Litchi, longan ve mango 'yerli' oluyor | Tarım ve Hayvancılık
Bu haber 14 Şubat 2020 - 12:30 'de eklendi ve 68 kez görüntülendi.
ANAVATANI Güney Amerika olan ve son yıllarda Antalya’nın Alanya ve Gazipaşa ilçelerinin kıyılarında üretimi artan passiflora ve pitayadan üç çeşidi tescil ettirerek fidan üretimine başlayan Batı Akdeniz Tarımsal Araştırmalar Enstitüsü (BATEM), 2 litchi, 1 longan ve 1 mango türü için daha tescil süreci başlattı.
Hem görüntüleri hem de tatları farklı olan litchi, longan, passiflora, pitaya, mango ve guava meyveleriyle ilgili BATEM’in, ‘Değişik Tropik Meyve Türlerinin Antalya Koşullarına Adaptasyonu Üzerinde Araştırmalar’ başlıklı projesinin başarıyla tamamlanmasının ardından Gazipaşa ve Alanya başta olmak üzere, kıyılarda tropik meyve üretimi hızla artmaya başladı.
Üreticilerin de büyük ilgi gösterdiği tropik meyvelerle ilgili BATEM ilk olarak 2018 yılında Güney Amerika’dan getirilen tropik meyve tür ve çeşitlerinden Cosmic Charlie ve Bloody Mary pitaya çeşitleri ile Possum Purple passiflora çeşitlerini tescil ettirdi. Türkiye’de tescili yapılan bu üç türle ilgili ilk olarak bu yıl üretilen fidanlar, talep eden üreticilere verilmeye başlandı.
Küresel iklim değişikliğinin de etkisiyle özellikle Gazipaşa, Alanya bölgesinde üretimi başarılı sonuçlar veren tropik meyve türlerinden, üç türde dört çeşidin daha tescili için BATEM tarafından Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü’ne tescil başvurusu yapıldı. BATEM Müdürü Abdullah Ünlü, ‘mauritus’ ve ‘brewster’ adlı iki litchi, ‘kohala’ adlı longan ve ‘kent’ adlı mango türleriyle ilgili tescil başvurularının yapıldığını açıkladı.
TESCİLLİ TROPİK MEYVE SAYISI 7’YE ÇIKIYOR
Tescil sürecinin iki yıl olduğunu, başvurusu yapılan üç türe ait dört çeşitle ilgili bu yıl, ikinci yıl gözlemi yapılacağını belirten Ünlü, “Bu yıl sonuna kadar da yeni dört çeşitle ilgili tescil sürecinin tamamlanmasını bekliyoruz. Bunlarla birlikte tescilli tropik meyve sayımız 7’ye yükselecek. Tescil başvurusu yaptığımız çeşitleri seçerken, adaptasyon en önemli kriter. Ardından verim, tat, aroma gibi özellikler geliyor” dedi.
TESCİLLE ‘YERLİ ÜRÜN’ OLUYOR
Tescil süreci tamamlanan pitaya ve passifloranın üç çeşidiyle ilgili Türkiye’de fidan üretiminin artık yasal olarak yapılabildiğini belirten Ünlü, yeni üç türe ait dört çeşidin başvuru süreçlerinin tamamlanmasıyla mango, litchi ve longanın fidan üretimlerinin de Türkiye’de yasal hale geleceğini kaydetti. Ünlü, “Tescil edilen tropik meyve çeşitlerinin fidanlarını kendimiz üretiyoruz. Bu tropik meyveler artık yerli ürün, Antalyalı oluyor” dedi.
Kaktüse benzer ağacı olgunlaştığında güzel görüntüye sahip pitaya, bölgede üreticilerin en çok rağbet ettiği yeni tropikal meyve türü oldu. Tanesi 10- 15 TL’den satılan ve ‘ejder meyvesi’ olarak da adlandırılan pitayanın meyve kısmı da mor- beyaz renkleri ve tadıyla ilgi çekiyor. Meyvenin ağırlığı ise 450 gramdan başlayıp, 1 kiloya kadar çıkıyor.
Passiflora, dikildiği ilk yıldan itibaren, yılda 2 kez meyve veriyor. Olgunlaştığında kırmızıya yakın renge bürünen ve ağaçtan düşen, hasadı da çok kolay yapılan passiflora, üreticiden tane olarak 2- 2,5 TL, kilogram olarak da 30 TL’ye alınıyor. İçi kiviyi andıran meyvenin kendine özgü çok özel aroması var.
Litchi ve longan kardeş meyveler olarak anılıyor. Litchinin dışı olgunlaştığında kırmızı renge, longanın ise yeşile dönüşüyor. İkisinin de içi beyaz ve birbirine çok benziyor. Ancak litchi tadı ve görünümüyle longandan daha ön plana çıkıyor. Kilogramı ise üreticiden 60- 70 TL’ye alıcı buluyor. Bazı marketlerde 3-4’ü 20 TL’ye satılıyor. Görüntü ve tat olarak litchiye benzeyen longan ise Ekim ayına doğru ilk meyvelerini veriyor.
Gazipaşa’da üretilen mangolar yurt dışından ithal edilenlere göre daha kaliteli ve daha yüksek fiyata alıcı buluyor. Yurt dışından nakil süresi nedeniyle de meyve tam olgunlaşmadan toplandığı için gerçek tadı oluşmuyor. Ancak Gazipaşa’daki mangolar ağaç dalında olgunlaştıktan sonra toplanıp pazara sunuluyor ve gerçek tadı oluşuyor. Burada üretilen mangolar 10 TL ila 30 TL’ye kadar fiyatlarda alıcı buluyor.
Yurt içi üretici fiyatları Mart’ta yüzde 0.87 arttı, yıllık artış yüzde 8.50