İstanbul’un 100 Çeşmesi kitaplaştı - Kültür Gazetesi
Anasayfa » Haberler » İstanbul’un 100 Çeşmesi kitaplaştı
İstanbulun çeşmeleri 20 ağust 2014
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş., İstanbul’un sokak aralarında, köşe başlarında ve meydanlarında yer alan ve gündelik hayatın bir parçası haline gelen 100 çeşme ve sebilin birbirinden ilginç hikayelerini tek kitapta topladı. İstanbul’un 100 Çeşme ve Sebili isimli kitapta, şehrin toplumsal yaşamı ve su mimarisi içinde özel bir yeri olan sebil ve çeşmelerin konumları, eşsiz mimari ve dekoratif özellikleri, ilginç hikayeleri ve zaman içerisinde geçirdikleri değişim anlatılıyor.
Kitapta yer alan yüz çeşme ve sebil, İstanbul’un su medeniyetini oluşturan binden fazla çeşme ve sebil arasından seçilmiş. Bu seçim yapılırken çeşme ve sebillerin tarihî ve mimari açıdan döneminin tipik özelliklerini yansıtıp yansıtmadığı dikkate alınmış.
Eskiden hayır için şerbet dağıtılırdı, Şimdi büfe ve matbaa oldular!
İstanbul’un 100 Çeşme ve Sebili isimli kitapta, 20. yüzyıl başlarında tüm evlere şehir şebeke suyu ulaştırılmaya başlanmasıyla, çeşme ve sebillerin önemlerini yitirmeye başladığı belirtiliyor.
Sokak köşelerini, yapıların cephelerini, meydanları süsleyen sebillerden hayır amacıyla taslarla susamış insanlara soğuk sular, buz gibi bal şerbetleri sunulduğunun anlatıldığı kitapta harap ve bakımsız kalan sebillerin günümüzde büfeden ofise, matbaadan lokantaya amacının dışında kullanıldığına vurgu yapılıyor.
Hayvanlar susuz kalmazdı
Son yıllarda yaz aylarında hayvanların yüzde 70’inin susuz kaldığı ve buna bağlı olarak böbrek yetmezliğinden öldüğü çeşitli kampanyalarla anlatılmaya çalışılıyor. İstanbul’un 100 Çeşme ve Sebili’nde çeşmeler yapılırken sadece insanların değil diğer canlıların da gözetildiği, bazı çeşmelere “yalak” eklenerek hayvanların su içebilmesinin sağlandığı anlatılmış.
Konuşmalar dışarıdan duyulmasın diye odalara çeşmeler konuldu
Kitapta çeşmelerin yapılış amaçlarına ve üslup özelliklerine menzil, meydan, duvar, cephe, çatal, çukur, oda, sütun, şadırvan ve Namazgâhlı çeşmeler olarak ayrıldığı anlatılmış. Bunlar arasında oda çeşmeleri sadece su ihtiyacı görmemesi sebebiyle diğerleri arasında dikkat çekiyor. Çünkü saraylarda, köşklerde, konut gibi gibi iç mekânlarda yer alan bu küçük çeşmelerin aynı zamanda içerideki konuşmaların dışarıdan duyulmasını engellemek gibi ayrı bir işlev daha vardı.
Çeşmeler yeniden akacak
Özellikle 1950’li yıllarda hızlanan kentleşme sürecinde sayısız çeşme ve sebilin zarar gördüğünün hatta yok olduğunun belirtildiği kitapta çeşme ve sebillerin onarımlarının son yıllarda yeniden önem kazandığı anlatılmış. Başta İSKİ olmak üzere birçok kuruluşun katkılarıyla kültür mirasımız olan bu eserlerin onarım ve korumalarına yönelik çalışmalar umut verecek yönde ilerlediği not düşülmüş.
Etiketler: 100 çeşme / İBB / iski / köşk / kültür A.Ş / kültür gazetesi / sebil / Tuncay Önür