Konu: Reklama Yeni Şirket Yağıyor Cuma Ekim 29, 2010 2:02 pm
Reklam sektörü çift haneli büyümesini sürdürüyor. Sektör 2007 yılında yüzde 20 oranında artışla 4,1 milyar YTL’lik hacme ulaştı. Bugüne dek hiç reklam vermemiş 300 yeni şirketin de reklamverenler arasına katılması sektörü hareketlendirdi. Türkiye Reklamcılar Derneği Başkanı Cem Topçuoğlu, 2008 yılında da büyümenin yüzde 15-18 seviyesinde kalacağını öngörüyor. Reklamın parasal değerinde de yüzde 20’lik bir artış bekliyor. Tahminler yeni reklamveren girişinin de artacağı yönünde.
Son 6 yıldır reklam sektörü hız kesmeden gelişiyor. 2006’da yüzde 23’lük büyüme kaydeden sektör, 2007’de de yüzde 20’lik bir büyümeyle 4,1 milyar YTL’lik bir hacme ulaştı. Reklam yatırımlarının GSYİH içindeki payı 5 yılda yüzde 0,37’den yüzde 0,52’ye yükseldi. Global reklam yatırımları dolar bazında yüzde 5 artarken, Türkiye’de bu hız yüzde 15-20’ler düzeyine ulaştı. Türk reklamcılığı bu performansıyla dünyanın en hızlıları arasında ön sıralarda yer alıyor.
Sektörün bu yüksek performansında, mevcut şirketlerin yatırımlarındaki artışın yanı sıra, yeni reklam verenlerin de etkisi öne çıkıyor. Son 5 yılda reklamveren şirket sayısı yıllık bazda yüzde 10-20 arasında artış kaydetti. En büyük artış ise 2006’da yüzde 42 oranı ile yakalanmıştı. Artış, aynı hızda olmasa bile 2007 yılında da sürdü. Uluslararası Reklamcılık Derneği (IAA) Türkiye Bölümü Başkanı Mehmet Ali Yalçındağ’ın açıklamalarına göre, hiç reklam yatırımında bulunmamış 300 şirket ilk kez reklam verdi.
Nielsen Media adlı medya araştırma şirketi, bir önceki yıl reklam vermemiş olan şirketleri “ilk defa reklamveren” olarak tanımlıyor. Nielsen Media’nın verilerine göre, 2003’te 11 bin 124 reklamverenin 3 bin 549’u yani yüzde 31,9’u bir önceki yıl reklam vermemişti. 2007’de ise 17 bin 737 şirketin yüzde 40,2’si yani 7 bin 132’si bir önceki yıl reklam vermemiş olanlardan oluşuyordu.
Reklamcılar Derneği Başkanı Cem Topçuoğlu, 2007 yılında medya yatırımlarının 3,3 milyar YTL civarında olduğunu ve bu tutara ajansların komisyon oranları da eklendiğinde sektörün büyüklüğünün 4,1 milyar YTL’ye ulaştığını söylüyor. Geçen yıl 4 milyar YTL’yi aşan sektörde en büyük pay ise yüzde 53,69’luk oranla televizyon reklamlarına ait. Yeni reklamverenlerin toplam pazardaki payının ise yüzde ……olduğu tahmin ediliyor.
Girişler Neden Hızlandı?
Son 6 yıldır sektöre yeni reklamveren girişinde en büyük itici güç ekonomideki açılımlar oldu. Dünyada yaşanan ekonomik değişim pek çok uluslararası şirketin yatırımlarını Türkiye’ye yöneltmesi sonucunu doğurdu. Özelleştirmelerin hayata geçmesiyle de yeniden yapılanma sürecine giren birçok şirket gün yüzüne çıktı. Böylelikle 2000 yılı sonrasında reklamveren şirket ve marka sayılarında ciddi artışlar yaşandı.
Ekonomideki bu yeni tabloya rekabetin artması, markalaşmanın rekabette en büyük güç olduğunun anlaşılması da eklenince yeni reklamveren girişi önemli ölçüde arttı. Bazı şirketler markalarını tutundurmak, bazıları da ardaki güçlerini ortaya koymak için iletişim yatırımlarına başladı.
