ÇÖKEN BOĞAZİÇİ YAZI DİZİSİNDE GÜNLÜK YAŞAM KÜLTÜRÜNÜN YAZINSAL YANSIMASI
Download "ÇÖKEN BOĞAZİÇİ YAZI DİZİSİNDE GÜNLÜK YAŞAM KÜLTÜRÜNÜN YAZINSAL YANSIMASI"
1 Türkbilig, 2013/25: ÇÖKEN BOĞAZİÇİ YAZI DİZİSİNDE GÜNLÜK YAŞAM KÜLTÜRÜNÜN YAZINSAL YANSIMASI G. Gonca GÖKALP ALPASLAN * Özet: 28 Nisan-31 Mayıs 1936 tarihleri arasında Son Posta gazetesinde 23 sayı boyunca süren Çöken Boğaziçi üst başlıklı yazı dizisi, romancı ve gazeteci Suat Derviş in Boğaziçi nin sakinleriyle yaptığı görüşmeleri içermektedir. Bu yazı dizisinde Suat Derviş, Beylerbeyi, Çengelköy, Vaniköy, Rasathane, Kandilli, Göksu, Anadoluhisarı, Rumelihisarı, Paşabahçe, Çubuklu, Yeniköy, İstinye, Tarabya, Beykoz, Arnavutköy ve Bebek semtlerini dolaşmıştır. Orada uzun zamandır yaşayan kişilerle yaptığı görüşmelerde Boğaziçi yaşamının dünkü ve bugünkü durumlarını değerlendirmiştir. Anahtar Kelimeler: Suat Derviş, Çöken Boğaziçi, Son Posta, günlük yaşam kültürü, İstanbul The Literary Reflection of Culture of Daily Life in the Article Series called Çöken Boğaziçi Abstract: The article series continued in between 28th of April to 31st of May 1936 and published during 23 issues of the newspaper called Son Posta cover the conducted interviews of the novelist and journalist Suat Derviş with the people living in the area called Boğaziçi. During these articles Suat Derviş has visited Beylerbeyi, Çengelköy, Vaniköy, Rasathane, Kandilli, Göksu, Anadoluhisarı, Rumelihisarı, Paşabahçe, Çubuklu, Yeniköy, İstinye, Tarabya, Beykoz, Arnavutköy and Bebek districts of İstanbul. During the interviews he had with the people who had been living in those areas for years, a comparison had been drawn between the recent cultural life and the cultural life in the past. Keywords: Suat Derviş, Çöken Boğaziçi, Son Posta, Culture of Daily Life, İstanbul Edebiyatımızda daha çok romancı yönüyle tanınan Suat Derviş in çeşitli gazetelerde yayınlanmış yazıları ve yazı dizileri bulunmaktadır. Büyük çoğunluğu gazete sayfalarında kalmış ve bugüne ulaşamamış yazılarında, Suat Derviş in bir aydın olarak çağına ve çevresine bakışını tespit etmek mümkündür. Ve ne yazık ki Suat Derviş in gazeteci kimliği üzerine pek fazla çalışma bulunmamaktadır. 28 Nisan-31 Mayıs 1936 tarihleri arasında Son Posta gazetesinde 23 sayı boyunca süren Çöken Boğaziçi üst başlıklı yazı dizisi, Suat Derviş in Boğaziçi nin sakinleriyle yaptığı görüşmeleri içermektedir. Yazı dizisinin hemen her bölümü, Boğaziçi ndeki semtlerden birinde uzun zamandır yaşayan halktan insanların görüşlerini yansıtmaktadır. Suat Derviş in eski bir İstanbullu olarak, Boğaziçi ndeki * Doç. Dr., Hacettepe Üniversitesi.2 G. Gonca GÖKALP ALPASLAN durgunluğa üzüldüğü ve geçmiş zamanın güzelliklerini hasretle anmak için bu yazı dizisine başladığı açıkça anlaşılmaktadır görüşmelerden. Gazeteci merakı ve gözlemciliğiyle her kesimden insanla konuşan Suat Derviş, o dönemde Boğaziçi nin ekonomik ve sosyal gerilemesine nesnel bir tavırla yaklaşmaya çalışsa da üzüntü ve heyecanlarını gizleyemez. Çöken Boğaziçi yazı dizisinde yayınlanmış yazıların başlıkları şunlardır: Beylerbeyi, Dünkü ve Bugünkü Çengelköy, Yirmi Haneli Vaniköy, Rasathane de Bir Saat, Harap Kandilli, Göksu da Bir Gezinti, Göksu ve Hisarlar, Anadoluhisarı nda eski bir Hisarlı ile Mülakat, Bizans Kibarlarının Sayfiyesi, Yağmurlu Bir Günde Çubuklu da Ne Gördüm, Paşabahçe Niçin Söndü?, Rumelihisarı, Rumelihisarı ndan Boğaza Bakanlar Ne Görürler?, Emirgân Bu Sene Her Yıldan Daha Tenha, Emirgân Ne İdi Ne Oldu?, İstinye de Tarihi Yalılar Oda Oda Balıkçılara Verilmiş, Yeniköylüler Geçinecek Menba Arıyorlar, Evvela Zehir, Sonraları Şifa Adını Alan Tarabya, Boğaziçi nin Ölmediğini Söyleyen Tek Boğazlı, Eski Boğaziçi nde Yeni Bir Müessese, Sönen Yalnız Boğaziçi Değil, Bütün Şehirdir, Paçasız, Dalyansız ve Kalkansız Beykoz, Arnavutköy ve Bebek, Boğaziçi Niçin Çöküyor?. Çöken Boğaziçi başlığını taşıyan ve yazarın anket olarak adlandırdığı dizide Suat Derviş, Beylerbeyi, Çengelköy, Vaniköy, Rasathane, Kandilli, Göksu, Anadoluhisarı, Rumelihisarı, Paşabahçe, Çubuklu, Yeniköy, İstinye, Tarabya, Beykoz, Arnavutköy ve Bebek semtlerini dolaşmıştır. Orada uzun zamandır yaşayan kişilerle yaptığı görüşmelerde Boğaziçi yaşamının dünkü ve bugünkü durumlarını değerlendirmiştir. Bu görüşmeler kimi kez soru-yanıtlar halinde aktarılmış, kimi kez Suat Derviş in semtin adına, tarihine, özelliklerine dair araştırmaları ve o günkü haline dair gözlemleriyle birleşmiştir. Suat Derviş in yazınsal kurguyla ve estetik dil kullanımıyla görüşmeci, gözlemci, karşılaştırmacı, sorgulayıcı, araştırmacı tavrı bir bütün halindedir yazılarda. Yazı dizisi, yer yer kendi çocukluk ve gençlik anılarından bahseden, bireysel gözlemlerini aktaran, her sınıftan insanla görüşen Suat Derviş in gazeteci kimliğiyle yaptığı gözlem ve tespitler açısından olduğu kadar, onun yazar kimliğinin izlerini taşıması bakımından da değerlidir bugün. Ayrıca yazılar, geçmişin ve 1930 ların yeme-içme alışkanlıkları, eğlence ve gezinti biçimleri gibi günlük yaşam kültürünü yansıtması açısından da ilginçtir. Yazılar sayesinde o günden bugüne değişen toplumsal davranış biçimleri, değişen coğrafya, yiten sanatsal ve kültürel değerleri saptamak mümkündür. Boğaz semtlerini birbirine yürüyerek ya da sandalla geçilen bir çizgide, tek başına veya yakın bir iki arkadaşıyla dolaşan Suat Derviş, bazen aynı günde birkaç yeri gezmiş bazen birkaç yazı boyunca aynı yeri anlatmıştır. Yazarın ilk ve temel gözlemi, Boğaz semtlerinin tenhalığı, bakımsızlığı, doğal güzelliklerini korusalar bile rağbetten düşmüşlüğü ve bunun semt halkında yarattığı rahatsızlıktır. Bu kişisel gözleminden hareket ederek Boğaziçi ni öldüren derdin ne olduğunu öğrenmek (1936d) üzere yola çıkan Suat Derviş, o semtin yerlisi ve eskisi olan kişilerle görüşerek gözlemlerini tanıklarla desteklemiştir. 883 ÇÖKEN BOĞAZİÇİ YAZI DİZİSİNDE GÜNLÜK YAŞAM KÜLTÜRÜNÜN YAZINSAL YANSIMASI Suat Derviş yazı dizisi için toplumun hemen her kesiminden insanla görüşmüştür: Beylerbeyli yaşlı bir hanım, Eski Çengelköylülerden 70 yaşlarında Alâeddin Bey ve Umuru Cezaiye müdürü Bay Şemseddin in oğlu Bay Ali, Vaniköylü bakkal Macit Bey, Rasathanenin 2. Yöneticisi, Kandilli camii müezzini ve Kandilli nin en yaşlısı, 50 yıllık sakini Hafız Osman, doğma büyüme Hisarlı ihtiyar sandalcı, Anadoluhisarı camiinin eski müezzini şimdi manavlık yapan Hafız Osman, Kanlıca nın eskilerinden ve bir zamanlar şehir meclisi yedek azası Bayan Seniha Cenani, Çubuklu da gazino sahibi bir bey, senelik Paşabahçeli kahveci, doğma büyüme Beykozlu genç kahveci, ismini vermek istemeyen bir Arnavutköylü, eskilerden bir Rumelihisarlı, belediye başkâtipliğinden emekli eski Emirgânlı Ömer Bey, İstinye nin eskilerinden pek yaşlı ve pek muhterem bir zat, Yeniköylü bir eczacı, Kireçburunlu bir kahveci, Büyükdere Meyve Enstitüsü nün yetkilisi Cemal Bey ve enstitüden bir kız öğrenci, Büyükdereli emekli tarih öğretmeni bir hanım. Suat Derviş in görüştüğü kişiler, sadece eğitimliler, eski zenginler, yaşlılar değil, kahveciden balıkçıya kadar her tabakadan ve her yaştan kadınlar ve erkeklerdir. Bunların bazılarıyla Suat Derviş in önceden haberleşip belirli bir görüşme günü tespit ettiği anlaşılırsa da, çoğu kişiyle o semte gittiğinde karşılaşmış ve tesadüfi bir çizgide görüşmüştür. Yazar nesnel bir mesafede kalmaya, kişiler arasında herhangi bir sosyal veya kültürel sınıf ayrımı gözetmemeye çalışır ama yaşlılara hürmeti, özellikle eski İstanbul hanımefendilerine ve beyefendilerine hayranlığı hissedilir yazılarda. Bu yazı dizisinde Suat Derviş, romancı kimliğinin de etkisiyle farklı anlatım biçimlerini kullanarak okurunu sıkmadan amacına erişmiştir. Kimi zaman birinci tekil kişi kimi zaman çoğul birinci kişi anlatımıyla, gittiği yeri gözlemleyen bir bakış açısını yansıtmıştır. Gittiği yere dair ilk izlenimlerini, varsa o yerle ilgili kişisel yaşantılarını (çocukluk veya gençlik anılarını), o semtin tarihine dair bazen Bizans a bazen Osmanlıya bazen de 19. yüzyıl sonuna dair bilgiler vererek uzun bir girişten sonra görüştüğü kişilerle soru-yanıtlarını aktarmıştır. Bazen de o kişinin cevabını geniş bir şekilde olduğu gibi vermiş ve kendisi hiç araya girmemiştir. Ama her yazının sonunda mutlaka kişisel izlenimini duygusal ve öznel bir yaklaşımla dile getirmiştir. Yazar kimi kez hevesli ve meraklı kimi kez araştırmacı ve nesnel kimi kez umutsuz ve bezgin kimi kez esprili ve muzip kimi kez de coşkulu ve heyecanlı tavrını okuruna açıkça hissettirmiştir. Yazıların hepsinde Suat Derviş in kaleminin tadı sezilir. Bazen yazıların giriş paragrafında bazen ilerleyen bölümlerinde Suat Derviş in gözlemleriyle anılarını, gerçeklerle imgeleri birbirine geçişli cümlelerle ifade ettiği görülür. Yazar, sadece semtleri değil kişileri, ağaçları, tarihsel yerleri de aynı duyarlıkla betimlemiştir. Bu betimlemeler, Suat Derviş in gazeteci yanına sızan romancı yanının kanıtları gibidir: 894 G. Gonca GÖKALP ALPASLAN Bir cami içi gibi serin ve sakin Beylerbeyindeyim 1, siyah tahtadan küçücük bir evin tertemiz bir odasında oturuyorum. Pencere ve kafes açık dışarıda tatlı bir rüzgâr esiyor İncir ağaçlarının kalın yaprakları birbirine sürtündükçe hafif bir hışırtı çıkıyor. Karşımda beyaz elbiseli beyaz saçlı yaşlı bir kadın var Taze bir filiz gibi yemyeşil gözlerinin kederli bir bakışıla pencereden dışarı bakıyor (Suat Derviş 1936a). Bay Alâeddin iri cüsseli, sıhhatli yüzlü, beyaz sakallı ve zeki bakışlı bir insan. Ömrünün yetmişe yaklaşan senelerini kolaylıkla taşıdığı, omuzlarının hâlâ dimdik duruşundan belli (Suat Derviş 1936b). İskele meydanı tenha Deniz havası epey iştihamızı açmış olacak İşe başlamadan evvel evvelâ yemek yemek istiyoruz. Çok şükür işte sağda bir lokanta var. Bembeyaz örtülü masaları, masaları süsliyen yeşil fesliğen saksılarile sanki davetkâr bişr gülümseme ile bizi içeri çağırıyor (Suat Derviş 1936b). (Vaniköy) Kalın duvarların arkasındaki bahçelerde yarısı yıkılmakta olan ve yarısı yıkılmış köşkleri