Download "Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi Aile Bülteni SINIRLAR VE DİSİPLİN"
1 Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi Aile Bülteni SINIRLAR VE DİSİPLİN Biraz düşünelim... Alışverişe gittiniz; her zaman akıllı ve anlayışlı olan oğlunuz istediği oyuncağı alamayacağınızı söylediğinizde birden bire tepki vermeye ve yerlerde sürünmeye başlıyor Evdesiniz, kızınızla keyifli bir oyun oynadınız ve biraz dinlenmek, gazetenizi okumak istiyorsunuz. Fakat o buna izin vermiyor, ağlayarak gazetenizi okumanıza engel oluyor Güneşli bir Pazar günü, fırsattan istifade edip çocuğunuzu parka götürdünüz ve doya doya oynadığını düşünüyorsunuz. Artık eve gitme zamanı fakat o ısrarla parkta kalmak istiyor, öfkesini size vurarak ifade ediyor Eğitiminde doğru olan çocuğunuza her istediğini istediği anda yapma hakkı sunmak mı, yoksa sınırlarını çizip bu sınırlar içinde özgürce davranmasına izin vermek midir? Sınır Kavramı Sınır; kısıtlama, engelleme değil, düzenli bir yaşam sistemi yaratmaktır. Onayladığımız davranışları tanımlar. Çocuğun sosyal çevre içindeki durma noktasının oluşmaya başlamasıdır. Çocuğun kendisini emniyette hissederek hareket edebileceği alanı belirleyen yardımcı ve yol gösterici işaretleri çocuğa sunmaktır.
2 2 Sınırlara neden ihtiyaç duyarız? Çok küçük yaşlardan itibaren, çocuklar sürekli olarak denemeler ve keşifler yapmakta, dünyayı ve onun nasıl işlediğine dair bilgiler toplamakta, araştırma yapmaktadır. Diğer insanlarla birlikteyken durdukları yeri araştırırlar. Ne kadar ileri gidebileceklerini araştırırlar. Çok ileri gittikleri zaman neler olacağını araştırırlar. Bu araştırmaların sağlıklı olabilmesi, doğru sınırlara bağlıdır. İşaret levhalarının az olduğu veya olmadığı yerlerde yolunuzu bulabilir misiniz? Çok kafa karıştırıcıdır. Hangi yönde gitmeniz gerektiğini bilemezsiniz. Sizi doğru yolda tutacak net levhalar olmaksızın, yanlış dönüşler yapıp sorunlar yaşama olasılığınız yüksektir. Kabul edilebilir davranışları öğrenmeye çalışan çocuklar için de durum böyledir. Burada yetkili kim? Ne kadar ileri gidebilirim? Çok ileri gidersem ne olur? Topladıkları bilgiler onların yetişkinlerle olan ilişkilerini belirler. Çocuklar güç ve kontrolün kendilerine bağlı ve kendilerinde olduğunu fark ettiklerinde, sınırları belirsizleşir ve daha çok deneme yaparlar. Bu da onların diğer insanlarla çelişkili ve güç mücadeleli bir ilişki içine girmelerine neden olur. Bir sabah Aslı masaya geldiğinde, annesi kahvaltıda ne istediğini sordu. İçinde kaşar ve sucuk olan tost istiyorum. dedi Aslı. Burada peynirli kocaman sandviçlerden var, bunlar da çok güzel. Bu sabah sana tost hazırlayacak zamanım yok. Başka ne istersin? Ben başka bir şey istemiyorum. Sadece tost istiyorum. Bu kurabiyeye ne dersin? Ya tost yerim ya da hiçbir şey! Hadi tatlım. diye yalvardı annesi. İşe yaramayınca isteksizce tost için gerekli malzemeleri hazırlamaya başladı.
3 3 Sınırların Amacı Nedir? Çocuğu fiziksel ve psikolojik zararlardan korumak Çevre ile uyum içinde yaşamasına yardımcı olmak Çocuğun iç kontrol kazanmasına yardımcı olmak Çocuğa sağlıklı keşif alanları tanıyarak, gelişimine destek olmak Özgüvenini ve sorumluluk duygusunu geliştirmek Olumlu benlik algısı geliştirmek Gevşek Sınırlar Teoride kalan, gerçekte uygulanamayan kurallardır. Sözel mesaj dur anlamında gibidir, ama davranışsal mesaj durmanın beklenmediğini veya çok da gerekmediğini söylemektedir. Etkisizdir, eğitim açısından hiçbir işe yaramazlar. Kesin Sınırlar Kurallarımız ve beklentilerimiz hakkında net sinyaller iletirler. Sözlerle davranışlar arasında uyum vardır. Eğitimde ve olumlu disiplin anlayışında en etkili araçlardandır.
