Mevcut kapıları kapatmak değil, yeni kapılar açmak gündemde
Rum basını sürekli, kuzey ile güney arasındaki kara sınır kapılarının kapatılacağını iddia ediyor. Ancak böyle bir karardan ne BM’nin ne de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yetkililerinin haberi var
06 Mart 2018, Salı 9:34
Rum basınında önceki gün, adanın kuzeyi ile güneyini birbirine bağlayan geçiş kapılarının kapatılacağı yönünde haberler yer aldı.
AKEL Genel Sekreteri Andros Kiprianu kısa süre önce gerçekleşen Gayri Resmi Siyasi Parti Başkanları Konseyi'nin ardından Rum Yönetimi Lideri Nikos Anastasiadis'in “sınır kapılarını kapatma olasılığını inceleme” kararı aldığını açıkladı. Ancak böyle bir karardan ne Birleşmiş Milletler’in (BM) ne de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yetkililerinin haberi var.
Bu arada yapılan çalışmaların mevcut yedi sınır kapısını kapatmak yerine, Derinya ve Aplıç kapılarını da açarak kuzey-güney geçiş noktalarını artırmak yönünde olduğu öğrenildi.
KIBRIS Gazetesi'ne konuşan Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Barış Burcu, kapıların kapatılacağı yönünde kendilerine ulaşan herhangi bir resmi yazı olmadığını anlattı.
Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Sözen de haberin doğruluğundan şüphesi olduğunu ve eğer bu haberin doğru olduğu varsayılırsa bunun Kıbrıslı Türkleri ve Avrupa Birliği vatandaşlarını cezalandırmak olacağını belirtti.
Burcu: Resmi bir şey yok
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Barış Burcu, sınır kapılarının kapatılmasıyla ilgili ne kendilerine ne de Birleşmiş Milletler’e ulaşan resmi herhangi bir yazı olmadığını açıkladı.
Bu açıklamanın AKEL Genel Sekreteri tarafından yapılan bir açıklama olduğunu ifade eden Burcu, bu nedenle yorum yapmanın doğru olmayacağını kaydetti. Burcu, “Biz insan hayatını kolaylaştıracak her türlü adımın atılmasından tarafız. Kapıların kapatılması ise sadece varsayımdır. Varsayım üzerine yorum yapmak istemiyoruz” dedi.
“Aplıç ve Derinya kapıları için çalışmalar sürüyor”
Burcu, Aplıç ve Derinya kapılarının açılması için de çalışmaların sürdüğünü söyledi ve Aplıç Kapısı için Rumların, Derinya Kapısı içinde Türklerin yapması gereken çalışmalar kaldığını anlattı.
Aplıç Kapısı'nda Türklerin yol çalışmalarını tamamladığını kaydeden Burcu, Rumların ise arazi ve mevsim şartları nedeniyle hesapladığı gibi Mart ayında bitiremeyip, süreyi üç ay daha uzatmak zorunda kaldığını söyledi.
Burcu, bölgedeki ara yolun yapımı içinse bugün UNDP ile bir toplantı yapılacağını ve ihaleye çıkılacağını belirtti.
“Derinya Kapısı da bitmek üzere”
Derinya Kapısı içinse Rumların yol yapımını bitirdiğini ve geriye telefon, elektrik, su ve kulübe gibi eksikliklerin tamamlanması kaldığını kaydeden Barış Burcu, ara bölgedeki yolun yapımı için de ihale aşamasının sonuna gelindiğini söyledi.
Burcu, “Komitenin de yaptığı çalışmalarda onay almasının ardından erken bir sürede biter diye düşünüyoruz” dedi.
Sözen: Kapıların kapanmasına ihtimal vermiyorum
Doğu Akdeniz Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Başkanı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Sözen, adadaki Kuzey-Güney geçiş kapılarının kapatılacağı yönündeki iddiaların ne denli doğru olduğuna emin olmadığını ve Rum basınında ne şekilde ortaya çıktığı belli olamayan bir haberin Türkçeye çevrilerek Türk basınında da yer aldığını anlattı.
Kısa süre önce Rum hükümet sözcülerinin bu yöndeki iddiaları da yalanladığını hatırlatan Sözen, bu konuda ihtiyatlı davranılması gerektiğine vurgu yaptı. Sözen, bu iddiaların doğru olduğu varsayılırsa, Türkiye'nin doğu Akdeniz'deki manevralarına karşı ortaya çıkmış bir karar olarak algılanabileceğini söyledi.
Sözen, böyle bir kararın da Kıbrıslı Türkleri ve Avrupa Birliği vatandaşlarını cezalandırmak olacağını ifade ederek, “genel anlamda Kıbrıs'taki Kuzey-Güney geçiş kapılarının kolayca kapatabilme olasılığı olduğunu düşünmüyorum” dedi.
