tavanarası | jazzetta 2.0
‘tavanarası’ Kategorisi için Arşiv	arap kızı camdan baktığında ben orada mıydım?*
Yayınlandı: Eylül 6, 2011 / tavanarası	1
Söylenememiş sözlerin masumiyetini kuşanır da arındırır yerin üstünü altını yağmur. Sonrasıyla da sarar, kucaklar, fena yaşantıları olmamışlığa büründürür.
B yüzü şarkılarına da benzetebilirsin olmadı. Ne çok keşfedeceklerin vardır içlerinde geç zamanlarda. Bir omuz kalmamış gözükür. Toprak ıslanmıştır da, kökler kurudur, iflah olmazlar.
Semt pazarlarından ardakalan sebze döküntüleri gibidir yağmur sonrasını özlemek. Sabırla, metanetle sahibini bekler. O sahip öyledir ki utanır herkeslerden, eğilip de yere, topladığı için soluk, buruş buruş döküntüleri.
Yağmurdan uzak duranlar, içteki, içerideki, için ta dibindeki gün yüzü görmemiş kiri ölesiye unutmamak istemekten kaçınırlar. Onlara acınır elde olmaksızın. Dünyanın pası kirletmesin diye ondan da uzak tutmuşlardır parmak uçlarını. Tetanozdan sakınmak için, el değmemiş ruhlarını. Bilirler mi ki demir demiri keser, bilmezler mi ki söker çivi çiviyi. Yağmurun eşit dağılımlı antipas tabakası üzerine bir kat: Yağmur sonrasının parlak turuncusu. Bir kat: Yüzünü cömertçe gösteren yağmur sonrası güneşinin aristokrat duruşlu sarısı. Ve son kat: Terkedilişe sunulan gecikmeli terkediş cevabının acı kayısı çekirdeği tadı. Yağmur burar. Yağmur sonrası, burukluğu gidermeye çabalar. Tam ikisinin arasında kararsız, kalakalırsın. Seçsem mi? Neyi seçsem? Usulca toprağa karışmanın doğallıkla malul ihanetiyle iliklerine kadar sırılsıklam olmayı mı? Her zehirsi bitişin ilaçsı bir başlangıca tekabül edişinin apaçık, pervasızca apaçık, müdanasız hakikiliğiyle yüzleşmenin duru, esanssız, yalın halini mi?
Ölülerin ölülere yol gösterdiği resmedildi. Yitiklerin yitikler peşinde koştuğu yazıldı. Cümlelerin bağışlanması imkansız birer cürüm olduğu kayda alındı. Yağmur, düzgün ve arık ifadesini arayan ruhların çatlak, kayaç toprağına bütün yağış biçimleriyle tahkiye edildi. Sicim sicimi, bardaktan boşanırcası, siğim siğimi, iri irisi… Bundan ötesi, yağmur sonrasının ozonlu, serin, ipeksi havasının yerini bırakacağı bildik havalara açılan klasik, sıradan, sıkıcı bir serüvensizliktir. Yazmaya gerek yoktur.
Yağmur mu, pardon? Ne dediğimi bu uğultuda unuttum gitti. Unutmanın temizleyiciliğine sığınırım (bazen).
Hımm, ne diyordum sahi? Dur, düşüneyim. Ah evet, işte böyle de ak paktır yağmur.
Sonrasıyla, öncesini yıkamışlığıyla.
(*) Şurada yayımladığım yazı bu yazıyı doğurdu. Sanki devamı gelecek gibi…
(**) İlk yayımlandığı yer: Jazzetta, 16.07.2008 – 22:14 Posted by metin | TAVANARASI | 1 Yorum |
hiçkuruları için anne ölümü vesilesiyle yazı
Yayınlandı: Ağustos 9, 2011 / tavanarası	3
“Bu saf, bu boş telaş, ve bu donmuş çığlık!”
“Görünmez bir haça çakılmış böcek olma duygusu, kozmik ve sonsuz-küçük dram, acımasız ve kavranılmaz bir elin üzerimdeki o ağırlığı.
