Mesleki Eğitim | Handbook Germany
“Ausbildung” yapmalı mıyım?
Almanya'daki mesleki eğitim ("Ausbildung"), Suriye'deki orta öğretim kurumlarına veya Afganistan'daki teknik üniversitelere benzer bir eğitim sistemidir.
Fakat Almanya'da, teorik ve pratik eğitimin birleştirilebileceği, daha yüksek öğretim teknikleri ve daha bilimsel standartlar vardır. Almanya'da birçok farklı mesleki eğitim vardır: ikili mesleki eğitim ("Duale Berufsausbildung"), okulda mesleki eğitim ("Schulische Ausbildung") ve ikili mesleki derece ("Ausbildungsorientiertes duales Studium").
İkili mesleki eğitim sırasında aylık maaş ödemesi yapılır, ancak ücretli özel okullar da bu eğitimi vermektedirler. Okulda mesleki eğitim ve ikili mesleki derece için her zaman ödeme yapılmaz. Mesleki eğitimin süresi, programa, üniversiteye veya okula göre değişir, ancak bu süre en az bir en fazla üç buçuk yıl arasında değişmektedir. Mesleki eğitim, üniversite eğitimini tamamlayamayanlar için iyi bir alternatif olarak kabul edilir. Bu eğitimin Almanya'da büyük bir önemi vardır ve yeni gelenlerin kısa sürede işgücü piyasasına girmelerine yardımcı olur. Aşağıda, mesleki eğitim çeşitleri, bunlara nasıl başvuracağınız ve bir ödeme alıp almayacağınızla ilgili bilgi vereceğiz. Ayrıca You Tube’da, mesleki eğitimin yararlarını anlatan İngilizce bir video bulabilir ve http://www.make-it-in-germany.com/(İngilizce, İspanyolca, Fransızca ve Almanca) sitesinde, konuyla ilgili daha fazla bilgiye ulaşabilirsiniz.
İkili mesleki eğitim ("Duale Berufsausbildung")
Almanya'da, gelecekteki mesleğiniz için eğitim almanın en yaygın yolu ikili bir mesleki eğitim almaktır. Bu programlar teorik ve pratik bilgileri birleştirir. İşbaşı eğitimi ve iş tecrübesi için birçok fırsat sunarlar. Programlar genellikle iki ila üç buçuk yıl arasında sürer. Gelecekteki mesleğinizde ihtiyaç duyacağınız teorik bilgileri edineceğiniz bu meslek okuluna ("Berufsschule"), haftanın bir veya iki günü ya da bir defada birkaç hafta gitmeniz gerekmektedir. Geri kalan zaman ise bir şirkette çalışarak geçirilir. Bu şirkette, henüz öğrendiğiniz bilgileri uygulayabilirsiniz, örneğin makine çalıştırmak gibi. Ayrıca çalıştığınız şirketin yaptığı işler ve işleyiş hakkında bilgi edinir, ve eğitiminizi tamamladıktan sonra böyle bir yerde çalışmayı isteyip istemediğinizi de anlamış olursunuz.
İkili mesleki eğitiminin Almanya'daki gençler arasında bu kadar popüler olmasının bir nedeni de, sonrasında çok iyi istihdam olanakları olmasıdır. İkili mesleki eğitim tamamlandıktan sonra iş bulma şansları yüksektir. Almanya'da meslek eğitime başlama şartları hakkında daha fazla bilgiyi buradan ulaşabilirsiniz. Agentur für Arbeit'in web sitesinde, ikili mesleki eğitim ile ilgili hazırlanmış bir video bulacaksınız.
