YayınlayanElif Ozgen Değiştirilmiş 4 yıl önce
5 SORUMLULUK Sorumluluk bilinci nasıl kazandırılır ?
Sorumluluk bilinci gelişen çocuklar nasıl davranırlar ? SORUMLULUK
6 *Zaman zaman çocuğunuzla iletişim kuramadığınız, ona ulaşamadığınızı düşündüğünüz durumlar oluyor mu? *Çocuğunuz size “Beni anlamıyorsunuz!” diyor mu? *Çocuğunuzun duygularını anlayabiliyor musunuz? *Konuşurken kendinizi anlaşılmamış hissediyor musunuz? *İstemediğiniz halde bazı şeyleri yapmak zorunda kalıyor musunuz? İLETİŞİM
7 GELİŞİM DÖNEMİ ÖZELLİKLERİ
8 12-18 YAŞ: Ergenlik olarak adlandırılan bu dönem yaşamın en zor ve karmaşık dönemidir.Çocuk bedenindeki fiziksel değişime uyum sağlamaya,kabullenmeye çalışırken duygusal bir çok çalkantı da yaşar. Ergenlik döneminde bedendeki hızlı büyüme ve değişim duygu, davranış ve tutumlarda da değişikliklere neden olur. Ergenlerde görülen başlıca davranış ve tutum değişiklikleri ; yalnızlık isteği,çalışma isteksizliği,dengesizlikler , can sıkıntısı ,huzursuzluk , toplumsal zıtlık ,otoriteye karşı direniş ,duygululuğun artması ,kendine güvensizlik , aşırı çekingenlik, dikkatsizlik,dağınıklık.
9 12-18 yaşlar arası;(yukarıdakilere ek olarak)
10 ANNE-BABA TUTUMLARI
11 AİLE TUTUMLARI Şımarık
12 Aile Tipleri Aşırı koruyucu Aşırı hoşgörülü Mükemmeliyetçi İlgisiz
13 AŞIRI KORUYUCU ANNE-BABA TUTUMU
14 AŞIRI HOŞGÖRÜLÜ ANNE-BABA TUTUMU
15 MÜKEMMELİYETÇİ ANNE BABA TUTUMU
16 İLGİSİZ (UMARSIZ)ANNE-BABA TUTUMU
17 REDDEDİCİ ANNE-BABA TUTUMU
18 TUTARSIZ ANNE-BABA TUTUMU
19 BASKICI (OTORİTER) ANNE BABA TUTUMU
23 Çocuk bu duyguyla doğmaz, ama bu bilinç doğumundan itibaren oluşmaya başlar.
24 Çocuğunuz defterini, kitabını ya da yaptığı ödevi evde unuttuğunda arkasından okula getirdiğiniz oluyor muydu? Ya da “Karnı doymamıştır” diyerek kapı ağzında 2 lokma daha yedirmeye çalıştığınız?
25 SORUMLULUK NEDİR? Sorumluluk bireyin yaş, cinsiyet ve gelişim düzeyine uygun olarak yüklendiği görevleri yerine getirmesidir. Bu duygu erken çocukluk devrelerinden itibaren çocukta gelişir. İki buçuk yaşından itibaren, çocuğun döküp saçacağını bilebile ona kendi başına yemek yeme fırsat tanıma, döktüğü oyuncaklarını toplamasını bekleme, kendi odası ve yatağını kabullenmesini sağlama sorumluluk alma sürecinde çocuğu cesaretlendirir ve olumlu yol kat etmesini sağlar. Böylece çocuk kendini yönetebileceğini fark ederek güven duygusunu kazanır.
26 Sorumluluk bilinci gelişmeyen çocuklar nasıl davranırlar?
27 Sorumluluk bilinci gelişen bir çocuğun davranışları nasıl olur?
28 Ergen Sorumluluğu Nasıl Anlar?
Ergenler bu dönemde hemen her konuda olduğu gibi bir ikilem içine girerler. *Bir yandan belirli sorumlulukları alarak kendilerini göstermek, kendi başlarına karar vermek özgürlüklerini kazanmak isterler. *Ergenler, hepimizin bildiği gibi nasihatlerden hoşlanmazlar.Dolayısıyla sorumluluklarının, yapmaları gerekenlerin sık sık hatırlatılması onları öfkelendirebilir. (tam ders çalışmaya kalkacaktım) Çünkü onlar sorunlarını kendilerinin çözebileceğine inanır ve bu nedenle başkasının akıl vermesine dayanamazlar.
