kurmaca biyografiler: Ekim 2018
Gönderen Tuğba zaman: 13:40 2 yorum:
Son iki yıldır şiddetsiz iletişim, empati, duygu farkındalığı, iletişim becerilerini arttırmak, öfke kontrolü, akran zorbalığı, ötekileştirme gibi konular özellikle ilgimi çekiyor. Bu konularda bilgimi arttırmak için sayısız okumalar yaptım. Kızımın bu bilgileri bir hikâye aracılığıyla içselleştirebilmesi için çocuk edebiyatındaki örneklerini inceledim. Çünkü nöroloji biliminin ve görüntüleme tekniklerinin artmasıyla yapılan çalışmalar, hikâye okuduğumuz ya da dinlediğimiz zaman beynimizin kahramanın yolculuğuna eşlik ettiğini, bizzat deneyimliyormuş gibi tepki verdiğini gösteriyor. O yüzden vereceği kıssayı iğnenin gözüne saklayan iyi yazılmış çocuk metinleri bulmaya çalışıyorum. Çok iyi örneklerine de rastlıyorum. Bilgi vermek amaçlı yazılan, hikâyeleşememiş, yazarın duygu ve düşüncelerinden oluşan metinlere de... Yetişkin edebiyatında da çocuk edebiyatında da metnin niyetinin, yazarın tarafının içeriğin önüne geçtiği, fazladan paye verilerek şişirildiği örnekler çok. İyi kitap avlamak giderek zorlaşıyor. Kitap tanıtım yazılarının büyük çoğunluğu künye bilgisi ve kitabın konusunu aktarmakla yetiniyor. Çok büyük sözlere, düşünür ve yazar alıntılarına hacet yok, merakımı harlasın, hevesimi kışkırtsın yeter. Ayrıntılı bir yol haritasına ya da benim yerime hangi duraklarda durmam gerektiğini söyleyen bir pusulaya ihtiyacım yok. Bu, benim yolculuğum. İstediğim yerde dururum, istediğim yerde hızlanırım. Belki hakkında üç beş satır yazarım, belki de yalnızca o kitaba ait duyguyu bulmak ve hatırlamakla yetinirim. Blog devrinin bittiği söyleniyor ama bana göre has edebiyatın izini sürmek için hâlâ en doğru yer. Ve fakat ben iyi bir iz sürücü değilim. Yeni tanışıklıklar için havayı nasıl koklayacağımı bilmiyorum.
Gönderen Tuğba zaman: 11:37 3 yorum:
Siz en çok neyi önemsiyorsunuz; "kendi işini yapmayı" mı, yoksa birlikte çalışmaları gerekse bile, bütün öğrenciler için başarılı bir öğrenme deneyimi yaratmayı mı?
Benim zamanımda ilkokulun asıl işlevi bilgi dağıtmaktı. Şimdi çocuğun bilgiye pek çok yerden ulaşması mümkün. İngilizce dersinin bir haftalık kelime dağarcığını bir bilgisayar oyunu pekâla verebilir. Üstelik eğlenirken öğrendiği bu kelimeler, zihninde çok daha kalıcı yer edinecektir. Oysa okullar hâlâ var ve gelecekte de var olmaya devam edecekler gibi görünüyor. Bazı eğitimler dijital ortama taşınsa da, özellikle küçük çocukların hâlâ bir okula ihtiyaç duyduğu kanaatindeyim. Çünkü okul onlara yalnızca bilgi sunan bir mekân değil. Sosyalleşmek, toplumun bir parçası olurken benliğini ve tercihlerini ortaya koymak ve korumak, seçim yapmak, seçimlerinin olağan sonuçlarına katlanmak, iletişim becerileri edinmek, tüm bu becerileri faaliyete geçirebilecekleri bir öğrenme alanı olarak okullar hâlâ yerini koruyor. Orada bizim kolaylaştırıcılığımız olmadan kendi başlarına var oluyorlar, büyümeye ve gelişmeye çalışıyorlar.
Çocuklar birlikte çalışmaktan ve sorumluluk almaktan hoşlanıyorlar. Bu gibi durumlarda tek başıma daha kısa sürede yaparım kolaycılığına düşmemek lazım. İşbirliği hayatlarının her döneminde onlar için elzem bir meziyet ve tüm beceriler gibi bunun da öğretilmesi ve pratiğinin yapılması şart. O yüzden Deniz'i olabildiğince gündelik işlerin içine katıyorum. Evin düzeni, eşyaların yerleştirilmesi gibi konulara gerçekten ilgi duyuyor, güzel öneriler sunuyor iyi bir görsel hafızası var. Ressam, mimar ya da iç mimar olursa şaşırmam.
Hatırlıyorum da geçen yıl ortak bir pano çalışması Deniz için tam bir kabustu. Grubun içinde bireysel takılmak isteyen, kendi taleplerini dayatmaya çalışan bir çocuğun varlığı Deniz'in canını sıkmıştı ve o çocukla arkadaş olmak istemiyordu. Bu yıl hayallerindeki okul için ortak çalışmaları hemen hepsinin ilgi alanına yönelik detaylar (yüzme havuzu, futbol sahası, pastane, oyun parkı) içeriyordu ve belli ki uyumlu, keyifli bir işbirliğinin ürünüydü.
