Muhteşem Gatsby-mustafa aslan
F. Scott Fitzgerald, Muhteşem Gatsby adlı yapıtı Amerikan rüyasını eleştiriyor. Kahramanlarının zıt durumlarından yararlanılarak eleştirdiği Amerikan rüyasını eski ve yeni aristokrasi üzerinden yapıyor.
F. Scott Fitzgerald, Muhteşem Gatsby’de eski ve yeni aristorasi anlatmak için kimi semboller kullanıyor. Eski aristokrasi için East Egg, yeni aristokrasi için West Egg, valley of ashes – Amerikan rüyasının çöküşünü anlatmak için, Gastby’nin gelecek için düşleri ve Amerikan rüyası için yeşil ışık… kullanılıyor.
“Adamın işyerinden çıktığımda hava kararmıştı, ben West Egg’e dönünceye kadar yağmur çiseleyip durdu.” (s.166)
Muhteşem Gatsby’de yeni zenginleri simgeleyen Gatsby’dir. Kahramanımız Gatsby ( asıl adı James Gatz) ‘nin zenginliğinin kaynağı zaman zaman romanda sorgulanıyor. İçki kaçakçılığından tutun da birçok yasadışı işler ona yakıştırılıyor. Çünkü böyle bir zenginliğin kolay kolay kazanılamayacağı düşünülüyor. Gatsby’nin okuduğu üniversiteyi bile alay konusu ediyorlar, West Eggli olduğu için.
“Tom alayla küçümsemeyle hıhladı. “New Mexico’daki Oxford’u bitirmiş herhalde. Ya da o ayarda bir şeyi işte.”
F. Scott Fitzgerald, Muhteşem Gatsby adlı yapıtı Amerikan rüyasını eleştirdiğini yazımın başında belirtmiştim. Amerikan rüyasının bir hüsranla sonuçlandığını romanın özellikle son bölümlerde görülüyor. Bu eleştiriler East Egglilerden yani eski aristokrasiye mensup kişilerden geliyor
Anlatıcı, aynı zamanda öne çıkmayan kahramanlardan birisi olan Gatsby’nin komşusu Nick Carraway yapıtın son bölümde can alıcı tümcelerle bu rüyanın sonlanmasını gösteriyor. Gatsby’nin geçmişiyle ilgili bölümleri de öykünün iletisinin bir sembolü olarak yer yer geriye döşlerle veriyor, F. Scott Fitzgerald.
Amerikan edebiyatı ve sinemasında çok yinelenen konulardan biri olan Amerikan rüyasını F. Scott Fitzgerald, Muhteşem Gatsby’de başarılı bir şekilde yapıttaki önemli karakterler aracılığıyla veriyor.
F. Scott Fitzgerald, Muhteşem Gatsby, Çeviren Püren Özgören, I. Basım:Everest Yayınları, İstanbul, Kasım-2011
Updated: 26 Ocak 2012 — 08:44