Hitit Yazısı ve Çevirisi - Definelerim.Com
Forum ana sayfa DEFİNECİLİK , DEFİNE İŞARETLERİ & YÖNTEMLERİ ANTİK YAZITLARIN ÇEVİRİ FORUMU
Hitit Yazısı ve Çevirisi
Antik Yazıtların Çevirisinin Yapıldığı Bölüm
Mesajgönderen HayatAğacı » 04 Nis 2010, 22:30
Luvi Hiyeroglif yazıtları ile ilgili özellikle Prof.Dr.Sedat ALP'in çözümlemeleri var,onları da toparlayarak ilerde paylaşacağım.Anadolu'nun birçok yerinde kayalara oyulmuş,kabartmalı luvi hiyeroglifleri bulunmaktadır.Anadolu uygarlığının ne kadar zengin,yaşamsal bir kültürel geçmişinin olduğunu kanıtlıyor bu hiyeroglifler.
Hititçe, Hint-Avrupa dil Ailesine bağlı Eski Anadolu dil grubundadır. Luvi, Lidya, Likya ve Pala dilleriyle yakın akrabadır. Hititçe konusundaki bilgilerin çoğu Boğazköy'de (Hattuşa) ele geçirilen arşivdeki 25 bin kadar çiviyazılı tablet ve tablet parçasından elde edilmiştir. Konusunu dinden ya da başka alanlardan alan bu tabletlerin çoğu Büyük Hitit İmparatorluğu (İÖ 1450 - 1200) dönemine aittir. İmparatorluk döneminden kalma kopyalarla günümüze ulaşan Eski Hitit dilindeki metinler (İÖ 1650-1595) bugüne değin bulunan en eski Hint-Avrupa metinleridir.
Hititler, Kuşşara Krallığı döneminden başlayarak çiviyazısını, bunun yanında da hiyeroglif yazısını kullanmışlardır. 1915 yılında Boğazköy'de bulunan çiviyazısıyla yazılmış tabletleri çözen Çek doğubilimci Bedrich Hrozny, Hititçe'deki ve öbür eski Hint-Avrupa dillerindeki ad ve eylemlerin sonuna getirilen çekim eklerinin benzerliğinden yola çıkarak Hititçe'nin Hint-Avrupa dil ailesine bağlı olduğu sonucuna varmıştır. Hititçe'nin gün ışığına çıkarılması, ilk Hint-Avrupa dillerinin ses sistemi üzerine önemli bilgiler edinilmesini sağlamıştır.
Harfler "pitogram"dı, bir nesne ya da bir düşünceyi belirten göstergelerdi yani; kimileri de Babilliler'den alınmış hecesel göstergelerdi. Hrozny "ideogram"ların anlamını çözmekle kalmamış, o güne kadar kimsenin yapmadığını Hititçe'yi Hint-Avrupa'ya bağlamamıştı; oysa ki Hititçe su anlamına gelen vâdar, Eski Almanca'daki watar'a yakındı.
Hrozny'nin ünlü yapıtı Hititler'in Dili, Yapısı ve Hint-Avrupa Dilleriyle Bağı 1917 yılında yayımlandı. Daha sonra birçok araştırmacı sorunu derinleştirdiler, değişik dönemlerin çoğu kez birbirine karıştırılan lehçelerini bile belirlediler. Araştırmalar günümüzde de sürmekte.
Varsayımlarını dile getirmek için bilginlerin dayanmak zorunda kaldıkları zayıf belirtiler konusunda basit bir örnek:
"İÖ 1300 dolaylarında bir Hitit duası şöyle der: "Göğün güneşi efendim, insanlığın çobanı, sen denizden yükseliyorsun, göğün güneşi, sonra göğe çıkıyorsun." Bu çağda Hititler dört, beş yüzyıldan beri Anadolu'nun göbeğinde yerleşmiş bulunmaktaydılar; dolayısıyla güneşin denizden yükseldiğini göremezler. Ama, dillerinden anlaşılacağı üzere, Güney Rusya kökenli olduklarına göre, bu dua, Kafkas bölgelerinden inerken güneşin Hazar Deniz'i ya da Karadeniz'den bilirdiğini gördükleri çağın uzak bir anısı olabilir.