Okulda mesleki eğitim ("Schulische Ausbildung")
Okulda mesleki eğitim ile ikili eğitim arasındaki fark, bir şirkette daha az zaman harcayacak olmanızdır. Bu mesleki eğitim şekli, hemşirelikte, tasarım / yaratıcı endüstri dallarında ve iş ve mühendislik alanlarında oldukça yaygındır. "Berufsfachschule" veya "Berufskolleg" adı verilen meslek okullarında, gelecekteki mesleğinizin teorisini ve uygulamalarını öğreneceksiniz. Bu, okulda edindiğiniz bilgileri daha sonra bir şirket veya sosyal kurumda, işbaşı eğitimi alarak uygulama fırsatı bulursunuz.
Okulda mesleki eğitim genellikle bir ila üç yıl arasında sürer. Devlet okulları ve özel okullar tarafından verilir. Özel okullar genellikle ücretlidir. İkili eğitim programlarının aksine, okulda mesleki eğitim sırasında maaş almazsınız. Ancak sağlık / hemşirelik alanında eğitim gören stajyerler, hastanelerde ya da bakım evlerinde uzun süre işbaşı eğitim aldıklarından, eğitim programları boyunca maaş alırlar. Örneğin: stajyer hemşire, ilk yılında (aylık brüt) 956 avro, ikinci sınıfta 1017 avro ve üçüncü sınıfta 1118 avro kazanır.
Almanya'da okulda mesleki eğitim alma koşulları hakkında daha fazla bilgiye "Almanya'da mesleki eğitim alma hakkım var mı?" başlığından ulaşabilirsiniz.
İkili meslek lisansı ("Duales Studium")
İkili meslek lisansı ("ausbildungsintegriertes duales Studium"), özel bir lisans programıdır. Bir üniversite veya "Berufsakademie" gibi bir yüksek öğretim kurumundaki eğitimi, bir şirketteki işbaşı eğitimle bütünleştirir. Bu, hem bir lisans eğitimi hem de kabul edilen bir mesleki yeterlilik elde etmeniz anlamına gelir. Bu tür ikili meslek dereceleri, özellikle işletme ve mühendislik alanlarında (örneğin, işletme çalışmaları, makine mühendisliği veya IT) yaygındır.
Olağan üniversite programlarının aksine, ikili mesleki derece, öncelikle akademik çalışmalara odaklanmaz. Bir yüksek öğretim kurumunda ya da "Berufsakademie"de öğretilen teoriye ek olarak, öğrenciler bir şirkette, iş başında eğitim görürler. Bu, onlara mükemmel kariyer fırsatları yaratan gerekli iş tecrübesini sağlar. Ayrıca, öğrenciler bu şirketleri için çalıştıkları süre boyunca stajyer maaşı alırlar.
İkili mesleki lisans genellikle üç ila beş yıl arasında sürer. Çoğu durumda, akademik kısma yeterli zaman ayırabilmek adına, mesleki eğitim kısmı iki yılla sınırlandırılır. Ancak Alman üniversiteleri için gereken giriş yeterliliğine sahipseniz, bu tür lisans kurslarına katılabilirsiniz. İlk adım, pratik eğitiminizden sorumlu olacak bir şirkete başvurmaktır. Ardından, şirketinizin işbirliği yaptığı üniversitede bir lisans kursuna kayıt olursunuz.
"Ausbildung Plus" portalında, ikili mesleki derece derslerinin listesinin yanı sıra staj öneren şirketlerle ilgili bir liste de bulunmaktadır. Arama alanına "ausbildungsintegriertes duales Studium" yazmanız yeterli olacaktır. Bu tür lisans dersleri çok popüler olduğundan, erken başvurduğunuzdan emin olun. Burada (Almanca), ikili mesleki derece hakkında daha fazla bilgi bulabilirsiniz.
Mesleki eğitime nasıl başvurabilirim?
