Radar Temelleri - Anten Çizgesi
Resim 1: Bir kartezyen koordinat sisteminde yatay anten çizgesi
Bir radar anteninin anten çizgesi (diagram) bu antenin yönsel karakteristiklerini gösterir. Bu çizgede antenden yayınlanan enerjinin göreli yoğunluğu, veya elektrik yada manyetik alan kuvvetleri yöne bağlı olarak gösterilir. Anten çizgesinde bir radar anteninin yöne bağlı olarak yayın kuvveti çizgesel (graphical) olarak gösterilir ve böylece o yöndeki yayın gücü için bir kestirim yapılabilinir. Bu çizgeler, ölçü yöntemleri veya bilgisayarda benzetim (simulation) programları ile çizilir.
Bir düzlem içinde her yönde eşit miktarda yayın yapabilen bir yön bağımsız (omni-directional) antene karşılık, yön bağımlı anten ile yayın bir yönde yoğunlaşır ve bu sayede daha az bir gönderim gücü ile daha uzun menzillere ulaşmak mümkün olabilir. Bir antene ait gönderim- ve alım çizgesinin karşılıklılık (reciprocity) özelliği nedeniyle, hem gönderilen yayının belirli bir yöndeki kuvvetini, hem de antenin bu yöndeki alım duyarlılığı tayin etmek mümkün olur.
Resim 2: Bir kutupsal (polar) koordinat sisteminde yatay anten çizgesi
Yatay anten çizgesi
Yatay anten çizgesi hem kartezyen hem de kutupsal (polar) koordinat sisteminde çizilebilir. Kartezyen koordinat sistemi ile anten verileri daha iyi gösterilebilir. Bu veriler keza bir çizelge ile listelenebilir. Daha anlaşılabilir gösterim için kartezyen koordinat sisteminin aksine, yayın yönü açısının doğrudan gösterildiği kutupsal koordinat sistemi genellikle yeğlenir. Yayın gücü kutupsal koordinat sisteminde lokal eğrilerle belirtilir. Bu çizgede merkezinde antenin bulunduğu antene ait elektromanyetik alanının iki boyutlu düzlemde ki havadan görünüşü verilir.
Düşey anten çizgesi
Bir antenin düşey çizgesi antenin elektromanyetik alanının yan görünüşüdür. Anten çizgesinde belirli bir noktanın antene olan uzaklığı x-ekseninde, antenden yükseklik farkı ise y-ekseninde gösterilir. Sun-Strobe-Recording yöntemi bir radar anteninin düşey anten çizgesi çizmek için kullanılan bir ölçüm yöntemidir. Burada ölçüm aygıtı olarak Intersoft Electronics firmasınca üretilen RASS-S aygıt seti kullanılır. Bu aygıtla radar anteninin anten çizgesi 2- boyutlu ve hatta 3 –boyutlu olarak çizilebilir.
Resim 3: Kosekant-kare özelliğe sahip düşey anten çizgesi
Resim 4: Bir ışıma boynuzunun 3-boyutlu anten çizgesi
Bu çizgede dikey eksen (y-ekseni) ayak (feet) cinsinden yüksekliği, yatay eksen (x-ekseni) deniz mili (Nm) cinsinden uzaklığı gösterir. Bu ölçü birimleri uçuş güvenlik radarlarında tarihsel nedenlerle kullanılmaktadır. Ancak anten çizgesinin daha rahat kavranabilmesi amacıyla ölçülen göreli seviyeler için mutlak sayısal değerler atanır ve bu nedenle kullanılan ölçü birimlerinin cinsi ikinci planda kalır. Yani ölçüm yapılan bir yönde alınan her bir işaret için radar denklemi ile bir kuramsal menzil hesaplanabilir. Böylece sadece biçim bakımından anlaşılabilmesi daha kolay bir çizge ortaya çıkar. Çizgedeki menzil verileri sadece kuramsal değerlerdir. Bir radara ait (kullanılan giriş değerleri aynı kalmak kaydıyla) iki çizgeyi karşılaştırmadan, bir menzilin daha iyi veya daha kötü olduğunu söylemek mümkün değildir.
Kaynak noktasından başlayarak çizilen radyal hatlara yükseklik açı işaretleri konulur. Düşey eksende yatay eksene göre farklı bir ölçek kullanılması nedeniyle yükseklik açı işaretleri arasındaki gösterilen açıklıklar eşit değildir. Dikey eksende atanan yükseklikler çizgede sadece dikey-yatay çentik çizgileri (graticule) gibi düz çizgilerle değil, aynı zamanda yerden gerçek yükseklikleri belirten yer yüzeyinin kıvrımına uygun hafifçe inişli kesikli çizgilerle yansıtılırlar.