Çorumlu Kürt ile Çorum’daki Kürt
Avr. 03 Medyadan 11 comments
Yıllar sonra doğduğum topraklara; Çorum’a geldim. Sanıyorum buradan sizlere ulaştırabileceğim çokça ‘anı’ birikecek. Bu anıların tatmin etmekten ziyade; hüzünlenmeye ve düşünmeye yol açacağını ise bilmelisiniz.
Bugün, bir de memleketimi gözleyip yorumlamak istedim… Çorum’da hiç de azımsanmayacak Kürt nüfus mevcut. Ağırlıkla Sungurlu İlçesi ve köylerinde yaşasalar da; keşfe çıksanız, şehrin hemen hemen bütün köyünde-kasabasında rastlaşmanız mümkün. Tahmin ettiğiniz gibi yıllar önce sürgüne uğramış Kürtler yaşıyor burada. Mesela hangi dönemde yaşadığına emin olmadığım dedelerimin dedeleri, Malatya’dan göç etmişler…
Yine de şimdilik Çorum’u benimsemeyen bir ‘zorunlu göç mağduru’na denk gelmedim. Lakin buna sebep olan şey bir ‘uyumluluktan’ ziyade; asimilasyona eğilen boyunlar, ne yazık ki…
Kürt olduklarını asla inkar etmezler; özel araçlarında Kürtçe müzik dinler, kendi aralarında Kürtçe konuşurlar. Ama, bir kez daha ne yazık ki; bu kadar! Örneğin bir anadil talebi pek de alışılmış değil Çorumlu Kürtlerin genelinde. Veya, Demokratik Özerklik onların pek de tartıştığı proje değil. Çorumlu Kürtler için sanki ‘her şey tıkırında’ ilerliyor.
Siyasi eğilimlerine göz atınca, asimilasyonun derinliğine de inmiş oluyoruz aslında. Zira sanki ezilen ulusun unsurları değilmişçesine; ortalama MHP’li, CHP’li ve AKP’li Kürtlere rastlamak da, hiç uzak bir ihtimal değil bu topraklarda… Çünkü, birçoğu kendilerinin egemen ulusla aynı haklara sahip olduğu algısıyla yaşıyorlar. Haliyle, tipik bir Türk coğrafyasındaki seçmen profili, buradaki Kürtler için de geçerliliğini sürdürebiliyor.
En ilgi çekici ve üzerinde kafa yormaya değer olan ise, Çorum’a göç etmiş Kürtlerde değil; Çorum’dan göç etmiş Kürtlerde Kürt partilerine veya sol-sosyalist siyasetlere sempati daha yüksek. Şehrin içme sularıyla alakalı olduğunu düşünmüyorum! Çorum’daki ilerici kesimlerin ve Alevilerin bir kısmı ‘80’deki olaylar sonrasında şehri terk ederler mesela. Bu, o dönemde şehirdeki gücü yadsınamaz CHP’nin giderek gerilemesine; şimdilerde de AKP’nin güçlenmesi gibi serüvenlerin başlangıç noktası kabul edilebilir. Diğer yandan, örneğin Kürt hareketi bir Çorumluya onun memleketinde değil; başkaca şehirlerde ulaştığında, açık ki dönüşümünü sağlayabiliyor. Çorumlu olmak ve Çorum’da yaşamak arasındaki farkı gözardı etmemek lazım!
Kürt hareketinin Anadolu Kürtleriyle arzu edilen düzeyde iletişim kuramamasının, yukarda kabaca değinmeye çalıştığım ‘verilerde’ payı yok, diyemeyiz. Yine de, görüştüğüm bazı hemşehrilerim şehrin belirli bölgelerinde Kürt partilerine de oy çıktığını hatırlatmamı istediler.
TÜSİAD anlar mı Kürdün halinden?
Ezilen ulusun politik çıkarlarının her tahlilde işçi ve emekçilerin sınıfsal çıkarlarıyla örtüşmesini şart koşmak kabalık olur; karakteristik birçok özelliği gereği denk düşen yöntem ve beklentideki iki kutba dikkat çekiyor olsak da… TÜSİAD’ın yeni anayasa önerisi ve buna bağlı olarak yarattığı ‘radikal’ gündem, yine kendisi tarafından, sahip çıkılmayarak çürütülmek istendi. Bir başka kabalık örneği olarak „patronlar ne anlar bizim halden“ dememeye gayret gösterecek olsam da; ‘kabalığın’ altında yatan gerçeklere de kısaca vurgu yapmadan geçemeyeceğim.