29 Sorumluluk bilinci ile yetişen bireylerin oluşturduğu bir toplumda her şey düzenli bir şekilde işler ve bireyler mutlu olur.
30 Kural Koyarken; *Çocuğunuza davranışlarınızla model olduğunuzu asla unutmayınız. *Çocuğunuzu da kural koyma sürecine dahil ediniz. *Çocuğunuzla birlikte koyduğunuz kuralları takip ederek aksaklıklar gördüğünüzde değiştiriniz.
31 SORUMLULUK; *Kurallara uyma, *Sağduyulu davranma, *Kişinin yaptığı seçimlerin veya tercihlerinin sonuçlarına katlanması, *Kendisinin haklarına sahip çıkması ve başkalarının haklarına saygı göstermesi.
32 SORUMLULUK İÇİN; Çocuk veya ergene alan tanımalı, Seçenekler sunmalı,
33 SORUMLULUK Çocuğa bir zorlama sonucunda yaptırılan işler (bakkala gitme, ödevini yaptırma vb.) sorumluluk duygusunun kazanılmasında hiçbir olumlu etki oluşturmamaktadır.
34 SORUMLULUK Çocuğa sorumluluk eğitimi verirken ona seçme hakkının tanınması büyük önem taşır. Çocuğa birkaç alternatif vererek seçme hakkı verilmelidir. Bu çocuğun yaşına ve seçimin konusuna göre belirlenmelidir.
35 DAVRANIŞLAR SÖZLERDEN
36 Sorumluluk Bilincinin Kazandırılmasında Anne Babalara Öneriler:
37 Her konuda olduğu gibi sorumluluklar konusunda da gereğinden fazla öğüt vermeyiniz.en etkili öğüt sizin davranışlarınızdır. Çocuğunuza karşı davranışlarınızda tutarlı olun.Disiplin sağlamak amacıyla gereksiz yasaklar koymayın. Unutmayın ki çocuğuna erken yaşlarda sorumluluk vermeyen anne-baba da çok sorumluluk veren anne baba kadar hatalıdır. Çocuk için sevildiğini bilmek ve hissetmek önemlidir.Sevginizi asla pazarlık konusu yapmayın.
38 İYİ NİYETLE
39 İyi niyetli ve yardımsever bir arkadaşımla bir gün doğada gezinirken kozasından çıkmaya çalışan bir kelebek gördük.
40 Kelebek kozanın lifleri arasından sıyrılmaya çalışmaktaydı
41 Ancak kelebek kozadan kolaylıkla çıktıysa da biraz çırpındı ve uçamadı
42 Kelebek kendini kurtarma çabalarıyla aslında kaslarını geliştirmekte,kendini ayakta tutacak, güçlü kılacak, uçmaya hazırlayacak hareketleri çabalarıyla öğrenmekteydi.
43 Yardımsever arkadaşım işini kolaylaştıracak kelebeğin güçlenmesine engel olmuştu. Kelebek hiçbir zaman özgürlüğünü tanımadı, hiçbir zaman gerçekten yaşamadı.
44 Anne-babalar çocuklarının istenmeyen davranışları ile karşılaştıklarında ya da onları dinlediklerini düşündükleri durumlarda bir takım tepkiler verirler ki bunlar aslında kurdukları iletişimin kesilmesine neden olur.
45 İLETİŞİM ENGELLERİ
46 1. EMRETME,YÖNETME: “Yapmak zorundasın
47 2.UYARMA,TEHDİT ETME: “Ya yaparsın ya da ………”korku boyun eğme yaratabilir,isyankarlığa yol açabilir. Söz konusu sonuçların gerçekten meydana gelip gelmeyeceğine denemeye kalkışabilir. Gücenme, kızgınlık, isyankarlık oluşur.
