Filmatine: Eylül 2009
Gönderen Osman Danacı zaman: 19:23 Hiç yorum yok:
Oyuncular: Masahiro Motoki, Tsutomu Yamazaki, Ryoko Hirosue, Kazuko Yoshiyuki, Kimiko Yo, Takashi Sasano
Çello çaldığı orkestranın dağılması üzerine bir anda işsiz kalan Daigo, eşiyle birlikte büyük şehirden doğduğu kasabaya dönerek annesinden kalan kafe-eve yerleşir. Gazete ilanından bulduğu iş ile bir anda kendini gelenekler icabı ölüleri tabutlarına koymadan önce son yolculuklarına hazırlayan küçük bir cenaze şirketi çalışanı olarak bulur. Sürpriz sayılabilecek bir sonuçla 61. Akademi ödüllerinde En iyi Yabancı Film Oscar’ını kazanan Japonya yapımı Okuribito / Departures, Japon geleneklerinin ölüleri uğurlama merasimlerini temel alarak ölüm ve sonrası hakkında, yaşayan insanın içinde bulunduğu sakin, tedirgin, hüzünlü ve korkulu ruh hallerini yer yer mizahi öğeleri de kullanarak yansıtmaya çalışan bir dram.
Pek fazla suya sabuna dokunmayan, düzensiz ve biraz da gereksiz biçimde dış sese başvuran, temelleri yeterince sağlam atılmamış bir baba-oğul ilişkisini kozlarından biri olarak belirleyen (o kozu da gayet iyi kullanan) film, bu açılardan biraz dağınık ve temposuz görünüyor. Kayıplarını ilginç bir seremoniyle defneden aileler, Daigo’nun fazla derinleşmeyen hayat muhasebeleri, çello çaldığı sahneler, taş mektubu ve dokunaklı final, Okuribito’nun etkili dramatik formüllerini oluşturmakta. Kendisi için fazla sorun yaratmayan, yarattığı sorunları da hüzünlü bir kalıba sokup kimi zaman basit, kimi zaman iyimser müdahalelerle çözen ilk uzun metraj senaryosuyla Kundo Koyama, ölümün aslında bir yeniden doğuş olduğu felsefesiyle üzgünlüğüne ümit de eklemiş.
Mülayim bir çellist olan Daigo’nun yeni mesleğine alışma sürecinin hızı, anlayışlı eşi Mika’nın Daigo’nun mesleğini öğrendikten sonra onu sebepli terk edişi ile sebepsiz geri dönüşü, Daigo’nun kayıp babasının kaybolma gerekçelerindeki tutarsızlıklar gibi senaryo zaaflarına rağmen, filmin kendini tüm bu zaaflardan süzerek yarattığı bitkin ve efkarlı olduğu kadar huzurlu atmosferi, bu eksiklikleri bir şekilde izleyicinin kendi aklında tamamlamasına şans tanıyor denebilir. Bu atmosferin oluşmasında ise tecrübeli yönetmen Yojiro Takita ve görüntü yönetmeni Takeshi Hamada’nın görselliğinin, Joe Hisaishi’nin güçlü müziğinin ve başrol oyuncusu Masahiro Motoki’nin bazen yapmacık, çoğu zaman sade oyununun (bu sayede sağladığı özdeşleşme kolaylığının) etkili olduğu da bir gerçek. Kaliteli dram seven izleyenlerin şans vermesi pişmanlığa yol açmayacaktır.
Gönderen Osman Danacı zaman: 01:00 Hiç yorum yok:
Etiketler: 2008, Japonya
Oyuncular: Seth Rogen, Elizabeth Banks, Craig Robinson, Jason Mewes, Jeff Anderson, Traci Lords, Katie Morgan, Ricky Mabe, Justin Long
Müzik: James L. Venable, Chris Ward
Bu bir romantik komedi! Evet öyle olması bekleniyordu da, o kadar küfür ve müstehcenlik arasında nasıl işleneceği merak konusuydu. Kevin Smith'e bağlanmış ümitler, onun geyik üretme ve onun suyunu çıkarma konusundaki başarısını bu filmde de görebilirler. Fikir gerçekten çok iyi. Kiralarını, faturalarını ödeyebilmek, dibe vurmuş mali durumlarını düzeltmek için son çare olarak amatör porno çekmeye karar veren, aynı evi paylaşan, liseden beri arkadaş olan Zack ve Miri'nin komik-romantik macerası, komedisi fazla, romantizmi tamamen klişe bir film. Biraz daha detaya inersek, her iki türdeki Kevin Smith yorumunun nasıl bu orijinal fikri kendi elleriyle baltaladığını görebiliriz diye düşünüyorum.
