BİLGİSAYAR PROGRAMLARINDA ESER SAHİPLİĞİNDEN DOĞAN MANEVİ HAKLAR - Hukuk Desteği
8 Nisan 2019 1 Nisan 2019 Fikri ve Sinai Haklar Hukuku
Bir önceki yazımızda bilgisayarlar programlarının hukuken korunmasına ilişkin genel bir bilgilendirme yapmıştık (Bkz….). Bu yazımızda ise eser sahiplerinin bilgisayar programlarına ilişkin fikri haklarından bahsedeceğiz.
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda (“FSEK) “…her biçim altında ifade edilen bilgisayar programları ve bir sonraki aşamada program sonucu doğurması koşuluyla bunların hazırlık tasarımları…” ilim ve edebiyat eserleri arasında sayılmıştır. Bu doğrultuda bilgisayar programı eser sahibinin fikri ve zihni bir çaba sonucunda ortaya koyduğu fikri bir ürün sayılmakta ve eser sahibine birtakım fikri haklar sağlamaktadır. Bu fikri haklar FSEK’te manevi ve mali haklar olarak iki farklı ayrımda düzenlenmiştir.
Bu yazımızın konusu olan eser sahibinin manevi hakları, FSEK’te umuma arz salahiyeti (m. 14), adın belirtilmesi salahiyeti (m. 15) ve eserde değişiklik yapılmasını men etmek (m. 16) olarak sayılmıştır.
1) Kamuya sunma hakkı: Kamuya sunma hakkı FSEK madde 14’te “umuma arz salahiyeti” olarak düzenlenmiştir. Maddeye göre, bir eserin kamuya sunulması, yayımlanma zamanı ve şekli eser sahibi tarafından belirlenir ve tümü veya önemli bir kısmı kamuya sunulmamış bir eserin içeriği hakkında ancak eser sahibi bilgi verebilir.
2) Eser sahibi olarak tanıtılma hakkı: Eser sahibinin, ürettiği bilgisayar programını kamuya kendi ismiyle, bir rumuz ya da takma isimle veya isimsiz olarak sunma hakkı vardır. Böyle bir durumda, eser sahibi olarak tanıtılan kişi aksi ispat edilinceye kadar o eserin sahibi sayılır.
3) Programda değişiklik yapılmasını yasaklama hakkı: Eser üzerinde değişiklik yapılmasıyla eser, sahibinin hususiyetini kaybedeceği için program üzerinde değişiklik yapılmasına izin verme veya yasaklama hakkı, eser sahibine tanınmıştır. Böylece eser sahibi programın bütünlüğünün korunması üzerinde inisiyatif sahibi olmaktadır.
Eser sahibinin FSEK’te bahsi geçen mali haklarına ilişkin yazımız için; (Bkz….)
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 5846 Sayılı FSEK bakımından Bilgisayar Programları bilgisayar kodları fikri haklar bilgisayar kodları fsek bilgisayar kodları fsek koruması bilgisayar programı sahibinin hakları bilgisayar programı telif bilgisayar programı ve kodların hukuki koruması bilgisayar programı ve veri tabanı tescili bilgisayar programları fikri haklar bilgisayar programları fsek bilgisayar programları fsek koruması Bilgisayar Programlarının Hukuki Niteliği ve Tanıdığı Haklar bilgisayar yazılımları fikir ve sanat eserleri kanunu bilişim fikri mülkiyet çoğaltma hakkı eser sahibinin hakları eser sahibinin mali hakları eser sahibinin manevi hakları işletme hakkı lisanssız yazılım kullanmak temsil hakkı umuma iletim hakkı yayma hakkı yazılım fikri haklar yazılım fikri mülkiyet yazılım fsek yazılım fsek koruması yazılım hukuku yazılım telif hakları yazılımcının hakları yazılımda fikri mülkiyet haklarının korunması yazılımlar üzerindeki haklar