p değeri | biistatistik
biistatistik-p değeri canınızı sıkmasın!
İstatistik ile bir gün bir yerde yolu kesişen herkesin duyduğu bir söz dizisidir p değeri. Üniversitede okurken istatistik dersinden geriye aklınızda kalan sadece “p<0,05”, “istatistiksel olarak anlamlı”, “önemli” terimleridir.
Şimdi “p değeri nedir? ” sorusuna cevap bulmaya çalışalım.
İngilizce olasılık anlamına gelen “probability” sözcüğünden gelen p değeri bir araştırma örnekleminde değişkenler arasındaki fark veya ilişkinin, gerçekte bir ilişki veya fark yokken sadece şans eseri ortaya çıkmış olma olasılığıdır. p değeri p <0,001 olursa, hipotezini red etmek için çok güçlü kanıtlar var demektir. P değeri p:0,001 ile p:0,05 arasında çıkarsa hipotezini red etmek için güçlü kanıtlar var demektir. Sıfır hipotezini kabul veya reddetmemiz için ne kadar kanıta ihtiyacımız olduğunu önceden belirlemeliyiz. Tıptaki çalışmalar için 0,05 değeri genel olarak kabul görmüş bir sınırdır. Bu sınırın belirlenmesi yapılacak çalışmanın hassasiyetine göre değişebilir. Hata yaptığımızda ciddi sonuçlar oluşabilecekse p değerini %5 yerine %1 hatta binde bir alabiliriz. Buna testimizin anlamlılık düzeyi deriz ve makalemizde de “p anlamlılık düzeyi %5 alınmıştır” gibi ifade ederiz.
Güven aralıkları ve hipotez testi arasındaki ilişki yadsınamaz. Hipotez testindeki amaç bir karar vermek ve tam bir p değeri sunmaktır.
Güven aralığı ortalamaların dağılımı ile ilgili bilgiler sunarak, p değeri hakkında yorum yapmamıza olanak sağlar.
Ancak kesin bir p değeri vermek istiyorsak hipotez testlerinden faydalanmamız gerekmektedir. Örneğin cinsiyete göre açlık kan şekeri ölçülmüş olsun, bu iki ölçüm arasındaki farkın ortalaması 6,5 olarak bulunmuş ve aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı çıkmıştır (p=0,002). Aralarındaki farkın %95 güven aralığı ise [3,2-9,3] aralığındadır. %95 güven aralığımızın biri (1,00) içermemesi durumunda p değerinin 0,05’ten küçük olduğunu ve anlamlı olduğunu söyleyebiliriz ancak kesin bir p değeri elde edemeyiz.
‘ %95 güven aralığımızın biri içermemesi durumunda p değerinin 0,05’ten küçük olduğunu ve anlamlı olduğunu söyleyebiliriz ‘ sıfır değil de bir olmasın o 🙂
Ahmet bey gözünüzden de birşey kaçmıyor 🙂
p=0.05 olduğu zaman anlamlı diyebilir miyiz peki?
Hayır diyemeyiz (alfa hata payını %5 aldığınızı varsayarsak)