Guram Gumba | Abhazya haberleri
Bu haber 14 Mayıs 2011, Cumartesi 13:00:29 tarihnde eklendi. 894 kez okundu.
GURAM GUMBA "15 YILDIR BAĞIMSIZLIK DUYGUSUNU YAŞAYAN GENÇLERİMİZ BUNDAN VAZGEÇMEZ" DEDİ
29/07/2008. Kafkas Dernekleri Federasyonu Yayın organı olan "Nart Dergisi" Ocak-Şubat-Mart-Nisan 59-60 No.lu sayısında yayınlanan Sokrat Cincolia ve Guram GUMBA Röportaj:
Abhaz Parlamenterlerden Brifing Ziyareti.
"KİM NE DERSE DESİN ABHAZYA BAĞIMSIZ KALACAKTIR..."
1993 yılında, tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan eden Abhazya: dünya devletleri tatrafondan yalnız bırakılmalarına ve uygulanan ambargolara rağmen 15 yıldır fiilen bağımsız bir devlet olarak varlığını sürdürüyor. Ksova'nın bağımsızlığını ilan etmesinden ve Türkiye dahil bir çok devlet tarafından tanınmasından sonra gözler, çok daha köklü bir devlet geleneğine sahip olan Abhazya'ya çevrildi. Avbhazya Cumhuriyeti Devleti'nin Kosova örneğinden hareketle bağımsızlığının BM ve dünya devletleri tarafından tanınması ile ilgili yapılan çalışmalar çerçevesinde Türkiye'yi ziyaret eden Abhazya Parlamentosu Dış İlişkiler Komisyon Başkanı Doç Dr. Guram GUMBA ile Eski Parlamento başkanı ve Kafkas Demokrasi enstitüsü Abhazya Şubesi Başkanı Sokrat CİNCOLA ile Kosova'nın bağımsızlığını kazanmasının ardından Abhazya üzerine konuştuk. Parlamenterlerimizle Nart Dergisi olarak Federasyon merkezimizde, bazı ulusal gazetelerle birlikte ortak bir ropörtaj gerçekleştirdik. Abhaz parlamenterlerin sorularımıza verdiği yanıtlar şöyle.
-Soru: Abhazya'nın şu anki statüsü nedir, mevcut yönetim olarak siz neyi hedefliyorsunuz?
G. GUMBA: Biz tüm halklar içinde Abhaz, Rus, Gürcü, Estonyalı, Letonyalı, Ermeni... Bağımsız bir Abhazya'yız. Bağımsız, bağlantısız Abhazya Cumhuriyetiyiz. Komşumuz ülkeler yanında, şu anda de fakto (fiili) bağımsız olan bir cumhuriyetiz. Gelecekte, bugün geldiğimiz noktada bağımsız bir devlet olacağımıza kesin inanıyoruz. Öbür ülkeler de bizim bu çabalarımızı ciddi bir şekilde gözlemlemektedir. Abhazya'da 1990' da yapılan referandumda, insanların % 98' i Abhazya'nın bağımsızlığını desteklediğini bildirmiştir.
-Soru: Abhazya'ya bağımsızlığını ilan ettiği 2003 (Not: 1994 olacak ab.com) yılından beri ambargo uygulanıyor. 15 yıldır devam eden bu ambargo Abhazya ekonomisini nasıl etkiledi? Ülkenin bugünkü ekonomik durumu hakkında bilgi verir misiniz?
S. CİNCOLİA: 15 yıldır süren br ekonomik ve siyasi ambargo sürecinde bile Abhazya kendi kendisine yetmiştir. Savaştan sonra zarar gören bütün okulları, hastaneleri yeniledik, yeni konutlar inşa ettik. Şu anda ülkede elektriksiz köy kalmamıştır, hatta enerji fazlası bile mevcuttur. Abhazya'yı boydan boya kat eden bir demiryolu hattı vardır, ayrıca Suhum Uluslararası Havaalanı şu an trafiğe açılabilecek durumdadır. Ekonomik ambargo şu anda Rusya tarafından kaldırılmıştır, bunun çok büyük yararı olacak.
