şartlarından memnun olmama, daha iyi ve daha güzel yaşama alanları yaratma esprisine dayandığını görmek ütopya türünün neden evrensel bir çizgide
Download "şartlarından memnun olmama, daha iyi ve daha güzel yaşama alanları yaratma esprisine dayandığını görmek ütopya türünün neden evrensel bir çizgide"
1 ÖN SÖZ Ütopyalar yüzyıllardır rağbet gören, sevilen, sevilerek okunan ilginç kurgulardır. Düşü, fantastiği, oyun fikrini barındıran ütopyalar memnun olunmayan hayat şartlarının ürünüdürler. Ütopyalar yeryüzü cennetleri, bunlara zıt yapıda ortaya çıkmış distopyalar da yeryüzü cehennemleri yahut karabasanlar olarak bilinirler. Dünya edebiyatlarında her dönemde yazılan ütopyalar akademik çevrelerce mercek altına alınmıştır. Türk edebiyatında bu bağlamda eksiklik vardır yılları arasındaki anlatma esasına bağlı edebî ürünlerde ütopik yapıları incelemek isteyişimizin temel sebebi ütopya türü ürünlerinin bu dönemler arasında roman teorisi bakımından tahlîlî ve tenkîdî bir incelemeye tâbi tutulmamış olmasıdır. Daha önce Nurettin Öztürk Çağdaş Türk Edebiyatında Ütopya başlığı altında başlangıç dönemi Türk edebiyatı ürünlerini yüksek lisans çalışmasına konu yapmıştır. Ayhan Yalçınkaya ise Eğer den Meğer e Ütopya Karşısında Türk Romanı başlığıyla bir kitap yayımlamıştır. Hakan Ünser, Türk Romanında Siyasi ve Sosyal İçerikli Gelecek Kurguları başlığı altında yüksek lisans tezi yapmıştır. Nurettin Öztürk ün 1992 de tamamlanan çalışması ağırlıklı olarak 1980 öncesi ütopyalarını konu alır. Ayhan Yalçınkaya nın çalışması ise Türk romanının ütopik ürünlerini siyaset bilimi çerçevesinde inceleme konusu yapar. Hakan Ünser ise ütopyadan çok fütüristik (gelecekçi) açıdan romanları değerlendirme yoluna gitmiştir. Her üç çalışmanın da şüphesiz sahaya katkıları vardır. Ancak bu çalışmaların bir kısmı erken bir dönemde yapılmış olması dolayısıyla, bir kısmı farklı bir bakış açısı ve metot kullanmasıyla, bir kısmı da ütopik eserleri ya da ütopik ögeleri barındıran eserleri dikkatten kaçırmasıyla bizim böyle bir çalışmaya yönelmemize zemin hazırlamıştır. Yüksek lisans seviyesinde böylesi bir çalışma bir eksikliği giderme ihtiyacı ve isteğinden doğmuştur. Türk edebiyatında ütopya kavramı ve ürünleriyle ilgili incelememize başlamadan önce ütopya türü ve yansımaları hakkında dünya edebiyatlarında kapsamlı bir araştırma yaptık ve sanatın birçok dalında ütopya konusuyla ilgili geniş bir malzemeye ulaştık. Ütopyayı tür hâline getiren Thomas More dan sonra geniş bir tesir alanı uyandırmış olduğunu gördük. Mimarîden musikîye, siyaset biliminden edebiyata kadar yüzlerce ütopik ürün ortaya konmuştur. Bütün ütopyaların temelde mevcut toplum i2 şartlarından memnun olmama, daha iyi ve daha güzel yaşama alanları yaratma esprisine dayandığını görmek ütopya türünün neden evrensel bir çizgide bütün dünya edebiyatlarını birleştirdiğini anlamamıza yardımcı olur. Araştırmamızda konumuzu belirledikten sonra öncelikle, a) ütopya kavramı ile ilgili ortaya konmuş görüşleri, tespitleri toplamaya çalıştık. b) dünyanın çeşitli edebiyatlarında ve Türk edebiyatında ütopya türünün gelişim sürecini araştırma yoluna gittik. Ancak gerek teorik çerçevede malzemeyi toplamakta gerekse edebî eserleri belirlemekte ve elde etmekte belirli güçlükler yaşadık. Bugün için kütüphanelerden geniş olarak yararlanma, yayın evlerinden kitap temin etme ya da süreli yayınları elde etme imkânı karşımıza bazı zorluklar çıkarmaktadır. Her şeyden önce böyle bir konu çerçevesinde sayısı epeyce yüksek bir literatürü tarayarak ütopya konusunu ve ütopik eserleri belirlemek gerekmiştir. Zaman alan böylesine bir ön çalışmadan sonra teorik çerçeveyi oluşturarak tezimizin zeminini kurmak istedik. Daha sonra inceleme konumuz olan edebî eserleri tematik çözümlemeye tâbi tuttuk. İncelememizde ortaya çıkan tematik yapıyı kronolojik sırayı takip ederek maddeler hâlinde çözümleme çabası içinde olduk. Böylece tek tek eserlerin incelenmesi yerine Türk edebiyatında ütopik özellikler gösteren eserlerin ele aldıkları probleme getirdikleri yorumu ve bakış açısını öne çıkarmaya çalıştık. İncelememizde edebî eserlerin elden geldiğince kurmaca dünyanın içerisindeki bütünlüğünü ve anlamını ölçü alma gayreti içinde olduk. Böylece edebî eserin sınırları içerisinde kalmak istedik. Çalışmamızın giriş kısmında ütopya ve distopya nın tanımlarından tarihçelerine uzanan teorik bir alt yapı kurmaya çalıştık. Burada Dünya edebiyatlarında ütopya ve distopya nın nasıl bir görünüme sahip olduğunu, hangi etki alanlarını yarattığını irdelemeye çalıştık. Batı edebiyatında doğmuş ve orada bir tür olma özelliğini kazanmış olan ütopya ve distopyaları Türk edebiyatındaki görünüşleriyle birinci bölümde anlamlandırmaya çalıştık. Burada kavram alanını çalışırken çeşitli güçlüklerle karşılaştık. Ütopyalar çoğu zaman fantastik, bilim kurgu ve polisiye romanlarla iç içe bir yapı gösterdiklerinden sınırları ortaya koymada zaman zaman zorluklar ortaya çıktı. Ancak ikinci bölümde yılları arasında Türk edebiyatında anlatma esasına dayalı edebî metinlerde ii3 ortaya konmuş olan ürünleri tahlil etmeye çalıştığımızda daha net bir ütopya kavram alanı belirmeye başladı. Türk edebiyatının ve kültür sahasının ütopya ve distopya türlerinde verdiği ürünlerin batı edebiyatlarındaki ürünlerle paralel nitelikte geliştiğini görmek bizi mutlu etmiştir. Ütopyanın geniş hayal dünyasını metinler arası yöntemlerle bağlayan, birleştiren yazarlarımızın ortaya koyduğu ürünleri incelemek büyük zevk verdi. Ürünleri ele alırken ütopyanın, özellikle distopyanın oyuna ve düşe dayalı karmaşık ve gizemli dünyasını edebiyat teorisiyle birleştirmek ve uygulama alanına koymak önümüzde düşsü, saydam ama gerçekçi kapılar açtı. Eşikte, ucuna kadar sürüklendiğim uçurumun kenarından dönmemi sağlayan ve önümde bir ufkun açılmasına zemin hazırlayan, bu zengin dünyanın kapısını aralamaya çalışırken tezin oluşmasında karşılaştığım her müşkül durumda bana tecrübesi ve bilgileriyle yol gösteren danışmanım Sayın Yard. Doç. Dr. Cafer GARİPER e maddî ve manevî yardımlarından dolayı teşekkür ve saygılarımı sunuyorum. Ayrıca tezin oluşumunda yaşadığım sıkıntılarımı benimle paylaşan, bana destek olan ve beni yüreklendiren eşim Dr. Serhat KÜÇÜKCOŞKUN a ve aileme de teşekkür ediyorum. Arş. Gör. Yasemin KÜÇÜKCOŞKUN 30 Kasım 2006, ISPARTA iii4 Ö Z E T DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATINDA ÜTOPİK ROMANLAR VE ÜTOPYANIN KURGUSU YASEMİN KÜÇÜKCOŞKUN Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, 193 sayfa, Kasım Danışman: Yard. Doç. Dr. Cafer GARİPER İlk örneklerine Platon dan itibaren rastlanan ütopya, 16. yüzyılda Sir Thomas More un 1516 da Utopia adlı eseriyle edebî bir türün adı olur ve gelişmeye başlar.. Yaşanan hayata ve olumsuz yaşama şartlarına alternatif olarak üretilen bu kurgusal dünyada yazar, kendisi veya toplumu için daha iyi yaşama alanları getirecek olan yeni bir ideal dünyayı kurma yoluna gider. Yaşanan çağın çoğu zaman ileriki bir zamanında oluşturulan bu kurgularda toplumları mutlu kılan hayat sahneleri işlenir. Thomas More un 1516 da yayımlanan Utopia sından sonra batı edebiyatlarında yaygınlık kazanan ütopik eserlere Türk edebiyatında ancak 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren rastlanmaya başlanır. 