Hükümet’in Kürt sorunundaki kimi ‘adımları’ malum; içtenlikten yoksun. Dün ‘kabile reisi’ dediği Barzani’ye bugün ‘kardeşim, yakın dostum’ diyen Erdoğan liderliğindeki Hükümet ne kadar inandırıcıysa; ben, TÜSİAD için de pek farklı düşünemiyorum. Sadece kar amacı niyetiyle bütünlük kazanmış bir kurumdan, çoğunluğu yoksul olan Kürt toplumunun özlemleri adına cesaret beklentisine girilmesinin; hayırlara hiç de vesile olacağı fikrinde değilim ayrıca. Örneğin yerel yönetimlerin yetkilerinin artırılması, Kürtçe eğitim gibi konularda TÜSİAD samimi davranmadığı gibi; kamuoyuna TÜSİAD’ın görüşleri olarak yansıyan önerilerin de, arkasında durmadı. Genellikle sorunu ‘bireysel’ haklar üzerinden ele almak; sorunu hiçe saymak ve çözümü de diretmemek anlamına geliyor. Kısacası, TÜSİAD en azından Kürtlerin talepleri için kayda değer bir rol oynayacak durumda değil. Düşünsenize, Demokratik Özerkliğin ekonomi politikasındaki halk lehine sonuçları, TÜSİAD’ın ilgisini niçin çeksin?
Kürtlerin kendisine ‘yabancı’ bu çevrelerin bir ileri iki geri atılan ‘adımlarına’ ihtiyacı olduğunu da düşünmüyorum. Özellikle son aylardaki sokak gösterileri; halkın ivedilikle ama onurluca aradığı çözümü, milletvekillerinin de halklaştığının hayran edici resmi adeta düzen savunucularını titreten sahneler oldu. Sivil itaatsizliğiyle dahi savaş yanlılarını ‘ürküten’ bir toplumun, hiç de para babalarına ihtiyacı olmayacaktır.
Ali Barış Kurt/03 Nisan 2011
← « Türk devleti soykırım suçlusu »
Şivan’ın adı, Ali Baran’ın tadı var →
11 comments on “Çorumlu Kürt ile Çorum’daki Kürt”
Veysel dit :
ali baran makalenizi okudum,çok beğendim,çünkü çok derinlikli ve düşündürücü.aynı zamanda gerçekçi tebrik ederim.tarih bizi türklerle eşit haklarla bu ülkede yaşamayı zorunlu kılmış,artık kimse bundan kaçamaz,otuz yıl yakın süreç,seksen yıl önceki derken artık başımızı mumun altından çıkarma zamanı gelmiştir…. muşun kürtlerindenim,saygılar.
çorumlu dit :
Bende bir Çorumlu olarak Çorumda Kürt nüfusu olduğunu biliyorum bnim babaannem de Kürttü babaannem 1943 doğumlu ve sülalesine bizim köyde Kürtler derler bunlar Kürt kökenli olduklarını bilirler fakat kültürel anlamda kürtlükle ilgileri olmadığı için kendilerini Türk hissedip Türk görürler bu asimilasyon zorla yapılan bişey değildir. Devlet 90 yıldır yurttaki Türk olmayan herkesi zorla asimile etmeye çalıştı zorla asimile edilmek istenen hiç bi Kürt asimile olmadı asimilasyon zorla değil kaynaşarak olunur bizim köydeki gibi doğuda olduğu gibi Muşun Kürdü olan arkaş bilir belki bu durum Muş içinde geçerli muştaki yerli türklerde kürtçe konuşurlar kürt kültürü etkisinde harmanlanmış yaşamış ve kürtleşmiştirler zorla yada bizde oldğu gibi kaynaşarak bilemem böyle doğuda asimile olan Türk sayısı batıda asimile olan Türk sayısından daha fazladır kürtleri bu asimilasyon meselelerini kurcalamaları Türk olarak hoşuma gidiyo böylelikle doğudaki kürtleşen türklerde aslı kimlik bilincine ulaşacaklardır böyle devam etmenizi istiyorum vatanı milleti Türkiye devletini seven herkese selamlar saygılar
juin 13, 2013 à 5:37
saygılar hemşerim dedelerinin dedesinin malatyadan geldiği varsayımı ile yazdığınız makale ne kadar inandırıcı olabilir ki…
octobre 1, 2013 à 10:49
Sevgili Ali Barış Kurt, bende Çorum’un sungurlu ilçesinde yaşayan bir kürdüm. Tam bu bahsettiğiniz mesele ile ilgilenirken yazınıza rastladım. Annem ve babam kürt ancak kürtlükten bana kalan yalnızca bir dil. Onun dışında aynen söylediğiniz gibi bir Türk gibi yaşıyoruz. Ve ben bunu ancak Çorum’un dışına çıktığımda fark edebiliyorum. Şuan için en önemli hedefim nereden göç ettiğimizi bulup, o toprakları ziyaret edebilmek. Ama iğne ile kuyu kazıyorum. Çünkü hiçbir aile büyüğümün bu konu hakkında bir fikri yok ve ne yazık ki merak bile etmiyorlar.
