Sistem Yöneticisi Olmak İsteyenlere Tavsiyeler - Burak Avcıoğlu - Teknoloji, Ekonomi, Yazılım Test Otomasyon ve DevOps
Sistem Yöneticisi Olmak İsteyenlere Tavsiyeler
Doruk Fişek; 1998 yılından beri profesyonel olarak Linux sunucu sistemleri üzerinde çalışıyor. Kamu ve özel sektörde Linux sistemleri yönettikten sonra şu an iki ortağı ile beraber kendi kurduğu Özgür Yazılım A.Ş. bünyesinde kariyerine devam ediyor.
system-administrator Sunucu (server) sistemleri, diğer bilgisayarlara hizmet verirler. O nedenle çoğunlukla 7×24 çalışırlar. Bugün kullandığınız web sitelerinden, e-postalara, anında mesajlaşmaya, birçok internet servisi bu sunucu sistemleri üzerinden çalışırlar.
1) Bir sunucunun uzaktan yönetimi ile başına gitmek arasında hiçbir fark yok. Karakter tabanlı güçlü yönetimi(SSH) sayesinde, zayıf bir cep telefonu bağlantısı ile bile bir soruna müdahale edebiliyorum.
2) Hemen hiçbir işlem için sunucuyu tekrar başlatmak gerekmiyor.
3) Hemen her işlem için detaylı teknik belge bulunabiliyor. Daha da detaylı anlamam gerektiğinde, çalışan uygulamanın kaynak kodlarını inceleye biliyorum.
4) Herhangi bir üreteceğim çözüm için lisans kısıtlamaları ile uğraşmıyorum, ihtiyaç duyduğum kadar uygulamayı ihtiyaç duyduğum kadar sunucuya kurabiliyorum.
1) Sunucu sistemini öngörülebilir tüm durumlar için elle müdahale gerektirmeyecek biçimde yapılandırmak.
2) Otomatik yapılabilecek hiçbir işlemi elle yapmamak.
3) Sunucuyu olabildiğince temiz, tertipli ve düzenli tutmak.
4) Daha sonra niye yapıldığı hatırlanmayacak tüm işlemleri belgelemek, Log tutmak
5) Olabildiğince az kullanıcıya olabildiğince az erişim vermek. Sistemsel ve kritik durumlar sizin müdahale etmeniz daha iyi olacaktır. Yetki vermeniz güvenlik riski içerir.
6) Sistemi sanki yarın bir başkasına devredecek gibi, kişisel tercihlere göre değil, piyasada yaygın kabul edilen yöntemlere göre düzenlemek.
7) Kriz anlarında sakin olmak, zamanı olabildiğince yavaşlatmaya çalışmak. :)
8) Network'e yapılabilecek olası saldırılara karşı güvenlik politikaları geliştirmek.
En çok kullanılan 5 araç: SSH (uzaktan erişim), yum/apt (paket yönetimi), etckeeper (değişiklik takibi), Nagios (gözetleme ve uyarı) ve Jenkins (tanımlı işlerin web üzerinden yetkilendirilmesi).
SSH (Secure Shell) güvenli veri iletimi için şifreleme kullanan ağ protokolüdür. Windows'da Linux sunucuya bağlanmak için Telnet(güvensiz olduğu için tercih edilmez) yerine PuTTY, WinSCP, Bitvise, MobaXterm gibi "SSH Client for Windows" araçlarını kullanabilirsiniz. Linux'de zaten bu işlemler terminal üzerinden yapıldığı için bu uygulamalara gerek yoktur.
Peki siz de bir Linux sistem yöneticisi(System Administrator) olmak istiyorsanız ne yapmalısınız?
Linux kabuğunu bilmeden, bir Linux sunucu sistemine hakim olamıyorsunuz. Çeşitli arayüzler bulunuyor fakat hepsi de arka planda yine bu kabuğu ve komutları kullanıyor. Günümüzde ağda çalışmayan (başka sunucularla haberleşmeyen) bir sunucu sistemi genelde bulunmuyor. Ağın nasıl çalıştığını anlamadan, birçok noktayı anlamanız güç olacaktır. İnternet'in uçsuz bucaksızlığı nedeniyle de, arama motorları ile araştırma yapmadan, tüm güncel bilgilere ve sorunların çözümüne ulaşmak sadece birkaç siteyi takip ederek ulaşmak mümkün değil.
Linux dağıtımlarından birini bilgisayarınıza kurarak başlamalısınız. Linux Mint, SuSE Linux başlangıç için iyi Linux dağıtımları dır. Güvenlik ve Sızma konusunda kendini geliştirmek isteyenler ise Kali Linux (Backtrack) ile başlayabilir. Başlangıç olarak Basic komutları öğrenerek ve bunları kullanarak kendinizi geliştirebilirsiniz.
Burada çok yapılan bir hata, masaüstü bilgisayarınıza Linux kurarak bir anda masaüstü sisteminizi de Linux’a taşımaya kalkmak oluyor. Oysa her şey siyah ya da beyaz değil. İşe daha küçük, bir sanal makinede Linux çalıştırarak ve ona uzaktan (masa üstünüzden) SSH ile bağlanarak başlayabilirsiniz. Sanal makineler(VDS veya VPS), kolayca yapıp-bozmak ve öğrenmek için idealdir. Temiz bir kopyasını kenarda tutarsanız, her zaman tekrar tekrar o temiz kopya üzerinde denemeler yapabilirsiniz. Eğer masa üstüne bir Linux dağıtım kurmak istiyorsanız VirtualBox ile bunu yapmanız mümkün.
Kendinizi hazır hissettiğinizde internette bir sunucu kiralayabilirsiniz. Aylık 5 dolar gibi komik maliyetleri var. Onun üzerinde çeşitli servisler vererek denemelerinizi yapmaya devam edebilirsiniz.
Sistem Uzmanının Sahip Olduğu Unvanlar?
Sistem Mühendisi / System Engineer
Linux Sistem Mühendisi / Linux System Engineer
Sistem Yöneticisi / System Manager & System Administrator
Bilgi Teknolojileri Mühendisi / IT Engineer
Bilgi İşlem Müdürü / IT Manager & IT Administrator
VDS: Virtual Dedicated Server, Sanal Sunucu, Paylaşımsız
VPS: Virtual Private Server, Sanal Sunucu, Paylaşımlı
Hyper-V: Windows Sunucu Sanallaştırma
Dedicated Server: Gerçek Sunucu
Co-Location: Gerçek Sunucu veya Sunucu Barındırma hizmetine verilen addır, Veri Merkezi yerine kurumun kendi oluşturduğu donanım kullanılır.
Datacenter: Veri Merkezi
Active Directory: Microsoft ağlarında kullanılan dizin hizmetidir.