ÇOCUKLUK VE GENÇLİK DÖNEMİ GELİŞİM ÖZELLİKLERİ SEMİNERİ
YayınlayanYasmin Cerci Değiştirilmiş 2 yıl önce
... konulu sunumlar: "ÇOCUKLUK VE GENÇLİK DÖNEMİ GELİŞİM ÖZELLİKLERİ SEMİNERİ"— Sunum transkripti:
1 ÇOCUKLUK VE GENÇLİK DÖNEMİ GELİŞİM ÖZELLİKLERİ SEMİNERİ
2 HOŞGELDİNİZ! Sultanbeyli Rehberlik ve Araştırma Merkezi
4 Çocuk yetiştirme anne karnında başlar ...
5 Çocuk, doğumundan itibaren çevresindeki her şeyi alır.
ÇOCUKLUK DÖNEMİ Çocuk, doğumundan itibaren çevresindeki her şeyi alır.
6 ÇOCUKLUK DÖNEMİ HER ÇOCUK BİR BİREYDİR. VE DOLAYISIYLA FARKLI GELİŞİM HIZI VE ÖZELLİKLER GÖSTERİR. BİZLER GELİŞİMİ KRONOLOJİK YAŞALARA GÖRE SIRALAMAKTAYIZ ASLINDA HER ÇOCUĞU KENDİ GELİŞİM DÜZEYİNE GÖRE GRUPLANDIRMAMIZ GEREKİR.
7 ÇOCUKLUK DÖNEMİ Çocuk 6 aylık-düz oturabilir
12 aylık –ilk adımlarını atar 24 aylıkken zıplayabilir 36 aylıkken makas ile kesebilir ayak parmak uçlarında yürüyebilir.
8 ÇOCUKLUK DÖNEMİ (5-7 yaş) Bu dönemde çocukların dikkatleri birincil olarak kendilerine yönelmiştir, bu duygularını arkadaşlarına ve öğretmenlerine yayabilirler. Örneğin,benmerkezci bir çocuk, başkalarının duygularını ve gereksinimlerini fark etme konusunda yetersizlik duyar.bazen bazı çocuklarla alay eder,hayvanları incitir. Çünkü karşılarındakinin duyduğu acıyı farketmezler .
9 ÇOCUKLUK DÖNEMİ Bu dönem de oyun önemlidir.çocuklar oyun oynarken birçok bilişsel yeteneği de geliştirir. Problem çözme yaratıcı düşünme , karar verme stratejisi geliştirir. *Örneğin; kumla ,suyla, buzla,karla, yapraklarla , çamurla oynamak çocuklara bunların özelliklerini ve diğer maddelerle ilişkilerini keşfetme olanağı sağlar.
10 ÇOCUKLUK DÖNEMİ ne zaman ve nasıl sessiz olunması gerektiğini bilirler. Kendileri ile barışıktırlar. Hayali oyunlar oynayabilirler, artistiktirler ve mizah yüklü bir düşünce yapısına sahiptirler. Cinsel kimliklerinin farkındadırlar
11 ÇOCUKLUK DÖNEMİ Bedenlerinin zarar görmesine karşı duyarlıdırlar. Örneğin, bir yerleri kesildiğinde vücutlarındaki bütün kanın boşalmasından korkabilirler.
12 ÇOCUKLUK DÖNEMİ * Özellikle beş yaşındaki çocuklar ayrılık kaygısı yaşayabilirler. Aktif bir hayal güçleri vardır. Sanki “diledikleri gerçekleşecekmiş” gibi bir hayal dünyası kurabilirler. Öğretmenler ve veliler bu hayali düşünceleri sıkça “yalan” gibi yorumlamaktadırlar.
13 ÇOCUKLUK DÖNEMİ Örneğin 5 yasında ki bir çocuk, güneşi birinin kibrit yakarak tutuşturduğu bir ateş olarak acıklayabilir.
14 ÇOCUKLUK DÖNEMİ Soyut düşünme becerilerine henüz sahip değildirler.
15 ÇOCUKLUK DÖNEMİ * Ayakkabılarını bağlama, üç tekerlekli bisiklete binme top atma, zıplama atlama ve ritimli el vurma gibi motor becerilere sahiptirler.
