Kısırlık Nedir, Belirtileri Nelerdir, Nedenleri Nelerdir? | Op. Dr. Alper Şişmanoğlu
AnasayfaKısırlıkKısırlık Nedir, Belirtileri Nelerdir, Nedenleri Nelerdir?
Doğal yolla bebek sahibi olamama sorunu kısırlık olarak ifade edilmektedir. Ancak bir çiftin kısırlıktan şüphe edebilmesi için yeterli sayıda, sürede korumasız olarak cinsel ilişkide bulunmuş olması gerekmektedir. Bu düzlemde 35 yaşın altındaki çiftlerin ortalama 1 yıl, 35 yaşın üzerindekilerin de yaklaşık 6 ay süre ile düzenli olarak korumasız cinsel ilişkide bulunmuş olmaları durumunda kısırlıktan bahsedilmektedir. Düzenli ilişki kavramıyla kast edilen haftada 2-3 kez ilişkiye girilmesidir.
Zira her gün ya da haftada bir kez, 10 günde bir kez ilişki yaşamak gebelik şansını düşürecektir. Her gün ilişkiye girildiğinde erkeğin menisinde yeterli sayıda, canlılıkta ve olgunlukta sperm birikemez. Haftada ya da 10 günde bir kez gibi seyrek olarak girilen ilişkilerde de kadının yumurtlama döneminin denk gelme ihtimali düşecektir. İşte tüm bu sayılan koşullar altında cinsel ilişki yaşandığı halde gebelik elde edilememesi durumu kısırlık olarak adlandırılır.
Kadınların üreme fonksiyonlarında bir sorun olduğunun en basit ve bilindik göstergesi yumurtlama bozuklukları ve dolayısıyla adet düzensizlikleridir. Yumurtlama bozuklukları yaşayan kadınların pek çoğunda yumurtalıklarda çok sayıda kist oluşmuştur, Polikistik Over Sendromu adı verilen bu sorunu yaşayan kadınların da genellikle kısır oldukları söylenebilmektedir. Kadının adet düzensizliklerine aşırı kilo (obezite) ve vücutta normal dışı bir tüylenme de eşlik ediyorsa kısırlıktan şüphe edilebilmektedir. Bunlara ek olarak bir genç kızın normal dönemden çok daha erken ergenliğe girmesi ya da adetin başlama yaşının beklenenden çok daha geç olması da kısırlık belirtilerindendir.
Erkeklerde kısırlık sperm testi yapılması ile ortaya çıktığından aslında kısırlığın çok net belirtiler verdiği söylenemez. Ancak erkek bebeklerde 2 yaşına gelinceye kadar testislerin torbaya inmemesi, testislerde toplardamar kalınlaşması, uzun süre çok yoğun sıcaklıktaki ortamlarda kalınması gibi durumlarda erkeklerde kısırlıktan şüphe edilebilmektedir.
Her kız bebek belli bir yumurta rezervi, kapasitesi ile dünyaya gelmekte ve bu yumurtalar menopoz dönemine kadar yavaş yavaş tükenmektedir. Ergenliğe girişle birlikte adet kanaması başlar ve genç kız her ay bir tane yumurta yumurtlar. Bu yumurtlama dönemi dışında da sağlıksız yeme, içme, hastalıklar, olumsuz yaşam koşulları kadınların yumurta rezervlerinin azalmasına sebep olabilmektedir. Yumurta rezervi istenen düzeyde olmayan kadının da doğal yolla gebe kalabilmesi zorlaşmaktadır.
Bununla birlikte kadının düzenli olarak adet görmesi düzenli yumurtlamanın ve üreme fonksiyonlarının da iyi çalıştığının göstergelerindendir. Yumurtlama bozukluları yaşandığı durumda ise kısırlık sorunundan bahsedilebilmektedir. Bununla birlikte yumurta kesesinden dışarı atılan yumurtayı alıp spermle buluşturan fallop tüplerinin de tıkalı olması doğal yolla gebelik elde edilebilmesini zorlaştırır. Öyle ki tüplerden biri tıkalı ise doğal yolla gebelik zordur, tüplerin her ikisinin de tıkalı olduğu durumlarda ise bebek sahibi olabilmek için tek çare tüp bebek tedavisidir.
Gebelik meydana gelebilmesi için döllenen yumurtanın rahim duvarına tutunması ve oradan beslenip büyüyebilmesi gerekmektedir. Bu sebeple de rahim ağzında ve rahim içinde her hangi bir anomali, bozukluk olması durumunda yumurta döllense bile düşük veya erken doğum yaşanabilir. Ayrıca çikolata kisti, süt hormonunun yüksekliği, tiroid hormonu bozuklukları, genital organlarla ilgili enfeksiyonlar da kadında kısırlığa yol açmaktadır. Tüm bunların yanında kadının normal kilodan çok daha fazla kilolu olması, uzun süre aşırı yoğun egzersiz yapma, sigara, alkol, uyuşturucu gibi zararlı madde kullanması, kemoterapi, radyoterapi tedavileri almış olması da kadında kısırlık sebeplerindendir.
Erkeklerde kısırlığın en önemli sebebi sperm sayısının, kalitesinin ve olgunluğunun gebelik için yeterli düzeyde olmamasıdır. Erkekte sperm sayısı ve kalitesini olumsuz etkileyen faktörler ise aşırı sıcak ortamlarda uzun süre kalmak, üreme organlarıyla ilgili enfeksiyonlar geçirmek, sağlıksız beslenmek olarak sıralanabilmektedir. Bununla birlikte hormonsal dengenin bozuk olması, genetik özelliklerdeki sorunlar, sertleşme ve geriye doğru boşalma sorunları da erkeklerde kısırlığa sebep olmaktadır.
Ayrıca testislerde damar genişlemesi olan varikosel, testis tümörleri, bazı rahatsızlıklar sebebiyle kullanılan ilaçlar, kemoterapi, radyoterapi tedavileri de erkek kısırlığına yol açmaktadır. Tüm bunlara ek olarak sigara, alkol, uyuşturucu gibi zararlı maddelerin kullanımı, çeşitli enfeksiyonlar erkekte kısırlık nedenlerindendir