Yayın Tarihi: 19 Nisan 2017 Çarşamba, 10:43
Bu referandumun ülke açısından sorun çözücü değil, sorun üretici karakter taşıdığını önceki iki yazıdan hatırlayacaksınız.
Nitekim Erdoğan'ın sonuçlar açıklandıktan sonra yaptığı konuşmalar gösterdi ki, ülke nüfusunun yarısını oluşturan hayır oylarının sahipleri yok hükmündedir.
Erdoğan'ın bu yaklaşımı çok sorunludur, ülkenin yönetilebilirliği açısından ciddiyetle üzerinde durmayı gerektirmektedir. Nasıl bir yönetim şekliğine geçtiğimizi de çok güzel gösteriyor ayrıca.
Öyle anlaşılıyor ki, İstanbul'un Beşiktaş ve Kadıköy ilçelerinde gece vakti sokağa çıkarak YSK'yı protesto edenleri, “Tencere tavacılar yine ortaya çıkmış; tencere tava, bunlar hava…” diyerek aşağılayan Erdoğan, bundan böyle kendinden daha emin bir şekilde bildiğini okumaya devam edecektir.
“Türk tipi başkanlık” modelinin kendisine sunduğu olanaklarla donanmış atını Üsküdar üzerinden totaliter bir devlet yönetim sahasına doğru koşturmasının önünde yasal bir engel kalmamıştır.
Ancak, ülke böyle bir devlet ve toplum yönetimini kaldırabilir mi?
TÜSİAD'a göre bir sorun yok, kaldırır.
Referandum akşamı saat 18 gibi kamuoyuna duyurulan, “Türkiye için birlik ve reform zamanı” başlıklı TÜSİAD açıklamasında; geride bırakılan halkoylamasına atıfta bulunularak tarihsel önemde küresel değişimlerin yaşandığı bir dönemden geçildiğine işaret ediliyor. Referandum sonucu hangi yönde olursa olsun, daha güçlü Türkiye için toplumsal dayanışma ve vakit kaybetmeden geleceğe bakma çağrısı yapılıyor. Şimdi Türkiye için toplumsal özgürlük, çoğulculuk ve dayanışma içinde ilerleme zamanıdır deniyor. Dünya rekabet koşullarında hukuk, demokrasi ve özgürlükler toplumu olmanın milli menfaatler açısından elzem olduğu belirtiyor.
TÜSİAD'ın, alışık olduğumuz, çıkarlarına zeval gelmesin diye böyle bir açıklamada bulunduğu söylenebilir elbet. Ancak ötesine, satır aralarına bakmak lazım.
TÜSİAD'ın Erdoğan'a destek şeklinde de okunabilecek açıklaması, aslında Türkiye'nin küresel düzene eklemlenme süreci ile ilgilidir.
Reformdan, küresel değişimlerden, dünya rekabet koşullarından bu nedenle bahsedilmektedir.
Trump ve Putin'den Erdoğan'a gecikmesiz gelen kutlama mesajları gösteriyor ki, TÜSİAD'ın “küresel değişimler” vurgusundan anlamamız gereken küresel arenadaki çıkarlara dayalı güç çekişmesidir.
Özünde ABD'nin küresel düzenin tek hâkimi konumunu kaybetmeye başlaması, Rusya, Çin, İran hattında şekillenen bloğun küresel arenada söz sahipliğine soyunması da gerilimi artırmaktadır. Ve bu gerilimin sıcak temas alanının Ortadoğu olması, bölgenin güçlü devleti Türkiye üzerinde baskı yaratırken, her iki blok taraftan sıkıştırılmak suretiyle işbirliğine teşvik edilmektedir.
Batı bloğu içinde yıllardır yer alan Türkiye'nin ABD ve AB ekseninden kayması zor bir ihtimal. Ancak Rusya ile ilişkilerde Türkiye'nin tavrının da katı olamayacağı apaçık ortada. Bölgenin dinamikleri bunu gerektiriyor. Enerji yolları açısından, bölgede yaşanan coğrafi ve toplumsal değişim nedeniyle bu böyle.