16 Aile Nasıl Yaklaşmalı Yapabilecekleri sorumluluklar vererek çocuklar desteklenmelidir. Çocukların soruları cevapsız bırakılmamalıdır. Ev ortamında öğrenmeleri için her türlü imkan tanınmalıdır. Onların düşüncelerine değer verilmelidir. Anlattıkları dinlenerek desteklenmelidirler. Yetişkinler tarafından onlara öyküler hikayeler okunabilir. Çizgisel çalışmalarda desteklenmelidirler. Sanatsal etkinlikler ile ilgilenmeye başladıklarından çocuklara gerekli ortam sağlanmalıdır.
17 ÇOCUKLUK DÖNEMİ (7-10Yaş) 1-Sezgisel düşünmenin yerini mantıksal düşünmeye bıraktığı “nedensellik dönemi” başlar. Bilişsel büyümenin büyük bir bölümü bu dönemde gerçekleşir. Bu evrede çocuklar örgün eğitim için hazırdırlar
18 ÇOCUKLUK DÖNEMİ 2- Dinleme becerilerinde kaydedilir bir gelişme gözlenir. 3-Uzlaşma ve işbirliği için kazandıkları yeni becerileri kullanarak yakın arkadaşlıklar kurma becerisi geliştirirler. 4-Oyunda yenilgiyi kabul ederler ve oyunda yenildikleri için yıkılmazlar.
19 ÇOCUKLUK DÖNEMİ 5- Kuralları kabullenir ve harfiyen uygularlar.
6- Karne, not ya da öğretmenin övgüsü gibi somut ödüllere cevap verirler ve mutlu olurlar.
20 Bu Evredeki Uyarı İşaretleri
Yaş gruplarından kendini soyutlama ya da mahrum bırakma. İyi yapamama korkusu, Sürekli olarak ödül ve övgülere gereksinim duyması. Her zaman birinci olma ve kazanma gereksinimi
21 Aile Nasıl Yaklaşmalı • Evde fiziksel hareketi kısıtlayıcı aktiviteler yerine, enerjilerini yapıcı şekilde dışa vurabilecekleri etkinlikler düşünmekte yarar olabilir. Ev ortamının buna uygun düzenlenmesi gerekebilir. • Küçük kas gelişimini hızlandırmak için, örneğin evde resim yapma çalışmaları yararlı olabilir. Logo türü oyuncaklar hem dikkat üzerinde hem de kas gelişimi üzerinde olumlu bir etkiye sahiptir. • Spor etkinliklerinde çok sert olanların seçilmemesi (karate, judo vs.) ya da en azından 10 yastan sonraya ertelenmesi uygun olabilir. Örneğin yüzme, bale, folklor, dans, atletizm gibi daha yumuşak ve kemik gelişimine olumlu katkıları olabilecek sportif etkinlikler seçilebilir. • İlgi çekici, renkli ve kolay izlenebilen materyallerle çocukların ilgileri desteklenebilir.
22 9 YAŞ Fiziksel-Motor Sosyal-Duygusal Bilişsel Cinsel
Beden koordinasyonu daha da güçlenmiştir. Kaba motor becerilerini daha iyi kullanabilir. Koşmak, tek ayak üzerinde durmak, yürümek gibi. Erkekler daha güç gerektiren oyunlardan hoşlanır. (Televizyonda seyrettikleri çeşitli kahramanların taklitlerini yaparlar.) Fiziksel limitleri zorlamaktan hoşlanırlar, çabuk yorulurlar. Kaza oranı en yüksek yas seviyesindedir. Sabırsızdırlar, uzun süre aynı yerde Rekabetçidirler ama bir gruba ait olmak da isterler. Çok şikayet ederler Kendi cinsiyetinden arkadaşları ile çalışırlar. Büyüyünce anne baba gibi olmayı isterler. Bağımsız olmak isterler. Liderleri çekemezler, kuralları kendileri koymak isterler. Sırdaşlığa önem verirler ancak sır saklayamazlar. Detaylara dikkat ederler ancak ilgi alanları çok çabuk değişir. Gerçeklere dayanan açıklamalar ister, kesiflerden hoşlanırlar. Soyut kavramları anlamakta güçlük çekerler. Yaparak yasayarak daha iyi öğrenirler. Doğruluk ve adalet kavramlarını anlamaya başlarlar. Yazmaktansa konuşarak kendilerini ifade etmekten hoşlanırlar. İzcilik serüven, dehşet veren öyküleri okumayı daha çok tercih ederler.
