Tanzimat Edebiyatı Test
07 Ekim 2006 tarihinde yayınlandı.
1. (...) adlı eser köy konusunun işlendiği ilk romanımızdır. Yine (...) yazdığı (...) edebiyatımızda ilk psikolojik roman denemesi kabul edilir.
Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıda*kilerden hanisi getirilmelidir?
2. Aşağıdakilerden hangisinde yazar-eser ve eserin özelliği hakkında verilen bilgi yanlıştır?
A) Samipaşazade Sezai Küçük Şeyler: İlk edebi hikaye
B) Recaizade Mahmut Ekrem-Talim-i Edebiyat: İlk edebiyat ders kitabı
C) Namık Kemal-İntibah: İlk romantik roman
D) İbrahim Şinasi-Tahrib-i Harabat: İlk eleştiri
E) Nabizade Nazım-Karabibik: İlk realist roman
3. Tanzimat döneminin Türkçe bakımından en başarılı ve Türk Moliere'i olarak tanınan ismidir. Dili son derece sade olan yazarın tiyatroları da teknik bakımdan döne*min en güçlü eserleri arasındaki Kırk Yalan,Evhami,Çöpatan, Yalan Tükendi tiyatro eserleridir.
Yukanda sözü edilen sanatçı, aşağıdakilerden hangi*sidir?
A) Ali Suavi
C Ahmet Vefik Paşa
D) Şemsettin Sami
E) Ziya Paşa
4. Aşağıdakilerden hangisinde yazar-eser eşleştirme*si yanlıştır.
A) İbrahim Şinasi-Mustafa Reşit Paşa Kasidesi
B) Ziya Paşa-Felatun Beyle Rakım Efendi
C) Ahmet Mithat Efendi-Ltaif-i Rivayet
D) Abdülhak Hamit Tarhan-O Belde
E) Nabizade Nazım-Karabibik
5. Yeni edebiyatın öncülerindendir. Dönemin sanatçıları romantizmin etkisinde kalsa da o, klasisizmden etkilenmiştir. Gazeteciliğiyle tanınsa da şiir, tiyatro, inceleme, eleştiri gibi türlerde yapıt vermiştir.
Yukarıda sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangi*sidir?
C Ahmet Mithat Efendi
E) İbrahim Şinasi
6. I.Oyunlarda hem tarihi olaylar anlatılmış, hem töre eleştirisi yapılmıştır.
II. Oyunlar, okunmak için yazılmıştır.
III. Oyunlar sahneleme tekniği açısından başarılıdır.
IV.Moliere'den uyarlamalar yapılmıştır.
V. Bu dönem olayları çeviriden ibarettir, bütünüyle erli oyunlar yoktur.
Yukarıdaki bilgilerden hangileri Tanzimat Tiyatro*sunun özelliklerinden değildir?
C) I. ve V.
7. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat dönemi nesir türünün özelliklerinden değildir?
A) Klasisizmden ziyade romantizm etkili olmuştur.
B) Roman ve hikayelerdeki olaylar genellikle İstanbul’da geçer.
C) Kişileri iyi ve kötü olarak tek yönlü ele alınmıştır.
D) Yazar, olayların akışını keserek yer yer öğütler verir.
E) Sanat; sanat içindir anlayışından hareketle sade*ce güncel olaylar ele alınmıştır.
8.Türkçülük akımının öncülerindendir. Tiyatro alanındaki çalışmalarıyla tanınmış ve Bursa valisiyle kendi adına tiyatro yaptırıp tiyatronun gelişmesine katkıda bulun*muştur. Bunun yanında Avrupa'da gelişen teknoloji çalışmalarının yakından takip edip Ebulgazi Bahadır Han'dan (...) Türkçeye çevirmiştir.
Yukarıda sözü edilen sanatçı ve eseri aşağıdaki*lerden hangisidir?
