Sulama Kooperatifi hk.
sayın üstatlar konuyla ilgili birkaç yazı okudum ancak yinde emin olamadım. bir de size danışayım dedim.
Konu kısaca şöyle: sulama kooperatifi kdv kurumlar vergisinden muaf sadece stopaj yönünden vergi dairesine beyan vermektedir. üst birliğe kayıtlı. kooperatifin sahip olduğu 12 adet sulama kuyusu mevcut. elektrik kurumuna ait trafolarla su çıkarılmakta üyelere satılmaktadır. üyelerden para alındı makbuzu ile tahsil edilen paralarla kooperatifin giderleri elektrik faturası v.b karşılanmakatadır. kooperatife ait iki katlı bir binası mevcut bunun 2. katını kendisi kullanmakta 1. katını ise beyaz eşya ticareti yapan bir mükellefe kiralamıştır. şimdi bu kooperatif ;
1- Kurumlar vergisine tabi olur mu?
2- Kdvli fatura mı düzenlemeli (ancak faturası v.s yok sadece para alındı makbuzu mevcut. sulama gelirinden başkaca geliri de yok?)
3- Stopaj yönü nasıl olacak? (kira tahsil edildiğinde para alındı makbuzu kooperatifçe kesilmesi yeterli mi?) karşı taraf stopaj oranı kadar (%20) kısmı kendi muhtasar beyannamesinde mi bildirecek kesinti nasıl gösterilecek?
konuyla ilgili daha önce uygulama yapan varsa yardımcı olur musunuz?
Ynt: Sulama Koop hk
1- Bina kiralaması nedeniyle muafiyet şartları ihlal edilmiştir. (Ortak dışı işlem)
Dolayısıyla kiralama tarihi itibarıyla kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis edilmesi gerekir.
2- Ayrıca, faturanın da KDV li olarak düzenlenmesi gerekir.
3- Kooperatif kurumlar vergisi mükellefi olduğu için fatura keseceksiniz. Karşı taraf tevkifat yapmak zorunda (5520 KVK / 15/1-a)
Kiracınız bunu muhtasar beyannamesine dahil ederek VDsine beyan edecek ve ödeyecek.
sayın 5520 başkaca geliri yok bu kooperatifin. bundan dolayı muafiyet devam etmez mi? birde bu kiralama işlemi yılbaşı itibariyle yapıldı ancak binanın ufak tefek tamiratını kendileri karşıladıkları için bugüne kadarki kira yapılan masraflara sayıldı. bu tarihten itibaren artık kira nakit olarak tahsil edilecek.
birde sayın üstatlar bu işletme kirayı öderken ödenecek tutar üzerinden kesinti yapacağı için muafiyetten faydalanmamız devam etmez mi?
20.06.1989 tarih ve 20201 Sayılı Resmi Gazete?de yayımlanan 14.06.1989 tarih ve 3571 Sayılı Kanun? un 9. maddesiyle Gelir Vergisi Kanunu?nun 94. maddesinin (A) fıkrasının 6 numaralı bendine eklenen (c) alt bendi (6/c, 3824 Sayılı Kanun ile 5/c olarak değiştirilmiştir) ile ?kooperatiflere ait gayrimenkullerin kiralanması karşılığında bunlara yapılan kira ödemelerinden? gelir vergisi tevkifatı yapılması zorunluluğu getirilmiştir. Buna göre, kooperatiflerin aktiflerine dahil bulunan gayrimen-kullerini, Gelir Vergisi Kanunu? nun 94. maddesinin birinci fıkrasında yazılı gerçek ve tüzel kişilere kiraya vermeleri halinde, bu kooperatiflere ödenecek kira bedellerinden, ödemeyi yapan sorumlularca gelir vergisi tevkifatı yapılacaktır. Diğer taraftan yine 14.06.1989 tarih ve 3571 Sayılı Kanun? un 6. maddesiyle Kurumlar Vergisi Kanunu? nun 20.maddesinin 2. fıkrasına eklenen hükümler ile kooperatiflerin gelirlerinin, Gelir Verisi Kanun? nun 94. maddesine göre tevkifata tabi tutulan gayrimenkul kira gelirlerinden ibaret bulunması halinde bu kira gelirleri için beyanname verilmeyeceği belirtilmiştir. Dolayısıyla vergiye tabi geliri sadece tevkifata tabi tutulmuş gayrimenkul kira gelirinden ibaret bulunan kooperatifler tarafından, bu kira gelirleri beyan edilmeyecek ve tevkif edilen vergi nihai vergi olacaktır.
