11Sight Kurucusu Farokh Eskafi ile Girişimcilik Üzerine - Magg4 Dergi
Video temelli bir iletişim platformu olan 11Sight’ın Kurucusu ve CTO’su Farokh Eskafi ile hem 11Sight hem de Türkiye’deki girişimcilik ekosistemi üzerine konuşma şansı yakaladık. Değerli zamanını ayırdığı için Sayın Eskafi’ye teşekkür ederiz.
Bize ayırdığınız zaman için çok teşekkür ederiz. 11Sight video temelli bir teknoloji platformu. Bu fikir nasıl ortaya çıktı?
Bu sorunun birden fazla cevabı var. Bir açıdan video, hayatımızın uzun süredir bir parçası. Ailemizle iletişime geçmek, arkadaşlarımızla konuşmak için videoyu kullanıyoruz. Yani, son zamanlarda video bizim birbirimizle iletişime geçme şeklimiz olmaya başladı. Genellikle, iş modelleri tüketici tarafının biraz gerisinde kalıyor. İşletmeler tüketici ya da müşterilerle iletişim kurma biçimlerinde birkaç yıl gerideler diyebiliriz. Bu yönü 3 yıl önce fark etmiştik.
İkinci yönü bizim için oldukça ilginç. İnternet, insanı etkileşimin içinden çıkardı; şimdilerde çoğunlukla internette geziniyoruz, bir sürü yazı ve imajlarla etkileşime geçiyoruz. İnsanlarla etkileşime geçmiyoruz ve dolayısıyla onlardan etkilenme şansımız olmuyor. İnsanları ve insani ilişkileri ekleyerek, insanı bu resme dâhil edebiliriz. Artık internette gezinirken bir butona basarak karşınızda bir insanı size açıklamalar yaparken görebilirsiniz, sadece ürün satışı değil aynı zamanda bilgilendirme. Birçok durumda, soracağınız soruları ya da aradığınız ürünü bilemiyorsunuz. Bazen, aradığınız ürünün ismi hakkında bile fikir sahibi olamayabiliyorsunuz. Video işin içine girdiğinde sadece göstermeniz yeterli oluyor. Bu nokta videonun kullanışlı olduğu ve değer yarattığı bir yer. Kısaca, bu fikir ortağım Aleks Göllü ile birlikte aklımıza bu şekilde geldi. İşletmeler ve tüketiciler arasındaki etkileşimde insanın bir yeri olması gerektiğini düşündük; videonun bir değeri var ve bizim de bunu hayata geçirmeye ihtiyacımız var dedik.
İlk aşamada otomobil alım-satımı, emlak ve pazaryeri gibi alanlarını hedefleyerek başladınız. Bu alanlar zaman içinde nasıl gelişmeler gösterdi? Bu alanları hedeflemeye nasıl karar verdiniz?
Videonun satış alanında bir yeri olduğunu biliyorduk. Kâr üzerinden de düşündüğümüzde, genellikle insanlar tüketicilerin kararlarını etkiliyor. Eğer birileri size bir ürünün gerçekten iyi olduğunu söylüyorsa, satın alırsınız. Videoyu tanıtacağımız pazarla ilgili biraz fikrimiz vardı. Başlarda, ev geliştirmeye (home improvement) odaklandık. Birçok farklı sektördeki insanlarla konuştuktan sonra gördük ki otomobil satıcıları bizim ilk müşterilerimiz olacak; çünkü trafiğin çoğunun mağazalardan internete geçtiği yer burasıydı ve bu trafiği geri getirmek istiyorlardı.
Tabii ki pazaryerleri ve gayrimenkul açık seçeneklerdi. Pazarın gelişme süreci biraz farklıdır. Çünkü bir buçuk yıl önce 11Sight’ı tanıttık ve insanlara müşterilerin işletmelerle iletişime geçmek istedikleri yeni bir yol olduğunu söylemek biraz zaman aldı. Web sitelerine ilgili butonu eklediler. İnsanların bunu gerçekten kullanmasına da şaşırdılar. İnsanların bunu kullanacağını ve satış personelini görmek istediğini düşünmüyorlardı. Şimdilerde, sadece yazı ve imajları kullanmaktansa daha çok işletme videoyu müşterilerle iletişim kurmanın bir yolu olarak görmeye başladı.
Kullanıcıların tepki ve deneyimlerini nasıl buluyorsunuz?
İlk olarak video yapmaktan çekiniyorlar. Yazışarak başlıyorlar, sonrasında sesli konuşmaya geçebiliyorlar. Videodaki tereddüt “Onların beni görmesini istiyor muyum?” sorusundan kaynaklanıyor. Bizim anladığımız üzere, her hâlükârda karşı tarafı görmek istiyorlar. Bu da biraz asimetrik bir iletişim yaratıyor. Ancak önce birileriyle konuştuklarında, sonrasında kendilerini göstermekten de o kadar çekinmiyorlar. Bu sebeple, yazışma ve sesli konuşmayı ekledik ki kişiler kendilerini rahat hissettiklerinde videoyu açabilsinler. İnsanlar temelde bunu sevdi.
