İzmir Enternasyonal Fuarı (İEF) bu yıl sadece bölgemiz için değil ülkemiz ekonomisi için umut dolu mesajlar ve beklentilerle açıldı. İhracatçılar, enerji sektöründekiler, sanayiciler, turizmciler özetle iş dünyasındaki herkes Rusya ve Türkiye'nin bir dargın bir barışık ilişkisinin, özellikle de 2015 , 2016 yılında yaşanan gerginliklerin bittiği düşüncesiyle geldi ikili işbirliği toplantısına.
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK), Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) işbirliğiyle düzenlenen Türkiye-Rusya İş Forumu'nda iki ülke arasındaki önemli toplantılardan biri de turizm ilişkileri üzerineydi.
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Kurumsal İlişkiler Direktör Yardımcısı Gülberk Aşyapar ile Business Russia Ağırlama Endüstrisi Komitesi Başkanı Elena Krivenkova'nın yürütücülüğündeki toplantıda Kültür ve Turizm Bakanlığı Tanıtma Genel Müdür Yardımcısı Ahmet Ali Temurcin, Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED) Başkan Yardımcısı Mehmet İşler, İzmir Turizm Tanıtma Vakfı Genel Sekreteri Gül Şener'in yanı sıra sektörle ilgili çok sayıda konuşmacı yer aldı.
Rusya bizim için çok önemli
Rusya bugün Türkiye'ye ziyaretçi gönderen ülkeler arasında birinci sırada yer alan bir ülke. Kültür ve Turizm Bakanlığı Tanıtma Genel Müdür Yardımcısı Ahmet Ali Temurcin'in paylaştığı bilgiye göre, 2014 yılında Rusya'dan gelen ziyaretçi sayısı 4,5 milyona yaklaşmış. 2015 ve 2016'da yaşanan konjonktürel düşüşlerin ardından yürütülen etkin diplomasiyle ilişkiler normale dönünce 2017'nin ilk altı ayında Türkiye'ye gelen Rus ziyaretçi sayısı 1 milyon 700 bine yükselmiş. Temurcin, "Rusya bizim özel önem verdiğimiz ülkelerden" derken, bu olumlu seyirin yıl sonuna kadar süreceğini ve hedeflerinin 2015 yılının rakamlarını yakalamak olduğunu söylüyor.
TÜRSAB'ın verilerine göre 2016'nın aynı dönemine nazaran bu yılın ilk altı ayında Rusya'dan gelen turist sayısı yüzde 820 artmış. Bu artışı sürdürülebilir kılmak için Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın yaptığı çok sayıda etkinlik var. Ahmet Ali Temurcin, bunlardan en önemlisinin 16-18 Haziran 2017 tarihinde Moskova'nın Krasnaya Presnya Parkı'nda düzenlenen "Türkiye tanıtım günleri" etkinliği olduğunu belirtiyor. Temurcin, Türkiye'nin en önemli turizm destinasyonlarının katıldığı festivale bu yıl İzmir'in katılamadığını söylüyor. "Önümüzdeki yıl tüm turistik yönleriyle İzmir'i de bu festivalde görmeyi istiyoruz" diye ekliyor.
Antalya'dan fazla turist gelebilir
"Türkiye'nin bir numaralı ziyaretçisi Rusya pazarından İzmir'e düşen pay ne kadar?" diyebilirsiniz. Rusya'dan geçen yıl İzmir'e gelen turist sayısı 765 kişiyken bu yılın ilk altı ayında gelen ziyaretçi sayısı 10 bin 99 kişi. Sayının bu kadar az olmasının ana nedenlerini toplantının moderatörlerinden Business Russia Ağırlama Endüstrisi Komitesi Başkanı Elena Krivenkova açıklıyor. İzmir'e gelirken kendi yaşadığı deneyimi paylaşan Rus turizmcinin söylemleri, bu ülkeden pay almak isteyen İzmirli turizmciler için anahtar kelimeler içeriyor.
Elena Krivenkova, İzmir'e çocuklarıyla gelmek istediğini, ancak kendisi işteyken çocukların kalacağı ve keyifli bir zaman geçireceği bir şehir oteli bulmakta zorlandığını söylüyor. Bu nedenle çocuklarını getiremediğini ekliyor. Öte yandan bir şaşkınlığını dile getiriyor. "Moskova'dan Antalya'ya hafta içinde iki üç uçuş olmasına karşın İzmir'e aktarmalı gelmek zorundasınız. Buraya sabaha karşı saat 05.00'te geldim, dönüşte de aynı şekilde aktarmalı gideceğim. Neden İzmir'e doğrudan uçuş sağlanmıyor?" diye soruyor.
Krivenkoya'yla toplantı sonrası konuştuğumda, "İzmir'i tanıtan çok sayıda önemli site var, nasıl bilgi edinemediğinize şaşırdım" diyorum. "Kendi dilimde araştırma yaptığımda, örneğin Antalya için çok sayıda Rusça site, otel, şehir bilgisine ulaşıyorum ama İzmir'le ilgili Rusça bilgi, Rusça doküman yok denecek kadar az" diye karşılık veriyor. Ruslar'ın sanıldığının aksine, sadece deniz, kum, güneş peşinde koşmadığını, kültüre, arkeolojiye de meraklı olduğunu, İzmir'de de çok güzel olanaklar olduğunu söylüyor.
