35. yıl önce vefat eden, etkisi günümüze kadar süren ve fikirleri pek çok yazar, düşünür ve siyasetçiyi etkileyen merhum Prof. Dr. Erol Güngör adına düzenlenen “Cumhuriyet Dönemi Milli Düşünce Sistematiğinde Erol Güngör” ulusal sempozyumu sona erdi.
26.04.2018 tarihinde Kırşehir’de başlayan ve iki gün süren sempozyumu Türkiye Yazarlar Birliği, Kırşehir Belediyesi ve Ahi Evren Üniversitesi birlikte düzenlediler.
Güngör’ün ortaya koyduğu; millî kültürümüz, millet, milliyetçilik, tarih, millî kimlik, dil, din-milliyet ilişkisi temalarının konuşulup tahlil edildiği Neşet Ertaş Kültür ve Sanat Merkezindeki sempozyuma Kırşehirliler ve öğrenciler akın etti.
Merhum Güngör’ün eşi Prof. Dr. Şeyma Güngör ve Türkiye Yazarlar Birliği Şeref Başkanı D. Mehmet Doğan’ın onur konuğu olduğu etkinlikte, akademisyenler ve bilim adamları Güngör’ün hayatı, fikirleri, eserleri, kişiliği hakkında bildiriler sundular.
Arıcan: “Ahlâk ve Maneviyatımızı Yeniden İnşa Etmemiz Gerekiyor”
Sempozyumun açılışında konuşan, Türkiye Yazarlar Birliği Başkanı Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan, böylesine önemli bir sempozyuma destek vermiş olmaktan mutluluk duyduklarını ifade etti. Prof. Dr. Erol Güngör’ün kültür ve fikir hayatına önemli katkılar sunduğuna değinen Arıcan, kendilerinin de Erol Güngör’ün fikirleri ile beslendiklerini söyledi. Erol Güngör’e ait olan “Ahlâk, insana özgüdür. Ahlâksız tanımı yanlıştır. İyi ahlâk ve kötü ahlâk vardır.” sözlerini anımsatarak onun fikirlerine ilişkin bilgiler veren Arıcan, “Bir devletin en önemli görevi ahlâk terbiyesi verilmesi ve manevi kalkınma olmalıdır.” dedi. Ahlâk ve maneviyatımızı yeniden inşa etmemiz gerektiğine vurgu yapan Arıcan, bu fikirleri savunan ve böylesine önemli bir isim olan Erol Güngör’ün kendi memleketinde anılmasının çok önemli olduğunu vurguladı.
Şeyma Güngör : “Kırşehir’de olmaktan gurur duydum"
Merhum Erol Güngör’ün Eşi Pro. Dr. Şeyma Güngör, Kırşehir’de olmanın kendisini gururlandırdığını anlattı. Güngör, konuşmasında, "Doğuyoruz, yaşıyoruz, ölüyoruz. Arkasında hayırlı evlat bırakanlara ne mutlu. Güngör’ün doğduğu büyüdüğü ve şahsiyetinin şekillendiği Kırşehir’de Güngör’ün vefatının 35. yıl dönümü münasebetiyle düzenlenen sempozyumun Kırşehir halkını temsil eden Belediye Başkanlığı, Akademik camiayı temsil eden Ahi Evran Üniversitesi ve Türk yazarlarını ve yayın hayatını temsil eden TYB tarafından hazırlanmış olmasının ayrıca önemi olduğu kesindir" ifadelerini kullandı.
Bahçeci : Kırşehir Türklüğün merkezi
Kırşehir Belediye Başkanı Yaşar Bahçeci de , Kırşehir’in bilimsel ve manevi anlamda çok önemli günler yaşadığını ve önemli bir sempozyuma eşlik ettiğini belirtti. Belediye Başkanı Bahçeci, konuşmasında, "Kırşehir kültürümüzde çok önemli bir yere sahip. Halil İnalcık’ın ifadesi ile "Türklüğün merkezi", Ahi Evran Kırşehir’de felsefesini tüm Anadolu ve dünyaya yaydı. Aşık Paşa’nın şehri, Ahmedi Gülşehri’nin şehri. Kültür Merkezimizin ismini taşıdığı Neşet Ertaş, Muharrem Ertaş Anadolu’muzun sesi olmuş çok önemli kişiler yetiştirmiş bir şehir.” diye konuştu.
