worldbigdata.net - Big Data hakkında yazılar ve incelemeler
Excel tablolarında tuttuğumuz gelir gider kayıtlarından, yüzümüzdeki hatların aldığı biçime kadar her şey analiz edilebiliyor. Hatta mutluluk ve stres oranımız. Belki de çok yakında düşüncelerimiz..
Veri analizi konusuna başlarken Microsoft Azure gibi analiz araç platformlarına göz gezdirmekte fayda var. Ben direkt olarak “Azure Bulut Hizmetler Dizini“ni incelemenizi öneriyorum.
Bu platformda görsel analiz, metin analizi, duygu analizi gibi çeşitli analiz türleri için araçlar ve API’lar var. Ve bunların dışında onlarca cloud ve database aracı da mevcut.
Peki sorumuzun cevabına dönelim. Ulaşabildiğimiz her şeyi analiz edebilir miyiz?
Bu soruya cevap vermek için mevcuttaki analiz yöntemlerine bakalım. (Liste: Veri Stratejisi – Bernard Marr)
Duygu analizi (metin, görüntü ve ses ile)
A/B test ile alternatif analizi
Korelasyon Analizi (iki farklı database arasında ilişki kurmak ve bu ilişkinin detay gücünü ölçümlemek)
Senaryo Analizi (A/B testine benzeyen fikir ve senaryo testleri. Uygulanabilirlik ve diğer kapsamları ölçümlemek.)
Monte Carlo Simulasyonu (İhtimaller göz önünde bulundurularak oluşabilecek kötü – orta – iyi olasılıkların ödül ve riskleri hakkında fikir verir. Eylem planlarının belirlenmesinde kullanılır.)
Doğrusal Programlama (iktisadi veriler göz önünde bulundurularak en karlı ve en iyi üretim modeli belirlemede kullanılır.)
Nöral Ağ Analizi
Bu analiz yöntemleri ile analiz edilemeyecek olan veri tipleri nelerdir?
Bilim tarihi boyunca insanlar önce dokunabildikleri, sonra dokunamadıkları ama görebildikleri, daha sonrasında göremedikleri ama hissedebildikleri ve nihayet soyut olanı yani düşünceleri dahi analiz etmeyi başardı. Bu yöntemler derinleşmeye ve genişlemeye devam ediyor. Detaylar netleşiyor ve her yeni netleşen detayda yeni sorularla karşılaşıyoruz. Kısacası artık soyut dünyaya kadar ulaşabiliyor ve onu netleştirebiliyoruz. Analiz konusunda ise belli bir sınır yok. Bugün sabah aynı anda aynı şarkıya başlayan 5 milyon insan olmadığına dair %100 emin olamayız. Bunu ancak ölçümleme yöntemlerini yaygınlaştırdıkça ve geneli ölçebildikçe netleştireceğiz. Her şeyi kaydetmek mümkün olduğu gün ne olacak..?
Büyük verinin ne olduğunu anlama aşamalarındayız. Teknik tanımlar, mizansenler veya çeşitli hikayelerle bilenler bilmeyenlere big data’dan bahsediyor.
Ben de big data nedir? sorusunu ilk sorduğumda; pratikte nasıl kullanıldığını, yardımcılarını ve kullanım alanlarını görmem gerektiğini fark etmiştim.
Fütürist ve Forbes köşe yazarı Bernard Marr, toplamda 45 büyük şirketin big data’dan nasıl yararlandığını, veriyi hangi alanlarda işlediklerini ve nerelerden veri topladıklarını “Büyük Veri İş Başında” kitabında kaleme almış.
Kitabın içeriğinde büyük veriyi kullanan şirketler ve kullanım özetleri ise şöyle sıralanıyor;
WALMART: Büyük veri, süpermarket performansını artırmak için nasıl kullanılıyor?
CERN: Evrenin sırlarını büyük veri ile çözmek
NETFLIX: Büyük veriyi kullanarak istediğimiz programları nasıl sunuyor?
ROLLS-ROYCE: Büyük veri, üretimde nasıl kullanılıyor?
