Değişim ve inandırıcılık arasında – Sadık Can
E. Fuat Keyman 01/05/2011 Radikal İki
CHP için yüzde 40’a çıkmak bir istek ama gerçekçi değil. Yüzde 30 ise, çıkması zor ama imkansız olmayan ve gerçekleşmesi hem CHP hem de Türkiye için iyi bir hedef
12 Haziran 2011 seçimleri, Yeni CHP ve Kemal Kılıçdaroğlu liderliği için önemli bir test olacak. CHP değiştiğini iddia ediyor. Hem CHP’nin kamuoyuna sunduğu ve seçim vaatlerini içeren seçim bildirgesinde, hem de Samsun’dan başlayan mitinglerde Kılıçdaroğlu’nun söyleminin temel vurgusu, “değişim ve yeni CHP” olarak ortaya çıkıyor. Değişim ve yeni olmanın ortak paydası toplumu kucaklamak, toplumsal sorunlara eğilmek: Özellikle de yoksullukla ve işsizlikle mücadele, ekonomik büyüme ve özgürlükler alanında ve yeni anayasa sözünü vererek. Dahası CHP, parti içinde egemen eski kadroyu tasfiye ederek. içlerinden sadece Deniz Baykal’ı bıraktığı aday kadrosuyla seçimlere giriyor. Bu yeni kadro, büyük ölçüde Kılıçdaroğlu tarafından hazırlandı. Dahası, CHP’ye yeni katılan ve kamuoyunda büyük kafa karışıklığı yaratan, hem Ergenekon davasından hem de eski ANAP ve DYP’den gelen ve seçim listelerinde seçilebilecek çok üst sıralara konan isimlere de Kılıçdaroğlu kefil oldu. Dolayısıyla söylem ve kadro temelinde, CHP seçimlere Kılıçdaroğlu liderliğinin parti içinde tümüyle pekişmesi noktasından giriyor. Değişime ve yeniliğe vurgu yapılıyor, yeni gelenlere lider teminat veriyor, adaylar ve sıralamalar da büyük ölçüde lider tarafından belirleniyor. Yeni CHP, artık kesinlike Kılıçdaroğlu liderliğinde. Seçim sonuçları da, değişim iddiasının, Yeni CHP düşüncesinin ve Kılıçdaroğlu liderliğinin toplum tarafından ne kadar benimsendiğini belirleyecek.
CHP’nin seçim başarısı
Nesnel baktığımızda, başarı kıstasının “yüzde 30 bandı” olduğunu söylemeliyiz. Şüphesiz ki, her parti gibi CHP ve üst yöneticileri, seçimleri kazanacaklarını, yüzde 40’ın üzerine çıkacaklarını söylüyor. Ama gerçekçi olur ve CHP’nin 22 Temmuz 2007 genel seçimlerinde yüzde 20.84 oranında oy aldığını hatırlarsak, 12 Haziran’da yüzde 30 ve üstü oy alan bir CHP’nin başarılı, hatta çok başarılı olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü yüzde 30, CHP’nin 2007’de aldığı oyları, oransal anlamda en az yüzde 10 arttırması, sayısal olarak da 8.5 milyon seçmenden (2011’de 50 milyon civarında seçmen olacağı için) 15 milyon seçmene çıkartması anlamına geliyor. Bu, bu seçimlerde CHP’ye 6.5 milyona yakın seçmenin daha katılması demektir. Buradan bakınca CHP’nin oylarını yüzde 30’a çıkartması, gerçekten de çok büyük bir başarı olacaktır.
Dahası bu seçimlerde, büyük kentlerin milletvekili sayılarının artması ve CHP’nin kıyılara sıkışmış seçmen tabanı içinde oyların yüzde 30’a çıkması, CHP’nin İstanbul, Ankara ve İzmir’den en az ikisinde birinci parti olmasını gerekli kılıyor. İzmir’de CHP’nin çok güçlü olduğu verisi içinde de, CHP’nin oy oranlarında artış olması, İstanbul ve Ankara’da en az birisini birinci parti olarak bitirmesi ve böylece bu iki ilden en az birisinde AKP’yi geride bırakması anlamına geliyor.