Kendime bir gülümseme uydurmalı, onunla donanmalı, onun koruması altına girmeliyim; dünya ile aramda kalkan olabilecek birşeyim olmalı, yaralarımı gizlemeli, kısacası maske eğitimine başlamalıyım.”
“Boşluğun bile varolmadığı zamanı sabırsızlıkla bekle”yen Cioran, bunları söylüyor Defterler’inde.
Sonsuz-küçük dram, diğer kozmik olanla; sonsuz-büyük dramla eşdeğer değil midir? Bu ikisinin sarmalında (ya da sarkacında) upuzun bir kısacıklığın adını hayat koymuşlar olarak dikilip durmaz mıyız orta yerde? Kâh dengemizi yitirip düşerek, kâh deli cesaretiyle iki nokta arasındaki en kısa mesafe yarışmasına katılarak…
Kendimize uydurduğumuz gülümsemelerin sepetine attığımız, acılı jestlerle güçlendirilmiş acıklı mimikler, dünyayla aramızdaki kalkanın su ve inanç olmasa bile inanç-arzusu katılmış çeliği, ustalıkla gizlenmeye çalışılıp kabak gibi meydanda durduğu unutuluveren yaralar, orasının burasının eprimişliğiyle çok ve yerli yersiz kullanılmışlığını belli eden maskeler… Nedir bütün bunlar?
“Boşluğun bile varolmadığı” zaman var idiyse, bunu bilemezdik biz. Bunu o zamanlar bilemeyeceğimiz için boşluk bile var değildi belki. Boşluğun bile varolmayacağı zaman, boşluğun bile varolmadığı zaman değildir oysa ve ne yazık. Araya görmüş geçirmişlikler, çoğaldığımızı vehmettiğimiz deneyimler, gerekli gereksiz keskinlikler, gözaldatan parıltılar, tehlikeli karaltılar, hep uzayan ve oraya buraya çekiştirilen gölgeler, ötekilikler ve berikilikler, bir sürü anlam ve anlamsızlık yüklü kelime girdi. Ki çıkmaz.
On insanyılı önce günlerden bugün annem öldü. Ben bir yazı yazdım. Annem öldü diyebildiğime göre ben halâ varım’ı kaleme almak istediğim bir yazı. İşte bu yazı.
Ama ben başka bir yazı daha yazdıydım. İsterseniz onu okuyun asıl. Bunu okumamış gibi yapın, ben bilmezlikten gelirim, söz.
(*) İlk yayımlandığı yer: Jazzetta, 09.08.2008 – 21:51 Posted by metin | TAVANARASI | 1 Yorum |
bugün annem öldü…
Yayınlandı: Ağustos 9, 2011 / tavanarası	2
Frankfurt Okulu deyince aklıma çok saygı duyduğum isimler gelir. “Minima Moralia”nın yazarı, ünlü düşünür, toplumbilimci, müzikbilimci ve kompozitör, eleştirel kuramın savunucusu Adorno bunlardan biridir. Bir Alman şarkısındaki “Yeryüzünde sahip olduğum en sevgili toprak / Anababamın mezarı olan çimenli tümsektir” cümlesi Adorno’nun şimdi hatırlayamadığım bir eserinde zikredildiği gibi, yanılmıyorsam eğer, Anthony Burgess’ın o müthiş etkileyici eseri “Otomatik Portakal”da da geçer. Bense hiçbir özel bağlama gönderme yapmaksızın kullanacağım bu cümleyi. Ne yazık ki annemle babamın aralarında kilometrelerce mesafe var. Aynı anda ziyaret etmem, aynı anda mezarlarını sulamam, aynı anda aynı düşünceleri kafamdan geçirmem, aynı anda aynı duyguyu yaşamam imkansız. Babamdan on ay sonra göç etti annem dünyadan. Yeryüzünde ondan kalan nedir diye düşündüğümde saydıklarım, sizin de kendi anneniz için sayabileceğiniz şeyler. Fark hiç mi yok? Fark, anlamlandırmada mı? Fark, farkında olabilmede mi? Belki hepsi, belki daha da azı ya da fazlası. Ama birşey var ki inkâr edemem: Yeryüzünde sahip olduğum en sevgili toprak / annemin mezarı olan çimenli tümsek… Sanırım bir de yeryüzünde sahip olabileceğim en “rahat” toprak var: Üzerinde kemiklerim ağrımadan uyuyabileceğim, nereden geldiğimi belki de artık biliyor olacağım, alçaklığa/namussuzluğa/vicdansızlığa karşı yükselttiğim sesten uzaklaşmış olmanın verdiği umarsızlık dışında canımı sıkan herşeyden kurtulmuş olacağım toprak…
