Ankara tren katliamında bilirkişi raporu: 'Eksikler giderilmeden açılmış, TCDD sorumlu' - Politeknik - Halkın Mühendisleri Mimarları Şehir Plancıları
Ankara’da 9 kişinin yaşamını yitirdiği tren katliamının soruşturmasında bilirkişi raporu tamamlandı. Rapora göre katliamın nedenleri, hattın teknik eksiklere rağmen açılması, yanlış trafik yönetim sistemi ve manevra yönünün değiştirilmesi olarak sıralandı. Bilirkişiler, dönemin TCDD Genel Müdürü İsa Apaydın’ın da aralarında bulunduğu 9 yöneticinin kusurlu olduğunu belirtti.
Ankara-Konya seferini yapan Yüksek Hızlı Tren (YHT) ile kılavuz trenin 13 Aralık 2018’de Ankara Yenimahalle’deki Marşandiz istasyonunda çarpışması sonucu 9 kişi yaşamını yitirmiş, 46 kişi yaralanmıştı. Kazayla ilgili Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nca yürütülen soruşturmada oluşturulan bilirkişi heyeti raporunu tamamladı. Sputnik’in haberine göre Eskişehir Teknik Üniversitesi Raylı Sistemler Programı öğretim üyelerinden oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetinin hazırladığı 12 sayfalık raporda, kazanın 3 ‘kök’ nedeninin bulunduğu, dönemin TCDD Genel Müdürü İsa Apaydın’ın da aralarında bulunduğu 9 yöneticinin kusurlu ve meydana gelen katliamın sorumlusu olduğu belirtildi.
Hat eksiklerle açıldı
Bilirkişiler, çarpışmaya neden olan faktörlerden birincisinin, teknik gerekliliklere rağmen hattın eksikleri olduğu halde işletmeye açılması olduğunu ifade etti. Raporda, Ankara-Sincan hattının, planlanan trafik yönetim sistemi ‘ETCS/ERTMS’ devreye girmeden, imalat tamamlanmadan, proje kapsamı bitmeden ve gerekli zaman tanınmadan işletmeye açıldığı vurgulandı.
Trafik yönetim sistemi yanlış
Çarpışmaya neden olan faktörlerden ikincisinin de ‘trafik yönetim sisteminin yanlış olması’ olduğunu açıklayan bilirkişiler, raporda şunlar dile getirildi: “Yeni geliştirilen trafik yönetim sisteminin söz konusu düzenlemelere uygun olması zorunluluktur. Yanlış bir trafik yönetim sistemi kurulması kazanın ikinci ‘kök’ nedenidir. Hattın erken açılmasından kaynaklı ETCS/FRTMS ile yönetilemeyeceğinden, bunun yerine Genel Müdür Yardımcısı Ali İhsan U, TCDD Genel Müdürlüğü Daire Başkanı Mükerrem A. imzalı yazı ile yeni trafik yönetim sistemi kurulmuştur. Bu sistem daha önce uygulanan bir sistem değildir. Olası riskleri bilinmemektedir ve literatürde karşılığı yoktur. Bunun uluslararası düzenlemelerde ve uluslararası demiryolu ağında karşılığı bulunamamıştır. Yeni bir trafik yönetim sistemi kurulması emniyet açısından büyük bir değişikliktir. Bu nedenle, Ali İhsan U. ve Mükerrem A. ile Trafik ve İstasyon Dairesi Başkanlığı Şube Müdürü Recep K. kusurludur”.
Manevraların kaydırılması hata
Bilirkişiler, çarpışmaya neden olan son kök nedenin, Ankara’da YHT trenlerinin manevralarının doğudan batıya alınması olduğunu belirtti. Raporda, TCDD’nin batıda bulunan makasların elle tanzim edilerek, kabul ve sevk edilmesine karar verdiğine, YHT manevralarının doğudan batıya kaydırılmasından 4 gün sonra kazanın meydana geldiğine dikkat çekildi.
Raporda “YHT manevraları doğuda yapıldığı zamanlarda doğrudan etkili en az 3-4 kişinin kusuruyla kaza olma riski varken, batıda yapılmaya başlayınca bu sayı 1-2 kişiyi düşmüştür. Değiştirme nedeniyle kazaya neden olan manuel olarak kullanılan M74 makası, manevraların doğudan batıya alınmasıyla çok önemli hale gelmiştir. Manevraların doğudan batıya alınması kazanın üçüncü ‘kök’ nedenidir. Bu kararın alınmasında sorumluluğu bulunan TCDD Genel Müdür Yardımcısı İsmail Ç, 8. Bölge Müdürü Duran Y, 8. Bölge Servis Müdürü Ünal S, 8. Bölge Servis Müdür Yardımcısı V. Ergün T. kusurludur” ifadeleri kullanıldı.
‘Sinyalizasyon gerekli değil’ diyen Ulaştırma Bakanı’nın sorumluluğu ne olacak?
Bilirkişi raporunda siyasal sorumlulara ise değinilmedi. Oysa Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Mehmet Cahit Turhan, çarpışmadan 1 gün sonra ”Sinyalizasyon sistemi demiryolu işletmeciliği için olmazsa olmaz bir sistem değil” açıklaması yaparak, katliamın nedenlerini gizlemeye çalışmıştı.
Bilirkişi raporu, teknik gerekliliklerin yerine getirilmemesinden kaynaklı TCDD yöneticilerini sorumlu ilan etse de, hattın farklı bölümlerini farklı seçim dönemlerinde siyasi şovla açan, halkın ulaşım güvenliğini yok sayan Ulaştırma Bakanlığı ve AKP iktidarının sorumluluklarına değinmeyerek değerlendirmeyi eksik bırakmış oldu.