ALERJİ VE BAĞIŞIKLIK İLİŞKİSİ
Solunum yolu alerjisi nedir? Bağışıklık ile ilişkili midir?
Alerji, Latince bir kelime olup aşırı duyarlılık reaksiyonlarını anlatmak için kullanılmaktadır. Vücut savunma mekanizması olan bağışıklık sistemi normalde yabancı maddelere bir yanıt verir. Bu yanıtın beklenenden aşırı olması durumunda oluşan belirti ve bulgular alerjik rahatsızlığı oluşturur. Bu durum alerji ve bağışıklık sisteminin birbiriyle olan yakın ilişkisini göstermektedir.
Alerjik reaksiyonlara neden olan maddelere, alerjen denir. Bu maddeler solunum yolu ile alınabildiği gibi, ciltten temas yoluyla ve yiyecek şeklinde ağızdan da alınabilir. Bu maddeler alerjik reaksiyon gelişebilmesi için vücuda daha önceden girmiş olmaları gerekir. Yani vücudun bağışıklık sisteminin bu maddeyle daha önce karşılaşması ve bunlara duyarlı hale gelmesi gerekir.
Günümüzde modern yaşam tarzı sonucu suni maddelerle, gıdalardaki katkı maddeleriyle ve alerjenlerle daha fazla karşılaşılmaktadır. Buda duyarlı insanların antijene daha kolay maruz kalmasına ve alerjik hastalıkların sıklığında artışa neden olmaktadır. Alerjik hastalıkların, özellikle solunum yolu alerjilerinin çoğu bahar aylarında özellikle de ilkbaharda ortaya çıkmaktadır.
Alerjik çocuklar bağışıklık sistemi zayıf olduğu için mi sık hastalanırlar?
Alerjik hastalığı olan kişilerde bağışıklık sistemi, alerjik olmayanlara göre bir miktar değişik çalışır. Bağışıklık sistemlerindeki bu dengesizlik alerjik kişilerde zaman zaman dışarıdan alınan alerjen dediğimiz bazı maddelere aşırı cevap verilirken mikroplara yeterli cevap verilememesi şeklinde karşımıza çıkabilir. Diğer bir deyişle alerjik hastalığı olan kişilerde mikroplarla mücadele edecek olan hücrelerin bir miktar baskılanmış olduğu düşünülmektedir. Bu kişiler özellikle bakteriyel ve viral enfeksiyonlara daha yatkındır. Bu nedenlerle alerjik kişilerde bağışıklığın güçlendirilmesi daha da önemlidir.
Mevsim geçişleri, soğuk havalar ve hava kirliliği Alerjiyi ve bağışıklık sistemini etkiler mi?
Hava ısı değişikliklerini soğuk hava ve hava kirliliği toplumun tüm bireylerini az ya da çok etkiler. Havaların soğuduğu günlerde solunum yolu enfeksiyon hastalıklarının sıklaştığı bilinmektedir. Soğuk havanın üst solunum yolundaki kan dolaşımını azaltarak bu dokulardaki bağışıklığı azalttığı bu nedenle mikropların daha kolayca yerleşerek hastalık oluşturduğu düşünülmektedir.
Dünyada ve ülkemizde plansız büyüyen şehirlerde önemli sorunlarından biri olan hava kirliliği, kış aylarında giderek artmaktadır. Özellikle ısınmak için kullanılan yakıt kalitesi, trafikteki araç sayısı ve sanayi kirliliği ile ilgili olan bu durumun yol açabileceği sağlık problemleri azımsanmayacak kadar büyüktür. Çocuklar, yaşlılar ve herhangi bir nedenle bağışıklık sistemi yetersizliği, alerjik rinit, astım gibi alerjik hastalığı olan kişiler bu problemlerden en çok etkilenmektedir.
Hava kirliliğindeki günlük ani artışlar yanında kirliliğe uzun süreli maruz kalmak sağlıkta ciddi bozulmalara yol açmaktadır. ABD ve Hollanda`da yapılan çalışmalarda hava kirliliği olan bölgelerde yaşayanların ömrünün, kirliliğin olmadığı bölgelerde yaşayanlara göre 1–2 yıl daha kısa olduğu belirtilmektedir.
Tüm bu durumlar karşısında alınacak en iyi önlem bağışıklık sistemimizi zayıflatan ısı değişimleri, soğuk hava ve çevre kirliliğinden kaçınmaya çalışılmalıdır.
Grip, nezle gibi salgınlarında bağışıklığı güçlendirmek
Grip ve nezle yapan virüs denilen mikroplar çok yaygındır ve çok çabuk bulaşır. Özellikle risk gurubunda bulunan kişiler için tehlikelidir. Bebekler, 65 yaşın üzerinde olan kişiler, astım, kronik akciğer hastaları, kalp ve böbrek hastalıkları olanlar ve bağışıklık sistemini zayıflatan ilaç kullanan hastalar risk gurubundadır.
İlk yapılacak şey gripli kişilerden uzak durmak, öksürenlerin ve aksıranların bulunduğu kalabalık yerlere gitmemek ve bulunmamaktır. Bazen mikroplar burun ve boğazımıza ellerimizden bulaştığından, ellerimizi sık sık yıkamak faydalıdır.
Hastalıktan korunmanın yolu vücut direncinin ve bağışıklık sisteminin en iyi durumda olmasıdır. İyi beslenmek, dinlenmek, stresten uzak durmak ve sigara içmemek önemlidir.
Bağışıklık sistemini güçlendiren doğal bağışıklık artırıcılarını özellikle salgın dönemlerinde kullanmak yararlıdır.