Üreticiyi sıfır gümrük vuracak - Ticaret Gazetesi - Ekonomi Gazeteciliğinde Öncü
Üreticiyi sıfır gümrük vuracak
► Çiftçi: İthalata mahkum olduğumuzda, düşük fiyatlardan yağlık ayçiçeği tohumu bulamayacağız.
Geçtiğimiz yıl ayçiçeği tohumu ithalatına 361 milyon dolar, 2019 yılının ilk üç ayında yapılan ithalat için de 130 milyon dolar ödendi. Mayıs ayının başında ise 30 Haziran 2019 tarihine kadar kullanılmak üzere yeniden, 100 bin ton yağlık ayçiçeği tohumunun sıfır gümrükle ithal edileceği Resmi Gazete’de yayımlandı.
Konu ile ilgili değerlendirmelerde bulunan Yüksek Ziraat Mühendisi Ferdan Çiftçi, ekim alanlarına ve üretim miktarına bakıldığında ayçiçeği tohumunun sıfır gümrük vergisi ile ithal edilmesi için hiç bir gerekçe olmadığının ve bu durumun üretici fiyatları üzerinde baskı ortaya çıkaracağının altını çizdi.
“Sıfır gümrükle ithalata ihtiyacımız yok”
Sıfır gümrük vergisi ile yapılacak yağlık ayçiçeği tohumu ithalatına gerekçe oluşturacak bir durum görülmediğini ifade eden Çiftçi, “Ekim alanları ve üretimin yıllar içerisinde arttığını söyleyebiliriz. 2008 yılında 5 milyon 100 bin dekar alanda yağlık ayçiçeği ekimi yapılıp 900 bin ton üretim yapılmıştır. Son iki yıla baktığımızda ise 2017 Yılında 6 milyon 183 bin 976 dekar alanda 1 milyon 800 bin ton üretim, 2018 yılında ise 6 milyon 486 bin 591 dekar alanda 1 milyon 800 bin ton üretim yapılmıştır. Bu da gösteriyor ki sıfır gümrükle ithalatı gerektiren bir durum yoktur. Bu tamamen sanayici ve ithalat lobileri için alınmış bir karardır. Bu üretici fiyatları üzerinde baskı oluşturacak çiftçiyi iyice üretimden koparacaktır” ifadelerini kullandı.
Üç ayda 282 bin ton ithalat
2019 yılının ilk üç ayında 282 bin ton ayçiçeği tohumu ithalatı gerçekleştirildi. 2018 yılında ayçiçeği tohumu ithalatına 361 milyon dolar ödenirken, bu yılın ilk üç ayında yapılan ithalat için 130 milyon dolar ödendi. İthalat rakamlarınına bakılarak, gümrük vergisinin sıfıra indirilmesinin bir tarım politikası sorunu olduğunu ifade eden Çiftçi, “Özellikle 17 yıldır devam eden politikaların getirdiği bir sorundur. Türkiye ayçiçeğinde ithalat zaten yapıyor. İthalatımız var ancak sorunumuz sıfır gümrük vergisi ile ithalat yapılmasıdır. Bunun nedenini karar alıcılara sormak gerekiyor. Tam da hasat dönemine denk gelen zaman diliminde bu ithalatın yapılacak olması üretici fiyatları üzerinde bir baskı oluşturacaktır. Zaten zor durumda olan üretici, bu kısır döngü içerisinde üretimden kopacak” ifadelerini kullandı. Üretim maliyetleri ortalama yüzde 600 civarında artarken, üretici fiyatlarının buna karşılık yüzde 300 seviyelerinde arttığına dikkat çeken Çiftçi, “Maliyetler çok yükseldi. Üretici kazanmakta zorluk çekiyor. 17 yılda ürün fiyatları maliyetlere göre çok daha düşük oranda. Çiftçinin borçları arttı. Bankalara kredi borçları artan üreticiler, sıfır gümrük vergisi ile birlikte daha da zor duruma düşecektir. Üstelik, ithalata mahkum kaldığımızda düşük fiyatlardan dışarıdan ayçiçeği bulamayacağız” dedi.
“Halkın sofrası da etkilenecek”
Halkın sofrasına en fazla giren yağ olan ayçiçeği için, yağlık tohum ithalatının ilerleyen zamanlarda tüketiciyi de olumsuz etkileyeceğinin altını çizen Çiftçi, Dövizdeki artış da ithalatta maliyeti artıracaktır. İthalat politikalarından vazgeçilmesi ve piyasaların ithalat ile düzelmeyeceğinin öğrenilmesi gerekiyor. ‘Yerli ve milli’ adı konulduğu için, hiç bir şey yerli ve milli olmaz. Önemli olan hem üreticinin hem de tüketicinin yararına olacak tarım politikalarını hayata geçirmektir. Böylece hem üreticinin kazandığı hem de tüketicinin uygun fiyatlı gıdaya ulaşabildiği bir sistemi kurmamız gerekiyor” diye konuştu.
► 25 Aralık 2018 tarihli ve 497 sayılı Cumhurbaşkanı kararı ile 300 bin ton yağlık ayçiçeği tohumu için yine sıfır gümrüklü olmak üzere tarife kontenjanı açılmıştı. 5 Haziran 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 11841 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında uygulanan yüzde 27’lik gümrük vergisi oranı 1 Ağustos 2018 tarihine kadar geçerli olmak üzere yüzde 13’e ve yüzde 36 oranında uygulanan ham ayçiçeği yağı ithalat gümrük vergisi de yüzde 23’e düşürülmüştü.
► Ziraat Mühendisleri Odası tarafından yapılan açıklamaya göre, yılın ilk üç ayında yapılan ayçiçeği tohumu ithalat miktarının yarısı ise Moldova’dan gerçekleştirildi. Konya’dan daha küçük bir alan sahip Moldova’dan ithalat yapılıyor olması ise ayçiçeği üretimi için her türlü uygun koşula sahip olan Türk tarımının içinde bulunduğu durumu gösteren çarpıcı bir örnek.