Ben bu kadar ibret dolu ve samimi bir şiir okumamıştım..Vicdan muhasebesi, Rıza Tevfik'i bir azap çerçevesine hapsetmiş..
Bir tükenişin itiraflarla dolu feryadı, kutlu bir dirilişin başlangıcına tekabül etmiş..
Üstad'ın, Müdafalarım isimli kitabında yer alan Türklüğe Hakaret davası başlığı altındaki kısımda, yani üstadın bu şiiri yayınlaması dolayısıyla mahkum olduğu o mahut davanın müdafanamesinde, şiirin bu noktalı kısımlarıyla ilgili şu ifadeler geçiyor:
"...Manzumenin Rıza Tevfik'e ait ve münteşir bulunduğu gerçekleşiyor. Fakat onu bize gönderen okuyucu, mısralardan birini yazdıktan sonra karalamış, eksik bırakmıştır. Onu takip eden mısralarsa bellibaşlı bir şahıstan bahsedildiğini açıkça gösterdiği için bunun kim olduğunu anlamak lazımdır. Eksik mısrayi takip eden kafiyelere ayrıca vezinde noksan kalan beş heceye göre bu İsim Mustafa Kemal olabilir. Fakat ayni esaslara yüzde yüz uygun olarak tek ve müşterek hüviyet ifadesiyle Enver ve Cemal de olabilir. Rıza Tevfik'in siyasî temayüllerini ve mücadele hedeflerini bilenlerce, birinci hüviyetle ikinciler arasında fark yoktur... Görülüyor ki, tam yüzde ellişer ihtimalle iki hüviyet kutbu üzerinde de temerküz edebilen bir ifade karşısındayız.
Şiirin hakikati hakkındaki kuvvetli tahminimi ise yazmamayı tercih ediyorum :lol: Zira anlayan anlamıştır, anlamayanın da anlamasını gerektirecek çok önemli bir mesele yok... Önemli olan şiirde verilmek istenendir, Ulu Hakan düşmanı bir İttihatçının karar kıldığı noktadır.