Geçen yüzyıl, dünya bu denli globalleşmemişken, başka yerler ve kültürler birer muamma iken oryantal gezi kitapları, serüven romanları revaçtaydı. Dünyanın az bilinen yerlerine giden beyaz erkek yazarlar bizi şaşırtan ekzotik ve esrarengiz ilginçlikler anlatırlardı. Bu türden bir edebiyat kayboldu denemez ama, el hak, gücünü yitirdi. Dünyanın geri kalanına benzemeyen, kendini izole ederek başka bir zihniyetle yaşayan yer kalmadı gibi bir şey. Bütün şehirlerin mimarisinin, sanatının, medyasının, telefonlarının, mobilyalarının aynılaştığı bir dünyayı yaşıyoruz. Pyongyang ve Kuzey Kore, sayılı istisnalardan. Delisle’nin Pyongyang albümünün farklı dillere çevrilmesi biraz da bu istisnalıktan geliyor. Görmediğimiz, aşina olmadığımız, insanlarının nasıl yaşadıklarını bilmediğimiz bir yerden söz ediyoruz. Başka bir şehrin hikâyesi bu kadar enteresan olabilir miydi şüpheliyim.
1966 doğumlu Kanadalı çizer Guy Delisle, uzun yıllar animasyon stüdyolarında çalışıyor. Ucuz iş gücü nedeniyle çeşitli animasyon projeleri için Çin ve Kuzey Kore’de bulunuyor. Kendisine şöhret getiren iki çalışması Shenzhen (2000) ve Pyongyang (2003) bu süreçten kalan hatıra ve günlüklere dayanıyor. Pyongyang, Kuzey Kore’nin başkenti. Delisle, uluslararası bir proje olan, Hugo Pratt’ın ünlü çizgi romanı Corto Maltese’nin animasyon uyarlaması için iki aylığına şehre geliyor. Pyongyang, Kuzey Kore’ye Bir Yolculuk, bu misafirliğin hikâyesi. Delisle’nin iki ay boyunca yaşadıkları, kültüre dair izlenimleri, karşılaştığı muamelenin anlatımı da denebilir bunlara. Delisle için kültürel farklılıklar, gündelik hayatın rutinleri, yaşama biçimleri bir hikâye kurgusundan daha önemli. Bir serüven gerilimi, dualistik bir karakter istifi yok anlattıklarında. Havaalanına indiği andan itibaren karşılanmasını, ağırlanmasını, kontrol edilme biçimini resmediyor bize. Totaliter bir şehirde, çevirmen ve rehberlerle sürdürdüğü, kapalı mekânlarda üretilen işleri-çizimleri inceleyerek, onaylayarak ya da revize ettirerek geçirdiği günlerin bir dökümünü yapıyor.
Pyongyang, tek kelimeyle bir sıkıntı hikâyesi; soğuk savaş döneminin anti-komünist edebiyatını andırıyor, Doğu ile Batı’nın mukayesesi, o denli ajitatif olmasa da başka bir biçimde yineleniyor. Delisle, duyduğu, gördüğü her şeyin anlamsızlığını vurgulayarak anlatıyor anlatacağını. Hemen hiçbir şeyi sevmiyor, gün sayarak geçiriyor misafirliğini. Hissiyatı hapislikten farklı değil. Dil bilmiyor, tek başına dolaşamıyor, istediği gibi yaşayamıyor. Orwell’in ünlü 1984 romanı, popüler bir metafor olarak, ilk sayfalardan itibaren okura kılavuzluk ediyor. Okura, bir totaliterlikle karşılaştığını, bildiği bir kitapla, 1984’ü hatırlatarak anlatıyor veya. Doğrusu, bu kısım, epeyce klişe ve kolaycı bir gönderme. İnsan, Kuzey Kore’ye giderken yanında sahiden de 1984’ü götürüyorsa, aklı başında değildir. Roman, yayınlandığı ilk günden bu yana, reel sosyalizme eleştiri olarak algılanmıştır ve muhtemelen Kuzey Kore’de yasak olan kitaplardan biridir. Ha, şu var, albümde gündelik hayatın tekdüzeliği, yasakların yoğunluğu, kontrol deliliği ve korkusu betimlenirken 1984’ü kullanmak, işlevsel elbette, algıyı kolaylaştırıyor.
