Zengin bir yağ kaynağı olması nedeniyle, kabak tohumlarından elde edilen yağ, gıda endüstrisinin yanında ilaç ve kozmetik endüstrisinde de önem taşımaktadır.
Kabak Çekirdeği Yağı Gıda Endüstrisinde Kullanımı
Kabuklu veya kabuksuz kabak tohumları ülkemizde olduğu gibi bazı Akdeniz ve Ortadoğu ülkelerinde kuruyemiş olarak ve yemek aralarında yenilen tatlı, çerez ve meyvelere alternatif olarak tüketilmekte, ayrıca ekmek ve pasta endüstrisinde de kullanılmaktadır. Bunun yanında yağ, protein ve karbonhidrat yönünden zengin olması nedeniyle de önemli bir enerji kaynağıdır.
Kabak tohumları Avusturya, Slovenya ve Macaristan’ın güney kısımlarında yenilebilir sebze yağlarının üretiminde kullanılmaktadır. Kabak tohumlarından elde edilen yağ, kahverengimsi sarı renkleri ve şaraba özgü güçlü karakteristik tatları ile bu yörelerde salata yağı olarak da kullanım alanına sahiptir.
Bu yağlar renkleri, doymamış yağ asit oranlarının yüksek olması ve ısıya karşı dayanıksız olmalarından dolayı, endüstride pek kullanım alanına sahip değildir. Çünkü; ısıya maruz kalan yağlarda linoleik asit miktarı düşmekte ve buna bağlı olarak da yağın kalitesi azalmaktadır . Bununla birlikte kabak tohumundan çıkarılan yağ bazı Afrika ve Ortadoğu ülkelerinde yemek yapımında kullanılmaktadır .
Değişik bir kabak türü olan Telfairia occidentalis Hook tohumlarının yağ miktarının (%47), ayçiçeği (% 48.2-56.5) ve Cucurbita pepo (% 45-46) tohumlarındaki yağ miktarı ile karşılaştırıldığında azımsanmayacak düzeyde yağa sahip olduğu belirtilerek, gelecekte bu yağların özellikle Batı Afrika ülkelerinde yemek yağlarının önemli bir kaynağı haline geleceği, bu yağlardaki doymamışlık düzeyinin yüksek olması, gelecekte kuru yağ olarak kullanımlarını mümkün hale getirebileceği ve yağlı boyaların, verniklerin, briyantinlerin ve margarinlerin üretiminde kullanılabileceği vurgulanmaktadır.
Kabak Çekirdeği Yağı İlaç Endüstrinde Kullanımı
Halk arasında barsak parazitlerini gidermede etkili olduğu bilinen kabak tohumları, çok uzun yıllardan beri çeşitli hastalıkların tedavisinde özellikle de böbrek ve idrar yolu rahatsızlıklarının, ülser ağrılarının tedavisinde kullanılmaktadır. Barsak parazitlerini gidermek amacıyla, Almanya’da kabak tohumlarının 200-400 mg’ı parçalandıktan sonra süt veya balla karıştırılarak kullanılmaktadır .
Daha önce de belirtildiği gibi kabak tohumlarından elde edilen yağlar, serbest yağ asitlerinden Omega-3-alpha-linoleik asit ve Omega-6-linoleik asit yönünden zengin olup, Omega-3 yağ asitlerinde, trigliserid ve kolestrol düzeyi oldukça düşük düzeydedir. Bu yağ asitleri, kan basıncını dengeleyerek kanın pıhtılaşmasını engeller. Soğuk su balıkları, keten ve kabak tohumları ile bazı sebzeler (karalahana, pazı) omega-3 yağ asitleri yönünden zengindir. Bu yağ asitlerinin eksikliği prostat büyümesine, kısırlığa, mafsal iltihabına ve ekzemaya (mayasıl) neden olmaktadır . ABD’deki Purdue Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmada, dikkat eksikliği ve hiperaktif hareketlerin görüldüğü çocukların kanlarında, omega-3 ve omega-6 yağ asitlerinin oldukça düşük düzeylerde olduğu belirlenmiştir.