ali yaşar dit :
mai 3, 2014 à 5:01
bende çorumun bayat ilçesinde bir köyde dünyaya geldim kürdüm köyümüzde kürtde var türkde ama kürtlerin nüfüsu daha fazla kürtçe konuşabiliyorum anlayabiliyorumda bizim köyden hariç çevresinde onlarca kürt köyü var bende araştırıyorum malatyadan göç ettikleri söyleniyor
halil ibrahim ayranlıoğlu dit :
juin 11, 2014 à 10:26
bizde aile olarak doğudan gelme kürtlerdeniz ama nereden geldik tam bilmiyoruz dedemiz gelmiş o yıllarda halfeti olarak söyler ama köyümü ilçesimi bilmiyoruz soyisim olmadığından kimin nesi bilmiyoruz ama tam bir türk gibi büyüdük aile olarak ben kürt olsamda genetik olarak bir türk boyunun kolu alarak düşünüyorum kimliğimi 400 000 000 milyon türk nüfüsunun dillleride farklı zaten bütün güneydoğu ve doğu türk aşiretlerinin topraklarıydı sadece kurmanci o yörelerde fazla konuşulduğu için bediuzzamanın söylediği gibi kürt bölgesi olarak değerlendiriliyor yoksa bir kimlik değerlendirmesi değil inşallah gelecek zamanda geçmişimiz olan urfa halfeti olarak bildiğimiz bölgedeki idareciler bizim hakkımız olarak toprakları bize iade ederler dedem oradan gelirken yüzlerce dönüm topraklarını bırakmışta gelmiş ona tekrar sahip olacakmıyız eski aşiretimle tanışmak ve alıkonan eski topraklarımıza kavuşmak istiyorum
avril 2, 2015 à 9:27
Aşalım artık bu muhabbetleri göçle coruma gelmiş olabilir tabiki
mai 18, 2015 à 10:23
Yazı bazı yönlerden cok eksik.Ama yinede uğraşılmış.Çorumun yerlisi Türktür kendinizde dediğiniz gibi farklı illerden zamanında göç etmiş olabilir.Mesela Van’ın aslında birçok yerliside türk ben Vanlıyım ve Türküm.
Atesi_calmak dit :
mai 26, 2015 à 12:21
Evet,bir Tokat lı olarak,Çorumda bi hayli Kürd nüfusu olduğunu ben de bazı kaynaklar da rastlamıştım.Aslında,ben Tokatlıyım ve Tokat ta da,azda olsa azımsanmayacak,bir Kürd nüfus var,onlarca Kürd köyü var.Yozgat ta da var,Kırşehir de de var.Ben Alevi Türkmen kökenden gelen bir ilerici olarak,Kürd halkının ve bütün dünya da ki ezilen halkların,haklı ve meşru kimlik mücadelesini destekliyorum,her onurlu insan gibi,ezilenlerin yanındayım.Fakat burada,paylaşılan bilgilerin,yanlış anlaşılmaması için,bir şeyi hatırlatmak istiyorum:Tokat,Çorum,Amasya,Yozgat gibi yerlerde,son cumhurbaşkanlığı seçimlerinde,HDP oylarını katlayarak,hepsinde %1 den fazla oy olarak,oylarını bi hayli artırmıştır ve genel seçimlerde,daha da artıracaktır.Lakin,bu bölgede HDP’nin almış olduğu oylar,sanıldığı gibi,Kürd oyları değildir,belki çok küçük bir kesimi olabilir.Bölgede ki ilericiler ve yavaş yavaş,HDP ye yönelen çoğunlukla Türkmen Alevilerden alınmış oylardır.Şimdi Tokat ta onlarca Kürd köyü var,bunların %90 dan fazlası da Sünni inançlı(Alevi Kürd köyü sayısı,225 alevi köyünden toplasan 10 köy bile çıkmaz) ve Sünni inançlı Kürdler,maalesef AKP ve MHP nin oy deposudur.Çorum da da alevi olanları haricinde durumun farklı olduğunu düşünmüyorum.Bir çoğu da aktif olarak,Kürdçe konuşmasına rağmen ve Kürd oldukları hem kendileri hemde,onları tanıyan herkes tarafından bilinmesine rağmen,siyasi durum,maalesef içler acısı.
doğma büyüme çorumluyum hiç çorumlu kürt görmedim.bu başlığı değiştirin amacınız ne ben tam anlayamadım.Kürtlerin hakları filan demişsiniz ya türklerin hakları ne olacak? bundanda bahsetseydiniz keşke
orta anadolu da bilinenin aksine çok fazla kürt yerleşim yerleşim yeri bulunmaktadır. En yoğun olduğu şehir konyadır.( cihanbeyli, kulu ve yunak ilçelerinin nüfusunun neredeyse tamamı kürttür. ) daha sonra sırasıyla kırşehir, yozgat, çorum vs sıralanmaktadır. Bende bir konya kürdü olarak şunu belirtmek isterim yaşamış olduğumuz çoğrafyada kimlik bilincimizi yitirmemiş bunmakta olup yazıda belirtenin aksine örf adet ve geleneklerimiz asıl önemlisi dilimizi günümüze dek korumaktayız.