Köklüdeğişim | “TÜRKİYE, RUSYA’DAN DAHA AZINI ALDI”
23 Ekim 2019 - 16:55
Erdoğan ve Putin arasında varılan Soçi mutabakatına ABD Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey tepki gösterdi. Jeffrey, “Türkiye bundan çok fazla şey kazanmadı. Rusya’dan ABD’den aldığından daha azını aldı. YPG oyun dışı kalmadı” dedi. Operasyon başlamadan önce “üst üste teklif edilen teşviklere rağmen ne yazık ki Türkiye akıllıca hareket etmedi”diyen Jeffrey, Rusya ile yapılan anlaşmanın bir kazancının olmadığını ve operasyona bile gerek olmadan daha iyisini teklif ettiklerini belirtti.
Jefrrey, ABD’nin 30 km derinlik ve YPG’nin çekilmesini operasyondan önce teklif ettiğini ama Türkiye’nin Rusya’nın 10 km derinlik teklifini kabul ettiğini açıkladı. Ayrıca Jeffey, Rusya’nın, ABD’nin hazırlamış olduğu teklifin benzerini daha kötü şartlarla öne sürdüğünü ifade etti.
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey ABD Senatosu Dış İlişkiler Komisyonu’nda senatörlerden gelen soruları yanıtladı. “Türkiye’nin Suriye’nin Kuzeydoğusundaki Harekatının Etkisinin Değerlendirilmesi” başlıklı oturuma Ankara ve Moskova arasında Soçi’de varılan ve Türkiye ile Rusya’nın Suriye’de 10 kilometre derinlikte ortak devriye yapmalarını öngören mutabakat damga vurdu.
“Operasyon Kaçınılmaz Değildi, Biz 30 Km Derinlik Teklif Ettik”
Rusya ile yapılan anlaşmada, Türkiye’nin 10 km derinliği kabul etmesine de değinen Jeffrey, “Biz onlara 30 kilometre derinlikte ortak devriye ve YPG’nin çekilmesini teklif ettik” dedi.
Oturumda önce kayıtlara da geçen yazılı açıklamasının bir özetini okuyan James Jeffrey, Türkiye’nin Suriye harekatı için “Üst üste yapılan uyarılara ve Trump yönetimi tarafından üst üste teklif edilen teşviklere rağmen ne yazık ki Türkiye akıllıca hareket etmedi” dedi. Suriye Özel Temsilcisi, “Türkiye’nin Suriye operasyonu kaçınılmaz mıydı?” sorusuna, “Gerçekten böyle bir olasılık vardı. Kaçınılmaz değildi” yanıtını verdi.
James Jeffrey, Türkiye’nin operasyonda çok ileri gidemeyeceğini söylediğini ve Türkiye’nin de ileri gitmediğini söyledi. “Suriye’de 32 kilometre derinliğinde 440 kilometre genişliğinde güvenli bölge istediler. Biz onlara 30 kilometre derinlikte ortak devriye ve YPG’nin çekilmesini teklif ettik. Bu sadece masada olan bir anlaşma değil, aynı zamanda Türkiye’nin operasyonu başlamadan önce uygulanan bir anlaşmaydı” sözleriyle ABD ve Türkiye arasındaki güvenlik mekanizması sürecine dikkat çekti.
“Türkiye Rusya’dan ABD’den Aldığından Daha Azını Aldı”
Suriye Özel Temsilcisi, Rusya ve Türkiye arasında Soçi’de Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin arasında varılan mutabakatı değerlendirirken, “Rusya bizim Türkiye ile yaptığımız anlaşmadan kopya çekerek pek çok açıdan bizimkine benzeyen bir anlaşma yaptı. Ama Türkiye bundan çok fazla şey kazanmadı. Türkiye Rusya’dan ABD’den aldığından daha azını aldı. Ama bu süreçte Suriye'nin kuzeydoğusunu karıştırdı, IŞİD mücadelesinin altını oydu, Rusları ve rejimi herkes için trajik olacak şekilde dahil etti” ifadelerini kullandı.
