E-posta hizmetlerindeki çeşitlilik - wiki.internet.gen.tr
İnternetin bizlere getirdiği en büyük avantajlardan birisi aslında soyutu çok hızlı şekilde transfer edebilmektir. Soyutu her gün gördüğünüz web sayfaları, çevrimiçi mesajlajma programları üzerinden yaptığınız sohbetler veya arkadaşınıza gönderdiğiniz bir dijital resim olarak tarif edebiliriz. Herhangi bir başka yöntem ile kıyas edilmeyecek kalitede ve milisaniyler ile ölçülen hızlarda bu soyut kavramlar hareket eder.
E-posta en popüler iki mesajlaşma platformundan biridir. Neredeyse tüm İnternet kullanıcıları tarafından ve farklı kullanım formatları ile çalıştırılır. Bir çok ücretsiz e-posta adresi veren portaller bulunduğu gibi, tamamen kişiye veya kuruma özel alan adları ile kullanılan e-posta modeli de gayet yaygındır. Temel de bu e-postalara ulaşırken kullanılan protokollerin çeşitlerine göre e-posta iletişimi sınıflandırılabilir. Bunları kısaca şöyle sıralayabiliriz ;
1 - Web tabanlı e-posta ile ulaşım : E-postalarınıza web tarayıcınız vasıtası ile ulaşırsınız. Sisteminize herhangi bir şekilde mesajlarınızı indirmenize gerek yoktur. İstediğiniz zaman ve mekanda servis veren kurum ulaşılabilir olduğu sürece http veya güvenli http (https) ile kullanabilirsiniz. Hotmail(TM), Yahoo(TM) veya Gmail(TM) gibi ücretsiz e-posta alabildiğiniz portallerin birincil kullanım ara yüzü de bu şekilde verilmektedir. Ayrıca kurum veya kişilerin kendilerine ait alan adlarının mesajlarını da aynı servisi veren benzeri web tabanlı e-posta arayüzleri ile okumaları mümkündür. Dünya genelinde çokça kullanılan Microsoft Exchange Server(TM), IBM Lotus Notes(TM) Server gibi e-posta sunucu yazılımlarının da gayet kolay kullanıma müsait web ön yüzleri bulunmaktadır. En önemli avantajı web arayüzü olan her cihaz üzerinden ve sürekli olarak bu platformlara rahat.a ulaşılması olarak nitelendirilebilir. E-posta gönderimi de aynı platformlar üzerinden yapılır ve bilgisayarınıza herhangi bir özel ayar yapmaya gerek olmayacaktır.
2 - E-Posta İstemci tabanlı ile ulaşım (POP3): E-posta istemcileri e-postanın varolduğu günden beri bulunmaktadır. Web arayüzü ile e-postalara ulaşma modeli gerçekte sonradan çıkmış bir erişim yöntemidir. Geçmişte e-postaların biriktirildiği sistemlerin sadece kendi üzerlerinden bunlara ulaşılabilirdi ve bu yüzden önce e-posta sistemlerine girilip sonrasında e-postalar okunabilirdi. Sonrasında POP3 ve IMAP adı verilen e-postaları sistemlerimizde okumamızı sağlayacak protokoller sayesinde, istemci sınıfında programlar olarak adlandırdığımız Eudora(TM), Outlook(TM), Netscape Communicator(TM), Outlook Express(TM) ve son zamanlarda da ciddi popülerleşen Thunderbird(TM) gibi yazılımlar, mesajlarımızı bilgisayarlarımızın masa üstüne kadar getirmiştir.
POP3 protokolü sunucu tarafında birikmiş olan e-postalara basit bir yetki sorgulama mekanizması sonrasında ulaşılabilir olmasını ve arkasından isterseniz bir kopyasını da sunucuda bırakarak bilgisayarınıza indirmenizi sağlar. Böylece gelen e-postalar sisteminize ulaşmış olur. Siz e-posta göndermek istediğinizde ise, istemci yazılımınız sizi bu sefer SMTP protokolü sayesinde e-posta sunucunuza ulaştırır, gönderi hakkınızın olduğunu yetki sorgulama ile burada onaylatır ve hazırlamış olduğunuz mesajı ilgili sunucunun gidecekler kuyruğuna bırakır. Bundan sonrasında e-posta sunucusu mesajın gönderimi ile ilgilenir. Sunucu bu mesajı ulaştıramaz ise gönderememe sebebi ile birlikte size geri bilgi mesajı dönecektir.
