Zeytin ve zeytin ağacı | YEŞİLÇEVRE
Barış, zafer, Bilgelik, bereket sembolü Zeytin’ in erken Minos döneminde M.Ö. 3000 – 3500 yıllarından beri kullanıldığı arkeolojik araştırmalar neticesinde kanıtlanmıştır. Akdeniz havzasında yetişen ağaç Fenikeliler sayesinde Afrika ülkeleri, Portekiz, İspanya, Fransa gibi ülkelere yaymaya başlamışlardır. M.Ö.2000 yıllarında Mısır mezarlarında olduğu görülmüştür. Tarih boyunca çeşitli üretim teknikleri ile farklı zeytin türleri çıkmıştır. Ancak yapılan gen haritalamalarında Ortadoğu’ da bulunan çalı türü olarak geçen Feral zeytinlerinin tüm zeytin türlerinin orjinali olarak kabul edilmektedir.
Bizans döneminde gelenkesel zeytin üretimi korundu. Manastırların bahçelerinde ekilen zeytinler üretimin büyük kısmını karşılıyorud. Bizanslılar en büyük zeytinyağı ihracatçısı olmasına karşı sık sık ihracatın kısıtlanması veya yasaklanıyordu. Çünkü kilise, manastır ve konutların aydınlatılması ve diğer ihtiyaçlar için kullanıldıkça ihtiyaç ve sevkiyat artmaktaydı.
Zeytin tarih boyunca barışın ve bilgeliğin simgesi olmuş olup birçok kutsal kitapta da adından sıkça söz edilmiştir. Tarih boyunca zeytin ağacı birçok yerde karşımıza çıkmaktadır. Tanrıça Athena’ nın kutsal ağacı idi. Yunanistan’ ın başkenti adını buradan almıştır. Olimpiyat oyunlarda kazananlara zeytin dalından oluşan taç verilirdi. Odyssey’ de Homer’ e göre zeytinyapı sıvı altın’ dı. Roma ve Yunan imparatorluklarında ön planda olan bir meyvedir.
Antik Yunan’ da gece aydınlanmak için kandiller zeytinyağı ile yakılıyordu.
İtalya’ da bilim adamlarının yaptığı bir araştırma ilginç sonuçlar vermiştir. Dünya üzerinde küresel ısınma ile yaklaşık 1.8 C derecelik bir artış ile yapılan simulasyonda sel, hastalıkların artması gibi bilinen sonuçları çıkarmasına karşı Akdeniz bölgesinin zeytin üretimin artacağı ve zeytinyağı ile birlikte kazançların artacağı öngörülmüştür. Yağış,sıcaklık, ortam ve şartlar, hastalıklar ve en önemlisi zeytin sineği faktörleri bu simulasyona dahil edilmiş. Yüksek sıcaklıklara dayanan zeytin ağacı zeytin sineklerine karşı maalesef çaresiz kalmakta. Ancak zeytin sineği yaşamını sürdürebilmek için çok sıcağı sevmemektedir. Bunlara verilere istinaden çıkarılan modelin tüketim haritası, Güney İspanya, Kuzey Afrika İtalya ve Yunanistan’da(Akdneiz havzası) ağaç büyümesi ve üretiminin arttığını görülmekte. Ancak Ortadoğu gibi bazı bölgelerde ise daha az üretim olacağı görülmüştür. %8 lik zeytin sineği düşüşü ile %4.1 lik üretim artışı düşünülmüştür.