Pyongyang gibi bir atmosfer hikâyesi anlatıyorsanız, ister istemez, mekân ve renkler büyük önem arzeder. Boş caddeler, büyük binalar, yüksek tavanlar, sürekli bir tenhalık hikâyeye doğal bir katkı sağlıyor. Delisle’nin gri boyaması, ifadesiz yüzleri, donuk tipleştirmesi de bunu pekiştiriyor. Anlatıcı hariç kimseye bir yakınlık duyamıyoruz, hepsi birbirine benzeyen Koreli görevliler giderek önemini yitiriyor. Bir tercüman geliyor, bir başkası gidiyor ama hepsi aynı ezberle konuşuyor. Endişeliler, Delisle’nin başlarına dert olmasından çekiniyor, her biri fıkra gibi anlatılabilecek anlamsızlıklarla sorumluluk almaktan kaçıyorlar. Pyongyang’un başarısı en çok bu kısımlarda kendini gösteriyor, tahkiye, okuru röntgenci (voyeur) ve yabancı bir bakışla özdeştiriyor. Anlatıcı yazar gibi, olup biteni, bir turist, oryantal bir gezgin, daha akıllı bir okur ya da sıkıntılı bir ergen gibi izliyoruz.
Soğuk Savaş’ın anti-komünist edebiyatıyla bir benzerlik kurmuştum. Albümün böylesi bir niyeti var demiyorum. Rehberlerin Amerikan karşıtlığıyla değil, o karşıtlıktaki nakarat ve bilgisizlikle daha çok ilgileniyor örneğin. Batı’yı savunmak, ikame edilebilir bir alternatif göstermek gibi bir arzusu yok. Pyongyang’un eleştirisi batılı orta sınıftan, entelektüel bir itiraz olarak nitelenebilir. Monotonluk, körlük, bağnazlık, zamanın gerisinde kalmak mesele ediliyor. Bunu, vasatlığın teşhiri olarak tanımlayabiliriz, Delisle, karşılaştığı herhangi bir şeye yakınlık duymuyor, değiştirmeye çalışmıyor, olup biteni görüyor, kimseyi ikna etmeye uğraşmıyor, susuyor, tespit ediyor, vakit dolduruyor, içine atıyor ve geçip gidiyor. Delisle, ucuz işçilikten faydalanmak için uluslararası sermaye adına orada çalıştığını akla getirmiyor, karşılaştığı sıkıntılar daha önemli onun için. Gerisi zaten herkesin bildiği bir gerçek, kapitalizm sömürür, nokta. Delisle, kapitalizmi filan savunacak değil, bir nokta daha.
İnsanlar yaşadıkları yeri, dünya sayarlar, nerede yaşıyorlarsa orası onlar için yaşadıkları ülkedir: Fransa’dır, Türkiye’dir, Paris, İstanbul’dur. İdeal bir biçimde yaşadıklarını düşünürler. Herkesi kendileri gibi bilir, kendileri gibi düşünmenin doğal olduğuna inanırlar. Yaşadıkları yere ve kendilerine benzemeyene şaşırır ve huzursuz olurlar. Delisle, bilinmeyen bir yer ve kültürü deşifre ederken, oryantal bir edayla şaşırtmak istiyor. Sorun şu ki, dünya “yaşadığımız yer” değil, başkalarıyla birlikte yaşıyoruz… Vasatlığın teşhiri, dünyayı değiştirmiyor, Delisle, bir kültürü anlamaya çalışmadığı için eleştirisi bir gösteriden ileri gidemiyor. Pyongyang, bütün iddiasına rağmen anti-politik bir hikâye.
