Sağlık Turizminde Büyük Fırsatlar Ve Devlet Teşvikleri
Pandemi ve Corona tabirleri yakın zamanda sadece ülkemizin değil bütün dünyanın öncelikli gündemini oluşturdu. Bir çok ülke bu salgından ötürü büyük acılar , sıkıntılar yaşadılar ve büyük maliyetlerin altında ezildiler. Ülkemizde vefat eden vatandaşlarımız tabi ki büyük üzüntü vesilemizdir, hepsine Allahtan rahmet diliyoruz. Vefat eden vatandaşlarımızın ve işiyle alakalı sıkıntı yaşayan insanlarımızın yanında büyük bir gururla ifade etmek gerekir ki; ülkemiz pandemi ile mücadelesini büyük millet ve güçlü devlet olmanın gerektirdiği şekilde layığı ile yerine getirdi. Bundan sonra ki süreçte de aynı başarıyı devam ettirmemiz hepimizin isteğidir. Pandemi ile mücadelede Sağlık Emekçilerimiz başta olmak üzere sürece katkı sunan herkese minnet duygusu içindeyiz.
Tabi ki hiç birimiz ne ülkemizde ne dünyada böyle felaketlerin yaşanmasını istemeyiz. Ancak yaşanmış bu salgın; özellikle sağlık alanında yetişmiş insan gücü başta olmak üzere ülkemizin zenginliklerini diğer ülkelere gösterebilmemiz için vesile oldu. İleriye yönelik pandemi ile yapılan başarılı mücadele ; ülkemize sağlık sektörü başta olmak üzere büyük fırsatlar getirecektir. Bu fırsatlardan en çok önemsediğimiz alan Sağlık Turizmidir. Pandemi öncesinde de ekonomi yönetimimizin fevkalade önemsediği ve önemli destek kalemleri ile teşvik ettiği sağlık turizmi ileriki süreçlerde ülkemize büyük kazanımlar sunacaktır. Bu süreçte Kalkınma Ofisi ve Kobi Akademisi olarak devletimizin ve girişimcilerimizin menfaatine olması nedeniyle kısa bir bilgi notu paylaşmayı görev saydık. Bu konuda girişimcilerimize yardımcı olmaktan büyük memnuniyet duyacağız.
Sağlık Turizmi Döviz Kazandırıcı Hizmet Destekleri
Sağlık kuruluşu: İlgili kamu kurumunun izin ve denetiminde faaliyet gösteren, en az bir yabancı dilde internet sitesi bulunan ve uluslararası hizmet sunum altyapısına sahip özel veya kamu sektörü kuruluşunu ya da üniversite sağlık/bakım kuruluşunu,
Sağlık turizmi şirketi: Ana sözleşmesi ve Türkiye’deki sağlık kuruluşları ile akdettiği sözleşmeler çerçevesinde sağlık turizmi alanında faaliyet gösteren, en az bir yabancı dilde internet sitesine ve uluslararası hizmet sunum altyapısına sahip şirketi,
HİSER Projesi: 2015/8 sayılı Karar’ın 19 uncu maddesinde tanımlanan Hizmet Sektörü Rekabet Gücünün Artırılması Projesini,
İncelemeci Kuruluş: Yararlanıcıların gerçekleştireceği destek başvuruları için İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğini, (İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğini,) ; İşbirliği Kuruluşlarının gerçekleştireceği destek başvuruları için Genel Müdürlüğü, ( Serbest Bölgeler, Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğünü,)
Destekler Ve Başvuru Prosedürü
TESCİL VE KORUMA DESTEĞİ ; Ürün ve hizmet tesciline ilişkin harcamaları ile yurt içinde
tescil ettirilmiş markalarının yurt dışında tescili ve korunmasına ilişkin giderleri, %50 oranında ve yıllık en fazla 50.000 ABD Doları desteklenir (*) / ( Ürünün/hizmetin yurtdışında tescil ettirilmesine ilişkin marka/patent bürosu hizmetleri, danışmanlık, ürünün/hizmetin o ülkede başka bir şirket/kuruluş adına tescil ettirilip ettirilmediğine ilişkin olarak yapılacak araştırma, inceleme vb. bütün zorunlu giderler desteklenir.)
