Sembolizm hakkında faydalı bilgiler
Sembolizm;hem gerçeği göstermek hem de onun sınırlarını aşmak arzumuza aynı zamanda cevap veren bir sanat biçimidir.Doğrudan doğruya sözle anlatılamayan derin duygularla heyecanları sembolik kelimelerin müziğiyle anlatmaya çalışan bu akım,Parnasizm’e tepki olarak doğmuştur.XIX.yüzyılın son yarısında Fransa’dan bütün Avrupa’ya yayılmıştır. Sembolistler,bireyin duygusal yaşantısını dolaysız bir biçimde anlatmak yerine simgelerle yüklü örtük bir dille anlatma yoluna giderler. Akımın öncülüğünü yapan Verlaine ve Rimbaud gibi şairler,Charles Baudelaire’nin şiir ve düşüncelerinden özellikle de “Elem Çiçekleri” şiirinden büyük ölçüde etkilenirler. Simgecilere göre şiirin teması,bir müzik parçasında olduğu gibi özenle seçilmiş sözcüklerin uyum,ton ve renklerin incelikli bir biçimde düzenlenmesi yoluyla işlenebilir.Sembolistlerin,şiirin özüne ağırlık vermeleri, sanatın öteki bilgi ifade araçlarından daha üstün olduğu inancına dayanır. Sembolizm,1890 yılında doruğa ulaşır;ama ,1900'den sonra akıma duyulan ilgi azalmaya başlar. Gene de sembolistler.XX.yy.İngiliz ve Amerikan edebiyatları üzerinde güçlü ve kalıcı etkiler bırakır ve getirdikleri yeniliklerle çağdaş şiiri zenginleştirirler.Eliot’ın şiirlerinin yanı sıra James Joyce ve Wirginia Woolf’un anlatıdan çok sözcüklerin uyumuna ve imge düzenlemelerine önem veren romanlarında da sembolist kuramın etkisi görülür.
Sembolizm ile edebiyat; fizyolojiden psikolojiye, gözlem ve deney yolundan duygu ve bilinçaltına, nesnellikten öznelliğe, somutluktan soyutluğa, açıklıktan kapalılığa yönelmiştir.
Sembolizm, görüneni sert görüntüsünden uzaklaştırarak hayal ve rüya ortamı içerisinde sunar. İzlenimler ile insan ruhunun gizli ilişkileri anlatılır.
Sessiz ve durgun bir ortamda renkli tabloların çizimine önem verilir.
Şiirde, okuyanın ferdi yorumuna önem vermek için mana ikinci plana atılmıştır. Bunun için de mecazlara ve sembollere çokça yer verilmiştir.
Sembolizmde fikir değil, duygu önemlidir.
Sembolizmde; rüya, hülya, melankoli, ölü şehirler, esrarlı şeyler üzerinde durulur.
Sembolizmde; klasik nazım biçimleri yerine, müstezat ve serbest nazım, bununla birlikte ağır bir dil de kullanılmıştır.
Dış dünya olduğu gibi değil; hissedildiği, algılandığı, duyulduğu gibi yansıtılır.
Şiirde, önemli olan musikidir; musiki değeri olmayan sözcükler kullanılmaz.
Şiirde anlam aranmaz; çünkü şiir, anlaşılmak için değil, duyulmak içindir.
Dil, herkesin anlayacağı seviyede değil; oldukça ağırdır.
Sembolizm,Türk edebiyatında da yankısını bulmuştur.İlk etkiler,Servet-i Fünun şairi Cenap Şahabettin’de görülür. Ancak,bu akımın bütün kurallarını benimseyen ve ona uygun şiirler yazan Ahmet Haşim’dir.Ahmet Hamdi Tanpınar ve Ahmet Muhip Dranas’ta da bu etki sezilmektedir.
E.A.Poe: Çağdaş kısa öykünün kurucusu sayılır.Şiirleri teknik,ritim ve müzik bakımından olgundur.(Eserleri:
Kuzgun,Çanlar,Altın Böcek,Morg Sokağı Cinayeti…)
C.Baudelaire: Poe’nin etkisiyle yazmış,sözcükleri bilinen anlamları dışında kullanarak,çağrışımlarla
yani kapalı anlatımla duygularını sezdirmeye çalışmıştır.(Eserleri:Kötülük Çiçekleri,Yapma Cennetler…)
S.Mallarme:”Saf şiir”yaratmak için biçim olgunluğunu kırmış,sözcüklerin ,uyağın ve gramerin
bilinen biçim anlatımlarının dışına çıkmıştır.(Eserleri:Eski Tanrılar,Şiirler…)
P.Verlaine:Müzikli ve kapalı üslubuyla,duygu ve görüntünün bütün inceliklerini ve ayrıntılarını
ortaya çıkarmaya çalışmıştır.(Eserleri:Aşıkların Bayramı,Güzel Şarkı,Sözsüz Romanlar…)
A.Rimbaud: Empresyonistler arasında da sayılan ve sürrealizme kaynaklık eden sanatçıya göre
şair,bütün duygularının düzenini değiştirmeli,evrenin yeni boyutlarını görmeli ve anlatmalıdır.(Eserleri:Sarhoş Gemi,Cehennemde Bir Mevsim,İlhamlar…)
edebiyatta ilkler ve enler bentlerle yazılan nazım şekli Tarih harem türk edebiyatının devileri bir köy hocası edebi bilgiler tarih yazarı tanzimat edebiyatı türk halk edebiyatı tarih kitapları m.akif ersoyun eserleri sanat parnasizm akımın konusu Kutadgu Bilig aşk dalgası vergi hırsızı Tanzimat Edebiyatının Özellikleri edebiyatta tonlama islamiyet kabülünden sonraki türk edebiyatı