Kızıl Vazo ~ Sinematurk.com
‘Hindinciri-Çocukluğumun Adana’sına’ (Nihat Ziyalan); “Koynum erik dolu//Ağzım kamaşıyor soluk aldıkça//Isıramıyorum bir tane//Aklımda//Hindincirinin dikenleri//İlk kez babamın elinden yediğim//Ballı tadı.”
‘Kızıl Vazo’nun (1941-Semih Lûtfi Kitabevi) (Peride Celâl) aynı yönetmenle yapılan ikinci ve renkli çevrimi.
İlk filmden (1961) farklı olarak önce Tosunoğlu ailesini tanıyoruz. Sönmezoğulları ile 50 yıllık bir kan davası var aralarında. Şevket, Sirkeci Limanı’nda verip veriştiriyor oğluna; “Sana düşerdi ailenin namusunu temizlemek. Yapmadın. Yüzümü kara çıkardın.” İyice kızıp “Oğlum değilsin artık” bile der.
Rıza, kitapta mimardı. Bu kez doktor. Kan davasına karşı çıktıkça babasını delirtiyor. “Keşke seni hiç okutmasaydım. Namus nedir, şeref nedir, bunları bilmez olmuşsun.”
İlgi nçtir, delikanlı, kanlıları Kemal ve kızı Azize’yi isim olarak tanımıyor. Genç kız ise kan davasından bile habersiz! ‘Bir şehirden ötekine taşınıp durmalarını’ babasının kaprisi ‘telakki ediyor’ hep. “Hayatımızda garip bir ‘şey’ vardı ve bu ‘şey’ benden gizleniyordu (sf. 13).”
Önceki yapıtlarda (roman-film), iki aile arasındaki sorun, dede Sönmezoğlu’nun Esma’yı kaçırmasıyla başlarken burada kaçıran Kemal (25 yıl önce). Saadetleri çok kısa. “Azize’nin doğumundan sonra Esma’nın kardeşleri saklandığımız yeri bastılar. Esma’yı gözlerimin önünde kurşunladılar. Çıldırmıştım. Esma’nın iki kardeşini de öldürdüm. Üçüncüsü, Rıza’nın babası Şevket, ağır yaralı olarak kurtuldu.” Filmin sonuna doğru Hüseyin’e anlatıyor bunları.
Roman ve ilk çevrimde, aralarında kan bağı yokken burada Azize, Rıza’nın halakızı!
Erguvan Gazinosu. Belkıs Özener’in sesi duyuluyor; “Uzaklara kaçma benden//Çok şey istemem ki senden//Bitsin artık bu hasret//Birazcık merhamet et.” Azize, arkadaşları Hüseyin ve Nermin’le eğleniyor. Rıza, ‘tren vaktine kadar bir kadeh bir şey içeyim’ diye gelmiş oraya. Hüseyin’in ‘tıbbiyeden arkadaşı’ ve kız kardeşi Nermin’le ‘bir çocukluk aşkı’ yaşamış. Delikanlı ilerde güzel Azize için “Bir gün içinde değiştirdi beni. Garip bir mutluluk tattırdı bana. Apansız huzura kavuştum” diyecektir.
Genç kız ve babası son olarak Gülçeşme’de Kuleli Köşk’e yerleşmişlerdi. ‘Uçan kuştan şüphelenen’ Kemal, artık basireti mi bağlandı nedir, Şevket’in adamı Hamdi’yi bahçıvan olarak işe alıyor! Çoktandır Hüseyin’i müstakbel damadı olarak düşünüyordu. Azize’nin Rıza’yı seçtiğini, üstelik bir Tosunoğlu olduğunu öğrenince işler karışıyor.
Sönmezoğlu ailesi, her zaman olduğu gibi başka yere gitmek üzereyken gözü dönmüş durumdaki Şevket, Kemal’i öldürür ve Azize’yi yaralar. Sonraki bir gün, yarım bıraktığı işi tamamlamak ve zümrütlü altını almak için geri gelir. İlk çevrimden daha değişik bir şekilde, oğluyla boğuşurken kendini vuruyor.
Romanda Azize, Hüseyin’le evlenirken bu çevrimde (ilkinde olduğu gibi) Rıza’yı seçiyor. Zümrüt altını ise “Karanlık geçmişimizle birlikte Karadeniz’in derinliklerine gömülsün” diyerek gemiden atıyorlar. (Kitapta Azize’de kalıyor). Önceki filmde, Esma ve Sönmezoğlu aynı denizin sularında olduğu için bu davranışın önemi var. Burada bir anlamı kalmamış.
Metin Bükey’in ‘Blue Bolero’dan (1965) (Tony Osborne) yararlanarak film için yaptığı müzik ve Şevket-Orhon Murat Arıburnu’nun bir şiiri.
‘Yetmez mi’; “Önce ozanlar ölsün, sonra hiç kimse//Varsın ozansız kalsın dünya//Barışı//İnsanlığı//Sevgiyi//Yarattılar ya!”
Eser Peride Celal
Etiketler Aşk, Bahçivan, Kan Davası, Romandan Uyarlama, Vazo,
Zümrütlü , Zümrütlü altın, Silah, Atkı
Hülya Koçyiğit Azize Sönmezoğlu
Nihat Ziyalan Hüseyin
Reha Yurdakul Kemal Sönmezoğlu
Müge Serdar Nermin
Oktar Durukan Yusuf
Behçet Nacar Hamdi
Selma Erkut Hizmetçi Emine
Rıza Tüzün Orhon Arıburnu Seslendirmesi
Erdoğan Esenboğa Oktar Durukan Ve Osman Han Seslendirmesi
Fuat İşhan Nihat Ziyalan Seslendirmesi
Murat Soydan Rıza Tosunoğlu
Orhon M. Arıburnu Rıza'nın Babası
Kamera Ekibi Tahsin Kasımoğlu (Kamera Asistanı)
performer 10 Ekim 2016 21:32:23
edebiyat uyarlamalarını nedense sevmiyorum...şahsi beğenim orta seviye bir film.
beyzacetin 08 Eylül 2012 15:20:26
atıf yılmaz farkı seziliyor güzel bir film
t_rex 11 Ağustos 2012 22:01:00
performer 20 Temmuz 2012 21:37:07
benim beğendiğim tür filmlerden değil.
benimsinema 01 Nisan 2012 16:42:04
ve nihat ziyalan iyi rolde cikiyor bu filmde. herseyden önce filmin görüntüsü olaganüstü...filmin senaryosuda oyuncularda iyi oynamislar... fakat muratin istemeyerekten de olsada babasini öldürmesi ve ardindan hic bi sekilde üzülmemesi bence biraz tu haf...iki kan davali ailenin arasinda gecen olaylari anlatan bir film
t_rex 19 Kasım 2011 08:35:11
final sahnesineki görüntü olağanüstü. keşke masalsı janrda olsaydı. daha şatafatlı olabilirdi. ertem göreç veya ülkü erakalın yönetmen koltuğunda olsaydı eminim çok daha kaliteli olurdu.
"25 Yıl Önce Olmuş Bir Şey İçin İnsan Elini Kana Bulamaz Baba. Bu Kızıl Vazo İçin Ömrünün Sonuna Kadar Hapislerde Çürüyeceksin"
Orhon M. Arıburnu’nun bir şiiri; “Nasıl sevmem bu dünyayı//İnsan eli değmiş her yere//Evlere//Caddel