Bu madde kapsamında yurtiçinde tescil ettirilmiş markanın yurt dışında tesciline yönelik marka/patent bürosu hizmetleri, danışmanlık, markanın o ülkede başka bir şirket/kuruluş adına tescil ettirilip ettirilmediğine ilişkin olarak yapılacak araştırma, inceleme vb. bütün zorunlu giderler ile markanın yurtdışında korunmasına ilişkin hukuki danışmanlık giderleri desteklenir.
2- Rapor Ve Yurt Dışı Şirket Alımına Yönelik Danışmanlık Desteği ; Bakanlık tarafından uygun görülen kurum ve kuruluşlardan alınan/yaptırılan pazar araştırması, sektör, ülke, uluslararası mevzuat, veri madenciliği/veri izleme/değerlendirme faaliyetleri, yabancı şirket veya marka odaklı raporlar (mali ve hukuki raporlar dahil) ile yabancı şirket alımlarına yönelik danışmanlık hizmetlerine (mali ve hukuki danışmanlık dahil) ilişkin giderleri, %60 oranında ve yıllık en fazla 200.000 ABD Doları desteklenir (*)
* a) Onay, raporu hazırlayan/danışmanlık hizmetini sağlayan kuruluşun tecrübesi, uzmanlık alanı, yapmış olduğu çalışmalar ve raporun/danışmanlık hizmetinin içeriği göz önünde bulundurularak verilir.
b) Bu madde kapsamında satın alınacak raporlar, yayım tarihi itibarıyla en fazla 2 (iki) yıllık olmalıdır. 2 yıllık sürenin hesaplanmasında destek başvuru tarihi esas alınır.
c) Satın alınan raporların veri tabanı üyeliği şeklinde olması durumunda söz konusu veri tabanına, ön onay formunda belirtilen süre zarfında incelemeci kuruluşça tam erişim sağlanabilmesi gerekmektedir. Söz konusu erişimin sağlanması, destekten faydalanan yararlanıcıların / İşbirliği Kuruluşunun sorumluluğunda olup, incelemeci kuruluşun erişimine yönelik herhangi bir ek ücret destek kapsamında değerlendirilmez.
d) Destek başlangıcı olarak; rapor desteği için ilk destek ödemesinde yer alan en eski tarihli fatura, yabancı şirket alımlarına yönelik danışmanlık desteği için ise ilk destek ödemesine konu olan faaliyetin başlangıç tarihi esas alınır. Bu tarihten önceki döneme ait faturalar/faaliyetler desteklenmez.
3- Belgelendirme Desteği ; Çevre, kalite ve insan sağlığına yönelik teknik mevzuata uyum sağlanabilmesi ve ön tanı merkezi, ofis açılışı ve işletilmesini teminen gerçekleştirilen; kalite, hijyen, çevre belgeleri, ilgili ruhsat ve izinler ile bir ülke pazarına girişte zorunlu olarak aranan veya pazara girişte avantaj sağlayan belge/sertifikalara ilişkin eğitim, danışmanlık dahil her türlü belgelendirme giderleri, %50 oranında ve belge başına en fazla 50.000 ABD Doları desteklenir. (*)
* Bu madde kapsamında aşağıda belirtilen giderler desteklenir;
ç) Zorunlu kayıt ücretleri,
e) Eğitim giderleri,
g) Yenileme giderleri,
ğ) Test/analiz giderleri.
