Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi | Ebola Virüs Hastalığı Nedir?
Ebola virüsün (EV) sebep olduğu Ebola virüs hastalığı (EVH) vücutta ateş ve kanamalarla seyreden kanamalı viral enfeksiyon hastalıklarındandır.
Ebola virüsün (EV) sebep olduğu Ebola virüs hastalığı (EVH) vücutta ateş ve kanamalarla seyreden kanamalı viral enfeksiyon hastalıklarındandır. EVH insanlarda şiddetli ve çoğu zaman ölümcül seyreder. Salgın sırasında ölüm oranı %90’lara ulaşabilmektedir (%25-90).
İlk EV türleri 1976 yılında Kongo’da Ebola nehri yakınlarında bulunmuştur. O zamandan beri çeşitli düzensiz salgınlara yol açmıştır. Batı Afrika’da Mart 2014’de başlayan EV salgınında Ekim 2014 itibarı ile Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre Gine, Liberya ve Sierra Leone sağlık bakanlıklarından 3091’i ölümle sonuçlanan kanıtlanmış, muhtemel ve şüpheli 6573 olgu (ölüm oranı %50) bildirilmiştir. Bu salgın Batı Afrika’da bugüne kadar saptanan en büyük salgındır. 1976’dan bu yana 24 salgında toplam 1500 kişi ölmüşken bu salgında ölen sayısı 3000’i geçmiştir. Yine de ölüm oranı eski salgınlara oranla nispeten daha düşük seyretmektedir.
EV’in beş alt türü tanımlanmıştır. Dört tür insanlarda hastalığa yol açarken bir türün primatlarda hastalık oluşturduğu görülmektedir. Batı Afrika salgınına sebep olan suş Zaire (EBOV) suşudur. EV’lerin doğal rezervuarları tam olarak bilinmemekle birlikte mevcut kanıtlar ve benzer virüslerin doğası gereği virüsün zoonotik (hayvan kaynaklı) olduğu ve muhtemel rezervuarın meyve yarasaları olduğu düşünülmektedir. Afrika’da hasta veya ölmüş şempanze, goril, yarasa, maymun, antilop ve kirpilerden EV saptanmıştır. EV ile infekte bir hayvanın kanı, çeşitli salgıları veya organları ile temas edildiğinde; bütünlüğü bozulmuş deri (çatlaklar, çizikler) ve mukozalardan virus insana bulaşmaktadır. İnkübasyon periyodu ortalama 8-10 (2-21) gündür. EV, hasta kişinin vücut salgıları, kanı ve organları ile temas sonucunda toplum içinde insandan insana kolayca bulaşabilmektedir. Kan ve vücut salgıları ile kontamine objelerle temas da indirekt yoldan bulaşmaya neden olur. Bulaşma ancak ateş yükselmesi sonrasında belirtilerin ortaya çıktığı andan itibaren başlar. Hastalıktan iyileşenler vücut salgıları ile haftalarca virusu etrafa saçarlar. İyileşme sonrasında semende ve anne sütünde 3 aya kadar virüs saptanmıştır. Virus dış ortamda sıvı ya da kuru materyal içinde birkaç güne kadar canlılığını koruyabilmektedir. Respiratuvar yoldan aerosollerle bulaşın daha önceki salgınlarda medikal işlemler sırasında gerçekleştiği raporlanmıştır.
EKA hastalarının bakım ve tedavisini yapan ya da klinik örneklerini işleyen sağlık personeli için bulaşma riski söz konusudur. Mevcut salgında iki sağlık personeline bulaşma olmuştur. Bu nedenle şüpheli ve tanımlanmış olgulara yaklaşımda enfeksiyon kontrol önlemlerinin alınması çok önemlidir.