Bir kitap okumuştum...
Durun, hemen alay moduna girmeyin! Arkasından, “..hayatım baştan sona değişiverdi” gibi beklenen laflar gelmiyecektir .
Aksine ben bu kitaptan, insan davranışlarının kitap okuyup yazmakla asla değişemiyeceği gerçeğini öğrenmiş oldum. Kitabın yazarı bir sürü bilimsel kanıtlar ortaya koyduktan sonra durumu şu sözlerle özetliyordu:
“Davranışlarımızın arkasında ki fakör, bizim entellektüel birikimimiz değil, alışkanlklarımızdır..!”
Kabullenmek gerçekten bana da zor gelmişti ama, çoğunlukla sistemin böyle işlediğini zaman içinde farketmek te geçikmedim.Yoksa yaşadığım zaman diliminde şahidi olduğum bir çok olayın izahını nasıl yapabilirdim ki..?
İşte bunlardan biriside, bir Söğütlü olarak Söğüt üzerine bildiklerimdi...
“Ana! ‘Yörükler,’ ne zaman?”
“Üzümler olunca oğlum!” Bu cevabın takvime yansıyan anlamının Ağustos sonu veya Eylül başı olduğunu biraz daha büyüyünce öğrenecektim.
Resmi söylemlerdeki, “Ertuğrul Gaziyi Anma” şimdilerde de yanına eklenen “..ve Osmanlı Devleti’nin .....’ci Kuruluş Yıldönümü Şenlikleri” tabirlerinin tarihi çok eskilere dayanmaz. Halk arasında “Yörük Bayramı”, çocuklar arasnda da “Yörükler” diye anılırdı. Biz çocuklar için başka bir anlamı daha vardıki, onun için sık-sık sorma gereği duyardık: “Ana!Yörükler, ne zaman?” Çünkü, iki Bayramda verilen paraları özgürce harcamamıza müsade edilen yegane yerdi Yörük Bayramları... O yüzden, benim zihin dünyama ilk kazınan Özgürlük kavramıyla bağlantılı bir Metafor olma özelliğine de sahiptir...
Ve bundan tam kırk yıl önceydi...
Yıl 1966 veya 67 olmalı... Ben yine çocuktum ama, çocukluğun “Duygu Dönemi” diye bilinen merdivenlere çoktan adımı mı atmıştım: Yaşım on..onbir... O yıl Sakarya Nehrin de geçirdiğim boğulma tehlkesi yüzünden verildiğini tahmin ettiğim bir cezadan olsa gerek “Yörükler”e gidememiştim. Gidip, dönen arkadaşların bir fiyakalı anlatışları vardıki hala kulaklarımdan ve hafızamdan silinmiş değil. Neler yiyip, içmemişler; neler görüp sezmemişler, hergeeler... O anda ben belki de ömrümün ilk kıskançlık duygusuyla tanışma halindeydim ki, bir arkadaşın Şu sözleriyle merak durumuna girdiğimi hatırlarım:
“Tavşanlı Sabri’nin oğlu Yavuz var ya, lan..Türkeş’i konuşturmamış! Almış elinden mikrofonu, sen Menderes’in katilisin demiş!”
“Bilmem ..Ankara’dan gelmiş, ihtilalmi, ne yapmış...”
Koşarak eve gittiğimi hatırlarım...
“Ana! Türkeş kim?”
“Bilmem oğlum, babana sor!”
Koyu bir C.H.P.li olan rahmetli babamın, en azından o dönemi değerlendirirken Türkeş’e olumlu bakmasını çok uzun yıllar sona anlıyabilecektim.
Kader beni çok genç yaşlarda Türkeş’le tanıştırdı. Söğütlü oluşumdan ve taşıdığım soyisimden dolayı kendisinden güzel ve tarihe yöneltici sözler duydum. 16 Yaşındaki çoğu genç böylesi duygular karşısın da ne yaparsa, bende onu yaptım ve “Bir imparatorluk genişliğindeki gençliğim”i ülkücü olarak geçirdim...
Açıkca ortaya konması gereken birşey varsa şudur: Bu camianın, yani ülkücü camianın Söğüt’e çok eskiye dayanan ve takdire şayan bir ilgisi vardır. Değil protokol çadırında, alanda bile oturacak yer gösterilmediği dönemlerde Söğütle iıişkilerini kesmediler. Liderlerinin elinden mikrofon alındı, yine kesmediler...İlçe parkında bir “hoşgeldiniz” lafı kendilerine çok görülerek oturacak yer gösterilmeme kabalıklarıyla karşılaşmalarına rağmen yine kesmediler....
Bununlada kalmadılar...Söğüt’ü ve Ecdadı gençliğe tanıtmaya yılmadan devam ettiler...Galip Erdem’in , “Söğüt’teki Çınar” yazısını okuyupta oraya koşmıyan vatan evladı varmıdır? Uzun yıllar Söğüt’ün Devlet tarafından ihmale uğradığını, hatta Anma Törenlerinin bir dönem tamamen yasaklandığını bile ben bir Söğütlü olarak rahmetli Dündar Taşer’in yazılarından öğrenmiştim.
Yine bu camia içinden cıkmış ve kendisi de Karakeçili Yörüklerinden olan değerli edebiyatcı Hasan Kayıhan , çocukluğunda pazaryeri’nden Söğüt’e gelirken kaç kes jandarma engeline takıldıklarını bir görüşmemizde, daha başka acı hatıralarla birlikte anlatmıştı.
Sonra bütün bu sıkntı ve ihmallerin ardından Devlet tavrını değiştirdi ve Söğüt’e ilgi duymaya başladı. Bunda bir çok etken sayılsa da, Turgut Özal’ın başbakanlığından sonra hız kazandı denmesi bencede isabetlidir. Özal’ın, çocukluğunu Söğüt’te geçirmiş olmasının bundaki rolü elbette yatsınamaz.
Sonra elinden mikrofon alınan insanların partileri Söğüt’de Belediye Başkanlığı kazanır hale geldiler. Söğüt’e güzel hizmetleri de oldu.
Şimdi tüm geçmişte y aşanılanlara bakarak beklenen şu olmalıydı: Tüm gayret ve çabalar Söğüt’ün, siyasisinden tutun da tarlada çalışan işcisine varana dek toplumun her katmanı na tanıtılması anlatıması olmalıydı... Hatta tüm Dünya’ ya...Emperyalizmin iyice azmanlaştığı böyle bir zaman da Söğüt’ü ve Domoniç’i iyi okumalılıyız...
Gel görkü, iki yıldan beri ülkenin Başbakanın Söğüt’e gelmesine alınganlık gösterilerek, Söğüt imajına zarar verilmektedir. “Devlet Söğüt’ü ihmal etmiştir” diye adeta yıllarca gözyaşı dökenlerin ülkenin Başbakanına ve beraberin de Söğüt’e gelen misafirlere Taşı sopayı reva görmeleri gerçekten şaşırtıcı bir durumdur.
Artık soğuk savaş döneminin bir algılaması alan “itiraz kültürü”nün sloganlarından kendimizi sıyırıp rahmetli Taşer’in dediği gibi, “Ecdadımızı sükünet içinde anlamaya çalışmalıyız.