Trafik Kazalarının Önlenmesine Yönelik Öneriler-1- - Dr. Suat Sarı - Gökyüzü Haberci
Trafik Kazalarının Önlenmesine Yönelik Öneriler-1-
Dünya Sağlık Örgütü (WHO, World Health Organization) verilerine göre her yıl dünyada 1 Milyon 250 Binden fazla insanın ölümü ve 50 Milyona yakın insanın yaralanmasına neden olan trafik sorunu, küresel bir problem haline gelmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü'nün verilerine göre karayollarındaki trafik kazalarında, her yıl 5 bin kişi ölmekte 2 Yüz Binden fazla kişi yaralanmakta ve sakat kalmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü raporlarında Türkiye trafik ve yol güvenliğinde en riskli 3.ülke olarak gösterilmektedir. Hayatını kaybeden yaralanan ya da sakat kalan her bir kişi için sayısız insan maddi ve manevi anlamda derinden etkilenmektedir.
Karayolu trafik sistemini daha az tehlikeli hale getirmek, sistemin bir bütün olarak ele alınmasını, sistemi oluşturan alt bileşenler; araç, yol, yol kullanıcısı ve bunların içinde bulunduğu fiziksel, sosyal ve ekonomik çevre arasındaki etkileşimin anlaşılmasını ve müdahale edilecek yerlerin belirlenmesini gerektirir. Tüm alt bileşenleri ve ilgili disiplinlerin kesişim noktasında duran ve temel başlangıç noktası olarak nitelendirebileceğimiz olgu "Eğitim"dir. Eğitim temelinden yola çıkılarak farklı kültürlere paralel şekillenen "Algı"ile ülkelere özgü "Trafik Kültürü" doğmaktadır.
Dünyadaki sosyal ve ekonomik gelişmeler paralelinde ulaşıma duyulan ihtiyaç her geçen gün artış göstermektedir. Bu durum, sosyal hareketliliği, insanların günlük yaşantısı içinde ulaşımda geçirdiği süreyi ve karayollarının kullanımını artırmaktadır. Hızlanan ve kalabalıklaşan trafikte kaza riski yükselmekte, daha çok kaza yaşanmakta, daha çok insan ölmekte ve yaralanmaktadır. Trafik kazaları, toplumların sağlığına ve gelişmesine yönelik küresel bir tehdittir.
Mobil teknolojilerin yansımaları, görüntülü sesli iletişimler otomobillerin olağan özellikleri haline gelmiştir. Öte yandan güvenlik sistemlerine ilişkin yetkinlikler artmıştır. Elektronik kontrollü hava yastıkları ve hız uyarıcılar sürücülerin kaza güvenliği standardlarını yükseltmiş, ölümlü kaza oranlarında azalma yaşanmıştır. Ancak son derece ironiktir ki aynı avantajlar dezavantaja dönüşebilmektedir. Daha komplike tasarım ve üretimler daha teknik ve yeterliliği olan ekipler tarafından bakım-onarım-kontrol gerektirmekte, bilinmeyen ya da tanımlanamayan arızalar oluşmaktadır. Başta sürücü olmak üzere kullanılan komplike arabaların özelliklerini bilememek basit kontrollerin dahi yapılamaması gibi sorunları beraberinde getirmiştir. Öte yandan araştırmalar göstermektedir ki ölümle sonuçlanan kazaların ilk nedenleri arasında "kural ihlali", kural ihlali içinde de ilk sırada "hız limit ihlali" yer almaktadır. Pek çok deney göstermiştir ki belirlenen hız sınırlarının üstünde seyrederken kaza yapıp hayatını kaybeden bir sürücü, hızını yasal limitlere uyarlayıp emniyet kemerini taktığı varsayıldığında, kaza oluşsa bile büyük bir ihtimalle ölmeyecek, belki de burnu bile kanamayıp yaralanmadan kurtulabilecektir. Dünya Sağlık Örgütünü'nün 2004 yılındaki çalışmaları sonucunda yayınladığı Trafik Yaralanmalarından Korunma Dünya Raporu'na göre (World Report On Road Traffic Injury Prevention) tüm kara yolu kullanıcılarının sadece emniyet kemeri kullanmasıyla karayolu ölümlerinin yaklaşık yarısının önlenebileceği, kurallara uyulması anlamında üzerinde hassasiyetle durulması gereken bir konudur.