4-Reklam Tanıtım Ve Pazarlama Desteği ; Reklam, tanıtım ve pazarlama faaliyetlerine ilişkin harcamaları, %60 oranında ve yıllık en fazla 400.000 ABD Doları desteklenir. (*)
a) Yapılan reklam, tanıtım ve pazarlama faaliyeti ile doğru hedef kitleye ulaşılması, uygun bir organizasyon mekânının seçilmesi ve tanıtım amaçlı mesajın etkin iletişim yöntemleri kullanılarak verilmesi, bu madde kapsamındaki desteklerden yararlanılması açısından esastır.
b) Katalog, afiş, broşür, el ilanı gibi basılı tanıtım malzemeleri ile eşantiyon malzemeleri ve tanıtım filminin müstakil olarak desteklenmesine ilişkin başvurular, malzeme/tanıtım filminin kullanıldığı etkinliğe ilişkin bilgi ve görsel örneklerin sunulması koşuluyla değerlendirilir. Yurtiçinden temin edilen tanıtım malzemelerinin yurtdışına gönderildiğinin gümrük beyannameleri (bedelsiz veya iz bedeli üzerinden düzenlenmesi gerekir), miktar bazında detaylı olarak düzenlenmiş kurye, kargo faturaları veya uygun mahiyete sahip belgeler ile tevsiki zorunludur. Destek kapsamındaki prodüksiyon harcamalarında, prodüksiyona konu materyalin Türkiye’de de kullanılması durumunda prodüksiyon giderlerine yönelik destek hesaplaması harcamanın %50’si üzerinden yapılır.
c) Yararlanıcılar; arama motoru ve sosyal medya reklamları kapsamında elektronik ortamda kontrol edilebilen belgeler hariç olmak üzere, yurtdışında düzenlenen ve 20.000 ABD Dolarını aşan fatura, ödeme belgesi, sözleşme ve gerçekleşme raporunu bir dilekçe ekinde belgenin düzenlendiği ülkede bulunan Ticaret Müşavirliklerine/ Ataşeliklerine onaylatır. Ticaret Müşavirliği/Ataşeliği tarafından onaylanması uygun görülen belgelerin üzerine “2015/8 sayılı Döviz Kazandırıcı Hizmet Ticaretinin Desteklenmesi Hakkında Karar çerçevesinde onaylanmıştır” şerhinin düşülmesi, imzalanması, isim, soyadı ve tarih yazılması gerekir. Birden fazla sayfayı içeren belgelerde söz konusu şerhin kaç sayfayı kapsadığı belirtilerek sadece ilk ya da son sayfada yer alması ve diğer sayfalara ise Ticaret Müşavirinin/Ataşesinin parafının bulunması yeterlidir. Belgenin fotokopisi üzerinde işlem yapılması halinde, belgenin aslı görüldükten sonra söz konusu şerhe “aslı görülmüştür” ibaresi eklenerek onay işlemi yapılır.
d) Harcamaya ilişkin belgelerin düzenlendiği ülke ile faaliyetin gerçekleştiği ülke farklı ise harcama belgelerinin onayı, söz konusu belgelerin düzenlendiği ülkede bulunan Ticaret Müşavirliği/Ataşeliği tarafından gerçekleştirilir. Ticaret Müşavirliği/Ataşeliği faaliyetin gerçekleştirildiği ülkede bulunan Ticaret Müşavirliği/Ataşeliği ile irtibata geçerek faaliyete ilişkin bilgi alır. Düzenlenen bir sözleşmede hizmet alınan taraf yabancı ise söz konusu sözleşmenin, yabancı şirketin yerleşik olduğu ülkedeki Ticaret Müşavirliği/Ataşeliği tarafından onaylanması gerekir.
e) 2015/8 sayılı Karar’ın 1 no.lu ekinin “özel tanıtım giderleri” kısmında düzenlenen “defile / show / gala / özel sergi-gösterim / basın tanıtımı / kokteyl / seminer / konferans / gameshow / firma / ürün / hizmet / marka / platform lansmanı faaliyetleri” kapsamında, organizasyonun gerçekleştirilmesi için gerekli giderler yer alır.
f) Destek başlangıcı olarak ilk destek ödemesine konu olan faaliyetin başlangıç tarihi esas alınacak olup destek süresi, bu tarihten itibaren 48 (kırksekiz) ay sonra biter. Bu tarihten önceki döneme ait faaliyetler desteklenmez.
