Eğri Kalmus Bitkisi | stabilyasam
Buradasınız: stabilyasam / Bitkisel Analizler / Eğri Kalmus Bitkisi
Gönderen: osm@n Bitkisel Analizler Yorum Yok 122 views
Egri kalmus bitkisi
Çok Yıllık | 0,4-1,3 metre | 6-8 Aylar | Ca,Na,Ho | Kökü
Yılanyastığıgillerden, Aronstabgewâchse, Araceae
Eğri kökü; Calami rhizom
Eğri Yılanyastığıgillerin alt grubu olan Calamusgillerden olup 3 önemli alt türü vardır. Bunlar; Asya Eğrisi; A.C.var.Anustatus BEES. (A.C.var.verus), Amerika Eğrisi; A.C.var.Amerikanus WULFF. Ve Türk Eğrisi; A.C.var.Calmus’u (A.C.var.vulgaris) sayabiliriz. Bunlardan Asya eğrisi Tetraploid, Türk eğrisi Triploid ve Amerikan eğrisi Diploid tipleri olup birbirinden ayrı kimyasal ırklardır. Osmanlılar zamanında 1550 yılında Anadolu’dan Avrupa’ya götürülmüş ve buralarda yetiştirilmeye başlanmıştır. Zamanında Altınordu Türk devletine ait olan şimdiki Rus topraklarında Tatarlar yerleştikleri yerlere Eğriyi de götürerek oralarda kültür bitkisi olarak yetiştirmişlerdir. Çünkü bitkinin suyu temizlediğine inanmışlardır. Bu nedenle bitkiye Azak Eğri de denir. Vatanı Hindistan, Tayland ve Çin gibi tropik ülkeler olup onlardan İranlılara, onlardan da Türklerden Avrupa’ya yayılmıştır. Eskiden başta mide ve bağırsak rahatsızlıklarına karşı kullanılmıştır.
Eğri 40-130 cm boyunda olup dikine yükselen eskrimci kılıcına benzeyen yapraklardan meydana gelir. Yaprakları ince uzun, kenarları hafif dalgalı ve yeşil şekildedir. Çiçekleri yapraklarının ortasının alt kıs-mında mısır koçanı şeklinde olup bu koçanın üzerinde 500-1000 adet sarımsı yeşil renkli çiçeklerle donanmıştır. Avrupa ve Türkiye’de çiçekleri olgunlaşıp meyve vermeden solar. Bu nedenle ılıman ülkelerde köklerinden kesilen bir parça 15-2 cm derinliğe dikilerek çoğalması sağlanır. Ancak Hindistan, Tayland, Endonezya ve Malezya gibi ülkelerde çiçekleri olgunlaşarak meyveye dönüşür. Kökleri 1-3 cm çapında bir kalınlığa sahip olup 50-100cm boyunda olabilir ve oldukça sık saçak kökle çevresine tutunarak üst kısmında çokça yaprak çıkar.
Köklerinden kesilen küçük parçalar 15-20 cm derinliğe 30-50 cm aralıklarla su kenarlarına (durgun veya yavaş akan su) göl veya gölet kenarlarına ekilir.
1metreyi bulan kökleri Nisan’da veya Eylül-Ekim aylarında sökülerek yıkanır. Üzerindeki kabuklar soyulur ve ortadan yarıldıktan sonra 15-20 cm uzunluğundaki parçalara ayrılır. Gölgede, kuru ve havalı bir yerde kurutulur. Eğri kökleri sarımsı veya pembemsi beyaz renkte ise kaliteli ve kahverengimsi ise kalitesiz demektir.
Eğri kökünün birleşimindeki maddeleri önemine göre şöyle sıralayabiliriz;
İştah açıcı, mide asidini düzenleyici, mide ve bağırsakları kuvvetlendirici, şişkinliği giderici, safra artırıcı, ağrıları dindirici, haşereleri öldürücü ve krampları çözücüdür.
a) Üniversite kliniklerinde yeterinde araştırma yapılmamıştır.
b) Halk arasında Eğri kökü mide asidini düzenleyici yani mide asidi fazlalığını (Hiperasidite) azaltır ve mide asit yetmezliğini (Hipoasidite) normal seviyeye yükseltir. Ayrıca sindirim bozukluklarından mide üşütmesi, mide krampları, mide ülseri, gastrit, bağırsak üşütmesi, bağırsak krampları, bağırsak zafiyeti, şişkinlik, kabızlık ve kramplara karşı kullanılır.