A) Namık Kemal-Celalettin Harzemşah
B) Ahmet Vefik Paşa-Tartuffe
C) Ahmet Vefik Paşa - Şecere - i Türki
D) Namık Kemal-Akif Bey
E) İbrahim Şinasi-Şair Evlenmesi
9. Aşağıdakilerden hangisinde yazar-eser eşleştirmesi doğrudur?
A) Recaizade Mahmut Ekrem-Rumuz'ul Edeb
B) Muallim Naci-Afife Anjelik
C) Abdülhak Hamit Tarhan-Çok Bilen Çok Yanılır
D) Ahmet Mithat-Kıssadan Hisse
E) Samipaşazade Sezai-Zehra
10. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat ikinci dönem sanatçılarından değildir?
11. Aşağıdaki eserlerden hangisi edebiyat türü bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) Zavallı Çocuk
E) Sabru Sebat
12. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat dönemi şair*lerinin özelliklerinden biri deaildir?
A) Aruz veznini hece veznine göre daha az kullanmışlardır. .
B) Fransız İhtilali’nin etkisiyle özgürlük, adalet gibi kavramları işlemişlerdir.
C) Genellikle romantizm akımından etkilenmişlerdir.
D) Sanat toplum içindir görüşünü benimsemişlerdir.
E) Dilde sadeleşmeyi amaç olarak benimseseler de bu amaca ulaşamamışlardır.
13. Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
A) Namık Kemal ve Ziya Paşa'nın yurt dışında çıkardığı ilk Türk gazetesi "Hürriyet" tir.
B) İlk tarihi tiyatro eserimiz İbrahim Şinasi'nin "Şair Evlenmesi" dır.
C) Eleştiri türünde yazılan ilk eser Namık Kemal'in "Tahrib-i Harabat" adlı eseridir.
D) Ilk dergi "Mecmua-yı Fünun" Ali Münif Paşa tarafından çıkarılmıştır.
E) Recaizade Mahmut Ekrem tarafından yazılan“Araba Sevdası" ilk realist romandır.
14. Tanzimat devrinin en verimli şairi sayılır. Türk şiirine geniş ufuklar açtı, günlük yaşam, aşk, vatan sevgisi, ölüm, metafizik üzerine epik, lirik ve felsefi şiirler yazdı. İlk pastoral şiir örneği "Sahra" yı yazdı. Şiirlerinde aruzu kullanmakta birlikte hece ölçüsüyle de şiirler yazdı.
Yukarıda sözü edilen şairimiz, aşağıdakilerden han*gisidir?
B) Abdulhak Hamit Tarhan
D) Cenap Şehabettin
15. Tanzimat edebiyatının hemen her türünde eser veren yazarımız (...) tiyatronun eğitici amaçlarla kullanılması gerektiğini savunmuş ve bu düşüncelerini (...) adlı tiyatro eserinde dile getirmiştir. Zavallı Çocuk, Akif Bey,
Karabela isimli tiyatro eserleri de vardır.Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıda*kilerden hangisi
A) Ahmet Vefik Paşa-Zor Nikah
B) Namık Kemal-Vatan yahut Silitre
C) Recaizade Mahmut Ekrem-Vuslat yahut Süreksiz Sevinç
D) Namık Kemal-Celalettin Harzemşah
E) Abdulhak Hamit Tarhan-Eşber
16. Tanzimat döneminin bütün özelliklerini üzerinde taşıyan (...), devlet adamlığının yanında iyi bir şairdir. Edebiyat yaşamı iki bölüme ayrılır. (...) adlı makalesi geçmiş edebiyatı yerdiği dönem; "Harabat" antolojisi de bu düşüncelerinden vazgeçtiği dönemdir.
Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki*lerden hangisi getirilmelidir?
