Keşap Fındık Üreticileri Birliği | Gübreleme
Toprak ve Su Kaynakları Araştırma Enstitüsü
GÜBRELEME NEDİR? VE NEDEN ÖNEMLİDİR?
Bitkisel üretimde amaçlanan verim ve kaliteye ulaşmak için içerisinde bir veya birkaç çeşit bitki besin maddesi bulunan organik veya inorganik bileşiklerin toprağa veya doğrudan doğruya bitkiye verilmesine gübreleme denilmektedir. Bitki yetiştiriciliğinde en önemli husus toprakların verimlilik özelliklerinin korunması ve artırılması ile ilgili önlemleri almak ve toprağa üretkenlik kazandırmaktır.
Toprağa üretkenlik kazandırmak için bilinçli bir gübreleme yapmak esastır. Bilinçli gübreleme yapabilmek için, bir besin deposu olan toprakta hangi bitki besin elementlerinin ne miktarda bulunduğunu önemlidir. Bunu bilmenin tek yolu da TOPRAK ANALİZİ yaptırmaktır.
Toprak analizleri bilinçli gübrelemenin olmazsa olmazıdır.
TOPRAK ANALİZİ NEDEN ÖNEMLİDİR.
Toprak analizi, belli bir tarla toprağının gübre ihtiyacını ortaya koyan bir metottur.
Belli bir tarlayı temsil eden toprak örneği, laboratuarda analiz edilerek içerisindeki bitki besin maddelerinin miktarları bulunur.
Toprak analizi ekilen bitkinin iyi mahsul vermesi için hangi besinlerin ne oranda ve ne zaman verileceğini ortaya koyar. TOPRAK ANALİZİ YAPTIRMAK İÇİN TARLADAN TOPRAK ÖRNEĞİ NASIL ALINMALIDIR?
Örnek alınmadan önce, alınacak sahanın toprak ve arazi karakteristikleri tespit edilmelidir. Çünkü bir yerin toprağı diğer bir yerin toprağına benzemediği gibi, aynı yer ve tarlalardaki topraklar bile birbirine benzememekte, değişik tip ve karakterde olabilmektedir. Bu nedenle, örnek alınacak arazi parçası veya tarla topoğrafya, toprak rengi, tekstürü, arazinin jeolojik yapısı, drenaj gibi özellikler bakımından benzer olmalıdır. Örnek alınacak arazi bu özellikler bakımından benzer ise 20–40 dekar veya 40-60 dekarlık sahadan bir adet örnek alınabilir. TOPRAK ÖRNEĞİ NERELERDEN ALINMALIDIR.
Ağaçlık yerler ve ağaç dipleri,
Tarla hudutları ve bunlara yakın yerler, ARAZİDEN TOPRAK ÖRNEĞİ NASIL ALINIR? (RESİMLİ)
Örnek almak için birçok aletler kullanılabilir. En uygun olanı toprak burgusu ve sondasıdır. Bu aletlerin bulunmadığı durumlarda toprak örneği bahçe küreği ( Bel ) ile alınabilir. Toprak örneğinin alınacağı derinlik toprağı işleme derinliğine göre değişir. Gübreleme amacıyla alınan bu örneklerin derinliği 15-20 cm
(bir karış) olmalıdır.
TOPRAK ANALİZİ YAPTIRMADAN GÜBRELEMENİN ZARARLARI NELERDİR.?
Toprakta besin dengeleri değişir. İstenmeyenler gereksiz yere artarken istenilenler azalır, hatta fazla besinler gereklilerin alınmasına engel olarak ürün verimi azalır.
Toprak yapısı bozulur.
Fizyolojik hastalıklar ortaya çıkar.
Fazla gübre kullanmak gereksiz yere fazla para harcanmasına neden olur.
İhtiyaçtan daha az gübre kullanırsak üründen beklenen verim alınamaz.
Ürünün kalitesi düşer.
GÜBRELEMEDEN MAKSİMUM VERİMİ ALABİLMEK İÇİN DİKKAT EDİLMESİ GEREKN HUSUSLAR
KULLANILACAK GÜBRENİN ÇEŞİDİ VE ÖZELLİĞİ
UYGULAMA ŞEKLİ, MİKTARI, BİÇİMİ
Kombina artıkları (kemik unu, kan unu vs.)
Gübreler genellikle EL veya MAKİNA ile toprağın üstüne SERPİLEREK verilmekte ya da tohum veya bitkiden belirli uzaklıklarda olmak üzere çizgi halindeki bir BANDA veya bitki etrafındaki OCAĞA verilmektedir. BÖLGEMİZDE GENELDE YETİŞTİRİLEN BİTKİ ÇEŞİTLERİ
BÖLGEMİZDE YETİŞTİRİLEN BAZI BİTKİLERE GÜBRELERİN VERİLME ŞEKLİ VE ZAMANI
Yonca topraktan fazla miktarda besin maddesi kaldırır. Fosfor, potasyum ve kalsiyum yönünden zengin topraklarda bol ürün verir. Bu nedenle yüksek verim alabilmek için toprağın bitki besin maddelerince zengin olması gerekir.