ve tozlu, kirli camları âmâ gözler gibi görmeden bakan boş yalılarile burası bir istilâ ordusu karşısında tamamile terk edilmiş bir diyara benziyor (Suat Derviş 1936c). (Rasathane) Ne umulmaz bir güzellik. Altın rengi bir öğle güneşi denize vurmuş. Deniz bugün açık filizi renkte görünüyor Karşı sahilin tepelerinde hafif bir sis var. Bir yük vapuru bu yeşil suyun üzerinde kayarak ilerliyor (Suat Derviş 1936ç) (Göksu) Eski büyük bir yalının gölgesi, yemyeşil suyun içinde yıkanıyor. Derenin dar kenarlarındaki sazlar sulara başlarını eğmişleri yeşillikleri yeşilliklerle sanki öpüşüyor. Solda evler, sağda tarlalar var, tarlaların kenarındaki çitlerin üstüne mavi, yeşil, kızıl tüylü kuşlar konup kalkıyor. Soldaki yakının kafesleri sökülüp atılmış, geniş pencerelerinin önünde hülyalı bakışlı genç bir kadın, belki de görmeden bize bakıyor. Daha ilerde bir bahçede yaşlı ve entarili bir adam tamir edilmekte olan ve karaya çekilmiş bir sandalın başında duruyor. İleride dişlerinin bir kısmı çarpılmış ve çoğu çıkmış bir koca karı ağzına benziyen bir mezarlık, bütün mezarlıklarımız gibi ölüme karşı duyduğumuz sonsuz lakaydinin en açık bir ifadesini veriyor. Ve gövdeleri oyulmuş ihtiyar servi ağaçları, insanların el etek çektiği ve semtine uğramadıkları bu mezarların başında nöbet bekliyorlar (Suat Derviş 1936e) Çocukluğumda sık sık Arnavutköyüne giderdim. Orada benim çok sevdiğim bir dayızadem vardı. Genç kızların en sevimlisi ve en yaramazı olan bu ablam sabahları kızkardeşimle beni yanına alır Sahilde gezmeğe çıkarırdı. Akıntıburnuna gider, oradan sultanların sarayı önündeki rıhtımda koşa oynaya ilerler Hidivin yalısının kapısındaki harem ağalarını ve sırmalı cepkenli kavasları mütecessis gözlerle seyrederek Bebeğe giderdik. Fakat 1 Makale boyunca Suat Derviş ten yapılan bütün alıntılarda yazarın yazım ve noktalama tercihlerine sadık kalınmıştır. 905 ÇÖKEN BOĞAZİÇİ YAZI DİZİSİNDE GÜNLÜK YAŞAM KÜLTÜRÜNÜN YAZINSAL YANSIMASI benim bu gezintilerde en sevdiğim şey, denize yaklaşmak, bakışlarımı lacivert dalgaların üstünden bir taş gibi sektire sektire karşı sahildeki Göksu sarayını seyretmekti. Göksu sarayına uzaktan baktığım zaman neden bilmiyorum ben onu süslü bir yüzüğe benzetirdim. Muhayyerülukul bir büyüklükte beyaz taşı, oymalı bir yüzük (Suat Derviş 1936f) Biz iki arkadaş ne kadar zaman birbirimizle konuşmadan kıymetli dantellerle süslenmiş, elektrik rengi ipekten bir kadın çamaşırı gibi göz alıcı olan bu sulara bakıyoruz (Suat Derviş 1936f) Beykoz çayırındayız. İstanbul un en eski ağaçları burada olsa gerek. Oyulmuş gövdesinden birinin içi bir eşek ahırı olan muazzam bir ağacın karşısına geçerek, ahırların en şairanesine malik olan bu talihli hayvana bakıyoruz. Ortalık tamamile sessiz (Suat Derviş 1936i) Bu betimleme cümlelerinde yazarın asıl amacının yazısını süslemek olmadığı açıkça anlaşılmaktadır. Suat Derviş kimi zaman eleştirel ve gerçekçi kimi zaman duygulu ve hüzünlü bir tavırla geçmiş ile şimdi arasında gidip gelmiş, sadece gözleme dayanan kuru araştırma yazıları yazmanın çok ötesine geçmiştir böylece. Üstelik her metinde aynı anlatım stratejilerini de kullanmamıştır Suat Derviş. Merak ve heyecan taşıyan açılış cümleleriyle, sözü sadece karşısındakine bırakan söyleşi cümleleri, hülyalı geçmiş zaman betimlemeleriyle, eleştirel aydın görüşleri iç içe geçmiştir yazılarında. Bu, çoğu kez yazarın gezdiği yere dair bireysel yaşantılarının olup olmamasıyla da bağlantılıdır aslında. Çocukluğunun geçtiği Arnavutköy den izlediği Göksu karşısındaki tavrıyla methini duyup gittiği yerler ya da Boğaziçi çökerken yükselen semtler karşısındaki Suat Derviş in tavrı aynı değildir. Bazen eleştirel ve kötümser olan yazar bazen de Bizim bu Boğaziçi gezintileri hakikaten iştihamızı korkulacak kadar açtı. Ve bana öyle geliyor ki, bu buhran zamanında Boğaziçi nin rağbetten düşüşüne sebep deniz havasının iştihaları bu kadar fazla açması olacak. Herkesin Aman hasta olsak ta iştihamız kapansa diye dua ettikleri bu devirde ben kendi hesabıma Boğaziçi nde oturmağa cesaret edemem galiba! (1936i) diyecek kadar romantik ve esprili bir tavırla yazmıştır. İster esprili ister gerçekçi ve eleştirel olsun Suat Derviş, İstanbul a ve Boğaziçi ne duyduğu hayranlığı ve o sıralardaki halinden üzüntüsünü hemen her yazısında yansıtmıştır. Boğaziçi nin geçmişine dair kişisel bilgileriyle yetinmeyen yazar, çoğu yazısında semtlerin Bizans ve Osmanlı tarihindeki yerine değinmiş, bazı semtlerin adlarının hikâyelerini araştırıp aktarmıştır. Örneğin Çengelköy ün adının Evliya Çelebi nin rivayetine göre İstanbul un fethinde buralarda Kral Yanko ibni Madyan devrinden kalma bir takım çengeller bulun masından geldiğini, Mithat Efendi ye göreyse burada vaktile gemi çapaları yapıldığı, bu çapalardan bazılarına (dört dişli olanlarına) çengel çapa denildiğini ve zamanla çapa kaldırılarak sadece Çengelköy ismini aldığını, bir başka rivayete göreyse bu ismin Fatih Sultan Mehmet tarafından bu sahilde bulunmuş olan bir gemi demirinden geldiği ni anlatmıştır Suat Derviş (1936b). Tarabya semtinin en eski adı Farmakeos un, patrik Atik in ( ) hastalanıp da buraya gelince iyileşmesi üzerine şifayab olan manasına gelen Tarabye olarak değiştiğini ve yaygınlaştığını uzun uzun anlatmış, 916 92 G. Gonca GÖKALP ALPASLAN nitekim İstanbul kibarlarının hastalanınca geldikleri bir mekân olduğunu belirtmiştir (Suat Derviş 1936p). Yazarın görüştüğü kişilerin İstanbul un en eski dönemlerine dair anlattıklarına canlı tanıklar da vardır o dönemde, mesela bin yıllık çınarlar: (Büyükdere) Burada eski ismi Derin dere olan bir dere vardır ki bu derenin bir ismi de Megaryalıların burada Saron namına yapılmış bir mezbahadan dolayı Saron dersidir. İşte burası daima ve daima gayet sevilen bir mesire olmuş. Burada elân görebileceğiniz Yedi kardeşler isminde bir çınar vardır senesinde Godfrver büyon un kumandasındaki ehli salip ordusu bu çınarı ve bu çınarın yanındaki diğer birkaç çınar ağacını da onlar dikmişler. Jüstinyen de burada aya Teodor Dutiron namına bir kilise yaptırmış ve 484 te patrik Tarez tarafından bütün azizelere mahsus olarak burada bir manastır bina ettirilmiş, burada birçok prensler gömülmüş, patrik kendisi de buraya gömülmüştür (Suat Derviş 1936ş). 18. ve 19. yüzyılda Çengelköy, Göksu, Emirgân, Çubuklu gibi semtlerdeki eğlenceleri, sosyal yaşamı o semtin eskilerinin anılarından öğrenmemize aracılık etmiştir Suat Derviş. Bu anılarda fener alayları, kayık sefaları, ramazan eğlenceleri, kahvehane gelenekleri bütün renkleriyle aktarılmaktadır: (Çengelköy) Burada daha fazla eski kibarlar otururlardı. Sadullah Paşaların, Ragıp Paşaların, Cemal Paşaların, daha nice kibarların yalıları vardı ve bu yalıların etrafında da onlardan geçinen, onların adamları olan insanlar yaşarlardı. ( ) Bu yalıların selamlıklarında ve haremlerinde her akşam toplantılar yapılırdı. Fakat bu toplantılar sizin şimdiki toplantılarınıza hiç te benzemezdi. Haremde bayanlar, selâmlıkta erkekler buluşurlardı. Bu ziyaretler yapılırken önünde bir ağa eline bir fener alır, arkadan bütün kafile yürürdü. Fakat fener deyip te geçmeyiniz. Bu fenerler giden ziyaretçinin rütbesini gösterirdi. 3 mumlu feneri rütbei bâlâdan olanların ağası taşırdı. Derken mumlar üçleşir, ikileşir ve nihayet tek kalırdı. Bu suretle rütbelerin daha indiği görünürdü. Kayıklar da her sınıfa göre değişirdi. 15 arşın boyunda üç çifte kayıklar, on bir arşın boyunda da iki çifteleri vardı. Bir çiftelerin boyu da 9,5 arşındı. Üç çifteye vükelâ binerdi. 2 çifteye orta hallı memurlar binerdi. Bir ve iki çifte kayıklar da halkı taşırlardı. İşte buralılar bu kayıklarla dolaşırlar ve şehre inerlerdi. Yalılardaki toplantılar da 306 da padişah tarafından menedildi. Kim bilir neye kuşkulanmıştır. Bundan sonra buranın toplantısı havuzbaşındaki ramazan toplantısı oldu. Ramazan geceleri Havuzbaşı çayırına hasırlar yayılırdı. Teravih namazı kılınırdı. Sonra gene orada tiyatro oynanırdı, canbazlar, orta oyunları, pehlivanlar. Kadınlara mahsus ayrı yerler vardı. Kadınlar bu eğlenceleri kafes arkasından seyrederlerdi. Mesela burada eskiden kahveye filan çıkmak ta büsbütün başka usullere tâbidi. Bir gençler bir de ihtiyarlar için kahvehaneler vardı. Gençler kendilerinden daha yaşlıları sayarlar, onların yanında eğlenemezlerdi. Yaşlılar da gençleri rahat bırakmak için onların kahvesine uğramazdı. Ve köyün eşrafından biri kahvenin önünden geçti mi ihtiyarlar bile kahvelerinden çıkarlar, onu selâmlarlardı (Suat Derviş 1936b). (Göksu) Bu mezarlık Türklerin İstanbul daki ilk mezarlığıdır. İstanbul u fethe gelen ilk padişahla burada çarpışan Türkler buralara gömülmüşler ( )7 ÇÖKEN BOĞAZİÇİ YAZI DİZİSİNDE GÜNLÜK YAŞAM KÜLTÜRÜNÜN YAZINSAL YANSIMASI Bundan daha yirmi beş, otuz sene evveline kadar burası İstanbul un gözbebeği olarak kalmıştı. Her Cuma pazar günü zincir gibi kayıklar birbirinin arkası sıra gelirlerdi. Ama ne kayıklar Sırma örtülerle süslenmiş, yaldızlı kayıklar, bol şalvarlı hilali gömlekli gürbüz kayıkçılar, sonra dantelalı, ipekli şemsiyelerile Türk kadınları, ecnebi sefirler, İstanbul kibarları ve zenginleri hep buralarda görünürlerdi( ). Hele buralarda gece Safaları, büyük yalıların zengin beyleri, paşaları, güzel sesli hanendeleri, iyi iyi sazendeleri toplarlardı. Geceleri bu dereye girilir ve şarkı okunurdu Amma ne seslerdi ( ) Eskiden bir kayığa, kadınla erkek binsin, iki kardeş veya karı koca bile olsalar buna müsaade yoktu. Kadınlar ayrı, erkekler ayrı dolaşırlardı ( ) Eskiden burada kahveleri tiyatrolar vardı. Abdi oynardı, Kel Hasan oynardı. Buraları tıklım tıklım dolardı. Yalnız orası değil, bu derenin üstü de kayıktan görünmezdi. Kel Hasan ın sahneye çıkacağını belli eden davul gürültüsü duyuldu mu yalnız içerdekiler değil, kayıklardaki insanlar da gülmeğe başlarlardı. Hele Hasan ın bir sözü duyuldu mu bu derenin üstü kahkaha ile dalgalanırdı(suat Derviş 1936e). (Emirgân) Eskiden burada Cezayir Bahrisefid kapı kethüdası Firdevsî Şakir Bey vardı. Kendisi 103 yaşında vefat