Dil tek başına mücadele alanı - Evrensel.net Dil tek başına mücadele alanı
20 Mart 2018 03:45
Kürt Araştırmaları Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Bilal Yıldız ile derneğin kuruluşunu ve çalışmalarını konuştuk.
Kürt dili, edebiyatı, kültürü ve tarihi üzerine akademik çalışmalara imza atan İstanbul Kürt Enstitüsü, OHAL kapsamında çıkartılan kanun hükmünde kararnamelerle (KHK) kapatılan kurumlar arasında yer aldı. Enstitünün kapatılmasıyla bu alanda ortaya çıkan boşluğu doldurmak ve Kürtçenin gelişimine katkı sağlamak için Kürt Araştırmaları Derneği (Komeleya Lêkolînên Kurdî) kuruldu. Beyoğlu Taksim’de bulunan dernek, Kürtçenin Kurmancî, Kirmanckî lehçelerinin yanı sıra, Türkiye’de ilk kez Soranî lehçesinde dil atölyesi düzenliyor.
Dernek yöneticilerinden Bilal Yıldız’la, derneğin kuruluşu ve çalışmaları hakkında konuştuk. OHAL ile birlikte İstanbul Kürt Enstitüsünün de olduğu çok sayıda kurumun ve derneğin kapatıldığını hatırlatan Yıldız, enstitünün kurulmasıyla birlikte önemli çalışmalara imza attıklarına dikkat çekti. Yıldız, derneğin oluşum sürecini anlatarak şunları söyledi: “Enstitünün kapatılmasıyla, haliyle bu alanda bir boşluk oluştu. İnsanların Kürtçeyi öğrenmesi ve bu alanda akademik çalışmaların devam etmesi gerekiyordu. İstanbul Kürt Enstitüsünün gönüllüleri ve bu alanda çalışma yürütenler olarak açığı kapatmak istedik. Kürt dilinin, edebiyatının geliştirilmesi, bu alanda çalışmaların yürütülmesi, akademik metinlerin tekrar yazılabilmesi için harekete geçtik. Kürt Araştırmaları Derneği böyle kuruldu. Çalışmalarına başladı. İstanbul’da Kürtçe öğrenmek isteyenlerin yeni kapısı oldu.”
SORANÎ LEHÇESİNDE DİL ATÖLYESİ
Yıldız, derneğin resmi olarak mart 2017’de kurulduğu bilgisini verdi. Derneğin amaçlarının başında Kürt dilinin öğretilmesi ve geliştirilmesi olduğunu anlatan Yıldız, Türkiye’deki Kürtlerin Kurmancî ve Zazakî (Kırmanckî) lehçelerinde konuştuklarını aktardı. İki lehçede dil atölyelerinde en üst seviyeye kadar eğitimlerin olduğunu belirten Yıldız, ilk kez Soranî lehçesinde atölyelerinin olduğu bilgisini verdi. Soranî atölyesine ilginin olduğunu ve bu atölyeye iyi Kurmancî bilenlerin katıldığı anlatan Yıldız, Türkiye’de Soranî lehçesinde nitelikli materyal eksikliğinin olduğunu belirtti. Yıldız, bununla ilgili çalışmalar yaparak, bu tür eksiklikleri gidermeye çalışacaklarını söyledi.
Dil atölyeleri birinci ve ikinci seviye için kayıtların devam ettiğini dile getiren Yıldız, kurları üç aylık üzerine planladıklarını belirtti. Dil atölyelerine farklı halklardan da katılımların olduğunu anlatan Yıldız, yaz döneminde dil atölyelerinin olacağını söyleyerek, katılmak isteyenlerin şimdiden kayıtlarını yapabileceklerini ifade etti. Dil eğitimlerini uluslararası eğitim standartlarını baz alarak yapmaya çalıştıklarını anlatan Yıldız şunları söyledi: “Burada kullandığımız materyaller de, Kürt Enstitüsünün daha önce kullandığı materyaller. Bu materyaller, Türkiye’de Kürtçe eğitim için ciddi anlamda değer gören yayınlar. Devlet okullarında seçmeli olarak okutulan Kürtçe dersler de bu materyallere atıf yaparak, veriliyordu. Yine birçok üniversitede, İstanbul Kürt Enstitüsünün hazırladığı yayınlar bünyesinde çıkan, Samî Tan’ın Rêzimaniya-Kurmancî kitabı referans gösterildi. Enstitü bünyesinde yeni çıkan diğer yayınlar için de keza öyle. Bu durum uluslararası alanda Kürtçe ile ilgili yapılan akademik çalışmalarda da yaşanıyor.” Yıldız, Kürtçe akademik dergisi Zend’in yayın hayatının sürdürmesini sağlayacaklarını söyledi.
