Fotonik, (İngilizce: Photonics), bir fiziksel parçacık olan elektronun belirli çerçevedeki uygulama/kullanım alanına elektronik denildiği gibi, yine elektromanyetik radyasyonun partiküler karakter sergilediği için bir parçacık olarak ele alınan kuantumu yani fotonunun belirli çerçevedeki kullanım/uygulama alanlarının teorik zeminine verilen isim.
Fotonik bilimi, ışığı oluşturan fotonların üretilmesi, yönlendirilmesi, madde ile olan etkileşimi, taşınması ve algılanması ile uğraşan bir bilim dalıdır. Diğer bilimlerin ve teknolojilerin gelişmesine olanak sağlayan tetikleyici bir özelliği vardır.
Fotonik kelimesi ışık anlamına gelir ve Yunanca kökenli fotoğraf kelimesinden türetilmiştir. Fotonik hakkında ilk çalışmalar 1960'ların sonunda yapılmıştır. Araştırmalarını gerçekleştirmek için ışıklara yönelen insanlar fotoniği kullandı.Bu araştırma dalları telekomünikasyon bilgi işlem ve elektronik olarak nitelendirilir. Fotonik, 1960 ların sonunda lazerin icadıyla başladı.1970 lerde kullanılan lazer diyot , bilgi iletimi için optik fiber ve katkılı fiber amplifikatör yapımında kullanıldı.Bu buluşlar 20.yüzyılın telekomünikasyon devrimini oluşturmuştur ve internet alt yapısını oluşturmuştur.
Çok daha önceden icat olsa da fotonik terimi şebeke operatörleri tarafından 1980'lerde kullanılmaya başladı. O yıllarda Bell labaratuvarında yaygın kullanıldı. IEEE Lazerler ve Elektro- Optik Derneği 1980'lerin sonunda Fotonik Teknoloji Mektuplar adlı bir arşiv dergi kurdu ve fotoniğin kullanımı doğrulandı.
Fotonik ile ilişkili alanlar
Fotonik, optik ile çok yakından ilişkilidir. Albert Einstein 1905 yılında Optikte fotoelektrik etkisini açıkladı. Klasik optik uzun araçlar ve 19. yüzyıllar boyunca gelişen 15 kırınımlı lens, yansıtan ayna ve çeşitli optik bileşenleri ve aletleri dahil birçok şeyin yapımıyla ilgilidir. 17. yüzyılda geliştirilen Huygens Prensibi gibi klasik optiğin temel ilkeleri , 19. yüzyılda geliştirilen Maxwell Denklemleri ve dalga denklemleri ile kanıtlanmıştır ve ışığın kuantum özelliklerine bağlı değildir.
Fotonik, kuantum optiği,optomekanik , elektro - optik, optoelektronik ve kuantum elektroniği ile ilişkilidir.Ancak, her alanda bilimsel toplulukların ve hükumetlerin pazarda biraz farklı çağrışımları vardır .Fotonik uygulamalı araştırma ve geliştirme anlamına gelirken, kuantum optiği genellikle temel araştırma anlamına gelir. Fotonik kelimesiyle kastedilen şunlardır; Işığın tanecik özellikleri, Fotonlar kullanılarak sinyal işleme aygıtı teknolojilerinin yaratma potansiyeli , Optik üzerine pratik uygulama.