Baz istasyonu, yapı ruhsatı, yıkım ve imar para cezası, cezaların şahsiliği
Ruhsatsız baz istasyonu yapılmasına rıza gösteren davacı adına tesis edilen imar para cezası işleminde "Cezaların şahsiliği" ilkesi açısından hukuka aykırılık bulunmamakta
Esas No : 2013/4653
Karar No : 2015/1876
Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : … Belediye Başkanlığı/İZMİR
İstemin Özeti : İzmir 2. İdare Mahkemesinin 31/01/2013 günlü, E:2012/1395, K:2013/101 sayılı kararının; usul ve yasaya uygun olmadığı ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
Dava; İzmir İli, Konak İlçesi, 22/1 pafta, … parsel sayılı taşınmazda bulunan yapı üzerinde ruhsatsız baz istasyonu yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca mühürlenmesine ilişkin 17.05.2012 günlü, 1975 sayılı yapı tatil zaptının ve aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin 31.05.2012 günlü, 753 sayılı Konak Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince; baz istasyonunun … İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından kurulması nedeniyle ve cezaların şahsiliği ilkesi uyarınca, ceza gerektiren fiil kim tarafından işlenmiş ise cezanın da o kişi ya da kurum adına kesilmesi gerektiğinden dava konusu belediye encümen kararı ile davacı adına para cezası uygulanmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin para cezasına ilişkin kısmının iptali, 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca ruhsata tabi yapı niteliğinde olan baz istasyonunun ruhsatsız olarak yapıldığından bahisle mühürlemeye ilişkin kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin reddi yolunda karar verilmiş, bu karar davalı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonucunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir. Ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." kuralı yer almıştır.
Öte yandan; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5940 sayılı Kanunun 2. maddesiyle değişik 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede belirtilen şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı düzenlenmiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 14. maddesinde; "Kabahatin işlenişine birden fazla kişinin iştirak etmesi halinde bu kişilerin her biri hakkında, fail olarak idarî para cezası verilir." düzenlemesi yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; davacı ile … İletişim Hizmetleri A.Ş. arasında, davacıya ait taşınmaz üzerinde baz istasyonu yapılması amacıyla kira sözleşmesi imzalandığı, davalı idare görevlilerince 17.05.2012 günlü, 1975 sayılı yapı tatil tutanağı ile İzmir İli, Konak İlçesi, 22/1 pafta, … parsel sayılı taşınmazda bulunan yapı üzerinde ruhsatsız baz istasyonu yapıldığının tespit edilmesi üzerine, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca ruhsatsız baz istasyonunun mühürlendiği ve aynı Kanun'un 42. maddesi uyarınca davacıya para cezası verilmesine ilişkin 31.05.2012 günlü, 753 sayılı Konak Belediye Encümeni kararının tesis edildiği, bu işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık konusu olayda; baz istasyonu kurulması için davacı ile … İletişim Hizmetleri A.Ş. arasında kira sözleşmesi düzenlenmiş ise de; ruhsat alma mükellefiyetinin taşınmaz malikinde olduğu ve kiracının taşınmaz malikinin muvafakatı olmadan ruhsat alamayacağı göz önüne alındığında; taşınmaz malikinin kendi taşınmazında ruhsatsız yapı yapması ile rıza ve muvafakatı ile başkası tarafından yapılmasına izin vermesi arasında bir fark gözetilmesi olanaklı değildir.
Bu durumda, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca ruhsatsız baz istasyonu yapılmasına rıza gösteren davacı adına tesis edilen işlemde "Cezaların şahsiliği" ilkesi açısından hukuka aykırılık bulunmamakta olduğundan, işlemin diğer unsurları yönünden bir inceleme ve değerlendirme yapılması gerekmekte iken, anılan gerekçeyle dava konusu işlemin para cezasına ilişkin kısmının iptali yolunda verilen temyize konu Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, İzmir 2. İdare Mahkemesinin 31/01/2013 günlü, E:2012/1395, K:2013/101 sayılı kararının BOZULMASINA, dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 11/03/2015 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.