Dr Deniz Doğan: Dirsek Muayenesi
Şişmiş olekranon bursanın fleksiyon ve ekstansiyonda görünümü
Elinizi önkol boyunca olekranona kadar kaydırın. Palpe edilebilir ciltaltı nodülleri ya da olekranon bursanın şişliği açısından kontrol edin. Olekranon bursiti, olekranonun tam üzerinde görülür veya palpe edilebilir şişlik olarak kendini belli eder.
Lateral eklem aralığının palpasyonu
Olekranon ile lateral epikondil arasındaki küçük çöküntü dirsek tam ekstansiyonda iken daha iyi görülür. Bu bölge dirsek efüzyonunda ilk şişen yerdir. Sonra başparmağınızla lateral epikondili palpe edin. Başparmağınızı biraz aşağı kaydırıp diğer elinizle, "el sıkışma" pozisyonuna alarak hastanın önkolunu yavaşça pronasyon ve supinasyona getirin. Böylece başparmağınızın altında radius başını hissedebilirsiniz. Lateral epikondil ve radius başı arasındaki eklem bu pozisyonda rahatça değerlendirilebilir. Dirseği tam ekstansiyona getirirken eklem hattını palpe edin. Dirsek eklemi sinovitinde ağrı veya tam ekstansiyona direnç görülebilir.
Dirsek ekleminin efüzyonu, normal lateral sulkusun şişmesine ve lateral epikondil ile radius başı arasında normalde iyi tanımlanabilen eklem hattında kalınlaşma hissine yol açar.
Dirsek ekstansiyona getirilirken intraartiküler basınç arttığı için sinoviyal şişlik daha iyi görülür hale gelebilir.
Eğer muayene eden başparmağınız laterale doğru kayıp olekranon yönünde lateral epikondilden uzaklaşırsa, normal kişilerde de sinovite benzeyen bir yumuşak doku şişliği hissedebilirsiniz. Bu anconeus kasıdır. Lateral eklem hattını değerlendirirken başparmağı sürekli lateral epikondile temas eder durumda tutmak bu kası sinovitle karıştırmayı önleyecektir.
Palpe edilebilir şişlikte genelde hasta ağrı nedeniyle dirseğini tam ekstansiyona getirmek istemez. Bu bulgu da sinoviyal şişlik veya eklem efüzyonu varlığını destekler.
Bir sonraki aşamada dirsekleri fleksiyon ve ekstansiyona getirin. Tam dirsek fleksiyonunda proksimal önkol, distal bisepse değer (150-160 derece). Ekstansiyonda normal anatomik pozisyona dönülür (0 derece). Elinizi olekranonun altına koyarak tam ekstansiyonda kısıtlılık (fleksiyon kontraktürü) olup olmadığına bakın. Dirseği 90 derece fleksiyona getirerek önkol pronasyon ve supinasyonuna bakın.
Lateral epikondilit testi
Hastada lateral epikondilit (tenisçi dirseği) varlığını değerlendirmek için dirseğini bir miktar fleksiyona getirerek başparmağınızla lateral epikondili palpe edin. Lateral epikondile artan şiddette basınç uygulayın. Daha sonra yaklaşık 1 cm distale giderek yine basınç uygulayın. Lokal hassasiyet olup olmadığına bakın. Daha sonra kolu tam ekstansiyona getirerek önkolu destekleyin. Hastadan yumruk yapmasını ve el bileğini kendine doğru çekmesini isteyin (parmaklar fleksiyonda iken el bileği ekstansiyonu). Hastanın kuvvetine karşı el bileği sırtından direnç uygulayın. Dirseğin dış kısmında ağrı olup olmadığını sorun.
Benzer bir şekilde eğer gerekli ise medial epikondilit (golfçü dirseği) açısından değerlendirme yapın. Dirseği kısmi fleksiyona getirin ve başparmağınızla medial epikondili bulun. Lateral epikondile artan şiddette basınç uygulayın. Daha sonra yaklaşık 1 cm distale giderek yine basınç uygulayın. Lokal hassasiyet olup olmadığına bakın. Sonra hastaya avuç içi aşağı bakacak şekilde (önkol pronasyonda) dirseğini açmasını söyleyin. El bileğini fleksiyona getirmesini (parmaklar ekstansiyonda ve el bileği fleksiyonda) isteyin. Avuç içinden el bileğini nötrale getirmek için direnç uygulayın. Dirseğin iç tarafında ağrı olup olmadığını sorun.
Kubital tünel sendromunu değerlendirmede kullanılan Tinel belirtisi
Kubital tünelde ulnar sinir irritasyonu veya sıkışması olup olmadığı değerlendirilebilir. Bunun için dirseğin medial kenarında yer alan ulnar oluktaki ulnar siniri palpe edin. Ulnar sinir üzerine hafifçe vurun. Ağrı veya önkola ve elin dış kısmına (dört ve beşinci parmaklara) yayılan karıncalanma olup olmadığını sorun. Ardından dirsek fleksiyonu ve ekstansiyonu sırasında ulnar oluğu palpe edin. Sinirin oluktan çıkıp çıkmadığına dikkat edin. Son olarak 60 saniye boyunca dirseği tam fleksiyona getirin. Elin ulnar tarafında karıncalanma veya uyuşma olup olmadığını sorun. Beşinci parmağın abduksiyon kuvvetini değerlendirip interosseoz kaslarda erime olup olmadığına bakın. Dört ve beşinci parmaklar üzerindeki duyu hissini değerlendirin.
Ligamentöz instabilite şüphesi olan hastalarda ulnar ve radial ligamentöz bütünlüğü, dirsek 10 ila 20 derece fleksiyonda iken değerlendirebilirsiniz. Bu açıda olekranon çıkıntısı, çukurundan ayrılmış pozisyondadır. Humerusu bir elinizle stabilize ederken distal önkola abduksiyon (valgus) kuvveti uygulayın; böylece medial (ulnar) kollateral ligamenti değerlendirebilirsiniz. Distal önkola adduksiyon (varus) kuvveti uygulayarak lateral (radial) kollateral ligamenti değerlendirebilirsiniz.
Gönderen Deniz Doğan zaman: 13:29
Oysa ki 20 Kasım 2017 10:45
Staj sırasında sitenizden çok faydalandım ayrıntılı anlatım ve detaylı içerik için öncelikle teşekkürler. Mesleki hayatınızda başarılar dilerim