﻿﻿ Hijyen ve Sanitasyon Nedir?
Sanitasyon terimi latince “sanitas” kelimesinden türetilmiş ve ‘sağlıklı’ anlamına gelmektedir. Genel anlamıyla da hijyenik ve sağlıklı koşulların oluşturulması ve korunması olarak tanımlanmaktadır.
Hijyen, sağlıkla ilgili kuralları koyar, bu kuralların en iyi nasıl uygulanabileceğini araştırır, toplumun teknik, ekonomik, örgüt olanaklarına ve diğer özelliklerine göre ayarlayarak yol gösterir.
Hijyen terimi Yunan mitolojisindeki Hygieia adlı bir tanrıçadan köken almaktadır. Hıfzıssıhha (Sağlığı Koruma) deyimi hijyen ile eş anlamlıdır. Hijyen tanımı sanitasyonla iç içe olup her ikisi birbirini tamamlayan kavramlardır.
Birbiriyle kıyaslandıklarında hijyenin daha çok hekimlik uygulamalarında ve günlük hayatta, sanitasyonun ise gıda işletmelerinde yaygın olarak kullanıldığı görülür. İyi bir sanitasyon programı yasalara uygun bir üretim yapmaya, işlenen ürünün kalite ve depolama süresini arttırmaya olanak sağlar. Sanitasyon kurallarına uyulmakla;
Enfeksiyon kontrolü gerçekleştirilir,
Kazalardan korunma kolaylaştırılır,
Sağlıklı ve temiz ortamların oluşmasını sağlanır,
Kaliteli ve estetik çevre koşulları oluşturulur.
Bu terimlerle en çok karıştırılan bir başka terim ise temizliktir. Bir çok insan temizlik eşittir hijyen demektedir. Fakat temizlik bir cismin üzerinde gözle görülebilen kirlerin arındırılması işlemine denmektedir. Bu bağlamda hijyen daha kapsamlı ve gözle görülemeyecek boyutta ki mikroorganizmaları(bakteri, maya, küf) hedef alan bir temizlik işlemidir.
Son olarak dezenfeksiyon teriminden bahsetmek istiyorum. Dezenfeksiyon yani dezenfekte edilme işlemidir. Konuyu biraz daha açacak olursak dezenfeksiyon; hastalık yapan ya da gıdalara ve diğer maddelere zarar vererek bozulmalarına neden olan mikroorganizmaların, kimyasal ve fiziksel yöntem ve maddeler kullanılarak yok edilmesi veya üremelerinin sınırlandırılması işlemidir.
Tüm bu bahsedilen işlemleri uygun programlarla çalıştığımız işletmelere ve ya evlerimize uygulayabilirsek gerçek anlamda sağlıklı gıdalar elde edebiliriz. Ürünlerimizin raf ömrünü uzattığımız gibi insan ömrünü de bir nevi uzatmış oluruz.
Pamukkale Üniversitesi Gıda Mühendisliği mezunu, İzmir'de yaşıyor.