Dolayısıyla, Erdoğan'ın siyaset yapma biçimi, söylemi ne ABD'nin ne de Rusya'nın umurundadır. Kutlama mesajlarının gecikmemesi de bunu göstermektedir. Ve kuşku yok ki, Almanya'dan gelen ihtiyatlı (biraz da mahcup) ama istekli ikili görüşmeleri başlatma çağrısı da aynı minvaldedir. Hepsi Türkiye'nin kilit önemdeki konumunun bilincindeler ve artık karşılarında yegâne muhatap Erdoğan olmasından da pek rahatsız değiller. Hatta memnun oldukları dahi söylenebilir.
Hal böyle olunca, TÜSİAD'ın tutumu daha saydamlaşıyor tabii.
Türkiye'de rejim değişiyor, tek adam yönetimine geçiliyor, TÜSİAD da, hukuk, demokrasi, toplumsal özgürlük, birlik ve beraberlik, çoğulculuk içinde ilerleme zamanıdır diyor.
TÜSİAD, referanduma şaibe karıştı yönündeki iddiaları, toplumun yarısının anayasa değişikliğine karşı durduğunu önemsemiyor.
Üstelik birlik ve beraberlik, dayanışma çağrısında bulunuyor.
Bu ne yaman bir çelişki değil mi? Sanki yıllardır uygulanan kutuplaştırma politikalarının toplumu ortadan ikiye ayırdığından haberdar değilmiş gibi davranıyor TÜSİAD.
Gerçekleşmesi mümkün olmayan bir çağrıdır bu. Toplumdaki kutuplaşmanın temelinde yatan dünya görüşü farklılığı engeldir buna bir kere.
Yalnız şu yanlışa düşmeyelim. Burada kastedilen, bir çatışma hali değildir.
Siyasal ve sosyokültürel içerikli bir saflaşmadır.
Bardağın dolu tarafından bakarsak, ülkede demokrasi kültürünü geliştirecek ciddi bir potansiyel de mevcuttur. Tüm baskı, gerçeği perdeleyen yönlendirmelere karşın ülkede hukuk, adalet, özgürlük, eşitlik isteyen bilinçli ve üstelik azınlıkta kalmayan, toplumun yarısına denk düşen bir kütlenin varlığı, hiç şüphe yok ki gelecek açısından umut vericidir.
Referandum sonucunu doğru tahmin eden Gezici şirketinin bir anketine göre, referandumda evet oyu verenlerin yüzde 80'i anayasa değişikliği hakkında bilgi sahibi değil. Sadece tarafgir bir tutum içinde sandığa gitmişler.
Bu da gösteriyor ki, “evet” diyenler arasından da zaman içinde gerçekleri gören, ülkenin daha iyi yönetilmesi için irade ortaya koyan yurttaşlar çıkacaktır.
Muktedirlerin tüm engelleyici çabalarına rağmen bu böyle olacaktır. İletişim ve etkileşim sayesinde sessiz yığınlar üzerindeki manipülasyonların etkisi giderek kırılacak ve zayıflayacaktır.
Referandumda hayır oyu veren toplum kesitinin bilinçli ve geleceğine sahiplenici yaklaşımı, evet kümesi üzerinde de etki yaratacak, zaman içinde onlara da sistem arızalarını sorgulama kapasitesi kazandıracaktır.
Referandum oylarının sayılmasında yaşanan şaibeli uygulamalara gelen itirazların evet oyu kullanan bir kısım yurttaşta şimdiden rahatsızlık yarattığı ve gözlerdeki perdeyi araladı kanaatindeyim.
YSK başkanının referandum akşamı yaptığı o tutarsız açıklamalar, ekranlarda bıraktığı soru çengelleri önümüzdeki günlerde kafaları daha fazla kurcalayacak, ülkemizde yıllardır verilen hak, hukuk, adalet mücadelesine güç kazandıracaktır.