20. yüzyılda Türk edebiyatında ütopik özellik taşıyan eserlerin sayısı artar. Özellikle 1980 sonrasındaki artış dikkat çeker. Ancak, tam bir ütopya özelliği göstermeyen bu eserler çoğu zaman, postmodern edebiyat anlayışının da etkisiyle, fantastik ve bilim kurgu türleriyle iç içe geçmiş bir kurguya sahip görünür. Böylece bu romanlarda klâsik ütopyalardan farklı bir kurgu ile karşılaşılır yılları arasında yayımlanan ütopik romanlarda geleceğe dönük karamsar bakış önemli bir yer tutar. Bu sebeple ütopyadan çok anti-ütopya yazılmıştır. Bunun yanında ütopik eserlerin dünyasında iyimser duygu ve düşüncelerle, geleceğe dönük birtakım umutlar da yer alır. Aslında ütopyalar yaşanan dönemin olumsuzluklarına karşı olumluluğu ve umudu temsil ederler. Son dönem Türk edebiyatında olumsuzluğun ütopik eserlerde bu kadar öne çıkması sosyal hayatla ve yaşanan dönemle ilişkilendirilebilecek bir yapı gösterir. Yaptığımız araştırmada Türk edebiyatında yılları arasında yayımlanan ütopik romanları yapı ve tematik özellikleri bakımından ele aldık. Anahtar Kelimeler: Türk edebiyatı, roman, dönemi, ütopya, anti-ütopya iv5 A B S T R A C T UTOPİC NOVELS AND UTOPİAS STRUCTURE İN TURKİSH LİTERATURE BETWEEN THE PERİOD OF YASEMİN KÜÇÜKCOŞKUN Süleyman Demirel University, Discipline of Turkish Language and Literature, Master Thesis, 193 pages, November 2006 Supervising Professor: Cafer GARİPER The first examples of utopia seen with Platon, occurs in the 16th century, in 1516 with Thomas More s Utopia as a literary category and gets its name from this opus. Produced as an alternative to the life an negative life spaces the writer tries to assemble a new and ideal world for himself and his society. Mostly set up in the future of the liven age in these fictions are processed happy life scenes. After Thomas More s Utopia, published in 1516 utopia gets popular in western literature. But in the Turkish Literature utopia is just seen in the second part of the 19th century. İn the 20th century begins an increase with the utopic literary works in Turkish Literature. Especially the increase after 1980 attracts attention. But not all of these works are classical utopias. With the post-modern literary influences they get a fiction penetrated with fantastic and science fiction. İn this way the novels we examined have a different fiction as the classical novels. The utopic novels published between have a pessimistic point of view. Therefore there are written more anti-utopias then utopias. Beneath the pessimistic view there is an optimistic and hopeful point of view for the future in the world of utopic opuses. Actually utopias represent optimism and hope against the pessimistic and bad things in the liven time. The increasing pessimism appearing in the novels of the contemporary Turkish Literature is related with the social life. İn our research we investigated the utopic novels between by structure and thematical characteristics. Key Words: Turkish Literature, novel, period of , utopia, anti-utopia v6 KISALTMALAR DİZİNİ C. : Cilt Çev. : Çeviren Haz. : Hazırlayan nr. : Numara s. : Sayfa Age : Adı geçen eser Agm : Adı geçen makale vi7 İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... i Ö Z E T... iv A B S T R A C T... v KISALTMALAR DİZİNİ... vi G İ R İ Ş... 1 ÜTOPYA KAVRAMI, ÜTOPYA TÜRÜNÜN ORTAYA ÇIKIŞI VE GELİŞİMİ Ütopyanın kelime ve kavram alanı Ütopyaların ortaya çıkışı, tarihçesi ve gelişim süreci Ütopyalar Anti-ütopyalar Edebiyatta Ütopya Edebiyatta ütopya kavramı Ütopyaların yapı ve kuruluş özellikleri Ütopya insanı Ütopik toplumun kuruluş özellikleri Ütopik toplumun sınırları, sınırlılığı ve sınırsızlığı Ütopyaların diğer türlerden ayrıldığı noktalar...35 BİRİNCİ BÖLÜM: TÜRK EDEBİYATINDA ÜTOPYA VE ÜTOPİK ESERLER Başlangıcından 1980 e kadar ütopik eserlere toplu bir bakış yılları arasında yayımlanan ütopik eserler Çetin Altan, 2027 Yılının Anıları Gülten Dayıoğlu, Işın Çağı Çocukları Cüneyt Arcayürek, Ku-de-ta Hilmi Yavuz, Taormina İlhan Mimaroğlu, Yokistan Tasarısı Buket Uzuner,İki Yeşil Susamuru, Anneleri,Babaları Sevgilileri ve Diğerleri Buket Uzuner, Balık İzlerinin Sesi Buket Uzuner, Kumral Ada ~ Mavi Tuna Reşat Karakuyu, Ütopya Mistik Masal Dünyası Alev Alatlı, Schrödinger in Kedisi Kâbus Alev Alatlı, Schrödinger in Kedisi Rüya Cem Akaş, Olgunluk Çağı Üçlemesi Dr., Yedi Uyuyanlar Dr., Uykusuzlar Armağan Ethemoğlu, Son Masal Latife Tekin, Unutma Bahçesi Mehmet Açar, Siyah Hatıralar Denizi...62 İKİNCİ BÖLÜM: TÜRK EDEBİYATINDA ÜTOPYA VE ÜTOPİK ESERLERİN TEMATİK YAPISI ( ) Ütopyalarda mekân ve zaman tasavvuru Ütopyalarda mekân tasavvuru ve mekânın kurgulanışı Zaman tasavvuru ve zamanın kurgulanışı Ütopya insanı ve ütopyada insan tipleri Ütopik toplumun sosyal yapısı,kuruluş özellikleri,hayat anlayışı ve etik değerler:83 4. Yönetim modeli ve iktidar erki...92 vii8 5. Tek süper güç ve yeni evren tasarısı Değişim ve gelişim Mutluluk ve mutluluk arayışı Bilim ve Teknoloji Ekonomik Hayat Aşk, evlilik, sevgi ve cinsel hayat İnanç Katmanı ve Moral Değerler Mülkiyet Sanat Ütopik toplumun güvenlik yapılanması Ülkenin güvenliği Anarşizm Suç Terör, iç savaş ve kaos Evrensellik ve doğu-batı çelişkisi: Ütopik kurgularda fantastik, bilim kurgu, düş, oyun ve Postmodern Ögeler Fantastik Bilim Kurgu Düş Oyun Postmodern Ögeler Tarihin yeniden yorumlanması İronik dil S O N U Ç K A Y N A K L A R Kitaplar Tezler: Makaleler ÖZGEÇMİŞ viii9 G İ R İ Ş ÜTOPYA KAVRAMI, ÜTOPYA TÜRÜNÜN ORTAYA ÇIKIŞI VE GELİŞİMİ 1. Ütopyanın kelime ve kavram alanı Ütopyalar, insanların daha iyi ve güzel bir hayat yaşama özleminin ürünüdür. Doğrudan ütopya olmasa bile bugünkü ütopya anlayışına yaklaşan mutluluk arayışları değişik toplumlarda eski çağlardan beri kendini gösterir. Söz konusu mutluluk arayışları kimi zaman ütopya olarak belirirken, çoğu zaman ütopik idealizm olarak anlam kazanır. Zaman zaman da çeşitli eserlerin içerisinde ütopik unsurların sınırlı bir yer tuttuğuna şahit oluruz. Ütopya, metnin dünyasında hangi seviyede yer tutarsa tutsun, hep daha iyi bir dünyanın arayışı olarak değer kazanır. Edebî tür olarak dünya edebiyatında 1516 da Thomas More un eseri Utopia nın yazılmasıyla yaygınlık kazanmaya başlayan ütopya, zamanla bu esere ad olmaktan çıkarak, bir edebî türün genel adı durumuna gelir. 1 Zaman içinde kendi kurallarını belirleyen ütopya, yazıldığı döneme, içinde yaşanan mekâna ve hayat şartlarına alternatif bir yaşama tarzı arayışının sonucu hâline gelmiştir. Ütopyalar, içinde bulunulan dünyadan, yönetim modelinden, yaşama şartlarından kaçmak, kurtulmak isteyen insanlar için edebî eser seviyesinde sunulmuş alternatif hayat tarzlarının ve yeni dünyaların kurgusu durumundadır. Thomas More, ütopya terimini Yunanca yer anlamına gelen topos kelimesinin önüne iyi anlamına gelen eu ve yok anlamına gelen ou takılarını birlikte çağrıştıran bir hece getirerek aynı anda iyi yer ve yok yer, yani olmayan yer anlamını taşıyan bir tür cinaslı söyleyişe yönelmiştir. Böylece görünüşte övgüye değer bir toplumu anlatan bu terimi oluşturan More, aynı zamanda bunun hayal ürünü bir toplum olduğunu, gerçek olmadığını, gerçekleşmesinin pek de mümkün görünmediğini, belki de hiç gerçekleşmeyeceğini ifade etmek istemiştir. 2 İngilizcede utopia, Fransızcada utopie, Almancada utopie şeklinde kullanılan bu kelime Türkçeye ütopya olarak geçmiştir. Görüldüğü gibi çeşitli dünya dillerinde Thomas More un Yunancadan ürettiği şekliyle bazı ses değişmelerine bağlı olarak benzer şekilde kullanılan kelime Türkçeye de aynı şekilde girmiş ve yerleşmiştir. 1 Mina Urgan, Edebiyatta Ütopya Kavramı ve Thomas More, Adam Yayıncılık, İstanbul 1984, s Nail Bezel, Yeryüzü Cennetleri Kurmak (Ütopyalar), Güldikeni Yayınları, 2. baskı, İstanbul 2000, s. 8. 110 Ütopya kavramına ütopya kelimesinin ortaya çıkışından daha önceki dönemlerde rastlanır. Doğrudan ütopya kelimesi veya onun yerini tutan belirli bir kelimeye rastlanmasa da ütopya kavramını karşılayan değişik kelimelerle karşılaşılır. Batı ve doğu medeniyetlerinde ütopya kavramı etrafında değerlendirilebilecek eserlerle yahut toplum tasarılarıyla karşılaşmak mümkündür. Daha İlk Çağ da özlenen ada olarak Hesiodos (M.Ö. 8. yüzyıl) un altın çağ mitosu ndan başlayarak Platon un Devlet inde, Eumeros (M.Ö. 3. yüzyıl) un Kutsal Söylencelerinde Panchaia ile Farabi nin Medinetü l Fazıla ve bunun gibi çok sayıda eserde ütopya kavramıyla karşılaşılır. Bu tür eserlerde yaşanan gerçekliğin üstünde ideal dünya tasarılarının arayışı sergilenir. Daha çok cennet ülküsü ile birleşen bu tasarılar, reel dünyanın gerçekliğinden çok din merkezli arayışların yönelişleri olarak belirir. İlk Çağda ütopya kavramının daha çok Atlantis adasını model alan bir anlam alanına sahip olduğunu söyleyebiliriz. Platon un Atlantis adlı anlatısı ütopya fikriyle birlikte gelişen ada kavramının özündeki model durumundadır. Nitekim, Platon un söz konusu anlatısından sonra çok sayıda ütopya tasarısı açık veya örtülü göndermelerle Atlantis anlatısıyla ilişkilidir. Çeşitli inanç sistemlerinin, dinlerin cennet tasavvuru ile ütopya kavramı belirli ölçüde birleşir. Bu alanda inanç sistemlerinin getirdiği öbür dünyada yaşanacak mutlu hayat anlayışının ütopyaya etki etmiş olabileceği söylenebilir. Çünkü inanç sistemlerinin öngördüğü cennet tasavvurunda ütopyaya kaynaklık yapabilecek çokça unsur mevcuttur. Ütopya olarak değerlendirebileceğimiz eserler inanç sistemin dışında kalan eserlerdir. Bunun sebebini fizik- metafizik alanlarını göz önünde bulundurarak izah edebiliriz. Northrop Frye ın dediği gibi: Cennet Tanrının yarattığı bir bahçedir. İnsan eliyle yapılmamıştır. 