Halkara Türkiıe: Soňky iki hepdäniň galagoplugy Iıul 30, 2016
Türk žurnalisti Nazli Iliçak (merkezde), tanymal kommentator we ozalky deputat, 15-nji iıulda başa barmadyk agdarylyşyk synanyşygyndan soň, Bodrumda tutulyp, polisiıanyň we garyndaşlarynyň ugratmagynda alnyp barylıar.
Men Türkiıä 15-nji iıuldan, ıurdy 20 sagat çemesi sarsdyran we tutuş türk döwletini henizem dürli ugurlarda dowam edıär trawma, ejirli ıagdaıa çeken döwlet agdarylyşygy synanyşygynyň bolan gününden bäri hepdäniň ıedi gününde gije-gündiz syn edıärin.
300-e golaı adam öldürildi, olaryň köpüsi agdarylyşyk synanyşygyna garşy durlandaheläk boldy, emma bu işi planlaşdyran ofiserler, ıa-da olaryň komandasy astynda näme bolıandygyny bilmezden hereket eden esgerler hem heläk boldy.
Hökümet ABŞ-da ıaşaıan türk ruhanysy Fethulla Güleni derhal bu agdarylyşyk synanaşygynyň arkasynda duran adam diıip jar etdi. Ilkinji 48 sagatda 7,000 çemesi adam saklanyldy, tussag edildi ıa-da işlerinden çetleşdirildi. Bu sanlar yzygiderli ıokarlanyp, yzarlamalar jemgyıetiň ähli gatlagyna aralaşdy we 66,000 çemesi adama ıetdi, emma esasan hökümet işgärlerini öz içine aldy. Tussag edilenleriň we işden çetleşdirilenleriň üstüne olaryň maşgala agzalaryny hem goşsaň, mümkin bolan täze garşydaşlaryň sany 250,000-300,000 çemesi adama baryp ıeter.
İogsam bolmanda, bu adamlaryň köpüsi «beıleki» tarapa goşulan ıa olar bilen hiç bir göni aragatnaşyk guran adamlar hem däl. Öldürilen adamlar baradaky ıatlama, ıigrenç, zorluk, goşunda we hökümetde kimiň haısy tarapdadygy babatdaky bölünişik – bularyň hemmesi türk milleti üçin aňrybaş trawmatik we ejirli ahwalatlar.
Dürli partiıalardan we mediadan bolan adamlaryň köpüsi, agdarylyşyga garşy durup, demokratiıany goramak üçin prezident Rejep Taıyp Erdoganyň ıolbaşçylygyndaky güıçlere goşuldy.
Tussag etmeler we işden çetleşdirmeler togtamady. Emma agdarylyşyk synanyşygyndan iki hepde soň, Gülen hereketi özüniň hakyky we güman edilıän goldawçylarynyň ählisi babatda, duıgudaşlyk bildirıän esgerler we howpsuzlyk wekilleri, hökümet işgärleri, mugallymlar we žurnalistler ıa-da işewürler, umuman tutuşlygyna «arassalandy» diıip hasaplanyp biler. Emma muňa garamazdan, krizis howasy, bölünişik, syıasy duşmançylyk, hüşgärlik, gep-gybatlar, hökümete ygrarlylygy görkezmek ıaryşy, duşmanlary günälemek ıagdaılary aşa agdyk gelıär.
Men, Türkiıe respublikasy 1923-nji ıylda esaslandyrylaly bäri bolan "iň erbet milli konfliktden» soňky iki hepde içinde özümiň türk jemgyıetçiliginiň meılini we duıgularyny kabul edişim baradaky şahsy täsirlerimi jemlemäge synanyşaıyn: -- Uly köplük, şol sanda hökümetiň goldawçylary we garşydaşlary, arkasynda kimiň durandygyna garamazdan, agdarylyşygyň betbagtçylykdygyna we ret edilmelidigine, onuň hatda güıç ulanmak arkalam bolsa hökümet tarapyndan öňüniň alynmalydygyna ynandyrylan ıaly görünıär. Hökümeti çalşyrmagyň ıeke-täk ıolunyň saılawlar bolmalydygy baradaky ideıa hatda Erdoganyň iň gazaply duşmanlarynyň hem ynanıan bir zady bolup durıar.
-- Köp adam, syıasy taıdan ıykgyn edıän tarapyna garamazdan, Erdoganyň agdarylyşygy planlaşdyryjalardan goralmagyny zerur diıip hasaplaıar. -- Şindi, esasan hökümetden we mediadan uç alan gorky-howatyr kampaniıasy zerarly, adamlar jemgyıetçilikde açyk pikir aıtmakdan saklanıana çalym edıär. Metbugat neşirleriniň köpüsi Gülen hereketini paş etmekde bir-biri bilen ıaryşıar. Käte bu kampaniıa we jemgyıetçilik utandyrmalary baradaky metbugat habarlary etiki ölçeglerden has aňryk geçıär. Dini işler baradaky döwlet agentligi agdarylyşyk synanyşygyna dahylly merhumlary adaty dini dessurlar esasynda jaılamagy ret etdi. Uniwersitet professory bolsa, hökümet tarapyndan ölen adamy «şehit» diıip atlandyrmak islemändigi üçin işden kowuldy.
-- Adamlaryň, metbugat neşirleriniň aglabasy Güleniň agdarylyşyk synanyşygnyň esasy planladyryjysy bolandygyna ynanan ıaly görünıär. İöne bu pikiriň näderejede çyndan ıa-da gorkudan aıdylıandygy belli däl.
-- Hawa, Erdogan adamlary agdarylyşyga garşy birleşdirmek we onuň öňüni almak bilen, öz halk içindäki meşhurlygyny has-da güıçlendirdi. Gysgaldylyp terjime edildi.
Türkiıe Güleniň baş kömekçisi tutuldy diııär
Türkiıe 45 žurnalisti tussag etmäge görkezme berdi Türkiıe: ıene 47 žurnalist tussag ediler
Azerbaıjan Gülen sebäpli TW stansiıasyny ıapıar