Ahi Evran Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Vatan Karakaya da Erol Güngör'ün sosyal dokuyu meydana getiren gizli kalmış tarihi değerleri ortaya çıkararak topluma mal etmeye gayret gösterdiğini söyledi. "Yerli ve milliye ihtiyaç duyduğumuz bugünlerde Erol Güngör, böyle bir ihtiyacı karşılayacak tarihi bir şahsiyettir." diyen Karakaya, şunları kaydetti: "Onun 45 yılı aşkın hayatındaki fikirleriyle çok büyük mesajlar verdiğini biliyoruz. Bugünkü sempozyumdan da bu fikirleri bizden sonraki nesillere bir miras halinde yazılı kayda geçeceğiz. Erol Güngör'ün temel bakışında Türk milliyetçiliği ve Türklerin İslam dini ile oluşturduğu bu yapının günümüzde nasıl anlaşılması gerektiğine dair önemli bulgular var. "
Protokol konuşmalarından sonra sempozyum oturumlarına geçildi. Bilim ve fikir adamları, “Türkiye'de Sosyolojinin Dünü ve Bugünü, Türk Kültürü Türk Milliyetçiliği, Tasavvuf, Ahlak ve Türk Aydınlanması ve Türk Aydının Problemleri" konu baslıkları altında bildiriler sundu.
I. Oturum Başkanı Prof. Dr. Necmettin Tozlu, oturumun konusu: “Görevimiz: Yeni Bir İnsan ve Medeniyet İnşası”, “Erol Güngör’de Din ve Sanat”, Prof. Dr. Mehmet Şeker, “Erol Güngör’ün İslâm Medeniyetine Bakışı”, Dr. Öğr. Üyesi Bekir Şakir Konyalı, “Değer Bağlamında “Kelâmî Sahada Estetik Yapı Organizasyonu” ve Şaşır(T)Manın Anlamı Olarak Edebiyat”.
II. Oturum Başkanı Prof. Dr. Mehmet Öz. Oturum konusu: Erol Güngör’ün Medeniyet Anlayışı Çerçevesinde 21. Yüzyıla Bakış. Prof. Dr. Cemalettin İpek, “Erol Güngör Değer Tasnifi ve Psikolojik Ahlak Kuramları Bağlamında Değerler Eğitimine Yönelik Bazı Öneriler”, Doç. Dr. Kürşat Zorlu, “Erol Güngör’ün Kültürel Sistemde Milliyetçilik ve Aydın Olmak İlişkisi, Doç. Dr. Erdal Aksoy, “Erol Güngör’ün Türk Modernleşmesi Üzerine Görüşleri”Öğr. Gör. Ömür Toker, “İçtimai Meselelerin Çözümünde Türk Aydınının Çıkmazı”.
