15 Temmuz darbe girişimi sonrasında, masum olduğu düşünülüp meslekten ihraç edilen ve tutuklananlar için Eğitim-Bir-Senden açıklama geldi.
686 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 4 bin 464 kamu görevlisinin ihracına, 17 kamu görevlisinin ise göreve iadesine yönelik işlem yapılmıştır. Söz KHK’da da, daha önceki KHK’larda yer verilen “Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan ve ekli (1) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır” hükmü ihraçların gerekçesi olarak gösterilmiştir.
Bununla birlikte, anılan KHK’nın ekinde yer alan listelerle ismine yer verilenler arasında yukarıda yer verilen hükümle ilişik kurulması imkânsız olduğu konusunda sosyal çevrelerin ve toplumun farklı kesimlerinin uzlaştığı çok sayıda kamu görevlisinin yer aldığı görülmektedir. Eğitim-Bir-Sen’e de bu doğrultuda yoğun bilgiler ve daha önce çok fazla ifade edilmeyen tepkiler ulaşmıştır. Ayrıca gerek konfederasyon gerekse konfederasyona bağlı sendikaların yönetim kurulları tarafından da şahsen tanınan hatta mücadele ortaklığı yapılan kamu görevlilerine bu listede yer verilmiştir. Maalesef daha önce yayınlanan KHK’lar sonrasında sendika olarak ortaya koyduğumuz görüşler, eleştiriler, öneri ve hassasiyetler, olması gerektiği ve beklediğimiz biçimde değerlendirilmemiş ve 686 sayılı KHK’yla, belirttiğimiz sorunlar daha da derinleşmiştir. Bunun en büyük göstergelerinden biri daha önce hiçbir ihraç listesine ve içeriğine yönelik oluşmayan tepkinin son KHK’ya yönelik olarak daha kapsamlı ve daha yüksek sesle ifade edilmesidir.
15 Temmuz darbe girişimi sonrası alınması gereken tedbirlerin ivedilikle ve etkili biçimde alınması, başta FETÖ olmak üzere, terör örgütleriyle bağlantılı kişilerin kamudan tasfiyesi gibi amaçlarla ilan edilen OHAL ve bu kapsamda çıkarılan KHK’lar, toplumun büyük bölümü tarafından makul hukuk çevreleri tarafından da anayasaya ve hukukun gereği olarak kabul edilirken, özellikle son KHK olmak üzere, ihraç listelerinde masum olduğu konusunda geniş kanaat bulunan kişilerin yer alması kaynaklı tereddütler artmaya başlamıştır.
15 Temmuz’dan bugüne kadar ihraç edilen 99 bin 284 kişiden 725 kamu görevlisi görevine iade edilmiş, açığa alınan kamu görevlilerinden yaklaşık 20 bini görevine iade edilirken, 30 bin kamu görevlisinin görevden alınma durumu devam ediyor.
Hakkında ihraç işlemi yapılan kamu görevlileri ile görevine iade edilmeyi bekleyen kamu görevlileri arasında masumiyeti, millete sadakati, terör ve terör örgütlerine tepkisi, 15 Temmuz sürecindeki millet odaklı duruşu herkesçe bilinenlerin varlığı ve küçümsenmeyecek fazlalığı; terörün, örgütlerin, bunlara destek olan, irtibat ve iltisakı bulunanların kamudan tasfiyesine yönelik kamuoyu desteğinin mevcut düzeyini tehdit eder bir sonuç olarak karşımızda durmaktadır. Bu boyutuyla karşımızda duran bu sonucu, ürettiği sorunlar ve çözüme yönelik öneriler çerçevesinde ortak akılla tartışmak durumundayız.
Gerek göreve döndürülen gerekse görevine iade edilen kamu görevlilerinin sayısı ve ihraç edilmesine ya da görevden uzaklaştırılmasına rağmen toplum tarafından masum olduğu kanaati bildirilen kamu görevlilerinin fazlalığı ile son dönemde buna dair tepkilerin artması, kamu vicdanını yaralayan ve bu tür işlemlere dair kamuoyu desteğini azaltan bir tablonun ortaya çıktığını göstermektedir. Bu tablonun daha net bir şekilde ortaya çıkmasını engellemek ve bunu makul sürede bütünüyle ortadan kaldırmak, en az terörün ve unsurlarının kamudan tasfiyesi kadar önemli görülmelidir. Bu çerçevede ihraç ve iade listeleri hazırlanırken, çok daha özenli, açığa alma ve göreve iade işlemlerinde de ön araştırma sürecinin daha kapsamlı ve daha hızlı yürütülmesi sağlanmalıdır. İhbarlar, itirafçı beyanları, kimi kurum amirlerinin ve bürokratların iddiaları esas alınarak ve başkaca araştırma yapmadan verilen kararlar, oluşturulan listeler, kitlesel hoşnutsuzluk üretme derdinde olanların ekmeğine yağ sürecek bir işlev görmektedir. Aynı zamanda sürece yönelik makul ve makbul değerlendirme yapan kesimler de bu türden hataların ve masumları mağdur etmeye yönelik bilinçli yanlışlıkların sonucu olarak daha kısık sesle konuşmak hatta hiç konuşmamak baskısını yaşamaktadır.
