Karasinek dünyaları karartmayacak | Genel Sağlık | Mahmure Sağlık
Businessweek Dergisi'nin her yıl verdiği ilaç sektöründe "en iyi peformans gösteren firma" ünvanını bu yıl da alan Merck Sharpe Dohme İlaçları (MSD), dünyada nehir körlüğü olarak bilinen ve milyonlarca insanın kör olmasına neden olan hastalığın tek ilacı MECTIZAN'nın 250 milyonuncu tedavi dozunu Tanzanya'da bir hastaya verdi. Merck Mectizan Bağış Programı (MDP) çerçevesinde ücretsiz dağıtılan bu ilaçla 33 ülkede yılda 30 milyon insanın kör olması önleniyor. İlacın 250 milyonuncu tedavi dozunun verildiği gün MDP'nin de 15. yıldönümü idi.
Nehir körlüğünün tedavisinde dünyada tek ilaç olan MECTIZAN'ın 250 milyonuncu dozunu sunmak için Merck Sharpe Dohme İlaçları (MSD) şirketinin Yönetim Kurulu Başkanı Raymond V. Gilmartin Tanzanya'ya gitti.
Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) kayıtlarına göre nehir kenarlarında bulunan bir çeşit karasineğin ısırması sonucu oluşan nehir körlüğü hastalığı dünyada 18 milyon insana bulaşmış durumda ve 120 milyon kişinin de bu hastalığı kapma riski altında olduğu tahmin ediliyor.
MSD'nin çığır açan ilacının sembolik dozunun uygulanması nehir körlüğü hastalığının yaygın olduğu Tanzanya'nın Bombani köyünde yapıldı. Tanzanya'da yılda yarım milyondan fazla kişinin de MECTIZAN kullandığı bildirildi.
MECTIZAN'ın 250 milyonuncu tedavi dozunun verilişi de başta Afrika, Latin Amerika ve Yemen olmak üzere 33 ülkede yılda 30 milyon insanı iyileştirerek kör olmalarını önleyen ve kamu/özel sektör arasında dünyanın en başarılı global sağlık bağış işbirliklerinden biri olan Merck Mectizan Bağış Programı'nın (MDP) 15. yıldönümününe denk geldi.
WHO, Dünya Bankası, UNICEF ve diğer BM kurumları, Ulusal Sağlık Bakanlıkları, MSD ve sivil toplum örgütlerini içeren çok sektörlü bir ortaklık olan MDP; bugüne dek Afrika ve Sahra'nın alt bölgelerinden 61 binden fazla kırsal yerleşim yerine 109 bin görevli ile 700 milyon tablet MECTIZAN'ı ücretsiz dağıttı.
1975 yılında Japonya'daki bir golf alanından alınmış toprak örneklerini analiz ederken MSD'nin araştırmacıları hayvanlardaki parazitlere karşı güçlü bir bileşik buldu. MSD'de veterinerlik alanında araştırmalar yürüten parazit bilimcisi Dr. William Campbell, üç yıllık araştırma sonunda atlarda mide-bağırsak hastalığına insanlarda da
nehir körlüğüne yol açan kurtlar arasındaki benzerlikleri fark etti. Bu keşif, MSD'nin nehir körlüğünün önlenmesi ile ilgili ilacını bulmasına neden oldu.
MDP, nehir körlüğünün yanısıra Afrika ülkelerinde lenfatik filariasis -yaygın olarak bilinen ismiyle elephantiasis- hastalığının önlenmesi için 1998 yılında genişletildi. WHO, 300 milyon Afrikalı'nın lenfatik filariasis riski altında olduğunu tahmin ediyor.
Nehir körlüğü nedir?
Dünyada yaklaşık 45 milyon insan görme özürlü ve 135 milyon insanın da gözleri bozuk. Tıptaki son gelişmeler ile körlüğün yüzde 80'i önlenebiliyor. Enfeksiyona bağlı körlüğün dünyada önde gelen ikinci nedeni ise halk arasında bilinen ismiyle nehir körlüğü.
Nehir körlüğü olarak bilinen hastalık mikroskobik kurtçuk "onchocerca volvulus" taşıyan bir çeşit karasineğin ısırması ile bulaşıyor. Bazı bölgelerde bir kişi, günde 10 bin defadan fazla ısırılabiliyor. Olgunlaşmamış mikroskobik kurtçukların bir kişinin vücudunda sürekli hareket etmesi aşırı kaşınmaya, deri bozulmasına ve hatta kişinin gözlerine sıçradıktan sonra körlüğe gidebilecek yaralara neden olabiliyor.
Sadece yılda tek doz ile, MECTIZAN mikroskobik kurtçukları felç ederek hastalık semptomlarını durduruyor ve körlüğü önlüyor. Tedavi bulunmadan önce, nehir körlüğü kapma korkusu tüm toplumları karasineklerin çok bulunduğu hızlı akan nehirlerin yakınındaki verimli ovalardan daha az verimli toprağa kaçmaya zorluyordu. Hastalıktan temizlenen araziye halkın yeniden yerleşmesiyle ekonomik kazançlar da doğurdu.
Dünya Bankası 17 milyon kişinin beslenmesine yetecek, 25 milyon hektar işlenebilir arazinin geri kazanılmış olduğunu bildiriyor. İlk olarak 1997 yılında, hastalığın büyük bir kamu sağlık problemi olarak kontrol altına alınabileceği öngörüldü.
Çalışmalarını çok çeşitli insan ve hayvan sağlık ürünlerinin keşfi, geliştirilmesi, üretimi ve pazarlanması üzerinde yoğunlaştıran araştırma ağırlıklı bir sağlık ürünleri şirketi olan Merck Sharp Dohme İlaçları (MSD) 1891 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde kurulmuştur.
Merck Sharp Dohme İlaçları (MSD) aşı grubu ile koruyucu toplum sağlığı hizmetlerine ve romatolojik hastalıklar, astım, osteoporoz, kardiyovasküler hastalıklar, infeksiyon hastalıkları, göz hastalıkları gibi spesifik alanlardaki ürünleri ile, kanıta dayalı tedavi ilkesinden ayrılmadan Türkiye'de 1992 yılından buyana insan sağlığına hizmet vermektedir.