Üyelik Türleri ve Koşulları - TMMMB
Üyelik Türleri ve Koşulları, TürkMMMB Tüzüğü’nde aşağıdaki başlıklarda tanımlanmıştır:
Aday, Birliğin Müşavir Mühendis ve Mimarlığın tanımına uymalı ve Meslek Ahlakı Kuralları’nı kabul etmelidir.
DERNEK’in tanımına göre Müşavir Mühendis ve Mimarlık hizmeti;
a) Mühendislik ve mimarlığın bir veya birkaç dalında tecrübesi, yeterli teorik ve pratik bilgisi olmayı, doğal veya inşa edilmiş çevre üzerinde teknolojiye, bilgi ve düşünceye dayalı fikir hizmeti vermeyi,
b) Teknik Müşavirlik çalışma konularını kapsayan alanlardaki görevleri üstlenmeyi,
c) Bağımsız müşavir mühendislik ve mimarlık mesleğinin gerek ulusal, gerekse uluslararası düzeyde tanınmış olan meslek ahlakı kurallarına uygun olarak bağımsız müşavir mühendislik ve mimarlık yapmayı, kapsar.
Bağımsız teknik müşavir mühendislik ve mimarlık hizmeti yapanlar ise “müşavir” olarak tanımlanırlar.
Bağımsız müşavir mühendislik ve mimarlık hizmeti yapan müşavirlerin uymaları gereken ulusal ve uluslararası düzeyde kabul görmüş meslek ahlakı kurallarının ana nitelikleri aşağıda belirtilmiştir:
a) Mesleki Davranış:
Müşavirler, mesleklerini uygularken işverenlerinin, yasalara uygun ve haklı çıkarları yararına hareket etmek zorundadırlar. Görevlerini mesleklerinin teknik gereklerine tam bağlılıkla yerine getirmek ve toplumun yararına hassasiyetle hizmet edecek ve mesleğin saygınlığını ve düzeyini üstün tutacak şekilde davranmak zorundadırlar.
Müşavirin mesleki önerisi, hükmü veya kararı, diğer bir şahıs veya organizasyonla ilişkiden hiçbir şekilde etkilenmemek zorundadır. Bir müşavirin mesleki hizmetleri için emeğinin karşılığı, sadece işverenleri tarafından ödenen ücretlerden oluşmalıdır.
Bu konu aşağıda belirtilen iki temel ilke ile belirlenmiştir.
- Kararlarda Bağımsızlık: Müşavirin kararları; aldığı eğitim, edindiği bilgi ve deneyime uygun olarak, tamamen tarafsız ve bağımsız olmalıdır.
- Finansmanda Bağımsızlık: Müşavir, üstlendiği müşavirlik hizmetinin karşılığını sadece işvereninden almalıdır; üçüncü kişilerden, başka hiçbir biçim ve isim altında maddi çıkar sağlamamalıdır. Yapım yüklenici firmaları, malzeme üreticileri veya sağlayıcıları, üniversiteler veya kamu ve kamu kuruluşlarının iştiraki olan müşavirlik kuruluşları bağımsız olarak kabul edilemezler.
Müşavirler, özgün görevlerini yerine getirmeye kendilerini yetkin kılacak gerekli bilgi ve deneyime sahip olmak ve sürekli eğitimle kendilerini geliştirmek zorundadırlar.
DERNEK üyesi müşavir; "teknik müşavirlik mesleğinin gerçeklerini yaşamış, mesleği kalkındırmak için yapılması gerekenlerin" bilincinde olan ve ortak bir amacı gerçekleştirmek amacıyla "DERNEK'in hükümlerine uygun olarak hareket etmek, yükümlülüklerini yerine getirmek, bilgi ve çalışmalarını sürekli bir biçimde birleştirmek" isteyen gerçek veya tüzel kişidir.
Dernekler Kanunu’na göre üye olmaları yasaklananlar, DERNEK ödentisini ödememe nedeni dışında diğer nedenlerle üyelikten kesin olarak çıkarılmış olanlar ve özel kanunlarında aksine hüküm bulunmamak koşulu ile Dernekler Kanunu’nun ilgili maddesi uyarınca bağlı bulundukları kuruluşlardan izin alamayanlar DERNEK’e üye olamazlar.
