DOĞUM ÖNCESİ-SONRASI ÇALIŞMA VE SGK EKSİK GÜN NEDENLERİ – SGMD // Sosyal Güvenlik Müşavirleri Derneği
Anasayfa > DOĞUM ÖNCESİ-SONRASI ÇALIŞMA VE SGK EKSİK GÜN NEDENLERİ
4857 Sayılı İş Kanununun Analık halinde çalışma ve süt izni başlıklı 74. Maddesinde de Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam on altı haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık süreye iki hafta süre eklenir. Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda, kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir fadesi yer almaktadır.Başka bir deyişle, doğuma üç hafta kalıncaya kadar çalışan bir kadın işçi, doğum öncesi sekiz haftalık izin süresinin beş haftasını çalışarak geçirdiğinden, bu süreyi doğum sonrasına aktarabilecek ve böylece doğum sonrası sekiz haftalık izin süresine söz konusu beş haftanın da eklenmesi ile toplam on üç hafta izin kullanabilecektir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici İş Göremezlik Ödeneği başlıklı 18. Maddesi c bendinde de ‘‘Sigortalı kadının analığı halinde, doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla, doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık sürede, çoğul gebelik halinde ise doğumdan önceki sekiz haftalık süreye iki haftalık süre ilave edilerek çalışmadığı her gün için geçici iş göremezlik ödeneği ödenir.’’hükmü yer almaktadır.
Kadının Doğum ve Doğum Sonrası Çalışması Hakkında 183 sayılı Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Sözleşmesi
– 4. madde ile kadınlara doğum nedeniyle verilecek iznin 14 haftadan az olamayacağı hükmü getirilmiş, doğum sonrası verilecek iznin ulusal mevzuat çerçevesinde belirleneceğini ancak bu iznin de 6 haftadan az olamayacağı belirtilmiş;
– 8. madde ile kadının hamilelik nedeniyle ayrıldığı işine tekrar aynı pozisyonda dönebilmesi imkanı getirilmiş;
– 10. madde ile kadının çalışma sırasında bir veya daha fazla emzirme izni alması düzenlenmiştir. Ayrıca sözleşmede doğum sonrasında kadına hastalık yardımı yapılması ve kadınların hamilelik ve doğum nedeniyle işten çıkarılmalarının yasaklanması gibi hükümler yer almaktadır.
Annelerin bir yandan kariyerlerini devam ettirirken, diğer yandan çocuklarına da zaman ayırmalarını sağlamak için 2 yeni düzenleme de 6663 sayılı Kanun ile getirilmiştir.
1-Doğum ve evlat edinme sonrası yarım çalışma ödeneği,
2-Doğum ve evlat edinme sonrası part-time (kısmi süreli) çalışma hakkı
6663 sayılı Kanun’la düzenlenen doğum ve evlat sonrası yarım çalışma hakkı getirilmiştir. Doğum sonrası analık hali izninin bitiminden itibaren çocuğunun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla ve çocuğun hayatta olması kaydıyla kadın işçi ile üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçilere istekleri halinde;
Birinci doğumda 60 gün (çoğul gebelikte 90 gün),
İkinci doğumda 120 gün (çoğul gebelikte 150 gün),
Sonraki doğumlarda ise 180 gün (çoğul gebelikte 210 gün), süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilecektir.
Doğum ve evlat edinme sonrası analık hali izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde SGK’ya doğum ve evlat edinme sonrası yarım çalışma belgesi ile başvuruda bulunulması gerekir.
Doğum sonrası part-time çalışma
Çalışan annelere getirilen ikinci hak ise 4857 sayılı Kanun’da doğuma ilişkin öngörülen izinlerin bitiminden sonra mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden aybaşına kadar ebeveynlerden biri kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir. Bu talep işveren tarafından karşılanır ve geçerli fesih nedeni sayılmaz. Bu kapsamda kısmi süreli çalışmaya başlayan işçi aynı çocuk için bir daha bu haktan faydalanmamak üzere tam zamanlı çalışmaya dönebilir.
Yarım çalışma süresince çalışanların eksik gün nedeninin bildirilmesi için SGK E-Bildirge sistemine “ 23” ve “24” kodları eklenmiştir.
“23- Yarım Çalışma Ödeneği” eksik gün nedeni 15 günlük bildirim için kullanılacak olup “24- Yarım Çalışma Ödeneği ve Diğer Nedenler” eksik gün nedeni ise 15 günden az çalışma olması durumunda (yarım çalışma + devamsızlık veya rapor vb. için) yapılacak bildirimler için uygulanacaktır.Ve diğer eksik gün nedenleri de aşağıda belirtilmiştir.
3- Gözaltına alınma
5- Kısmi istihdam
6- Puntaj kayıtları
9- Genel hayatı etkileyen olaylarından
10- Doğal afet
12- Diğer nedenler
14- Fesih tarihinde çalışmamış
15- Ev hizmetlerinde 30 günden eksik çalışma
16- Kısa çalışma ödeneği
17- Ücretsiz doğum izni
19- Diğer ücretsiz izi
21- Yarım çalışma ödeneği
22- Yarım çalışma ödeneği ve diğer nedenler
Tel : 0554 506 55 10
Önceki Haber ÇALIŞAN ÖĞRENCİNİN BURSU / ÖĞRENİM KREDİSİ KESİLİR Mİ?
Diğer Haber DOĞUM SÜRECİNDE ÇALIŞMA YAŞAMI 8- ÇALIŞMAYI ÖZENDİREN DÜZENLEMELER-TEŞVİKLER