NAMIK KEMAL - RADYO MAVİ EYLÜL
GÜZEL AKŞAMLAR SİZLERE BU AKŞAM VATAN ŞAİRİMİZ UNUTULMAZ YAZAR NAMIK KEMAL İ ANLATMAK İSTİYORUM SEVGİLERİMLE DEĞERLİ ARKADAŞLARIM
Türk Edebiyatı’nda İlkleri
1876’da I. Meşrutiyet’in ilanından sonra İstanbul’a döndü. Şura-yı Devlet (Danıştay) üyesi oldu. Kanun-î Esasi’yi (Anayasa) hazırlayan kurulda görev aldı. 1877 Osmanlı-Rus Savaşı çıkınca Meclis-i Mebusan kapatıldı, Namık Kemal tutuklandı. Midilli Adası’na sürüldü. 1879’da Midilli mutasarrıfı oldu. Aynı görevle 1884’te Rodos, 1887’de Sakız Adası’na gönderildi. Ertesi yıl burada öldü ve Gelibolu’da Bolayır’da gömüldü. Şiirlerini küçük yaşlardan itibaren yazdı. Şinasi’yle tanışıncaya değin, şiirlerinde tasavvuf etkileri görülür. Bu dönemde özellikle Yenişehirli Avni, Leskofçalı Galib gibi şairlerden etkilendi. En önemli özelliklerinden biri, Türk şiirini Divan şiirinin etkisinden kurtarmaya çalışması. “Vatan Şairi” diye de isimlendirildi. Tiyatroya özel bir önem verdi, altı oyun yazdı. Bir yurtseverlik ve kahramanlık oyunu olan Vatan Yahut Silistre, Avrupa’da da ilgi uyandırdı ve beş dile çevrildi. İlk romanı “İntibah” 1876’da yayınladı. Ruhsal çözümlemelerinin, bir olayı toplumsal ve bireysel yönleriyle görmeye çalışmasının yanı sıra, dış dünya betimlemeleriyle de İntibah Türk romanında bir başlangıç sayılır. Romanı ve tiyatroyu toplumsal yaşama soktuğu gibi, edebiyat eleştirisini de Türkiye’ye ilk getiren kişilerden biri oldu. En önemli eleştiri eserleri Tahrib-i Harâbât ile Takip. Gazeteci olarak da Türk kültürü içinde önemli bir yeri var. Döneminin hemen hemen bütün yenilik yanlısı ve ilerici gazetelerinde yazıları yayınlandı. Siyasal ve toplumsal sorunlardan edebiyat, sanat, dil ve kültür konularına dek çok çeşitli alanlarda yazdığı makalelerin sayısı 500 kadar.
◾Namık Kemal, Türk edebiyatında “Vatan Şairi” olarak tanındı.
◾İlk dönemlerinde İslamcılık fikrine bağlı olan sanatçı, daha sonra Osmanlıcılık fikrinde karar kıldı.
◾Vatan, millet, hak, adalet, özgürlük temalarında şiirler yazan sanatçı, hiddet-i ifade ve şiddet-i ifade olarak adlandırılan coşkulu bir romantiktir.
◾“Sanat toplum içindir.” düşüncesiyle sahip olan sanatçı yazdıklarıyla topluma bir şeyler öğretmek istemiştir. Tiyatroyla ilgili görüşlerini Celâlettin Harzemşah adlı tiyatrosunun ön sözünde belirtmiştir. Namık Kemal’e göre “Tiyatro bir eğlencedir fakat eğlencelerin en yararlısıdır.”
◾Batılı anlamda oynanan ilk Türk tiyatrosu Vatan Yahut Silistre’yi yazmıştır. Bu eserden sonra Magosa’ya sürgüne gönderilmiştir.
◾Batılı anlamda ilk edebi romanımız İntibah’ı ve ilk tarihi romanımız Cezmi’yi yazmıştır.
◾Halk dilini savunmuş, tiyatrolarında bunu başarmıştır.
◾Ziya Paşa’yı eleştirdiği Tahrib-i Harabat edebiyatımızda Batılı anlamda ilk eleştiri olarak kabul edilir.
◾Heceyle yazdığı birkaç şiiri haricinde genel olarak aruz ölçüsünü kullanmıştır.
◾Tasvir-i Efkâr gazetesinde yazdığı “Lisan-ı Osmaninin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülahazâtı Şâmildir” makalesinde divan edebiyatını kocakarı masallarına benzeterek aşırı bir şekilde eleştirir. Namık Kemal içerik olarak yenilikler getirmesine rağmen şeklen eskiye bağlı kalmış, divan edebiyatı nazım şekillerini (gazel, kaside) kullanmıştır. En meşhur şiiri hürriyetin güzelliklerinden bahsettiği Hürriyet Kasidesi’dir. Gazellerini bir araya getirdiği bir de Divan’ı vardır.
◾Nesir türündeki eserlerinde kullandığı dil şiirlerindekine göre daha başarılıdır. Secileri kullandığı nesirlerinde dili ağır olmasına rağmen okuyanı harekete geçirecek bir hitabet havası sezilir.
◾Kafiyeyi şiir için gerekli görmemesine karşın sağlam bir kafiye düzeni kullanmıştır.
◾Şiir, roman makale, eleştiri, tarih gibi konularda çeşitli eserler veren sanatçı, hiç hikâye yazmamıştır.
◾Namık Kemal’in yaşadığı dönem Osmanlı’nın gerileme dönemidir. Bu yüzden sanatçı tarihimizin zaferlerle dolu dönemlerini tarihle ilgili eserlerinde sıkça işlemiştir.
◾Romantizm akımından etkilenmiştir.