Bakınız, Abhazya'nın nüfusu yaklaşık 380 bin kişi, ancak yaz aylarında 1 - 1,5 milyon turistin ülkeyi ziyaret etmesini bekliyoruz. Sizi de ülkemize davet ediyoruz ve gelişmeleri yakından görmenizi istiyoruz.
G. GUMBA: 15 yıllık ambargonun amacı Abhaz halkını sindirip Gürcistan'a kayıtsız şartsız dahil etmekti. Ancak, bu süre içinde onca sıkıntıya karşın tek bir kişi bile kalkıp, biz talebimizden vazgeçelim demedi. Sadece abhaz halkı değil, Abhazya'da yaşayan diğer etnik unsurlarda böyle bir talebi dile getirmedi. Ambargonun başladığı dönemde 5 yaşında olan çocuklar bugün 20 yaşına geldi. Tahmin edersiniz ki bağımsızlık duygusunu yaşamış gençlerimiz, bundan vazgeçmez.
-Soru: Uzmanlar, Gürcistan'ın NATO'ya üyeliği halinde, Abhazya'nın bağımsızlığının tanınması yönünde çok önemli bir sürece girileceği yönünde görüş bildirdiler. Siz ne diyeceksiniz?
S. CİNCOLİA: Gürcistan ile Abhazya arasında bir savaş yaşandı. Bu savaşın etkileri halen devam ediyor. Onların NATO'ya girip girmemesi bizi çok fazla bağlamıyor. Geçici olarak NATO üyelikleri durduruldu, ama sonuçta NATO'ya gireceklerdir. Gürcistan, NATO'ya girse de girmese de bizim komşumuz olarak kalacaktır. NATO'ya girmeleri durumunda Abhazya'yı da alacaklarını ileri sürüyorlar. Gürcistan, bundan önce Rusya'yı yanına alarak bir takım girişimlerde bulunmuştu. Şimdi de NATO'yu arkalarına alarak Abhazya'ya baskı yapmayı hedefliyor. Bu yolla emellerini gerçekleştirmek istiyorlar. Bunu Gürcistan politikacıları söylüyor, Gürcistan'ın komşusu Abhazya ile ilgil politikaları var. NATO'ya girecekse bir ülke komşularıyla problemi olmamalı. Almanya Başbakanı MERKEL'de bunu söylüyor. Rusya'da Gürcistan'ın NATO'ya girmesini istemiyor, çünkü kendi aralarında bir çekişme var.
-Soru: Gürcistan, NATO'ya girerse Rusya Abhazya'yı resmi olarak tanır mı?
S. CİNCOLİA: Gürcistan, NATO'ya girerse Abhazya'nın lehine olur her şey. Abhazya'da uyaşayan aşağı yukarı herkesin aynı zamanda Rus pasaportuda vardır. Abhazya'da yaşayanları Abhaz vatandaşı (Not: Rus Vatandaşı olacak ab.com) olarak kabu ediyor Rusya. Bundan dolayı Rusya, Abhazya'da yaşayan herkesin can, mal güvenliğinde ve toprak bütünlüğünde yanlarında olacaktır, silahlı da olsa güvenliklerini sağlayacaktır. Gürcistan nereye girerse girsin bu abhazya'yı bağlamaz, çünkü Abhazya onlarla beraber olmayacaktır. Rusya faktörü olsa da olmasa da bir şey değişmeyecektir. Abhazya bağüımsızdır ve bağımsız kalacaktır.
Soru: Türkiye'ye geldiniz ve çeşitli temaslarda bulunuyorsunuz. Türkiye'den beklentileriniz nelerdir?
