TUĞLA DUVARLAR. Öğr. Grv. Şaban YURTCU - PDF
Download "TUĞLA DUVARLAR. Öğr. Grv. Şaban YURTCU"
1 TUĞLA DUVARLAR Öğr. Grv. Şaban YURTCU
2 Duvar Çeşitli binalarda taş, tuğla ve bloklardan değişik şekillerde, taşıyıcı veya bölme duvar olarak düşey şekilde örülen elemanlara duvar denir. Duvar Çeşitleri Malzeme Çeşidine Göre Duvarlar Taşıma Durumuna Göre Duvarlar Yapıldıkları Yere Göre Duvarlar Taş Duvarlar Tuğla Duvarlar Beton Biriket Duvarlar Gaz Beton Duvarlar Taşıyıcı Duvarlar Bölme Duvarlar Dış Duvarlar İç Duvarlar Moloz TD. Kaba Yonu TD. İnce Yonu T.D. Kesme T.D.
3 Taş Duvarlar Taş duvarlar; taş ocaklarından çıkartılan taşların, inşa edileceği yere göre, (bahçe duvarı, temel duvarı) kuralına ve tekniğine uygun örülmesiyle oluşan elemanlardır. Taş duvarlarda kullanılan taşların, elde edilişlerine ve işlenme şekillerine göre türleri vardır: 1. Moloz taş duvarlar 2. Kaba yonu taş duvarlar 3. İnce yonu taş duvarlar 4. Kesme taş duvarlar. Moloz taş duvar İnce yonu taş duvar
4 Tuğla duvarlar Çeşitli şekil ve özellikteki tuğlaların; düşey derzleri üst üste gelmeyecek şekilde, değişik dizi ve örgü çeşitlerine göre, harçla örülen duvarlara tuğla duvarlar Tuğla duvar denir Blok tuğla duvar
5 Beton briket duvarlar Beton briket duvarlar, içerisine kum, çakıl, tüf cürufu, bims (sünger taşı) gibi malzemelerin çimento ve suyla nemli kıvamda karıştırılıp, kalıplarda sıkıştırılması suretiyle elde edilen blokların, harçlı olarak örülmesinden oluşur. İskelet yapılarda yük taşımayan bölme duvar olarak uygulanır. Bazen de iki katı geçmeyen yığma yapıların duvarlarında uygulanır. Bims beton blok Bims blok uygulaması
6 Gaz beton duvarlar Gaz beton duvarlar; gaz beton bloklar kullanılarak örülen duvarlardır. Kolay kesilebilir olması, belirli seviyede yalıtımı sağlaması, rutubeti az çekmesi nedeniyle inşaat sektöründe tercih edilen duvarlardır. Gaz beton duvar Taşıma Durumuna Göre Duvarlar Taşıyıcı duvarlar: Yük taşıyan duvarlardır ve yığma yapılarda kullanılır. Bölme duvarlar: Yük taşımayan duvarlardır ve karkas yapılarda kullanılır. Yapıldıkları Yere Göre Duvarlar Dış duvarlar: Bina dış cephelerinde yapılan duvarlardır. İç duvarlar: Bina iç cephelerinde mekanları bölmek için yapılan duvarlardır.
7 Duvarların İşlevleri Duvarların; binalarda taşıyıcı duvar ve bölme duvar olarak, fonksiyonları vardır. Yığma yapılarda örülen duvarlar, taşıyıcı bir duvardır ve kiriş, kolon, temel ve döşemeler gibi yük taşırlar. Taşıyıcı duvarlarda örgü malzemesi olarak, modüler tuğla ve blok yığma yapı tuğlası kullanılır. Duvarlar iskelet binalarda ise; yalnızca mekânları birbirinden ayırmak için bölme duvar olarak uygulanırlar. Blok tuğlalar, gaz beton bloklar ve beton (bims) briket duvarlar, binalarda bölme duvar elemanı olarak uygulanır. Ayrıca duvarlar, dış mekanla bağlantıyı kesen eleman olmalarından dolayı, dış etkilere (soğuk-sıcak, yağmur) karşı binayı da korurlar.
