Onur Öymen - Osmanlı İmparatorluğunda şaka ve yergi yasağı - GERÇEK SÖZCÜ DOĞRU HABER - GERÇEK HABER
Bülent Arınç'ın kadınların toplum hayatında kahkaha atmasını iffetsizlik sayan sözleri basında haklı olarak eleştiriliyor. Bu sözlerin, Bektaşi fıkralarının kültürümüzün zengin örneklerini oluşturduğu bir ülkede, Nasrettin Hoca ve Aziz Nesin gibi dünyanın gelmiş geçmiş en büyük gülmece ustalarını yaratmış bir toplumda söylenebilmiş olması başlı başına bir mizah konusudur. Bektaşi fıkraları sadece erkeklere mi hitap ediyordu? Acaba Nasrettin Hoca fıkralarını sadece erkekler gülsün diye mi söylemişti? Aziz Nesin kitaplarını sadece erkekler okusun diye mi yazdı?
Ne yazık ki, bugünkü iktidarın özlemini çektiği Osmanlı İmparatorluğunun son dönemlerinde de fıkrayı, gülmeceyi yasaklamak isteyenler çıkmıştı. 1858 yılında kabul edilen Ceza Yasasının 139. Maddesinde "Genel adaba aykırı olarak yazı ve şiir, şaka ve yergiye daire şeyler yayınlayanlara" bir Mecidiye altından beş Mecidiye altına kadar ceza verileyeceği yazılıydı. 1876 yılında gazetelere gönderilen bir bildirimde Matbuat Idaresinin onayı olmadan karikatür yayınlanmayacağı belirtiliyordu.
Ancak, biat kültürüne dayalı otoriter devlet anlayışının egemen olduğu ülkelerde eleştiriye, mizaha yergiye yer yoktur. O ülkelerde bile sadece erkeklerin kahkaha atmalarının kabul edildiğini ben hiç duymadım.
Son yıllarda bazı siyasetçilerin kendilerini eleştiren karikatürlere tahammül gösteremediklerini ve karikatüristler aleyhinde davalar açtıklarını görüyoruz. Oysa mizah yoluyla siyasi eleştirinin özgürce yapılabilmesi demokrasinin olmazsa olmaz koşullarından biridir.
Türkiye'yi çağdaş düşünceli özgür insanların Cumhuriyeti olmaktan uzaklaştırıp Orta Çağın karanlıklarına götürmek isteyenlerin başarı şansı yoktur. Eğer yaşasaydı Aziz Nesin kuşkusuz en güzel eserlerini bu dönemde yazardı.
İzlenme: 4368 Yazdır