Cumhurbaşkanlığı adaylık sürecinde 'istifa' çıkmazı
Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin en tartışmalı adayı, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan oldu. Ülke gündemi, Erdoğan'ın görevinden istifa edip etmeyeceği konusuna kilitlendi
Türkiye, tarihinde ilk kez Cumhurbaşkanını halk seçecek. 10 Ağustos'ta gerçekleşecek olan cumhurbaşkanlığı seçimi sürecinde ilk adaylık açıklaması, CHP ve MHP'den gelmişti. İki muhalefet partisi 'Çatı Aday' olarak Ekmeleddin İhsanoğlu'nu, HDP de Selehattin Demirtaş'ı aday gösterdi. Hafta başında ise AK Parti'den beklenen adaylık duyurusu geldi ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın cumhurbaşkanlığına aday olduğu açıklandı. Başbakan Tayyip Erdoğan, "Tüm herkesin cumhurbaşkanı olacağım" dedi. Adayların kamuoyuna açıklanmasının ardından oklar yeniden AK Parti'ye döndü. Tartışmanın fitilini ana muhalefet partisi ateşledi. Başbakan Erdoğan'ın, diğer adaylarla eşit şartlarda seçim çalışması yürütmesi gerektiğini vurguladı. Gözlem konuyla ilgili olarak Eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Yekta Güngör Özden'le görüştü. Özden, 'Cumhurbaşkanı istifa etmeli mi, etmemeli mi?' tartışmasını hukuk açısından ele aldı, olması gerekeni gözler önüne serdi.
Çelik: Boşuna kendinizi yormayın
CHP Genel Sekreteri Gürsel Tekin, "Erdoğan, Başbakanlık görevinden, adaylığı kesinleştiğinde, yani en geç 3 Temmuz günü istifa etmeli. Üç aday var. İkisi kendi imkanları ile kampanya yaparken, üçüncü ismin, devlet imkanlarını kullanması etik değildir. Bu nedenle, Başbakan'ın en kısa sürede istifasını bekliyoruz" dedi.
CHP'ye hükümet kanadından ilk cevap TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı Burhan Kuzu'dan geldi. Kuzu, Cumhurbaşkanlığı seçim yasasının 11. maddesinde bu durumun düzenlendiğini belirterek ''Kimlerin görevden ayrılması gerektiği tek tek sayılıyor. Mevcut Cumhurbaşkanı, başbakan, bakanlar ve milletvekilleri istifa etmeden aday oluyor. Seçilirse görevinden istifa ediyor. Anayasa Mahkemesi, Cumhurbaşkanlığı seçimiyle ilgili kanunu inceledi ve bu maddeyi iptal etmedi'' diye açıklama yaptı. Hükümet kanadından son açıklama AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Çelik'ten geldi. Çelik, "istifa etmeyecek, boşuna kendinizi yormayın" dedi.
Erdoğan, "bakanlar istifa etmeli" demişti
Ak Parti MKYK toplantısında Erdoğan’ın Köşk adaylığı masaya yatırıldı.Cumhurbaşkanı adayı olan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın Köşk seçimleri sonuna kadar Başbakanlık’tan istifa etmeyeceğini ifade ettiği öğrenildi. Yerel seçimler öncesi Belediye Başkan adayı olan Bakanlar Binali Yıldırım, Sadullah Ergin ve Fatma Şahin yasada zorunluluk bulunmamasına rağmen görevlerinden istifa etmişler ve Başbakan Erdoğan da, ''Milletvekillerinin değil ama, aday olan bakanların görevlerinden istifa etmesi gerekir'' demişti.
'KAMU GÖREVLİSİ'NE HAKARET CEZA GETİRMİŞTİ
Cumhurbaşkanlığı Adayı Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın kamu görevlisi olması ve etik değerler gereğince 'istifa etmesi' muhalefet partileri tarafından dile getiriliyor. Hükümet kanadı istifaya gerek olmadığını söylüyor. Bu tartışmalar; Mudanya 2’nci Sulh Ceza Mahkemesi’nde görülen davada, Gezi olayları ve Berkin Elvan anmasında Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’a hakaret ettikleri iddiasıyla haklarında ‘kamu görevlisine görevinden dolayı alenen hakaret’ suçlamasıyla dava açılan 28 sanığın, 7 bin 80′er lira para cezasına çarptırılması kararını akıllara getirdi.
ETİK OLARAK İSTİFA ETMESİ GEREKİR
Yekta Güngör Özden (Eski Anayasa Mahkemesi Başkanı) : Cumhurbaşkanı seçiminde, görevdeki Başbakanın adaylığı durumunda görevinden ayrılıp ayrılmaması, açık bir kural bulunmadığı için tartışma konusu olmuştur. Kanımızca, olaya ilişkin açık bir kural bulunmaması durumunda ilgili yasalara bakmak yeterli olmuyorsa; yorum yoluyla sonuca varmak gerekir.
Bunu yapacak olan da Yüksek Seçim Kurulu'dur. Önceki Kararınıdüzeltmesi gerekmektedir. 31.05.2007 günü, 5678 no'lu yasanın 5. maddesiyle değiştirilen Anayasa'nın Cumhurbaşkanı Seçimi'ne ilişkin 102. maddesine yapılacak seçimin ayrıntıları 19.01. 2012 günlü, 6271 no'lu Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu'na göre yapılır. Anılan yasanın 2/5'inci maddesine göre bu yasada kural bulunmayan durumlarda tüm seçim yasalarıyla (298, 2820, 2839, 2972, 3376) bunların ek ve değişikliklerinin 6271 no'lu yasaya aykırı olmayan kuralları uygulanır. 62'71 nolu yasanın 11.maddesi "Adayların görevden ayrılması ve göreve dönmesi" başlığını taşımaktadır. İçeriğin de sayılanlar içinde 'TBMM Başkanı, Başbakan, Bakan' yoktur. Ama kamu kurum ve kuruluşlarında işçi niteliği taşımayan kamu görevlileri ile memur statüsündekiler, belediye başkanları, siyasal partilerin il ve ilçe yönetim kurulu başkanları ve üyeleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yönetim ve denetim kurullarında görev alanlar aday listesinin kesinleştiği tarihte görevlerinden ayrılmış sayılır. Belirtilen bu kişiler kamu görevlisi sayılınca, tüm kamu yönetiminin en başında bulunan Başbakan'ın kamu görevi yapmadığı savunulamaz. Her durum, "ekmek yenilir, su içilir" gibi doğal durumların kurula bağlanmasına gerek yoktur. Başbakanın kamu görevi yaptığı tartışmasızdır. 6271 no'lu yasanın sözünü ettiği "dürüst"lük ile eşitlik ilkesi ve demokratik gelenekler gözetildiğinde, siyasal ahlaka (etik değerlere) dayanıldığında görevdeki Başbakan'ın adaylığı kesinleşince görevini bırakması gerekir. Anayasa Mahkemesi'nin ilgili kararı da dar anlam verilerek alınmıştır. O da yanlıştır.