S. CİNCOLİA: Türkiye bizim komşumuz, Abhazya'nın diasporası burası. Adige ve Abhaz kardeşkelrimiz, canlarımız burada yaşıyor. Bugün burada yaşayan kardeşlerimizin kökleri oradadır. Diğer Adige cumhuriyetlerinden insanlarımız, topraklarımızı savunurken gelip bizimle beraber savaştılar, bize destek oldular hep. Biz de buraya, burada yaşayan insanlarımıza bilgi vermek, orada ki gelişmelerle ilgili olarak onları aydınlatmak için geldik. Gazete, televizyon gibi iletişim olanakları var, ancak oradan gelen insanların, sıcak, canlı bir şekilde buradaki insanlarla temas ederek bilgi aktarmasında her zaman yarar vardır.
G. GUMBA: Biz Türkiye ile eskiden beri komşuyuz. Dünya'nın çeşitli yerlerinden insanlar gelip bilgi alıyor ama Türkiye'den gelip bilgi alan yok maalesef. Biz buraya gelerek, aynı zamanda Türkiye kaamuoyunu da bilgilendirmek istiyoruz. Özellikle doğru bilgileri aktarmak, bağımsızlıkla ilgil haklılığımızı ve tanınmayla ilgili her türlü şeyi anlatmaya çalışıyoruz.
-Soru: Dışarıdan da görüldüğü üzere Gürcistan'ı ABD, Abhazya'yı da Rusya destekliyor. Rusya'nın küresel politikalarının yön değiştirmesi Abhazya'nın durumunu nasıl etkiler?
S. CİNCOLİA: Bugün Abhazya toprakları üzerinde yaşayan halkların % 90' ının elinde Rus Pasaportu mevcuttur, aynı zamanda Rus vatandaşıdır. Sayın Putin'de haklı olarak "Rus pasaportu taşıyan halkı korumak bizim görevimizdir" demektedir. Büyük devletlerin bölgeye yönelik ilgileri çakıştığı için bu fiili durum ortaya çıktı. Gürcistan'ın NATO'ya giriş talebi, Rusya'yı Abhazya'yı desteklemek durumunda bıraktı. Bugün Abhazya'nın bağımsızlık ne NATO'ya giriş talebi vardır, ne de başka bir devletin egemenliği altında yaşama fikri vardır. Öte yandan, Abhazya'nın bağımsızlığı tanınıncaya kadar geçecek süre içerisinde gerek Abhazya'da gerekse Kafakasya'nın genelinde savaş çıkma olasılığı halen mevcuttur. Gürcistan, elindeki askeri güce güvenip silah gücü ile zor kullanarak Abhazya'yı toprak bütünlüğüne katma girişiminde bulunursa, bütün Kafkasya ateş içinde kalır.
G. GUMBA: Biz her zaman Gürcistan'a barış çağrısında bulunuyoruz ve her platformda da bu çağrımızı dile getiriyoruz.
-Soru: Abhazya Cumhurbaşkanı Sn. Sergey BAGAPŞ'ın Türkiye'ye yapmayı planladığı ziyaret ilginç bir şekilde ertelendi. Siz bu üreci ve Türkiye'nin Gürcistan-abhazya politikasını nasıl değerlendiriyorsunuz?
S. CİNCOLİA: Türkiye bağımsız ve büyük bir devlettir. İzleyeceği politikaları ve siyasi ilişkilerini kendisi tayin eder. Buna karışmaya kimsenin hakkı olamaz, ancak Türkiye Cumhuriyeti Devleti içerisnde hatırı sayılır bir Kafkas Diasporası mevcuttur. Sayın BAGAPŞ, Türkiye'yi ziyaret edip bu diaspora ile görüşseydi, tanışsaydı, sanırız kimseye zararı olmayacaktı. Ancak, ziyaretin ertelenmesine biz asla gücenmedik. biz inaıyoruz ki, er ya da geç, Sayın Cumhurbaşkanımıza yakışır bir ziyaret gerçekleşecektir.
