Kadın Ürolojisi Belirtileri, Tanı ve Tedavi Yöntemleri | Acıbadem
Üroloji, üriner sistem adı verilen, böbrek, böbrekten mesaneye idrarı taşıyan tüpler olan üreterler, mesane ve idrarın mesaneden atılmasını sağlayan tüp olan üretranın hastalıklarını teşhis ve tedavi eden bilim dalıdır.
Her ne kadar tüm bu organlar her iki cinsiyette ortak da olsa, kadın üriner sistemi gerek anatomik yapısı gerekse komşuluk yaptığı organlar bakımından erkeklerinkine kıyasla bir takım farklı özelliklere sahiptir.
Kadın Üriner Sistem Anatomisi
Kadınlarda göbek hizasının altıyla pelvis (leğen) kemikleri arasında kalan bölgedir. Pelvis kemikleri arasında mesane, idrar yolu, rahim, yumurtalıklar, fallop tüpleri ve vajina yer alır.
Pelvis içinde yerleşmiş olan organları yani mesaneyi, rahim (uterus), vajeni ve rektumu alttan destekleyen kaslar, bağlar ve sinirlerdir.
Böbrekte üretilen idrarı mesaneye taşıyan tüplerdir. Her bir böbrek için bir tane üreter vardır.
İdrarı depolar. Diğer adı idrar torbasıdır. Mesanenin ana işlevi, idrar yapmaya hazır olana kadar idrarı tutmaktır. Mesanede belirli bir hacme ulaşan idrar, işeme hissi ile dışarı atılır.
İdrarın vücuttan atılmasından sorumludur. Mesaneyi dış ortama bağlayan boru şeklindeki yapıdır.
Kadın Ürolojisinin İlgilendiği Konular
Kadınlardaki başlıca ürolojik sorunlar şunlardır:
Fistül (üriner sistem ile başka bir boşluklu organ arasında oluşan geçit)
Aşırı aktif mesane dahil idrar kaçırma sorunları
Mesane prolapsusu (mesane sarkması)
İşeme disfonksiyonu (fonksiyon bozukluğu)
Vajinal yama (mesh) cerrahisinden kaynaklı komplikasyonlar (ağrı ve fistül)
Üriner Fistül (Vezikoaginal Fistül, Üretral Divertikül, Üretral Fistül)
Birçok kadın idrar kaçırma gibi konularda doktora gitmekten çekinir ancak bu sorunlar yaygındır ve çoğu zaman basit tedavilerle çözümü mümkündür.
Diğer yandan tedavi edilmezse yaşam kalitenizi ve psikolojik durumunuzu kötü etkiler. Ayrıca daha ciddi hastalıkların da göstergesi olabilir ve bir an önce tedavi edilmelidir.
Kadınlarda göbek hizasının altıyla pelvis kemikleri arasında kalan bölgede meydana gelen, aralıklı ya da devamlı, altı aydan daha uzun süren ağrı olarak tanımlanıyor. Pelvik ağırının nedenleri jinekolojik, sindirim sistemi ya da kas sistemi sorunları olabiliyor. Ürolojik nedenler arasında interstisyel sistit (ağrılı mesane sendromu) ve böbrek taşları bulunuyor.
Diğer yaygın nedenler genital enfeksiyonlar, endometriozis (çikolata kisti), miyomlar, zor doğumlar, irritabl bağırsak sendromu ve psikolojik nedenler. Üroloji ve kadın doğum uzmanları bu sorunların tedavisinde birlikte çalışıyor.
Mesane-İdrar Torbası Sarkması (Sistosel)
Mesane ile vajinal duvar arasındaki destekleyici dokunın zayıflaması ve mesanenin vajinaya doğru sarkması ile oluşuyor. Zor doğumlar, hormonal nedenler, fazla kilolu olmak ya da obezite, sürekli ağır kaldırmak, bağırsak hareketi ile gerilme, kronik öksürük ya da bronşit nedeniyle oluşabiliyor.
Nedeni tam saptanamayan ya da bilinmeyen idrar yolu enfeksiyonu, idrar kaçırma, ağrılı idrar yapma, pelvik ağrı ya da diğer idrar sorunlarına verilen isimdir. Üretral sendromu olan kişiler iltihaplı veya tahriş olmuş bir idrar yoluna sahiptir.