8 Tuğlalar Duvar örme malzemesi olarak kullanılan tuğla; kil, killi toprak ve kumun gerektiğinde tuğla ve kiremit tozunun, su ile hamur hale getirilip kalıplanmasından sonra kurumaya bırakılır, kuruyan kalıplar 800 o C-1000 o C sıcaklıktaki fırınlarda pişirilerek elde edilen malzemeye tuğla denir. Elde ediliş şekillerine ve özelliklerine göre çeşitleri mevcuttur. Tuğla Çeşitleri Harman Tuğlası (Adi Tuğla) Fabrika Tuğlası (Üretim Şekline Göre) Normal Tuğla Modüler Tuğla Blok Tuğla İzalasyon Tuğlası Baca Tuğlası
9 Harman tuğlaları El ile kalıplandığından, ölçüleri genellikle birbirini tutmaz ve dayanıklı değildir. Genellikle piyasada dolu ve delikli harman tuğla diye iki şekilde satılır. Harman tuğla (19x9x5 cm) ölçülerinde imal edilir. Fabrika tuğlaları Normal ve modüler tuğlalar genelde yığma yapılarda, taşıyıcı duvarlarda kullanılan malzemedir. Ebatları tuğlaların özelliğine göre değişkenlik gösterirler. Bazı tuğla ebatları aşağıda verilmiştir: A B C Normal tuğla ebadı: 190x90x50 mm Normal tuğla( dolu ) Normal tuğla( delikli) Modüler tuğla ebadı: A B C 190 x 90 x 85 mm Normal tuğla parçaları ve boyutları Modüler tuğla
10 Blok Tuğla Çeşitleri İnce blok tuğla 8.5x19x19cm Normal blok tuğla 13.5x19x19cm Yığma yapı blok tuğlası 39x19x13.5cm İzolasyon tuğlası 24x14.5x x19x x24x23.5 Baca tuğlası 19x19x19 delik Ø 130 İzolasyon tuğlası
11 Baca Özel Tuğlası Baca tuğlaları şekilleri bakımından tekli baca tuğlaları, bağlantılı baca tuğlaları ve shant (sönt) baca tuğlaları olarak gruplandırılır. İki delikli olarak üretilen blokların bir gözü küçük diğer gözü biraz daha büyüktür. Bu tür bloklar kil esaslı olarak üretilebildiği gibi bims ve beton esaslıda üretilmektedir
12 Tuğla Duvar Örme Araçları Tuğla duvarları, tekniğine ve kuralına uygun örebilmek için, bir takım örme araçlarına ihtiyaç vardır. Bu örme araçlarını kullanarak düzgün, köşeleri dik ve estetik açıdan güzel bir duvar örebilirsiniz. Tuğla duvar örme araçları aşağıda sıralanmıştır. 1. Mala (Harç karmaya ve sermeye yarar) 2. Metre (Ölçü alma işine yarar) 3. Çekiç (Tuğlayı bölme işine yarar) 4. Çekül (Duvar köşe dikliklerini kontrole yarar) 5. Su düzeci (Duvar doğruluğunu ve düzgünlüğünü ölçmeye yarar) 6. Mastar (Duvar yüzey düzgünlüğünü ölçer) 7. Duvarcı gönyesi (Duvar köşe birleşmelerinin dikliğini ölçer) 8. Harç teknesi (Duvar harcı koymaya yarar) 9. El arabası (Harç ve tuğla getirmeye yarar) 10.Hortumlu su düzeci (Başlangıç ve bitiş noktaları doğruluğunu kontrole yarar) 11.İp
13 Tuğla duvar örme araçları Metre Su düzeci Mastar Duvarcı malası El arabası Çekül
14 Tuğla Duvar Dizileri Tuğla ile duvar yapılırken, tuğlalar uç uca ve yan yana gelecek şekillerde sıralanırlar. Bu sıralamaya dizi denir. Diziler duvarlarda şu şekilde yapılır: 1. Düz dizi: Tuğlaların boyları doğrultusunda dizilmesiyle oluşur. 2. Kilit dizi: Tuğlaların enleri doğrultusunda dizilmesiyle oluşur. 3. Düz kılıç dizi: Tuğlaların boyları doğrultusunda kalınlıkları üzerine oturtulmasıyla oluşur. 4. Kilit kılıç dizi: Tuğlaların dik şekilde ve kalınlıkları üzerine oturtulmasıyla oluşur. 5. Dik kılıç dizi: Tuğla genişliklerinin duvar boyuna dik ve tuğlalar alınları üzerine oturtulmasıyla oluşur. 6. Yatay zikzak dizi: Tuğlaların kilit dizi şeklindeyken sağa sola 45olik açıyla döndürülmesiyle oluşur. 7. Kılıç zikzak dizi: Tuğlaların kılıç dizi şeklindeyken sağa sola 45olik açıyla döndürülmesiyle oluşur.
