Merhaba değerli öğretmen ve öğrenci arkadaşlarımız. Bu çalışmamızdaki amaç başta teknik ve meslek liseler olmak üzere farklı branşlarda öğretmenlerin bilişim teknolojilerini derslerini anlatırken etkin olarak kullanabilmelerine yardımcı olacak bir materyal üretmektir. Bu çalışma Türkiye’ den Van il Milli Eğitim Müdürlüğü koordinatörlüğünde yürütülen Peace With Ict projesi kapsamında projenin bir entelektüel çıktısı olarak üretilmiştir. Bu çalışmaya projenin diğer ortakları olan Türkiye’den Mehmet Erdemoğlu MTAL , Yıldırım Beyazıt MTAL, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Romanya’dan Mircea Scarlat, Slovenya’dan Grm Novo Mesto ve İtalya’dan IFOA kurumları aktif olarak iştirak etmişlerdir. Bu kitabın hazırlanmasında yer alan tüm kurumlar kendi ülkelerinin ihtiyaçları doğrultusunda çalışmalar yapmanın yanı sıra tüm Avrupa’da öğretmen kalitesinin arttırılması amacına paralel çalışmalar da yürütmektedirler. Bu proje kurumlarımızın bu amacına bir adım daha yaklaşabilmeleri için önemli bir sıçrama tahtası görevi de görmektedir. Çünkü günümüzde bilgi en fazla dijital ortamlarda bulunmakta ve dijital cihazlar kullanılarak bahsi geçen bilgi bireylere aktarılmaktadır. Sadece Türkiye’de değil tüm Avrupa’da öğretmenlerde teknoloji kullanmaya yönelik bir çekingenlik söz konusudur. Peace With ICT projesi ile bizler, 4 ülkeden eğitim kurumları bu çekingenliği gidermek ve öğretmenlerimizi dijital çağa hazır hale getirmek için çaba sarf etmekteyiz.
Teknolojinin; içinde yaşadığımız bilgi çağında eğitimin vazgeçilmez bir parçası olduğu su götürmez bir gerçek olarak kabul görmüştür. Çağı yakalayabilmek ve teknolojiyi eğitimin içeresine entegre edebilmek için birçok ülke farklı çalışmalar ve yatırımlar yapmıştır. Örneğin Türkiye’de teknolojinin sınıf içerisinde öğretmen ve öğrenciler tarafından etkin olarak kullanılabilmesi için Milli Eğitim Bakanlığı tarafından FATİH projesi yürütülmektedir. Bu proje kapsamında tüm eğitim kurumları akıllı tahta, bilgisayar ve tabletlerle donatılmıştır. Yine FATİH projesi kapsamında binlerce öğretmen ve yönetim personeli çeşitli eğitimler almışlardır. Türkiye’de ve Avrupa’da öğretmenlerin sadece teknolojiye erişimle teknolojiye karşı çekingenlikleri geçmemekte ve ayrıca çeşitli teşvik edici aktivitelerle teknolojiyi sevmeleri ve derslerde aktif olarak kullanmalarını sağlamak gerekmektedir. Peace With ICT projesi tam da bu amaçla yapılmış olup öğretmenlerin teknolojiyi kullanım çekingenliklerini gidermeye yönelik olarak yazılmış ve yürütülmektedir.