Rekabette gelinen son noktada marka iletişimi yapmayanlar da bu alanda harekete geçme zorunluluğu hissedince yeni şirket girişi hızlandı. Hatta artık iletişim yapmayan markalar büyük ya da küçük olmak arasında seçim yapmak zorunda kaldılar.
Art Grup Strateji Grup Başkanı Hakan Senbir, “Bu durumda markalar seçimlerini büyük olmaktan yana kullanmayı tercih ettiler” diyor ve ekliyor: “Bu durum kendini bizim ajansımızda da gösterdi. Geçtiğimiz yıl içinde bizim ajansın müşterileri arasında yeni reklamveren sayısı geçmiş yıllara göre büyük oranda arttı. Toplam müşterilerimiz içinde yeni reklamveren oranı yüzde 50’ye ulaştı. 2007’de elde ettiğimiz büyümenin yüzde 50’sini yeni reklamverenlerden elde ettik.”
En Hareketli Sektörler
2007 yılında emlak-yapı, telekomünikasyon, hızlı tüketim ürünleri, gıda, perakende ve sağlık sektörlerinden çok sayıda şirket ilk kez reklam vermeye başladı. Özellikle emlak-yapı ve sağlık sektörlerindeki yüksek büyüme ve markalaşma süreci bu iki sektörün pazarlama iletişimi yatırımlarına doğrudan yansıdı. Finans, sigorta, elektronik marketler, kargo ve özel havayolu taşımacılığındaki gelişim, mevcut reklamveren potansiyelini artırdı. Perakendenin her kategorisinde yaşanan hareketlilik, özellikle basın mecrasında çok sayıda yeni reklamverenin yer almasına neden oldu.
Hürriyet Gazetesi Reklam Grup Başkanı Ayşe Sözeri Cemal, 2007 yılında inşaat sektörü başta olmak üzere, marketler, teknoloji marketler ve tekstil perakendeciliği alanında yeni şirketler kazandıklarını söylüyor.
Reklamverenler Derneği Başkanı Hakan Uyanık ise 2007’de en büyük artışın, rakamsal olarak endüstri ve sanayi makineleri, eğlence-kültür-sanat, inşaat, dekorasyon, yayıncılık, kamu kuruluşları, siyasi partiler, turizm ve gıda sektörlerinden geldiğini söylüyor. Uyanık, “Gelişmekte olan inşaat sektörü reklam yatırımlarını artırıyor. Ayrıca, ekonomideki olumlu gidişat eğlence, kültür-ve sanat, yayıncılık ve turizm gibi sektörleri de olumlu etkiledi. Bu olumlu gelişmeler de sektörümüze ek reklam yatırımı olarak yansıdı” diye konuşuyor.
Pasta Yüzde 18-20 Büyüyecek
Reklam sektörü son birkaç yılda iyi bir performans ortaya koydu. Var olan markaların yatırımlarını sürdürmesi ve yenilerin sektöre girişleriyle hızlı bir büyüme yaşadı. Ancak ekonominin ölçeği dikkate alınarak düşünüldüğünde kat edilecek çok yol olduğu da ortada. Örneğin, gelişmiş Avrupa ülkelerinde reklamveren niteliğindeki şirket sayısı 50-60 binli rakamlarla ifade ediliyor. Benzer GSMH’ya sahip ülkelerde kişi başı reklam harcamaları 50-55 dolar aralığındayken, bu rakam ülkemizde 18-20 dolar civarında seyrediyor.
Bu yıl ve önümüzdeki yıl sektörde yeni girişlerin devam etmesi bekleniyor. Mehmet Ali Yalçındağ, reklam sektöründe bu yıl yaşanacak büyümeyi yüzde 20’ler seviyesinde ifade ediyor.
Türkiye Reklamcılar Derneği Başkanı Cem Topçuoğlu ise 2008 yılında da büyümenin yüzde 15-18 seviyesinde olacağını öngörüyor. Ayşe Sözeri Cemal, “Sektörel olarak isimlendirecek olursak, perakende, finans, teknoloji marketler, sağlık, inşaat ve yan sanayinde yeni reklamveren girişleri olacak” diye konuşuyor. Buna karşın reklam sektöründe büyümede olumsuz düşünenler de yok değil. Bu kişilerden biri de Universal McCann Medya Direktörü Funda Şahin Tezay. Bu yılın geçtiğimiz yıl kadar iyi olmayacağını öngören Tezay, 2008’de sektördeki büyümeyi yüzde 10-15 arası olarak ifade ediyor. Yeni reklamveren girişinin ise 2007’deki kadar çok olmayacağını savunuyor. Tezay, “Yine de reklamla doğru orantılı olan ekonomik gidişat bu durumun belirlenmesinde etkili olacak” diye konuşuyor.
