Tasarrufta Sabır Şart! | Haberler > İŞ DÜNYASI
Anadolu Hayat Genel Müdür Yardımcısı Orhan Bozkurt'a Bireysel Emeklilik Emeklilik Sisteminin Önemli Noktalarını Sorduk...
Bireysel Emeklilik sisteminin herkese hitap ettiğini özellikle belirtmek isterim. Bu tip sistemlerin yararı uzun vade de gözüktüğü için başlangıç aşamasında algılanma sıkıntısı yanının da uzun seneler disiplinle takip etme zorluğu özellikle bizim insanımızı olumsuz etkiliyor. Ben şahsen daha önce Hayat Sigortaları şimdi de Bireysel Emeklilik ürünlerinden hemen hemen ilk alanlarda biri olarak göğsümü gere gere şunu söyleyebilirim ; yaptığım en önemli yatırım araçlarının başın da bu ürünler gelmiştir çünkü küçük tasarrufların en emin ve kazançlı yolu olduğu gibi elinizin altında olmaması nedeni ile de birikim oluştuğun da göz dikip bozdurmak hemen aklınıza gelmediği gibi uzun vade de ciddi birikimlere yol açıyor. Bugünler de hayat sigortasından 30 yıllık poliçemin bedelini aldım ve Bireysel Emeklilikten emeklilik hakkını kazandım ve geleceğe daha güvenli bakıyorum.
Sisteme herkes katılabilir mi? Katılma şartları nelerdir?
Fiil ehliyetine sahip olan, 18 yaş üzerindeki herkes bireysel emeklilik sistemine katılabilir.​
Kişinin yatırım alternatifleri nelerdir? Nelere yatırım yapabilir? Ödenen katkılar emeklilik şirketi tarafından ne şekilde değerlendirilir?
Katılımcılar tarafından ödenen katkı payları, emeklilik yatırım fonlarında değerlendirilir. Emeklilik yatırım fonu, riskin dağıtılması ve inançlı mülkiyet esaslarına göre işletilmesi amacıyla oluşturulan ödenen katkı paylarıyla ilgili mal varlığıdır. Ödenen katkılar, hazine tahvil/bonoları, kamu dış borçlanma senetleri, altın, hisse senedi, faizsiz yatırım yapan ve uluslararası piyasalara yatırım yapan fonlarda değerlendirilebilir. Emeklilik şirketleri tarafından kurulan emeklilik yatırım fonları, profesyonel fon yönetim şirketleri tarafından yönetilir. Böylece emeklilik yatırım fonları ile düzenli tasarrufta bulunma, fon yönetim şirketlerinden profesyonel hizmet alma ve diğer yatırım fonlarında olmayan vergisel avantaj elde etme imkânına sahip olunur.
Halkımızn Sisteme olan ilgisini genel olarak değerlendirebilir misiniz?
Bireysel emeklilik sistemi ile tasarrufların artırılmasına yönelik planlamaya olanak sağlanması sonucunda halkımızın sisteme olan ilgisi artma eğilimdedir. Özellikle 2013 yılı başından itibaren uygulamaya geçen devlet katkısı, halkın ilgisini ve dolayısıyla sistemin büyüme ivmesini çok yüksek düzeyde artırmıştır. 02.01.2015 itibarıyla sistemde mevcut olan katılımcı sayısı 5 milyonu aşmış durumdadır.
Emeklilik şirketinden memnun olmayan ya da yatırım yaptığı fonun getirisini beğenmeyen bir yatırımcı, şirketi ya da fonlarını değiştirebilir mi?
Emeklilik planına dahil olan katılımcının fonlar arasındaki dağılımını yılda 6, emeklilik planını ise yılda 4 defa değiştirme hakkı bulunmaktadır. Ayrıca, katılımcı, sözleşme başlangıcından itibaren 2 yıl geçmesinin akabinde yılda 1 defa değiştirme hakkı bulunmaktadır.
Emeklilik sözleşmesine göre ödenmesi öngörülen katkı paylarının vadesinde ödenmesi ideal birikim seviyelerine ulaşılması açısından çok önemlidir. Ancak, katılımcılar emeklilik sözleşmesi süresi içinde katkı payı ödenmesine istedikleri zaman ara verebilir.
