Vegan Diyetisyen'le Vegan Challenge 10. Gün | Vegan Diyetisyen
21 Dec 2019 Kevser Başkara Categories Tarifler
Nasıl hissettiğinizi merak ediyorum. Bugün 10. gün ve kendinizi nasıl hissettiğinizi yazın isterim. Çünkü, bilgi yoğun bir Challenge geçiriyoruz:) Ama sonradan çok daha iyi anlayacaksınız.
Son yıllarda beslenme okur yazarlığı kavramından daha sık bahsedilir oldu. Bunun en temel nedeni de şu: Doğal beslenmeden iyice uzaklaşıyoruz, katkı maddeli içerikleri daha sık kullanıyoruz. Etiket okuma alışkanlığı bu anlamda önem kazanıyor. Özellikle, besin alerjisi olanlar, veganlar, fenilketonürililerin etiketleri daha dikkatli okuması gerekiyor. Sadece şeker, yağ yüzdelerine bakmak yeterli değil. Bunların yanında katkı maddelerini iyi bilmek gerekiyor. Bu liste hayvansal içeriklerle ilgili duyarlılığı olan herkes için geçerlidir.
E kodu Adı Menşe
E120 Karmini, kırmızı boya Böceklerden elde edilen bir renk maddesi
E322 Lesitin Soyadan veya tavuk yumurtasından elde edilir
430 Polioksietilen (8) stearat Stearik asit, bir tür yağ asididir
E431 Polioksietilen (40) stearat Stearik asit, bir tür yağ asididir.
E432 Polioksietilen-20- sorbitan monolaurat Laurik asit, bir tür yağ asididir.
E433 Polioksietilen-20- sorbitan mono oleat Oleik asit, bir tür yağ asididir.
E434 Polioksietilen-20- sorbitan mono palmitat Palmitik asit, bir tür yağ asididir.
E435 Polioksietilen-20- sorbitan mono stearat Stearik asit, bir tür yağ asididir.
E436 Polioksietilen-20- sorbitan tristearat Stearik asit, bir tür yağ asididir.
441 (Geçersiz) Jelatin Hayvan kemiklerinden elde edilir.
E470 Yağ asidi tuzları Yağ asididir.
E471 Yağ asitlerinin mono ve di gliseritleri Yağ asididir.
E472 Mono ve digliseritlerin esterleri Yağ asididir.
E473 Yağ asitlerinin şeker esterleri Yağ asididir.
E474 Şeker gliseritleri Şeker ve yağ asitlerinin birleşimidir.
E475 Yağ asitlerinin poligliserol esterleri Yağ asididir.
E477 Yağ asitlerinin propilenglikol esterleri Yağ asididir.
E478 Laktik asit ve yağ asitlerinin gliserol ve propilenglikol esterlerinin karışımı Yağ asididir.
E479 ve 479b Esterleştirilmiş soya yağı Yağ asididir.
E481/2 Sodyum ve kalsiyum stearolatilatları Laktik asit ve stearik asit karışımı bir yağ asididir.
E483 Stearil tartarat Tartarik asit ve stearik asit karışımı bir yağ asididir.
E484 Stearil sitrat Sitrik asit ve stearik asit karışımı bir yağ asididir.
E485 (Geçersiz kod) Jelatin Hayvan kemiklerinden elde edilir.
E491-5 Sorbitol ve yağ asitleri karışımı Yağ asididir.
542 Kemik fosfatı Hayvan kemiklerinden elde edilir.
E570-73 Stearik asit ve stearatlar Stearik asit bir yağ asididir.
E626-29 Guanilik asit ve stearatlar Maya temellidir. Sardalya Balığı ve etten de yapılır.
E630-35 İnosinik asit ve inosinatlar Et ve balık temellidir, bakterilerden de yapılır.
636, 637 Maltol, izomaltol Arpadan yapılır, süt şekerinden de yapılabiliyor.
E640 Glisin Jelatinden yapılır.
E901 Balmumu Arılardan elde edilir.
E904 Şellak Bazı bit türlerinden elde edilen bir tür polimer. Böcekler, reçine içinde sıkışıp kalırlar.