Bugün, annemin ölümünün üzerinden sekiz yıl geçtiğinin günü. Eksildim, evet. Parçası olduğum bütünün benim dışımdaki kısmı gitti ve böylelikle bütünümün eksilişinden ben de etkilendim, demek ki ben de eksilmişim –çünkü bu, bildiğimizden farklı bir matematik. Ama çoğaldığım da bir gerçek; annemden kalan bütün anıları, bütün ortak düşlerimizi, ortak arzularımızı, birbirimize duyduğumuz sevgilerin bütün benzer ve farklı yönlerini, dokunuşunun yokluğuyla gelen acının anne sevgisinin özgül ağırlığını daha da artırışıyla…
Eksildim ve çoğaldım. Bunlar birbirini eşitler mi? Dedim ya, farklı bir matematik tutar elimizden bu durumda. Bunlar birbirini besleyecektir. Eksildikçe çoğalacak, çoğaldıkça eksildiğimi hissedeceğim bu ölümle. Bu ölüm, annesizlik anlamı mı yüklenmiştir? Değil. Annem vardı, halâ var. Yokluktan sevgiyi doğuran annem, doğurduğuyla kalmadı, besledi, büyüttü. Yokluğuyla var şimdi. Çünkü ben varım, çünkü ben yaşadıkça bende yaşayacak olan da o. Böylelikle biraz daha çoğalacak, biraz daha güçleneceğim. Bütün anneler bunun içindir: Seni güçlendirir, sana hiçliği yoksama, hayatı kutsama gücü verir, yokluğa dayanma aşısı yapar. Yaşarken varlığıyla, ölüyken yokluğuyla.
Bugün annem öldüydü. Dondurmayı çok severdi. Kızım da çok seviyor dondurmayı. Annemin öleceğini anladığım –ve onun artık bir daha dondurma yiyemeyeceği– günlerden birinde, ona, hastaneye giderken yolda bir dondurma alıp yedim. Kızım da benim için bunu yapsın. Yapsın isterim. Dondurma yesin. Kızım beni bir külah dondurma diye hatırlasın. Hayata duyulan sevgi diye hatırlasın, hayattan alınan hazza karşılık hayata borcunu ödeme kaygısıyla bir külah dondurma yalayış süresince hayata ve Yaratıcı’nın esirgeyişine sunulan küçücük bir sevgi topağı diye.
Annem öldü. Ölümle karşılaştım. Selam verdim. Öptüm annemin romatizmadan kurtulmuş, hafifleyip rahatlamış bedenini, çok uzaklara kaçırdığı gözlerindeki bakışsızlığın boşluğunu. Elveda demiyorum anne, dedim. Sana anlatacaklarım olacak anne, dedim. Kızım büyüyecek dedim. Ben yaşlanacağım dedim. Senden sonra arkadaş edineceğim kedinin alnında peygamberinin imzasını arayacağım senin için, dedim. Sen öyle derdin ya dedim. Sana, Yaratıcı’ya öfke duymadığımı, aslında onu çok sevdiğimi senin anlayacağın dilde anlatamazdım, dedim. Tanrı’ya varmanın, iptida ona isyan ederek, ilkin ona kızarak, onu yoksayarak ve yok sayarak çileli, ama çok daha olgunlaştırıcı olabileceğini denemek istedim, dedim. Berkitilmişliktir bu dedim. İleride anlarsın belki dedim. Şimdi sen belki anlatırsın ona. Herkes biraz ana kuzusudur anne. Ve Tanrı bunu bilir.
