Resmi Gazete Tarihi: 04/09/2002
Resmi Gazete Sayısı: 24866
Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, elektrik piyasasında gerçek ve tüzel kişilerin serbest tüketici niteliği kazanmalarına ilişkin olarak yapılacak uygulamalara dair usul ve esasların düzenlenmesidir.
Madde 2 - Bu Yönetmelik, gerçek ve tüzel kişilerin hangi koşullarda serbest tüketici olabileceklerini, serbest tüketiciler ile elektrik enerjisi ve/veya kapasite satın aldıkları lisans sahibi tüzel kişilerin hak ve yükümlülüklerini ve uygulamaya ilişkin kuralları kapsar.
15. (Değişik bent: 12/11/2008- 27052 S.R.G Yön/1.mad.) Tedarikçi: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite sağlayan üretim şirketleri, otoprodüktörler, otoprodüktör grupları, toptan satış şirketleri ve perakende satış lisansına sahip şirketleri,
16. Tüketici: Elektriği kendi ihtiyacı için alan serbest ve serbest olmayan tüketicileri,
İKİNCİ BÖLÜM : Serbest Tüketici Kapsamı ve Uygulamaya İlişkin Esaslar
Madde 5 - Aşağıdaki koşulları sağlayan tüketiciler serbest tüketici olarak kabul edilir;
c) İçinde bulunulan yılda gerçekleşen toplam elektrik enerjisi tüketimleri serbest tüketici limitini geçen tüketiciler.
d) (Ek bend: 21/03/2003 - 25055 S. R.G. Yön./1. md.) Kendi üretiminden tükettiği miktar dahil toplam elektrik enerjisi tüketim miktarı serbest tüketici limitini geçen otoprodüktör lisansı sahibi tüzel kişiler,
e) (Ek bend: 21/03/2003 - 25055 S. R.G. Yön./1. md.) Bir önceki takvim yılındaki tüketimi serbest tüketici limitini geçmeyen ancak, içinde bulunulan yılda serbest tüketici limitini geçeceğini ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye taahhüt eden ve bağlantı anlaşması veya abonelik sözleşmesindeki bağlantı gücü veya sözleşme gücü dikkate alınarak hesaplanan tüketim değeri serbest tüketici limitini geçen tüketiciler,
f) (Ek bend: 21/03/2003 - 25055 S. R.G. Yön./1. md.) İçinde bulunulan yılda serbest tüketici limitini geçeceğini ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye taahhüt eden ve bağlantı anlaşmasındaki bağlantı veya sözleşme gücü dikkate alınarak hesaplanan tüketim değeri serbest tüketici limitini geçen yeni tüketiciler.
(Ek fıkra: 21/03/2003 - 25055 S. R.G. Yön./1. md.) Birinci fıkranın (e) ve (f) bentleri kapsamında serbest tüketici niteliği kazanmış tüketicilerin gerçekleşen tüketimlerinin başvuru tarihindeki serbest tüketici limitinin altında kalması halinde, bu hususun tespitini izleyen oniki ay boyunca tüketim miktarlarına bakılmaksızın serbest tüketici hakkından yararlanamaz. İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde elektrik enerjisi ve/veya kapasite satın alır. İlgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler, gerçekleşen tüketimin serbest tüketici limitinin altında kalması halinde uğrayacakları zararın tazmini için, serbest tüketici limiti ile başvuru sahibinin talep tarihinde tabi olduğu abone grubuna uygulanan enerji tarifesine ilişkin bedelin çarpımı sonucu bulunan miktarın % 10'unu geçmeyecek bir tutar üzerinden teminat alabilir.
