﻿ Deneyip yanılmadan öğrenemezsin! – İyi Kitap
M.Banu Aksoy 1 Ocak 2014 Banu Aksoy, Okul Öncesi Kitaplığı, Sayı 059 - Ocak 2014 Yorum yok Deneyip yanılmadan öğrenemezsin!
Fransız menşeli “Dene, Yanıl, Öğren” dizisinde her kitapta belli bir sorun bir öykü ile anlatılıyor ve sondaki “Ebeveyn Rehberi” anne babalara yol gösteriyor. Serinin son iki kitabı çatışma çözümü ve televizyon bağımlılığı üzerine.
Son yıllarda çocuk kitaplarında kurgu eserlerin yanında başka türlere de sıkça rastlamaya başladık. Bunlar arasında “karakter eğitimi” olarak tanımlanan kitaplar da yer alıyor. Olumsuz davranışlardan örnekler vererek olumlu davranışlara vurgu yapan, çocukların doğru ile yanlışın ne olduğu üzerine düşünmesini hedefleyen kitaplar bunlar.
Genellikle küçük yaş grubu için resimli öykü kitabı formatında hazırlanan bu kitaplara kısa süre önce yeni bir dizi eklendi: “Dene, Yanıl, Öğren!” Dizinin bana göre benzerlerinden farkı tasarımı… Resimli öykü kitabından çok çizgi roman üslubuna yakın bir yerde duran kitaplarda, metnin büyük bölümü karakterlerin konuşma balonlarında, diyaloglar halinde karşımıza çıkıyor. Her sayfada tek resim yerine birkaç resim ve dolayısıyla daha çok sahne, hikâyeye görsel olarak hareketlilik katıyor.
Dizi; Püskül, Zeytin, Cingöz ve Zıpır adlı dört arkadaşın yaşadıkları olaylar üzerine kurulu. Her kitapta karakterlerden biri ya da birkaçı belli bir sorun yaşıyor, bu sorunla yüzleşiyor ve soruna çözüm buluyor.
Püskül ile Zeytin Anlaşamıyor okuldaki sıradan bir günde başlıyor. Öğretmen herkesten bir sınıf arkadaşının resmini yapmasını isteyince, yakın iki arkadaş olan Püskül ile Zeytin de birbirlerini resimlemeye başlarlar. Ancak sonuçtan iki taraf da memnun kalmaz. Birbirlerine yönelttikleri eleştiriler, hakaret ve şiddetle sonuçlanır. Basit bir nedenle yaşanan kavga ve gün boyu süren küslük, günün mutsuz geçmesine neden olunca Zeytin ve Püskül barışmaya karar verirler.
Zıpır Sürekli Televizyon İzliyor ise televizyon bağımlısı bir çocuğun yaşadıklarını konu ediyor. Zıpır uyanır uyanmaz televiyonu açan, kahvaltısını televizyon karşısında yapan, okulda bile hep televizyon düşünen bir çocuktur. Doğal olarak, eve döner dönmez de televizyonu açar. Gece birtakım sesler duyunca kalkan Zıpır, salona geldiğinde en sevdiği televizyon kahramanının televizyondan fırlayıp dışarı çıktığını görür. Ancak işler çığırından çıkmaya başlar ve sonunda Zıpır kendi sesiyle korkunç bir kabûstan uyanır. Televizyonlu günlerin sonu olur bu ve Zıpır televizyonsuz hayatın ne kadar güzel olduğunun farkına varır.
Şimdilik dört kitaptan oluşan dizinin geçtiğimiz aylarda çıkan ilk iki kitabında yine çocuklar için tanıdık meseleler ele alınmış: Cingöz Karanlıktan Korkuyor ve Zeytin Okula Gitmek İstemiyor.
Püskül, Zeytin, Cingöz ve Zıpır’ın yaşadığı olaylar, günlük yaşamda her çocuğun bir biçimde karşılaştığı durumlar. Gece tuvalete gitmesi gerektiğinde karanlıkla yüzleşmek zorunda kalan, okula giderken ayakları geri geri giden, yakın arkadaşıyla sudan bir sebep yüzünden bozuşan ya da televizyona yapışık yaşayan bir çocuk tanıyorsunuzdur mutlaka. İşte bu kitaplar tam onlar için yazılmış.
Dizinin en can alıcı noktası ise ebeveynleri ilgilendiren, her kitabın sonunda yer alan “Ebeveyn Rehberi” adlı bölüm. Ünlü bir Fransız çocuk doktoru olan Edwige Antier tarafından kaleme alınan altı sayfalık rehberde, söz konusu kitapta ele alınan konuyla ilgili bilimsel açıklama ve öneriler bulunuyor. Rehber, kitaptaki hikâyenin çocuğa nasıl anlatılacağıyla başlıyor. Çocukların söz konusu davranışlarının altında yatan nedenler ve bu sorunlara nasıl yanıt verileceği ayrıntılı olarak anlatılıyor ve bir sonuca varılıyor.
Çocuklar için hayat hiç kolay değil aslında. Büyürken, belki de hayatlarının her günü yeni bir durumla karşılaşıyorlar. Üstesinden gelmeleri gereken o kadar çok mesele var ki! Her mesele, ayrı bir sınav… “Dene, Yanıl ve Öğren!” işte bu sınavlarda hayatı kolaylaştıracak anahtarlardan biri. Ne demişler: “Denemeden öğrenemezsin!”
Püskül ile Zeytin Anlaşamıyor Zıpır Sürekli Televizyon İzliyor Christian Lamblin Resimleyen: Régis Faller, Charlotte Roederer Çeviren: Yağmur Ceylan Uslu Tudem Yayınları, 24 sayfa