﻿ Proteze Alışmak | Pendik Diş Hekimi Tuba Koç
Ana Sayfa » Protetik Diş Tedavisi » Proteze Alışmak
Ağız boşluğu en ufak değişiklikleri bile en çabuk fark eden aynı zamanda da bu değişimlere en kolay uyum sağlayan organımızdır. Yani yapılan bir protezi kullanmak için ister istemez bir uyum sürecine ihtiyaç vardır.
Nasıl ki yeni alınan ayakkabılar çoğu zaman vuruk yaparsa, dişler de ilk kullanıldıklarında vuruk yapabilirler.
Bu durumla başa çıkabilmek için dişler sadece ilk kullanıma özel olarak 1 gün boyunca ağızdan hiç çıkarılmamalıdır. Bu proteze uyum sürecini kısaltmak için uygulanan en yaygın yöntemdir. Protezin hastaya teslim ediliği günün hemen ertesi gün kontrol randevusu verilir. Diş ağızda kaldığı sürede acıtacağı yerleri belli eder. Vuruk oluşan yerler bu kontrol randevusunda düzeltilir ve hastanın ağzına daha uyumlu ve rahat bir diş olması sağlanır.
Proteze uyum süreci geçip alıştıktan sonra, herhangi bir sebeple bir kaç gün protez kullanılmayacak olursa, yeniden takıldığında protez yine farklı gelecektir. Bu yüzden protezin her gece yatarken çıkarılıp sabah tekrar takılması önemlidir.
Protez ilk kullanıldığı zaman, ağızda kocaman bir kalıp varmış hissi, yabancı madde ve mide bulantısı hissi oluşabilir. Konuşurken diş yerinden çıkıverecekmiş gibi bir duygu oluşabilir. Dil sürekli bu yeni dişlerle oynamaya onları yerinden çıkarmaya çalışmaya meğillidir. Bütün bunlar bir kaç gün içerisinde geçecektir.
Yeni protezlere uyum sürecinde yanaklar dil ve dudakları oynatarak protezi yerinden çıkarmaya çalışmak sık görülen bir durumdur ve yanlıştır. Diliniz yada yanağınız dişiniz sürekli yerinden çıkarmaya odaklanırsa o dişleri kullanmaya alışamazsınız. Sürekli fazla gelir ve sürekli çıkacakmış hissi oluşur. Oysa bu protezin uyumsuz olmasından değil kişinin ilk başlarda uyum sürecinde edindiği alışkanlıktan kaynaklanmaktadır.
Uyum sürecinin daha rahat atlatılabilmesi için, protezin kullanılmaya başlandığı ilk günlerde, yapışkan şeyler, sakız ve sert yiyecekler yemekten uzak durulması faydalıdır. Bir kaç gün daha sabredip, dişlerin damakların yanakların birbirine uyum sağlaması beklenirse, sonrasında sert ve yapışkan cisimler de rahatlıkla tüketilebilecektir.
Protezi takıp çıkarmak da el alışkanlığı ister. Bu yüzden ilk başlarda dişi takmak ya da çıkarmakta zorluk yaşanması normaldir. Bu süreçte dişleri çıkarırken havlu,kağıt havlu, peçete kullanılması, dişlerin çıkarırken düşmesi riskini azaltacaktır. Dişlerin sert bir zemine, örneğin yere ya da lavaboya düşmesi kırılmasına sebep olabilir.
Protezlerin bakımı, uzun süre sağlıklı bir şekilde kullanımı açısından önemlidir. Her yemekten sonra mutlaka çıkarılmalı, protezler için özel üretilmiş fırçalar ya da diş fırçası yardımı ile fırçalanmalıdır. El sabunu ya da diş macunu ile her yemek sonrası rutin temizliği yapılan protezlerin, en az 15-20 günde bir kere de içinde özel protez temizleyici tablet eritilmiş suda bekletilmesi gerekmektedir.
Protezlerin temizliğinde çamaşır suyu,ozon,bulaşık deterjanı,çamaşır deterjanı, diş beyazlatma tozları ya da pastaları kullanılmamalıdır. Bu ürünler dişin kimyasal ve fiziksel yapısında bozulmalara sebep olur.
