Yıllık elektrik zammı yüzde 42’ye ulaştı
01 Temmuz 2019 Pazartesi 16:00
Elektrik Mühendisleri Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu
(EMO), Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu`nun 1 Temmuz 2019 itibariyle geçerli olan yeni elektrik tarifesiyle, konut faturalarına yüzde 15 oranında zam yansıyacağını bildirdi.
EMO yaptığı yazılı açıklamada, son zamla birlikte 30 Haziran 2018`de geçerli tarifeden bu yana, bir yıllık zaman diliminde toplamda yüzde 41.9 oranında zam yapıldığını belirtti. Ortalama aile faturası bir yıllık dönemde 100.2 TL`den 142.2 TL`ye yükseldiği yer verilen açıklamada, son tarifede 18.5 TL artan aile faturasının, son bir yılda toplamda 42 TL zam gördüğünü belirtti.
Tarife bileşenlerine bakıldığında; Perakende Enerji Bedeli`ne bir önceki tarifeye göre yüzde 19.6 zam yapılırken, iletim, kayıp ve kaçak bedellerini de içeren Dağıtım Bedeli‘ne ise yüzde 7.3 oranında zam yapıldığı yer verilen açıklamada, “Fon ve vergilerin etkisiyle yeni tarife, konut faturalarına toplamda yüzde 15 oranında zam olarak yansıyacak. Alçak gerilimden enerji alan diğer abone gruplarına bakıldığında ise Perakende Enerji Bedeli`ne sanayi aboneleri için yüzde 17.6, ticarethaneler için yüzde 18.1, şehit aileleri ve muharip malul gaziler için yüzde 23.9, tarımsal sulama abonelerine ise yüzde 17.8 zam yapıldı. Dağıtım Bedeli ise tüm abone gruplarında yüzde 7.3 oranında artırıldı” ifadeleri kullanıldı.
“4 kişilik ailenin faturası 142.2 TL’ye yükseldi”
EMO hesaplamalarına göre; 4 kişilik bir ailenin asgari geçim standartları için aylık tüketeceği elektrik enerjisi miktarı 230 kilovatsaat (kWh) olarak kabul edildiği açıklamada, “4 kişilik ailenin ortalama faturası yüzde 15`lik zamla birlikte, 142.2 TL`ye yükseldi. Bir önceki tarifeye göre yüzde 15 oranındaki iki haneli zam, ailelerin faturalarını 18.5 TL yükseltecek. Net asgari ücretin 2020 TL olduğu düşünülürse, asgari ücretli yurttaşlar aylık maaşının yüzde 7`sinin elektrik faturalarına ayırmak zorunda kalacak. Konut faturalalarına yansıyan kalemlerin dağılımına bakıldığında faturanın ancak yüzde 50,9`unun enerji bedeli olduğu, yüzde 29.7`sinin dağıtım bedeli, geriye kalan yüzde 19.3`lük bölümünün ise çeşitli fon ve vergilerden oluştuğu görülmektedir. Özetle toplamda 142.2 TL olan elektrik faturasının 72.4 TL`si enerji bedeliyken, 42.3 TL`si dağıtım bedeli, geriye kalan 27.5 TL ise fon ve vergiler için tahsil edilmektedir” denildi.
“Ailelerin ortalama faturası 42 TL yükseldi”
Yıllık zam yüzde 42
tarife değişiminin 1 yıllık bilançosuna bakıldığında ise 30 Haziran 2018`de geçerli olan tarifede 22,46 kuruş olan enerji bedelinin son tarifede yüzde 40.2`lik zamla 31,49 kuruşa yükseldiği bildirilen açıklamada, “Dağıtım bedeli ise 12,65 kuruştan yüzde 45.1`lik artışla 18.37 kuruşa yükseldi. Tarife değişimin 4 kişilik aile faturasına yansıması ise 100.2 TL`den 142.2 TL yükseliyor. 1 yıllık dönemde zam oranı ise yüzde 41.9 olarak gerçekleşirken, ailelerin ortalama faturası 42 TL yükseldi.
Yerel seçim kampanyasını elektrikte ve doğalgazda indirim müjdesiyle başlayan siyasi iktidar, yenilenen İstanbul seçimlerin tamamlanmasıyla, ekonomik krizin acı reçetesi için ilk adımı elektrik zammıyla atmıştır. Aradan geçen bir yılık dönemde seçim öncesi 1 Ocak 2019 tarihinden geçerli olan tarifede yüzde 10`luk indirim yapılmasına rağmen oluşan bu tablo, genel ekonomik gidişat için ürkütücüdür” ifadelerine yer verildi.
“EPDK, artışları kamuoyuna açıklamalı”
Elektrik enerjisi tüm sektörler için temel girdi niteliğinde olduğu için önümüzdeki aylarda tüm mal ve hizmetlerin bir kez daha zamlanmasının kaçınılmaz olduğuna değinen EMO’nun açıklamasının devamı şöyle:
“Son zammın, “piyasa dengesi, maliyet artışı” gerekçeleriyle izah edilmesi mümkün değildir. Ocak ayından indirim yapan EPDK, yerel seçimlerden 1 gün sonra yürürlüğe giren 1 Nisan 2019 tarifesinde de zam yapmamıştır. Üç ay önce zamma ihtiyaç duyulmadığı, 6 ay önce ise indirim yapıldığı koşulların olduğu “piyasa yapısının” 3 ay içinde bu büyüklükte zamma ihtiyaç duyması izaha muhtaçtır. Elektrik tarifelerine, seçim sürecinin bitmesinin hemen ardından iki haneli zam yapılmasının gerekçesi ekonomik değil ancak siyasi olabilir. EPDK, söz konusu zamma yol açan maliyet kalemlerini ve bu maliyetlerdeki artışları düzenli olarak kamuoyuna açıklamalıdır. Enerjiye erişim bugün temel bir insan hakkı olarak kabul ediliyor, fiyatlarının herkesin ulaşabileceği düzeyde olması gerektiği ilkesini göz ardı edilerek yapılan yüksek artışlar, yeni bir yoksullaşama dalgası başlatacak büyüklüğe ulaşmıştır. Tüm yurttaşlara, insanca yaşayabilmesi için enerji ihtiyacını ekonomik koşullarda karşılama imkanı sunulmalıdır. Kâr esasıyla şekillen piyasa yapısı ve enerji politikaları acilen terk edilerek enerji yönetimi; kısıtlı kaynaklarımızı en iyi şekilde değerlendirecek, kamu yararını esas alan siyasi ve ticari müdahalelerden uzak bir yapıya bırakılmalıdır”