Darbeci askerlerin ABD Genelkurmay Başkanı'nı aradığı ortaya çıktı | Asikurtlar©
Arayan numara, Türk ordusunun başındaki isim, IŞİD’e karşı verilen savaşta en kritik müttefik, Türk meslektaşı General Hulusi Akar’a aitti. Fakat Dunford’un ofis görevlileri çağrıya yanıt verdiklerinde, ahizenin karşısındaki sesin Akar’a ait olmadığı anlaşıldı – ses Akar’ı rehin alanlardan birine aitti, Türkiye sokaklarını kana bulayan darbe girişimi başlayalı bir saat olmuştu. Türk ordusunun en tepedeki ismi ve Cumhurbaşkanı’nın sırdaşını rehin alanlar, Dunford’un desteğini istiyorlardı.
General ABD güçlerini ziyaret için Afganistan’a yapılan düzenli bir seyahat sebebiyle uykusuz kalmıştı. Daha önce alakasız başka bir konu nedeniyle uyandırıldığından, ekibi kendisini tekrar uyandırmak istemedi. Darbecilere Dunford’un müsait olmadığını söyleyerek telefonu kapattılar.
Sabah olduğunda Türk ordusu içerisinde küçük ancak güçlü bir grup tarafından kalkışılan darbe girişimi bastırılmış, Akar ise serbest bırakılmıştı. En az 50.000 asker, yargı mensupları, gazeteciler, akademisyenler, ve öteki darbeci oldukları iddia edilen kişiler, kalkışmanın öcünü alacağına yemin eden Recep Tayyip Erdoğan tarafından tutuklatılmış ya da görevlerinden uzaklaştırılmışlardı. Sonraki Cuma darbe kalkışmasının ardından enerjisi kesilen, IŞİD’le savaşta önemli bir görevi bulunan İncirlik Üssü normal operasyon rutinine geri dönmüştü. Bu gerçekleştiğinde Washington’da herkes rahatlayarak derin bir nefes aldı.
Fakat Cuma gecesi birkaç saat boyunca, ABD daha sonra kötü anımsayacağı konularla ilgilenirken önceden bilinemez küresel oyunda bir piyon haline geldi. Washington önemli bir NATO üyesi müttefikinin kaosa teslim oluşunu şok olmuş bir şekilde izledi ve bir bölümü ABD tarafından kullanılan Türkiye’nin güneyinde bulunan İncirlik, ayaklanmada kritik bir rol oynamıştı. ABD askerleri ile birlikte çalışan bazı askeri personel ve üssün komutanı darbe kalkışmasında rolleri olduğu gerekçesi ile tutuklandılar – Türk yetkililerin söylediklerine göre üstte darbecilerin kullandıkları F-16’lara yakıt ikmali yapılmıştı.
Kalkışmanın yarattığı etkiler DC’ye öğleden sonra ulaşmıştı, ABD’li yetkililer paniklemiş bir şekilde ve kafa karışıklığı ile konuşmalarını yaptılar. Yönetim kadrosu Cuma gecesi farklı departmanlar ile birlikte çalışmakta gecikmemişler ve Türkiye’de bulunan diplomatik personel ile temas halinde kalmışlardı. Erken saatlerde, Erdoğan hiçbir yerde bulunamıyorken, gelen raporlar kafa karıştırıcıydı.
Dunford’un ekibi Cuma gecesi darbecilerden telefon aldıklarında, bir savunma yetkilisinin söylediğine göre o an itibariyle kiminle görüşmeleri gerektiği hakkında bir fikirleri yokmuş.
Pek çok meselede olduğu gibi Washington bu konuda ellerinin temiz olduğunu göstermek istese de, darbe kalkışması, IŞİD ile mücadelede yakın zamanda birlikte çalışmaya başladıkları askeri müttefikleri olan Türkiye ile varolan ilişkilerinin nasıl da çatladığını ve vidalarının yerlerinden çıkmakta olduklarını gösterdi. Bu ayın başlarında eşi benzeri görülmemiş bir adım atılmış ve Türkler Suriye’nin kuzeyinde bulunan Menbiç’te Kürt direnişçilerin IŞİD’e karşı düzenledikleri operasyonu desteklemişlerdi. Sürdürülen çalışmalar Kürtlerin -Erdoğan tarafından terörist ilan edilen – ABD tarafından Suriye’de bulunan en etkili hücum ordusuna dönüştürülmekte olduğunu gösteriyor.