Birlik üyeliğinden kendi istekleri ile istifa eden veya dernek ödentisini ödememe sebebiyle üyelikten çıkartılan üyelerin yeniden üye olmak istemeleri halinde, kendilerinden giriş ödentisi alınmaz. Ancak istifa tarihi itibarı ile ödenti borcu olan üyeler ile dernek ödentisini ödememe sebebiyle üyelikten çıkartılan üyelerin yeniden üye kabul edilebilmeleri için, birikmiş ödenti borçlarını üyeliklerinin sona erdiği tarihten başlayarak ve her yılın aynı gününde TÜİK tarafından açıklanan 12 aylık değişen oranlarda ÜFE/Yİ-ÜFE oranında artışlarla birlikte ödemeleri şarttır. Üyeliğe yeniden başvuru tarihi itibarı ile artık ay olması halinde son tam yılı geçen sürenin artış oranı, başvuru yapılan ay için açıklanan ÜFE/Yİ-ÜFE oranı üzerinden hesaplanır.
- Asıl Üye,
- Onur Üyesi,
olmak üzere, iki tür üyeliği vardır.
a. Asıl Üye:
aa. Asıl Üye (gerçek kişi):
i) Müşavir mühendis ve mimar olmanın gereği olarak;
- Üniversitelerin mühendislik veya mimarlık fakültelerinden, başvuru tarihinden en az 10 (on) yıl önce mezun olan,
- En az 5 (beş) yıl, serbest meslek erbabı olarak teknik müşavirlik hizmeti vermekte olan veya asıl çalışma alanı olarak
teknik müşavirlik hizmeti sunan tüzel kişilik sahibi ticari kuruluşlarda ortak veya firmada etkin bir konumda ve bizzat
sorumluluk alarak çalışmakta olup ve bu süreç içerisinde bir müşavirin sahip olması gereken özellikleri edinmiş bulunan,
- Devletçe verilmiş veya eşdeğerliliği kabul edilmiş bir mühendislik veya mimarlık diploması sahibi olan,
- TMMOB'ye bağlı mühendis ve mimar odalarından birine kayıtlı olan,
- Tüzüğün 8/a/ab/iii maddesi uyarınca Tüzel Kişi üye olma vasfını taşımayan bir tüzel kişilik ile organik bağı ve/veya iş
hukuku kapsamında her hangi bir bağı olmayan,
ii) Mesleki durumu ve deneyimi, en az üç Asıl Üye tarafından üyelik için yazılı olarak yeterli görülen,
iii) Bu tüzüğe göre ödentileri ödemeyi kabul eden,
iv) Türk vatandaşı olan,
v) Asıl Üye olmak istediğine ilişkin yazılı başvuruda bulunan,
vi) Yönetim Kurulu'nca Asıl Üye’liğe kabul edilen
vii) DERNEK hükümlerine uyacağını taahhüt eden kişidir.
Asıl Üye (gerçek kişi),
- Seçme ve seçilme hakkına sahiptir.
- Tüm hak ve yetkilere sahip olarak DERNEK’in her türlü organında görev alabilir ve etkinliğinden yararlanabilir.
- DERNEK 'in vermeye yetkili olduğu uluslararası üyelik belgelerini alır.
ab. Asıl Üye (tüzel kişi):
i) Asıl üye olma koşullarını sağlayan gerçek kişinin, asıl çalışma alanı olarak bağımsız teknik müşavirlik hizmeti sunan ticari
kuruluşta ortak veya firmasını imza yetkisi ile temsil ederek bizzat sorumluluk alarak çalışmakta olduğu,
ii) Firmanın bu özellikteki bir gerçek kişi tarafından DERNEK’te temsil edildiği,
iii) Türk kanunlarına göre kurulmuş ve sermayesinin en az %50’si Türk ortaklara ait olan,
iv) DERNEK hükümlerine uyacağını taahhüt eden tüzel kuruluştur.
