Gümrük Kaçakçılık ve Tır Mevzuatı Bölüm 3 | Çağlayan Src Kursu | Src 1 – 2 -3 -4 -5 Psikoteknik
Gümrük Kaçakçılık ve Tır Mevzuatı Bölüm 3
15 Ocak 1959 tarihinde Cenevre’de Avrupa ülkelerinin hemen-hemen tümünün katılımıyla, “TIR Karneleri Himayesinde Milletlerarası Mal ve Eşya Nakliyatına Dair Gümrük Sözleşmesi”, imzalayarak yürürlüğe konulmuştur. TIR Sözleşmesine ülkemizin katılımı 24 Mayıs 1966 tarihinde gerçekleşti. Sözleşme 20 defa revize edilmiş, en son yapılan değişiklikler 12 Mayıs 2002 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanmıştır. Ülkemiz bu yeni düzenlemeleri de onaylamıştır.
Bu sözleşmenin amacı; karayolu ile yapılacak nakliyatta araçlara özel bir belge olan TIR (Transit International Routier = Uluslararası Karayolu Taşıması) karnesi verilmesi ve bu karneye sahip araçlar ile bu Sözleşmeye taraf ülkeler arasında yapılacak transit taşımacılıkta teminat aranmamasıdır. Kuralların uygulanmasında taraf ülkelerde kefil kuruluşlar görevlendirilmiş olup, ülkemizde bu kuruluş Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB)’dir.
TIR Karnesi uluslararası kara taşımacılığını dolayısıyla uluslararası ticaretin kolaylaştırılmasını sağlayan bir gümrük transit belgesidir. Eşya, TIR Karnesi himayesinde hareket noktasındaki gümrük idaresinden, varış noktasındaki gümrük idaresine kadar bir prosedür altında taşınır ve bu prosedüre TIR Sözleşmesi kapsamında “TIR taşıması” denir. Bu kapsamdaki taşımaların TIR Sözleşmesinde öngörülen şartlara uygun olarak yapılmış taşıtlar ve/veya konteynırlar ile yapılması gerekmektedir.
a)Uluslararası eşya taşıyan TIR araçları askeri yasak bölgelerde duramazlar. Bu taşıtların askeri tesis, birlik ve kurumların yakınında park etmeleri, film ve fotoğraf çekmeleri yasaktır.
b) Uluslararası eşya taşıyan TIR araçları belirlenen güzergahlar dışında hareket edemezler.
d) Türkiye’den transit geçen araçlar, yerleşim bölgelerinde duramazlar ve park edemezler.
TIR Sistemi eşyanın uluslararası taşınmasında kullanılan bir gümrük transit sistemidir.
Dayandığı beş temel prensip vardır.
1. Araç veya konteynırların güvenliği: Eşya mühürlü araç ya da konteynırda taşınır. Bu araçlar gümrük makamları tarafından onaylanır ve bu onay her iki yılda bir yenilenir.
2. Uluslararası garanti zinciri: Taşıma işlemi süresince oluşabilecek düzensizlikler nedeni ile ortaya çıkan gümrük vergi ve resimleri, uluslararası garanti zincirinin güvenliği altındadır.
3. TIR karnesi: Eşyanın uluslararası taşıması için düzenlenen TIR Karnesi tüm giriş, çıkış yada transit ülke gümrük makamları tarafından kabul görmüş bir garanti belgesidir.
Eşya hareket, transit ve varış gümrüklerine TIR Karnesi ile beraber sunulur. TIR Karnesi usulüne uygun olarak ilgili gümrük idaresine onaylatılır. Bu işlemden sonra TIR Karnesi kefil kuruluşa iletilmek üzere, TIR işlemlerinin yürütüldüğü Oda’ya iade edilir. TIR karnesi yalnız bir yolculuk için geçerlidir. Her karayolu taşıtı veya konteynır için bir TIR karnesi düzenlenir. Tek bir yük kompartımanı için birden fazla TIR karnesi düzenlenemez.
Bir TIR taşıması, hareket ve varış gümrük idarelerinin toplam sayısı dördü geçmemelidir. Taşıma 4’ten fazla gümrük idaresi arasında yapılacaksa, karnenin 4 ncü Gümrük idaresinde tamamlanıp sonlandırılmasını müteakip, yeni bir TIR karnesi açılabilir ve taşıma işleminin kalan kısmı için bu karne kullanılabilir. İkinci karne en fazla 3 varış gümrük idaresi içerebilecektir.
Tır İşlemleri Yapmaya Yetkili Odalar:
Hareket gümrük idaresi tarafından yapılacak işlemler
TIR karnesine ilişkin bilgilerle, taşımacı firma temsilcisi veya sürücü tarafından TIR İhracat (TIRİHR) özet beyanı düzenlenir. Tescil edilen Özet Beyana ilişkin TIR karnesi ve ekleri gümrük onay memuruna teslim edilir.
Gümrük Onay Memuru, TIR karnesi ve taşıt onay belgelerini, TIR karnesinde yazılı eşyanın Faturası, CMR, Koli Listeleri, Fotoğrafları, Planlar, Çeki Listesi ve yükleme listesi gibi belgelerini de inceleyerek mevzuata uygun olduğu tespit ve kontrol eder.
– Eşya transit ise ibraz edilen belgeler esas alınarak döviz cinsinden kıymeti, (ihracat konusu eşya için TIR karnesine kıymet kaydedilmez)
– Gideceği ülkeye veya varsa diğer bir gümrüğe göre belirlenen güzergahı,
– Tescil eden gümrük idaresinin adını ve tescil numarasını kaydeder.
-Belgelerine göre taşıt evsafının uygunluğunun,
-Hareket gümrüğü veya yol boyu ülkelerin gümrük idarelerince vurulan mühürlerin sağlam olup olmadığının,
-Taşıt brandasında sökülme veya yırtılma, kapalı römork veya konteynerlerdede kırılma veya delinme olup olmadığının,
– Taşıtta gizli bölme bulunup bulunmadığının,
– Taşıtın mühür altında olmayan yerlerinin, kontrolü sağlanır.
İşlemi biten TIR aracının gümrük sahasını terk ettiği tarih ve saat, gümrük yetkililerince TIR DENETLEME BELGESİNE yazılır ve imzalanır. DÖRT NÜSHA OLARAK düzenlenen bu belgenin iki nüshası araç sürücüsüne verilir. Bir nüshası gümrük sahasının çıkış noktasında bulunan Gümrük Muhafaza memuruna verilir, bir nüshası da gümrükte saklanır.
Eşyanın tüm yasal işlemlerinin yapılmasının ardından teslim ve tesellüm tutanağı ile TIR karnesi kapsamı eşyaların birbirine uygun olması, varsa ödenmesi gereken para cezasının ödendiğinin anlaşılması üzerine, TIR karnesi çıkış yaprağı ve dipkoçanının ilgili bölümlerine; imza konulup, gümrük mührü ile mühürlenerek TIR karnesi çıkış yaprağı koparılır. TIR karnesi kapsamı eşya gümrük denetlemesi altına alınmak suretiyle TIR karnesi sonlandırılmış olur.
Eşyada Eksiklik ve Fazlalıklar