"Lolita hakkında bana bilgiçlik taslayan adamlar"
ABD’li yazar Rebecca Solnit, geçtiğimiz günlerde bir yazı yayınlayarak, Nabokov’un romanını okurken Lolita ile özdeşleştiğini açıkladığı gün “arı kovanına nasıl çomak soktuğunu” anlattı. Solnit, “Lolita hakkında bana bilgiçlik taslayan adamlar” başlıklı yazısında aldığı eleştirileri değerlendirdi.
Buna göre, her şey Equire dergisinde geçen ay yayınlanan “Erkeklerin Mutlaka Okuması Gereken Seksen Kitap” listesini “Kadınların Okumaması Gereken Seksen Kitap” başlığıyla eleştirdiğinde başladı. Solnit, listede sadece tek bir kadın yazarın (Flannery O’Connor, İyi İnsan Bulmak Zor) bulunduğunu hatırlatarak şöyle devam etmişti: “Bence bazı kitaplar, kadınların neden değersizmiş, bir hiçmiş ya da şeytanın ta kendisiymiş gibi görüldüklerini madde madde açıklar nitelikte.”
Aynı yazıda Jack Kerouac’in Yolda kitabına da değinmiş, “Kitaptaki ana karakter Latin Amerikalı kadın işçiyle ilişkiye girip ardından onu umursamadan terk ediyor, bir yandan da kendisini çok derin ve duygusal bir insan zannediyor. Kerouac’in de sizin kendinizi ana karakterin yerine koyduğunuzu varsaydığını fark ettim,” ifadelerini kullanmış, kendisini ana karakterin değil, o Latin Amerikalı kadının yerine koyduğunu yazmıştı; “Tıpkı Lolita’da yaptığım gibi...” İşte, bu son vurgu üzerine Solnit şimşekleri üzerine çekti. “Lolita hakkında bana bilgiçlik taslayan adamlar” başlıklı yazısında eleştirileri şöyle yanıtladı Solnit:
“Önceki gün kitaplar hakkında birkaç feminist görüş bildirdiğim için bir nevi arı kovanına çomak sokmuş gibi oldum. Yazdıklarımın tamamı bir anda Lolita’ya indirgendi. En sevdiğim romanlardan bazıları oldukça sığ yorumlarla küçümsendi. Yazıma yorum yapanlardan birine göre, Lolita’yı okuyup kendimi karakterlerin biriyle özdeşleştirmem Nabokov’u hiç anlamadığım anlamına geliyormuş. Açıkçası bu yorumu görünce ‘Lolita’yı Ataerkil Tavırla Okumak’ adında bir kitap var mı acaba diye merak etmedim değil.
“Romanların, okuyucu kendisini içindeki karakterlerle özdeşleştirebildiği için güzel olduğu savunulur. İnsanlar kendilerini Gılgamış ya da Elizabeth Bennett’la özdeşleştirince hiç sorun çıkmaz. Ancak kendinizi Lolita’yla özdeşleştirip bu kitabın, beyaz bir adamın yıllar boyu aynı çocuğa pek çok kez tecavüz etmesiyle ilgili olduğunu söylediğinizde kıyamet kopuyor. Acaba Lolita’yı okurken temayı ve karakterleri anlayıp özümseme kısmından kaçınmamız mı gerekiyor? Kitabın yazarının sizin deneyimizinde hiçbir rolü yok mu?”
Solnit, yazısına gönüllü asistanlarından birinin yazdığı yanıtı da aldı: “Nazik, liberal erkek geldi ve bana sanki ben bunu hiç bilmiyormuşum gibi, kitabın kinayeli bir üslupla yazıldığını açıkladı. Evet, kitabın üslubu kinayeli ama aynı zamanda bu roman, çelimsiz bir çocuğu yıllar boyunca tekrar tekrar suistimal eden yaşlı bir adamı konu ediyor.”
Bir diğer “nazik ve liberal adam” da yazara, “onun sanattan anlamadığını; kendisininse bir romanı, etraflarındaki erkekleri iğdiş eden kadınlarla ilgili olsa bile, şayet güzelse mutlaka okumak isteyeceğini, hatta birden fazla kez okuyabileceğini,” yazmış. “Elbette edebiyatta bu tarz yazınlar yok ve eğer bu nazik, liberal adam iğdiş edilen erkeklerin konu edildiği ve üstelik bu işlemin bir tür kutlamaya dönüştürüldüğü onlarca kitap okusa, muhtemelen etkilenirdi,” diyor Solnit. Ardından da, bu noktada erkeklerin bu görüşlerinin onu yaralamadığını, sadece anlattıkları bu deli saçmalarını şaşkınlıkla dinlediğini dile getiriyor: “Sanki bir laboratuvarda çalışıyormuşum da bu adamlar bana her an kusursuz denekler sunuyorlarmış gibi...”
Yazarın Türkçede Bana Bilgiçlik Taslayan Adamlar adlı bir kitabı da bulunuyor.
* Çeviren: Duygu Bulut
Sosyal medya Zadie Smith'i "tehdit ediyor"
Sosyal medya kısa sürede birçoğumuzun hayatının ayrılmaz bir parçası haline geldi. Pek çok yazar da bu genellemenin dışında kalamıyor; J. K. Rowling ya da Stephen King gibi ünlü yazarların Twitter sayesinde "bir tık" uzağımızda olmasına alıştık denebilir.
Charles Dickens'ın gözünden Hans Christian Andersen
Misafirperverlik kültürümüzün önemli bir öğesi. Tüm dünyada misafirperverliğimizle bilinir oluşumuz boşuna değil... Ünlü yazar Charles Dickens da misafirperver biri olarak bilinirmiş; fakat ünlü masalcı Hans Christian Andersen'i 1857 yılında evinde misafir etmesi, ikili arasındaki dostluğun da sonu olmuş!
Sineklerin Tanrısı bu kez kadınları anlatacak
Nobel Edebiyat Ödülü sahibi William Golding'in 1954 yılında kaleme aldığı Sineklerin Tanrısı aynı zamanda yazarın başyapıtı da sayılıyor.
Murathan Mungan İzmir'de okurlarıyla buluşacak
Murathan Mungan İzmir Mimarlar Odası tarafından düzenlenen "Edebiyatta Mimarlık" başlıklı bir söyleşi ile İzmirli okurlarıyla bir araya geliyor.
Harry Potter hayranlarından cinsiyet eşitliğine destek
Harry Potter hayranlarından oluşan aktivist grup Harry Potter Alliance ve eğitimde eşitlik sağlamak üzere çalışan She's The First adlı organizasyon cinsiyet eşitliğini savunan bir kampanya için bir araya geldi: A World Without Hermione.
Tarkan Kaynar ile söyleşi:
"Hayvanlar her zaman ilacım olmuştur."
1 - Sosyal medya Zadie Smith'i "tehdit ediyor"
2 - Karanlıktan süzülüp gelen vicdan
3 - Shakespeare & Co ve dünyanın en güzel tarihi kitabevleri
4 - Yalnız adamlar, kargalar, rüyalar: Cemil Kavukçu