“GÜLEN’E GÜVENLİ BİR CENNETTE YAŞAMA İMKANI”
Darbe girişimini takip eden saatler içerisinde, yönetim yetkilileri IŞİD’e karşı sürdürülen savaşın bu olanlardan etkilenmeyeceklerini söylediler. Fakat toz yere indiğinde Ankara ile normal ilişkilere geri dönmek gibi bir opsiyon olmayabilir.
James Clapper Perşembe günü bu konuda konuşurken, Türkiye’de bulunan tüm güvenlik sistemlerinin bu olanlardan etkilendiğini söylemiş ve pek çok sayıda muhataplarının olaylarından ardından tutuklandıklarını belirtmiş, bu nedenle Türkiye ile istihbarat alanında ve terör karşıtı mücadelede yeniden işbirliği yapmanın zorlaşacağını söylemişti.
Darbe kalkışması Ankara ve Washington arasında uzun zamandır süregelen meseleleri çözmeye yardımcı olmayacak gibi. Ankara’nın gözünde ABD, Pennsylvania’da sürgün hayatını tercih etmiş Türk din adamı Fethullah Gülen’e güvenli bir cennette yaşama imkanı sunuyor, kendisi aynı zamanda Türk yetkililer tarafından başarısızlığa uğrayan kalkışmanın arkasındaki isim olarak görülüyor. ABD ile süregelen ilişkilerde anahtar konumunda bulunan bazı askerlerin darbe kalkışmasına karışmak suçuyla tutuklanmaları Erdoğan’ın ABD’ye olan güvensizliğini arttırmış görünüyor.
Başarısızlığa uğrayan kalkışmanın ardından iki hafta sonra, tansiyonlar halen yüksek. Joseph Votel, ABD Merkez Komutanlığı’nın başındaki isim, IŞİD’le sürdürülen savaşın lideri, Aspen’de gerçekleştirilen bir güvenlik konferansında Perşembe günü yaptığı konuşmada şu sözleri dile getirdi; “Pek çok sayıda Türk lider ve askeri liderler ile ilişkilerimiz vardı, bundan sonrasında ilişkilerin nasıl etkileneceği konusunda kaygılarım var. Bunların bazıları şu anda hapisteler.’”
Saatler sonra, bu sözlere yanıt veren Erdoğan, Votel’i darbecilerin yanında durmakla suçladı. Cuma günü ise Votel bu iddiayı yalanlarken, Erdoğan’ın ifadelerini “talihsiz ve yanlış” bulduğunu belirtti. Çok geçmeden Pentagon Votel’in açıklamalarını geri çekti.
Pentagon’un Basın Sekreteri Peter Cook, Cuma günü kendisiyle röportaj yapanlara şimdilik bu konuda yeni bir açıklama yapmayacaklarını ve şu noktada izlemekle yetineceklerini söyledi.
Erdoğan’a yakınlığı ile bilinen medya da Votel’in darbecilerle birlikte olduğuna dair hazırladıkları içerikleri okurları ile paylaştılar. Yeni Şafak, Dışişleri Bakanlığı’nda danışman olarak görev alan ve kalkışma esnasında İstanbul’da bir üniversitenin düzenlediği konferansa katılan Henry Barkey’in varlığını kalkışmanın arkasında CIA’in olduğu şeklinde yorumladı. Bir savcı CIA ve FBI’ın darbecileri eğittiğine dair bir dosya hazırladı.
Geçmişte Alman Masrhall Sermaye grubunda görevli olan ve Türkiye’de çalışan Joshua Walker, her ne olursa olsun ABD’nin istemsizce bir aile dramasının içine çekildiğini söylerken, ABD ve Türkiye arasında varolan bir sorunun şimdiye kadar hiç olmadığı boyutta büyük bir güvensizliğe neden olacak şekilde büyüdüğünü belirtti.
Washington’dan Walker’ın söylediğine göre, bu gelişmeyi bir tehlike işareti olarak algılamak gerekiyor. Şu bir gerçek, Türkiye’de demokrasi galip geldi. Fakat bununla birlikte ABD tekrar savunmasız yakalanamaz.
Walker diyor ki; “Demokratik süreci savunmak için harekete geçen halkın yanındayız. Fakat bu durum Türkiye’ye ne kadar önem verdiğimizi de gösteriyor, bölgedeki öteki ülkeler arasında Türkiye’ye Washington’da pek az kişi yeterince dikkat ediyor.”
“İstanbul’da olanlar bir ölçüde depreme benziyordu. Bunun bir noktada gerçekleşeceğini biliyordunuz. Fakat biz daha büyük bir şey olmasını bekler halde yakalandık.”
ETİKETLER: Buzzfeed, darbe girişimi