etti. Üdebadan, füzeladan bir zattı. O Cihanın cenneti İstanbul, İstanbul un cenneti Boğaziçi, Boğaziçi nin Emirgân, Emirgân ın da köşe pencerem derdi. Ah o eski Emirgân, ah o eski günler, koruda Güllü Agop oynardı. Seyre giden halkın bir ucu iskelede bir ucu tâ koruda idi (Suat Derviş 1936m). (Çubuklu) Zevkini düşünenler, kayıklarıyla buralara gelerek bülbül dinlermiş Sonradan o bostanın yerinde Rifat paşazade Rauf Paşa ve kardeşleri yalılar yapmışlar. Hele Hidiv in tepedeki köşkü gördünüz mü? Köşk değil orası şatodur Bu şatoyu yaptırmak için Abbas Hilmi Paşa yüz elli bin lira sarfetmiş. Onun her tarafı billur mermer ve camlarla müzeyyendir. Sedlerden çıkılır, bahçeleri parkları bir cennettir (Suat Derviş 1936h). Suat Derviş in aktardığı tarihsel bilgiler, edebiyat ve sanat tarihimizdeki önemli kişilere veya çoktan unutulmuş kişilere dair ilginç hikâyeler de içermektedir; Ahmet Vefik Paşa ya, Çengelköy ün delisi Âtâ Bey e, Vaniköy e adını veren Vani Efendi ye dair söylentiler gibi: Şimdi ileride Sarıca kalesini görünce onun dibindeki bahçeyi, meşhur kütüphaneyi, o kütüphanenin sahibi olan Ahmet Vefik paşayı ve Ahmet Vefik paşanın bir hikâyesini hatırladım Abdülaziz saltanatının başlangıçlarında burada bir saray yaptırmak istemiş ve surların yıkılmasını emretmiş burasını yıkmak için de işçiler yollanılmış. O zaman Vefik paşa bastonunu kaparak işçilerin üstüne yürümüş: -Burası ne padişahın malıdır ne de Osmanlılığın, burası insaniyetin malıdır. Bu tarihi bir yadigârdır, ben buranın bekçisiyim. Diyerek onları oradan savmış ve Hisarı yıkılmaktan kurtarmıştır (Suat Derviş 1936l). Köyümüzün meczupları da vardı. Meselâ Âtâ Bey çok meşhur bir tipti. Üstüne bir elbise giydiremezlerdi. Ona Mısırlı Prenses Fatma kaç defa elbise yaptırdı. Sokakta birine rastgelip o Âtâ Bey ver şu elbiseyi derse üstünden çıkarır, esvabı verir ve kendisi çıplak giderdi. Bir kere ona hırka yaptırdılar, üstüne Âtâ Bey diye ismini yazdılar. O hırkayı da ilk isteyene verdi. Bir de 938 94 G. Gonca GÖKALP ALPASLAN Çengelköyün meşhur tiplerinden Sami Bey vardı. O harbiye nezaretinden mütekaitti. Sabahtan akşama kadar Beylerbeyle Çengelköy arasında gider gelirdi. Birini koluna takardı. Yolda bir başkasına rastgelince kolunu taktığı adamı bırakır ötekini koluna geçirir ve dönerdi. Bu zavallı meczup Rus-Japon muharebesinde Japon generali kılığına girmişti, ben general oldum derdi (Suat Derviş 1936b). (Vaniefendi) Tarih kitaplarına göre Dördüncü Sultan Mehmet zamanında sultanın şeyhi ve bütün şehzadelerin hocası olan çok âlim bir adammış. Onu o devrin veziriâzâmı olan Köprülü Mehmet Paşazade Fazıl Ahmet Paşa Van dan İstanbul a getirmiş. Evvela Yenicami de vaizlik etmiş ( ) Nasıl yapmışsa yapmış, padişahın gözüne girmiş olacak ki ona daha eskiden Papaz Korusu ismi verişen buralarını ihsan etmiş. Eskiden buraları bostancıların imiş( ) Bu Vani Efendi müteassıp bir zatmış. Erbabı tasavvufa ve dervişlere pek ziyade kızarmış. Hele Mevlevilerin en büyük düşmanı imiş ( ) İstanbul daki mevlevihanelerin bir zamanlar kapatılmasına sebep olmuş(suat Derviş 1936c). Bazı yazılarda değişen Boğaziçi nin tarihsel mekânları dünkü ve bugünkü halleriyle betimlenmiştir: Göksu sarayı: Birinci Sultan Mehmet zamanında yapılmış olan ve Üçüncü Selim tarafından büyütülen ve nihayet Sultan Abdülaziz e annesi tarafından yeniden yaptırılmış bulunan bu beyaz ve zarif saray, bir yüzükten çok daha fazla beyaz ve zarif bir saraya benziyor (Suat Derviş 1936f) (İstinye) Şimdi mütarekeden beri o eski devrin hayatından burada hiç eser kalmadı. Muazzam tarihi yalılarımız vardı. Fakat hepsi yavaş yavaş yıkılmağa başladı. Ve hiçbiri de tamir görmüyor. Mesela deli Fuat Paşa nın meşhur yalısında bugün balıkçılar oda oda oturuyorlar. İşte yine büyük üstad Recaizade Ekrem in oturduğu ev de burada. Refika Sultan ın sahil sarayı ki pek yakında belki yıkılır. İşte görüyor musunuz bir de şu beyaz kuleli yalıyı.. Bu yalı Boğaz ın incisi gibidir. Babanzadelerin yalısı Bir de içini görseniz saray gibi bir şey Geniş tavanları kocaman odaları var ve büyün balkonlarında dolayı güneşle bir sanatoryum kadar sıhhi (Suat Derviş 1936o). Tarabye ve Yeniköy siz de bilirsiniz ki edebiyatı cedidecilerin ilk Avrupa ve Avrupa medeniyet hasretlerini giderdikleri bir yerdi. Edebiyatı cedidecilerin birçok yazılarının altındaki imzadan evvel gelen Sümmer Palas Oteli, Kalenderin biraz berisinde Alman sefaretinin parkının yakınındadır. Bir zamanlar İstanbul un kozmopolit muhiti buraya fazla rağbet göstermişlerdir (Suat Derviş 1936p) Suat Derviş in aktardığı bazı bilgiler ise, bu yazı dizisindeki görüşmelerin gerçekleştiği 1936 ya epey yakın tarihlere aittir; Beylerbeyi nde yaşayanların nezaketi, 17 yıl önce Kandilli de çıkan büyük yangın gibi: Beylerbeyi öteden beri çok zenginlerin ve vükelânın yeri değildi. Fakat burası daima ve daima efendiden adam denilen bir tip halkın, yüksek memurların, çelebi insanların yeri idi. Beylerbeyindeki insanlar âlâyiş sevmezlerdi. Beylerbeyinde sakin fakat müreffeh bir hayat yaşanırdı. Hepimiz gül gibiydik. Bütün köyde fakirimiz yoktu Hepimiz hizmetçilerimizden ayrı olarak eve çamaşırcı getirmek için nöbet beklerdik.9 ÇÖKEN BOĞAZİÇİ YAZI DİZİSİNDE GÜNLÜK YAŞAM KÜLTÜRÜNÜN YAZINSAL YANSIMASI Çünkü Beylerbeyinde çamaşırcılık edecek kadar fakir bir tek kadın vardı. O da kendisine gösterilen rağbetten dolayı sıkıntı çekmezdi. ( ) Evvelden burada odun iskeleleri vardı. Dışarıdan buraya köylüler gelir, hamallık ederlerdi. Bu hamallardan her biri bir evin, bir yalının selâmlığında yatardı. Orda misafir edilirdi. ( ) Eskiden Boğaziçine işleyen vapurlardan birinin kaptanı şöyle dermiş: Bütün Boğaz iskeleleri iyi ama şu Kuzguncuğun haşaratı, Beylerbeyin teşrifatı ve Çengelköyün sebzevatı olmasa seferleri pek çabuk yapacağız. Çünkü Kuzguncuğa gelince bir takım çoluk çocuk halkın önüne geçer gürültü patırtı eder, yolcunun geç çıkmasına sebebiyet verirmiş. Çengelköyünde sebzevat küfeleri yüklenmekten vapur gecikirmiş, bizim Beylerbeyine gelince Beylerbeylilerin teşrifat perverliğinden siz önden buyurunuz, aman siz önden buyurunuz diye nezaket yapmalarından vapur iskelede gecikirmiş (Suat Derviş 1936a). (Paşabahçe) Benim gençliğimde Cuma ve Pazar günleri burada iğne atılsa yere düşmiyecek kadar kalabalık olurdu. Sazlar çalar, orta oyunları oynar ve sünnet düğünleri hep burada yapılırdı. Kadın ve erkek o zaman beraber gezmezdi. Kadınlara bu çayırın bir tarafı kafesle ayrılmıştı. Onlar oradan seyrederlerdi. Herkeste gezmek için hem keyif hem para vardı. Şimdi neden bilmiyorum insanlarda ne keyif var ne de para (Suat Derviş 1936ı) (Kandilli) Eskiden buralara yine Türkler gelmezdi. En fazla buralarda ecnebiler otururlardı. Konsoloslar ve sefirlerin yukarlarda köşkleri, tenis yerleri vardı. Aşağılarda yalılarda eski devrin paşaları vardı ve Şehzade Yusuf İzzeddin Efendi de buraya ara sıra gelirdi. Mesela Abdürrezzak la Kel Hasan Küçüksu da oyunlar verirler. Ve oraları tıklım tıklım dolardı. Bundan 17 sene evvel müthiş bir yangın bu sahilin şeklini tamamile değiştirdi. Harpten sonra da yerli zengin Hiristiyan aileleri buralardan gittiler, ecnebilerin de buraya rağbeti kalmadı. Burası yavaş yavaş tamamile söndü (Suat Derviş 1936d). Suat Derviş, yazı dizisi için Boğaziçi nde gezerken karşılaştığı çok yeni ve heyecan verici iki kurumdan da bahsetmiştir: Rasathane ve Büyükdere Meyve Müessesesi. Nerdeyse terk edilmiş bir tepede kurulu olan Rasathane deki sismograflar ve diğer teknik donanım karşısında hayranlık duyan Suat Derviş, buranın tarihine de değinmiştir: 1911 senesinde. Rasathanenin bânisi Bay Fatin dir. İstanbul da Beyoğlu nda bir apartımanda kurulmuştu. Müdürü Salih Zeki ydi. Fakat Hareket Ordusu İstanbul a girdiği zaman burası kısmen harap oldu. Emrullah Efendinin maarif nazırlığı zamanında Bay Fatin e İstanbul un rasathane kurulmağa en münasip olan bir noktasını intihap etmesi söylendi. O da ilmî tetkiklerden sonra burasını, yani Kandilli tepesini intihap etti. Bu gördüğünüz kule eskidenberi orada mevcuttu. Yangın kulesi olarak kullanılırdı. Ve yangın olunca oradan top atarlardı. O zamanlarda askerî idare elinde bulunuyordu. Bunun için Mahmut Şevket Paşaya istida ile müracaat edildi. O da bu yerlerin rasathaneye terkedilmesine emir verdi. Buraya hemen bir istasyon kuruldu de de bir teleskop ısmarlandı. Fakat teleskop çok geç gelebildi de. Fakat bilhassa cumhuriyet idaresi başladıktan sonra buraya lâzım gelen ehemmiyet verildi. 9510 G. Gonca GÖKALP ALPASLAN Yeni tesisata göre yeni binalar yapıldı, son sistem malzeme ve alât getirildi ve hakikaten rasathanemizin bir fen müessesesi olması için elden geldiği kadar gayret edildi (Suat Derviş 1936ç). Suat Derviş, başka bir günkü gezisi sırasında tesadüfen görüp heyecanla arabadan inip ziyaret ettiği Büyükdere Meyve Müessesesi ni uzun uzadıya anlatmıştır. Köylülere doğru tarım yöntemlerini öğretmeyi, halkı meyve ağacı yetiştirme konusunda bilinçlendirmeyi, işini iyi yapan bahçıvanlar yetiştirmeyi amaçlayan Büyükdere Meyve Müessesesi nde kız ve erkek öğrenciler yatılı yetiştirilmekte, son bilimsel gelişmelere uygun eğitim verilmektedir. Enstitünün yöneticilerinden biri kurumun amaçlarını şöyle açıklamıştır: Dört seneden beri açılan enstitümüzün gayesi, memleketin köylü çocuklarına fenni meyvacılık öğretmektir. Bunun için buraya tercihan köylü çocukları alıyoruz. Bunlar toprakta çalışıyorlar. Budama, aşı, meyva toplama, meyva kurutma ve ambalâj öğreniyorlar İstediğimiz şey de bu gençlerin bu müfit ve pratik bilgiyi öğrendikten sonra köylerine dönmeleri ve burada öğrendiklerini orada tatbik ederek hem başka köylüleri tenvir etmeleri hem de kendi bilgileri sayesinde memlekette meyvacılığı inkişaf ettirmeleri (Suat Derviş 1936s). Yazının son cümlelerinde Suat Derviş, ülkenin gelişmesi için bu ve benzeri kurumların ne kadar önemli olduğuna değinmiştir: Hakikaten çok güzel ve memleket için çok faydalı bir müessese. Bizim istediğimiz yalnız Boğaziçinin değil, memleketin dört bucağının memleket