8 Nisan 2019 Pazartesi - 07:35
Kültür Bakanlığı Yöresel Bez Dokuma Sanatçısı Fatma Köker, insanların dokuma sanatını tanıması gerektiğini söyledi. Köker, dokumayla yapılan kumaşların daha sağlıklı olduğuna dikkati çekti.
İpliklerin tezgahlarda şekil alması ve kumaş haline getirilmesi ile gerçekleştirilen dokuma sanatı, Geleneksel Türk El Sanatları içerisinde yer alan en eski sanatlardan biri...
Büyük bir el emeğinin sonucu; yün, tiftik, ipek, keten veya pamuk kullanılarak yapılan geleneksel Türk dokumaları bazen halı, kilim, masa veya sehpa örtüsü bazen de eşarp, şal ya da giysi olarak karşımıza çıkar. Dokuma yöntemiyle yapılabilen tüm bu eşyalar, yüzyıllardan beri süregelen Türk kültürünün yansımalarını da bizlere sunar.
Geçmişi oldukça eskilere dayanan ve kültürün bir yansıması olan dokumacılık, günümüzde de ortaya çıkardığı ürünlerle içinde bulunduğu kültürün örneklerini barındırır. Ancak, dokumacılık her ne kadar kültürün bir parçası olsa da, günümüzde dokuma sanatıyla elde edilen ürünler, eskiye göre azalmıştır. Dokuma sanatı ile elde edilen ürünlerin azalmasında ise konfeksiyonun etkisi büyüktür.
Bu nedenle kültürün bir yansıması olan dokuma sanatının konfeksiyon karşısında yenik düşmemesi için bu sanatın gelecek nesillere aktarılması büyük önem taşır. Bu sanatı gelecek nesillere aktaracak olanlar ise, dokuma sanatına gönül ve emek veren sanatçılar olacaktır…
İnsanların dokuma sanatıyla tanışmasını istiyorum
Kültür Bakanlığı Yöresel Bez Dokuma Sanatçısı Fatma Köker, unutulmaya yüz tutan dokuma sanatının günümüz koşullarına yenik düşmemesi için mücadele vererek, bu sanatın gelecek nesillere aktarılmasını sağlayan dokuma sanatçılarından…Altındağ Açık Hava Müzesinde yer alan ‘Dokuma Atölyesi’nde dokuma sanatını ilgilileriyle buluşturan Fatma Köker, insanların dokuma sanatıyla tanışmasının önemli olduğunu söyledi.
Yaklaşık 17 yıldır dokuma sanatıyla ilgilenen Köker, Altındağ Açık Hava Müzesi’nde yer alan, ‘Dokuma Evi’ni canlandırmak ve tanıtmak için çalıştığını dile getirdi.
“Kültür Bakanı sanatçısı olduğum için benim kendi sanatımı gelecek nesillere aktarmam gerekiyor” diyen Köker, “Altındağ Halk Eğitim merkezinden görevli olarak, açık hava müzesinde bulunuyorum. Burada bu işi öğrenmek isteyen insanlara dokumacılığı öğretiyorum. Bu kapsamda yaklaşık 5 aydır çalışmalarımız devam ediyor. Ve yaz döneminde de devam edecek” dedi.
Dokumacılık atalarımızdan bize kaldı
Rizeli olan ve dokuma sanatının atalarından kendisine kaldığını söyleyen Köker, “Ben dokumacılığı ninelerimden öğrendim. Küçük yaşlarda öğrenmeye başladığım bu sanatı zaman içerisinde aldığım eğitimlerle pekiştirdim. Şimdi de, bu sanatı öğrenmek isteyenlere yol göstermeye çalışıyorum” diye konuştu.
Yaptığımız iş ipliği kumaş haline getirmek
Köker, dokuma sanatının büyük emek gerektirdiğine dikkati çekerek, şunları söyledi:
“Bizim yaptığımız iş, ipliği kumaş haline getirmek. İplerle; fular, şal, masa örtüleri dokuyoruz. Yaptığımız iş tamamen el emeği isteyen bir iş. Tezgahlarda büyük bir emekle iplikleri dokuyoruz. Eğitimlerimizde de bu işi öğretmeye çalışıyoruz. Öğrenen de oluyor.”
Kullandığımız ipler yerli ve doğal
Dokumacılığın unutulmaya yüz tutan bir sanat olduğuna dikkati çeken Köker, son yıllarda Kültür Bakanlığının ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın desteğiyle yeniden canlanmaya başladığını belirtti.
Köker, dokuma sanatına olan desteklerle dokuma sanatında kullanılan iplerin yerli üretimle elde edildiğine dikkati çekerek, “Kullandığımız ipler doğal. Hiçbir kimyasal madde veya boya yok. Asla polyester iplik kullanmıyoruz. Çünkü ütülenince kumaşın bozulmamasını istiyoruz” dedi.
İnsanları dokuma kumaşlara yönlendirmek lazım
“İnsanları dokuma kumaşlara yönlendirmek lazım” diyen Köker, dokuma kumaşların daha sağlıklı olduğunu vurguladı.
Köker ayrıca, insanları dokuma sanatını yapmaya yönlendirmenin de gerekli olduğunu belirterek, “Bu sanat unutulmaya yüz tutmuş bir sanat, çünkü insanlar artık hazır giyime yönelmiş durumda. Eskiden annelerimiz kendi kumaşlarını üretip kendi giysilerini dikermiş. Bu giysiler doğal olduğu için de vücudun terini emermiş bu nedenle daha sağlıklı olurmuş. Ama zaman içerisinde hazır giyimin ortaya çıkmasıyla bizim sanatımız unutulmuş. Ancak, şimdi hem dokuma kumaşın kullanımını hem de dokuma kumaş üretimini devam ettirmek için insanları bu sanata yönlendirmemiz lazım. Böylelikle geleneksel sanatımızı ayakta tutabilir, sağlıklı eşyalar kullanabiliriz” şeklinde konuştu.
El emeği ve üretim çok değerli
Dokuma sanatının devam etmesi için bu sanatı bir kişinin bile öğrenmesinin büyük bir adım olduğunu söyleyen Köker, el emeği üretimin önemine dikkati çekti.“Bizim halkımız dokuma sanatını duymalı” diyen Köker, el emeğinin ve üretimin çok değerli olduğunu dile getirdi.
Köker, insanların dokuma sanatını öğrenmesiyle hem bir sanat kazanabileceğini hem de aile bütçesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Köker, “İnsanın bir şey üretmesi kadar güzel bir şey yok. Mesela birine bir hediye götürürken kendi elinizden çıkan, kendi ürettiğiniz bir şeyi hediye etmek çok anlamlı olur” dedi.
Bir ürün ortaya çıkarmak motifin ağırlığına ve el hızına göre değişir
Dokuma sanatıyla bir ürün ortaya çıkarmanın ise, yapılan ürüne ve motife göre değiştiğini ifade eden Köker, bir ürünün bazen 1 saatte bazen de 10 günde ortaya çıkabildiğini, bir ürün ortaya çıkarmanın motifin ağırlığına ve kişinin el hızına bağlı olduğunu belirterek, sözlerini tamamladı.
İguanaya çocuğu gibi bakıyor