-Soru: Kosova'nın bağımsızlığının Abhazya'ya örnek teşkil etmesi konusunda ki görüşleriniz nelerdir? Kosova bağımsızlığının "domino etkisi" yapmaması için benze durumdaki diğer bölgeleden gelen bağımsızlık isteklerine sıcak yaklaşılmıyor, bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?
S: CİNCOLİA: İkisi de birbirine benziyor diye söylüyorlar dışarıdan, ama benzeyen yönleri olduğu gibi, benzemeyen yönleri de var. Abhazya'nın çok eski bir tarihi var. 1200-1500 yıllık bir devlettir Abhazya. SSCB'yi oluşturan kurucu 16. cumhuriyettik. Daha sonra Stalin zorla Gürcistan'a dahil etti Abhazya'yı, biz istemedik. Abhazya geçmişten beri ayrı bir devlettir, kendi toprağında ayrı bir cumhuriyettir. Biz o şekilde bakıyoruz. Kosova gibi değiliz.
G. GUMBA: Kosova'nın bağımsızlığını kazanmasından önce de bizim bağımsızlık talebimiz vardı. Aslında bağımsız bir devlettik. Kosova'nın bağımsızlığı ister istemez benzer ülkelere emsal olacaktır. Ayrıca bağımsızlık bizim hakkımız, bizim bağımsızlık için Kosova'dan fazla gerekçemiz var. Ksova, daha önceden bağımsız bir devlet falan değildi. federasyonun içerisindeydiler. Fakat, Avbhazya böyle değil, daha önce de devletti .Abhazya bin yıl öncesinde de bağımsız bir devlet yapısına sahipti.
S.CİNCOLİA: Bizim bağımsızlık talebimiz, Kosova'nın girişimlerinden öncede vardı. Ama, kosova olayından sonra sesimiz daha gür bir şekilde çıkıyor. Kosova, bağımsızlık kazanabiliyorsa, çok daha köklü bir devlet geleneği olan Abhazya nrden kazanmasın?
-Soru: Gürcistan'a, bağımsızlığın tanınması dışında bir ara yol öneriniz var mı?
S. CİNCOLİA: 1994 yılında Gürcistan'la müzakereler esnasında ilişkilerin nasıl yürütüleceğine dair bir ara sözleşme imzaladık. Bu sözleşme BM tarafından da kabul edildi. İlişkileri yürütmek üzere iki ülke arasında komisyonlar oluşturulacaktı. Ancak, daha sonra Gürcistan bunu reddetti. Onlar, yalnızca "biz Abhazya'ya otonomi tanırız" dediler. Ancak, biz zaten "otonom cumhuriyet"tik, biz o etabı çoktan geçtik, şimdi bağımsız bir ülkeyiz. bundan sonraki süreçte, Gürcistan'la ilişkilerimizin barı içinde sürdürülmesi için neler yapılacağını düşünmekten başka bir formül olamaz. Biz, bundan sonraki süreçte ilişkilerimizi iki ayrı devlet temelinde , barış içerisinde yürütmek istiyoruz. Nitekim BM, AGİT ve RF temsilciliklerinin de yer aldığı 04/04/1004 tarihli Moskova Görüşmeleri sonunda, Gürcistan ile karşılıklı imzaladığımız kararlarda da Abhazya'nın ayrı, Gürcistan'ın ayrı devletler olduğu ve artık birbirleriyle organik ilişkilerinin olmadığına dair bir hüküm vardı.
G. GUMBA: Gürciler, eski Sovyet sistemine geri dönmek istiyor. Ancak, bu mümkün değil. Biz, bugüne kadar Gürcistan ile baş başa kalsaydık, sorunlarımızı çoktan çözmüştük. Ancak, tarihte hiçbir zaman silah zoruyla, güç kullanarak, Abhazya'nın Gürcistan 'ın topraklarına katılması mümkün olmamıştır. Abhazya, bugün küçük bir ülke gibi gözükse de arkasında en başta Kafkas halklarının desteği ve gücü vardır.