halkına, memleket çocuklarına müfit olmak gayesile imar edilmesidir. Bunu yapmağı düşünmüş, bunu başarmış olanlar ve bunu bu kadar güzel idare edenler, hakikaten büyük takdirlere lâyıktırlar (1936s) larda son derece yeni, modern ve bilimsel olan bu iki kurumdan Rasathane, bugün hâlâ varlığını sürdürmektedir. Suat Derviş in Boğaz semtlerinin o günkü hallerine dair diğer gözlemleri de bugün bizim için son derece değerli ve etkileyicidir; örneğin Paşabahçe cam fabrikasının Beykoz a getirdiği canlılık, o günlerin yükselen semtlerinden biri olan Bebek in şıklığı, yoğunlukla sefarethanelerin ve otellerin bulunduğu Tarabya nın seçkinliği, Kireçburnu nda sosyal yaşamın hareketliliği: (Paşabahçe) Bu tarafta fabrika var, fabrika olunca iş, iş olunca işçi, işçi olunca kalabalık, kalabalık olunca da alış veriş oluyor Buradaki esnaf da, ev sahipleri de Boğazın diğer tarafından daha memnundurlar (Suat Derviş 1936ı). Paçası, dalyanı ve kalkanı ile meşhur olan Beykoz iskelesine yanaştığımız zaman vapurdan Beykoz a çıkmak için geniş tablaları kalkan balıkları ile dolu balıkçıların bizden evvel iskeleye çıkmasını bekledik dersem belki bana inanmazsınız. Fakat vaziyet öyledir. Yalnız bu değil, Beykoz un meşhur paçasını yemek için de bir paçacı bulamadığımızı ilave etmek mecburiyetindeyim. Beykoz iskelesinin karşısındaki bütün lokantalarda beyhude paça aradık ve bulamadık ve bulamayınca talihimize küserek beyin yedik. ( ) 9611 ÇÖKEN BOĞAZİÇİ YAZI DİZİSİNDE GÜNLÜK YAŞAM KÜLTÜRÜNÜN YAZINSAL YANSIMASI Beykoz civarındaki köyler ve şu taraftaki fakir mahalleler herhalde eskiden çok kalabalıktır. Diğer taraftan Paşabahçe fabrikaları da burada hayatı pek ilerletmiştir. Şişede çalışan amelelerin çoğu bu iki köyde yaşıyorlar. Bu suretle ne de olsa burada esnafın da yüzü gülüyor. Beykoz Boğazın en kalabalık yerlerinden biridir (Suat Derviş 1936i). Boğazın şimdi en modern yeri Bebek tir. Tramvayla gidip gelmek gibi bir kolaylık olduğu için yaz günleri en kalabalık olan mesirelerden biri de Bebek bahçesi, gazinolar da Arnavutköyü ndeki Akıntı Burnu ndaki gazinolardır ( ) Bebeğe dökülen para ziyan olmadı. Bebek şimdi İstanbul un en muteber semtlerinden birdir. Ve apartımanlar yaz kış boş kalmamaktadır(suat Derviş 1936j). (Emirgân) Burası üç mahalleden ibarettir. Reşitpaşa, Boyacıköy, Emirgân. Nüfusumuz son tahririnüfusta 2381 çıktı. Üç camiimiz, üç mektebimiz vardır. Lokantamız yok, bir kahvemiz var. Mekteplerimizin biri Türk ilk mektebi, biri Rum ilk mektebi, bir de orta mektep. Köyümüzün suyu pek boldur. Tam yirmi iki çeşmemiz vardır. Ve Kanlıkavak suyu da işte gözünüzün önünde (Suat Derviş 1936m). (Tarabya) Esasen uzun bir zaman da buraları İstanbul kibarlarının hastalanınca geldikleri bir mahal olmuştu. Bugün Tarabye İstanbul un yazlık en güzel otellerinin, en şık yalılarının ecnebi sefarethanelerine ait binaların olduğu yerdir (Suat Derviş 1936p). (Kireçburnu) Burası bir balıkçı köyüdür. Asıl köylülerin çoğu balıkçı veya rençberdir. Fakat yazları çok kalabalık oluyor. Kiraya verilen otuz evin her birinin odaları ayrı ayrı tutuluyor. Umumi harpten evvel bütün dünya olduğu gibi burası da iyi idi. Bolluk vardı. Fakat umumi harpten sonra çok geriledi. Boğazın her tarafı gibi. Fakat caddeler ve gezme yolları, piyasa yerleri muntazam yapıldıktan sonra ve otobüs te işlemeğe başlayınca burası çok kalabalık olmağa başladı. Burası Tarabya ve Büyükdere filan gibi pahalı değildir. Onun için kalabalık oluyor (Suat Derviş 1936r). Yazılarında semtlerin geçmiş halleriyle bugününü sürekli karşılaştıran Suat Derviş için ne yazık ki sonuç genellikle olumsuzdur. Rasathane ve Büyükdere Meyve Müessesesi gibi yeni ve bilimsel kuruluşlar söz konusu olduğunda heyecanlanan yazar, Boğaziçi nin bugünkü halinden umutsuzdur aslında. Bunu bazen o kadar açıkça ifade eder ki, okur da umutsuzluğa kapılabilir: Boğaziçi ölüyor da İstanbul şehrinin içi ölmüyor mu?( ) Divanyolu nun saat yedi buçuktaki tenhalığı, Cihangir deki karanlık ve kaldırımsız sokakların izbeliği, dönüşte saat on ikide Beyoğlu caddesinin kimsesizliği (Suat Derviş 1936ş). Boğaz semtlerinin tenhalaşması, eski güzelliklerinin unutulması ve hırpalanması, dünyayı sarsan ekonomik krizin etkileriyle hayatın pahalanması, herkesin yoksullaşması ve Boğaz halkının da buhrandan payını alması, bütün bunların Boğazın itibarını düşürmesi, kültürün bozulması, yalıların el değiştirmesi, Bebek gibi yeni yükselen değerler karşısında Boğaz semtlerinin itibardan düşmesi, hemen hemen yazarın görüştüğü herkesin dillendirdiği ortak sorunlar, dertlerdir. O yıllarda dünyanın ve ülkenin içinde bulunduğu ekonomik buhran, eski yalı kültürünü sürdürebilecek ekonomik güce sahip kimseleri ve onların çevresinde süren sosyal daireleri derinden etkilemiş, Boğaz daki yalılar bir bir satılmış, oda oda kiralanmış ya da yıkıcıya verilmiş, 9712 G. Gonca GÖKALP ALPASLAN zenginler başka semtlere taşınmıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren merkezin Ankara ya kayması da İstanbul da yaşayan üst sınıfın Boğaz dan uzaklaşma nedenlerinden biri olmuştur. Bunlara ulaşım sorunları, vapurların pahalılığı ve düzensizliği, tramvayın olmaması, yolların bozuk, eksik ve tehlikeli olması, susuzluk, elektriksizlik, okulsuzluk, kiraların yüksekliği, rağbetsizlik, modası geçmişlik, bakımsızlık eklenmiş, dolayısıyla Boğaz da yaşamak güçleşmiştir. Yazı dizisinin daha ilk bölümlerinden birinde Rasathane yi tanımak ve tanıtmak için Vaniköy ün ıssız tepelerine çıkan Suat Derviş, oradan şehri fotoğraflarken Türk toplumuna yönelik eleştirel bir değerlendirmede bulunmuştur: Napoli şehrinin bir manzarasını gösteren kartpostallar vardır. Bunlar bir fıstık ağacının dalları arasından Vezüvü gösterir. Ve Napoli şehrinin bu fıstık ağacı pek meşhurdur. Orada kahve vardır. Bütün seyyahları oraya götürür. Seyahat acentalarında duvarlara asılan turist celbine mahsus propaganda afişlerinde gene bu fıstığın mevcut olduğunu biliriz de Boğaziçinin her bir ağacı diğerinden güzel korularını ve Napoli deki fıstık ağacile boy ölçüşmeğe tenezzül etmiyecek gibi levent fıstık ağaçlarını tanımayız. Beyazıtta yerlerde dolaşan sayısız güvercinlerden haberimiz yok ta Venedikte seyyahların güvercinlere yem dağıtırken aldıkları binlerce resmi seyretmişizdir. Daha biz kendi kendimize şehrimizin güzelliklerini öğrenememişiz. Şehrimizi bir turist şehri yapmak bize ne uzak (Suat Derviş 1936ç). Halktan insanların tespitlerini aktardıktan sonra kendi yorumlarını da ekleyen Suat Derviş in değerlendirmeleri, son derece gerçekçi ve eleştireldir: Boğazın katilleri bizleriz. Güzelden anlamayan, güzel görmeğe karşı içinde hiçbir istek olmayan bütün İstanbullular Doğma büyüme İstanbulluyum, baksanıza daha hayatımda birinci defa olarak İstanbul un en güzel göründüğü bu noktaya çıkabildim. Bu noktadan şu denizi, yeşil ve kırmızı oya gibi ince çizgili karşı sahilleri büyük martılar gibi suyun üstünde gidip gelen bu yelkenlileri bu noktadan görmek için insan dünyanın tâ öbür ucundan kalkıp buraya gelir ve bu zahmeti ziyan olmuş sayılmaz (Suat Derviş 1936l). Biz Boğaziçi nde hepsi birer sefahathaneye benzeyen muazzam saraylar görmek isteyen bir neslin çocukları değiliz. Biz Boğazın sahillerini süsleyen sahil sarayların ihyasını değil, buralarda küçük, temiz, mütevazı evlerin çoğalmasını istiyoruz. İçinde bir pazar günü gezdiğimiz şu parkı, bütün hayfa çalışan İstanbul hemşerilerinin doldurmasını istiyoruz. İstediğimiz şey Boğaz da sefahat âlemlerinin ihyası değildir. Memlekette çalışan sınıfların refahının artması ve şehrin güzel yerlerinden onların istifade etmesidir. Halbuki geçirdiğimiz bunca inkılaplardan sonra ve dünya üstünde böyle muazzam bir kriz hüküm sürerken umumi refahın gelmesini bir parça sabırla beklememiz icap ediyor (Suat Derviş 1936n). Bana öyle geliyor ki, Boğaz dan para alabilmek için evvelâ Boğaz a birçok para harcetmek icap etmektedir (Suat Derviş 1936p). Suat Derviş, semt semt Boğaziçi ni gezip hayranlık ve hüzünle tespitlerde bulunurken geleceğe dair çözüm önerileri getirmekten de geri kalmamıştır. Nasıl 9813 ÇÖKEN BOĞAZİÇİ YAZI DİZİSİNDE GÜNLÜK YAŞAM KÜLTÜRÜNÜN YAZINSAL YANSIMASI semtin geçmişini ve şimdiki halini öğrenip aktarmakta halktan kişilere başvurduysa, onlara Boğaziçi ni eski günlerine döndürmek için ne gibi önerilerde bulunabileceklerini de sormuştur. Kimi öneriler karşısında temkinli hatta umutsuzsa da, sorunlarla öneriler arasında mantıksal bir bağ kurmaya çalışmıştır Suat Derviş. Bazıları sadece o semte özgü bazılarıysa genel olarak Boğaziçi ne ve İstanbul a dair önerilerdir bunlar: Şirket vapurlarının sıklaşması, düzenli ve ucuz olması, erzakın İstanbul un her yeriyle aynı fiyata satılmasının sağlanması, Göksu nun bakımsızlığının giderilmesi, yolların yapılması, derenin temizlenmesi, Boğaz ın yeniden moda olmasının sağlanması ve bu sayede büyük ailelerin yazı geçirmek üzere gelmesi, yeni yaşam koşullarına uygun, konforlu ve modern evler yapılması, Boğaziçi nde yeni iş olanaklarının yaratılması, fabrika vs. sayesinde Boğaz ın şehrin faaliyet merkezlerinden biri haline getirilmesi gibi. Yazar biraz fedakârlık ve sabırla, iyi bir tanıtım ve sermayeyle Boğaziçi nin eski görkemli günlerine dönebileceğini de düşünmektedir: Sermaye dökülmedikçe Boğaz bir şeye benzemez. Eğer Boğaz a para dökülür de güzel otelleri iyi eğlence yerleri falan yapılır ve seyyah celbi için buna da iyi bir propaganda ilave olunursa Boğaz on senede kendisine harcedilen parayı geri verir (Suat Derviş 1936h). Suat Derviş, güzelliği ve tarihiyle dünyanın eşsiz güzelliklerinden biri olan Boğaz ın turistik tanıtımının yeterince yapılmamasından dolayı üzgündür. Yazı dizisinin son bölümü 31 Mayıs 1936 da Boğaziçi Niçin Çöküyor?: Bir Anketten Çıkan Neticeler başlığıyla yayınlanan yazıdır. Kimi yazılarda eğlenceli kimilerinde tartışmacı kimilerinde hayalci kimilerinde gerçekçi bir tavırda olan Suat Derviş, bu son yazıda sorunu açık bir şekilde ortaya koymuş, bütüncül bir yoruma varmış, somut ve gerçekçi değerlendirmelerde