﻿ Genel Sağlık Sigortası prim borcu çıkarılanlar ne yapmalı? - Sgk Haberleri
Genel sağlık sigortası (GSS) uygulaması 1/10/2008 tarihinde 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte başlamış bir uygulama olup; ilk başta sadece 4/a (işçi), 4/b (Bağ-Kur), isteğe bağlı sigorta kapsamında sigortalı olanları, emekli - dul - yetim aylığı alanları kapsamaktaydı. Daha sonraları da devlet memurları ve TSK personeli de GSS kapsamına alındı. Burada sayılanlar dışında kalan kişiler için ise genel sağlık sigortası zorunlu değildi. Ancak, 1 Ocak 2012 tarihinden itibaren bazı istisnai kişiler hariç, genel sağlık sigortası herkes için zorunlu hale geldi, hatta yeşilkart kapsamındakiler bile GSS kapsamına alındı. Ayrıca bu zorunlulukla birlikte gelir testi uygulaması da hayatımıza girdi.
Genel sağlık sigortası ile ilgili ayrıntılı bilgi, Genel Sağlık Sigortası İle İlgili Yeni Düzenlemeler - Ayrıntılı Açıklamalar bölümünde mevcut olup, burada Kurum tarafından re’sen genel sağlık sigortalısı olara tescil edilen ve GSS prim borcu çıkarılanların durumu ele alınacaktır.
Bu hükme istinaden Sosyal Güvenlik Kurumu, bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret, odaları, sanayi odaları, borsalar veya bunların teşkil ettikleri birliklerin personeli, tutuklu ve hükümlüler, er - erbaş ve yedek subaylar hariç;
- SGK’dan yaşlılık, malullük, ölüm, dul, yetim aylığı - geliri almayan,
- Yukarıda belirtilenlerden herhangi birinin bakmakla yükümlü olduğu kişi statüsünde olmayan,
- Bakmakla yükümlü olunan kişi statüsünde anne veya babası üzerinden GSS yardımlarından yararlanmaktayken, yeni eğitim - öğretim yılına ait öğrenci belgesi Kuruma verilmediği için,
- Sigortalı olarak çalıştığı işten ayrılmak ve sigortalılık niteliğini kaybetmiş olmakla beraber, bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamında anne - babası veya eşi üzerinden GSS yardımı alma hakkı olduğu Kurumca bilinmediği için,
- Daha önce bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamında anne veya babası üzerinden GSS yardımlarından yararlanmaktayken, işe girmesi veya evlenmesi nedeniyle bu hakkı kaybeden, ancak daha sonra işten ayrılması veya boşanması nedeniyle anne veya babası üzerinden GSS yardımı alma hakkı olduğu Kurumca bilinmediği için,
- Kişi başına düşen aylık geliri, aylık brüt asgari ücretin üçte birinden (1/7/2012-31/12/2012 tarihleri arası için 313,50 TL’den) az olduğu tespit edilirse, bu kişinin GSS tescili primi devlet tarafından ödenecek kişi statüsünde (60/c-1 olarak) yenilenir ve genel sağlık sigortası primini devlet öder.
- Kişi başına düşen aylık geliri, asgari ücretin üçte birinden asgari ücrete kadar (1/7/2012-31/12/2012 tarihleri arası için 313,50 TL’den 940,50 TL’ye kadar) olduğu tespit edilirse asgari ücretin üçte birinin % 12’si (1/7/2012-31/12/2012 tarihleri arası için 37,62 TL) tutarında,
- Kişi başına düşen aylık geliri, asgari ücretten asgari ücretin iki katına kadar (1/7/2012-31/12/2012 tarihleri arası için 940,50 TL’den 1.881 TL’ye kadar) olduğu tespit edilirse asgari ücretin % 12’si (1/7/2012-31/12/2012 tarihleri arası için 112,86 TL) tutarında,
- Kişi başına düşen aylık geliri, asgari ücretin iki katından (1/7/2012-31/12/2012 tarihleri arası için 1.881 TL’den) fazla olduğu tespit edilirse asgari ücretin iki katının % 12’si (1/7/2012-31/12/2012 tarihleri arası için 225,72 TL) tutarında,
- Gelir testine müracaat bildirimi tebliğ edildiği tarihten itibaren altı ay içinde sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfına başvurmuş olanların, re’sen yapılmış olan GSS tescil işlemi tescil tarihinden itibaren primi devlet tarafından ödenecek kişi statüsünde (60/c-1) yeniden yapılır, dolayısıyla daha önce çıkarılmış olan prim borcu geriye dönük olarak tamamen silinir, ilgili kişinin herhangi bir prim ödemesi gerekmez.
- Gelir testine müracaat bildirimi tebliğ edildiği tarihten itibaren altı ay geçtikten sonra sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfına başvurmuş olanların ise daha önce tahakkuk ettirilmiş (çıkarılmış) olan GSS prim borcunda herhangi bir değişiklik yapılmaz, söz konusu borcu aynen ödemeleri gerekir. Bunlar, gelir testinin sonuçlandığı tarihten itibaren ise primi devlet tarafından ödenecek kişiler (60/c-1) kapsamında tescil edilir, bu tarihten sonrası için GSS primi ödemeleri gerekmez.
5-Gelir Testine Başvuru Yapılmaması:
Kurumun, gelir testine müracaat bildirimi tebliğ edildiği halde, gelir testi için başvuru yapılmaması halinde, Yönetmelik gereği o kişinin aylık geliri brüt asgari ücretin iki katı olarak kabul edilir ve bu şekilde her ay GSS prim borcu tahakkuk ettirilir. Eğer bu kişi daha sonra gelir testine başvurursa, gelir testinin sonuçlandığı tarihten itibaren tespit edilen gelir durumuna göre işlem yapılır.
6-Genel Sağlık Sigortasından Yararlanmamış Olmak Prim Borcunu Etkilemez:
Her ay tahakkuk ettirilen (çıkarılan) genel sağlık sigortası prim borcu, kişinin herhangi bir sağlık yardımı alıp almadığına, genel sağlık sigortasından yararlanıp yararlanmadığına bakılmaksızın tahakkuk ettirilmektedir. Bu nedenle ilgili kişinin hiçbir sağlık yardımı almamış olması, genel sağlık sigortasından hiç faydalanmamış olması, hatta genel sağlık sigortalısı olduğunu sonradan öğrenmesi, şu anki düzenlemeler çerçevesinde, o kişi adına çıkarılmış olan GSS prim borcunu hiçbir şekilde etkilemez, prim borcunun miktarında herhangi bir değişiklik yapılması veya borcun silinmesi talep edilemez.
7-GSS Prim Borcunun Ertelenmesi veya Taksitlendirilmesi:
Genel sağlık sigortası prim borcu da Sosyal Güvenlik Kurumu’nun diğer prim alacaklarıyla aynı hükümlere tabi oluğundan, 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendirilmesi mümkündür. Bu konudaki ayrıntılı bilgi Prim ve İdari Para Cezası Borçlarına Erteleme veya Taksitlendirme Yapılır mı? Bölümünde yer almaktadır.(www.isvesosyalguvenlik.com)