Nedir - Sıfat Tamlaması
Anasayfa > Sözlük > S > Sıfat Tamlaması
Not: Adlaşmış sıfat, bir sıfat tarafından nitelenerek yada belirtilerek sıfat tamlaması oluşturabilir.
Yakışıklı gençleri daha çok severim.
Not: Sıfat tamlamasında tamlayan yada tamlanan isim tamlaması olabilir.
Sıfat Tamlaması (Özet)
Altın saat, demir kapı, gümüş yüzük, plâstik kova, yün çorap gibi örneklerin takısız isim tamlaması değil, sıfat tamlaması olduğu unutulma­malıdır. Kırmızı kalem, kalın kumaş, ince çizgi, dürüst insan gibi sıfat tamlamalarında kırmızı, kalın, ince, dürüst kelimeleri nasıl kendilerinden sonra gelen isimlere ait bir özellik, nitelik bildiriyorsa yukarıdaki örneklerin de bunlardan farkı yoktur. Geniş bahçe, okumuş adam, yakacak odun, yollanacak para gibi sıfat tamlamalarında kelimelerin yeri değiştirilirse sıfatlar, yüklem yerine geçer ve böylece bir cümle ortaya çıkar: bahçe geniş (tir), adam okumuş, odun yakacak, para yollanacak.
Sıfat Tamlaması (Detay)
Sağlık ocağı	nasıl bir sağlık ocağı?
Çocuk	nasıl bir çocuk?
Makaslar	nasıl makaslar?
Pamukçukları	hangi pamukçuklar?
Rüzgâr	nasıl bir rüzgâr?
Bahçe	nasıl bir bahçe?
çerçeveler	nasıl çerçeveler?
Masası ve koltuğu	nasıl masa ve koltuk?
Boyut	hangi boyut, ne boyutu?
Sıfat Tamlamasının Tanımı
]Sıfat tamlamalarında birinci kelimeye tamlayan; ikincisine de tamlanan denir. Tamlayan, tamlananın anlamını bütünler. Tamlayan, yani sıfat yardımcı unsurdur; tamlanan, yani isim de asıl unsurdur. Tamlayan başta gelir, tamlanan sonda. Bu “Türkçede yardımcı unsur başta; asıl unsur sonda bulunur” kuralına göre açıklanabilir. Grubun vurgusu tamlayandadır.
Bütün sıfatlarla sıfat tamlaması yapılabilir
­Asıl sayı sıfatlarıyla
­Sayıyla değil de diğer birimlerle ölçülen nesneler için
­Sıra sayı sıfatlarıyla
­Kesir sayı sıfatlarıyla
­Üleştirme sayı sıfatlarıyla
­Sıfat-fiillerle veya sıfat-fiil gruplarıyla
Sıfat ve zarfların anlamlarını, miktar ve derece bakımından tamamlayan zarfların meydana getirdiği kelime grupları da birer sıfat tamlamasıdır.
Sıfat tamlamasında sıfatla isim arasına noktalama işareti konmaz. Meselâ, virgül konursa ilk kelime tek başına kalmış olur, dolayısıyla isimleşir.
Sıfat tamlamalarında eğer tamlanan zaten tamlayanın anlamında varsa düşürülür. Bilinir ki o sıfat o isimden başkasına ait değildir. Bu durumda bu sıfatlara adlaşmış sıfatlar denir:
Ağlayan insanlar bir gün güler. Ağlayanlar bir gün güler.
Gelen ... giden ... aratır Gelen gideni aratır.
Hasta adamı hastahaneye yetiştiremediler Hastayı yetiştiremediler.
Sıfat Tamlaması | Ekleyen: Zeus | Tarih: 28-Sep-2012 16:38. | Bu yazı 43911 kez okundu..
Sıfat Tamlaması ile ilgili diğer yazılar..