Aşgabat ıene-de milliard dollarlyk proıekte goşulmaga çagyrylıar
Owgan prezidenti Aşraf Gani gatnaşyjy döwletleriň maslahatynda Türkmenistany CASA-1000 proıeketine goşulmaga çagyrdy.
Owganystanyň prezidenti Aşraf Gani Täjigistanda, CASA-1000 proıeketine gatnaşyjy döwletleriň maslahatynda Türkmenistan bilen Özbegistany hem Merkezi Aziıadan Günorta Aziıa elektrik energiıasyny eltjek taslama goşulmaga çagyrdy.
Bu çakylyk täjik pezdenti Emamali Rahmonyň CASA-1000 proıektiniň durmuşa geçirilişiniň haıallygyny tankytlan wagtyna gabat geldi.
Aİ/AR-nyň Owgan gullugynyň baş redaktorynyň orunbasary Kadyr Habybyň pikirine görä, 2016-njy ıylyň maıynda başlanan we 2018-nji ıylyň aıagynda tamamlanmaly proıektiň durmuşa geçirilişiniň haıallygy Owganystandaky howpsuzlyk meseleleri bilen bagly.
Şonuň bilen bir wagtda ol owgan hökümetiniň we prezidentiniňbu proıektiň amala aşyrylmagy üçin elden gelenini edıändigine ynanıandygyny, şu sebäpden hem Ganiniň bu proıektiň amala aşyryljagyna hiç kimiň şübhelenmezligini isleıändigini belleıär.
İöne ol täjik tarapynyň hem aladasyna düşünmelidigini, sebäbi bu aladanyň sebitdäki howpsuzlyk ıagdaılaryndan gelip çykıandygyny tassyk etdi.
“Sebäbi Owganystandaky howpsuzlyk ıagdaılary ıaramazlaşıar, hususan-da demirgazyk-gündogar Owganystanda, Täjigistan bilen serhetleşıän, elektrik energiıasynyň çekiljek ıerlerinde şertler gün-günden erbetleşıär” diıip, Kadyr Habyp sözüniň üstüni ıetirdi.
Elbetde, owgan prezidenti Aşraf Gani howpsuzlygy üpjün etmekde ellerinde baryny etjegine ynandyrmaga çalyşıar.
Täjigistanda 6-njy iıulda, CASA-1000 proıektine gatnaşyjy ıurtlaryň hökümet we döwlet ıolbaşçylarynyň duşuşygyna täjik we owgan prezidentlerinden başga, Pakistanyň premıer-ministri Nawaz Şarif we Gyrgyzystanyň premıeri Sooronbaı Žeenbekow hem gatnaşdy. Owgan lideri taraplaryň gol çekilen şertnama esasynda öz üstlerine düşıän işi etmeklerine çagyrdy.
REGNUM habar gullugynyň maglumatyna görä, täjik prezidenti Emomali Rahmon bu proıektiň haıallygy zerarly gatnaşygjy ıurtlaryň ıylda jemi 500 million dollardan gowrak girdejini ıitirıändigini aıtdy.
$1.16 milliard dollar bahasy bolan CASA-1000 proıekti Täjigistanyň we Gyrgyzystanyň gidroelektrik stansiıalrynyň tomus wagtyndaky artykmaç toguny Owganystana we Pakistana aşyrmagy maksat edinıär.
Owgan žurnalisti Kadyr Habybyň pikirine görä, sebitdäki howpsuzlyk meselelerine garamazdan, Aşraf Gani öz kärdeşlerini has uludan pikirlenmäge çagyrıar.
“Prezident Gani eger-de bu ıurtlaryň ählisi - Türkmenistan, Özbegistan, Gyrgyzystan we Täjigistan bileleşseler, Pakistana we Hindistana, energiıanyň uly bazaryna 15 - 16 müň megawatta çenli elektrik energiıasyny iberip biler” diııär.
Elbetde, amala aşyrylsa, sebitde nazarda tutulıan energiıa, demirıol proıektleriniň gatnaşyjy ıurtlara-da, sebite-de peıda getirjegi, durnuklylygy we howpsuzlygy berkitjegi öz-özünden hem düşnükli zat. Kadyr Habyp bu barada liderleriň hemmesiniň pikir edıändigini aıdıar.
“Emma, biziň görşümiz ıaly, Owganystandaky we Pakistandaky howpsuzlyk ıagdaıy durnuklylykdan geçen, howply we hopukdyryjy. Bu hili howpsuzlyk ıagdaıynda beıle uly proıektlere başlamak we olary durmuşa geçirmek aňsat däl” diıip, Kadyr Habyp aıtdy.
Žurnalistiň tassyklamagyna görä, häzirOwganystanyň territoriıasynyň 40 prosentine golaıy ol ıa beıleki ıagdaıda “Talybanyň” kontrollygynda galıar, bu ıurtda 20 çemesi jeňçi topar hereket edıär we olar häzir bu hili proıektleriň amala aşmagynyň öňündäkiiň uly mesele bolup durıar.
Bellemeli ıeri, bu hili energiıa proıektlerinden uly peıda tapmaly ıurtlaryň biri bolan Pakistan jeňjilere aşaklykdan goldaw bermekde tankyt edilıär. Golaıda amerikan senatynyň ıokary derejeli delegasiıasy Owganystana we Pakistana sapar etdi bu mesele ıene bir gezek gün tertibine geldi. Emma Yslamabat bu aıdylıanlary ret edıär.
Türkmenistan häzir TOPH geçirijisiniň öz topragyndaky bölegini gurmak bilen meşgul.