AYBERK ÖZCAN, ASMÜD Yönetim Kurulu Başkanı KARAYOLLARININ MEVCUT VE GELECEKTEKİ DURUMUNA ASFALT SEKTÖRÜNÜN BAKIŞI - PDF
1 AYBERK ÖZCAN, ASMÜD Yönetim Kurulu Başkanı KARAYOLLARININ MEVCUT VE GELECEKTEKİ DURUMUNA ASFALT SEKTÖRÜNÜN BAKIŞI
2 YOL/ASFALT SEKTÖRÜNÜN BAKIŞ AÇISIYLA KARAYOLLARI ; Ülkemizde yol ve asfalt sektörünü temsil eden tek sivil toplum kuruluşu Sektörün gelişimini etkileyen faktörler; Karayolları yatırımları Projelerin özellikleri Uygulanan teknolojiler Karayolları Genel Müdürlüğü; Türkiye de yol ve asfalt sektörünün lideri ve otoritesi Vizyonu: Güvenilir ve konforlu karayolu ulaşımını sağlamak ve geliştirmek
3 KARAYOLLARININ MEVCUT DURUM DEĞERLENDİRMESİ Karayolu Ulaşım Modu; Yük taşımacılığı % 88 Yolcu taşımacılığı % 91 Karayolu ağı km Satıh cinsine göre karayolu ağı % 5,1 parke,st abilize % 26,0 BSK % 68,9 SK Yolların %74 ü zayıf taşıma gücü / sık bakım-onarım gereksinimi
4 km BSK Kaplamalı Yol Uzunlukları km 9926 km 7726 km 8692 km km Yıl 2,5 PMB'li Asfalt SMA milyon ton 2 1,5 1 0, Yıl
5 Karayolları ASFALT UYGULAMALARI Yıl BSK milyon ton Sathi Kaplama km 2 Soğuk Bitümlü Karışım milyon ton Bitüm tüketimi milyon ton , ,90 0, , ,96 1, , ,64 1, ,4 172,2 0,51 1, ,5 168,5 0,96 1, , ,45 1, Türkiye Geneli BSK üretimi =46,2 milyon ton Bitüm Tüketimi =2,80 milyon ton 21,1 0,7 24,4 Kullanılan BSK miktarı, milyon ton Karayolları Şehir içi yollar Köy yolları
6 Danimarka Finlandiya İsviçre Çek Belçika Norveç Avusturya İsveç Hollanda İngiltere Polanya Italya İspanya Fransa Türkiye Almanya TÜRKİYE BSK ÜRETİMİNDE 2013 AVRUPA BİRİNCİSİ 3,7 4,5 4,8 5,4 5,3 6,4 7 7,6 Avrupa'da sıcak + ılık karışım asfalt üretimi, ,7 13,2 19,2 18,2 22, Avrupa Asfalt kaplamalı yol ağı : % 97 Beton kaplamalı yol ağı : % 3 Asfaltın avantajları : 35, ,2 milyon ton
7 BSK ÜRETİMİNDE KAZINMIŞ ASFALT KULLANIM ORANLARI ABD-69 % 92 Kazınan asfalt, milyon ton Türkiye-1,2 İsviçre-1,4 İsveç-0,9 İspanya-0,2 Hollanda-4,5 İtalya-10 % 3 % 20 % 48 %80 % 85 % 76 Almanya-11,5 %90 Fransa-6,9 %64 Çek Cum.-1,45 % 18 Belçika-1,5 % Kullanım oranı, %
8 Trafik hacminde hızlı artış TÜİK, Motorlu Kara Taşıtları İstatistikleri, e kadar tahmini artış % 55 Trafik sıkışıklığı Büyük şehir yaklaşım ve geçişlerinde
9 TRAFİK KAZALARI
10 TRAFİK KAZALARI
11 ASFALT SEKTÖRÜ ve ÜRETİM KAPASİTESİ Firma Sayısı Üreten Üreten ve Seren Sadece Seren Plent Sayısı (Kapasitesi 100t/saat) Kamu* Özel Sektör Toplam * Çoğunluğu belediyelere ait Yıllık Üretim Kapasitesi 165 milyon ton Kapasite Kullanımı %28
12 Ülke BSK asfalt üretimi Milyon ton-2014 BSK üreten ve uygulayan firma sayısı Almanya 41,0 150 Fransa 35,4 30 Türkiye 46,2 244 Türkiye de Üretime göre firma sayısı çok fazla!!!! Kurumsallaşmış firma sayısının artırılması önemli!!!
