Başlığın diğer anlamları için Aleksandr Nevski sayfasına bakınız.
Aleksandr Nevskiy (Rusça: Александр Невский) Sergey Eisenstein ve Dimitri Vasiliev’in yönettiği 1938 yılında Mosfilm stüdyolarında çekilen ve baş rolünü Nikolay Çerkasov’un oynadığı film.
Film 13. yüzyılda Alman Teutonic şövalyeleri ile Novgorod’da yaşayan Ruslar arasındaki savaşı anlatır. Alman şövalyeler Pskov şehrini istila ader ve şehir halkını kılıçtan geçirir. Aleksandr Nevskiy Novgorod’un insanlarını toparlar ve onun liderliğinde Peypus Nehri’nin donmuş yüzünde savaşa tutuşulur. Sayıca üstün olan Novgorodlılar Alman işgalcileri bozguna uğratırlar.
Filmin VHS kapağı
Aleksandr Nevski filmi Stalin döneminde Nazi Almanyası ile savaş ihtimali olan bir dönemde çevrilmiştir. Böyle bir filmin Stalin tarafından bir Alman işgaline karşılık Sovyet halkını savaşa hazır tutmak için Eisenstein’den özel olarak istediği de söylenmektedir. Film dönemin politik durumunu yansıtan birçok unsura sahiptir. Teutonic askerlerinin giydiği miğferler Alman askerlerinin miğferlerine oldukça benzemektedir. Birçok Teutons gamalı haçlarla süslüdür. Nervski ayrıca eski düşman Moğollarla şövalyelere karşı barış yapmıştır. Burada Nazi Almanyası’na karşı batılı güçlerle barış halinde olmanın gerekliliği ima edilmektedir. Ne yazık ki film Stalin’in Soyet-Alman saldırmazlık anlaşması’nı onaylamasından çok kısa bir süre önce yayınlanır. Ancak gösterime girmesi engellenir. 1941 yılında Almanya’nın Sovyetler Birliği’ne saldırması üzerine politik durum tekrar değişir ve film birçok Sovyet sinemasında gösterime girer. Film görsel olarak oldukça etkileyici hatta enfes olarak tanımlanabilir, ancak ses kalitesinin bu performansın yanında oldukça zayıf kalması o yıllarda Sovyet sinemasının sesli filmde teknik olarak hayli yeni olduğunun da göstergesidir.
Film tarzı hakkında
Aleksadr Nevski senaryo yapısı olarak yönetmenin önceki çalışmalarına nazaran daha az deneyseldir. Hikâye bir asıl karakter üzerine kurulmuştur. Bu film ayrıca yönetmenin ilk sesli filmidir. Film müzikleri Sergey Prokofyev tarafından yapılmıştır. Eisenstein bu filmede görüntülerle müziklerin beraber kullanımı ile yeni daramatik methodlar geliştirmiştir.
J. Hoberman'ın eleştiri kolleksiyonu (İngilizce)
Sergey Prokofiev Vakfı, Film müziklerinin radyo verisyonu (İngilizce)
Google video filmin tümü
Google video filmden kesitler