Ayşe Kulin - Beyaz Tarih
Doğum : 28 Ağustos 1941 - İstanbul
Başlıca Öyküleri : Güneşe Dön Yüzünü, Geniş Zamanlar, Bir Varmış Bir Yokmuş, Taş Duvar Açık Pencere, Sessiz Öyküler
Başlıca Romanları : Adı: Aylin, Sevdalinka, Füreya, Nefes Nefese, Gece Sesleri, Veda, Dönüş, Handan, Tutsak Güneş
Cumhuriyet dönemi edebiyatının önemli kadın yazarlarından Ayşe Kulin, İstanbul’da dünyaya geldi. İddiaya göre baba tarafı, Boşnakları bir bayrak altına toplayan Kulin Ban’dan gelen Ayşe Kulin, Çerkez asıllı annesi tarafından da Osmanlı’nın son Maliye Nazırı Reşat Bey’in torununun kızıdır. İlkokul eğitimini Ankara’da tamamlayan Kulin, eğitimini tamamladıktan sonra İstanbul’a gelerek Arnavutköy Amerikan Kız Koleji Edebiyat bölümünde eğitim gördü. Çocukluk yıllarından beri yazmaya ilgili olan Kulin, mezun olmasının ardından yazar olmaya karar verdi. 1960 yazında, Mehmet Sarper ile Büyükada’da tanıştı ve on dokuz yaşındayken evlendi. Bu evlilikten iki oğlu oldu ve yirmi üç yaşındayken boşandı. İlerleyen zamanlarda hayatını Eren Kemahlı ile birleştiren Kulin, bu evliliğinden de arzu ettiği huzuru bulamadı ve boşandı. On üç yıl süren evliliğinden iki oğlu daha oldu.
Hayatı boyunca çeşitli gazete ve dergilerde, editörlük, muhabirlik vb. pozisyonlarda çalışan Kulin, yazın hayatındaki tecrübelerini sinema, televizyon ve sahne yapımcılığı, sanat yönetmenliği ve senaristlik gibi alanlara aktardı. 1967 yılında başlayan Otomobil dergisi yazı işleri sorumlusu görevini iki yıl sürdürdü, 1982 yılında ise Cumhuriyet gazetesinde yazılar kaleme aldı. Yine bu süreçte farklı dergi ve gazetelerde çalıştıktan sonra, romanlarının gördüğü ilgi üzerine bilinirlik kazandı ve bu tanınırlığını köşe yazarlığı yaparak daha da pekiştirdi. Öykülerden oluşan ilk kitabı “Güneşe Dön Yüzünü” 1984 yılında yayınlandı. 1986’da sahne yapımcılığını ve sanat yönetmenliğini üstlendiği “Ayaşlı ve Kiracıları” adlı dizideki çalışmasıyla Tiyatro Yazarları Derneği’nin En iyi Sanat Yönetmeni Ödülü’nü kazandı. Takvimler 1996 yılını gösterirken “Bir Tatlı Huzur” adlı kitabı yayınlanırken, aynı yıl “Foto Sabah Resimleri” adlı öyküsü Haldun Taner Öykü Ödülü’nü, bir yıl sonra aynı adı taşıyan kitabı Sait Faik Hikâye Armağanı’nı kazandı. 1997’de yayınlanan ve Aylin Devrimel’in hayatını konu alan “Adı: Aylin” adlı biyografik romanı ona İÜ İletişim Fakültesi tarafından yılın yazarı seçilmesini sağladı. Doksanlı yılların sonu ve iki binli yılların başı onun üretken olduğu yıllar arasında yer aldı. Bu süreçte, Geniş Zamanlar, Sevdalinka, Füreya, Köprü, Nefes Nefese, Kardelenler ve Gece Sesleri gibi eserler ortaya koydu. Bu eserlerinden bazıları televizyon dizisi olarak uyarlandı, bazıları ise beyaz perdeye taşındı.
Dilek Yumru, Ayşe Kulin’in Yapıtlarında Toplumsal Sorunlar ve Eğitim, Ankara Üniversitesi Doktora Tezi, Nisan 2016
Cemal Kalyoncu, Adı Ayşe, Aksiyon, Sayı: 487 - 05.04.2004 .
Ayşe Kulin, LogiLife Dergi ile Röportaj, LogiLife, 02.10.2010.
Ayşe Kulin, Hamit Eteevrans ile Röportaj, Zaman, 02.06.2011.
Ayşe Kulin, 4 Çocuk Annesi Ayşe Kulin, Röportaj: Hanife Yaşar, Hürriyet Aile, 14.12.2011.
