Güzel soru sorma sanatı – Selman Kahya – Medium
Youtube’da henüz 35 bin civari abone olmasına rağmen farklı platformlardan günde toplam 40‘a yakın mesaj ve youtube üzerinden onlarca yorum geliyor. İlginiz için hepinize teşekkürler, fakat problem şu; gelen her soruyu okuyup cevaplamak için min 4 dakika ayırsam, ki bazen on, on beş dakikayı buluyor, her gün üç saatten fazla vaktı buna harcamam gerekiyor. İnsanlara yardımcı olmak için sarfettiğim efor benim için full-time bir iş değil, gündelik sorumluluklarım devam ediyor. Hobi şeklinde sürdürdüğüm bu girişimde bir şekilde her sorusu olana yardımcı olmak istiyorum, fakat bunun için yardımınıza ihtiyacım var :)
Size tavsiyem benle ya da başka bir tanımadığınız insanla irtibata geçmek için aşağıdaki adımları takip etmeniz:
1. Araştırmanızı yapın: çoğu gelen sorunun cevabı google’da basit bir arama ile bulunabilecek türden. İnternette birine soru sormadan önce beş on dakikanızı ayırın, eğer siz bu vakti harcamayı göze almıyorsanız soru sorduğunuz kişiden tanımadığı bir kişiye beş on dakikasını harcamasını beklememelisiniz.Bulunduğumuz bu zamanda, bilgiye kendi başınıza ulaşabiliyor olmanız çok önemli. Eğer araştırma yapmadan birilerine sormayı tercih ediyor ve cevap gelmediği takdirde hiçbir aksiyon almıyorsanız ya konu sizin için önemli değil, ya da hayatınızın ilerleyen dönemlerinde bu davranış biçimiyle yol katetmeniz size engel olacaktır. Nitekim etrafta her zaman sizin sorularınızı cevaplayacak kişiler olmayacak ve çoğu zaman mevzuyu kendiniz keşfetmek zorunda kalacaksınız.
2. Neyi sormak istediğinize karar verin: Düşünmeden rasgele maili/mesajı yazmaya başladığınızda konu atom fiziğinden amca oğluna kadar gidiyor. Mesajınızı yazmaya başlamadan önce bir durun, iki nefes alın, üç düşünün, ne sormak istediğinize karar verdikten sonra yazmaya başlayın.
3. Sorunuzu kısa, öz ve efektif şekilde sorun: Sorunuzu spesifik bir şekilde, cevap verebilmek için yeterli bilgiyi aktararak sormaya gayret edin. Uçu açık soru kesinlikle sormayın. Gramer ve noktalamaya dikkat edin, açıkçası ben ilkokul ikinci sınıf öğrencisinin yazacağı gibi ileti yazanları es geçiyorum. İyi ve kötü olduğunu düşündüğüm bazı örnekler:
KÖTÜ: Merhaba ben Ali, salçalı ekmeğe bayılırım, tercih dönemi yaklaşıyor, sence hangi üniversiteyi seçmeliyim?
Neden kötü? Soru alabildiğince uçu açık şekilde sorulmuş, bölüm seçmek pazardan meyve almaya benzemiyor ki; büyük bir karar ve cevaplamak için kişinin ilgi, alakala, yetenek ve arkaplanını çok iyi biliyor olmak gerekir. Sizi daha iyi tanıyan kişilerden yardım isteyin, oturun konuşun.
KÖTÜ: Merhaba ben Veli, ………… 12 paragraflık destan ………., sence ne yapmalıyım?
Neden kötü? Günde bir tane ileti alsam, o da bu şekilde uzun olsa sorun yok, seve seve cevaplamaya çalışırım. Ama bunun gibi bir sürü mail gelmeye başladığında işin içinden çıkılmaz oluyor. Bazen soru sormak için detay vermeniz gerektiği hissine kapılabilirsiniz, iki sebebi olabilir: 1- neyi ne için sorduğunuzu bilmiyorsunuz, sadece başkasını bencilce kullanmak istiyorsunuz. Bu durumda siz kendiniz için üç-beş dakika ayırmayıp, mevzuyu irdelememişseniz, başkasından yarım saatini size ayırmasını beklemeyin. 2- ortada büyük bir problem var, ve bu problem mail üzerinden çözülecek kadar kolay değil. Bu durumda internetten ziyade, yüz yüze görüşebileceğiniz, destek alacağınız birini bulmaya çalışın. Oturun bir çay için o kişiyle, boyoz yiyin, muhabbet edin, içinizi dökün.
KÖTÜ: Merhaba ben Lale, dünyanın en yüksek dağı hangisidir?
Neden kötü? Başkasına maili yazmak için kullanacağınız harflerin onda birini google.com’a gidip aramaya yerine yazarak cevaba ulaşabilirdiniz :(
KÖTÜ: Merhaba ben Julide, Çok önemli birşey soracağım, bana geri dönüş yapar mısın?
Neden kötü? Bunun kadar sinir bozucu bir iletişim şekli daha bilmiyorum :) Eğer soruyu sormuş olsaydı, muhtemelen cevabı alacaktı. Üstelik başkasının vaktine saygı duymayıp, insanların kendine ulaşmasını beklemek hoş görünmüyor, yapmayın.
İYİ: Merhaba ben Berkcan, Amerika’da master yapmak istiyorum, araştırmaların sonucu şunun şöyle olduğunu farkettim. Ama ben şu şekilde yapmayı planlıyorum, tecrübenize dayanarak bunun makul olup olmadığını size danışmak istedim.
Neden iyi? Araştırmasını yapmış, elindeki imkanları sonuna kadar kullanmaya çalışmış. Sadece tecrübeyle öğrenilecek bir konuda başkasından yardım istiyor. Soru spesifik, cevaplaması kolay.
4. Sabırlı bir şekilde bekleyin: Karşıdaki kişinin de bir hayatı var, bekleyin işini gücünü halletsin, yukarıdaki adımları takip ettiyseniz müsait zamanında mailinize cevap yazacaktır. Her gün tekrar tekrar sorup, beş ayrı platformdan yorum bırakıp, ‘AĞA DM’LERE BAKMIYOR MUSUN????’ yazmaya gerek yok.
İnsanların eğilimlerini kesinlikle anlıyorum, benimde çok sıkıntı yaşayıp onlarca bilinmeyen içerisinde karar vermeye çalıştığım, başkalarından yardım almak için çırpındığım zamanlar oldu. Hatta bu sıkıntı, bu blog’un ve youtube kanalımın çıkış noktası; ben sıkıntı yaşadım bilgiye ulaşmakta, şimdi cevabı biliyorum, benden sonrakilerin önündeki engelleri kaldırayım, başkası cevapları bulmak için harcadığım enerjiyi benim yaptığımın daha fazlasını başarmak için harcasın. Tavsiyem sizde bulduklarınızı bir şekilde dokümante edin, paylaşın.
Değerli vaktinizi ayırıp okuduğunuz için teşekkürler, eğer hakkımda/iletişim sayfamdan buraya yönlendirildiyseniz gizli kod: ‘merhaba*naber’ :)
Daha güzel soruların sorulduğu, her bireyin kendinden sonra gelenlere fazlasıyla yardımcı olabildiği bir dünya için elele 👭👫👬