Uluslararası Kriz Grubu'ndan Değerlendirme - HABER KKTC
Ana Sayfa » Kıbrıs » Uluslararası Kriz Grubu'ndan Değerlendirme
Uluslararası Kriz Grubu'ndan Değerlendirme
Uluslarası Kriz Grubu Son Raporunda İlginç Tespit Ve Öneriler Yer Aldı.
Rum Yönetimi'nin hidrokarbon yataklarında tek taraflı sondajı ve Türkiye'nin de buna sert yanıtının 2011 sonlarından bu yana Doğu Akdeniz'de gerilimin tırmandığı ilk ifade olarak raporda yer aldı.
Bir diğer tespit, üzerinde mutabakata varılmamı? deniz sınırları ve bölünmüş Kıbrıs adasının açıklarındaki doğal gazın çıkarılmasının mevcut anlaşmazlığın kaynaklarını oluşturması.
Bunun getirdiği bir sonuç olarak ise gerilimin Birleşmiş Milletler arabuluculuğunda yapılan çözüm müzakerelerini yavaşlatması olarak gösteriliyor.
Bir paradigma değişikliğine ihtiyaç duyulduğu belirtilirken bir de önemli uyarı yapılıyor: "Gaz, adadaki iki toplumu birbirinden daha da uzaklaştırabilir ve anlaşmazlıkları arttırabilir"
Kriz Grubu, bir yıl önce ortaya koydukları güven inşa edilmesini sağlayacak bir ortam oluşturulması amaçlı altı adımın hiçbirinin uygulanmadığı ve taraflar arasındaki güvenin daha da aşındığı görüşüne de raporunda yer verdi.
Grubun raporunda altını çizdiği bir diğer çekince ise Avrupa Birliği-NATO ilişkilerine yönelik.
Endişe raporda, "Kıbrıs'ın NATO'nun dışında Türkiye'nin ise içinde olmasından kaynaklanan anlaşmazlıklar AB-NATO işbirliğini baltalamaya devam edecek. Açık denizdeki sondajın Eylül 2011'de başlaması, söz konusu tehditleri daha da belirginleştirdi" şeklinde yer buldu.
Raporda, Rum Yönetimi'nin Noble Energy ile yaptığı anlaşmanın yüzde 30'luk payının İsrailliler'e ait olmasının, Türkiye-İsrail ilişkileri göz önüne alındığında durumu daha da karmaşık bir hale soktuğundan bahsediliyor.
Rum Yönetimi'nin sondaja tek taraflı olarak başlamasının doğal kaynakları paylaşma teminatını ihlal ettiğine vurgu yapan rapor, "Kıbrıslı Rumların gelecekte gaz gelirlerini paylaşmaya ilişkin muğlak vaatleri, Kıbrıs Türk toplumunu tatmin etmiyor" ifadesini içermekte.
Raporda müzakere sürecine ilişkin tespit ise "Birleşmiş Milletler arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerde önümüzdeki yıl ilerleme kaydedilmesi olası görünmüyor. Birleşmiş Milletler, Türkiye ve Kıbrıslı Türkler, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Avrupa Birliği dönem başkanlığını devralacağı 1 Temmuz 2012 tarihinde sürecin doğal olarak sona erece?ini öngörüyorlar. Kıbrıs Rum siyaseti Şubat 2013'teki cumhurbaşkanlığı seçimlerine endekslenmiş göründüğünden, anlamlı bir uzlaşıya varılması daha da zor görünüyor" şeklinde.
Uluslararası Kriz Grubu'nun raporunda ortaya koyduğu atılması gereken adımlara bir göz atalım.
Kıbrıslı Rumlar, denizdeki hidrokarbon kaynaklarından sağlanacak gazın veya net gelirin yüzde 20'sini Kıbrıslı Türkler ile paylaşma güvencesi vermeli ve her iki taraf da resmi olarak yeniden birleşmeye bağlı kaldığı sürece bunun dağıtımının Birleşmiş Milletler'in gözetimindeki bir anlaşma uyarınca yapılması olasılığını düşünmeliler. Kıbrıslı Türkler ise sürmekte olan kara üzerindeki sondaj çalışmalarından elde edecekleri hidrokarbon gelirini bunun tersi bir oranda paylaşma sözü vermeliler.
Kıbrıslı Rumlar, enerji konularını görüşmek üzere iki toplumlu, geçici bir danışma komisyonu kurulması konusunda ve gazın adanın tamamındaki konutlarda ve sanayide potansiyel kullanımının planlanması için Kıbrıslı Türkler ile anlaşmalılar.
Türkiye ve Kıbrıslı Türkler, sınırlarını tartışsalar bile adanın Münhasır Ekonomik Bölgesi ile ilgili tehdit edici söylemleri ve manevraları bir kenara bırakmalılar; bir anla?ma yapılana kadar, yeni Afrodit sahası ve Kıbrıs'ın batısındaki bölgeler de dahil olmak üzere bu suların içinde bulunan hidrokarbon parsellerine müdahale etmeme veya buralarda sondaj yapmama konusunda resmi olarak güvence vermeliler.
Bir diyalog için ortam oluşması halinde ise;
Türkiye ve Rum Yönetimi, belki üçüncü bir tarafın arabuluculuğuyla, Birleşmiş Milletler'in uzla?tırıcı rol oynadı?ı mevcut görüşmeleri veya bir çözümün ardından gelecek resmi tanınma konusunu etkilemeyecek ?ekilde, Doğu Akdeniz'deki enerji konularını tartışmayı kabul etmeliler. Üçüncü ülkelerin güçlü tahkim şartlarını içerecek ve Türkiye'ye, oradan da Avrupa'ya gaz ihraç edecek bir boru hattının fizibilitesi üzerinde çalışmalı ve bu konuda işbirliği olanaklarını düşünmeliler.
Türkiye, Rum Yönetimi ve Yunanistan, Doğu Akdeniz'deki Münhasır Ekonomik Bölgelerine dair iddialarını Uluslararası Adalet Divanı'na veya başka bir tahkim mahkemesine götürmeyi kabul etmeliler.
Rapor öneriler kısmının ardından, "Kıbrıslı Türk ve Rum liderlerin ortak bir miras olduğu konusunda anlaştıkları önemli gaz kaynaklarının kullanımı için işbirliği yapılması, kapsamlı müzakerelerin nihai sonucunu etkilemeksizin güvenin inşa edilmesini sağlayabilir. Aksi takdirde taraflar kendi ba?larına hareket etmeye devam ederse gerilim yükselecek, kazaların yaşanması ihtimali artacak ve Doğu Akdeniz'de bir çatışmaya do?ru hızla ilerleyecekler" uyarısıyla tamamlanıyor.
SON OLARAK RAPORUN BAŞLIĞINI AKTARALIM: "AFRODİT'İN HEDİYESİ: KIBRIS GAZI YENİ BİR DİYALOĞU ATEŞLEYEBİLİR Mİ?" « Önceki HaberSonraki Haber »
3 Nisan 2012 Salı 13:04