Damra Pırlanta Geri Dönüşten Memnun
Reklam İşe Yaradı, Satışları Arttı
Damra Pırlanta 1,5 yıl önce kuruldu. Markalaşma yolunda ilk adımlarını reklamla attı. İletişiminde ağırlıklı olarak dergi ve televizyonu kullandı. Damra yetkilileri ürünlerinin görsel özelliği ağır bastığı için bu 2 mecrayı özellikle tercih ettiklerini söylüyor. Damra, yatırımının kısa vadeli dönüşünü 1 yılda satış noktalarını yüzde 100 oranında artırarak aldı.
2008 Bütçesi Yüzde 50 Artırıldı
Şirketin hedefi uzun vadede de marka bilinirliğini artırmak ve Türkiye mücevher pazarında ilk 3’e girmek. 2007’de yaklaşık 3 milyon YTL reklam harcaması gerçekleştiren Damra, bu yıl bu rakamı en az yüzde 50 oranında artırmayı planlıyor.
Uzun Vadede Hedef İlk 3’e Girmek
Şirket yetkilileri uzun vadedeki planlarını şöyle anlatıyor: “Cemil İpekçi ile yaptığımız 3 yıllık anlaşma bu hedefimizi destekler nitelikte. Gün geçtikçe marka değerimizin artacağına dair hiç kuşkumuz yok. Bir yandan satış noktalarımızı çoğaltacağız, bir yandan da tasarımlarımız ve üretimimizle farklılaşacağız. Bunu yaparken de iletişim ve reklam yatırımlarımızı kesintisiz sürdüreceğiz.”
“Tv’de Enflasyon Oldu, Gazeteye İlgi Arttı”
Hakan Uyanık/Reklamverenler Derneği Başkanı
Marka Sayısı Yüzde 20 Artıyor
2002’den 2005 yılına kadar her yıl marka sayısında yüzde 20 civarında istikrarlı bir büyüme oldu. 2006 yılına bakıldığında ise bir önceki yıla göre yüzde 42 civarında hızlı bir artış görmekteyiz.
Rekabet Yenileri Gün Yüzüne Çıkarıyor
Türkiye’de markalaşmanın önemi arttıkça reklama önem veren kurumların da sayısı artıyor. Ayrıca rekabetin çetinleşmesi, özelleştirmedeki yoğunluk ve yabancı yatırımlardaki artış da yeni reklamverenin ortaya çıkmasına katkıda bulundu.
Tv’de Medya Enflasyonu Oldu
2006 yılında TV reklamı fiyatları ve açılan yeni TV kanalları yeni reklamverenler için daha yaklaşılabilir durumdaydı. Fakat 2007’de RTÜK’ün getirdiği yeni süre kısıtlamaları nedeniyle TV mecrasında çok yüksek oranda medya enflasyonu gerçekleşti.
Gerek TV fiyatlarındaki artış, gerek yer daralması, yeni reklamverenlerin bu mecrada yer edinmelerini zorlaştırıcı unsurlar oldu.
En Fazla Basın Tercih Edildi
Adet bazında incelediğimizde en fazla gazetenin tercih edildiğini görüyoruz. Basın özellikle emlak ve finans sektörlerinin tercih ettiği hedef kitle açısından daha nokta atışına uygun bir mecra. Fakat reklam yoğunluğu açısından bakıldığında ise televizyon tercih ediliyor. Ayrıca, internet de reklam pastasındaki payını son yıllarda büyük bir hızla büyütmeye başladı.
Muharrem Ayın/Starcom Medıavest Group Türkiye Ceo’su
Yeni Reklamverenler Medya Tüketimini Artırıyor
Medya Yatırımları Arttı
2002-2007 yılları arasında medya yatırımları yaklaşık 1,5 kat artarak 2007’nin sonunda 4,1 milyar YTL büyüklüğe ulaştı. Bu büyümenin itici güçleri arasında yeni reklamverenlerin önemli bir yeri var.