3 Ütopya, Tanrı nın söylediklerinin dışında, insan sözünün başladığı yerde aranmalıdır. Tanrı nın vaat ettiği cennet, mükemmel olması sebebiyle bu dünyanın ütopyalarına kusursuz bir model olabilir, ancak öteki dünyaya, yani ahirete ait olması cenneti ütopya olmaktan çıkarır. Ütopya, insan zihninin bir ürünüdür. İnsanın kurguladığı düşlerle daha iyi bir yaşama alanına taşınma fırsatını elde edebilmesi, onu yeni mekânlar, yeni dünyalar 3 Northrop Frye, Edebiyatta Ütopya Türleri, (Çev. Akşit Göktürk), Türk Dili Eleştiri Özel Sayısı II, nr. 234, Mart 1971, s11 arayışına yönlendirmiştir. Mevcut toplum şartlarının insanın ve insan yaşayışının üzerindeki olumsuz etkileri bu arayışın temelindeki öncelikli sebeptir denebilir. Olumsuz etkilerin arasında ekonomik şartların kötüye gitmesi, demokrasi yoksunluğu, adalet sisteminde eksiklik ve hukuk sisteminin gereklerini yerine getirememesi, toplum veya aile baskısı gibi sebepler sayılabilir. Mevcut şartların ve yaşayışın içinde kendisini iyi hissetmeyen insan, bunları düzeltebileceği yeni bir alana taşınmak ister. Yaşadığı hayatta karşısına çıkan imkânsızlıklar onu hayalinde, zihninde tasarladığı gerçekte var olmayan bir ülke kurmaya yönlendirir. Burada, kurgu işin içine girer, çünkü bundan sonra oluşacak yapı kişinin istekleri doğrultusunda gerçekleşecektir. Ütopya yazarı, mevcut yapıları eleştirmek ve onlara alternatif olarak daha iyi bir yapı getirme isteği doğrultusunda yeni bir yapı gerçekleştirir. Bu kurgu onun kendisi ve toplumu için düşlediği yeni bir toplum modelidir. Bu yeni toplum modeli ütopya olarak belirir. Ütopyalar yapı olarak başka türlerle sık sık karıştırılmış, iç içe düşünülmüştür. Benzer yapılarda gelişen fantastik, masal, bilimkurgu, siyasetname gibi türler ütopya ile belirli ilişkiler ağının içersinde varlık bulabilir. Bu türlerden özellikle fantastik ve bilimkurgu ütopyayla belirli alanlarda iç içe geçer. Fantastik, gerçekte olmayan, inanılmaz, masalımsı ve hayal ürünü kişi ve olayların maceralarını ele alır. Korku romanlarından bilimkurgu romanlarına dek gerçekdışı, gerçeküstü, masalımsı ve düşsel ögelerle çevrili bir hayal dünyasını yansıtır. Ütopya yaşanılan dünyanın dışında bir yerde kurulduğunda fantastiğin sınırlarına doğru ilerlemiş olur. Burada masalımsı ve düşsel ögeler bilinmeyen dünyalarda yeni bir düzen kurmada ütopya yazarının birinci malzemesi durumuna gelecektir. Buna karşılık masalın bütünüyle düş ürünü olan büyülü ve gerçeklerden bağımsız anlatı dünyası, ütopyanın gerçekleşebilir hissi veren yapısından çok uzaktır. Bilimkurgu, ütopyanın teknolojik geleceğe ve bilime dayalı kurgularında vazgeçilmez başvuru kaynaklarından biridir. Özellikle ütopyanın karşı tezini geliştiren anti-ütopyalar bilimin ve teknolojinin verilerinin dünyayı gelecekte yaşanmaz bir yer hâline getireceği tezi üzerine kuruludur. Bu çerçevede anti-ütopyalar bilimkurgudan genişçe faydalanır. Yeni toplum yapılarının kurgusunu geliştiren ve mevcut toplum yapılarını ele alan siyasetnameler siyasî ve sosyolojik ütopyalarla zaman zaman karıştırılabilir. Üzerinde durulması gereken husus ütopyanın ve diğer türlerin biraz daha 312 belirgin alanlara çekilerek kendi sınırları içerisinde tarif edilmesi, anlaşılır kılınması ve doğru sınıflandırılmasıdır. Ütopyalar, temelde yüzü geleceğe dönük olmasına rağmen daha çok şimdiki zamanın içinde kurgulanan ferdî veya daha çok toplumsal ideallerin gerçekleştirilme arzusu ile alegorik-sembolik düzlemde hayalle oluşturulmuş mükemmel düş ülke modelleridir. Ancak, mükemmel düş ülke arayışının olumsuz düzlemde geliştiği antiütopya şeklinde adlandırılan yapılarla da karşılaşılır. 2. Ütopyaların ortaya çıkışı, tarihçesi ve gelişim süreci İnsan hayal eden bir varlıktır. Daha iyi, daha güzel yaşama arzusuyla hareket eder. Geleceğe dönük tasavvurlar kurar. Onun bu tasavvurları zaman zaman ütopya özelliği taşıyan eserler şeklinde ortaya çıkar. Ütopya, mitolojik dönemlerden büyük dinlerin etkisiyle şekillenen medeniyetlere, antik medeniyetlerden modern dönemlere kadar insanın arzulama duygusunun ve hayal yeteneğinin yarattığı ortak bir insanlık düşü olarak anlam kazanır. İnsanlığın erken dönemlerinden günümüze değin çok sayıda ütopya yahut ütopya özelliği taşıyan eser ortaya konmuştur. Özellikle 16. yüzyılda Thomas More un Utopia adlı eserini yazmasından sonra edebî bir tür olma özelliği kazanan ütopyalara değişik toplumların farklı dönemlerinde sıkça rastlanır. Modern hayatın içerisinde tekniğin ve bilimin gelişmesiyle birlikte anti-ütopyalar da yazılmaya başlanmıştır İnsanlık tarihinin erken dönemlerinde ütopyaya model olabilecek anlatılarla karşılaşılır. Mitolojik dönemlerin ürünleri olan masallarda ve efsanelerde genellikle yaşanan dünyadan farklı, onun katı gerçekliğinden daha yumuşak, mutluluğu arayan anlatılarla örülü bir dünya buluruz. Belki de insan zihni yaşadığı hayatın olumsuzluklarını aşmak amacıyla, onun olumsuzluklarına karşı alternatif olarak kurduğu bu dil dünyasının içinde mutluluğu muhayyel de olsa bulma arayışına girişmektedir. İlkel dinlerde Afrika kabilelerinden Romalılara, Azteklere, Hint yarım adasına ve Çin e kadar genişleyen çeşitli coğrafyalarda cennet anlatılarıyla karşılaşılır. 4 İlkel dinlerde olduğu gibi masal dünyasında, destan ve efsanelerde de mutlu bir 4 M. Süreyya Şahin, Cennet, DİA, C. 7, İstanbul 1993, s13 dünyanın arayışının izlerine tesadüf edilir. Hesiodos un (M.Ö. 8. yy.) 5 altın çağ anlatısı bunlar arasındadır. Mitik anlatılara benzer şekilde ilkel dinlerden başlayarak çeşitli inanç sistemlerinin getirdiği yeni dünya arayışı içinde de ütopyaya model olabilecek anlatılar yer alır. Sözlü anlatıların yanında yazılı kaynakların kaydettiği ilk örnekler arasında olması bakımından cennet fikrinin önemli bir yere sahip olduğunu söyleyebiliriz. Başta ilahî dinler olmak üzere çok sayıda inanç sisteminde mutlu yaşamanın alanı olarak cennet fikriyle karşılaşmaktayız. Daha çok soyut plânda geliştirilen bu cennet anlatıları, insanın yasakları ihlâl edişi sebebiyle mükemmel bir yaşama alanından sürgüne gönderilişinin, kusurlu bir hayatı yaşamaya mahkûm edilişinin, ertelenmiş mutluluğunun, sonraki hayatında kavuşacağı mutlu yaşama alanının sembolik anlamını bünyesinde barındırır. Cennet eksiklerle, olumsuzluklarla ve yoksunluklarla dolu dünya hayatının karşısında bütün eksiklerden, olumsuzluklardan ve yoksunluklardan arınmış alternatif mükemmel bir yaşama alanı vaat eder. İnsanın hayat içerisinde daha iyi yaşama şartları kurma çabası belki de dışına atıldığı ve bilinç altında yaşattığı ilk ve mükemmel model olan cenneti arayışının bir ürünüdür. Ortak bilinç altında duran bu model, yeni hayal kurmalarda ve yaşama alanı oluşturmalarda temel hareket noktası olsa gerektir. Nitekim, dikkatini içinde yaşadığımız dünyaya çeviren bazı yazarlar, bu ertelenmiş mutlu yaşama alanını edebî eser seviyesinde de olsa, yeryüzünde kurmak isteyeceklerdir. Bu da bir tarafıyla cenneti yeryüzünde aramak ve kurmak anlamına gelir. İçinde bulunduğumuz kâinatın yasalarını ve insanın yaratılış özelliklerini aşmaya yönelik bu kurgular genellikle ütopik dünyalar olarak ortaya çıkar. İlahî dinlerde cennet Yahudilikten başlayarak önemli yer tutar. Yahudilikte iyilerin gideceği, yeniden dirilerek hayata döneceği ve ebediyen kalacağı kayıp yer şeklinde beliren cennet, Eden Bahçesi olarak isimlendirilir. 6 Buna karşılık kötülerin gideceği yer olarak da cehennem vardır. Hıristiyan inanç siteminde yer alan cennet tasavvuru da Yahudi inancının önemli ölçüde devamı durumunda görünmektedir. 