İhraç sebebinin, “Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı” olması, bu iddia ve ithamlarla ihraç edilen/görevden alınanlar bakımından, üzerinden çıkarılması zor bir ihanet elbisesi üretmektedir. Bu kamu görevlileri görevlerine iade edilmeleri durumunda dahi “Hain, terörist, terör destekçisi, örgüt mensubu, FETÖ’cü, PKK’lı” gibi toplumun hemen bütününde tepki uyandıran ve kolay kolay silinmeyecek kötü sıfatlarla ilişkilendirilmeye devam etmektedir. Zira bunun örnekleri halen yaşanmakta, bunu yaşayan kamu görevlilerinin bir bölümünün de bu ağır travmanın bir sonucu olarak kendilerine zarar verdiği hatta intihar ettiği bilinmektedir. Oysa bunlar ağır ithamlardır ve bir kişinin bunlarla itham edilmesi ve ilişkilendirilmesi somut delillere ya da ekseriyetin kabul ettiği/ifade ettiği soyut kanaatlere dayandırılmalıdır.
Üzerinde hassasiyetle durulması gereken bir başka konu; haklarında ihraç ya da görevden uzaklaştırma kararı verilen kamu görevlilerinin büyük bölümü hakkında ya ceza yargısı kapsamlı bir işlem hiç yapılmamış ya da yapılmış işlemler dava açılmasını gerektirmediği kararlarıyla sonlandırılmıştır. Bu durum, özellikle cumhuriyet savcılıkları ve ihraç/uzaklaştırma/iade işlemlerini gerçekleştiren kamu kurumları ve bürokratları arasında etkili bilgi paylaşımı ve kararların birbiriyle ilişkisi noktasında henüz bir uygulama ağı oluşturulmadığını işaret etmektedir. Hukuken terör örgütleriyle ilişkisi bulunmadığına karar verilen kamu görevlileri idare tarafından aksi yönde bir kanaatle görevden ihraç edilmekte ya da uzaklaştırılmaktadır. Kaldı ki, hukuk sisteminin yanında toplumun genelinin benimsediği inanç değerleri masumun hukukunu korumayı ve delillendirilmeyen/genel kabul görmeyen isnatlarla insanlar hakkında işlem yapmama esasını kabul eder. Bunlar gözetilerek, titiz araştırmalar yapılmadan, ilgilinin sosyal çevresiyle ilişkili olduğu sivil toplum kuruluşlarının yetkilileriyle temas etmeden alınan ihraç ve açığa alma kararları tartışma üretmekte ve son derece vahim sonuçlar doğurmak suretiyle hem kişilerin hem de toplumun zarar görmesine/tepki vermesine gerekçe oluşturmaktadır. Bu tür zararların oluşmasına ve tepkilerin gelişmesine gerekçe oluşturan iş ve işlem sürecine dair birkaç hususu aşağıdaki içerikle ifade edebiliriz:
Merkez ve taşra teşkilatlarında, özellikle de valiliklerde ihraç ve açığa alma noktasında hızlı işlem tesis edilirken, göreve dönme/göreve başlatma noktasında ise aynı hızda davranılmamakta, sözlü olarak mağdur olduğu kabul edilen kişiler idari ve hukuki açıdan hain damgasıyla yaşamaya devam etmek durumunda bırakılmaktadır. Böylesi durumlarda intihar ya da üçüncü şahıslara zarar vermek gibi farklı insani ve sosyal yaralar oluşmaktadır (Eğitim-Bir-Sen üyesi öğretmenin, Çorum Valiliği tarafından göreve döndürülme işleminin yapılmaması nedeniyle intihar etmesi gibi).
Mağdur üreten bu işleyişin engellenmemesi ve daha da büyümekte olan bu olumsuz tablonun değişmemesi durumunda terörle mücadelede zafiyet oluşma ve kamuoyu desteğini kaybetme riski artacaktır/artmaktadır. Bunun yanında devlete ve millete bağlı kitlenin, kuruluşların ve insanların terörle mücadelede ikamesi olmayan katkılarını kaybetme tehlikesi de oluşmaktadır. Böylece, terör örgütlerinin devlet içindeki uzantıları, kötü niyetli çevreler ve terör yandaşları süreci zehirleyecekleri bir vasata sahip olurken, terör karşıtı kitleler mücadeleye destek için gereken makul vasattan yoksun bırakılmaktadır. Bu, mevcut durumdan daha sıkıntılı bir süreci oluşturmak isteyenlerin işini kolaylaştıracak, motivasyonunu artıracaktır.
