Hayvancılık Hakkında Bilgi > Makaleler > HAYVANCILIK > Küçükbaş Hayvancılık > Küçükbaş Hayvan Hastalıkları > Koyunlarda Delibaş-Coenurose Hastalığının Tedavisi Nasıl Yapılır
0.1 Koyunlarda Delibaş-Coenurose Hastalığının Tedavisi Nasıl Yapılır
1 Delibaş (Coenurose) Hastalığının Tedavi Yoları:
Köpeklerin gaitasını veya “karakasap otu”, “çalgan otu”, “anız” yiyen koyunlarda görülen bir hastalıktır. Yetiştirici, coenurose’u çok iyi tanımakta ve bu hastalığa salıncak illeti, devvare, delibaş, cin çarpması, dönek gibi adlar vermektedir. Bu adların hiç biri ilmi olmayıp, hastalığın gösterdiği semptomlara göre verilmiştir. Koyunlar olduğu yerde dairesel hareketler yaparak döner. Hastalanan hayvan sürünün gerisinde kalır. Hastalığa, dişi kuzu ve toklularda daha çok rastlanır.
Koyunların öldürücü parazitlerinden birisi olan Coenurosis cerebralis karnivorların (Etçil Hayvanlar) ince bağırsaklarında yaşayan ve bir sestod olan Taenia rnulticeps’ln larva formudur. Koyun ve keçilerde, parazitin larva şekli, omurilik ve beyindeki göç sırasında merkezi sinir sistemini etkileyerek baş sallama, sendeleme, kendi etrafında dönme gibi nörolojik bozukluklara neden olabilmektedir. Klinik semptomlarından dolayı halk arasında “delibaş hastalığı” olarak da bilinmektedir.
Yetiştiriciler için ekonomik açıdan büyük bir problem olan Oestrus ovis Linnaeus nazal kaviteye ve sinüslere yerleşen oldukça sık rastlanan bir parazittir. Koyun ve keçilerde et, yün ve süt kaybına neden olmaktadır. O. ovis infestasyonu zoonoz olarak da değerlendirilebilir. Türkiye, Akdeniz ve Orta Doğu Bölgesi’ndeki insanlarda ilk larva evresi döneminin çok fazla sayıda oftalmomiyasis vakasına neden olduğu bildirilmektedir.
Gerek O. ovis gerekse C. cerebralis dünyanın birçok bölgesinde olduğu gibi Türkiye’de de yetiştiricilerin karşısına önemli bir problem olarak çıkmaktadır. Her iki parazit invazyonu ile ilgili yapılan çalışmalarda araştırmacılar genellikle parazillerin yaygınlığl, klinik bulgular, postmortem lezyonlar ve tedavi olguları üzerine yoğunlaşırlarken çok az literatürde enfekte hayvanlarda biyokimyasal ve hematolojik parametreler ile ilgili verilere rastlanmaktadır. Coenurosisli koyunlarda yapılan bir araştırmada eritrosit sayısı, hemoglobin miktarı ve hematokrit değerin önemli oranda düşük olduğunu bildirmektedir.
Delibaş (Coenurose) Hastalığının Tedavi Yoları:
Korunma için çoban köpeklerinin düzenli olarak barsak şeritlerine karşı ilaçlanması gerekir. Ayrıca kesilen delibaşlı hayvanların başları köpeklere verilmez. Bulaşık kafalar yakılmalı ya da gömülmelidir. Başıboş köpekler öldürülür. Hastalık ilerlemeden fark edilen hayvanlarda 50 mg/kg dozda 5 gün verilen praziquantel çok etkili sonuçlar doğursada hastalık ilerlemiş hayvanlarda kesin bir tedavi şekli yoktur. Hayvanlar zayıflamadan kasaplık olarak değerlendirmelidir.
Sonuçta praziquantel’in 100 mg/kg tek doz uygulanması ile coenurosisin-delibaşın başarıyla tedavi edilebilir.
Kategoriler:	Küçükbaş Hayvan Hastalıkları	/ Yorum yapılmamış / Yazar: HB_Editör 25 Mart 2017