Dün yeni açılan Troya Müzesi'ne gittik. Beklentilerimin üzerinde, tekrar tekrar gitmeye değer bir müzeydi. Çıkarken iki sanat tarihi öğrencisini arabaya aldık ve şehre bıraktık. İçlerinden biri inerken çiğdem çiçeği hediye etti. İşte o zaman fark ettim ki, Deniz bahçıvanlık becerilerimizden hiç hoşnut değil. Çiçeklerimize iyi bakamadığımızı, onları kuruttuğumuzu, bu çiçeğin de solacağını düşünüyor. Bu da basit bir hedef olarak ilişiversin şuraya: çiçeklerimize iyi bakmak, onları düzenli sulamak, balkondaki dikey saksının içine tıbbi aromatikler dikmek üzere harekete geçmek.
Dün Troya Müzesi'ni gezerken Deniz çok ilgili, meraklı, heyecanlı ve özenliydi. Onun öğrenmeye ve gezmeye bu denli açık olması, toplumsal kuralları gözetmesi karşısında hem onunla hem de kendimizle gurur duydum. Aferin bize.
Gönderen Tuğba zaman: 12:09 1 yorum:
Dün sabah bir akran zorbalığına tanık oldum.
Sınıfın en arkasında sırasında sessizce ağlıyordu. Yanına gittim. Ne dediği hıçkırıklarının arasında kayboluyordu. "Karanlıktı, göremedim, ters giydim" gibi kelimeleri nice tekrardan sonra anlayabildim. Eşofmanını ters giydiği için sınıfa girerken bahçede 4. sınıflardan bazı çocuklar onunla alay etmiş. Beraber üzerini değiştirmek üzere kalktık, öğretmenler odasına gittik ve hangi odayı kullanabileceğimizi sorduk. Müdür yardımcısının odasında o üzerini değiştirirken ben de kapının önünde bekleyerek birinin içeri girmesini engelledim. Zorbalık böyledir işte, değiştirme, düzeltme gücümüzü elimizden alır, bizi aciz ve çaresiz bırakır. Zorbalığı tek tek engellemeye gücümüz yetmez belki ama çocuklara bu tür etkilerden korunmayı, her zaman seçim yapma, harekete geçme şansları olduğunu öğretebiliriz. Bu konuda çocuk kitaplarından da yardım almak mümkün.
Bibliyoterapi yani kitapla tedavi, doğru zamanda, doğru bireyle doğru kitabı buluşturarak kişinin duygusal sorunlarının anlaşılması, uyum sorunlarının ele alınması ve kişinin içinde bulunduğu gelişim dönemine özgü gereksinimlerini tanıyabilmesi amaçlarıyla kullanılır. Ülkemizde de bu amaç doğrultusunda giderek daha fazla çocuk kitabı okurlara ulaşmaktadır.
Okuyan Us'un çocuk markası Okuyan Koala'nun sunduğu APA onaylı kitaplar bibliyoterapi amaçlı yazılmış kitaplar arasındadır. Okuyan Koala markası altında şimdiye değin 12 kitap okurla buluşmuştur.
"Basketbol 1 Problemlem 0" Okuyan Koala'nın APA onaylı kitaplarından biri. 8-12 yaş aralığındaki çocukların stres ve kaygı ile baş etmeleri, içlerindeki güçleri keşfetmeleri ve kendilerinin koçları olmayı öğretmeyi hedefleyen kitabın iki de ödülü var. NAPPA (National Parenting Publications Awards) kazananı ve MOONBEAM Çocuk Kitapları Ödülü (Gençlik Romanları Kategorisi Gümüş Madalya)
Kitap, akran zorbalığı, stres ve kaygı ile mücadeleyi ve kendi kendinin koçu olmayı, anne babası ayrıldığı için okul ve şehir değiştiren, basketbol oynamayı çok seven Kerem'in hikâyesi üzerinden anlatıyor.
Soğuk bir kış günü. Çok yakında seçmeler var. Biraz antrenman yapmak için yakınlardaki basket sahasına giden Kerem iki çocuğun aşağılamasına ve alayına maruz kalır ve koşarak uzaklaşır. Babasıyla ortak uğraşları olan basketbol hâlâ çok ilgisini çekmektedir. Eski okulunda kalsa basketbol takımına gireceğinden emindir ama yeni okulda buna hiç de ihtimal vermez. Annesi, Kerem'i büyükbabasının basketbol koçu bir arkadaşıyla tanıştırır. Annesi söylenmesin diye Mehmet koç ile buluşan Kerem kısa sürede ondan hem basketbol hem de hayat üzerine kıymetli dersler alır.
Konusunda uzman profesyoneller tarafından yazılan APA onaylı kitaplar, çocukların büyüme çağında karşılaşabilecekleri akran zorbalığı, stres, öfke, kaygı, travma vb konularda çözüm önerileri sunduğundan çocuklar için hazırlanmış kişisel gelişim kitapları olarak nitelemek çok da yanlış olmaz. Bu yönüyle de çok bıçak sırtında giden metinler olarak görüyorum. Dizinin okuduğum diğer kitaplarında hikâye ve bilgi aktarma dengesinin çok daha iyi olduğunu belirtmeliyim.
"Basketbol 1 Problem O"da her bölümün ardından gelen 1-3 sayfalık Koçluk Rehberi hikâyenin doğal akışını bozuyor. Metnin yazılma niyetinin hikâyenin önüne geçmesi bir yetişkin olarak benim bile kitapla arama mesafe soktuysa çocuklar ne derece zevk alır hiç bilemiyorum. Koçluk Rehberi ayrı bir kitapçık olarak basılsa ya da yayınevinin sitesinde pdf formatında indirilse çok daha iyi olurdu kanımca.
Yazan Dr. Jane Weirbach Dr. Elisabeth Philips-Hershey
Gönderen Tuğba zaman: 12:01 1 yorum:
Gönderen Tuğba zaman: 11:50 2 yorum: