Hür birey olmanın ilk şartı ise Hasan Âli Yücel'e göre dürüst olmaktır: "Ancak düşündüğü şekilde hareket eden insan hürdür. Hiçbir riyakâr, hiçbir yalancı hür olamaz. (...) Doğrudan doğruya hakikati ve hayrı kendi ruhuna amaç bilmiyen, belki kurnaz bir adam olabilir. Fakat hiçbir zaman akıllı sayılamaz ve hür olamaz."
Hasan Âli Yücel'i,oğlu,değerli şair Can Yücel'in "Ben Hayatta En Çok Babamı Sevdim" şiirindeki dizeleriyle tanımak onu bilmeyen insanların da onu sevmesine yol açacaktır kuşkusuz:
(Şiirden en sevdiğim dizeleri buraya eklemek istedim):
Bilmezdi ki oturduğumuz semti.
Geldi mi de gidici -hep, hepp acele işi!-
Bugün çağın en güzel gözlü müfettişi, eğitim ve düşün insanı değerli Hasan Âli Yücel'in aramızdan ayrılışının 58. yıl dönümü.
Atatürk'ün ölümünden sonra, 1938-1946 yılları arasında Milli Eğitim Bakanlığı yapan Hasan Âli Yücel, Cumhuriyet Döneminin, çok yönlü kişiliğe sahip seçkin bir eğitim, kültür ve siyaset adamı olarak kabul edilir.
Eğitimden felsefeye, tarihten edebiyata kadar birçok alana ilgi duyan ve bunlar hakkında eserler ortaya koyan Yücel, eğitim sistemini ezberci, kolaycı, tek tip insan yetiştirmekten çıkartıp memleketi muasır medeniyetler seviyesine getirmek için sayısız çalışmalar yapmıştır.
Katkıda bulunduğu ve kendisi hakkında bilinmesi gereken önemli noktalar;
Çeviri bürosunu kuruyor ve 6 yılda 496 eserin çevirisi yapılıyor. 1967'ye kadar 1000'in üzerinde eser Türkçe'ye çevrilmiştir.
Bakanlığı döneminde konservatuvar ile tercüme bürosu arasında ilişki sağlanmış, çeviriler yoluyla Türk tiyatro yazarları ve oyuncuları için örnekler sunulmuştur.
Hasan Âli Yücel'in açılışını yaptığı 'Birinci Devlet Resim ve Heykel Sergisi'nin 2018 yılının Aralık ayında 74.sü düzenlendi.
Saffet Arıkan zamanında 'Köy Eğitmeni Projesi' başlatılıyor, Hasan Âli Yücel bu projeyi devam ettirmiştir.
İsmail Hakkı Tonguç ile birlikte Köy Enstitüleri'ni kurmuşlardır. (Köy Enstitüleri hakkında YÖK tez sayfasında 56 adet tez var.)
Hacettepe Üniversitesi'nde güzel sanatlar fakültesi Hasan Âli Yücel zamanında kurulmuştur.
Mustafa Kemal Atatürk ile olan yurt dışı gezilerinde dilin sadeleştirilmesi konusunu tartışıyor ve öncelikle coğrafya ile ilgili çalışmalar yapmıştır.
Hasan Âli Yücel 40 yaşında iken, Behçet Kemal Çağlar 1940'ta yazdığı kitapta onun şair kişiliğine değinmiştir.
Yakup Kadri, Hasan Âli Yücel hakkında kitaplar yazmıştır: "O, kalender bir insandı. Kalender meşrep olan bir adam geniş yürekli ve muhabbet dolu olur. İşte Hasan Âli Yücel derviş gibi adamdı. Küçükle küçük, büyükle büyük olur idi." demiştir.
1945 yılında anayasanın dilini Türkçeleştirmiştir. Kendisi en büyük dil milliyetçisidir.
Bir başka önemli işlerden biri de bakanlığı zamanında üniversiteler kanununun çıkartılması için gösterdiği destektir. Yücel'e göre, ''İlimde hürriyet, fikirde hürriyet demektir. Hürriyet olmayınca şahsiyet olmaz. Üniversite özerkliğinin getirdiği hürriyet; istediği gibi hareket etme, derslere girmeme, siyasi faaliyette bulunmak demek değildir." Hasan Âli Yücel'in bu kanunu ile rektörler öğretim elemanları tarafından seçiliyor.
UNESCO, 1997 yılını ''Hasan Âli Yücel Yılı'' ilan etmiştir.
Aramızdan ayrılışının 58. yılında Hasan Âli Yücel'i büyük bir saygı ve özlemle anıyorum. Bir öğretmen olarak emekleri için minnettarım kendisine, mekânı cennet olsun...
- Şubat 26, 2019 Hiç yorum yok:
Başlıkta da okuduğunuz üzere öğretmenlik üzerine birkaç kelam etmek istiyorum. Anlatıma bu dönemin başına giderek başlamak istiyorum. Dönem başı dediğim kavramı biz eğitimciler, anne ve babalar iyi bilir aslında. Dönem başı bizce Ocak ayını değil de okulların açıldığı zamanı kapsayan bir dönemdir. Bu sebeptendir ki benim dönem başı dediğim kavram tam olarak geride bıraktığımız Eylül ayı idi. 30 Eylül'deki ALES'e hazırlanıyordum ki bir gün Uludağ Üniversitesi'nin sitesini incelerken karşıma okulun yüksek lisans ve doktora için ek kontenjan açtığını gördüm ve çok heyecanlandım. İlk olarak bu haberi annemle ve diğer aile üyeleriyle paylaştım. Mezun olduğum alan olan 'Sınıf Eğitimi' nin yine aynı isimle geçen alanına yüksek lisans başvurumu yaptım ve mülakata çağrıldım. Mülakatta gerçekten çok heyecanlanmış ve cevabını bildiğim bazı sorulara dahi cevap verememiştim. Niçin böyle olmuştu bilmiyorum ama Temmuz ayında çağrılmadığım mülakattan sonra bu mülakat da beni çok üzmüştü. İki hafta kendime gelemedim derken karşıma bir iş imkanı çıkmış ve bunu hemen değerlendirmek için işe başlamıştım. İş dediğim ise, bir etüt merkezinde ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin ödevlerini yaptırmak ve çocukları eve ödevsiz yollamak idi. Ama keşke her şey bundan ibaret olsaydı dedim ilk gün çalıştıktan sonra. Gerçekten yoruluyordum ve çocuklar ödevlerini yapmak bir yana enerjilerini atmak için ödev dışında her şey ile ilgileniyorlardı. Etüt merkezinde ortak kullanımda olan bir bilgisayar vardı ve öğrenciler buradan 'çoğunlukla' biz öğretmenlerden resim boyaması çıktısı almamızı ve onlara vermemizi istiyorlardı. İşin ikinci gün bunun böyle olmayacağını kendime kabul ettirsem de nihayetinde karşımdaki bir çocuktu ve onun isteği oyun ve boyama idi. 15 öğrenci vardı ve elbette 14:00-17:00 arası ödevini yapmayan veya yapmak istemeyen ve geriye kalan öğrenciler oluyordu. Ödevlerini tamamlamadan eve göndermek etüt merkezinin istemediği bir olguydu resmen. Ama bu cümlelerimden bu yeri kötülediğim asla anlaşılmasın çünkü kötü sandığımız olaylar bile bize bir deneyim kazandırır ve bizi olgunlaştırır; buna inanıyorum.
İşin üçüncü günü ayaklarım resmen geri geri gidiyordu. Sevmediğim bir işte çalışmak bana göre değildi, en azından olmamalıydı. Bunun için o günü de atlattıktan sonra düşünüp işi bırakmaya karar verdim. Müdürü aradım ve işi bırakmak istediğimi belirttim. Müdür üzgün bir sesle bu haftayı bitirmemizi söylese de bırakmak istediğimi yineledim ve iş bıraktım. O an gerçekten dünyanın en mutlu insanı gibiydim, bu enerjinin verdiği mutluluk paha biçilemezmiş onu anladım. Önümde, 18 Kasım'da, bir tane daha ALES vardı ve ona çalışmaya devam ettim. Aynı zamanda ücretli öğretmenliğe başvuru yapmış, buradan da gelecek bir haberi bekliyordum. Kasım'ın başı gibi ücretli öğretmenlik çıkmış, Osmangazi İlçe MEM'i aradığımda bu şansı kaçırdığımı öğrenmiştim. ALES çalışmalarıma devam ederken 12 Kasım sabahı Mudanya'da kahvaltımı yaptıktan sonra telefonuma Atıcılar'da bir ilkokulda öğretmen açığı olduğu mesajını alır almaz Osmangazi İlçe MEM'i aradım ve başvurum onaylandı. Görevli, bugün işlerimi halledip yarın başlayabileceğimi söylediğinde çok mutlu olmuştum. Şehreküstü'ndeki Osmangazi İlçe MEM'e gidip tüm belgelerimi tamamladıktan sonra çalışacağım okulu görmek ve belgelerimi teslim etmek için okula gittim. Okulun müdürü ile tanıştım ve memur bana belgelerimi tamamlayıp yarın göreve başlayacağımı söyledi. 13 Kasım 2018 itibariyle öğretmenlik görevime başladım. Öğrencilerimi çok merak ediyordum, neleri severler, nelerden hoşlanırlar, en sevdikleri renk nedir... Çocukların anlatacakları o kadar çok şey vardır ki!
