TCDD Lojmanları korunacak… - Gaziantep Mega Haber
Devlet Demiryollarına ait 12 adet lojmanın yıkım ve benzeri uygulamalara maruz kalmaması için Mimarlar Odası Gaziantep Şubesi, Gaziantep Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kuruluna tescil başvurusunda bulunmuştu. Başvurunun ardından 12 adet TCDD lojmanı tescil edilmiş, TCDD’nin itirazı üzerine bu tescil kararı kaldırılmıştı. Mimarlar Odası Gaziantep Şubesi tarafından lojmanların korunması için açılan davada karar çıktı.
2017 yılında Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollarına ait 65 yıllık personel lojmanlarının koruma altına alınması için Mimarlar Odası tescil başvurusunda bulunmuştu. Gaziantep'te apartman yapılarının ilk örneklerinden olan bu lojmanlar için yapılan başvuruyu Gaziantep Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu uygun görerek lojmanları tescillemişti. Ancak TCDD bu karara itiraz etmiş ve Yüksek Kurul tescil kararını kaldırmıştı.
MİMARLAR ODASI’NDAN AÇIKLAMA YAPILDI
Mimarlar Odası Gaziantep Şubesi tarafından yargıya taşınan iptal kararının ilk sonucu tebliğ edildi. Konuya ilişkin Mimarlar Odası Gaziantep Şubesi’nden yapılan açıklamada, “1953 yılında yapımına başlanan Gaziantep Tren İstasyonu, Gaziantep’in modern tarihinin çok önemli mihenk taşlarından bir tanesidir. Gar binası ile birlikte birçok tamamlayıcı yapı da bu dönemde inşa edilmiştir. Bu tamamlayıcı yapılardan bir tanesi de, günümüzde yakın çevresinde otellerin, yüksek yoğunluklu ticaret ve konut kullanımlarının bulunduğu ve 12 bloktan oluşan personel lojmanlarıdır.”
“APARTMANA GEÇİŞİN İLK ÖRNEĞİ”
“12 bloktan oluşan; depo ve müştemilat için kullanılan bodrum katın üzerine iki katlı olarak inşa edilen lojmanların her katında iki konut yer almakta, toplamda ise 48 konut ünitesi bulunmaktadır. Gaziantep’te devlet eliyle inşa edilen ilk sosyal konutlardan olan lojmanlar, aynı zamanda geleneksel evlerden apartmanlaşmaya geçiş döneminin çok önemli örnekleridir. Yapılar hem plan tipolojisi anlamında, hem de yapım sistemi, malzeme kullanımı, cephe düzeni ve peyzaj anlayışı bağlamında 1950li yılların konut mimarisi üzerinde öncü ve belirleyici olmuştur. TCDD Gaziantep İstasyon Alanı içerisinde yer alan Gar Binası ve tamamlayıcı yapılar Gaziantep Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 25.03.2015 ve 1118 sayılı kararı ile koruma altına alınırken, bu alana yaklaşık 800 metre mesafede yer alan personel lojmanları üzerinde 2017 yılına kadar alınmış herhangi bir tescil kararı bulunmamaktaydı.”
YÜKSEK KURUL KARARI BOZULDU
“Gaziantep’in kentleşme macerasında önemli bir kilometre taşı olan, diğer yandan kentin son derece yoğun bir bölgesinde önemli bir boşluk ve yeşil alan içeren lojmanların tescillenmesi için Mimarlar Odası Gaziantep Şubesi 2017 yılında başvuruda bulunmuş, akabinde Gaziantep Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu 29.12.2017 tarih ve 2547 sayılı kararıyla lojmanların koruma altına alınmasına karar vermiştir. Gaziantep 2.İdare Mahkemesi, Yüksek Kurul'un kararını bozarak, söz konusu 12 adet lojman binasının yıkım ve benzeri işlemlere maruz kalabileceği ve bu durumun telafisi güç veya imkânsız zararlara yol açabileceğini, yürütmenin durdurulması gerektiği sonucuna ulaşıldığını tarafımıza iletti.”
"...dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, söz konusu lojman binalarının belirli bir dönemin sosyo-kültürel ve ekonomik yaşamını mekâna yansıttığı, inşa edildiği dönemin malzeme, yapım sistemi ve teknolojilerini günümüze taşıdığı için birer belge değeri bulunduğu, inşa edildiği dönemin mimari değerlerini yansıttığı, yapıldığı dönemin özelliklerini yansıttığı ve özgünlük değerine sahip olduğu, kent kimliği ve belleğinin önemli bir parçası olduğu ve Gaziantep istasyon bölgesinin bir parçası olduğu hususları dikkate alınarak korunması gerekli kültür varlığı olarak değerlendirilmesi gerektiğinden, yapının korunması gerekli kültür varlığı olarak tesciline iliksin Bölge Kurulu kararının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmaktadır.”
“Öte yandan, dava konusu işlem nedeniyle, söz konusu 12 adet lojman binasının yıkım ve benzeri işlemlere maruz kalabileceği ve bu durumun telafisi güç veya imkânsız zararlara yol açabileceği açık olduğundan, yürütmenin durdurulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle; hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemin; uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden, 2577 Sayılı Kanunun 27.maddesi uyarınca teminat alınmaksızın yürütülmesinin durdurulmasına, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde Bölge İdare Mahkemesi'ne itiraz yolu açık olmak üzere, 25.07.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi” ifadeleri yer aldı.