Bir kere işin komedi kısmı, belki Smith'i Kevin Smith yapan Clerks'de de yaptığı üzere, arkadaşları arasında şakalaşırken bulduğu espirileri senaryo olarak seyirciye dayatmasından ibaret. Tabiî ki o noktada gayet sıkı geyikler döndürüyor. Mesela porno film isimlerinin, popüler filmlerin isimlerine benzetilmesi durumundan çıkardığı şakalar sahiden çok iyi. Bunu, birkaç adım daha götürdüğü Star Whores geyiklerinin kalitesinden de anlamak mümkün. Ancak birbirlerini sevdiklerini porno çekme ve oynama sınırında anlayan Zack ve Miri'nin romantik komedi döngüsüne yerleştirilişi o kadar yapmacık, hızlı ve klişe ki, Smith'in işin romantik kısmından hiç anlamadığı kesin bana göre. Hele de ayrılma için uydurduğu gerekçeleri ve kavuşma için bulduğu kör iki göze iki parmak mesaj formülünü daha farklı ele almak gerekiyor günümüz zeki komedi anlayışında. Yine de güldürüyor, eğlendiriyor, porno izlemiş bünyelere tercüman olan tespitlerde bulunuyor. Ama öte yandan, keşke bu fikri Judd Apatow işleseydi de dedirtiyor şiddetle.
Gönderen Osman Danacı zaman: 22:33 Hiç yorum yok:
Oyuncular: Dustin Hoffman, Emma Thompson, Kathy Baker, Liane Balaban, James Brolin, Eileen Atkins
New York'lu Harvey Shine, bir jingle yazarı olarak çıkmaza girmiş işini kaybetme noktasındadır. Patronundan son bir şans koparmıştır. Önce haftasonunda Londra'ya kızının düğününe gidecek ve pazartesi günü önemli bir toplantı için geri dönecektir. Kızının kilisede yürümek için üvey babasını seçtiğini öğrendiğinde yıkılmış bir halde, düğün yemeğine kalmadan havaalanına geri döner. Fakat uçağı da kaçırmıştır, böylelikle işini devam ettirme şansını da. Bunca sıkıntı arasında havaalanında bir kadeh içki içerken, onun hayatını derinden etkileyecek bir sürprizle karşılaşacaktır. Bu sürpriz 40'lı yaşlarında, duygusal ve bir onun kadar bir ilişkiye ihtiyacı olan bir kadındır.
Joel Hopkins adındaki İngiliz yönetmenin ikinci senaryo ve yönetmenlik çalışması olan Last Chance Harvey, rol kuşanmaktaki ustalıklarıyla bilinen Dustin Hoffman ve Emma Thompson’ın varlıklarıyla kamufle olmuş ve bu sayede pek çok aksayan yönünü bu isimlerin gölgesine saklamış bir film. Artık bir yaştan sonra kendilerini zıpkın yemiş orkinosa çeviremeyecek aşk duygusundan hayli uzak kalmış iki insanın giriş, gelişme, sorun, sonuç çizgisinden sapmamaya çalışan kontrollü romantizmi, türün sıkmadan izlenen örnekleri arasına girebilir. Lakin en obur romantik komedi müdavimleri bile mutlaka bir şeylerin eksikliğini hissedecektir. 2006 tarihli Stranger Than Fiction’da hiç aynı karede yer almadıkları ve karşılıklı oynamadıkları halde bile bana göre etkili bir kimya yaratmış Hoffman-Thompson ikilisi, bu film için hem sorun, hem de değil. Varlıkları böyle bir yapım için çok fazla. Fakat sanılmasın ki, burada sinema tarihine kazınacak performanslar izliyoruz. Sadece güven telkin ediyorlar. Sevimliler, sempatikler, filmdeki karakterleri gereği naifler. Geri kalanına Joel Hopkins farkında olmadan fazla izin vermiyor ne yazık ki.
