MENİNGEKOK MENENJİTİ VE B SEROGRUP MENENJİT AŞISI
Meningekok Menenjiti nedir?
Meningokok hastalığı ve menenjiti, Neisseria meningitidis adı verilen bakterinin neden olduğu ciddi ve ölümcül bir hastalıktır.
Menenjit (beyin ve omurilik zarlarının enfeksiyonu) ve kan enfeksiyonlarına yol açabilir. Meningokok hastalığı sağlıklı olan insanlarda bile aniden, uyarı vermeden ortaya çıkar.
Meningokok hastalığı, kişiden kişiye yakın temas (öksürme veya öpüşme) ile bulaşabilir.
Meningokok hastalığının çoğuna A, B, C, W ve Y serogrupları neden olur. Herkes meningokok hastalığına yakalanabilir, ancak aşağıda belirtilen belirli gruplarda risk artmıştır:
•	Bir yaşından küçük bebekler
•	16-23 yaşları arasındaki ergenler ve genç erişkinler
•	Bağışıklık sistemini etkileyen belirli tıbbi durumu olanlar ( Dalak disfonksiyonu veya immun yetnmezliği olanlar)
•	Rutin olarak N. meningitidis izolatlarıyla çalışan mikrobiyologlar
•	Toplumlarında bir salgın olması nedeniyle risk altındaki insanlar ( sağlık personeli)
Bu bakterinin yapabileceği en hafif hastalık menenjittir. Daha ağır seyirli olan meningokoksemi tablosu tedavi edilmezse %50, tedavi edilse bile %15-20’dir. Hayatta kalan her 100 kişiden yaklaşık 10-20’sinde işitme kaybı, beyin hasarı, böbrek hasarı, uzuv kayıpları, sinir sistemi sorunları, cilt greftlerinden kaynaklanan ciddi yara izleri gibi sakatlıklar bırakır.
Meningekok menenjitinden korunma yolu var mıdır?
Menenjit etkenlerinden aşı yoluyla korunmak mümkündür. Ülkemizde pnömokok ve hemafilus influenza gibi menenjit etkenlerine karşı yürütülen etkin ve ücretsiz aşılama nedeniyle 2007 den beri bu menenjitlerin görülme sıklığı çok azalmıştır. Yine ülkemizde 2013 yılından beri bilinçli ve duyarlı aileler ve çocuk doktorlarının yönlendirmeleri ile yapılan A,C,W,Y suşunu içeren aşılar nedeniyle meningekokların bu suşlarıyla oluşan meninjitinde azaldığını tüm çalışmalar göstermektedir. Ancak bu zamana kadar B suşuna karşı aşılama yapılamadığından son yıllarda bu suşun rölatif olarak daha sık izole edildiğine yönelik bildirimler alınmaktadır. Bilimsel veri ışığında, sadece dörtlü aşı yapmak ülkemizde Meningokoka karşı tam bir koruma sağlamayacaktır. 5 suşa karşı aşılama yapıldığında meningekokların menenjitinin %90 ı engellenebilecektir.
Meningekok serogrup B aşısı nasıl bir yapıdadır? Güvenilir midir?
Tip B Meningekok aşısı, 2013 yılında ilk kez ABD’nde ruhsat almış, tüm Dünyada bugüne kadar 20 milyondan fazla doz uygulanmış, klasik aşı yan etkileri dışında, ciddi bir yan etkisi görülmemiştir. Şu ana kadar 41 ülkede ruhsatlı olarak satılmaktadır. Amerika, İngiltere gibi gelişmiş ülkeler dahil, 9 ülkede de ulusal aşı takviminde ücretsiz olarak uygulanmaktadır. Aşı denenme aşamasını çoktan geçmiştir. Ülkemizde de yürütülen aşı karşıtı kampanyalar aşının denenme aşamasında olduğu bizimde denek olduğumuz yönelik söylemler içermektedir. Bu kesinlikle amacını aşan bir durumdur. 41 ülkede ruhsatlı bu aşı pek çok Avrupa ülkesinde ülkelerin Sağlık Bakanlıklarınca çoktan yapılmaya başlanmıştır. Aşı. FDA( Gıda ve İlaç İdaresi) tarafından onaylıdır. Kaldı ki aşı. Sağlık Bakanlığımız tarafından da 2018 Kasım tarihinde ruhsatlandırılmıştır.
Meningekok serogrup B aşısının yan etkileri nelerdir?
Meningokok serogrup B aşısı yapılan insanların yarısından fazlasında aşılanma sonrasında hafif sorunlar görülür. Bu reaksiyonlar 3 ila 7 gün arasında sürebilir.
• Enjeksiyonun yapıldığı yerde ağrı, kızarıklık veya şişme
• Yorgunluk veya bitkinlik
• Bulantı veya ishal
•Sistemik alerjik etki( Çok nadir)
Diğer çocukluk çağı aşıları ile birlikte aynı gün yapıldığında ateş olasılığının ve derecenin biraz daha yüksek olabileceği bildirilmektedir. Ateş 38,5 üzerine çıkarsa, ateş düşürücü ilaçlarla kolaylıkla kontrol altına alınabilir. Çocuklarda bu aşı yapıldıktan sonra verilen ateş düşürücülerin ateşi daha kolay kontrol altına alabildiği gösterilmiştir. 28 haftanın altındaki çok küçük prematüre bebeklerde bu aşıdan sonra solunum sisteminin 48-72 saat izlenmesi önerilmektedir. Bazen aşı dâhil tıbbi bir işlemden sonra ( kan alma gibi) bayılabilirler. Yaklaşık 15 dakika boyunca oturma veya uzanma aşı sonrası dinlenme sorunu hafifletir. Bazı insanlarda, enjeksiyon sonrası beklenenden daha şiddetli ve uzun süreli omuz ağrısı olabilir. Bu çok nadiren olur. Herhangi bir ilaç ciddi bir alerjik reaksiyona neden olabilir. Bu tür reaksiyonlar aşıdan sonra çok nadir görülür. Yaklaşık bir milyon dozda 1 olduğu tahmin edilmektedir ve aşılamadan sonra birkaç dakika ila birkaç saat içinde meydana gelebilir.