Yonca ekilecek alanda tavsiye edilen fosforlu, azotlu ve gerekiyorsa potasyumlu gübre, 10-15 cm derinlikteki toprakla karıştırıldıktan sonra yonca mibzeri ile ekim yapılmalıdır.
Baklagil bitkisi olduğu için fosfora karşı talebi vardır. Fosforlu gübre ekimle birlikte uygulanmalıdır.
Ertesi yıl bahar ayında bitkiye amonyum nitrat ve üre gibi üst gübreler verilmelidir.
Fosforlu ve azotlu gübreler ekimle birlikte verilmelidir.
Fosforlu gübrenin tamamı normal süperfosfat, triplesüperfosfat veya diamonyum fosfat (DAP) halinde azotlu gübrenin yarısı tercihen amonyum sülfat veya üre halinde ekimle birlikte uygulanmalıdır.
Azotlu gübrenin ikinci yarısı ise kardeşlenmeden hemen önce verilmelidir. İki defa da verilmesine imkan bulunmadığı hallerde azotlu gübrenin tamamı ekimle birlikte uygulanmalıdır.
Arpa da gübreleme buğdaydaki gibidir. Fosforlu gübrenin tamamı ekim esnasında banda verilmelidir. Azotlu gübrenin yarısı ekimde diğer yarısı da kardeşlenmenin başlangıcında toprak yüzeyine serpilerek verilmelidir.
Fosforlu gübrenin tamamı ile azotlu gübrenin yarısı ekimle birlikte, azotlu gübrenin diğer yarısı da sıralar arasına çapadan evvel verilmelidir. MISIR
Sıraya ekim yapılacaksa fosforlu gübrenin tamamı ile azotlu gübrenin yarısı banda verilerek ekim yapılmalıdır. Azotun ikinci yarısı da bitkiler 40-50 cm boylandığında sıralar arasına verilmelidir.
Sıraya ekimin yapılamadığı durumda ise, fosforlu gübrenin tamamı ekim esnasında pulluk altına verilmelidir. Azotlu gübre ise ekimden hemen sonra tarla sathına serpilip hafifçe toprakla karıştırılmalıdır.
Fosforlu gübrenin tamamı ile azotlu gübrenin yarısı ekimden hemen önce, tercihen ekim esnasında, diğer yarısı birinci çapadan önce uygulanmalıdır. Sulu pancarda azotun ikinci yarısı birinci sulamadan önce verilir.
Fosforlu gübrenin tamamı ile azotlu gübrenin yarısı banda verilerek ekim yapılmalıdır. Azotun ikinci yarısı da ilk çapada sıralar arasına verilmelidir.
MEYVE AĞAÇLARININ GÜBRELENMESİ
Meyve ağaçlarında genellikle 0-20, 20-40, 40-60 cm derinlikten örnek almakla birlikte gerekli görülürse 60-90 veya 90-120 cm derinliklerden de toprak örneği alınır. Tabi ki bu derinliklerden toprak örneklerinin alınmasında kürek yeterli değildir. Bu örnekler çeşitli tipte burgularla alınabileceği gibi tarlada bu derinliklere kadar bir çukur (boy çukuru) kazılarak bu çukurun düzgün bir kenarından örnekler alınabilir.
Meyve ağaçlarında gübre uygulama zamanı bölgenin iklimine göre değişmekle beraber ılıman iklimlerde Ocak, Şubat veya Mart aylarında, kışı şiddetli olan yerlerde ise Mart veya Nisan aylarında yapılmalıdır. Ağaç tacının altına (izdüşümüne) tacın büyüklüğüne göre gövdeden 1-3 m uzaklıkta açılacak daire şeklindeki 15-20 cm genişliğinde ve 15-20 cm derinliğindeki çukura fosforlu ve potasyumlu gübrelerin tamamı verilerek çukur kapatılır.
Fosforlu ve potasyumlu gübreler bu şekilde verildikten sonra her ağaca verilecek azotlu gübrenin yarısı gövdeden 50-60 cm uzaktaki daire şeklindeki alan hariç olmak üzere, taç izdüşüm alanına serpilip tırmık veya çapa ile toprağa karıştırılır. Kalan azotlu gübre ise aynı şekilde bir veya iki defada olmak üzere yaklaşık iki ay ara ile sulamalardan hemen önce verilip hemen arkasından sulama yapılmalıdır.
ÇEŞİTLİ BİTKİLER İÇİN GÜBRE TAVSİYESİ NASIL YAPILIR?
ÖRNEK BİR GÜBRE TAVSİYESİ Bitki Çeşidi: Buğday Tarım Şekli : Sulu
PH : 7,5 Organik madde içeriği : % 1,8
Fosfor içeriği : 3,5 ppm
Dekara ne kadar azotlu ve fosforlu gübre atılmalıdır?
