Karın İçi Yapışıklığı Önlemek İçin Kullanılan Maddelerin Karşılaştırılması: Sıçanlarda Deneysel Bir Çalışma | Makale | Türkiye Klinikleri
.: Ana Sayfa » Dergiler ve Kitaplar » Türkiye Klinikleri Tıp Bilimleri Dergisi » 2012 - Cilt 32 » 2
Mithat GÜNAYDINa, Dilek GÜVENÇb, Levent YILDIZc, Abdurrahman AKSOYb, Doç.Burak TANDERa, Ünal BIÇAKCIa, H. Suat AYYILDIZa, Doç.A.Tevfik SÜNTERd, Ender ARITÜRKa, Rıza RIZALARa, Ferit BERNAYa
aÇocuk Cerrahisi AD,
dHalk Sağlığı AD, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi,
bFarmakoloji ve Toksikoloji AD, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Samsun
Amaç: Cerrahi sonrası karın içi yapışıklığı önlemek için şimdiye kadar birçok madde denenmiştir. Bu sorun araştırmacıların önünde bir 'bulmaca' olarak halen durmaktadır. Deneysel ameliyat sonrası yapışıklık modelinde çeşitli yapışıklık önleyici maddeleri karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Otuz beş dişi Sprague-Dawley sıçan beş eşit gruba ayrıldı. Laparatomi sonrası, periton ve çekum, nokta nokta kanama görülene kadar diş fırçası ile fırçalandı. Kontrol grubunda (grup 1) ek cerrahi uygulanmadı. Diğer gruplarda, karın içi yapışıklığı önlemek için kanamalı alana sırasıyla polietilenoksid+sodyum-karboksimetilselluloz (PEO+CMS) (grup 2), hyaluronan (HA) (grup 3), oktenidin dihidroklorid+%2 fenoksietanol (ODH+FE) (grup 4) ve surfaktan (SFT) (grup 5) uygulandı. Sıçanlar onuncu günde öldürüldü. Adezyon skorları, fibroblastik akivite ve periserozal inflamasyon skorları ve yüksek performanslı likit kromatografi (HPLC) yöntemiyle hidroksiprolin (HP) düzeyleri belirlendi. Bulgular: Grup 1'in (kontrol) adezyon ve fibroblastik aktivite skorları diğer gruplardan anlamlı ölçüde daha yüksek bulundu (ODH+FE grubu dışında). En düşük adezyon skoru ve hidroksiprolin düzeyi PEO+CMS grubundaydı (p<0,05). En düşük fibroblastik aktivite ve periserozal inflamasyon SFT grubundaydı ve grup 1'den (kontrol) anlamlı derecede farklıydı. ODH grubunda, periserozal inflamasyon diğer gruplardan anlamlı derecede yüksekti (p<0,05). PEO+CMS grubunun adezyon skoru diğer gruplardan anlamlı derecede düşüktü. Sonuç: Bu maddelerin hepsinin bir dereceye kadar yapışıklık önleyici etkileri vardır. ODH+FE bağırsak serozasına irritasyon ve zayıf yapışıklık önleyici etkiye sahiptir. SFT bu maddeler arasında en az irritatifti. PEO+CMS en güçlü yapışıklık önleyici madde gibi görülmektedir. Bu çalışma PME+CMS ve HA'nın klinikte kullanımıyla ilgili olumlu raporları desteklemektedir. Özellikle, SFT'nin karın içi yapışıklara karşı etkili olduğu bulundu. Ancak, ODH+FE seyreltilmiş konsantrasyonlarda daha fazla araştırılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Karın boşluğu; karın ağrısı; doku yapışıklıkları
Objective: Many substances have been used up to date in order to prevent postoperative adhesions. This problem is still a 'puzzle' for researchers. We aimed to compare various substances preventing adhesions in an experimental postoperative adhesion model. Material and Methods: A total of 35 female Sprague-Dawley rats were divided into five groups containing equal number of animals. After laparatomy, peritoneum and ceacum were brushed using a tooth brush until punctate hemorrhage was seen. Additional surgery was not applied in control group (group 1). In the other groups, polyethylene dioxide+sodium carboxymethyl cellulose (PEO+CMC) (group 2), hyaluronan (HA) (group 3), octenidine dihydrochloride+fenoxyethanol 2% (ODH+FE) (group 4) and surfactant (SFT) (group 5) were applied respectively, in order to prevent intra-abdominal adhesions. Rats were sacrificed on 10th day. Adhesion scores, fibroblastic activity and periserosal inflammation were determined and hydroxyproline (HP) levels were measured using HPLC method. Results: Adhesion and fibroblastic activity scores of group 1 (control) were found significantly higher than the other groups (except ODH+FE group). The lowest adhesion score and hydroxyproline level were found in PEO+CMC group (p<0.05). The lowest fibroblastic acitvity and periserosal inflammation were found in SFT group, and it was significantly different from group 1. Periserosal inflammation was significantly higher in ODH group compared to the other groups (p<0.05). Adhesion score of PEO+CMC group was significantly lower than the other groups. Conclusion: All these substances have anti-adhesive effects to some extent. ODH+FE causes irritation to intestinal serosa and has mild anti-adhesive effect. SFT was the least irritative among all the substances tested. PEO+CMC seems to be the strongest anti-adhesive substance. This study supports the positive reports on the clinical use of PME+CMS and HA. Particularly, SFT is found to be effective against intra-abdominal adhesions. However, ODH+FE should be further investigated in diluted concentrations.
Keywords: Abdominal cavity; abdominal pain; tissue adhesions