Modların Şarkılara Uygulanması
Konuyu açan Myhtrex
Yakın zamanda modlar üzerinde çalışıyorum ve bazı sorularımın cevabını araştırmama rağmen bulamıyorum. Modları teorik olarak ve nasıl kurulduklarını, nasıl uygulandıklarını öğrendim ancak uygulamada modu kullandığım hissiyatını yakalayamıyorum halen. Sorum şu olacak:
1-) Buradaki altyapı için D Dorian çalıyorum, orada sıkıntım yok. Aynı zamanda altyapıda Dm akoru çalarken D Aeolian(Bb arızalı), G akoruna geçildiği zaman D Dorian'a dönüyorum ve böyle dönüşlü çalarken sıknıtı olduğunu hissetmiyorum.
Ayrıca Dm üzerine D Dorian çalarken G akoru üzerine G Ionian(F# arızalı) modunu da denedim, olup olmadığı konusunda biraz şüphelerim var ancak bu konuda yeni olduğum için bu arada kalma durumunu yaşadığımı, biraz pratikle doğru zamanlamalarda kullanırsam hem D Dorian hem de G Ionian dizilerini bu sırayla kullanabileceğime inanıyorum. Burada hata yapıyor muyum size danışmak istedim.
2-) 1. soruda kullandığım mantığı Amy Winehouse - Back to Black'in altyapısında denemek istedim. Bariz D Aeolian olan bu şarkıda altyapıdaki akora göre farklı bir mod çalmayı deneyince cidden çok kötü duyulduğunu düşündüm ve D Aeolian dışında hiçbir modu yakıştıramadım. Ancak gerçekten işin doğrusu buysa 1. sorumdaki durum neden beni rahatsız etmiyor bunu merak ediyorum.
3-) Son olarak Back to Black üzerine D Aeolian modu ile beraber D Harmonic Minor dizisi de gayet kullanışlı oluyor, halbuki birisinde C varken diğerinde C# var. Bu durum neden rahatsız etmiyor, ve Harmonic Minor kullanılması rahatsız etmiyorken Melodic Minor denediğim zaman ise Bb notasını B olarak kullanmamdan ötürü beni feci rahatsız ediyor.
Vaktiniz için şimdiden teşekkür ederim
Back to Black şarkısında III derece akor minör yerine; major basıldığı için ton C# alıyor. armonik yani #7 çalarsınız .
V dereceden bahsediyorsunuz sanırım, III derece bildiğim kadarıyla F oluyor, ve evet armonik çalınabileceğinde hem fikirim. Sormak istediğim, altyapıda la majör dışında başka bir akor varken do notasını melodi olarak çalmak sıkıntı yaratmıyor şahsi kanaatim; yani naturel minör de çalınmış oluyor. Bunun gibi başka modlar veya gamlar da var mı kullanabileceğimiz, varsa nasıl kullanabiliriz onu merak ediyorum.
Cevabınız için teşekkür ederim ayrıca.
Fmaj tona göre III., ilgili minör tonun ise V derecesi.
Eğer Fmaj üstünde yani ilgili D minor tonda ii-V-I çalıyorsanız mesela;
ii derece üstünde G melodik minor,
V derecede C lydian dominat
I. derece F lydian da çalabilirsiniz. bu mesela daha parlak duyulur.
Altyapıdaki akorla arıza bazında sıkıntı yaşamadığım sürece istediğim kadar özgür çalabiliyorum yani. Teşekkür ederim cevabınız için, çok aydınlatıcı oldu
Myhtrex demiş ki:
Akorları 4 sesli (7. dereceleri de dahil) olacak şekilde düşünmeye başlarsanız da aydınlatıcı olur
D Dorian altyapısındaki G majör akoru teknik olarak G7 (dominant 7) akorudur. Bu akorun yedinci derecesi F natürel sesidir. O yüzden üzerinde G Ionian (içinde F# var) iyi duyulmaz.
Diğer taraftan, bütün bunlar genel kuralladır ve doğru şekilde çözüldükleri sürece her ses her yere sıkıştırılabilir.
Aeolian ve armonik minör tınıları birbirinden apayrı dünyalar değildir. Ancak kulağınız bu tınıları ayırmayı öğrendikçe daha seçici olmaya başlarsınız.
Aynı mantıkla D Dorian üzerinde de D armonik minör tınısının nasıl olcağını kontrol edebilirsiniz. Uzun vadede bunlar tümüyle zevk ve tercih meselesi oluyor, ama önce tecrübe kazanmak lazım. Aksi takdirde ne yaptığınızı bilmediğiniz anlaşılır ve acemice veya büsbütün yanlış duyulan şeyler de ortaya çıkabilir.
Benim size tavsiyem, daha komplike yapılar (diziler veya modlar) yerine daha küçük yapıları çalışmanız. Mesela, triadlar, 7li akor arpejleri ve farklı sesler üzerinden minör pentatonikler. Bunlar ile çok daha fazla odaklanabilir ve melodik şeyler üretebilirsiniz.
Bende olaya farklı bir açıdan yorumumu katmak isterim. Bence olay bu kadar ince armoniye girmekle bitmiyor gitar modlarını üst üste harika harmanlayarak çalmak , kafanda oluşan melodiyi gitara dökmekten daha büyük bir marifet değil. Attığın altyapıyı dinlediğimde direk kulağımda jazzy lickler çalmaya başladı. Melodiyi kafanda kur sonra onu gitara dök uğraşma modlarla o kadar (eğer işin kompozitör olmak değilse tabi)
Şu açıdan bakmanı öneriyorum bu şarkıya Dm-Gm-Bb-A Akor kalıbı ile çalınan bir eser bu şarkı Re Armonik minörüm diye bağırıyor yani D Aeolian. Fakat A akoru D Aeolian moduna ağit bir akor değil sen diğer 3 akorda D Aeolian modundan yürürken A akoruna geldiğinde o C#'in getirdiği armonik-etnik havayı duyurman şart.
Eğer ben bütün akorlara tek tek modal yürüyüş uydurucam diyorsan aslında yapman gereken tek şey pozisyonu taşımaktan ziyade karar sesini değiştirip ezgileri onun üzerine kurman.
Mesela bu mantıkla bu şarkıda Gm akoru G Doriana denk gelir sen D Aeolian çalarken pozisyonunu G Dorian'a çekeceğine G karar D Aeolian çalarsan aynı şeyi yapmış oluyorsun.
Şöyle düşün özünde aslında hep F maj gamı çalıyorsun (F-G-A-Bb-C-D-E-F) Sadece karar seslerini (Gamın başladığı ve bittiği ses) değiştirerek mod sağlıyorsun. Bunu pozisyon taşımadan da gayet güzel başarabilirsin.