Monte de las Cruces Savaşı(30 Ekim 1810) Anıtı
16 Eylül 1810 - 27 Eylül 1821
Meksika, İspanya'dan ayrılarak bağımsızlığını kazandı.
Meksikalı milliyetçiler İspanyol İmparatorluğu
Agustín de Iturbide. Ignacio Elizondo
23.000 asker 17.000 asker
Meksika Bağımsızlık Savaşı (1810-1821) Meksikalı milliyetçiler ile İspanya'ya bağlı koloni güçleri arasında yaşanan savaş.
Savaş; Meksika'nın İspanya'dan bağımsızlığını alması gerektiğini düşünen İspanyol kökenli Meksikalılar , Mestizolar ve Meksika yerlileri tarafından 16 Eylül 1810 tarihinde başlatılmıştır.
Meksika'nın İspanya'dan bağımsızlığını almasını yönelik çabalar daha 16. yüzyılda,Hernan Cortes'in oğlu Martin Cortes'in İspanyol idaresine karşı önderlik ettiği bir isyanla başlamıştı.
19. yüzyıl başlarında Napoleon'un İspanya'yı işgal etmesinin ardından,bu ülkenin zayıflayan merkezi otorite sonrası -İspanya'nın Amerika kıtasında yer alan diğer sömürgelerinde oldugu gibi- Meksika'da da bağımsızlık mücadelesi başladı.
Savaş Dolores kasabasında görevli bir rahip olan Miguel Hidalgo y Costilla'nın, 16 Eylül 1810 tarihinde bölge halkını İspanyollara karşı ayaklandırmasıyla başladı. Hidalgo'nun başlattığı bağımsızlık hareketi, kısa sürede kitleselleşerek varlıklı sınıflara karşı toplumsal ve ekonomik bir savaş niteliğine büründü.Hidalgo'nun çevresinde toplanan kitle Meksika'nın batısındaki önemli kentleri ele geçirerek kısa süre içinde Mexico City'nin kapılarına dayandı.Hidalgo, kararsızlık göstererek kenti ele geçirme fırsatını kaçırınca ordusu dağılmaya başladı.Bundan sonra savaş İspanyol güçlerin lehine dönmeye başladı. 1811'de Calderon'da yenilgiye uğrayan Hidalgo ve ordusu ABD sınırına doğru kaçmaya başladı. Yakalanan Hidalgo 30 Temmuz 1811'de kurşuna dizilerek idam edildi.
Hidalgo'nun ölümünden sonra liderlik, halefi gibi bir rahip olan José María Morelos'e geçti.Başlarda bazı başarılar kazanan Morelos'de halefiyle aynı kaderi paylaşmak zorunda kaldı.1815'de İspanyol güçleri tarafından yakalanan Morelos yargılandı ve idam edildi.
José María Morelos'in idamından sonra iyice zayıflayan Meksikalı milliyetçi güçler savaşı, 1820'ye kadar sadece gerilla savaşı taktikleri uygulayarak sürdürebildiler.
Neredeyse bitme noktasına gelen direniş,İspanyol güçleri için savaşan Albay Agustín de Iturbide'nin kendisine bağlı güçlerle birlikte milliyetçilerin safına geçmesiyle birlikte tekrar güç kazandı. İspanya'da liberallerin güç kazanmasından sonra benzer bir durumun Meksika'da da yaşanacağı düşüncesinden endişe eden muhafazakar Albay Agustín de Iturbide isyancı liderlerle Meksika'nın toplumsal yapısının değişmeyeceği ve Katolik Kilisesi'nin ayrıcalıklarının korunacağına yönelik bir anlaşmaya vardı.
Agustín de Iturbide önderliğinde iyice güçlenen Meksikalı güçler, kazanılan çeşitli zaferlerin ardından 27 Eylül 1821 tarihinde Meksiko'yu ele geçirerek İspanyolların Meksika üzerindeki 300 yıllık hakimiyetine son verdiler.
↑ Meyer. Michael, et al (1979): The Course of Mexican History, page 276, New York, New York USA Oxford University Press ISBN 978-0-19-502413-5
↑ Robert Harvey (2000). Liberators: Latin America's Struggle For Independence. Woodstock: The Overlook Press. http://about.pricegrabber.com/search_getprod.php/masterid=950780298.
↑ Leslie Bethell (1987). The Independence of Latin America. Cambridge University Press. s. 65. http://books.google.com/books?id=hj81XeoW4zMC&pg=PA65.
↑ Michael S. Werner (2001). Concise Encyclopedia of Mexico. Taylor & Francis. s. 308–9. http://books.google.com/books?id=Qxp-GWiDPioC&pg=PA308.
Chieftains of Mexican Independence (İngilizce)