13 KARAYOLU AĞININ GELİŞTİRİLMESİNDE 2023 HEDEFLERİ 2023 de hedeflenen karayolu altyapısı: Otoyollar dahil toplam bölünmüş yol uzunluğu YİD modeliyle yeni yapılacak otoyol uzunluğu Toplam karayolu ağı km km km BSK kaplamalı yol ağı km
14 YILLARI ARASI BSK İHTİYACI BSK Kaplamalı Karayolu Mevcut km Hedef km Yapılacak km BSK ihtiyacı milyon ton BSK Kaplamalı Otoyol Bölünmüş Yol Tek Platformlu Yol Toplam YİD Hariç Toplam BSK 400 YİD 2023 hedefi için yıllık BSK ihtiyacı 45 milyon ton
15 HEDEFLER İÇİN KAYNAK İHTİYACI Karayolları tarihinde en yüksek BSK üretimi; 2011 yılında 29 milyon ton 2011 yılı yatırım ödeneği > 12 milyar TL Mevcut ödeneklerle yıllık 45 Milyon ton BSK üretimi??? Hedefleri gerçekleştirecek yeterli kaynak yaratılması, ya da Hedeflerin revize edilmesi gerekmektedir!!!
16 KARAYOLU SEKTÖRÜNDE KARŞILAŞILAN ZORLUKLAR Genel Sorunlar: Global ekonomik kriz, komşu ülkelerdeki savaş ve terör Sektörümüze özgü sorunlar: Yatırım programında 1990 lı yıllardan kalan projeler, Binder seviyesinde trafiğe açılma nedeniyle ciddi bozukluklar Yüksek maliyetli bakım, onarım ve yenileme Proje yapım sürelerinin uzun olmasının temel nedenleri: Ödenek yetersizliği Kamulaştırma işlerinde gecikmeler Keşif artışları Tasfiyeler Finansman temininde süreklilik önemli bir faktör!!!
17 KARAYOLU PROJELERİ İLE İLGİLİ SORUNLAR Karayolu projeleri genellikle ön proje niteliğinde Uygulamada yeniden proje hazırlanıyor Bazı işler projesiz ihale edilmekte Proje işleri düşük fiyatlarla üstlenilmekte Proje ihaleleri için verilen süreler kısa, uygulama projesi için detaylı zemin etüdü çalışmaları yapılamıyor
18 İHALE SİSTEMİ VE SÖZLEŞMELER İLE İLGİLİ SORUNLAR İhalelerde en düşük fiyat esaslı ihale sistemi uygulaması Yapılabilirlik sınırının çok altında ihale edilen işler Fazla sayıda firma ve haksız rekabet ortamı Eksik imalatlar ve fesihler Kalitesiz inşaatlar Kamu İhale Kanunu değişikliği 11 yılda 164 kez
19 İHALE SİSTEMİ VE SÖZLEŞMELER Çözüm; İhale edilen işlerin teklif edilen fiyatlarla zamanında tamamlanmasına uygun mevzuatın hazırlanması AB mevzuatına uyumlu, FIDIC ihale şartlarını esas alan bir mevzuat hazırlanması Kalite esaslı en avantajlı teklifi esas alan ihale kriterlerinin geliştirilmesi KİK yapısının ve işleyişinin sorunlara çözüm oluşturulacak şekilde yeniden düzenlenmesi KİK e yapılan dayanaksız itiraz başvurularını önleyecek tedbirlerin alınması
20 SÖZLEŞMELER Sözleşmede belirtilen ödenek akışı zamanında sağlanamıyor Sözleşme sürüleri uzuyor Uygulamada sözleşme şartlarına uyulmuyor Riskler paylaşılmıyor Yüklenicinin işi zamanında tamamlayabilmesi için çözümler üretilmeli Nakit ödenemeyen hakedişler hazine bonosu vb. finansman araçlarıyla ödenmeli
