‘KAHRAMAN’ ANILAR ve SÖZ, DİL, BEDEN
08 Nisan 2014 Salı 14:44
Ayşen DAĞLI, 7 Mart, 2014
Geçtiğimiz Pazar, Serdarlı (Çatoz)’da 2. Bahar Şenliği vardı. Serdarlı, doğup büyüdüğüm, halen ailemin yaşadığı köy; bu nedenle sık sık ziyaret ederim ve her defasında zamanda yolculuk yapar gibi girdiğimden farklı çıkarım. Geçmişte yolculuk, çoğunlukla yorucudur ama zihnime söz geçiremem hele anneme...Annem, inanılmaz bir düzenle hafızasına yerleştirdiği anıları hikayeleştirerek anlatmaktan büyük keyf alır. Belki de keyiften öte bir terapidir bu onun için. Arada babam öyle değil böyleydi, ‘ne uydurun da yalan söylen çocuklara’ diye müdahale eder. Sanırım haklıdır da çoğu zaman. Ama ünlü yazar Marquez’in , Anlatmak İçin Yaşamak adlı anı kitabında, ‘Hayat insanın hatırladığı değildir; aslolan insanın hatırladığı ve anlatmak için nasıl hatırladığıdır’ deyişi de annemin haklılığına vurgu yapıyor.
Zihnim buradan ‘resmi tarihe ‘ sıçrıyor. Birebir gerçeği değil de hatırlamak istendiği kadar, hatırlanılması istenileni anlattıran resmi tarihlere... Her milletin kurgusal kahramanlıklarıyla süsleyerek, çarpıtılmış geçmiş hikayeleri üzerine inşaa edilmeye çalışılan, 1. Dereceden debrem kuşağı üzerinde yükselen güvensiz gelecekler!
Oysa günümüzün kahramanlık anlayışı değişti çoktan. İoanna Kuçuradi, Sanata Felsefeyle Bakmak adlı kitabında çok güzel ve net yapıyor bu tanımlamayı.
*‘... ‘topluma düzen’ ya da ‘ezilenlere mutluluk’ getirme adına yapılan baskılara karşı savaşmak, önceden tasarlanan ve mantıkla haklı çıkarılmaya çalışılan ‘öldürmeyle’savaşmaktır; ... Her durumda yapılması gerekeni bulmak ve yapmaktır da, kahramanlık; öyle ki insanlara nasıl yaşayacaklarını öğretebilecek olanlar yitip gitmesin. Günümüzde kahraman, ölüme ve , insanı alçaltan, her türlü baskıya ‘hayır’ diyen, bu ‘hayır’ gerektirince de, ‘ölüme hayır’ diye diye ölmesini bilen kişidir.
Yaşadıklarımızı gerçekten de hafızamıza alınırken tam bir bilinçle olmasa da anlatmak isteyeceğimiz gibi kodlayarak yerleştiriyoruz. Bu bizi bir anlamda gerçeklikten saptırıyor gibi görünse de aslında bize, içinde olmak istediğimiz gerçekliğe kapı aralarken, kaçmak istediğimizden de kaçış fırsatı sunuyor.
Hatırlamak üzerine geçmişte de düşünce seansları yapmış olmama rağmen bu Pazarki deneyimlerim, çok daha farklı ve çarpıcıydı.
‘ İlkokulun önünden başlayarak, köy meydanına kadar kocaman bir V şeklinde, çevre köylerden de çok sayıda katılımla rengarenk standlar kurulan Pazar günü tam bir bahar şenliği havasındaydı serdarlı. Türlü türlü el-sanatlarıyla, mis kokulu taze, kuru yerel yiyecekler yanında, kitap standı, Motorlular, Klasik arabalar ve adım başı çeşitli zorluk derecelerinde bir hatırlama seansına dönüşen birine çarpmak çok güzeldi.
SÖZ DİL BEDEN
sözlerimizin uzantısı düşüncelerimiz,
ele veriyor; açık, apaçık ediyor bizi
bırakıyor öylece orta yerde
saklanamayız ne kadar küçülsek de
dillerimizin uzantısı bedenlerimiz
kütür kütür buz çiğnesek
gün boyu yaylım ateşi
kuşkunun öfkenin alazıyla
sevişerek unutturamayız, geceleri