Perinatoloji (Yüksek Riskli Gebelik) Nedir?
Perinatoloji uzmanı, perinatoloji bölümü olan hastanelerde çalışır.
Perinatoloji bölümü riskli gebeliklerin takip ve tedavilerini yapan bölümdür. Yüksek riskli gebeliği bulunan anne adayları, aynı zamanda kadın doğum uzmanı da olan perinatologa muayene olarak gebelik takiplerini yaptırmalıdır.
Riskli gebelik ya da yüksek riskli gebelik; gebelik öncesi ya da gebelikte ek bir hastalığı olan veya taramalarda düşük riski veya bebekte sakatlık riski çıkan gebeliklerdir. Bu risklerin sınıflaması şu şekildedir:
Anne adayının mevcut riskleri
Önceki gebelikten gelen riskler
Şimdiki gebelikten gelen riskler
Fetusa ait riskler
Doğuma ait riskler
Gebelikte yaşanabilecek olağandışı bir durum perinatoloji uzmanlarınca tespit edilebilir ve rutin muayenelerle bu risk en aza indirgenir.
Yukarıda bahsedilen anneye ve bebeğe ait riskler varsa ya da rutin testlerle tespit edilirse, gebelik bir perinatolog tarafından takip edilebilir.
Perinatoloji Uzmanı/Doktoru – Perinatolog Nedir?
Perinatoloji uzmanı, diğer adıyla Perinatolog, Kadın Hastalıkları ve Doğum doktorudur ve uzmanlığını bu alanda aldıktan sonra üst ihtisas olarak Perinatoloji (Riskli Gebelik Uzmanlığı) eğitimini alır.
Üç yıl süren bu üst uzmanlık eğitiminde riski gebeliklerin tanı, takip ve tedavileri konusunda bilgi ve birikimlerini artırırlar. Üç yılın sonunda yüksek riskli gebelik uzmanı yani perinatolog olma hakkını kazanırlar.
Yüksek Gebelik Riski Ne Demektir?
Riskli gebelik sınıflaması oldukça geniş bir grup hastayı içermektedir.
Anne adayının mevcut risklerinin bir kısmı:
18 yaş altı ve 35 yaş üstü gebelikler
Aşırı kilo ya da aşırı zayıf hamileler
Gebelik öncesi, kalp, tansiyon, sara gibi hastalıklara sahip hamileler
35 yaş üstü gebelikler
Aşırı kilolu veya zayıf gebelikler
Akraba evliliği olan çiftler
Geçirilmiş önemli ameliyatı olan hastalar
Gebelik öncesi kalp, şeker, tansiyon, epilepsi (sara), tiroid bezi veya diğer hastalıklarından birisine sahip olan anne adayları riskli gebelik sınıfına girer.
Önceki gebelikten gelen risklerin bir kısmı:
Düşüğü olan anne adayı, tekrarlayan gebelik kayıpları
Erken doğum yapan anne adayı (28 hafta altı)
Gebelik zehirlenmesi-preeklampsi geçiren anne adayı
Aşırı zayıf bebek doğumu olan anne adayı (premature)
Aşırı kilolu bebek doğumu olan anne adayı (iri bebek)
Son üç ayında bebek kaybetmiş anne adayı (intrauterin fetal kayıp)
Doğumunda aşırı kanama olmuş olan anne adayı (doğum sonu kanama)
Rahim yırtılması yaşamış anne adayları (uterus rüptürü)
Miyom ameliyatı geçirmiş anne adayları
Rahim perde açma ameliyatı olan anne adayları
Dış gebelik geçiren anne adayı
Şimdiki gebelikten gelen risklerin bir kısmı:
Düşük riski ve kanaması olan anne adayları
İkiz veya üçüz - çoğul gebeliği olan anne adayları
Tarama testlerinde risk beliren anne adayları
Tanısal teste ihtiyacı olan anne adayları
Anne karnında tedaviye ihtiyacı olan anne adayları
Bebeğe kan verilmesi gereken durumlar
Bebeğin mikrobik hastalıklarının tedavisi (intrauterin enfeksiyonlar)
Rahim ağzı yetmezliği olan anne adayları
Erken doğum riski olan anne adayları
Myomu olan anne adayları
Bebeğin gelişimi geri olan anne adayları (fetal gelişme engeli)
Bebeğin suyu normalden az olan anne adayları (oligohidramniyon)
Bebeğin suyu normalden fazla olan anne adayları (polihidramniyon)
Diğer olası riskli durumu olan anne adayları
Fetusa ait riskleri olan anne adayları
Belirlenmiş anomalisi olan bebekler
Gebelik sürecinde hastalık geçiren bebekler
Rahim içinde duruş bozukluğu yaşayan bebekler
Doğuma ait riskleri olan hastalar
Bebeğin eşinin önde gelmesi (plasenta previa) durumunda yapılan işlemler
Bebeğin eşinin rahim duvarına anormal yapıştığı durumlar (plasenta akreata)
Doğumda kanama riski olan anne adayları
Doğumda rahim alma riski olan anne adayları
İki veya üçüz gebelik doğumları
Önceki normal-vajinal doğumunda veya sezaryeninde problem olan anne adayları
Sağlıklı tüm gebeliklerde 11.-13. haftalar arası yapılması önerilen, kromozomal anomaliler hakkında tarama sağlayan testtir.
Anne kanından tarama (NIPT)
Anne kanından bebeğin kromozom yapısı hakkında bilgi edinilebilir. Gebeliğin 10. haftasından sonra istenmesi daha uygundur.
Gizli şeker tarama testi
Gebelikte saptanan veya gebelikte başlayan ve şeker hastalığı başlangıç aşaması kabul edilen gestastyonel diyabet (GDM), taraması önerilen bir test grubudur.
Grup B streptokok tarama testi
Tüm gebeliklerde, gebeliğin 35-37. haftaları arasında bir kez rekto-vajinal bölgeden alınan örnekte taşıyıcılık durumunu öğrenmek amacı ile kültür alınması önerilmektedir.
Gebelik Zehirlenmesi Riski Taraması
Tüm gebelik süreçlerinin yaklaşık %10'unda kan basıncı yükselmesi ve bu grup hastalarında bir kısmında gebelik zehirlenmesi - preeklampsi denen durum gelişebilmektedir.
Günümüzde erken doğum olasılığını tahmin etmede farklı yöntemler kullanılmaktadır. Bu yöntemlerden merkezimizde rahim ağzı-serviks kanal değerlendirmesi kullanılmaktadır.
Gelişme Geriliği Riski Taraması
Bebeğin olası gelişme geriliği tahmini kısmen yapılabilmektedir. Yapılan bu tarama testleri ile gelişme geriliği riski olan gebelikler belirlenmekte ve daha yakın gebelik takibi sağlanmaktadır.