Ayrıca, aşağıdaki talep birleştirme hallerinde, ilgili tüzel kişinin serbest tüketici niteliği kazandığı kabul edilir;
a) (Değişik bend: 06/01/2005 - 25692 S.R.G. Yön/1.mad) Aynı veya farklı dağıtım bölgelerindeki birden fazla tüketim noktasında aynı tüzel kişiliğin bir önceki takvim yılındaki toplam elektrik enerjisi tüketiminin, serbest tüketici limitini geçmesi,
b) (Değişik bend: 24/08/2005-25916 S.R.G. Yön/1.mad) Doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin yarısından fazlası aynı tüzel kişiye ait olan tüzel kişilerin, aynı veya farklı dağıtım bölgelerindeki birden fazla tüketim noktasında bir önceki takvim yılına ait toplam elektrik enerjisi tüketimlerinin serbest tüketici limitini geçmesi ve ikili anlaşmayı tedarikçi ile doğrudan veya dolaylı olarak sermayelerinin yarısından fazlasına sahip olan tüzel kişinin yapması,
c) (Değişik bend: 24/08/2005-25916 S.R.G. Yön/1.mad) Bir araya gelerek tek bir tüzel kişilik oluşturan ya da ikili anlaşma yapmak üzere bir tüzel kişiyi yetkilendiren birden fazla tüketicinin bir önceki takvim yılına ait toplam elektrik enerjisi tüketimlerinin serbest tüketici limitini geçmesi, tedarikçi ile söz konusu tüzel kişiliğin ikili anlaşma yapması ve söz konusu tüketicilerin elektrik enerjisi tüketimlerinin ortak sayaçtan ölçülmesi.
Serbest tüketici kapsamında yer alan tüketicilerin tedarikçisini seçme hakkını kullanmaları halinde; ortak veya birden fazla tüketim noktasındaki tüketici sayaçlarının, Kurum tarafından yayımlanan tebliğe uygun çok zaman dilimli ölçüm yapabilen elektronik sayaçlar olması zorunludur.
(Ek fıkra: 24/08/2005-25916 S.R.G. Yön/1.mad) Üçüncü fıkranın (b) bendindeki doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan tüzel kişinin yabancı tüzel kişi olması durumunda, talepleri birleştirilen tüzel kişilerden tek başına serbest tüketici niteliği haiz olan tüzel kişiye, yabancı tüzel kişi tarafından, ikili anlaşma yapma yetkisi verilebilir.
(Ek fıkra: 24/08/2005-25916 S.R.G. Yön/1.mad) Serbest tüketici niteliği ile birden fazla tüketici adına satın alınan elektrik enerjisinin kâr amaçlı olarak tekrar satışı yapılamaz.
Madde 6 - (Değişik fıkra : 08/02/2011 - 27840 S.R.G Yön/1.mad) Tüm tüketiciler serbest tüketici olana kadar, bir önceki takvim yılına ait toplam elektrik enerjisi tüketim miktarı serbest tüketici limitini geçen tüketicilerin listesi, bölgelerinde bulundukları dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından, serbest tüketici limitlerinin Resmî Gazete'de yayımlanma tarihinden itibaren otuz gün içerisinde, dağıtım şirketinin internet sitesinde güncel ve sürekli olarak yayımlanır.
(Değişik fıkra: 24/08/2005-25916 S.R.G. Yön/2.mad; Değişik fıkra : 08/02/2011 - 27840 S.R.G Yön/1.mad) Serbest tüketici kapsamına giren tüketicilerce talep edilmesi halinde;
a) İletim sistemine doğrudan bağlı olan tüketicilere TEİAŞ,
b) Dağıtım sistemi üzerinden elektrik enerjisi ve/veya kapasite temin eden tüketicilere bir önceki takvim yılında tükettikleri toplam elektrik enerjisi miktarını içerecek şekilde bölgelerinde bulundukları dağıtım şirketleri,
c) Talep birleştirme hallerinde ise, bir önceki takvim yılında tükettikleri toplam elektrik enerjisi miktarını içerecek şekilde, yeni bir tedarikçi ile ikili anlaşma imzalayacak olan tüzel kişilerin vergi sicil kaydının bulunduğu ilin yer aldığı dağıtım bölgesinde faaliyet gösteren dağıtım şirketleri,
tarafından serbest tüketici niteliğine sahip olduklarını gösterir belge verilir. TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler, tüketicilerin bu taleplerini başvuru tarihini izleyen on işgünü içerisinde karşılamakla yükümlüdür. Talep birleştirme hallerinde bu süre yirmi işgünü olarak uygulanır.
