Ana sayfa Bilim Gündemi İnsan genomunu düzenlesek de mi saklasak, düzenlemesek de mi saklasak?
İnsan soy hattının yani sperm, yumurta veya embriyonun kalıtımla aktarılabilir genetik değişimlere uğratılarak düzenlenmesi, böylece genetiği değiştirilmiş çocuklar yaratılması fikri size nasıl geliyor? Cevaplar çeşit çeşit olsa da genel anlamda bunu müthiş ve heyecan verici, yani olumlu bulanlar ile korkutucu ve aşırı, yani olumsuz bulanlar arasında ikiye bölünmüş olmalı. Aynı durum bilim dünyası için de geçerli. CRISPR kısaltmasıyla da bilinen ve sadece birkaç yıllık geçmişi olan bu yeni gen düzenleme tekniğiyle ilgili her gelişme, özellikle de işin ucu embriyo genomunun düzenlenmesine dayandığında büyük gürültü koparıyor. Gerçi AIDS virüsüne direnç sağlayıcı bir gen düzenleme deneyi uygulayarak bu genleri taşıyan ikiz bebeklerin dünyaya gelmesini sağlayan Çinli biliminsanı He Jiankui’den başka bu tekniği (insanlarda) doğumla taçlandıran henüz olmadı. Zaten deneyini Kasım 2018’de uluslararası bir zirvede duyuran Jiankui büyük tepki toplamış, kendi ülkesinde de uluslararası platformlarda da bilim dünyasından aforoz edilmişti. Fakat işin bir de öteki yüzü var: Henüz etik dışı kabul edilen bu deneyin yürütüldüğünü bilip de susanlar; Jiankui’nin vaktiyle belirttiği üzere, aralarında batılı ülkelerin gözde akademisyenlerinin de bulunduğu araştırmacılar… Bu sessizliğin altında yatan onay kendini 14 Mart tarihinde yapılan bir moratoryum çağrısında yeniden gösterdi. Ve aynı sorular yeniden gündeme geldi: CRISPR’ı insan soy hattında uygulamamak etik mi, yoksa tam tersi, bilimin hedefleri bakımından etik dışı mı?
gen düzenlemenin etiği
insan soy hattında gen düzenleme
Önceki makaleİnsan beyni yeryüzünün manyetik alanından etkileniyor!
Sonraki makaleJoy Milne’nin çok özel burnu: Parkinson’un kokusunu alabiliyor!