Hindistan'da müslümanların siyasi tarihi 712'de Muhammed b. Kasım'ın Kuzeybatı Hind kıyılarını fethi ile başladı ve bununla birlikte ülkenin geniş bir alanı üzerinde etkili olacak olan Emevi Devleti hakimiyetinin yolu açılmış oldu.1Emeviler ve Abbasiler'in son dönemlerine kadar devam eden bu hakimiyet, Abbasi Devleti'nin nüfuzunun azalması ve bazı komutanların bağımsızlığını ilan etmesiyle sarsılmaya başladı. Bu durum 10. asrın sonunda Gazneli Mahmud'un Kuzeybatı sınırlarından Hindistan'a gelişine kadar devam etti. Gazne'den harekete geçen Sultan Mahmud, Hind ülkesinin büyük bir kısmını hükmü altına aldı.
Hindistan'da durum bu iken Ebu'l Kelam Azad 1888 yılında daha önce bahsettiğimiz 1857'deki ayaklanmanın zorbalıkla bastırılmasından sonra ülkesinden kaçıp Mekke'ye yerleşen bir babanın oğlu olarak Mekke'de doğdu. Azad'ın babası Hindistan'da ve Orta Doğu'da tanınmış seçkin bir İslam lideri, alimi ve yazardı.13 İlk tahsiline Mekke'de başlayan Azad, daha sonra Ezher'de eğitim görmek isteğiyle Mısır'a gitti ve Kahire'ye yerleşti. Ezher'de tahsile başlayan Azad, zekası ve çalışmalarıyla kısa sürede tanındı.14 Mükemmel bir kavrayışla Arapça ve Farsça'ya intibak eden Azad Ezher'den mezun olduğunda dört başı mamur bir alimdi. Babasının ölümünden sonra asıl ülkesi olan Hindistan'a dönen Azad, burada Batı'nın yeni bilimleri üzerinde çalışmaya başladı. Henüz çalışmalarına yeni başladığı dönemlerde birçok Avrupa dilini okuyabilecek düzeye ulaştı. Hindistan'ın tarihini tetkik edip araştıran Azad'ı İngiliz emperyalizmi ve yaptıkları zulüm, halkın hali ve müslümanların durumu çok etkiledi. Yaptığı bu araştırmalar sonucunda Cemaleddin Afgani'ye büyük saygı duyan Azad,15 onun takipçisi olarak geniş kitlelere hitap etmek ve onları uyarmak gerektiğine inanıyordu. Bunun için önce kendisi gibi düşünen ve mücadeleden korkmayan bilgili insanlar arayan Azad bu araştırma sonucunda Mevlana Muhammed Ali ve kardeşi Şevket Ali ile tanıştı. İslam dünyasında hilafet çevresinde bir birlik oluşturmak için harekete geçen Azad ve Ali kardeşler Hilafet Teorisi'ni geliştirdiler. Bu arada Azad yayın hayatına atıldı. Urduca yayınlamaya başladığı Hilal adlı haftalık derginin ilk sayısı 13 Temmuz 1912'de çıktı.16Yayınladığı Hilal dergisinde birçok konuyu gündeme getiren ve emperyalizme karşı halkı uyandırmayı amaç edinen Azad'ın bu çalışmaları İngiliz hükümetince tehlikeli görüldüğü için Hilal dergisi 18 Kasım 1914'te yasaklandı ve kapatıldı.17
Şah Veliyullah Dehlevi halifenin zorunluluğuna kuvvetle inanan bir kişi olarak klasik teorideki halifenin Kureyş'ten olma önceliği fikrini de desteklemekteydi. Şah Veliyullah'ın savunduğu hilafetin zorunluluğu ilkesinden etkilenen Veliyullah izleyicileri, Deoband uleması ve Nedvetül-Ulema gibi mektepler Osmanlılar'ın evrensel hilafeti temsil ettikleri iddiasına Hindistan'da dini bir tanıma desteği vermeye başladılar. Veliyullah'ın altını çizdiği halifenin Kureyş'ten olma önceliğine Osmanlılar uygun olmamakla birlikte, özellikle müslümanlar arasında görülen siyasi dağınıklık, Hindli müslümanları Osmanlı hilafetiyle ilgilenmeye itmiştir. Nitekim bu durumun farkında olan İngilizler Hindistan'daki müslümanların Osmanlı halifesini tanıma hassasiyetlerini kullanma noktasına gittiler ve daha önce bahsettiğimiz 1857 Ayaklanması sırasında Osmanlı halifesinden Hindistan'daki müslümanlar için bir beyanat elde ettiler. Bu beyanatta Halife Hindli müslümanlara İngiliz müttefiklerine bağlı kalmayı tavsiye etmekteydi.37Hangi şartlar altında elde edildiğini bilmediğimiz bu beyanatın 1857 ayaklanmasının bastırılmasında şüphesiz büyük etkisi olmuştur.