Lincoln, okuduğu en güzel kitabın annesi olduğunu söylemiş vaktiyle. Brecht, Kafkas Tebeşir Dairesi’ni çizmiş. Gorki koca bir kitap yazmış. Yesenin, “(…) uyandırma beni sekiz yıl önce / uykumu böldüğün gibi gün ağarmadan” demiş. Bachmann, o yüce kadın, sormuş annesine akşamları, “günleri nasıl yorumlamalıyım / ve nasıl geceye hazırlanayım diye”.
Ve Lorca, “Şaşkın Şarkı”nın sözlerini yazıvermiş bir çırpıda. Ve Ruhi Su düzenlemiş:
gümüş olmak istiyorum,
gümüş olmak istiyorum.
çok üşürsün sonra,
çok üşürsün sonra.
su olmak istiyorum,
su olmak istiyorum.
yastığına işle beni,
yastığına işle beni.
olur hemen şimdi,
olur hemen şimdi.
Ve oğul’un gözlerinden üç damla yaş süzülmüş bu şarkının sözlerini bloguna aktarırken.
Bir damlası yere düşmüş.
Bir damlası, yüreğinin içine.
Bir damlası da, bu yazıyı okuyanların anne ve hayat tasavvurlarına.
(*) İlk yayımlandığı yer: Jazzetta, 09.08.2006 – 17:54 Posted by metin | TAVANARASI | 42 Yorum | (**) 2008’de yazdığım yazıyı da birazdan burada yeniden yayımlayacağım. GB’nde de bugünkü okunabilir.
bay cy ach (3)
Yayınlandı: Şubat 4, 2011 / tavanarası	0
Hikâyenin hikâyesi (3)
Soğuk metal tadındaki rüzgar binaların gece laciverdiyle uyumluydu, birşeyler fısıldıyordu getirdiği keskin serinlikle. Uzak arabaların uğultusu eşlik ediyordu bu uyuma. Parlak gökyüzünün bellibelirsiz ışıldayan yıldızlarıyla her zamankinden cüsseli, diri ayın tezadı dikkat çekiciydi.
Ölü adam, öldüğü tarihi düşürdü aklına. Tamı tamına onyedi yıl. Acıkma, susuzluk nedir bilmiyor, sokaklarda yürümüyor, düşünmüyor, tek kelime etmiyor, görmüyordu etrafta olup biteni. Ama yine de yaşıyordu. Ölüyken yaşamak ne demek siz bilmezsiniz. Siz yaşarken ölü olmayı da pek bilmezsiniz sanırım. İlkiyle ikincisi arasında zorunlu bir bağ yoktur. Hatta yaşarken yaşıyor olmanın devamıdır bile bu. Rütbe alınmıştır, taltif edilinmiştir bir nevi sanki.
Bu adamın Bay İğtiğ Cy Berg Ach ve aJan Thereis (There-is) ile ilgisi ne olabilirdi? Ya da ne ilgisi olabilirdi?
Dünya dönüyor. Belki de budur ilgi. Dünya dönüyor, uzak yerlerden birinde gecenin kuytusunda bir cinayet işleniyor, kadının biri çığlıklar içinde, başka bir uzak yerde çöpler toplanıyor, sokaklarda uyku mahmuru tek tük insanlar, yine bir başka uzak yerde başka şeyler…
Ölü adama ÖlüAdam diyeceğiz.
(*) İlk yayımlandığı yer: Jazzetta, 15.03.2009 – 11:22 Posted by metin | TAVANARASI | 2 Yorum |
(**) Metin Sarıçizmelimehmetağa, “Kim Korkar Hain Ruhtan”, Feşmekân Yayınları. (Soyadı ve yayınevi ismi temsilidir) bay cy ach (2)
(**) Metin Sarıçizmelimehmetağa, “Kim Korkar Hain Ruhtan”, Feşmekân Yayınları. (Soyadı ve yayınevi ismi temsilidir) Eski Yazılar
WordPress.com'da Blog Oluşturun.	jazzetta 2.0	WordPress.com'da ücretsiz bir web sitesi ya da blog oluşturun. Şuraya gönder