Download "DÜNYADA E-FATURA. Avrupa da elektronik fatura çalışmalarının yasal kaynağı 2001/115/EC KDV Direktifidir"
1 DÜNYADA E-FATURA
2 TARİHÇE 1960 lı yılların başında demiryolu sektöründe ilk defa verinin bir noktadan tanımlanmış diğer bir noktaya şifrelenerek transferine imkan veren EDI (Electronic Data Interchange) ile kullanılmaya başlanılmıştır. Perakendecilik sektörü EDI kullanımını takip etmiştir. EDI standart bir forma ulaşması ise 1970 li yıllara uzanır. EDI kullanan büyük tedarikçiler iş ortaklarını bu sistemler aracılığı ile bilgi ve belge değişimi konusunda zorlamışlar kendileri ile ticari ilişkisi olan tarafları e-fatura sürecine dahil etmişlerdir.
3 TARİHÇE E-faturanın dünya ülkelerinde kullanılmaya başlanması büyük şirketlerin farklı coğrafi bölgelerde kendi işletim sistemlerini kurarak çalışması olarak gösterilebilir. Veri değişiminde semantik veri modellerinin gelişimi ancak 1990 lı yılların başlarında gerçekleşmiştir. Dünyada bilgi iletişim teknolojilerinde yaşanan dönüşümler ve internet ağlarının gelişimi ile elektronik fatura değişiminde önemli gelişmeler kaydedilmiştir.
4 Kaynak: B.Koch,Billentis 2013
5 DÜNYADA E-FATURA Avrupa da elektronik fatura çalışmalarının yasal kaynağı 2001/115/EC KDV Direktifidir Kamu öncülüğünde geliştirilen uygulamaların başarısı yüksek olmuştur Elektronik fatura paylaşımında lider ülkelerde kamuya gönderilen faturaların e-fatura olması zorunludur Latin Amerika ülkelerinde kayıt dışı ekonomi ile mücadele ve kaçakçılığı önleme çalışmalarının sonucu olarak e-fatura zorunlu tutulmuştur İş süreçlerinin tamamını (fatura, defter, ödeme, vb) elektronik ortama taşıyanlar önemli maliyet avantajı elde etmişlerdir
6 YASAL DAYANAK 1999/93/EC Avrupa Birliği Direktifi Elektronik İmza Direktifi 2001/115/EC Avrupa Birliği Direktifi KDV Direktifi Üç temel yöntem belirlenmiştir 1-EDI 2-Elektronik İmza 3-Diğer yöntemler 2006/112/EC Avrupa Birliği Direktifi 2010/45/EU Avrupa Birliği Direktifi.
7 AB ÜLKELERİ DEĞERLENDİRME e-fatura uygulamaları görece eski teknolojiye dayanmaktadır. Gelişen teknolojilere açıklık ve uyum eksikliği yaşanmaktadır. Potansiyel kullanıcıların e-fatura kullanımına adaptasyonu ve güvenlik kaygıları devam etmektedir. Geniş ölçekli yapıların oluşturulamaması-kobi lerin katılımını güçleştirmiştir. Elektronik faturalamada birden fazla standart ve format bulunmaktadır. Birlikte çalışabilirliğin sağlanamamıştır. Format dönüşümleri maliyeti arttırmıştır. Elektronik faturanın güvenlik, doğruluk ve bütünlük kontrolünde birbiri ile uyumsuz ve farklı birçok yöntem kullanılmaktadır. Lider ülkelerde kamu e-fatura projelerinin paydaşıdır ya da zorunlu uygulamalar getirmiştir. 7 7
8 AMERİKA Tüketici odaklı B2C Sektör odaklı B2B B2B ve B2G segmentinde algı ve amaçlar diğer ülkelerden açıkça farklıdır. Tedarik zincirinin ( siparişten-tahsilata& satın almadan ödemeye) optimizasyonu e-fatura piyasasında önemli bir faktördür. Faturalama maliyetleri Avrupa ülkelerine göre görece düşüktür. Kamunun e-fatura gelişimine katkısı yoktur. 8
9 LATİN AMERİKA E-fatura çalışmalarının dayanağı vergi kayıp ve kaçağı ile mücadele programları E-fatura kullanımına katı zorunluluklar getirilmiştir Vergi otoriteleri tarafından gerçek zamanlı kontrol süreçleri işletilmektedir Servis sağlayıcılar anahtar rol oynarlar E-fatura kullanımı zorunlu hale getirilmiştir 9
10 ASYA Çoğu Asya ülkesi e-fatura değişimi konusunda yasal hazırlıklarını tamamlama aşamasındadır e-fatura çalışmalarında temel hedef vergi kayıp ve kaçağını engellemek Büyük ölçekli fatura sağlayıcıları kurum portalı ya da internet bankacılığı üzerinden fatura gönderimiyle işe başladılar Bazı büyük kurumlar hali hazırda kağıt faturaya paralel olarak fatura sürecinin etkinliğini artırmak için elektronik fatura değişimi yapmakta olduğu gözlemlenmiştir. 10
11 ÇİN ve HİNDİSTAN Vergi kaçağının azaltılması Çin Altın Vergi Projesi (GTP:Golden Tax Project) Çin KDV kanunlarına uyumu geliştirecek bilgi teknolojilerinin kullanılmasını zorunlu tutulmaktadır GTP projesinde e- faturanın bir gereği olarak bilgi teknolojilerinin kullanılması gerekliliğinden bahsedilmiştir. Hindistanda e-fatura çalışmaları halen gelişme aşamasındadır. Da ha çok kağıt faturanın PDF dönüştürülüp e-posta vasıtasıyla iletilmesini içeriyor. Faturanın portaldan sunum aşamasındalar neredeyse B2B segmentinde hiç fatura değişimi gerçekleşmemiştir. 11
12 AFRİKA Satıcı Direkt Modelleri PDF faturaların e-posta aracılığıyla veya portalden müşteriye sunulması Mısır ve Tunusta Elektronik Fatura Sağlama ve Ödeme sistemleri kullanılmaktadır. 12
13 Elektronik ticaret olgusunu kapsayan ve B2B elektronik işlemlerinde giderek güvenli bir duruma ulaşmıştır. Faturalaşmanın çoğunluğu internet sayesinde doğrudan veya kullanıcıya online indirip yazdırabilmesi için sunulmaktadır. Vergi Kanunu elektronik faturayı desteklemektedir. e-fatura ticari tarafların sorumluluğunda gelişmektedir. AVUSTURALYA 13
14 TEŞEKKÜRLER Canan BAĞRIYANIK GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Türkiye'de ve Avrupa'da E-Fatura Uygulaması Salih Bayar 1,2, M. Görkem Ülkar 1,3, Uğur Doğan 1 1 İdea Teknoloji Çözümleri Ar-Ge Merkezi, İstanbul 2 Boğaziçi Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü,