1-Yelli Medresesi Kazısı:
Yelli Medresesi’nde kazılara, yapının içinde ve çevresinde yapılan temizlik çalışmaları ile başlanmıştır. Medresenin moloz yığıntı durumunda bulunan taşları kazısı yapılacak alanın dışına taşınarak tasnif edilmiştir.
Medresenin giriş kısmını tespit etmek amacı ile caminin karşısına denk gelen batı cephede çalışmalara başlanmıştır. Burada üzeri tonozla örtülü mekandaki taş yığınları kaldırıldıktan sonra altta devşirme eşik taşına ulaşılmıştır. Medresenin girişinin batıda bulunan eyvandan olduğu tespit edilmiştir.
Avlunun doğu ve batı kenarına yerleştirilen hücrelere, avluya açılan kapılardan girilmektedir. Hücrelerin avluya bakan yönlerindeki duvarları, eyvan şeklinde taşıntı yapmaktadır. Giriş eyvanının güneyinde bir hücre, kuzeyinde diğer hücre ve çatıya çıkan merdivenler yer almaktadır. Giriş eyvanının iki yanındaki hücrelerde ocak nişi görülmemektedir. Bu hücrelerin dışa bakan cephelerindeki sonraki dönemlerdeki kullanıma işaret eden kapıları açılırken ocak nişlerinin ortadan kalkığını düşünmekteyiz. Çünkü o dönem medreselerinde, hücrelerin yapı dışına açılan ve bu derece yüksek tutulan kapı uygulamasına rastlanmamaktadır. Giriş eyvanının iki yanında bulunan öğrenci hücrelerinin iç kısımlarında zemin tespit etmek için temizlik ve kazı çalışması yapılmıştır. Seviye -20 cm indirildiğinde zemine işaret edecek bir bulgu tespit edilememiştir.
Yapının doğu kısmında ve giriş eyvanının iki yanında bulunan öğrenci hücreleri ile bu mekânların avluya bakan kısımlarında kazı çalışması yapılmıştır.
Eyvanın bulunmadığı doğu kenarda üç hücre ile bu hücrelerin kuzey yönünde, karşıdaki merdivenin hizasına denk gelen yerde –ince uzun hol biçiminde- bir mekân bulunmaktadır. Doğu kanattaki diğer iki hücrenin duvarlarındaki kemer izlerinden ve kuzey eyvanın doğu duvarının üst kısmındaki kalıntılardan bu mekânların üstlerinin de beşik tonoz olduğu kesin olarak anlaşılmaktadır. Doğudaki hücrelerin ve kuzey batı köşedeki dershanenin duvarlarında ocak nişleri tespit edilmiştir. Diğer dershanenin ocağı da, kısmen yıkılmış olan doğu duvarında olmalıdır.
Arazinin eğimine uygun olarak düzenlenen yapıda, ayakta kalan duvarların tahrip olmaması için avlu ve baş eyvanda yapılan çalışmalarda üç ayrı teras oluşturulmuş ve kazı yapılmıştır. Baş eyvandaki göçen duvar bloklarına ait taşlar kaldırılmamıştır. Baş eyvan içerisinde bulunan bitki örtüsü ve ayakta kalan duvarlara zarar verebilecek olan ağaç kökleri temizlenmiş. Yapılan kazıda baş eyvan içerisinde düzgün taşlarla oluşturulmuş bir seki tespit edilmiştir.
Yapının baş eyvanı, doğu ve batı cephelerden ikişer paye ile desteklenmiştir. Kalan izlerden dikdörtgen planlı payelerin duvarların üst hizasına kadar devam ettiği görülmektedir (Resim 19). Baş eyvanda daha yoğun olmak üzere duvarlarda görülen küçük dikdörtgen boşluklar ahşap hatıl yuvaları olmalıdır. Yuvalardaki ahşaplar çürüdüğü için bunlar günümüzde boşluk olarak kalmışlardır.
Baş eyvanın sağlam kalan doğu duvarı üzerindeki eşit aralıklı iki üzengi izi ve kuzey eyvanın doğu duvarının üzerindeki tek üzengi izi bu mekânları kapatan beşik tonozların içten kemerlerle desteklendiğini göstermektedir. Doğu-batı yönünde dikdörtgen planlı olan ve üst örtü ile ilgili herhangi bir ize rastlanmayan kuzey eyvanın iki yanındaki dershanelerin de aynı şekilde beşik tonozlu olduğu tahmin edilmektedir. Medresenin baş eyvanının doğu köşesinde dışa taşıntı yapan dikdörtgen planlı mekânda yapılan çalışmalarda mekânın doğu kısmında bir ocak tespit edilmiştir. Kuzey duvardaki eğimli çatı izinde görülen beton uygulama, bu mekânın XX. yüzyıl eklemesi olduğunu düşündürmektedir.
Kazısı yapılacak alanın sınırlarını belirlemek için takip edilen duvarların çevresi ve dış cephelerinde 2 m. genişliğindeki alanda ağaç ve bitki kökleri temizlenmiştir. Mezarlık alanı içerisinde 6x5 m. ölçülerinde açılan açmada 30 cm seviye indirilmiş ve dağınık durumda bulunan, kırık ve düzensiz taş yığınları tespit edilmiştir. Alandaki kazılarda çıkarılan düzensiz taşların Beylikler Dönemi’ne ait olduğu düşünülen 4 adet mezara ait olduğu tespit edilmiştir.
Mezarlık alanının içinde, insutu durumda dilimli kemerli, yan kısımları sütunçelerle hareketlendirilmiş, sütunçelerin üst kısımlarında bitkisel motifler bulunan Beylikler Dönemi mezar taşı bulunmuştur. Ön yüzünde üç satırlık kitabesi, alınlık kısmında da bitkisel motifler bulunmaktadır. Arka yüzünde ise kandil motifine yer verilmiştir. İnsutu durumunda Beylikler Dönemi’ne ait kırık durumda bir mezar taşı parçası tespit edilmiştir. Mezar taşı üzerinde bir sütunçe, ortada da ق harfi okunabilmektedir. Mezarlık alanı içerisindeki kazıda kırık durumda bir şahide parçası ve Bizans Dönemi’ne ait bir sütun parçası tespit edilmiştir.
Yukarıda da detaylı olarak anlatıldığı gibi, 2010 yılı içinde Beçin Örenyeri’nde 52 gün süren kazı çalışmalarında, daha önceden hedeflendiği gibi genel olarak iki ayrı noktada kazılar yapılmıştır. Kazı çalışması yürütülen alanlarda gün ışığına çıkarılan küçük buluntular sınıflandırılmıştır. Küçük buluntuların bakım, onarım ve değerlendirme işlemi, seramik ve metal laboratuarında yapılmıştır. Parçalı durumda ancak tümlenebilen seramikler temizlenerek yapıştırılmış; metal buluntular temizlenerek yayına hazır hale getirilmiştir.