48 3. AHLAK DERSİ VERME,TELKİN ETME: “Senin sorumluluğun
49 4. YARGILAMA,ELEŞTİRME,SUÇLAMA: “Sen zaten adam olmazsın
50 5.AD TAKMAK,ALAY ETMEK,UTANDIRMAK:
51 6.YORUMLAMA,ANALİZ ETME,TEŞHİS KOYMA:
52 7.SORGULAMAK,İNCELEMEK, ARAŞTIRMAK: “Niçin,neden,Kiminle?” Soruların cevaplanmasında genellikle kaçamağa yöneltir. Çocuklar sorulara genellikle hayır demeye, yarı doğru cevaplar vermeye başlarlar. Soran kişinin niyeti açıklanmadığında korku ve endişe yaratır.
53 8.ÖVME GÖRÜŞÜNE KATILMA: “Bence harika bir iş yaptın.”
54 9.MANTIK YOLUYLA İNANDIRMA.TARTIŞMA:
55 10.ÖĞÜT VERME,FİKİR VERME,ÇÖZÜM GETİRME:
56 11.GÜVEN VERME,TESKİN VE TESELLİ ETME:
57 12.KONU DEĞİŞTİRME , İŞİ ALAYA ALMA: “Bunu daha önce konuşmuştuk.” Sorunların önemsiz olduğu anlamını verebilir.Sorunlarla savaşmak yerine onlardan kaçmak gerektiği düşüncesini geliştirebilir.
58 12 İletişim Engeli Kullanıldığında Kabul Edildiğini Hissetmez
59 Zaman zaman anne-babaların “Bize hiçbir şeyini anlatmıyor artık
60 Eğer Davranış Beni Rahatsız Ediyorsa Bunu İletişim Halinde Olduğum Kişiye
61 Televizyonun sesini kıs
62 SEN DİLİ *Kişiyi suçlayıcıdır, *Davranıştan çok kişiliğe yöneliktir,
63 BEN DİL’İNİN KULLANIM ŞEKLİ;
64 “Kıs şu televizyonun sesini.”
65 Defalarca uyardığınız halde çocuğunuz yine eşyalarını ortada bırakmış.
66 Çocuğunuz yemeğe çok kirli yüz ve ellerle gelir.
67 Çocuğunuz ders çalışmıyor.
68 *Ben dili kullanan kişinin neden o duyguyu yaşadığı anlaşıldığı için iletişim sağlıklı olur.
69 Sağlıklı bir iletişimin en önemli adımı
70 DUYMAK MI? DİNLEMEK Mİ?
71 Anne-babalar çocuklarını dinlediklerini düşündükleri pek çok durumda farkında olmadan iletişim engellerini kullanırlar ve bu durumda çocuklar anlaşıldıklarını ve dinlendiklerini hissetmezler.
72 Neden Dinlemeyiz? *Söylenenleri bildiğimizi düşündüğümüzde,
73 FİZİKSEL DİNLEMENİN ÖZELLİKLERİ:
74 ETKİN DİNLEMENİN YARARLARI
75 *Etkin dinlemede; yorum yoktur,
76 Çocuk: “Emre ile oynamak istemiyorum,beni çok kızdırıyor.”
77 Çocuk: “Emre ile oynamak istemiyorum,beni çok kızdırıyor.”
78 Etkin dinleme için mutlaka zamana ihtiyaç vardır
79 Her Davranışın Bir Nedeni Vardır.
80 DEĞİŞİM Westminster manastırının bodrumunda bir piskoposun mezarı üstünde şu sözler yazılıdır: "Genç ve hür iken, düşlerim sonsuzken, dünyayı değiştirmek isterdim. Yaşlanıp akıllanınca, dünyanın değişmeyeceğini anladım. “ Ben de düşlerimi biraz kısıtlayarak sadece memleketimi değiştirmeye karar verdim. Ama o da değişeceğe benzemiyordu İyice yaşlandığımda, artık son bir gayretle, sadece ailemi, kendime en yakın olanları değiştirmeyi denedim. Ama maalesef bunu kabul ettiremedim Ve şimdi ölüm döşeğinde yatarken birden fark ettim ki, önce yalnız kendimi değiştirseydim, onlara örnek olarak ailemi de değiştirebilirdim Onlardan alacağım cesaret ve ilhamla, memleketimi daha ileri götürebilirdim. Kim bilir, belki dünyayı bile değiştirebilirdim."