Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Kemal Arıkan › Duygu Durum Bozuklukları › COVID-19 ve Damgalama
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) şubat ayında Yeni Koronavirüsün, COVID-19 olarak adlandırılmasını uygun gördükten sonra bu isimlendirme halk sağlığı kuruluşları tarafından hızla benimsenmiştir. Hastalığın bu şekilde isimlendirilmesinin altında yatan sebeplerden biri virüsün yanlışlıkla Wuhan ve dolayısıyla Çin ile ilişkilendirilmesinin önüne geçmekti.
Geçmişten bugüne viral hastalıkların, meydana geldiği bölgeler ve yerler ile ilişkilendirilmesi yaygın bir durumdur. Ancak 2015 yılından beri Dünya Sağlık Örgütü bu uygulamayı durdurmak ve böylece bu bölgelere veya bölge insanlarına yönelik korku veya öfke gibi damgalama ve olumsuz etkileri azaltmak için yönergeler sunmaktadır. Sonuç olarak bir salgın meydana geldiğinde, kim olduklarına veya nereden geldiklerine bakılmaksızın herkes risk altındadır; virüsler tüm insanları enfekte edebilmektedir.
Yine de, ülkeler yeni koronavirüsün yayılmasını kontrol etmeye çalışırken, az sayıda politikacı bu modası geçmiş senaryoya sadık kalmaktadır. ABD Başkanı Donald Trump virüsü defalarca Çin ile ilişkilendirdi. Cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu olan Brezilyalı milletvekili Eduardo Bolsonaro buna “Çin’in hatası” dedi. İngiltere de dâhil olmak üzere başka yerlerdeki politikacılar da Çin’in sorumluluk taşıdığını söylemektedirler.
Bir virüsü ve yol açtığı hastalığı belirli bir yerle ilişkilendirmeye devam etmek sorumsuzca bir davranıştır ve böyle ithamcı yaklaşımların durdurulması gerekmektedir. Bulaşıcı hastalıklar epidemiyoloğu Adam Kucharski şubat ayında yayınlanan The Rules of Contagion (Bulaşma Kuralları) isimli kitabında tarihsel süreç boyunca pandemilerin toplumların damgalanmasına yol açtığını bizlere hatırlatıp bu konuda daha hassas ve özenli davranılması gerektiğini tekrarlamaktadır.
COVID-19’un belirli bir bölgenin insanları ile ilişkilendirilmesinin önüne geçmek ayrımcı yaklaşımların doğmasını da engellemeye destek sunmaktadır. Hepimizin risk altında olduğunu vurgulamak, virüslerin insan ayrımcılığı yapmadığını göz önünde bulundurmak ve bu süreçte damgalamayı önlemek ve azaltmak için elimizden gelen her şeyi yapmak gerekmektedir.