Blog Yazıları - Mert Vahit Demir
BlockChain Grubu Sunumu
Üniversitemize bağlı olan Trakya Üniversitesi Bilişim ve İnovasyon Topluluğu olarak kurduğumuz BlockChain grubu başkanlığını yürütmekteyim. Grubumuzda bulunan üyelere kısa bir tanıtım dökümanı oluşturdum. BlockChain hakkında genel anlamda bilgilere aşağıdan erişebilirsiniz.
Bitcoin, 2012’den beri kullanılan, herkes tarafından desteklenen ve kimsenin kontrolünde olmayan dijital para birimi. Bitcoin sistemini bugüne dek ayakta tutan sistem ise blok zinciri(Blockchain) teknolojisi. Son zamanlarda, teknoloji endüstrisinden pek çok farklı kuruluş bu teknolojiye ilgi göstermeye başladı.
Peki blok zinciri tam olarak nedir?
Bir blok zinciri, hesap defteri girdisini ya da bir hesap hareketi kaydını temsil eden veri yapısıdır. Her hesap hareketi, gerçekliğini koruma altına almak adına dijital olarak imzalanır ve kimse bu kayda müdahale edemez.
Böylece hem hesap defterinin kendisi hem de içindeki hesap hareketlerinin güvenilir olduğu varsayılır.
Kriptografi kullanılarak bağlanan ve güvenli hale getirilen, bloklar adı verilen, sürekli büyüyen bir kayıt listesidir.
Kriptografi, gizli kodları hazırlama ve bunları kırma bilimidir. Protokol ve algoritmalarının iletişim güvenliğini sağlamak için kullanılır.
Blok zinciri kısaca şöyle işler:
“Varsayalım ki sen (bir düğüm) bilgisayarında bir dosya (muhasebe defteri) barındırıyorsun. İki müfettiş (bunlara madenci diyelim) onlar da ayni dosyanın birer kopyasını kendi bilgisayarlarında barındırıyorlar (yani dosya merkezsiz / dağınık). Sen bir para devir işlemi yaptığında bilgisayarın, bu iki müfettişlerin ikisine birden, ayni anda, onları bilgilendiren birer e-mektup yollar. Her müfettiş aceleyle harekete geçer ve hem bu işlem için, hem de müfettiş ücretini kripto para olarak ödeyebilmek için yeterli bakiye olup olmadığını kontrol eder. Bu işi ilk başaran “herkese cevap ver” düğmesine basar, ve kontrolü nasıl yaptığını anlatan bir belgeyi (ispatlanmış emek) cevaba ekler. Eğer diğer müfettiş de onay verirse herkes dosyalarını yeni durumu yansıtacak şekilde günceller.”
Bir çok kaynaktan kontrol ediliyor.
Standart para transferi sistemlerinden çok daha güvenliler:
Hızlı, güvenli, takibi kolay.
Blok zinciri, bir varlığın hangi kaynaktan çıkıp hangi kişilerin elinden geçip nereye ulaştığını takip etmek için ideal bir platform. Burada kullanıcı kendisinden önceki son 3 işlemi görmektedir.
Sistemle ilgili en büyük problem ise uygulamasının zor oluşu. Çünkü bu açık kaynaklı sistem pek çok farklı yazılım grubu tarafından, farklı idealler doğrultusunda, farklı şekilde kurgulanıyor. Bu da bir standart oluşturulmasını engelliyor. Bu probleme çözüm bulmak amacıyla, aralarında IBM, Cisco, Fujitsugibi büyük teknoloji firmalarının ve önemli finans kuruluşlarının bulunduğu bir grup şirket, Hyperledger adlı bir sistem kurmayı amaçlıyor.
“Hyperledger,(Aralık 2015) sektörler arası blok zincir teknolojilerini ilerletmek için oluşturulan açık kaynak kodlu bir işbirliği girişimidir. Finans, bankacılık, şeylerin interneti (IoT), tedarik zincirleri, imalat ve teknoloji liderlerinin bir araya geldiği ve Linux Vakfı’nın ev sahipliği yaptığı küresel bir işbirliğidir.”
Sektörler arası para aktarımını sağlayacak dev bir altyapı oluşturmak istiyorlar. Bu altyapı ile internet dünyasında, finans alanında farkındalık yaratılabileceği düşünülüyor.
Linux Foundationtarafından oluşturulan Hyperledger Projesi’nin yönetici müdürü Brian Behlendorf’un birkaç cümlesini sizinle paylaşmak istiyorum :
“Pek çok kişi bir banka ya da devlet sitesini açtığında ya da LinkedIn’i ziyaret edip belli bir üniversitede okuduğunu söyleyen birinin profilinde yeşil tik işareti görünce olayı fark etmeyecek bile ama o sırada işin perde arkasında Blockchain’den faydalanılıyor olacak. Şu an elimizde bir çözüm (Blockchain) var gibi ama bu çözüm sadece kimlik ve kişisel veri yönetimi gibi şeyler kolaylaştırılırsa işe yarayacak. Bu süreç o kadar kolay olmalı ki sanki cüzdanınızı açıp ehliyetinizi gösteriyormuşsunuz gibi hissetmelisiniz. Google, Amazon ya da Facebook gibi teknoloji devleti Blockchain teknolojisinden kesinlikle faydalanıp onunla yeni iş modelleri oluşturacaklar. Ama bence merkezsiz bir teknoloji olan Blockchain, bu gibi şirketlerin piyasadaki gücünü azaltacak.”
Telif Kayıt Sistemleri
Askeri Emir Komuta Zincirler
Yukarıda bulunan tüm bilgiler internet üzerinden yapmış olduğum araştırmalar sonucunda oluşturulmuştur. Önümüzdeki günlerde BlockChain grubumuzda anlatacağım derslerin evraklarını da paylaşacağım.