Senbilirsinabla Seyahatte: “Abla”nın Meksika, Guatemala, Honduras gezisi 5: Aqua Azul - Palenque
27 Ocak 2016 Çarşamba günü sabah 4:00’te uyanan grup kumanyasını alır, 5:00’te yola koyulur. “Aracın fanı bozuk”tur, grubun soğukla barışık yöre insanına dönüşmesine pek az kalmıştır. Yine de virajlı yolda bitek coğrafyada döne dolana yol alınırken yükseliveren güneş büyük sevinçle karşılanır.
“Kahve de üreten ikinci büyük Maya kabilesi Tzoltzil’lerin topraklarındayız… Petrol işçileri, memur ve normal işçilerin sigortaları vardır, hastaneleri ayrı ayrıdır. Sıra alınır, üç hafta sonra randevu; laboratuvar işlemini sıra aldıktan sonra sen yaparsın… Klinik 3 peso, ama sorunu daha çok eczanede çözmeye çalışırlar. Meksikalıların %40’ı sigortalı, doğumu öncesi ekonomik durumu belgelenir, kan testleri yaptırılır, iki kişiden de tedbir olarak kan alınır. Bu arada 4 aylık hamileler bile, boynuna kordon dolanması korkusuyla sezeryana özendirilir. Hastanelerin koşulları iyi değil ama doktorlar iyi, asıl parayı özelden kazanıyorlar. Aileler parayı aralarında toplayıp gereken tedaviyi sağlıyorlar.”
Yöre kahvesinin iyi olduğu taraçalı, günışığını şefkatle kucaklayan mola yerinde kahvaltı edilir. Katılımcılardan bir hanımın ikramı, taa ülkeden taşıdığı zeytin, hele hele beyaz peynir büyük sürpriz!
Yola çıkılır, araçta yerli halkın geleneksel doğum yöntemi konulu video izlenir: “Tanrının ve bitkilerin yardımıyla” ebenin, hamileliğin gelişimini izleyişi; kolları, tabureye oturmuş kocasının boynuna sarılı diz çökmüş annenin, etekleri arasından bebeğin alınışı; bebek kız ise göbek bağının 15 cm, oğlansa 25 cm’den kesilişi, annenin bir gün sonra buhar hamamına sokuluşu; yeni yöntemler, doğum kontrolü. Patricia’nın bebeğini, demesine göre, burada, üç hafta önceden alacaklarmış ama o ülkesi Hollanda’da doğum yapmayı tercih etmiş.
Henüz fazla yol alınmamışken, bir grup genç, “bir şeyleri protesto eden” bez afiş altında, halatlarla çektikleri çivili kalas yardımıyla yolu keser. Rehberler fotoğraf çekmeyin uyarısı yaparlar; görüşmeler sonucu 150 Peso alan gençler, şoföre ufak bir kâğıt verirler, yola çıkılır.
Duraklamalar sırasında, Uraz’a “UUU!” diye seslenen Patricia ile ona “Francesca” diyeduran Uraz arasındaki isim kargaşası sürerken, bu defa da askerler yolu keser; gerekçeleri “yolunuz üzerindeki gösteriler dolayısıyla sizi bekletiyoruz” olur.
“1991 Nafta Anlaşması, topraklarını talep eden Zapatistalara tepki olarak doğuyor. Köyün ortak kullanımına verilen toprakların ürünü büyük şirketlere kaptırılıyor.1994-2004 arası silahlı mücadeleler sırasında San Cristobal birkaç gün işgal altında kalmış. 11 Eylül sonrası yabancıların kaçırılıp öldürülmesi olayları artmış. 2004’te önemli lider Marcos, o da yerli değil. Direnişi kullanarak uyuşturucu işi yapıyorlar, sonra anlaşılıyor ki, Marcos uyuşturucu zenginiymiş. Sağcı başkan Salinas, kartellerle ilişkiyi ılımlı tutmuş, Liberaller öne geçince kartellere karşı 14 yıl süren savaş başlamış. Ardından sağcıların yeniden iktidara geçişiyle başlayan protestolar, daha çok haklarını elde etme amaçlı. San Cristobal’de bile turistlere bir şey olmamış, bizi zaman kaybı dışında etkilemeyecek!”
