“Chevron” we “ExxonMobil” TOPH-a gatnaşyp biler
“Chevron” kompaniıasynyň baş edarasy (Suratyň eıeçiligi: Jonathan McIntosh, CC BY 2.0)
Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) gazgeçiriji proıektine gatnaşıan dört döwlet milliardlarça dollara durıan bu taslamanyň maliıeleşdirilmegi we işledilmegi üçin Birleşen Ştatlarda ıerleşıän iki sany gaz kompaniıasyny saılap aldy diılip, habar berilıär. Bu waka uly täzelikdir.
Merkezi we Günorta Aziıada ıerleşıän bu dört döwlet $7.5 milliardlyk pul jemlemek barada maslahatçy hökmünde Aziıanyň Ösüş Banky bilen ylalaşdy diıip, Pakistanyň “The Express Tribune” gazeti öz çeşmelerine salgylanyp ıazıar. Bu habary entek resmi taraplar açyk tassyklamady.
Mundan öň Birleşen Ştatlaryň “Chevron” we “ExxonMobil” ıangyç kompaniıalary bu gazgeçirijini maliıeleşdirmäge we ony işletmäge uly gyzyklanma bildiripdiler. Maliıeleşdirijileriň konsorsiumyna hem şu iki amerikan kompaniıasynyň biri ıolbaşçylyk etmelidi.
Pakistan metbugatynyň çeşmelerine görä, ıurduň Nebit we mineral serişdeler ministrligi indi Ykdysady Utgaşdyryjy Komitetden (ECC) özüniň Aziıanyň Ösüş Banky bilen resmi taıdan şertnama baglaşmagyna we turbalaryň maliıeleşdirilmegi boıunça dörediljek konsorsiuma ıolbaşçy saılamaga rugsat sorar.
Ministrligiň metbugat wekili “The Express Tribune” gazetine bu baradaky gysgaça resminamanyň Ykdysady Utgaşdyryjy Komitete iberilendigini aıtdy we Aziıanyň Ösüş Bankynyň pul geçirimleri boıunça maslahatçy saılanmagy babatda dört ıurduň hem jemleıji ylalaşyga gelendigini mälim etdi.
Dört ıurduň her biri Aziıanyň Ösüş Bankyna özüniň pul geçirimleri boıunça maslahatçy wezipesi üçin 5 million dollar tölär. Aıdylyşyna görä, Pakistan bu taslamanyň durmuşa geçirilmegine ıolbaşçy hökmünde “Chevron” kompaniıasyny göz öňünde tutıar. Onuň konsorsiuma lider bellenmegi mümkin.
Mundan öň “Chevron” kompaniıasy türkmen gaz ıataklaryndan hem paı soraıardy. Emma Türkmenistan bu talaby ret edip gelıär. Sebäbi ıurduň milli kanunlary gury ıerdäki nebit we gaz ıataklarynda daşary ıurt paınamalarynyň bolmagyna ıol bermeıär.
TOPH proıektiniň turbalarynyň umumy uzynlygy 1700 kilometre barabar bolup, göz öňünde tutulıan ugurlaryň biri Owganystanyň Hyrat we Gandagar şäherleriniň üstünden geçmeli, soňra Pakistanyň Kwetta we Multan şäherlerine baryp, ol ıerden Hindistanyň Fazilka şäherine tarap ugur almaly.
TOPH Türkmenistanyň “Döwletabat” we “Galkynyş” ıangyç ıataklarynda özleşdiriljek gaz arkaly doldurylar. Ilkinji tapgyrda TOPH turbalarynyň ıyllyk geçirijilik göwrümi 27 milliard kubmetre çenli baryp biler. Onuň 12,5 milliard kubmetrini Pakistan, 12,5 milliard kubmetrini bolsa Hindistan satyn alar diılip garaşylıar.
Türkmenistan 2030-njy ıyla çenli tebigy gaz eksportyny ıyllyk 180 milliard kubmetre çykarmagy göz öňünde tutıar. BP-niň berıän maglumatlaryna görä, ıurduň gaz ätiıaçlarynyň möçberi Saud Arabystanynyňka deň, ondan öňde Russiıa, Eıran we Katar dur.
Dekabr 22, 2013 , 23:19
Exxon Mobil öňem bary dämi näme?
Öňki makala Deňiz goraghanasyny döretmek başa barmady
Indiki makala Daşkent türkmen prezidentine garaşıar