‘KÜRTLER DİLLERİNE SAHİP ÇIKSINLAR’
Kürtlerin, dillerini kurslardan öğrenmek zorunda kalmalarının Türkiye için bir trajedi olduğunu belirten Yıldız, Kürtlerin diline yönelik baskılara karşın her defasında kendi imkanlarıyla dillerini öğrendiklerine vurgu yaptı. Dilin tek başına bir mücadele alanı olduğunu belirten Yıldız, “Çünkü dil bir ulusun varlığıdır. Kürtlerin tarih boyunca bunun önemini bilerek yaşamlarını da buna atfettiler. Bir dili yok ederseniz, o ulusu yok etmiş oluyorsunuz” dedi.
Gelen taleple birlikte çalışma yaptıklarını belirten Yıldız, “Tabii bu çalışmalar yeterli değil. Çünkü milyonlarca Kürt’ün yaşadığı bir ülke bu iş kurslarla yapılacak bir şey değil. Yıllardır demokratik siyasette bu talep ediliyor. Kürtlerin kendi dillerinde eğitim görmeleri ve kendi dillerinde yaşabilmeleri gerekiyor. Kürtler ana dilleriyle yaşamıyorlar. Kamusal alanda resmi kurumlarda Kürtçe hizmet alınmıyor. Bunların yapılması gerekiyor. Bu talepler karşılanıncaya kadar bizler de bu şekilde mücadeleye devam edeceğiz” diye konuştu.
Devletin yapması gereken görevi kendi imkanlarıyla yapmaya çalıştıklarını belirten Yıldız, Kürtçenin hakkını savundukları için bir nevi hak savunuculuğu yaptıklarını söyledi.
Kürtlerin en çok yaşadığı kentlerin başında İstanbul geldiğini de hatırlatan Yıldız, dil atölyelerine katılım çağrısı yaparak, “Kürtler dillerine sahip çıksınlar” dedi.
ENSTİTÜNÜN KAPISI MÜHÜRLENDİ
Kürt dilini, kültürünü ve edebiyatını araştıran ilk Kürt kurumlarından Enstîtuya Kurdî ya Stenbol (İstanbul Kürt Enstitüsü) 18 Nisan 1992 yılında İstanbul’da kuruldu. Aralarında Musa Anter, Feqî Hüseyin Sağnıç, İsmail Beşikçi, Abdurrahman Dürre, İbrahim Gürbüz, Cemşîd Bender, Süleyman İnanoğlu ve Yaşar Kaya’nın da yer aldığı aydınlar tarafından kurulan İstanbul Kürt Enstitüsü, OHAL kapsamında çıkartılan kanun hükmünde kararnameyle 31 Aralık 2016’da polislerce gece yapılan baskınla kapatıldı. Arşivlerine ve kütüphanesine el konuldu.
DİL ATÖLYESİ PROGRAMI
Yaz dönemi için tüm sınıflar için yeniden kayıt alınacak dil atölyesinin programı lehçelere göre şöyle; Kurmancî lehçesindeki dil atölye programı şöyle; birinci seviye pazartesi-çarşamba saat 19.00-21.00 cumartesi saat 11.00-14.00. ikinci seviye salı-perşembe saat 19.00-21.00 cumartesi saat 14.00-17.00. Üçüncü seviye cumartesi saat 17.00-200. Dördüncü seviye pazar saat 14.00-17.00.
KırmanckîZazakî ise, birinci seviye pazartesi-çarşamba saat 19.00-21.00 cumartesi saat 11.00-14.00.
İkinci seviye salı-perşembe saat 19.00-21.00 cumartesi saat 14.00-17.00.
Soranî Pazar günü saat 15.00-18.00.
Ana dili Kürtçe olmayanların olduğu birinci seviyeyi bitirdikten sonra konuşmalarını ilerletmeleri ve ikinci seviyeye geçmeden önce ara sınıf özelliği taşıyan dil atölyesi ise pazar günleri saat 11.00-14.00 arasında yapılıyor.
İlgilenenler için telefon; (0212) 621 82 00.
ETİKETLER: İstanbul Kürt EnstitüsüKürt Araştırmaları Derneği