Hormonal dengesizlikler, bazı gıdalar, radyasyon tedavisi, kemoterapi, spermisid jeller ya da kondom, banyo tuzları gibi ürünlere karşı alerjik reaksiyon, koku veya parfüm, üretra yaralanması, ıslak mendil ile temizlenmesi bu sorunlara neden olabilir.
Çoğunlukla pelvik tabanın sinirleri ve kaslarının olması gereken şekilde kasılmadığı durumda ortaya çıkar. İşeme disfonksiyonu, mesanenin boşaltılmasında zorluk, idrarda duraksama, yavaş veya zayıf idrar akışı, ani idrara çıkma isteği, idrar sıklığı veya idrar toplanması gibi çok çeşitli semptomlar olarak ortaya çıkabilir. Kadınlarda idrar kaçırma ve interstisyel sistite yol açabilir.
Üriner sistemde görülen bu rahatsızlıkta, mesanede enfeksiyon belirtisi olmadan sistit şikayetlerin olmasıdır. Hastalarda sık idrara çıkma, idrar yaparken ağrı ve acı, mesanede basınç hissi ve idrar yaparken ağrı hissi görülüyor. Bazen pelvis bölgesindeki kaslarda spazm tarzı ağrılara da rastlanabiliyor.
Kadınlarda ürolojik sorunlar pek çok farklı şekilde belirti verebiliyor. İdrar, mesane ya da pelvik ağrı sorunları aynı belirtileri gösterebiliyor.
Bu nedenle sorunun belirlenerek uygun tedavinin uygulanması için, aile hekiminiz, üroloji ve kadın hastalıkları doğum doktorlarına başvurmanız önem taşıyor.
Aşağıdaki semptomlardan birini yaşıyorsanız, mutlaka doktorunuza başvurmalısınız.
İdrar yaparken ağrı ya da acı hissetme
Sık idrara çıkma ya da aniden gelen idrara çıkma hissi
İdrarın renginde değişiklik
İdrar yaparken mesaneyi tamamen boşaltamama
Uzun süreli karın ağrısı ya da bel ağrısı, belde baskı hissi
Merdiven çıkarken, cinsel ilişki sırasında, idrara veya dışkıya çıkarken ya da hiçbir neden yokken ağrı
Vajinadan dışarı sarkıklıklar
Hapşırırken, öksürdüğünüzde, güldüğünüzde veya kendinizi fiziksel olarak zorladığınızda idrar kaçırma
İşeme disfonksiyonu (zayıf idrar akımı / mesanenin yavaşça boşaltılması)
İdrarla ilgili yakınmalarınız, bel ve leğen kemiği bölümünde ağrılarınız ya da böbrek taşı olabilecek ağrılarınız varsa, bir Üroloji uzmanına başvurmanız gereklidir.
Kadın doğum uzmanı ise fizik muayene ile idrar yolu ve üreme organlarınızın incelemesini yaparak doğru tanıyı koymaya çalışır. Gerekirse ayrıntılı testler, tanı ve tedavi süreci için sizi bir üroloji uzmanına yönlendirecektir.
Kadınlardaki Ürolojik Sorunlar İçin Yapılan Ayrıntılı İncelemeler Şunlardır
İdrar Akım (Üroflowmetri) Testi
Bu prosedür mesanedeki idrar miktarını ve idrarın akma hızını ölçer. Kişiden idrarın hızını ölçen özel bir cihaza ya da tuvalete idrar yapması istenir. Zor ve rahatsızlık yaratabilecek bir test değildir.
Sistometrogram olarak da adlandırılan bu işlem, mesanedeki basıncı ölçmek için uygulanır. Test sırasında hastanın mesanesi bir sonda aracılığıyla steril ve ılık bir su ile yavaşça doldurulur. Dolum sırasında stres tipi idrar kaçırmayı kontrol etmek için mesane kaçağı test edilir. Bu prosedür mesanenizin boşalması için ne kadar efor gerektiğini gösteren basınç-akım çalışması ile birlikte yapılabilir.
Sistoskopi olarak da bilinen bu test, mesanenin ve idrar yolunun incelenmesinde kullanılır. Sistoskop cihazında yer alan elastik ince boru idrar kanalının içine sokularak mesane ve idrar yolu görsel olarak incelenir, gerekirse parça alınabilir. Kısa incelemelerde lokal anestezi, parça alma gibi işlemlerde genel anestezi altında yapılabilir.
