Zeytin Posası | Pirina | Pirina Yakıtı
13.07.12, 13:53 #1
Pirina zeytinyağı fabrikalarının bir artığı olup, Akdeniz ülkelerinde görülen önemli bir biyokütle çeşididir. Pirina düşük maliyetle oldukça büyük miktarlarda elde edilebilir. Bitkisel yağlar ve prina, kükürt içermeyen alternatif yakıtlar olarak dikkate alınabilir. Pirina aslında bir atık madde olduğu için diğer atıklar gibi uygun ve kabul edilebilir bir kullanım olmaması halinde problemler yaratabilir. Enerji üretiminde verimli ve uygun bir şekilde prina kullanımı iki probleme birden çözüm sağlamaktadır; temiz enerji üretimi ve zeytinyağı tesislerinin atığı olan bu maddenin tekrar kullanımı.
Bu ürünlerin içeriklerinde kükürt oranın çok az bulunması sebebiyle çevre dostu yakıtlardır. Geçmişte çok fazla değerlendirilmeyen bu ürünler enerji fiyatlarındaki hızlı artışa ve çevresel sorunların artmasına paralel olarak giderek daha fazla kullanılmaya başlanacaktır.
Diğer taraftan, zeytinden elde edilecek prina ve yağ miktarı her ne kadar yetiştirme tekniğine, zeytin çeşidine ve yağa işleme vb durumlara bağlı ise de, ortalama olarak 100 kg zeytinden 15-22 kg zeytinyağı ve 35-45 kg prina elde edilebilmektedir. Modern sürekli sistemlerden elde edilen prina klasik sistemlerden gelen prinaya oranla daha çok nem ve daha az yağ içerdiği için daha düşük ticari değer taşımaktadır. Yağlı prinayı teşkil eden temel bileşenlerin su, yağ ve katı maddeler (kabuk, meyve eti, çekirdek parçaları) olduğu, 100 kg zeytinden 40 kg’a kadar yağlı prina elde edildiği bilinmektedir. Zeytinden yağ çıkarıldıktan sonra elde edilen prinada kalan yağın daha sonra yeniden çözgen ekstraksiyonu ile (hekzan) yolu ile bir miktar daha alındığı, elde edilen yağa “prina yağı” , kalan prinaya da “yağsız prina” denildiği bilinmektedir. 100 kg prinadan ortalama 60-70 kg yağsız kuru prina elde edildiği ve enerji değeri 4000 kCal/kg olan prinanın yakacak olarak kullanılması gerektiği görülmektedir .
Prina tek başına kullanılabileceği gibi düşük kalorili linyit kömürü gibi diğer yakıtlarla birlikte yakılabilir. Yıllık, yaklaşık 1 milyon ton zeytin, zeytinyağı üretimine girmekte ve yaklaşık 450.000 ton prina bu işlemden sonra elde edilmektedir. Prinanın ısıl değeri yaklaşık 12.500-21.000 kJ/kg’dır. Odun ve yıkanmış kömürün ısıl değerleri sırasıyla 17.000 ve 23.000 kJ/kg’dır. Prinanın kükürt oranı kütlece % 0.05-0.1 değerindedir.
Günümüzde prinanın kullanım yerleri; ekstraksiyon fabrikalarında, zeytinyağı üretim bölgelerinde zeytinyağı fabrikalarında sıcak su kazanlarında, prina yağı fabrikalarında sistem için gerekli sıcak su ve buhar imalinde, kireç ocaklarında, merkezi kalorifer sistemlerinde ve sanayi kuruluşlarında buhar, kızgınyağ kazanlarında yakıt olarak kullanılmaktadır. Türkiye’de prina üretiminin zeytin üretimine bağlı olarak yıldan yıla değişmesine rağmen bu değerin ortalama 200-250 bin ton/yıl olduğu bilinmektedir.
Halen Türkiye’de zeytin üretim bölgelerine ve prina fabrikalarına yakın bazı sanayi kuruluşlarında da yağsız kuru prina, 2800 kCal/kg alt ısıl değeri ve fiyatının odun ve petrol ürünleri fiyatlarının çok altında bulunması ile yakıt olarak kullanımının ülke ekonomisine getireceği faydalar açıktır.
Zeytin ağacının yetiştiği bölgelerde temiz enerji eldesi için bu atığın yakılması özellikle önemlidir. Bununla birlikte, proses verimini maksimum yaparken ortaya çıkabilecek zararlı madde oluşumu ve diğer problemleri düşünerek uygun teknoloji kullanılmalıdır.
Isıl değeri ve fiyatının odun ve petrol ürünleri fiyatlarının çok altında bulunması ile yakıt olarak kullanımının ülke ekonomisine getireceği faydalar açıktır.
Geleneksel hidrolik pres veya sürekli santrifüjleme işlemi uygulayan zeytinyağı fabrikalarından elde edilmesine bağlı olarak iki tip prina tipi mevcuttur. Bu iki tip prina sırasıyla %25-30 ve % 45-55 nem içermeleri ile birbirinden ayrılmaktadır.
aakinaksoy, Banemin, Canan, Ekin, LaLe, Muradyum, Sevda, Türkü
13.07.12, 14:43 #2
Yakarken acaba nasıl bir koku yayılıyor?
Zeytin ağacının yetiştiği bölgelerde temiz enerji eldesi için bu atığın yakılması özellikle önemlidir.
Hem zeytinini kullan, hem yağını, sonra kalan posasını yakıt olarak kullan, posanın küllerini de gübre olarak kullan... Nasıl bir verimliliktir bu?
Teşekkürler bilgilendirme için Rukia.
aakinaksoy, Banemin, Muradyum, Rukia, Sevda, Türkü
13.07.12, 14:47 #3
Pirina hakkında geniş bir bilgim yoktu açıkçası. Zeytinin posasının da bu denli değerlendirilmesi güzel birşey.
aakinaksoy, Banemin, LaLe, Muradyum, Rukia, Sevda
10.01.13, 20:56 #4
Yağlı pirina biraz koku yapar. Ancak yağlı pirinanın konutlara yakıt olarak satılması zaten yasaktır. Pirina ancak yağ oranı yeteri kadar düşürülünce yakıt olarak satılır. Çıkan yağ pirina yağı olarak rafine edilir ve gerekli şartları sağlıyorsa sofralık olarak bile satılır. Pirina yağı Hindistan'da avokado yağından sonra en fazla kullanılan kızartma yağıdır mesela. Yağsız pirina ise yanarken koku çıkartmaz, özellikle çekirdek pirina tamamen tozsuz bir yakıttır. bir çuval çekirdek pirinaya elinizi daldırın tamamen temiz ve kuru olarak çıkacaktır. Kısacası hem verimli hem de temiz bir yakıttır.
3 Üyemiz pirina'in Mesajına Teşekkür Etti.
aakinaksoy, Banemin, Muradyum
11.01.13, 01:29 #6
Gerçekten de mucize bir bitki zeytin. yağı, meyvesi, hatta posasında bile bin bir marifet ve fayda gizli. Eğlenceli bir yazı.
pirina'in Mesajına Teşekkür Etti