913 Lanolin Koyun yününden elde edilen bir tür mumdur.
920-21 Sistein Hayvansal proteinden elde edilir.
E966 Laktitol Süt şekerinden elde edilir.
1000 Kolik asit Arılardan elde edilir.
E1105 Lizozim Tavuk yumurtasından elde edilir.
Yağlar, enzimatik yollarla, yağ asitleri ve gliserole ayrılırlar. Aynı zamanda yağlar, emülsifiyer görevi görürler. Emülsifiyer madde, yağ ve suyun homojen bir şekilde karışmasını sağlıyor.
Yağın menşei, yiyeceğin fonksiyonunu değiştirmiyor. Bitkisel ya da hayvansal tüm yağların işlevi aynıdır, sanayide ucuz olsun diye genellikle bitkisel yağlar kullanılır. Ancak, bu yağlar için “kesin bitkisel yağdır” ifadesini kullanmak da yanlış olur.
Diğer genel hayvansal kaynaklı içerikler:
Kazein ve kazeinat İnek sütü proteinidir.
Jelatin Hayvanların kemiklerinden elde edilir.
Laktoz İnek sütünden elde edilen bir tür şekerdir.
Omega 3 yağ asitleri Balık veya soyadan elde edilir.
Whey (Peynir altı suyu) veya whey tozu Bir tür süt proteinidir.
Peynir altı suyu olarak da bilinir. Whey, peynir yapımından sonra herhangi bir hayvanın sütünden kalan sıvıdır. Peynir, pıhtılaşmış sütten yapılır. Pıhtılaşmadan sonra sıvı, kaymaktan ayrılır. Bu sıvı, whey olarak adlandırılır. Whey, yaklaşık %50 süt şekeri olan laktozdan, proteinlerden, minerallerden ve vitaminlerden oluşur. Kurutulmuş whey, whey tozunu oluşturur.
Hayvansal kaynaklı olduğu düşünülen katkı maddelerine genel bakış:
E101 Riboflavin Sarı besin boyası. Hayvansal sütten elde edilebiliyor. Ancak, sanayide microorganizmalardan elde ediliyor. Sütten elde etmek oldukça pahalı.
E153 Karbon Yanmış odun ve kömürden elde edilir. Hayvanların yakılmasıyla da elde edilir, bu artık bırakmamaktadır.
E161g Kantaksantin Sentetik karotenden veya mantarlardan elde edilen bir tür boya maddesidir. Eskiden karidesten ve yanan tüylerden elde edilirdi. Sentetik formu, daha ucuz ve daha saftır.
E270 Laktik asit ve laktatlar Bakteri fermantasyonuyla elde edilir. Sütten elde edilmez. Tüm hayvansal olan ya da olmayan laktozlu katkı maddeleri, bakteri fermantasyonuyla elde edilir.
E306, 307, 308 Tokoferol (Vitamin E) Bitki yağlarından elde edilir. Balıktan da elde edilir, ancak bu yol pahalıdır. Bununla birlikte, balık yağı gıda takviyelerinde kaynak olarak kullanılır, ancak güçlü tadı nedeniyle gıdalarda kullanılmaz.
E325-7 Laktatlar E270 için açıklamayı okuyunuz.
375 Nikotinik asit (B3 vitamini) Mayadan elde edilir, karaciğerden elde edilmesi oldukça pahalıdır.
E422 Gliserol Hayvansal ve bitkisel yğ türüdür. Ticari formu, bir tür petrolden elde edilir.
E476 Poli gliserol polirisinolat Sentetik bitkisel yağ
E620-5 Glutamatlar Ticari olarak sadece deniz yosunundan ve bakteri fermantasyonundan oluşan şekerden elde edilir.
E927b Üreum Sentetiktir. Ürinden ayrıştırılır. Oldukça pahalıdır.
VitaminB12 Ticari formu sadece bakteri fermantasyonuyla elde edilir. Kırmızı etten elde edilmesi oldukça pahalıdır.
Okuma önerisi: İçimizdeki Zalim / Emre Kongar