NAMRUN KALESİ RESTİTÜSYON DEĞERLENDİRMESİ - Anamur Haber
Bu makale 2015-11-09 09:54:43 eklenmiş ve 652 kez görüntülenmiştir.
Ermeni tarihinde önemli bir savunma yapısı olan Namrun Kalesi, konumu ve malzeme özellikleri ile Klikya bölgesindeki diğer savunma yapılan ile benzer özelliklere sahiptir. Dik bir topografyada büyük bir alana yayılmış olan yapı, stratejik bir konuma sahiptir.
11. yüzyılın üçüncü çeyreğine tarihlenen yapı, inşaasından itibaren farklı krallık ve baronluklar tarafından değişik amaçlarla kullanılmıştır.
Kalenin boyutları, kale içindeki mimari buluntular; alanda büyük bir yerleşmenin varlığını
göstermektedir. Ancak tüm alan detaylı olarak araştırılıp (kazı çalışması vb.), çalışılmadığı için kale içinde yeralan yapılar konusunda bir değerlendirme yapılamamıştır. Büyük bir alana yayılmış olan arkeolojik buluntular kimi yapıların planimetrik özelliklerini yansıtırken kalenin mekansal kullanımına yönelik bilgi vermemektedir. Kalede yapılacak detaylı arkeolojik kazılardan sonra çıkacak mimari ve küçük buluntular ile alanın değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu durum kale içindeki herhangi bir yapının tek başına değerlendirilmesini zorlaştırmaktadır.
Sur duvarlarıda dahil olmak üzere kale içinde üçüncü boyuta ilişkin bilgi veren ayakta kalmış tek yapı bulunmaktadır. Alanın en stratejik yerinde konumlanmış olan bu yapı için hazırlanan restitüsyon çalışmasında:
1) Alanın bütüncül değerlendirilmemesi
2) Yapının işlevinin tanımlanamıyor olması
3) Yapı ve çevresinde arkeolojik anlamda araştırmaların yapılmamış olması restitüsyonun kısıtlarını oluşturmaktadır. Bu nedenle işlevi tanimlanamayan bu yapının değerlendirilmesinde, kendi dönemindeki yapılarla olan karşılaştırmalı çalışma yapılamamış, yapının mevcut durumu ve izler kendi içinde değerlendirilmiştir. Buna göre:
1) Yapının mekansal strüktürü
2) Kapı ve pencere gibi mimari elemanlarıda restitüsyona yönelik görüş geliştirilmiştir. Kalenin sur duvarlarını oluşturan cephelerin restitüsyonunda ise bölgedeki aynı dönem kaleleri karşılaştırılmış ve değerlendirilmiştir.
4 . YAPISAL SORUNLAR - ÖNERİLER
Yapıdaki en önemli sorun yapının dış duvarlarında, özellikle çatı örtüsüne yakın kotlarda malzeme kaybı olarak görülebilir. Yapının tonoz üstü toprak dolgu olan üst örtüsünden su alması yapıdaki harem ve derzin boşalmasına neden olmakta dolayısıyla duvar yüzeylerindeki kaplama taşlarının düşmesi ve taşıyıcı sistemdeki kesitin azalması sonucunu doğurmaktadır.
Yapının iç duvarlarında da yer yer aynı sorunla karşılaşılmaktadır. 1 Nolu mekanda yer alan pencere içlerinde düşey ayrılmalar mevcut olduğu ve yonu taşı kaplama tonoz örtünün kilit taşının doğu - batı doğrultusunda kaydığı gözlenmektedir. Buda yapıda bir hareket olduğunu ve uzman statikçi tarafından irdelenerek değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Yapının öncelikle strüktürel sorunlarına yönelik müdahalelerin yapılması gerekmektedir. Yapının varlığını sürdürebilmesi için yapısal ve strüktürel sorunlar büyük önem taşımaktadır. Yapıya yapılacak müdahaleler yapıyı sağlamlaştırmaya yönelik ve mevcut izlerin kolayca okunabilirliğini sağlayacak nitelikte olmalıdır.