5- Yurt Dışı Birimdesteği ; Doğrudan veya yurt dışında faaliyet gösteren şirketleri ya da şubeleri aracılığıyla açtıkları birimlerin brüt kira (vergi/resim/harç dahil) ve komisyon harcamaları, %60 oranında ve birim başına yıllık en fazla 120.000 ABD Doları desteklenir. (*)
a) İlgili yararlanıcı, Karar’ın yayımlandığı tarihten önce açmış olduğu birimleri için de bu destekten yararlanabilir.
b) Yararlanıcılar, yurtdışında düzenlenen kira sözleşmesini, ödeme belgelerini ve yurt dışı birime ait belgeleri, bir dilekçe ekinde harcamanın yapıldığı ülkede bulunan Ticaret Müşavirliklerine/Ataşeliklerine onaylatır. Ticaret Müşavirliği/Ataşeliği tarafından onaylanması uygun görülen belgelerin üzerine “2015/8 sayılı Döviz Kazandırıcı Hizmet Ticaretinin Desteklenmesi Hakkında Karar çerçevesinde onaylanmıştır” şerhinin düşülmesi, imzalanması, isim, soyadı ve tarih yazılması gerekir. Birden fazla sayfayı içeren belgelerde söz konusu şerhin kaç sayfayı kapsadığı belirtilerek sadece ilk ya da son sayfada yer alması ve diğer sayfalara ise Ticaret Müşavirinin/Ataşesinin parafının bulunması yeterlidir. Belgenin fotokopisi üzerinde işlem yapılması halinde, belgenin aslı görüldükten sonra söz konusu şerhe “aslı görülmüştür” ibaresi eklenerek onay işlemi yapılır.
c) Ticaret Müşavirliği/Ataşeliği “Yurtdışı Birim Desteği” için kendisine başvuran yararlanıcının yurtdışı birimini ilk destek başvurusunda ve destek devam ettiği sürece her destek yılında yerinde inceler. Bu incelemeler çerçevesinde Ticaret Müşavirliği/Ataşeliği söz konusu birimde gerçekleştirilen faaliyetlerin Türkiye’nin döviz kazandırıcı hizmet gelirlerini artırmaya yönelik olup olmadığını değerlendirerek “Yurtdışı Birim Yerinde İnceleme ve Değerlendirme Formu incelemeci kuruluşa iletir. Ticaret Müşavirliklerinin/Ataşeliklerinin olumsuz görüş bildirmeleri durumunda incelemeci kuruluş ilgili birimi destek kapsamından çıkartır.
d) Genelge kapsamında 6 (altı) ay ve daha fazla dönemi kapsayan kira ödemelerinin tek seferde yapılması halinde destek ödemesi, altışar aylık dönemler itibarıyla “Yurtdışı Birim Yerinde İnceleme ve Değerlendirme Formu ibrazını müteakip gerçekleştirilir.
e) Destek kapsamında bulunan ve destek ödemeleri devam eden birimlerin kira sözleşmelerinin değişmesi durumunda yeni kira sözleşmesi, ilgili Ticaret Müşavirliğine/Ataşeliğine sunulur ve Ticaret Müşavirliği/Ataşeliği söz konusu kira tutarının rayice uygunluğunu inceleyerek onaylar.
e) Destek başvurusunda bulunulmuş bir yurt dışı birimin adresinin değiştirilmesi durumunda yeni adresteki birim, eski adresteki birimin devamı olarak değerlendirilir.
f) Destek kapsamındaki yararlanıcıların yurtiçi veya yurtdışı ortaklık yapılarının destek oranının değişmesini ya da desteğin sonra ermesini gerektirecek şekilde değişmesi halinde değişiklik tarihinden itibaren 3 (üç) ay içerisinde ilgili yararlanıcının incelemeci kuruluşa bildirim yapması gerekir. Belirtilen şekilde ortaklık yapısının değiştiği ve 3 (üç) ay içerisinde bildirimde bulunmadığı tespit edilen yararlanıcılar, birim desteği kapsamından çıkarılır ve bekleyen başvuru dosyaları destek kapsamında değerlendirilmez.
g) Destek kapsamına alındıktan sonra faaliyetine son verilen birim; kapandığı ya da organik bağın sona erdiği tarihten itibaren 1 (bir) ay içinde yararlanıcı tarafından, o ülkedeki Ticaret Müşavirliğine/Ataşeliğine bildirilir. Ticaret Müşavirliği/Ataşeliği, kapanan birimi incelemeci kuruluşa derhal bildirir. Bildirimin yapılması halinde söz konusu birim, kapandığı ya da organik bağın sona erdiği tarihten önceki dönem için destekten yararlanır.
h) Ödeme belgesinde kira ödemesinin hangi aya ait olduğunun belirtilmesi gerekmekte olup bu hususun belirtilmemesi durumunda, kiraya verenden fatura veya konuya ilişkin ödemelerin hangi aya ait olduğuna dair yazı alınması gerekir.