Radikal Kitap, 29.7.2016
[İletişim’in] Okuyucusuydum önce, yirmi yıl evvelinden söz ediyorum. Tanıl’la (Bora) Türkiye’de Çizgi Roman kitabımı yazarken tanıştık, 1993 yılı. Sonra yazarları oldum ve o ara üniversitede çalışmaya başladım. Hayatını yazarak okuyarak, karşılığında para kazanarak geçirmek isteyen insanların kaçınılmaz uğrak yerlerinden biridir akademi. Öte yandan zamanla anladım ki, ilişki biçimi, kavgacılığı, haseti, dedikodusu bana göre değildi, evet, idare ediyordum, bir disiplinim vardı ama enikonu mutsuzdum. Tanıl, bu halimi gördükçe, hele son yıllarımda, birlikte çalışalım istiyordu. 12 yıl çalıştığım üniversiteden 2007’de istifa ederek İletişim Yayınlarına geçtim. İlk birkaç yıl akademik kitapların editörlüğünü yaptım, sonrasında Türkçe Edebiyat… (…) Okuyucu ve yazar olarak kitaplara bakmakla veya seçmekle, yayın mutfağında kitap seçmek haliyle çok farklı. Geldiğim yer itibarıyla ilk fark ettiğim şu oldu. Üniversitede esere eleştirel bakılır, bunun eğitimi verilir, jürilerde kıyasıya eksik aranır… Oysa editörlük, bir tür iyimserliktir, oldurmaya bakarsınız, eksik gedik yine vardır ama siz onu ikmal etmeye, yazarı teşvik etmeye çalışırsınız. İletişim Yayınlarında, seçimler ve öneriler birkaç aşamalı olur. Her ay toplanan geniş bir yayın kurulumuz var. Çeviri ya da telif eserler, o kurul öncesinde, editörlerin oluşturduğu mail grubuna gönderilir, öneriler önce orada tartışılır. Sonra, ayrıca yayın kurulunda karara bağlanır. Neye göre seçiliyor kitaplar derseniz… Her yayınevinin bir geleneği, yayınlanmış kitaplarının oluşturduğu bir omurgası vardır. Seçimler bu omurgaya uyumlu olarak da yapılır, buna muhalefet ederek yeni arayışlara da girilir. Editörler arasında uyuşmazlık olması bence bu bakımdan iyidir, geliştiricidir. Bir editör, okur olarak gidip satın alacağı kitabı, kendi yayınevinde yayın için uygun bulmayabilir ve bu garip değildir. Yayın kurulundaki tartışmalar bu yüzden yapılır zaten. Seçimler, kitaba göre, yazara veya zamana göre değişebilir. Bazen bunlarla ilgisi de olmayabilir. Çok satar kitaplardan uzak duruyoruz ama kitap satarak dönen bir yayınevindeyiz, geçimimizi buradan sağlıyoruz. Bunun farkında olmamız da gerekiyor. Önemli olan neşeyi ve iştahı kaybetmemek, yayıncılık o olmadan yürüyebilecek şey değil çünkü.
(…) Klişe olacak ama bu çok tarif edilebilir bir şey değil, iyi bir şeyi, sayfaları karıştırırken bile hisseder oluyorsunuz. Çünkü sahiden çok okuyorsunuz ve sürekli, mesleki deformasyon yaşamaktan korkuyor, birinin hakkını yemeyelim diye, metne dikkat kesiliyorsunuz. Kaba bir ayrım olacak ama ben iki tür kitap seçiyorum, iyi hikâyesi olanlar ve iyi edebiyatı olanlar… Böyle söyleyince saçma gibi durduğunu biliyorum. Kazanova’nın anıları edebi olarak iyi değildir ama oyunbaz, ahlaken düşkün bir adamın eğilip bükülmelerini, yalanlarını, riyakârlıklarını okursunuz, güzeldir, ilginçtir… Öte yandan birisi, belki yirmi sayfa, hepi topu üç dakikalık bir zaman dilimini anlatıyordur, okuduklarınızı birisine anlatınca anlamsız gelir ama yazar, diliyle sizi nehrine çekmiştir, kapılır gidersiniz. Bazı eserler, zamanı yakalarlar, bu önemlidir, yarına kalacak mı bilemezsiniz. Bazıları, zamanın ilerisinde ya da gerisinde kalırlar, risklidirler, risk alırsınız. Kişisel kıstaslarım da var. İlke olarak birden fazla yayınevine gönderilen dosyaları, aynı sorunlarla hemhal olduğumuz yayıncı dostlarımızla bu konuda rekabet etmemek adına daha baştan kabul etmiyor, hemen iade ediyorum. Bu tercih, rekabetçi yayın dünyasının işleyişi gereği, saçma duruyor olabilir. Ben Türkiye’de çok sayıda, herkese yeter sayıda yazar olduğuna inanıyorum. Böylesi bir rekabeti istemiyorum. (…) 2015'te 42 Türkçe Edebiyat kitabı yayınlamışız, 15'i ilk kitap, yeni yazar kitabı