Saç ve Kıl Çekme Hastalığı (Trikotillomani) Nedir ve Neden Olur?
Trikotillomani Türkçe’de saç ve kıl çekme / koparma hastalığı anlamını taşımaktadır. Herhangi bir saç hastalığı değil psikolojik bir rahatsızlık olarak görülür.
Çünkü kişi kendini her ne kadar saç ve kılları çekmemek için zorlasa da hakim olamaz ve bu alışkanlığına dayanılmaz bir şekilde devam eder.
Kafadan çekilen kıllar deride yamalı ve lekeli kelleşmenin ortaya çıkmasında rol oynayabilir. Bu da kişilerin bir rahatsızlığı olduğu düşüncesini öne sürdüğünden iş ve sosyal hayatında kişilerin yanlış düşüncelere kapılmasına ve hastanın maddi ya da manevi kayıplar yaşamasına neden olabilmektedir.
Bazı trikotillomani hastaları bu sorunu daha hafif yaşayarak yönetebilirler. Bazıları için ise saç çekmek asla karşı konulamaz bir dürtüdür. Bu yönde uygulanmış bazı tedavi yöntemlerinin başarılı oldukları ve kişilerin saç çekmelerini tamamen durdurdukları görülmüştür.
Saç Çekme ve Koparma Hastalığı Belirtileri
– Saç, kaş ve kirpikleri karşı konulamaz bir şekilde çekmek.
– Kaş, saç ya da kirpikleri çekmemek için direndiği zaman gerilme hissi
– Herhangi bir yerde bulunan kılı çekip kopardığında rahatlama
– Saç derinizde veya vücudunuzun herhangi bir yerinde ki alanda eksilme ve seyrekleşme
– Çekilen saçlarınızı ısırıyor, çiğniyor veya yiyorsanız
– Çektiğiniz kıllarla oynamak, dudağınıza veya yüzünüze sürmek
Trikotillomani Olan İnsanlar Saçlarını Şu Şekillerde Çekebilirler
Odaklı: Bazı insanlar gerginliklerini ve sıkıntılarını azaltmak ya da gidermek amacıyla kasıtlı olarak saçlarını çekerler. Örneğin stresli oldukları konuda rahatlamak için saçlarını çekerler.
Otomatik: Bazı insanlar ise televizyon izlerken, kitap okurken ya da farklı bir uğraş sırasında sıkıldıklarında farkında olmadan saçlarını çekerler.
Bir kişi bulunduğu ortamın atmosferine bağlı olarak hem odaklı hem de otomatik şekilde kıl çekme faaliyetinde bulunabilir. Başınızı ellerinizin arasına almak ya da başınızı elinize yaslamak gibi durumlar saç çekmenizi tetikleyebilir.
Trikotillomani’nin Duygularla İlişkisi Olabilir
Bir çok rahatsızlığa neden olan stres, kaygı, gerginlik, can sıkıntısı, yalnızlık, yorgunluk veya hayal kırıklığı gibi olumsuzluklar Trikotillomani rahatsızlığında da rol oynamaktadır. Bu problem uzun soluklu kronik bir bozukluktur. Tedavi edilmediği taktirde belirtiler zaman içinde daha ciddi yönde ilerleyebilir.
Eğer karşı koymaya çalışıyor ve durduramıyorsanız, saçınızı çekmeniz sonucunda ortaya çıkan görüntüden utanıyorsanız mutlaka doktora başvurmalısınız. Trikotillomani yalnızca bir alışkanlık değil zihinsel bir sağlık bozukluğudur. Tedavi olmadan iyileşme olasılığı düşüktür.
Trikotillomani Neden Olur?
Neden olduğu konusunda net ve bilimsel bir bilgi yoktur. Fakat bir çok kompleks rahatsızlıkta olduğu gibi muhtemelen genetik ve çevresel faktörlerin oluşturduğu bir kombinasyondan kaynaklanmaktadır.
Genetik: Ailesinde veya akrabaları arasında bu sorunla karşılaşan kişilerin olması bir risk faktörüdür.
Yaş: Genellikle 10-13 yaş aralığında başlayan bu durum ilerleyen zamanlarda daha da gelişir. Çoğunlukla ömür boyu süren bir problemdir. Bebeklerde saç çekmeye eğilimli olabilir fakat bu genellikle hafiftir ve tedaviye gerek duyulmadan kendiliğinden vazgeçer.
Stres: Aşırı stresli durumlar bazı insanlarda bu sorunu tetikleyebilir. Kadınlarda erkeklerden daha çok gözlemlenen bir sorundur. Fakat bunun sebebi kadınların sağlıklarına daha çok dikkat ettiklerinden doktorlara başvurmaları daha olası olduklarından da olabilir. Çocukluk döneminde bakıldığında erkek ve kızlar eşit derecede etkileniyor gibi görülmektedir.
Her ne kadar ciddi bir rahatsızlık gibi görülmese de hayatınızı olumsuz yönde etkileyebilir.
Duygusal rahatsızlık: Utanç ve aşağılanma gibi duygular hissedebilir. Depresyon, kaygı, alkol veya uyuşturucu kullanmaya başlangıç söz konusu olabilir.
İş ve sosyal hayatla ilgili sorunlar: Dökülen saçlar yüzünden utandıkları için sosyal faaliyetlerden uzaklaşabilir ve iş fırsatlarını kaçırabilirler. Peruk takarak kel kalan bölgeleri saklayabilir veya takma kirpik kullanabilirler. Bazı insanlar da fark edilmemek için kendi içlerine kapanarak evlerinden dışarı çıkmak istemeyebilirler.
Cilt ve saç hasarları: Sürekli olarak saç çekilmesi enfeksiyon dahil olmak üzere yara ve hasarlara sebebiyet verebilirler.
Kıl yumakları: Saçınızı koparmakla kalmıyor aynı zamanda yiyorsanız sindirim sisteminizde büyük bir saç yumağı oluşmasına yol açabilirsiniz. Bu yumak birkaç yıl içinde kilo vermeye, kusmaya, bağırsak tıkanıklığına ve hatta ölüme kadar sebep olabilmektedir.