Download "Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Gastroenteroloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 17 Ocak 2017 Salı"
1 Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Gastroenteroloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 17 Ocak 2017 Salı Yandal Ar. Gör. Uzm. Dr. Nihal Uyar Aksu
2 ÇOCUK GASTROENTEROLOJİ BD OLGU SUNUMU Dr.Nihal Uyar Aksu
3 9 yaş kız hasta Başvuru yakınması: Kabızlık
4 Öykü: Hastanın 6 aylıktan itibaren kabızlık şikayeti varmış. 3-4 günde bir kakasını yapıyormuş. Kakası çok sertmiş. Kakasını yaparken ağlıyormuş. 1 yıl önce Sakarya da Çocuk Cerrahisi tarafından değerlendirilmiş. Fizik muayene ve kan tahlillerinde özellik saptanmamış. Kabızlık tedavisi verilmiş. Aile kullanmamış.
5 Özgeçmiş: 3750 gr, C/S, 38+2 GH doğum Geçidiği hastalıklar: Özellik yok Soygeçmiş: Anne, 41 yaş, S-reaktif hipoglisemi Baba, 45 yaş, S-S Akrabalık: yok 1.çocuk: Hastamız 2.çocuk: 6 yaş, E, S-S Ailede sürekli hastalık: Özellik yok
6 Fizik muayene: Boy: 136 cm (46p) Ağırlık: 30 kg (58p) Boya göre ağırlık: %95 BMİ: 16,2 (40p) Sistemik muayeneler doğal
7 PATOLOJİK BULGU Kronik kabızlık ÖN TANILAR?
8 Hangi tetkikleri isteyelim?
9 Laboratuvar AST: 23 U/L ALT: 12 U/L Ca: 9,3 mg/dl TSH: 1 miu/l st4: 1,3 ng/dl Wbc: 8220/mm3 Neu: 4930/mm3 Hgb: 12 g/dl MCV: 81,2 fl Plt: /mm3 Total iga: 119 mg/dl TTG IgA: >200 RU/ml
10 Üst GİS endoskopisi: Duodenumda yaygın taraklanma manzarası
11 Patoloji: Duodenumda villuslarda küntleşme, kriptlerde hiperplazi, intraepitelyal lenfositoz, plazma hücrelerinden zengin yangısal infiltrasyon. İmmünohistokimyasal incelemede CD3 boyası uygulanmış en yoğun yerinde 100 enterositte 72 intraepitelyal lenfosit Histopatolojik bulgular gluten enteropatisi ile uyumlu
12 Çölyak Hastalığı Tahılların içerisinde bulunan gluten bileşenine karşı genetik duyarlılığı olan kişilerde ince bağırsak mukozasında inflamasyon ve hasarla sonuçlanan otoimmun bir hastalık.
13 Hangi tahıllar tetikler? Buğday Arpa Çavdar Yulaf
14 Epidemiyoloji Avrupa ve ABD de çocuklardaki prevelansı 1/80 ile 1/300 arasında bildirilmiştir. Kızlarda erkeklere göre yaklaşık olarak iki kat daha sık
15 Yüksek riskli gruplar: Çölyak hastalarının 1. ve 2. derece yakınları Down sendromu Tip 1 DM Selektif iga eksikliği Otoimmun tiroidit Turner sendromu Williams sendromu Addison hastalığı
16 Genetik faktörler Patogenez HLA DR3-DQ2 ve/veya HLA DR4-DQ8 allellerinden en az birinin varlığı Normal popülasyonda %40 Çölyak hastalığı olanlarda %99 HLA DR3-DQ2 nin homozigot olarak bulunduğu bireyler en yüksek riski taşımaktadır.
17 Otoimmünite Doku transglutaminaz intraselüler bir enzim olup, mekanik irritasyon veya inflamasyona yanıt olarak enflamatuvar ve endotelyal hücrelerden, fibroblastlardan salgılanır. Buğdaydaki gluten gibi glutaminden zengin gıdalarla çapraz bağlantı oluşur. Gluten içindeki glutamin artıkları glutamine deamide olur. Deamidasyon gluten peptidleri içinde negatif yük oluşturur. Böylece HLA-DQ2 ve DQ-8 e bağlanmaları arttırarak T hücrelerini uyarıcı kapasitelerini yükseltir.