Caz piyanisti olmak isterken reklam cıngılları yazan bir müzisyen olan Harvey ile, havaalanında yer hizmetlerinde çalışan orta yaşını geride bırakmış bekar Kate arasında yaşananlar ne ölçüde inandırıcı geliyorsa bunun sorumlusu tabiî ki bu iki oyuncu. Gece vakti koca Londra’da Harvey’nin indiği taksiye öteki kapıdan Kate’in binmesi gibi “kader” kokulu romantizm ile seyirciyi şaşırtmaya yönelik bir hamlenin ardından, havaalanı kafeteryasındaki gayet kötü tanışma / kaynaşma sahnesiyle aslında ayakları yere basan bir romantizm planladığını anladığımız Hopkins, filmi uzunca bir süre bu iki otomatik pilotla götürüyor. Ne var ki her ikisi için de özel hayatları hakkında uydurduğu birtakım ayrıntıları ya filmle hiç alakası yok, ya da alakası olduğu halde keşke daha alakalı işlenseydi dedirtiyor. Kate’in annesinin (hele de onun gizemli Polonyalı komşusunun) bu filmde ne işi var? Düğününe davet edildiği kızını zamanında terk etmiş olan Harvey neden kızıyla doğru dürüst bir hesaplaşma yaşamıyor? Zaten hem oyuncu olarak, hem de film için tasarlanmış bir karakter olarak öyle ruhsuz bir kız böylesi bir terk edilmeyi hiç takmamıştır. İşte bu durum, filmin dram açısından hayli kan kaybetmesine yol açıyor.
Böylesi olumsuz şartlar dışında yalnızlıklarına bir şekilde inandığımız Harvey ve Kate’in sempatikliğine sığınıyoruz. Orada da uydurma bir “sözünde duramama” vakası ile “sorun” kısmı apar topar halledildikten sonra geriye mutlu son kalıyor. Onu yazmak için de senaryo doktoru olmak gerekmiyor. Last Chance Harvey, türün pek çok klişesini kanatları altına almasına rağmen bir türlü doygunluk hissi yaratmayan, tek albenisi Hoffman-Thompson ikilisi olan, onların da şöyle geçerken uğradıkları bir filmmiş izlenimi yaratan oyunlarıyla sıkıcılaşan basit bir film olarak kalıyor bana göre.
Oyuncular: Anne Hathaway, Patrick Wilson, David Morse, Andre Braugher, Dianne Wiest, William B. Davis
Spoiler olmadan filmden bahsetmek zor. İzledikten sonra "ben bunu farklı bir şekilde de olsa görmüştüm" diye düşünülecek, izlemişseniz aklınıza belli filmler gelecektir. In Treatment öncesi hazırlık niteliğinde şans verdiğim film, özellikle bazı sinyallerle açık ettiği finalini son ana kadar saklı tutmayı becerebiliyor denebilir. Başı göğe eriyor mu? Hayır! Ama Ronnie Christensen adlı senaristin psikoloji tabanlı senaryosunu bağladığı fantastik bu son, psikolojiye meraklı olduğunu anlamak için süper zeki olunması gerekmeyen Rodrigo García'nın ilgisini çekmiş olacak ki, "ilgimi çekti, filmini de çekeyim" demiş. Gerçi sözel olarak ikide bir Anne Hathaway'e psikoloji kitabından pasajlar okutması fevkalade yavan ve ilgi çekecek bir yanı da yok. İşin film bölümü, normal bir TV dizisinin iyi bölümlerinden biri kıvamında. Bu da García'nın yönetmenlikten evvel senaryonun ne kadar psikoloji koktuğuna dikkat eden bir yönetmen olduğunu gösteriyor bir yerde.
