Oy ve Ötesi'nin raporunda neler var
Oy ve Ötesi yayımladığı raporunda 31 Mart'taki seçimlerden sonra başlayan tartışmalara değinildi.
13.04.2019 13:54 Karakter boyutu :
2014 yılında seçimlere katılımı arttırmak, seçimlerin şeffaflığını sağlamak gibi amaçlarla kurulan sivil toplum kuruluşu Oy ve Ötesi, 31 Mart seçimlerine ilişkin raporunu açıkladı.
Raporun girişinde “Her zaman olduğu gibi bugün de odağımızda sonuçlar değil, süreçlerin yasalara uygunluğu ve şeffaflığı var” uyarısı yer aldı.
“GEREKÇELİ KARARLARIN KAMUOYUYLA PAYLAŞILMASI BÜYÜK ÖNEM ARZ ETMEKTEDİR”
Raporun “Geçersiz Oyların Yeniden Sayımına Yönelik Farklı Uygulamalar” bölümünde şu ifadelere yer verildi:
“31 Mart 2019 tarihli yerel seçimler sonrasında, geçmiş seçimlerde çok sık rastlanmayan şekilde, ilçe ve il seçim kurullarının bazılarında tüm geçersiz oyların, bazılarında ise oyların tamamının yeniden sayımı yönünde karar alındığına dair haberler kamuoyuna yansımıştır. Söz konusu kararlar ve bu kararlara konu itirazlar kamuoyuyla paylaşılmamıştır.
Hem farklı uygulamaların yarattığı güvensizliğin giderilmesi hem de geçersiz oy adedinin seçim sonucuna etki edebilecek düzeyde olup olmadığının değerlendirilebilmesi amacıyla, yeniden sayım yapılan yerlerde hem itirazların hem de gerekçeli kararların kamuoyuyla şeffaf bir şekilde paylaşılması büyük önem arz etmektedir.”
“BUNDAN SONRA YAPILACAK SEÇİMLERE GÜVENİ ZEDELEME POTANSİYELİNE SAHİPTİR”
Özellikle İstanbul Büyükçekmece’de tartışma konusu olan seçmen kayıtlarına da değinilen raporda şunlar kaydedildi:
“298 sayılı Kanun’un 122. maddesi uyarınca askıya çıkarılan seçim bölgesi listelerine itiraz süresi 17 Ocak 2019’da, aynı kanunun 123. maddesi uyarınca askıya çıkarılan sandık bölgesi listelerine itiraz süresi ise 31 Ocak 2019’da sona ermiştir.
31 Ocak 2019’da kesinleşmiş olan sandık seçmen listelerinde kayıtlı bulunan seçmenlerin kayıtlarda gözüken adreslerde gerçekten yaşayıp yaşamadığını teyit etmek için soruşturma başlatılmıştır. 31 Mart 2019 tarihinde yapılan seçimlere ilişkin maddi gerçek seçimden önce tespit edilebilecekken bu incelemelerin seçimden sonra yapılması ve sürecin şeffaf işlememesi kamuoyunda güvensizlik yaratmaktadır. Adres teyidine yönelik soruşturma ile elde edilen çıktıların, kesinleşen seçmen kayıtlarına itiraza gerekçe gösterilmesi, bundan sonra yapılacak seçimlere güveni zedeleme potansiyeline sahiptir.”
“DOĞRUDAN BİNLERCE FARKLI SEÇMENİN SEÇME HAKKINI İHLAL ETMEKTEDİR”
YSK’nın hakkında KHK kararı olan adaylara mazbata verilmemesi kararına da değinilen Oy ve Ötesi’nin raporunda şu satırlar yer aldı:
“298 sayılı Kanun madde 130/4 uyarınca, adaylar kesinleştikten sonra, adaylara ilişkin itirazda bulunulabilecek hâller -olağanüstü itiraz usulünde dahi- sınırlı sayıdadır. Sınırlı sayıdaki bu hâller vatandaşlık, yaş küçüklüğü, okur-yazar olmama ve seçilme yeterliliğini kaybettiren bir mahkûmiyet kararının bulunduğuna ilişkin iddiaların ileri sürülmesinden ibarettir. Kanun Hükmünde Kararname ile ihraç edilmiş olmak bu kapsamda yer almadığından, Yüksek Seçim Kurulunun en çok oyu almış olmasına rağmen Kanun Hükmünde Kararname ile ihraç edilmiş olan belediye başkanı adaylarına mazbata verilmeyeceğine ilişkin kararı, kanuna açıkça aykırıdır.
Dolayısıyla, seçimi kazanan adaylara mazbata verilmemesi kararı özellikle seçilme hakkını ihlal ederken; mazbatanın ikinci en çok oy alan adaya verilmesi, doğrudan binlerce farklı seçmenin seçme hakkını ihlal etmektedir.”
“SEÇMENLERİN SERBEST SEÇİM HAKKINI KORUYACAK ÖNLEMLER ALMAYA DAVET EDİYORUZ”
Raporun sonuç bölümünde ise “Tarafsız ve bağımsız bir sivil toplum kuruluşu olarak seçimlerin demokratikliğini, şeffaflığını, güvenilirliğini ve hukuka uygunluğunu önemsiyor; Anayasa’nın 79. maddesi uyarınca kendisine ‘seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma’ görevi verilmiş olan Yüksek Seçim Kurulunu, acilen hukuk güvenliğini yeniden sağlayacak ve yine Anayasa’nın 67. maddesinde öngörüldüğü üzere seçmenlerin serbest seçim hakkını koruyacak önlemler almaya davet ediyoruz” ifadeleri kullanıldı.
Raporda ayrıca bazı bölgelerin seçim sonuçlarına da yer verildi:
31 mart seçim ysk karar oy ve ötesi