18 Çevresel faktörler Beslenmede buğdayın önemli yer tuttuğu toplumlarda sıklık daha yüksek Anne sütünün uzun süre verilmesi ve anne sütü alırken 4-7. aylarda gluten içeren tahıllı ek gıdalara başlanması koruyucu Viral enfeksiyonlar, sigara, gıda katkı madderleri hastalığın ortaya çıkmasında olumsuz etkili
19 Klinik Klasik/Semptomatik çölyak hastalığı: 6-24 ayda Kronik ishal İştahsızlık Karın şişliği, karın ağrısı Büyüme-gelişme geriliği Kilo kaybı Kusma Ciddi malnütrisyon
20 Büyük çocuklar ve erişkinlerde; Kabızlık İshal Gaz ve karın şişliği Büyüme geriliği Kilo kaybı Ciddi anemi B vitamini eksikliğine bağlı nörolojik sorunlar Osteopeni
21 GİS dışı bulgularla seyreden/atipik çölyak hastalığı : Boy kısalığı,pubertede gecikme Serebral kalsifikasyon, epilepsi, serebellar ataksi, periferal nöropati, depresyon, dikkat eksikliği, baş ağrısı Karaciğer testlerinde bozulma Demir eksikliği anemisi Dermatitis herpetiformis Aftöz stomatit Diş minesi bozuklukları Rikets, osteoporoz Artrit Adet düzensizlikleri Tekrarlayan düşükler, infertilite Alopesi
22 Sessiz çölyak hastlığı: Yakınma yoktur. Pozitif serolojik test ve biyopsi kanıtı Genellikle yüksek riskli grupların taranması ile saptanır.
23 Potansiyel çölyak hastalığı: Anti-endomisyum iga ve/veya doku transglutaminaz iga pozitifken ince bağırsak biyopsileri normal veya minimal değişiklik gösteren olgular Genellikle yüksek riskli grupların taranması ile saptanır. Genotipleri çölyak ile uyumlu Belirti ve bulgular bulunabilir veya bulunmayabilir
24 TANI SEROLOJİK TESTLER İNCE BAĞIRSAK BİYOPSİSİ GLUTENSİZ DİYETE YANIT
25 SEROLOJİK TESTLER: Tanı Gluten içeren gıdalarla beslenirken ve total iga normal iken... Doku trasnglutaminaz iga (TTG iga) Duyarlı ve özgün >10 kat daha anlamlı
26 Anti-endomisyum iga (EMA iga) İki yaşın altında TTG iga ile birlikte değerlendirilir. Anti-gliadin iga Duyarlılık ve özgüllük düşük Deamide gliadin peptid iga İki yaşın altında şüpheyi güçlendirir.
27 Doku transglutaminaz igg Selektif iga eksikliğinde Deamide gliadin peptid igg Selektif iga eksikliğinde şüpheyi güçlendirir.
28 BiYOPSi: TTG ve/veya EMA antikorları pozitif bulunan tüm olgulardan tanıyı kesinleştirmek için ince bağırsak biyopsisi alınmalıdır!
29 Seroloji negatif bulunsa bile güçlü klinik şüphe varlığında biyopsi örnekleri alınması uygundur. Biyopsi glutenli diyet alırken yapılmalı! Çoklu örnek alınmalı!
30 ÇÖLYAK DOKU GRUBU? Tanı koydurmaz! Tanı güçlüğü yaşanan hastalarda dışlama amaçlı Risk grubu taramasının devam gerektirdiği hasta seçiminde
31 PATOLOJİ İntraepitelyal lenfosit artışı Lamina propriada plazma hücrelerinin, lenfositlerin, mast hücrelerinin ve eozinofillerin infiltrasyonu Kript hiperplazisi Kısmi/Total villus atrofisi Düzleşmiş, küboid, psödostratifiye olmuş epitel hücreleri
32 TEDAVİ ÖMÜR BOYU GLUTENSİZ DİYET
33 PROGNOZ Diyete uyulduğunda oldukça iyi Diyet bozulduğunda ya da uyulmadığında erişkin dönemde malignite riski söz konusudur. Diyete başladıktan 6 ay sonra histoloji düzelir. Antikorlar diyet sonrası 6 ay-1 yılda negatifleşir.