A) Ziya Paşa-Şiir ve İnşa
B) Şinasi-Şiir ve İnşa
C) Ziya Paşa-Terkib-i Bend
D) Ahmet Vefik Paşa-lehçe-yi Osmani
E) Şemsettin Sami-Kamus-ul Alam
17.(...), Servet-i Fünun edebiyatının hazırlayıcısıdır. Şiir, roman, oyun ve eleştiri türünde eserler verdi. Sanat sanat içindir, anlayışına bağlıdır. Sanatçımız asıl ününü Tanzimat ve batı düşünce ve görüşlerini
yaymasıyla yaptı. (...) ise sanatçının yeni edebiyat anlayışına karşı eski edebiyatı savundu, onun için
eleştiriler yazdı.Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisinde verilenler sırasıyla getirilmelidir?
A) Muallim Naci-Recaizade Mahmut Ekrem
B) Recaizade Mahmut Ekrem-ıbrahim Şinasi
C) Recaizade Mahmut Ekrem-Muallim Naci
D) ıbrahim Şinasi-Abdülhak Hamit Tarhan
E) Recaizade Mahmut Ekrem-Nabizade Nazım
18. Muhbir gazetesindeki yazılarıyla sade bir dil kullanarak dilde sadeleşmeyi savunan (...), (...) adlı eseriyle de milliyetçi düşüncelere öncülük etmiştir.Yukarıda boş bırakılan yerlere aşağıda verilen*lerden hangisi, sırasıyla
A) Ali Suavi-Hive
B) Ahmet Cevdet Paşa-Tarih-i Cevdet
c) Feraizcizade Şakir-Gurur yahut Inkılap-ı Muhabbet
D) Namık Kemal-Osmanlı Tarihi
E) Ahmet Vefik Paşa-Yorgaki Dandihi
19. Halk için roman geleneğinin başlatıcısıdır, bu düşün*ceyle, romanlarında sade bir dil kullanmış ve olayların akışını keserek araya öğüt verici bölümler yerleştirmiştir. Bu yönüyle de eleştirilmiştir. Tanzimat döneminin en verimli sanatçısıdır.Yukarıda sözü edilen sanatçımız aşağıdakilerden hangisidir?
B) İbrahim Şinasi
D) Recaizade Mahmut Ekrem
20. Yazar, romanlarında insan psikolojisi ve sosyal mese*leler üzerinde de durmak isteğindedir. Hasan Mellah'ın önsözünde, roman yazmaktan maksadın sadece olayın anlatılması değil, aynı zamanda "insanın psi*kolojik içeriğini araştırmak" olduğunu da söyleyen yazar, psikolojik tahlillere de yer verirse de pek başarılı olduğu söylenemez.
Yukarıda sözü edilen yazar, aşağıdakilerden han*gisidir?
A) Namık Kemal
21. Aşağıdakilerin hangisinde yazar-eser eşleştirmesi yanlıştır?
A) Namık Kemal- Karabela
B) Recaizade Mahmut Ekrem- Pejmurde
C) Abdülhak Hamit Tarhan- Rumuz'ül Edep
D) Ahmet Mithat Efendi- Dürdane Hanım
E) Şinasi- Tercüme-i Manzume
22. Sanatçı Hürriyet'te çıkan (...) makalesinde, Divan edebiyatına şiddetle hücum ederek, onu gayrı milli ve yapay olmakla suçlar ve asıl Türk edebiyatının Halk edebiyatı olduğunu iddia eder. Fakat gençliğinde Divan edebiyatı kültürü ile yetişmiş ve onun zevkini almış olan sanatçı, bu eleştirileri bir edebiyat devrimcisi sıfatı ile yaptığı ve duyguları bakımından Divan edebiyatına bağlı bulunduğu için (...) yazdığı önsözde bu iddianın aksini ileriye sürmekte de tereddüt etmemiştir.Parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) Şiir ve İnşa- Harabat
B) Tahrib-i Harabat- Takib
c) Zemzeme- Takdir-i Elhan
D) Demdeme- Istılahat-ı Edebiye
E) Zafemame- Harabat
23. Afife Anjelik'te kocasının yokluğu sırasında uşağının saldırısına direnmiş bir genç kadının hikayesi anlatıl*maktadır. Zavallı Çocuk'ta, evlenmede ana - babanın değil, evlenecek olanların söz sahibi olması gerektiği üzerinde durulur. Eyvah adlı dram ise batılılaşmanın aile çevresindeki etkileri ve daha çok evlenmedeki eski adetlerin eleştirisi ile ilgilidir. Finten'de ise Shakespeare'in Makbetinin etkileri çok açıktır.Parçada aşağıdakilerin hangisinin eserlerinden söz edilmemiştir?