15 Tuğla Duvar Örgüleri Tuğla duvar örgü şekilleri, genellikle yığma yapılarda taşıyıcı duvar olarak örülen, normal ve modüler tuğla için geçerlidir. Bu nedenle tuğla duvar örgüleri yığma yapılarda önem arz eder. Duvar, en az bir tuğla (1 T) kalınlığında örülmelidir. Yarım tuğla (1/2 T) kalınlığındaki duvarlar ise bölme duvar olarak kullanılmalıdır. Yarım tuğla duvarlar üzerine kesinlikle yük bindirilmemelidir. Tuğla duvarlarda kullanılan örgü çeşitleri, aşağıda verilmiştir.
16 Düz Örgü Yarım tuğla (1/2 T) kalınlığındaki düz diziden oluşan örgü şeklidir. Yük taşıma özelliği yoktur. Bölme duvarlarda ve baca örülmesinde uygulanır.
17 Kilit Örgü Bir tuğla kalınlığındaki kilit dizilerin üst üste konulmasıyla oluşur. Birinci sıraya tam tuğlayla başlanır. İkinci sıraya ise iki adet üççeyrek tuğlalarla başlanır. Kilit sıra şeklinde devam eder.
18 Şaşırtma Örgü Genellikle yığma yapılarda, taşıyıcı olarak en çok kullanılan örgü çeşididir. Blok örgüde denilen şaşırtma örgü, kilit ve düz dizilerle 19 cm kalınlığında yapılır. Birinci sıraya kilit diziyle başlanır. İkinci sıraya ise üç çeyrek tuğla ile başlanır ve düz dizi halinde devam eder.
19 Düz Kılıç Örgü Yüksekliği ve uzunluğu az olan, yük taşımayan bölme duvar olarak veya duvarların dış yüzeylerini kaplamak için kullanılan örgü türüdür. Kılıç dizi, tuğlaların üst üste getirilerek yapılan örgüye denir.
20 Tuğla Duvar Örgü Kuralları Tuğla duvarlar örülürken aşağıdaki kurallara dikkat edilmelidir: 1. Duvarda kullanılacak tuğlalar, düzgün, tozdan ve topraktan temizlenmiş olmalıdır. 2. Tuğlalar, duvar yapımına başlamadan önce ıslatılmalıdır. 3. Harç, duvar üzerine düzgünce, dışarıya taşmayacak şekilde serilmelidir. 4. Tuğlalar harcın üzerine iyice bastırılarak oturtulmalıdır. 5. Duvarlarda düşey derzler, 10 mm, yatay derzler ise yaklaşık 12 mm kalınlığında yapılmalıdır. 6. Duvarın örülmesine, ip çekmek suretiyle her iki ucundan başlanmalı. Başlangıç tuğlaları su terazisi yardımıyla yerleştirilmeli. Arada kalan kısım ipe göre örülerek doldurulmalıdır.
21 Tuğla Duvar Örgü Kuralları (Devamı) 7. Düşey derzler, duvarın hiçbir yerinde üst üste gelmeyecek şekilde ve doğrultuda örülmeli. Kaydırmalar yarım, çeyrek ve üççeyrek tuğlalarla yapılmalıdır. 8. Duvarlar, genellikle tam tuğla ile örülmeli, parça tuğlalar ise örgüde gerektiğinde kullanılmalıdır. 9. Tuğla duvarlar örülürken, takviyeli harçla veya melez harçla örülmeli; soğuk iklimlerde dona maruz yerlerde, çimento harcı kullanılmalıdır. 10.Duvar yüzeylerine sıva yapılacak ise, derz yüzeyleri mala ile düzeltilmemelidir. Duvarın boyuna sonradan ekleme yapılacak ise, devam ettirilecek sıralar için duvar dişi bırakılmalıdır.
