﻿ Editör'den | Öyküye "Can" Veren Bir Antoloji | Hasan Uygun
"Herkes kendisi için bir derstir; elverir ki insan kendini yakından görmesini bilsin." Montaigne
"ÖYKÜYE CAN VEREN BİR ANTOLOJİ"
Metaforik bir yaklaşımla, "İyi bir romanı, uzun süren bir doğum sancısı gibi düşünürsek, öykü onun yanında bir baş dönmesi'dir." diyor Erdal Öz, öykünün tanımını yaparken.
Öykünün tanımına dair farklı yaklaşımlar da getirilebilir tabii. Ancak bu durum, öykünün tür olarak zenginliğinin çeşitli açılardan bir daha gözler önüne serilmesi olur ki, çoğu kez tanımlara bile gerek yoktur iyi bir öykünün ardından yaşanan baş dönmesine benzer duyguyu tatmak için.
Bu ânın keyfini doya doya yaşamasını bilenler ise, zaten artık iflah olmaz birer öykü sevdalısı olmuşlardır da belki kendileri bile farkında değildir bu durumun.
Farkında olarak veya olmayarak, gerek okur ve gerekse de yazar refleksiyle edebiyat bozkırımızın yeşertilmesi çalışmasında ortaya konulacak tüm çabalar değerlidir kanımızca. Bu çabaların görünür kılınması ise, okur sayısındaki artış ile birlikte, üretilen öykü kitaplarının sayısıyla da ilintilidir ister istemez.
Türkiye'de öykü, uzun yıllardır yazarların yayınlatma konusunda en fazla zorlandıkları türlerin başında yer alıyor maalesef. Bunun da birçok nedeni olmakla birlikte, öykünün tür olarak hâlâ tam anlamıyla anlaşılamamış olması, en büyük neden olarak ortaya konulabilir.
Okurun tercihidir elbette; ister öykü, ister şiir, isterse de roman okur. Fakat manipülasyon da inkâr edilemeyecek olan bir gerçektir. Münipülasyona bu kadar maruz kaldığımız bir çağda, seçimlerimiz de sorgulamamız gereken konuların başındadır yine.
Türkiye'de öykünün tür olarak geliştirilmesinde ve okur kitlelerine ulaştırılmasında büyük emeği geçenlerin başında yer alır kuşkusuz Erdal Öz.
Yazar, yayıncı ve aydın olarak, onun yayın dünyası içindeki yeri tartışmasızdır.
1980'li yılların karanlığında, cuntanın postallarıyla ezip geçtiği kültür filizlerinin tarım işçiliğini yapmıştır bir nevi. Telif ve çeviri yüzlerce öykü kitabının yayıncısı olmuş, dünya edebiyatının seçkin örneklerini Türkçe okurlarla tanıştırmış, Latin edebiyatının neredeyse tüm yazarlarını Türkçe'ye kazandırmıştır yıllar içinde.
İki yıl önce aramızdan ayrılan Öz'ün anısına, kurucusu olduğu Can Yayınevi tarafından bir antoloji yayınlandı bir süre önce. Kuruluşundan günümüze kadar, Can Yayınevi'den kitapları yayınlanan Türkiyeli tüm öykücülerden birer öykü seçilerek oluşturulan antoloji, bir dönemin öykü konuları için önemli bir kaynak. Usta öykücülerle genç öykücüleri yan yana okumak ise apayrı bir keyif. 90 öykücünün öykülerinden birer örneğin yer aldığı kitap, öyküye meyil verecek olan genç yazarlar için de bir kılavuz niteliğinde.
Tam da öykünün tür olarak yeterince önemsenmediği, romanın altında ezildiği bir dönemde (öykü dergilerinin çabaları elbette yadsınamaz) öykü adına yapılan bu girişim, öykü izleğinin sürdürülmesi için de olumlu bir katkı. Bu tür girişimlerin çoğalması ise elbette dileğimizdir.
İlk sayısından beri öyküye özel bir önem veren MaviMelek'in bu sayısında da genç öykücülerimizin eserlerini okuyabilir, seçtiğimiz şiir, retorik, hezeyan ve denemelerle edebiyatı, gündelik hayatınızın -belki küçük bir parçasında dahi olsa- hissedebilirsiniz… Gücünü edebiyatın erişilmez çekiciliğinden alan MaviMelek, kültür-sanat gündemine de okur profilinin perspektifinden bakarak, okurları için bir kılavuz olma niteliğini sürdürmektedir.
23. sayımızda yeniden buluşmak dileğiyle.
Antolojide yer alan öykücüler ve seçilen eserlerinin tam listesi:
Cahit Sıtkı Tarancı, Dördüncü Sevgiliyi Ararken
Peride Celal, Ağaç
Salim Şengil, Kaygı Zamanı
Necati Cumalı, Aylı Bıçak
Faik Baysal, Ferdane
Vüs'at O. Bener, İlki
Zeyyat Selimoğlu, Türküler Yükseldi Başüstünden
Oktay Akbal, Bursa'da Toulouse-Lautrec
Nezihe Meriç, Gül Yaprağının Pembe Sesi
Özcan Ergüder, Maskeli Balo
Bilge Karasu, Dönenen Bir
Leylâ Erbil, Bay Suret
Tahsin Yücel, Sonu
Adnan Binyazar, İri Kanatlı Ak Kuş
Yiğit Okur, O Zaman Kim Söyleyecek Şarkıları?