III. Oturum Başkanı Öğr. Gör. Kâzım Ceylan, oturumun ana başlığı : “Büyük Mütefekkir Erol Güngör’e Göre Cumhuriyet Devrinde Türkiye’nin Kültür Politikası” Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Çakır, “Erol Güngör’ de Sosyal Ahlak ve Yapı Taşlar ı”Dr. Öğr. Üyesi Fahri Atasoy, “Erol Güngör’e Göre Milliyetçilik ve Demokrasi İlişkisi”. Selma Dönmez, “Modernleşme Sürecinde Erol Güngör’ün Milli Kültür’e Bakışı” Dr. Öğr. Üyesi Ali Ulvi Özdemir, “Erol Güngör’ ün Çevirilerinde Batının Tarihsel Gelişimi Hakkındaki Yaklaşımlar ve Marksizm Eleştirisi”
27 Nisan 2018 tarihindeki I. Oturumun Başkanı Prof. Dr. Refik Balay. Oturumun konusu ise, “Kültür Emperyalizmi Bağlamında Erol Güngör’ün Medeniyetimizin Yeniden İhyasına İlişkin Görüşleri”,Prof. Dr. Harun Çiftçi, “Erol Güngör’ün Akademik Düşüncesinin Temel Kavramlarına ve İlim Adamlarına Dair Görüşleri”, Prof. Dr. Engin Kariptaş, “Erol Güngör: Batılılaşma ve Yozlaşma Karşında Türk Milli Kültürü”, Doç. Dr. Hüseyin Şimşek, “İmparatorluktan Cumhuriyete Değerlerin Dönüşümü”, Pro. Dr. Bekir Şakir Konyalı.
II. Oturum Başkanı Prof. Dr. Ersin Özarslan. Oturumun konusu; “Erol Güngör’ün Aydın ve Sanatçılar Üzerinde Etkisi” Prof. Dr. Levent Bayraktar, “İnsan ve Değer”, Doç. Dr. Ayfer Şahin, “Türk Kültür ve Medeniyet Bağlamında Erol Güngör’ ün Milliyetçilik Anlayışı”, Dr. Ögr. Üyesi Kadir Can Dilber, ““Bulantı Edebiyatı” nın Sosyolojisini Haritalandırmak”Dr. Öğretim Üyesi Cihat Tanış, “Erol Güngör’ ün İlmi Hayatı ve Metodolojisi”, Dr. Öğr. Üyesi Erol Ülgen, “Prof. Dr. Erol Güngör’ün Türk Edebiyatı Dergisinde Yayımlanan Yazıları Üzerine Değerlendirme”.
III. Oturum Başkanı Prof. Dr. Nebi Özdemir, “Kültür Değişmeleri ve Teknoloji”, Prof. Dr. Hacı Musa Taşdelen, “ Erol Güngör’ün Kültür Değişmeleri ve Kavramı”, Prof. Dr. Özkul Çobanoğlu, “Erol Güngör Düşünce Sistematiğinde Kültür Kavramı Bağlamında Halkbilimi Disiplini, Doç Dr. Ahmet Gündüz, “Hatırlatması Gereken Bir Değer: Prof. Dr. Erol Güngör”, Dr. Öğr. Üyesi Levent Taş, “Türkiye’de Yeni Sosyolojik Muhayyile Arayışları: Erol Güngör”.
IV. Oturum Başkanı Mehmet Doğan, Türkiye Yazarlar Birliği Şeref Başkanı, konuşmacılar; Prof. Dr. Cevat Özyurt, “Erol Güngör’ün Tarihsel ve Çağdaş İslam Sosyolojisi”, Dr. Ögr. Üyesi Enes Kala, “Ahlakta Birey ve Toplumun Karşılıklı Konumu”, Tahsin Yazgan, “Erol Güngör’ ün Din ve Toplum Anlayışı”, Arş Gör. Mehmet Bilal Yamak, “ Klasiği Modern Okuma Tâbi Kılmanın İmkânı: Erol Güngör Düşüncesinde “Tasavvufi Bilgi” ve Doç. Dr. Osman Şimşek, “Yeni Türkiye Açısından “Tevhidi Düşünce-Yeni Ahlak Toplumu” İnşasının Sistem Modeli”.
Sempozyumun kapanışında bir konuşma yapan TYB Şeref Başkanı D. Mehmet Doğan, Erol Güngör’ün kısa ömrüne pek çok kitap, tercüme ve yazı sığdırdığını, milliyetçi muhafazakar fikriyatın önemli düşünürlerinden biri olarak, milliyetçilik düşüncesini 1970’li yıllarda yenileyen fikir adamı olduğunu ifade etti.
