Coşkun Özbucak Fındıkta devlet desteği!
Güncelleme : 2017-10-11 11:39:16Bu içerik 79 kez okundu.
Fındık tartışmalarında ‘serbest piyasa’ uygulamalarından rahatsız olanlar yeniden ‘devlet desteğinin’ olması gerektiğini dillendirmeye başladılar. Bu olabilir mi?
2000 yılında çıkarılan 4572 sayılı birlikler yasası ‘milat’ oldu. Artık devletin, birlikleri (üreticileri) desteklemesi tarihe karıştı. Bugün ‘devlet desteği’ olabilmesi için tarım yasasında değişikliğe gitmek gerekiyor. Hükümetin böyle bir niyeti yok!
Fındık fiyatlarındaki düşüş ve yükseliş ihracatçıların belirlemeleri doğrultusunda oluyor. Üretici ‘taraf’ olamıyor ama olmalı, kendine göre çözüm yolları bulmalı.
FKB’nin son durumunu değerlendirmeyeceğim. Üretici gözünde FKB’in varlığının bir anlamı yok. 2000 yılı ve sonrasının hükümetleri elbirliğiyle bugünün yaşanmasını sağladılar.
Artık ‘sözleşmeli tarım’ dönemine geçiş sürecine girdik. Şimdi bunun altyapısı oluşturuluyor. Fındık bahçeleri 5 dönümün altına bölünemediğine göre küçük üreticiler için yeni sürprizler kapıda. Sözleşmeli tarım konusuna daha önce birkaç kez değinmiştim. Gelecek günlerde bunun tartışması canlanmaya başlayacak.
Bu durumda üretici ne yapmalı? FKB deneyimini de dikkate alarak yeniden kooperatifleşme başlatılmalı. Üreticinin ‘serbest piyasaya’ karşı başka seçeneği yok. Ürününe ve emeğine sahip çıkmanın yolu buradan geçiyor!
Üretici, emeğine ve ürününe sahip çıkması için denetleyebileceği kooperatifler kurabilmeli. Köyler kendi çapında böyle kuruluşları yaratabilir. Kurulan kooperatifler arası dayanışma ile ortak hareket etme olanağı da bulunur. Yoksa ‘serbest piyasa’ özellikle küçük üreticiyi eritmeyi hızlandıracak. Ziraat Odaları bu tür çalışmaları yürütmesi gerekmiyor mu?
Devletin üreticiye sahip çıkması için yasa değişikliği olması gerekir. Bu da üretici lehine hükümetin kurulmasını gerektiriyor. İşin siyasi ayağı bu. Fakat bu başarılamıyorsa üretici kooperatiflerle kendi çıkarını koruma yoluna gidebilmelidir. FKB deneyimini de iyi değerlendirerek başarma şansı az da değil!
Fındık konusunda yapılan tartışmalarda somut öneri olmadığı sürece üretici lehine ilerleme sağlanamaz. Rekolte ya da fiyatlar üzerinde yapılan tartışmaların sonu yok. Önemli olan fiyat değişikliğine neden olabilecek önerilerin ve uygulamaların olması. Üreticiye ‘Fındığınızı pazara indirmeyin!’ demek kolay, indirmediğinde gereksinimi karşılayabilmesi için bir öneri var mı? Ya da bekletebileceği bir yer gösterilebiliyor mu?
‘Laf olsun, torba dolsun’ mantığı üreticiye zarar veriyor!