23 Aile Nasıl Yaklaşmalı? • Ögüt vermek yerine model olmak önemlidir.
• Çocukları anlamak için önce dinlemek gerekir. • Duygu ve düşüncelerini rahatça ifade edebilmelerine izin vermek gerekir. • Anne ve babalar gerçeklere dayalı açıklamalarda bulunmalı ve soruların cevaplarını geçiştirmemelidir. • Çocukların şikayet ve eleştirilerinin anlayış ile karşılanması gerekir. • Çocuklara değer verildiği gösterilmelidir.
24 10 YAŞ Fiziksel-Motor Sosyal-Duygusal Bilişsel Cinsel
Dış görünüş önem kazanır, ayna karsısında geçirilen zaman bu dönemde artmaya baslar. Boy, kilo gibi fiziksel unsurlar önem kazanır ve bununla ilgili kaygılar yaşanabilir. Koşma ve atlama hareketleri için gerekli büyük kasların gelişimi hızlıdır. Küçük kaslar gelişmiştir. Bu nedenle resim, müzik ve el sanatlarında başarılıdır. Bahçe oyunlarına gereksinim duyar. Arkadaşlar çok önemlidir. Büyükler tarafından fark edilmekten hoşlanırlar. İyi bir dinleyicidirler ama aynı zamanda konuşmayı ve anlatmayı severler. Çabuk motive olurlar ama motivasyonları çabuk dağılır. Başarısızlığın çok sık ifade edilmesi benlik algısını ve özgüvenlerinin gelişimini etkiler. Çevresindekilerin duygularını anlama ve paylaşma becerisi artar. Bedensel ipuçlarını (vücut dili, bakış vs.) takip etmeye başlarlar. “Benmerkezci” yaklaşım yerini daha genel bir bakış açısına bırakmaya baslar. Kızlar ve erkekler bir arada çalışabilirler. Öğrenmek ve üretmek istekleri fazladır. Görerek ve yaparak öğrenme ağırlıklıdır. Araştırma, parçaları birleştirme konularında heveslidirler. Uzun süre okuma ve düşünmeye kendisini verebilir. Arabuluculuk gibi problem çözme becerilerini öğrenmeye açıktır. Bu dönemde çocuklar soyut düşünmede gelişme gösterirler. Bu sosyal iliksilerini de etkiler. İlgi alanları çeşitlenir, bu dönemde olanak sunmak ve çocuğa seçme sansı vermek önemlidir.
25 Aile Nasıl Yaklaşmalı? Duyguların paylaşımı yapılmalıdır.
Duygu ve düşüncelerini rahatça ifade edebilmelerine izin verilmelidir. Duyguların paylaşımı yapılmalıdır. Onunla ve sorunuyla ilgilendiğini göstermek gerekir. Kendisine inanıldığını ve güvenildiğini göstermek gerekir. Yanlışlar konusunda hemen suçlayıcı olunmamalıdır. Yıldırma, korkutma ve sindirme yoluyla davranışları kontrol altına almaya çalışılmamalıdır. Sorunun kötüye gittiği düşünüldüğünde yardım alınmalıdır. Sorunun temelinde psikolojik bir sorun olabileceği düşünülmelidir.
26 KİŞİLİK GELİŞİMİ VE YAPILANMASINDA TEMEL, ÇOCUKLUK DÖNEMİNDE ATILIR
27 ERGENLİK DÖNEMİ (12-21 yaş)
28 ERGENLİK DÖNEMİ ERGENLİK DÖNEMİ DEYİNCE NE ANLIYOR SUNUZ?
29 Çocuklar sadece büyürler, Ergenler ise hem büyürler hem değişirler.
ERGENLİK DÖNEMİ Çocuklar sadece büyürler, Ergenler ise hem büyürler hem değişirler.
