Şehirlerin gelişip metropolleşmesi, eski mahalle ve sokak kültürünün giderek azalması ile komşuluk olgusu da yok olmaya devam ediyor. Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Bölümü İstanbul’da çat kapı misafir kavramı üzerine bir araştırma gerçekleştirdi. Araştırma sonuçlarına göre günümüzde komşular arasında hala hoş geldin ziyaretleri sürüyor. Aylık gelir arttıkça komşuluklarda samimiyette azalma yaşanırken, eğitimi seviyesi yüksek olanlar çat kapı misafire daha olumsuz bakıyor. Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, çağdaş toplumda bireylerin komşularını tanımak ve ilişkilerini güçlendirmek yerine AVM gibi tüketim mekânlarında zamanlarını geçirmeyi tercih ettiklerini söyledi.
Ankete katılanların yüzde 68,1’ini kadın ve yüzde 41,6’sını erkek katılımcılar oluşturuyor.
Eğitim durumları incelendiğinde görüşülen kişilerin yüzde 26,3’nün ilkokul/ortaokul, yüzde 15,2’sinin lise ve yüzde 12,5’unun üniversite mezunu olduğu görülüyor.
5 kişilik ailede yaşadığını ifade edenlerin oranı yüzde 37,5 iken, 3 kişi yaşadıklarını ifade edenlerin oranı yüzde 20,8, 4 kişi yaşayanların oranı ise yüzde 16,7 olarak göze çarpıyor.
Araştırma bulgularında komşular ile tanışıklık durumu incelendiğinde katılımcıların yüzde 51,4’ü komşuları ile hoş geldin ziyaretinde tanıştıkları görülüyor. Bu bulgu toplumumuzda geçmişten süregelen komşuluk vazifeleri günümüzde hala devam ettiğini gösteriyor.
Komşular ile akraba aracılığı ile tanışıldığını söyleyenlerin oranı yüzde 18,1. Bu sonuçtan anlaşılacağı gibi akrabalığın yalnızca gerekli olan kan bağı vazifesi olarak değil, aynı şekilde komşuluk kültürüne de olumlu katkısı olduğu ortaya çıkıyor.
‘Komşularınıza çat kapı gidiyor musunuz?’ sorusuna katılımcıların yüzde 51,4’ü ‘hayır’, yüzde 29,2’si ‘evet’, yüzde 19,4’ü ise ‘çok nadir’ yanıtını verdi.
İlçeler bazında karşılaştırıldığında Beyoğlu ilçesinde ikamet eden katılımcıların yüzde 22,2’si komşularına çat kapı misafir gittiklerini ifade ederken, Fatih ilçesindeki katılımcıların yalnız yüzde 6,9’u çat kapı misafir gittiklerini ifade etti.
‘Akrabalarınıza çat kapı haber vermeden gidiyor musunuz?’ sorusuna katılımcıların yüzde 27,8’i ‘evet’, yüzde 55,6’sı ‘hayır’ ve yüzde 16,7’si ‘çok nadir” yanıtını verdi.
Akraba ve komşulara çat kapı gidilmesinin sebepleri arasında özel günler çay - kahve içmek yüzde 51,4 ile ilk sırada yer alırken özel günler yüzde 15,3 ile ikinci sırada yer aldı.
Görüşülen kişilerin yüzde 36,1’i misafirin çat kapı geldiği vaktin önemli olduğunu ve uygunsuz bir saatte gelen misafire olumsuz tepki göstereceğini ifade etti.
‘Kaza, ölüm hastalık gibi acil durumlarda ne yaparsınız?’ sorusuna katılımcıların yüzde 54,1’i ‘polisi veya ilkyardımı ararım’ yanıtını verirken, yüzde 20,8’i ‘yakın akrabamı ararım’, yüzde 19,4’ü ‘komşumu ararım’ yanıtını verdi.