-Soru: Kosova'nın bağımsızlığı ile başlayan süreçte Rusya'nın tavrını nasıl değerlendiriyorsunuz? Moskova'yla resmi girişimleriniz ne düzeyde? Rusya'nın bu konudaki politikalarına karşı bir B planınız var mı?
S. CİNCOLİA: Onlar bize olumsuz bir yanıt vermediler. bu konuda ki yaklaşımlarını samimi buluyoruz. Zaman gösterecektir. Duma'nın alt kanadında bağımsızlığımızın tanınması yönünde görüş bildirildi, bu gelişmeleri sizde biliyorsunuz. Üst kanadında konu Putin'e iletildi, nihai karar onlarda. Abhaz Parlamentosu, Kosova'nın bağımsızlığının kabul edilmesinden sonra, kendi bağımsızlığının tanınması konusunda ki çalışmalarını daha da hızlandırdı. 07/Mart/2008'de bunula ilgili bir bağımsızlık bildirgesi yayınladı.
G. GUMBA: Rusya, Gürcistan ve diğer ülkeler kabul etseler de, etmeseler de biz bağımsız bir ülkeyiz ve böyle devam edeceğiz. Bunu kimseyle tartışmıyoruz bile. Bağımsızlığımız bir yere veya birilerinin atacağı adımlara bağlı değildir. Biz, bu yolda yapılması gereken he şeyi yapacağız. Tanınmamız konusundaki gelişmelere göre "B" planımızda, "V" planımızda vardır. Arada Rusya, ABD gibi başka devletler olmasa ve biz Gürcistan ile baş şaşa kalmış olsak, kendi kararlarımızı daha iyi verirdik.
Biz. SSCB'nin son dönemlerinde Gürcistan'a dahildik biliyorsunuz. Gürcistan'dan ayrıldığımızı kaç defaBM!e, Avrupa Güvenlik İşbirliği Teşkilatı'na (AGİT), dünyaya bildirdik. Koskova'da, Gürcistan da "siz buradan ayrılamazsınız, olmaz" diyorlardı. Şimdi düşünün siz; SSCB dağıldı, Gürcistan'da ayrıldı ve başka bir tarafa gitmeye çalışıyor. Biz de kanunen ayrıldık, bir referandum yapıldı. Gürcistan ve Abhazya referandumları farklıydı tabii. Onlar SSCB'den ayrılmak için yaptılar, biz buna dahil olmadık ve referandumumuzu kendi bağımsızlığımız için yaptık. Böylece ayrldık Gürcistan'dan. Yaptığımız savaşın gerekçesi de buydu. Gürcistan galip gelir diyorlardı, abluka var, ambargo var, bunlar devlet kuramaz, içeride biterler diye söylüyorlardı. İştesonucu görüyorsunuz, hem yasal yönden, hem de savaştan galip çıktık. 15 yıldır tüm kurkmlarımızla demokratik bir devletiz. Savaşla ilgili girişimlerde bulunan, dışarıdan müdahale edenlerde orda kaldılar, bir şey yapamadılar. Uluslararası Örgütler geliyorlar zaman, zaman ve bir devletin bütün kurumları ile işlemekte olduğunu görüp gidiyorlar ve bütün gazetelerinde, dergilerinde bunlar yazılıp çiziliyor. Ama yine de bir devlet sayılmaz gibi şeyler söyliyorlar, ama biz peşini bırakmayacağız, onları tekrar, tekrar ikna edeceğiz, bu olacak.
ayrıca, 2014 kış olimpiyatlarının yapılacağı yer çok yakın komşumuz, Rusya-Soçi. korkulacak bir dururm, bir kargaşa ihtimali olsaydı, Rusya, olimpiyatlar için burayı seçmezdi.
-Soru: Avrupa ile ilişkilerinizde değişiklikler oldu mu, özellikle son gelişmelerden sonra?