Asıl Üye (tüzel kişi), temsilcisi aracılığı ile,
- DERNEK’in vermeye yetkili olduğu uluslararası üyelik belgelerini alır.
b. Onur Üyesi
DERNEK’e Asıl Üye olamayan ancak, DERNEK’e ve teknik müşavirlik sektörüne katkıları olacağı düşünülen veya asil üyeliği sona eren aşağıdaki nitelikteki gerçek kişiler Onur Üyesi olabilirler:
i) DERNEK’te Asıl Üye iken Teknik Müşavirlik Hizmetini veya çalışma yaşamını bırakan ve,
- DERNEK’te en az 15 yıl Asil Üyelik (gerçek kişi ve/veya tüzel kişi temsilcisi olarak) yapmış ve 65 yaşını tamamlamış olan veya,
- DERNEK’te en az bir dönem (2 yıl) Yönetim Kurulu Başkanlığı yapmış olan veya,
- Müşavir Mühendisler Uluslararası Federasyonu (FIDIC) ve Avrupa Müşavir Mühendislik Birlikleri (EFCA) yönetiminde görev
yapmış olan veya,
- DERNEK in Kurucu Üyesi olan,
gerçek kişiler Onur Üyesi olabilirler.
Asil Üyelik süreleri, gerçek kişi veya tüzel kişi temsilcisi olarak ya da bunların ikisini de yapmışsa ikisinin toplamı olarak geçen süre dikkate alınarak hesaplanır.
Bu tür üyelerin yazılı istekleri Yönetim Kurulu tarafından uygun görülür ise geçmiş sorumluluklarını tamamlamış olmak koşulu ile Asil Üyelikleri Onur Üyeliğine çevrilebilir. Bu tür Onur Üyeleri durumlarının değiştiğini beyan etmeleri koşulu ile ve Yönetim Kurulunun kabulü ile Giriş Aidatını yeniden (ikinci kez) ödemeden Asıl Üyeliğe dönebilirler.
ii) Mesleğe, DERNEK'e, ülkemize veya insanlığa, ulusal veya uluslararası ölçekte, olağanın ötesinde bir beceri ve etkinlikle, teknik, idari, mesleki, manevi veya kültürel katkıda bulunmuş olan ve bu nedenle DERNEK’te üye olmasından şeref duyulan gerçek bir kişi Onur Üyesi olabilir.
Bu tür Onur Üyeliği, Yönetim Kurulu’nun önerisi ve Genel Kurul’un oybirliğiyle aldığı kararla gerçekleşir. Bu şekildeki Onur Üyeliği bir payedir.
Bu şekilde belirlenen Onur Üyesi,
- Yönetim Kurulu’nun yöneltebileceği görevleri, uygun görürse, yerine getirir.
- Paye ve unvanlarını kullandığı ve belirttiği durumlarda, DERNEK Onur Üyeliği unvanını da anmakla yükümlüdür.
iii) Onur Üyesi olmak isteyen gerçek kişinin kendisinin veya Yönetim Kurulunun başvuruda bulunması ve Yönetim Kurulu’nun kabulü gereklidir.
- Seçme ve seçilme hakkına sahip değildir.
- Seçme, seçilme ve oy kullanma hakkı olmaksızın Genel Kurul’a katılabilir, söz alarak görüş bildirebilir.
- Yönetim Kurulu’nun belirleyeceği çalışma ve etkinliklere katılabilir.
- DERNEK’in üyelerini tanıtan dokümanlarda, sadece kişisel bilgilerinin verilmesi dışında yer alamaz.
c. Genel Hususlar
i) Bir kişi, aynı anda, Asıl ve Onur Üyeliklerinden sadece birine sahip olabilir; tüzel kişilik temsilcisi sadece bir firmayı temsil edebilir.
ii) Üyelik türüne bakılmaksızın, hiçbir üye, DERNEK tarafından kabul edilmiş olan Meslek Ahlakı Kuralları'na uygun olmayan, bir çalışma yapamaz veya beyanda bulunamaz.
iii) Üyelik türü ne olursa olsun, bir üyenin, koşullarında üyelik türünü etkileyecek veya değişmesine neden olabilecek bir değişiklik olduğunda, üye, bu değişikliğin gerçekleşmesinden en fazla 1 (bir) ay içinde, durumu yazılı olarak Yönetim Kurulu’na bildirmekle yükümlüdür. Aksi halde bunun sonucunda doğacak yaptırımlara itiraz edemez.
iv) Yönetim Kurulu üyelik başvurularını değerlendirir ve kararını başvuru sahibine bildirir. Yönetim Kurulu'nun kararına itiraz durumunda konu Genel Kurul'da görüşülür. Genel Kurul'un kararı kesindir.