Ertesi gün oldu ve okula gittim, belgelerimi eksiksiz teslim ettim ve görevime başladım. İki ay veya daha fazla birlikte vakit geçireceğim öğrencilerimin yanına çıktım ve şaşkınlıkla baktılar. Bana yeni İngilizce öğretmeni olup olmadığımı sordular, ben de onlara, onların yeni sınıf öğretmeni olduğumu söylediğimde yarı heyecanlı yarı meraklı şekilde sorular sormaya başladılar. İlk derslerinin İngilizce olduklarını söylediklerinde öğrencilere iyi dersler dileyip öğretmenler odasına gidip oturdum. Öğretmenler odasına girip oturduğum vakit tüm öğretmenler ''Hoş geldiniz, hayırlı olsun'' cümlelerini kurdular. Yıllardır merak ettiğim öğretmenler odasının içine girmek başta biraz tuhaf hissettirse de ortama kısa sürede uyum sağladım. Sıcak bir ortam vardı ve öğretmenlerin hepsi birbiriyle olumlu iletişim halinde idiler. 4. sınıf öğretmeni olduğum için diğer 4. sınıf öğretmenleriyle hemen sohbet ortamı oluşturup güzel bir iletişim sağladık. Bilmediğim şeyleri onlara sorarak öğrendim ve öğrenmeye de devam ediyorum. Meslekî gelişim için meslektaştan daha iyi bir kaynak olamaz şüphesiz.
Öğretmenlik mesleğimde tam tamına iki haftamı doldurdum. Öğrencilerime bir şeyler katmanın yanı sıra onların bana her gün yeni şeyler katmalarını çok seviyorum. Dün neler yaşamışlar, rüyalarında ne görmüşler, ne yapmak istiyorlar, hangi konularda eksikler... Her şeyi anlatıyorlar ve ben onları dinlemeyi çok seviyorum. Başlıkta da belirttiğim gibi bana göre öğretmenlik demek artık öğrenciye bilgi aktarmak değil, onu dinlemek, onun baktığı pencereden bakmak, o pencereyi sonuna kadar açmak hatta bazen o pencereden dışarı çıkmak... Öğretmenlik demek, öğrencinin saçını toplamak, ayakkabısını bağlamak, üzüntüsüne ve sevinçlerine ortak olmak, ona güvenmek, ona sımsıkı sarılmak, ona gülümsemek demek... Önümde güzel bir süreç olduğunun farkında olduğunu belirterek sözlerimi değerli Recep Nas öğretmenimin şu güzel ve anlamlı sözüyle bitirmek istiyorum:
''Her çocuğun başarıyı tatmasını sağlayın.''
- Aralık 01, 2018 Hiç yorum yok:
78 Yıldır Aydınlanma Işığı Sönmeyen Bir Ülkü: Köy Enstitüleri
''Köy Enstitüleri, bozkırda ağaç dikmek ve tutturmaktır. Çorak bir yeri yemyeşil etmek, bir bataklığı kurutmak, susuz yere su götürmektir. Vatan sevgisi, bilim sevgisi, ekmek sevgisi ekmektir.''
Yaklaşık bir aylık bir süreden sonra blog'a tekrar yazmanın heyecanı içindeyim. Ara vermemin güzel bir sebebi vardı elbette; Ankara/Kızılcahamam'a gidip 17. Uluslararası Sınıf Öğretmenliği Sempozyumu'nda bildiri sunmam güzel bir deneyim oldu benim için. Bu konu hakkında da bir yazı tasarlamıyor değilim. Onu da yakın zamanda blog'a koyacağım, şu an bir derleyip toparlama sürecinde.
Bugün ise özel bir gün… 17 Nisan… Aydınlanma ışığımız olan Köy Enstitüleri'nin kuruluşunun 78. yıldönümü.
Köy Enstitüleri ile tanışmamı aslında geçmiş bir yazımda bahsetmiştim ama tekrar hatırlama ihtiyacından olacak ki burada da tekrar hatırlamak istiyorum.
