ilerikontrol.com Öğretmen Forumları-KPSS Eğitim Bilimleri - Regüle Devreleri
Şekil 5.15 'de zener diyotlu bir seri regülatör devresi verilmiştir.
Devrenin pozitif gerilim regülatörü olarak çalışması için NPN transistör kullanılmıştır. Negatif tarafta topraklanmıştır.
Şekil 5.15 'deki Regülatörde görüldüğü gibi, transistör ve RL yük direnci öyle seçilmiştir ki, VC=20V 'luk kollektör gerilimi ve VB=12V 'luk beyz geriliminde RL yük direnci üzerinden +11,4V 'luk çıkış alınmaktadır.
Şekilden takip edilirse, B beyz noktasının toprağa göre gerilimi, hem zener üzerinden, hem de transistör ve RL yük direnci üzerinden bir birine eşittir.
Şekil 5.15 - Pozitif seri regülatör
Şekil 5.15 'e göre, doğrultucu çıkışındaki 20V ile, zener gerilimi 12V arasında 8V 'luk fark vardır.
Şekil 5.15 'deki transistörün çalışma şekli bir özellik göstermektedir.
Şekle dikkat edilirse, transistör NPN olduğu halde emiter de +11,4V vardır.
Şekil 5.16 'da görüldüğü gibi PNP transistör kullanılır ve zener de ters bağlanırsa Şekil 5.15 'e göre ters yönde çalışan bir regülatör oluşur. Yani devre akımları ters yönde akmaktadır. Dolayısıyla çıkışta "+" ve "-" uçlar yer değiştirmiştir.
Ancak çıkışta sabit gerilim elde etmek bakımından akım yönünün bir önemi yoktur.
Burada önemli olan transistörün beyz geriliminin sabit tutulmasıdır. Şekil 5.16 'da beyz "-12V 'ta" sabit tutulmaktadır.
Çıkışın "+" tarafı ortak uçtur. Yani toprak ucudur. Böylece, (-) gerilim çıkışlı bir regülatör, diğer bir deyimle Negatif Gerilim Regülatörü elde edilmiştir.
Çalışma şekli pozitif regülatör ile aynı prensibe dayanır.
Şekil 5.16 - Negatif seri regülatör