ı) Desteğin başlangıç tarihi olarak desteğe konu edilen ilk ay esas alınacak olup destek süresi, bu tarihten itibaren 48 (kırksekiz) ay sonra biter.
6- Danışmanlık Desteği Uluslararası pazarlarda rekabet avantajını artırmak üzere Bakanlığın belirlediği konularda firma/kuruluş/uzmanlardan alınan danışmanlık hizmetlerine ilişkin giderleri, %50 oranında ve yıllık en fazla 200.000 ABD Doları desteklenir. (*)
a) Uluslararası pazarlarda rekabet avantajını artırmak üzere pazarlama stratejisi, yurtdışı pazar yapısı ve pazara giriş konularında alınacak danışmanlık hizmetlerine yönelik giderlerin desteklenebilmesi için sağlık turizmi, bilişim, eğitim ve film sektörlerinde faaliyet gösteren yararlanıcıların, danışmanlık hizmetini almaya başlamadan önce; “Danışmanlık Desteği Ön Onay Başvuru Belgeleri ile birlikte incelemeci kuruluşa başvuru yapmaları ve ön onay almaları gerekir. Ön onay verilmeyen danışmanlık giderleri desteklenmez. Ön onay; danışmanlık hizmetini sağlayan kuruluşun tecrübesi, uzmanlık alanı, yapmış olduğu çalışmalar ve danışmanlık hizmetinin içeriği göz önünde bulundurularak verilir. Ön onayın verildiği tarihten sonraki harcamalar destek kapsamındadır.
b) Destek başlangıcı olarak ilk destek ödemesine konu olan danışmanlık faaliyetinin başlangıç tarihi esas alınır. Bu tarihten önceki döneme ait danışmanlık faaliyetleri desteklenmez.
7- Acenta Komisyon Desteği
Sağlık turizmi ve eğitim sektörlerinde ülkemize uluslararası hasta ve öğrenci getirilmesine, film ve bilişim sektörlerinde ise yapımların/ürünlerin yurt dışında satış ve dağıtımına yönelik acentalara yapılan komisyon ödemeleri, % 50 oranında ve yıllık en fazla 100.000 ABD Doları desteklenir. (*)
a) Sağlık turizmi ve eğitim sektörlerinde ülkemize uluslararası hasta veya öğrenci getirilmesine, film ve bilişim sektörlerinde ise yapımların/ürünlerin yurt dışında satış ve/veya dağıtımına yönelik acentalara yapılan komisyon harcamalarının desteklenmesine ilişkin başvurular, faaliyetin gerçekleştirilmesini müteakip sağlık turizmi, bilişim, eğitim ve film sektörlerinde faaliyet gösteren yararlanıcılar tarafından “Acenta Komisyon Desteği Başvuru Belgeleri ile birlikte KEP ile incelemeci kuruluşa yapılır.
b) Acentelik hizmetine ilişkin olarak alınmış faturalarda, söz konusu faaliyetin niteliğinin belirlenebilir olması gerekir. Destek talebinde bulunulan faaliyet ile fatura arasında ilişki kurulamaması durumunda söz konusu harcama kalemi desteklenmez.
c) Destek başlangıcı olarak; sağlık turizmi/film/bilişim sektöründe faaliyet gösteren yararlanıcılar için ilk destek ödemesinde yer alan en eski tarihli fatura, eğitim sektöründe faaliyet gösteren yararlanıcılar için ise ilk destek ödemesine konu öğrenim döneminin başlangıç tarihi esas alınacak olup destek süresi, bu tarihten itibaren 48 (kırksekiz) ay sonra biter. Bu tarihten önceki döneme ait faturalar/öğrenim dönemine ilişkin harcamalar desteklenmez.
