Vitaminler, bedenimizin sıhhatli işleyişini sürdürebilmesi için lüzumlu olan maddelerdir. Çeşitli hastalıklara karşı bedenimizi koruyan vitaminlerin birtakımları bedende depolandığı için, çok kullanımı durumunda faydadan çok zarara sebep olur.
D vitamini bedenimiz için çoğu yarar sağlar, yalnız yağda eriyen bir vitamin bulunduğu için çoğu bedende depolanır ve devamı durumunda ölüme kadar giden hallere yol açabilir.
Vücudun D vitamini gereksinimi %90 oranında güneş ışınlarından karşılanır. Besinlerden D vitamini alımı %10 oranındadır. Çünkü besinlerden D vitamini alabilmek için çok çok oranda tüketmek lazım olur. Ultraviyole ışınları yardımıyla ciltte sençabuklenen D vitamini karaciğer ve böbreklerde de prosedürden geçirilir ve bedenin tüketimine hazır duruma gelir. Fazlası da bedende depolanır. D vitamini insan bedeninde 5-6 aya kadar depimkanbildiği için aslında gereksinim olmadığında D vitamini takviyesi alabilmek tehlikelidir.
* Kalsiyum ve fosforun bedende emilimini sağlar.
*Dişleri ve kemikleri güçlendirir.
*Çocuklarda büyüme hormonunun salgılanmasında rol alır.
*Böbrek hastalıklarında tesirlidir.
*Raşitizmi engel olur.
*Gece kramplarını engel olur.
*Birçok kanser çeşidine karşı koruyucudur.
*Depresyon tedavisinde de tesirli olabileceği birtakım klinik çalışmalarla ispatlanmıştır.
Fakat bütün bu yararlarına karşın D vitaminini şuursuzce, hekim tavsiyesi olmadan kullanmak çok tehlikeli neticelere neden olabilir.
D Vitamini Fazlalığının Bulguları Nelerdir?
*Ciltte kuruma ve kaşıntı
*Baş dönmesi ve sersemlik hissi
* Cinsel talebin kaybolması
*Kalp atışlarında süratlenme
Eğer yukarıyadaki bulguları taşıyorsanız ve son birkaç içerisinde çok D vitamini tükettiğinizi düşünüyorsanız kesinlikle kan tahlili için hekiminize müracaat edin.
En mühim D vitamini kaynağı, hiç kuşkusuz güneş ışınlarıdır. Bunun beraberinde balık (bilhassa somon, ton balığı, ve uskumru), karaciğer, mantar, süt, yulaf ve yumurta kullanımı de karaciğerde D vitamini üretilmesini sağladığı için mühim besinlerdır. Ayrıcana besinlerden D vitamini alabilmek olası değildir.
*Eğer her gün 15 dakika güneş ışığına maruz kalamıyorsanız
*Çok çok alkol kullanıyorsanız,
*İleri yaşa sahipseniz ya da menopoz devresinindeyseniz,
dışarıdan D vitamini takviyesi almanız gerekebilir. Fakat evvel kesinlikle hekiminize danışmalısınız.
D vitamini çoğunluğu şayet tedavi edilmezse, yukarıyadaki açıklananle eş güdümlü ciddi birtakım hastalıklara neden olabilir.
* Hem zihinsel hatta fiziksel gelişimde duraklama
Anne sütünde D vitamini bulunmadığı için, anneler genelde etrafnin de tesiriyle çocuklarına ek D vitamini aldırma yoluna giderler. D vitamini takviyesi alındığında erken diş çıkarma, daha acele yürüyebilme gibi haller olası değildir. Eğer D vitamini takviyesinin dozu doğru ayarlanamazsa, bebeklerde de çok ciddi sorunlara neden olabilir. Bu sebeple D vitamini takviyesi mutlaka reçeteyle ve hekim tavsiyesi üstüne alınmalıdır.
İnsan bedenindeki D vitaminin kaynağı %90 oranında güneştir. Bu sebeple güneşlenmek D vitamini alımı yönünden büyük ehemmiyet teşkil eder. Fakat güneş ışınlarının zararları söz hususu bulunduğunda, yeterli oranda güneşlenmek D vitamini yönünden yararlıyken, bunun yanı sıra beneninize zarar da verebilir. Bu sebeple güneşlenme zamanıne ve biçimine kesinlikle ilgi göstermek gerekiyor.
Güneş ışınlarından D vitamini alabilmek gerçekten sanıldığı kadar basit değil. Yani yalnızca gün ışığında kalmanız ya da yüzünüzü, kollarınızı kısa süre ile güneşe tutmanız D vitamini gereksiniminizı karşılamakta çok da yeterli olmayabiliyor. Aynı biçimde evinizde, kapalı mekanlarda pencerelerin sonrası güneşlenmek de D vitamini alımını dayanıklııyor zira cam, ultraviyole ışınlarını filtreliyor.
Güneş ışınlarının dik geldiği 11:00-16:00 arasında güneşe çıkmanın zararlı bulunduğu biliniyor. Fakat maalesef 16:00’dan ileri güneş ışınları size zarar vermediği gibi, D vitamini almanıza da yardımcı olmuyor. Aynı biçimde güneş kremi kullanmak da D vitamini önünde mühim bir engel teşkil ediyor.
Eğer D vitamini çoğunluğundan kuşkuleniyorsanız, kesinlikle kan tahlili yaptırmalı ve tedavisi için hekiminize başvurmalısınız. Çok ileri ebatlara ulaşmış D vitamini zehirlenmelerinde bedendeki kanın tamamıyla yenilenmesi gerekebilir.
Yapılan bilimsel incelemeri göre kandaki D vitamini sayısal değeri 20 ng/ml seviyesinde ise yeterli kabul edilir. Eğer bu seviye 10 ng/ml altına inmişse kemik ve kaslarda bir grup rahatsızlıklar ortaya gelebilir.
Fakat bilhassa 40 yaş üstü kimselerde derli toplu olarak D vitamini seviyesine baktırmaya gerek yoktur. Kan tahlillerinizde D vitamini seviyesi 20 ng/ml altında çıksa dahi hekime danışmadan D vitamini desteği alabilmek yanlıştır. Eğer bu seviye 10 ng/ml’nin de altındaysa o vakit tedbir alabilmek gerekebilir. 30 ng/ml ve üstünde ise ve şayet D vitamini çoğunluğu bulguları taşıyorsanız, hekiminiz sizin için bir tedavi önerebilir.
Doğurganlık çağındaki kadınlar, yeterli gün ışığı alamayacak biçimde giyinme, kapalı bürolarda çalışma ya da hayat sürdürdükleri kentlerdeki hava pisliğinden ötürü yeterli oranda güneş ışığı alamayabilirler. Bu da, hamilelik zamanlarında bugünümüzde %80’e varan miktarlarla D vitamini eksikliğine yol açabilir.
Bu nedenlerle, Sıhhat Bakanlığı’nın da çalışmaları kapsamında, ülkemizde hamile bayanlara gereksinim halinde D vitamini takviyesi verilmesi tavsiye edilmektedir. Genel kanının aksine, hekimler hamilelikte D vitamini kullanmanın hem anne hatta bebek için hiçbir sakıncası bulunmadığını vurguluyor. Doktor tavsiyesi üstüne, hamileliğin 3. ayından itibaren ve emzirme zamanlarında annelere D vitamini takviyesi verilmesi destek verilmektedir. Bebeklere de 1 yaşına kadar günlük 3 damla kadar D vitamini desteği verilebilir. Daha ileri yaşlarındaki D vitamini gereksinimi güneşlenerek karşılanabilir.