30 ERGENLİK DÖNEMİ ERGENLİK NEDİR?
Ergenlik gelişmenin olduğu kız-erkek cinsel özelliklerinin belirgin olarak oluştuğu ilk gençlik dönemidir. Ergenlik dönemi erkeklerde geç başlar.Kızlarda ise yaşlarında başlamaktadır.Bitişi ise kültür ve toplumlara göre farklılık göstermektedir.
31 ERGENLİK DÖNEMİ Ergenlik Sosyal psikolojik ,fiziksel değişimlerin bir arada yaşandığı çocuklukla yetişkinlik arasında yer alan hızlı bir BÜYÜME, GELİŞME ve OLGUNLAŞMANIN olduğu gelecekteki yaşantıyı belirleyen dönem olarak tanımlayabiliriz.
32 ERGENLİK DÖNEMİ Ergenlik dönemi (büluğ çağı) yaşları arasında dalgalanmaların yoğun görüldüğü zor bir dönemdir. İnsan yaşamı boyunca sürekli bir gelişim ve değişim içindedir. Gençlik (Ergenlik) dönemi, belki de bu gelişim sürecinin en önemli evresini oluşturur. Çocukluktan erişkinliğe geçiş olan ergenlik dönemi, bireyde gözlenebilen sürekli bir süratli gelişimini kapsamaktadır.
33 ERGENLİK DÖNEMİ "Fırtınalı ve gerginlik" dönemi olarak da açıklanabilen ergenlik, hangi toplumda olursa olsun, her bireyin yaşadığı bir evrendir.
34 Ergenlik dönemi hem ergen için ve hem de ergenin ailesi için zor dönemdir. Aile ergeni anlamakta güçlük çekerken, ergen anlaşılma duygusunu tam olarak yaşayamadığını düşünür. Ebeveyn bu dönem, çocuğunu ne kadar tanır ve bu dönem özelliklerine vâkıf olabilirse ebeveyn- ergen çatışmaları o denli az olur. Ergen bedensel, cinsel, sosyal ve duygusal anlamda farklı bir döneme girmiştir. Bu gelişim sahalarında yaşadığı süreçler sebebiyle ergen kendisini farklı hisseder ve çoğu zaman kendisini tanımlamakta güçlük çeker.
35 ERGENLİKTE BEDENSEL DEĞİŞİM
ERGENLİK DÖNEMİ ERGENLİKTE BEDENSEL DEĞİŞİM Ergenlik büyüme çağı değildir;büyüme çağının bir parçasıdır ve çocuğun cinsel olgunluğa geçişinin göstergesidir.
36 ERGENLİK DÖNEMİ Ergenliği girişte bireysel farklılıklar olabilir
Kızlar erkeklerden önce ergenliğe girer ve boyları onlardan uzun olur. Ergenlik çağında gelişmenin diğer bir yönü de, kilo alınarak ağırlığın artmasıdır. Vücutlarında orantısızlık olabilir Ergenlerin fiziksel gelişmesinde cinsel organlarının gelişmesi çok önemlidir.
37 ERGENLİK DÖNEMİ KIZLARDA:
Kızlarda ortalama ergenlik yaşı 13,5 14 civarındadır. Yaklaşan ergenliğin ilk belirtisi,9 ile 11 yaşları civarında meydana gelen göğüslerdeki şişmedir.Göğüsler bundan sonra ise 7-9 yıl daha büyümeyi sürdürür.
38 ERGENLİK DÖNEMİ Seslerin kalınlaşması Yüzdeki sivilcelerin artması
Ter bezlerinin çalışmasının artması Vücut kokusunun belirginleşmesi Ay hali: Kızlarda omuzlar, yuvarlaklaşır, göğüs ve kalçalarda deri altına toplanan yağ miktarı artar. Göğüs ve kalçalar büyür
39 ERGENLİK DÖNEMİ ERKEKLERDE: Seslerin kalınlaşması
Yüzdeki sivilcelerin artması Yüzde bıyık ve sakalın çıkması Vücutta kıllanma Ter bezlerinin çalışmasının artması Vücut kokusunun belirginleşmesi
40 ERGENLİK DÖNEMİ Erkek çocuklarda ergenlik döneminde kol ve bacak adalelerinde bir gelişme olur. Göğüs kafesi ve omuzlar genişler, vücut ve yüz erkeksi görünüm kazanır.
