Anasayfa » Osmanlı Dönemi » Prut Antlaşması
İmzalanma Tarihi 21 Temmuz 1711
İmzalayanlar 3. Ahmed
Dilleri Osmanlı Türkçesi, Rusça
1710 yılında Lale Devrini yaşamakta olan Osmanlı, Sultan 3. Ahmet tarafından yönetiliyordu. Aynı zamanda Rusya’yı Çar I. Petro, İsveç’i ise Kral XII. Şarl yönetiyordu. Deli Petro olarak da anılan I. Petro’nun denizlere inmek gibi düşünceleri vardı. Aynı zamanda sürekli gerginlik yaşadığı Osmanlı ile kendi çıkarına olacak bir zemin hazırlıyordu ve bunu da Osmanlı Devleti’daki Ortodoks azınlığının bulunduğu bölgeleri kışkırtarak yapıyordu ve Eflak ve Boğdan Beylerini Osmanlıya karşı kışkırttı. Ayrıca Lehlerin de içişlerine karışır durumdaydı.
Baltık Denizi’nde Poltava yakınlarında İsveç ile Büyük Kuzey Savaşı‘nı başladı. Kırım ve İsveç ordusu birlikte Ruslara karşı savunmasını sürdürürken Türk donanması da Deli Petro’nun ordusunu kuşattı. Buna rağmen Rusları dağıtmadı çünkü dönemin sadrazamı Baltacı Mehmet Paşa, Yeniçerilere güvenmiyordu. Böylece bir barış ortamı sağlandı ve 22 Temmuz 1711’de Prut Antlaşması imzalandı. Rusya’nın yaptığı kışkırtmalar sonucu askerlerin yıpranacağını düşünen ve Avrupa’da toplanabilecek olası bir kutsal ittifak düşüncesine kapılan Mehmet Paşa’ya önerilen antlaşma kabul edildi.
Stănileşti civarlarında Prut nehrinin taşkın yatağında bir savaş daha gerçekleşti. 18 Temmuz 1711’de başlayan bu muharebe Moldova ve Rus birliklerinin 22 Temmuz’da Osmanlı’ya teslim olmalarıyla beraber son buldu.
Katerina ile Prut müzakerelerinin yapıldığı anı gösteren resim.
1 Prut Antlaşması Maddeleri
2 Prut Antlaşması Önemi ve Sonuçları
Azak Kalesi ve çevresi Osmanlı Devleti’ne geri teslim edilecekti.
Ruslar, Lehistan’ın içişlerine karışmayacak ve herhangi bir müdahale söz konusu olmayacaktı.
Rusya, hiçbir durumda İstanbul’da bir elçi bulundurmayacaktı.
İsveç Kralı XII. Karl, ülkesine geri dönecekti.
Rus ordusu serbest bırakılacaktı.
Rusların ellerinde tuttukları Türk esirleri de teslim edilecekti.
Prut Antlaşması Önemi ve Sonuçları
İstanbul Antlaşması da Prut Antlaşması sonucu yürürlükten kaldırılırken Osmanlı, kaybettiği toprakları geri kazanma politikasının ilk adımını gerçekleştirdi. Diğer kaybedilen toprakların geri alınması düşüncesi de yer etmeye başlarken ordunun morali yerine geldi. İmzalanan antlaşmayla islam halifesi otoritesini güçlendirdi.
Rusya’nın itibarının düşmesi sonucunda büyük bir devletin de aynı zamanda yenilebileceği kanıtlandı.
Azak, Kırım ve çevresi de Osmanlı’nın eline geçtiği için Rusya’nın Karadeniz’e inme imkânı kısıtlanmış oldu. Ayrıca Rusya, Don Nehri’ndeki ticari avantajlarını da yitirdi. Bu olumlu sonuçlarla yine de Osmanlı, Yeniçeri isyanlarından ve isteksiz davranışlarından çekinmesinden dolayı Rusları tam anlamıyla alt edemedi ve bu antlaşmayı savaşı daha da güçlü kazanma ihtimalleri varken yetersiz buldu. Ayrıca Çar’ın eşi olan Katerina ile ilgili birçok rivayet bulunmaktadır.
« Balta Limanı Antlaşması
Wilson İlkeleri »