Beyliğin adı, Anadolu Selçuklu sultanı II. Gıyaseddin Keyhusrev tarafından başarılı hizmetleri sebebiyle mükafatlandırılarak 1240 yılında Isparta ve Burdur yöresine uç kumandanı olan Hamid Bey’den gelir. İlhanlı hükümdarı Gazan Han’ın Selçuklu Sultanı II. Mesud’u azletmesiyle doğan otorite boşluğundan faydalanan Hamid Bey, 1297 yılında Uluborlu’yu hükümet merkezi yaptı ve Isparta, Burdur, Eğridir, Ağros, Gönen, Barla, Keçiborlu yöresinde Hamidoğulları Beyliği’ni kurarak bağımsızlığını ilan etti. Beyliğin sınırlarını Yalvaç, Şarkikaraağaç, Avşar, Sütçüler, İncirli ve Ağlasun gibi yerleşim merkezlerini içine alacak derecede genişleten Hamid Bey, ailenin en yaşlı üyesi olarak eski Türk geleneğine uygun bir şekilde hükümet merkezi Uluborlu’da “ulu bey” sıfatıyla hüküm sürdü. Ölümünden sonra geleneğe uygun olarak oğlu İlyas, ondan sonra ise onun oğlu Feleküddin Dündar Bey beyliğin başına geçti. İdareyi ele aldıktan sonra hükümet merkezini Eğridir’e taşıyan Dündar Bey, Konya ile Antalya arasındaki ticari ve askeri yolları denetleyecek bir konuma geldiği gibi şehre de kendi adına nisbetle Felekabad adını verdi. Osmanlılar’ın Balkanlar’daki geleceğini tayin eden 1389’daki Kosova Savaşı’na diğer Anadolu beyleri gibi Hamidoğulları da katıldı. Daha sonra Osmanlı tahtına çıkan Yıldırım Bayezid Anadolu birliğini sağlamak üzere giriştiği harekat neticesinde Hamidoğulları’na ait toprakların tamamının ele geçirdi ve idaresini de I. Bayezid’in oğlu İsa Çelebi’ye verdi.
18. yüzyıl Osmanlı sadrazamlarından Seyyid Hasan Paşa, 1699 yılında İstanbul’a giderek Yeniçeri Ocağı’na kaydoldu. 1718’de Üsküdar çorbacılığı ve 1733’te çavuşbaşılık görevlerinde bulundu. Bir yıl sonra kul kethüdâsı olarak İran seferine katıldı. 1735 Eylülünde azledilip köyünde ikamet etmesi bildirildi. Ertesi yılın sonlarında tekrar Yeniçeri Ocağı’na dönerek 32. Bölüğün kethüdâlığını ve cebeciler ağa vekilliğini üstlendi. 1738 Şubat ayı sonlarında yeniden kul kethüdâsı oldu. Bu görevinde iken 1736’da başlamış olan Avusturya-Rusya savaşlarına, özellikle Vidin seraskeri Hacı İvaz Mehmed Paşa ile Timok Nehri çarpışmalarına katıldı. Yeniçeri Ağası Abdullah Ağa’nın Vidin’de ölmesi üzerine bu vazifeye getirildi. Yeniçeri ağası sıfatıyla Avusturya ordusu ile yapılan Hisarcık çarpışmasında yararlılık gösterdiği gibi Adakale ve Belgrad’ın fethinde de önemli hizmetlerde bulundu. Özellikle Hisarcık ve Belgrad çarpışmalarındaki üstün gayretleri sebebiyle kendisine vezirlik verildi. Yeniçeri ağalığı sıfatıyla vezirlik rütbesi verildiği için “ağa paşa” olarak anılmaya başlandığı bu devrede, İstanbul’da kış şartları dolayısıyla meydana gelen iâşe darlığı yüzünden çıkan karışıklıkların kontrol altına alınmasında etkili oldu.
Fransız tanrıbilimci ve filozof Firmin Abauzit Fransa’nın Uzes şehrinde dünyaya geldi. Protestan bir aileden gelmesi sebebiyle Katolikler tarafından kaçırıldı, bir manastıra kapatıldı ve bir süre kimseyle görüştürülmedi. Protestan inançlara karşıt bir eğitimle yetiştirilmek istendi. Nant Fermanı’nın kaldırılmasının ardından annesinin çabalarıyla kurtulduktan sonra Cenevre’ye sığındı. Yunan felsefesi, tanrıbilim, doğa bilimleri konularında uzun süren çalışmalara koyuldu. Çalışmalarının başarılı sonuçları nedeniyle, kısa süre içinde büyük ün sağladı, çağının en gözde bilginleri arasında yer aldı. Bu arada bir ara Almanya’ya sonra da İngiltere’ye gitti. Daha sonra ise çalışmalarına devam etmek için Cenevre’ye döndü. Devlet kitaplığında üstlendiği görevi ölümüne değil elli yıl sürdü. Derin ve geniş bilgisine karşın alçak gönüllüce yaşamayı bilen Abauzit başarılı çalışmaları nedeniyle Newton’unda ilgisini çekti.
Amerikalı siyahi bir Müslüman lider olan Malcolm X; en yakınından bile destek görememiş olup babası dahi özgürlüklerine kavuşamayacakları için Afrika’ya geri dönmeleri gerektiğine inanan bir rahiptir. 1952 yılında hapse girmesiyle tanıdığı Elijah Muhammed’in teşkilatında görev alan Malcolm, davanın isimsiz bir hizmetkarı olduğunu simgeleyen X soyadını aldı ve kendisi zenci ırkçılığına dayanan hareketin en etkili ismi oldu. Öyle ki konuşmaları şiddet içerdiği gerekçesiyle hakkında çıkan yazılar, onun etkisini azaltmadığı gibi aksine Amerika’da bir isyan başlatabilecek ya da bastırabilecek tek zenci olarak görülmeye başlandı. Ancak kendisi gerçek İslam dinini tanıyınca ırkçılıktan vazgeçerek, Muslim Mosque ve Organization of Afro-American Unity adlı teşkilatı kurdu ve Amerika’nın ırk problemini ortadan kaldıracak olanın İslamiyet olduğunu savundu.