Bodrum'un kendine özgü lezzetlerinden gambilya |
Bodrum’un kendine özgü lezzetlerinden gambilya, Yalıçiftlikli Yalçın Ailesi’nin tam 30 yıldır geçim kaynağı! Mehmet ve Hamide Yalçın, Bodrum’da yavaş yavaş unutulmaya başlayan bu özel lezzeti yaşatmak için var güçleriyle çalışıyor. Yalçın Ailesi, kendi ürettikleri gambilya baklasını ve yine elleriyle yaptıkları peksimet ekmeğini Bodrum’un semt pazarlarında satışa sunuyor. Onların yetiştirdiği gambilya ve ürettikleri peksimet, Slow Food aracılığıyla dünya sofralarında baş köşeye yerleşiyor!
Yalıçiftlik’te yaşayan Bodrumlu Yalçın Ailesi, artık neredeyse üretilmeyen “Gambilya”yı sofralarımıza getirmeye devam ediyor. Mehmet ve Hamide Yalçın, Yalıçiftlik’teki beş dönümlük arazilerinde tam 30 senedir gambilya ekip biçiyor. Çok eskiden beri Bodrum ve çevresinde hem çorba hem de fava yapımında kullanılan ve kendine özgü lezzetiyle tanınan gambilya, artık neredeyse unutulan bir yöresel değer. Bazı yerlerde ‘mürdümük’, kimilerinde ise ‘aragan’ olarak da bilinen Bodrum baklası gambilya, bugün sadece birkaç aile tarafından üretiliyor. Mehmet ve Hamide Yalçın da bu ailelerden biri… Onlar, tam 30 yıldır gambilya ekip biçiyorlar. Hamide Yalçın, bu işin hayli zor olduğunu anlatıyor bize. Hamide Yalçın, “Biçmesi çok zahmetlidir. Kıvamında yapmazsanız taneleri hep dökülür. Biz onları kuruduktan sonra topluyoruz. Değirmende yardırdıktan sonra tek tek kabuğundan ayırıyoruz.” diye anlatıyor bu işi. Gambilyanın ekim kasım gibi toplandığını ve bunun için hala atları kullandıklarını anlatan Mehmet Yalçın da, bu türün diğer bakla türlerinden farkını şöyle anlatıyor: “Gambilya daha lezzetlidir. Kokusu da farklıdır. Biraz daha sarı renklidir. Ezmesi, çorbası favası yapılır. Sarma ve dolmalarda da kullanılır. Bir deneyen müdavimi olur. Bizim hem Pazar yerlerinde müdavimlerimiz var hem de kendi müşterilerimiz var. Ama ne yazık ki artık bu baklayı ekip biçen kalmadı. Yok olmak üzere.”
Mehmet Yalçın, ne kadar zahmetli bir iş olsa da çiftçiliği bırakmayı asla düşünmediklerini, yapabildikleri sürece bu iki Bodrum lezzetini üretmeye devam edeceklerini söylüyor. Yalçın, “Ben iki çocuğumu çiftçilik yaparak okuttum. Şimdi iki tane de torunum var. Gönül ister ki gençler Bodrum’un bu özel tatlarını yaşatsınlar, unutulmasına izin vermesinler” diyor.
Gambilya, Bodrum’da yetişen mercimekten biraz daha büyük çok özel bir bakliyat. Bodrum baklası olarak da bilinen Gambilyanın favası, bakla favasından daha hafif birl ezzete sahip olduğu için, özellikle butik ve konsept restoranlarda tercih ediliyor. Hem kolay pişiyor hem de çok başka bir lezzete sahip…
35 YILDIR PEKSİMET YAPIYORLAR
Yalçın çifti aynı zamanda Bodrum’da peksimeti ilk yapıp satan aile!.. Tam 35 yıldır evlerindeki fırında Bodrum peksimeti pişirip, pazarda satışa çıkarıyorlar. Mehmet Yalçın, “Biz peksimet yaparken daha Bodrum’da hiç kimse yoktu bu işi yapan. Peksimet de çok zahmetli bir iştir” diyor.
Peksimetten sorumlu olan kişi Hamide Yalçın… Normal hamuru ekşi mayayla kabarttıktan sonra tam iki kez fırınladıklarını anlatıyor Yalçın… Bir kez ekmek halinde pişen peksimet, ikincisinde tam anlamıyla kuruyor. 24 saat boyunca pişen Bodrum peksimeti, pazarda kilosu 10 liradan satılıyor. Yalçın ailesinin peksimetlerini toptancılar da alıyor. Bugün marketlerin organik reyonlarında gördüğünüz peksimetlerin pek çoğu Yalıçiftlik’li bu çiftçi ailenin el emeği anlayacağınız… Bu arada gambilyanın kilosu ise 20 lira… Hazır yeri gelmişken, size bir de Gambilya favasının tarifini verelim;
GAMBİLYA FAVASI İÇİN MALZEMELER;