Kurumlar vergisi actirmaniza gerek yok durum böyle ise
Muafiyet kişi veya kurumların vergi dışı bırakılmasını sağlar. Ancak, burada tevkifat yoluyla da olsa bir vergileme söz konusu.
Binanın ufak tefek tamiratını karşılamış olmanız kira ödenmediği anlamına gelmiyor. Mülk sahibi için (varsa tevkifat sorumluluğu) devam ediyor.
Kooperatif Nickli Üyeden Alıntı
Kanunda ve 1 seri no.lu KVGT de yer alan hükümler kooperatife "beyanname vermeme" yönünden bir kolaylık sağlıyor, yoksa muafiyetin devam ettiği anlamına gelmiyor.
Kurumlar vergisi mükellefiyetinizi açtırmayın. Detaylı bilgi için bize ulaşabilirsiniz
Sn. Kooperatif kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilmeyeceğinde neden bu kadar ısrarlısınız. Bahsettiğiniz detaylı bilginizi bizimle de paylaşırsanız biz de faydalanalım.
Kooperatife ait işyerinin kiraya verilmesi hk.
İlgide kayıtlı dilekçenizde, Kooperatife ait işyerlerini üyeniz olmayan üçüncü şahıslara kiraya vereceğiniz belirtilmekte, bu kiralama işleminden kaynaklanan kira gelirlerinizin KDV'ye tabi olup olmayacağı, kurumlar vergisi mükellefi olup olmayacağınız, fatura ve belge düzeninin ne şekilde olacağı, ortaklardan alınan aidatların gelir olarak kaydedilip kaydedilmeyeceği, Ba-Bs bildirim formları verip vermeyeceğiniz ve yapılan masrafların gider olarak gösterilip gösterilemeyeceği hususlarında görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun "Muafiyetler" başlıklı 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde; tüketim ve taşımacılık kooperatifleri hariç olmak üzere, ana sözleşmelerinde sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması, yönetim kurulu başkan ve üyelerine kazanç üzerinden pay verilmemesi, yedek akçelerin ortaklara dağıtılmaması ve sadece ortaklarla iş görülmesine (Yapı kooperatiflerinin kendilerine ait arsalarını kat karşılığı vererek her bir hisse için bir iş yeri veya konut elde etmeleri ortak dışı işlem sayılmaz.) ilişkin hükümler bulunup, bu hükümlere fiilen uyan kooperatifler ile bu kayıt ve şartlara ek olarak kuruluşundan inşaatın bitim tarihine kadar yönetim ve denetim kurullarında, söz konusu inşaat işlerini kısmen veya tamamen üstlenen gerçek kişilerle tüzel kişi temsilcilerine veya Kanun'un 13'üncü maddesine göre bunlarla ilişkili olduğu kabul edilen kişilere veya yukarıda sayılanlarla işçi ve işveren ilişkisi içinde bulunanlara yer vermeyen ve yapı ruhsatı ile arsa tapusu kooperatif tüzel kişiliği adına tescil edilmiş olan yapı kooperatiflerinin kurumlar vergisinden muaf olacağı belirtilmiştir.
Aynı Kanun'un "Beyan esası" başlıklı 14'üncü maddesinin ikinci bendinde, her mükellefin vergiye tabi kazancının tamamı için bir beyanname vereceği, beşinci bendinde ise, kooperatiflerin gelirlerinin vergi kesintisine tâbi tutulan taşınmaz kira gelirlerinden ibaret olması halinde, bu gelirler için beyanname verilmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanunun " Vergi Kesintisi" başlıklı 15'inci maddesinde;
"(1) Kamu idare ve kuruluşları, iktisadî kamu kuruluşları, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, ziraî kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler;kurumlara avanslar da dâhil olmak üzere nakden veya hesaben yaptıkları aşağıdaki ödemeler üzerinden istihkak sahiplerinin kurumlar vergisine mahsuben % 15 oranında kesinti yapmak zorundadırlar:
b) Kooperatiflere ait taşınmazların kiralanması karşılığında bunlara yapılan kira ödemeleri. (2009/14594 sayılı B.K.K. ile %20. Yürürlük; 03.02.2009) ..." hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan 03/04/2007 tarih ve 26482 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 1 Seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nin "4.13. Kooperatifler" başlıklı bölümünün "Yapı Kooperatiflerinde Ortak Dışı İşlemler" başlıklı 4.13.1.4.3 bölümünde; kooperatife ait taşınmazların, ortaklara veya ortak olmayanlara kiraya verilmesi veya kooperatifin inşa ettiği konut veya işyerlerinin ortaklara dağıtımından sonra elinde kalan işyeri, konut veya arsaların satılmasının ortak dışı işlem sayılacağı; "Taşınmazların kiralanması karşılığında yapılan kira ödemeleri" başlıklı 15.3.2.1. bölümünde ise, söz konusu kira ödemeleri üzerinden yapılacak vergi kesintisinde, kooperatifin türü, mükellef veya muaf olup olmamasının bir öneminin bulunmadığı açıklamalarına yer verilmiştir.