41 ERGENLİK DÖNEMİ Ergenlik çağının önemli sorunlarından biri de cilt rahatsızlıklarıdır. Sivilce ,ergenlik döneminin cinsel değişimine bağlı bir cilt hastalığıdır.Bazı insanlarda sivilceler ergenlik tamamlandıktan sonra da sürer fakat çoğu zaman ergenliğin tamamlanmasıyla ortadan kalkar.Sivilce konusu o kadar yaygın bir sorun haline gelmiştir ki,bir hastalık değil, normal bir gelişim olarak görülmesi daha doğru olacaktır.
43 ERGENLİK DÖNEMİ Cinsel gelişim başlama yaşı cinsiyet,ırk,iklim ve çevre koşulları,beslenme ve kalıtsal özelliklere göre farklılık gösterir.Sıcak iklim ve deniz seviyesinde yaşayan toplumlarda ergenliğe girme, soğuk iklimlerde ve yüksek rakımlı yerlerde yaşayanlardan daha erken olur.
44 ERGENLİK DÖNEMİ ERGENLİKTE BESLENME:
Ergenlik döneminde büyüme hızı artar.Hem büyümenin hızlanması hem de etkinliğinin artması toplam enerji ve besin öğeleri gereksinimini yaşamının hiçbir döneminde görülmeyecek şekilde yükseltir. Bu dönemde yeterince besin öğesini ve enerjiyi alamayan ergenler gelişimlerine ulaşamazlar ve kötü beslenmeye bağlı bir takım sorunlar da yaşarlar.
45 ERGENLİK DÖNEMİ Bu sorunların başında obezite, zayıflık, anemi (kansızlık),dişeti bozuklukları gelir. Obezite;genellikle kız ergenlerde arasında yaygındır. Bu sorunun nedeni yanlış beslenme ve kızlarda yağ dokusunun gelişiminin erkelerden daha fazla olmasıdır. Ergenlerin sürekli sınırlı beslenmesi (kahvaltı yapmamak,öğün geçiştirmek,rejim yapmak v.b)diğer öğünlerde besin alımını arttırarak obeziteyi tetikleyici etki gösterir.
46 ERGENLİK DÖNEMİ Kız ergenlerde adet dönemlerinde yeterince beslenmemek ayrıca kansızlık yapabilmektedir. Erişkin kemik yapısının %50’sinden fazlası ergenlik çağında oluşur. Bu nedenle bu dönemde günlük kalsiyum alımının önemi artmaktadır.Bu da günlük günlük 3 bardak süt veya yoğurdun yanı sıra 2 dilim peynire eş değerdir. Yine bu dönemde yaşanan önemli sağlık sorunlarından biri de yeme bozukluklar
47 ERGENLİK DÖNEMİ Zayıflamanın takıntı haline dönüştüğü, sürekli kilo verme girişimlerinde bulunulduğu ya da kısa zamanda hızlı kilo verildiği durumlar yemek yemeyi reddetme ve yediklerini çıkarmanın oluşumu açısından risk taşır. Böyle bir durumun ciddiyeti göz ardı edilmemeli ve mutlaka profesyonel yardım alınmalıdır.
48 SAĞLIKLI BESLENME ÖNERİLERİ
ERGENLİK DÖNEMİ SAĞLIKLI BESLENME ÖNERİLERİ Mutlaka kahvaltı yapı ve öğün atlamamaya özen gösterilmeli Oturarak yemek yenmeli ayak üstü atıştırılmamalı Günde en az 3-5 porsiyon sebze veya meyve tüketilmeli Kabuğu soyulmadan yenilebilecek meyveleri iyice yıkadıktan sonra mutlaka kabuklu yenilmeli. Kurubaklagil yemeyi de alışkanlık haline getirilmeli. Haftada en az 3 veya 5 kez yenilmeli
49 ERGENLİK DÖNEMİ Sosis,hamburger,pizza,patates kızarması,döner vb. fast food tarzı yiyeceklerin enerji yoğunluğu yüksek,besleyici değeri düşüktür. Bu tarz yiyecekleri tamamen yenilmesini kesemiyorsak elimizden geldiği kadar az yenilmesini sağlamalıyız.
