Küresel COVID-19 pandemisine karşı mücadele, işgücü piyasalarında, girdi endüstrilerinde, tarımsal üretimde, gıda işleme, nakliye ve lojistikte potansiyel darboğazların yanı sıra gıda ve hizmetlerine olan talepteki değişimlerle birlikte, küresel gıda tedarik zincirlerinde benzeri görülmemiş belirsizliklere neden olmaktadır. Kısa vadede, ekonomik ve sosyal etkileri, küresel tarımsal üretim ve gıda tüketimi için genel olarak olumlu orta vadeli görünümü kesintiye uğratmaktadır. Bugün OECD Genel Sekreteri Angel Gurría ve BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Genel Direktörü QU Dongyu tarafından açıklanan yeni rapora göre, hükümetler iş gücü sıkıntısı gibi acil ihtiyaçlarını ele alan dengeli tarım politikaları oluşturma ve geçmişin “daha iyi bir şekilde inşa edilmesi” için tarım sektörüne yönelik dayanıklı koşulları yaratma zorluğu ile karşı karşıyadır.
OECD-FAO Tarımsal Görünüm 2020-2029 Ortak Raporu, önümüzdeki on yıl süresince arz büyümesinin talep büyümesini geride bırakacağını ve çoğu emtia için reel fiyatların mevcut seviyelerinde veya daha da altında kalmasına neden olacağını ortaya koyuyor. Arz ve talebin itici faktörlerindeki dalgalanmalar, bu genel gidişat etrafında güçlü fiyat değişkenliğine yol açabilir. Aynı zamanda, COVID19 nedeniyle düşük gelirli ülkelerde ve hanelerde harcanabilir gelirlerdeki düşüşün, bu görünümün ilk yıllarında talebi azaltması ve gıda güvencesini daha da zayıflatabileceği düşünülmektedir.
Genişleyen küresel nüfus, talep büyümesinin ana itici gücü olmaya devam etmektedir, ancak tüketim kalıpları ve öngörülen eğilimler ülkeler arasında gelir düzeyine ve gelişmişlik seviyelerine göre değişmektedir. Kişi başına ortalama gıda erişimi 2029 yılına kadar günde yaklaşık 3.000 kcal ve 85 g proteine ulaşması beklenmektedir. Küresel beslenmelerde hayvansal ürünlerin, yağların ve diğer gıdaların daha yüksek tüketimine doğru devam eden geçiş nedeniyle, gıda sepetindeki temel gıda ürünlerinin payının 2029 yılına kadar tüm gelir grupları için azalacağı tahmin edilmektedir. Özellikle, orta gelirli ülkelerdeki tüketicilerin ek gelirlerini beslenme ürünlerini daha yüksek değerli ürünlere kaydırmak için kullanmaları beklenmektedir. Bu arada, yüksek gelirli ülkelerdeki çevre ve sağlık kaygılarının hayvansal proteinlerden alternatif protein kaynaklarına geçişi desteklemesi beklenmektedir.
Açık ve şeffaf uluslararası pazarlar, özellikle ithalatın toplam kalori ve protein tüketiminin büyük bir bölümünü oluşturduğu ülkelerde, gıda güvencesi için giderek daha önemli hale gelecektir. Gurría “İyi işleyen, öngörülebilir bir uluslararası ticaret sistemi, küresel gıda güvencesini sağlamaya yardımcı olabilir ve ihracatçı ülkelerdeki üreticilerin gelişmesine izin verebilir. Deneyim, ticaret kısıtlamalarının gıda güvencesi için bir reçete olmadığını göstermiştir " dedi. "
FAO Genel Direktörü Qu da şunları söyledi: "Dinamik, üretken ve esnek tarım ve gıda sektörleri oluşturmak için daha iyi politikalara, daha fazla inovasyona, artan yatırımlara ve daha fazla kapsayıcılığa ihtiyacımız var.”
Önümüzdeki on yıl içinde küresel mahsul üretim büyümesinin yaklaşık yüzde 85'inin, daha yüksek girdi kullanımı, üretim teknolojisine yapılan yatırımlar ve daha iyi ekim uygulamaları gibi iyileştirmelerinden kaynaklanması bekleniyor. Yılda birden fazla hasat, mahsul çıktısının yüzde 10'unu oluşturacak ve sadece yüzde 5'i ekili arazinin genişlemesine yol açacaktır. 2024 yılına gelindiğinde, yetiştiriciliğinin dünya çapında en önemli balık kaynağı olarak avcılığı aşması bekleniyor. Küresel hayvancılık üretiminin, hayvan sayısındaki öngörülen artıştan daha hızlı bir şekilde yüzde 14 oranında artması bekleniyor. Yem kullanımı, su ürünleri yetiştiriciliği ve hayvancılık üretimine paralel olarak genişleyecektir, çünkü yem verimliliğindeki gelişmeler, bahçe tarımının azalması nedeniyle yem yoğunluğunun artmasıyla dengelenecektir.
Görünüm Raporu, belirsizlikler karşısında üretken, esnek ve sürdürülebilir gıda sistemleri oluşturmak için sürekli yatırım ihtiyacının altını çiziyor. COVID-19'un ötesinde, mevcut zorluklar arasında Doğu Afrika ve Asya'daki çekirge istilası, Afrika domuz ateşinin devam eden yayılması, daha sık aşırı iklim olayları ve büyük ticaret güçleri arasındaki ticari gerilimler yer alıyor. Gıda sisteminin ayrıca gelişen beslenmelere ve tüketici tercihlerine uyum sağlaması ve tarımsal gıda tedarik zincirlerindeki dijital yeniliklerden yararlanması gerekecektir. İnovasyon, birçok zorluk karşısında gıda sistemlerinin direncini arttırmada kritik olmaya devam edecektir.
Mevcut politikaların ve teknolojilerin devam ettiğini varsayarsak, tarımsal sera gazı emisyonlarının yılda yüzde 0.5 oranında artması ve tarımın karbon yoğunluğunda bir azalmaya işaret etmesi beklenmektedir. Hayvancılık bu küresel artışın yüzde 80'ini oluşturacak. Bununla birlikte, ek çabalar olmadan, bu yavaşlama, tarım sektörünün iklim değişikliğiyle mücadele için Paris Anlaşması hedeflerine katkıda bulunmak için neler yapabileceği ve yapması gerektiği konusunda hala yetersiz kalacaktır.
OECD-FAO Tarımsal Görünüm 2020-2029, gıda güvencesi, iklim değişikliği, kırsal geçim kaynakları ve küresel kaynak kullanımının uzun vadeli zorluklarını ele almak için sürdürülebilir bir küresel gıda sisteminin geliştirilmesinde politika yapıcıları desteklemek için kanıta dayalı girdiler sunmaktadır. Tarımsal Görünüm, OECD’nin (Ekonomik İş birliği ve Kalkınma Örgütü) ve FAO'nun (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü) ortak bir çabasıdır ve üye hükümetleriyle emtia kuruluşlarının uzmanlarının katkılarıyla hazırlanmıştır. Ulusal, bölgesel ve küresel düzeyde tarım ve balık piyasaları için on yıllık beklentilerin bir konsensüs değerlendirmesini sağlar.
FAO OECD Angel Gurría QU Dongyu