"İzmir'i gördükten sonra çocukları getirmediğinize pişman oldunuz mu?" dediğimde ise, "Elbette" diyor, "Çok güzel tesisler varmış ama ben internetten bulamadım" diye yanıtlıyor Elena Krivenkova. Ayaküstü yaptığımız konuşmada İzmir'i tanımaları durumunda Ruslar'ın Antalya'dan daha fazla tercih edebileceğini de söylüyor Krivenkoya. "Çünkü İzmir'in Ağustos ayında bile Antalya gibi buhranlı sıcağı yok. Havası çok tatlı. Çok harika bir kent. Eğer uçuşlar direkt ve düzenli olursa, Rusça bilgi kaynakları artarsa daha fazla turist gelecektir. 10 bin ne ki?" diyor.
Türk-Rus Kültür ve Eğitim Birliği yetkilisi Zelimhan Zarmayev da Moskova'da 16-18 Haziran 2017 tarihleri arasında düzenlenen festivali üç günde 157 bin kişinin ziyaret ettiğini anlatıyor. Festival, Rusya'da en çok ziyaret edilen beşinci festival olmuş. Festivale ilişkin bir sunum yapan Zarmayev, "Birçok ülke Moskova'da bu tür etkinlikler düzenliyor. Bu festivali onbinlerce kişi ziyaret etti. Bu festivale gelen herkes kendisi için birşeyler buldu. Türkiye tatili içeren bir çekiliş de yapıldı. Festivalin gelişerek sürmesini, İzmir'in de festivale katılmasını diliyoruz" diyor.
Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED) Başkan Yardımcısı Mehmet İşler, yaptığı konuşmada Rus pazarı için İzmir'in, Antalya'nın yanında ikinci bir turizm destinasyonu olabileceğini dile getiriyor. Antalya için yıllarca yerel yönetim, devlet ve turizm sektörünün işbirliğiyle çalıştığını söylüyor, İzmir için de bunun gerekliliğinin altını çiziyor. İşler, İzmir'in hedef pazarların tümünde daha fazla tanıtım için yerel yönetimleri harekete geçmeye davet ediyor.
İşler: Hicap duyuyorum
Toplantı sonrası Mehmet İşler'den bir değerlendirme yapmasını istiyorum, salonda söylediği sözleri yineliyor:
"Moskova'da düzenlenen festivale gidilmemesinden hicap duyuyorum. İzmir, sanki hiç turiste ihtiyaç duymuyor gibi, Türkiye'nin bir numaralı pazarını nasıl görmezden gelebilir ki? Böyle bir lüksümüz yok bizim. Üstelik bu yıl 86 yıllık İEF'de Türkiye'nin gözü Rusya'nın üzerindeyken, partner ülke için bir yıldır çalışıldığı ifade edilirken, iki ay önce bu hedef ülkede yapılan tanıtımda İzmir neden olmaz ki?"
Kültür Bakanlığı'nın İzmir'i önümüzdeki yıl sadece Moskova'da değil, nüfusu bir milyonu aşan Rusya'nın büyük kentlerinde yapacağı festivallerde de görmeyi istediğine dikkat çeken TÜROFED Başkan Yardımcısı ve ETİK Başkanı Mehmet İşler şu görüşleri dile getiriyor:
"Tanıtım en önemli eksiğimiz. Rusya için harekete geçmek zorundayız. Artık sadece fuarlarla tanıtım olmuyor. Online dijital pazarda, sitelerde, festivallerde olmazsak oyunun dışında kalıyoruz. Maalesef buralarda yokuz. Öte yandan doğrudan uçuş konusunda mutlaka bir şeyler yapmalıyız. Sun Express için İzmir, Antalya'dan sonra ikinci üs durumunda. Antalya için olan uçuşların mutlaka İzmir'e de olması gerek."
Şener: İZTAV harekete geçecek
Rusya-Türkiye turizm ilişkilerinin ele alındığı toplantıda İzmir Turizm Tanıtma Vakfı (İZTAV) Genel Sekreteri Gül Şener de söz alıyor. İzmir Ticaret Odası'nın (İzTO) hazırladığı İzmir'i anlatan film eşliğinde sunum yapan Şener, İzmir'i tanıtmakla görevli bir vakıf olarak Krivenkova'nın dile getirdiği "bilgi eksikliği" konusunda hemen harekete geçeceklerini söylüyor. Gül Şener de direkt uçuşlar konusunda İşler'in sözlerine katıldığını belirtiyor. İzmir'le Moskova ya da St. Petersburg arasında doğrudan uçuş olursa Ruslar'ın hafta sonlarını İzmir'de geçirebileceğine dikkat çekiyor, "Hedefimiz, çabamız aynı uçuşların İzmir üzerinden de yapılmasını sağlamak" diyor.
İzmir'e nasıl doyacaklar?
Toplantıdan çıktıktan sonra İzmir'deki neredeyse bütün kurumların ve kenti tanıtan önemli sitelerin sayfalarına bakıyorum hızla. İzmir Valiliği'nden, Büyükşehir'e, İzmir Turizm Tanıtma Vakfı'ndan İzmir Ticaret Odası'na, İzmir Kalkınma Ajansı'nın, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün sayfalarına. Rusça ile ilgili sadece İzmir Ticaret Odası'nın sitesinde bir tane tanıtım filmi görüyorum. Bir yanda Bayan Krivenkova'nın sözlerini düşünüyorum. Öte yandan ana akım medyada izlediğim, caddelerdeki bilboardlarda sıkça gördüğüm "İzmir'e doyamazsın" temalı tanıtım çalışmaları aklıma geliyor. Ruslar'ın fuar vesilesiyle İzmir'i tatmalarını, sonra da doymak için tekrar tekrar gelmelerini diliyorum.