olmuş. Her üç kitaptan biri ilk kitap ve yeni yazar demektir bu. Yayıncılık adına risktir bu oran, çünkü okurlar, genellikle eser değil yazarın ismini satın alırlar, o ismi okurlar. Yeni yazar küçümsenir, herkes yazar oldu denir, kalitesizlik örneği olarak gösterilir, gerçek edebiyat bu değil filan… Bir torba klişe… Üç aşağı beş yukarı bir kitap kaç tane satar tahmin edebiliyorum artık… Bu yeni yazarların nasıl karşılanacaklarını tabii ki biliyorum. Yayın dünyasındaki herkes biliyor bunu… Bazen bir yazarın kitabı o kadar da iyi olmasa bile basmak istiyorum. Eğer o kitap yayınlanırsa, o insan sahiden de yazar olduğunu fark ediyor, işine ciddiyet gösteriyor, başka türlü bakıyor, daha iyi yazmaya odaklanıyor… Bu yıl çıkan o 15 yazarımızdan kimileri çok değil beş yıl sonra unutulabilir, kaybolabilir, ama o yazarlar şunu iyi biliyor, artık sahadalar, kaybolmamak ellerinde… Çok çalışacaklar… Devam edecekler…
(…) Tecrübe dediğiniz şeyin içinde mutlaka önyargı vardır, yanılgılar vardır ama editörlük yapıyorsanız, önce iyimser olacaksınız. Bir olumsuzlama varsa önce onun farkına varmalısınız, kapılmamalısınız. Önyargılarım yok değil, ama yeni yazarlara önyargıyla baksaydım, onlarla uğraşmaz, gidip iddialı ve tanınmış bir yazara transfer teklif ederdim. Hayatta yapmadım ve yapmayacağım böyle bir şeyi. Memlekette yeterince sağcı var, onlar yapıyorlar böyle çengelli işleri, ben yapmayacağım. Yeni yazarların yanında olmak, onların sevildiğini ve büyüdüklerini görmek bana daha çok heyecan veriyor. Biraz kişisel cevaplar veriyorum ama inisiyatif aldığınız bir iş yapıyorsanız, kişisel hikâyeleriniz de belirleyici oluyor yaptığınız işte. Ben Ankara’da yaşıyorum, ya da şöyle söyleyeyim, kültür endüstrisinde çalışıyor ve buna rağmen İstanbul’da olmamayı tercih ediyorum. Gözardı edilenler daha çok ilgimi çekiyor. İletişim Yayınları, Türkiye’de azınlıklar hakkında kapsamlı bir literatürün yayıncısı. Bağlam değişmiyor yani. (…) Genel olarak, televizyona ya da sinemaya uyarlananlar ayrıca çok satıyor, çok konuşuluyorlar. Onlar ayrı bir kategori. Hakeza ödüller sınırlı da olsa bir etki yapıyor. Edebiyatın magazini yok diyemeyiz. Bunun dışında okurun kendi arasında konuşarak çoğalttığı kitaplar var, en güzeli onlar. (…) Eskiden ne okunuyorsa bence onlar okunmaya devam ediyor. Hardcore edebiyattan söz ediyorum. Yine popüler kitaplar var, yine onlar, geleneksel okurun dışında birilerine ulaşıyorlar. Satın alma mecrası önemli: okur, kitaba nerede ulaşıyorsa ve orada ne kitap varsa onu okuyor. Bir de konuşkanlık meselesi var: insanlar okudukları kitabın medyada konuşulur olmasını isterler, okuyarak emek verdikleri kitap bir şekilde konuşuluyorsa kendilerini değerli hissederler. Kitap hakkında iyi ya da kötü dediklerinde bu kez önemli şeyler söylediklerini hissederler. Konuşulan kitap satar ve tercih edilir.
[İletişim] Bence çalışkan ve inatçıyız. Her zaman az olanın yanında durduk, daima anlamaya çalışıyoruz. Sadece yayıncıyız, kitap satarak ayakta duruyoruz. Asıl önemlisi, az ya da çok, şu ya da bu, bunca yıllık tarihinde telifini bir gün olsun geciktirdiğimiz bir yazarımız, çevirmenimiz, bir muhatabımız yoktur. Bu dediğimi telifle yaşayanlar, telifini alamayanlar, açılmayan telefonları, cevap verilmeyen mailleri bilenler, bir yerlerden alacağı olanlar daha iyi anlarlar. (…) Obur bir okurum, son birkaç yıldır, sadece çeviri roman okuyorum. Kimseye garip gelmesin, istisnalar oluyor ama tatil günümde başlayıp bitireceğim en fazla 10 formalık kitaplar seçiyorum, novellalar, uzun hikâyeler vs. İşim gereği çok okuduğum için uzun boylu kitaplardan kaçıyorum. Her ay asgari 6-7 kitap okuyorum, biraz da inat için, keyfim için okuyayım diye direniyorum. Editörlük, aşk olmasa çekilecek iş değil. Son sözüm bu.