Sağlık Turizmine Yönelik İlave Verilen Destekler
Tercümanlık Hizmetleri İle Yurt Dışından Getirilen Hastaların Desteklenmesi
Tarifeli uçak seferi ile Türkiye’ye getirilmesi halinde uçak veya diğer ulaşım giderleri
hasta başına % 50 oranında ve en fazla 1.000 ABD Doları,
Tarifesiz (charter) uçak seferleriyle Türkiye’ye getirilmesi halinde hasta başına 200
ABD Doları’nı geçmemek kaydıyla ulaşım giderlerinin tamamı, ödenir. (*A) (*B)
(*A) Tercümanlık Hizmetleri Desteği Başvuru Prosedürü
a) Tercümanlık hizmetlerine yönelik giderlerin desteklenmesine ilişkin başvurular, sağlık kuruluşları tarafından en az üçer aylık dönemler itibarıyla “Tercümanlık Desteği Başvuru Belgeleri ile birlikte KEP ile incelemeci kuruluşa yapılır.
b) İncelemeci kuruluş destek başvurusunu, istihdam edilen tercümanın eğitimi, yabancı dil bilgisi ve tecrübesini de dikkate alarak sonuçlandırır.
c) Sağlık kuruluşunun ortağının/ortaklarının tercümanlık hizmeti de vermesi halinde söz konusu ortağa/ortaklara bu kapsamda yapılan ödemeler desteklenmez.
d) Destek başlangıcı olarak ilk destek ödemesinde yer alan en eski tarihli tercümanlık hizmetine ilişkin fatura/tercüman istihdamı esas alınacak olup destek süresi, bu tarihten itibaren 48 (kırksekiz) ay sonra biter. Bu tarihten önceki döneme ait fatura/istihdam desteklenmez.
e) Brüt ücret tutarı belirlenirken istihdam desteğinden yararlandırılan personele, ilgili ay içerisinde Asgari Geçim İndirimi hariç olarak yapılan ödeme ile çalışana ait vergi, sosyal güvenlik ve bireysel emeklilik kesintileri dikkate alınır.
(*B) Hasta Yol Desteği
a) Türkiye’de tedavi edilen uluslararası hastaların ekonomi sınıfı ulaşım giderlerinin desteklenmesine ilişkin başvurular, Genel Müdürlük ile protokol yapan sağlık kuruluşu veya havayolu şirketi tarafından “Hasta Yol Desteği Başvuru Belgeleri ile birlikte KEP ile incelemeci kuruluşa yapılır.
b) Ülkeye giriş tarihinden itibaren en geç 7 (yedi) gün içinde sağlık kuruluşuna giriş kaydı yapılmayan hastalar, destek kapsamında değerlendirilmez.
c) Genel Müdürlük ile protokol yapmak isteyen sağlık kuruluşu, “Uluslararası Hasta Beyan Formu ”, Sağlık Bakanlığının kuruluşun faaliyetine yönelik iznini gösteren belge örneği ve yetkili/yetkililer tarafından tarih kısmı boş bırakılarak imzalanmış 2 (iki) nüsha “Hasta Yol Protokolü (EK-13B)” ile birlikte; havayolu şirketi ise Türkiye’ye uluslararası yolcu taşımacılığı yapılmasına ilişkin izin belgesinin örneği ile yetkili/yetkililer tarafından tarih kısmı boş bırakılarak imzalanmış 2 (iki) nüsha “Hasta Yol Protokolü ” ile birlikte Genel Müdürlüğe başvuru yapar. Destek başvuruları, Genel Müdürlük ile protokol imzalanmasını müteakip yapılabilir.
d) Destek başlangıcı olarak ilk destek ödemesine konu olan uluslararası hastalardan ülkeye giriş tarihi en eski olan esas alınacak olup destek süresi, bu tarihten itibaren 48 (kırksekiz) ay sonra biter. Bu tarihten önceki döneme ait uluslararası hasta girişleri desteklenmez.