Garcia yönetim bakımından Hollywood Kullanma Kılavuzu'nu elinden bırakmamaya özen göstermiş. Başlangıçtaki "Anne Hathaway'in daha yeni mezun olmuş kolejli görünümünden, önemli davalara bakan psikolog olur mu" düşüncesini de sorgulatabilen bilinçaltı yüklemeli finalin hatırına kendisinin bu filme ilgi gösterdiğini düşünüyorum. Öte yandan In Treatment 'da da gerçek ile fantastik öğeleri bu kadar karıştırmamıştır diye umuyorum. Passengers'ta elde edilen sonuç fena sayılmaz. Çünkü olay Passengers ile sınırlı kalıyor ve bu tipik bir kiralık DVD filmi neticede. In Treatment ise fazlasıyla gerçek görünüyor. (Ya da öyle olması gerekiyor, ya da ben öyle olmasını istiyorum.) Gerçek ile fantastik öğelerin karışımı hep kötü sonuç vermez. Lakin fazlası da diş kamaştırır.
Oyuncular: Amy Adams, Emily Blunt, Alan Arkin, Steve Zahn, Clifton Collins Jr., Jason Spevack
Lise yıllarında amigo kızlar kaptanı olarak son derece popüler olan Rose (Amy Adams) artık özel bir firmada temizlik işçisi olarak çalışan, 8 yaşındaki oğlu Oscar’ı tek başına yetiştiren, evli bir polis olan Mac (Steve Zahn) ile yasak ilişki içinde olan 30 yaşında bir kadındır. Girdiği işlerde dikiş tutturma sorunu yaşayan asi kızkardeş Norah (Emily Blunt) ile huysuz ve tatlı babaları Joe (Alan Arkin) da Rose’un bu sıkışmış hayatının parçalarını oluşturmaktadır. Okulunda bazı sorunlar yaşayan Oscar’ı özel okula göndermeyi isteyen Rose, Mac’in tavsiyesi üzerine suç mahalli temizleme işine girmeyi kafasına koyar. Yanına sorumsuz yaşamıyla sıkça kendisinin eleştirilerine maruz kalan Norah’yı da alarak korsan temizlik şirketi Sunshine Cleaning’i kurar. Sunshine Cleaning, Rose ve Norah için zorluklara ve sorumluluklara karşı nasıl davranış biçimi geliştirdikleri, hayatta esasen ne olmak ve ne yapmak istedikleri yönünde ilginç ve zor bir tecrübe olacaktır.
Yapımcı kadrosunda yer alan Jeb Brody, Peter Saraf ve Marc Turtletaub, birkaç yıl öncesinin hit yapımlarından, Oscar adayı Little Miss Sunshine ile sükse yaptıktan sonra bu kez üstlendikleri Sunshine Cleaning ile fazla tecrübesi bulunmayan yönetmen Christine Jeffs ve henüz ilk senaryosuyla Megan Holley’nin arkasında duruyorlar. Zaten Little Miss Sunshine’da da benzer biçimde uzun metraj tecrübesi olmayan yönetmen ikilisi yanında bir başka ilk senaryo sahibi olan Michael Arndt ile çalışmışlardı. Bu durum her iki filmi çeşitli yönlerden karşılaştırılabilir kılıyor. Ama sanki özellikle böyle bir karşılaştırma ortamı yaratılmak istenmiş gibi kimi zaman birebir alıntılara da rastlanıyor Sunshine Cleaning’de.
“Sunshine” takıntısını bu kez rengi sarı olmayan bir van üzerine yazmak suretiyle çeşitli sorunlara sahip aile fertleri vasıtasıyla hafif kara mizah ile dramatize etmek, yine Little Miss Sunshine’daki deli dolu baba / dede figürüne çok fazla benzeyen biçimde Alan Arkin oyunculuğuna başvurmak bunlardan en belirginleri. Tabii iki filmi kıyaslayabileceğimiz pek çok nokta bulabiliriz. Ancak bunu yapmanın eleştirel yönde her iki filmi de uzatıp kısaltmayacağı aşikar. Belki de bu benzeşmeler kasıtlı olarak yapımcıların Little Miss Sunshine’ı anımsatmak için planladığı ufak çapta bir uzaktan kumandalı pazarlama yöntemi çerçevesinde eklenmiştir. Yine de bunlar yarı şaka, yarı ciddi teoriler. Sunshine Cleaning, bir Little Miss Sunshine değil. Ama herhangi bir pazarlama yemi olarak kullanılacak kadar sıradan da değil.
