Sporcu Beslenmesi Tayfun Bayındır
Teknoloji ve spor
Teknolojideki yenilikler dünya sporunu da etkiliyor. Özellikle sporcu sağlığı ve performans artırıcı ürünler konusunda müthiş gelişmeler oluyor.
Teknolojik gelişime en güzel örnek Pekin Olimpiyatları’nda yüzmede rekor üstüne rekor kırılmasını sağlayan yeni mayolar. Nike firmasının, NASA’nın uzay teknolojisinden yararlanarak geliştirdiği bu mayolar sayesinde kırılmadık rekor kalmadı. Etik tartışmalara neden olan özel mayo tam anlamıyla Pekin’e dalgasını vurdu… Yine Pekin Olimpiyatları’ndan örnek vererek devam edelim.
• Artık Milli Takım, teknolojik gelişmelerin ışığında sporcu sağlığına daha fazla yatırım yapıyor.
Bu oyunlar öncesinde Uluslararası Doping Kontrol Ajansı (WADA) tarafından kullanımına onay verilen yeni "güç geliştirici" vitaminler özellikle atletizm ve kürek branşlarında olağanüstü sonuçların ortaya çıkmasına neden oldu. Bu yüzden bireysel sporlar Pekin’de takım sporlarının çok önüne geçti. ABD’nin rüya takımı bile, birçok bireysel yarışan sporcunun gerisinde kaldı… Tüm bu ilginç gelişmelerle birlikte Genetik Mühendisliği’nin çağ atlaması da sporda bambaşka ufukların açılmasına neden oldu… Bizim asıl konumuz bu… Yani genler üzerinde yapılan çalışmalar ve elde edilmesi beklenen sonuçlar. Genle ilgili bu gelişmeler Türkiye’ye çoktan yansıdı bile. Futbol Federasyonu bu konuda ciddi atılımlar yaptı. Hem milli sporcular hem de hakemlerin gen haritalarını çıkarttıran federasyon, bunların 5-10 yıl sonraki olası sağlık sorunlarını, kapasitelerini, performans güçlerini şimdiden öğrenebilecek ve buna göre planlama yapabilecek.
Uzun süreli sağlık taramaları
Futbol Federasyonu’nun bu çağdaş girişimiyle ilgili biraz bilgi aktarayım şimdi. Federasyon, Milli Takım doktorlarından Doç. Bülent Bayraktar’ın hazırlamış olduğu sağlık planlamasından yola çıkmış. Önce 114 üst klasman hakemi, 4 gün boyunca sağlık taramasına sokulmuş ve gen haritaları çıkartılmış. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Spor Hekimliği Anabilim Dalı ile ortaklaşa yapılan bu uygulama sonuçları da federasyona ulaşmış. Buna göre hakemlerin 5-10 yıl sonraki olası sağlık sorunlarının bir kısmı şimdiden biliniyor. Böylece ileride kardiyak, solunum, görme, diyabet ve benzeri hakemlik yapmayı etkileyecek sağlık sorunları yaşaması muhtemel hakemler için daha bugünden önlem alınmaya başlandı. Hakemlere ayrı antrenman ve beslenme programı uygulamasına geçilmiş bile…
Kalp krizi riskleri ve hepatit
Prof. Dr. Safinaz Yıldız, Prof. Dr. Kemal Değer, Prof. Dr. Ahmet Gücükoğlu, Doç. Dr. Erdem Kaşıkçıoğlu, Doç. Dr. Çağlar Çuhadaroğlu ve ekip arkadaşlarının gözetim ve denetiminde yapılan testlerde koordinasyonu Doç.Dr. Bülent Bayraktar üstlenmiş. Aynı zamanda milli takımlar doktoru da olan Bayraktar’ın verdiği bilgilere göre, genel sağlık taramasında futbolcu ve hakemlerin sağlıkla ilgili sorun yaratabilecek altyapısı olup olmadığına bakılmış. Genetik değerlendirmede ise gen polimorfizmleri ile ilgili durum tespiti, bunun performansla ilişkisi ve riskler konusunda bilgilendirilme yapılmış. Hakemlerin ve bazı milli futbolcuların görme fonksiyonları değerlendirilmiş ve görme keskinliği, derinlikli görme, obje takip yetenekleri ölçülmüş. Kalple ilgili kontrollerde de, risk faktörleri, maksimum nabzın düzeyi, toparlanma süreleri ve egzersiz sırasındaki tansiyon yanıtı saptanmış.
Toplam 4 gün süren ve ilk kez uygulanan bu üst düzey sağlık taramasında ayrıca taramaya girenlerin genel kan tablosu, böbrek fonksiyonları, karaciğer fonksiyonları, vucuttaki yağ ve sıvı dağılımı, kan yağları, diyabet değerlendirmesi ve hepatit durumları da belirlenmiş. Bu arada Postür Analizi Sistemi ile sporcuların duruş bozuklukları, yere basma sırasındaki yük dağılımı ve omurga pozisyonu da saptanmış.
• Genetik Mühendisliği’ndeki gelişmeler, sporda bambaşka ufuklar açıyor. Gelişmeleri yakından takip eden Futbol Federasyonu, bu konuda ciddi adımlar atmaya başladı.
Milli takım bir kurum
A milli futbol takımımız son 10 yıl içinde çok önemli gelişmeler gösterdi. Özellikle 2000 yılından bu yana kurumsallaşma anlamında son derece önemli projeler hayata geçirildi. Bunların en önemlilerinden birisi de milli takımın sağlık ekibi. Eskiden tek doktorun yaptığı işi şimdi tam donanımlı bir ekip yapıyor. Milli takım kamplarında küçük sakatlanmalarda hastaneye gitmeden müdahaleler bile yapılıyor. Artık sporcu sağlığı, sportif başarının çok önüne geçmiş durumda. Sağlıklı sporcunun, sağlıklı ve başarı dolu sonuçlar getireceğinin farkında olan yöneticiler sporcu sağlığına ciddi yatırımlar yapıyorlar. Avrupa Futbol Şampiyonası’nda yaşanan ciddi sakatlıkların en az hasarla atlatılması da bu yatırımların karşılığı…
Darısı diğer branşlara…