[Osman Plabıyık'ın yaptığı söyleşinin tamamı bir yerde yayınlanmadı.]
Meğer sahiden doğruymuş, Diyanet açıklama yapmış, iş oradan almış yürümüş: 19 Temmuz'da "öldürülen darbecilere karşı Başkanlığımızca sala, teçhiz, tekfin ve üzerlerine cenaze namazı kılınması gibi din hizmetleri verilmeyecektir." demişler.
Siz böyle bir yola girerseniz, birileri de "Hainler Mezarlığı" yapar. Şaşırtcı değilmiş, o bakımdan.
Bu darbeciler, yapmak istedikleri şeye ulaşsalardı, başarsalardı, kahraman olacaklardı, iş bu kerre tersine mi yürüyecekti? İnsan malzememiz buymuş diyerek, bu kez başkalarının mı cenazesi kaldırılmayacaktı? Spekülasyon yapıyorum.
Evet, ölen kişi darbeci olabilir, tecavüzcü, katil ya da hain de olabilir. Siyasetçiler, yöneticiler ve hatta ahali, onlara karşı öfke ve hınç duyabilir, hakkını helal etmeyebilir. Ama din adamları, bunu yapamazlar, dinin temelinde olan "başkasını düşünmek" ilkesiyle zamana ve hayata bakmak zorundadırlar.
"Kendisi için istediği bir şeyi, başkası için istemeyenin imanı tam değildir."
Hatırlayan olacaktır, Özgecan'ın katili hapishanede öldürülmüş, cenazesi kaldırılamamıştı; köylüleri, gömülmesin diye köy mezarlığını kapatmıştı, namazı kılınmamıştı, cenaze arabası taşımamıştı, bir kamyon tutmak zorunda kalmışlardı. Oğlunun cenazesini kaldırmaya çalışan biçare annesi kahrolmuş, defnedilsin diye çırpınıp durmuştu. Özgecan'ın ailesiyse, gösterilen gayretkeşliğe ve zülme açık bir dille karşı çıkmıştı. Ahali sanmıştı ki, oh olsun, gebersin, sürünsün, koksun, çürüsün diyecek...Mağdur aile tersini söyleyince şaşakalmışlardı.
Dahası var, sonraki aylarda, bir başka tecavüz hadisesi olmuş, kızı için üzüntüyle konuşan baba "ben Özgecan'ın ailesi gibi meshebi geniş değilim" demişti, kırıcı ve kalpsizceydi, sonra galiba özür dilemişti. Ölenin yakınları sinirle ve hınçla konuşabilirler, olabilir, oluyor da. Her cenazede, hayırsız evlatlar, doktorlar, hatalar, yanlışlıklar konuşulur, içten içe ölümün sorumluluğu birine yıkılır. Doğamızda var suçlamak.
Din adamı, bu sürecin en yakın şahididir, her cenazede kederi, isyanı ve üzüntüyü görür, bilir, anlamaya, teskin etmeye çalışır. Öte yandan, burası çok önemli, yaptığı iş, ona yargıçlık hakkı tanımaz, ölü hakkında karar vermek, ceza kesmek onun işi değildir, hakkı da yoktur, hele cevap veremeyecek bir ölüye karşı, hele ölüye karşı söylenecek her sözün muhatabı ve mağduru olan ölünün yakınlarına karşı...
Ahali yapar, siyasetçi yapar, din adamı yapamaz.
Gönderen Levent Cantek zaman: 6:31 ÖS 1 yorum:
Zor zamanlardayız, her söz, içinde bulunduğumuz koşullara teyelleniyor; sürekli olarak bugünü konuşuyoruz. Anlamaya, anlamlandırmaya çalışıyoruz.
Bir yandan zafer gösterisi, diğer yandan öfke patlamaları yaşanıyor. İtaat isteyen, hedef gösteren bir dilin tahakkümü altındayız, linçci girişimler de, linç iştahıyla muzafferane dolaşan arkadaşlar da var.
Hep söylüyorum, dinden önce vicdan vardı, her kitap yazar bunu.
