Uzman olmayanlara Enflasyon ve faiz açıklaması - İstiklal.com.tr
abdulazizdiri@istiklal.com.tr 10 Ağustos 2018
Piyasadaki faizin artması, yatırım yapmak isteyen kişilerin daha yüksek oranda faiz ile borç almasını doğuracağı için yatırımlar düşecektir. Bu durumda tekrar üretim düşecektir. Dolayısı ile faizin artması tekrar enflasyonu artıracaktır. O zaman tekrar piyasadan para çekmek gerekecektir. Tekrar faizleri yükseltecektir. O zaman yine kredi alamayan firmalar yatırımlarını azaltacaktır. Yine faiz artırımı enflasyonu artıracaktır. Bu kısır dönü sonucunda hem enflasyon artar hem de faizler arttığı için üretim azalır, bu duruma stagflasyon denir. Enflasyon içinde durgunluk. Faiz artırımı enflasyonu artırır, enflasyon artışı faizleri artırır. Kısır döngü.
İşte hükümet diyor ki faizleri artırma, yatırımlar azalmasın. Merkez bankası diyor ki, faizler az olursa para emisyon arzını kısıtlayamam, Enflasyonun artar. Üstelik faiz, daima enflasyon oranından fazla olmak zorunda, çünkü insanlar paralarını yatırmak istemez, parası durduk yerde değer kaybeder. Ülke dışına para çıkarır ya da döviz ve altın alarak parasının değerini korumak ister. Faiz; hem paranın değerini kurumak için alınır hem de yatımdan yapılan kardan pay almak için alınır. Faiz bu nedenle daima enflasyon oranından fazla olmak zorundadır.
Merkez bankasının görevi paranın alım gücünü korumak, paranın piyasada çok miktarda olması ile oluşacak enflasyonu önlemek, yürütmenin görevi ise üretimi artırarak, üretim eksikliğinden kaynaklanan enflasyonu önlemek. Küresel sistemde para politikalarını bağımsız merkez bankaları yürütür, reel sektördeki üretimi artırma işini maliye politikaları ve diğer teşvikler ile hükümet yürütür. Hükümet para politikalarına karışamaz, merkez bankası da reel sektöre kaşımaz. Ancak şöyle bir gerçeklik de var. Hükümet politikaları ile merkez bankası yönetenlerini iktidarını sarsamaz, çünkü onlar seçimle gelmez; ama merkez bankası yanlış politikaları ile hükümetlerin iktidarlarını sarsabilir. O nedenle dünyadaki hiçbir hükümet merkez bankasının faiz politikalarına yani para politikalarına duyarsız kalamaz.
Enflasyonu ve yüksek faiz yenmenin yolu uzun vaade de böreği artırmakla olur, fişi artırmakla olmaz. Nasıl mı? haftaya inşaallah…
HAMİT YILMAZ (İSKİ) 05 Eylül 2018 10:06 KISIR DÖNGÜ BU OLSA GEREK