Günümüzde başarılı ve etkin öğretimin olduğu sınıflarda teknoloji tabanlı eğitim teknikleri hem öğrencilerin derslere ilgisini arttırır hem de öğrencilerin teknoloji kullanım becerilerini artırır. Günümüz öğrencileri dijital bir çağda doğmuş nesillerden oldukları için teknolojiyi kolaylıkla hem öğrenebilir hem de derslerinde kullanabilirlerken bu öğrenicilerin bazı öğretmenleri bu teknolojiyi etkin olarak kullanmaya çalışırken bazı zorluklarla karşılaşırlar. Eğitim teknolojileri öğrencilere belli bir dersi öğretmek ve sevdirmek için birçok farklı seçenekler sunarlar fakat öğretmenler olarak bizler bu yollardan en etkin olanı seçmek durumundayız. Sınıflarımızın durumuna göre öğrencilerimizin bazıları bu yolları işleviz ya da faydasız görebilir buna rağmen öğretmenler olarak diğer onlarca yoldan istediğimizi seçerek öğrencilerimiz için en iyi sınıf içi teknolojiyi buluncaya kadar denemeye devam etmeliyiz. Öğretmenlerin teknolojiden maksimum düzeyde yararlanabilmesi için birçok yol vardır. Bu yollardan hepsi tüm öğretmenlerin branşına uygun olmayabilir fakat mutlaka birkaç tanesi fikir verebilir. Bu yollardan bazılarını özet olarak sıralayacak olursak.
Google Earth: Derslerinizde kullandığınız zaman ulaşılması imkânsız olan birçok coğrafik bölgeyi sınıfınızın konforunda ve rahatlığında öğrencilerinize gösterebilirsiniz. Bu uygulamayı birçok branştan öğretmenlerde kullanabileceği gibi özellikle haritacılık bölümü ve coğrafya öğretmenleri derslerinde kullanabilirler.
TooNoisy: Birçok öğretmenimiz derslerini anlatırken çeşitli zorluklar ile karşılaşabilirler. Bu zorluklardan belki de en önemlisi öğrencilerin istemli ya da istemsiz olarak oluşturdukları gürültüdür. Bu uygulama sayesinde öğrenciler sınıfta gürültü oluştuğunu gürültü sayacından aldıkları uyarılar sayesinde anlayacaklar. Bu uygulama sayesinde çoğu zaman öğrenciler birbirlerine sessiz olmaları yönünde baskı bile kurabilirler.
Derslerde Video kullanımı: Bazı konuların ön bilgilerini vermek ya da ders sonunda değerlendirmesini yapmak için kısa süreli videolar hazırlanabilir. Öğretmenler bu videoları kendileri hazırlayabilecekleri gibi konuyla ilgili videoları techertube.com ya da youtube.com gibi sitelerden izlettirebilirler. Yapılmış olan araştırmalar göstermektedir ki bu tarz videoların yada simülasyonların izlettirilmesi öğrencilerde hafıza, yaratıcılık, eleştirel düşünme ve problem çözebilme gibi özellikleri geliştirmektedir. Derslerinizde bu gibi kolay erişilebilen teknoloji ürünlerini kullandığınız zaman görsel öğrenmesi gelişmiş olan günümüz öğrencileri arasında derse karşı olumlu bir etki oluşturabilirsiniz.
Eşzamanlı canlı video konferanslar: Öğrencilerimize her zaman daha önceden hazırlanmış videoları izletmek yerine belli alanda uzman birinin dersi online anlatmasını sağlayabiliriz. Bu uzman konu ile ilgili tanınmış biri olabileceği gibi başka bir okulda aynı alanda öğretim veren bir öğretmen arkadaşımızda olabilir. Burada önemli olan bu tarz uygulamaların öğrencilerimize yeni fikirler verebilme ve ufuklarını değiştirme olasılığıdır. Bu tarz uygulamaları skype ve Google hangout uygulamaları üzerinden ücretsiz bir şekilde yapabiliriz.
Sunumlar: Sadece metinlerin yer aldığı bir sunum öğrencilerin dikkatini çekmekten çok uzaktır ama sunumlarımıza öğrencilerin ilgisini çekebilecek multimedya öğeleri eklersek öğrencilerimizi konuya daha etkin bir şekilde motive edebiliriz. Bu multimedya öğeleri şunlar olabilir; resimler grafikler, piktograflar, podcast klipleri, ses efektleri ,kısa süreli video dersler, haberler, filmlerden kesitler ve klipler olabilir.