Gönderen Levent Cantek zaman: 3:48 ÖS Hiç yorum yok:
Gönderen Levent Cantek zaman: 2:22 ÖS 1 yorum:
12 Eylül'de, saat 24'ten sonra sokağa çıkma yasağı vardı, öncesinde askerler arabaları, otobüsleri çevirir, tek tek bagaj araması ve kimlik kontrolü yaparlardı, yetişkin erkekler dışarı çıkartılır, üstleri aranırdı. 24 sonrası ise askere ateş etme-vurma hakkı tanıyordu. O saatten sonra dışarı çıkan suç işlemiş oluyordu. Üç-dört yıl sonra, parlementer rejime geçildikten sonra, bu uygulamayı polisler yapmaya başladılar, şehirler arası yollarda, iş Jandarma'ya devrediliyordu. Trenler bile durdurulup arama yapılırdı. Rutin sözcüğünü ilk kez zaman duyduğumu hatırladım. Amcalar, teyzeler aramanın gerekçesini sorduklarında polisler-askerler "rutin arama" derlerdi.
Rutindi, alışmıştık, polis her yerde çevirip kimlik sorabiliyordu, kahvelerde, birahanalerde ve hatta lokantalarda, birdenbire içeri girip, üst araması yapar, kimliklere bakarlardı. Kimlik almadığımızda eve geri dönerdik. Kimliği unutmak, hepimizde tedirginlik yaratırdı. Seksenli yılların sonuna doğru bir gevşeme oldu, sıkıyönetimden olağanüstü hale geçildi filan ama mevcut hal değişmedi, üstelik, durum bize normal geliyordu. Aradaki farkı bile anlamamıştık.
Doksanlı yılların ikinci yarısında CMUK filan çıkmış, polis size kimlik soramaz dendiğinde doğrusu durumu kavrayamamış, inandırıcı bulmamıştık. Polisler, arama yaparken, haklarımızı söylerken, kendi kimliklerini gösterirken marazi bir sıkıntıyla yaparlardı işlerini. Polislerin, CMUK'tan hazzetmemeleri fıkra gibi anlatılırdı. Polislerin bir eylemde "Kahrolsun İnsan Hakları" pankartı taşıdığını hatırlıyorum, onu da ömrüm boyunca ben fıkra gibi anlatacağım.
Güneydoğu hariç, olağanüstü hal, 2000'lerde kalktı. Bu kimlik kontrolleri filan metropollerde unutuldu, bugün, yirmili yaşlarda olan gençler, son aylara kadar böylesi bir durumla pek karşılaşmadılar.
Şimdi, bundan sonra ne olacak? Elbette bunun cevabını bilmiyorum. Polisin, aylardır Ankara'da ve diğer metropollerde fiilen yürüttüğü uygulamalar bütün Türkiye'de meşrulaşmış durumda olacak, aramalar, çevirmeler günbegün artacak bir bildiğim o. Sosyal medyaya yönelik baskı şiddetlenecek, ihbarlar artacak, kutuplaşma daha da yükselecektir. Korku ve tedhiş, ister istemez, insanları etkileyecektir.
Manzaranın çok farklı yüzleri var, küçük bir örnek vereyim, yaşadığım sokakta çok sayıda yabancı yaşıyordu, bir ya da iki yıl içinde Amerikalılar gittiler, sonra Japonlar, şimdi bir İspanyol nüfus var. Çok tedirginler, bence onlar da ayrılacaklar ülkeden. Böyle zamanlarda milliyetçi bir farfara yükselir, gitsinler, hepsi gitsin, defolsun gitsin tadında tepkiler olur. Biz bize dinleriz bunları. Türkiye'yle ilgili bizim hissettiğimiz endişeleri, dışarıdan bakanlar başka türlü hisseder ve buraya gelmemeyi, burada yaşamamayı tercih ederler.
Normal olmadığımızı, normalleşmemiz gerektiğini fark etmemiz, rutine dönüşmemesi için ifade özgürlüğünü, çoğulculuğu, insanların eşit ve elinden alınamaz hakları olduğunu hatırlatmamız gerekiyor. Biliyorum, aktüel tartışmalar içinde saçma, naif ya da gereksiz geliyor söylediklerim, oysa değil, yinelemek, ısrarla altını çizmek, özgür yaşama ve mutlu olma hakkımızdan feragat etmememiz gerekiyor. Tam da böyle zamanlarda bu temel ilkeleri, iyicililikle, yeniden ve yeniden konuşmalıyız.