Eğri kökünün kanserojen olduğuna dair yapılan araştırmaları yeterli saymak mümkün değildir. Çünkü bu araştırmalar kemeler (lağım faresi) üzerinde yapılmış olup insanlar üzerinde nasıl bir etkiye sahip olduğu bilinmemektedir. Dr.B.Jürgens kan kanserine (lösemi) etkili bir şekilde kullandığını beyan ederken Susanne Köhler bağırsak kanserini iyileştirdiğini bildirmektedir. Ayrıca bu bitki en az 2000 yıldır dünyanın birçok ülkesinde başta sindirim rahatsızlıklarına karşı kullanılmış ve herhangi bir yan tesir görülmemiştir. Mesela Sofur meyvesi insanlar için öldürücü derecede zehirli iken kuşlar bu bitki ile beslendikleri halde hiç bir şey olmaz. İkinci bir husus ise Eğri kökünün İnfus veya dekoktunun farklı şekilde etki etmeleridir. Çünkü haşlama ile deme eter yağı, acı maddeler geçer. Dekokta ise demde daha çok müsilaj bulunur ve eterik yağ olmaz. Infus çayı mide asidi yetersizliği (Hipoasidite) ve gastrite karşı, dekoktu ise mide asidi fazlalığı (Hiperasidite) ve gastrite kaşı kullanılır.
İnce kıyılmış iki kahve kaşığı Eğri kökü demliğe konur ve üzerine 300-400ml kaynar su ilave edilir ve böylece haşlanır (Infus) ve de 5-10 dk demlenmeye bırakıldıktan sonra süzülerek içilir. İkinci bir metot ise iki kahve kaşığı Eğri otu demliğe konur ve üzerine 300-400 ml soğuk su ilave edildikten sonra kaynatılır ve 10-15 dk demlenmeye bırakıldıktan sonra süzülerek içilir. Burada Infus çayı hipoasiditeye karşı, dekokt çayı ise hiperasiditeye karşı etkilidir.
iştahsızlık ve sindirim çayı;
İştahsızlık çay (tıkanma, şişkinlik, hipoasidite ve iştahsızlık);
Mide ve bağırsak çayı (tıkanma, şişkinlik, iştahsızlık ve kramplı mide-bağırsak rahatsızlıklarına karşı);
Mide çayı (tıkanma, şişkinlik, hipoasidite ve iştahsızlık);
iştah açıcı çay;
Mide ve bağırsak çayı (tıkanma, şişkinlik, iştahsızlık, kramplı mide ve bağırsak rahatsız.);
Eğri kökünden 50-100 gr iyice kaynatıldıktan sonra demi içi sıcak su ile dolu olan küvete boşaltılır ve karıştırılır. Bu banyo suyu ile 15-20dk banyo yaptıktan sonra 20-30 dk dinlenilir.
Eğri kökleri su buharı ile damıtıldıktan sonra elde edilen eter yağı (uçucu yağ=esans) Aroma tedavisinde kullanılır. Eğri eter yağı alçak tansiyon, üşütme, halsizlik, dermansızlık, kan dolaşımı zafiyeti, iştahsızlık, sinirsel kalp rahatsızlıkları, mide ve bağırsak zafiyetine karşı kullanılır. Eğri esansından 2-3 damla bir parça ekmeğe veya bir kesme şekere damlatılarak alınır. Banyo yaparken 10-15 damla küvetteki suya ilave edilir ve banyo yapılır.
Eğri kökü Nisan’da veya Eylül-Ekim aylarında söküldük-ten sonra iyice yıkanır, kabukları soyulur ve 20 gr ince kıyıldıktan sonra bir şişeye konur. Üzerine 80 ml %70’lik alkol ilave edilir ve iki günde bir çalkalanır. Bu şişe güneş ışığından uzakta 4-6 hafta muhafaza edildikten sonra süzülerek Homeopati’de < > ismi ile anılan tentür elde edilir. Bu tentürden günde 3-5 defa 10-15 damla 4-6 hafta süre ile alınır.
Yukarıdaki araştırmalarda da konuya değindiğimiz gibi her şeye rağmen Asya Eğrisi asla kullanılmamalıdır. Türk Eğrisi 3 aydan fazla kullanılmamalıdır. Amerikan Eğrisinin kullanılmasında herhangi bir mahsur yoktur ve bu bitkinin Türkiye’ye getirilip yetiştirilmesi gerekmektedir.
Azak eğeri Eğri Kalmus Bitkisi Hazan bal Hazan bel Kazip eğri Mide kökü Yalancı süzen
Önceki Yazı:Ekinazya Bitkisi
Sonraki Yazı:Diş Otu