24. Şiirlerinin başlıca temaları aşk ve tabiattır. Türk şiirinde kadının gerçek ve estetik değerini alması onunladır. Fakat onun şiirlerinde büyük aşkların derin ve sarsıcı heyecanı değil, ancak küçük duygulan*maların, hayal kırıklıklarının, ayrılıkların hissettirdiklerini bulabiliriz. Bu melankolik atmosferin doğuşunda romantiklerin, özellikle Lamartine'in etkisi büyüktür. Hayatının acıklı olayları onu, aynı zamanda, Tanzimat devrinin tanınmış bir mersiye şairi haline de getirdi.Parçada kendisinden söz edilen şair, aşağıdaki*lerden hangisidir?
B) Cenab Şehabettin
25. (...), Türk edebiyatının ilk tarihi romanıdır. Konusunu, XVI.yy'daki Türk-Iran savaşlarından alır. İstanbul’da başlatılan olay, savaşın safhaları nı takip ederek Iran sınırına, Kafkasya'ya ve Iran sarayına kadar götürülür. Romantizmin tesiri ile olayın sonu çok trajiktir. Karakterlerin çizilmesinde sübjektiflik ve aşırılık da açıktır. Romanın fikri içeriği ise .İslam birliği" ideolojisini telkine çalışmaktadır.
Parçada sözü edilen roman ve yazan aşağıda*kilerden hangisidir?
D) Felatun Beyle Rakım Efendi- Ahmet Mithat
26.Roman kahramanı Bihruz Bey, adında mirasyedi bir paşazadedir. Bütün işi gücü ve merakı alafranga giyinme, alafranga yaşayış kurallarına yarım yamalak uymak, Hıristiyan azınlıklardan berberlerle ve garsonlarla Fransızca konuşmak ve araba kullanmak*tır. Bütün benzerleri gibi Bihruz Bey de çok basit bir kültüre sahiptir. Yerli ve milli olan her şeyi beğen*memek ve hatta hor görmek alışkanlığındadır.
Yukarıda hakkında bilgi verilen roman, aşağıda*kilerden hangisidir?
B). Felatun Beyle Rakım Efendi
C) Araba Sevdası
D) Afife Anjelik
27. Realist ve natüralist akımın izlerini en iyi onun yapıtlarında görürüz. Eserin önsözü Türk edebiyatında realizmin ilk bildirisi sayılır. Ayrıca bu uzun öykünün Anadolu'da, Antalya'da geçmesi, köylü şivesinin öyküye girmesi, köy yaşamının gerçekçi bir gözle an*latılması büyük bir atılımdır.
Parçada sözü edilen eser ve yazarı aşağıdakiler*den hangisidir?
28. Bizde ilk edebi roman, onundur. Romanında roman*tizmin izleri görülür. Eserde sosyal bir sorun olan, erkeğin düşük bir kadına tutulması ve hem kendini hem de yakınlarını mahvetmesi anlatılır. Bir tahlil ve tasvir romanı sayılır. Kahramanların psikolojisine önem verilmiş, yer tasvirleri yapılmıştır. Ancak, tas*virler gözleme yer verilmeden, süs için kullanılmıştır.
Parçada sözü edilen eser ve yazan aşağıdakilerden hangisidir?
A)Henüz On Yedi Yaşında- Ahmet Mithat Efendi
B) Intibah- Namık Kemal
C) Telemak- Yusuf Kamil Paşa
D) Sergüzeşt- Samipaşazade Sezai
E) Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat- Şemsettin Sami
29. İşlenen en önemli konu tutsaklıktır. Evlenecek kişilerin kendi istekleri göz önüne alınmadan evlenmenin yapılması, böyle evlenmelerin doğurduğu acılar da diğer önemli bir konudur. Batılılaşmanın yanlış yorum*lanmasını konu alanlar da vardır.Parçaya göre aşağıdakilerden hangisi bu konuların dışında yazılmış bir eserdir?