Sayın Cumhurbaşkanının da daha önce ifade etikleri üzere, “At izinin it izine karıştığı” bir tablo oluşmakta ve bu tablo giderek ağırlaşmaktadır. Bu tablonun sebebi bir yandan kimi bürokrat ve devlet görevlilerinin ikbal hesapları, makam hırsları, kişisel kin ve hesaplaşma istekleri olduğu gibi, diğer yandan kötü niyetli çevrelerin ve kripto olarak adlandırılan kendisini gizlemiş örgüt üyelerinin ayak oyunları olduğu bilinmektedir. Ancak bütün bunlara yol açan esas problem, sürecin “Önce tedbiren açığa al/ihraç et, sonra masumsa iade et” şeklindeki işleyiş biçiminin manipülasyon ve istismara açık olmasıdır.
Her şeyden önce manipülasyon, istismar ve yüksek oranda hataya yol açan ihraç ve açığa alma yöntemi acilen değiştirilmeli, bu işlemler için somut kriterler belirlenmelidir. İhraç ve açığa alma kararlarından önce titiz ve detaylı bir araştırma yapılmalıdır. Ayrıca haklarındaki iddia ve ihbarların asılsız olduğu belirlenen kişilerle ilgili, bu asılsız ihbarda ve girişimde bulunanlar hakkında soruşturmanın yapılması, keyfi ihbar ve iddiaların önüne geçebilir.
Eğitim-Bir-Sen tarafından daha önce de yapılan açıklamada ifade edildiği gibi, haklarında işlem tesis edilen kişilere somut olarak hangi fiil veya davranışı sebebiyle bu türden bir işlem uygulandığının, hangi fiilinin sabit görüldüğünün işlemle birlikte olmasa bile sürecin uygun bir bölümünde ilgililerine bildirilmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak, gelinen noktada, “Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu” kurulmuş fakat henüz üyeleri belirlenmemiştir. Buna bağlı olarak da incelemeye esas başvuru süreci de başlatılamamıştır. Bu noktada kurulun üyelerinin belirlenerek başvuruları alma işlemlerinin ivedilikle başlatılması son derece önemlidir. Kurul, görevden alma ve ihraçlarla ilgili itirazları detaylı bir şekilde değerlendirerek ivedilikle mağduriyetleri giderecek, masumların net bir şekilde tespitini sağlayacak karar üretme işlevini yerine getirmelidir.
Eğitim-Bir-Sen olarak, daha önce de bu konulara dikkati çeken açıklamalar yapmış ve hükümet yetkilileriyle yüz yüze görüşmelerimizde işleyen süreçle ilgili endişe ve kaygılarımızı dile getirmiştik. Gelinen aşama, bizim endişe ve kaygılarımızı haklı çıkaran bir fotoğraf sunmaktadır.
Genel Başkanımız Ali Yalçın’ın son KHK hakkında sosyal medyada yaptığı açıklamalar, bu konudaki hassasiyet, risk ve tedbirleri açıkça ortaya koymaktadır.
Ayrıca, bu hususta yaşanan mağduriyetleri salt kendi üyelerimiz ve dünya görüşünde ortaklaştığımız kişiler bağlamında değil, inancına ve siyasi eğilimine bakmaksızın kişilerin hakları ve hukuku üzerinden adaleti ayakta tutma ve şahitlik saikiyle dile getiriyoruz.
Genel Başkanımızın da ifade ettiği üzere, bütün gayretimiz, 15 Temmuz zaferimizin çalınmaması, bir kişinin bile mazlumken mağdur olmaması, mücadelenin sulandırılarak tersten bir kumpasa dönüştürülmemesidir.
“İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” şiarıyla hareket etmeyi ilke edinen hükûmetin, insanların bu boyutlarda mağduriyetini görmezden gelmeyeceğine inanıyoruz. Bu çerçevede en kısa zamanda bu sürece bu yönüyle müdahil olmalı, bürokratik yapının ürettiği sorunlu işleyişi ve iyi niyetli olmayan kişi ve kesimler kaynaklı işlemleri durduracak/sona erdirecek bir kararlılığın gösterileceğini düşünüyoruz. Kaynak:egitimbirsen.org.tr
Son Güncelleme: 10.02.2017 19:57 Anahtar Kelimeler:Darbe GirişimiSendikadan çağrı