22 UYGULAMA FAALİYETİ-1 TUĞLA DUVAR ÖRME A. Yarım Tuğla(1/2T) Kalınlığında Duvar Örülmesi Resim.1 1. Duvar yapılacak zemini temizleyiniz. (Resim.1) Resim.2 2. İhtiyacınız kadar tuğlayı duvar örülecek yere taşıyınız(resim.2.)
23 Resim.3 3. Duvar zeminini ıslatınız.( Resim.3 ) Resim.4 4. Hazırlanan harcı tekneye alarak, kürek ile karıştırınız. ( Resim.4)
24 Resim.5 5. Tuğlaları ıslatınız.( Resim.5) Resim.6 6. Birinci sıra köşe tam tuğlalarının, konulacağı yere harcı mala ile yayınız.(resim.6)
25 Resim 7 7. Birinci sıra köşe tam tuğlalarını yerleştiriniz. ( Resim.7) Resim 8 8. Köşe tam tuğlalarından, duvarın ön yüzüne göre ip çekiniz. (Resim.8)
26 Resim 9 9. Ara bölmeyi harçlı ve ipe göre örünüz.(resim.9) Resim Derzleri sıvamadan, doldurunuz. (Resim.10)
27 Resim İkinci sıranın başına yarım tuğlayı ve diğer uçtaki tam tuğlayı, yarım tuğla kaydırarak yarleştiriniz. ( Resim.11) Resim Köşe tuğlalarının ipini çekiniz. (Resim.12)
28 Resim Ara tuğlaları ipe uyarak harçlı olarak yerleştiriniz. (Resim.13) Resim Duvar köşelerini üçüncü sıradan itibaren çekül ile kontrol ediniz. (Resim.14)
29 Resim Tuğla sıralarının aynı olup olmadığını mastar ve su düzeci yardımıyla kontrol ediniz. (Resim.15) Resim Duvar örme işleminin bitiminde, iş yerini ve kullandığınız araçları iyice temizleyiniz. (Resim 16)
30 UYGULAMA FAALİYETİ-2 TUĞLA DUVAR ÖRME B- Bir Tuğla (1T) Kalınlığında, Şaşırtma Örgü ile Tuğla Duvar Örülmesi Not: Yarım tuğla kalınlığında örülen duvar uygulamasındaki, ilk altı işlem basamağını uygulayınız. Resim 1 1. Birinci sıranın köşe tuğlalarını kilit olarak yerleştiriniz. ( Resim.1) Resim 2 2. Köşe tuğlalarından, duvarın ön yüzüne göre ip çekiniz. (Resim.2)
31 Resim 3 3. Ara tuğlaları, kilidine ve ipe uygun yerleştiriniz. (Resim.3) Resim 4 4. İkinci sıranın baş tarafına üç çeyrek (3/4) tuğlalardan iki adet yan yana düz olarak yerleştiriniz. (Resim.4)
32 Resim 5 5. İkinci sıranın sonuna, düşey derzler birbirinden çeyrek (1/4) tuğla boyu kayacak şekilde, iki adet tam tuğlayı, yan yana düz örgü şeklinde koyunuz.( Resim.5) Resim 6 6. Köşe tuğlalarından ipi çekiniz. (Resim.6)
33 Resim 7 7. Ara tuğlaları ipe uyarak harçlı Resim 8 8. Duvar köşelerini üçüncü sıradan itibaren çekül ile kontrol ediniz. (Resim.8)
34 Resim 9 9. Derzleri sıvamadan doldurunuz. (Resim.9) Not: Yarım tuğla kalınlığında örülen duvar uygulamasındaki, son iki işlem basamağını uygulayınız.
T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) İNŞAAT TEKNOLOJİSİ ŞÖMİNE VE BARBEKÜ ANKARA 2006 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller;