Yeni Lisan Hareketi Ne Demektir?
13-12-2011, 05:56 #1 (permalink)
Genç Kalemler dergisi etrafında toplanarak "Yeni Lisan" hareketini başlatanlar da devrin Türkçülük hareketini yürüten sanat ve fikir adamlarıdır. Türkçe'nin sadeleşmesi konusunda en kalıcı atılımı “Yeni Lisancılar” başarmıştır 1911'de Selânik'te “Genç Kalemler” dergisi etrafında toplanan Yeni Lisancılar ilk defa “Millî Edebiyat” kavramını da ortaya atmışlardır.
Ömer Seyfettin Ziya Gökalp Ali Canip Âkil Koyuncu'nun öncülüğündeki Genç Kalemler ve Yeni Lisan hareketi “Milli bir edebiyat milli bir dille yaratılabilir" görüşünü ortaya atıp Türkçe'nin sadeleşmesi için şu ilkeleri kabul ve ilân etmişlerdir:
1- Arapça ve Farsça gramer kurallarının kullanılmarnası bu kurallarla yapılan terkiplerin kaldırılması
2- Arapça ve Farsça kelimelerin Türkçe'de söylendikleri gibi yazılması
3- Başka Türk Lehçelerinden kelimeler alınmaması
4- İstanbul konuşması esas alınarak yeni bir yazı dilinin meydana getirilmesi
5- Dil ve edebiyatın doğu-batı taklitçiliğinden kurtarılması
Türk şair yazar ve fikir adamları arasında kısa zamanda yayılan bu yeni lisan ve millî edebiyat anlayışı bir edebiyat akımı halini almış ve devrin hemen bütün şair ve yazarları bu anlayışla eserler vermişlerdir. Bu dönemde sade dille eser veren şair ve yazarlardan bazıları şunlardır: Ziya Gökalp Ömer Seyfettin Faruk Nafiz Halit Fahri Orhan Seyfi Yusuf Ziya Enis Behiç Halide Edip Yakup Kadri Refik Halid Reşat Nuri Yahya Kemal; Türkçü hareketin içinde bulunmamak beraber Mehmet Akif Süleyman Nazif ve daha bir çok isim.
Günümüz Türkçesi’nin sadeleşmesinde ve gelişmesinde Yeni Lisan Hareketi ilk devre başlangıç devresi olarak düşünülürse ikinci devresi de 1930'larda başlayan "Dil İnkılâbı" devresidir. Bu devrede Atatürk'ün öncülüğü ile Türkçe'ye devlet elî uzanmış sadeleşme ve Türkçecilik bir "devlet politikası" haline getirilmiştir. 1928'de Lâtin Alfabesi'nin kabulü ve 1932'de Türk Dil Kurumunun kuruluşu Türkçe'nin sadeleştirilip zenginleştirilmesi yanında araştırılıp incelenmesini de sağlamıştır.
« Soğuk olan bir madde nasıl ısınır | Tasarruf Nedir? »
Yeni Lisan Hareketi Ne Demektir? konusu, GENEL KÜLTÜR / Eğitim ve Öğretim forumunda tartışılıyor.
Dünya’nın Günlük Hareketi Nedir? (Eksen Çevresindeki Hareketi) elif Coğrafya 1 29-12-2015 07:46
Yeni doğmuş bebeklerde kan zehirlenmesi ne demektir ? daywest Bebek Hastalıkları 0 27-03-2010 12:26
Lisan - Ziya GÖKALP nimlahza Şiir 0 31-08-2009 02:01