“Denizli'de Yaptığım Yapılar Örnek Oldu” + Arkitera'nın gelişmiş özelliklerinden yararlanmak için lütfen giriş yapınız!
4 Mayıs 2017, 14:40 defa okundu.
Denizli'de doğduğunuzu, başka şehirlerde yaşasanız da bu kentle ilişkinizi hep devam ettirdiğinizi biliyoruz. Eski Denizli'ye dair hatırınızda kalanlar nelerdir?
Denizli’de yoksul çocuklar derneği vardı, benden birkaç yaş büyük Denizlili gençlerin kurduğu bir dernekti. Annesi babası ölmüş çocukları alıyorlar, eğitimlerini sağlıyorlardı. Denizli çarşısında usta olan kunduracı, marangoz gibi ustaların yanına çırak veriyorlardı. Kitaplarımı oraya götürdüm, armağan etmek üzere. Babam da benimle birlikte geldi. Bütün o öyküye tanık oldu, çok etkilendi. Bir hafta sonra beni çağırdı, dedi ki: “Bir okul yapacağız ve her şeyini sen yapacaksın”. Böylece bir ilkokul yapıldı. Bu, Türkiye’de yapılıp devlete armağan edilen ilk ilkokuldu. Böylece Denizli’de ilk yapım çıkmış oldu. Sonra Denizli’de, 5 yapı daha yaptım. Birisi bir otel, birisi bir fabrika... Beni asıl ilgilendiren bu tür kamusal yapılardı. Bu 5 yapı örnek oldu Denizli’de. Dereden kepçelenmiş çakılı, kumu yıkatma, onun elekten geçirme işini de ilk defa ben yaptım neredeyse. O tabi biraz tedirgin etti başkalarını. Mesela Denizli Belediyesi’ne başvurdu mimarlar, dışarıda oturan birisine iş verilmesin diye. Ama 5 yapım Denizli’de etkili oldu. Benden önce alınan tasarım ücreti 2.000 TL idi. 2.000 TL ile ne yapabilir mimar? Ama işte 2.000 TL’lik proje yapılıyordu.
Babamın yetiştirdiği bir kuyumcuyu ikna ettim otel yapmaya. Gerçek tasarım ücretini (80.000) söylesem şaşıracak, 40.000 TL istedim. Sanıyordum ki cayacak. Ama o güne dek, ne doğru dürüst statik yapılıyordu, ne flambaj, ne rüzgar yükü, ne başka bir şey... Sonra strüktür çıktığında ortaya, rastlantı oradan Turizm Bakanlığı’ndan bir kurul geçiyor. Sormuşlar bu yapıyı kim yaptırıyor, sahibini bulmuşlar: Hacı Münir...“Münir bey biz size kredi vereceğiz” demişler. Koyu müslümandı Hacı Münir... “Bankayla iş yapmak istemiyorum” diye karşı çıkmış, ama zorla 6.000 TL kredi vermişler. Orada bir sürü şey denedim, örneğin tip kalıp. Kavak kerestesiyle kalıp yapamazsınız, daha ilk dökülüşte biter. Kavak kerestesinin üzerine çinko kaplatarak kalıp yaptım. Doğrudan doğruya ön kalıp yöntemiyle yapının birtakım ögelerini döktüm. Orada çok aklı başında bir marangoz vardı, daha önce Ankara Operası’nda marangozluk yapmıştı. O beni çok sevdi, işini düzgün yaptığı için ben onu çok sevdim ve gerçekten örnek bir yapı ortaya çıktı. Sonuçta o 5 yapı örnek oldu, 2000 TL proje ücreti alan Denizlili mimarlar 35.000 TL almaya başladılar. Yeni birtakım yöntemler getirmiştim. Örneğin, o güne dek beton 80 cm dökülürken benim yaptığım yapıda 250 başarıldı. Çünkü kumu, çakılı granülmetrisine uygun kullanıyorsunuz, dereden alıp yıkatıp ondan sonra kullanıyorsunuz. Bütün bunlar örnek oldu. Sonra örneğin Şevki Vanlı “ben de Konya’ya sahip çıkacağım” dedi, Konyalıdır o da, bir çarşı yaptı Babadağlılar Çarşısı’ndan esinlenerek. Türkiye’de Babadağlılar Çarşısı’nın 7-8 kopyası yapıldı sonra.
Kimileri dedikodu yapacaklar ya, “Guggenheim’dan esinlenmiş” yahut “kopya çekmiş” dediler. Oysa Denizli’nin çarşısı öyledir. Eğimli yoldadır dükkanlar ve düz ayak girersiniz her dükkana... Beni esinleyen o oldu. Tasarımımı Denizli’ye götürdüğümde, Allah rahmet eylesin Kazım bey, “Biz sizden bir Ali Cengizlik bekliyorduk ama bu denlisini düşünmüyorduk.” dedi. Ve o yapı şimdi Denizli’nin simgesi. Hisarönü’nde bir kadın biz alanda çay içerken geldi, “sen ne iş yapıyon?” dedi. Önce “mimarım” dedim, sonra utandım söylediğimden “yapıcıyım” dedim. “Sen Dengizli’de Babadağlılar Çarşısı’na git de mimarlık neymiş öğren”dedi. Ben bundan çok hoşlanıyorum. Kullanıcının yapıyı çok sevmesi, 7’den 70’e benim insanımın onu beğenmesi beni çok mutlu ediyor. Gelen mal sandıklarının sökülüp de nereye konacağına, kadınların çocukların altını değiştirme yerine varıncaya dek, gerçekten bizim insanımızın alışkanlıklarını düşünerek tasarladım. Kendi insanınızı yabancılayıp ona tepeden baktığınız zaman yapamıyorsunuz bunları. Yaptıkça da çok severek çalışmaya başlıyorsunuz. Hep şunu söyledim, beni 10 kere bilmem kaçıncı kattan atsanız, kalkar gene mimar olurum. O kadar severek yaptım işimi... Tek dal ağaç kesmedim, hiç yalan söylemedim, gereçle şununla bununla ilgili...
Denizli'deki son yapınız Otistik Çocuklar Eğitim Merkezi nasıl ortaya çıktı?
Bir gün Türk Dil Kurumu’nun kolonuna sarılmış yakaladılar beni, o kadar severek çalıştım. Çoğu zaman sorarlar şairlikle mimarlığın ne ilgisi var diye. İkisi de yoktan var ediyorlar. Şiirin hepsi sizin bildiğiniz sözcüklerle kurulu, ama sonunda size verdiği duygu, imgelem gerçekten başka bir şey. Mimarlıkta da kum var, çimento var, demir herkesin elinde var, su her yerde var. Ama bütün bu gereçlerle yaptığınız şey ayrımı olan bir şey... Reklam
Bahar Bayhan Cengiz Bektaş Denizli Yorumlar
Kişi: Cengiz Bektaş 30 gün içinde en çok Okunan