51 ERGENLİKTE GÖRÜLEN BAZI DAVRANIŞ
ERGENLİK DÖNEMİ ERGENLİKTE GÖRÜLEN BAZI DAVRANIŞ DEĞİŞİKLİKLERİ DİKKATSİZLİK TEK BAŞINA OLMA İSTEĞİ HERKESİ KENDİNE KARŞI GÖRME ETRAFINDAKİ İNSANLARI KIRMA BAŞINA BUYRUKLUK
52 ERGENLİK DÖNEMİ ŞÜPHECİ OLMA DALGIN OLMA ASABİ OLMA SALDIRGAN OLMA
53 ERGENLİK DÖNEMİ AİLE YAŞAMI İLE İLGİLİ KAYGILAR Ergenlik döneminde otoriteye karşı olma, söz dinlememe, eleştirme, hata bulma gencin tutumlarındandır. Gelişme döneminde anne- baba tarafından bazen çocuk, bazen yetişkin gibi algılanan çocuk, ne zaman ne şekilde davranacağını bilemez. Gelişmekte olan bedenine, cinsel ve duygusal gelişimlerine ayak uyduramaz, "kimlik karmaşası"na düşebilir.
54 ERGENLİK DÖNEMİ Yetişkin baskılı ve disiplinli davranmaktan çok, gence karşı sevgi gösteren, güven veren, önemseyen ve değer veren bir tutum içine girmesi onun kimlik geliştirmesini kolaylaştıracaktır. Ergen, birinin karşıtı ikizli duygular dile getirebilir. Yetişkinin uzaktan denetimine ihtiyaç duyar. Aynı zamanda anne-babanın en yetişkinin güvenini kazanmaya, kendine güvenilen bir insan olmaya ihtiyaç duyar. Kendisine güven duyulmaması onda kaygı yaratır.
55 ERGENLİK DÖNEMİ Ergenlik döneminin temel özelliklerinden biri olan güvensizlik, ergenin atılgan, gösterişçi ya da çekingen bir birey olmasına sebep olabilir. Bu evrede ergen, başkalarının kendisi hakkında verecekleri hükümler konusunda aşırı derecede duyarlıdır.
56 ERGENLİK DÖNEMİ Ergen bu dönemde kişilik arayışları içindedir, arkadaş gurupları değişebilir. Ergen kendisi ile çok ilgilidir. Ayna karşısında dakikalarca vakit harcayabilirler. Kararsızdırlar, elbise seçimine ve giyimine önem verirler. Kendilerinin özgür bırakılmalarını isterler. Ebeveyne isyankar tutum içine girebilirler. Bu dönemde okul başarılarında düşme olabilir.
57 ERGENLİK DÖNEMİ İstediği zamanda arkadaşları ile zaman geçirme
Yeterince ciddiye alınmama Özgürlüğünün kısıtlandığını düşünme Cinsel sorunlarını aile ile paylaşamama Ailesinin arkadaş çevresine, tercihlerine, isteklerine karışması Kendine ait özel bir oda isteği gibi kaygıları vardır.
59 SOSYAL HAYAT ÜZERİNDE DUYULAN KAYGILAR
ERGENLİK DÖNEMİ SOSYAL HAYAT ÜZERİNDE DUYULAN KAYGILAR Yalnız olduğunu, yeterince arkadaş edinemediğini düşünmek Tanışmaktan çekinmek ve ne söyleyeceğini bilmemek
60 OKUL HAYATI ÜZERİNDEKİ KAYGILAR
ERGENLİK DÖNEMİ OKUL HAYATI ÜZERİNDEKİ KAYGILAR Çalışma yöntemini bilememe Kendini ifade edememe Dikkat dağınıklığı Çalışmak isteyip de çalışamama Çok sık hayal kurma
61 MESLEK SEÇİMİ İLE İLGİLİ KAYGILAR
ERGENLİK DÖNEMİ MESLEK SEÇİMİ İLE İLGİLİ KAYGILAR Birden fazla mesleğe ilgi duyma Ailenin meslek seçiminde baskın olması Yeteneklerinin farkında olmamak
62 ERGENLİK DÖNEMİ KİMLİK VE ARKADAŞLIK
Bu dönemin temel gelişimsel özelliği kimlik oluşturmaktır. Eğer birey daha önceki gelişimsel dönemlerini sağlıklı bir şekilde atlattıysa ya da gerek ailevi gerekse sosyal ilişkilerindeki çatışmaları çözebildiyse sağlıklı bir kimlik oluşturur.