(Ek fıkra : 08/02/2011 - 27840 S.R.G Yön/1.mad) Talep birleştirme halleri haricinde, tüketicilerin Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine kayıtları sırasında istenilmesi halinde, bir önceki takvim yılına ait faturalarının asılları veya onaylı suretleri de serbest tüketici niteliğine sahip olduklarını gösterir belge niteliğinde sayılır.
Serbest tüketicilere ilişkin kayıtlar, iletim sistemine doğrudan bağlı olan tüketiciler için TEİAŞ, dağıtım sistemi üzerinden elektrik enerjisi ve/veya kapasite temin eden tüketiciler için ise dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından güncel halde tutulur. Bu kapsamda oluşturulacak veri tabanında kullanılmak üzere her bir serbest tüketiciye, TEİAŞ ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde bir "Serbest Tüketici Sayaç Kayıt Numarası" verilir.
Serbest Tüketici Sayaç Kayıt Numarası"nın; serbest tüketiciler ile tedarikçiler arasındaki ikili anlaşmaların yanı sıra serbest tüketiciler ve tedarikçilerin Kurum ve diğer piyasa katılımcıları ile yapacakları her türlü yazışmada referans olarak kullanılması zorunludur.
Madde 7 - İkili anlaşma yaparak tedarikçisini seçme hakkını kullanmış olan serbest tüketici, bir önceki takvim yılına ait toplam elektrik enerjisi tüketiminin serbest tüketici limitinin altında kalması durumunda, yeniden serbest tüketici niteliği kazanıncaya kadar yeni bir ikili anlaşmaya giremez veya mevcut ikili anlaşmasının süresini uzatamaz ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde elektrik enerjisi ve/veya kapasite satın alır.
(Ek fıkra: 21/03/2003 - 25055 S. R.G. Yön./2. md.) Serbest tüketiciler, tüketim miktarı serbest tüketici limitini geçen her bir ölçüm noktası için ayrı bir tedarikçi ile ikili anlaşma yapabilir.
Serbest tüketiciler, tedarikçilerinin hukuki gerekler nedeniyle ikili anlaşmaları kapsamında taahhüt ettikleri elektrik enerjisi ve/veya kapasiteyi sağlayamadığı durumlarda, 04/08/2002 tarihli ve 24836 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 23 üncü maddesi çerçevesinde, bölgelerindeki perakende satış lisansına sahip dağıtım şirketinden son kaynak anlaşmaları kapsamında elektrik enerjisi ve/veya kapasite satın alır.
Gerçek veya tüzel kişilerin, otoprodüktör grubu lisansı sahibi bir tüzel kişinin ortağı olması veya bir organize sanayi bölgesinde yer alması serbest tüketici niteliği kazanmalarından doğan tedarikçilerini seçme haklarını ortadan kaldırmaz.
(Değişik fıkra: 07/04/2012 - 28257 S.R.G. Yön./1. md.) Tedarikçisini değiştirmek isteyen bir serbest tüketici ikili anlaşma yapmadan önce bir önceki tedarikçisine olan yükümlülüklerini yerine getirdiğini yeni tedarikçisine belgelemek zorundadır. Başvuru sahibinin bir önceki tedarikçisinden, borcu olmadığına ilişkin belge talep etmesi halinde söz konusu belge, başvuru tarihini izleyen iki iş günü içerisinde başvuru sahibine verilir.
Tedarikçi ikili anlaşma imzalamadan önce, serbest tüketicinin bulunduğu dağıtım bölgesindeki dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiden ve/veya serbest tüketicinin bir önceki tedarikçisinden; mevcut olması halinde bir önceki takvim yılına ait tüketim miktarlarını, mevcut olmaması halinde içerisinde bulunulan yıla ait tüketim miktarlarını, tüketim yük eğrisini ve usulsüz ve/veya kaçak elektrik kullanıp kullanmadığını gösteren bir belge talep edebilir. Söz konusu talep ilgili tüzel kişi tarafından on işgünü içerisinde karşılanır.
Madde 8 - Serbest tüketicilere ikili anlaşmalar yoluyla elektrik enerjisi ve/veya kapasite sağlayan tedarikçiler aşağıdaki yükümlülükleri yerine getirmek zorundadır;
İkili anlaşmalarda ilgili mevzuata aykırı hükümlere yer verilemez.