Hitit Çağında Anadolu:Prof.Dr.Sedat ALP-Tübitak yay.
Hitit Güneşi olarakda bilinen ünlü Prof.Dr.Sedat ALP Hititce başta olmak üzere ....
Eski çağ tarihi, hititoloji, eski Anadolu dilleri ve kültürleri, sümeroloji ve akadistik...v.b eğitim görmüş bir frofesördür..
Yukarıda sözünü ettiğimiz ve örnekler verdiğimiz Luvi Hiyeroglifleri ile ilgilil Hitit Çağında Anadolu adlı eserinden aldığımız Hiyeroglif çözümlemelerini sizlerle paylaşmak istiyorum.....
En az 3200 yıllık Kaya anıtları,Hitit ve Luvi Yapıtları:
Kayseri'nin yaklaşık 70 km. güneydoğu ilerisinde İmamkulu köyünün yakınındabulunan ŞİMŞEKKAYA ANITI;
Bu anıt az eğimli bir yamaçta tek başına duran bir kayanınpürüzleri insan eliyle düzeltildikten sonra bir yüzüne kabartmalar işlenmesiyle yapılmıştır.
Pınarbaşı buluntusu 4.Tudhaliya yazıtı:
Konya iline bağlı ilçe merkezi Ilgın'ın 27 km.kuzeydoğu ilerisindeki Yalburt köyünde,bir pınarın başındadır.Yazıtlar;pınarı çevreleyen bir havuz oluşturan iri rektangonal taş blokların havuza bakan yüzüne işlenmiştir.Bu yazıtlı taş şu anda Kayseri Arkeoloji Müzesinde sergileniyor.Bunda Hitit Büyük Krallarının simgesi kanatlı güneş figürü ve Yazalıkaya'daki yazıtlardan da tanıdığımız ,tümü "Büyük Kral TUDHALİYA"anlamındaki simgeler açıkça görülüyor.
Karaburna Luvi Yazıtı:
Karaburna Nevşehir ile Kırşehir arasında yaklaşık orta yerde Nevşehir iline bağlı ilçe merkezi Hacıbektaş kasabasının yol üzerinden 13 km.güneybatısında bulunan bir köydür.Bu köyün kuzeybatı yanıbaşında,ovadan 90 m.kadar yükseklikte ,halkın "KALE"dediği ,üstü düz bir tepe vardır.Tepenin üst düzlüğünde,tarihsel bir berkitilmiş alanın belli belirsiz duvar kalıntıları,çok bol sayıda duvar kalıntııları,ok bol sayıda ve çeşitli çağlaardan keramik kırıkları görülür.Burada2 m.uzunluğunda,6 satırdan oluşan "Geç Hitit"daha doğrusu Geç Luvi Hiyeroglif yazıtı,kaya yüzeyine,çok düzgün biçimde,kazıma-çizme tekniğiyle yazılmıştır.
Topada Luvi Yazıtı:
Topada şimdiki adıyla Acıgöl ,Nevşehir ili merkez ilçesine bağlı bir bucak merkezidir.Nevşehir'in 23 km.güneybatısındadır.Yerleşimin eski adı DOBADA biçiminde de kullanılır.Yeri Acıköy ile Ağıllı köyü arasındadır.Bu yazıtta,iö8.yüzyılda,Tabal ya da Tubal denen WASU-SARMA'nın buyruğuyla yazılmıştı.Yazılar Luvi Hieroglifleri şeklindedir.
Türkiye'deki Tarihsel Anıtlar-Prof.Dr.Bilge UMAR-İnkilap yay.