D) Felatun Beyle Rakım Efendi
30. Tanzimatçıların çoğu tarih alanında da eserfer verirler. Namık Kemal, Ahmet Mithat çeşitli konularda Osmanlı tarihini aydınlatmaya çalışırlar; ancak bu türün en güçlü adı (...) olur. Edebiyat tarihinde de sağlıklı eseri yoktur.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden han*gisi getirilmelidir?
B) Ahmet Cevdet Paşa C) Şemsettin Sami
31. Tanzimat tiyatrosu bir okul sayılmış, halkın eğitilmesinde araç olarak kullanılmıştır. Bunlarda sosyal eğitim ön plandadır. Toplumda görülen aksaklıklara doğrudan doğruya dokunmak veya tarihin ibret verici olaylarını ele alıp onlardan ahlaki sonuçlar çıkarmak amaçlanmıştır. Dil ve üslup konuşma diline ve üslubuna çok yaklaşmıştır.
Parçaya göre Tanzimat tiyatrosuyla ilgili aşağıda*ki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
32.Türk edebiyatında roman, çevirilerle başlamıştır. Bu alanda ilk eser (...) nın (...) adlı Fransız yazardan çevirdiği (...) adlı romandır. Birçok teknik kusurlarla dolu olan bu eserin; kahramanlarının yabancı olması, olayların yabancı bir ülkede geçmesi yüzünden halka yabancı olduğu halde büyük ilgi gördüğü söylenebilir.
Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıda*
kilerden hangisi getirilebilir?
A) Namık Kemal- J.J. Rousseau- İtiraflar
B) Şinasi- La Fontaine- Tercüme-i Manzume
C) Recaizade Mahmut Ekrem- Corneille- Araba Sevdası
D) Ahmet Mithat- Racine- Letaif-i Rivayet
E) Yusuf Kamil Paşa- Fenelon- Telemak
33. Tanzimat sanatçılarının çoğu Fransız edebiyatını ve bu edebiyatın sanatçılarını örnek almışlardır. Bu sanat*çıların etkisiyle bir kısmı klasik, bir kısmı romantik, bir kısmı da realist özellikler taşıyan eserler vermişler*dir. Söz konusu akımlar ancak esinti halinde yansı*mıştır. Bunların kuralları kesin çizgilerle benimsenmiş ve uygulanmış değildir.Parçaya göre aşağıdakilerden hangisi romantik eser veren sanatçı/ardan biri değildir?
A) Ahmet Mithad Efendi
D) Abdülhak Hamid Tarhan
14. Aşağıdakilerden hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
A) İlk özel gazete- Ceride-i Havadis
B) İlk basılan tiyatro- Şair Evlenmesi
C) İlk dergi- Mecmua-yi Fünun
D) İlk mizah gazetesi- Diyojen
E) İlk çeviri roman- Telemak
35.Tanzimat edebiyatı sanatçıları her şeyden önce şiirin konusunu ve anlatımın. değiştirdiler.(…..) "Usan-ı Osmani'nin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülahazalar" isimli uzun makalesinde şiirin, fikrin gelişmesine ve halkın eğitilmesine olan büyük hizmetinden söz eder.
36.Yeni bir edebiyat yaratmak amacında kümelenen Tanzimatçılar, geçmişlerindeki Divan edebiyatı gele*neğiyle, hesaplaşmakla işe başlarlar. Ziya Paşa'nın yazdığı (...) makalesi bu bakışın en ilginç ürünüdür. Yine aynı sanatçı daha sonra bu edebiyatı öven bir manzum önsözle o dönemin antolojisi (...) hazırtayınca Namık Kemal'in eleştirisine konu olur.Parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
A) Zafemame- Müntehebat-ı Eş'ar B) Şiir ve Inşa- Harabat
C) Tahrib-i Harabat- Takip
D) Zemzeme- Demdeme
E) Talim-i Edebiyat- Takdir-i Elhan
37. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat II. devre sanatçı*larının özelliklerinden biri deaildir?
