HASTALIKLAR | 01 Mart 2018, Perşembe 12:40 | 539 görüntülenme
Prostat büyümesi, prostat bezinde yer alan iyi huylu bir tümör olarak tanımlanır. Orta yaş sonrasında görülen prostat büyümesinde, yaş ilerledikçe görülme sıklığında da artış olur.
Prostat Büyümesi Belirtileri ve Nedenleri
Prostat erkeklerin alt idrar yollarında, mesanenin alt kısmında, üretranın etrafına yerleşmiş bir bezdir. Sanıldığının aksine prostat bezinin seksüel aktivite, libido ve ereksiyon mekanizmasıyla doğrudan ilişkisi yoktur.
Prostat bezi ejakülasyon mekanizmasında taşıyıcı rolündedir. Yani sperm hücrelerinin transferine aracılık eden semen sıvısını salgılayarak spermlerin nakline yardım eder. Bu bezde meydana gelen iyi seyirli tümöral oluşumların tamamı prostat büyümesi (benign prostat hiperplazisi) olarak adlandırılır.
İyi huylu prostat büyümesi prostat kanseriyle karıştırılmamalıdır. Tedavi edilmediği durumda bile prostat kanserine dönüşmez. Büyüyen prostatın, mesane çıkışında idrar yoluna baskı yapması nedeniyle mesanede idrarının tutulmasını, idrar yapılmasını etkiler.
Prostat büyümesinin nedeni tam olarak anlaşılamamış olsa da, ilerleyen yaşlarda erkeklerde ortaya çıkan hormonal faktörlerin etkisi olduğu düşünülmektedir. Erkeklerin vücutlarında az miktarda da olsa östrojen salgılanır.
Yaş ilerledikçe testosteron hormonunun azalması, buna bağlı olarak da östrojen seviyesinin artmasıyla prostat büyümesini ortaya çıkaran süreç başlamış olur. Prostat hastalıkları genellikle ilerleyen yaşlarda ortaya çıkar. 50 yaş üzeri erkeklerde rahatsız edici belirtilere yol açabilir.
İyi huylu prostat büyümesi, alt idrar yolu semptomlarına yol açar. İdrar yapma problemleriyle ilgili belirtiler dikkat çeker. Sık idrara gitme, gece uykudan uyanıp idrara gitme, kesik işeme, çatallanarak, dağılarak fıskiye gibi işeme, idrarı başlatırken zorlanma, idrarın biterken damlayarak kesilmesi, idrar bittikten sonra kişinin rahatlayamaması, kısa bir süre sonra tekrar idrar hissinin gelmesi, idrar yaparken yanma, sızlama olması gibi şikayetlere neden olur.
Tedavi edilmezse idrar yolu enfeksiyonu, idrar torbasında taş oluşumu, idrar yapamama, idrar kesesinin böbreklere yaptığı baskıyla böbreklerde yetmezlik gibi semptomlara yol açar.
İlk olarak hastanın şikayetleri değerlendirilir. Hastalığın iyi huylu mu yoksa kanserojen mi olduğunu tespit etmek için PSA (Prostat Spesifik Antijen) testi ve işeme testi yapılır. Aynı zamanda ultrason ile prostatın büyüklüğü ve anatomisi değerlendirilir.
PSA sonuçlarının belli bir seviyenin üstüne çıkması halinde kötü huylu prostat şüphesi ortaya çıkmaktadır. Bu durumda rektal muayeneye gerek duyulabilir. Doktor, fiziki muayene sonrası bir sertlik tespit ederse biyopsi isteyebilir. Ancak PSA’nın yüksek olması her zaman kötü huylu olduğunu da göstermez.
İyi huylu prostat büyümesinde hastanın takibi veya çeşitli ilaçlar, tedavideki ilk adımdır. Kişinin günlük hayatını etkileyen belirtiler varsa, o zaman çeşitli ilaçlarla tedaviye başlanır. İlaçlarla yapılan tedavi fayda etmezse cerrahi müdahale gerekir.
Kişinin şikayetleri, hayat kalitesinin bozulma derecesi, işemenin hızı, mesanede idrar kalıp kalmaması, prostatın çevre dokulara yaptığı etkileşim, tedavi kararını belirler. Prostat büyümesinin taş, kanama, enfeksiyon, idrarın akamayıp mesanede kalması ve böbreklere zarar vermesi gibi durumlara neden oluyorsa cerrahi tedavisi şarttır.
Ameliyatın kapalı ve açık yöntemleri vardır. Endoskopik lazer yöntemi sayesinde hasta genelde bir gün hastanede kalır ve taburcu edilir. Çok büyümüş olan prostatlarda robotik cerrahiden de yararlanılabilir. Kapalı prostat ameliyatı olarak bilinen "TUR-P ameliyatı", günümüzde altın standart tedavidir.
Eskiden açık prostat ameliyatı daha çok tercih edilse de günümüzde bu teknik daha az yapılmakta, ancak mesanesinde çok sayıda taş ve prostat büyüklüğü 80 ml’nin üzerinde olan hastalarda tercih edilmektedir.
Önerilen Branşlar: Aile Hekimliği, Üroloji