İZMİR’İN TRAMVAY PROJESİ SORUNLAR DOĞURACAK
Bu hafta ele alacağımız konu, Fahrettin Altay Meydanı ile Halkapınar arasında çalışacak olan Tramvay Projesi. Ancak, bu konuya geçmeden önce, İzmir’imiz için övünç kaynağı olan Milli Kütüphane’den söz etmek istiyorum. İzmir’de Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK’ün onurlandırdığı tarihi mekanlardan birisi olan Milli Kütüphanemiz 100 yaşında; Kutlu Olsun... 1912 yılında bir avuç aydın insan, güçlerini bir Dernek çatısı altında birleştirerek, bu güzide bilim yuvasını kurmuşlar. İzmir Üniversitelerindeki bilim insanlarının bir çoğu, Doktora ve Doçentlik tezlerini buradan faydalanarak hazırlamışlardır. Benim de, üyesi olmaktan onur duyduğum Milli Kütüphane Derneği ve Vakfının şimdiki Yönetim Kurulu Başkanı Avukat Ulvi Puğ, merhum Necdet Öklem’den sonra üstlendiği bu görevi liyakatle sürdürmektedir. Kütüphane Müdürü Ahmet Gürlek ise, kültürümüze uzun yıllar hizmet etmiş, emekli bir bürokrattır.
GELELİM TRAMVAY PROJESİNE
Milli Kütüphane’nin geleneksel “Perşembe Konferansları” ünlüdür. Her Perşembe Saat:17.00’de başlayan bu konferanslar, bir çoğu Üniversite öğretim üyesi olan, yetkin ve seçkin bilim insanları tarafından verilir. 22 Mart Perşembe günü işlenen konu; “Geçmişten günümüze İzmir’de Raylı Toplu Taşıma Sistemleri” idi. Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesinin değeri öğretim üyelerinden Prof. Dr. M. Çınar Atay, perdeye yansıttığı kroki ve fotoğraflarla zenginleşen bir saatlik sunumuyla, bizleri bilgilendirdi. Sayın Atay’a teşekkür ederiz. (NOT: Bu konuda ayrıntılı bilgi edinmek isteyenler, Prof. Dr. Çınar Atay’a 0532-245 7442 numaralı telefondan veya cinar.atay@deu.edu.tr Internet adresinden ulaşabilirler.)
İzmir’in metropol ilçelerinde toplu taşıma hizmeti için planlanan raylı sistemler arasında birinci öncelik; Fahrettin Altay Meydanı -Halkapınar Tramvay Projesindedir. Medyada sıkça adı geçen ve gerçekleşmesini merakla beklediğimiz bu proje konusunda öğrendiklerim, beni mutlu etmedi. İzmir’in başına gelecekleri düşündükçe, maalesef içime bir kasvet çöküyor. İnönü Caddesindeki metro inşaatı ve düzenlemeler nedeniyle, beş yıldan beri çekilen çilelerin, gelecekte sahil bandında yaşanacak olmasından, çok büyük rahatsızlık duymaktayım. Peki, neden?
Nedenlerini açıklayayım… Fahrettin Altay-Halkapınar arasında inşası projelendirilen 13 Kilometrelik tramvay hattı, gidiş-dönüşlü olarak, Pazaryerinden başlıyor. Vergi Dairesinin önündeki yoldan Mustafa Kemal Sahil Bulvarına ulaşıyor. Sahildeki apartmanların önünden geçerek, Konak’taki Orduevinin önüne geliyor. Sonra, oradaki viyadükün altından ve de Pier’in önünden geçip, Gazi Bulvarına yöneliyor. Daha sonra, Gazi Bulvarından Şehit Fethibey Caddesine kıvrılıp, Cumhuriyet Meydanına geliyor. Ardından, Şehit Nevres Caddesine giriyor. Cumhuriyet tarihimizin simgesi Montrö ve Lozan Meydanlarını yararak ve de Şair Eşref Bulvarındaki ağaçları ortadan kaldırarak; Hocazade Camisinin önünden geçip Alsancak Garı’na ulaşıyor. Sonra sağa kıvrılıyor, Şehitler Caddesini izleyerek Halkapınar’a varıyor. Vay ki, vay!
Gidiş-dönüşlü Tramvay hattı için 7 Metre genişliğinde bir güzergaha ihtiyaç duyuluyor. Bu ihtiyaç, Mustafa Kemal Sahil Bulvarındaki apartmanların otoparkları kamulaştırılmak suretiyle karşılanacakmış. Peki, yüzlerce araç nereye park edecek? Bunun için Balçova’da çok katlı otopark inşası öngörülüyormuş. Şimdi soruyorum; Karataş’ta oturan bir vatandaş, aracını Balçova’daki otoparka bırakıp, ondan nasıl yararlanacak? Sorunlar bununla bitmiyor. Kesilen ağaçlar ne olacak? Konak’taki viyadükün altından geçen tramvaylar Sahil Bulvarındaki trafik akışını engellemeyecek mi? Pier’in önünden Gazi Bulvarına geçişte hangi sorunlar doğacak? Cumhuriyet Meydanımız ne kadar küçülecek? Alsancak Garına varmadan, İngiliz Kilisesinin köşesinde şimdi bile trafik tıkanıyorken, buna bir de 7 Metrelik tramvay güzergahı eklenince; Şair Eşref ve Talatpaşa Caddelerindeki ulaşım büsbütün felç olmayacak mı?
Birkaçını yukarıda sıraladığım sorunlar yumağı tramvay projesi için; İzmir İli Çevre Müdürlüğünden ÇED (Çevresel Etki Değerlendirme) Raporu alınmış, Geçen yıl Haziran ayında da, Ulaştırma Bakanlığı Demiryolları Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı (DLHİ) Genel Müdürlüğü bu projeyi onaylamış. Ardından, Büyükşehir Belediye Başkanlığı, dış kredi izni için, Devlet Planlama Teşkilatına (DPT) müracaat etmiş. Dileyelim, bu acayip proje gerçekleşmesin… Fakat, öncelikle Mustafa Kemal Sahil Bulvarında oturan vatandaşlar uyansın da, gelecekte karşılaşacakları sorunlara karşı, şimdiden gerekli hukuki önlemleri alsınlar.
Sonuçta şunu vurgulamak istiyorum; Sahil Bulvarındaki yükü hafifletmek için tramvay projesi ihtiyaç mı? İhtiyaç… Fakat, seçilen güzergah yanlış. Doğrusu; bu projeyi Mithatpaşa Caddesine kaydırırsın. 60 yıl önce olduğu gibi, Fahrettin Altay-Konak arasında tramvayı yeniden hizmete sokarsın. Bahribaba’ya gelen vatandaşlar, metroya veya otobüslere aktarma yaparak, Halkapınar’a yahut canının istediği her yere zahmetsizce ulaşır. Üstelik, İzmir’in zaten parmakla sayılacak kadar kıt olan kent içi ağaçlandırması da, tarihi mekanları da bundan herhangi bir zarar görmemiş olur. Yetkililerin takdirine sunulur.