Gıda Zinciri Nedir? Gıda Zinciri Seviyeleri,Önemi ve Bileşenleri
Gıda Zinciri Nedir?
Bir Gıda zinciri , ekosistemimizi oluşturan farklı organizmalar arasındaki beslenme ilişkisi olarak tanımlanabilir.
Bir ekosistem , yaşayan organizmaların bir komünistidir. Ekosistem, toprak, su, ateş, hava ve eter gibi canlı olmayan bileşenleri de içerir. Yaşayan ve yaşamayanlar çevreyi oluştururlar.
İçinde çevre , yaşam veya canlı bileşen hayatta kalmak için yiyeceğe ihtiyacı var. Tek hücreli alglerden dev mavi balinalara, tek hücreli hücreliden çok hücreli hücrelere, gıda evrensel ihtiyaçtır. Enerji biçimindeki gıdalar yaygın bir ihtiyaç ve en önemli gereksinimdir.
Gıda tedarik etme yöntemi, belirli bir işlemin diğerine bağımlı olduğu sistematik bir karşılıklı bağımlılık izler. Bu şekilde oluşan sistem, ardışık çalışmalarla bir gıda zinciri oluşturur . Başka bir deyişle, bir türden diğerine çeşitli biyotik seviyelerinde enerji akışı bir besin zinciri oluşturur.
Çevremiz, farklı enerji gereksinimlerine sahip çok sayıda organizmadan oluşur. Gıda zinciri, enerjiyi bir seviyeden diğerine iletmek için kullanılan bir sistemdir. Bir gıda zinciri temel olarak gıda tedarik yöntemini ve yaratılandan yaratığa geçen enerji gereksinimini, her biri bir sonraki besin kaynağına bağımlı olan bir dizi organizmayı gösterir.
Gıda zinciri, yırtıcı olan ve vahşi doğada av olan kim olduğunu gösterir. Bir besin zincirindeki bir bağlantı, zincirdeki bir sonraki yaratık için her zaman yiyecektir. Çim kendi yemeğini güneş ışığından üretir. Otçul ot çimleri yiyor ve bir etçil tarafından tüketiliyor. Bu etçil kalıp öldüğünde bozulur; bakteriler tarafından parçalanır, toprağa döner.
Bir besin zinciri her zaman bir bitkiyle başlar ve bir hayvanla son bulur. Bunun nedeni, bitkilerin üretici olması; fotosentez sürecinde kendi yiyeceklerini üretirler. Hayvanlar bitkiler üzerinde beslenirler ve tüketicidirler, çünkü kendi yiyeceklerini yapamazlar.
Gıda Zincirinin Seviyeleri
Gıda zinciri, üretici organizmadan oluşan tabandan başlar ve seriyi düz bir çizgide yukarı taşır. Bir besin zincirindeki ardışık seviyeler, trofik seviyeler olarak bilinir. Herhangi bir canlı organizmanın trofik seviyesi, bir besin zincirinde kapladığı pozisyonla belirlenir. Bir besin zincirinde çeşitli trofik seviyeler vardır .
Gıda zincirinde, birincil veya baz seviyesi ototroflar tarafından oluşturulur. Bunlar, karbon dioksit gibi bir maddeden kendi besinlerini üretebilen ve güneş ışığının yardımıyla enerjiye çevirebilen organizmalardır. Bunlar bitki ve algler. Diğer organizmaları tüketmezler, fakat toprağın veya okyanusun besinlerini çekerler ve fotosentez süreci kendi yiyeceklerini üretirler. Onlar birincil üreticiler denir.
Gıda zincirinin tabanı için enerji güneş ışığından gelir.
Heterotrofik organizmalar veya ilk trofik seviyede beslenenler, ototrof biyokütlesi, ikinci trofik seviyeyi oluştururlar. Bunlar herbivorlar ve göllerin, göletlerin ve okyanusların yüzey sularından mikroskobik alg hücrelerini besleyen küçük kabuklu zooplanktonun yanı sıra fareler, geyikler, inekler ve filler gibi daha büyük memeli otçulları içerir. Herbivorlar kendi metabolik süreçlerini sürdürebilmek ve kendi büyümelerini elde etmek için sabit enerji ve besinleri ototrofik biyokütle besinlerinden kullanırlar.
Zincirdeki bir sonraki bağlantı, otçulları yiyen hayvanlar – bunlar ikincil tüketiciler olarak adlandırılır – bir örnek, tavşanlar yiyen bir yılandır. Yani, yılanlar ikincil tüketicilerdir.
Tersiyer tüketiciler bir sonraki seviyedir. Diğer etoburları tüketen karnivorlara Killer balinaları gibi üçüncül tüketiciler denir. Katil balinalar mühürler ve deniz aslanları avlıyor. Bunlar balıkları, kalamarları ve ahtapotları öldüren etoburlar.
Gıda zincirindeki bir sonraki seviye, kuaterner tüketiciler tarafından işgal edilir. Bunlar tipik olarak üçüncül tüketicileri yiyen etçil hayvanlardır. Apeks yırtıcı ya da alfa yırtıcı ya da apikal yırtıcı olarak da bilinen bu balıklar, başka hiçbir canlıın avlanmadığı bir besin zincirinin tepesinde yer alan yırtıcıdır.