“Aplıç ve Derinya kapılarının hâlâ açılmaması garip”
Sözen, Aplıç ve Derinya kapılarının açılmasının 2015 yılında gündeme geldiğini hatırlattı ve aradan 3 yıl geçmesine rağmen bu kapıların hâlâ açılmamasının zaten başlı başına garip ve enteresan bir olay olduğunu ifade etti. Ahmet Sözen, “Bir miktar asfalt dökülmesi gereken yollardan söz ediliyor. Hala bu kapıların açılmaması garip bir durumdur” dedi.
“Bu kriz sürpriz değildir”
Kıbrıs'ta şu anda yaşanan krizin sürpriz olmadığını söyleyen Sözen, uluslararası ilişkiler konusunda uzman olup, özellikle bölgedeki gelişmeleri takip eden kişilerin böyle bir krizi beklediğini kaydetti.
Sözen, uluslararası şirketlerin lisanlarının ne kadar önceden alınıp, hangi dönemde kazı yapacaklarının çok önceden belli olduğunu söyledi ve bu son yaşanan krizi de Crans Montana'da müzakere sürecinin çöküşünün yarattığını belirtti. Bu çöküşten sonra krizin yaşanacağının çok belirgin olduğunu kaydeden Sözen, Türkiye'nin gözüyle tek taraflı olarak bu lisansların verilmesinin ardından, bu krizin yaşanacağının ve Türkiye'nin de buna bir cevap vereceğinin çok belli olduğunu vurguladı.
Sözen, bu kriz nedeniyle müzakerelerin başlamasının da sekteye uğradığını söyledi ve “geri plandaki resmi iyi okumak lazım” dedi.
“Çok kötü bir çöküş oldu”
Sözen Crans Montana'da müzakerelerin çökmesinin çok kötü bir çöküş olduğunu söyledi ve bunun ardından iki şeyin sorgulanmaya başlandığını anlattı. Bunlardan birinin var olan çözüm parametrelerinin sorgulanıp iki bölgeli, iki toplumlu federasyonun mümkün olup olmadığının olduğunu ifade eden Sözen, bir diğerinin de müzakerelerde izlenilen metodolojinin doğruluğu olduğunu belirtti. Sözen, ön tarafta bir kriz varken, arka tarafta da bunların sorgulandığını söyledi. İlgili tüm tarafların birbirlerine medya üzerinden mesaj verdiğini kaydeden Sözen bunun sağlıklı bir süreç olduğunu düşünmediğini söyledi.
Sözen, bu durumda, gerçek anlamda dolaysız ve direk olarak diyalog sürecine ihtiyaç olduğunu vurgulayarak, “iki lider yani Kıbrıslı Türk ve Rum lider şartsız bir şekilde bir araya gelip, iki ayaklı bir strateji belirlemelidir. Böylece krizi daha da kötüleşmeden, yumuşatıp, berhava edebiliriz” dedi.
Kriz dönemlerinde gerçek devlet adamlığı sorumluluğunu üstlenerek, olayın üzerine gidilmesi gerektiğini söyleyen Sözen, yapılması gerekenin de dolaysız, doğrudan diplomatik süreçlerin ortaya konulması olduğunu anlattı.
Ahmet Sözen, gerçek devlet adamlığının tehdidi fırsata dönüştürmek olduğunu belirtti ve “maharet birinci seçeneği kullanmaktır. Yani bu krizi fırsat olarak bilip, krizi berhava etmektir. Ve ikinci ayak olarak da Kıbrıs meselesini çözüme doğru taşıma becerisi ortaya koyulmalıdır. Zor ama imkânsız değildir” dedi.
Sözen, Kıbrıs uyuşmazlığının çözümü için stratejik bir program hazırlanması gerektiğini de vurguladı.
“Verilen mesaj önemli”
Sözen, 1968 yılından beridir görüşmelerin BM gözetiminde yapıldığına dikkati çekti ve Crans Montana'da müzakereler çöktükten sonra BM Genel Sekreterinin hazırladığı raporu hatırlattı.
Bu raporda bugüne kadar tarafların çok iyi ilerlemeler yapıp, bunların korunması gerektiğinin ve müzakereler yeniden başlayacaksa kaldığı yerden başlaması gerektiğine dikkat çekildiğini vurgulayan Sözen, ancak görüşmeler yeniden başlayacaksa da tarafların belirlenecek bir takvim içerisinde stratejik bir anlaşmaya varıp, BM Genel Sekreterine, müzakereleri kolaylaştırmasında iyi niyet misyonunu kullanması için ortaklaşa bir davet ile başlaması gerektiğinin de ifade edildiğini söyledi.
Güneye, 500 ton daha patates ihraç edilecek