5. ONARIM RAPORU VE MÜDAHALELER
Namrun kalesi iç kale yönünden yer alan yapım zaman içinde insan eli ve doğal şartlardan dolayı oluşan tahribatla mimari, fiziksel ve belgesel özelliklerinde kayıplar gözlenmektedir. Bu nedenle yapının onarımında genel ilke; yapının değerlerini korumak, yapıdaki sorunları çözümlemek, yapıyı sağlamlaştırmak ve müdahalelere onarım ilkeleri çerçevesinde gerçekleştirmektedir. Bu gerekler doğrultusunda yapının değerlendirilemeyen izlerini dondurarak koruyan, izleri yok etmeden sağlamlaştırarak ömrünü uzatan ilkelerden çıkarak müdahale biçimleri gerçekleştirilmiştir.
Bu proje kapsamında iç kalede yer alan yapının onarımı için uygulama projesi hazırlanmış ve müdahale kararları geliştirilmiştir. Namrun kalesinin sorunlarını iki grupta toplamak olasıdır.
Bunlardan birincisi yapının yapısal ve strüktürel sorunları, ikincisi ise yapının restitüsyona yönelik sorunlarıdır. Yapının varlığını sürdürebilmesi için öncelikle yapının fiziksel sorunlarını çözümleyip daha sonra yapının daha fazla belge özelliğinin ortaya çıkartılmasını ve yapının tüm bileşenleri ile algılanmasının sağlanması gerekmektedir. Bu çalışma süresi içinde elde edilen verilere göre müdahale kararları üretilmelidir.
• Yapının iç mekanlarında, dış mekanlarında ve üst örtüdeki toprak dolgu, yüzey temizliği ve kazı sonucunda elde edilecek verilere göre değerlendirilerek müdahale kararları oluşturulacaktır.
• Mevcut durum aynen korunacak ve malzeme kaybının olduğu bölümlerde sağlamlaştırmaya yönelik müdahaleler yapılacaktır.
• Dış duvarlarda malzeme kaybı olan bölümlerde derz temizliği yapılarak moloz taş yüzey sağlamlaştırılacak. Bilinirlik oranı yüksek olan bölümlerde mevcut malzeme ve teknikte tamamlanacaktır. Eski ve yeni yüzeyler belirgin bir kalınlıkta ve renkte fuga ile ayrılacaktır.
NAMRUN KALESİ MALZEME RAPORU
Namrun kalesi bulunduğu yer itibariyle tamamen yöre malzemesi ile inşa edildiği kolayca izlenmektedir.
Yörenin jeolojik ve mineroiojik yapısına girmeden kalc'nın eiemanlan üzerinde alınan harç örnekleri de bu izlenmeyi doğrular niteliktedir.
kaleden yapı ve sur duvarları arasındaki farkı anlamak amacıyla beş adet örnek alındı. Onarım çalışmaları başladığında önemli görünen yerlerden projeye uygun örnekler alınarak gerekli analiz ve incelemeler ayrıca yapılacaktır.
TABLOl: Örneklerin alındığı yerler
2 noiu mekandan
4 no lu mekandan
1 notu mekandan.
Sur duvarı kapı yanından Kİ 8 üstü
Örneklerin asitte erimeyen agrega
Asitte erimeyen Madde % gr
Asitte eriyen Madde % gr
Asitte erimeyen topak parçalar
(*) örneklerde sağlıklı olarak kireç miktarları tesbit edilemedi.
(**) Bütün örneklerde asitte eriyen kısımlar gri-siyah renk çözelti görülmüştür.
Asitte erimeyen miktarlar dikkate alınırsa; 2 ve 5 nolu örnekler benzerlik göstermektedir.
Mikroskopîk gözlemler: örneklerin mikroskopik incelenmesinde kırma taşlardan oluşturulmuş agrega kullanıldığı saptandı. Bugün birim fiyatlarda TUVENAN agrega olarak tanımlanmaktadır.. Bu nedenle Onarım sırasında TUVENAN agrega granülometrisi yapılacaktır.
Kireç: Harç içinde kullanılan kireç ise- magnezyum- kalsiyum karbonat bileşimi olan dolomitin sönmemiş kireç'e dönüştürülmesi ile elde edilmiş kireçtir. Çevrede dolomit yataklarının varlığı araştırılarak sönmemiş kireç temini veya mevcut şartlarla standart kireç kullanılması karan verilecektir.