bulunmuştur: Boğaziçi çöküyor. Bunu gözlerimle gördüm. Temelleri yosun tutmuş yalılar teker teker, hayır, çifter çifter, hattâ beşer onar yıkılıyor. Dünyanın en güzel yerlerinden biri olan Boğaza sıcak yaz günleri meltemlerin en serin ve en tatlısı esen Boğaz, güneşten kavrulan Suadiyeler, güneş batıncaya kadar sokaklarında dolaşılmıyan Adalar tercih ediliyor( ) İstanbulun her tarafında her boş kalmış bir avuç toprak üstünde apartımanlar, evler kuruluyor da Boğazın hiçbir köyünde bir kuruculuk faaliyeti görülmüyor? Acaba buna sebep nedir?.. (Suat Derviş 1936t) Yazar, bu soruya yanıtları da açıkça kendisi vermiştir: Sebep vapurların pahalılığı veya azlığı değildir. Sebep, yalı yaşamının gerektirdiği sosyal ve ekonomik güce sahip kimsenin kalmaması, bu zenginlikteki kişilerinse Taksim deki küçük fakat pratik, konforlu ve daha ekonomik apartman dairelerine yerleşmeleri, dolayısıyla kent merkezinin de artık Taksim civarına kaymış olmasıdır. Öte yandan ulaşım olanaklarının sıklığı ve rahatlığı nedeniyle halk yazı Boğaz da geçirmek yerine Suadiye gibi yeni semtlere rağbet etmektedir. Suat Derviş, bu durum karşısında hemen önerisini de getirmiştir: Boğaz a yeni, küçük ve modern evler yaparak orayı yaz-kış oturulabilecek bir şehir parçasına dönüştürmek, merkezle bağlantı sorunlarını ortadan kaldırmak, hastane, yol, tramvay gereksinimlerini karşılamak, böylece şehrin bir tarafı geliştirilirken diğer tarafını tenhalığa ve bakımsızlığa terk etmemek. Dizi boyunca her yazıda farklı bir anlatım tonu 9914 100 G. Gonca GÖKALP ALPASLAN yakalayan ve bu sayede gezdiği yerlerin doğasını, insanını, tarihini, ruhunu yansıtan Suat Derviş, son yazıda tam bir gazetecidir; gerçekçi, eleştirel, nesneldir. Yazarın tespitlerinden anlaşılıyor ki, İstanbul da yükselen apartmanlar 1930 lardan başlayan bir yapı sorunudur. Suat Derviş in gözlemlediği haliyle o yıllarda ciddi bir gerileme içinde olan Boğaziçi, bugün İstanbul un en gözde ve en seçkin bölgelerinden biridir. Bunu ilk bakışta bir ilerleme gibi düşünmek mümkündür elbette. Ancak özel olarak Boğaziçi nde genel olarak İstanbul da son iki yüzyılda yaşanan büyük kentsel dönüşümlerin ve nüfus artışının neden olduğu kültürel çöküşün önüne geçilebildiğini söylemek zordur. Suat Derviş in kaybından hüzün duyduğu güzelliklerden 1936 ya nasıl bir şey kalmamışsa, onun anlattığı ve fotoğrafladığı 1936 daki Boğaziçi nden de bugüne pek bir şey kalmamıştır ne yazık ki. Suat Derviş in belirli bir tarihsel arka planla ve belirli bir sorun çerçevesinde kaleme aldığı Çöken Boğaziçi yazı dizisi, mekân ile toplumsal ve kültürel bellek arasındaki ilişki açısından bu nedenle önemli ve değerlidir. Paul Connerton, Modernite Nasıl Unutturur adlı kitabında unutkanlığın dünyanın üzerine her şeyi kaplayan bir örtü gibi indiğini, modernitenin kendine özgü kimi yapısal unutkanlık biçimleri olduğunu, mahallin kültürel bellek taşıyıcısı olarak etkisininse mekânların kodlama gücüne bağlı olduğunu söyler (2012: 12, 41). Kültürel belleğin aktarılışında çağdaş kültürün üretilmiş mekânlarının etkisi üzerine düşünen yazar, bu mekânların moderniteye has bir kültürel amnezi yarattığını öne sürerek, kültürel unutkanlık durumunun nasıl ortaya çıktığını anlayabilmemiz için çağdaş insan yerleşiminin birbirine kati surette bağlı üç özelliğini belirler: İnsan yerleşiminin çapı, hızın üretilişi ve kurulu bir çevrenin belirli aralıklarla kasti olarak yıkılması. Kentlerin büyüklüğünün yüzyıllar içinde muazzam bir değişime uğramasının kentlerin algılanabilirliğini imkânsızlaştırdığını; bu genişleme ve sanayileşmeye koşut olarak 19. yüzyılda yürümenin yerini mekanik hareketin aldığını; tren, vapur, otomobil, uçak gibi araçların getirdiği hızın kentleri ve mekânları algılama biçimimizi değiştirdiğini, trafik yoğunluğunun, araba çokluğunun şehrin insanlarının sosyal yapısını zedelediğini, şehrin dokusunu böldüğünü, insanların yaya olarak gezebildikleri ve binaları okuyabildikleri şehir yapısının yok olduğunu belirtir. Connerton a göre hız üretimi, kurulu bir çevrenin belirli aralıklarla kasti olarak yıkılmasıyla birleşerek mahallelerin, sokakların, meydanların yani yapı taşlarının parçalanmasına, şehrin bütünlüğünün parçalanmasına neden olur ve bu parçalanma insanı hedefler; kamusal alanların aşınması, etrafımızdaki nesnelerin hızla tüketilmesi, kültürel bellekte silinmelere yol açar(2012: 99). Connerton, mekânsal ve dolayısıyla kültürel unutuşların yarattığı derin bir soruna da dikkat çeker: İnsan yerleşimlerinin mekânsal düzenlemesini, sınırlarını, girişlerini, çıkışlarını ve yollarını bilişsel olarak unuturken bazı kişisel anılarımız ve alışkanlıklarımızı da unutuşumuz! Modernitenin koşullarını ve ürettiği kendine özgü mekânları göz önünde bulundurduğumuzda, bir dizi bilişsel anının yanı sıra, birbirinin içine geçerek daha etkili anlam tabakaları meydana getiren kişisel anılar ile alışkanlıkların oluşturduğu güçlü bir birleşimin de kaybolduğunu görürüz (Connerton 2012: 135).15 ÇÖKEN BOĞAZİÇİ YAZI DİZİSİNDE GÜNLÜK YAŞAM KÜLTÜRÜNÜN YAZINSAL YANSIMASI Suat Derviş in Çöken Boğaziçi yazı dizisi, Connerton un görüşleri doğrultusunda okunduğunda İstanbul un ve Türkiye nin sadece 1936 da değil, Bizans tan bu yana tarihini izleyerek nasıl değiştiğimizi, neleri yitirdiğimizi belirlemek mümkündür. Suat Derviş in yazı dizisinden 77 yıl sonra, buna bir de son 77 yıldaki kayıplarımız ekleniyor tabii. Ahmet Vefik Paşa nın Burası insanlığın malıdır diye elinde bastonuyla padişahın adamlarını bile kovalayarak koruduğu Rumelihisarı ndaki kütüphanenin yerinde şimdi ne var bilmediğimiz gibi, Büyükdere Meyve Müessesesi nin akıbetini de bilmiyoruz. Demek ki mekânlarla birlikte kültürel belleğimizi de yitiriyoruz. Üstelik geçmişi bilmediğimiz için neyi yitirdiğimizin de farkına varmamız imkânsızlaşıyor. Salt bu nedenle bile, Suat Derviş gibi gününü yazınsal ve teknik olarak fotoğraflayan gazeteci yazarların gözlemleri ayrı bir önem ve değer kazanıyor. Bu yazı dizisinde Suat Derviş, kendinden önceki neslin bilgisini aktararak bilinçli bir kültürel köprü oluşturmuştur. Yazarın halkın her kesiminden insanla görüşmesi, toplumların sözlü belleğinin kayda geçirilmesine de bir örnek kabul edilebilir. Öte yandan Suat Derviş, bu gözlem ve tespitleri çok da nesnel bir tavırla yazıya geçirmediğine göre, bizim için değerli bir başka bilgi daha ortaya çıkmaktadır: Suat Derviş in, yani doğma büyüme İstanbullu aydın bir gazetecinin 1930 lar İstanbul una dair gözlem ve yaşantıları. Dolayısıyla bu ve benzeri yazı dizileri, kendilerinden önceki dönemlere olduğu kadar kendi dönemlerine de ışık tutmakta ve yitirdiğimiz kültürel değerleri belirleyebilmemize kaynak oluşturmaktadır. Kaynakça CONNERTON, Paul (2012), Modernite Nasıl Unutturur? (Çeviren: Kübra Kelebekoğlu), İstanbul: Sel Yayınları. SUAT DERVİŞ (1936a), Çöken Boğaziçi 1: Beylerbeyi, Son Posta, 28 Nisan: (1936b), Çöken Boğaziçi 2: Dünkü ve Bugünkü Çengelköy, Son Posta, 29 Nisan: (1936c), Çöken Boğaziçi 3: Yirmi Haneli Vaniköy, Son Posta, 30 Nisan: (1936ç), Çöken Boğaziçi 4: Rasathane, Son Posta, 1 Mayıs: (1936d), Çöken Boğaziçi 5: Harap Kandilli, Son Posta, 2 Mayıs: (1936e), Çöken Boğaziçi 6: Göksu da Bir Gezinti, Son Posta, 3 Mayıs: (1936f), Çöken Boğaziçi 7: Göksu ve Hisarlar, Son Posta, 4 Mayıs: (1936g), Çöken Boğaziçi 8: Anadoluhisarında Eski Bir Hisarlı ile Mülakat, Son Posta, 5 Mayıs: (1936ğ), Çöken Boğaziçi 9: Bizans Kibarlarının Sayfiyesi: Kanlıca, Son Posta, 6 Mayıs: (1936h), Çöken Boğaziçi 10: Yağmurlu Bir Günde Çubuklu da Neler Gördüm?, Son Posta, 7 Mayıs: (1936ı), Çöken Boğaziçi 11: Paşabahçe Niçin Söndü?, Son Posta, 8 Mayıs: (1936i), Çöken Boğaziçi 12: Paçasız, Dalyansız ve Kalkansız Beykoz, Son Posta, 9 Mayıs: (1936j), Çöken Boğaziçi 13: Arnavutköy ve Bebek, Son Posta, 10 Mayıs: (1936k), Çöken Boğaziçi 14: Rumelihisarı, Son Posta, 11 Mayıs: (1936l), Çöken Boğaziçi 15: Rumelihisarı ndan Boğaza Bakanlar Neler Görürler?, Son Posta, 12 Mayıs:16 G. Gonca GÖKALP ALPASLAN ---- (1936m), Çöken Boğaziçi 16: Emirgân Bu Sene Her Yıldan Daha Tenha, Son Posta, 13 Mayıs: (1936n), Çöken Boğaziçi 17: Emirgân Ne İdi, Ne Oldu?, Son Posta, 15 Mayıs: (1936o), Çöken Boğaziçi 18: İstinye de Tarihî Yalılar Oda Oda Balıkçılara Verilmiş!, Son Posta, 17 Mayıs: (1936ö), Çöken Boğaziçi 19: Yeniköylüler Geçinecek Menba Arıyorlar, Son Posta, 18 Mayıs:? ---- (1936p), Çöken Boğaziçi 20: Evvelâ Zehir Sonraları Şifa Adını Alan Tarabya, Son Posta, 19 Mayıs: (1936r), Çöken Boğaziçi 21: Boğaziçi nin Ölmediğini Söyleyen Tek Boğazlı, Son Posta, 21 Mayıs: (1936s), Çöken Boğaziçi 22: Eski Boğaziçi nde Yeni Bir Müessese: Büyükdere Meyve Enstitüsü, Son Posta, 22 Mayıs: (1936ş), Çöken Boğaziçi 23: Çöken Yalnız Boğaziçi Değil, Bütün Şehirdir, Son Posta, 23 Mayıs: (1936t), Boğaziçi Niçin Çöküyor?: Bir Anketten Çıkan Neticeler, Son Posta, 31 Mayıs: 6, Daha göster
O sabah minik kuşların sesleriyle uyandı Melek. Yatağından kalktı ve pencereden dışarıya baktı. Hava çok güzeldi. Güneşin ışıkları Melek e sevinç katıyordu. Bulutlar gülümsüyor ve günaydın diyordu. Melek Detaylı Sultanahmet - Beşiktaş
KÜLTÜR A.Ş.'DEN BÜYÜK HİZMET II. ABDÜLHAMİD Kültür A.Ş. Sultan II. Abdülhamid'in fotoğraf arşivinden hiçbir yerde görmediğiniz fotoğraflar yayınladı. Fotoğraf merakıyla bilinen Sultan II. Abdülhamid dünyanın Detaylı Yaşam. Kandilli si. Hayalinizdeki. Yatırımın. Yaşamın ve
Hayalinizdeki Yaşamın ve Hep hayalini kurduğunuz o ev artık gerçek oluyor. Şehrin merkezinde, her yere yakın, bir o kadar da şehrin gürültüsünden uzakta, doğayla iç içe, sakin ve konforlu bir yaşam Yatırımın Detaylı A1 DÜZEYİ B KİTAPÇIĞI NOT ADI SOYADI: OKUL NO:
otuzsekizinci ders oluyor gezi genellikle hoş geldin mevsim hoş bulduk ilkbahar gecikti ilkbahar mevsiminde geciktin soğuk geciktim kış geciktiniz kış mevsiminde uç, sınır, son, limit bulunuyor/bulunur Detaylı 2. İstanbul Boğazı 31 kilometre uzunluğundadır. 3. İstanbul Boğazı Asya ve Avrupa yı birbirinden ayırır. 4. İstanbul Boğazını turistler çok severler.
