Kardeş kıskançlığıyla başa çıkma kılavuzu
İlk çocuk hem acemiliktir hem de tektir. Tüm ilgi ona, tüm sevgi onadır. Tüm vakitler ona göre ayarlanır. Sonra bir gün; aynı eve biri daha doğar. Bundan böyle, anne-baba dahil olmak üzere her şey paylaşılacak!
Kardeş Kıskançlığı Normal Bir Duygudur
Çocuğun kardeşini kıskanması kusur ya da hata değil, tam tersine insanın doğası gereği yaşadığı normal bir duygudur.
Kardeş kıskançlığı; çocuklar arası yaş farkına, ev ahalisinin sevgi ve öfke dengesiyle bunu gösterme biçimlerine ve fiziksel koşullara göre çok şiddetli ya da hafif şiddette olabilir.
Peki çocuğumuzun bu duyguyu hafif şiddette atlatması için neler yapmalıyız?
Kardeşi doğmadan önce çocuğunuza hikaye formunda abi ya da abla olmanın aslında ne kadar güzel olduğu ve evde onunla oynayacak birinin sürekli hazır bekleyeceği anlatılmalı.
Hamilelik döneminde babası ya da başka bir aile üyesi büyük çocuğun bakımıyla ilgilenebilir. Böylece anne hastanedeyken ya da bebekle meşgulken çocuk kendini ihmal edilmiş hissetmez.
Bebekle ilgili işlerde, örneğin bebeğe oyuncak ya da giysi seçimi, bebek odasının düzenlenmesi gibi konularda büyük çocuktan yardım istenebilir. Bu yaklaşım hem kardeş ilişkilerinin sağlıklı olmasında etkili olur hem de büyük kardeşin şefkat, paylaşma, yardımseverlik gibi duygularını geliştirir.
Bebek doğduktan sonra çocuğunuza ‘abi/abla oldun hediyesi’ alabilirsiniz. Hatta bebeği ziyarete gelecek yakınlarınızdan, büyük çocuğunuza, ‘abiliğini-ablalığını kutlamaya geldik’ sözlerini söylemesini isteyebilirsiniz.
Yine ziyarete gelecek olanlardan “kardeşin oldu pabucun dama atıldı” tarzında cümleler kurmamasını rica etmelisiniz.
Mümkün olan her fırsatta çocuğunuzla birebir iletişime geçer; çocuğa kardeşiyle ve evle ilgili küçük sorumluluklar verirseniz, çocuk kendini güvende hisseder.
Büyük çocuğunun hislerini ifade etmesine izin verin. Örneğin çocuk: “Anne, hep bebekle ilgileniyorsun” dediğinde, “Hiç de değil, seninle de daha az önce oynadık” demek yerine, “Bebeğe bu kadar zaman ayırmam pek hoşuna gitmiyor mu?” diyerek cevabını beklemelisiniz.
Bebek için söylenen: “Bu da ne kadar yaramaz, beni çok yoruyor ben seni daha çok seviyorum” gibi cümleler işi daha da zorlaştırmaktan başka bir sonuç vermez..
Eşit zaman ayırmaya çalışmak yerine, her çocuğa kendi gereksinimine göre zaman ayırmak, yani adil olmaya çalışmak gerekiyor.
Kardeşler birbirleriyle kavga ettiğinde anne-babalar nasıl davranmalı?
Öncelikle “kim başlattı” sözleriyle kavganın içine girmemek gerekir. Ancak durumun kötü gittiğini hissettiğiniz zaman araya girin. Unutmayın, olayın ne kadar dışında kalırsanız çocuklar kendi aralarındaki anlaşmazlıkları çözmede o kadar uzmanlaşırlar.
Sorun çıkaran çocuğa kızmak, diğerini mağdur ve ezilen olarak değerlendirmek doğru bir yöntem değil. Zira asıl önemli olan, sorun çıkaran çocuğun neden bunu yaptığını anlayarak çözebilmek.
Kardeşler arasında kıskançlık hissettiğinizde onları uzaklaştıracak değil, yakınlaştıracak ortamlar kurmaya gayret etmek gerekiyor.