5 Akşit Göktürk Hesiodos un yaşadığı tarihi sekizinci yüzyıl olarak verir, ancak Krishan Kumar, kitabında onun yaşadığı yüzyılın yedinci yüzyıl olduğunu söyler. Bkz. Akşit Göktürk, İngiliz Yazınında Ada Kavramı, Adam Yayıncılık, İstanbul 1982, s. 19; Krishan Kumar, Modern Zamanlarda Ütopya ve Karşı Ütopya, (Çev. Ali Galip), Kalkedon Yayıncılık, İstanbul 2006, s M. Süreyya Şahin, Cennet, DİA, C. 7, İstanbul 1993, s14 Ancak, zamanla bazı değişikliklere uğramıştır. 7 Her iki inanç sisteminde de cennet, ideal yaşama alanının adı durumundadır. Algı, kavrama ve üretme yetilerinin toplumdan topluma, insandan insana değiştiğini göz önünde bulundurmak şartıyla cennet fikrinin toplumdan topluma değiştiğini, her insanın zihninde farklı görüntülere sahip olduğunu öncelikle belirtmeliyiz. Bu algı farkı, yeni mükemmel toplum modellerini de etkileyecek ve yönlendirecektir. Batı dünyasında oluşan altın çağ arayışı mitik anlatılarla Hıristiyan dünyasının cenneti yeryüzünde kurma, onun küçük ve benzer bir yapısını oluşturma çabası olarak dönüştürülmüş ve cennet kavramıyla ilişkili şekilde inanç katmanında varlık kazanmış görünmektedir. Bugünkü bilgimize göre, İnsanın evrensel mutluluk içinde yaşadığı bir düzeni özlemiyle dile getiren en eski örneklerden biri Hesiodos un (M.Ö. 8. yy. ) Altın Çağ ı anlatan sözleridir. 8 Altın Çağ, geçmişte var olmuş ve ondan beri bozulan bir düzen olarak düşünülse de sınıfsız toplum oluşturma çabası olarak da adlandırılabilir. George Orwell bunu, insan[ın] hayal gücünde defedilmesi olanaksız bir biçimde ve bütün çağlar boyunca musallat olmuş görünen bir adaletli toplum düşü 9 şeklinde niteler. Söz konusu bu dönem cenneti andıran bazı özelliklere sahip olduğu için böyle adlandırılmış olmalıdır. Büyük dinlerin birçoğunda altın çağı hatırlatan arayışların farklı biçimlerine rastlanır. Yahudilik ve Hıristiyanlık gibi çeşitli inanç sistemlerinde görülen bir kurtarıcı (Mesih) bekleme inanışı 10 geniş toplum katmanlarına yayılarak günümüze kadar gelmiştir. Altın çağa duyulan özlemin kaynağında bozulmuş inanç sisteminden, onun getirdiği çarpık kilise-halk ilişkisinden kurtulma ve Hz. İsa nın önderliğinde tekrar bolluk ve refah içinde yaşama isteği yatmaktadır diyebiliriz. İslâm medeniyeti dairesinde de halk arasında yaygın bir şekilde mutluluk taşıyan bir dönem olarak yaşanmış ve yaşanacak mutlu dünya algısı iki uçlu görünüm sergiler. Bunlardan birinde Hıristiyanlıktaki altın çağ inanışının izlerine rastlanır. Bu, daha çok Hz. İsa nın yeryüzüne inmesi, adaleti sağlaması ve beraberinde bolluk getirmesi 7 Age, s Akşit Göktürk, İngiliz Yazınında Ada Kavramı, Adam Yayıncılık, İstanbul 1982, s Krishan Kumar, Modern Zamanlarda Ütopya ve Karşı Ütopya, (Çev. Ali Galip), Kalkedon Yayıncılık, İstanbul 2006, s Jacques Waardenburg, Mesih, DİA, C. 29, Ankara 2004, s15 şeklinde yorumlanır. Bu yönelişle bağlantılı olarak ütopya tasavvurunun temelinde inanç sisteminin varlığından söz etmek mümkündür. Çünkü daha önceden Tanrı eliyle yapılmış ve insanlara ödül olarak vaat edilmiş bir bahçe vardır. Bu bahçe yeryüzüne indiğinde ve toplumsal ya da ferdî amaçlar doğrultusundaki yönelişlerle birleştiğinde ütopyaya dönüşür. Ütopya kurma ihtiyacı serbest bir alanda hayalleri gerçekleştirme ve baskıdan kurtulma ihtiyacından doğar. İslâm dünyasında ikinci mutluluk alanı asr-ı saadet olarak belirir. Hz. Muhammed in yaşadığı dönem ideal hayatın bir örneği olarak değer kazanır. Bütün bunlarla birlikte genel olarak doğu toplumlarında, özel olarak İslâm medeniyeti dairesinde gerçek anlamda ütopya türü içerisine girebilecek eserlerden bahsetmek zor görünmektedir. Çok zengin kültürel miras bırakan İslâm uygarlığının hiçbir ütopyaya sahip olmaması çok ilginçtir. Al-Farabi nin Medinetü l- Fazıla sı, Fusul el-medenî ve Sıyasat-al madıyya sı, Platon un cumhuriyet kanunundan etkilenmesine rağmen İslâmî yönetim şekline belki en yakın eserlerdir. 11 Fakat, bu eserler ütopyaya ait bazı özellikler göstermekle birlikte gerçek anlamda birer ütopya olmaktan uzaktır. Batıda Altın Çağ ın yanı sıra Cokaygne Ülkesi olarak adlandırılan bir halk ütopyası vardır. Bu ülke bolluk, tembellik ve sınırlandırılmamış sonsuz hazların bulunduğu bir ülkedir. Fransızcada coquaine, Almancada Schlaraffenland, başka dillerde Venüsberg, Gençlik Ülkesi diye adlandırılır. Krishan Kumar ın deyimiyle Cokaygne ülkesi yoksul adamın cenneti dir. 12 On dördüncü yüzyıl başlarından kalma İngiliz halk şiirindeki The Land of Cokaygne (Cokaygne Ülkesi, 1330) İspanya nın batı açıklarında bir ülkedir. 13 Bu ülkede çalışmadan herkesin karnı doyar, yiyecekler hazırdır. Tek iş eğlenmek, yemek ve içmektir. Bunların da asla sonu gelmez. Yüce Akide Şekeri Dağları 14 ise bunun Amerikan versiyonudur. 11 Gülzar Haydar, Şehirlerin Ruhu, İnsan Yayınları, İstanbul 1991, s Age, s Akşit Göktürk, İngiliz Yazınında Ada Kavramı, Adam Yayıncılık, İstanbul 1982, s Anlatıcının bir berduş olduğu Yüce Akide Şekeri Dağları isimli anonim şiirde anlatıcı, bir akşam güneş batarken bir patikadan çıkagelir ve Yüce Akide Şekeri Dağları na doğru yol aldığını söyler. Uzak memleket şeklinde tabir ettiği bu yere diğer insanları da davet eder. Bir şaheser olan bu ülkede geceleri deliksiz uyunur, yiyecek çalılarda biter, yük vagonları boştur. Keyif için sigaralar ağaçların üstündedir, hava hep güneşlidir, limonata çeşmesinin başında bülbüller öter. Aynasızların tahta bacak olduğu bu ülkede köpekler zararsız, 716 Yunan kökenli olan Arkadia kelimesi güney Yunanistan da Peloponez yarımadasının ortasında dağ ve yayla bölgesidir. Sicilya adasıyla zaman zaman bağdaştırılırsa da daha çok Yunanistan olduğu düşünülen bu adada antik çağda yaşayan kaba bir çoban halkının yaşadığı söylenir. Tür olarak Arkadia ile soyutlanmış coğrafî mekânlar kast edilir. Yunan mitolojisinde Arkadialar Altın çağı temsil eder. İnsanların sıkıntı çekmeden yaşadıkları, fazla çalışmak zorunda kalmadıkları, doğayla iç içe mutlu çobanlar olarak yaşadıkları dönem olarak tasvir edilir. Batı toplumlarında Hıristiyan dogmasının kiliseyle birlikte vücut bulduğu ve skolâstik düşüncenin hâkim olduğu Orta Çağ da insanlar baskılı ve özgürlükten yoksun din ve devlet anlayışına içten içe çözüm bulma çabalarına Antik Yunan kaynaklarına giderek iyiden iyiye girişir. Bu yoğun yönelişin başlamasıyla hem Rönesans ın hem de Reform un zemini hazırlanır. Arayış bununla kalmaz, zengin Yunan kaynaklarından Akdeniz medeniyetinin kültürü keşfedilir. Bunun içinde ütopyaya kaynaklık edecek eserler okunur ve bu okumalar ileride ütopya adını taşıyacak eserler için örnek oluşturur. Hesiodos un Altın Çağ ı, Jambulos un Güneş Adaları, Aristophanes in Kadınlar Halk Meclisi, Likurgos un Yasalar ı, Kadıköylü Phales in eşit toplumu, Miletli Hippodamus un Komünal Kenti, Plutarch ın Yaşamlar ı ütopya özelliği taşıyan ancak ütopya olarak adlandırılmayan kaynaklardan bazılarıdır. 15 Araştırmacıların genel görüşüne göre Platon un Devlet i, Kritias ve Timaios adlı diyaloglarının bazı bölümleri ilk ütopyalar olarak kabul edilir. Bunlardan Platon un Devlet i ütopya kategorisinde belirginlik kazanır. Diğerlerinden öne çıkan bu eser, ideal devlet tasarısı olduğu ve bu konuda ayrıntılar taşıdığı için önemlidir. Bilindiği gibi Platon Atinalı soylu bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiş, M.Ö yılları arasında yaşamış ünlü ve önemli bir Yunan filozoftur. Fikirleriyle doğu ve batı dünyasını derinden etkilemiştir. Sokrates in öğrencisi olarak onun öğretilerini eleştirmiş ve geliştirmiş, Aristo gibi önemli bir filozofun da hocası olmuştur. lastik dişlidir. Tavuklar yumurtalarını hazır olarak rafadan yumurtlar, ağaçlar bol meyvelidir, samanlar da ahırlarda boldur. Orada çorap değiştirilmez, küçük içki ırmakları vardır, kontrolörler âmâdır, makasçılarsa dost. Taskebabı pınarında viski gölünün yanında sandala binilir, kürekler çekilir. Bu ülkede kodesler tenekedendir, mahkûm olmak yoktur. Orada sabahtan akşama kadar uyunur, çalışmak yoktur. Bir Berduşun Ütopyası: Yüce Akide Şekeri Dağları Anonim Şiir, (Çev. Bülent Somay), Cogito, nr. 12, Ocak 1997, s Sadık Usta, Platon dan Jambulos a Antikçağ Ütopyaları, Kaynak Yayınları, İstanbul 2005, s. 8. 