SHELL: Petrol şirketleri büyük veriyi nasıl kullanıyor?
APIXIO: Büyük veri sağlık sektörünü nasıl dönüştürüyor?
LOTUS F1 TAKIMI: Büyük veri motor sporu ekibinin başarısında nasıl rol oynuyor?
PENDLETON&SON: Küçük firmalar için büyük veri
ABD OLİMPİYAT KADIN BİSİKLET TAKIMI: Büyük veri sporcuların performansını optimize etmek için nasıl kullanıyor?
ZSL: Büyük veri ve hayvanların korunması
FACEBOOK: Müşterilerini anlamak için büyük veriyi nasıl kullanıyor?
JOHN DEERE: Büyük veri çiftliklere nasıl uygulanabilir?
İSKOÇYA KRALİYET BANKASI: Müşteri hizmetlerini kişiye özel hale getirmek
LINKEDIN: Büyük veri, sosyal medyadaki görünürlüğü artırmak için nasıl kullanıyor?
MICROSOFT: Büyük veriyi kitlelerle buluşturmak
ACXIOM: Pazarlamayı büyük veri ile geliştirmek
ABD GÖÇMENLİK VE GÜMRÜK KURUMU: Büyük veri, yolcuların güvenliğini sağlamak ve terörizmi engellemek için nasıl kullanıyor?
NEST: Nesnelerin internetini eve getirmek
GENERAL ELECTRIC: Büyük veri endüstriyel interneti nasıl besliyor?
ETSY: Büyük veri el işçiliği alanında nasıl kullanılıyor?
NARRATIVE SCIENCE: Büyük veri hikaye anlatırken nasıl kullanılıyor?
BBC: Büyük veri medyada nasıl kullanılıyor?
MILTON KEYNES: Büyük veri akıllı şehirler yaratmak için nasıl kullanılıyor?
PALANTIR: Büyük veri, CIA’ye yardımcı olmak için nasıl kullanılıyor?
AIRBNB: Büyük veri, konaklama sektöründe nasıl kullanılıyor?
SPRINT: Mobil ağ verilerini kullanarak profil çıkarmak
DICKEY’S BARBECUE PIT: Büyük veri, Amerika’nın en başarılı restoran zincirlerinden birinde nasıl kullanılıyor?
CAESARS: Büyük veri kumarhanede
FITBIT: Fitness alanında büyük veri
RALPH LAUREN: Moda sektöründe büyük veri
ZYNGA: Oyun sektöründe büyük veri
AUTODESK: Büyük veri, yazılım sektörünü nasıl dönüştürüyor?
WALT DISNEY: Büyük veri aile tatillerimizi nasıl dönüştürüyor?
EXPERIAN: Büyük veriyi kredi kararlarını vermek ve kimlik dolandırıcılığını önlemek için kullanmak
TRANSPORT FOR LONDON: Büyük veri Londra’daki toplu taşımayı geliştirmek için nasıl kullanılıyor?
ABD HÜKÜMETİ: Bir ülkeyi yönetmek için büyük veriyi kullanmak
IBM WATSON: Bilgisayarlara anlamayı ve öğrenmeyi öğretmek
GOOGLE: Google’ın iş modelinin merkezinde büyük veri nasıl yer alıyor?
TERRA SEISMIC: Büyük veriyi depremleri tahmin etmek için kullanmak
APPLE: Büyük veri şirketin merkezinde nasıl yer alıyor?
TWITTER: Twitter ve IBM büyük veriyi nasıl kullanıyor?
UBER: Büyük veri Uber’in merkezinde nasıl yer alıyor?
ELECTRONIC ARTS: Video oyunlarında büyük veri
KAGGLE: Veri bilimcinizi kitle kaynağından seçin
AMAZON: Müşteri profili çıkarmak.
Big datayı tanımak için çok iyi bir Türkçe kaynak olduğuna inanıyorum. Veri bilimine ilgili olan herkese bu kitabı okumayı tavsiye ederim.
Ayrıca böyle bir kaynağı Türkçe’ye çevirdiği için de Başak Gündüz‘e teşekkür ederim.