Dünyayı Gezen Sokak Sanatçıları | Seturday
Dünyanın pek çok şehrinde sokakların duvarlarında onların yaratıcılığı karşımıza çıkıyor. JR, Banksy, Bordalo II, Malina Süleyman'ı ve onların paylaşım rekorları kıran ikonik işlerini keşfe çıkıyoruz.
Dünyanın herhangi bir yerinde sıradan bir insanın, biraz sosyal medya kullanıyorsa bile görür görmez tanıyacağı işlerin sahibi olan grafiti sanatçısı. Verdiği politik ve sosyal mesajlar için sadece sanatı araç olarak kullanmak değil direkt kendi işlerini araç hâline getirmesi Banksy’yi duvar resmi ve grafiti yapmanın çok daha ötesine götürmeye başladı. Öyle ki bir eğlence parkı açacak ve “manzaralı” bir otel inşa edecek kadar.
Bir dönem sosyal medyada sıkça paylaşılan işlerinden biri müzede, izleyicilerin gözü önünde satıldıktan sonra kendi kendini imha eden eseriydi.
Disneyland’in hayal dünyasının gerçeği yansıtmadığına işaret eden Dismaland isimli eğlence parkı; Batı Şeria’da İsrail ve Filistin’i ayıran sınıra İsrail tarafından dikilmiş duvarı, duvarın dibindeki bir göçmen konukevini bir otele dönüştürdüğü ve dünyanın en kötü manzaralı oteli olarak lanse ettiği The Walled Otel, son zamanların oldukça şaşırtıcı ve provokatif işlerinden.
Malina, bu saydığımız isimlerden belki de en az tanınanı. Ama onu “ünlü yapan sanatıyla ülkesi arasındaki bitmek bilmeyen mücadelesi. Afganistan gibi bir ülkede, Taliban’dan tehditler alarak ve bir kadın olarak duvar resimlerini devam ettirmiş olması yaptığı işlerin değerini o kadar büyütüyor ki; bir sanat eserinin ne paylaşım rekorları kırması ne de yüksek fiyatlara satılması önemli oluyor.
Duvara yaptığı burkalı bir kadın iskeleti resmiyle ünlenen Malina, ülkesinde Taliban’ın peşine düştüğünde ve ajan ilan edilip ev hapsine zorlandığında henüz 23 yaşındaymış. Birçok ülkeden eserlerini burada yapması için davetler almış. Fakat o ülkelerde de toplumsal cinsiyet eşitliği eksik olduğu için gitmekten vazgeçmiş. Daha sonra ülkeden bir şekilde kaçmış ve Mumbai’ye sığınmış.
Grafiti ve heykel sanatını olabilecek en sürdürülebilir yolla kendine has bir tarzla yeniden yaratan Portekizli sanatçı Bordalo II, bu alanda yaptığı çalışmalarla bilinen ünlü eseri “Trash Animals” ile karşımıza çıkmıştı. O da hemen hemen her sokak sanatçısı gibi işe önce grafiti ile başlıyor fakat bunun bir noktada kendisine yetmediğini fark ederek atık materyallerden yeni bir üretim yolunun peşine düşüyor. Ve dünyanın birçok ülkesinde rastlanan, paylaşılan Bordalo II eserleri bu atık materyallerden ortaya çıkıyor. 2015 yılından beri sokaklardan sürekli malzeme toplayan sanatçı, onları eritiyor, deforme ediyor ve bambaşka formlara dönüştürüyor. Şimdiye kadar yaptığı işler arasında en büyüklerinden biri de Lizbon’da terk edilmiş bir depoda açtığı “Attero” isimli sergi.
Ülkemizde de eserler üreten, belki de son yılların en çok ünlenen Fransız fotoğraf ve grafiti sanatçısı JR, dev boyutlu fotoğrafları, duvar veya binalara onların form ve dokularını da kullanarak uyguladığı işleriyle ünlendi. 2011 yılında TED ödülü alan sanatçı, genellikle işe seçtiği bölgeye giderek oranın yaşayışını kavrayarak ve insanlarla sohbet etmeyle başlar. Oradan ayrılırken bitirdiği eseri bölgeye adeta bir armağandır ve yaşanılan bölgeye sahip çıkılmasının da mesajını verir. Onun eserleri MOMA, Louvre gibi dünyanın en ünlü müzelerinde sergilense de; kendisine göre en büyük müze ve sergi alanları sokaklar. Özellikle kimlik, özgürlük ve insan ilişkilerini betimleyen işler üreten sanatçı, sokakta ürettiği işlerde genellikle zor bölgelere giderek bölgenin politik meselelerini eserlerinde doğrudan yansıtıyor.
mediacat.com | jdeedmagazine.com | facebook.com/BORDALOII | twitter.com/jrart
Etiketler: Banksy, Malina Süleyman, Bordalo II, JR, Kültür, Sanat, Grafiti, Heykel, Fotoğrafçılık, Yurt Dışı
Yüzyıllardır Doğu'nun Venedik'i olarak adlandırılan Suzhou'nun kelime anlamı...