63 ERGENLİK DÖNEMİ Daha sonraki gelişimsel dönemlere sağlıklı bir biçimde girer ve sürdürür.Kimlik oluşumu özdeşleşme ile başlar.Yani genç çevresinde gördüğü, beğendiği,etkilendiği ve değerli saydığı kişileri kendisine örnek alır,onlarla kendini özleştirir.Bu kişiler gencin öğretmeni, arkadaşı, kardeşi,sevdiği sanatçı ya da bir roman kahramanı olabilir.
64 ERGENLİK DÖNEMİ
65 ERGENLİK DÖNEMİ İşte genç bu kişilerin giyim tarzlarını, konuşmalarını,tavır ve davranışlarını taklit eder,onlarla bu anlamda özdeşleşir.Bu aşırıya kaçmadıkça doğal bir süreçtir.Ergende böyle davranışlar görüldüğünde küçük düşürülmemeli onunla alay edilmemelidir. Çünkü bu doğal bir gereksinimdir ve sonuçta ergen özdeşleşme yoluyla kimliğini bulacaktır.
66 ERGENLİK DÖNEMİ Bu dönemde olumsuz arkadaş gruplarına girebilirler.Olumsuz arkadaş gruplarına örnek ise çete gruplarıdır.Çete gruplarında bulunan gençlerin %90’nın aile içinde problemleri var demektir.Yapılan araştırmalarla bu kanıtlanmıştır.Bu çocuklar ailelerinde bulamadıkları ilgi ve sevgi ihtiyacını grup içinde telafi etmektedirler.
67 ERGENLİK DÖNEMİ Ailelerinden yeterince ilgi görememeleri dolayısıyla olumsuz bir takım faaliyetlere girip(alkol kullanımı,şiddet olaylarına katılma,bir ideolojiye sımsıkı bağlanıp olumsuz etkilerine girme,uyuşturucu kullanımı,cinsel taciz olayları,hırsızlık gibi yasa dışı faaliyetler..)çevrenin ilgisini çekmek isteyebilirler.
68 ERGENLİK DÖNEMİ ERGENLERLE NASIL İLETİŞİM KURULUR Anne babalar ya da öğretmenler genelde gençlerle iletişim kurduklarını sanırlar.Ancak gençler konuşurken ikaz,önerilerde bulunma, hatırlatma,yargılama gibi pek çok iletişim engelleri ile aslında genci dinlemezler.Bu durumda genç kendini duyulmamış,anlaşılmamış ve kendisi ile ilgilenilmemiş hissederek iletişimi keser.
69 PEKİ GENCİ DİNLERKEN NE
70 ERGENLİK DÖNEMİ Sessizce dinlemeli ve bu davranışımızla onu kabul ettiğimizi göstermeliyiz.Karşımızdaki bireyi kabul ettiğimizi hissettirerek bizimle daha fazla şey paylaşmasını sağlamak için sessizlik güçlü bir iletişim olarak kullanılabilir
72 ERGENLİK DÖNEMİ Aynı zamanda ona dinlediğimizi hissettirmek için arada karşımızdaki gencin söylediğini kendi kelimelerimizle ona geri iletme biçimini de kullanmalıyız
73 ERGENLİK DÖNEMİ ANNE-BABA OLARAK NE YAPMALIYIZ? Ergen her şeyden önce anlaşılma ve değer görme duygusunu yaşamalıdır. Bu nedenle ebeveynin bu duyguları yaşatma adına söz ve davranışları konusunda hassas olması gerekir. Aksi takdirde ergen bu duygularını tatmin adına farklı çevrelere ihtiyaç duyacaktır. Ergenle fikir alışverişleri yapılmalı; ergen, aile konuları dışında tutulmamalıdır.
