Finans Dünyası | Kredi Cafe - Part 3
Carry Trade Nedir? Nasıl İşliyor?
Posted in Finans Dünyası - 11/10/2010 - 0 Comment
Atalarımız ‘taşıma suyla değirmen dönmez’ demişler ama bir süredir dünya ekonomileri bu şekilde dönüyor. Özellikle gelişmekte olan piyasaların sunduğu yüksek faiz ve kazanç imkanları son on yıllık zaman dilimi içerisinde yeni bir kavramla tanışmamıza neden oldu: Carry Trade.
Kısaca düşük faizli bir ülke piyasasından borçlanıp yüksek faizli bir ülkeye borç verme anlamına geliyor bu kavram. Örneğin Japonyada bugünlerde faizler binde 0 ile binde 1 aralığında. Türkiyede ise en düşük faiz oranları yüzde 8 civarlarında. Japonya’dan borçlanan bir yatırımcı bu yabancı parayı Türk Lirasına çevirip Türk piyasasına borç verdiğinde Japonyada bir yılda kazanacağının yaklaşık 80 katı gelir elde etmiş oluyor bu yolla.
Bu işlem Japonya örneğindeki gelişmiş piyasanın da işine geliyor. Çünkü Japon Yeni üzerinden binde 1 faizle borçlanan yatırımcı aldığı bu yenleri ABD Dolarına ve sonrasında Türk Lirasına çeviriyor. Böylece Japon piyasasında Dolar satın alınmış, Dolar’a talep yaratılmış oluyor. Dolar’a talep olduğunda Dolar Japon Yeni karşısında değer kazanıyor. Böylece Japonya daha düşük Japon Yeni kuruyla ihracaat alanında avantaj sağlamış oluyor.
Türkiye, Güney Afrika gibi ülkelerdeki yüksek faize gelen Carry Trade parası bu ülkelerde ise tam tersi etki yaratıyor. Yatırımcı Japonyada aldığı Dolarları Türkiyede satarak Lira satın alıyor. Bu Liralarla Türk piyasasında Japonyanın ortalama 80 katı üzerinde getiri sağlayan Türk tahvillerine ve diğer Türk Lirası enstrümanlarına yatırım yapıyor. Bu da Türk Lirasına olan talep nedeniyle Türk Lirasını güçlendiriyor.
Güçlenen Türk Lirası ihracaatçının rekabet gücünü azaltırken ithalat patlaması yaratıyor. Yükselen ithalat rakamları milli hasıla içerisinde hesaplandığından yüksek büyüme oranları sağlıyor. Ancak bu yüksek büyüme iş imkanı sağlamayan bir büyüme olarak karşımıza çıkıyor. Çünkü yurtiçindeki üretici ithalatın cazibesiyle rekabet edemez hale geliyor.
Carry Trade ülkeye kısa vadede likidite sağlayan ancak bunun karşılığında yüksek oranlı borçlanma, yüksek faiz, ithalat patlaması ve işsizlik yaratan bir sistem. Ancak kolay bir para bulma yöntemi olduğu ve ülke içindeki fiyat istikrarına yardımcı olduğu için gelişmekte olan ülke piyasalarınca tercih sebebi oluyor.
Tags : aşırı borçlanma, cari açık, carry kredi nasıl çalışıyor, dış açık, likidite tuzağı, yabancı parayla borçlanmak, yüksek TL faizi