Geçmişimiz, kimliğimiz, Doğu ile Batı’nın engin kültürleri arasında, -iki cihan arasında- kendimizce ve kimi zaman kendimiz olamadan duruşumuz, tereddütlerimiz, günü ve ânı yaşayışımız, itiyatlarımız, itikatlarımız, sükût musikisi’nden aldığımız haz, kendi kültürünü üreten, ürettikçe harcayan İstanbul, neylerin, kudümlerin ve derin bir musikiyi yaratmışların hâlâ bizi çeken hâlesi, ruh gezintileri, yumuşak ama derin sorular, bütün bu “terkip”ten bize kalan lezzetli bir huzursuzluk… Huzur, önce Mümtaz ile Nuran’ın aşklarının romanıdır, sonra ömrümüzün romanı. Ahmet Hamdi Tanpınar, en önemli romanı kabul edilen Huzur’u önce tefrika olarak Cumhuriyet gazetesinde yayımladı. Bir süre sonra romanda önemli yapısal değişiklikler yaptı. Eklediği yeni bölümler romana bambaşka bir boyut getirdi ve bu haliyle kitaplaştı. Elinizdeki bu kitap, Huzur’u ve tefrikadan kitaba geçerken yazarın roman üzerinde yaptığı tüm değişiklikleri içeriyor. Huzur’u,yazarının elinden ilk çıktığı ve son çıktığı biçimde, bir arada görmek isteyenlere…
Huzur, okunması zor bir kitaptır. Başlangıçta huzursuzluk verir bile denebilir. Romanın baş kişilerinden biri, bir şehir olan kaç roman vardır? İstanbul, Huzur?un ana karakteridir. İstanbul’dan uzaktaki tüm İstanbulseverlere duyurulur!
Huzur, 22 Şubat 1948 – 2 Haziran 1948 tarihleri arasında Cumhuriyet Gazetesi tarafından tefrika edilmiş, 1949 yılında da kitap olarak tek cilt halinde basılmıştır. 1949yılından 2004 yılına kadar onüç kez basımı yapılan Huzur, en son Dergah yayınları tarafından yayınlanmıştır.Tanpınar, Dr. Tarık Temel ‘e ithaf ettiği 391 sayfalık romanını, 1939’da İstanbul’da Mümtaz karakteri çerçevesinde kurar.
İşte Mümtaz o gün öğleden sonra da, her ay istemeye istemeye, alacağı cevabı ezberden bildiği için uğramaktan çekindiği yere gidecekti. Fakat bu sefer iş farklı idi. Yengesi dün akşam, “Mümtaz, git şu adamı görüver?” diye kendisine tembih ettiği zaman, İhsan annesinin arkasından, ?Beyhude yorulma, ne diyeceğini biliyorsun, şöyle bir dolaş, gel!? diye işaret edememişti. O yatakta çivili idi; göğsü zorlukla inip kalkıyordu.
İhsan?ın bu kiracı ile münasebeti, bilinen bir şeyi beyhude tecrübe etmenin makûl olamayacağı hikmetine dayanırdı. Mümtaz ise, baba mirası olduğu için bir türlü bu kirayı aklından çıkaramayan yengesini kırmak istemezdi. Ayrıca bu kira hikâyesi bu iç içe yaşayan insanların hayatında, Mümtaz’a göre İhsan Bey Adası?nda bir yığın latifeye vesile olurdu.
Böyle bir halet-i ruhiye içinde gelen bir mal sahibini atlatmak elbette güçtür. Vâkıâ adamcağız birkaç defa onu da tecrübe etmiş, mide ağrılarından filan bahse kalkmıştı. Sabire Hanım birincisinde nane içmesini tavsiye etmiş, ikincisinde daha karışık bir ilaç söylemiş, fakat üçüncüsünde gene hastalıktan şikâyet işitince, ?Söylediğim ilaçları içtin mi?? diye sormuş. Adamcağızın hayır, cevabı üzerine, ?O halde bir daha bana hastalıktan bahsetme, anladın mı?? cevabını vermişti. Hiddetle vicdan azabı arasında bulunan bu ihtiyar kadını atlatamayacağını kiracı bu üçüncü ziyarette öğrenmişti. Onun için gelir gelmez kahvesini ısmarlar, masası üstünde yalancıktan bir iki hesap yapar, kahve biter bitmez eline bir zarf tutuşturarak onu savardı. Ondan sonra kadın altında taksi, dükkân dükkân dolaşır, herkese münasip hediyeler arar ve aldığı parayı son kuruşa kadar sarf ettikten sonra eve dönerdi. İhsan da Mümtaz da bu dükkânı, kirası ve kiracısıyla, hattâ biraz müştemilâtından sayılan Arife Hanım’la beraber, ihtiyar kadının biricik eğlencesi, lüksü, boş saatlerini dolduran tek mühim meselesi addederler, onunla avunduğu için hoş görürlerdi.
ahmet hamdi tanpınar huzur özet
ahmet hamdi tanpınar huzur romanının özeti
Önceki İçerikYaşamak Zamanı Ölmek Zamanı – Erich Maria Remarque
Sonraki İçerikSaatleri Ayarlama Enstitüsü – Ahmet Hamdi Tanpınar