(THE SOCIAL CRITICISM IN ASWANY’S THE AUTOMOBILE CLUB OF EGYPT )
Yazar : Asiye ÇELENLİOĞLU
Sayfa : 458-471
Modern Mısır edebiyatında; ülkenin içinden geçtiği sosyal ve siyasî süreçler sonunda yüzyılın gerçeklerinden ilham alarak yazmak tercihinde bulunan yazarlar, realizm tesirinde verdikleri edebî ürünlerde kimi zaman sorunu tespit ile yetinirken kimi zaman çözüm gayretinde bulunmuşlar, kurguladıkları romanlarda dönemin başat tipleriyle başat sorunsalına işaret etmişlerdir. Bu çalışma, XXI. yüzyılda yazdığı toplumcu gerçekçi romanlarla Mısır Baharı’nın mimarlarından kabul edilen Alâ el-Asvânî’nin, ülkede araç kullanımının yaygınlaşmasından sonra kurulan ‘otomobil kulübü’ bünyesinde, Mısır’ın profilini çıkardığı romanında sosyal ve siyasî eleştiri zeminini ortaya koymayı hedeflemektedir. Romanda; 1924 yılında kurulan ve yönetiminden yabancı unsurların sorumlu olduğu işletmede, korku egemenliği ile bütün haklardan yoksun bırakılan yerel çalışanların üzerinde oluşturulan baskıyla devlet ve millete telmihte bulunulur. Yönetim eleştirilirken geniş cephede birleşen siyasî faktörlerin bu egemenliği yıkmak için gösterdikleri gayret, Mısırlı okuyucuya içinde bulunduğumuz yüzyılda esin kaynağı olmuştur. Realizmin yansıtma kuramı, sosyoloji alanında araştırma yapanlara romanlar yoluyla siyasî ve sosyal zeminde toplumu değerlendirme, öncüllerini, yapı ve dinamiğini tespit ederek sevk ve kontrol edebilme fırsatı verdiği gibi, topluma da aynanın karşısında kendini görme, romanın kurgusuyla kendisini özleştirerek yeniden yapılanma fırsatı verecektir.
Mısır, Edebiyat, Roman, Asvânî, Eleştiri