Registan, Orta Asya Türk mimarlığının nadir örneklerindən biridir. XV. asırda Emir Timurlenk'in torunu Uluğ Bey tarafından kurulan, üzeri muhteşem karolarla bezenmiş kapılara sahip Üç ayrı medresenin bir arada bulunduğu, Semerkant'ın merkezindeki bir meydandır.
Uluğ Bey Medresesi, Registan meydanı.
Rēgistan (ریگستان) adı Farsça'da "Kumluk" ya da "Çöl" anlamına gelmektedir.
Registan meydanı (Kum ülkesi) Semerkant'ın merkezi konumunda idi. Meydan Üç medreseden ibarettir: Uluğ Bey Medresesi (15. yüzyıl), Şir-Dor Medresesi (17. yüzyıl) ve Tilla-Karı Medresesi (17. yüzyıl).
Registan Meydanı yenileme çalışmaları
Registan Meydanı yenileme çalışmalarına ancak kubbelerin kuvvetlendirilmesinden sonra başlanılabilmiştir. Sadece Tilla-Karı Camii'nde 120.000 metre küp toprak temizlenmiş ve dışarıya atılmıştır. Tarihte meydana gelen depremler neticesinde bir hayli zayıflayan tuğlalar çimento ile güçlendirilmiş ve Registan Meydanı günümüzde olası bir depreme karşı daha dayanıklı bir hale getirilmiştir.
Semerkant'ın Registan Meydanı Üç büyük tarihi medresenin bulunduğu mahallenin adıdır.
Uluğ Bey Medresesi (1417-1420)
Emir Timurlenk'in torunu Uluğ Bey tarafından 1417-1420 yılları arasında inşaa ettirilmiştir..
Uluğ Bey Medresesi'nin dış görünümü
Uluğ Bey Medresesi'nden bir piştak..
Uluğ Bey Medresesi'nin yatay piştakları.
Uluğ Bey Medresesi'nin ön cephesi.
Uluğ Bey Medresesi'nin ön cephesindeki süslemeli kirişler.
Uluğ Bey Medresesi'nin ön cephesinden süslemeler.
Uluğ Bey Medresesi'nin iç görünümü
Uluğ Bey Medresesi'nin iç avlusu.
Uluğ Bey Medresesi'nin iç ayrıntıları.
Uluğ Bey Medresesi'nde ufak bir dershane.
Uluğ Bey Medresesi'nin duvarlarındaki İslam hat sanatı örnekleri.
Uluğ Bey Medresesi Camii'nin Mihrabı.
Şir-Dor Medresesi (1619-1635/36)
Uluğ Bey Medresesi'nin tam karşısında yer alan medresedir. 1619-1635 yıllarında inşaa edilmiştir..
Şir-Dor Medresesi'nin dış görünümü
Şir-Dor Medresesi'nin dışardan manzarası.
Şir-Dor Medresesi'nin kiriş süslemelerinin ayrıntıları.
Şir-Dor Medresesi'nin kiriş süslemelerinin diğer ayrıntıları.
Şir-Dor Medresesi'nin kubbesi.
Şir-Dor Medresesi'nin iç görünümü
Şir-Dor Medresesi'nin iç avlusu.
Şir-Dor Medresesi'nin duvar iç avlusunun duvar süslemeleri.
Şir-Dor Medresesi'nin duvar süslemelerinin ayrıntıları.
Şir-Dor Medresesi'nin yazıtları.
Tilla-Karı Medresesi (1647-1659/60)
Uluğ Bey Medresesi ile Şir-Dor Medresesi arasında konuçlandırılmış olan Tilla-Karı Medresesi 1647-1659 yılları arasında inşaa edilmiştir..
Tilla-Karı Medresesi'nin dış görünümü
Tilla-Karı Medresesi'nin dışardan manzarası.
Tilla-Karı Medresesi'nin kiriş kısmı.
Tilla-Karı Medresesi'nin kubbesi.
Tilla-Karı Medresesi'nin duvar süslemelerinin ayrıntıları.
Tilla-Karı Medresesi'nin bir sütünunun ayrıntıları.
Tilla-Karı Medresesi'nin duvarlarındaki süslü yazılar.
Tilla-Karı Medresesi'nin iç görünümü
Tilla-Karı Medresesi'nin iç avlusu.
Tilla-Karı Medresesi'nin mihrabı.
Tilla-Karı Medresesi Camii'nin tavanı.
Tilla-Karı Medresesi'nin mihrabındaki süslemelerin ayrıntıları.
Tilla-Karı Medresesi'nin Minberi.
↑ Mukminova, RG (2007). "The role of Islam in education in Central Asia in the 15th -- 17th centuries". STUDIES ON CENTRAL ASIA Nuova serie. 1 87: 155-161. http://www.jstor.org/stable/25818118.
↑ Bu medreselerden en eskisi alim hükümdar Uluğ Bey tarafından 15'inci yüzyılda yaptırılmış olan ve Uluğ Bey’in bizzat astronomi dersleri verdiği medrese.
↑ ArcNet Web (İng).