Obezite İle Mücadelede Cerrahi Tedavi Yöntemleri | Op. Dr. Erol Vural
Çağımızın en büyük sorunu olan obezite hastalığı ile mücadelede cerrahi yöntemler kullanılacak son seçenektir. Cerrahinin avantajlı olduğu hastalar olduğu gibi yapılmaması gereken bazı hastalarda bulunmaktadır. Önceden hiç diyet, egzersiz, ilaç tedavisi görmeyen hastalar, öncelikle medikal tedaviye yönlendirilmesi gerekmektedir. Bu yöntemler kullanıldığı halde başarısız olunmuş ise ve kişi, cerrahiye uygun ise, bu tedavi yöntemine başvurulur. Bunun için, hastanın cerrahiden beklentilerini çok iyi analiz etmek gerekir. Cerrahi sonrası yaşam tarzını çok iyi öğrenmesi gerekir. Yoksa yapılan cerrahi tedavi beklenen sonucun alınmasına imkan sağlamaktadır. Ülkemizde yapılan cerrahi müdahaleler çok yüksek oranda başarı sağladığı görülmektedir.
Obezite Cerrahisi Uygulaması Yapılması Uygun Olacak Kişiler
• Vücut Kitle İndeksi (VKİ) 40kg/m2 olanlarda veya Vücut Kitle İndeksi > 35kg/m2 olup, eşlik eden başka hastalığı olanlarda
• Birçok diyet ve tedavi metodunu önceden defalarca denemiş ve başarılı olamamış hastalarda
• Belirgin yo-yo diyeti hikayesi olanlarda (yo-yo diyeti=50kg veya daha fazla vermiş ve daha sonra tekrar almış kişiler)
• Obezite kaynaklı ölüm riski yüksek olan hastalarda
• Kabul edilebilir operasyon riski olan kişilerde
• Alkol ve ilaç bağımlılığı olmayan kişilerde (Bu tür bağımlılıklar özellikle obezite ameliyatı sonrasında sıkıntılı süreçler oluşturmaktadır. Bu tür hastaların kesinlikle psikolojik olarak destek alması gerekmektedir.
• Cerrahi hakkında bilgilendirilmiş ve kabul etmiş olanlarda
Obezite Cerrahisine karar veren hastaya, farklı zamanlarda, cerrahinin ne olduğu, ne gibi faydaları olduğu, cerrahinin ağırlığı, cerrahi sonrası yaşam şartlarını, kullanmak zorunda kalacağı bazı ilaçlar (Belli bir dönem kullanım yapılacaktır ve hastanın yapısına göre süre değişme göstermektedir). Bu tür bilgilendirmeler yapıldıktan sonra ara dönemlerde hastanın obezite cerrahisi ve sonrası hakkında ne anladığı hakkında sorular sorulması gerekmektedir.
Ayrıca obezite ameliyatı olacak hastalar, muhakkak bir psikiyatrist veya klinik psikolog tarafından incelenmelidir. Yeme bozukluğu varlığı sorgulanmalıdır. Operasyon uygunluğu teyit edilmesi gerekmektedir. Aksi durumda obezite cerrahisi sonrasında hastada beklenmedik bazı tepkiler görülebilmektedir.
Her şey uygun ise ve operasyon yapılmadığı taktirde hastada ciddi problemlerin doğacağı kesin bir tespite dayanıyorsa kesinlikle vakit kaybetmeden obezite ameliyatı yapılması gerekmektedir.
Obezite Cerrahisine Engel Olabilecek Durumlar Nelerdir
• Alkol ya da ilaç bağımlılığı olanlar,
• Labil kişilik yapısı olanlar,
• Akli denge bozukluğu olanlar (Ciddi seviyede psikolojik destek alınması gerekmektedir)
• Özgeçmişinde ciddi depresyon veya intihar girişimi olanlar
• On altı yaşından küçük, altmış beş yaşından büyük olanlar
• Aile bireylerinin operasyona karşı geldiği durumlar
• Hastanın operasyondan tıbbi faydalar dışında farklı beklentilerinin olması durumunda
• Hastanın, operasyonu, risklerini ve sonuçlarını tam anlayabilecek yapıdan uzak olması durumunda
• Hastanın uyumsuz olması durumunda, cerrahi tedavi yapılmamasına dikkat edilmesi gerekmektedir.
Obezite Ameliyatı İçin Ne Çeşit İşlemler Uygulanmaktadır.
Obezite ile mücadelede hastanın yapısı ve hastalığın seviyesine göre farklı yöntemler kullanılabilmektedir. Her bir obezite ameliyatı yöntemlerinin kendilerine göre farklı avantajları bulunmaktadır. Yine kendine ait yan etkileri beklenebilir. Obezite ameliyatı genel olarak bir cerrahi işlem sınıfı olmasından dolayı her cerrahi operasyonunda olduğu kadar risk bulunmaktadır. Risksiz obezite ameliyatı demek yanlış bilgilendirme olmaktadır.
Obezite ile mücadelede By-pass yöntemi: Mideden direkt, ince bağırsağın son kısmına gıdaların ulaşmasını sağlayan yeni bir yol yapılma işlemidir (kontrollü malabsorbsiyon=emilim bozukluğu).