B) Içe dönük, hastalıklı bir edebiyat oluşturmak
E) Eğlendirici yanı ağır basan türlere önem vermek.
38. Tanzimat edebiyatının ilk sanatçısı olarak kabul edildi. Mustafa Reşit Paşa'nın Batıya gönderdiği ilk öğrenci*lerdendir. Bir kısım fikirleri edebiyata ilk getiren, kurduğu gazetelerde bu fikirleri yayarak yeni edebi*yatın temellerini atan odur. Gençliğinde Doğu ilmilerini öğrenmiş, Fransa'da kaldığı yıllarda da Batı edebiyatını tanımıştır.Parçada kendisinden söz edilen sanatçı, aşağıdaki*lerden hangisidir?
B) Abdülhak Hamit Tarhan
C) Ahmet Mithat
39. Yazar, asıl başarısını Zehra'da gösterir. Büyük hika*yedeki denemelerinden sonra romana geçen yazar, bu türde büyük bir gözlem ve araştırma gücü koyar ortaya. Bir kıskançlık temasına dayandırdığı olayı ve olayın geçtiği yerleri tam bir gerçekçilikle betimlemeyi başarmıştır. Aynı başarıyı karakterlerin betimlemesi ve çözümlemelerde de gösterir. Kıskançlık psikolojisinin çözümlenmesi ve bsazı toplumsal koşulların tanı*tılması, romanın en çok Zehra'da yazar, realizme çok yaklaşır.Parçada sözü edilen yazar, aşağıdakilerden han*gisidir?
B) Nabizade Nazım
C) Halide Edip
40. Tanzimat devrinde, ilmin ve edebiyatın hemen her alanında eser vererek ve bunları halk diliyle yazıp halk seviyesine ve halk zevkine göre düzenleyerek halk için faydalı bir edebi hareket yapmayı başarmış ansiklope*dist bir yazardır.Yukarıda sözü edilen sanatçı, aşağıdakilerden han*gisidir?
D) Recaizade Mahmut Ekrem E) Ahmet Mithat Efendi
41. Yazar, bu romanında bir mirasyedi tipini bütün gerçek yönleriyle ustaca canlandırır. Felatun Bey, varını yoğunu zevk ve eğlence alemlerinde yitirmiş ve taşraya boş bir çuval gibi çıkmak zorunda kalan bir mirasyedidir. Buna karşılık küçkü yaştan beri hayatını türlü zorluklarla kazanıp zenginleşen, kazandıklarını ölçülü şekilde değerlendiren Rakım Efendi, huzuru, rahatı, ölçülü ve dengeli yaşamı simgeler.
D) Ahmet Mithat
42. Aşağıdaki sanatçı-eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
A) Şemsettin Sami -Tercüme-i Ahval Mukaddimesi
B) Abdülhak Hamit Tarhan- Duhter-i Hindu
C) Namık Kemal- Vatan Yahut Silis tre
D) Ziya Paşa- Defter-i Amal Mukaddimesi
E) Şinasi- Durup-ı Emsal-i Osmaniye
43. Yeniçeriler, Dünyaya İkinci Geliş romanlarında tarihsel konulara yer verir. Esrar-ı Cinayet edebiyatımızdaki ilk polisiye romandır. Firkat adlı romanıyla toplumsal bir sorun olarak esirlik konusuna eğilmiş. Voltaire Yirmi Bir Yaşında adlı yapıtıyla biyografik roman örneği verirken Müşahedat adlı romanında natüralist etkilenmeler gösterir.
Parçada eserleri tanıtılan sanatçımız, aşağıdakiler*den hangisidir?
A) Muallim Naci
E) Ahmet Rasim