Türkiye Süt, Et, Gıda Sanayicileri ve Üreticileri Birliği de (SETBİR), 21 Mayıs Dünya Süt Günü’nde, “Sağlıklı süt için, içirin” çağrısı yaptı.
Besinsel açıdan mükemmel gıda olarak nitelendirilen sütün, kemik gelişmesinin ve vücut şeklinin oluşmasının temel taşı, kalsiyumun ana kaynağı olduğunu belirten SETBİR Başkanı Zeki Ilgaz, “Süt, içerdiği protein, vitamin ve minerallerle zihinsel gelişimde de önemli rol oynuyor. Bunun için sağlıklı süt için, içirin” dedi.
SETBİR Bilim Kurulu üyesi, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Barbaros Özer de açıklamasında, açıkta satılan sütün insan sağlığı bakımından yarattığı tehlikelere dikkat çekti. Özer, şöyle devam etti:
“Gelişmiş ülkelerin tamamında gündemden düşen sokak sütü kavramı, ne yazık ki ülkemizde halen güncelliğini korumaktadır. Gerek fiyat avantajı gerek sosyo-ekonomik tercihler gerekse yanlış yönlendirmeler nedeniyle sokak sütü, halen ülkemiz tüketicilerinin tercihleri arasında yer almaktadır.
Süt, soğuk ortamlarda korunmadığı ve hızla ürüne işlenmediği takdirde kısa sürede doğal niteliklerini yitirebilme özelliğine sahiptir. Uygun olmayan koşullarda pazarlanan çiğ sütler özellikle mikroorganizmaların ürettiği bazı bileşenler aracılığı ile insan sağlığını tehdit etmektedir.
Çoğu zaman çiğ sütün kaynatılması ile mikroorganizmaların öldürüldüğü ve sütün güvenli hale getirildiği ileri sürülmektedir. Kaynatma ile çiğ sütün mikroorganizma içeriğinin azaltıldığı doğrudur ancak mikroorganizmaların üretmiş olduğu sağlığa zararlı bileşenlerin ısı ile ortadan kalkması çoğu zaman mümkün olmamaktadır. Ayrıca, çiğ sütün sokak sokak dolaştırılarak pazarlanması sırasında halk ifadesi ile kesilmemesi için bazı satıcılar tarafından hidrojen peroksit, çamaşır sodası, soda külü vb. kimyasal koruyucuların katıldığı bilinmektedir. Kaynatma ile bu kimyasal bileşenlerin sağlık risklerinin ortadan kalkmayacağı açıktır.”
“Sokak sütü organik değildir”
İşlenmiş içme sütünün en iyi kalite çiğ sütlerden elde edildiğini, besin değerinin maksimum düzeyde korunduğunu ve katkı maddesi içermediğini de sözlerine ekleyen Prof. Dr. Özer, sütün dünyada “Stratejik Gelişim Aracı” olarak tanımlandığını vurguladı. Özer, tüketimde neden işlemden geçirilmiş süt ürünlerinin tercih edilmesi gerektiğini de şu sözlerle açıkladı:
Kamuoyundaki ‘sokak sütü organiktir” algısı yanlıştır. Gıdaların organik olma kriterleri Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yayınlanan yönetmeliklerle belirlenmiştir. Yalnızca Bakanlığın organik ürün logosunu taşıyan sütler, organik ürün olarak kabul edilmektedir.
Çiğ sütün içme sütü olarak tüketilebilmesi için bileşim açısından fazla bir değişikliğe uğramadan insan sağlığı açısından güvenli bir gıda haline getirilmesi gerekir. Bunu sağlamanın yolu ise sütün kontrollü koşullar altında işlenmesidir. Çiğ sütün kaynatılması sırasında gerçekleşen bileşim kayıpları, kontrollü ısıl işlem sırasında meydana gelen besin kayıplarından çok daha şiddetlidir.
Pastörize sütlerle uzun ömürlü sütler arasındaki temel farklılıklar, tâbi tutuldukları ısıl işlem şartları (sıcaklık derecesi x zaman) ve ambalajlama tekniklerinden kaynaklanmaktadır.
İşlenmiş sütlerin satıldığı UHT paketlerde kullanılan alüminyum insan sağlığına zararlı değildir. Sütün ışık ve hava almasını önleyici ara bir bariyer görevi gören ambalaj, süte kesinlikle temas etmez.”