Selahaddin Eyyubi Yalnız Dünün Değil, Bugünün de Kahramanıdır
John Man, Ramazan Şeşen ve İhsan Süreyya Sırma, Derin Tarih'in 55. sayısındaki yazı ve röportajlarıyla Selahaddin Eyyubi'yi anlatmışlar. Metin Uygun yazdı.
Selahaddin Eyyubi, Türk ve İslam tarihinin en önemli simalarından, en büyük kahramanlarından birisidir. Haçlılarla yaptığı savaşlar neticesinde kazandığı zaferler, Kudüs’ü fethederek Haçlıların elinden kurtarması hemen aklımıza geliveren başarılarıdır. Oysa onun en büyük başarısı, döneminde özellikle Ortadoğu coğrafyasında dağınık bir vaziyette olan, birbirleriyle mücadele halinde bulunan Müslümanları birleştirmesi ve İslam birliğini gerçekleştirmesidir. Derin Tarih dergisi, Ekim 2016 tarihli 55. sayısının kapak dosyasında “Selahaddin Eyyubi İslam Birliğinin Mimarı” başlığıyla bu konuyu işliyor. John Man, Ramazan Şeşen ve İhsan Süreyya Sırma yazı ve röportajlarıyla konuya katkı vermişler.
Prof. Dr. Ramazan Şeşen, “Selahaddin Eyyubi ve Ortadoğu’da İslam Birliği” başlıklı yazısında, Selahaddin’in Haçlılarla mücadelesini, Fatımi hilafetine son vermesini, muazzam bir ordu ve devlet teşkilatı kurmasını anlatır. Ama özellikle parçalanmış bulunan Müslümanların siyasi birliğini yeniden sağlamasına dikkat çeker. Şeşen, İmadeddin Zengi ve oğlu Nureddin Zengi dönemlerinde Haçlılara karşı verilen mücadelede Müslümanlar lehine bir dönemin başladığını, bu mücadelenin Selahaddin Eyyubi devrinde doruk noktasına ulaştığını ifade eder. Selahaddin Eyyubi’nin Mısır’ı fethetmesinin Türk ve İslam tarihinin en önemli olaylarından biri olduğunu belirten Şeşen, bunun neticesinde Türklerin Mısır, Hicaz, Yemen, Kuzey Sudan, Libya gibi Arap ülkelerine hâkim olduklarını ve bu sebeple de İslam birliğinin çabuk bir şekilde sağlanmış olduğunu belirtir. Selahaddin’in mücadelesinin tarihinin anlatıldığı yazının sonunda yazar, bu büyük mücadele adamının üstün vasıflarını sayıyor: “Selahaddin, Haçlılar karşısında İslam’ın en büyük ve en şerefli kahramanı oldu… Herkes tarafından sevilen, insani meziyetleri yüksek, adil, affedici, bilgili ve dindar bir sultandı.”
Selahaddin Eyyubi yalnızca yaşadığı dönemin değil, bugünün de kahramanıdır
Selahaddin Eyyubi: Geçmişin ve Geleceğin Hükümdarı isimli kitabın yazarı John Man ise yazısında, “Selahaddin Eyyubi’nin liderlik sırları nelerdir, nasıl yetiştirildi, hayallerini nasıl gerçekleştirdi, zor ve acımasızlığı rıza ile nasıl birleştirdi” gibi sorulara cevaplar arar, bu konulara açıklık getirir. Yazara göre Selahaddin Eyyubi yalnızca yaşadığı dönemin değil, bugünün de kahramanıdır. O, liderlik sırrı olarak iki farklı liderlik şeklini benimsemiştir. Bunlardan birisi, ‘zor’ ve ‘diplomasi’yi başarıyla kullanmasıdır. Teorisyenlerin başarılı bir liderin dünyayı değiştirme arzusunu fitilleyecek düzeyde bir güvensizliğin içinden çıktığını söylediklerini belirten yazar, liderlerin paranoya ya da suça meyletmeyecek güçlü bir iç dünyalarının da bulunması gerektiğinin altını çizer. Selahaddin Eyyubi’nin bu vasıflara yani güvensizlik ortamı ve güç arasındaki dengeye en başından beri sahip olduğunu belirten John Man’e göre ailesi ve dini ona güç veren şeylerdir. Güvensiz ortamın kaynağını ise yaşadığı dönemdeki siyasi ve dini gerilimler oluşturur. Sünniler, Şiiler, Hıristiyanlar ve daha pek çok mahalli liderin arasındaki çatışmalar bu gerilimlere örnek olarak gösterilir yazıda.
Selahaddin’in liderliğinin önemli unsurlarından bir diğeri de, zorlukları paylaşmaya her zaman hazır olmasıdır. Onun kendine taraftar topladığını, savaşlara katıldığını hayatını riske attığını, paylaşılan acıların başarının teminatı olamayacağını ama acıları bölüşmeyi reddetmenin şüphesiz başarısızlığı getireceğini ifade eden yazara göre Selahaddin, bu özelliğiyle tarihin kaydettiği başka büyük liderler arasına adını yazdırmıştır.
Batı kaynakları ondan ‘Büyük Selahaddin’ diye bahseder
İhsan Süreyya Sırma Hoca da bizdeki tarih öğretiminin çarpıklığına dikkat çeker önce kendisiyle yapılan röportajda. Selahaddin Eyyubi’nin ne ilkokulda, ne ortaokul ve lise ve ne de üniversitede okutulmadığını söyler. Anadolu’yu allak bullak eden ve İslam dünyasını iki asır meşgul eden Haçlı seferlerinin de ülkemizde hakkıyla okutulmadığını açıklar. Kendisinin bu boşluğu doldurmak için Haçlılar üzerine kitap yazdığını ama Türkçede yeterince kaynak bulamadığını, bu hususta Arap ve Batı kaynaklarından faydalandığını üzülerek ifade eder.
Sırma Hocaya göre Selahaddin, Müslümanların ilk kıblesi olan Mescid-i Aksa’yı işgalci Haçlılardan kurtarmanın tek yolunun Müslümanları birleştirmek olduğunu görmüştür ve bu yüzden büyük bir lider ve büyük bir kahramandır. Onun Haçlılara bile zulmetmediğini, bu sebeple Batı kaynaklarında ona ‘Great Salahaddin’ yani ‘Büyük Selahaddin’ dendiğini belirtir. Haçlılar Kudüs’ü aldıklarında oluk oluk kan akıtmışlardır. Selahaddin’in ise Kudüs’ü teslim aldığında hiç kimseye zarar vermemiş, sadece Mescid-i Aksa üzerindeki Haç’ı kaldırıp yerine tekrar Hilal koymuştur.
Selahaddin Eyyubi ve onun gibiler bizim tarihimizin ve medeniyetimizin yüz akı simalarıdır.
Güncelleme Tarihi: 04 Mart 2019, 14:49