Okul Ödevi 1.Sınıf Coğrafya KIYI TİPLERİ
Denizlerde ve okyanuslarda görülen akıntılar; rüzgarlar,gelgit, denizler arasındaki tuzluluk (Yoğunluk)ve seviye farkıgibi nedenlerle oluşur.
Batı Avrupa’da Almanya ve Hollandagibi bazı ülkeler, haliçlere kurdukları santrallerle gel-git akıntılarından yararlanarak enerji elde etmektedirler.
Soğuk ve sıcak denizlerin karşılaşma alanlarında, soğuk su yoğun olduğundan alt,yoğunluğu az olan sıcak su ise üst akıntıoluşturur.
Tuzluluk farkı olan su kütlelerinin karşılaştığı yerlerde, tuzluluk oranı fazla olan alt akıntı, tuzluluk oranı az olan ise üst akıntıoluşturur.
Denizlerin boğazlarla birleştikleri yerde beslenme kaynaklarının farklılığından dolayı az da olsa seviye farklarıoluşur. Buralarda seviyesi yüksek olan denizden seviyesi düşük olan denize doğru akıntı oluşur.
Yurdumuzda, Karadeniz’den Akdeniz’e doğru üst akıntı, Akdeniz’den de Karadeniz’e doğru alt akıntıolmasında yoğunluk ve seviye farkı etkilidir.
Muson rüzgarları ve sürekli rüzgarlarınetkisiyle okyanuslarda meydana gelen hareketlerdir.
Akarsu vadilerinin deniz ilerlemesi sonucunda sular altında kalmasıyla oluşan kıyı tipidir. Ör: İstanbul-Çanakkale Boğazları, Haliç ve G.BatıAnadoluKıyılarıdır.
Ör:Adriyatik denizinde Dalmaçya kıyıları (Hırvatistan kıyıları). Yurdumuzda Antalya- Kaşkıyıları buna örnektir.
Ör:Karadeniz’in kuzeyindeki kıyılar (Odessa, Dinyeper, ) buna örnektir. Yurdumuzda ise Büyük ve Küçük Çekmecekıyıları böyle kıyılardandır.
Gel-git olayının etkisiyle akarsu ağızlarında aşındırma ile oluşan doğal limanlardır. Okyanus kıyılarındaki akarsu ağızlarındagörülür.
Kuzeybatı Avrupakıyılarındaki önemli limanlar buna örnektir. Yurdumuzda yoktur.
Buzul vadilerinin sular altında kalmasıyla oluşan kıyılardır. Girinti-çıkıntısı çok fazladır. Bu kıyılara en iyi örnek İskandinav Yarımadasıkıyıları gösterilebilir.
Eğer kıyıda adalar da var ise bu tür kıyılara Skyer tipikıyılar denir. Ör:Norveç kıyıları
Ör: Mercan adaları kıyıları(Avustralya Kıtasının doğusunda).