film eleştirileri falan filan: Person of Interest ve Panoptikon
Panoptikon ile jeremy bentham’a ait onlarca kitap mevcut ama Barış Çoban ve Zeynep Özarslan’ın hazırladığı “panoptikon: gözün iktidarı” kitabını şiddetle tavsiye ediyorum. Kitapta jeremy bentham’ın yazdığı mektuplar ile beraber panoptikonun felsefi incelemesi ve toplumsal eleştiriler mevcut. Bol kaynağın kullanıldığı bu kitap sayesinde izlenmeye ve yönetilmeye olan düşünceleriniz değişebilir.
Panoptikonun kökenini ise şöyle özetleyebiliriz; “1813 yılında, yirmi yıldan fazla süren bir çabadan sonra, jeremy bentham sonunda Londra’da panoptikon hapishanesinin inşaat planları üzerinde çalışmaktan vazgeçti. Aslında, panoptikon kavramının kökeni yıllar öncesine dayanır ve yüzlerce kilometre uzaklıktaki Rusya'nın cricheff kentine dek uzanır. 1780’de jeremy bentham'ın kardeşi, samuel, büyük katherina'nın gözdesi olan prens potemkin için birkaç yıl çalışacağı Rusya'ya gider. 1784’te ise samuel, esasında bir gemi inşa mühendisi olarak çalışmak amacıyla potemkinin cricheff’deki malikanesine gider. Malikanenin temel işlevi Osmanlı saldırılarına karşın karadenizdeki donanmaya destek olmaktır, ama tersane ile ilintili imalathanelere ek olarak cricheff'de cam imalatı, çelik imalatı, dericilik, damıtılmış içki imalatı, bira imalatı gibi birçok başka endüstriler de bulunmaktadır. Samuel bentham yetkili birkaç yardımcısıyla birlikte, çok sayıda rus köylüsünün çalıştığı malikanenin tüm yönetiminin sorumluluğunu üzerine alır. Bu sıralarda, bir mucit ve mühendislik dehası olan samuel, merkezi denetim ilkesine dayanan ve bu sayede çok sayıda işçinin denetim altında tutulmasını sağlayan panoptikonu tasarlar.”
Günümüzde kentsel dönüşüm projesi olarak sunulan yeniden yapılandırma politikaları bu mantık bağlamında ele alındığında, kentin merkezi alanlarına yakın yoksul yerleşim bölgelerinin şehir dışında, sınırları çizilmiş denetlenebilir sitelere taşınması çabası, iktidarın tehdit olarak gördüğü ezilenleri merkezden uzaklaştırma ve gözetim altında tutabileceği alanlarda sabitleme isteğine gönderme yapmaktadır. Etnik sorunlarda benzer biçimlerde çözülmeye çalışılmaktadır, iktidara karşı mücadele eden örgütlü grupların olduğu alanların insansızlaştırılması ve bu insanların köy-kent benzeri, iktidarın baskı aygıtının gözetimi ve denetimindeki alanlarda ikamete mecbur edilmesi, hem kitlelerinin denetim ve gözetimi amacını taşır hem de muhaliflerle iletişim içerisinde olmalarını engellemeyi amaçlar. Şu an Türkiye de kararsız seçmenlerin çoğu alternatif bir muhalefet partisinin olmadığını yakınıp duruyor oysaki bu durum sadece Türkiye ye has bir özellik değildir. Bir şekilde seçmenler muhalifleri ya da farklı sesleri duyamıyorlar ama bu o sesin olmadığı anlamına gelmemeli. Şu an Nihat genç, Banu avar gibi araştırmacı yazarların yokluğu onların artık yazmamalarının mı yoksa tvlerde yasaklanmalarının mı sonucudur? Bu hafta aynı sıkıntıları dile getiren Abdüllatif Şener partisini kapatmak zorunda kaldı ki uzun süre sonra partisini kapatırken adamın ismini duyabildik. Buna mukabil idris naim şahin in “bir köylüye göbek atmazsan beni sevdiğini nerden bilirim” gibi çok şirin, komik ve ülke için elzem olan haber ve haberlerinin günlerce medyada dolaştığını da maalesef söyleyebiliriz.
Bunun yanında zorunlu göç ile muhaliflerden uzaklaştırılan toplumlar, bu süreçte politik suçtan uzaklaştırılmaktadır, aslında hem yaşadıkları baskılar hem de ekonomik olarak yaşadıkları çöküntü nedeniyle yaşamlarını normal yollardan sürdürme olanakları bulunmamakta ve yasadışı yollardan kazanç sağlamaya başlamaktadırlar, bu anlamda sistem tarafından suça teşvik edilmektedirler. Sistemin temel korkusu politik suç olduğu için adi suç önemli bir güvenlik sorunu olarak görülmemektedir. 1 nihat genç olacağına 1000 tane tecavüzcü hatta silahlı terörist olması iktidar için daha avantajlı bir ortam yaratacaktır. Sonuç olarak, gözetim sistemleri kentsel anlamda adi suç değil, politik suç ekseninde yapılandırılmıştır.
Person of Interest dizi eleştirisi
Gönderen john cazale zaman: 19:54
AlperGuven 9 Eylül 2012 19:04
Başkan ben bir başka açıdan bir yorum getireceğim ne kadar doğru bilmeden... Nolan kardeşlerin sürekli yaptığı özellikle Batman serisi ve Person of İnterest te net göreceğimiz iyilik meselesi adamlar iyinin ne olduğunu, başkasının yönlendirmesi olmadan iyi yi kendimizin ayırt etmesini, hatta senin Serpico da yazdığın gibi erdem kavramına değiniliyor gibi mesela Person of İnterest e geçmişi iyi olmayan adamın suan insanlar için karşılıksız iyilik gütmesi mi iyi dir yoksa polis ablamızın onu yakalaması mı daha erdemlidir.Kahraman anlayaşına yeni bir boyut katmasalarda kahramanın amaca ihtiyacı olduğunu ve o amacın karşılıksız iyilikle doğrudan alakalı olduğu söylüyorlar bence ve iyiliği herkesin görüp yapabileceğini hatta Batman'in son repliği gibi:"A hero can be anyone"