Hititler'in dini, farklı etnik kökenlere ait birçok öğenin biraraya gelmesi ile oluşmuş bir kültür mozaiğine sahipti. Politik nedenlerle resmi devlet pantheonuna (tanrılar topluluğu) devletin sınırları içinde yaşayan çeşitli grup ve etnisitelerin tanrılarını dahil ederek, bir bakıma bu farklı toplumları, merkezi otoriteye bağlamayı amaçlıyorlardı. Bu konuda oldukça başarılı olan Hititler, kendilerine ait kültür öğelerinin yanısıra, tanıştıkları yeni kültürlerden, bünyelerine uygun gördükleri pek çok unsuru da kabul ediyordu. Kendi tanımlarıyla, "bin tanrılı" olmaları, dinlerindeki çeşitliliğin en iyi ifadelerinden biri. Bu sistemkerde bir tanrıyı dayatma olmaması nedeniyle, bir sinkretizm, yani çeşitli inançların birlikte kutsanması görüldü ki bu durum, imparatorluk olmanın getirdiği bir hoşgörü sayılabilir.
Hititler'in resmi pantheonu etnik kökenlerine göre gruplara ayırdığımızda inanç sistemlerinin temelini oluşturan çeşitlilik daha iyi anlaşılır: Hint-Avrupalı tanrılar (Hitit-Luvi-Pala), Asianik tanrılar (Hatti-Hurri-Sümer), Semitik tanrılar (Asur-Babil) ve İndo-Ari tanrılar (Eski Hint)...
İlk Hitit belgelerinden biri olan Annita metninde "bizm tanrımız" olarak bahsedilen tanrı Siu (Işık Tanrısı), daha sonra Hititçe metinlerde genel olarak "tanrı" anlamını ifade etmeye başlıyor. "Işıldamak" kökünden gelen Siu, Latince tanrı anlamına gelen Deus, Eski Yunanca Theos ve yine Eski Yunan'da baş tanrı olarak bilinen Zeus kelimelerinin Anadolu'daki öncülü...
Hitit mitolojisi Babil ve Hurri'ye ait motiflerle doludur. Pantheonu oluşturan tanrılar güçleri ve özelliklerine göre sıralanırdı. Hatta kökenlerine göre sıralandıkları da olurdu. Tanrılara verilen isimler dünyevî niteliklere dayansa da Hititler, tanrıların kendi alemlerine birbirlerine verdikleri ayrı isimler olduğuna inanırdı. Hitit tanrıları güçlerinin yanısıra boyut olarak da insanlardan büyük tasvir edilirdi. Fakat mutluluk, öfke, sevgi gibi insanî duyguları da vardı. Ve sıklıkla biçimkeri insandan farklı olurdu. Tarhu boğa, Şarruma buzağı gibi...
Tanrılara yiyecek ve içecek vermek, onlara kurbanlar sunmak, dinin gerektirdiği gündelik işlerdendi. Dinsel faaliyetler içinde önemli bir yer tutan bayramlar ise, bunun daha yüksek düzeyde, daha kalabalık bir toplulukla, daha zengin malzeme ile yapılması demekti. Ayrıca kehanet, fal, dua, ölü gömme törenleri gibi daha birçok işlevin eksiksiz ve doğru bir şekilde yerine getirilmesi çok önemliydi. Çünkü, Hitit inancına göre tanrılara hizmet ederken yapılabilecek bir hata, tanrıların öfkelenmesine neden olabilir ve bunun sonucunda da ülke zarar görebilirdi.
Çorum'daki Yazılıkaya tapınağındaki kaya kabartmalarında 12 tanrıyı betimleyen figürler.
Hitit mitolojisinde 64 tanrı ve tanrıçanın adı geçer. Bunlardan bazıları Babil'in İştar ve Ea'sı, Asur'un Adad'ı, Kenan'ın Baal'i veya Hint'in İndra, Mitra, Varuna ve Nasatya'sıdır.
Bazı Hitit tanrıları
Tarhu (Teşup): Gök ve fırtına tanrısı
Hepat (Wuruşema): Güneş tanrıçası. Geç Hititler'de Kubaba ismini almıştır. Kybele'nin
kökeni muhtemelen ona dayanır.
