Türkmenistandaky banklaryň biri
Türkmenistanda 1-nji noıabrdan başlap, raıatlaryň daşary ıurtlaryň kollejlerinde, ıagny hünär mekdeplerinde okaıan çagalaryna “Western Union” we “Money Gram” arkaly pul ibermegine gadagançylyk girizildi.
İatladyp geçsek, mundan öň daşary ıurtlaryň kollejlerinde ıa ıokary okuw jaılarynda okaıan türkmen studentleriniň ene-atasy ıa-da ıakyn hossarlary her aıda 1000 amerikan dollaryna çenli möçberdäki türkmen manadyny özüniň daşary ıurtda okaıan çagasyna, agtygyna ıa-da doganyna ugradyp bilıärdi.
Munuň üçin Türkmenistanyň bank işgärleri studentiň ıakyn hossarlaryndan beıleki resminamalar bilen bir hatarda, studentiň şahsyıetini tassyklaıan dokumenti hem-de onuň daşary ıurduň haısy ıokary okuw jaıynda ıa-da kollejinde okaıandygy hakynda Türkmenistanyň Migrasiıa gullugy we Bilim ministrligi tarapyndan berlen resminamany talap edıärdiler.
Azatlyk Radiosynyň ıurt içindäki çeşmeleriniň tassyklamagyna görä, şu aıyň başyndan bäri gürrüňi edilıän resminamalarda degişli “uniwersitetiň studenti” diılip ıazylman, “kollejiň okuwçysy” diılen ıazgy bolsa, onda Türkmenistanyň banklary raıatlaryň “Western Union” we “Money Gram” arkaly daşary ıurtlara ugratmak isleıän pul serişdesini kabul etmeıärler.
Aşgabatda ıaşaıan ıazyjy we synçy Amanmyrat Bugaıewiň sözlerine görä, bank işgärleri munuň sebäplerini çagasy daşary ıurtlaryň kollejlerinde, ıagny hünär mekdeplerinde däl-de, diňe ıokary okuw jaılarynda okaıan ene-atalaryň pul serişdesini kabul etmek barada özlerine ıörite görkezmäniň berlendigi bilen düşündirıärler.
“Bu kollej ıokary okuw jaıy däl. Bu biziň özümizde bar bolan hünär mekdebi, ıagny professional tehniki uçilişelere deňleşdirilen okuw jaıy. Bize berlen görkezmede-de, bizden ıurduň daşynda okaıan studentlere hossarlary tarapyndan pul ugratmaga kömek bermek talap edilıär. Şonuň üçinem bu professional uçilişe derejesindäki okuw jaıynda okaıanlara pul ugratmaga gadaganlyk girizildi diıip, muny bank işgärleri aç-açan aıdıarlar” diıip, Bugaıew häzirki wagt çagalary daşary ıurtlaryň kollejlerinde ıa-da hünär mekdeplerinde okaıan ene-atalaryň pul ugratmagy üçin başga alternatiwanyň ıokdugyny gürrüň berdi.
Gepiň gerdişine görä ıatlatsak, 2016-njy ıylyň ıanwar aıyndan başlap, ıurtda dollaryň söwdasy resmi taıdan bes edilensoň, bu Türkmenistandan daşary ıurtlara, şol sanda ıurduň daşynda okaıan talyplara, şeıle-de daşary ıurtlardan Türkmenistana pul ibermek bilen bagly girizilen çäklendirmeleriň iň soňkusydyr.
Geçen ıylyň başyndan bäri Türkmenistandan daşary ıurtlara, şol sanda ıurduň daşynda okaıan talyplara pul ibermek üçin raıatlardan dokumentleriň ençemesi, şeıle-de aılyk we pensiıa hakyndaky tassyknama, garyndaşlygy tassyklaıan subutnama we studentiň okaıan ıerinden resminamalar talap edilıär.
Şol bir wagtda-da, studentleriň hossarlary daşary ıurtlara diňe özüniň ıazgyda duran welaıatyndaky banklaryň üsti bilen pul ugradyp bilıärler. İurduň käbir banklarynda bolsa, günde diňe 10 adamyň daşary ıurtdaky hossarlaryna pul ugradyp bilıändigi aıdylıar.
Şeıle-de, Türkmenistanda puly kabul edıän tarap maliıe serişdelerini ugradan adamyň garyndaşlyk derejesini görkezıän güwänamany, şeıle-de ugradyjynyň bu pullary nädip gazanandygy baradaky aılyk kepilnamany görkezmäge borçly edildi.
Bu çäklendirmelerden soň, has takygy şu ıylyň fewral aıynda “Western Union” kompaniıasy Türkmenistandaky çäklendirmeleriň ıerli kanunlar bilen bagly bolmagynyň mümkindigini we beıle çäklendirmeleriň kompaniıanyň ygtyıarlygyndan daşardadygyny aıdyp, ıörite beıanat ıaıratdy.
Şol bir wagtyň özünde, türkmen häkimiıetleri we media serişdeleri bu çäklendirmeler hem-de onuň türkmenistanlylara ıetirıän täsirleri barada häzirki güne çenli ilat köpçüligine düşündiriş ıa-da maglumat bermän gelıärler.
İerli synçylaryň we ıaşaıjylaryň ençemesi daşary ıurtlara pul ibermek düzgünlerine girizilen täze çäklendirmeleri we gadagançylyklary, Türkmenistanyň öz garaşsyzlygyna eıe bolany bäri iň agyr ykdysady krizisi başdan geçirıändigi aıdylıan döwürde, türkmen häkimiıetleriniň walıutany ıurduň içinde saklamak üçin edıän tagallalarynyň bir bölegi diıip düşündirıärler.