Mesleki eğitim başvurusu yapabilmek için, Almanya'da oturum izni hakkınız olması ve iyi derecede Almanca dil bilgisine sahip olmanız beklenir. Almanya'da mesleki eğitimi almak için, bir önceki okulunuzdan nasıl bir belge vermeniz gerektiği, ilgilendiğiniz meslek ve programa bağlıdır. Menşe ülkenizdeki okuldan mezuniyet belgesi aldıysanız, başvuru yapmadan önce bu belgenin Almanya’da denkliğini almanız gerekir. azubi.de sitesinde, stajyerlik başvurusu hazırlama rehberi(Almanca) bulabilirsiniz. Sitede ayrıca iş görüşmesine nasıl hazırlanacağınız da anlatılmıştır. Planet-beruf.de sitesinde ise, başarılı bir başvurudan sonra alacağınız iş sözleşmesi hakkında bilgiye ulaşabilirsiniz.
Bir şirkette ikili mesleki eğitime başlamak için, mezuniyet belgenizin olması gerekmez. Her şirket, hangi nitelikte adaylara ihtiyaç duyduğuna kendi karar verir. Bununla birlikte, bir şirketin görüşeceği birçok aday varsa, bir mezuniyet belgesi, iyi notlar ve yeterli düzeyde Almanca dil becerisi, şirkete girmeniz için ayırt edici olabilir. Doğrudan şirkete bir "Ausbildungsplatz" başvurusunda bulunmanız ve yanında aşağıdaki belgeleri götürmeniz gerekir:
mezuniyet belgesinin kopyası (eğer varsa)
Aynı zamanda staj belgeleri veya iş tecrübesi de yardımcı olabilir.
Bazı mesleki eğitimler için bir sağlık raporu (Gesundheitszeugnis) ve sabıka kaydı ("polizeiliches Führungszeugnis") gerekebilir.
Okulda mesleki eğitime başvurmak için, bir "Berufsfachschule" veya "Berufskolleg"te kursa kabul edilmiş olmanız gerekir. Bu nedenle de, genel eğitiminizi tamamlamış ve "Gymnasium" ya da "Realschule"ye eşdeğer bir okuldan mezuniyet belgesi almış olmanız beklenir. Aynı zamanda, başvurduğunuz alanda, önceden bir takım tecrübeye sahip olduğunuzu gösteren bazı mesleki eğitim programlarını da kanıtlamanız gerekir (ör. bir staj olabilir). Ayrıca, bazı eğitim programları için asgari yaş sınırlamaları olabilir.
İkili meslek lisansına kabul edilebilmek için, bir üniversiteye giriş yeterliliğine ihtiyacınız vardır. Ayrıca bir şirketle bir staj sözleşmesi imzalamış olmanız gerekir.
Bir staj yeri (“Ausbildungsplatz”) bulmak için, www.azubi.de ve IHK Stellenbörse arama motorlarını kullanabilirsiniz.
Hangi meslek eğitimi benim için uygun?
Size uygun mesleki eğitimi seçmek için, "Agentur für Arbeit"a (Federal İstihdam Bürosu) şahsen gidip danışabilir veya 0800/4 5555 00 numaralı telefonu arayarak danışmanlık alabilirsiniz (Almanya'da ücretsizdir, yurtdışından arıyorsunuz 0049 911 12031010'u aramanız gerekir ve ücretlidir). Kayıt işleminiz bittikten sonra, eğitim danışmanınız, mesleki eğitiminizle ilgili, mesela uygun eğitimi bulma gibi, her konuda size yardımcı olacaktır.
Ayrıca Berufenet veya azubi.de gibi birçok siteden eğitimini alacağınız meslekle ilgili bilgiye ulaşabilirsiniz.
Uygun bir eğitim hakkında bilgi almak için www.planet-beruf.de, www.berufe.tv ve IHK Stellenbörse sitelerine de bakabilirsiniz.