Giriş kararı kendisine bildirilen aday, bildirim tarihinden itibaren Yönetim Kurulu’nun belirleyeceği ödeme planına göre ödentilerini ödemek zorundadır.
DERNEK ödentileri aşağıdaki gibidir:
a. DERNEK üyelerinden, DERNEK 'e kabul sırasında bir defaya özgü olarak alınan Giriş Ödentisi,
b. DERNEK üyelerinden, üyeliklerinin devamı süresince alınan Üyelik Ödentisi.
Mevcut Gerçek Kişi Üyenin firmasını Tüzel Kişi Üye yapması ve kendisinin Tüzel Kişi Üyenin temsilcisi olması halinde ikinci kez giriş ödentisi alınmaz.
Üyelik için belirlenen ödentilerin ödenmesi zorunludur.
DERNEK giriş ödentisi ve üyelik ödentisi her yıl Genel Kurul’da bir takvim yılı için Bütçe ile belirlenir ve Genel Kurul kararı ile değiştirilebilir.
Sadece Asıl üyeler ödenti ödemekle zorunludur.
Genel Kurul’da tüm yıl için belirlenen Üyelik Ödentisi Asıl Üyeye (gerçek ve tüzel kişilik) üyeliği devamı süresince aylık olarak tahakkuk ettirilir.
DERNEK’in üye olduğu uluslararası kuruluşlara olan ödentisi, o kuruluşların kurallarına göre ve belirlenen zamanlarda ödenir.
Bu ödentilerin üyelere nasıl aksettirileceği Genel Kurul kararıyla belirlenir. Ödentilerini geç ödeyen üyelere, gecikilen her ay için Genel Kurul’un belirlediği “gecikme farkı” uygulanır.
Asıl üyeye (gerçek ve tüzel kişilik) tahakkuk etmiş ve her ayın sonuna kadar ödenmesi gereken aylık üyelik ödentilerinin tamamının ödemesi söz konusu takvim yılı sonuna kadar yapılmadığı takdirde, takvim yılının bitimini izleyen altı ay içerisinde üyeye gerekli ihtar yapılır ve borçlarını 1 (bir) ay içerisinde ödemesi istenir. Söz konusu 1 (bir) ayın bitiminde üye sorumluluğunu yerine getirmediği takdirde, hakkında icra işlemi başlatılması ve/veya 14.c madde hükmünün uygulanması hususlarında Yönetim Kurulu tam yetkilidir.
Üyelik; ölüm veya üyelikten ayrılma dileği ile sona erer. Her üye Yönetim Kurulu Başkanlığı’na yazılı olarak ayrılma isteğini bildirmekle üyelikten ayrılmış sayılır. Üyelikten ayrılanlara, daha önceden yaptığı ödenti, vb. geri ödenmez. Ayrılan üye, varsa geçmişten kalan ödenti borçlarını ödemekle yükümlüdür. Yeniden üye olmak isteyenler için ilk kez üye olma işlemleri aynen uygulanır fakat eski üyelerden giriş ödentisi alınmaz.
a. Dernekler Kanunu’nda veya DERNEK Tüzüğü’nde tanımlanan şartlara göre üye olma vasfını yitirmek,
b. DERNEK Tüzük hükümleri, Yönetmelikleri ve Meslek Ahlakı Kuralları'na aykırı davranmaktan ötürü haklarında Onur Kurulu’nun önerisi ile Yönetim Kurulu tarafından üyelikten çıkarılma cezası verilmek,
c. Bir yıla ait ödentisinden borcu olan ve o yılın bitiminden sonra altı ay içinde bu borcu ödemeyen üyelere Yönetim Kurulu kararı ile anılan borcun ve ferilerinin 30 gün içinde ödenmesi için yazılı ihtarda bulunulur. Bu ihtara rağmen borcun kapatılmaması halinde üyelikten çıkarma kararı alınabilir.
Onur Üyesi olmak amacıyla daha önce üyenin kendisi tarafından bildirilen koşulların değiştiği tespit edildiği takdirde, söz konusu üye Onur Üyesi statüsünden çıkarılır.
Üyelikten çıkarma kararını Yönetim Kurulu verir. Üye, karara ilişkin itirazını Genel Kurul’a yapar. Genel Kurul’un itiraz halinde vereceği karar kesindir.