Üç önemli tuzak - YENİ ASYA
Türkiye’nin zenginleşmesini isteyen herkes, ülkemize kurulan tuzakların bozulmasını ister.
Ülkemize karşı kurulan tuzaklar var, ama bu tuzakları sadece yabancıların kurduğu düşünülmesin. Yerli ve millî olduklarını ifade edenler de yaptıkları işlerle tuzak kurmuş olabilirler. İşi ehil olana teslim etmeyen bir anlayış, Türkiye için kurulan en büyük tuzak değil mi?
Ekonomi ile ilgilenenlerin dile getirdiği bir “Orta gelir tuzağı” vardı. Türkiye’nin belli bir noktaya gelip, oradan daha ileri gidememesi, meselâ kişi başına düşen millî gelirin ortalama 10 bin doları aşmaması gibi. Şimdi bu tuzağa iki yeni tuzağın daha ilâve edildiği dile getirilmiş: Orta demokrasi tuzağı ve orta eğitim tuzağı.
TÜRKONFED ve Daha İyi Yargı Derneği iş birliği ile Nevşehir’de düzenlenen “Türkiye’nin İkilemi: Orta Gelir ve Orta Demokrasi Tuzağı Raporu” toplantısında konuşan TÜRKONFED Başkanı Orhan Turan, “Demokrasi ve Gelir Endeksi’nde 2017 yılı itibariyle dünyada maalesef 100. sırada yer alıyoruz. ‘Tam Eksiksiz Demokrasi’ seviyesine gelmemiz için, ülkemizin 3 önemli tuzaktan; Orta Gelir, Orta Demokrasi ve Orta Eğitim tuzaklarından kurtulması gerekiyor. Bunun için topyekûn seferberlik başlatmalıyız” demiş. (TÜRKONFED Basın Bülteni, 1 Aralık 2018)
“Yatırım çekmek için, ekonomik göstergeler tek başına yetmiyor” diyen TÜRKONFED Başkanı Turan şunu da ilâve etmiş: “500 milyar dolarlık ihracat, 2 trilyon dolarlık dış ticaret hacmi, kişi başı 25 bin dolarlık millî gelir hedefliyorsak; demokrasi endeksimizin de tam eksiksiz demokrasi puanı olan 8’in üstüne çıkmasını hedeflememiz şart. Aynı geminin içindeyiz ve geminin yüzmeye devam etmesi için bunu hep birlikte başarmak zorundayız. Artık sıcak para dönemi sona erdi. Ülkelere yatırım çekmek için, ekonomik göstergeler, tek başına yetmiyor. Ekonomi ile demokrasi arasında dolaylı değil, doğrudan bir ilişkinin olduğunu unutmamalıyız. Uluslar arası yatırımcıların aynı zamanda; yüksek demokrasi standartları, hukukun üstünlüğü, fikir ve ifade özgürlüğü gibi evrensel değerlere de bakıyor. Bu nedenle ‘Gelişmiş bir ekonomi için gelişmiş bir demokrasi şart’ diyoruz.”
Aynı toplantıda konuşan Av. Mehmet Gün de şöyle demiş: “Orta demokrasi seviyesinde olan ülkeler, gelir olarak da orta seviyelerde. Türkiye’nin orta gelir tuzağından kurtulması ve millî gelir sıralamasında bir üst lige çıkması için, sermaye hareketlerinden yatırıma ve üretime, kamu yönetiminden seçim sistemine kadar pek çok alanda hukukî altyapının iyileştirilmesine ihtiyaç var. Türkiye’nin yeni bir Güney Kore başarısına imza atması için kamu ve özel sektör olarak hesap verilebilirliğin sağlıklı işletilmesi, millî gelir endeksi ile demokrasi endeksinin eş düzeye çekilmesi şart. Nasıl ki, şirketlerin yönetimi ne kadar şeffaf ve adilse kârlılıkları artar; bunu ülkeler için uyguladığımız zaman da refahı arttıracağı çok açık. Sonuç olarak orta gelir tuzağını aşabilmenin tek yolu, daha iyi bir hukuk sistemi, şeffaf ve hesap verebilir yönetimler gibi yapısal reform olarak adlandırdığımız bir dizi iyileştirmeden geçiyor.”
Büyük, zengin ve huzurlu ülke olmanın yolu belli. Orta gelir, orta demokrasi ve orta eğitim tuzağını bozmadan hedefe ulaşmak mümkün değil. Peki bu tesbitlere itiraz edebilecek bir yetkili var mı? Türkiye eğitimde, hukukta ve bürokraside reform yapmadan da mutlu, huzurlu ve zengin olur diyen kimse çıkar mı?
Çıkmaz ve çıkmamalı. O halde doğru istikamette adımlar hemen atılsın.