Paris Komünü: Geçmişteki geleceğimiz* – Yaşanacak Dünya
Meksika’da kadınlar polis tecavüzlerine karşı sokağa çıktı
Belçika demiryollarında grev
Ailelerinden koparılıp Belçika’da evlat edinilen Kongolu çocuklar
Home/ Manşet/Paris Komünü: Geçmişteki geleceğimiz*
Komün topu topu 72 gün sürmüştür. Fakat o kısacık süre içinde gerçekleştirdiklerinin çoğu, insanlığın kurtuluşuna giden yolda henüz gerçekleşmemiş devrimler için dahi yol gösterici özelliğini -kuşkusuz embriyonik olarak- hâlâ korumaktadır.
“Kız olsun erkek olsun her çocuk ilkokul seviyesindeki eğitimi tamamladıktan sonra okuldan bir veya iki mesleğe ciddi ölçüde vakıf olarak ayrılabilmelidir: Gayemiz budur. Bütün gayretlerimiz bu sonucu elde etmeye yöneliktir çünkü o basit Herkes çalışsın, herkes için çalışsın tabiri insan ilerlemesindeki son sözü bütünüyle özetlemektedir. İnsanlık, ilkel toplumlar kadar eski ve her türlü eşitliğin temeli olan bu kaideyi tam manasıyla gerçekleştirmelidir.” (Aktaran Kristin Ross, Ortak Lüks, sf.56)
Burada amaç, hangi sınıftan geliyor olursa olsun kız-erkek bütün çocukları, işbölümünün yarattığı ‘parça-insan’ olmaktan çıkarmaktır. Kafa ve kol emeği ayrımını ve ondan kaynaklanan hiyerarşik bağımlılık ilişkilerini beraberinde getiren bu tek yanlılığın tersine burada amaç, hem düşünsel hem de el becerileri bakımından gelişkin özgür bireyler yetiştirmektir. Dönemin işçi sınıfı dergilerinden birinde bu amaç şu sözlerle dile getirilir: “Çocuk küçük yaştan itibaren okul ile atölye arasında gidip gelebilmelidir… Bir aleti ustaca kullanan biri kitap da yazabilmeli, hem de tutkuyla, bütün yeteneğini sergileyerek yazabilmelidir… Zanaatkâr gündelik işlerine mola verip sanatsal, edebi veya bilimsel kültürle ilgilenebilmeli, bu yüzden üretici olmayı bırakmak zorunda kalmamalıdır.” (age, sf. 55)
* Başlık, 1992 Ekim’inde yitirdiğimiz yoldaşım Sezai Ekinci’nin Paris Komünü’ne dair bir incelemesine aittir.