Adnan Özyalçıner, Bahçe Sinemaları Peşinde
Ahmet Say, Cumo ile Kutey
Füruzan, Su Ustası Miraç
Erdal Öz, Kendi Gecesinde
Demir Özlü, Pia ile Bir Öğleden Sonrası
Ferit Edgü, Kanca
Onat Kutlar, Hadi
Nihat Ziyalan, Aferin Alacakmışcasına Koşa Koşa Giden Bir Su
Ülkü Tamer, Şekerci Asım
Oya Baydar, Madrid'de Ölmeyi Özlediğimiz Akşam
Osman Şahin, Ölüm Oyunu
Tomris Uyar, Geriye Kalan Günlerimizin İlki
Nursel Duruel, Ses Maketi
Ahmet Cemal, Claudia
Deniz Kavukçuoğlu, Canım Acıyor Baba
Pınar Kür, Kısa Yol Yolcusu
Nazlı Eray, Anıları Paylaşmak
İnci Aral, Pembe Kayışlı Saat
Zülfü Livaneli, Görüş
Erendiz Atasü, Yemen'den Bir Yel Esti
Zeynep Avcı, Mor Bir Düş
Burhan Günel, Yine Bir Gülnihal
M. Sadık Aslankara, Sinemalar Yollar
Melih Ergen, Yazarın Ölümü
Lütfiye Aydın, Mahzul
Mehmet Güreli, Balkon
İbrahim Yıldırım, Melek'ten Sonra
Habib Bektaş, Yer Gök Taş
İlknur Özdemir, Zorba
Feride Çiçekoğlu, Berlin'de Bis
Nedim Gürsel, İstanbul Agapi mu
Cemil Kavukçu, Rüya
Hasan Özkılıç, Atımla Ben
Leyla Ruhan Okyay, Geyikli Orman
Şükran Farımaz, Kasaba
Feridun Andaç, Babam ve Kiraz Ağacı
Kadri Öztopçu, Kırık Kalpler Treni
Asuman Ercan, Ev
Mehmet Günsür, Caique
Mehmet Zaman Saçlıoğlu, Büyük Göz
Sezer Ateş Ayvaz, Soneşik
Gülderen Bilgili, Hacı Manav Sokağı
Engin Çetinbağ, Bahar Yeli Tenimi Sarsın
Zerrin Koç, Bir Daha Beni Sevme
Ayşe Sarısayın, Ufukta Tek Kurşun
Sibel Bilgin, Beşinci Mevsim
Özcan Karabulut, Kont'un Köpekleri
Süheyla Acar, Bir Çocuğa Gerçek
Jale Sancak, Hiç Kimse
Gürsel Korat, D ve T
Uğur Özakıncı, Edebiyat Yapma Ulan
Ahmet Ümit, Bir Akdeniz Düşü
Nalan Barbarosoğlu, Sessiz Ağıt
Metin Kaçan, Kılıç ve Kalkan
Hakan Şenocak, Naj
Hürriyet Yaşar, Ne Öykü Ne Hikâye
Suzan Samancı, Dönüş
Attilâ Şenkon, Ten Yükü
Gönül Kıvılcım, Kasaba ve Yalanlar
Zehra Tırıl, Hepsi Bu
Nihan Taştekin, Ağrı
Remzi Karabulut, Eso
Ayfer Tunç, Fehime
Cem Atbaşoğlu, Evcil Hayvanlar
Yeşim Eyüboğlu, Ne Yapacağını Bilemeyen Adam
İnan Çetin, Konak
Müge İplikçi, Kevser Hanım
Murat Gülsoy, Kendini Orhan Pamuk Sanan Adam
Yekta Kopan, Afrika'dan Çok Güzel Hayvanlar Geldi
Hakan Ergül, Krizanteme Adanmış
Sema Kaygusuz, Şeftali
Akın Sevinç, Durup Dururken
Faruk Duman, Tüfek
Seray Şahiner, Sorumlu ile Sorunlu
Editör'den - "Bir Coğrafya Dersi Olarak Edebiyatın Kısa Öykü Halleri"
Editör'den - "Aykırının, Ayrıntının, Ayrıksının Sesi: MaviMelek"
Editör'den - "Bir Bebekten Nasıl Katil Yaratılır?"
Editör'den - "Dehanın Hükmettiği Tek Amerikalı Yazar: William S. Burroughs"
Editör'den - "İşkencecilerinizi Seviniz; Zira Başka Şansınız Yok (mu)!"
Editör'den - "Yazmak Üzerine Pencere"
Editör'den - "Ölümünün 44. yılında Aldous Huxley…"
Editör'den - "Kendi Dininin Peygamberi ve Müridi"
Editör'den - "Hâlâ Tepebaşı'nı Özlüyoruz"
Akın Olgun / Avrupa Ajansı (Röportaj) - "Mavi Melek Sınırları Aşıyor…"