817 Platon, M.Ö. 387 de yüzyıllar boyunca dünyadaki düşünce tarihini etkileyecek ve yönlendirecek olan Akademia nın kurulmasında öncülüğü üstlenmiş, hayatının geri kalanını bu müessesenin gelişmesine adamıştır. Akdeniz ve Uzak Doğu medeniyetlerinin birikimini bir üst seviyeye taşıyarak idealist felsefe sistemi nin kurucusu ve geliştiricisi olarak özellikle hayatın içerdiği tüm olguları insan ekseni etrafında anlamaya ve yorumlamaya çalışmıştır. Akademia nın temel amacı filozof yöneticiler yetiştirmektir. Platon bu ideali eserleriyle desteklemiş, özellikle Devlet adlı eserinde Yunan halkının ideal bir devlet sistemine ulaşmasını öngörmüştür. 16 Devlet in ütopya açısından önemi çağına göre kusursuz ve tasarlanmış bir devlet sistemi olması dır. Eser, çeşitli diyaloglardan oluşur. Mutlak gerçekliğe daha doğumundan itibaren sahip olan insanın bilgiyle doğru sisteme yönlendirilmesi esası soru-cevap şeklinde verilir. Diyalogların temel sorusu Nasıl iyi bir hayat yaşanabilir? dir. Diğer sorular bu ana düşünceden çıkar ve Devlet için en iyi olan nedir?, İdeal bir devlet nasıl olmalıdır?, Birey için doğru ya da iyi olan nedir? şeklinde devam eder. 17 On bölüme ayrılmış eserde Platon un düşünce sistemi de açıkça görülür. Bunlar, 1. Varlık, Doğruluk, Ölçülülük ve bunların karşıtları 2. Birey, Devlet ve Eğitim 3. Eğitimdeki Yöntemler 4. Zenginlik, Yoksulluk ve Erdem 5. Evlilik ve Felsefe 6. Yönetim Felsefesi 7. Eğitimdeki Gölgeler ve Gerçekler 8. Dört Yönetim Biçimi 9. Doğru ve Yanlış Yönetimler ve Bunların Mutlulukları 10. Yaşamın Bedeli 18 şeklindedir. Platon un ideal devletinde Üreticiler, Yardımcılar ve Koruyucular vardır. Platon, iyi ya da doğru ideasını bireye indirgediğinde bilgiyi ve aklı Koruyucularla, ruhu ve duyguları Yardımcılarla, bedensel hazları da Üreticilerle 16 Sabahattin Eyupoğlu-M. Ali Cimcoz, Önsöz, Platon, Devlet, (Çev. Sabahattin Eyupoğlu, M. Ali Cimcoz), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2001, s Platon, Devlet, (Çev. Canan Eyi), Gün Yayıncılık, İstanbul 2001, s Age, s18 özdeşleştirir. 19 Platon un devletinde fertlerin arasında eşitlik vardır. Bu sebeple yoksulluk-zenginlik, kadın-erkek, çalışan-çalıştıran ayrımı yoktur. İş bölümü vardır. Altın ve gümüş burada değersizdir. Doğruluk ve adalet temel şarttır. Devleti yönetecek kişiler filozoflar arasından seçilmelidir. Edebiyatın ve sanatın da yeri yoktur, çünkü bunlar kafa karıştırıcı ve yoldan çıkarıcı olabilir. Platon un Devlet i daha sonra Rönesans çağında ortaya çıkacak ütopyalara kaynaklık edecektir. Platon, Atlantis efsanesiyle kendi ideal devlet ülküsünü birleştirir. Akşit Göktürk e göre Platon un Atlantis efsanesini âdeta bir masal havasıyla anlatmış ve önemsemiş olması, kendi örnek- toplum ülküsünü tarihsel bir temele oturtmak isteğinden kaynaklanmış olabilir. 20 Böylece Platon, bu devletin geçmişte kaybolsa da var olduğunu ve bu modelin gelecekte örnek alınacağını da düşünmüş olmalıdır. Atlantis efsanesinin kendisi olmasa da bu ada modeli ütopyalar için önemli bir örnek olmuştur. Ütopyalar dış dünyadan yalıtılmış düzenli ve zengin topraklara sahip yerler olarak tasavvur edilmiştir. Ada, ütopya ile birlikte düşünülen ilk mekân hâline gelmiştir. Modern çağın karşı-ütopyalarına kadar, hatta zaman zaman anti-ütopyaların muhtevasında bile adalara rastlanmıştır. Adaların yalnızlık ve soyutlanmışlığı çağrıştıran yapısı üzerinde ütopyalar geniş bir kurulma alanına kavuşma imkânına sahip olmuştur. Gonca Gökalp- Alpaslan ada kavramı ve imgesinin gelişim seyrini ve kullanma alanını açıklarken Utopya'da idealler ve hayaller aracılığıyla süregelmekte olan toplumsal düzenin eleştirisi, Gulliver'in Seyahatleri'nde fantastik ögelerin arkasında tarihsel-sosyal gerçekler ve bunların ironisi, Robinson Crusoe'da ise insanoğlunun doğa karşısındaki gücü, ada imgesi aracılığıyla okura aktarılır. Romantik dönemde ise ada, insanın gücünün değil, doğaya sığınışının, toplumdan kaçışının ve büyülü bir güzelliğin içinde kendini, gerçeklerini unutarak yaşayışının ifadesi için bir araç halini alır. Yazarlar, roman kahramanları sayesinde okurlarının içinde bulunduğu dünyanın acımasızlıklarından, zorluklarından uzaklaşmalarını, daha saf, sade ve mutlu bir dünya kurmalarını amaçlarlar 21 ifadelerini kullanır. Gökalp in cümlelerinden de 19 Age, s Akşit Göktürk, İngiliz Yazınında Ada Kavramı, Adam Yayıncılık, İstanbul 1982, s Gonca Gökalp- Alpaslan, XIX. Yüzyıl Türk Romanında Açık Deniz Yolculukları, Ada İmgesi ve Akdeniz, Zarf (KKTC-Doğu Akdeniz Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Dergisi), 2000, s19 anlaşılacağı üzere ada imgesi doğaya sığınma ve yalıtılmışlık bakımından ütopyalar için kullanılagelen ana malzemelerden biridir Ütopyalar Ütopyayı bir tür olarak geliştiren Thomas More ( ) un Utopia 22 adlı eseri 1516 da Antwerb de Latince olarak basılmıştır. More un 16. yüzyılda Platon un Devlet adlı eserini okumuş olması ihtimali kuvvetlidir. Thomas More un ünlü kitabı Utopia ya kadar kaleme alınan eserler ütopya özelliği taşısa da ütopya olarak anılmamıştır. Bu isim, daha önce de belirtildiği gibi, Thomas More un eseriyle birlikte kullanılmaya başlanmıştır. Mitolojik ve antik dönemlerde de ütopya türünün özelliklerine sahip eserlerin olduğunu daha önce belirttik. Utopia, bunlardan farklı olarak beraberinde getirdiği eleştiri yöntemiyle anılmalıdır. Çünkü o, üstü kapalı bir şekilde 16. yy ın karmaşasını taşlar 23 ve alternatif bir ürün olarak ortaya çıkar. Ütopya, aksayan devlet sistemine karşı sunulan başarılı bir taslaktır. Ütopyanın başarısı oluşturulan ideal yaşama alanının kusursuz olmasında aranmalıdır. 24 Ortaya çıkan kusursuz alan, ütopyanın kavram alanına dâhil olacak ve bu eserden sonraki ütopyalarda kusursuz toplum modelleri aranacaktır. Ütopya kelimesinin günümüzde taşıdığı olumsuz anlam, ütopyaların zor gerçekleştirilebilir, hatta imkânsız olmasıyla ilişkilendirilebilir. Gerçekleşmesi zor yahut imkânsız görünen toplum tasarıları hayata geçirilmek üzere tasavvur edilmişlerse de uygulama alanına pek giremezler. Thomas More, ütopyasını yeni dünya olarak nitelendirir. 25 Bunda coğrafi keşiflerin de büyük etkisi olmalıdır. Coğrafî keşiflerin yapıldığı dönemle ütopyanın yazıldığı dönem birbirine paralel yürür. Nitekim Utopia da anlatıcı Raphael Hythloday, Amerigo Vespucci nin seferlerine katılmış biridir. 26 Utopia yazarı kendi toplumunu 22 Eserin tam adı Libellus vere aureus nec minus salutaris duam festivus, de optimo repobilcae statu degue nova insula Utopia (Yeni Ütopya Adasındaki Bir Cumhuriyetin Yüce Devletine Dair) dır. 23 Northrop Frye, Edebiyatta Ütopya Türleri, (Çev. Akşit Göktürk), Türk Dili Eleştiri Özel Sayısı II, nr. 234, Mart 1971, s Age, s Thomas More, Utopia, Çan Yayınları, İstanbul 1968, s İsmail Coşkun, Şimdinin Eleştirisi: Thomas More ve Bir İmkân/ Öneri Olarak Ütopyalar, Hece, 90/91/92 Haziran/Temmuz/Ağustos 2004, s20 akıllıca düzenlenmiş bir toplum 27 olarak tarif eder. More a göre toplum, akılla düzenlendiğinde her ferdini mutlu edebilecektir. Ayrıca düzen, karmaşayı ve haksızlıkları önleyecek, fertlerin de eşitliğini sağlayacaktır. 16. yüzyıl İngilteresi krallık rejiminin hüküm sürdüğü, temeli sağlam olmayan ve değişebilen kanunların varlık kazandığı ve halkının sınıf sistemi yüzünden ezildiği bir İngiltere dir. Utopia, sahip olduğu özellikleriyle bu ülkenin tam karşısında durur ve sembolik anlatımıyla İngiltere nin idarî sistemini ve toplum düzenini taşlamakla kalmaz, ona alternatif mesajlar da verir. More, eserinde Utopialılar Yunan soyundan gelmiş olabilir 28 der ve ada sakinlerinin köklerini bilginin, felsefenin doğup geliştiği ileri bir medeniyete bağlama ihtiyacı hisseder. Akıllıca düzenlenmiş olan Utopia da mülk ortaklığı öngörülür, 29 kadın-erkek eşit sayılır, bu sebeple aynı işlerde çalıştırılırlar. Utopialıların kafaları durmadan yeni buluşlara yönelir, onlar yararlı her şeyi geliştirip uygulamanın yolunu arar, 30 kafa yetilerini bilimler ve sanatlarla geliştirirler. 31 İleri bir medeniyete sahip oldukları için yeryüzünün her yerinde konuşulan ortak dil Utopia lılarda daha incelmiş bir dil 32 olarak tabir edilir. Utopia halkı hoş sözlü, güler yüzlü, beceriklidir; vaktini hoş geçirmesini sever, ama gerektiğinde bıkmadan, yılmadan çalışmasını da bilir. More, Utopia daki fertler için her şeyden çok sevdiği şey kafasını işletmek, geliştirmektir 33 dese de halkının büyük bir çoğunluğunu sadece ödevlerinin ne olduğunu bilmek isteyen basit insanlar 34 olarak tarif eder. Köleler Utopia ya ayak basar basmaz özgür sayılırlar 35 ve ağır suçlar genellikle kölelikle suçlandırılır. 36 Utopialılar için savaş hayvanca ve tiksindiricidir, 37 ama her ihtimale karşı her gün kadın-erkek savaş talimleri yapar. More, Utopia da Dinler başlığı altında İsa, Hıristiyanlar arasında her şeyin 27 Thomas More, Utopia, Çan Yayınları, İstanbul 1968, s Age, s Age, s Age, s Age, s Age, s Age, s Age, s Age, s Age, s Age, s Daha göster