Çoğu kişi, hem bir şirkette çalışabileceği hem de mesleki eğitim okuluna ("Berufsschule") gidebileceği ikili mesleki eğitimi tercih eder. Yukarıda açıklandığı gibi, ikili mesleki eğitimin avantajı, stajyerin aynı anda hem pratik hem teorik bilgiyi öğrenecek olmasıdır. Almanya'da yaklaşık 350 resmi eğitim programı bulunmaktadır; bu nedenle bunlardan biri mutlaka sizin ilgi alanlarınıza ve yeteneklerine uygun olacaktır. Hangisinin olabileceğini, yukarıda bahsedilen web sitelerini veya birçok Alman şehrinde düzenlenen iş ve mesleki eğitim fuarlarından birini ziyaret ederek bulabilirsiniz. Fuarların ne zaman ve nerede gerçekleşeceğiyle ilgili bilgiler, Planet-Beruf.net web sitesinde yer almaktadır.
Almanya’da, okulda mesleki eğitim şartlarıyla ilgili daha fazla bilgiye buradan ulaşabilirsiniz: “Almanya’da mesleki eğitim alma hakkım var mı?”
"Ausbildung Plus" portalında, ikili mesleki derece derslerinin listesinin yanı sıra staj öneren şirketlerle ilgili bir liste de bulunmaktadır. Arama alanına "ausbildungsintegriertes duales Studium" yazmanız yeterli olacaktır. Bu tür lisans dersleri çok popüler olduğundan, erken başvurduğunuzdan emin olun.
Ayrıca, Almanya'daki “rağbet görmeyen meslekler” ("Mangelberufe") olarak kabul edilen işlerdeki mesleki eğitim programları için "Positivliste"ye bakmak ilginç olabilir. Sürekli değişen bir liste olan “Positivliste”nin son güncellemesi 2015'te yapılmıştır. Buradan bakabilirsiniz.
Mesleki eğitim kayıt tarihleri
İkili mesleki eğitim programları, genelde her yılın Ağustos veya Eylül ayında başlar. Ayrıca başlangıç zamanı, alacağınız mesleki eğitimin türüne ve bulunduğunuz şehre göre de değişir. Örneğin Berlin ve Hamburg'ta mesleki eğitim her yıl Şubat ayında başlar. Bazı meslek okullarında, başvuranların sayısı dersi başlatmak için yeterli olduğunda Ocak ayında başlar. Daha fazla bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.
İkili mesleki eğitimi ("duale Berufsausbildung") sırasında ödeme alırsınız. Ödeme, mesleki eğitiminizin türüne göre değişir. Bir stajyer ortalama olarak ayda brüt 795 avro kazanır. Mesleğe ve eğitimi yapacağınız bölgeye bağlı olarak maaşınız daha yüksek veya düşük olabilir. Örneğin, mekatronik mühendisliği stajyerleri ayda ortalama brüt 950 avro kazanırlar. Stajyer olarak aldığınız maaş her yıl, tamamladığınız eğitimle birlikte artar. Sosyal güvenlik katkı paylarınız da maaşınızdan düşülecektir.
Ödeme hakkında daha fazla bilgiyi burada bulabilirsiniz.
Mesleki eğitiminize devam ederken, haftada on saate kadar, mesleki eğitiminizle alakalı olmayan başka bir işte çalışmanıza izin verilir. Mesela, bir mekatronik mühendisi olarak eğitim alırken bir restoranda çalışabilirsiniz.
Mesleki eğitim bittikten sonra, kursiyerler, meslek eğitimini sunan okul, üniversite veya kurumlardan (HWK veya IHK) bir sertifika alırlar.
Mesleki eğitimden sonra ne gelir? Sertifikanızı almadan, mesleki eğitiminiz sonrasında ne yapmak istediğinizi düşünmeye başlayabilirsiniz. Çalışmanın yanı sıra birçok seçenek daha vardır. Ayrıca bir "Weiterbildung" ya da başka bir çalışma yaparak eğitiminize devam edebilirsiniz.
Olanaklarınızı öğrenmek için Alman eğitim sistemi hakkında genel bilgi edinin.
Almanya'da öğrenim ve mesleki eğitim hakkında İngilizce, İspanyolca, Fransızca ve Almanca dillerinde daha fazla bilgi edinin.