Sürekli düşmanlaştırma, sürekli intikam ve hesap sorma, sürekli ihbar, sürekli tehdit, ne desek boş, olacaktır, olağanüstü halin olmazsa olmazı gibidir. Bu halin uzaması da istenecektir, çünkü herkes, alttan alta, bu dönemin mağdurlarının, hayat normalleştiğinde, hukuk yoluyla haklarını geri alacağını bilir.
Gönderen Levent Cantek zaman: 2:28 ÖS 1 yorum:
Gönderen Levent Cantek zaman: 10:59 ÖÖ 1 yorum:
Kimsenin kimseyi dinlemediği, dinleyenlerin de bir an evvel konuşmak için kös kös dinlediği... Deliler gibi yaftaladığı, küfrettiği bir zamandayız.
Bu gevezelikle ben başedemem. Başka şeylerden söz ediyorum, vicdan diyorum ben.
Velev ki öyle, imam, başka bir şey söylüyor da ben yanlış anlıyorum, eğitimlileri değil de başka bir azınlığı kastediyor, bu durumu değiştiriyor mu, bu jargonu herkes bilmek zorunda değil, o linçci kalabalığın bunu bildiğini düşünüyor musunuz? Bunu tefrik edecek mantığı taşıdıklarına inanıyor musunuz? Ne anlıyorlar okumuşlardan? Amin diyerek onaylarken kimlere öfkeleniyorlar? İmam, hangi vicdanla söylüyor bunu? Nurcu desin, Fettullahçı desin eğer diyebiliyorsa, illa demesi gerekiyorsa, niye demiyor? Diyemez, dememeli, çünkü "suçlu" kim/kimler belli değil. Yekpare mi bunlar? Hangi hakla, hangi kalple tektipleştiriyor.
Mesele Müslümanlık değil, yeri geliyor bayrak, yeri geliyor demokrasi şu bu... O imam siyaset yapıyor, nerede yapıyor? Cenazede yapıyor, cenaze namazı kıldırıyor, teskin edecek, tamir edecek yerde tutuyor adres gösteriyor. Senin işin acıları dindirmek, birleştirmek, sağaltmak, iyileştirmek. Senin siyasetin bu olacak, ötesi yok.
Gönderen Levent Cantek zaman: 10:54 ÖÖ 1 yorum:
Dünya basınında Türkiye'deki darbe girişimiyle ilgili yorumlarda dikkat çekici bir eğilim var, anlıyorsunuz ki, kimse şaşırmamış. Ortadoğu'nun içinde bulunduğu kaosun bir parçası olarak görülüyor olup bitenler. Diğer yandan sivillerin askerlere yönelik uyguladığı şiddete, linç eylemlerine, görüntülü gösterilere, darbe olup olmamasından daha fazla şaşırıldığını söylemek lazım.
Darbe girişimini önemsemeyip, linçci kalabalığa odaklanmaları, başta tuhaf gözüküyor ama oradaki gündelik algı, kültüre ve eğitime dayalı birikime göre çok da normal bunlar. Üstüne, IŞİD eylemlerinin getirdiği korkuyu ekleyin, tek tek soğukkanlıklıla katledilen sivilleri hatırlayın. O görüntülere bakarken IŞİD'i hatırladıklarını anlayacaksınız.
Türkiye'de darbecileri, ite kaka ekranlara çıkarmak, hırpalandıklarını, dayak yediklerini sakınmadan göstermek "yüreklerin yağını erisin" diye yapılıyor olabilir ama bu bir Avrupalıyı, bir yabancıyı dehşetle düşürür.
Beni de düşürüyor, ben bunun için eğitim aldım, Türkiye'de öğrettiler bana bunu. Okullarda, kitaplarda, camiilerde vicdanı ve aklı eğitirken bana bunun yanlış, ayıp, günah, yakışıksız olduğunu, suç olduğunu söylediler. Tartıştırdılar bana bunu. Ders aldığım gibi ders de verdim bu konuda.
Geçenlerde bir iki nedenden ötürü sayısız kavga videosu izledim, genç kızlar, genç erkekler, yoksullar birbirlerini dövüyor, küfrediyor, kahrediyor, arkadaşları da feyse koymak için onları kaydediyorlardı. Öyle üst üste geldi ki, tankların üzerinde selfie çeken, askerleri döverken kayıt yapanlar çok benzeştiler.
