Kolokas mı desem Gölevez mi? Yakamoz Yakut Güncel Haber & Kültür Sanat haberi
Kolokas, kolokaz, golokas olarak bilinen sebzenin ülkemizde yaygın adı gölevez. Bir adı da: Taro. Yılanyastığıgillerden (Araceae) familyasından otsu bir bitki ve bitkinin yenilebilen yumruları. Latince adı ise “Colocasia esculentasya.”
Asya’nın Güneydoğusu’ndan Pasifik adalarına yayıldığı sanılan bu bitkinin bol nişastalı, büyük ve yuvarlak yumruları patates gibi yeniyor, ekmek tatlı gibi çeşitli yiyeceklerin yapımında kullanılıyor. Yaprak saplarından çorba yapılıyor. Yaprakları sarma ve çorba olarak değerlendiriliyor. Yumruları haşlanarak çeşitli sebze yemekleri yapılıyor.
Ülkemizde Mersin’in Bozyazı, Antalya’nın Alanya, Gazipaşa ve Anamur ilçelerinde yaygın olarak yetişiyor. Kolokas denilince ben genelde Kıbrıs’ı, o güzel adamızı anımsıyorum nedense. Hâlbuki ilk önce Antalya pazarında tanımıştım gölevezi.
Adanın çeşitli bölgelerinde yetişse de özellikle Karpaz Bölgesinde daha yaygın. Kıbrıs mutfağında hem büyükleri, hem küçükleri çok gözde. Taze yumrusundan kızartma, büyük yumrularından etli yemekler yapılıyor. Bitkinin küçüklerine “Bulles” ya da “ Bullez” deniyor. Kıbrıs Mutfağında kolokas ile yapılan yemeklerin en önemlileri elbet kolokas musakkası ve yahnisi.
Musakkası kısaca şöyle hazırlanıyor. Kabuğu soyulan kolokaslar yuvarlak şekilde yaklaşık 1 cm kalınlığında kesiliyor. Yağda biraz çevrildikten sonra soğan, kıyma, domates salçası ekleniyor birlikte kavruluyor. Üzerini örtecek kadar su ile limon suyu ve tuz eklenerek yumuşayıncaya kadar pişiriliyor. Limon suyu eklemeniz şart. Çünkü suda pişme esnasında bamyadaki gibi musilaj madde salgılanıyor. Arzu ederseniz yemeğe maydanoz ekleyebilirsiniz. Maydanoz ile daha güzel oluyor ve yanında turp yenilmesini tavsiye ediliyor.
Yahnisinin yanı sıra bir de dolmalı yahnisi yapılıyor. Gaziantep ve Kilis Mutfaklarında aşina olduğum musakkalı dolmalar, sulu yemekler içinde dolmalar bana hiç yabancı gelmiyor. Arap Mutfağında da karşımıza çıkan bu uygulamanın - sulu yemeklerin içerisinde dolma ve sarmalar- Kıbrıs’taki temsilcisi elbette dolmalı kolokas yahnisi oluyor. Yemeğimiz etli dolmaların üzerine kolokas yerleştirilerek hazırlanıyor.
Son olarak patatesli bullezden de söz etmeliyim elbet. Patates ile bullezler önce kızartılarak sonra üzerlerine tuz serpilerek yeniliyor.
Hiç mütevazi bir bitki değil kolokas. Sulama olanakları uygun, zengin toprakları seviyor ve yumruları ekimden yedi ay sonra hasat ediliyor. Biraz nazlı gibi görünüyor ama hem yumrularının tadı farklı, hem yaprakları çok faydalı hem de bitkinin kendisi güzel. Bu nedenle süs bitkisi olarak ta kullanılabiliyor.
Kolokasın şimdi tam zamanı ama “Biz nereden bulacağız şimdi onu?” demeyin sakın.
Size şimdi kolokas bulamam çünkü. Ama izninizle bir Kıbrıs manisi söyleyebilirim:
Tencerede pişen oddur
Ben yemem garnum tokdur
Sizin söğlediğiniz sözler
Bizin figrimizde yogdur.
400 gr beyaz ya da kırmızı et
Yeteri kadar su (yaklaşık 4 su bardağı)
Kolokaslar patates gibi soyulur. Temiz bir bezle silinir. Lokma büyüklüğünde parçalar halinde kesilir. Etler tencerede yağda kavrulur, salça eklenir. Salça biraz etle çevrildikten sonra su eklenir. Et biraz pişince önce kolokas sonra limon suyu ve tuz eklenir. Kısık ateşte pişirilir.
Not: Sakın kolokası yıkamayınız çünkü pişmesini olumsuz yönde etkiliyor.
AnaBritannica Genel Kültür Ansiklopedisi, cilt 9, s.598.
Direktör, Şevket. Kıbrıs Türk Mutfağı, Galeri Kültür Yayınları,, 1998, Lefkoşe.s, 35,36,37.74
Güncelleme Tarihi: 25 Şubat 2014, 13:52
#Gonca Tokuz Kolokas mı desem Gölevez mi
güzel bir sebze yemeği. ancak bu sebzeyi̇ almak i̇çi̇n kibris'a gi̇tmek mi̇ gerekli̇? belki̇ başka bi̇r sebze i̇le de yapabi̇li̇ri̇z. elleri̇ni̇ze sağlik. kolakas bulunca deneyeceği̇m.
1 Juventus'un hocası gülme krizine girdi 2 Özgür Aras annesini kaybetti! 3 The Very Best of Dean Martin 4 Müzeyyen Senar taburcu oldu! 5 Görevimiz vatandaşa hizmet etmek! 6 Eğitimde Fatih Projesi Mardin’de de Şekilleniyor! 7 Vergi kalkınmanın temelini oluşturmaktadır 8 Eymir Neden Paylaşılamadı? 9 Genç İz Özgün Baskı - Vitray Sergisi 10 Bir Küçük Eylül Meselesi
Juventus'un hocası gülme krizine girdi