Çin Masajı - Nedir
Geleneksel Çin tıbbında uygulanan masaj terapileri ailesine verilen addır.
Çin masajı geleneksel Çin tıbbında uygulanan masaj terapileri ailesine verilen addır. Geleneksel Çin tıbbı uygulamalarında masaj, diyet düzenlemeleri, bitkisel ilaçlar, akupunktur/moksibüsyon ve terapötik uygulama ile birlikte temel tedavi yöntemlerinden biridir.
Çin masajı teknikleri geleneksel Çin tıbbının altında yatan felsefi inançlardan ayrı düşünülemez. Çin masajı holistik bir eğilime sahiptir. Bundan masajın hastanın yalnızca fiziksel bedenini değil, tüm benliğini etkilediği anlaşılmalıdır. Çin masajının belli başlı biçimlerini anlamak için qi, jing luo, xue ve jin gibi bazı önemli kavramların bilinmesi gerekir. Qi evreni olduğu gibi insan varlığını da canlı tutan temel yaşam enerjisidir. Kelime "nefes” ya da "hava” olarak tercüme edilebilir. Qi aktarılabilir ya da dönüştürebilir. İnsanda, sindirim sistemi qi enerjisini besinlerden, akciğerler ise havadan sağlar.
Qi enerjisinin bu iki farklı biçimi kan dolaşımında birleştiğinde, kişinin daha sonra bütün vücutta dolaşacak olan qi’sini oluşturur. Meridyenler ya da kanallar (jing luo) çok çeşitli organları birbirine bağlayan ve aralarında denge kuran bir enerji yolları ağıdır. Meridyenlerin dört fonksiyonu bulunmaktadır: iç organları vücudun dış kısmı ile birbirine, kişiyi ise çevreye ve evrene bağlamak; vücudun organları içerisinde yer alan yin ve yang ilkelerini ve Beş Maddeyi birbirleriyle uyumlu hale getirmek, qi enerjisini vücuda dağıtmak ve vücudu havaya bağlı dışsal denge bozukluklarından korumak. Jing luo engellendiğinde ve böylelikle qi enerjisi ve kan dolaşıma giremediğinde, kişi fiziksel ağrı hisseder. Aku-noktaları (xue) qi’nin vücutta toplanma eğiliminde olduğu ve manipüle edilebileceği ve yeniden yönlendirilebileceği noktalardır. Meridyenler aracılığıyla vücuttaki farklı organlarla bağlantılıdırlar.
Yumuşak dokular, bağ dokular (jin) ve eklemler qi enerjisinin meridyenler boyunca akışını etkiler. Böylelikle, Çin masajının fonksiyonlarından biri de hastanın jinini rahatlatmaktır. Genelde, Çin masajı hareket ve iletişim üzerinde durur. Masajın başlıca amacı hastanın qi ve kanına eski serbest hareketini geri kazandırmaktır. Çin masajı terapistleri bu amacı gerçekleştirmek için bir dizi teknik kullanır: basma, eklemleri kıvırma, sıkıştırma, yoğurma, dürtme, çimdikleme, koparma, sıkıştırma, dövme, itme, uzatma, titretme, vurma ve hatta vücudun üstüne çıkarak ayakla çiğneme. Masaj amacını üç şekilde gerçekleştirir: qi ve kanın faaliyetlerini aktif hale getirir, hareketlerini düzenler durağanlığı giderir, tıkanıklığın dışsal nedenlerini (soğuk ve nem) ortadan kaldırır. Çinli uygulayıcılar masajın hastanın benliğini bütün yönleriyle etkilediğini varsaydıklarından, masajın terapist ve hastanın qi enerjileri arasında bir iletişimi içerdiğini düşünürler. Tui na masajında terapist çalışırken, hastanın konuşmasına izin verilir hatta hasta bu konuda yüreklendirilir. Bu uygulama çoğunlukla hastanın biriktirdiği duygularını serbest bırakmasına da yardımcı olur.
Tui na masajı ismini Çince "it ve çek” anlamına gelen kelimelerden alır. Çok derine uygulanan ancak sürekli hareket eden basıncın, yüzlerce kez tekrarlanacak şekilde kontrollü olarak kullanılmasını gerektirir. Uygulayıcı başparmağının boğumunu bastırır ve sonra tedavi edilen bölgenin etrafını hafifçe ovar. Bu masaj yöntemini kullanan terapist hastanın eklemleri ve kol ve bacaklarıyla da Batılı bir terapistin tüm vücut için harcadığı zaman kadar vakit harcamalıdır. Tui na Batı’da fizyoterapistler, kiropraktörler ve spor tıbbı üzerine uzmanlaşmış hekimleri gerektiren çok çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Çin tıbbı ile ilgili bir kitap, iç organlarda görülen hastalıkların yanı sıra burkulma, kas çekilmesi, artrit ve sırtın alt kısmında ve kalçanın üst kısmında görülen bir ağrı olan siyatik de dahil tui na ile tedavi edilebilecek 140’tan fazla hastalığı listelemiştir.