İstanbul Boğazı İstanbul Boğazı Karadeniz ve Marmara Denizi ni birbirine bağlar. Asya ve Avrupa kıtalarını birbirinden ayırır. İstanbul u da ikiye böler. Uzunluğu 31 kilometredir. Genişliği ise 700 metre Detaylı ESERLERLE BAŞ BAŞA KALMAK. Hayalinizde yarattığınız bir yerin sadece hayal olmadığının farkına vardığınız bir an
Ece Şenses 21001982 ESERLERLE BAŞ BAŞA KALMAK Hayalinizde yarattığınız bir yerin sadece hayal olmadığının farkına vardığınız bir an oldu mu hiç? Louvre müzesi benim için tam olarak böyle oldu. Sadece benim Detaylı Hazırlayan: Saide Nur Dikmen
Yayın no: 169 VEFA VE CÖMERTLİK ÖYKÜLERİ Genel yayın yönetmeni: Ergün Ür İç düzen: Durmuş Yalman Kapak: Zafer Yayınları İsbn: 978 605 5523 15 2 Sertifika no: 14452 Uğurböceği Yayınları, Zafer Yayın Grubu Detaylı Ev ve apartmana dair / H.Cahit YALÇIN
"Biz apartmanlara yabancıyız. Bir ailenin hayatında ev ocak en esaslı bir unsurdur. Bir odanın kapısını açtığım zaman, burada babam doğmuştu, bir sofaya çıktığım zaman, burada halam gelin olmuştu, bahçeye Detaylı Giovanni dışında bütün örenciler çok çalışıyor. O hiç çalışmıyor ama sınıfın en başarılı öğrencisi. Çok iyi Türkçe konuşuyor.
OKUMA - ANLAMA: ÖĞRENCİLER HER GÜN NELER YAPIYORLAR? 1 Türkçe dersleri başladı. Öğrenciler her gün okula gidiyorlar, yeni şeyler öğreniyorlar. Öğretmenleri, Nazlı Hanım, her Salı ve her Cuma günü sınav Detaylı ÖZEL İSTANBUL ÜNİVERİSTESİ VAKFI ADIGÜZEL OKULLARI ÇEKMEKÖY ANAOKULU TAVŞANLAR SINIFI MAYIS AYI KAVRAM VE ŞARKILAR
ANNEM ANNEM Annem annem canım annem, Gönlüm senle kalbim senle Canım annem gülüm annem Dünyam sensin benim bir tanem.. Biliyorum elbet bir gün gelecek Bir başka bebekte bana annem diyecek Bende hep iyi Detaylı ANTAKYA SAMANDAĞ GEZİSİ I 25 HAZİRAN 2012 MUSA DAĞI SİMON DAĞI
ANTAKYA SAMANDAĞ GEZİSİ I 25 HAZİRAN 2012 MUSA DAĞI SİMON DAĞI Harbiye de kaldığımız Otelde akşam Antakya mezeleri ile özel tavuk yedik, Antakya mezelerini tattık, sabah kahvaltıdan sonra, özel minibüslerle Detaylı DÜZEY B1 Avrupa Konseyi Ortak Dil Ölçütleri Çerçevesinde BÖLÜM 4 SINAV GÖREVLİSİNİN KİTAPÇIĞI. Dönem Kasım 2009 DİKKAT
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 Μάθημα: Τουρκικά Επίπεδο: 1 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία: Detaylı İstanbul un Eski Boğaziçi Yalıları
İstanbul un Eski Boğaziçi Yalıları TT~ S Ş S O S İ PERİHAN BALCI FOTOĞRAF SERCİSİ Beylerbeyi Hasip Paşa yalısı (Yandı) Kaybolan İstanbul İstanbul'un yüzü büyük bir hızla değişiyor. Büyük ahşap İstanbul Detaylı DÜZEY B1 Avrupa Konseyi Ortak Dil Ölçütleri Çerçevesinde BÖLÜM 4 SINAV GÖREVLİSİNİN KİTAPÇIĞI. Dönem Mayıs 2010 DİKKAT
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ, ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ Eğitim, Hayatboyu Öğrenme ve Din İşleri Bakanlığı Devlet Dil Sertifikası DÜZEY B1 Avrupa Konseyi Ortak Dil Ölçütleri Detaylı SULTAN MEHMET REŞAT IN RUMELİ SEYAHATİ 5
SULTAN MEHMET REŞAT IN RUMELİ SEYAHATİ 5 BAKİ SARISAKAL SELANİK Selanik 26 Mayıs: Selanik Limanında Padişahın Gelişini Bekleyen Selanik Valisi İbrahim Bey ve Hükümet Erkânı Selanik Limanında Padişahı Bekleyen Detaylı Doğuştan Gelen Haklarımız Sadece insan olduğumuz için doğuştan kazandığımız ve tüm dünyada kabul gören yani evrensel olan haklarımız vardır.
Dersin Adı Tema Adı Kazanım Konu Süre : İnsan Hakları, Yurttaşlık ve Demokrasi : İnsan Olmak : Y4.1.2. İnsanın doğuştan gelen temel ve vazgeçilmez hakları olduğunu bilir. : Doğuştan Gelen Haklarımız : Detaylı Doğukan Türkekul Akgün TURK 102-1. Seda Uyanık. Tarih: 25.09.2014. Başlık: Budapeşte Gezi Notlarım. Budapeşte Gezi Notlarım
Doğukan Türkekul Akgün 21302032 TURK 102-1 Seda Uyanık Tarih: 25.09.2014 Başlık: Budapeşte Gezi Notlarım Budapeşte Gezi Notlarım Lise yıllarımdan beri arkadaşımla her yaz beraber tatile gitme planı yapar Detaylı BuranoVenedik denince akla ilk
Rengarenk Bir Ada BuranoVenedik denince akla ilk gelen aslında kanallar, gondollar ve maske festivali oluyor. Pek bilinmese de Venedik kendi içinde eşsiz bir görselliğe sahip Burano Adası nı da kapsıyor. Detaylı Kalkış Varış Uzaklık (Deniz mili) Süre (Dakika) Ücret (TL) Ahırkapı Ahırkapı 1 3 55 Ahırkapı Anadolu Hisarı 6,4 19 162 Ahırkapı Anadolu Kavağı 12,4
Kalkış Varış Uzaklık (Deniz mili) Süre (Dakika) Ücret (TL) Ahırkapı Ahırkapı 1 3 55 Ahırkapı Anadolu Hisarı 6,4 19 162 Ahırkapı Anadolu Kavağı 12,4 37 282 Ahırkapı Arnavutköy 5,1 15 137 Ahırkapı Ayvansaray Detaylı Deniz Esemenli ile Üsküdar Turu 27 Ekim 2013, Pazar
Deniz Esemenli ile Üsküdar Turu 27 Ekim 2013, Pazar Tur Danışmanımız: Doç. Dr. Deniz Esemenli, Sanat Tarihçisi Buluşma Noktası: Üsküdar Meydanı, III. Ahmet Çeşmesi önü Tur başlama saati: 09.00 Gezimizin Detaylı NURULLAH- Evet bu günlük bu kadar çocuklar, az sonra zil çalacak, yavaş yavaş toparlana bilirsiniz.
MERAKLI KİTAPLAR Kavramlar Bu kitabın sahibi:... Tüm zamanların insanları, bütün dünyada, her zaman içinde yaşadıkları ve barındıkları bir yaşam alanına, bir eve ihtiyaç duymuşlardır. Öncelikle, mimari, Detaylı 6. Sınıf sıfatlar testi testi 1
6. Sınıf sıfatlar testi testi 1 1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru anlamını sağlayan kelime sıfat değildir? A) Kaç liralık fatura kesilecek? B) Oraya gidip de ne iş yapacaksın? C) Ne kadar güzel konuşuyor Detaylı A1 DÜZEYİ A KİTAPÇIĞI NOT ADI SOYADI: OKUL NO:
A1 DÜZEYİ ADI SOYADI: OKUL NO: NOT OKUMA 1. Aşağıdaki metni -(y/n)a, -(n)da, -(n)dan, -(y/n)i ve -(I)yor ekleriyle tamamlayınız. (10 puan) Sevgili Ayşe, Nasılsın? Sana bu mektubu İstanbul dan yazıyorum. Detaylı Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır.
TÜRKİYE'DEKİ GÖÇLER VE GÖÇMENLER Göç güçtür.hem güç ve zor bir iştir hem de güç katan bir iştir. Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri Detaylı Osmanlı denize küskün müydü? Nice denizlerde hüküm sürmüştü de neden denize girmek yerine sahildeki kahvehanelerden onu seyretmekle yetinmişti?
Osmanlı denize küskün müydü? Nice denizlerde hüküm sürmüştü de neden denize girmek yerine sahildeki kahvehanelerden onu seyretmekle yetinmişti? Denize girmediği gibi, denizden çıkanı da mutfağına sokmamıştı Detaylı İstanbul u İstanbul un Öğrencileri Keşfediyor.
MICROSOFT YENİLİKÇİ ÖĞRETMENLER PROGRAMI 2008 TÜRKİYE FORUMU İstanbul u İstanbul un Öğrencileri Keşfediyor. İOO İSTANBUL MERVE ERBEN merverben@yahoo.co.uk 1 Hepimiz İstanbul da doğduk. Burada okula gidiyoruz. Detaylı İtalya nın Üç Büyüğü: Roma, Floransa, Venedik.