Bir etkileşim ve işlem aracı olarak video, insanlar için hâlâ biraz garip. Videoda herhangi bir arkadaşıyla konuşabilirler ama yabancı biri ile konuşacakları zaman iki kere düşünüyorlar. Bu durum erkeklere nazaran kadınlarda daha fazla. Kadınlar biraz daha çekingen kalabiliyorlar. Özellikle ABD’de bunu sıkça gözlemledik.
11Sight için yakın gelecekteki planlarınız neler?
11Sight’ı daha fazla iş alanına tanıtmak ve temelde bunlar üzerinden daha fazla kullanım alanı yaratmak. Bir tanesi satış ve işlem üzerineydi, hizmet için kullanımı hâlâ açık bir opsiyon olarak duruyor. Nasıl hizmet sağlayabilirsin? Sadece satış noktası olarak değil aynı zamanda destek mekanizması yaratarak.
Evcil hayvan bakımı/veterinerlik ve tarım alanı üzerinde çalışmayı düşünüyoruz. Evcil hayvanınızda bir sıkıntı varsa her zaman veterinere götürebilirsiniz; ancak acil durumlar için video hizmetini de kullanabilirsiniz. Tarım tarafında, Hindistan’daki uygulamamızdan bahsetmek isterim. Hindistan’ın uzak tarım bölgelerinde video hizmeti kullanılabiliyor, bu sayede uzmanlara video üzerinden erişebiliyorlar. Bu çok değerli. Çünkü hiçbir uzman uzak bölgelere gitmek istemiyor, o bölgelere gitmek gerçekten zor. Ancak oradaki tarım komünitesinin bu uzmanlara ihtiyacı var. Bu da uzmanları oraya götürmenin bir yolu. Oraya gitmelerine çabalamak video bağlantısından çok daha pahalı olacaktır.
Türkiye’den yatırımlar aldınız. Türkiye’deki girişimcilik ekosistemini gözlemleme şansınız oldu mu? Nasıl değerlendirmektesiniz?
Türkiye pazar kültürü olan köklü bir ülke, yani girişimcilik yeni bir kavram değil. Burada eski bir ticaret geleneğiniz var; o da spesifik olarak alıp satmaya dayalı bir girişimcilik anlayışı.
İleri teknoloji girişimcilik ise biraz farklı. İşletmelerle geliştiriciler arasında bir bağlantı kurmanız gerekiyor. Eskiden sadece fabrika ve iş insanları vardı, eski ekonomide ikisi arasında hep bir bölünme oluyordu. İleri teknoloji alanında bir beraberlik olması zorunlu. Bu durum henüz Türkiye’de oturmuş değil. Gelişme olarak hâlâ emekleme evresinde diyebilirim.
Sonuç olarak, geliştiricilerle iş insanlarını bir araya getirmelisiniz ki beraber çalışıp ortaya bir ürün çıkarabilsinler. Türkiye’de birçok iyi geliştirici ve iş insanı var; ancak henüz birbirlerini bulamıyorlar. Belki de ABD’deki Silikon Vadisi gibi bir araya gelebilecekleri bir merkez oluşmadı. Silikon Vadisi 20 yıldır işliyor, dolayısıyla bir işin gerçekleşmesi için doğru insanları bulmak çok kolay. Bunu sağlamak için çalışmak, yardım ve hükümetten destek gerekli.
Kolektif House gibi girişimler için beraber çalışma ve bir araya gelme alanları var. Temelde, insanların bir araya gelmesini sağlayarak ekosistemi geliştirmeyi hedefliyorlar. Bu alanlar hakkındaki fikirleriniz neler? Sizce istendiği gibi işliyor mu?
Bence bazı noktalardan bu sistem işliyor. Biri, hevesli girişimciler birbirlerini tanıyabileceği alanlara sahip oluyorlar. Ama destek nerede? Bunların üzerinde bir destek mekanizması olmalı. ABD’de buna benzer çevrelerin arkasında birçok fonlama sistemi var. Hâlâ, girişimciler birbirlerini tanımak ve aynı zamanda işleri beraber büyütmek ve komüniteyi geliştirmek zorundalar. Ortak çalışma alanları kişilere bir araya gelebilecekleri alanlar yaratıyor ancak yukarıda onları besleyen ve yardım eden birileri olmazsa bu sistemin planlandığı gibi işleyeceğini düşünmüyorum.
Etiketler: 11SightFarokh Eskafigirişimcilik ekosistemivideo
Geri Dönüşümde Endüstri 4.0