PATOLOJİ | OYTUN ERBAŞ - Part 391
● Sistemik Hastalıklar: Karaciğer yetersizliği, böbrek hastalığı, hipertiroidizm.
Metastaz yapmayan meme tümörleri → İnsitu duktal ve insitu lobüler karsinomlar
Düşük oranda metastaz yapan meme tümörleri → Tubüler, papiller, kolloid; medüller karsinomlar
Yüksek oranda metastaz yapan meme tümörleri → İnvazif duktal, lobüler karsinomlar
Meme kanserlerinin evrelenmesi
Evre Özellik 5 yıllık sürvi (%)
Evre TIS İnsitu karsinom 100
Evre I 2 cm den küçük tümör çapı 80
Evre II 2-5 arası tümör; lokal lenf nodu metastazı var 65
Evre IIIA 5 cm’den büyük tümör; aynı taraf lenf nodu metastazı var 40
Evre IIIB 5 cm’den büyük tümör; supraklaviküler lenf nodu metastazı var 30
Evre IV Tümör çapından bağımsız; uzak metastaz varlığı 10
3. ERKEKLERDE MEME HASTALIKLARI
Östrojen artışı nedeniyle gelişir. Kadındaki fibrokistik hastalığın özdeşidir. En sık sebebi sirozdur.
Klinefelter sendromu, östrojen sekrete eden tümör, ös­trojen tedavisi ve nadiren dijitalizasyon neden olabilir. Pubertede ve yaşlılıkta daha sık rastlanır. İntraduktal hiperplaziye benzer.
Memede asinus yapısı görülmediği için lezyonlar tipik ola­rak duktusu ilgilendirir. Genellikle florid tip hiperplazi olarak adlandırılır.
Erkek memesinde karsinom; meme karsinomlarında M/F: 1/100 dür ve erkek meme karsinomları sıklıkla yaş­Iılarda (60-70 yaş) görülür.
Erkek meme karsinomları kadın kanserlerine göre daha kötü prognozludur.
Erkek memesinde en sık saptanan karsinom invazie duk­tal karsinom; en az saptanan karsinom ise lobüler karsi­nomdur. Tümörun sıklıkla yerleşimi subareolar bölgedir. Kitle sıklıkla ilk bulgudur ve meme başı retraksiyonu kadın karsinomlarına göre daha sık saptanan bir bulgu­dur.
Meme dokusu az olduğundan kolayca cilde ve göğüs du­varına infiltre olur ve deride ulserasyon (ulserasyon kadın tümörlerine göre erkeklerde daha sıktır) sıktır. Dezmop­lazi kadınlara göre azdır; %80 hormon reseptörleri pozi­tiftir.
Tümörün yayılımı benzer bir yol izler. Olguların %50’sinde tanı anında aksiler tutulum vardır. Uzak metastazlar akciğer, beyin, kemik ve karaciğere sıktır. Jinekomasti erkek memesinde karsinom riskini artırmaz.
BRCA-2 gen mutasyonu olguların %4-14’ünde gösterilmiştir; BRCA-2 germ line mutasyonu içeren familial tablolarda en az bir erkekte meme karsinomu saptanma olasılığı ise %60-76 dır.
Erkek meme karsinomlarında risk faktörleri
● Birinci derecede akrabalarda meme karsinomu varlığı
● Eksojen östrojenler
● İyonize radyasyon
● BRCA-2 mutasyonu
● BRCA-1 mutasyonu (nadir)
● Klinefelter sendromu
● Göğüs duvarı travması
4. ENDOKRiN SiSTEM
Hipofiz (sfenoid kemik üzerinde, sella turcica’da bulunur) adenohipofiz (anterior hipofiz) ve nörohipofiz (posterior hipofiz)’den oluşur.
Adeno hipofiz Rathke kesesi olarak bilinen fetal yanak damak boşluğundan kaynaklanır. Bu kese yukarıya doğru ilerler ve sella turcicaya yerleşir.
11. haftada yanak kavitesi ile bağlantı kopar. Kranio­faringeal dukt denen (bu duktus çok katlı yassı epitel ile döşelidir), iki bölge arasındaki bağlantıdan kaynaklanan tümörler kraniofaringioma olarak adlandırılır.
Posterior hipofiz beyin üçüncü ventrikülünün tabanındaki bir divertikülleşmeden kaynak alır. Aşağıya inip 8. hafta­da ön hipofizle kaynaşır.
Hipofiz 0.5-0.6 gr. ağırlığında, en büyük çapı 1 cm olan bir organdır. Gebelikte büyür, yaşlılıkla küçülür. Ön hipofiz, hipofizin yaklaşık %80’ini oluşturur. Ön hipofizde (adenohipofiz) bulunan hormon üreten hücrelerin yaklaşık yarısı sadece growth (büyüme hormon en çok üretilen hormondur) hormon üretir.
Anterior hipofiz, hipotalamustan hipofize, hipotalamik releasing hormonların transportunu sağlayan bir portal sisteme sahiptir. Hipotalamik nöronlar median emi­nence’ de sonlanır ve burada hormonlar portal sisteme verilir. Portal sistem hipofiz stalkını (sapını) geçerek ade­nohipofize ulaşır. Hipotalamus kaynaklı hormonların, hipofiz üzerindeki kontrolü pozitif (uyarıcı), serbestleştiri­ci yöndedir. Ama unutulmamalıdır ki hipotalamus kay­naklı PIF (prolaktin inhibitör faktör veya dopamin) prolak­tin salınımı üzerinde negatif etkilidir. İkinci örnek ise GIH (büyüme hormonunu inhibe eden faktör veya somato­statin) in büyüme hormonu üzerindeki inhibitör etkisidir.