Azotlu Gübre Olarak
Amonyum Sülfat (% 21 N, %24.5 S)=4,8
K.Amonyum Nitrat (% 26 N)=3,8
Üre (%46 N)=2,2
Fosforlu gübre olarak;
Triple Süper Fosfat (% 42- 44 P2O5) = 2,4
Normal Süper Fosfat (% 18 P2O5) = 5,5
DAP (%16 – 18 N ; %46 – 48 P2O5) = 2,1
Potasyumlu gübre olarak;
Potasyum Sülfat (%48 – 52 K2O) = 2,0
Topraktaki Organik Madde Miktarları %
BUĞDAY: Fosforlu gübrenin tamamı, triple süper fosfat veya normal süper fosfat halinde , azotlu gübrenin yarısı amonyum sülfat (7.5 kg) veya üre (16.5 kg) halinde ekimle birlikte tatbik edilmelidir. Azotlu gübrenin ikinci yarısı ise kardeşlenmeden hemen önce verilmelidir. İki defa da verilmesine imkan bulunmadığı hallerde azotlu gübrenin tamamı bir defada ekimle birlikte tatbik edilmelidir.
Çiftçi topraklarında gerekli analizlerin yapılması talebi, çiftçinin toprak analizlerinin gerekliliğine inandırılması ve özendirilmesi çok uzun yıllardan beri ilgili kuruluşlarca uğraşılmasına rağmen istenilen seviyeye gelemediği görülmektedir.
Üreticilerimizin büyük çoğunluğunu küçük işletmelerin oluşturması, toprak analizinin tarımsal üretimdeki öneminin bilinmemesi, çiftçilerin sabit labaratuvarın bulunduğu yerlere topraklarını analize getirmelerindeki zorluklar, toprak analizlerinin yeterli sayıda yapılmasına engel teşkil etmektedir.
Bu durumda mevcut laboratuvarlar verimli ve etkin olarak kullanılamamaktadır.
Bozulan toprakları ve kirlenen suları eski haline döndürmenin çok pahalı ve bazı hallerde olanaksız olduğu düşünülürse, analize dayalı gübre kullanımının Ülke tarımına ve çiftçisine yapılabilecek en önemli stratejik yatırım ve eğitim hizmeti olduğu unutulmamalıdır.
TARIM BAKANLIĞI WEB SİTESİ
Amonyum sülfat, beyaz renklidir. Ve toz şekere benzediği için halk arasında şeker gübre olarak ta bilinir. Kimi zaman açık yeşil, açık mavi veya grimsi yeşil renkli de olabilir. Terkibinde % 21 azot bulunan amonyum sülfat, asit reaksiyonlu topraklarda uzun süre kullanılırsa asitleşme yapabilir. Bu nedenle amonyum sülfat yerine amonyum nitrat kullanılmalıdır.
Triple süper fosfat olmak üzere iki çeşittir.
Süper fosfat denecikler halinde yani granül görünümdedir. Açık gri veya boz renkli olan süper fosfat içerisinde % 16-18 oranında suda eriyebilen fosfor asidi vardır.
Triple süper fosfat:
Fosforlu gübrenin diğer bir çeşidi de Triple süper fosfattır. 100 kilogramında 43-46 kilo arasında fosfor asidi vardır. Kirli beyaz veya gri denecikler halindedir. Uzun süre rutubetli yerlerde saklandığında su çekerek topaklaşır. Eğer topaklaşmış ise bu kesekler kırılarak kullanılabilir.
Ticaret gübrelerinin potasyum içerenleri iki tanedir. Bunlar;
Diamonyum fosfat 20-20-0, 26-13-0 ve 15-15-15 terkibindedir. Diamonyum fosfat fosfor ve azot gibi iki önemli bitki besin maddesini içerir. Koyu gri veya kirli beyaz renkli denecikler halindedir. içerisinde her bir kilo azota karşılık, yaklaşık 3 kg fosfor bulunur. Bütün bitkilerde kullanılabilir. Diamonyum fosfatın 100 kilosunda yaklaşık olarak 65-70 kg. saf bitki besin maddesi vardır.
Toprak örneği alınırken, toprak yüzeyi temizlenir ve kürek istenilen derinliğe kadar batırılır. İlk alınan toprak bir kenara konur. İkinci alınan toprak ise temiz bir leğene boşaltılır. Tarlada zik-zaklar çizerek topraklar biriktirilir. En son topraklar paçal yapılır ve torbalanır. Alınan toprak örneğinin 1 kg.dan az olmamasına dikkat edilmelidir.
Bir kağıda, ad, soyadı, toprak örneğinin nereden alındığı gibi bilgiler yazılar örnek torbasının içine konulur. Etiketler mutlak kurşun kalemle yazılmalıdır. Torba muayyen bir yerinden delinerek, nemin kağıdı parçalamasına engel olunulmalıdır. Alınan bu örnekler, laboratuara gönderilir.
Modern Fındık Yetiştiriciliği Paneli
Müjde !!! Zirai Dondan Hasar Gören Dalların, Kendini Onarma Faaliyetleri Başlamıştır
Sayın Özer Akbaşlı, Sürdürülebilir Markalar Toplantısında
Trabzon Konferans Resimler HAVA DURUMU