Açılış Amaç ve İşleyişleri
6.10.2010 A) AÇILIŞLARI
Özel dershaneler, 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Yasası ve bu yasaya dayanarak hazırlanan diğer mevzuat esaslarına göre açılmaktadır. "Milli Eğitim Bakanlığı'na Bağlı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği" esaslarına göre açılışları, "Özel Dershaneler Tip Yönetmeliği" esaslarına göre de işleyişleri düzenlenir.
Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'ne göre, bir özel dershanenin açılabilmesi için, kurum açma ve öğretime başlama izinlerinin alınması gerekir. Adı geçen yönetmeliğin 5'nci maddesine göre Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişilikleri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilikler, kurum açma izni alabilirler. Kurum açma izni verilebilmesi için Milli Eğitim Bakanlığı, Bayındırlık Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı'nın çeşitli birimlerince düzenlenen, bina ve kurucuya ait çok sayıda belge ve raporun hazırlanması gerekir. Aynı yönetmeliğin 9'ncu maddesine göre de kurum açma izni alan kurucu veya kurucu temsilcisi, öğretime başlama izni alabilmesi için Milli Eğitim Bakanlığı'nın istediği diğer belgeleri hazırlar. Bu belgeler üzerinde ilköğretim müfettişleri ve bakanlık müfettişlerinin incelemeleri sonucunda nihaî rapora göre Bakanlıkça (Milli Eğitim Bakanlığı) izin verilir.
Özel dershanelerin kuruluş amacı, Özel Dershaneler Tip Yönetmeliği'nin 6'ncı maddesinde şöyle ifade edilmektedir:
Zayıf oldukları derslerden yetiştirmek ve bilgi seviyelerini yükseltmek,
Belli alanlarda ilerlemek amacıyla araştırma ve inceleme yapmak, ilgi ve yetenekleri doğrultusunda uzmanlaşmak isteyen öğrencilere gerekli olanak ve ortamı sağlamak, bu gibi öğrencileri tespit ve teşvik etmek.
Yukarıda ifade edilen amaçlar doğrultusunda faaliyetlerini sürdüren özel dershaneler, özellikle (b) maddesinde ifade edilen "üst okulların giriş sınavlarına hazırlık" konusunda yoğunlaşırken, (c) maddesinde ifade edilen amaç doğrultu-sunda pek çalışma yapamamışlardır. Bu da gelen taleple ilgili bir sonuçtur.
Belirlenen amaçlara göre, açılışını tamamlayan özel dershaneler; çok geniş bir mevzuata göre iş ve işlemlerini yürütmek durumundadırlar. Başta 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Yasası, Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ve Özel Dershaneler Tip Yönetmeliği olmak üzere, pek çok yasa, yönetmelik, yönerge, genelge ve yazılara göre faaliyet yürütmektedirler. Bir fikir vermesi bakımından ilgili mezvuatın bir kısmını aşağıya alıyoruz:
625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Yasası
254 sayılı Yasa Hükmünde Kararname
326 sayılı Yasa Hükmünde Kararname
Özel Dershaneler Tip Yönetmeliği
Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tespit ve Tahsil Yönetmeliği
Resmi veya Özel Öğretim Kurumlarının Hapishane, İçkili Yer ve Umuma Açık Yerlere Olan Uzaklıklarının
Belirlenmesine Dair Yönetmelik
Özel Öğretim Kurumlarında Görevlendirilen Personelin Adaylık İşlemleri ile Sicil ve Disiplin Amirleri
Özel Öğretim Kurumlarında Görevlendirilecek Bakanlık Danışmanlığı Yönergesi
Özel Kurslar, Özel Dershaneler, Özel Öğrenci Etüt Eğitim Merkezleri ile Örgün Eğitim Dışındaki Diğer
Kurslara Ait Program Çerçevesi
Milli Eğitim Bakanlığı'nın çok sayıda genelgesi ve yazısı.
Yukarıda bir kısmı sıralanan mevzuat ile birlikte kurum açma, öğretime başlama, kuruma ad verme, ruhsat alma, bina nakli, kurumun devredilmesi, binaların kullanım şekli, personelin nitelikleri, görev, yetki ve sorumlulukları, aday öğretmenlerin görevlendirilmeleri, çalışma izinleri, kayıt - kabul koşulları, müfredat programlarının onaylanması, ders dağıtım çizelgelerinin onaylanması, çalışma takvimi, denetim işlemleri gibi pek çok konuda özel dershaneler çok geniş bir mevzuata uymak zorundadırlar. Zaman zaman işleyişi tıkayan gereksiz, güvensizlikten kaynaklanan kaygılarla konulan bazı kuralları, özel dershaneler pratik önlemlerle aşabilmektedirler. Mevzuatın açık ve net olması gerekir. İlke ve kuralların olması elbette özel dershanelerin kurumlaşması bakımından önemli ve gereklidir.
Bundan sonraki bölümde daha geniş olarak ele alacağımız eğitim - öğretim faaliyetleri, özel dershanelerde aşağıdaki kurs türlerine göre yapılmaktadır:
Üniversite Hazırlık Kursları (Lise son sınıf ve lise mezunu öğrenciler için),
Anadolu, Fen Liseleri ve Anadolu Meslek Liseleri ile Özel Liselere Giriş Kursları (8'nci sınıf öğrencileri için),
Yetiştirme (takviye) kursları (lise ve ilköğretim ara sınıfları için),