Askerin yirmi dakika sonra yolu açtığı katılımcılar, yine pek yol alamadan bir kez daha çivili kalaslı bir başka grup tarafından durdurulur. Bir saate yakın bekletilen katılımcılar yola koyulduğunda Patricia, eline tutuşturulan kâğıdın içeriğini aktarır: “İşsizlik giderici talepler, 3-4 saat mesafedeki kardeşlerinin haklarını savunuyor, talep ediyorlar, daha iyi yaşam standartları, toprak… Sonuç alana dek eylemlerimiz sürecek...”
Mavi su anlamına Aqua Azul, taraçalar halinde köpürerek aktığında bile su yeşili rengi değişmeyen nadir güzellikte bir şelale. Öğle yemeği öncesi grubun ağaçlara arasına dağılıp güzel fotoğraflar çektikleri ara torununa ses çıkaran tahta oyuncak arayan “abla” bir ambalaj üzerindeki Made in China etiketiyle dertlenir.
Yola çıkılır ama az sonra yol yine kapatılır: “Palenque’deki taksilerin yıllık lisansı 10.000 Peso imiş, buradakiler korsan; Palenque’dekiler bunları şikâyet etmiş, bunların arabaları bağlanmış, görüşmeler sürmekteymiş. Barikatlar arasında iletişim ev telefonlarıyla sağlanıyor.”
Bu kez, 5,5 saattir bekleyenlerin olduğu söylenen kuyruğun önlerindeki, 300 Peso ödemek istemeyen biri yüzünden beklenmekte: “Ağaçlar arasından görünen uydu anteni vs. buralının zenginliğine kanıt, kendi ihtiyacı kadar tarım yapıyor. Şehirden gelip ev işi için aylık 300 Euro’ya hizmetçi arayanlar oluyor; kızları kente çalışmaya yolluyorlar, ara sıra ağabey gidip parayı topluyor, harcıyor…”
Katılımcılar yaklaşık bir saat sonra yeniden yola koyulur. Ara sıra inen bulutların incecik pusladığı, Küba’dakini hatırlatan, asfalt geçmese birkaç günde bitkilerle örtülüverecek görünen verimli coğrafyada, yolda rastladıkları, kasaları, -alınlığı yıldız, yıldırım, kalp, kartal motifleriyle süslü- muşambayla kapalı kamyonetler, hem insan hem eşya taşımada kullanılmakta.
“Eğitim… Kreş de anaokulu da var, Hem özel, hem devlet anaokulu ilkokula hazırlıyor, devlette çocuklar daha çok oyun zamanı buluyor, forma var. Yılda beş ana sınav var, başarılılar, tanıdıkları da varsa burs başvurusunda bulunabilir… Sendikalar oyları karşılığında grev türü eylemler için öğretmenleri kullanabiliyorlar… Mimarlık, psikoloji yükseköğrenimde talep edilen bölümler.”
Kahvaltı ve molalarda kahveyle arası olmadığından, içine bir şey koyma niyetiyle sıcak su istemeyi öğrenmiş “abla” için, fincanını gösterip, -ilk sözcüğün telaffuzundan özenle “k” harfi düşürülse de- “aqua caliente” isteyebilmek, büyük nimet.
Bir alışveriş merkezinin marketinde alışveriş için kısa mola sırasında reyonlarda, dağ gibi yığılı biber türleri yanında satılan kaktüs dilimleri fotoğraflanmayı hak eder.
Sonunda, yola çıkıştan yaklaşık -219 km-, 11 saat sonra Palenque’ye varılır. Acente kitapçığında “…parkur parkur yol kapatmaları yapıldığı için bugün yola erken çıkmak zorunda kalıyoruz” ifadesinin ne demeye geldiğini anlamış “abla”, ülke gerçeğini yerinde gözlemlemekten hoşnut.
Maymunların yüksek ağaçlarda ürkütücü çığlıklarla höykürerek dolandığı yemyeşil orman içinde, ortancanın her otelde olduğu gibi kıyı köşe fotoğrafladığı, abla”nın taşlarla yapılmış tezgâhına bayıldığı, ferah bungalovlarda konaklanır. Akşam yemeğine gitmeden uğranılan teyzeyle küçük kız kardeşin dairesi ziyaretinden önce “abla” geniş verandada, bir zaman, sallanır koltuğun tadını çıkarır.
Aqua Azul: https://www.youtube.com/watch?v=EKGrCElqD5k
Chan-Kah Otel, Palenque görseleri:
Gönderen senbilirsinabla zaman: 23:42
Etiketler: "abla", Aqua Azul, aqua caliente, Chan-Kah Otel, gezi, senbilirsinabla, seyahat