Dr. Tolgay Şatana Merak Ettikleriniz Arşivleri - Page 5 of 6 - Dr. Tolgay Şatana
Home / Korttaki Özgürlüğümüz; bilinçli spor alışkanlığı ile mümkün… / Merak Ettikleriniz
April 17, 2012 Merak Ettikleriniz kort, spor, tenis
Tenis sporunun belki en güzel yanı hemen her yaşta yapılabilen bir spor olmasıdır. Yoğun iş hayatının baskısından uzaklaşmaya çalışırken kas iskelet sistemimizin kortta karşılaşılan fiziksel zorlamalara hazır olup olmadığını sorgulamalıyız. Aksi halde sporu yapmaya çalışmakla kas iskelet sistemimizde sorunlar başlar. Öncelikle; Kas iskelet sistemimiz yeni yüklenmelere hazır mı?
Dayanıklılığımız spora dönmeye ya da turnuvalara katılmaya yeterli mi?
Başlamadan önce yeterli alıştırma yapıyor ve buna önem veriyor muyuz? şeklinde bir çok soruyu kendimize sormalıyız.
Dayanıklılık (Endurance) zaman içinde alıştırmalarla kazanacağımız bir özellik olduğunu iyi bilmeliyiz. Kas kütlesi içinde farklı özellikte solunum yapan liflerin güce katkı oranını arttıracak alıştırmalar düzenli çalışmayı gerektirir. Sporcu düzenli olarak çalışmalara katıldığı oranda dayanıklılık kendiliğinden gelişecektir.
Uzun zamandır spor yapıyorsunuz, ancak kortta kalış sürenizi o gün biraz aştınız, dayanılmaz bir topuk ağrısı, neredeyse basamaz hale geldiyseniz, tedaviye ayakkabınıza dikkat etmekle başlamalısınız. Kort zemini toprak ya da çim değilse, sert zeminde olağan tenis ayakkabıları topuk altı yağ yastıkçığının normal dışı yüklenmeleri doğrudan topuk kemiğinize yansıtmasına sebeb olacaktır. Bu durum “topuk yağ yastıkçığı sendromu” (heel pad compresibility synd) na neden olabilir. Tabanında şoku emen yapılar olan, topuğu kavrayan ayakkabıları seçmelisiniz.
Ağırlığımızı ayağımız üç noktada zemine aktarmaktadır. Bunlar topuk kemiğinin altındaki çıkıntı (kalkaneus) 1 ve 5. Parmakların tarak kemiğinin sonudur. Sert zemin normal ayakta en çok bu noktalarda basınç etkisi yaparak ağrılara neden olacaktır.
İkinci sorun dinamik olarak doğrudan ayak iç kaslarının (plantar fasia) ortak kirişlerinin rahatsızlıkları olabilir.Ortak kiriş plantar fasia çıkrık mekanizmasıyla hareketi sağlar. Plantar fasiitis dayanıklılığı yetersiz kas gruplarının yüklenme karşısında yükü yapışma yerinden öncesine vererek yırtılmalara varan sorunlara yol açmasıdır. Bu durum hekim müdahalesi gerektirse de ayakabı seçiminin önemini bir kez daha ortaya koyar.
Topuk kemiğimize meşhur aşil tendonu yapıştığını unutmayalım. Aşil bacağımızdan başlayan, zıplama, yürüme fonksiyonunu yapan kasların ortak kirişi olarak topuğa yapışır. Dayanıklılığın az olduğu durumda yüklenme benzer şekilde kopmalara neden olabilir. Yüklenme doğrudan yapışma yerine olursa “insersiyonel=yapışma” tendiniti, daha yukarda ise noninsersiyoneldir. Tedavisi farklı olan bu iki duruma hekiminizin yönlendirmesi gerekli olacaktır.
Son olarak eklemlerimizin kortta karşılacağı sorunlara değinirsek, torsiyonlar bağ ve kıkırdak yapılarını yaralayabilir. Güçlü kas yapıları dengeli ağırlık aktarımı sağlayacağından eklem yaralanma riski minimumdur. Eklem sınırı zorlandığında, sırasıyla kapsül, bağlarımız sonra kemiklerimiz kuvvetlere karşı koyarlar. Dengeli bir yüklenmede bağ kopması, kırıklar ve daha önemlisi kıkırdak yaralanmaları meydana gelmez.
Unutmayalım korttaki özgürlüğümüz, tekniğimize, dayanıklılığımıza bir o kadar kas iskelet sağlığımıza bağlıdır. Ayakkabı tercihlerinizi değiştirmenize rağmen geçmeyen ayak ağrılarında hekime başvurmaktan çekinmeyelim. Sağlıklı sporlar
Not: Bu Makale Sports International Dergisine yazdığım yazının metnidir.
January 3, 2012 Merak Ettikleriniz çıkık, kırık
Kırık, kemiğin aşırı yüklenme ya da yüksek enerjili çarpmalarla yaralanıp bütünlüğünü kaybetmesidir. Kemiğin dayanıklılığını azaltan hastalıklar (Osteoporoz, Osteogenesis imperfecta, kanserler ve kistler) gibi nedenler dışında kırılması için büyük kuvvetler gerekir. Kemiğin hastalıklarla zayıflaması ile ortaya çıkan kırıklar “patolojik kırık” olarak tanımlanır. Uzun ve yassı kemikler dış kuvvetlere farklı tepkiler verir ve farklı şekilde yaralanırlar. Uzun kemiklerin en dayanıklı olduğu yüklenme şekli uzunlamasına taşıma yönünde olan kuvvetlere karşıdır. Eğilmeye karşı dayanaklılık nisbeten daha az olmakla beraber makaslayıcı kuvvetlere karşı zayıftır. Yassı kemikler makaslayıcı kuvvetlere karşı daha dayanıklı olmakla beraber taşıma ve eğilme sırasında uzun kemikler gibi dayanıklılık göstermezler.
January 3, 2012 Merak Ettikleriniz iskelet sistemi, travma
Travma kavramı vücutta değişiklik yapan fiziksel yaralanma olarak tarif edilse de canlı bir organizmada biyokimyasal karmaşık sonuçları (bkz, travmaya karşı endokrin cevap) olduğu bilinmektedir. İskelet sistemi güçlü taşıyıcılığı, kafatası ve göğüs kafesi tarzında kaplayıcı özelliği ile fiziksel etkileşimlerde ilk savunmayı sağlar. Travma ve İskelet Sistemi – Travma; künt, delici ya da patlayıcı sonrası olsun iskelet sistemi koruyucu görev yapar. Bu şekilde oluşan yaralanmalar çok özel olduğundan pek çok sistemi ilgilendirdiğinden; Travma merkezi, Travma Ekibi, travma cerrahı gibi kavramlar, uzmanlık dalları gelişmiştir.
December 15, 2011 Merak Ettikleriniz ortopedi, travmatoloji