İÇİNDEKİLER Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma 1. FELSEFE NEDİR?... 2 a. Felsefeyi Tanımlamanın Zorluğu... 3 i. Farklı Çağ ve Kültürlerde Felsefe... 3 ii. Farklı Filozofların Farklı Felsefe Tanımları... 5 b. Detaylı 11.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ
ARAŞTIRMA ALANLARI 1 Kur an İlimleri ve Tefsir Kur an ilimleri, Kur an tarihi, tefsir gibi Kur an araştırmalarının farklı alanlarına dair araştırmaları kapsar. 1. Kur an tarihi 2. Kıraat 3. Memlükler ve Detaylı Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri
Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı SOSYAL BİLİMLERDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ TDE729 1 3 + 0 6 Sosyal bilimlerle ilişkili Detaylı Skolastik Dönem (8-14.yy)
PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ YAN DAL DERSLERİ DERSLER DERSİN KODU DERSİN ADI KREDİ PSİ 101 Psikolojiye Giriş I PSİ 10 Araştırma Teknikleri I PSİ 10 Psikoloji için İstatistik I PSİ 01 Sosyal Psikoloji I PSİ 0 Gelişim Detaylı İNSAN HAKLARı. Kısa Tarihi ve Felsefi Temelleri. Doç. Dr. Doğan Göçmen Adıyaman Üniversitesi-Felsefe Bölümü Adıyaman Üniversitesi 10 Aralık 2010
İNSAN HAKLARı Kısa Tarihi ve Felsefi Temelleri Doç. Dr. Doğan Göçmen Adıyaman Üniversitesi-Felsefe Bölümü Adıyaman Üniversitesi 10 Aralık 2010 İnsan hakları düşüncesi tamamlanmamış bir düşüncedir İnsan Detaylı T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ATATÜRK Ü ETKİLEYEN OLAYLAR VE FİKİRLER
1 1789 da gerçekleşen Fransız İhtilali ile hürriyet, eşitlik, adalet, milliyetçilik gibi akımlar yayılmış ve tüm dünyayı etkilemiştir. İmparatorluklar yıkılmış, meşruti yönetimler kurulmaya başlamıştır. Detaylı Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur.
Yunan Grek Uygarlığı Video Ders Anlatımı YUNAN (GREK) (M.Ö. 1200 336) Akalara son veren DORLAR tarafından kurulan bir medeniyettir. Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde Detaylı İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ
DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ KISA ÖZET Detaylı Elektrik, Plastik Cerrahi ve Prometheus: İlk BK Romanı Frankenstein 18 Ocak2014. Ütopyadan Distopyaya, Totalitarizm ve Anksiyete 25 Ocak 2014
BİLİMKURGU: BAŞKA BİR VAROLUŞ MÜMKÜN Bilimkurgu bir bakışa göre Samosata lı Lukianos tan (M.S. 2. Yüzyıl) bu yana, başka bir bakışa göre ise 1926 yılında yayımcı Hugo Gernsbeack in scientifiction kelimesini Detaylı 7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ
Eğitim Tarihi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Türk ve Batı Eğitiminin Tarihi Temelleri a-antik Doğu Medeniyetlerinde Eğitim (Mısır, Çin, Hint) b-antik Batıda Eğitim (Yunan, Roma) Detaylı BULUNDUĞUMUZ MEKÂN VE ZAMAN
1.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında, disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca Detaylı 6 Sofistlerin O rtaya Ç ıkışın d a Etkili O lan Felsefe-D ışı N edenler ıo Felsefi N ed enler
İçindekiler xiii Önsöz ı BİRİNCİ KISIM Sofistler 3 1 Giriş 6 Sofistlerin O rtaya Ç ıkışın d a Etkili O lan Felsefe-D ışı N edenler ıo Felsefi N ed enler 17 K a y n a k la r 17 Sofistlerin G enel Ö zellikleri Detaylı HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1
HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 Psikoanalitik Halkbilimi Kuram ve Yöntemleri DR. SÜHEYLA SARITAŞ 2 KONULAR Psikoanalitik Halkbilimi Kuram ve Yöntemleri Kurucuları ve Okullar ( W. Wundt Okulu, Detaylı MİLLETLERARASI İLİŞKİLER VE GÜVENLİK AÇISINDAN MEDENİYET SÖYLEMİNİN PSİKOLOJİK ANALİZİ
MİLLETLERARASI İLİŞKİLER VE GÜVENLİK AÇISINDAN MEDENİYET SÖYLEMİNİN PSİKOLOJİK ANALİZİ Prof. Dr. Abdülkadir ÇEVİK Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 1 Medeniyet veya uygarlık, bir Detaylı Düşüncelerimizi, duygularımızı ve kültürümüzü oyunlar aracılığı ile ifade ederiz.
ANASINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (8 Aralık 2014-23 Ocak 2015 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca Detaylı KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ
KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ Sanat, günlük yaşayışa bir anlam ve biçim kazandırma çabasıdır. Sanat, yalnızca resim, müzik, Detaylı ------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ
------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ İslam Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Platformu (İSTTP); TASAM öncülüğünde İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi devletlerin temsilcileri ile dünyanın Detaylı Arnavutça (DİL-2) Boşnakça (DİL-2)
Arnavutça () Programın amacı, Arnavut dili, kültürü, tarihi ve edebiyatını tanıyan bu alanda çalışma yapacak nitelikte bireyler yetiştirmektir Metinlerinden yola çıkarak Arnavut dilinde metin okur ve yazar, Detaylı Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)
Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı III. ÜNİTE TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI VE İLK TÜRK DEVLETLERİ ( BAŞLANGIÇTAN X. YÜZYILA KADAR ) A- TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI I-Türk Adının Anlamı Detaylı Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri
Dil Gelişimi Yaş gruplarına göre g temel dil gelişimi imi bilgileri Çocuklarda Dil ve İletişim im Doğumdan umdan itibaren çocukların çevresiyle iletişim im kurma çabaları hem sözel s hem de sözel olmayan Detaylı Kadınlar Ne İster? Erkekler Ne Verir?
Kadınlar Ne İster? Erkekler Ne Verir? BU KİTABI OKUYUN VE İLİŞKİLERİNİZDE GÜÇLÜ, BAŞARILI VE SEVGİ DOLU OLUN İşte size NLP Lideri Mustafa KILINÇ tan sayfalarını peşpeşe çevireceğiniz bir kitap daha. İster Detaylı I. BÖLÜM I. DİL. xiii
I. BÖLÜM I. DİL DİL NEDİR?... 1 İNSAN HAYATINDA DİLİN ÖNEMİ... 3 ÇOCUĞUN İNSAN OLMA SÜRECİNDE DİLİN ÖNEMİ... 5 ANA DİLİNİN ÖNEMİ... 6 DİL VE DÜŞÜNCE... 7 DİL, SEMBOL VE İŞARET İLİŞKİSİ... 12 DİL, KÜLTÜREL Detaylı İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu
İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu Prof. Dr. Bülent Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü E-posta : byilmaz@hacettepe.edu.tr Detaylı Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde;
Diploma Programı Çerçevesi Diploma programı her kültürün kendisine adapte edebileceği esnek bir program sunarak kendi değerlerini yitirmeyen uluslararası farkındalığa ulaşmış bireyler yetiştirmeyi hedefler. Detaylı KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI SİYASAL DÜŞÜNCELER TARİHİ YARD. DOÇ. DR. MUSTAFA GÖRKEM DOĞAN 7. ERKEN MODEN DÖNEMDE SİYASAL DÜŞÜNCE 7 ERKEN MODEN DÖNEMDE Detaylı BİREYSELLEŞMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU
İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER Fowler ın kuramını oluşturma sürecinde, 300 kişinin yaşam hikayelerini dinlerken iki şey dikkatini çekmiştir: 1. İlk çocukluğun gücü. 2. İman ile kişisel Detaylı BATI MÜZİĞİ TARİHİ 1. ÜNİTE İLK ÇAĞ DÖNEMİ MÜZİĞİ
BATI MÜZİĞİ TARİHİ 1. ÜNİTE İLK ÇAĞ DÖNEMİ MÜZİĞİ İÇERİK Müzikoloji nedir? Müzik tarihinin Müzikoloji içindeki yeri Müzik tarihinin temel kavramları Etimoloji (Müzik kelimesinin kökeni) Kültürel evrim Detaylı Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir?
