Sedef 360 Tanı Klavuzu
İnsanlar sedef hastalığından farklı şekillerde etkilenmektedir; her defasında sadece birkaç plak görebileceğiniz gibi tüm bedeniniz çok fazla plaklarla kaplı da olabilir. Devamlı sedef plaklarına da sahip olabilirsiniz, sedeften arınmış bir cilt ile aylar da geçebilir. İzleyen sayfada sedef hastalığının belli başlı türlerini ve sizi hangi türün etkilediğini anlamanız için ne aramanız gerektiğini özetledik. Düzgün bir tanı almanız için her zaman bir doktora görünmelisiniz.
Sedef hastalığınız olduğunu düşünüyorsanız, doktorunuza görünmeniz bunu anlamanın en doğru yoldur. Doktorunuz sadece teninize, tırnaklarınıza ve kafa derinize bakarak sedef hastalığınız olup olmadığını söyleyebilir. Özel testlerden geçmeniz gerekmez, ancak bazı durumlarda tanının doğru olduğundan emin olmak için doktorunuz bazı deri parçacıkları sıyrıntıları alabilir. Bu işlem acısızdır çünkü sıyrıntılar sağlıklı derinin üzerindeki ölü hücrelerden oluşmaktadır.
Farklı sedef türleri nasıl ayırt edilir?1
Plak tipi sedef Hastalığın en yaygın türü olup sedef hastalığı olanların %80’ini etkilemektedir. Plak tipi sedef hastalığınız varsa gümüşi beyaz pullarla kaplı, kalkmış, iltihaplı, kırmızı, kalınlaşmış deri plakları göreceksiniz. Bunlar daha çok dirsekler, dizler, kafa derisi ve arka bel bölgesinde bulunurlar.
Damla tipi sedef Çoğunlukla çocukları ve genç yetişkinleri etkiler. Deri üstünde su damlası şeklinde birbirinden ayrı küçük kırmızı benekler halinde görülür. Bunlar genellikle plak tipi sedefteki gibi kalın değildir. Damla tipi sedef birden ortaya çıkabilir ve çoğunlukla bademcik, boğaz iltihaplanmaları gibi enfeksiyonların ardından derideki stres veya tahrişe tepki olarak meydana gelir.
Ters sedef Ters sedef genel olarak deri kıvrımları ve koltukaltı, kasık bölgesi, göğüs altları, cinsel organ çevreleri ve kalçalar gibi hassas bölgelerde görülür. Parlak kırmızı pürüzsüz ve parıldayan plaklar halinde kendini gösterir. Ters sedef bedende çıktığı yerler nedeniyle sürtünme ve terleme nedeniyle azabilir. Fazla kilolu ve derin deri kıvrımları olan kişilerde daha şiddetli olabilir.
Püstüllü sedef En çok yetişkinlerde görülen püstüllü sedef kırmızı deri tarafından çevrelenen enfeksiyon yapmayan küçük beyaz iltihabi kabarıklıklar (beyaz kan hücreleri taşırlar) şeklindedir. Püstüllü sedefin, Von Zumbusch Püstüler Sedefi ve Palmoplantar Püstüler Sedefi gibi farklı türleri bulunur.
Püstüllü sedef, dâhili ilaçlar, tahriş eden harici ajanlar, sistemik steroidler, aşırı UV ışınına maruz kalma, gebelik, stres, enfeksiyonlar ve güçlü harici steroidlerin veya sistemik ilaçların aniden kesilmesi ile tetiklenebilir.
Eritrodermik sedef Bu nadir görülen sedef türü beden yüzeyinin çoğunluğunu etkiler. Genellikle yaygın, parlak kırmızı deri iltihaplanması şeklinde görülür ve pullardan (plaklı sedefteki gibi) çok plakalar halinde deri dökülmesi olur. Bu tür sedefi olan kişiler, kaşıntı ve ağrı ile bazen beden ısısında değişiklikler de yaşayabilirler.
Eritrodermik sedef hastalığı olabileceğini düşünen kişiler mümkün olan en kısa zamanda bir doktora görünmelidirler, çünkü yüksek düzeylerde sıvı kaybına neden olabilir.
Eritrodermik sedefin tetikleyicileri arasında kortizon gibi sistemik sedef tedavilerinin birden kesilmesi, bir ilaca karşı alerjik reaksiyon, şiddetli güneş yanığı, enfeksiyon ile lityum ve sıtmaya karşı ilaçlar bulunmaktadır.
1. National Psoriasis Foundation. About Psoriasis. Types.