Her ayın ilk haftası piyasa katılımcılarının radarında ABD istihdam piyasasına yönelik kritik makro-ekonomik gelişmeler yer almaktadır. Dünyanın en önemli ekonomisinin istihdam ve çalışanların ücretlerinde bir artış izleniyor mu sorularının cevapları, ülkenin ekonomik aktivitesini yorumlayabilmek ve Merkez Bankası para politikası kararlarını tahmin edebilmek adına kritik bir öneme sahiptir. Ayrıca bu haber akışının varlık fiyatı üzerindeki etkileri de finansal piyasalarda işlem gerçekleştirenlerin gündeminde yer almaktadır. Bu sebeple de Tarım Dışı İstihdam, İşsizlik Oranı ve Ortalama Saatlik Kazançlar verilerinin sonuçlarını yakinen takip etmekteyiz.
Piyasa katılımcıları, haberlerin sonuçlarının olası etkilerini bilmek ve buna uygun stratejiler belirlemek ister. Ancak söz konusu olası fiyatlama davranışı öncesinde ilgili verilere yönelik tüm detayların (teorik + uygulama) bilinmesi trade performansı için hayati bir öneme sahiptir. Bu sebeple de “Tarım Dışı İstihdam” temalı raporumuzda, ilgili verilerin ne olduğunu ve olası etkilerini aktaracağız.
Tarım sektörü haricinde (Sanayi, Kamu, Hizmet, vb) son ay içerisinde çalışan insanların sayısındaki değişikliklere Tarım Dışı İstihdam, ABD ekonomisinde geride kalan ay içerisinde, iş aradığı halde iş bulamayan kişilerin, toplam iş gücü içerisindeki oranına İşsizlik Oranı, Tarım sektörü dışında çalışan işçilere ödenen saatlik ücretteki değişimlere ise Ortalama Saatlik Kazançlar adı verilir.
Yaz saati uygulaması ile 15.30, kış saati uygulaması ile 16.30’da aynı anda açıklanan bu 3 veri içerisinde Tarım Dışı İstihdamın anlık fiyatlama davranışı için ilk etapta bakılan bir veri olduğunu ancak istihdam piyasasındaki iyileşme ve faiz konusundaki beklentilerin enflasyon temasına kayması sebebiyle 2017 yılının ikinci yarısından itibaren Ortalama Saatlik Kazançlar verisinin popülaritesini güçlendirdiğini söyleyebiliriz. 3 verinin aynı anda açıklanmasında 27 tane olasılık olmasına karşın fiyatlama davranışında Tarım Dışı İstihdam ve Ortalama Saatlik Kazançlar verisi sonuçlarının beklenti ile arasındaki farka göre hassasiyet kazandığını geçmiş fiyatlama davranışlarından yola çıkarak izah edebiliriz. Özellikle de bu süreçte ilk aşamada TDİ verisinde beklenti ile açıklanan rakam arasındaki fark ne kadar birbirine yakın ise Ortalama Saatlik Kazançlar verisinin fiyatlama alanına girmesi o kadar güçlenmektedir. Bu da saniyeler içerisinde değişim gösteren fiyatlama davranışlarında dalgalı bir seyrin oluşmasını sağlayabilir.
06 Mart Cuma günü ABD’den gelecek kritik verilere ilişkin piyasa beklentilerine aşağıdaki tablodan ulaşabilirsiniz. Bu veri setine ilişkin rakamlar ve tahmini aralık bölümleri 03 Mart 2020 tarihinde Bloomberg terminalinden alınmıştır. Bu rakamların veri sonuçlanana kadarki süreç içerisinde revize edilebileceği hususu göz ardı edilmemelidir.
ABD Merkez Bankası Fed, Veri Sonuçlarına Göre Kararını Değiştirir Mi?
ABD Merkez Bankası Fed, herhangi bir ayda açıklanan bu tür veri sonuçlarına göre karar mekanizmasını değiştirmez. Fed kaynaklı karar mekanizması ile Fed’e ilişkin spekülatif fiyatlama davranışı arasındaki fark bu açıdan kritik bir önem arz etmektedir. Konuya örnek verecek olursak, 18 Mart Fed toplantısında şok faiz indirimine rağmen faiz indirimin devamına yönelik bir düşünce mevcut. 06 Mart tarihindeki kritik veriler ne gelirse gelsin Fed 18 Mart toplantısında kararını değiştirmeyecektir. Fed spekülasyonu ise piyasa katılımcıların veri sonuçlandığı anki verdiği reaksiyondur. Örneğin çok iyi ve pozitif rakamlar geldi acaba Fed faiz indiriminden vazgeçer mi ya da kötü rakamlar geldi Fed faiz indirimi destekleniyor gibi. Ancak bu fiyatlamanın anlık olabileceği ve bu düşüncenin piyasa katılımcı bakış açısı ile gerçekleştirildiği göz ardı edilmemelidir.
