Kontaktörler | Genel Yapısı
Elektriğin en temel devre elemanlarından olan kontaktörler, elektromanyetik anahtarlama yaparak bize devreleri uzaktan kontrol etme şansı verir. Bu yazımızda kontaktörlerin yapısına, çalışma şekline ve bağlantı şemasına yakından bakmaya çalışacağız.
30.05.2013 tarihli yazı 105437 kez okunmuştur.
VİKO kontaktörler kontaktörlerin çalışma yapısı kontaktörlerin bağlantı şemaları kontaktörlerin çalışma şekli Viko Kontaktör Viko Viko Kontaktör Katalog kontaktör nasıl bağlanır kontaktör bağlantı kontaktör motor bağlama
Kontaktör, bobinine enerji verilmesiyle açık kontakları kapatan, kapalı kontakları açan, uzaktan kontrol edilmeye imkân veren elektromanyetik anahtarlardır. Rölelerin aksine, yüksek akım çeken devrelerde kullanılır. Kontaktör elektrik motorlarında, kompanzasyonda kondansatörlerin devreye alınıp çıkarılmasında, ısıtma sistemlerinin ayarlanmasında sıklıkla kullanılır. Kontrol ettiği devreyi nominal akımın altında yönlendirdiği için belirli oranlardaki aşırı akıma karşı devreyi de korur.
Bir kontaktörün yapısında bulunan temel elamanlar demir nüve, bobin, palet ve kontaklardır.
Demir Nüve: Alternatif akım kontaktörlerinde ince saçlardan yapılır, doğru akım kontaktörlerinde tek parçalı yumuşak demirden imal edilir. A.C kontaktörlerinde nüvenin ön yüzüne oyuklar açılır ve bu oyuklara bakır halkalar yerleştirilir. Bu halkalar hem gürültü ve titreşimi önler hem de akımın sıfır olduğu durumda nüvenin bırakılmasına engeller. D.C kontaktörlerinde ise bobinin enerjiden kesildiği anda paleti hemen bırakması için plastik pullar yerleştirilir.
► Şekil 1: Kontaktörün nüve yapısı
► Şekil 2: Kontaktör Bobini
Kontaklar: Normalde açık (NO) ve normalde kapalı (NC) olmak üzere iki çeşittirler. Bunlar ana ve yardımcı kontaklar olarak da adlandırılırlar. Palet üzerine yerleştirilen kontaktörlerin bir kısmı başlangıçta açık veya kapalıdırlar. Bobinin enerjilenmesiyle kontaktörler durum değiştirirler. Ana kontaklar (güç kontakları veya normalde açık kontaklar) genelde motor vb. yapıları çalıştırmak için kullanılırlar. Bu yüzden yapıları daha büyüktür. Kumanda kontaklarsa (yardımcı veya normalde kapalı kontaktarlar) ısı kontrol rölesi, zaman rölesi, termik aşırı akım rölesi gibi devrelerin kontrolünde kullanılır ve yapıları küçüktür. Buradan çıkarabileceğimiz gibi ana kontaklar yük akımını, yardımcı kontaklar kumanda akımını taşırlar.
► Şekil 3 : Kontakların çalışma yapısı
► Şekil4: Kontaktörlerin akım scalası da devreyi tam olarak korumak için oldukça önemlidir.
Demir nüve üzerine yerleştirilmiş kontaktör bobine gerilim uygulandığında bobin mıknatıslık özelliği kazanır ve paleti çeker. Palet üzerindeki hareketli kontaklar sabit kontaklar birleşip açılır. Böylece normalde kapalı kontaklar açılır, normalde açık olan kontaklar kapanır. Basit bir devre üzerinden görecek olursak;
► Şekil 5: Bir alternatif akım kontaktörünün devresi
Yukarıdaki devrede başlangıçta başlatma butonu açıktır. Bu durumda A kontaktörü enerjilenmez. Dolayısıyla A1 kontağı açık L1 lambası yanmakta, A2 kontağı kapalı L2 lambası sönük durumdadır. Butonu kapattığımızda ise kontaktör enerjilenir ve A1 kontağını (NO) kapatır lamba söner, A2 kontağını (NC) açar ve lamba yanar.
Motorlar kontaktörlerin en çok kullanıldığı devrelerdir. Üç fazlı bir motorun güç ve kumanda şeması aşağıdadır.
► Şekil 6: Kontaktörle kumanda edilen bir üç fazlı motor şeması
“Start” düğmesine basılmasıyla bobin enerjilenir ve kontaktörümüz devreye girer, böylece “NC” olan kontaklar açılacak, “NO” olan kontaklar kapanacaktır ve motor çalışmaya başlayacaktır. Ayrıca devrede kullanılan aşırı akım rölesi de aşırı akım durumunda devreye girerek motorun enerjisini kesebilmektedir.
YAZARIN DİĞER YAZILARI Türkiye’nin İlk Sesli Mobil Sağlık Asistanı: Albert Health Soruların En Büyüğü: Yüksükler Gerekli mi? İnovatif Gelişim Zirvesi'19 | Artuklu İnovatif Gelişim Siemens Endüstrinin Dijital Geleceğine Xcelerator ile Hız Katıyor Soğuk Kaynak: Isı Olmadan Metalleri Birleştirme “Matematiksiz Başarılı Olunamaz” Sözünü Yıkan 5 Ünlü Bilim İnsanı Alçak Gerilim Parafudrları | Sigma Elektrik 32 Km Öteden Kalp Ameliyatı Danfoss, “Bölgesel Enerjinin Dijitalleşmesi Zirvesi”ni Gerçekleştirdi Dünyanın Güneş Enerjisi ile Beslenen İlk Demiryolu Hattı
Kaydını Yap, Hediyeni Kazan! | Panasonic Kayıt Sizden, Hediye VİKO by Panasonic’ten Panasonic Yangın Algılama Çözümleri VİKO’dan Yeni Modüler USB Priz İş Sağlığı ve Güvenliği Haftasında VİKO’dan Örnek ...