Benzin fiyatları neden yükseliyor ?
26 Ekim 2009 Pazartesi 10:44
Benzin fiyatları Avrupa'da düşerken, Türkiye'de neden artıyor ?
Son aylarda yeniden tırmanışa geçen petrolün varil fiyatı 80 dolar sınırını aştı. Rakam yine de 2008 yılındaki 147 dolarlık zirvenin çok gerisinde. Buna rağmen Türkiye'de akaryakıt pompa satış fiyatı rekor üstüne rekor kırıyor.
Başta Almanya, Fransa, İngiltere olmak üzere Avrupa ülkelerinde son 4 aydır benzinin litre fiyatı 3-4 Euro cent ucuzlarken, Türkiye'de ise fiyatlar aynı dönemde 10-12 cent artış gösterdi. Resmî verilere göre bu tablonun en önemli sebebi, Maliye Bakanlığı'nın akaryakıttaki Özel Tüketim Vergisi'nin (ÖTV) oranını artırması. Zaman Gazetesi'nin Enerji ve Maliye Bakanlığı çevrelerinden edindiği bilgilere göre benzindeki fiyat artışı gelecek yıl da devam edecek. Edinilen bilgilere göre Meclis'e sunulan 2010 bütçesinde yer alan yüzde 31,6'lık ÖTV artışı dikkate alındığında, gelecek yıl 1 litre benzinin fiyatının 4 lirayı geçeceği tahmin ediliyor. Halen Almanya'da 1,31 Euro olan benzinin litresi, Türkiye'de şu anda 1,52 Euro'ya satılıyor.
Avrupa Birliği'nin resmî istatistiklerine göre Almanya'da 29 Haziran'da 1,33 Euro olan bir litre benzinin fiyatı 24 Ekim'de 1,31'e geriledi. Aynı şekilde rakam Fransa'da 1,26'dan 1,23 Euro'ya, Bulgaristan'da da 0,95'ten 0,90 Euro'ya geriledi. Türkiye'de ise 1 litre benzinin fiyatı 1,40 Euro'dan 1,52 Euro'ya çıktı. Türk Lirası olarak benzinin fiyatı 3,05 liradan 3,35 liraya yükseldi. Ham petrolün varili ise uluslararası piyasalarda haziran sonunda 70 dolar civarındayken, fiyat ekim ayı son haftasında 80 dolar civarında seyrediyor. Son 4 ayda Avrupa ülkelerinde benzin fiyatı düşerken, motorin fiyatı aynı kaldı. Türkiye'de motorin, 10 cent artış gösterdi. AB verilerine göre 29 Haziran'da Almanya'da 1,07 Euro olan motorin fiyatları, 24 Ekim'de 1,12 Euro'ya çıktı. Aynı dönem itibarıyla Fransa'da fiyat 1,03 Euro ile değişmezken, Bulgaristan'da 2,2 cent ucuzladı. İtalya'da fiyatlar 1 kuruş zamlanarak 1,10 Euro'dan 1,11'e yükseldi. Türkiye de ise 1,16 Euro'dan satılan 1 litre motorin, 1,26 Euro'ya çıktı (2,49 liradan 2,77 liraya).
AKARYAKITTAN MALİYE'NİN KASASINA 33,6 MİLYAR TL GİRDİ
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), akaryakıt şirketlerinin benzin fiyatlarını, en yakın erişilebilir piyasa fiyatlarına uyumlu belirlemediği için 28 Haziran'da 'tavan fiyat' uygulamasına gitmişti. Kurum, 1 litre benzinin satış fiyatını 3,05 liraya indirmişti. İki ay süren uygulama 27 Ağustos'ta sona erdi. Uygulamayla yaklaşık 20 kuruşluk ucuzlama sağlanırken, Maliye'nin ani bir kararla ÖTV artışına gitmesi, ucuzluğu zamma dönüştürdü. Bayiler ve ana dağıtım şirketleri, mağdur oldukları ve rafineri şirketinin (Tüpraş) sistem dışı tutulması gerekçesiyle fiyat sınırlamasına tepki göstermişti. Öte yandan Petrol Sanayi Derneği verilerine göre Maliye, geçen yıl akaryakıt ve LPG ürünlerinden 33,6 milyar lira dolaylı vergi (ÖTV, KDV) geliri elde etti.