GCM Yatırım Bu Kritik Veri Setine İlişkin Değerlendirmelerine Devam Edecek Mi?
GCM Yatırım Araştırma Departmanı, kritik ABD verilerinin nasıl yorumlanması ve olası etkilerine yönelik hazırlanan bu rapora ek olarak veri açıklanmadan 15 dakika önce yatırımcıları ile buluşarak hem süreci hem de EURUSD, USDTRY ve Ons Altın gibi bazı önemli varlıklar üzerindeki olası etkilerine değinerek verilerin açıklandığı andan itibaren de sonucu yorumlayarak varlıklara ilişkin teknik değerlendirmeler gerçekleştirecektir.
GCM Yatırım Araştırma Müdür Yardımcısı Kudret AYYILDIR, 06 Mart Cuma günü saatler 16.15’i gösterdiğinde, Youtube Canlı Yayın Programı ile kritik verilere yönelik bilgilendirici çalışması ile mevcut süreci tamamlayacaktır. YouTube canlı yayın programına yönelik kayıt ve katılım bilgisi www.gcmforex.com/egitim/youtube-canli-yayin/ adresini ziyaret edebilirsiniz
Veri Sonuçlarına Yönelik Başarılı Yorumlar Yapabilmek İçin, Geçmiş Dönemdeki Etkilerin Bilinmesi Önemlidir!
07 Şubat 2020 tarihinde yani bir önceki ay açıklanan ABD verileri ile birlikte EURUSD paritesinde ilk dakika içerisinde önemli ve hacimli bir düşüş hareketi izlemekteyiz. Ancak ikinci dakikadan itibaren fiyatlama davranışlarını incelemeye devam ettiğimizde, mum boylarının etkinin azaldığını hatta davranış biçiminin değiştiğini görmekteyiz. Bu tutum, mevcut haberin açıklandığı anın ne kadar önemli olduğunu ve haberin sonucunun yorumlanmasında zamana endeksli değişimlerin önemini artırmaktadır. Bu nedenle veriye hızlı bir şekilde ulaşmak ve ilgili veriyi doğru bir şekilde yorumlamak kritik bir önem taşımaktadır. “GCM Forex / Viop Yatırımcıları”, verilerin sonucuna ilişkin GCM MT4 / GCM MT5 platformları içerisinde yer alan ve anlık olarak veri akışının geçtiği “Haberler” bölümünden ayrıca yararlanabilir.
08 Mart 2019 tarihinde yani bir önceki yılın aynı ayında açıklanan ABD verileri ile birlikte EURUSD paritesinde ilk dakika içerisinde önemli ve hacimli bir yükseliş hareketi izlemekteyiz. Ancak üçüncü dakikadan itibaren fiyatlama davranışlarını incelemeye devam ettiğimizde, mum boylarının etkinin azaldığını hatta davranış biçiminin değiştiğini görmekteyiz. Bu tutum, mevcut haberin açıklandığı anın ne kadar önemli olduğunu ve haberin sonucunun yorumlanmasında zamana endeksli değişimlerin önemini artırmaktadır. Bu nedenle veriye hızlı bir şekilde ulaşmak ve ilgili veriyi doğru bir şekilde yorumlamak kritik bir önem taşımaktadır.
Önemli Finansal Varlıklar Bu Verilerden Nasıl Etkilenir!
Yukarıda gerek 1 ay gerekse 1 yıl öncesine ilişkin verilerin EURUSD paritesi 1 dakikalık grafik üzerindeki etkisine değindik. Peki, dünyanın en fazla işlem gören EURUSD paritesi, kritik ABD verilerine göre nasıl bir performans oluşturabilir. Bu sorunun cevabı için 2013 Ocak’tan itibaren ilgili haberlerin sonuçlarının parite üzerindeki 5, 15 ve 30 dakikalık zaman dilimlerinde kaç pip hareket ettiğini aşağıdaki tablodan görebilirsiniz.
86 tane veri (7 yıl + 2 ay) sonucunun EURUSD paritesi üzerindeki etkisini incelediğimizde 5 dakikalık zaman diliminde ortalama 48 pip, 15 dakika içerisinde ortalama 54 pip ve 30 dakika içerisinde ortalama 58 pip hareket ettiğini, 5 ile 30 dakika arasındaki ortalama değerler incelendiğinde önemli bir pip farkının olmadığını ve bu nedenle de özellikle istihdam verilerinin ilk 5 dakika üzerindeki olası etkinin çok daha önemli olduğunu söyleyebiliriz.
Ayrıca her ne kadar ortalama değere göre fiyatlama davranışları tespit edilmeye çalışılsa da genel ortalamadan uzaklaşan yıllık performans göz ardı edilmemelidir. Şuana kadarki süreçte oluşan fiyatlama değişimlerinde 2019 yılı ortalamanın 5 dakika içerisinde 28 olduğu, buna karşın 2018 ve 2017 yıllarında da ortalamalardan uzaklaşıldığı izlenmektedir. Bu tutum, fiyatlama performansının popülaritesinde değişim arz etmesine imkan tanımaktadır. Genel ortalamaya en fazla 2019 yılı kritik Haziran ayında yaklaşıldığı dikkate alındığında, Fed’in son dönemdeki faiz popülaritesinin etkisi olduğunu ve fiyatlama davranışına Fed faiz spekülasyonun da yeni dönemde girebileceği hususu yakinen takip edilebilir. (Tablo içerisinde yeşil renkli olanlar genel ortalamanın üzerindeki performans, kırmızı renkli olanlar ise genel ortalamanın altındaki performans olarak dikkate alınabilir)
İlk 5 dakikanın öneminden bahsediyoruz ancak bu düşünce 5 dakikanın sonuna kadar ilgili etkinin devam ettiği anlamına gelmemelidir. Bu konu ile alakalı yapmış olduğumuz araştırmalar neticesinde ilk 1 ve 1,5 dakikanın fiyatlama reaksiyonu için hayati bir önem arz ettiğini söyleyebiliriz. Zaten 1 dakikalık EURUSD grafiğinde de bu etkiye net bir şekilde ulaşmaktayız. Bu istatistiğimizi Bloomberg terminalini kullanarak diğer varlıklara yönelik hassas fiyatlamayı da göstermek istiyoruz.
İlk 1 dakika içerisinde fiyatlama davranışında etkin olan varlıklar;
İlk 1,5 dakika içerisinde fiyatlama davranışında etkin olan varlıklar;
Söz konusu araştırmalarımızda aşağıda yer verdiğimiz tablo, son 1 yıl içerisinde gelen ABD verilerinin 5 dakika (300 saniye) içerisindeki etkisini görmemize katkı sağlayan bir çalışmadır.
Piyasa Beklentisi 175K
Tarım Dışı İstihdam verisine yönelik piyasa beklentisi 175K. Bu beklentiye katılanlar içerisinde 140K minimum, 249K ise maksimum olarak yerini almıştır. Yani 140K altında ya da 249K üzerinde gelecek Tarım Dışı İstihdam verisi sonucu, piyasa tarafından sürpriz olarak değerlendirilebilir.
Geçmiş dönem istatistiklerine baktığımızda, 2013 yılından itibaren Mart aylarının ortalaması 217K, bu aylarda açıklanan TDİ verilerinde minimum 20K ve maksimum 313K olarak kaydedilmiştir. Ek olarak 2013 – 2019 yılları arasında Şubat – Mart geçişlerini değerlendirdiğimizde de 2019 yılı hariç diğer yıllarda Şubat ayı üzerinde bir Mart ayı sonucu izlemekteyiz.
İstatistiki hesaplamaları dikkate aldığımızda, Ceteris Paribus yani diğer koşullar sabit kalması durumunda, 175K olan piyasa beklentisi üzerindeki olası bir sonuç şaşırtıcı olmayacaktır.
Altın ve Gümüş Yeni Dönemde Parlamaya Devam Edecek mi?
Kudret Ayyıldır / Viop Teknik Analiz (Bist-30, USD/TRY, Kardemir ve Ereğli)
Kudret Ayyıldır: Ons Altın ve Gümüş Yeni Zirvelere Doğru Adım Atabilir mi?
Kudret Ayyıldır / Enflasyon Sonrası USDTRY Görünüm