Uyarlanabilir içerikler: Günümüzün dijital yerli nesli olan şimdiki öğrenciler vakitlerinin büyük bir kısmını akıllı telefonlarına bakarak oradaki uygulamaları kullanarak geçirirler. Öğretmenler olarak bunu neden bir fırsata çevirip mevcut durumu öğrencilerin lehine çevirmiyoruz. Örneğin Avrupa’nın tek ücretsiz eğitim portalı olan VoGoP (Vocational Good Practices) içerisindeki güzel video dersler öğrencilere yollanabilir ve öğrencilerin akıllı telefonlarından ders çalışmaları sağlanabilir.
Online takvimler oluşturun ve yayınlayın: Yayınlayacağınız online takvimler sayesinde öğrencileriniz çalışacakları konular hakkında önceden haberdar olacak ve ona göre sınıfa ön hazırlıklı gelebileceklerdir. Bunun için farklı bir yazılım programı oluşturmanıza gerek yok Google Celendar’ ı bu amaçla kullanabilirsiniz. Takvimi oluşturup linkini öğrencilerinize ve velilerine göndererek hem öğrenci hem de velilerini tüm hafta boyunca yapılacak aktiviteler hakkında bilgilendirebilirsiniz.
Öğrenme istasyonları oluşturun: Öğrenciler bir den altıya kadar gruplandırılır. Her bir grup için bir istasyon oluşturulur. Her istasyonda farklı elektronik cihazlar vardır ve her cihazda konunun farklı bir yönü anlatılır. Öğrenciler tüm istasyonları ziyaret ettikten sonra mevcut konunun tüm parçalarını farklı istasyonlarda öğrenirler.
Ders sonu aktiviteleri oluşturun: Dersi 10 dakika öncede bitirerek öğrencilerden ders ile ilgili geri dönüt ve yorumlar alınabilir. Bu yorumlar dersteki çevrimiçi slayt sonlarına yapılacak yorumlar, ders sonu yorumlarını (öğrendikleri veya öğrenemedikleri ders kısımları dahil olmak üzere ) yazabilecekleri çevrimiçi not defterleri ve twitter üzerinden derste kendilerince en önemli gördükleri öğrenme ürünlerini kısa twitler şeklinde belirli hashtag lar altında paylaşabilirler. Daha sonradan öğretmen olarak bizler öğrenci yorumlarından o gün neler öğrendikleri hakkında fikir sahibi olabiliriz.
Hashtag lar yoluyla öğrencilerin soruları da alınabilir. Öğretmen sınıf içerisinde herkesin önünde soru sormaya çekinen içe dönük öğrencilerin de soru sormalarını teşvik edebilir ve bu öğrencilerin de derse katılımlarını sağlayabilir.
Konuyla ilişkili web sayfalardan öğrenme: Öğretmenin anlatacağı belirli konularla alakalı web sayfaları belirlenir ve öğrencilere bu web sayfalarından direkt olarak notlar tutturulur. Daha sonra bounce gibi etkileşimli programlar sayesinde web sitelerinin ekran görüntüleri alınabilir. Öğrenciler sonradan bu keran görüntülerini açabilir ve altına yorumlar ekleyerek web sitesinin içeriğini zenginleştirebilirler. Eğer her öğrencinin kullanabileceği bir tablet varsa bireysel değilse grup olarak bu çalışmalar yapılabilir. Dersin sonunda en çok kimin ya da hangi grubun web sitesini daha çok zenginleştirdiği belirlenir ve ders sonlandırılır.
Online zihin haritaları kullanımı: internet üzerinde anlaşılır ve detaylı birçok zihin haritası siteleri mevcuttur. Bu siteler üzerinden yapılan aktiviteler yazılarak yapılan aktivitelerden daha hızlıdır. Birçok öğrenci ve öğretmen özellikleri öğretmenler ve öğrenciler için tasarlandığı için MindMeister’ı kullanırlar. Bu programı akıllı tahtanızda gösterin ve sonrasında öğrencilerinizle dersi pekiştirmek ya da problem çözme etkinliği şeklinde beyin fırtınasına başlayın. Bu teknolojiyi başlatmak ve dersin içerisine katmak sadece birkaç dakikanızı alacaktır.
