Kentilyon | ALFA FİNANS
Yayın tarihi 23 Kasım 2009 amurat
Bu kadar sorumsuz bir yönetim, politika olamaz. Bu stratejilerle, günlük mutluluklar dışında ne elde edebilirsiniz ki? Fed, krizle iyi bir mücadele verdiğini düşünüyor olabilir. 100 kat kaldıraca sahip bankalar batmasın diye, kontrolsüz politikalar uygulayacaksınız. Büyük bir hata. Çöküşten sonra hiçbir reform yapılmayan finansal sisteme, hala sıfır faizle para veriyorsunuz. Başka bir ifadeyle; odayı darmadağın etmiş devasa bir gorile, muz vermeye devam ediyorsunuz.
Bir balon patladıktan sonra ekonomiyi toparlamak için; normalden çok daha düşük faize ihtiyaç vardır. Ama bu faiz seviyesi nedir? Ben Fed’in kontrolden çıktığını düşünüyorum. Fed, sıfır faizin yanı sıra, trilyonlarca dolar para basıyor. İlk tahvil alım programı bitti. Ancak 2010’un başlarında, Fed yeni bir tahvil programı açıklayabilir (yeniden para basmaya başlayabilir). Fed sıfır faizle ekonomiyi toparlayamaz. Japonya’da 10 yıldır sıfır faiz var. Neyi toparladılar ki?
Fed’in çılgın politikalarının yansımasını altın fiyatında görüyoruz. Her gün yeni bir rekor kırıyor. Katıldığım TV-radyo programlarında; yazılarımda sürekli vurguluyorum: para ve maliye politikaları kontrolden çıktığında altın fiyatı artar. Fiyat bunun için yükseliyor. Bugün enflasyon mu var? Hayır, deflasyon var. Ancak ‘deflasyon olduğu için altın fiyatı artıyor’ ifadesi de doğru değil. Geçmişte deflasyonun olduğu dönemlerde de altın sert düşüşler yaşamış. Altın fiyatı enflasyon döneminde, ya da deflasyon döneminde artar; ifadeleri tam olarak doğru değildir.
Belki de Fed; ‘balon artık benden çıktı; öteki tarafa geçti (gelişmekte olan ülkelere)’; ‘bana artık pek bir zarar gelmez’ diye düşünüyor. Belki de Fed; ‘sıcak para, yuanı değerlendirmesi için Çin’i zorlar, bu yolla Çin’in imalat sanayisi daralır; orada daralacak istihdam sektöründen pay alırım’ hayalini kuruyor. Bunlar ‘sığ’ görüşlerdir, fayda sağlamaz.
Son krizin sorumluları hala görevlerinin başındadır. Büyük bankaların üst düzey yöneticilerinin isimlerini saymıyorum bile. Bugünkü Hazine Bakanı Geithner, bir önceki dönemin New York Fed Başkanı değil miydi? Bernanke son 8 senedir Fed üyesi değil mi? Greenspan canı istediği zaman faizleri düşürürken, Bernanke sesini niçin çıkartmıyordu? Çünkü balon yaratma politikasından memnundu. Para basarak sorunları çözeceğini düşünmesinden dolayı, lakabı ‘helikopter Ben’ değil mi?
Yeni bir krizi engellemek için hala zaman vardır. Fakat kontrol aynı insanlardadır. Bu kişiler sistemin başında oldukları sürece yeni bir kriz kaçınılmazdır.
Bernanke’nin örnek aldığı kişi, sürekli para basarak her sorunu çözeceğini düşünen, Zimbabwe’yi % 516 kentilyon enflasyona ulaştıran Mugabe’dir.