Çeviri - Tercüme Nedir? | Çeviri Tarihi - Süreci - Çeviri, Alıcısına Ulaşmadan Önce Hangi Süreçlerden Geçer - Çeviri Sorunları Nedir? Çeviride Eşdeğerlik
Başlatan Hale , 18 Aralık 2008 11:45
Yazma tarihi: 18 Aralık 2008 Perşembe - 11:45
Çeviri - Tercüme Nedir?
1- Kaynak metnin çözümlenmesi
2- Erek dile aktarılması
3- Erek metnin oluşturulması
Bakınız, http://www.kadimdostlar.com/Bilimsel_Gelismeler_Sosyal_ve_Fen_Bilimleri_f120/Rosetta_Tasi_Resid_Tasi_Rosetta_Tasi_ve_39_nda_t63752.html#entry99352']Rosetta Taşı - Reşid Taşı | Rosetta Taşı'nda Yazanlar - Modern Çağ Keşfi' target='_blank'>Rosetta' class='bbc_url' title=''>http://www.kadimdostlar.com/Bilimsel_Gelismeler_Sosyal_ve_Fen_Bilimleri_f120/Rosetta_Tasi_Resid_Tasi_Rosetta_Tasi_ve_39_nda_t63752.html#entry99352']Rosetta Taşı - Reşid Taşı | Rosetta Taşı'nda Yazanlar - Modern Çağ Keşfi
Konu Hale tarafından 27 Kasım 2015 Cuma - 21:30 tarih ve saatinde düzenlenmiştir
Yazma tarihi: 18 Aralık 2008 Perşembe - 11:49
- Çeviri süreci içinde kaynak metin üzerinde değişiklik yapılması
- Silinmiş ya da okunmayan sözcükler
- Yazım hataları
- Eksik metin
- Kötü yazılmış bir metin (anlam belirsizlikleri, ifade hataları)
- Metinde anlatılan şeyin eksik olması (Örneğin bir makinenin kullanım kılvuzunu çevirirsiniz, ama makineyi siz hiç görmemişsinizdir, resim, çizim vb. de yoktur.)
- Çeviride başka bir metinden alıntı vardır, ama alıntının kaynağı belli değildir, hatta bu metin erek metinden çevrilmiş dahi olabilir. Ama siz kaynağı belirsiz bu metni yeniden çevirmek zorunda kalırsınız.
- Maddi hatalar; örneğin, kaynak metinde yukarıdaki resimde görülen 5 nolu cıvatayı sıkın der, ama resimde öyle bir vida yoktur.
- Farklı şivelere ait deyişler ve sözlüklerde yer almayan yeni sözcükler
- Ne olduğu bilinmeyen kısaltmalar
- Kişi, kurum ve coğrafi yer adları.
- Belirli meslek gruplarına ait deyiş biçimleri
- Halk diline ait deyişler. (Örneğin, "tabanları yağladık" şeklindeki deyimler.)
- Biçemsel özellikler. Bu tür özellikler kültürel farklardan dolayı iki dilde örtüşmeyebilir. Örneğin, selamlaşma biçimleri, akraba adları, toplumsal grupların hem kendi aralarındaki hem de diğer gruplardakilerle konuşma biçimleri.
- İki dil arasındaki dilbilgisel farklardan ya da noktalama işaretlerinin kullanımından kaynaklanan sorunlar.
- Her türlü dil oyunu; örneğin, "Oku baban gibi eşek olma" şeklindeki cümleler
- Özellikle şiir çevirisinde (ve reklam vb metinlerde) uyak ve ses, yapı benzerliklerinin sağlanması
- Kaynak kültürün çok belirgin bir şekilde öne çıkması. Türkçe çevirmenler için örneğin Hristiyan kültürüyle ilgili konular. Türkçeden Batı dillerine yapılacak çevirilerde ise İslamiyet ve Türk kültürüyle ilgili konular (Örneğin, kına gecesi)
- Mizah, espri ve fıkralar
- ve kaynak kültürde var olan bir kavramın erek kültürde olmaması
Çeviri yapılırken genellikle yalnızca "anlamın" aktarılacağı düşünülür. Yapılan çalışmalar, anlamın yanısıra biçimin ve metnin taşıdığı işlevin de aktarıldığını ya da aktarılması gerektiğini göstermektedir. Bu nedenle çeviride kaynak metin ile erek metin arasında eşdeğerlikten söz edilirken birçok öğenin eşdeğerliği söz konusu olabilir.