Fakat, vurgulamalıyız ki, CHP’nin yüzde 30 bandına erişmesinin ve onun aşmasının önemi sadece niceliksel değil, daha da önemlisi nitelikseldir. Bu başarı, CHP ile AKP arasında 2002’den beri olmayan, siyasi güç dengesinin kurulması, CHP’nin güçlü muhalefet konumuna yerleşmesi ve gelecekte seçim kazanma potansiyelini kazanması anlamına gelecektir. 2002’den bugüne, Türkiye’de, “güçlü iktidar-zayıf muhalefet, aktif iktidar-tepkici muhalefet ikilemi” yaşanıyor. İktidar ile muhalefet arasında büyük bir güç dengesizliği var. Bu güç dengesizliği, yaşadığımız “toplumsal kutuplaşma ve kurumsal kavga sorunları”nın da ortaya çıkması ve derinleşmesine neden oluyor. Muhalefetin güçlenmesi, sadece siyasi dengelerin yerine oturmasını değil, toplumsal kutuplaşma ve kurumsal kavga sorunlarının çözümünü de olanaklı kılacaktır. Ve ancak böyle bir durumda, yeni ve demokratik bir anayasanın toplumsal müzakere ve uzlaşma yoluyla yapılabilmesinden ve Kürt sorununa demokratik çözümden bahsedebiliriz. CHP üzerine yazılarımda hep altını çizmeye çalıştığım gibi, CHP’nin değişmesi ve siyasi olarak güçlenmesi, sadece kendisi ve seçmenleri için değil, Türkiye için de iyi ve yararlı bir gelişme. Oylarını yüzde 30’a çıkartan ve 15 milyon seçmene ulaşan bir CHP, aktif ve güçlü muhalefet konumuna yükselirken, Türkiye’de de siyasi denge, kurumsal iletişim, toplumsal barış ve birlikte yaşama olanaklı hale gelecektir.
CHP’nin değişimine, seçim söylemine ve stratejisine baktığımız zaman, “Evet, CHP bu başarıyı gerçekleştirebilir” diyebiliriz. CHP söylem ve vaatler olarak seçimlere, 2002 ve 2007’den farklı olarak “güvenlik ve rejim endeksli” değil, “toplumsal sorunlara çözüm endeksli bir vizyon” ve çözüm önerilerini “sosyal devlet-sosyal adalet-vatandaşlık hakları üçgeni” içinde temellendiren bir “merkez sol söylem”le giriyor. 2002 ve 2007 seçimlerini ve 2002’den bugüne CHP’nin genel siyaset yapma anlayışını ve pratiğini hatırlarsak, CHP’nin bu değişiminin ve yeniliğinin çok önemli bir atılım olduğunu kabul etmeliyiz.
Dahası öne çıkartılan yoksulluğa karşı mücadelede bir vatandaşlık hakkı olarak aile sigortası, üretime dayalı ve yılda yüzde 7’yi amaçlayan ekonomik büyüme, işsizliğe karşı mücadele, antidemokratik yüzde 10 barajının düşürülmesi, zorunlu din derslerinin kaldırılması, yeni anayasa vb. somut, demokrasiyi güçlendirecek ve sosyal devlet-sosyal adalet-vatandaşlık hakları üçgeninde geliştirilmiş politikalar, CHP’de değişim ve yenilik iddiasının içini dolduruyor. 12 Haziran seçimlerine kadar, başta Kılıçdaroğlu olmak üzere, CHP adaylarının göstereceği performans ve inandırıcılık kapasitesi, CHP’nin seçim başarısını belirleyecek. CHP için yüzde 40 bandına çıkmak bir istek, bir umut ama gerçekçi değil. Yüzde 30 bandına çıkmaksa, zor ama imkansız olmayan ve gerçekleşmesi hem CHP hem de Türkiye için iyi olacak bir hedef.
CHP’nin yumuşak karnı, seçim vaatlerinden ve söyleminden değil, adayları içindeki muğlaklıktan kaynaklanıyor. Bir tarafta, değişim ve yenilik iddiasıyla diğer tarafta 1990’lar eski Türkiye’sinin ANAP ve DYP’sinden seçilmiş adaylarla merkeze yaklaşmak tercihi ve Ergenekon davasından, davanın yürütülmesindeki adaletsizlikleri simgeleyen sembolik bir adayın değil, birkaç kişinin aday listelerinde üst sıralara koyulması arasında oluşan muğlaklık ve ikircikli yapı, CHP’nin yumuşak karnını ortaya çıkıyor. İktidar bu muğlaklığı kullanacak. Demokratlar da bu muğlaklıktan rahatsız. Bana göre, değişim ve yenilik iddiasında olan CHP’nin bu yumuşak karna sahip olma lüksü yoktu. Bu bağlamda, tercih, teminat ve sorumluluk Kılıçdaroğlu liderliği tarafından sahiplendi. Seçim süreci ve sonuçları bize, değişim ve inandırıcılık arasına sıkışmış CHP’de hangi niteliğin ağır bastığını gösterecek.
Tags: Kemal Kılıçdaroğlu başaracak mı?Kemal Kılıçdaroğlu ve yeni CHPYeni CHP başarılı olur mu?
Next story Kürt sorununda yeniden doğuş
Previous story Böyle Olmalı Emekçilerin Dayanışması