Kabak tohumları, prostat hastalıklarının tedavisinde de olumlu sonuçlar göstermektedir. Son yıllarda yapılan bir çalışmada, kabak tohumlarından hazırlanan 500 mg’lık kapsül haline getirilmiş özler, 2245 prostat hastasının tedavisinde kullanılmıştır. Uluslararası prostat test standartlarına (IPSS) göre yapılan idrar testlerinde, I-PSS’ nin %41.4 oranında azaldığı, terapi süresince yaşam kalitesinin ise %46.1 oranında artış gösterdiği belirlenmiştir ve hastaların %96’ sından fazlasında, bu tedavinin yan etkileri görülmemiştir . Kabak tohumlarının prostat hastalıklarındaki etkisinde bünyesinde bulunan steroller, serbest yağ asitleri yanında Zn yönünden zengin oluşunun da etkisi bulunmaktadır. Özellikle de kabuksuz çekirdek kabağının (C. pepo convar., Citrullinina var. styriaca) tohumları prostat hastalıklarının yanında, göğüs kanseri, böbrek ve idrar yolu rahatsızlıklarını önlemede de etkili olmaktadır .
Kabak tohumları, vücut için gerekli aminoasitlerden biri olan tryptophan yönünden zengin kabul edilmektedir. Bu aminoasit, diyet yapan insanların alması gereken bir aminoasittir. Tryptophan, beyindeki serotonin düzeyini yükselterek stresi engellemekte ve rahatlatıcı etkiye neden olarak uyumaya yardımcı olmaktadır. Ayrıca kabak tohumları, Mg yönünden de zengin olup, panik ve endişeden dolayı görülen depresyonlarda, vücuda Mg takviyesinin gerekli olduğu durumlarda yararlı etkisi söz konusu olmaktadır.
Kabak tohumları ve yağları kolesterol seviyesinin düzenlenmesinde de etkili olmakta ve bu yağlar, safra kesesi rahatsızlıklarının, diş çürüklerinin, ödem ve gut hastalıklarının tedavisinde de kullanılmaktadır. Ayrıca kabak tohumlarından elde edilen yağlar, serbest yağ asitleri yönünden zengin olduğu için hamile ve süt veren kadınlarda da tavsiye edilmektedir.
Kabak tohumlarından elde edilen yağlarda linoleik asit miktarı yüksek olduğundan, bu yağlar kandaki şeker seviyesini azaltarak, şeker hastalığının tedavisine yardımcı olmaktadır.
Kabak Çekirdeği Yağı Kozmetik Endüstrinde Kullanımı
Kabak (Cucurbita pepo L.) tohumlarından elde edilen yağlar, sterol ve vitamin E yönünden zengin olduğundan dolayı, cilt problemlerinin tedavisinde kullanılmaktadır.
Kabak tohumlarının yağlarından elde edilen kremler, kozmetik endüstrisinde yüzdeki aknelerin, tıkanmış gözeneklerin temizlenmesinde kullanılır. Bu kremler ciltteki lekeleri, aknelere sebep olan bakterileri, aknelerin neden olduğu doku bozukluklarını, ciltteki kızarmaları, iltihaplanmaları ve zarar görmüş hücreleri temizler. Bu kremler haftada 2-3 kez olmak üzere, gece yatmadan önce 10-15 dakika cilde masaj yaparak uygulanır. Bu yağlar, cilt yaşlanmasını engellemekte, cildin nem dengesini sağlamakta ve masaj yağı olarak da kullanılmaktadır.
Kabak tohumları çinko yönünden de zengin kabul edilmektedir. Bu mineralin vücut tarafından en kolay şekilde alınabilir formu çinkonun sitrat formudur. Çinko vücutta pek çok enzim aktivitesinde rol oynar. Çinkonun sitrat formu ve kabak tohum yağlarını birleşmesinden elde edilen kremler kozmetik endüstrinde yanıkların, ağrıyan yaraların iyileşmesinde kullanılmaktadır.
Kabak Çekirdeği Yağı Hakkında makaleye web sitemizde biliği mahiyetinde yer varilmiştir..
bitkisel yağlar Kabak Çekirdeği Yağı kabak çekirdeği yağı imalatı kabak çekirdeği yağı satışı kabak çekirdeği yağı üretimi toptan kabak çekirdeği yağı