74 Nasihatler genellikle işe yaramaz, sadece ergenin o an ebeveyni dinlemesini sağlar, uzun vadede çözüm değildir. Ergenin arkadaşları eleştirilmemeli, ebeveyn bu konuda ergenin arkadaşlarını tanıma yoluna gitmeli ve bunu çocuğuna hissettirmelidir. Akabinde şayet hoş olmayan bir durum varsa bu, ergenle paylaşılabilir. Fakat tanımadan eleştirmek ergenin anne- babasını haksız bulmasından başka bir işe yaramaz.
75 ERGENLİK DÖNEMİ Ergene karşı yetişkinin baskı ve yasaklara dayanan disiplin anlayışı, olumlu ve yapıcı olması gereken bu evreyi, çatışmalarla dolu, olumsuz bir döneme dönüştürebilir. Genç, ana-babasına güven duyduğu ölçüde, sorunlarına onları da ortak eder ve böylelikle çözümü kolaylaştırmış olur. Diyalogun çocukluk yıllarından bu yana kopuk olması, gençlik döneminde gencin ana- babasıyla zıtlaşmasına, kutuplaşmasına sebep olabilir. Zaman içinde genç gibi, ana - babası da, birbirlerinin varlıklarından rahatsız olmaya başlarlar.
76 ERGENLİK DÖNEMİ Kuşaklar arası çatışmaya sebep olan diğer etkenlerin başında, büyümeyle yeni olanaklar edinen ergenin kendini yetişkin olarak kabul ettirme çabası gelir. Ergen bu yolla kişiliğini kabul ettirmeye çalışır. Davranışlarından dolayı kendisine çocuk muamelesi yapılan genç, sık sık isyan eder. Aile için de ergene yöneltilen farklı tutumlar, ergenin dengesizlik ve kararsızlığını artırırlar. Örneğin, bir gün: "Sen daha çocuksun, bunu bilmezsin!" diyen bir yetişkinin, bir başka gün: "Kocaman bir adam oldun, hala bilemiyorsun!" şeklindeki suçlaması, ergeni dengesizliğe iten bir sebeptir.
77 ERGENLİK DÖNEMİ Ergenin görüş ve düşüncelerini hiçbir zaman bir tebessüm, ya da alaylı bir gülüşme ile karşılanmamalı, ya da kendisine "Bu konular hakkında sen ne bilirsin ki?", "Onları düşünebilmek için daha çok küçüksün!" gibi sözler söylenmemelidir. Eğer ergen, evde kendi gücünü kanıtlayacak bir girişimde bulummuşsa, bu faaliyetini sürdürebilmesi için kendisine cesaret verilmelidir. Ergenin ilk girişimleri uygunsuz ve başarısız bile olsa, tavır değişmemelidir. Bu işlemde ana-babanın sabrı gerekebilir. Anne-babalar, öncelikle bu evrenin, gelişim gereği, geçici bir bunalım dönemi olduğunun bilincinde olmalıdırlar.
78 ERGENLİK DÖNEMİ Bunun yanında; anne-babalar objektif, dengeli, sabırlı ve kuvvetli olmaya özen göstermelidirler. Ergeni başkalarının önünde eleştirmemeye, davranışlarını başkalarıyla kıyaslamamaya özellikle dikkat etmelidirler. Ergenin artık bir çocuk olmadığının, sözle ve davranışla hatırlatarak, onun için gerekli olan destek ve güveni sağlamalıdırlar.
79 ERGENLİK DÖNEMİ Kısaca, kuşaklar arası çatışmaları ortadan kaldırmak için, yetişkinlerle ergenler arasında dengeli ve düzenli bir iletişim kurarak diyalogu gerçekleştirmek ve ortak değerler oluşturmak, en akıllı çözüm yolu olmaktadır.
80 ERGENLİK DÖNEMİ Sevgi eksik edilmemelidir. Evdeki genel ortamın gergin olmamasına dikkat edilmelidir. Ergenlik dönemi çatışmalı ve gergin geçiyorsa bir uzmandan destek alınmalıdır.
81 BURDA OLDUĞUNUZ İÇİN TEŞEKKÜRLER …
"ÇOCUKLUK VE GENÇLİK DÖNEMİ GELİŞİM ÖZELLİKLERİ SEMİNERİ" indir ppt
SULTANHANI ATATÜRK İLKOKULU