21 İHALELERDE EŞİT OLMAYAN KOŞULLAR Karayolu projelerinin bazılarında; Malzeme ve taş ocağı idarece gösterilmekte Bitüm idare tarafından verilmekte Projeler arası eşit olmayan koşullar giderilmeli; Agrega ocağı mutlaka idare tarafından gösterilmeli Bitüm temininde eşitlik sağlanmalı, tek bir sistem uygulanmalı
22 BİTÜM FİYATLARI İnşaat sezonunda bitüm temininde güçlük ve fiyat artışı Fiyat artış endekslerindeki yetersizlik Bitüm için ödenen fiyat endeksi: Petrol ürünleri + Kok kömürü Asfalt işleri için bitüme özgü fiyat endeksi oluşturulmalı 1.500,00 Bitüm Fiyatı 1.400,00 TL 1.300, , , ,00 Kas.13 Ara.13 Oca.14 Şub.14 Mar.14 Nis.14 May.14 Haz.14 Tem.14 Ağu.14 Eyl.14 Eki.14 Kas.
23 YENİ İHALE VE SÖZLEŞME SİSTEMLERİ Daha iyi ihale sistemleri rehber alınmalı; Yeni teklif sistemleri ; Yapım maliyeti + yapım süresi Yapım maliyeti + yapım süresi + ömür boyu maliyet Yapım maliyeti + ömür boyu maliyet Yeni sözleşmeler; Fonksiyonel sözleşmeler Uzun vadeli sözleşmeler Çok kriterli sözleşmeler Yeni ihale sistemleri, sektörün paydaşları için önemli avantajlar sağlayacaktır
24 GELECEĞİN KARAYOLU ALTYAPISI Değişen dünyamızda benimsenen yeni yol yapım konsepti; Sağlam, çevreci, güvenli, akıllı ve insan odaklı Gelecekte daha kaliteli, daha uzun ömürlü ve çevreci bir karayolu altyapısı için Paydaşlar mevzuat, eğitim ve AR-GE çalışmalarını işbirliği içinde yürütmeli, Her kademede bilgili ve deneyimli iş gücü yetiştirilmeli, İklim değişikliklerine karşı gerekli önlemler alınmalı, Yol yapımında kullanılan teknikler enerji etkinliği yüksek, karbon ayak izi düşük ve yüksek performanslı olmalı, Yeni teknolojilerin uygulanmasına fırsat verilmeli, Makine ve ekipmanda proses kontrol ve otomasyonun artırılması Kalite ve çevre yönetim sistemleri ile iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi kullanılmalı, Sektör iyi uygulamalara yönlendirilmeli; Ceza sistemi yerine ödül sistemleri benimsenmeli
25 ILIK KARIŞIM ASFALT Yakın geleceğin asfalt karışımı Ilık karışım Sıcak karışım Sürdürülebilir bir politika olarak tüm dünyada benimsenmekte Ilık karışım asfalt tekniği yol otoriteleri tarafından teşvik edilmekte Norveç te ılık karışım asfalt üreten firmalara ilave ödeme yapılmakta Ülkemizde de sektörün bilgilendirilmeye ve teşvike ihtiyacı vardır.
26 EAPA 2015 SEMPOZYUMU Avrupa Asfalt Endüstrisinden Çözümler 4 Haziran 2015, İstanbul
27 Ülkemiz asfalt sektörünü ileriye taşıyacak her türlü işbirliği ve güç birliği için, Teşekkürlerimle...