Eski İstanbul'un hastaneleri; darüşşifalar...
İBB Kültür A.Ş. Yayınları’ndan çıkan ‘İstanbul Şifahaneleri’ adlı kitap, eski İstanbul’un ‘hastanelerini’ inceliyor.
08 Ağustos 2012 Çarşamba 14:41 0 A + A - Yazdır
İBB Kültür A.Ş. Yayınları’ndan çıkan ‘İstanbul Şifahaneleri’ adlı kitap, eski İstanbul’un ‘hastanelerini’ inceliyor. Abdullah Kılıç’ın yazdığı kitapta, Osmanlı döneminde kimsesiz ve muhtaç hastalara verilen sağlık hizmetlerini bilgi, belge ve görsel malzemeyle birlikte sunuyor.
Tarih boyunca birçok isimle kimliklendirilen Türkçe’de “şifa evi”, “şifa yurdu”, “şifa kapısı” olarak adlandırılan, Osmanlı’da “darüşşifa” olarak bilinen sağlık kuruluşları, “Karşılıksız Hizmetin Muhteşem Abideleri İstanbul Şifahaneleri” kitabıyla okuyucunun ilgisine sunuldu. Abdullah Kılıç’ın yazdığı kitap, Osmanlı dönemindeki sağlığa verilen önemi gösteriyor.
İster ‘şifa evi’ deyin, ister ‘şifa yurdu’ ya da ‘şifa kapısı; Osmanlı zamanındaki ‘darüşşifa’ adıyla bilinen sağlık kuruluşları aynı amaca hizmet ediyordu: Hiçbir karşılık beklemeden hastaları iyileştirebilmek... Darüşşifalar, kimsesiz ve muhtaç hastalara hizmet vermek için genellikle padişahlar, onların hanımları, kızları veya varlıklı kimseler tarafından yaptırılıyordu. Tedavi ücretsizdi. Sağlık kuruluşuna gelen hasta, kapıcı tarafından içeri alınır, önce hamamda yıkanır, daha sonra da hastane kıyafeti verilirdi. Yakını varsa hastanın eşyaları ona teslim edilir, yoksa eşyalar emanete alınır ve her şey katip tarafından kayıt altına alınırdı. Darüşşifada hekim hastaneye geldiğinde hastayı muayene eder, teşhisini koyduktan sonra nerede yatırılacağını tespit ederdi. Tüm muayenelerde diğer hekimler ve tıp öğrencileri de yer alırdı. İlk konsültasyondan sonra ilaçlar tespit edilir, hastanın yiyeceği gıdalar ve rejimi belirlenirdi. Hekim, hastalarını günde iki kez ziyaret ederdi.
FAKİRLERE BEDAVA İLAÇ
Darüşşifalar, haftada iki kez poliklinik hizmeti de sunuyor, parası olmayanlara ücretsiz bakıp gereken ilaçlar veriliyordu. Darüşşifaya gelemeyecek hastaların yakınları, hastanın durumunu anlatıp gereken ilacı alabiliyordu. Gerçek dışı hastalık bahanesiyle gelenlere ve zenginlere ilaç verilmesi yasaktı. Bu konuda hile yapanlar, ‘firavun ve karun laneti’yle cezanlandırılırdı. Hekim hastanın nabzına muayene sırasında bakardı. Sağ elin iki parmağıyla hastanın bileğindeki damarlara hafif baskı yaparak bilgileri alır, not ederdi. Eski tıpta, yalnızca nabız dinleyerek tüm hastalıkları teşhis eden doktorlar vardı.
KORUYUCU TIP VE TEDAVİ ÖNCESİ KÜRLER
Fotoğraflar: Edirne'deki Sağlık Müzesi (Darüşşifa)