TÜSİAD - KOÇ ÜNİVERSİTESİ EKONOMİK ARAŞTIRMA FORUMU (EAF) “MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE TAKİP RAPORU”NU TANITTI
TÜSİAD ve Koç Üniversitesi ortaklığı ile oluşturulan TÜSİAD – Koç Üniversitesi Ekonomik Araştırma Forumu (EAF) tarafından düzenlenen “Merkezi Yönetim Bütçe Takip Raporu” tanıtım toplantısı 6 Temmuz 2018 tarihinde, TÜSİAD Genel Merkezi'nde gerçekleşti.
Bilkent ve Ankara Üniversitesi Öğretim Görevlisi Ferhat Emil tarafından hazırlanan ve sunulan raporda, 2012-2017 yılları arasında Merkezi Yönetim Bütçesi'nde gözlemlenen eğilimler incelenmekte, 2018 yılı bütçesine ilişkin analizler sunulmaktadır.
Rapor esas olarak üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm Rapor boyunca kullanılacak bütçe terimlerinin açıklanmasına yöneliktir. Böylece Rapor'un konunun yabancısı olanlar tarafından anlaşılması ve değerlendirilmesi, güç ve karmaşık gibi gözüken bütçe takibinin olabildiğince kolaylaştırılması amaçlanmıştır. İkinci bölüm 2012-2017 yılları arasında Merkezi Yönetim Bütçesi'nde gözlemlenen eğilimler ve maliye politikalarına ayrılmıştır. Bu bölümde harcamalar ve gelirler ile kamu borçlanması ayrıntılı bir analize tabi tutularak maliye politikalarının ileriye yönelik olarak taşıyabileceği olası riskler değerlendirilmeye çalışılmıştır. Yine bu bölümde kamu yatırım stokunun sektörel ve bütçesel ayrımlar ve tamamlanma süreleri açısından özet bir değerlendirmesi yer almaktadır. Ayrıca vergi harcamalarının amacı ve yıllar itibariyle gelişiminin ve dağılımının değerlendirilmesi de bu bölümde ele alınmıştır. Üçüncü bölüm ise 2018 Mali Yılı Bütçesi ile ilgili değerlendirmeleri kapsamaktadır.
Son iki yılda harcamalardaki ortalama artış gelirlerdeki ortalama artışın biraz daha üzerindedir. Bütçe gelirlerinde son iki yılda harcama oranı %16 artarak gelirlerdeki ortalama artış oranının (%14) 2 puan üzerinde kalmış bunun sonucu olarak bütçe açığı %1,5 olarak gerçekleşerek 2012'deki seviyesine ulaşmıştır.
Toplanan vergi gelirlerinin ortalama %67'si dolaylı vergiler olup bu oran vergi adaleti açısından olumsuz bir duruma işaret etmektedir. Gelişmiş ülkelerde bu durumun tersi söz konusudur. Dolaysız vergi tahsilatında da yükün çok büyük bölümü ücretlilerin üzerinde kalmaktadır. Bu nedenle kalıcı ve eşitlikçi bir vergi reformuna ihtiyaç vardır.
Bütçe harcamalarında mali katılık söz konusudur. Harcamaların en az % 75'inin üzerinde yapısal, siyasal ve sosyal nedenlerle fazla değişiklik yapma imkânının bulunmadığı tahmin edilmektedir.