Çin Pediatri Masajı
Çin pediatri masajı ya da xiao er tui na aslında tui na masajının yeni doğandan 12 yaşına kadar olan çocukların özel ihtiyaçlarına göre uyarlanmış bir biçimidir. Çinliler çocukların enerji sisteminin yetişkinlerden farklı olduklarına inanmaktadır çünkü çocuklarda fiziksel ve duygusal bariyerler çok daha azdır. Bu nedenle de qi enerjileri tedaviye daha müsaittir. Pediatri masajında kullanılan aku-noktaları ve teknikler yetişkinler için kullanılandan farklıdır. Çocuklarda masaj için genellikle de susam yağı kullanılır. Yetişkinlerden çok daha kısa süren seanslar 15 ila 20 dakika kadardır, ancak ciddi bir hastalık geçiren çocuklarda günde birkaç kez tekrarlanabilirler. Pediatri masajı astım, yatak ıslatma ve kabus görme gibi kronik hastalıkların yanı sıra diş çıkarma, kolik, bulantı, ateş, kabızlık ve nezle gibi durumlar için de kullanılabilir. Ebeveynler de çocukları için koruyucu sağlık bakımı ya da önemsiz hastalıkları iyileştirmek için pediatri masajının temel tekniklerini öğrenirler.
An mo Masajı
An mo sağlığı koruma ve yaşama gücünün yeniden kazanılması için kullanılan bir masaj türüdür. İsmi Çince’de "bastır ve sıvazla’’ anlamına gelir. Evde uygulanabileceği gibi dövüş sanatlarının ve atlet idmanlarının bir bölümü olarak da kullanılabilir. An mo’nun Tui na masajından ayrıldığı nokta, tüm vücudun dengesi ile ilgili olmasıdır. An mo, tıkanan qi’nin hareketlerini sağlamak ve akışını hızlandırmak için yang teknikleriyle ve vücudu yumuşatmak ve sakinleştirmek için yin teknikleriyle çalışır. An mo’nun terapist tarafından takip edilmesi gereken belirli hareket ve teknikleri vardır; ancak bunlar hastanın ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlenebilir. An mo masajının bir seansı, özellikle de terapist ve hasta arasında güçlü bir qi iletişimi varsa iki saat kadar sürebilir.
Dian xue Masajı (Akupresür)
Dian xue ya da nokta basıncını Batılılar akupresür adıyla tanır. Akupresürde vücut üzerindeki normal akupunkturda kullanılan noktalar kullanılır ancak bu teknik iğne yerine parmakla uygulanan basınca dayanır. Dian xue, masaj terapistleri tarafından, iki farklı aku-noktasını her birini bir elle uyararak ve bu noktalar arasındaki bölgeleri esnetip gererek qi akışını maksimum seviyeye çıkarmak için uygulanır. Dian xue evde uygulanabilir ve bazen iğne kullanılamadığı durumlarda akupunktur uzmanları tarafından kullanılır.
Qi İyileştirme Masajı
Bu tekniğin Çince ismi Wai Qi Liao Fayani yani "harici qi ile iyileştirme”dir. Qi iyileştirmede, bu sanatı uzun yıllar uygulamış bir qigong ustası hastaya doğrudan qi aktarır. Qi terapi masajı, şifacıların kendi şifa sanatı keşiflerinden yola çıkarak onlara en yakın disiplinlere ulaştığı, geleneksel Çin uygulamasının bir aşamasını temsil eder.
Çin tıbbı tedavilerinin bir parçası olarak masajın tarihi yaklaşık 4 bin yıl öncesine dayanır. Masaj üzerine metinler M.Ö. 4. yüzyılda, Çin tıbbı metinleri ile birlikte görülmeye başlanmıştır. Masajın hem terapötik uygulama (qigong) hem de akupunktur ile birlikte geliştiği anlaşılmaktadır çünkü masaj da meridyenler ve insan vücudunda qi’nin akışı ile aynı anlayışa dayalıdır. Qi iyileştirme olarak bilinen masaj tipi ya da harici qi tedavisi usta qigong hocaları tarafından geliştirilmiştir.
Çin masajı vücudu şımartma ya da gevşeme deneyimi olma amacı taşımaz. Derin doku tedavisinin bir biçimidir ve aşağıdaki yararları sağlar:
Yaraların iyileşme ve berelerin geçme hızını artırır.
Kan dolaşımını uyarır ve sinir sistemini düzenler.
Yaralı dokuları ortadan kaldırır.
Duygusal acıyı hafifletir.
İç organları etkileyen bazı durumları iyileştirir.
Eklemlerin esnekliğini artırır ve postürü düzeltir.
Kronik ağrıları yatıştırır .
