Karotis Arter Şahdamar Hastalığı - Doç.Dr.Cem Arıtürk Kalp Damar Cerrahisi
Karotis arter hastalığı (KrAH) nedir?
KrAH boynun her iki yanından seyrederek kafatasına giren ve beynin beslenmesini sağlayan karotis atardamarlarının (şah damarlar) daralması veya tıkanmaları sonucunda ortaya çıkan hastalıktır. Çok ciddi bir hasalıktır. Dünyada nörolojik nedenli ölümlerde ilk sırada, kalp ve damar hastalıklarından kaynaklı ölümlerde ise 2. sırada yer almaktadır.
Ailesel ve genetik faktörlerin yanı sıra sigara, düzensiz beslenme, hipertansiyon, hiperlipidemi ve şeker hastalığı en önemli nedenlerdir.
Erken dönemde baş dönmesi, gözlerde kararma, unutkanlık gibi şikayetlere neden olur. İlerleyen dönemlerde geçici görme kayıpları, konuşma bozuklukları, bayılma ve geçici bilinç kayıpları görülebilmektedir. Eğer KrAHna bağlı olarak felç gelişmişse, etkilenen şah damarın karşı tarafındaki vücut yarısında hareket ve his kaybı, konuşma bozuklukları meydana gelebilir.
Beynin bir bölgesine giden dolaşım birkaç dakikadan daha fazla kesildiğinde o bölgedeki beyin hücrelerinin tahrip olmasıyla hastada görme, konuşma, vücudun belli bölgelerinde hareket ya da his kaybı gelişmesidir. Altta yatan hastalık hali geçici ise yarattığı belirtiler de geçici olabilir ve bu duruma “Geçici iskemik atak” denir. Kaybolan kan akımı geri gelmez ve inme hali 24 saatten uzun sürer ise bu duruma “Strok” (felç) adı verilir
KrAHde ilk basamak görüntüleme yöntemi doppler ultrasonografi olmakla birlikte kesin tanıyı koymak için manyetik rezonans (MR) veya bilgisayarlı tomografi (BT) anjiografi tetkikleri yapılmalıdır. Bununla birlikte konvansiyonel anjiografide de KrAH kesin tanısı konabilmektedir.
KrAH tedavisi olan bir hastalıktır. Tedavi yöntemi, darlığın derecesine, var olan semptomlara ve felç geçirilip geçirilmediğine göre değişmektedir.
Medikal Tedavi : Şah damarlarında %70den az darlığı olan ve daha önce felç veya iskemik atak geçirmemiş hastalarda kan sulandırıcı ve damar genişletici tedaviler kullanılabilmektedir.
Girişimsel Yöntemler ve Cerrahi Tedavi : Şah damarlarında tam tıkanıklık olmayan ancak %70den ileri darlık bulunan hastalarda uygulanmalıdır. Anjiografi ile karotis artere stent uygulaması yapılmaktadır. Ancak bilimsel çalışmalar cerrahi tedavide uzun dönemde açık kalma oranlarının daha yüksek ve hastalığın tekrarlama olasılığının daha düşük olduğunu göstermektedir. Cerrahi tedavide yapılan uygulama ise lokal veya genel anestezi altında darlık bulunan damar bölümünün açılıp temizlenmesi ve tekrar tamir edilerek kaptılmasıdır.
Hastanız için kullanılacak tedavi yönteminin belirlenmesi için hekiminizle görüşmeniz, olası yan etkiler, komplikasyonlar ve yarar/zarar oranlarını hekiminizle birlikte değerlendirerek tedavi yöntemine karar vermeniz en doğru yaklaşımdır.
Etiketler: karotis arter hastalığı, şahdamar, inme, felç, endarterektomi, stent