﻿ 31 MART 1918 BAKÜ KATLİAMI – Sahipkıran Stratejik Araştırmalar Merkezi – SASAM
31 Mart, 2020 Azerbaycan, Ermenistan, İNSAN HAKLARI, TARİH 402
Azerbaycan’ın kadim şehri Bakü, 20. yüzyılda Kafkasların en büyük sanayi merkezlerinden birisi haline gelmişti. Petrol bakımından zenginliği ile gittikçe önem kazanarak diğer devletlerin ilgi odağı olmuştu. Bilhassa da Rusya, yıllar boyunca takip ettiği Kafkasları bir harekât üssü gibi kullanarak Akdeniz’e inme politikası için Azerbaycan’a ayrı bir önem vermiştir. Bu doğrultuda Azerbaycan’ı yıldırmak ve istediği gibi kullanabilmek için Ermenilere destek vererek türlü katliamlara neden olmuş, binlerce Türk’ün ölmesine yol açmıştır.
1918’de Bakü’de Bolşevik birlikleri ile silahlı Ermeni çeteleri şehirde başıboş şekilde bulunuyorlardı. Özellikle dönemin modern silahlarıyla donatılmış Taşnaksutyun Partisi’nin birlikleri de bulunmaktaydı. Rusya devlet başkanı V.İ. Lenin, Bolşevik maskesi altında kanlı planlarını kuran Stepan Şaumyan’ı ‘Kafkasya’nın Olağanüstü Komiseri’ olarak tayin etti. S. Şaumyan, Bolşeviklerden Osmanlı Devleti ile Azerbaycan topraklarının bir bölümünde sözde bağımsız bir ‘Büyük Ermenistan’ kurma sözünü almıştı. Böylece Ermenilere geniş çaplı saldırıları için fırsat yaratılmış hatta S. Şaumyan’a yetki belgesi dahi verilmişti.
31 Mart tarihine gelindiği sırada binlerce Azerbaycan Türk’ü ‘pantürkist’ ve ‘inkılâp karşıtı’ oldukları iddialarıyla Bakü’de öldürülmeye başlandı. Türk mahallelerine açılan top ateşleri binlerce sivilin ölümüne neden oldu. Silahsız veya kötü silahlanmış Türk halkı bu kadar güçlü silahlanmış ve iyi organize olmuş Rus ve Ermeni Taşnak sürülerine karşı koyamadı.
Türklere ait yüzlerce okul, ev, iş yerleri, tarihi mekanlar yağmalandı, yakılıp yıkıldı. İslam ve Türk kültürüne ait tarihi eserlerin mahvedilmesi için Ermeniler kendi sözde aydınları tarafından büyük teşvik gördüler ve Azerbaycan’ın sosyal ve siyasi bakımdan önemi büyük olan, Türk Yurdu veya Türk Ocağı olarak da tanınan İsmailliye binasını bile ateşe verdiler. Üç gün içinde on binden fazla insan öldürdüler, öldürülmekten kurtulan genç ve dinamik nesli ise hapishanede çürümeye mahkum ettiler.