Doğan sözlerini şöyle sürdürdü: Bizde, Milliyetçiliğin 19. Yüzyılın sonunda başlayan macerasında Ziya Gökalp’ le belli bir noktaya gelmişti, ondan sonra Mümtaz Turhan ve Erol Güngör bu zincirin devamı olarak fikir dünyasında büyük tesirler yaratmışlardır. Ziya Gökalp'in yaptığı kültür ve medeniyet ayrımını kabul etmeyen Erol Güngör, kültür ve medeniyetin birbirinden ayrı hadiseler olmadığını söyleyerek milliyetçiliği tarihi eksenine oturtmak için yazmaya başladı. Göngör’ün eserleri kitapları okunduğunda görülür ki dini İslami çerçevenin dışına çıkan bir yaklaşımı asla göremezsiniz. Bu ülkece milliyetçilik iddiasında bulunanların, milliyetçilik davasına inanların ve İslami kavram içinde kendilerini tarif edenlerin mutlaka Erol Güngör’ün eserlerini okumaları gerekir.”
Doğan, Erol Güngör’ün, gençliğinde Ziya Gökalp Mümtaz Turhan, Nurettin Topçu gibi isimlerden etkilendiğini ancak bütün çalışmalarına yön veren kişinin Dündar Taşer olduğunu, yazdığı yazıda da Taşer’i "kuyruklu yıldız" olarak adlandırdığını söyledi.
Erol Güngör’e vefa borcunu ödemek için bu sempozyumu, Güngör’ün doğup büyüdüğü Kırşehir’de düzenlediklerini belirten Doğan, katkılarından dolayı Kırşehir Belediyesi ve Ahi Evren Üniversitesi teşekkür etti.
Merhum Erol Güngör’ün Eşi Prof. Dr. Şeyma Güngör’de yaptığı konuşmada şunları söyledi: Erol Güngör’ün vefatının 35. yıl dönümünde onun doğduğu ,büyüdüğü, temel şahsiyetinin şekillendiği Kırşehir'de tertiplenen bu sempozyumu düzenleyen, Türkiye Yazarlar Birliği’ne, Kırşehir Belediyesine, Ahi Evren Üniversitesi’ne bildiriler sunan değerli akademisyenlerimize ve katılımcılara çok teşekkür ediyorum. Erol Güngör vatanını milletini seven, iyi bir eş, iyi bir baba ve şahsiyetli biriydi. İki gün boyunca eserleri ve düşünceleri konuşuldu, değerlendirmeler yapıldı. Güngör’ün çalışmalarını merkeze alan ama bu bakış açısını ileriye taşıma gayreti içinde olan bir çok bildiri beni mutlu etmiştir. Burada olmaktan çok mutlu oldum emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. “
Ahi Evren Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Maksut Yiğitbaş da yaptığı konuşmada, “Kırşehir’in yetiştirdiği en önemli ilim ve fikir adamlarından olan Erol Güngör'ü anmak, anlamak ve anlatmak için iki gün boyunca önemli bir sempozyumu başarı ile gerçekleştirdik. Kırşehir Belediyemize, Türkiye Yazarlar Birliği’ne, sayın rektörümüz Prof. Dr. Vatan Karakaya’ya verdikleri destek için teşekkür ediyorum.” dedi.
Sempozyuma, TYB Şeref Başkanı D. Mehmet Doğan, TYB Genel Başkanı Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan, Kırşehir Belediye Başkanı Yaşar Bahçeci, Ahi Evren Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Vatan Karakaya, Prof. Dr. Erol Güngör’ün eşi Prof. Dr. Şeyma Güngör, TYB Başkan Başdanışmanı İbrahim Ulvi Yavuz, Genel Mali Sekreter Ahmet Fatih Gökdağ, Genel Sekreter Dr. Muhammet Enes Kala, danışman Ferhat Koç, yönetim kurulu üyesi Mahmut Erdemir, akademisyenler ve bilim adamları katıldı.