Anasayfa > Eğitimciler > Öğretmenler > Sözleşmeli ve kadrolu öğretmen arasında fark yok mu?
Sözleşmeli ve kadrolu öğretmen arasında fark yok mu? Neden bu soruyu soruyoruz. Çünkü bugün Milli Eğitim Bakanı İsmet Yılmaz liseye geçiş sistemiyle ilgili açıklama yapmak için katıldığı TV programında bu konuya da değindi. Yılmaz sözleşmeli öğretemn ile kadrolu öğretmen arasında fark olmadığını söyledi. Yılmaz’a göre aradaki fark sadece “kimlik farkı” olmaktan ibaret.
Peki gerçekten öyle mi? Sözleşmeli öğretmen ile kadrolu öğretmen arasınadaki fark sadece “kimlik farkı” diye açıklanabilir mi?
Eğitimci ve uzun yıllar Eğitim Sen Genel Başkanlığı’nı da yapan Alaaddin Dinçer’e göre aradaki fark “efendi-köle” farkı.
Bu fark sadece kadrolu ve sözleşmeli öğretmenler arasında değil, bugün sayıları 100 bini aşan ücretli öğretmenleri de kapsıyor. 2016-17 eğitim yılında kamuda 85 bine yakın eğitim emekçisi sözleşmeli, ücretli vb. statülere güvencesiz bir şekilde istihdam edildiğini anlatan Dinçer, resmi kayıtlara göre özel öğretim kurumlarında çalışan eğitim emekçilerinin sayısının da 200 bini bulduğunu atama bekleyen öğretmen sayısımın da 438 bini aştığını hatırlatıyor.
Dinçer, “Atamayı bekleyen 438 bin işsiz öğretmenler de bu rakamlara eklendiğinde sayıları 723 bine ulaşan işi olmayan ve işini her an kaybetmekle karşı karşıya kalacak olan yarısını kadınların oluşturduğu büyük bir sosyal sorunla karşı karşıyayız” diyor.
SÖZLEŞMELİ VE KADROLU ÖĞRETMEN ARASINDA FARK YOK MU?
Bir dönem sayları 60 bini bulan ancak 2010 yılında verilen bir kararla sözleşmeli istihdam statüleri kadroluya dönüştürülen sözleşmeli öğretmenlerin o dönemde yaşadıkları sorunlar çok tartışılmıştı. 2016 yılında çıkarılan OHAL Kararnamesi ile 5 yıl aradan sonra sözleşmeli öğretmenlik yeniden uygulamaya kondu.
657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda yer alan 4/B statüsünde istihdam, öğretmen ihtiyacının kadrolu öğretmen istihdamıyla kapatılmaması hallerinde sözleşme karşılığı belirli bir süre sözleşme ile çalıştırılan, memur ve işçi olarak değerlendirilmeyen, SSK dışında bütün hakların kadrolularla aynı olduğu söylenen sözleşmeli öğretmenler olarak tanımlanmaktadır.
SÖZLEŞMELİ ÖĞRETMENİN YÖNETMELİĞİ YOK
Sözleşmeli öğretmenlik hali hazırda toplu halde özlük haklarının yazılı olduğu bir yönetmeliği olmayan, olumsuz bir şey olduğunda sorunu sadece bakanın çözdüğü, idarecilerin, memurların bilgi sahibi olmadığı, her bölgenin kendine göre işleyiş uyguladığı, oturmuş bir sistemi olmayan, deneme tahtası konumundaki bir istihdam biçimidir.
HANGİ HAKLARI BULUNMUYOR?
Dinçer, 4/B’ye göre istihdam edilen sözleşmeli öğretmenlerle ilgili şunları söylüyor: “İş güvenceleri, evlilik yardımı, çocuk yardımı yok, kurum sicil numarası yok, stajyerlik hakkı, asker öğretmenlik hakkı, normal tayin hakkı, hizmet puan hakkı, yöneticilik yapma hakkı ve kıdem tazminatı hakkı bulunmamaktadır.
BANKADAN KREDİ BİLE ALAMAZLAR
Sözleşmeli öğretmenler yukarıda sıralanan nedenlerden ötürü başka sorunlar da yaşamaktadır. Örneğin güvence olmadığı için, bankalar kredi vermek istememektedir. Maaşları hep 7/1 den verilmekte, ek derslerden daha çok kesinti olmaktadır. Eş durumu yardımı almayan sözleşmelilerin ücretsiz izin hakları da bulunmamaktadır. Yüksek lisans yapmaya kalktıklarında özür durumu haklarından mahrumdurlar. Yurt dışında görev yapma hakları bulunmadığı gibi formatör öğretmenlik de yapmamaktadırlar.
STATÜLERİNDEN DOLAYI FARKLILIK
Sözleşmeli öğretmenler, statülerinden dolayı bazı onur kırıcı uygulamalarla da listelerinin karşısında “sözleşmeli öğretmen” yazılması, sözleşmeli öğretmenler tarafından olumsuz bir durum olarak algılanmaktadır. Statülerine ilişkin açık ve yerleşik bir yönetmeliğin bulunmaması nedeni ile okullarda karmaşa yaşanmakta, okuldan okula ya da il-ilçe milli eğitim müdürlüklerinde çalışan görevliden görevliye değişen uygulamalara muhatap olmaktadırlar. Ücretli ve sözleşmeli öğretmenler, okul yönetimlerinin kadrolu öğretmenlerle ücretliler ve sözleşmeliler arasında ders dağılımında, ders saatlerinin belirlenmesinde, nöbet günlerinde ve saatlerinde kadrolu öğretmenler lehine düzenlemeler yaptıklarını düşünmektedir.”
SÖZLEŞMELİ ÖĞRETMEN ÇAKILI KALIYOR
Bu arada sözleşmeli öğretmenler 6 yıl atandıkları yerde kalmak zorunda. Yani tayin isteme hakları bulunmuyor. Eş durumundan da tayin hakları olmayacağı açıklanan öğretmenlerle ilgili geçtiğimiz ekim ayında düzenleme yapıldı. Buna göre eşleri de sözleşmeli öğretmen olanlara tayin hakkı tanındı.