Fazıl Mustafa Paşa, devleti nasıl toparladı?
II. Viyana bozgunu, Köprülü ailesinin itibarına büyük bir darbe vurmuştu. Ancak II. Süleyman, Avusturya karşısında mağlubiyetlerin artması üzerine 25 Ekim 1689’da Köprülü Mehmed Paşa’nın küçük oğlu olan Fazıl Mustafa Paşa’yı sadrazamlığa getirdi.
Yeni sadrazam orduyu yeniden düzenleyerek, görev yapmayan 30 bin yeniçeriyi askerlikten çıkardı. Devletin ve ordunun üst noktalarına güvenilir ve dürüst kişileri getirdi.
Bakırköy yakınlarında Baruthane-i Amire’yi kurdu. Ayrıca eyaletlerde tesis ettirdiği atölyelerde de barut ürettirerek, ordunun ihtiyacının karşılanmasına çalıştı. Bütçeyi denkleştirmeye uğraştı. Osmanlı topraklarının önemli bir kısmının işgal altında olması sebebiyle kıtlık ve fiyat artışını ortadan kaldıramadı. Savaşların oluşturduğu ortamdan istifade ederek haksız servet kazananlar idam edilerek, mallarına el konuldu.
Fazıl Mustafa Paşa, devletin kaybolan otoritesinin tesisi ve halkın güveninin yeniden kazanılması için çeşitli tedbirler aldı. Özellikle savaş döneminin masrafları üzerlerine yıkılan gayrimüslim reayanın gönlünü kazanmak için bazı tedbirler alındı, cizye vergisinde ıslahat yapılırken, kiliselerin tadilatına izin verildi. Ayrıca halkın belini büken avarızlar kaldırıldı. Osmanlılar böylece İmparator Leopold’un Osmanlı Hristiyanları’nı çekmeye yönelik hamlesinin de önüne geçtiler.
Fazıl Mustafa Paşa bu reformları bütün sadâret süresine yaymış, ayrıca piyasadaki değeri düşük paraları piyasadan çekerek ekonomiyi rahatlatmıştı. İç düzenlemenin ardından Avusturya’ya karşı harekete geçildi. Niş, Semendire ve Belgrad’ı geri alarak, Tuna savunma hattı yeniden kuruldu. Ancak ikinci Avusturya seferinde sadrazamın şehid olmasıyla devletin yeniden toparlanma imkanı ortadan kalktı ve Osmanlılar’ın karşı saldırısı durdu.