Derviş: Türkiye'nin durumu beklediğimden ciddi çıktı - Sondakika Ekonomi Haberleri
Haberler >Ekonomi>Derviş: Türkiye'nin durumu beklediğimden ciddi çıktı
Derviş: Türkiye'nin durumu beklediğimden ciddi çıktı
29.11.2001 - 01:59 | Son Güncelleme: 29.11.2001 - 01:59
Devlet Bakanı Kemal Derviş, Türkiye'ye geldiğinde durumun bu kadar ciddi olduğunu tahmin edemediğini itiraf etti. Derviş, ‘‘Geçmişte ben de hata yaptım. Geldiğimde gizli borcun ne kadar arttığını, bankacılık sistemindeki sorunların ne kadar derin olduğunu Mart ve Nisan'da tam görememiştim’’ dedi.
Devlet Bakanı Kemal Derviş, geçmişte kendisinin de hata yaptığını bildirerek, ‘‘Hata yapılmadı mı yapıldı tabii. Ben de şahsen hata yaptım. Geldiğimde doğrusu her ne kadar Türkiye'yi takip etsem de durumun ne kadar ciddi olduğunu, gizli borcun ne kadar arttığını, bankacılık sistemindeki sorunların ne kadar derin olduğunu Mart ve Nisan aylarında tam olarak görememiştim’’ dedi.
SP milletvekillerinin Derviş hakkında, ‘‘Ekonomi yönetiminde başarılı olamayarak ekonomik çöküş sürecini hızlandırdığı ve dış ekonomik ilişkilerde Türkiye‘yi küçük düşürücü davranışlar sergilediği’’ iddiasıyla verdikleri gensoru önergesinin gündeme alınması 103’e karşı 222 oyla reddedildi.
Derviş, gensoru önergesinin görüşmeleri sırasında getirilen eleştirileri yanıtlarken, sadece eleştirmenin, sadece kötüleri göstermenin işe yaramadığını ifade etti. Derviş, ‘‘Türkiye‘nin gerçekten zor durumda‘‘ olduğunu, ancak muhalefet sözcülerinin söylediği kadar da zor durumda bulunulmadığını’’ belirtti.
Borç krizlerinin ani olduğunu, önceden tahmin edilemediğini anlatan Derviş, Kasım ve Şubat krizleri çok önceden tahmin edilebilseydi ani çöküşlerin yaşanmayacağını söyledi.
Kemal Derviş, Türkiye'nin borcunun 1990'lı yıllarda çok hızla büyüdüğünü, kamu bankalarının görev zararları ile özel bankaların zararlarının devlet borcu haline dönüştüğünü anlattı.
Böyle bir yapı içinde 2001 yılının Şubat ayına gelindiğini, 10 milyar dolarlık bir cari işlem açığı oluştuğunu, Hükümet'in sarsıldığını, faizlerin aşırı yükseldiğini anımsatan Derviş, şöyle konuştu:
‘‘Bu krizler ancak sürekli, kararlı güçlü bir programın uygulanmasıyla halledilir. Borç yükünden kurtulmak için maalesef mucize yok. Böyle bir borç yükünden kurtulmak için iki araç var. Bir tanesi sıkı maliye politikasını uygulayıp faiz dışı fazlayı artırmaktır. Faiz dışı artıkla bütçenizde sağladığınız kaynak, bir ivme niteliğindedir. Ancak bunu sadece bu yolla yapmak mümkün değildir. Fazla sıkıntılı, ağır faturası olan bir sistemdir bu. Bunu daha uzun vadeli borçlarla ödeme yöntemi var. Biz de bunu yapıyoruz. Türkiye‘nin borç yükünün milli gelirine oranı düşünceye kadar bu böyle devam edecek. Bunun dışındaki bir yol bence Türkiye‘ye daha zararlı olur.’’
Derviş, ortaya konulan programın kesinlikle Türkiye'ni programı olduğunu, bu düzenlemelerin uzun süredir Türkiye'de tartışıldığını da kaydetti. Ekonomi yönetimi olarak bu programı uluslararası kuruluşlara anlattıklarını ifade eden Derviş, ‘‘Bize kaynak aktaran kurumlara aktarıyoruz. Onları ikna etmeye çalışıyoruz. Her zaman her konuda uzlaşamıyoruz. Ama ekonomi yönetiminden daha fazla bu reforma inanan kimse yok. Katiyen IMF‘nin bize dayattığı bir şey yok, olamaz da’’ dedi.
Durumum doğal değil siyasi konuşmamalıydım
Devlet Bakanı Kemal Derviş geçmişte yaptığı hatalara örnek verirken, siyasi söylemleri ile ilgili bir de özeleştiri yaptı. Derviş, şöyle konuştu: ‘‘Hata yapılmadı mı yapıldı tabii. Ben de şahsen hata yaptım. Mart ve Nisan aylarında fazla iyimser, yani (Yaza kadar bu iş düzelir, büyümeye sonbaharda geçeriz) sözleri vardığımız noktayı tam ölçemediğimiz için fazla iyimser sözler oldu. İkincisi, bir konuda daha hata yaptım. belki siyasi anlama gelebilecek bazı sözleri sarfettik bu dönemde. Bunları yapmamalıydım. Hakikaten durumum da çok doğal değil, onu da kabul ediyorum. Hiçbir partiye üye değilim. Ben programı anlattım ama siyasi anlam taşıyacak sözleri hiç sarfetmesem daha iyi olurdu diye düşünüyorum.’’
Artık Arjantin ile aynı kefede değiliz
Ekonomide eşgüdüm olması gerektiğini, çok başlılığın, iyiniyet bile olsa kararların hızlı verilmesini engellediğini anlatan Kemal Derviş, sözlerini şöyle tamamladı: ‘‘Milletvekilleri arkadaşlarım, sizlerin de desteği ile bu yasalar, reformlar inanarak uygulanabilirse zorla değil, Türkiye bu bunalımı önümüzdeki yıl atlatıp büyümeye geçebilecektir. Türkiye'yi hep Arjantin ile aynı kefeye koydular. Bu iş bitmiştir. Türkiye bu işten sıyrılıyor, bu krizi atlatıyor havası artık piyasalara yerleşiyor. Son bir ricam var sizden: Bir program samimi olarak uygulanırsa, ciddi bir destekle uygulanırsa başarı şansı çok daha artar. Oyunuzu verirken, samimi olarak kendi düşünceniz yönünde kullanın.’’ Derviş, Türkiye'nin borcunu zamanında ödeyecek bir ülke olduğunu vurgulayarak, ‘‘Türkiye, uluslararası piyasalarda saygınlığını devam ettiriyor. Dünya piyasalardaki göstergelere baktığımız zaman (Türkiye borcunu zamanında ödeyebilecek mi?) diye bakılan bir ülke durumundan kurtuluyor’’ dedi.
Dar gelirliye gelen yük beni çok üzüyor
Uygulanan stratejinin sadece bugünkü bunalımı atlatmak, borcu yenmek olayı olmadığını, yapının da değiştirilmesi gerektiğini anlatan Kemal Derviş, ‘‘Bunlar sancısız olmuyor. Gerçekten zor bir yıl geçiriyoruz. Özellikle dar gelirliye gelen, yük hükümeti de beni de çok düşündürüyor, çok üzüyor. Bunu asgari düzeyde tutmaya çalışıyoruz’’ şeklinde konuştu.