Köy Enstitüleri ile aslında sevgili Celâl Şengör sayesinde tanıştım. Fatih Altaylı'nın Teke Tek programında tanıdım Celâl hocayı. Kitaplarını okudum ve programlarını da hiç kaçırmadan izliyorum. Küçük bir not; Celâl hoca her pazartesi Habertürk Gazetesi'nde köşe yazılarıyla bizleri bilgilendirmeyi sürdürüyor. Şuraya da bugün yazmış olduğu yazıyı bırakıyorum (http://www.haberturk.com/yazarlar/celal-sengor-2466/1920948-dogal-secme-kurami-ve-turlerin-kokeni)
Celâl hocanın benim Köy Enstitüleri ile tanışmamı nasıl sağladığına gelince. Hocanın 'Hasan Âli Yücel ve Türk Aydınlaması' isimli kitabını okurken Hasan Âli'nin fikirleri dikkatimi çekmişti ve onun hakkında yazılmış ve belki de onun yazdığı eseleri okuma isteği içindeydim. Hâlâ da öyleyim aslında. Okuduğum her bilimsel eserin kaynakça kısmına bakmaya bayılırım ve 'Hasan Âli Yücel ve Türk Aydınlaması' kitabını okuduğum sıralarda da kitabın kaynakça ve notlar kısmında sevgili Pakize Türkoğlu öğretmenimin 'Tonguç ve Enstitüleri' kitabı ile tanıştım. Çok sevdiğim bir söz vardır; ''Bir kitabın kapağını kapattığınızda aslında başka bir kitabın kapağını açarsınız.'' Tarih 25 Kasım 2016'yı gösteriyordu. O sıralar kendime bir alışkanlık edinip kitap defteri oluşturmaya başlamıştım. Başta Celâl hocanın kitabı da olmak üzere Pakize öğretmenimin kitabı için de kitapta önemli bulduğum cümleleri bu kitap defterime yazdığım sıralarda Köy Enstitüleri özel ilgi alanıma girdi diyebilirim. O gün bugündür enstitüler hakkında yaklaşık otuza yakın eser okudum, hâlâ da okumaya devam ediyorum, kitap fuarında Yeni Kuşak Köy Enstitülüler Derneği ile tanıştım, orada harika insanlarla beraber oldum ve onların derya gibi bilgileriyle kendime bir şeyler katmaya devam ediyorum.
Köy Enstitüleri'nin ruhunu yaşatmak ve bu aydınlanma mücadelesinde yer almak gerçekten harika bir duygu ama bu duyguların en yücesini ve en özelini elbette oralarda okuyup enstitülere bir şeyler katan ve aydınlanma ışığının daima parlamasını sağlayan güzel insanlar hissediyordur diye düşünüyorum.
Kurtuluş mücadelesinden yeni çıkmış, genç ve devingen kuşağını büyük ölçüde cephelerde yitirmiş, sanayisi olmayan, açlık ve yokluklar içinde, dış borçlarını ödeyebilme temel uğraşında olan Türkiye Cumhuriyeti, Atatürk'ün önderliğinde bir yandan çağdaşlaşma ve aydınlanma devrimlerini yaşarken diğer yandan da kalkınmasının temel sektörü olan tarımın ve uygar toplumun tüm nimetlerinden yoksun durumdaki köylünün kalkındırılmasının yaşamsal önemde olduğunu görmüştür.*
Yazar, şair, eğitimci Mehmet Başaran'ın da dediği gibi, Köy Enstitüleri, Kurtuluş Savaşı'nın eğitim alanında bir devamı, tamamlayıcısıdır hiç şühesiz. Emperyalizme karşı verilen Kurtuluş Savaşı'mız nasıl ülkemizin kurtuluşunu sağlamışsa, karanlıkla savaş için kurulan Köy Enstitüleri de insanımızın eğitim yoluyla kurtuluşunu, gelişmesini amaçlamıştır.
Prof. Dr. Kamil Okyay Sındır'ın tabiriyle Cumhuriyet Türkiye'sinin aydınlanma ocakları olan Köy Enstitüleri'nin kuruluşunun 78. Yıldönümü bugün. Toplumsal yaşamın kalkınmasında bir dönüm noktası olan ve 1940-1954 yılları arasında eğitim veren Köy Enstitüleri'nin ülkemizin ekonomik, toplumsal ve kültürel alandaki kalkınmasına sağladığı katkılar, günümüzün koşullarına rağmen devam etmektedir. Enstitülerin vermiş olduğu çağdaş ve devrimci eğitimle ülkemizin aydınlanmasında büyük bir yeri olan Köy Enstitüleri'nin yetiştirdiği binlerce nice insanımız, ülkemizin başta eğitim olmak üzere toplumsal ve kültürel hayatımızın önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Bünyesinde yetiştirdiği önemli isimlerle Köy Enstitüleri; ülkemizin 78 yılına damga vurmakta, başta eğitim ve edebiyat dünyası olmak üzere birçok disiplinde isim yapmış pek çok düşün ve bilim insanının geçmişinde önemli bir yer tutmaktadır.
Yazımı eğitim konusunda benim bir fikir dünyası oluşturmamı sağlayan başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere Mustafa Necati Uğural, İsmail Hakkı Tonguç (Tonguç Baba) ve Hasan Âli Yücel'e ithaf ediyorum. Mekânları cennet olsun...
Aydınlanma ışığımız olan Köy Enstitüleri'nin kuruluşunun 78. yıldönümü kutlu olsun!
*Sındır, K., 2016. Köy Enstitüleri