UFAK TEFEK TARİH #13: Burası Dingo’nun Ahırı! – Yıldız Kalemlik
Merhaba arkadaşlar, bu hafta tarihin biraz ilginç biraz komik tarafından bahsedeceğiz.
“Dingo’nun ahırı” deyiminin anlamını hepimiz biliyoruz peki ya hikayesi? Hikaye, İstanbul’da 1800lerin sonunda başlar.
3 Eylül 1872’de İstanbullular daha önce görülmemiş bir taşıma aracı ile tanıştılar. Azapkapı-Ortaköy hattında yolcu taşıyacak olan bu toplu taşıma aracının adı; Atlı Tramvaydır. Atlı Tramvay, şehir hayatında adeta bir devrim yaratmıştır çünkü ulaşım araçlarına taht-ı revan, tenteli at arabası, kupa ve fayton gibi ancak zenginlerin kullanabildiği nispeten daha ucuz bir ulaşım aracı eklenmiştir.
Atlı tramvay ilk kez 1832 yılında New York’ta kullanılmış, ardından 1850’li yıllarda başta Paris olmak üzere birçok Avrupa şehrinde görülmeye başlanmıştır. Bir süre sonra topraklarımızda da hizmet vermeye başlamıştır. Azapkapı-Ortaköy hattında 06.30 ile 19.20 saatleri arasında her 20 dakikada bir sefer yapan bu ilk hata kısa süre içinde yeni hatlar eklenmiştir.
Atlı tramvayların o yoğun ve en işlek döneminde Şişhane yokuşunun zorluğu ve yoruculuğundan dolayı atlar, Taksim’e vardıklarında bitik halde olurlarmış. Tramvay akışının aksamaması için yorulan atlar Taksim’deki ahırda dinlendirilen başka atlarla değiştirilirlermiş. Bugünkü Fransız Konsolosluğu yakınlarında da Dingo adlı bir Rum vatandaşının bir ahırı varmış. Şişhane-Kurtuluş hattının işlekliğinden dolayı en yoğun ahır da burasıymış çünkü rivayete göre ahırın sahibi Dingo, çok içki içen ve ahırı ile ilgilenmeyen biriymiş. Kayıtları düzenli tutulmayan bu başıboş ahırda kargaşa ve kavgalar hiç bitmezmiş. Bu karmaşa nedeni ile bazen yorgun atlar dinlenmeden yeniden tramvaya konulurmuş.
Giren çıkanın belli olmadığı, kavgaların ve karmaşanın hiç eksik olmadığı bu ahırın durumu kısa zamanda herkesin diline düşmüş. Halk arasında böylesi ortamlara “Dingo’nun ahırı” denilmeye başlanmış ve zaman içinde deyim haline dönüşerek günümüze kadar gelmiştir
deyim, dingonun ahırı, Ufak tefek tarih