Şebnem GÜZELOĞLU 21302293 TURK 102-25 İtalya nın Üç Büyüğü: Roma, Floransa, Venedik. Dünya üzerindeki insanların hepsine Yapmayı en çok istediğin şey nedir? diye sorsak, muhtemelen çoğundan alacağımız Detaylı KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3
KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3 Issue #: [Date] MAVİSEL YENER İLE RÖPOTAJ 1. Diş hekimliği fakültesinden mezunsunuz. Bu iş alanından sonra çocuk edebiyatına yönelmeye nasıl karar verdiniz? Detaylı Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı
Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Antik Yerleşimler......................... 4 0.2 Roma - Bizans Dönemi Kalıntıları............... Detaylı Doğada Keşif Yapıyoruz
Bir Ağacı İnceleyin Doğada Keşif Yapıyoruz Aslı Zülal Çizim: Bengi Gençer Bulutları Gözlemleyin Kuş Gözlemi Yapın dogaetkinlik.indd 2 Keşif Çantası Hazırlayın Renk Avına Çıkın 26.09.2013 15:04 Bir ağacı Detaylı Hırkatepe Köyü-Beypazarı (30 Kasım 2008) Yazan ve fotoğraflayan: Hüseyin Sarı
Yayın no: 168 SAYGI VE HÜRMET ÖYKÜLERİ Genel yayın yönetmeni: Ergün Ür İç düzen: Durmuş Yalman Kapak: Zafer Yayınları İsbn: 978 605 4965 18 2 Sertifika no: 14452 Uğurböceği Yayınları, Zafer Yayın Grubu Detaylı İsim İsim İsimlerin Tamamlanmış Hali
Aşağıda verilen isimleri örnekteki gibi tamamlayınız. Örnek: Ayakkabı--------uç : Ayakkabının ucu İsim İsim İsimlerin Tamamlanmış Hali Kalem sap Çanta renk Araba boya Masa kenar Deniz mavi Rüzgar şiddet Detaylı SELANİK AYASOFYA CAMİSİ
SELANİK AYASOFYA CAMİSİ BAKİ SARI SAKAL SELANİK AYASOFYA CAMİSİ Aya Sofya (Azize Sofya) tapınağı Selanik in merkezinde, Ayasofya ve Ermou sokaklarının kesiştiği noktadadır. Kutsal İsa ya, Tanrının gerçek Detaylı TARSUS DA BİR GÜN...BELKİ DE İKİ... Adanalılar...Mersinliler...Gaziantep, Hatay ve Osmaniyeliler...Türkiye nin gezmeyi sever insanları...
TARSUS DA BİR GÜN...BELKİ DE İKİ... Adanalılar...Mersinliler...Gaziantep, Hatay ve Osmaniyeliler...Türkiye nin gezmeyi sever insanları... Hatta Tarsuslular. Dünyanın öbür ucundan gelen Japonlar,Koreliler,Almanlar Detaylı Haritalama Atölyesi: Tepkiler ve Bakış Açıları Bettina, Laura ve Lara'nın katılımıyla
03.07.2015 Haritalama Atölyesi: Tepkiler ve Bakış Açıları Bettina, Laura ve Lara'nın katılımıyla Tarlabaşı'nı Keşfetmek atölyesi Tarlabaşı mahallesinin olumlu taraflarını orada yaşayan çocukların bakış Detaylı 1. Soru. Aşağıdakilerden hangisi bu paragrafın sonuç cümlesi olabilir? olaylara farklı bakış açılarıyla bakalım. insanlarla iyi ilişkiler kuralım.
1. Soru Kitap okumak insanı özgürleştirir. Okuyan insan yeni düşünceler edinir, zihnine yeni pencereler açar. Okumak olaylara bakış açımızı bile etkiler. Kalıplaşmış salt düşünceler, yerini farklı ve özgür Detaylı Osmanlı Evi. Yerleşme Yüzyıl Derinlik m Genişlik m Kısa Kenar m zira Oran Notlar
Osmanlı Evi Ev Ateş Hoca Salih Efendi Evi Ankara 11,0 10,3 10,30 14 0,94 Binbaşı Hafız Ağa Dedesi Sallantoğlu Evi Ankara 16,0 12,2 12,20 16 0,76 Cingöz Sokağı 26 Ankara 10,2 13,2 10,20 13 1,29 Erzurum Detaylı Tur Danışmanımız: Ali Canip Olgunlu
Ali Canip Olgunlu ile Kapadokya Tur Programı Göreme, 6-8 Eylül 2013 Tur Rehberimiz: Tur Danışmanımız: Ali Canip Olgunlu Öne Çıkanlar: Ali Canip Olgunlu nun anlatımlarıyla Kapadokya Anadolu daki ilk kiliselerden Detaylı YAZ 2015 SAYI: 305. şehir tanıtımı
YAZ 2015 SAYI: 305 58 59 şehir tanıtımı Çin in fuar şehri: Guangzhou GUANGZHOU, ZİYARETÇİLERİNE HEM TİCARET HEM ZİYARET İMKANLARINI BİR ARADA SUNUYOR. BAŞAR KURTBAYRAM TUR REHBERİ şehir tanıtımı 60 61 Detaylı ÖYKÜLERİ Yayın no: 170 ADALET VE CESARET ÖYKÜLERİ
ADALET ve CESARET ÖYKÜLERİ Yayın no: 170 ADALET VE CESARET ÖYKÜLERİ Genel yayın yönetmeni: Ergün Ür İç düzen: Durmuş Yalman Kapak: Zafer Yayınları İsbn: 978 605 4965 24 3 Sertifika no: 14452 Uğurböceği Detaylı HAYAT BİLGİSİ HAFTA SONU ÖDEVİ ADI SOYADI:
HAYAT BİLGİSİ HAFTA SONU ÖDEVİ ADI SOYADI: 09.04.2010 1. Vücudumuzdaki şeker oranını aşağıdaki organlarımızdan hangisi ayarlar? A) Kalp B) Böbrek C) Karaciğer 2. Sağlıklı bir yaşam için en önemli seçenek Detaylı ABLA KARDEŞ Gerçek bir hikayeden alınmıştır.
SOKAK - DIŞ - GÜN ABLA KARDEŞ Gerçek bir hikayeden alınmıştır. Batu 20'li yaşlarında genç biridir. Boynunda asılı bir fotoğraf makinesi vardır. Uzun lensli profesyonel görünşlü bir digital makinedir. İlginç Detaylı HILTON GARDEN INN ISTANBUL GOLDEN HORN
Haliç Çevre Analizi HALİÇ HILTON GARDEN INN ISTANBUL GOLDEN HORN - Açılış Aralık 2011 - Leed Gold Sertifika ödüllü - 210 odalı - Haliç in ilk markalı oteli - Arkiparc 12 Türkiye nin en iyi mimari oteli Detaylı Boğaz'a 10 yeni otel daha geliyor!
http://www.emlakkulisi.com/bogaza-10-yeni-otel-daha-geliyor/201857 Boğaz'a 10 yeni otel daha geliyor! Boğaziçi otel yatırımlarının ilgi odağı haline geldi. Bölgedeki eski fabrika binaları, Arena arazisi Detaylı ANKARA ÜNİVERSİTESİ TÖMER TÜRKÇE ÖĞRETİM ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ TÜRKÇE SINAVI
ANKARA ÜNİVERSİTESİ TÖMER TÜRKÇE ÖĞRETİM ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ TÜRKÇE SINAVI T105004 ADI SOYADI NOSU UYRUĞU SINAV TARİHİ ÖĞRENCİNİN BÖLÜM Okuma Dinleme Yazma Karşılıklı Konuşma Sözlü Anlatım TOPLAM Detaylı 20 Derste Eski Türkçe
!! 20 Derste Eski Türkçe Ders Notları!!!!!! Cüneyt Ölçer! !!! ÖNSÖZ Türk Nümismatik Derneği olarak Osmanlı ve İslam paraları koleksiyoncularına faydalı olmak arzu ve isteği île bu özel sayımızı çıkartmış Detaylı Eber Gölü (Bolvadin-Afyonkarahisar) (10-11 Mayıs 2008) Yazan ve fotoğraflayan: Hüseyin Sarı, http://eng.ankara.edu.tr/~hsari
Eber Gölü (Bolvadin-Afyonkarahisar) (10-11 Mayıs 2008) Yazan ve fotoğraflayan: Hüseyin Sarı, http://eng.ankara.edu.tr/~hsari 10-11 Mayıs 2008 tarihleri arasında Fotoğraf Sanatı Kurumu organizasyonunda Detaylı 5. SINIF TÜRKÇE KELİME TÜRLERİ TESTİ. A) Ben ise yağmur yağmasını bekliyordum. Cümlesindeki isimlerin hepsi tekildir.
1- Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bilgi yanlışlığı vardır? A) Ben ise yağmur yağmasını bekliyordum. Cümlesindeki isimlerin hepsi tekildir. B) İyi bir aşçıydı. Cümlesinde özel isim kullanılmıştır. C) Tavuklar Detaylı MARSEILLES GEZİ MASSALIA MARSİLYA HAZİRAN 2011
MARSEILLES GEZİ MASSALIA MARSİLYA HAZİRAN 2011 Fransa nın PARİS ten sonra gördüğüm ikinci kenti. Akdeniz kıyısında. 4 gün kaldık. REMEE Projesinin davetlisi idik. Büyük bir kent Marsiya. Tarihi sorgulayan Detaylı DENİZ YILDIZLARI ANAOKULU MAYIS AYI 1. HAFTASINDA NELER YAPTIK?
DENİZ YILDIZLARI ANAOKULU MAYIS AYI 1. HAFTASINDA NELER SERBEST ZAMAN YAPTIK? Çocuklara sporun önemi anlatıldı ve her sabah spor yaptırıldı. Çocuklar ilgi köşelerinde öğretmen rehberliğinde serbest oyun Detaylı Muhteşem Bir Tabiat Harikası SULTAN SAZLIĞI MİLLİ PARKI
Muhteşem Bir Tabiat Harikası SULTAN SAZLIĞI MİLLİ PARKI Harikulade bir tabii oluşum olan Milli Park, eşine az rastlanan tatlı ve tuzlu su ekosistemlerini bir arada bulundurması ve Afrika ile Avrupa arasındaki Detaylı Cümle içinde isimlerin yerini tutan, onları hatırlatan sözcüklere zamir (adıl) denir.
ZAMİR (ADIL) Kitapları dolabın diğer rafına koyalım. Bunları dolabın diğer rafına koyalım. Yukarıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri inceleyelim: ilk cümlede "kitap" sözcüğü bir varlığı kar şıladığından Detaylı ĐSTANBUL DOLMABAHÇE SARAYI, SAAT KULESĐ VE CAMĐĐ TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU
ĐSTANBUL DOLMABAHÇE SARAYI, SAAT KULESĐ VE CAMĐĐ TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU Fakültemiz lisans programında açılan MĐM 376 Anadolu Uygarlıkları Teknik Seçmeli Dersi kapsamında yapılması planlanan Đstanbul Dolmabahçe Detaylı Kuzguncuk. Madam Agavni Muratyan Yalısı, 1993 Madam Agavni Muratyan Yalısı, 2007. Madam Agavni Muratyan Yalısı, 1974. Çiğdem PAKER, Mimarlık Fakültesi
Kuzguncuk Madam Agavni Muratyan Yalısı, 1993 Madam Agavni Muratyan Yalısı, 2007 Madam Agavni Muratyan Yalısı, 1974 1 Kuzguncuk Madam Agavni Muratyan Yalısı, Plan ve kesit Madam Agavni Muratyan Yalısı, Detaylı Kalem İşleri 60. Ağaç İşleri 61. Hünkar Kasrı 65. Medrese (Darülhadis Medresesi) 66. Sıbyan Mektebi 67. Sultan I. Ahmet Türbesi 69.
İÇİNDEKİLER TARİHÇE 5 SULTANAHMET CAMİ YAPI TOPLULUĞU 8 SULTAN I. AHMET 12 SULTAN I. AHMET İN CAMİYİ YAPTIRMAYA KARAR VERMESİ 15 SEDEFKAR MEHMET AĞA 20 SULTANAHMET CAMİİ NİN YAPILMAYA BAŞLANMASI 24 SULTANAHMET Detaylı Başlangıç Meridyeni ve Greenwıch - İstanbul
Edirne Camileri - Eski Cami Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Eski Cami (Cami-i Atik - Ulu Cami).............. 4 0.1.1 Eski Cami ve Hacı Bayram Veli Söylencesi....... Detaylı 5 YAŞ VE HAZIRLIK SINIFI EKİM BÜLTENİ
5 YAŞ VE HAZIRLIK SINIFI EKİM BÜLTENİ HAZIRLIK SINIFI EKİM AYI ŞARKILARIMIZ OKULUMA BAŞLADIM BİR DÜNYA BIRAKIN SONBAHARIN SESLERİ SEVİMLİDİR HAYVANLAR HOŞ GELİŞLER OLA Her gün erken kalkarım Önce yüzümü Detaylı Vanlı futbolcu kızlar Bodrum da kamp yapıyor
Vanlı futbolcu kızlar Bodrum da kamp yapıyor Bodrum Belediye Başkanı Mehmet Kocadon un davetiyle Bodrum a gelen Vanlı futbolcu kızlar Bodrum da kamp yapıyor. Van Mustafa Cengiz Ortaokulu Mor Menekşeler Detaylı * Balede, ayak parmakları ucunda dans etmek. [Ç.N.] ** Balede, ayaklarını birbirine vurarak zıplamak; antrşa şeklinde okunur. [Ç.N.
