Kalite ve Üretim - Teknomerkez
Yaşar Acar - 31.01.2005
Günümüzde pek çok işyerinde ve atölyede duyduğumuz ifadeleri dikkate alırsak, kalite ve yetenek kavramlarının birbirine girdiğini görürüz. Yapılan işin sonucunda ortaya çıkan garanti olayı ise, ustalıktaki kendine güvenin tezahürü olarak, genellikle bir meydan okumayı hissettirmektedir. Ama her ne şekilde izah edilirse edilsin, günümüzde kalite kavramı bir reklam aracı olarak kullanılmaktadır.
Büyük markaların aldıkları kalite ödüllerinin ardından hemen yeni bir dizayna ve modele gitmeleri, bunu yaparken de, aldıkları kalite ödülünü bu reklama iliştirmeleri bir çelişki oluşturmaktadır. Halbuki aldıkları ödül, o an piyasada satılan mallardan dolayı alınmıştır. Yeni imal edilecek malın kalitesi, yeni garanti ödülü ile desteklenmediğinde eski malı mı almalıyız?
Bütün bunlardan farklı olarak kaliteyi, kontrol ve organizasyon gerektiren, belirgin amaçları ve aşamaları olan, geliştirilmesi gereken bir çaba olarak görmek gerekmektedir. “Bunu yaparsam, bir de tutarsa gör sen parayı” günübirlik mantığıyla kalite bir arada bulunmaz herhalde.
Kalitede herşeyden evvel, uygun hale gelinmek istenen kurallar olmalıdır. Bu da kalite politikasının oluşturulması ile mümkün olur. Belirlenen politikalar ile standartların da belirlenmesi gerekmektedir. Bunlar, işyerinin genel politikası olarak belirlenir ve çizilen çerçeveye uygun ürünler tasarlanır. Bu ürünlerin üretiminin her aşamasında kaliteye uygunluk sağlama amacıyla planlama yapılır ve düzenlemelere gidilir. Son olarak, üretilecek ürünün malzemelerinin temininden işçilik, üretim, teslimat ve servis hizmetlerinde kontrollerin yapılması gelmektedir. Herşey yolundayken dahi geliştirme çalışmalarına süreklilik arzeder halde devam edilmelidir.
Kalitenin ortaya çıkmasında etkili olan faktörler vardır. En başta tüketici özellikleri gelmektedir. Talep ortaya çıkaran tüketici, piyasadaki ürünlerin sirkülasyonunu da etkilemektedir. Yüksek gelirli tüketiciler, yüksek fiyata bir giyecek alabilirken, özellikle düşük ve orta gelirli tüketiciler “bir mala o kadar para verene kadar, ucuzundan iki tane alır değişikli giyerim aynı kapıya çıkar” düşüncesi ile hareket etmektedir.
Üretim aşamasında görev alan insan gücü ve kullanılan hammadde kaliteyi direkt olarak etkilemektedir. Finansman diye tabir edilen, üreticinin maddi gücü karar alış sürecini ve üretim aşamalarındaki sapmalarda etkili olmaktadır. Tesis ve makinalar yanında personelin eğitim düzeyi ve teknoloji aşinalığı da etkili olmaktadır.
Her firma kalite kontrolü için bir birim kuramaz ama en azından bir kişinin bu konuda ilgili olması gerekmektedir. Garantisi bizatihi kendisi olanların kalitedede payları olmalıdır. Esnafların duvarlarında bulunan, “veresiye satan, peşin satan” tablolarının yanında bir de, kalite aşamalarını gösteren tablonun olmasında fayda vardır herhalde.