Bilşimiz ıaly, harby gulluga çagyryşyň ıazky möwsümi tamamlaıjy tapgyrda alnyp barylıar. Şol nukdaınazardan, biz hem döredijilik toparymyz bilen ıazky çagyryş möwsüminiň alnyp barlyşy, raıatlarda harby gulluga bolan oňyn jemgyıetçilik garaışyny döretmek dogrusynda alnyp barylıan işleriň netijeliligi bilen tanyşmak üçin Türkmenistanyň İaragly Güıçleriniň Baş dolandyryş merkeziniň Baş guramaçylyk-mobilizasiıa müdirliginiň uly ofiserleri podpolkownik Anna Annaıew, maıor Merdangeldi Nohurow bilen söhbetdeş bolduk.
– İoldaş ofiserler, söhbetimiziň başynda gürrüňe içgin aralaşmagy makul bildik. Türkmenistanyň degişli Kanunyna laıyklykda, çagyryş boıunça harby gullugyň kesgitlenen 2 ıyl möhleti nämä esaslanıar?!
– Gowy sorag berdiňiz. Her ıurduň öz kada-kanunlarynyň bolşy ıaly, biziň ıurdumyzda hem çagyryş boıunça harby gullugyň 2 ıyl möhleti Kanun tarapdan kesgitlenen. Ol hem esasan, ıurduň ilat sanyna we İaragly Güıçleriniň alyp barıan wezipesine bagly bolup durıar. Biziň ıurdumyzyň ilat sany we alyp barıan diňe goranmak häsiıetli Harby doktrinasy 2 ıyl harby gullugyň zerurlygyny ıüze çykarıar. Häzirlikçe, ol möhleti üıtgetmäge – azaltmaga ıa köpeltmäge hiç hili zerurlyk ıok. İaragly Güıçleriniň hataryna alnan raıatlar 2 ıylyň dowamynda haısy hem bolsa bir harby hünäri doly ele almaga mümkinçilik gazanıarlar.
– Häzirki wagtda harby gulluga çagyryşa degişli raıatlaryň köp böleginiň ıokary bilimlidigini nazara alsak, olary öz bilim alan hünär ugruna laıyklykda, harby bölümlere paılamak mümkinçiligi näderejede ıola goılan?!
– Hakykatdanam, soňky ıyllarda ıokary hünär derejesine eıe bolup, çagyryş boıunça harby gullugy geçıän raıatlaryň sany görnetin artıar. Çagyryş möwsüminiň dowamynda harby wekillikler tarapyndan harby gulluga çagyrylan raıatlaryň ählisi okuw, türgenleşik, zehin we hünär aıratynlyklary boıunça degişli harby bölümlere paılanıar. Harby wekillikleriň öňünde durıan esasy wezipesi hem şol – Türkmenistanyň İaragly Güıçlerine täze gelen esgerleri olaryň öz ukyp-başarnyklaryna laıyklykda harby bölümlere ugratmak. Netijede, harby gulluga çagyrylanlarçagyryş boıunça harby gullugyň 2 ıylynyň dowamynda ähli babatda doly taplanıarlar, köp zatlary öwrenıärler, harby tälimleri özleşdirıärler, belli bir hünäri ele alıarlar. Ozal ıokary bilimi bilen bir hünäri ele alanam bolsa, öwrenen hünärini ıatdan çykarmazlygy, ony gulluk döwründe-de has-da kämilleşdirmegi üçin ähli şertler döredilip berilıär. Käte şeıle ıagdaıam bolıar, ıokary bilimli raıatlardan haısy ugur boıunça gulluk etmek isleıänligi soralanda, öz bilim alan hünärine asla kybap gelmeıän ugry saılaıarlar. Olam bir hasap. Çünki ata-babalarymyzyň «İigide müň dürli hünär hem azdyr» diışi ıaly, gerçek ıigitler harby gullugyň dowamynda iki we ondan köp hünäriň eıesi bolıarlar.
– «Harby borçlulyk we harby gulluk hakyndaky» Türkmenistanyň Kanunynda raıatyň dürli sebäplere görä, 26 ıaşy dolıança harby gulluga çagyryş möhletini yza süışürtmäge hukugy bar. Şu ıagdaı ıokary okuw bilen bagly bolanda Kanun esasynda nähili çemeleşilıär?!
– Türkmenler ata-babalarymyzdan gelıän gahrymanlygy, mertligi we Watanyny goramaga taıynlygy ıaly asylly häsiıetlerini şu güne çenli saklap gelipdirler. Ony türkmen ıaşlarynyň goşun gullugyna bolan gyzyklanmalaryndan hem görmek bolıar. Beren soragyňyz, ıagny çagyryş möhletini okuw zerurlygy sebäpli yza süışürmekligiň Kanun esasynda nähili amala aşyrylıandygy bilen esasanam, daşary ıurtlaryň ıokary okuw mekdeplerinde bilim alıan harby gulluga çagyryşa degişli bolan raıatlar has köp gyzyklanıar. İokary ıa-da orta hünär okuw mekdebinde okaıan raıatlara ozal şeıle okuwda okamadyk bolsalar, 26 ıaşy dolıança, çagyryş möhleti okuwyň möhletine barabar yza süışürilıär. Raıat okuwyny dynmanka 26 ıaşy dolıan bolsa, onda özüniň Konstitusion borjy esasynda harby gullugyny geçmegi hökmany bolup durıar. Okuwyny doňdurmak, harby gullukdan soň dowam etdirmek her ıurduň içki kada-kanunyna laıyklykda alnyp barylıar. Eger-de, raıat Türkmenistanyň ıokary okuw mekdeplerinde okaıan bolsa, degişli Kanunlar esasynda okuwy saklanıar we raıat harby gullugy geçenden soň, okuwyny dowam etdirmek mümkinçiligine eıe bolıar. Daşary ıurtlarda bolsa, mümkin boldugyndan şeıle bökdençlikleri aradan aıyrmak üçin degişli ilçihanalar tarapyndan raıata gerekli ıardamlar, maslahatlar berilıär. Galyberse-de, raıat ilkibaşda ıokary bilim aljak ıurduny saılanda, hökmany suratda ıurduň içki kada-kanunlaryny doly öwrenmeli we şoňa görä karara gelmeli. Şu meseleleriň döremezligi, kanun bozmalaryň ıüze çykmazlygy üçin Türkmenistanyň Goranmak ministrligi ıurdumyzyň baıry edaralary bolan Türkmenistanyň Döwlet migrasiıa gullugy we Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi bilen bilelikde zerur çäreleri geçirıär.