Yazma tarihi: 18 Aralık 2008 Perşembe - 11:51
Türkler 10. yüzyıldan sonra İslam medeniyetine girdi ve bilim dili Arapça oldu. 18. yüzyıla kadar Batı'dan çeviri tek tük iken, bu tarihten sonra çeviri faaliyeti hızlandı. Fen bilimleri ve teknolojide Batı'nın üstünlüğü vardı ve bu alanda çeviri askeri modernleşme ile başladı. Osmanlı sarayında tercümanlar Rum idi. Bunlara dilmaç deniyordu. Katip Çelebi ilk çevirmenlerdendir. Yanyalı Esat Efendi, İshak Efendi, Asım Efendi, Konstantin İpsilanti, Münif Paşa, Yusuf Kamil Paşa, Ziya Paşa, Şinasi, Ahmet Mithat Efendi, Ahmet Vefik Paşa, Namık Kemal, Haydar Rifat, Beşir Fuat, Şemseddin Sami cumhuriyet öncesi çevirmenlerdir. 1821'de Tercüme Odası kuruldu. Fransızca, Tanzimat'ta birinci yabancı dil oldu ve bütün çeviriler bu dilden yapıldı. Daha sonra İngilizce onun yerini aldı. 1941'de Tercüme Bürosu açan Maarif Vekaleti Tercüme dergisi yayınladı. Hasan Ali Yücel Doğu ve Batı klasiklerini çevirtti. 1000 temel klasik Türkçeye çevrildi.
Cumhuriyet döneminde çeviriye emek verenlerin başında Orhan Burian, Nurullah Ataç, Sabahattin Eyüboğlu, Azra Erhat, Bedrettin Tuncel, Nusret Hızır, Akşit Göktürk, Bertan Onaran, Serdar Rifat'tır. Yayınevleri çeviri dergileri çıkardı (Yazko çeviri dergisi, Metis çeviri dergisi.) Üniversitelerde çevirmen yetiştiren mütercim ve tercümanlık kürsüleri açıldı.
İlk çevirilen eserler tabiatıyla Fransız yazarlarıdır. Victor Hugo, Balzac.
Çeviri faaliyetiyle Batı kültürü sadece bilgi değil, yerli kültürün yanında yenilikçi Batı akımlarının ülkeye girmesine neden oldu. Edebi, siyasi, felsefi hareketler çeviri ile yurda girdi. 60'lardan itibaren bütün sol klasikler çevrildi. Sadece çeviri kitaplar yayınlayan yayınevleri açıldı, çevirmenler meslek örgütleri kurdu. İslami yayıncılık faaliyeti genişledi, Arapçadan eski klasikler Türkçeye aktarıldı.
Yazma tarihi: 10 Mayıs 2011 Salı - 08:16
Rosetta Taşı - Reşid Taşı
Hanedanlığının yazıt taşıdır. Rosetta Taşı M.Ö. 305 - M.Ö. 30 yılları arasında Mısır'ı yöneten Helenistik Ptolemaios Ptolemaios hükmünün, hüküm serisinin en iyi bilinen bir örneğidir. Ptolemaios hükmünün kopyaları pek çok tapınağın avlusuna dikildi. Rosetta taşındaki hükmün metni Nil nehrindeki bir adada olan Philae tapınağına oyuldu.
Rosetta Taşı, British Museum'da sergilenmektedir.
Napolyon'un 1798 Mısır seferinden sonra, Fransızlar bölgeye pek çok bilim adamı ve arkeolog getirerek Kahire'de Mısır enstitüsünü kurdular. Fransız ordu mühendisi yüzbaşı 'Pierre-François Bouchard taşı 15 Temmuz 1799'da inşaat çalışmalarına devam ederken keşfetti. Rosetta şehrinin Mısır limanı yakınındaki Fort Julien de çalışırken onun önemli olduğunu anlıyordu ve general Jacquer de Menou ya gösterdi. Onlar taşı Mısır enstitüsüne gönderdiler.Ağustosta oraya vardı. Fransız gazetesi Courrier de l'Egypte onun Eylül'de bulunduğunu duyurdu.
Konu Hale tarafından 27 Kasım 2015 Cuma - 21:31 tarih ve saatinde düzenlenmiştir
Yazma tarihi: 24 Mayıs 2011 Salı - 10:18
Bir dilden başka bir dile yapılan aktarma işinin adı. Her çeviri işleminde kendisinden aktarma yapılan ve kendisine aktarma yapılan iki dil söz konusudur.
Çeviri, sözcüğü sözcüğüne, tek sözcük atlamadan yapılabileceği gibi, bir cümlenin genel anlamını yaklaşık olarak aktaracak biçimde de yapılabilir.
İki durumda da gerçek çeviriden söz edilemez. Her dilin kendine özgü bir düzeni olduğuna, hiçbir dil bir başkasıyla çakışmayacağına göre sözcük sözcük çeviri yapmak, aktarma yapılan dile ters düşebileceği gibi, aktarma yapılan dildeki anlamın verilememesine de yol açar. İkinci durumdaysa anlamın tam değil, eksik bir çevirisi yapılıyor demektir. Buna göre gerçek çeviri, aktarılan cümlenin anlamını elden geldiğince eksiksiz biçimde vermekle olasıdır. Çağdaş çeviribilimde bu, dilin (langue) değil, sözün (parole), başka deyişle dil kullanımının aktarımı olarak tanımlanmaktadır. Bilimsel yapıtların çevirisinde ise metne bağlılık, teknik düzeydeki çevirilerde de metnin her sözcüğünü karşılayacak söz kalıpları ve terimler kullanmak gerekir.
Yazma tarihi: 27 Kasım 2015 Cuma - 21:31