Alzheimer Hastalığında Akupunktur Tedavisi | Dr. Buğra Buyrukçu
Tüm dünya da 24 milyon kişiyi etkileyen İleri yaş demansının, %60-80’nin de neden Alzheimer hastalığı olarak karşımıza çıkar. Yaşlılarda 3. Ölüm nedenidir. Bu hastalığın ilk belirtisi çevre ile iletişim kurma yeteneği, karar verme yeteneğinin azalmasıdır. Bu durum ilerleyerek devam eder. Zamanla günlük yaşam aktivitelerini yerine getiremez hale gelir. Unutkanlıklar başlar. Bununla birlikte daha önce yapmadığı ve kendisi ile özdeşmeyen davranışlarda bulunur. Son yıllarda medikal tedaviler için çalışmalar çok fazla yapılsa da istenilen ölçüde başarı yakalanamamıştır.
Alzheimer hastalarının genel durumunun düzeltilmesi, yaşam kalitesinin iyileştirilmesi ve hastalığın ilerleyişinin yavaşlatılması amacı ile geleneksel tamamlayıcı tıp yöntemleri sık olarak kullanılmaktadır. Coleman ve arkadaşlarının yapmış olduğu bir araştırmada bu hastaların %55’i geleneksel tamamlayıcı tıp uygulamalarından en az bir tanesini denemiş, %20’si ise 3 tanesini denemiştir. Bunların içinde en sık uygulanan akupunkturdur. Chen ve arkadaşlarının yapmış olduğu bir çalışmada demans tedavisinde akupunktur çok başarılı olmuştur.
Clinical Practice dergisinde editör seçimi olarak yayınlanan ve 45 ayrı bilimsel makalenin araştırılarak hepsinin sonucunun yayınlandığı bir çalışma Alzheimer tedavisinde çığır açtı. Bu çalışmada geleneksel tamamlayıcı tıp tedavilerinin başarı oranlarını incelediler ve akupunktur uygulamasının çok başarılı olduğunu bildirdiler. Bu yayından sonra Alzheimer tedavisinde bütün gözler akupunktur uygulamalarına çevrildi.
2000'de Wellesley College'da yapılan çalışmaya göre haftada 3 kez ve 3 ay boyunca yapılan tedaviler sonucunda, Alzheimer ve vasküler demans hastlarında ortaya çıkan depresyon veya yaşlanmanın yol açtığı anksiyete ve depresyon problemlerinin ölçülebilir şekilde düzeldiği, günlük yaşam enerjisinin önemli şekilde arttığı tespit edildi.
Akupunktur Hastalığında Nasıl Etkiler ?
Akupunktur, Alzheimer hastalarında sözlü ve motor becerileri arttırarak ve duygu durum ve bilişsel işlevlerini geliştirerek hastalığın seyrini ve hastaların yaşamını iyileştirebilmektedir. Anksiyete ve depresyon hallerinin çok daha iyiye gittiğini ölçülebilmiştir. Demansa neden olan beyindeki plaklar azalmakta ve elektroakupunktur ile bilişsel işlevler arttırılabilmektedir.
Hipokampal (beynin hafıza ve yön bulmadan sorumlu bölgesi) hacimde bir azalma, Alzheimer hastalığının patolojisinin doğrudan göstergesidir. Araştırmalar, hacim kaybının azalmış glikoz metabolizması ile korele olduğunu gösteriyor. Aslında "hipokampal glikoz metabolizması azalmaları hem hafif dereceli bilişsel bozuklukta hem de Alzheimer hastalığında bulunur ve tanı sınıflandırmalarına katkıda bulunur." Yalnız yaşlanmanın beyin glikozu alımını olumsuz etkilediği görülürken, "Alzheimer hastalığında nörodejeneratif süreçler, sinaptik işlevsellikte azalma ve dolayısıyla azaltılmış enerji ihtiyaçları nedeniyle beyin glikoz metabolizmasını daha da düşürür , buda semptomları tetikler ve böylece kısır bir döngüyü tamamlanmış olur.
Alzheimer hastalığının kökeninde Aβ-42 plaklarının beyinde oluşması ve bu plak yataklarının, nöron kaybına, hafıza zayıflamasına ve demansa yol açması yatar. Aβ1-42 birikimleri sitotoksiktir ve Alzheimer hastalığının bir biyolojik belirtecidir. Araştırmacılar, elektro akupunkturun "Aβ1-42 plaklarını küçültmek için uygulanabilir ve etkili bir yol olduğunu" keşfetti. Yine aynı çalışmada tekrarlanan akupunktur tedavilerinin, hipokampusta ve kortekste nörogenezisi (sinir yapılanması) başarıyla arttırdığını keşfettiler.
Beyin türevi nörotrofik faktör (BDNF), yeni nöronların ve sinapsların büyümesinde ve farklılaşmasında yardımcı olur. Beynin hipokampüsünde, korteksinde ve diğer bölgelerinde aktiftir. BDNF, uzun süreli anıların ve nörojenezin tutulmasında önemlidir. Alzheimer hastalarında beynin, özellikle de hipokampustaki BDNF düzeylerinde azalma olur. Araştırmacılar, EA (elektroakupunktur) tedavisinin hem hipokampusta hem de kortekste BDNF salınımını önemli ölçüde arttırdığını göstermiştir. Bunların sonucunda mekânsal öğrenme ve hafıza gelişir ve glikoz metabolizması da farklılık yaratır. Beyin glikoz kullanımını belirgin düzeyde arttırır. Cao ve arkadaşlarının yapmış olduğu bir çalışma hafıza ve glikoz metabolizmasını iyileştirmek için yapılan elektro akupunkturun, aynı amaçlı kullanılan donapezil’e göre çok daha etkili olduğunu bulmuştur.
Alzheimer hastalarında 3 ay boyunca hafta da üç seans olacak şekilde işlem yapılır. Seanslar 30 dk sürer ve bazı bölgelerde elektro akupunktur uygulaması yapılır. Hastanın 3 aylık gelişim süreçlerine göre haftada iki ve daha sonra hafta da bir olacak şekilde uygulamaya devam edilir.
Yine özel bir akupunktur tekniği olan Scalp akupunkturu bu hastalarda yapılması gereken önemli bir uygulamadır.
Akupunktur tedavisinin hiçbir yan etkisi yoktur.