Çocuklardaki Konuşma Gecikmesi ve Dil Gelişim Bozuklukları | Gençdoku
Ana Sayfa Elifelif Dil Özel Sayısı Güz/2013 Çocuklardaki Konuşma Gecikmesi ve Dil Gelişim Bozuklukları
Çocuklardaki Konuşma Gecikmesi ve Dil Gelişim Bozuklukları
Tarih: Aralık 03, 2013 Yorum Yok
Yeme-içme kadar temel/zaruri ihtiyaçtır konuşma. Konuşmanın önemini anlatmanın en kolay yolu “mefhum-u muhalif”ten gitmek sanırım, bir düşünün konuşamadığınızı…
Eski milletlerde sükût orucu varmış, ibadet niyeti ile akşama kadar konuşmayınca sevap kazanacağına inanırmış insanlar. Bu kadar zor yani konuşmamaya tahammül.
Hiç konuşamamak bir yana konuşmanın istenen kalitede olmaması bile can sıkıcı. O yüzden Musa aleyhisselam Rabb’ine dua etmiş “Ey Rabb’im, göğsümü aç, genişlet, işimi kolaylaştır, dilimde bulunan düğümü çöz de anlasınlar beni.” diye.
Konuşmayı oluşturan 2 temel faaliyet vardır:
1. Sesin Oluşması: Sorumlu organlar akciğer, nefes borusu, gırtlak, ses telleridir. Akciğeri dolduran havanın, gırtlak vasıtası ile dışarı çıkarken soluk borusunun her iki yanındaki ses tellerinin titreşimi ile oluşur. Gırtlak kasları, diş ve dudakların hareketleri ile de harf ve kelimeler oluşur.
2. Konuşma: Günlük yaşamda içeriden (ağrı, basınç hissi gibi duyular), dışarıdan (görme ve işitme ile) gelen tüm bilgiler beyinde toplanır, ilgili alana iletilir ve burada işlenir. Aşağıdaki resimde numaralı her alanın belli bir faaliyeti vardır. Örneğin görme 17. alan, konuşma 44 ve 45. alan gibi…
Gözden gelen uyarılar; beyin arka bölgesi (occipital lob), işitme ile gelen uyarılar; şakak bölgesi (temporal lob), ağrı, basınç gibi duyular beyin yan bölgesinde (parietal lob) işlendikten yani bilgi ve tecrübelerle kıyaslanıp yorumlandıktan sonra Wernicke alanına iletilir. Burada sentezlenen cümleye ait sinyaller beynin alın bölgesinde yerleşmiş Broca alanına aktarılır. Gelen bilgilere uygun kelimeler söz dağarcığından seçilir, uygun söz dizimi hâline getirilir. Bu kelimelere ait bilgiler ses tellerine aktarılır. Yani söylenecek şeylere karar veren alan Wernicke alanı buna son şeklini veren ve icrası gerçekleştiren Broca alanıdır. Bu bölgelerde (görme-işitme-duysal alan) meydana gelen hasarlarda görülen ya da işitilen kelimeleri anlama yeteneği kalkacağı için konuşma bozulur. Wernicke alanının hasarında ise algı sağlamdır ama hasta yorum yapamadığı için yine konuşma mümkün değildir. Broca alanı hasarlarında söylenecek cümle kurulur ama konuşulamaz, ses tellerinden üretilen anlamsız sesler ortaya çıkar.
Tüm bebeklerde doğumla birlikte standart bir dil öğrenimi kapasitesi vardır. Irk, milliyet, cinsiyet önemli değildir. Temel seslerin taklit yolu ile öğrenilmesi -çıkarılması- benzer zamanlarda olur. İlk 2 yıl böyle geçer. Bütün çocuklar ses çıkarma, heceleme, ses taklidi, 1-2 kelimelik zaman ve iyelik özelliklerinden yoksun konuşmayı benzer zamanlarda benzer başarı oranları ile yaparken kişisel sağlık ve çevresel faktörler nedeniyle 18. aydan sonra bazı çocuklar bu potansiyeli tam kullanamayıp geri kalabilmektedirler. Yeterli uyaranları alan, kendisi ile ilgilenilen çocuklarda (yani akşama kadar TV başında unutulmayan, reklam, çizgi film bağımlısı olmayan çocuklar) bu potansiyelin üzerine çıkabilmektedirler. Ana dilin öğrenilmesi de bu zamana denk gelir. 24. aydan sonra dil gelişimiyle zekâ arasında sıkı bir ilişki olduğu düşünülmektedir. Akranlarına göre erken ve zengin konuşan çocukların zekâ düzeylerinin genellikle normal ya da normalin üstünde…
Fırat Erdoğan’ın Yazısı
 (Taha, 25-28)
Etiketler: dil özel sayısıelif elifelifelifkonuşma gecikmesi
Müslüman’ın Dili Neler Söyler?
Benim Çocuğum Pırlanta Gibidir
Dil Özel Sayısı Çıktı! – Ağzından Çıkanı Yüreğin Duysun
Dilin En Büyük Afetleri: Gıybet Ve Nemime