ANKARA - Türkiye’nin Satınalma Gücü Paritesi‘ne (SGP) göre kişi başına Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) endeksi, 2015 için 53 olarak ilan edildi.
Türkiye İstatistik Kurumu 2015’e ait SGP verilerini yayınladı. Avrupa Birliği İstatistik Ofisi‘nden (Eurostat) alınan verilere göre kişi başına GSYH endeksi 28 Avrupa Birliği (AB) ülkesi için 100 iken, bu değer Türkiye için 53 oldu ve AB ortalamasının yüzde 47 altında kaldı.
Karşılaştırmalarda 28 AB üyesi ülke, 3 Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkesi (İsviçre, İzlanda ve Norveç), 5 aday ülke (Türkiye, Makedonya, Karadağ, Sırbistan ve Arnavutluk) ve 1 potansiyel aday ülke (Bosna-Hersek) kapsandı. 37 ülke arasında SGP’ye göre kişi başına GSYH endeksi en yüksek 271 ile Lüksemburg, en düşük 29 ile Bosna-Hersek oldu. Kişi başına GSYH endeksinde Lüksemburg AB ortalamasının yüzde 171 üzerinde, Bosna-Hersek ise yüzde 71 altında yer aldı.
SGP, ayrıntılı olarak tanımlanmış mal ve hizmet sepetinin farklı ülkelerdeki fiyat oranı olarak ifade ediliyor. Böylece ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılıkları giderilerek, uluslararası anlamda gerçek fiyat ve hacim karşılaştırmaları yapılabiliyor.
Kişi başına fiili bireysel tüketim düzeyi de 28 Avrupa Birliği ülkesi ortalaması 100 iken, Türkiye için 58 oldu ve AB ortalamasının yüzde 42 altında kaldı. 37 ülke arasında kişi başına fiili bireysel tüketim değeri en yüksek 137 ile Lüksemburg, en düşük ise 37 ile Arnavutluk oldu.
Ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin karşılaştırılmasında kişi başına GSYH temel alınırken, tüketicilerin göreli refah düzeylerinin karşılaştırılmasında kişi başına fiili bireysel tüketim endeksleri daha uygun bir gösterge olarak kabul ediliyor. Fiili bireysel tüketim, tüketicilerin satın aldığı mal ve hizmetlere ek olarak devlet veya kar amacı olmayan kuruluşlar tarafından sağlanan (eğitim, sağlık gibi) hizmetleri de içeriyor.
Türkiye’nin fiili bireysel tüketime ilişkin fiyat düzeyi endeksi, 2015 sonuçlarına göre 55'e denk geldi. Bu değer, AB ülkeleri genelinde 100 Euro karşılığı satın alınan aynı mal ve hizmet sepetinin Türkiye’de 55 Euro karşılığı Türk Lirası ile satın alınabileceğini ortaya koyuyor.
Fiyat düzeyi endeksi, ülkelerin ulusal para birimlerinin karşılaştırmalı olarak döviz kuruna göre alım gücünün göstergesi. Bir ülkenin fiyat düzeyi endeksi, 100’den büyük ise bu ülke karşılaştırıldığı ülke grubu ortalamasına göre pahalı, 100’den küçük ise bu ülke karşılaştırıldığı ülke grubu ortalamasına göre ucuz addediliyor.