​ABD, Irak’ın İran’dan elektrik alması için verdiği süreyi 90 gün uzattı
Thu, 21 Mar 2019 13:02:02 +0000
Perşembe, 21 Mart, 2019 - 12:15
ABD, İran’a uygulanan yaptırımlara olan bağlılığından dolayı Irak’a verilen muafiyetin devam ettiğini ve İran’dan elektrik enerjisi alması için verilen muafiyetin 90 gün uzatıldığını açıkladı.
Washington’ın geçen Aralık ayında Irak’a verdiği ilk muafiyet Salı günü sona ermişti. ABD’nin bu kararı, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin 2013’te göreve başlamasından bu yana Irak’a düzenlediği ilk ziyaretin ardından geldi.
ABD’nin muafiyetinin, elektrik arzındaki ve genel olarak enerji sektöründeki açıkta, özellikle de her yıl yaz aylarında Bağdat’ın elektrik krizinin yol açtığı problemlerle başa çıkmada Irak’a yardımcı olmayı amaçladığı görülüyor. Öte yandan, Irak hükümetine yakın kaynaklar, ABD’nin, yeni bir muafiyet vermeyi reddetmesi halinde Irak’ın yaptırımlarına uymamasından kaynaklanabilecek sorundan kaçınmak istediğini düşünüyor.
ABD’nin Irak’a verdiği muafiyetin uzatılması, ABD’nin İran’a karşı tutumunun şiddetlenmesine ve son zamanlarda Orta Doğu’daki sorunların arkasında olmakla suçlamasına bağlı olarak geliyor. ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından dün yapılan açıklamada “İran’a yönelik yaptırımları Irak’taki ortaklarımızla tartışmaya devam ediyoruz” ifadeleri kullanıldı.
Açıklamada ayrıca, “Irak’ın doğalgaz kaynaklarının kullanımını genişletmek ve enerji ithalatı kaynaklarını çeşitlendirmek, Irak ekonomisini güçlendirecek ve İran’ın nüfuzundan uzak, müreffeh bir Irak’ı teşvik edecektir” ifadelerine yer verildi.
Irak hükümetine yakın bir kaynak konu hakkında Şarku'l Avsat'a şunları söyledi: “ABD, Irak’a yeni bir muafiyet vermek zorunda kalmış olabilir. Çünkü Irak’ın enerjiye ihtiyaç duyması sebebiyle, özellikle de yaz aylarında, yaptırımlara uymasının kolay olmadığını ve yerel üretimi karşılamak için enerji üretiminin yetersiz olduğunu biliyor.”
İsminin açıklanmasını istenmeyen söz konusu kaynak sözlerini şöyle sürdürdü: “ABD, İran’a yönelik yaptırımlara uyması nedeniyle Irak’a yeni bir mühlet vererek, özellikle de yaz kapıdayken İran’dan enerji ithal etmesini engellemede ısrar etmesi durumunda Irak’ın yaptırımlarına uymamasından kaynaklanabilecek sorundan kaçınmaya çalışıyor.”
Kaynak konuşmasının devamında şunları söyledi: “ABD, Abdulmehdi hükümeti ile olumlu bir atmosfer içinde işbirliği yapıyor ve bölgenin istikrara kavuşmasında ve krizleri çözmede olumlu bir rol oynadığına inanıyor. Aynı zamanda Suriye meselesinde Bağdat’a yönelik işbirlikçi tutumunu koruyor. Bugün Irak kuvvetleri, ABD destekli Suriye Demokratik Güçleri’ne güçlü bir işbirliğiyle bağlı.”
Söz konusu kaynak bunların yanı sıra, Irak’ın Ruhani’nin ziyaretinden sonra İran’dan Şattu'l-Arab’la ilgili önemli tavizler aldığını ve bunun Irak’ın yaptırımlar konusundaki tutumuna ilişkin verdiği vaadlerle bağlantılı olduğunu, aksi takdirde İran’ın Şattu'l-Arab konusunda Irak’a cevap vermeyeceğini belirtti.
Irak’ın İran yerine Suudi Arabistan ve Kuveyt’ten gelen elektriğe güvenme kapasitesinin kapsamı hakkında ise şunları söyledi: “Bu durum, yaklaşan yaz mevsimi ve enerji hatlarının uzatılmasıyla ilgili sorunlar göz önünde bulundurulduğunda, Körfez’in enerjisinden yararlanmak için daha fazla zaman ve para gerektiriyor.”
Başbakan Adil Abdulmehdi geçen Salı günü, Suudi Arabistan ve Kuveyt’in Irak’a ücretsiz elektrik vermeyi teklif ettiğini açıklamıştı.
Öte yandan, Siyasi Düşünce Merkezi Başkanı ve eski Başbakanlık Danışmanı İhsan el-Şammari konu hakkında şunları söyledi: “ABD’nin yeni muafiyet süresi, ABD’nin tutumunun Irak’ın koşullarıyla, elektrik ve doğalgaza olan acil ihtiyacıyla ve bunları İran’dan ithal etmesiyle bağlantılı olduğunu gösteriyor.”
Şammari, yeni muafiyetin ABD’nin İran’a Irak kapısı aracılığıyla müzakere masasına geri dönmesini sağlayacak bir esneklik payı verme çabasıyla da bağlantılı olduğunu ekledi.
Şammari, muafiyetin İran’a Irak dinarıyla fon ödenmesiyle ilgili Irak güvenceleri ışığında gelmiş olmasını, böylece Amerika’nın İran’la ABD doları üzerinden ticaret yapılmamasıyla ilgili şartını gerçekleştirmiş olmasını görmezden gelmedi.
Şammari, ayrıca “Irak’ın yaptırımlar konusundaki tutumunu ve İran’a boyun eğmeme gücünü sınadı, çünkü bu onu gereksiz yaptırımlara maruz bırakacak ve yaptırımlarla ilgili evraklarını düzenlemek için bir şans daha verecek” diyerek ABD’nin yeni muafiyetinin bir başka boyutuna işaret etti.