New York ta bugün kar yağıyor. 59. Cadde deki evimin penceresinden, yönetmekte olduğum dans okuluna bakıyorum. Bale kıyafetlerinin içindeki öğrenciler, camlı kapının ardında, puante * ve entrechats ** Detaylı MİMARİ RESTORASYON ÖĞRENCİLERİ EĞİTİM GEZİSİ
MİMARİ RESTORASYON ÖĞRENCİLERİ EĞİTİM GEZİSİ Maltepe Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Mimari Restorasyon Programı olarak 01 Kasım 2013 Cuma günü Koruma Kuramı ve Geleneksel Yapı Bilgisi I dersleri kapsamında Detaylı ΤΠΟΤΡΓΔΙΟ ΠΑΙΓΔΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙΜΟΤ ΙΓΡΤΜΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΑΠΟΓΔΤΜΑΣΙΝΩΝ ΚΑΙ ΒΡΑΓΙΝΩΝ ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΩΝ ΚΡΑΣΙΚΑ ΙΝΣΙΣΟΤΣΑ ΔΠΙΜΟΡΦΩΗ
ΤΠΟΤΡΓΔΙΟ ΠΑΙΓΔΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙΜΟΤ ΙΓΡΤΜΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΑΠΟΓΔΤΜΑΣΙΝΩΝ ΚΑΙ ΒΡΑΓΙΝΩΝ ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΩΝ ΚΡΑΣΙΚΑ ΙΝΣΙΣΟΤΣΑ ΔΠΙΜΟΡΦΩΗ ΣΕΛΙΚΕ ΕΝΙΑΙΕ ΓΡΑΠΣΕ ΕΞΕΣΑΕΙ ΥΟΛΙΚΗ ΥΡΟΝΙΑ: 2012-2013 Μάθημα: Σοσρκικά Detaylı Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular
Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular hazır olun düşüyoruz diyor. Düşüyoruz ama ben dâhil Detaylı Surre Alayı. Surre-i Hümâyun. Altınoluk. Surre Alayının Güzergâhları. Surre Alayının Güvenliği. Surre Alayının Yola Çıkması
Surre-i Hümâyun Altınoluk Surre Alayının Güzergâhları Surre Alayının Güvenliği Surre Alayının Yola Çıkması Surrenin Vapur ve Trenle Yollanması Surre Alayının Dönüşü Kaynakça Surre Alayı Surre-i Hümâyun Detaylı MİMARİ RESTORASYON PROGRAMI EĞİTİM GEZİSİ
MİMARİ RESTORASYON PROGRAMI EĞİTİM GEZİSİ Maltepe Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Mimari Restorasyon Programı, 07 Kasım 2014 Cuma günü Restorasyon Teknikleri II dersi kapsamında Ayvansaray, Balat, Fener Detaylı ĐSTANBUL KÜLLĐYELERĐ (FATĐH / SULTAN SELĐM / ŞEHZADE MEHMET) TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU
ĐSTANBUL KÜLLĐYELERĐ (FATĐH / SULTAN SELĐM / ŞEHZADE MEHMET) TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU Fakültemiz lisans programında açılan MĐM 376 Anadolu Uygarlıkları Teknik Seçmeli Dersi kapsamında yapılması planlanan Đstanbul Detaylı ZA5214. Flash Eurobarometer 277 (Urban Audit Perception Survey 2009) Country Specific Questionnaire Turkey
ZA5214 Flash Eurobarometer 277 (Urban Audit Perception Survey 2009) Country Specific Questionnaire Turkey FLASH 277 URBAN AUDIT Q1. Genel olarak, aşağıdaki konular hakkında çok mu memnunsunuz, biraz mı Detaylı İSFAHAN I GÖRÜNCE ŞAŞIRDIM. Nüfusun En Az Yüzde Kırkı Türkçe Konuşuyor... Ülkeyi 1925 e Kadar Türkler Yönetmiş...
İSFAHAN I GÖRÜNCE ŞAŞIRDIM Nüfusun En Az Yüzde Kırkı Türkçe Konuşuyor... Ülkeyi 1925 e Kadar Türkler Yönetmiş... Şaşırdım İsfahan ı görünce... Şaşırdım... Çünkü, İran a giderken, sevgili eşim de gelmek Detaylı 1950 LERDEN GÜNÜMÜZE GELEN BİR ALIŞVERİŞ KOMPLEKSİ: BALIKESİR KASAP VE SEBZE HALİ. Gaye BİROL Yrd. Doç. Dr., Balıkesir Üniversitesi Mimarlık Bölümü
1950 LERDEN GÜNÜMÜZE GELEN BİR ALIŞVERİŞ KOMPLEKSİ: BALIKESİR KASAP VE SEBZE HALİ Gaye BİROL Yrd. Doç. Dr., Balıkesir Üniversitesi Mimarlık Bölümü Yüksek Mimar Orhan Ersan tarafından tasarlanmış olan Balıkesir Detaylı TEŞEKKÜR. Kısa Film Senaryosu. Yazan. Bülent GÖZYUMAN
TEŞEKKÜR Kısa Film Senaryosu Yazan Bülent GÖZYUMAN Sahne:1 Akşam üstü/dış Issız bir sokak (4 sokak çocuğu olan Ali, Bülent, Ömer ve Muhammed kaldıkları boş inşaata doğru şakalaşarak gitmektedirler.. Aniden Detaylı Ramazan Manileri // Ramazan Manileri. Editors tarafından yazıldı. Cuma, 25 Eylül 2009 17:55
Ramazan Manileri // Ahmet ağa uyursun uyursun Uykularda ne bulursun Kalk al abdest, kıl namaz Sabahleyin cenneti bulursun Akşamdan pilavı pişirdim Gene karnımı şişirdim Çok mani diyecektim ama Defteri Detaylı Engin arkadaşına uğrar, eve gelir duşunu alır ve salona gelir. İkizler onu salonda beklemektedirler.
ENGİN VE İKİZLER ALIŞ VERİŞTE Hastane... Dr. Gamze Hanım'ın odası, biraz önce bir ameliyattan çıkmıştır. Elini lavaboda yıkayarak koltuğuna oturur... bu arada telefon çalar... Gamze Hanım telefon açar. Detaylı EVLİYA ÇELEBİYE GÖRE YANYA CAMİLERİ
EVLİYA ÇELEBİYE GÖRE YANYA CAMİLERİ BAKİ SARISAKAL Evliya ÇELEBİ YE GÖRE YANYA CAMİLERİ Yanya Câmileri: Büyük Hisar da dört adet mihrap vardır. Hepsinden mükellefi ve mükemmeli Selâtîn Câmii benzeri, cemaati Detaylı Budist Leyko dan Müslüman Leyla ya
Budist Leyko dan Müslüman Leyla ya Hiroşima da büyüdüm. Ailem ve çevrem Budist ti. Evimizde küçük bir Buda Heykeli vardı ve Buda nın önünde eğilerek ona ibadet ederdik. Bazı özel günlerde de evimizdeki Detaylı MEHMET İHSAN MERMERCİ OTELCİLİK VE TURİZM MESLEK LİSESİ COMENIUS PROJESİ A TRIP ACROSS EUROPE FAALİYET RAPORU
MEHMET İHSAN MERMERCİ OTELCİLİK VE TURİZM MESLEK LİSESİ COMENIUS PROJESİ A TRIP ACROSS EUROPE FAALİYET RAPORU PROJE : A Trip Across Europe TOPLANTI NO : 4 TOPLANTI YERİ : Malaga,İSPANYA TOPLANTI TARİHİ Detaylı Kumbahçe de otel inşaatında göçük meydana geldi
Kumbahçe de otel inşaatında göçük meydana geldi Bodrum Belediyesi önlemler alınıncaya kadar inşaatı durdurdu Bodrum un en işlek yerleşim yerlerinden biri olan Kumbahçe Plajı yakınında Cumhuriyet Caddesi Detaylı TATÍLDE. Biz, Ísveç`in Stockholm kentinde oturuyoruz. Yılın bir ayını Türkiye`de izin yaparak geçiririz.
Söylenen her söz, içinden çıktığı kalbin kılığını üzerinde taşır. Ataullah İskenderî Söz ilaç gibidir. Gereği kadar sarf edilirse fayda veriri; gerektiğinden fazlası ise zarara neden olur. Amr bin As Sadece Detaylı İSTANBUL UN DÜNYA YA AÇILAN KAPISI BAYRAMPAŞA da yaşamak bir ayrıcalıktır.
İSTANBUL UN DÜNYA YA AÇILAN KAPISI BAYRAMPAŞA da yaşamak bir ayrıcalıktır. Bayrampaşa da yaşamak neden ayrıcalıktır? Konum olarak İstanbul un en merkezi ilçelerinden biri. Avrupa nın en büyük 2.Otogarı Detaylı Batı Karadeniz Gezi Programı Safranbolu, Kastamonu, Amasya, Samsun 21-24 Kasım 2013
Batı Karadeniz Gezi Programı Safranbolu, Kastamonu, Amasya, Samsun 21-24 Kasım 2013 Tur Danışmanımız: Ali Canip Olgunlu Öne Çıkanlar: UNESCO Dünya Miras listesindeki Safranbolu ve tarihi mimarisini günümüze Detaylı İnsan Okur. Resimleyen: Reha Barış MERAKLI KİTAPLAR
İnsan Okur Resimleyen: Reha Barış MERAKLI KİTAPLAR 2 Süleyman Bulut İnsan Okur 4 Süleyman Bulut İnsan Okur Süleyman Bulut Ben küçükken, büyükler hep aynı soruyu sorardı: Büyüyünce ne olmak istiyorsun? Detaylı edersin sen! diye ciyaklamış cadı. Bunun hesabını vereceksin! Kadının kocası kendisini affetmesi için yarvarmış cadıya. Karısının bahçedeki marulları
RAPUNZEL Bir zamanlar bir kadınla kocasının çocukları yokmuş ve çocuk sahibi olmayı çok istiyorlarmış. Gel zaman git zaman kadın sonunda bir bebek beklediğini fark etmiş. Bir gün pncereden komşu evin bahçesindeki Detaylı AŞKI, YALNIZLIĞI VE ÖLÜMÜYLE CEMAL SÜREYA. Kalsın. Mutsuz etmeye çalışmayacak sizi aslında, sadece gerçekleri göreceksiniz Cemal Süreya nın
Irmak Tank Tank 1 Vedat Yazıcı TURK 101-40 21302283 AŞKI, YALNIZLIĞI VE ÖLÜMÜYLE CEMAL SÜREYA Yalnız, huzurlu bir akşamda; şiire susadığınızda huzurunuzu zorlayacak bir derleme Üstü Kalsın. Mutsuz etmeye Detaylı Göl, gökyüzü ve deniz... Eşsiz bir huzur içindesiniz...
www.oncuteras.com Göl, gökyüzü ve deniz... Eşsiz bir huzur içindesiniz... İstanbul un güzellikleri sarmış dört bir yanınızı Bir yanınızda sakinliğiyle içinize huzur veren Küçük Çekmece Gölü, diğer yanınızda Detaylı TÜRKÇE PAMUK DEDE soruları yukarıdaki metne göre cevaplayınız. 1) Aşağıdakilerden hangisi Pamuk dede nin yaptığı işlerden birisi değildir?
ilkokul1.com ilkokul1.com ilkokul1.com ilkokul1.com ilkokul1.com ilkokul1.com ilkokul1.com ilkokul1.com ilkok TÜRKÇE PAMUK DEDE Pamuk dede hiç durmadan çalışıyordu. Çünkü o çalışmayı çok seviyordu. Her Detaylı Dünya Onlarla Daha Renkli
Dünya Onlarla Daha Renkli Okudunuzsa bileceksiniz, yıllar önce yayımladığım bir kitaba, Dünyanın sahipleri arasında biz insanların yanı sıra başka canlılar da olduğunu ilk ne zaman düşünmüştüm? diye bir Detaylı "Satmam" demiş ihtiyar köylü, "bu, benim için bir at değil, bir dost."