Laporaskopik olarak mideye bant koyma işlemi de obezite ameliyatı sınıfları arasında bulunmaktadır lakin günümüzde pek kullanılan bi yöntem değildir. Sleeve gastrktomi yada tüp mide midenin, boyuna veya enine daraltılmış olur.
Endoskopik olarak operasyona gerek kalmadan mideye balon koyulabilir. Bu da kilo vermede etkili bir obezite tedavi yöntemi olarak görülmektedir. Çabuk doyma hissi verme özelliği bulunmaktadır. Mide volümü azalmış olur. Geçici bir yöntemdir. Altı ay sonra balon çıkartılarak normal yapıya dönüşmektedir. Operasyon sonrasında hastanın kesinlikle doktorun vereceği beslenme programına kesintisiz bir şekilde uyması beklenmektedir.
Obezite Cerrahisi Hakkında Merak Edilen Sorular
Vücut Kitle İndeksi > 40 olan bir hasta, gastrik by-pass operasyonu geçirirse ve kadar kilo verir? Operasyona bağlı ölüm riski oranı ne kadardır?
En çok merak edilen soruların başında bu tür sorular gelmektedir. Fazla kilolarında %70-80 azalma sağlanır. Operasyona bağlı mortalite oranı %0,5-1’dir. Obezite ameliyatı tecrübeli ellerde, kilo vermek açısından oldukça başarılı operasyonlar olarak tüm dünya tarafından kabul görmektedir. Obezite ameliyatı yan etki olarak bakıldığında tamamen uygulama yapacak ekibe ve hastanın sonra ki süreçte sağlayacağı uyum ile alakalı olarak değişmekle beraber ve çok düşük oranlarda risk bulunmaktadır. (%1-1,5 gibi)
Obezite Ameliyatı Sonrası Yeme Alışkanlığında Bir Değişiklik Olur Mu?
Obezite cerrahisi sonrası yeme alışkanları büyük ölçüde değişecektir. Özellikle hastanın tatlılar ve etler başta olmak üzere, yiyeceklerin tipini ve miktarını doktorun önereceği seviyede tüketmesi gerekmektedir.
Bariatrik Cerrahi Operasyonu Geçiren Bir Kişi, Yeniden Kilo Alır Mı?
Yapılan operasyonlar çok büyük oranda 15 yıla kadar, verilen kiloyu koruma özelliği bulunmaktadır. Kilo alımı ise hem hastanın davranışsal hem de farmakolojik tedaviden çok daha düşüktür.
Obezite Cerrahisi Geçiren Bir Kişi, Ne Zaman Gebe Kalabilir?
On iki ile on sekiz ay sonra kilo sabitleşeceğinde, bu süreyi beklemesi tavsiye edilmektedir.
Mideye Kelepçe Takma İşlemi Nedir?
Obezite cerrahisi yöntemleri arasında bulunmaktadır. Endeskopik bant ligasyonu denir. Hasta anestezi ile uyutulmaktadır. Tecrübeli bir cerrah tarafından laporoskop ile (karından delik açılarak içeri sokulan bir optik boru) karın içerisine girilir. Midenin üst bölümüne yakın bir yerden mideyi küçülten bir bant takılarak işlem tamamlanmaktadır. Bu, mide girişini küçültüp bir kum saati şeklinde dar bir mide yapmayı hedefleyen bir yöntemdir. Böylelikle çabuk doyma hedeflenmektedir. Cilt altına doğru ince bir hortum ile rezervuar konur ve içerisine serum fizyolojik verilerek, bu yeni oluşturulan mide kısmı istenildiği kadar küçültülüp büyütülebilir. Hasta aşırı kilo verdiğinde, bu dışarıdaki rezervuardan mide hacmi büyütülür, kilo verme durduğunda veya aşırı yeme başladığında, dışarıdan bu rezervuar yolu ile mide kelepçesini daraltmak üzere serum vererek, mide hacmi küçültülebilir.
Günümüzde çok da tercih edilen bir yöntem değildir.
Obezite İle Mücadelede Uygulanan Mide Kelepçesi Zararlı Bir Yöntem Midir?
Ameliyat riskleri, bu hastalar içinde geçerlidir. Operasyona bağlı riskler ve operasyon sonrası riskler her cerrahi işlemde olduğu gibi mide kelepçe operasyonunda da bulunmaktadır.Ameliyat yerinde enfeksiyon, kelepçenin yer değiştirmesi, kelepçenin mide içine düşmesi gibi durumlar görülebilmektedir. Bu tür riskler başarılı ekipler tarafından çok düşük seviyelere indirilmektedir. Şayet hastada yeme bozukluğu bulunuyor ise yediği yemekler, yemek borusunu genişletebilir ve bu bölgede yaralara ve komplikasyonlara neden olabilmektedir. Bu tür durumların yaşanmaması için hastanın çok iyi bir şekilde incelenmesi gerekmektedir.
obeziteobezite ameliyatıobezite ile mücadeleobezite tedavisi