Sermaye ve Finansman Hesabı Dengesi Nedir?
Karmaşık bir yapıya sahip olan ülke ekonomilerini anlamak gerçekten güçtür. Basit bir işlem gibi görünen döviz giriş çıkışı buna en güzel örnektir. Ülkelere döviz giriş çıkışı yalnızca mal ve hizmet satışı ile gerçekleşmemektedir.
02 Ağustos 2017 Çarşamba 22:40 0 A + A - Yazdır
Daha da açıklamak gerekirse ülkemize borç veren x ülkesi, temelde bize yardım etmeyi düşünmez. Çünkü onun da kendi menfaatleri söz konusudur. Eğer çıkarı yoksa, kesinlikle borç verme yoluna gitmez. Daha anlaşılır olması bakımından şu şekilde özetlenmeli; ülkeler para kazanmak amacıyla yani yatırım maksadıyla borç vermektedir.
Geçici Döviz Akımlarından Oluşur
Sermaye ve finansman hesapları geçici olarak ülkeye gelen veya çıkan döviz akımlarıdır. Hesaplamada pozitif değeri her zaman ülkeye giren döviz, negatif değeri ise ülkeden çıkan döviz oluşturmaktadır. Finansman hesabı, ülke kaynaklarının dışındadır ve geçicidir. Finansman hesabının üç önemli kalemi; doğrudan yatırımlar, portföy yatırımı ve dış borçlanmadır. Doğrudan yatırım ve portföy yatırımları ülke için çok önemli olan yabancı sermaye girişi anlamındadır. Portföy yatırımları ülkenin fiziki sermaye stoğunu arttırmaz. Bu nedenle doğrudan yatırımlar sermaye stoğunu arttırmasından dolayı daha fazla önemsenmektedir.
Doğrudan yatırımlar; ülkedeki kişi ve kurumların, başka ülkelere yaptığı yatırımlardan oluşmaktadır.
Portföy yatırımları; yabancıların ülkeye aktardığı döviz akımıdır.
Dış borçlanma; ülkenin başka ülkelere borçlanmasıdır. Türkiye açısından bakıldığında 50 yıllık dönemde inişli ve çıkışlı süreç izlediği görülmektedir. Dış borçlanmada en önemli kısa olan vadeli kriterdir.
2011 yılında Türkiye’de sıcak para politikasının uygulanmasıyla döviz akışı hızlanmış ve ödemeler dengesi açığı kapanmıştır. Finansman hesabında en anlamlı kriter ise yabancı sermaye girişidir. Yabancı sermaye girişi doğrudan yatırımlarla sağlanmaktadır. Türkiye’ye yabancı sermaye girişi, 1995 yılında AB ile imzalanan Gümrük Birliği Anlaşması’ndan sonra ufak bir hareketlenme yaşamıştır. Ancak yeterli düzeyde görülmemektedir.