Sıhhatin devamını sağlar ve bir tür koruyucu bakım işlevi görür
Vücudun hastalığa karşı direncini güçlendirir.
Bazı Çin masajı türleri fazla alıştırma gerektirmez ve evde uygulanabilir.
Çin masajı çoğunlukla hasta bir kanepede uzanırken veya bir koltuk ya da sandalyede otururken uygulanır. Hasta, bilhassa da terapi bir hastane veya klinikte veriliyorsa ince pamuklu bir kıyafet giyer. Daha küçük özel alanlarda, uygulayıcı doğrudan hastanın cildine temas ederek çalışabilir. Bu doğrudan temasın, hastanın qi enerjisi ile iletişimi iyileştirdiği düşünülmektedir, aynı zamanda bitkisel preparatların vücuda uygulanmasını da mümkün kılar. Tui na masajı, Çin tıbbının geleneksel dört muayene yöntemini (sözlü mülakat, dilin yakından muayenesi de dahil görsel gözlem, hastanın solunumu ile öksürüğünün dinlenmesi ve on iki farklı nabzın ölçüldüğü temas) kullanarak hastanın tam bir sağlık geçmişinin alınmasının akabinde uygulanır. Masaj terapisti, bu dört muayene yönteminden edindiği bilgileri, yakınmanın kökenini yani hastalığın altında yatan modeli ve tedaviyi yönetecek disiplinleri saptamak için kullanır.
Tui na masajından önce alınan sağlık öyküsünün yanı sıra, özel bir önlem gerekmez. Yan etkiler genellikle, özellikle de Tui na masajının ardından gerçekleşebilecek hafif ağrıyla sınırlıdır. Bu rahatsızlık çoğunlukla birkaç seanstan sonra ortadan kalkar. Pediatrik masajın ise neredeyse yok denebilecek kadar az yan etkisi olduğu söylenir. Nadir durumlarda, hastalar baş ağrısı ya da hafif mide rahatsızlığı deneyimlemiştir. Bu yan etkilerin nedeni, hastanın tedaviden önceki qi’sindeki dengesizlik ve durgunluktan kaynaklandığı sanılır.
Özellikle 1985 ila 2005 yılları arasında Çin masajı batıda giderek daha yaygın olarak kabul edilmektedir. Geleneksel Çin tıbbı eğitimi veren merkezlerde eğitim gören ve sertifikasyon kazanan Batılı hekimlerin sayısı giderek artmaktadır. 2008 yılı itibariyle ABD’deki pek çok alternatif tedavi merkezi, Batılı beden çalışmalarının yanı sıra Çin masajı tekniklerini de uygulamaktadır. Çin tedavi yöntemlerinin daha fazla kabul edildiğinin bir başka göstergesi de, Çin teknikleriyle diğer Doğulu geleneksel masaj tekniklerinin ya da Batılı uygulamaları birleştiren karma masaj terapilerinin ortaya çıkmış olmasıdır.
Çin’de temel sağlık bakımının önemli bir yönünü oluşturan masaj, geleneksel Çin tıbbı okullarının müfredat programının bir parçasıdır. Bu okullardan mezun olanların uygulamalara başlamadan önce zorlu sınavlardan ve devletin lisanslama süreçlerinden geçmeleri gerekir. Ayrıca, Çinli hekimler arasında belli durumların tedavisine özel teknikleri öğrenebilmek için diğer uygulayıcıları hasta olarak ziyaret etmek de epey yaygındır. Son olarak, çok sayıda Çinli hekim birkaç nesildir şifacılar çıkaran ailelerden gelmektedir. Ailenin daha genç üyeleri masajı yaşlı aile fertlerinden öğrenirler. Geleneksel Çin tıbbı eğitimlerinde yirmi birinci yüzyılda bile izlenen yol usta/çırak modelidir. Birleşik Devletler’de ABD Eğitim Bakanlığı tarafından tanınan, Accreditation Commission for Acupuncture and Oriental Medicine (ACAOM) akupuntur ve Doğu tıbbı master derecesi programlarını tanıyan ulusal akredite ajansıdır. ACOM tanınmış ve tanınmaya aday 50’den fazla okul ve koleji temsil eder. National Certification Commission for Acupuncture and Oriental Medicine (NCCAOM) ise ulusal seviyede tanınmış diplomalı akupunktur ve Doğu tıbbı uygulayıcılarına uygun bir sertifikasyon programıdır. NCCAOM sertifikasyonu çoğu eyalette lisans için bir gerekliliktir. NCCAOM sertifikasyonları akupunktur, Çin bitki bilimi, Doğu tıbbı ve Asya vücut terapisi alanlarında verilir. American Organization for the Bodywork Therapies of Asia (AOBTA) ve American Association of Acupuncture Oriental Medicine (AAAOM) Doğu tıbbı uygulayıcılarını temsil eden profesyonel kuruluşlardır.