Mezkur Kanununun "Safi Kurum Kazancı" başlıklı 6'ncı maddesinde;
(2) Safı kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanunu'nun ticari kazanç hakkındaki hükümleri uygulanır..." hükmüne yer verilmiştir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun "Bilanço Esasında Ticari Kazancın Tespiti" başlıklı 38'inci maddesinde ise, ticari kazancın tespit edilmesi sırasında,Vergi Usul Kanunu'nun değerlemeye ait hükümleri ile bu kanunun 40 ve 41'inci maddeleri hükümlerine uyulacağı hükmü yer almıştır.
Bu hüküm uyarınca tespit edilecek kurum kazancından Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 8'inci maddesi ile Gelir Vergisi Kanunu'nun 40'ıncı maddesinde yer alan giderler indirilebilecektir.
Söz konusu Kanun'un 40'ıncı maddesinde, "Safi kazancın tespit edilmesi için, aşağıdaki giderlerin indirilmesi kabul edilir:
1. Ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderler; (4108 sayılı Kanun'un 19'uncu maddesiyle eklenen ve 1/1/1995 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 2/6/1995 tarihinden itibaren yürürlüğe giren parantez içi hüküm) (İhracat, yurt dışında inşaat, onarma, montaj ve taşımacılık faaliyetlerinde bulunan mükellefler, bu bentte yazılı giderlere ilaveten bu faaliyetlerden döviz olarak elde ettikleri hâsılatın binde beşini aşmamak şartıyla yurt dışındaki bu işlerle ilgili giderlerine karşılık olmak üzere götürü olarak hesapladıkları giderleri de indirebilirler.) ..." hükmü yer almıştır.
Bu açıklamalara göre, Kooperatifinize ait işyerlerinin üçüncü şahıslara kiralanması halinde ortak dışı faaliyette bulunulmuş ve muafiyet şartları ihlal edilmiş olacağından, Kooperatifinizin kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis edilmesi ve toplanan aidatlar dâhil elde edilen tüm kazançların beyan edilmesi gerekmektedir. Safi kurum kazancının tespitinde GelirVergisi Kanunu'nun 40 ve Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 8'inci maddesine göre katlanılan giderlerin indirilebileceği tabiidir.
Öte yandan, Kooperatifinizin başkaca gelir getirici faaliyetinin bulunmaması ve gelirlerinin sadece vergi kesintisine tabi tutulmuş taşınmaz kira gelirlerinden ibaret olması halinde,kurumlar vergisi beyannamesi (geçici vergi beyannameleri dahil) vermelerine gerek bulunmamakta olup, bu durumda kira ödemeleri üzerinden yapılan vergi kesintileri nihai vergi olacaktır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1'inci maddesinin birinci fıkarsına göre Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin, 1'inci maddesinin üçüncü fıkrasının (f) bendinde Gelir Vergisi Kanunu'nun 70'inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemlerinin KDV'ye tabi olduğu hükme bağlanmıştır.
Ticari, sınai, zirai faaliyet ile serbest meslek faaliyetinin devamlılığı, kapsamı ve niteliği Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre; Gelir Vergisi Kanunu'nda açıklık bulunmadığı hallerde, Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre tayin ve tespit olunacağı yine aynı maddede açıklanmıştır.
Anılan Kanun'un 17'inci maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendiyle sadece iktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemleri KDV'den istisna edilmiştir.