– Çagyryş möwsüminiň alnyp barlyşy barada has giňişleıin aıdyp beräıseňiz...
– Hemmetarapdan üstünlikli alnyp barylıar diıip bileris. Möwsüme girişmezden ozal, ıaşlary harby gulluga çekmek üçin ähli çäreler göz öňünde tutuldy. Ilki bilen biz köpçülikleıin habar beriş serişdelerinde – gazetlerde, žurnallarda, telewideniıede wagyz-nesihat işlerini üstünlikli geçirdik. Bu babatda degişli edaralaryň web-saıtlaryndan hem giňden peıdalandyk. Geçirilen bu işler raıatlary harby gulluga çekmek, olary höweslendirmek babatda çagyryş möwsümi ıetip gelende oňyn netijelerini berdi.
– Çagyryş hatyna garaşman, harby wekilliklere meıletin ıüz tutıanlar barmy?
– Elbetde. Türkmen ıaşlarynyň harby gulluga höweslidiklerini görüp buısanıarsyň. Deň-duşlaryndan galmajak bolup, biri-birinden öň esger lybasyny geımäge howlugıan ıaşlaryň sany ıyl-ıyldan artıar. Muny İaragly Güıçlerimizde döredilıän mümkinçilikler bilen düşündirse bolar. Meselem, belli bir hünäri ele almak, ıokary harby okuw mekdebine dalaşgär bolmak, İaragly Güıçleriň düzüminde işe galmak mümkinçilikleri durmuş ıoluna gadam basmaly ıigdekçeleriň hiç birini biparh goımaıar. İene bir mysal, çagyryş boıunça 2 ıyl gullugyny tamamlap, ätiıaçlyga goıberilen raıatlar öz ıaşaıan ıerindäki harby wekillikde harby hasaba durmak üçin baranlarynda, ıokary harby okuw mekdebine girmäge höwesleriniň bardygyny duıdurmaklary, şeıle höwesjeň ıaşlaryň yzygiderli artmagy ıurdumyzda watançy ıaşlaryň kemala gelıändiginiň ıene bir subutnamasydyr.
– İaragly Güıçlerimiziň hataryny doldurıan ıaş esgerleriň saglygyna nähili baha berıärsiňiz?!
– Çagyryş boıunça harby gulluga degişli raıatlaryň berk bedenli, sagdyn, dogumly ıaşlardygyny aıratyn bellemegi zerur hasaplaıaryn. Bu ıagdaıa düşünmek kyn däl. Çünki bular hormatly Belent Serkerdebaşymyzyň bedenterbiıäni we sporty ösdürmek syıasatynyň, sagdyn durmuş ıörelgesini wagyz etmeginiň, Milli Liderimiziň hut özüniň şahsy göreldesiniň miweleri.
Hormatly Belent Serkerdebaşymyzyň ıurdumyzyň saglygy goraıyş ulgamynyň meselelerine, täze, döwrebap hassahanalaryň we şypahanalaryň açylmagyna aıratyn üns bermegi, beıleki tarapdan ıurdumyzyň ähli welaıatlarynda sport toplumlarynyň, stadionlaryň ıapyk we açyk sport meıdançalarynyň yzygiderli gurulmagy harby gulluga çagyrylıan ıaşlaryň saglygynyň ıylsaıyn ıokarlanıan görkezijilerinde öz beıanyny tapıar. Şeıle mümkinçiliklerden, ajaıyp şertlerden peıdalanyp taplanan ıaşlar özlerini harby gulluga doly taııar hasaplaıarlar. Harby gullukda bolsa, özüňe bolan ynam esasy zat.
Şeıle hem möhletli gulluk edıän esgerler goşunda gulluk wagty harby hünärlere, diňe durmuşda zerur bolan endiklere eıe bolmakdan başga-da, sport bilen meşgullanmak hem-de ıokary derejeli ıaryşlara gatnaşmak mümkinçiligine hem eıe bolıarlar. Türkmenistanyň İaragly Güıçlerine wekilçilik edıän türgenler sportuň köpsanly görnüşleri boıunça ıurdumyzyň ıygyndy toparlarynyň düzümine girıärler.
– İoldaş ofiserler, beren gyzykly gürrüňleriňiz üçin sag boluň. Alyp barıan jogapkärli işiňizde mundan beılägem üstünlikleriň ıar bolmagyny arzuw edıäris!
bu täzelik 40 gezek okaldy