Cenab-ı Hak, Nur ismi ile cennet ve diğer nur veren cisimleri (güneş ve yıldızlar gibi) yaratmıştır. Cehennem ve diğer zülmani cisim ve varlıkları hangi ismi ile yaratmıştır? | Sorularla Risale
Nur ismi en kapsamlı olarak şu ayette zikrediliyor:
"Allah göklerin ve yerin nûrudur. O’nun nûrunun misali, tıpkı içinde lamba bulunan bir kandillik gibidir. Lamba bir sırça (cam) içinde, o sırça da sanki parlayan incimsi bir yıldız! Bu lamba, doğuya veya batıya mensup olmayan kutlu, pek bereketli bir zeytin ağacından tutuşturulur. Bu öyle bereketli bir ağaç ki, nerdeyse ateş değmeden de yağ ışık verir. Işığı pırıl pırıldır. Allah dilediği kimseyi nûruna iletir. Gerçeği anlamaları için insanlara böyle temsiller getirir. Allah her şeyi bilir."(Nur, 24/35)
Nur; “Görmeye vesile olan ışık” veya “Işık kaynağı” anlamına gelir. Bu anlamı ile nur yaratılmış olduğundan, âyetin ilk cümlesi: “Allah, güneş vb. ışık saçan cisimleri yaratmak sûretiyle gökleri ve yeri aydınlatan” veya “Göklerde ve yerde olanları sapıklıktan kurtaran, hidâyete erdiren, aydınlığa çıkaran” diye tefsir edilir. Hülasa Nûr ismi, Allah Teâla hakkında bazı alimlerce mecazî, bazılarınca da hakikî mânada değerlendirilir. Birçok çağdaş müfessir, bu âyetin devamında, başka bazı gerçekler arasında, bir de elektrik ampülüne işaret edildiği kanaatindedirler.
Nur isminin tecellisini sadece maddi ışık olarak anlamak dar bir bakış açısı olur. Nasıl Allah’ın Rezzak isminin küçük bir karıncadan tut ta bütün canlıların beslenmesine kadar geniş ve külliyetli bir tecelli sahası vardır, Nur isminin de aynı şekilde güneşten tutun ta alem-i ahiret ve insanın kalbindeki hidayete kadar geniş ve külliyetli tecellileri vardır. Evet insanın hidayet nuru ile aydınlanması ve bu aydınlık ile kendi alemini ışıklandırması bir cihetle Nur isminin insan mahiyetindeki bir tecellisidir. Yani Nur isminin kesif ve latif böyle çok külli ve muhtelif tecellileri vardır.
İnsan ayrıca mahlukat içinde Allah’ın bütün isim ve sıfatlarını tartıp ölçecek geniş mahiyete sahip tek mahluktur. İnsan sahip olmuş olduğu his ve cihazlar sayesinde Allah’ın bütün isimlerini tartıp ölçebilir. Mesela, midenin açlık hissi ile Rezzak ismini, tat alma duyusu ile Allah’ın Kerem ve Muhsin ismini, cüzi iradesi ile Allah’ın külli irade sıfatını, cüzi ilmi ile Allah’ın sonsuz ilim sıfatını bilebilir. Demek insanın mahiyetindeki her bir cihaz ve duygu, aynı zamanda Allah’ın isimlerine açılan birer kapı birer pencere hükmündedir. İnsan evladına olan cüzi şefkati ile Allah’ı mahlukatına olan külli şefkatini idrak ve kıyas eder.
Cehennem gibi ceza yeri olan bir mahlukatın yaratılmasında bir isim değil, yüzlerce isimler hisse sahibidir. Mesela, cehennemin kurulmasında Adl ismi çok önemli bir paye sahibidir. Ama fiziki ve maddi tecelli noktasında Kahhar, Cebbar, Müntakim, Nur, Celal gibi isimler baş aktörlerdir diyebiliriz.