Kanserle Dans: Radyasyon Tedavisi Soru Cevap Bölüm 2
Yazının 1. bölümü: http://kanserle-dans.blogspot.com/2012/10/radyasyon-dosyas-soru-cevap-bolum-1.html
Radyasyon tedavisi nasıl planlanır?
Tedavi planlamasına simülasyon denilen bir yöntem ile başlanır. Bu yöntemle görüntüleme/inceleme yapılarak tümörünün yeri ve etrafındaki normal alanlar belirlenir. Genellikle bilgisayarlı tomografi (BT), ek olarak manyetik rezonans (MRI), pozitron emisyon tomografisi (PET) ve ultrason incelemesi de kullanılabilir.
Tedavisi planlamasında sık kullanılır.Röntgen cihazına bağlı bilgisayarla vücudun içine ait görüntü elde edilmesidir.
Hastanın tedavi ve görüntüleme için kullanılan makineye her seferinde aynı pozisyonda girmesi gereklidir. Bu nedenle, hastaya tam olarak doğru pozisyon verdirebilmek için geçici deri işaretlerinden yararlanılabilir. Farklı bölgelere uygulanan tedavide bazen vücut kalıpları, kafa maskeleri vb. kullanılarak hastanın kımıldamadan durması kolaylaştırılabilir.
Radyasyon Tedavisi Kafa Maskesi
Baş bölgesine radyasyon uygulanan hastalarda maske başın hareket etmesini önleyerek hastanın her tedavide aynı pozisyonda girebilmesini sağlar.
Simülasyondan sonraki aşamada radyasyon onkoloğunuz, tedavi edilecek bölgeyi, tümöre ulaştırılacak toplam radyasyon miktarını, tümörün etrafındaki normal dokulara ne kadar doza izin verileceğini ve radyasyonun verileceği en güvenli açıları belirler.
Sağlık ekibiniz radyasyon planının detaylarını tasarlamak için gelişmiş bilgisayarlar kullanırlar. Tedavinin ilk gününde, ve sonrasında genelde haftalık olarak, tedavinin planlandığı gibi gerçekleşip gerçekleşmediğinden emin olmak için kontrolleriniz yapılır.
Kanser tedavisinde uygulanan radyasyon dozları gray (Gy) adı verilen bir birimle ölçülür -1 gray, 1 kilogram insan dokusunca emilen radyasyon enerjisi miktarıdır. Farklı tipte kanser hücrelerini öldürmek için farklı dozda radyasyon gerekir.
Radyasyon bazı tip normal dokuları diğerlerinden daha kolay tahrip edebilir. Örneğin, üreme organları dokuları (testis ve yumurtalıklar) radyasyona karşı kemiklerden daha hassastır. Doktorunuz tedavi planlaması sırasında bu bilgileri göz önünde bulundurur ve gereken önerileri yapar.
Vücudun bir bölgesine daha önceden radyasyon verilmişse, ilk tedavide ne kadar radyasyon verildiğine bağlı olarak hastanın aynı bölgeye 2. kez radyasyon tedavisi mümkün olmayabilir. Vücudun bir bölgesine önceden hayat boyu alabileceği maksimum radyasyon uygulanmışsa, başka bir bölge ile arasında yeterli uzaklık olduğu takdirde yeni bölgeye de radyasyon tedavisi uygulanabilir.
Tedavi için seçilen bölge genellikle tümörü ve çevresinde az bir miktardaki normal dokuyu da içerir.
Normal doku neden tedavi edilir?
· Tedavi arasında tümörün yerini değiştirebilecek nefes alıp verme veya vücuttaki organların hareketleri gibi etkenleri gibi etkenlerden dolayı.
· Tümörün hemen bitişiğindeki normal dokulara sıçrama ihtimali olan mikroskopik kanser hücrelerine bağlı tekrar riskini azaltmak için.
Radyasyon 2 türlü uygulanır: vücudun dışındaki bir makineden (eksternal) ya da vücudun içine, kanser hücrelerine yakın bir yere yerleştirilen radyoaktif maddeden (internal radyasyon tedavisi ya da brakiterapi).
Sistemik radyasyon tedavisinde, vücuttaki dokulara kan yolu ile ulaşan radyoaktif madde ağızdan veya damar yoluyla verilir.
Tedavi tipi pek çok faktöre bağlıdır:
Kanserin radyasyona duyarlı normal dokuya yakınlığı
Hastanın yaşı, genel sağlık durumu ve geçmişi
Hastaya başka tip tedavi uygulanıp uygulanmayacağı.