(Tarhu ve Hepat, Hitit pantheonunun baş tanrı çiftidir.)
Şarruma: Şimşek tanrısı ve Tarhu ile Hepat'ın oğlu.
Siu: Işık tanrısı
Wurunkatte: Savaş tanrısı
Telepinu: Tarım tanrısı
Lelvani, İşduştaya ve Papaya: Yeraltı tanrıları
Halki: Tahıl ve hububat tanrısı
Pirwa: At üzerindeki tanrı
Katahzipuri: Büyü tanrıçası
Siwat: Gün tanrısı
İspant: Gece tanrısı
Hasamelis: Gezginlerin koruyucu tanrısı
Yarris: Salgın hastalık tanrısı
Kurunta: Av tanrısı
Şauşka: Aşk tanrıçası
Upelluri: Dünya'yı ve cennetleri sırtında taşıyan tanrı
Kamrusepas: Sihir ve şifa tanrıçası
İlk tanrı Alalus kendi oğlu Anus tarafından mağlup edilmiş ve tahtından indirilmiş. Anus da yine kendi oğlu Kumarbis tarafından mağlup edilmiş. Kumarbis, eşi Hannahanna'dan olan oğlu Tarhu'nun kendi yerini almasına engel olmak için diğer oğlu Ulikummis'i onun zıttı yapmış. Tarhu Ulikummis'i de Kumarbis'i de yenerek tanrıların başına geçmiş.
Hititler, Akkadlar'ın çiviyazısını Hititçe'ye uyarlamışlar. Sesleri ve heceleri ifade eden fonogramları bir sesliyi takip eden sessiz ve sesliden önce gelen sessiz olmak üzere iki farklı biçimde kullanılmışlar. Aşağıdaki tablo Hitit çiviyazısını gösteriyor. Sütunların ilk dördü (Ca, Ce, Ci, Cu; C=Constant, Sabit) sesliden önce gelen sessiz harfleri, son dördü (aC, eC, iC, uC) sesliden sonra gelen sessizleri gösteriyor.
Re: Hitit Yazısı ve Çevirisi
Mesajgönderen KAVAKLI » 20 Ağu 2010, 22:23
ustam bunlar çok değerli bilgiler ve u bilgileri doğru ve yerinde kullandığımız zaman insan kendini deha zannetmeye az kalmış demektir... bu çok amaşlı bilgilerin paylaşımı için teşekkürler değerini bilen bilir usta sen rahat ol saygılarımla
Mesajgönderen seyhani » 08 Eki 2010, 22:57
evet harika paylasim cok tsklr bir sey soracagim bu alfabe resimlerinden daha varmi degisik kelimeleride gormek isterim hepsini not ettim arsivledim eger baska resimler varsa onlarida eklerseniz beni ihya edersiniz tsklr ...
Mesajgönderen HayatAğacı » 09 Eki 2010, 13:02
kardeş, evet çok var, özellikle tabletlerde... okunanları var , tahmini okunanları var... çok denk geliyorum aslında ama parça bölük denk geldiğimde foruma koymuyorum... denk geldiğimde ya arşiv yapmak gerek yada direk yüklemek gerekiyor sanırım... denk geldiğimde foruma yüklemeyi ihmal etmem kardeş....
Mesajgönderen seyhani » 11 Eki 2010, 15:07
eyvallah hassasiyetin ve alakan icin tsk ederim hayat agaci ...sayet muhtelif kaynaklardan elinizde mevcut ne varsa tablet veya hiyeroglif vb leri resim video ne olursa desifre kardeste msn miz var ins isterseniz o vasitaylada ulastirirsaniz memnun olurum burda paylasacaklarinizi zaten yakinen takip edecegim ins tekrar tsklr emeginize gonlunuze yureginize saglik ...
“ANTİK YAZITLARIN ÇEVİRİ FORUMU” sayfasına dön