Dünyanın Şekli ve Sonuçları konu anlatımı ders notu 9. sınıf coğrafya
Kategoriler: Coğrafya, Dünyanın Şekli ve Hareketleri
Dünya, yuvarlak olmakla birlikte tam küre şeklinde değildir. Kutuplardan hafif basık, Ekvator’da hafif şişkindir. Dünya’nın kendine özgü bu şekline geoit denir. Dünya geoit şeklini, kendi ekseni etrafında dönüşü sırasında oluşan merkezkaç kuvvetinin etkisiyle almıştır.
Dünya’nın şekline bağlı olarak ortaya çıkan başlıca sonuçlar şunlardır:
Ekvator’un çevre uzunluğu (40 076 km), tam bir meridyen dairesinin çevre uzunluğundan (40 009 km) fazladır.
Ekvator yarıçapı (6378 km), kutuplar yarıçapından (6357km) 21 km daha uzundur. Bu nedenle deniz seviyesinde kutuplardaki yer çekimi, Ekvator’dakinden daha fazladır.
Dünya’nın şeklinin sonuçlarına ait ilk iki madde Dünya’nın geoit şeklinin kanıtıdır.
Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe paralellerin boyları kısalırken, meridyenler arası uzaklık azalır.
Dünya’nın ekseni etrafındaki dönüş hızı Ekvator’da 1670 km/saat iken, bu hız kutuplara doğru azalarak kutup noktalarında sıfır olur. Bu nedenle Güneş’in doğuş ve batış süresi, Ekvator’dan kutuplara doğru artar.
Aynı anda Dünya’nın bir yarısı aydınlıkken, diğer yarısı karanlıktır. Yani gece ve gündüz oluşur.
Güneş ışınlarının düşme açısı Ekvator’dan kutuplara doğru azalır. Bu duruma bağlı olarak ortalama sıcaklıklar, Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe azalır.
Küresel şekillerin düzleme tam olarak aktarılmamasının bir sonucu olarak, Dünya haritalarında hatalar ortaya çıkar.
Ekvator ve kutup noktaları ortaya çıkmıştır.
Dünya’nın Geoit Şeklinin Sonuçları Dünya’nın Küresel Şeklinin Sonuçları