Sabah saatlerinde kızı İngiliz Okulu sınavına götürebilmek için Rum tarafına geçtim. Hem gidiyorum hem de etrafıma bakıyorum. Bu arada arabayı ben kullanmıyorum. Orada sorguladım; içinde bulunduğum, yaşadığım ve şu anda yol aldığım ülkeyi. Ada ülkesi, Akdeniz ülkesi, yıllarca üzerinde çok hesaplar olmuş küçük bir ada. Kafamda birden “düzen” kelimesi belirdi.
Düzen bizde olmayan ama komşumuzda olan diye düşündüm sonra bu kelimeyi araştırmaya başladım. Karşıma düzenin ikizi olan “kaos” çıktı. Kaosun derinliklerinde dolaştım ve aslında hislerimin bana düşündürttüğü kelimenin yanlış olduğunu kavradım. Benim buna “denge” demem gerekiyordu… Bana o an huzur veren düzen değildi, dengeydi. Çünkü kaosun içerisinde ve kendi dönüşümünde düzen vardır. Önemli olan, kaos ve düzenin dengede olmasıdır. Tıpkı doğadaki gibi. Doğada temel olan dengedir. Kaos ve düzen içerisinde tıpkı saat gibi işleyen bir denge vardır. Öyle değil midir ki insan döngülere müdahale etmiş, şu anda birçok çevre problemiyle karşı karşıya kalmamıza neden olmuştur. Dengeyi bozunca tekrar denge kurmak uzun zaman alır ve ya yok oluşa götürür sizi.
İnsan bir Avrupa ülkesine gittiğinde, o dengeyi hisseder aslında. Düzeni değil de kaosla düzen arasındaki dengeyi. Sonra kendini dengenin huzuruna bırakır. Kültürüyle doğasıyla dengenin huzuruna…
Bizde, kaos içinde düzen yaratanlarla dolu bir ortam var. Bu ortamdan sürekli nemalananlar, kendi sistemini kurup oradan ihtişam ve güç kazananlar… Böyle insanlar niye denge istesinler, niye gücü kaybetsinler ki. Varoluşlarında bu kültürle yoğrulmuş her hücreleri. Bunu değiştirmek, bunu dengeye ulaştırmak cesur insanların işi, nefsine hâkim olamayanların işi değil.
Dengeye ulaşamadığımız açık ve net! Demek ki aramızda yeterince cesur, aydın, mücadeleci ve bilimsel ışığı takip eden insanlar yok. Dönüşümü yeterince istemiyoruz çünkü hepimizin kuyruğu birbirine dokunuyor. Sağımız solumuz kalmamış. İdealizm yerini paraya ve güce bırakmış. Kim güçlüyse ne olursa olsun onun yanında yer almaya çalışıyoruz. Belki bir gün işimiz düşer. Bir müdürlük, belki de bir bakanlık alırız. Öyle bir toplum ki herkes bir gün bakan olabilir. Artık istekler arzular müdürlükle de kalmıyor, bakanlık istiyor nasıl olsa isteyenin bir yüzü kara, vermeyen “zenci”. İşten anlarsın anlamazsın fark etmez. Koltuk önemli, çıkarlar önemli. Tabii ki bu çıkarlar toplumsal çıkarlar değil.
Aidiyet duygumuz yok olmuş. Kendimizi ait hissetmiyoruz ve yaşadığımız toplumu yok oluşa sürüklüyoruz. Ahlaki değerlere hiç girmeyeceğim. Roosevelt'in de ahlak konusunda dediği gibi, “Bir insanı ahlaken eğitmeden, sadece öğretmek topluma bela kazandırmaktır” .
Farkındalık ise Ali Demirsoy’un “Ustaca Yaşam” adlı kitabında da belirttiği gibi, “İnsan topluluğunda, bireyi üstün kılan özelliktir”.
Bu iki unsur; ahlak ve farkındalık, toplumun dönüşümünde çok önemlidir
Bizi her kim yarattıysa, inancınız ne olursa olsun fark etmez. Tanrı neden bizi empati ve merak duygularıyla donatmış, neden? Neden bu özelliği diğer canlılara vermemiş?
Doğanın dengesinin bozulmasını önlemek olmasın bunun nedeni? Bilimin ışığında yol almak olmasın? Ama biz bu merak duygusunu dedikodu için kullanırken erdem duygusunu tamamen “ben” duygusuyla değiştirdik. İnsan toplumda bir yere gelmesi için biyolojiyi ve doğayı iyi tanıması ve işleyişi anlaması gerekir. Elindekinin ne olduğunu bilmeden ne inşa edebilirsin ki? Hele ki bu gelecekse.