MGKmedya2012 Ye Girerken Yargı Ve Adalet |
1 OCAK 2012 , BAŞAR YALTI
Merak ediliyordu, çünkü mevcut siyasal iktidarın ayağını "sağlama" bastığını hissedip, kendisine güven duyduğu ikinci iktidar döneminden itibaren yaptığı en etkili uygulama, sistemle sürtüşmesini siyasal bir hesaplaşmaya dönüştürerek, bu kavgayı yargı üzerinden yürütmeye başlaması olmuştu. Bu yolla yargı, iktidarın sopası gibi kullanılıyor, demokrasi ve özgürlükler adı altında, özellikle muhalefet odakları bastırılıyor, bu amaçla kurulduğu anlaşılan özel yetkili ağır ceza mahkemeleri gündem üzerine gündem yaratıyordu.
Hazırlıklı bir proje çerçevesinde yürütüldüğü izlenimi veren kararlarla, peş peşe toplumun önceki "itibarlı" kesimleri hakkında geniş tutuklama kararları veriliyor, Silivri ile özdeşleşen bir tutuklama furyası, Demokles’in kılıcı gibi tüm aydınların, iktidar muhaliflerinin üzerinde sallanıyordu. Sıradan insanlara ise, "bakın, dokunulamaz denilenler, gördüğünüz gibi ‘içerideler’, siz kim oluyorsunuz?" mesajı veriliyordu.
2011 yılında belki de, HSYK tarafından yapılan en önemli uygulama, özel yetkili ağır ceza mahkemelerinde görülen önemli davalarda tutuklama kararı vermeyen, tutuklama kararlarına muhalif kalan veya tahliye kararı veren yargıçların tümünün bu mahkemelerden uzaklaştırılmaları oldu. Ayrıca, görev yerleri değiştirilmese de, önemli mahkemelerin hakimleri (örneğin basın davalarına bakanlar) "güven" duyulan yargıçlar arasından seçilerek yargı tam olarak düzene sokuldu.
Son on yıllık dönemde dört bin civarında yeni hakim ve savcının göreve başlatıldığı dikkate alındığında, yargıda yaratılmak istenilen "yeni anlayışın" 2011 yılında yapılan uygulamalarla pekiştirildiği kolayca anlaşılabilir.
Yapılan atama ve yer değiştirme işlemleri basına ve kamuoyuna yansıdıkça, Anayasa değişikliklerine "yetmez ama evet" diyenler dahi, neler oluyor, demeye başladılar. Örneğin, demokrasi ve statükoyu değiştirmek adına Anayasa değişikliğine açık destek veren "Demokrat Yargı Derneği", yapılan uygulamaları gördükten sonra HSYK yı eski statükoyu sürdürmekle suçladı ve "anlayış değişmedi, sadece iktidar el değiştirdi" eleştirisine başladı*.
Türkiye’nin 2011’e girerken yargı alanındaki diğer önemli sorunu, Silivri yargılamaları adı ile özetlenecek davalardı. 2011, bu bakımdan da önemli gelişmelere sahne oldu. Üzülerek belirtelim ki, önceki yılların anlayış ve uygulamaları, 2011 yılında da eksilmeden, hatta etkisini artırarak sürdürüldü.
Yargının neredeyse on yıla yakın süren "güncel" sorunu, Bölge Adliye Mahkemelerinin bir türlü kurulmamış olması, 2011 yılında da belirsizliğini korudu.
Türkiye’nin otoriterleşen siyasal iklimi, yargı (özel görevli/yetkili ağır ceza mahkemeleri) aracılığıyla sürdürüldü.
Bu çerçevede, yargı eliyle toplumsal muhalefetin bastırıldığı açıkça görüldü. (Devam eden davalara Oda TV davası, Hopa olayları ile ilgili davalar vb. eklendi.)
Tutuklamalar, bir önlem olmaktan çıktı, muhalefeti susturmanın ve muhalifleri cezalandırmanın aracı haline geldi.
Özel görevli/yetkili mahkemeler yoluyla oluşturulan pervasız yargılama uygulamaları, normal mahkemelere de yansımaya başladı.
Adil yargılanma ilkesi uygulanmaz oldu. Avukatı yargılamada yok sayan ya da usulen bulunması gereken bir figür olarak gören bir anlayış ortaya çıktı.
Basın susturuldu. Gazetecilere yönelik yargı operasyonları ve oluşturulan tek sesli bir medya aracılığıyla, yargılama bitirilmeden insanlar suçlu ilan edilmeye başlandı. Masumiyet karinesi çiğnendi.
Mahkemeler ve hakimler, bağımsızlık kavramını unuttular.
Türkiye, ileri demokrasi iddialarına rağmen, demokratik değerler ve düşünce özgürlüğü bakımından, sınıfta kaldı. 194 ülke arasında, kısmen özgür ülke statüsünde ve 112.Sırada yer aldı.
Bu veriler ışığında 2012 nin hukuk ve yargı bakımından zorlu geçeceğini söylemek kehanet olmayacaktır…
(*) Dernek başkanı hakim Orhan Gazi Ertekin tarafından yazılan "Yargı Meselesi Hallolundu" adlı kitap, HSYK nun oluşumuyla ilgili arka planı geniş şekilde anlatmaktadır. Hemen belirtelim, akademik kariyere de sahip olmasına karşın, kitabın yazarı hakim Ertekin, aslında rutin bir işlem olmasına karşın, 1.sınıf hakim yapılmayarak Kurul tarafından cezalandırıldı.