James Jeffrey, Soçi mutabakatını Türkiye’nin Suriye’deki hedefleri açısından değerlendirirken "YPG geri çekildi ama tam anlamıyla yenilgiye uğratılmadı ya da oyun dışı kalmadı. Yani Türkiye'nin amaçlarından biri gerçekleşmedi” şeklinde konuştu.
James Jeffrey, oturumun ilerleyen dakikalarında bir kez daha Soçi mutabakatına değindi, “Bence boşluklarla dolu. Türkler'in yol almasını durduracaktır” değerlendirmesinde bulundu.
“ABD Askerlerine Türkiye ile Savaşma Emri Vermedik”
Jeffrey, Türkiye ile geçtiğimiz hafta varılan uzlaşma konusunda “SDG komutanı Mazlum Kobani bize yazılı bir mektup gönderdi. Anlaşmanın koşullarını yerine getirdiklerini söyledi. Türk tarafını bekliyoruz. Türkler'e de sahada gördükleri bir durum varsa bize bildirmelerini söyledik” ifadelerini kullandı.
James Jeffrey, “Ateşkes süresi dolunca ne olacak?” sorusuna cevap verirken de, “İki saat önce doldu. Türkiye'nin hassasiyetleri sebebiyle buna ateşkes diyemiyoruz. SDG devlet dışı bir aktör ve Türkiye tarafından terör örgütü olarak görülüyor. O nedenle "ara verme" diyoruz" şeklinde konuştu.
“Güvenli Bölge Görüşmelerinde Harita Kullanmadık”
Senato’daki oturumda, senatörlerden biri Türkiye ve Amerika arasında güvenli bölge konusunda yapılan müzakereler sonrası yapılan açıklamada güvenli bölgenin unsurlarının ve YPG’nin çekilmesi beklenen bölgenin parametrelerinin net bir şekilde yer almadığını gündeme getirdi.
James Jeffrey soruya cevap olarak Türkiye ile Suriye’de güvenli bölge oluşturulması müzakerelerine değinirken, “Hiç harita kullanmadık. Anlaşma yürürlüğe girdiği anda Türk askerleri neredeyse güvenli bölge de oradaydı. Kulağa özensiz bir yöntem gibi gelebilir ama aslında işe yaradı. Türkiye’nin güvenli bölgenin nasıl görüneceğine ilişkin yorumlarına meydan okumak istemedik” ifadelerini kullandı.
“Suriye’den Çekilme Kararında Bana Danışılmadı”
Suriye Özel Temsilcisi oturum sırasında Başkan Trump’ın Suriye’nin kuzeyinden çekilme kararı konusunda kendisine önceden şahsen danışılmadığını, Başkan Trump ve Cumhurbaşkanı Erdoğan arasında 6 Ekim’de gerçekleşen telefon görüşmesinde odada olmadığını ancak görüşmenin içeriğine ilişkin kapsamlı bir şekilde bilgilendirildiğini söyledi.
James Jeffrey’e “Hakim olduğunuz bir dosyada görev için emeklilikten çağrıldınız. Yıllarınızı verdiğiniz uzmanlık alanınızda size danışılmaması size kaygılandırmıyor mu?” diye soruldu. James Jeffrey, ABD’de önceki yönetimlerde de benzer şeyler yaşadığına atıfta bulunarak “İlk kez olmadı. Daha önce de oldu” dedi.
“ABD Askerlerine Patates Atanlar”
ABD’nin Suriye’nin kuzeyinden çekilme kararı sonrası haber ajanslarına ABD askerlerini taşıyan zırhlı araçlara patates fırlatıldığı görüntüler yansımıştı. James Jeffrey’ye o görüntüler soruldu. Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey, “Bunun kimin fikri olduğuna bakmamız lazım. Suriye’nin kuzeydoğusunda askerlerimize taş ve meyve fırlatıldığını ilk ve tek burada gördüm. Burası Esat rejiminin askerlerinin olduğu bölge” ifadelerini kullandı.