Karakterlerin donatıldığı özellikler ve geçmişlerinden şimdiki zamanlarına uzanan alışıldık öykülerinin senaryo rutininde akıllıca yerleştirilmesinden ötürü onları sevimli ve samimi bulmak gayet mümkün. Ama bunun yanında yine sevimli ve samimi ayrıntılar dizisi filmi daha da renklendiriyor: Küçük Oscar’ın gayrimeşruluğunu ve hayatı sorgulayışı, baba / dede Joe Lorkowski’nin korsan karides ticareti, vanın telsizi sayesinde öteki dünya ile kurulan sanal bağlantı, Norah’nın bir gece vakti yaşadığı Tress Ling macerası (ki filmin en güçlü dramatik anlarından birisi), belli bir çocukluk anına yapılan flashbackler, bir Hollywood filminde figüran olarak görünen, bir de repliği olan intihar etmiş anne Lorkowski, tek eliyle model uçaklar yapan temizlik malzemeleri satıcısı sevimli Winston (çok şirin bir Clifton Collins Jr.), bu sevimli ve samimi duruşu güçlü dramatik öğelerle destekleyen başarılı fırça darbeleri. Üstelik bu darbeleri bir harita çizer gibi yerleştiren kurgu ve başta Amy Adams’ın dokunsan ağlayacak performansının yarattığı etki olmak üzere tüm oyuncuların üstlendikleri rolleri dolduruyor oluşları filmin bağımsız klasmanı dahilindeki başarısını perçinliyor. Peki filme adını veren suç mahalli temizlik şirketinin filmdeki fonksiyonları nedir? İşte o noktada filmi tatmin edici bulmak zorlaşabiliyor.
İçinden “sunshine” geçen bir kıyaslamaya gidersek, “Little Miss Sunshine Çocuk Güzellik Yarışması”, Hoover ailesinin sıradan yaşamlarına anlam katabilme, birbirlerine daha yakınlaşabilme, iç dünyalarına ulaşabilme, gerçeklerle yüzleşebilme fırsatı sunan bir uzun yol hedefi olarak çok anlamlı bir konsept üzerinde duruyordu. Oysa “Sunshine Cleaning Temizlik Şirketi”nin başta iki kızkardeş olmak üzere hiçbir karakterin üzerinde buna benzer bir konsept ile etkili olamadığını düşünüyorum. Her ne kadar film böyle bir etkisi olduğunu savunuyorsa da! Mesela kızlar yaptıkları iş gereği öldürülmüş veya intihar etmiş insanlardan geriye kalanları temizlemenin kendileri üzerindeki etkilerini tanımlarken “tuhaf bir şekilde onlara bağlanıyoruz, acı dolu bir olay yaşadıklarında o insanların hayatlarına giriyoruz, çok ufak da olsa onlara yardım ediyoruz” diyorlar. Ne var ki teselli niyetine yaşlı bir kadının elini tutmak veya temizlemek için girdikleri evde buldukları bir resmin izini sürmek (ki bu bile hiçbir yere çıkmayan sıkıcı bir yan öykü olarak filme eklenmiş) dışında bu söylediklerinin altını dolduramıyorlar bana kalırsa.
Tabii onlar değil, ilk senaryo denemesiyle Megan Molley dolduramıyor. Olmadığı bir şeyi göstere göstere cümleler halinde dile getirince samimiyeti bir parça zedeleniyor bu yüzden. Oysa Rose ve Norah, hataları, sevapları, hayalleri ve finalde ölmüş anneleri ile ilgili karşılaştıkları sürpriz ile daha da yoğunlaşan duygusallıklarıyla zaten belli bir “temizlik” sürecinden geçiyor sayılırlar. Hedeflenen bu ise birçok yönden ulaşmış sayılabilir. Kurdukları şirketin de bunda gözle görülür bir payı olması gerekirdi belki. Onu da “sorumluluk alma” bahanesi ile bağlayabilirsiniz. Zaten filmi sevmek için de, vasat bulmak için de yeterli bahaneler mevcut.
Gönderen Osman Danacı zaman: 15:27 Hiç yorum yok: