Eğer teknoloji sektöründe çalışmıyorsanız "bilgi mimarisi" terimi muhtemelen size tanıdık gelmeyecektir ama aslında hepimiz bununla her gün karşılaşıyoruz.
Bilgi mimarisi; anlaşılabilir olması adına bir şeyin parçalarını düzenleme pratiğidir. Web tasarımlarında, uygulamalarda, yazılımlarda, kataloglarda, haritalarda, hatta vakit geçirdiğimiz o fiziksel yerlerde edindiğimiz bütün bilgilere yapılandırılmış sistemlerle ulaşıyoruz.
Analog Dünyada Bilgi Mimarisi
Hawaii'ye uçmak üzere olduğunuzu düşünün. Muhtemelen sizi havaalanında yönlendirecek, yaklaşan uçuşları bildirecek, hangi terminalde olduğunuzu ve kapınızı bulmanıza yardım edecek dijital veya fiziksel işaretler arayacaksınız. İşte bu işaretler bilgi mimarisidir.
Bilgi mimarisi için verebileceğimiz diğer bir örnek de kütüphane kart kataloglarıdır.
Bilgisayarlardan önce kütüphanelerdeki materyalleri bulma, organize etme ve sıralama konusunda kart katalogları bize yardım ediyordu. Her bir kartın anlamlı bir yeri vardı. Kütüphane ziyaretçileri belirli konulardaki kitapların yerini bu kitaplar sayesinde bulurlardı.
İnternette Bilgi Mimarisi
Kataloglar ve basılı haritalar şu anda kullandığımız web tasarımlarının ve uygulamaların bilgi mimarilerinin temelidir. Planlamalara ve bilgiye erişime olan ihtiyacımız hiç değişmedi. Yalnızca bunlara ulaşma şeklimiz değişti.
Son yıllarda teknolojideki gelişmelerle, bilgiye erişme biçimimiz çok daha önemli hale geldi. Konu web tasarımlarına geldiğinde kullanıcı deneyimi (UX) tasarımcıları kullanıcıların daha rahat anlaması için bilgileri sunma şekillerine çok daha fazla önem vermeye başladı. Tasarımcılar kullanıcıların web sitelerinde nasıl gezindiklerini o kadar düşünüyorlar ki web siteleri hayata geçtiğinde kullanıcılar fazla düşünmek zorunda kalmıyorlar.
Kullanıcı dostu olma kaygısı içeren her web tasarımı için, kullanıcıların farkına varmaması adına, bilgi mimarisi sezgisel olmalı.
Bilgi Mimarisinin 3 Prensibi
1. Ontoloji: Belirli anlamların düzenlenmesidir.
Online bir market düşünün. "Elma" için arama yaptığınızda ne olur? Karşınıza elma sirkesi ve alma suyu gibi farklı ürünler de dahil olmak üzere birçok elma çeşidi çıkacaktır. Bunlar ayrı ayrı veya bir çantada bütün olarak görüntülenebilir. Ontoloji, farklı elemanları etiketleme stratejisidir.
2. Sınıflama: Spesifik bir hedefe ulaşabilmek için bir yapıyı veya parçaları organize etmedir.
Bir online markette maddeler genellikle insanların araştırmalarını kolaylaştırmak için fiziksel bir mağazadaki düzenlere uyumlu olacak şekilde organize edilir. Bir online market muhtemelen departmanlar olarak organize edilir. Yani eğer elma arıyorsanız muhtemelen meyve sebze menüsüne bakmanız gerekecektir.
3. Koreografi: Ontolojinin ve sınıflamanın, spesifik bir bağlamda birbiriyle etkileşim sağlaması ve uyumlu olmasıdır.
Bir online market tasarlanırken bilgi mimarının veya kullanıcı deneyimi tasarımcısının kendine bazı sorular sorması gerekir: Bir kullanıcı elmaları "meyve sebze" menüsünde mi, yoksa "mevsimlik meyveler" menüsünde mi arar? Kullanıcılar neden elma arıyor olabilirler? Başka ürünlere de ihtiyaç duyabilecekleri bir tarif var mı? Sık sık elma alıyorlar mı? Kullanıcılar bu web sitesine bir mobil uygulamadan mı yoksa bilgisayardan mı ulaşıyorlar? Kullanıcıların fiziksel durumları değişirse alışveriş deneyimleri de değişebilir mi?
İyi Bilgi Mimarisi = Dönüşümler
Bilgi mimarisindeki üç bileşenin birbiriyle etkileşimi oldukça önemlidir. Eğer bir dişli çalışmazsa, makinenin tümü de düzgün biçimde çalışmayacaktır.
Eğer web sitenizdeki ürünler sezgisel olarak gruplanmışsa (sınıflama) ama kullanıcılar için bu grupların etiketleri bir anlam ifade etmiyorsa, kullanıcılar satın almak istedikleri ürünü seçme ve web sitenizde gezinme konusunda zorluk çekeceklerdir. Hatta herhangi bir şey yapmadan web sitenizden ayrılabilirler.
Eğer hedefiniz, kullanıcıların web sitenizden bir şeyler satın almalarını sağlamaksa, bilgi mimarisi tasarımcılara hızlı dönüşümler için yardım edebilir. Kullanıcılarınız elmaları satın almaya karar vermeden önce nasıl bilgilere ihtiyaç duyuyorlar? Ödeme sayfasında nasıl bilgilere ihtiyaç duyacaklar?
Bilgi mimarisi prensiplerini kullanarak bir tasarımcı sunulacak bilgiler arasında doğru bir denge kurabilir. Tabii bu durumun sonucu olarak da web sitenizde alışveriş yapan mutlu müşteriler göreceksiniz.
Tarih: 2018-04-11 23:27 - 8 ay 3 gün önce
Bilgi mimarisi; anlaşılabilir olması adına bir şeyin parçalarını düzenleme pratiğidir.