Bugün, çatışmalar sırasında talihsizce ölenlerden ikisinin cenaze namazında imam, cemaate, Türkiye'ye, bize, okumuşlara, okumamışlara afur küfür seslendi: "Allah'ım bizi okumuşların şerrinden koru".
Ne diyelim, cahilmiş, tek kitap okumuş, onu da anlamamış, heyhat, adam imam, o dediğinden nefret çıkıyor, ayrımcılık çıkıyor, cehalet çıkıyor, aktüele oynuyor, umurunda değil. Sorumsuzluğunun farkında bile değil.
İmamın aksine okumuşların tüylerini diken diken eden şeyse şu, görüntülerdeki linçci kalabalık pek okur yazar ve ne yaptığını bilen bir kalabalık gibi durmuyor. Yapıp ettiklerinin, kaydettiklerinin suç, günah ve vicdansızca olduğuyla ilgilenmiyorlar, vurup kırarken feysbukta alacakları beğeniyi hesap ediyorlar. Kendilerini önemli hissettikleri bu hayati zamanın resmini, kaydını istiyorlar. Biri çektikçe, kamerayı gördükçe coşuyorlar.
"Eğer yeryüzündekilerin çoğuna uyarsan, Seni Allah'ın yolundan saptırırlar."
Gönderen Levent Cantek zaman: 11:07 ÖS 1 yorum:
Sonra TRT'deki açıklamalar geldi. Arada insanlar beni arıyor, ben birilerini arıyorum.
Sonrası bütün Ankaralılar için çok korkutucu oldu. Bizim ev, Güzeltepe'de, aşağı yukarı 1100 metre civarında bir yükseklikte. Yukarıdayız. Uçaklar, sert dalışlar yaparak, alçalarak Meclis, Saray, Eminiyet ve Yenimahalle yönüne gidip geliyordu.
Uçakların ses hızını geçmeleri, ayrıca bir patlama sesi yaratıyor, camlar zangırdıryor ve duran arabaların alarmları çalışmaya başlıyordu. Mahalle ayakta, ne olduğunu anlamak için pencerelerde, balkonlardaydı. Jetler, önce sadece dalıyorlardı, sonra arka tarafımızdan, ki bu Oran ya da Gölbaşına denk düşüyor, roket vınlaması ve poff diye bir ses geldi. Bir yere ateş ettiler. Patlattılar.
MİT'in üstünden çatışma olduğu haberini aldık, mevki olarak sesin nerden geldiği belli oldu. Atış yaptıklarını, tarama yaptıklarını duyuyorduk.
Ankara resmen bombalandı.
Siyasetin çatışmacı dili içinde darbeyi küçümseyenler, bir kumpas sayanlar oldu, olacaktır da. Doğrusu yukarıda yazdım, bana da saçma geldi başta. Darbecilerin bir acelesi, çok açık biçimde bir acemiliği, sakilliği vardı. Tek tek saysak, akıllara ziyan bir senaryosuzlukları vardı.
12 Eylülü yaşadım, sabaha karşı yapılmış, Türkiye olup biteni sabah öğrenmişti. Şimdiki darbecilerin acelesinin ne olduğunu bilmiyorum, belki açığa çıkarılacaklardı, belki aralarından biri erken kalkıştı, diğerleri onlara katılmak durumunda kaldı filan. Çok mantıklı değildi yapıp ettikleri. Uçaklar filan, büyük gösteriydi ama gösteriyle de karşılandılar. Erken saatte, büyük gürültü çıkararak, mağlup olacaklarını belli ederek çözüldüler.
İslamın altını çizenlerle üstünü çizenler arasında yaşıyorduk, darbecilerle cihatçılar arasında da kaldık. Türklerin demokrasiye inanmadıklarından kişisel olarak eminim. Sabah, direnişini, tezkereci askerleri döverek, linç ederek, kafa keserek, yaralıların üstlerine işeyerek gösterenlerle ilgili haberler vardı. O akılsız kalpsiz katillerin, üzerimizden jetlerle geçen, meclisi bombalayan darbecilerden farkı yok.
Son bir yıldır, öyle şeyler yaşıyoruz ki akıl alır gibi değil, bitmiyor çünkü. Bir memleket klişesi diyelim buna: daha kötüsü olmaz artık derken bir yenisinin zuhur etmesi.
Gönderen Levent Cantek zaman: 4:27 ÖS 2 yorum: