içinde Başkomutan olarak Churchill’den de daha üstün bir lider. O kitleleri sürükleyen, insanları kenetleyen siyasal bir önder.” İngiltere Muhafazakâr Parti Milletvekili Michael Stevens’ın yaptığı bir yorum insanın tüylerini diken diken ediyor. “Atatürk tek bir insanın neler yapabileceğini gösteren, 20. yüzyılın olağanüstü lideri” diyor ünlü tarihçi ve yazar Prof. Geoffrey Lewis. Oxford Üniversitesi’nin ünlü Profesörü Richard Clogg ise; “Atatürk dünyanın önemli üniversitelerinde adına kürsü açılan, çağını aşan bir devlet adamı” olarak bahsediyor. İngiltere’nin önde gelen gazeteci-yazarlarından Noel Malcolm ise, “Atatürk, Osmanlı İmparatorluğu enkazından modern Türkiye’yi yaratmakla kalmadı, aynı zamanda Türkiye’ye 21. yüzyıla yükselecek gücü verdi” diye bahsetmektedir.
SEMPATİK SEVECEN MANGO
Andrew Mango, Trilye’ye her geldiğinde heyecanlanırdı. Salata ve ızgara balıkla geçiştirirdi öğününü, çok dikkat ederdi beslenmesine. Ama son gelişinde bir kırılma noktasına geldiğini anlamıştım. Tıpkı sapasağlam annemin 6 ay önce çok farklı bir boyuta geçmesi gibi. Mango da son gelişinde bir hayli yorgundu. Yavuz Donat’a “Artık çok yoruldum, herhalde bir daha gelemem” gibi duygusal bir söz etmişti, vedalaşır gibiydi. Fotoğrafını çekip resimli şarap hediye etmiş ve valizine dikkatlice koymasını tembihlemiştim. Bir kızı ve bir oğlu olan Mango’nun unutulmayacak eserleri kaldı elimizde. Üzerinde güneş batmayan imparatorluğun bu değerli yazarı, Ulu Önder’i öyle bir anlatmış ki hiç sönmeyecek bir güneş ışığımız olduğunu tüm dünyaya tanıtmış. Toprağın bol olsun Mango. Öyle güzel eserler bıraktın ki seni unutmak asla mümkün olmayacak.