Deniz Kirliliğine Çare Döngüsel Ekonomi
PAGEV Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz Eroğlu, "Denizlerdeki atıkların yüzde 80'i karasal kaynaklı. Yani ülkelerin, atık yönetimi ve çöp toplama altyapısına yatırım yapmamasından kaynaklanıyor. Dolayısıyla sorunun çözümü doğru kurulan ve yönetilen bir atık altyapısı oluşturmak. Çözüm, atıkların denizlere ulaşmasının önüne geçmek ve geri dönüştürmek" diyor.
Avrupa Birliği Komisyonu geçtiğimiz günlerde denizlerdeki plastik kirliliğini önleyeceği gerekçesiyle tek kullanımlık plastik kulak pamuğu, çatal, kaşık, tabak, pipet ve balon tutacaklarının yasaklanmasını öngören bir yönetmelik tasarısı hazırlayarak Avrupa Birliği Parlamentosu'na sundu. Yasa tasarısı kabul edilirse iki yıllık bir geçiş sürecinin ardından bu ürünlere yasak getirilecek.
Türk Plastik Sanayicileri Araştırma Geliştirme ve Eğitim Vakfı (PAGEV) Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz Eroğlu ise denizlerdeki plastik kirliliğini önlemenin çaresinin etkin bir Atık Yönetim Sistemi kurulması ve geri dönüşümden geçtiğini söylüyor.
Tasarı kapsamında yasaklanması istenilen ürünlerin seçimi ve tanımlanmasında ciddi sıkıntılar olduğunu belirten Eroğlu, "Bu tasarı iyi tanımlanmamış bir ürün kategorisine sembolik bir saldırı olmanın yanında tek kullanımlık ürünlere dair yanıltıcı ve sektör sınıflandırmasına uymayan tanımlar içeriyor. Tek kullanımlıktan kast edilen nedir? Bir kere bunu çok iyi anlamak gerekir. Bir sefer kullanılan bir tabak biraz kalın olduğunda birkaç kez kullanılabiliyor. Bunun ölçüsü nedir ve bunu kim tayin edip, kim denetleyecektir sorularını sormak lazım" diyor.
Denizlerdeki atıkların yüzde 80'i karasal kaynaklı
Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Frans Timmermans, "Avrupa sahillerinde rastlanan deniz çöpünün yaklaşık yüzde 70'ini kapsayan bir direktif oluşturduk" açıklamasında bulunmuştu.
PAGEV Başkanı Yavuz Eroğlu ise şu yorumda bulunuyor: "Asıl sebebin denizlerdeki atıkların yüzde 80'i karasal kaynaklı, yani ülkelerin atık yönetimi ve çöp toplama altyapısına yatırım yapmamasından kaynaklanıyor. Dolayısıyla sorunun çözümü doğru kurulan ve yönetilen bir atık altyapısı oluşturmak, atıkların denizlere ulaşmasının önüne geçmek ve geri dönüştürmek. Plastik ürünlerin neden kullanıldığını iyi anlamak gerektiğine inanıyoruz. Burada esas sorun bu ürünlerin düzgün bir şekilde geri dönüştürülmesi. Bunun için ihtiyaç olan tek şey ise belediyelerin ve kamu otoritesinin düzgün çalışan bir atık yönetim sistemi oluşturması. Bu son derece basit bir işlem. Kullandığımız ürünleri ayrıştırıp atabileceğimiz geri dönüşüm kutularının olması ve bunların da geri dönüşümcülere iletilmesi gerekiyor. Ancak yapılması gereken bu yatırımı yapmak yerine tümden yasakçı bir yaklaşımı doğru bulmuyoruz. Denizlerdeki plastik atık sorunu yüzeysel ve popülist yaklaşımlarla çözülemez."
Kısıtlama geri dönüştürülemeyen malzemeler için yapılmalı
Sürdürülebilir bir dünya için "Döngüsel Ekonomi" modelinin benimsendiğini belirten PAGEV Başkanı Yavuz Eroğlu, "Dünya genelinde kabul gören Döngüsel Ekonomi modeli geri dönüştürülmesi mümkün olan tüm atıkların dönüştürülmesi esasına dayanıyor. Bu modele rağmen Avrupa Birliği Komisyonu'nun çıkartmaya çalıştığı yönetmelik mantığa aykırı. Yönetmelik kapsamında yasaklanması planlanan plastik çatal, bıçak, kaşık, gıda kapları, pipetler, bardaklar çok kolay geri dönüştürülen malzemeler. Dolayısıyla bir kısıtlama söz konusu olacaksa geri dönüştürülemeyen malzemeler için yapılmalı. Bilimsel yaklaşımla ürünlerin yaşam döngü analizlerine göre (LCA) nasıl yönetileceğine, hangi ürünlerin kısıtlanacağına karar verilmesi gerekiyor" diyor.
Kaynak: Sürdürülebilir Dünya Gazetesi 05.07.2018