4 4 Disiplin Disiplin ceza değildir. Çocuğa onu gözeten biri olmadığı durumlarda da doğru davranmayı öğretmektir. Aksi takdirde çocuk yanında bir yetişkin varken istenildiği biçimde davranır, yalnızken yine yanlış davranışta bulunur. Çocuk kendi kendini frenleyebilmeli, kontrol edebilmelidir. Zamanla, gerektiğinde otokontrolünü kullanmayı öğrenebilmelidir. Çocuğun, cezalandırılmaktan korktuğu için değil, yanlış olduğunu anladığı için istenmeyen davranışı yapmamasını sağlamalıyız. Bağırarak, korkutarak, aşağılayarak, alay ederek değil, öğrenci ile konuşup yaptığının yanlış olduğunu anlamasına yardımcı olarak sağlanabilir. KAZAN/KAYBET YÖNTEMLERİ BASKICI YÖNTEM DİSİPLİN YÖNTEMLERİ TAVİZCİ YÖNTEM KAYBEDEN YOK YÖNTEMİ ANLAŞMA YÖNTEMİ Baskıcı Yöntem Bu yöntemde aileler çocuklarına kendi yöntemlerini dayatırlar. Çatışmayı güç kullanarak kazanırlar. Kaybeden taraf çocuk olur. Dolayısıyla istenmeyen davranışın engellenmesi kalıcı olmaz.
5 5 Tavizci Yöntem Bu yöntemde, çatışma çıktığı durumlarda aileler çocuğun ısrarları karşısında pes eder. Çocuğun dediği olur. Aile bu olayla birlikte aslında otoritesini de kaybeder. Çocukta davranış değişikliği sağlanamaz. Aile kaybeder, çocuk kazanır. Baskıcı veya Tavizci Yöntemler Sonrasında, Çocukta sorumluluk duygusu ve iç denetim gelişmez. Çocuk bağımlı ya da isyankar olur. Kaybeden taraf, kazanana karşı nefret duyguları besler. Güç, karşı gücü doğurur. Kaybeden Yok / Anlaşma Yöntemi Bu yöntemde çatışma çıktığında her iki tarafın da ihtiyaçlarına saygı duyulur. Her iki taraf için de kabul edilebilir bir çözüm bulunur, kaybeden taraf olmaz. Anlaşma yöntemi sayesinde, çocukta iç denetim ve sorumluluk duygusu gelişir. Çocuk katkısı olduğu için çözüme uymaya isteklidir. Ayrıca bu yöntem güç kullanımını yok eder. Sevgi ve saygıyı geliştirir. KAYBEDEN YOK YÖNTEMİNİ NASIL UYGULAYABİLİRİZ? 1. Basamak: Sorunu Tanımlama Hem çocuğunuzun hem de sizin uygun olduğunuz bir zamanı belirleyin. Sizi dinlemeye hazır olduğunda, rahatsız olduğunuz konuyu onunla açıkça paylaşın. Ben dili kullanmaya özen gösterin. Suçlayıcı ifadelerden kaçının. Bu soruna birlikte çözüm bulmak istediğinizi belirtin. 2. Basamak: Çözüm Üretme Çocuk ile birlikte çözümler üretmeye çalışın. Öncelikle onun çözümlerini alın. Hiçbir öneriyi küçümsemeyin, yargılamayın. Olabildiğince çok sayıda çözüm üretmeye çalışın.
6 6 3. Basamak: Çözüm Önerilerini Değerlendirme Hem çocuk hem de sizin için uygun olmayan önerileri birlikte eleyin. Duygu ve düşüncelerinizi ifade ederken dürüst olun. 4. Basamak: En İyi Çözümde Anlaşmaya Varma İlk üç basamak doğru izlendiyse, en iyi çözüm kendiliğinden ortaya çıkacaktır. Bir çözümde anlaşmaya vardıktan sonra, çocuğun çözümle ilgili duygu ve düşüncelerini öğrenmeye çalışın. 5.Basamak: Çözümün İşe Yarayıp Yaramadığını Değerlendirme Bu yöntemle, alınan kararların hepsi iyi sonuçlanmayabilir. Bu nedenle uygulamadan her iki tarafın da memnun olup olmadığı arar ara kontrol edilmelidir. Bazen alınan kararda değişiklik yapılması gerekebilir. Sorunların çözümünde her zaman bu 5 basamağın hepsine birden gerek duyulmayabilir.
Yönetici tarafından yazıldı Cumartesi, 04 Nisan 2009 07:16 - Son Güncelleme Pazartesi, 25 Ekim 2010 16:52
Okulda Ve Sınıfta Didiplin - 2 Devam Disiplin Sorunlarını Önleyici Yöntemler Öğrencilerin yapıcı bir etkinlikle uğraşmaları, uygunsuz davranışlarda bulunma ihtimallerini azaltacaktır. Sınıf yönetiminin