3 - E-Posta İstemci tabanlı ile ulaşım (IMAP): Aslında çok uzun zamandır bulunan ve bolca kullanılan bir yöntem olmasına rağmen bu yöntem isim olarak bilinmemektedir. IMAP protokolü e-postaların sürekli olarak sunucu üzerinde kalması ve bir kopyasının e-posta istemcisinin üzerinde eş olarak tutulması prensibi ile çalışmaktadır. En çok kullanılma amacı ise Web tabanlı e-posta yönteminin içinde bu protokolün kullanılmasıdır. Web tabanlı e-postada mesajlarınız sürekli bir sunucu üzerinde bulunur ve siz ulaşmak istedikçe web e-posta arabirimi tarafından sunucu üzerinden okunarak size gösterilir. Bu arayüz e-postaları okuyup size gösterirken aslında IMAP protoklünü kullanmaktadır.
E-posta istemcileri de aynı protokolü kullanarak size mesajlarınızı ulaştırabilir. Bu işi yaparken sunucu üzerindeki mesajların bir kopyasını o an kullandığınız bilgisayara indirip, POP3 den farksız bir şekilde size sunacaktır. Siz mesajı sildiğiniz zaman da e-postayı sunucu üzerinden aynı anda silecektir. Bu protokolün getirdiği bir çok avantaj vardır. Eğer mesajlarınızı arşivlemek zorunda iseniz bunların tümü sizin sisteminizde ve aynı zamanda sunucu da arşivlenebilmektedir. Böylece sisteminizin başına herhangi bir problem gelmesi durumunda e-postalarınız birebir ve olması gereken yerde sizin tarafınızdan ulaşılmayı bekliyor olacaktır. Donanım problemi, çalınma, yazılım arızası veya yeni bir sisteme geçiş, e-postalarınızı hiç etkilemeyen olaylara dönüşecektir. Ayrıca özel bilgisayarınızı yanınıza almadığınız bir zaman tüm geçmiş e-postalarınıza da sanki kendi bilgisayarınızı kullanıyormuş gibi web ara biriminden ulaşmanız mümkün olacaktır.
İnternete bağlı olmadığınız anlarda bu e-postalara ulaşmanız için çevrimdışı kullanabilme imkanınızda bulunmaktadır. İstemciler bağlantı olmama anı için bu mesajların istediğiniz bir bölümünü veya tümünü sisteminizde sürekli bulunacak şekilde sunucu ile eşleştirebilmektedir. Son dönemlerde ücretsiz e-posta servisi veren portaller dahi bu protokolü kullanabilmeleri için kullanıcılarına sunmaktadır. Bu yüzden de mesajlar arşivlenmekte ve e-posta kutusu kapasiteleri gittikçe büyümektedir.
4 - Güvenli Ulaşım Protokolleri : Anlatmış olduğumuz tüm e-posta erişim seçeneklerinin bir de güvenli olan türevi bulunmaktadır. Bunu web de gezerken kullanmakta olduğumuz SSL ile güvenliklendirilmiş web sayfalarına benzetebiliriz. Normalde http ile gezdiğimiz sayfalar üretildikleri yerden bize gelirken şifrelenmemiş şekilde transfer edilip görüntülenirler. SSL ise https modunda bu sayfaları bize getirirken transfer anında tamamen şifrelenmiş olurlar. Bir sebeple değiştirilmeleri söz konusu olursa görüntülenemezler. E-posta protokollerinde de durum aynıdır. POP3 e alternatif olarak POP3SSL, SMTP ye alternatif olarak SMTP over TLS, IMAP e alternatif olarak IMAPSSL versiyonları mevcuttur. Burada sağlanan güvenlik sizin ile e-posta sunucusu arasındadır. Böylece aynı sunucu da e-posta kullandığınız kişiler ile tam ve net güvenlik sağlamış olursunuz. İnternet üzerinden hareket edecek e-postaların güvenliği hakkında ise E-posta güvenliğini nasıl sağlarım linkini okumanızı tavsiye ederiz.
Bu sayfaya 18.773 defa erişilmiş.