İşeme sonrası rezidüel (kalan) idrar miktarının ölçümü: İdrar yapma sonrası mesanede ne kadar idrar kaldığını belirler. Eğer mesanenizi tamamen boşaltamadığınız hissini yaşıyorsanız, özellikle yaşlıysanız, daha önce mesane ameliyatı geçirdiyseniz ya da diyabet hastası iseniz, doktorunuz bu testi isteyebilir. Ölçüm için işeme sonrası ince bir tüp (sonda) idrar yolunuzdan geçirilerek mesanenize yerleştirilir. Sonda, kalan idrarı boşaltır ve miktarı ölçülür. Ya da doktorunuz ultrason ses dalgaları ile mesanenizi görüntüleyebilir.
Bu test mesanenin ve üretranın idrarı uygun şekilde boşaltabilmesiyle ilgili sorunları ortaya koymak için yapılır.
Transrektal ve Transanal 3 Boyutlu Ultrason
Bu ultrason cihazları ile çeşitli anorektal rahatsızlıkları olan hastalarda kalın bağırsağın sonu yani rektum bölgesi, anal bölgedeki (dış bölümdeki) kaslar ve kadınlarda pelvik taban bölgesinden ultrason cihazı ile 3 boyutlu ayrıntılı görüntü alınabiliyor.
Üretral Basınç Profilometrisi
Bu prosedür idrar yolundaki basıncı açığa çıkarır. Sonuçlar doktorların cerrahi tedaviye rehberlik etmesine yardımcı olabilir.
Video Ürodinamik Test
Mesaneniz çalışırken ultrasona benzer özel bir cihaz ile görüntü alınmasıdır. X ışınında görünen bir boya ile karıştırılmış ılık sıvı, görüntüler kaydedilirken kademe kademe mesanenize bir sonda ile verilir. Mesane dolduktan sonra, mesane boşalana kadar işeme sırasında da görüntüleme devam eder.
Doktorunuz idrar kaçırmayla ilgili sorunlarınız için idrar çıkma sıklığınızı kayıt altına almanızı isteyebilir. Ne kadar su içtiğiniz ve kaç kere idrara çıktığınızı her seferinde yazmalısınız. Ayrıca gülme, ıkınma gibi idrar kaçırmanıza neden olan durumları da kaydetmelisiniz. Bu bilgiler doktorunuz için tanı ve tedavi sürecinde faydalı olacaktır.
Ürolojik sorunlar, başka branşların da katıldığı multidipliner bir tanı ve tedavi süreci ile çözüme kavuşturulur.
Tedavide Üroloji Uzmanını Yanı Sıra Şu Uzmanlar Yer Alabilir
Ürojinekoloji alanında uzmanlaşmış Kadın Doğum Doktorları
Pelvik bölgenin cerrahisinde uzmanlaşmış genel cerrahlar
Kadınlarda Görülen Ürolojik Sorunların Tedavisinde Kullanılan Yöntemler Şunlardır
Enfeksiyon veya ağrılar için ilaç tedavisi
Pesser haklası (pelvik organları desteklemek için çıkarılabilir aparat)
Pelvik kasları uyarmak veya güçlendirmek için fizik tedavi
Ameliyat Gerektirebilen Durumlar
Sarkan mesanenin yerine sabitlenmesi
Mesanenin boynunu desteklemek için bir askılama
Mesane pili yerleştirme
Mesane kasına tabakasına kolajen ya da botoks enjekte edilmesi
Cerrahi yolla idrar yolunu genişletme
Cinsel İşlev Bozuklukları Tedavisi
Tüm Lokasyonlar Adana Hastanesi Altunizade Hastanesi Ankara Hastanesi Atakent Hastanesi Bakırköy Hastanesi Bodrum Hastanesi Bursa Hastanesi Eskişehir Hastanesi Fulya Hastanesi International Hastanesi Kadıköy Hastanesi Kayseri Hastanesi Kocaeli Hastanesi Kozyatağı Hastanesi Maslak Hastanesi Taksim Hastanesi Tüm Teknolojiler Tanı Tedavi
Kadın Ürolojisi biriminde yer alan tüm medikal teknolojik cihazlarımızı görüntülemektesiniz.