Kil- Kil Mineralleri Nasıl Oluşur? - Nüve Forum
Nüve Forum > kütüphane > Toplum ve Yaşam > Genel Kültür > Genel Kültür -K- > Kil- Kil Mineralleri Nasıl Oluşur?
Genel Kültür -K- hakkinda Kil- Kil Mineralleri Nasıl Oluşur? ile ilgili bilgiler
Kayaçlar, uzun jeolojik dönemler boyunca şiddetli yağmurların etkisiyle parçalanıp ufalandıklarında, mineralleri de ayrışır ve yeni mineraller oluşur. İşte bunlar kil mineralleridir. Kil minerallerinin parçacıkları sıradan bir mikroskopla incelenemeyecek kadar küçüktür.
Kil- Kil Mineralleri Nasıl Oluşur?
Kayaçlar, uzun jeolojik dönemler boyunca şiddetli yağmurların etkisiyle parçalanıp ufalandıklarında, mineralleri de ayrışır ve yeni mineraller oluşur. İşte bunlar kil mineralleridir. Kil minerallerinin parçacıkları sıradan bir mikroskopla incelenemeyecek kadar küçüktür. Bu mineraller, oluştukları yerde yüzeyde kalabilir. Dünyanın bazı kesimlerinde görülen, tebeşirin parçalanmasıyla oluşmuş çakmaktaşlı killer, bu tür kil mineralleridir. Bazen killer, yağmur sularıyla ırmaklara sürüklenip deniz ve göllere de taşınabilir.
Orada yavaş yavaş çökelip, deniz ya da göl yatağında, katmanlar halinde birikir. Kil mineralleri, daha iri taneli kumlara göre çok daha yavaş çökeldiğinden, suyun akıntısıyla çok daha uzaklara sürüklenebilir. Derin okyanus tabanları, çoğu kez binlerce kilometre öteden sürüklenip gelmiş killerle örtülüdür. Deniz dibindeki bazı kil yatakları iyice sıkışarak zamanla yükselebilir ve bunun sonucunda şeyi gibi çeşitli yeni kayaçlar oluşur.
Kil çökelleri çok yumuşaktır; ısıtıldıklarında kolayca kalıplanabilir ve biçimlendirilebilir. Killerde çoğu kez iyi korunmuş fosillere rastlanır; bunlardan bazıları, denize sürüklenip gelmiş bitkilerin artıklarıdır. Bazı yerlerde de, çamurlu deniz tabanında yaşamış ya da akarsularca taşınmış canlıların . kabuklarına rastlanır.
Hareket halindeki buzulların, altlarındaki kay açları ufalaması sonucunda oluşan killere, "sürüntü kili" denir. Sürüntü killerine Buzul Çağı sırasında buzullarla kaplanmış geniş alanlarda, büyük taş parçalarıyla karışmış halde rastlanır.
Sanayide pek çok kil türünden yararlanılır. Killerin çoğu ocaklarda ya da fırınlarda pişirilerek tuğla ya da kiremit haline getirilir. Elde edilen tuğla ve kiremitin niteliği, kulanılan kilin türüne bağlıdır. Kömür damarlarının altından çıkan ateş killeri çok değerlidir. Ateş killerinden yapılan tuğlalar yüksek sıcaklıklara dayanır ve sanayi fırınlarının içlerini kaplamada kullanılır.
Killi topraklar başka pek çok toprağa göre daha ağırdır ve ıslakken zor sürülür. Killi toprak yazın kuruduğunda sert, kavrulmuş bir duruma gelir ve yüzeyinde geniş çatlaklar oluşur. Olağan koşullar altında kil, suyu geçirmez. Yeraltındaki doğal su haznelerinin oluşmasına kilin bu özelliği neden olur. (Bu konu, ARTEZYEN KUYUSU maddesinde daha ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.)
kil, kil-, mineralleri, oluşur?