Ayrıştırıcılar ölü bitkileri ve hayvanları yıkarlar. Ayrıca diğer organizmaların atıklarını da yıkıyorlar. Gıda zincirinde önemli bir unsurdur çünkü birincil üreticiler için sürekli bir besin akışını sürdürürler. Parçalayıcılar olmadan bitkiler bir yandan enerjilerini bir yandan kaynaklayamayacak ve diğer yandan çevre, ölü madde ve atıkla doldurulacaktı.
Gıda Zincirinin Önemi
Gıda zincirleri, biyosferin canlı bileşenleridir . Bunlar enerjinin bir seviyeden diğerine aktarma araçlarıdır. Gıda zincirleri aracılığıyla, malzeme ve besin transferi de gerçekleşir.
Bu yüzden bir besin zinciri, bir bitki gibi bir ototrofik organizmadan başlayarak ve zincirde bir daha yüksek bir tarafından tüketilen her organizma ile devam ederek, enerji ve besinlerin transferi yoluyla birbirine bağlı ekolojik bir topluluktaki organizmaların bir resmidür. Bir gıda zinciri, aynı zamanda, organizmaların, yedikleri gıda ile birbirleriyle nasıl ilişkili olduğunu da gösterir.
Hepimiz hayatta kalmak için yiyeceklere güveniyoruz. Biyotik dünyanın büyümesi ve sürdürülmesi için enerji gereklidir. Bir gıda zinciri, belirli bir organizmanın yiyeceğini topladığı yöntemi tarif eder. Biyolojik bir toplulukta ya da bir ekosistemde kimin yiyecek yiyeceği kimin yer aldığı bir düzenlemedir . Bir besin zinciri, enerji akışını bir organizmadan diğerine ve diğerine ve diğerine tasvir etmenin bir yoludur. Herkes hayatta kalmak için bir besin zinciri yoluyla iletilen enerjiye ihtiyaç duyar.
Gıda Zincirinin Bileşenleri
Bir besin zincirinin bileşenleri şu şekilde temsil edilebilir:
Bitkiler – besin zincirinin ‘tabanı’
Otoburlar – bitkiler üzerinde besleme; birçoğu selülozda yüksek diyetle yaşamak için uyarlanmıştır
Omnivores – hem bitkiler hem de hayvanlar üzerinde beslenir
Carnivores – otoburlar, omnivores ve diğer etçiller üzerinde beslenir
1. seviye etobur – otoburlar üzerinde beslenir
2. seviye etobur – 1. seviye etoburlarda beslenir
Bu, ‘nihai’ tüketici grubunu ve en önemlisini oluşturur.
Ölü bitkilerde bulunan enerjiyi ve onları faydalı besinlere ayıran hayvanları kullanırlar.
‘Gıda zinciri’ ifadesi, enerjinin bir birincil üreticiden yeşil bitkilerden nihai tüketiciye ayrıştırıcılara nasıl bir ekosistemden geçtiğini gösteren bir yoldur.
Gıda Zincirleri Türleri
Gıda zinciri sınıflandırılabilir
Otlatma gıda zinciri
Bu, birincil üreticiler olarak bitkiler ile başlayan ve üçüncül tüketicilerle biten besin zinciridir.
Tahriş edici besin zinciri
Detritus besin zincirinin bileşenleri, detritivorlar alg, bakteri, mantar, böcek ve kırkayak gibi organizmaları içerir. Birincil enerji kaynağı, düşen yapraklar, bitki parçaları veya ölü hayvan gövdeleri olan ‘detritus’ olarak adlandırılan ölü organik maddedir.
Bu besin zincirinin ikincil tüketicileri böcek larvalarını, nematodları vb. İçerir.
Detritus besin zincirleri, inorganik elementlerin ekosisteme geri dönüşümü için detritivorlar tarafından otlatma gıdayı zincirinin ölü organik maddesi harekete geçirilmesinden vazgeçilmezdir.
Gıda Zincirinin Trofik Seviyeleri nelerdir?
Bir gıda zincirinde, enerji transfer seviyeleri trofik seviyeler olarak bilinir. Başka bir deyişle, trofik seviye bir besin zincirindeki bir organizma tarafından işgal edilen konumdur. Seviyeler, üreticiler, tüketiciler ve ayrıştırıcılar dahil olmak üzere genel olarak üç gruba ayrılmaktadır.
Üreticiler ( ototroflar ), kendi besinlerini güneş enerjisinden ve besin maddelerinden toprağa üreten bitki ve alglardır. Tüketiciler ( heterotroflar ) kendi yiyeceklerini üretemez ve enerji elde etmek için başkalarını beslemelidir. Ayrıştırıcılar ve detritivorlar, enerjiyi ekolojik sisteme geri vermek için ölü bitkileri ve hayvanları parçalara ayırır.
Kategorizasyon, aşağıda detaylandırıldığı gibi en düşükten en yüksek enerji transfer seviyelerine başlar.