Hala En Çok Tv Kullanılıyor
Yeni reklamverenler ve değişen tüketim profili medya coğrafyasında yaşanan değişime de etki etti. Bu değişimde gerek sayısal gerekse bütçe payı olarak televizyonlar başı çekiyor. 2007 yılı sonunda televizyon kanallarının toplam medya yatırımlarındaki payının yüzde 53’ü geçtiğini tahmin ediyoruz.
İnternet 2010’da Yüzde 50’yi Geçecek
2008’in bu ilk çeyreğinde internet hane erişiminin yüzde 30’lar civarında olduğu tahmin ediliyor. Teknolojinin ucuzlayarak yaygınlaşması bu oranın 2010 yılında yüzde 50’leri geçmesini mümkün kılacak.
Yeni Reklamverenler Neden Artıyor?
Hakan Senbir/Art Grup Stratejik Grup Başkanı
Artık Büyümek Zorunluluk
Yeni reklamverenin artma nedenini biraz büyüme zorunluluğuna bağlıyorum. Rekabette ortada olmak diye bir şey yok. Ya büyük olacaksınız ya küçük kalacaksınız. Küçük kalmak eskisi kadar tehlikeli değil, ama ortada olma durumu olmadığı için kurumlar seçim şanslarını yapmaya başlıyorlar.
Hiç İletişim Yapmamak Mümkün Değil
Hiç var olmamak şansı da artık sıfır. Çünkü birileri sizin adınıza iletişim yapabiliyor. Sizin markanızdan bir oyun yapıp Youtube’a koyuyor. Dolayısıyla iletişimin kontrolünü ele alma zorunluluğu doğuyor.
Acemi Müşteri Sayısı Arttı
Geçtiğimiz yıl içinde bizim ajansın müşterileri arasında yeni reklamveren sayısı geçmiş yıllara göre büyük oranda arttı. Kendi büyümemiz içinde yeni reklamveren oranı yüzde 50’ye ulaştı.
Yenilerin Katılımı 2008’de Sürecek
Yani büyümenin yüzde 50’sini hali hazırda reklam verme kültürü olan markalar üzerinden sağlarken, geri kalanını da yeni reklamverenlerden elde ettik. Bu çok iyi bir rakam. Bu yıl da aynı oranda yeri reklamveren katılımı olacağını tahmin ediyoruz.
Reklam, Yeni Kurulan Smıle Holding’in
Büyüme Stratejisinin Ayrılmaz Bir Parçası
Gazete Ve Tv’ye Ağırlık Verdi
Geçtiğimiz yıl nisan ayında faaliyete geçen Smile Holding, kuruluşunun hemen sonrasında marka tanıtımı ve tutundurma amaçlı olarak reklam çalışmaları yapmaya başladı. Gazete, TV ve dergi mecralarında çeşitli kampanyalarla yer aldı. Şirket, belirlediği hedef kitleye ulaşabilmek için en doğru mecrayı seçmeye özen gösteriyor.
2008’de Geri Dönüşü Ölçümleyecek
Holding yetkilileri, iletişim yatırımlarının henüz geri dönüşleri tam almadıklarını ancak zaman içinde geri dönüşün artacağını söylüyorlar. Şirket, sonuçları bu yıl itibarıyla ölçümleyip görmeye başlayacak. Her ne kadar henüz reklamın geri dönüşünü somut olarak ölçemese de Smile Holding, 2008 yılında da yeni çıkan ürünler ve oluşturulan kampanyalarını duyurmak için reklamı etkin olarak kullanmaya devam ediyor.
Bu Yıl Bütçeyi Artırıyor
2007’de reklam yatırımlarının satış cirolarının yüzde 3’ü civarında olduğunu belirten holding yetkilileri, bu yıl rakam açıklamıyor ama reklam bütçelerini artırdıklarını ifade ediyorlar. “Bu yılki reklam bütçesi pazara sunulacak ürün, hizmet ve kampanyalara bağlı olarak 2007 harcamalarının üzerinde olacak” diye konuşuyorlar.