S. CİNCOLİA: Diasporada bizim insanlarımız var, Almanya'da, Fransa'da, İtalya'da vb. Biz şu anda nasıl uradaysak, diğer arkadaşlarımız da orada, oradaki insanlarımızın yanıdalar. Avrupa'dan sürekli heyetler gelip gidiyorlar Abhazya'ya. Coğrafi yapımız, konumumuz itibarı ile tüm dünya ülkelerinin ilgilendiği bir yer haline geldi Abhazya, sık, sık gelip ticaret yapma olasılıklarına, ticari kapasitemize bakıyorlar, karşılıklı görüşmeler yapıyoruz. Herkes bir şekilde elini oraya koymaya çalışıyor. Çalışmaya gelen işçilerde var.
-Soru: Abhazya'nın bağımsızlığının tanınması sürecinde Adigey, Kabadey ve diğer cumhuriyetlerimizin başkanlarıyla bu konuda tam bir işbirliği içidemisiniz, ortak hareketleriniz ve birlikte katıldıığınız resmi görüşmeler var mı?
S. CİNCOLA: Kuzey Kafkasya Cumhuriyetleri ve Rusya içerisindeki diğer küçük cumhuriyetler, toplam 15 cumhuriyet, kendi parlamentolarında bağımsızlığımızın tanınması yönünde karar aldılar, Putin'e gönderdiler. Hepsi çalışmalarımıza destek veriyorlar, başkanlarımız sürekli olarak gidip geliyorlar, ilişkilerimiz iyi ve destekleri konusunda herhangi bir tereddüdümüz yok.
-Soru: Görüştüğümüz insanlar arasında dönüş teorisyenleri var. Dönüşe sıcak bakan ve oraya dönmek isteyenler hakkında ne söyleyebilirsiniz?
S. CİNCOLİA: Biz babasının, dedesinin evine, vatanına dönmek isteyenlere ancak "hoş geldiniz" deriz, kapımız sonuna kadar açıktır. Her Abhaz ve Adige'nin nerede yaşıyor olursa olsun vatanına dönme hakkı ve izni vardır.
-Soru: Soçi'de Abhazların yaşadığı bir bölge olduğunu ve 2014 yılında burada yapılacak olan olimpiyatlarda bu bölgenin yıkılacağını, evsiz kalacaklarını öğrendim. Aynı şekilde olimpiyatların ticari katkıları da olacaktır. Genel bir çerçevede değerledirir misiniz?
G. GUMBA: Soçi'de Abhazların yaşadığı bir bölge yok, bir kaç kişi ile sınırlı bir yerleşim bölgesi olabilir, bilgimiz yok. Olimpiyat hazırlıklarında inşaat malzemeleri gibi, Abhazya'dan alabilecekleri ne lazım olursa bizden yararlanabilirler. Bu ekonomik anlamda bize de faydalı olacaktır.
-Soru: En son geçtiğimiz günlerde Kuzey Kıbeıs Cumhuriyeti'nden bir heyetin Abhazya'ya gittiğini duydum, doğru mudur? Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile olan ilişkileriniz nasıl?
S. CİNCOLİA: Dışişleri Bakan Yardımcısı gidip geliyor, oraya gidip gelmek, sürekli ilişki içinde olabilmek için bir formül arıyorlar, bu amaçla orada bir ofis kurma gibi bazı teknik çalışmalar var. Karşılıklı görüşmeler yapılıyor şimdilik. Benzer sorunları yaşıyor iki halk da. Ortak hareket etmek için neler yspsbiliriz, bugünlerde bunun üzerinde duruluyor.
-Soru: Teşekkür ediyoruz. Türkiye diasporasına bir mesajınız, iletmek istediğiniz bir şey var mı?
S. CİNCOLİA: Sağlık ve mutluluk diliyoruz. Burada vatanlarından ayrı yaşayan insanlarımız kültürlerini, dillerini geliştirdikleri, korudukları, ayakta tuttukları sürece biz çok mutlu oluyoruz, bu bize en büyük destektir.
Kaynak: Kafkas Dernekleri Federasyonu Yayın Organı Nart Dergisi Sayı: 59-60