Güneş, besin zincirindeki tüm enerjinin bir numaralı kaynağıdır, çünkü güneşin ışığı, yeşil bitkilerin fotosentez yoluyla kendi besinlerini yapmak için kullandıkları karbon dioksit ve sudır. Yeşil bitkiler bu şekilde birincil üreticiler veya ototroflar adını almıştır.
Birincil tüketiciler ikinci trofik seviyeyi oluştururlar ve yeşil bitkileri tüketen organizmalardır (Ot yiyen inek gibi). Herbivorlar, bu kategoride ağırlıklı olarak hayvanlar. Örnekler arasında koyun, tavşan, inek, zürafa, zebra, ceylan, tırtıl ve bazı böcekler bulunur.
İkincil tüketiciler üçüncü trofik seviyeyi oluştururlar ve birincil tüketicileri yiyen hayvanlardır (tavşan yiyen yılanlar gibi). Bu kategorideki hayvanların çoğunluğu etoburdur. Örnekler kediler, kaplanlar, köpekler, kurt, aslanlar, leoparlar, yılanlar ve tilkileri içerir.
Tersiyer tüketiciler gıda zincirinin dördüncü trofik seviyesini işgal ederler. Üçüncül tüketiciler, İkincil Tüketiciler yiyen ve Kuvaterner Tüketiciler tarafından yenen hayvanlar . Esas olarak diğer etoburları, özellikle ikincil tüketicileri besleyen etoburları içerirler. Örnekler kartal ve yılanlardır.
Kuvaterner Tüketiciler beşinci trofik seviyede. İkincil ve üçüncül tüketiciler de dahil olmak üzere yiyeceklerin altında yatan hayvanlara büyük ölçüde av verirler. Örnekler beyaz köpekbalıkları, şahinler, altın kartallar ve hatta insanlar içerir.
Apeks yırtıcıları en yüksek trofik seviyededir. Apex avcıları besin zincirini üstlerler çünkü yırtıcıları veya doğal düşmanları yoktur. Diğer hayvanlara irade ile beslenirler. Apeks yırtıcıların örnekleri arasında timsahlar, köpekbalıkları, balinalar, baykuşlar, yılanlar, yaban kedileri ve kartallar bulunur.
Ayrıştırıcılar ve Detrivores
Parçalayıcılar ve Detrivorlar gıda zincirlerinin son bölümünü oluştururlar. Ölü organizmalar genellikle yenir ve besinler geri dönüştürülür, böylece birincil üreticiler tarafından gıda üretimi için tekrar kullanılabilirler. Bundan sorumlu organizmalar, ayrıştırıcılar ya da yok edici maddeler olarak adlandırılmaktadır. Detritivor örnekleri arasında yengeçler, akbabalar ve solucanlar bulunurken, parçalayıcılar mantarlar ve bakteriler içerir. Bu organizmalar, ototroflar tarafından kullanılmak üzere besinleri toprağa geri göndererek bir kez daha döngüyü başlatırlar.
Enerji Gıda Zincirinde Nasıl Aktarılır?
Gıda zincirindeki enerji transferi bir trofik seviyeden diğerine. Ancak, tüm enerji, hareket, büyüme veya yeniden üretim onarımı için kullanıldığı için aktarılmaz. Enerji akışı, fotosentez yoluyla güneş enerjisini kullanarak kendi yiyeceklerini yapan birincil üreticilerinden başlar. Fotosentez işleminde, güneş enerjisi, kısmen bitkilerin kullandığı ve geri kalanı karbon bileşikleri olarak depolanan kimyasal enerjiye dönüştürülür.
Herhangi bir gıda zincirinde, bir organizmanın diğerini yediği zaman enerji kaybedilir. Gerekli olan, bitki yiyicilerden daha fazla bitki var. Hetrotroflardan daha fazla ototrof olmalı. Gıda zincirindeki hayvanlar birbirine bağlıdır. Bir organizma soyu tükendiğinde, öngörülemeyen sonuçlara yol açabilecek tüm besin zincirini bozar.
Enerji daha sonra otçullar ve omnivorları içeren birincil tüketiciler tarafından ele alınır . Bu organizmalar, bitki materyallerini sindirerek ve depolanmış enerjiyi vücutlarına asimile etmek için sistemlerinde sindirerek enerjiyi kazanırlar.
Ne zaman ikincil tüketiciler birincil tüketicilerden depolanan enerjiyi edindikleri birincil tüketiciler yemek, onlar asimile enerjiyi edinirler. Bu, enerjinin birincil tüketicilerden ikincil tüketicilere aktarıldığı anlamına gelir. Üçüncül ve dördüncül tüketiciler gibi daha yüksek trofik düzeydeki hayvanlar, yiyecek için başka alt hayvanları da yiydikçe, enerji bunlara başarıyla aktarılır.
Enerji transfer verimi trofik seviyeleri ile yaklaşık% 10 ve geri kalanı% 100 artış, hareket, atık, ya da solunum kaybolur. Yani, yiyecekler trofik seviyeler boyunca ilerledikçe, transfer edilen enerjinin çoğu kaybolduğu için daha az ve daha az olur.