Nodüler Guatr - Tiroid Nodülleri Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? - Sağlık Ocağım .NET
Tiroid bezinin büyümesi olan guatr, sık görülen bir endokrin hastalıktır. Nodüler guatr ise tek (soliter) veya birden fazla ((multinodüler) nodül ile seyir gösteren guatr türüdür.
Nodüler guatr hastalığı nedir?
Tiroid bezinin büyümesi olan guatr, sık görülen bir endokrin hastalıktır. Nodüler guatr ise tek (soliter) veya birden fazla ((multinodüler) nodül ile seyir gösteren guatr türüdür. Multipl nodüllerden belirgin büyüklükte olanına ise dominant nodül ve bu guatr’lara dominant nodüllü multinodüler guatr adı veilir. Soliter (tek) nodüllerde ortalama %4,7, dominant nodüllerde %4,1, multinodüllerde ise %1 oranında malign nodüle rastlanır.
Nodüler guatr gelişimine neden olan faktörler
Hastalığın nasıl geliştiğine bakıldığında en çok kabul gören varsayım, TSH’nın uzun süreli uyarısının tiroid bezinde büyümeye yol açtığıdır. Nodüler guatr oldukça sık görülen bir hastalık olup kadınlarda daha sık görülür. İleri yaşlarda ve radyasyon alanlarda, iyot eksikliği olanlarda,, sigara ve alkol kullananlarda, guatrejenik maddelerin fazla miktarlarda diyetle alımı durumunda, otoimmün tiroidit hastalığında nodüler guatr gelişme riski vardır.
Nodüler guatr belirtileri ve bulguları
Nodüller guatr genellikle normal TSH değerleriyle asemptomatik (herhangi bir bulgu ve belirti göstermeyen) olabildikleri gibi, toksik bulgularla toksik multipl nodüller guatr (plummer hastalığı) olarak da kendini gösterebilir.
Boyunda şişkinlik olabilir.
Bazen nodül içine kanama olursa ağrı oluşabilir.
Nodül çok fazla büyürse baskı yaparak nefes darlığına ve yemek yemede sıkıntıya sebep olabilir.
Nodüler guatr teşhisi
Hastalığın tanısında biyokimyasal testler, ince iğne aspirasyonu ve görüntüleme yöntemleri kullanılır.
Kan testleri olarak serum TSH en güvenilir tiroid fonksiyonunu gösteren testtir.
İnce iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) kanser şüphesini ortaya koymada oldukça değerlidir.
Akciğer grafisi, ultrasonografi, tiroid sintigrafisi ve gereken durumlarda boyun tomografisi nodüllerin boyutu ve yerleştikleri kısım ile ilgili fikir verirler.
Nodüler guatr takibi ve tedavisi nasıl yapılır?
Soliter nodüler guatr cerrahisinde total lobektomi+istmusektomi teknikleri uygulanır. Bu teknikte tiroid lobu ekstrakapsüller olarak diseke edilip nervus laringeus rekurrens korunarak total olarak eksize edilir.
Multinodüler guatr cerrahisinde ise uygulanacak cerrahi teknik tam olarak kesinleştirilmiş değildir (tartışmalıdır). Toksik multinodüller varlığında seçilecek cerrahi teknik tiroidektomi’dir. Radyoaktif iyot tedavisiyle de başarılı sonuçlar elde edilmektedir.
Multinodüler guatr hastalığında cerrahi tedavi gerektiren durumlar (cerrahi endikasyonlar); hipertiroidi varlığı, basının ortaya çıkardığı belirtiler, kozmetik olarak kötü görünüm ve kanser şüphesidir.
Nontoksik guatr için tedavi gerekiyorsa öncelik cerrahi’nindir. Küçük nontoksik multinodüler asemptomatik guatrlar, TSH düzeylerine göre ötiroid olanlar, belli belirsiz ve şüpheli olarak palpe edilen ve ince iğne aspirasyon biyopsi sonucu benign (iyi huylu) gelen hastalarda yıllık TSH testi ve palpasyonla takip gerekmektedir. Bası belirtileri gösteren nontoksik nodüler guatr durumunda cerrahi önerilmektedir.
Yapılan bazı çalışmalarda, multinodüler guatr teşhisiyle cerrahi tedavi uygulanan hastalarda değişik kanser oranları verilmiştir. Bir çalışmada multinodüler guatr olgularında %8.5 gizli kanser olduğu vurgulanmıştır. Bu nedenle ameliyat için hasta seçimi yapılırken sadece basit bir testle karar verilmesi yerine, klinik, laboratuvar ve görüntüleme yöntemlerinden elde edilen verilerin birlikte değerlendirilmesi önerilmektedir.
Basit guatr nedenleri ve tedavisi
Hipertiroidi nedenleri ve tedavisi
Levotiron nedir ve ne için kullanılır