“Slumpflasyon’lu bayramınız kutlu olsun…!”
Tabi ilk soracağınız soru şu; “Slumpflasyon ne demek yahu..!”
Ben de yeni öğrendim. Size söylemiştim bunlar bizim gibi ekonomiyi sadece maaşın yattığı banka hesabından takip eden siyaset muhabirlerini ülkeyi tepe üstü çevirerek ekonomi öğrenmek zorunda bıraktılar. Onları ayrıca tebrik ediyorum; çünkü bizi gerçekten bu yaştan sonra bir meslek sahibi daha yapmak üzereler…
Bunun dışında; “Batıyoruz be kardeşim” desem alacağım yanıt belli; “O da ne ki zaten biz batmışız. Yeter ki imanımızı kaybetmeyelim”…!
Zaten Binali Yıldırım İsmailağa cemaatine gidip “İstanbul” için; “Olur kardeşim siz avantayı kesmeyin biz cemaat olarak arkanızdayız” yanıtı aldığından çok mutlu.
Bu da nereden çıktı şimdi diyebilirsiniz…
“Halkımız; işinde, gücünde, dininde, imanında sana ne oluyor” da diyebilirsiniz ama gerçekten bu gazetecilik zor iş. Herkes deveyi hamuduyla değil bastığı toprağıyla birlikte götürürken (Şu bankalara atanan Faruk Çelik, Abdulkadir Aksu gibi isimlerin maaşını öğrendim. Yönetim kurulu üyesi olarak 19 bin lira ekstra ücret alacaklarmış. Aslında bunlara ihtiyaçları yok fındık-fıstık çerez parası onlar için. Zaten milletvekili emekli maaşları da var. Ek ödemelerle 35 bin lira civarında bir gelirleri olacak. Sıkın dişinizi Temmuz’da size yüzde 6 daha geliyor) bize “Kral Çıplak” diye bağ bağ bağırmak kalıyor.
Bu sözü; tanıdığım, güvendiğim, her zaman bir konuk olarak ağırlamak istediğim Hazine eski müsteşarı ve Dünya Bankası Türkiye eski yetkilisi Mahfi Eğilmez’den duydum.
Eğilmez şöyle diyor;
“Türkiye ekonomisi 2019 yılının ilk çeyreğinde yüzde 2,6 oranında küçülme yaşadı. 2018 yılının son çeyreğinde yaşanan yüzde 3 oranındaki küçülmeden sonra bu üst üste yaşanan ikinci küçülmeyi gösteriyor. Bu açıdan bakıldığında resesyonu andırıyor olsa da enflasyonun ve işsizliğin çok yüksek olması bu durumu resesyondan çıkarıp slumpflasyonun çerçevesine sokuyor.”
Peki nedir Slumpflasyon;
“Bir ülkede GSYH artışı düşerken enflasyonun olmasıdır. Dün açıklanan 2018 büyüme verilerinde, son çeyrekte GSYH % 3 azalmış. Ama 2018 yılı tamamında yine de % 2.6 büyümüşüz. İşte bu nedenle şu an için ekonomik olarak bir slumpflasyon içindeyiz.”
Batıyoruz…!...Hem de öyle böyle değil…!
Şimdi diyeceksiniz ki; “Korkma Türk’e bir şey olmaz. Bir şerbetliyiz atlatırız bunları…!”
Sözü yine Mahfi Eğilmez’e bırakayım;
“Slumpflasyonda ekonomik küçülmenin yanı sıra çok yüksek işsizlik ve enflasyon da söz konusudur. Slumpflasyon çok tehlikelidir, çünkü enflasyonu düşürüp, işsizliği azaltıp büyümeyi yukarı çekmek gibi birbiriyle çelişkili amaçları aynı anda gerçekleştirebilmek ancak beklentileri olumlu hale getirmekle olabilir.”
Peki bundan kurtuluş yok mu diyeceksiniz…?
Ben de kendime o soruyu sorarken Mahfi Eğilmez’den yanıt geldi;
“Krizden nasıl çıkılabilir diye sorulursa bu sorunun yanıtı; ekonomi dışı ve ekonomi içi bir dizi önlemle düzeltilir şeklindedir. Bu önlemlerin neler olduğunu özetle sıralayayım:
Dış politika: Yurtta sulh cihanda sulh ilkesine ve Ortadoğu’da altın kural ilkesine (Ortadoğu’daki belalardan uzak durma, karışmama) geri dönülmesi gerek. Bir yandan ABD ile ilişkileri düzletirken bir yandan da AB ile yeniden çok ciddi olarak üyelik ilişkilerine başlamak şart.
Ekonomi: İçi boş programlar açıklamaktan vazgeçilmesi, TCMB’nin tam olarak bağımsız bir yapıya kavuşturulması, teşvik sisteminin dünyayla rekabet edebilecek ürünleri kapsayacak bir çerçeveye dönüştürülmesi, piyasa sistemini bozacak yaklaşımlardan vazgeçilmesi, bütün altyapı yatırımlarının ertelenmesi ve yenilerine girilmemesi, kamu kesimindeki israfın durdurulması ve her şeyden önce de 2001 krizi sonrası uygulanan ekonomik program benzeri bir program hazırlayıp uygulanması gerek.”
Allah aşkına bugün bizi yönetenlere ve son sözleri söyleyene bir bakın. Bir de Mahfi hocanın bize tavsiyelerine bakın…
Hiç bizim bu slumpflasyon’dan çıkma şansımız var mı…?
Peki bundan çıkamazsak ne olur…?
Bakın bunu Mahfi Hoca söylemiyor ama aklı başında soru sorduğum bütün ekonomistler aynı yanıtı veriyor;
“Konsolidasyon ve Morataryum gelir… (Her ikisi de ödeme güçlüğüne düşülmesi nedeniyle başvurulan tedbirlerdir. Konsalidasyon borcun vadesinin, faizinin, türünün ve tutarının gönüllü ya da gönülsüz ertelenmesi ve değiştirilmesidir. Moratoryum ise, borcun tamamını ya da bir kısmını ödeyemiyorum demektir. Bu durumun da sonucu konsalidasyona çıkar.)
İyisi mi biz yine de büyük halk şairi Can Yücel’in dediği gibi “Enseyi karartmayılım…!”
Ve onun bir Bayram şiiriyle bayramınızı kutlayalım…!
İyiki laik bir cumhuriyette yaşıyoruz