Pankreatit Nedir ? | Prof. Dr Ahmet DOBRUCALI
Pankreatit Nedir ? Pankreatit pankreasın iltihabıdır. Akut pankreatit erkek ve kadınlarda hemen hemen eşit sıklıkta görülürken kronik pankreatit erkeklerde hada sık görülmektedir. Alkole bağlı vakalar genç yaşlarda (30-45) ortaya çıkarken safra taşına bağlı vakalar daha ilerki yaşlarda (50-65) görülür. Pankreatit genellikle ani bir atak şeklinde ortaya çıkarsa da (akut pankreatit) bazı vakalarda şiddetli bir atak veya tekrarlayan bir kaç atak sonrasında müzmin hale gelebilir (kronik pankreatit). Pankreasta inflamasyon (iltihap) başladığında pankreasın kendi ürettiği sindirim enzimlerinden zengin öz suyu bu öz suyun pankreas içinde taşındığı kanalların dışına sızarak pankreasın kendi dokusunu harap etmeye başlar. Bu enzimler içinde tripsin pankrasta oluşan hasarlanmadan özellikle sorumlu tutulur. Pankreasın bu şekilde kendi kendini sindirmeye başlaması sonucunda pankreatit oluşur. Pankreasın kendi kendisini sindirmesi sonucunda, salgıladığı sindirim enzimleri ve iltihaplanma sonrasında ortaya çıkan diğer maddeler sistemik dolaşıma karışarak tüm vücudun bu olaydan etkilenmesine sebep olurlar (örneğin şok ve böbrek yetersizliği gibi pankreas dışındaki organların fonksiyonlarında bozulma gibi ).
Akut pankreatitin diğer nadir görülen sebepleri arasında kan yağlarının aşırı yüksekliği (hipertrigliseridemi), kan kalsiyum seviyesinin yüksekliği (paratiroid bezinin fazla çalışması), ERCP gibi endoskopik girişimler, kabakulak enfeksiyonu, bazı ilaçların kullanımı, karın ameliyatları, akrep ve yılan sokması, karın travmaları, pankreas tümörleri, otoimmun pankreatit ve konjenital pankreatit sayılabilir.
Kronik pankreatitte ise tekrarlayan pankreatit atakları veya uzun süre sessiz giden kronik pankreas inflamasyonu sonrasında pankreas dokusu artık sindirim için gerekli enzimleri ve hormonları yeterince yapamaz hale gelir. Bunun sonucunda yağ, şeker ve proteinlerin sindirim ve emilimi bozulur ve insülin salgılanmasındaki yetersizlik sonucunda da şeker hastalığı (Diabet) ortaya çıkabilir. Kronik pankreatitin en sık görülen sebebi kronik alkol kullanımı olmakla birlikte akut pankreatit oluşturan diğer sebepler de kronik pankreatit oluşturabilirler.
Pankreatit Prof. Dr Ahmet DOBRUCALI