Kıtlığı Tanrının Bir Lütfu Gibi Gören Ekonomist Robert Malthus'un Darwin'i Derinden Etkilemesi - Ekşi Şeyler
Biyolog Charles Darwin, Türlerin Kökeni'ni yazarken İngiliz nüfus bilimci ve politik iktisat teorisyeni Robert Malthus'tan (1766-1834) fazlasıyla etkilenmiş meğerse. Türler arası etkileşime dair ince bir örnek.
malthus kimdir, olayı nedir?
thomas robert malthus, ortaya koyduğu "essay on the principle of population" (nüfus ilkesi üzerine bir deneme) eseriyle charles darwin'i derinden etkilemiş olan ekonomi profesörüdür. öncelikle malthus'un ortaya koyduğu malthus kapanı ya da felaketi fikrini (böyle adlandırılması da oldukça uygun olur) anlaşılır şekilde açıklayalım. daha sonra olayı darwin've çok az da olsa marx'a götürüp, düşüncelerin altında yatan ve aslında çelişebilen anlayışların bir şekilde aynı potada buluşabildiğini de görelim.
Malthus'un teorisinin basit bir şeması.
malthus'un kuramı çürütüldü mü?
işte 1859'da charles darwin'in malthus'un fikirlerinden esinlenerek yazdığı the origin of species (türlerin kökeni) adlı eseri yayınlanmıştı
şaşırtıcı olmayan bir şekilde, malthus, açlığın ve hastalığın, popülasyonların patlamasını engellemek için tanrı tarafından hayata geçirilen yaşamın doğal unsurları olduğuna inanıyordu. bu "olumlu kontrolleri" olmayan dünya, hızlı bir şekilde aşırı kalabalıklaşırdı. malthus, yaşamın rekabetçi doğasını insanoğlunun çalışmasına ilham veren ilahi bir araç olarak gördü. malthus, herhangi bir problemin toplum mühendisliği yoluyla çözülebileceğini düşünen günümüzün daha iyimser filozoflarının çoğuna katılmamıştır. malthus, yazdığı denemenin sevmediği natüralist felsefe türünün nasıl merkezi olduğunu görseydi, muhtemelen çok şaşırırdı. (natüralist felsefe, dünyada yalnızca doğa yasalarının işlediğini, doğaüstü herhangi bir yasanın olamayacağını savunur ve bazı filozoflar materyalizmi naturalizmle eş tutar)
Türlerin Kökeni'nin ilk Danimarka versiyonlarından biri.
olayı biraz da şu şekilde yorumlamak iyi olabilir
aslında bakarsak, bir ekonomi fikrinin darwin' e hatta darwin’i döneminde en "iyi" kavrayan düşünürlerden olan marx ile bile ilişkilendirildiği düşünüldüğünde (marx ve engels, darwin’in kuramından önce aslında bir evrim düşüncesine sahiptiler. darwin’i heyecanla karşılamalarının nedeni ise, kendilerinin diyalektik materyalizm düşüncelerine doğadan somut örnekler sunduğu için onlara göre doğa bilimlerinde de mevcut olmalarıydı) büyük tarihsel fikirlerin nasıl birbiri içerisinde harmanlandığı görülebilir.