Öğrencilerden Geri Dönütler Alma: Öğrencilerimizi ders aktiviteleriyle ilgili cesaretlendirmek için ders içerik süreçleriyle ilgili aktiviteler hakkında çeşitli anketler oluşturulabilir ve bunları öğrencilerimize gerek dersin başında gerekse de sonunda yada ortasında dağıtabilir ve doldurmalarını sağlayabiliriz. Bu gibi anketleri kağıt üzerinde yapmak hem zaman hemde kaynak kaybına neden olabilmektedir. Çeşitli bilgiler yada geri dönütler almak için Socrative, Google Formları, SurveyMonkey ve Poll Everywhere gibi uygulamalar sınıf içerisinde anlık olarak kullanılabilir. Bu hem öğrencileri akıllı telefonlarından doğru şekilde faydalanmalarını sağlayacak hem de öğretmenlere daha etkileşimli dersler yürütme fırsatı verecektir. Öğretmenler öğrencilerden aldıkları geri dönütlere göre dersini geliştirebilir ve yenileyebilir.
Öğrencilerle düzenlenebilir web içerikleri oluşturma: internet dünyasında Wikipedia gibi kullanıcılara içerik düzenleme olanağı sunan birçok web sayfası vardır. Öğrencilerinizle ders içeriği hakkında bir wiki sayfası oluşturabilir, onlara birbirlerinin yaptığı düzenlemeleri değiştirmelerine olanak tanıyabilir ve en önemlisi grup çalışması yapmalarının önünü açabilirsiniz.
Öğrenci Blogları: Öğrencilerin günlük ya da haftalık olarak derslerde öğrendikleri konuları kendi bakış çerçevelerinden yazmalarını sağlayabilirsiniz. Ders öğretmeni haftalık olarka öğrencilerin bloglarını kontrol edip öğrenciye geri dönüt verebilir. En çok bilinen blog sitesi ise wordpress’dir.
Açık Uçlu Proje önerileri : Öğrencilere bir proje öneri lisetesi sunulur ve bu listeden seçim yapmaları istenir. Bu yöntemle öğrencilerin içsel dürtüleri hareketlenir ve öğrenciler bilgilerini gösterebilme imkanı elde ederler. Bu projeler web içerikleri oluşturma, E-kitapları birleştirme, orijinal sanatsal çalışmalar yapma, Müzikal melodiler oluşturma, Multimedya ürünleri yapmak şeklinde olabilir.
Öğrenciler bu ürünleri internette mevcut olan birçok hazır programlarla üretebilirler.
Teknoloji Odaklı Konular Hakkında Ödevler: Bazen öğretmenler öğrencileri yeni bir ürün uluştururken spesifik teknolojileri nasıl kullanacaklarını bilip bilmedikleri hakkında kaygılanırlar. Öğretmenler olarak bizler, ödevleri yazılım ve diğer teknolojilerle ilgili konulara dayandırabiliriz.
Örneğin, öğrenciler en sevdikleri bilgisayar programlarını nasıl kullanacaklarını açıklayan kılavuzlar yazabilirler. Daha zorlu konular için, belirli teknolojilerin farklı disiplinleri nasıl etkilediklerini araştırıp rapor edebilirler.
Oyun Tabanlı Öğretme Platformlarının Tanıtımı
Teknolojiyi sınıfta kullanmanın çok iddialı bir yolunu yani oyun tabanlı bir öğrenme platformunu sınıfta öğrencilerinize tanıtabilirsiniz. Çoğu, zor konuları, öğrencileri konuya karşı motive etmek için tasarlanmıştır. Bazı araştırmalara göre video oyunları orta beyni daha çabuk geliştirebiliyor. Prodigy uygulaması matematik öğretiminde etkin olarak kullanılabilir. Bu uygulama, Amerika ve Kanada’da bu uygulama kullanılarak öğrencilerin matematiğe ilgileri arttırılıp dersi sevmeleri yönünde kullanılmaktadır.