Usta kalem Abdurrahman Dilipak, dünya gündemini sarsan bir gelişmeyi Bülent Deniz'in sunumuyla Derin Gerçekler'de ilk kez dile getirdi. Dünyanın manyetik ekseni Kanada'dan Sibirya'ya doğru kayıyor ifadelerinde bulundu. Peki dünyanın manyetik alanı neden değişiyor?
Ciddi bir konunun ortaya çıktığını ifade eden Dilipak, ''Dünyanın manyetik ekseni Kanada'dan Sibirya'ya doğru kayıyor. Bu yılda 50 km'ye yakın hızla ilerliyor. Bunun anlamı dünyaya özellikle kutup bölgesinden çok fazla radyasyon gireceğidir. Güneşteki patlamaların uzaydaki uyduları, dünyadaki trafoları, radyo istasyonlarını hatta tüm haberleşme sistemlerini, ağır silolarun bulunduğu alanları ciddi anlamda etkileyecek. İnsanlar üzerinde de bu manyetik dalgalar, kanserin artamasına, biyokimyaları üzerinde olumsuz etkilerde bulunacak. Bunun ne kadar devam edeceğini bilmiyoruz. Bu dünyanın depremselliğini arttırabilir.'' dedi.
Manyetik alan büyük oranda, likit metallerin yerkürenin iç çekirdeğine doğru hareket etmesiyle ortaya çıkıyor. Bu hareketin değişmesiyle birlikte manyetik alan da değişim gösteriyor. Ancak, Trindade'e göre, son 10 yılda manyetik alan daha önce hiç görülmediği kadar hızlı şekilde değişti.
Örneğin, her ne kadar belli bir aralık içerisinde kalsa da, manyetik kuzey kutbu sürekli olarak bulunduğu pozisyonu değiştiriyor. Değişim yönünü tahmin etmek mümkün olmamakla birlikte değişim hızının ise sabit olduğu görülüyor. Son günlerde manyetik kuzey kutbunun yeri Kanada'dan Siberya'ya doğru bilim insanlarının öngördüğünden çok daha hızlı şekilde hareket etti.
Bu durum, yerçekimi alanında çalışmalar yapan uzmanları, manyetik güçlerin bir haritası olan Dünya Manyetik Modeli'ni (WMM) güncellemek zorunda bıraktı. Bu harita, askeri ve sivil navigasyon alanının yanı sıra Google Haritalar gibi akıllı telefon uygulamaları tarafından da yaygın şekilde kullanılıyor.
WMM'nin en yeni versiyonu 2015 yılında yayımlandı ve bunun 2020 yılına kadar geçerli kalması öngörülüyordu. Ancak manyetosferde meydana gelen değişimlerin hızı, bilim insanlarını 30 Ocak'ta yeni bir güncelleme yayımlamak durumunda bıraktı. Kutupta meydana gelen değişikliğin yanı sıra bu güncellemeyi gerekli kılan bir diğer gelişme de 2016 yılında Güney ABD üzerinde tespit edilen elektromanyetik darbe oldu. Bu öngörülemeyen değişiklikler mevcut model üzerindeki hata miktarını da artırdı.
WMM aynı zamanda Dünya'nın yörüngesinde bulunan ekipmanların güvenliği açısından da hayati rol oynuyor. Manyetik alan, güç anlamında eşit olmayan bir şekilde dağılıyor ve zayıf olduğu yerlerde ise daha az bir koruma sağlıyor. Özellikle yüksek rakımlı bölgeler, güneş rüzgarına daha açık hale geliyor.
Aslında yerkürenin manyetik alanı o kadar değişken ki, dünyanın oluşumundan bu yana kuzey ve güney kutupları birçok defa yer değiştirdi. Mevcut yapı, son 700 yıldır aynı şekilde duruyor ancak her an bunun değişmeye başlaması söz konusu olabilir.
Peki ama endişelenmeli miyiz? Bilim insanları, bu durumun teknolojik alanda sıkıntı yaratabileceğini ve arı, somon, kaplumbağa, balina, bakteri, güvercin gibi yönünü bulurken jeomanyetizm kullanan hayvan türlerini de etkileyebileceğini söylüyor.
#manyetik alan neden kayıyor?,
#dünyanın manyetik alanı,
#usta kalem dilipak
1 Trump'tan seyahat engeli! 2 Cumhurbaşkanlığı'ndan önemli açıklama! 3 Bakan Selçuk: EYT Gündemimizde Yok 4 Bakan Varan'tan KOSGEB desteği 5 Ev hanımları müjde siz istisnasınız! 6 Milyonları ilgilendiriyor! 7 Gri listedeki terörist yakalandı 8 Dev Proje erken bitecek! 9 Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın oğlu! 10 İnce hesap yaptı!