İstanbul'un Fethinden Sonraki İlmî Çalışmalar Osmanlı Medeniyeti Bilgi Bankası O
Kütahya Karagöz Ahmet Paşa Camii
Eski Bedesten Tacirleri
tarihimiz çok kıymetli
Türk Kültüründe Beden
II. Bayezid Dönemi Osmanlı Donanması
İstanbul'un Fethinden Sonraki İlmî Çalışmalar
1453'te İstanbul'un fethi ve daha sonraları Anadolu'da son ilim merkezi olan Konya ile Kastamonu'nun Osmanlılara geçmesi ve sahn-ı seman denilen ilahiyat, hukuk ve edebiyat fakültesinin teşkili, muhtelif yerlerde birçok ilim ve fikir adamlarının devlet merkezine gelmeleri İstanbul'u ilim merkezi haline getirmişti; Otlukbeli muharebesinden sonra Ali Kuşçu ile bir takım tabibler ve İdris-i Bitlisî gibi şöhret sahibi ilim adamları bu gelenler arasında idi.
Fatih Sultan Mehmet'in ilmî hüviyeti ve ilim adamlarını himaye eylemesi, memlekette serbest düşünceye riayet ve hürmet gösterilmesi, ilmî münazaralarda ancak ilmî kuvvete îtibar edilmesi gibi haller Osmanlı ülkelerinde ve bilhassa İstanbul'da kültürel bir faaliyet uyandırmış ve bu vadide Osmanlı pâdişâhı ile vezir-i âzamı Mahmud Paşa en önde bulunmuşlardı. Birçok ilim adamlarını himaye eyleyen, yetenekli olanları yetiştiren, kendisi de âlim ve şair olan Mahmud Paşa ile efendisi Fatih Sultan Mehmet bu himaye ve teşvikleriyle XVI. yüzyıldaki ilim cereyanlarının kuvvetle devamında büyük âmil olmuşlardır.
Fatih külliyesinin yani Sahn-ı seman medreselerinin asıl semere verdiği devir XV. yüzyıl sonlarıdır; II. Bayezid ve Cem Sultan ile Bayezid'in oğulları itinalı bir surette tahsil görerek bulundukları vilâyetlerde ilim hareketlerinin oluşmasına katkıda bulunmuşlar ve namlarına eserler yazdırmışlardır.
Medresede okutulan derslere dair âlimlerin yazdıkları şerh, haşiye ve talikat gibi birçok kitaplardan başka bu bir yüzyılda muhtelif ilim ve fenlere dair bir hayli telif ve tercümeler de vücuda gelmiştir.