Katılımcı bireysel emeklilik sisteminden istediği zaman ayrılabilir. Ancak, bu durumda emekli olmanın getirdiği avantajlardan yararlanamayacaktır. 10 yıldan az süreyle sistemde kalarak ayrılanlara yapılan ödemelerin ve hak edilen devlet katkısının içerdiği irat tutarı %15,
10 yıl süreyle sistemde kalmakla birlikte emeklilik hakkı kazanmadan ayrılanlara yapılan ödemelerin ve hak edilen devlet katkısının içerdiği irat tutarı %10
Emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemden vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemelerin ve devlet katkısının içerdiği irat tutarı %5
oranında stopaj kesintisine tabidir.Katılımcıların devlet katkı payından ne kadar hak kazandığını belirleyebilmek için sistemde kalış yılına göre kademeli bir düzenleme bulunmaktadır.
Sistemde 3 yıldan az kalınması durumunda devlet katkısından fayda sağlanamaz. 3 yıl kalanlar devlet katkısının %15’ine, -6 yıl kalanlar devlet katkısının %35’ine,10 yıl kalan ancak 56 yaşını doldurmayanlar devlet katkısı’nın %60’ına, 10 yılda sistemde kalınmasından sonra 56 yaşını dolduranlar yahut vefat-maluliyet gibi sebeplerle sistemden ayrılanlar, getirileriyle birlikte devlet katkısının tamamına hak kazanırlar.
Birikimlerinin tümü veya bir kısmını alarak kalanını yıllık gelir sigortasına aktarabilir ve yıllık gelir sigortası sözleşmesi çerçevesinde ömür boyu maaş şeklinde veya belirli bir süre boyunca maaş şeklinde almayı tercih edebilirler.
Bireysel emeklilik sistemine katılan kişiler, kamu sosyal güvenlik sisteminin sağladığı mevcut haklardan yararlanmaya devam ederler. Bu sistem, kamu sosyal güvenlik sistemine bir alternatif olarak getirilmemiş, bireylerin mevcut kamu sosyal güvenlik sisteminden aldıkları emeklilik aylıkları veya ikramiyelerine, ilave olarak bir gelir elde etmelerine yönelik olarak düzenlenmiştir.
Bireysel emeklilik sistemi, Hazine Müsteşarlığı, SPK, Emeklilik Gözetim Merkezi, Takasbank, Bağımsız Denetim Şirketleri dahil olmak üzere birçok kurumun denetimi ve kontrolü altındadır. Katılımcıların birikimleri fonlar bazında Takasbank’ta saklanmaktadır ve katılımcının her zaman birikimlerini alma ve aktarma hakkı vardır. Fon malvarlığı kesinlikle haczedilemez, rehnedilemez ve teminat olarak gösterilemez. 13’üncü Dünyada bu tür uzun vadeli tasarruf ve emeklilik programları için başta vergi olmak üzere çeşitli teşvik mekanizmaları bulunmaktadır.
Ülkemizdeki bireysel emeklilik sistemi için ne tür teşvikler öngörülmektedir.?
Birikimler %25 devlet katkı payı ile desteklenir, yani yapılmış olan her katkı payı için %25 devlet katkısı elde edilir, devlet katkısı limiti aylık brüt asgari ücretinin %25’i kadardır.
Bireysel emeklilik sisteminde fonu ve şirketi değiştirme hakkı bulunur, herhangi bir ücret ödemeden başka bir şirkete geçiş yapılabilir.
Bireysel emeklilik sistemi fonları vergiden muaftır.
Sistemin yatırımcıya ilave bazı maliyetler getirmesi söz konusu mudur ?
Sisteme dahil olan katılımcılardan giriş aidatı, yönetim gideri kesintisi, fon toplam gider kesintisi ve performans kesintisi yapılabilir. Söz konusu hususlarda yapılacak kesintilerin üst sınırları mevzuatta düzenlenmiştir. Kamu otoritesinin sistemdeki katılımcılardan alınan kesintiler konusundaki yaklaşımı, söz konusu kesinti kalemlerinin azaltılması yönünde olmuştur.