Özgüven Nedir? Özgüven; kendimiz ve yeteneklerimiz hakkında pozitif ve gerçekçi bir anlayışa sahip olduğumuz anlamına gelmektedir. Diğer taraftan, özgüven eksikliği ise; kendinden şüphe duymak, pasiflik, Detaylı GÜNLÜK (GÜNCE) www.dosyabak.com
GÜNLÜK (GÜNCE) 1 GÜNLÜK Öğretmeye bağlı, gerçekçi anlatım türlerinden biri olan günlükler, bir kişinin önemli ve kayda değer bulduğu olayları, gözlem, izlenim duygu düşünce ve hayallerini günü gününe tarih Detaylı TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu
v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan Detaylı MİT VE DİN İLİŞKİSİ. (Kutsal Metinlerle İlişkisi) DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1
MİT VE DİN İLİŞKİSİ (Kutsal Metinlerle İlişkisi) DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 Mit ve Din Mitolojiler genel olarak dinsel, ruhani ve evrenin ya da halkların oluşumu gibi yaratılış veya türeyiş gibi temaları içerirler. Detaylı Arkadaşınız UNITE OGRENCI RAPORLARI VE YANIT KAĞITLARI. ICI P.K. 33 Bakırköy / İstanbul
115 Yardımsever Arkadaşınız UNITE OGRENCI RAPORLARI VE YANIT KAĞITLARI Yerel ICI Bürosu Adresi: ICI P.K. 33 Bakırköy / İstanbul 116 ÖĞRENCİ RAPORU HAKKINDA TALİMATLAR Her üniteyi çalıştıktan sonra o ünitenin Detaylı Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak
Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Hanlığı ve Kazakistan konulu bu toplantıda Kısaca Kazak Detaylı Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular
Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular hazır olun düşüyoruz diyor. Düşüyoruz ama ben dâhil Detaylı BİLİM VE ÜTOPYA. Ütopyalar, toplumlar üzerine tasarlanan ve gerçekte olmayan idealler üzerine kurulu
Harun SEMERCİOĞLU BİLİM VE ÜTOPYA Giriş Ütopyalar, toplumlar üzerine tasarlanan ve gerçekte olmayan idealler üzerine kurulu durumlardır 1. Kelime anlam temeli Yunancadan gelmektedir: Ou; "olmayan", topos; Detaylı 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ
KONU VE ININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ Öğrenme Alanı: İNANÇ 1. ÜNİTE: KAZA VE KADER EYLÜL Öğrencilerle Tanışma, Dersin Amacı ve İşleniş Şekli. Öğretmeni tanır ve dersin amacı, derste işlenecek Detaylı OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI
OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI Okulöncesi eğitim çevresini merak eden, öğrenmeye ve düşünmeye güdülenmiş çocuğun bu özelliklerini yönetme, teşvik etme ve geliştirme gibi çok önemli bir görevi üstlenmiştir. Detaylı FOCUS ON LANGUAGE and MULTI MEDIA LANGUAGE ASSISTANT
June21,2011 ADEEPAPPROACH TOTURKISH SUGGESTIONCARDFORSELF DIRECTEDLEARNING CARDNUMBER:7 THEME:DİNVEFELSEFE RELIGIONANDPHILOSOPHY (Sufilik,İslâmiyeteGiriş,FârâbiveÇokkültürlülük) (Sufism,IntroductiontoIslam,Farabiand Detaylı 2014 2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ
KONU VE ININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ Öğrenme Alanı: İNANÇ 1. ÜNİTE: KAZA VE KADER EYLÜL Öğrencilerle Tanışma, Dersin Amacı ve İşleniş Şekli. İlk Ders Genelgesi 1. Allah Her Şeyi Bir Ölçüye Detaylı TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK
TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Ü s t S ı n ı f Orta Sınıf Alt Sınıf TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Toplumsal tabakalaşma dünya yüzeyindeki jeolojik katmanlara benzetilebilir. Toplumların, Detaylı Sayın Velimiz, Ocak ayında sizlere ulaştırdığımız Veli Bilgilendirme Bülteni nde belirtildiği gibi,
Sayın Velimiz, Ocak ayında sizlere ulaştırdığımız Veli Bilgilendirme Bülteni nde belirtildiği gibi, TÜRKÇE dersinde, Kişisel Gelişim ve Okuma Kültürü temalarına bağlı olarak çeşitli metinler ve Düşünceler Detaylı 6. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ
6. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ OKUMA KÜLTÜRÜ (5 EYLÜL - 21 EKİM) - Konuşmacının sözünü kesmeden sabır ve saygıyla dinler. - Başkalarını rahatsız etmeden dinler/izler. - Dinleme/izleme yöntem ve tekniklerini Detaylı KÂĞIDA İŞLENEN UYGARLIK- Kâğıdın Tarihi ve İslam Dünyasına Etkisi, Jonathan M. Bloom (trc. Zülal Kılıç), Kitap Yayınevi, İstanbul 2003, 336 s.
sakarya üniversitesi ilahiyat fakültesi dergisi 11 / 2005, s. 251-255 kitap tanıtımı KÂĞIDA İŞLENEN UYGARLIK- Kâğıdın Tarihi ve İslam Dünyasına Etkisi, Jonathan M. Bloom (trc. Zülal Kılıç), Kitap Yayınevi, Detaylı BULUNDUĞUMUZ MEKÂN ve ZAMAN
1.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (28 EKİM -13 ARALIK 2013) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 28 Ekim 2013-13 Aralık 2013 tarihleri arasında işlediğimiz ikinci temamıza ait bilgiler, Detaylı T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ FELSEFE LİSANS PROGRAMI 2013-2014 Bahar Yarıyılı. 2. yıl 4. yarıyıl Lisans Zorunlu
T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ FELSEFE LİSANS PROGRAMI 2013-2014 Bahar Yarıyılı Dersin Adı: Rönesansta Felsefe Dersin Kodu: FEL 202 Dersin Şubesi: 01 AKTS Kredisi 5 2. yıl 4. yarıyıl Detaylı KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3
KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3 Issue #: [Date] MAVİSEL YENER İLE RÖPOTAJ 1. Diş hekimliği fakültesinden mezunsunuz. Bu iş alanından sonra çocuk edebiyatına yönelmeye nasıl karar verdiniz? Detaylı AİLE İRŞAT VE REHBERLİK BÜROLARINDA YAPILAN DİNİ DANIŞMANLIK - ÇORUM ÖRNEĞİ -
T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı AİLE İRŞAT VE REHBERLİK BÜROLARINDA YAPILAN DİNİ DANIŞMANLIK - ÇORUM ÖRNEĞİ - Necla YILMAZ Yüksek Lisans Tezi Çorum Detaylı EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi
80 EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi Sayın İnşaat Mühendisi Adayı, İnşaat Mühendisliği Eğitimi Kurulu, İMO 40. Dönem Çalışma Programı çerçevesinde İMO Yönetim Kurulu nca İnşaat Mühendisliği Eğitimi Detaylı A: Algılama gücü ve mantık yürütme kabiliyeti yüksek kişiliği temsil eder.
Karşınızdaki kişinin ismine bakarak onun hakkında fikir sahibi olabilirsiniz. Bunun için söz konusu isimdeki fiziksel, zihinsel, duygusal, ruhsal enerji sembollerinin açıklamalarına bakmak gerek. İsimdeki Detaylı DEĞERLERİN ÇOCUKLARA AKTARIMI
TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2013-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:5 DEĞERLERİN ÇOCUKLARA AKTARIMI Değerler bizim hayatımıza yön veren davranışlarımızı şekillendiren anlam kalıplarıdır. Detaylı ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı.
ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE KÜLTÜR Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan Örgütün amaçlarına uygun olarak görevlerini yerine getirebilmesi, yaşamını sürdürmesi, karşılaştığı sorunları çözmesi ve gelişimini Detaylı İsa Mesih elçilerini seçiyor
İsa Mesih elçilerini seçiyor BU ÇAĞIRIDA ÖNEM TAŞIYAN İLKELER A. Giriş Markos 3:13-18: İsa dağa çıkarak istediği kişileri yanın çağırdı. Onlarda yanın gittiler. İsa bunlardan oniki kişiyi yanında bulundurmak, Detaylı ARAMIZDA ÇOK FARKLAR VAR
ARAMIZDA ÇOK FARKLAR VAR BİRLİK BULAMACI YERİNE GERÇEK BİRLİK A. GİRİŞ Başlangıçta,eşler arasındaki farklar bazen heyecanlı olabilir. Kendinde olmayan özellikleri eşinde bulunca yaşama renk katacağı olur Detaylı İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır.
1. Soru Kitap okumak insanı özgürleştirir. Okuyan insan yeni düşünceler edinir, zihnine yeni pencereler açar. Okumak olaylara bakış açımızı bile etkiler. Kalıplaşmış salt düşünceler, yerini farklı ve özgür Detaylı ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? IS IT PARENT LANGUAGE OR OR MOTHER TONGUE?
TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI 7 Ocak 2015 İstanbul, Sabancı Center Sayın Konuklar, Değerli Basın Mensupları, Detaylı ÇAĞDAŞ DÜŞÜNCE SİSTEMİNİN OLUŞUMUNDA ARKEOLOJİNİN YERİ
ÇAĞDAŞ DÜŞÜNCE SİSTEMİNİN OLUŞUMUNDA ARKEOLOJİNİN YERİ ARKEOLOJİNİN FELSEFESİ ARKEOLOJİNİN TARİHİ YA DA ARKEOLOJİ NEYE YARAR? NEDİR? NE DEĞİLDİR ARKEOLOJİNİN BİR BİLİM ALANI OLDUĞUNU TOPLUMA ANLATMAK ÇOK Detaylı II) Hikâye Dışı düzlemi
HİKÂYE ETME DÜZLEMLERİ Prof. Dr. Rıza FİLİZOK Günümüz edebiyat araştırmalarında yeni bir bilim anlayışının derin izleri vardır. Özellikle yapısal metin analizinde artık temel kavramlar görecelilik ve fonksiyon Detaylı 1. LİDER 2. LİDERLİK 3. YÖNETİCİ LİDER FARKI
YÖNETİCİ-LİDER FARKI VE LİDERLİĞİN YÖNETİMDEKİ ÖNEMİ Ahmet VERAL (Rapor) Eskişehir, 2011 1. LİDER Genel bir kavram olarak ele alındığında lider, bir grubun hedef oluşturma ve bu hedeflere ulaşma ve ilerleme Detaylı İÇİNDEKİLER I. DÖNEM. 3. Telaffuz (Söyleyiş)... 49 1. Türkçenin Özellikleri... 50 DERS KİTABI ETKİNLİK ÇÖZÜMLERİ... 63
VI İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER I. DÖNEM 1. ÜNİTE (İLETİŞİM, DİL VE KÜLTÜR) 1. İletişim... 5 2. İnsan, İletişim ve Dil... 7 3. Dil - Kültür İlişkisi... 13 DERS KİTABI ETKİNLİK ÇÖZÜMLERİ... 15 2. ÜNİTE (DİLLERİN Detaylı MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize;
TÜRK MİTOLOJİSİ DR.SÜHEYLA SARITAŞ 1 Çeşitli Türk topluluklarının mitolojileriyle ilgili malzemelerin bir çoğunu bilim adamları, misyonerler, seyyahlar ya da bazı yabancı araştırmacılar tarafından derlenmiştir. Detaylı Anneye En Güzel Hediye Olarak Ne Alınması Gerekir?
Anneye En Güzel Hediye Olarak Ne Alınması Gerekir? Hayatımızın en değerli varlığıdır anneler. O halde onlara verdiğimiz hediyelerinde manevi bir değeri olmalıdır. Anneler için hediyenin maddi değeri değil Detaylı T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ
T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ DANIŞMAN:Özer YILMAZ HAZIRLAYAN: Erşad TAN,Tacettin TOPTAŞ İÇİNDEKİLER GİRİŞ I-İNANÇ TURİZMİ A- İnanç Kavramı Detaylı BİRLİKTE YAŞAMA(KASIM-ARALIK)
BİRLİKTE YAŞAMA(KASIM-ARALIK) Özel Ata Anadolu Lisesi Müdürü Bahriye Aksoy un başkanlığında Sosyal ve Fransızca Bölüm öğretmenleri Değerler Eğitimi nde yapacakları görevleri ve kendilerine yardımcı olacak Detaylı Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı
Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı Russell ın dil felsefesi Frege nin anlam kuramına eleştirileri ile başlamaktadır. Frege nin kuramında bilindiği üzere adların hem göndergelerinden hem de duyumlarından Detaylı Dünyanın İşleyişi. Ana Fikir. Oyun aracılığıyla duygu ve düşüncelerimizi ifade eder, yeni anlayışlar ediniriz.
fırsatlara erişmek, barış ve Aile ilişkileri kimliğimizin oluşmasına katkıda bulunur. Binaların içindeki ve çevresindeki alanlar ve tesisler, insanlarin bu binaları nasıl kullanacağını belirler. Oyun aracılığıyla Detaylı Atatürk ün Kişisel Özellikleri. Elif Naz Fidancı
Atatürk ün Kişisel Özellikleri Atatürk cesur ve iyi bir liderdir Atatürk iyi bir lider olmak için gerekli bütün özelliklere sahiptir. Dürüstlüğü ve davranışları ile her zaman örnek olmuştur. Gerek devlet Detaylı AÇI OKULLARI ETİK MANİFESTOSU
AÇI OKULLARI ETİK MANİFESTOSU DEĞERLERİMİZ 1. Dürüstlük 2. Saygı 3. Sorumluluk 4. Üretkenlik 5. Farkındalık 6. Hoşgörü EVRENSEL DEĞERLERİMİZ 1. Evrensel kültür birikimine değer veririz. 2. Evrensel ahlak Detaylı Mitosta, arkaik anaerkil yapı Ay tanrıçalığı ile Selene figürüyle sürerken, söylencenin logosu bunun tersini savunur. Yunan monarşi-oligarşi ve tiran
Ay tanrıçası Selene, Yunan mitolojisinde, Güneş tanrısı Helios un kız kardeşidir. Ay ı simgeler. Selene de Helios gibi bir arabayla dolaşırdı. Selene nin arabasını iki at, katır ya da boğa çekerdi. Zeus Detaylı YÜKSEK LİSANS TEZ ÖNERİSİ HAZIRLAMA KILAVUZU
EGE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZ ÖNERİSİ HAZIRLAMA KILAVUZU İktisat Bölümü A. GENEL BİLGİLER İktisat bölümünde yüksek lisans yapan her öğrenci ders aşamasının Detaylı METİNLERİ SINIFLANDIRILMASI
Türk ve dünya edebiyatında ortaya konan eserler, amaçları ve içerikleri açısından farklı özellikler taşırlar. Bu eserler genel olarak üç ana başlıkta toplanır. Ancak son dönemde bu sınıflandırmaların sınırları Detaylı Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri
BİREY VE TOPLUM 15 26 EYLÜL (12 SAAT) PARA CÜZDANI (ÖYKÜLEYİCİ METİN) OKUMA KONUŞMA YAZMA DİL BİLGİSİ 11. Kurallarını Uygulama 1. k için hazırlık 2. amacını belirler. 3. amacına uygun yöntem belirler. Detaylı Hatıraların Masumiyeti Hatıraların Masumiyeti Hatıraların Masumiyeti
SİNOPSİS Nobel Edebiyat Ödüllü yazar Orhan Pamuk, 2012 de İstanbul da, 2008 yılında yayınladığı Masumiyet Müzesi romanı ile aynı adı taşıyan bir müze açar. Müzenin içindeki eşyalar, romana konu olan ve Detaylı ÖZ GEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Oğuzhan KARABURGU 2. Doğum Tarihi: 1975 3. Unvanı: Yrd.Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu:
ÖZ GEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Oğuzhan KARABURGU 2. Doğum Tarihi: 1975 3. Unvanı: Yrd.Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Türk Dili ve Edebiyatı Erciyes Üniversitesi 1998 Y. Lisans Yeni Detaylı IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi
Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız Detaylı TÜRK DİLİ II. Teori (saat/hafta) Uygulama (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) 2 - - 2. Dersin Adı Kodu Yarıyıl AKTS. 1.YIL/ 2.
TÜRK DİLİ II Dersin Adı Kodu Yarıyıl Türk Dili II Önkoşullar Dersin dili Dersin Türü Dersin öğrenme ve öğretme teknikleri Dersin sorumlusu(ları) Dersin amacı Dersin öğrenme çıktıları TKD104 Yok Türkçe Detaylı YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI
YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS Tezli yüksek lisans programında eğitim dili Türkçedir. Programın öngörülen süresi 4 Detaylı BAKA BULUŞMALARI -I-
BAKA BULUŞMALARI -I- Onur Konuğu Isparta Belediye Başkanı Y. Mimar Yusuf Ziya GÜNAYDIN Tarih 01 Ekim 2010 Cuma Saat 10:00 Katılımcılar Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri ve Uzmanları Batı Akdeniz Detaylı Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü
Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Tarih geçmiş hakkında eleştirel olarak fikir üreten bir alandır. Tarih; geçmişteki insanların yaşamlarını, duygularını, savaşlarını, yönetim Detaylı 3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (17 Aralık 2012 25 Ocak 2013) Sayın Velimiz, 17 Aralık 2012 25 Ocak 2013 tarihleri arasındaki temamıza ait bilgiler bu
3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (17 Aralık 2012 25 Ocak 2013) Sayın Velimiz, 17 Aralık 2012 25 Ocak 2013 tarihleri arasındaki temamıza ait bilgiler bu bültende yer almaktadır. Böylece temalara bağlı düzenlediğimiz Detaylı CLASSIC UTOPIAS IN LITERARY AND UTOPIA IN TURKISH LITERATURE
YAZINSAL ALANDA KLASİK ÜTOPYALAR VE TÜRK EDEBİYATI NDA ÜTOPYA CLASSIC UTOPIAS IN LITERARY AND UTOPIA IN TURKISH LITERATURE Öz Filiz BALI Ufuk UĞUR ** Zihin tarafından üretilen, gerçekleşmesi ve ulaşılması Detaylı SiSTEM ANALiZi ve TASARIMI
SiSTEM ANALiZi ve TASARIMI BIL3403 Öğ. Gör. ASLI BiROL abirol@kavram.edu.tr 01.10.2012 Dersin Amacı Bu ders ile öğrenci; edindiği mesleki bilgi birikimini kullanarak sektörde uygulanabilir bir projeyi Detaylı TUVAL GARDEN, bir TPD GRUP Projesidir.
TUVAL GARDEN, bir TPD GRUP Projesidir. TPD GRUP Köklerine bağlı, geleneksel değerlerini çağımız gerekleriyle harmanlamış, her geçen gün daha da profesyonelleşen, yaptığı işi en iyi şekilde bitirmeye çabalayan, Detaylı PROF. DR. HÜLYA SAVRAN. hsavran@balikesir.edu.tr. 4. ÖĞRENİM DURUMU Derece Alan Üniversite Yıl Lisans
PROF. DR. HÜLYA SAVRAN ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Hülya SAVRAN İletişim Bilgileri Adres Telefon Mail Balıkesir Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Bölümü 10145 Çağış Yerleşkesi / BALIKESİR 0 266 612 10 00 Detaylı İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU Yaş Dönem Özellikleri BÜYÜME VE GELİŞME Gelişme kavramı düzenli, sürekli ve uyumlu bir ilerlemeyi dile Detaylı 2016 © DocPlayer.biz.tr Gizlilik Politikası | Hizmet koşulları | Geri bildirim