Ağızda kendi dişleri de kalıp, protezi kancalar (kroşeler) ile bu dişlere tutturulmuş olan hastaların, özellikle bu dişlerin temizliğine de özen göstermeleri gereklidir. Çünkü protezi taşıyan dişte bir çürük oluşması, yapılacak dolgu kaplama ya da diş çekimi ağızdaki protezin değişmesini gerektirebilecektir.
Gerek ağzında hiç diş kalmamış olan, gerekse bir ya da bir kaç dişi kalan ve protez kullanan hastalar, hem dişlerinin ve damaklarının temizliğine hem de protezlerinin temizliğine özen göstermelidir.
Protez takılmadığı zaman-geceleri- su içinde bekletilmelidir. Kuruyan bir protez büzülmeye başlar ve damaklarla uyumu bozulur.
Protezin her gece çıkarılması, ağız ve damak sağlığı açısından çok önemlidir. Protezin altında kalan damak dokusunun da nefes almaya ihtiyacı vardır. Üstelik sürekli baskı altında olan bir damakta kemik erimesi çok daha hızlı olur ve damak ile protezin uyumu bozulur. Protezin yanlarından yumuşak dokular sarkmaya başlar. Protez daha çok vuruk yapmaya başlar. Ayrıca nefes almayan ve sürekli bir basınca maruz kalan damaklar, ağız kanseri riski ile karşı karşıyadır.
Yeni takılan bir protez konuşmada çıkan seslerde farklılık yapabilir. Bu alışma sürecini hızlandırmak için sesli kitap okumak, söylemekte zorlanılan kelimelerin sık aralıklarla sesli olarak tekrar edilmesi önerilir.
Protez kullanımına ne kadar dikkat edilirse edilsin, yaşa, protezin uzun süre kullanımına bağlı olarak zamanla kemikte ve yumuşak dokuda değişiklikler olacaktır. Protez ve damak arasında boşluklar oluşacak, dişlerin keskinliğinde azalma, diş yüzeylerinde ve kenarlarda aşınmalar olacaktır. Bunlar normaldir. Yaşa ve zamana bağlı bu yum bozulmaları sonucu diş yeniden vuruk yapmaya başlayabilir. Bu durumda dişin altına pamuk koyarak, zımpara ile törpüleyerek , kancalı (kroşeli) protezlerde pense ile kancaları sıkarak vs dişi kendi kendinize tamir etmeye çalışmak, sadece düzelme ihtimali olan bir protezi bir daha kullanılamaz hale getirmek olacaktır.
Protezde meydana gelen cila azalması, diş düşmesi, kırılma, çatlama gibi her türlü sıkıntıda diş hekimine müracaat edilmelidir. Evde japon yapıştırıcı, uhu, baly, vs gibi yapıştırıcılar kullanılması sağlığa da proteze de geri dönüşümü olmayan zararlar verecektir. Protezde bir sıkıntı olduğunda ne yapılması gerektiğini en iyi bilecek olan yapmaya yetkisi olan kişi sadece bir diş hekimidir.
Protezler ilk takıldığı zaman sıkıntılar yaşanması normaldir ve herkes yaşar. Biraz sabır gösterildiği zaman, ağız ve protezler birbirine alışacak ve artık hasta ağzında bir protez olduğunu unutacaktır. Bu yüzden “ben bu dişi kullanamıyorum” diye çıkarıp atmak değil, kullanmaya çalışmak, acıtan yerler olduğu zaman diş hekimine belirtmek ve sabretmek gerekmektedir.
Daha önce protez kullananların, yeni proteze alışmaları genellikle daha zor olmaktadır çünkü yeni protezde eski protezlerini ararlar. “eskisi daha rahattı ben bu yeni dişi sevmedim kullanamıyorum” ya da “eski dişim daha küçüktü bu çok kaba” şikayetleri çok sık duyulan sözlerdir. Ancak eski dişlerin zamanla aşındığı için küçüldüğü unutulmamalıdır. Yeni protezlere de alışmak için zaman tanındığı zaman eski protezlerden çok daha rahat olacaktır, çünkü değişen ağız yapısına daha uyumlu bir protez olmuştur.
Sabit Protez(Köprü) Uygulamaları