(Ek fıkra: 12/11/2008- 27052 S.R.G Yön/1.mad.) Serbest tüketicilerin elektrik enerjisi talebini karşılayan tedarikçiler her yıl Aralık ayı sonuna kadar, takip eden yıl için serbest tüketicilerle yaptıkları sözleşmeler kapsamındaki enerjiyi temin edecekleri kaynakları, tedarikçi bazında Kuruma bildirir.
(Ek fıkra : 08/02/2011 - 27840 S.R.G Yön/2.mad) Serbest tüketicilere ikili anlaşmalar yoluyla elektrik enerjisi ve/veya kapasite sağlayan tedarikçiler, son bir yıl içerisinde serbest tüketicilere toplam satış miktarını ve bu satışa ilişkin ağırlıklı ortalama satış fiyatını her yıl Kasım ayı içerisinde Kuruma bildirir.
(Ek fıkra : 08/02/2011 - 27840 S.R.G Yön/2.mad) İletim sistemine bağlı serbest tüketicilerin ikili anlaşmalar kapsamında öngörülen ödemeleri zamanında yapmaması halinde tedarikçinin yazılı başvurusu üzerine ve tüketicinin ödeme yaptığını belgeleyememesi durumunda iletim lisansı sahibi tüzel kişi tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde tüketicinin elektriği kesilir.
(Ek fıkra : 08/02/2011 - 27840 S.R.G Yön/2.mad) İletim lisansı sahibi tüzel kişi tarafından elektriği kesilmiş olan tüketicinin ödeme yükümlülüklerini yerine getirdiğini belgelemesi kaydıyla iki iş günü içerisinde elektrik enerjisi yeniden bağlanır.
Madde 9 - (Değişik madde : 08/02/2011 - 27840 S.R.G Yön/3.mad)
Bir önceki takvim yılına ait olmak üzere;
her yılın Ocak ayı içerisinde Kuruma bildirir ve internet sayfasında yayımlamak suretiyle kamuoyuna duyurur.
Madde 10 - Serbest tüketici limitine ilişkin indirimler Kurul tarafından;
dikkate alınmak suretiyle her yılın 31 Ocak tarihine kadar belirlenir. Bu indirimlere göre hesaplanan yeni serbest tüketici limitleri Resmi Gazetede yayımlanır ve Kurum internet sayfasında duyurulur.
Geçici Madde 1 - Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri hükümleri kapsamında farklı dağıtım bölgelerindeki birden fazla tüketim noktasında elektrik enerjisi temin eden tüzel kişiler için talep birleştirme suretiyle serbest tüketici niteliği kazanılmasına ilişkin uygulama, 31 Ocak 2004 tarihinden itibaren uygulanır.
Geçici Madde 2 - Hazırlık Dönemi sonundan itibaren 3 Mart 2003 tarihine kadar, bir önceki takvim yılına ait toplam elektrik enerjisi tüketimleri dokuz milyon kilovatsaatten fazla olan tüzel kişiler otoprodüktör grubu ortağı olabilir.
Geçici Madde 3 - (Ek madde: 21/03/2003 - 25055 S. R.G. Yön./3. md.)
Mevcut sözleşmeleri kapsamında otoprodüktör ve otoprodüktör grubu olarak üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler, 3 Temmuz 2003 tarihine kadar lisans sahibi olup olmadıklarına bakılmaksızın ikili anlaşmalar kapsamında elektrik enerjisi ve/veya kapasite satışı faaliyeti ile iştigal edebilir.
Geçici Madde 4- (Ek madde : 08/02/2011 - 27840 S.R.G Yön/4.mad) Kanunun geçici 9 uncu maddesinde belirtilen geçiş dönemi süresince perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketlerinden elektrik enerjisi tedarik etmekte olan tüketicilerin taleplerine ilişkin olarak yapılacak tedarikçi değişiklikleri, 1 Ocak, 1 Nisan, 1 Temmuz ve 1 Ekim tarihlerinde uygulamaya girer.
Madde 11 - Bu Yönetmeliğin geçici 2 nci maddesi Yönetmeliğin yayımı tarihinde, diğer maddeleri 3 Mart 2003 tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 12 - Bu Yönetmelik hükümlerini Başkan yürütür.