Yenidoğan döneminde ateş
Prof. Dr. Barbaros Ilıkkan | 1 Kas 2011 | Sağlık, Uzmanlar | 0 |
Vücut ısısının normalden fazla olması yüksek ateş (hipertermi) olarak tanımlanır. Yenidoğan bebeğin vücut ısısı çocuk ve erişkin değerleriyle aynıdır. Koltuk altından yapılan ölçümde 37 dereceyi geçmesi ateş olarak kabul edilebilir. Ateş tüm yaşam boyu enfeksiyonun en sık görülen bulgusudur. Ancak bu bilgi yenidoğan dönemi için geçerli değildir. Yenidoğanda ateş sık görülen bir bulgu değildir. Yenidoğan enfeksiyonlarında sıklıkla düşük vücüt ısısıyla (hipotermi) karşılaşılır. Yenidoğanda yüksek ateşin en sık nedeni ise ortam ısısının yüksek olması ve fazla giydirilmedir. Yüksek ateşli olguların en fazla %10’unda enfeksiyon söz konusudur.
Yenidoğan döneminde özellikle yaşamın ilk günlerinde bebek üşüyeceği kaygısıyla fazla giydirilir ve oda ısısı yükseltilir. Bebeğin terleme veya diğer yollarla ısı kaybını sağlama yeteneği henüz gelişmemiştir. Bu nedenle giyimi konusunda hassas olmak gerekir. Yaşamın ilk günlerinde yaz mevsiminde tek kat, kış mevsiminde iki kat giydirmek ve uyurken pamuklu bir örtü yeterlidir. Yatak odası ısısı ise gece koşullarında yaşamın ilk bir haftası için 22-24 derece 2 aya kadar 20 derece, daha sonra 18 derece olmalıdır. Bunun üstündeki oda ısıları ve fazla giydirme yenidoğanda yüksek ateşin en sık nedenidir ve tehlikelidir. Vücudumuzdaki tüm organ sistemlerinin optimal (en uygun) koşullarda çalışması için oksijen ve su kadar önemli koşullardan biri de normal vücut sıcaklığıdır. Vücut ısısı her 1 derece yükseldiğinde kalp dakikada 20 kere daha fazla atar, solunum hızlanır, bu nedenle vücut normalden daha fazla enerji harcamaya ve yorulmaya başlar, yenidoğanın enerji depoları bunu karşılayacak kapasitede olmadığından kısa sürede yetersiz kalabilir. Yüksek ateş uzun süreli ise fonksiyonlarını bozarak böbrek yetersizliği, vücut içi kanamalara hatta ihmal edilmiş durumlarda ölüme neden olabilir.
Enfeksiyona bağlı yüksek ateş ile ortam ısısı ve aşırı giydirme nedeniyle olan yüksek ateş birbirinden ayrılabilir. Enfeksiyona bağlı olarak gelişen ateşte, el ve ayaklar genelde soğuktur, cilt rengi soluktur. Karın cildi ile ekstremitelerden (el ve ayaklar) ölçülen ateş arasında 3 dereceden fazla fark saptanır ve bebek halsiz ve hasta görünümlüdür. Ortam ısısının yüksekliği ve aşırı giydirme nedeniyle olan yüksek ateşte ise eller ve ayaklar da sıcaktır, tüm cilt pembe renklidir, yüksek ateş uzun süreli değilse ve henüz organ fonksiyonları etkilenmemişse bebek canlı ve hareketlidir ama huzursuzdur. Karın cildi ve ekstremiteler arası ısı farkı 2 dereceden azdır.
Yüksek ateşi olan yenidoğanda ilk yapılması gereken ortam ısısını normale indirmek ve bebeğin üstündeki kıyafetleri çıkartmaktır, yeterli olmazsa ılık bir duş vücut ısısının normale dönme sürecini hızlandıracaktır. Yüksek ateşli bebeklerde normalden fazla sıvı kaybı olur, yenidoğan bebeklerde sıvı kaybı nedeniyle diğer yaş gruplarına göre daha hızlı böbrek yetersizliği gelişebilir ve eşlik eden elektrolit değişiklikleri olabilir, bu nedenle eksik olan sıvının hızla yerine konması gerekir. Bu koşullarda mutlaka hastane tedavisi ve bir süre gözlem gerekir.
Yenidoğanda 38 derecenin üstünde vücut ısısı ortam ısısının düzenlenmesi ve kıyafetlerinin çıkarılmasına rağmen düşürülemediğinde yapılması gereken mutlak bir doktor kontroludur, düşürülemeyen ateşin uzun sürmesi yenidoğanın organ fonksiyonlarını hızla bozabilir. Ateşinin nedeninin anlaşılması ve normale dönmesi için gereken önlemlerin hemen alınması olası komplikasyonları önler.
ÖncekiYenidoğan döneminde tarama testleri
8 Aralık 2011
Gebelik gelişiminde 25. ve 26. hafta
Boyumu nasıl uzatabilirim?
12 Mart 2012
26 Aralık 2011
Belden su alma (Lomber ponksiyon) nedir? by Doç. Dr. İhsan Kafadar
Anne yönetme sanatı by Elif Cebenoyan
Gebelik gelişiminde 13. ve 14. hafta by Prof. Dr. İsmail Çepni
Gebelik gelişiminde 3. ve 4. hafta by Prof. Dr. İsmail Çepni
Yeni doğan bebeğinizle ilgili 10 tuhaf ama normal şey by Editör
En çok okunan yazar yazıları
Yenidoğanın neye ihtiyacı yok listesi by Gökçe Altunay
Anne sütü hakkında bilmek istediğiniz her şey by Gökçe Altunay
Her şeyin fazlası zarar, anne sütünün de! by Zeynep
Bir bebeğe uyumayı öğretmek… by Zeynep
Ödev takıntılı annelere mektup by Serdar Erbaş
En çok okunan uzman yazıları
Gebelik gelişiminde 5. ve 6. hafta by Prof. Dr. İsmail Çepni
Uyku hakkında çok sorulan sorular by Dr. Demet Ilıkkan
En çok okunan editör yazıları
İlginç ve tarihi 5 gebelik testi by Çeviri
Çocuklara bağırmaktan vazgeçmek için 10 sebep by Çeviri
Afrikalı bebekler neden ağlamaz? by Çeviri
Kızımın anlamasını istediğim 10 şey by Çeviri
Uzunçorap'a e-posta ile abone ol
UzunÇorap © 2017