Buna göre, işyerlerinin kiraya verilmesi işlemi genel oranda (% 18) KDV'ye tabi olacaktır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Faturanın Tarifi" başlıklı 229'uncu maddesinde, faturanın, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olduğundan bahsedilmektedir.
"Faturanın Şekli" başlıklı 230'uncu maddesinde; "Faturada en az aşağıdaki bilgiler bulunur:
Malın, bir mükellefin birden çok iş yerleri ile şubeleri arasında taşındığı veya satılmak üzere bir komisyoncu veya diğer bir aracıya gönderildiği hallerde de, malıngönderen tarafından sevk irsaliyesine bağlanması gereklidir. Bu bentte yazılı irsaliyeler hakkında fiyat ve bedel ile ilgili bilgiler hariç olmak üzere, bu madde hükmü ile 231'inci madde hükmü uygulanır. İrsaliyelerde malın nereye ve kime gönderildiği ayrıca belirtilir.
Şu kadar ki nihai tüketicilerin tüketim amacıyla perakende olarak satın aldıkları malları kendilerinin taşıması veya taşıttırması halinde bu mallara ait fatura veya perakende satış fişinin bulunması şartıyla sevk irsaliyesi aranmaz." hükmü yer almaktadır.
"Faturanın Nizamı" başlıklı 231'inci maddesinin beşinci fıkrasında, faturanın, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azamî yedi gün içinde düzenlenmesi gerektiği, bu süre içerisinde düzenlenmediği taktirde hiç düzenlenmemiş sayılacağı belirtilmiştir.
Aynı Kanunun Mükerrer 257 'nci maddesinde ise;
" Maliye Bakanlığı;
4. Bu Kanun'un 149'uncu maddesine göre devamlı bilgi vermek zorunda olanlardan istenilen bilgiler ile vergi beyannameleri ve bildirimlerin, şifre, elektronik imza veya diğer güvenlik araçları konulmak suretiyle internet de dahil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında verilmesi, beyanname ve bildirimlerinyetki verilmiş gerçek veya tüzel kişiler aracı kılınarak gönderilmesi hususlarında izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, beyanname, bildirim ve bilgilerin aktarımında uyulacakformat ve standartlar ileuygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bu zorunluluğu beyanname, bildirim veya bilgi çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya, kanuni süresinden sonra kendiliğinden veya pişmanlık talepli olarak verilen beyannameler üzerine düzenlenen tahakkuk fişi ve/veya ihbarnameleri mükellefe, vergi sorumlusuna veya bunların elektronik ortamda beyanname gönderme yetkisi verdiği gerçek veya tüzel kişiye elektronik ortamda tebliğ etmeye ve buna ilişkin usûl ve esasları belirlemeye,
yetkilidir." hükmü bulunmaktadır.
Kooperatifinizin kurumlar vergisi ve katma değer vergisi mükellefiyetleri bulunmasından dolayı, Kooperatifinize ait işyerlerini üçüncü şahıslara kiraya vermeniz durumunda kiralama işlemi için Kooperatifiniz tarafından kiracı adına fatura düzenlemeniz gerekmektedir.
Bununla birlikte, Vergi Usul Kanunu'nun Mükerrer 257'nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak yayımlanan 396 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nde zikredilen koşulların bulunması halinde, Kooperatifiniz tarafından Ba-Bs bildirim formlarının verilmesi gerektiği tabiidir.
Ynt: Sulama Kooperatifi hk.
Kaynaktan vergi kesiliyor ise ( Vadeli mevduat geliri veya kira geliri v.b.) ise vergi dairesinin sisteminde kurumlar vergisi mükellefiyetinin açık olması ve beyanname verilmesine gerek yoktur.
Mevzuat hükmü açıktır. Konuyu uzatmamak adına bu başlığa tekrar cevap yazılmayacaktır.
Soruyu soran arkadaşım,
Kurumlar vergisi mükellefiyetinizin açılacağı konusunda kuşku yok. Bir önceki cevabımda bir özelge eklemiştim. Sorunuzun cevabınımı bu özelgede de bulabilirsiniz.
Ama siz riski alırım diyorsanız o başka. Belki kurumlar vergisinde ödenecek verginiz çıkmayabilir.
Ancak, elektronik ortam beyanname vermeme sonucunda kesilecek cezayı da göz ardı etmemenizi öneririm.