Yunan adalarında sıkışıp kalan LGBTİ+ mülteciler
Yunan adaları Türkiye, Ortadoğu ve Kuzey Afrika’dan Avrupa’ya geçmeye çalışan mültecilerin durağı olma özelliğini taşıyor. Birçok göç yolu üzerinde kalan ve aralarında bizim de yakından bildiğimiz Kos, Lesbos ve Kios’un da olduğu Yunan adaları, 2016 yılında imzalanan AB-Türkiye Anlaşması’ndan da önce yüzlerce mülteci için geçiş yolu durumundaydı.
2015 yazında bir anda 800 binden fazla insan Türkiye üzerinden Yunan adalarına ve oradan da Avrupa’ya geçince, AB mültecileri kabul etmek ve ihtiyaçlarını karşılamak yerine bu göç olayını büyük bir kriz olarak değerlendirdi ve Türkiye ile böyle bir anlaşma yapma kararı aldı. Ancak bu anlaşma, Yunanistan sığınma sisteminin hazırlıksız ve zayıf olmasına ek olarak mültecilerin Yunan adalarında sıkışıp kalmasına sebep oldu. Hatta bazı mültecileri güvenli olmayan ülke olan Türkiye’ye iade edilmeleriyle karşı karşıya bıraktı.
Adada Karatepe ve Moria adında iki tane büyük mülteci kampı var. Bunlar Yunan hükümeti ve BM’nin kontrolünde. Bu kampların koşulları insani seviyenin çok altında. Temiz su, sağlıklı ve düzgün yemek, güvenlik ve sağlık gereksinimlerinin karşılanamaması ve cinsel saldırı gibi büyük problemler bulunmakta. Burada kalan mültecilerin polis ve askerlerden gördükleri muamele ise tamamen insanlık dışı. Maalesef adaya gelen her mülteci, Avrupa’ya transferi için gerekli evrak işlemlerine başlamak için Moria’ya giriş yapmak ve bir süre orada kalmak zorunda.
Moria Kampı, genel görünüş. Foto: Agencia EFE
Moria Kampı, dış görünüş Foto: Tuğkan Gündoğdu
Bir de benim de 10 gün boyunca yakından tanıma fırsatı bulduğum Lesvos Dayanışması tarafından işletilen Pikpa Mülteci Kampı var. Bu kamp, bir grup güzel yürekli insanın adada bulunan eski bir tesisi kadın, çocuk, yaşlı, engelli ve LGBTI+ gibi hassas grupların rahatça yaşayabileceği bir dayanışma alanına çevirdiği bir yer. İçerisinde mültecilerin kalabileceği çadırlar, duş ve tuvaletler, üç öğün yemek çıkaran büyükçe bir mutfak, ilk yardım ve çamaşır yıkama odası bulunuyor. En önemlisi de bu kampta ayrımcılığın ve şiddetin her türlüsü yasaklanmış durumda. Dünyanın dört bir yanından gönüllülerin gelip çalıştığı bu kamp sadece dayanışma usulüyle ayakta durduğu için uluslararası dayanışmaya ve bağışlara da kapılarını her zaman açık tutuyor.
14-24 Temmuz tarihleri arasında Lesvos’a gerçekleştirdiğim seyahat çerçevesinde orada yaşan LGBTİ+ mülteciler ve aktivistlerle tanışma ve adadaki koşulları yakından görebilme fırsatım oldu. LGBTİ+ mültecilerin konuştuğu bir oturuma katılarak, Iraklı bir mülteci olan Sooma ve daha önce uluslararası bir sivil toplum kuruluşunda çalışan ama şu anda Lesvos LGBTİ+ mülteci dayanışması aktivistlerinden olan Prospero ile duruma dair bir röportaj gerçekleştirdim. Daha önce çalıştığı kurumdan ötürü ve güvenlik problemleri nedeniyle ismini gizli tutmamı isteyen Prospero, bu ismi Shakespeare’in büyülü bir adada geçen The Tempest oyunundaki Prospero karakterinden esinlenerek seçtiğini belirtti.
Pikpa Kampı, giriş Foto: Tuğkan Gündoğdu
Pikpa Kampı Foto: Tuğkan Gündoğdu
3) Adaya gelen LGBTIQ+ mültecilerin sığınma sürecinde yani evrak işlemlerini tamamlayana kadar kalabileceği, kendilerini özgürce ifade edebilecekleri ve ayrımcılık ve şiddetin hiçbir türüne maruz kalmayacağı bir misafirhane yapılması.
Irak’ta durum çok kötüydü, eşcinsel olduğum için hiç özgür olamadım, 15 yaşımdan beri Irak’ı terk etmek istiyordum, ailem eşcinsel olduğumu bilmiyordu tabi. Eşcinsel olduğumu kuzenim Instagram hesabımdan öğrenmiş, beni takip ettiğini bile bilmiyordum. Abim beni öldürmekle tehdit etti. Bu sebeple Türkiye’ye geldim. Ama orada da güvende değildim. Bütün hayatım mücadeleyle geçti. Kaçırıldım, hırsızlığa uğradım ve cinsel şiddete maruz kaldım. İş bulmaya çalıştım ve eskortluk yapmaya başladım. 8 kişiyle beraber kalıyordum. Türkler bana çok kötü davrandı. Aralarında Kürtler de vardı. Aynı zamanda ırkçılıkla da mücadele etmek zorunda kaldım.
*Pasif için Türkçe’de eksi anlamına gelen minos kelimesini kullanıyor.
Sonuç olarak AB’nin yalnızca sayıların tartışıldığı, insanların ihtiyaç ve çıkarlarının konu edilmediği bir politika ve mültecilerin değiş tokuş edildiği gayri ahlaki bir anlaşma ile bu soruna yanıt vermesi mültecilerin Yunan adalarında sıkışıp kalmasına sebep oldu. Adalardaki yerel halk arasında yaygın olan homofobi, transfobi, yabancı karşıtlığı ve ırkçılık durumu daha da kötüleştiriyor. Bu kötü durumdan tabi ki en çok LGBTi+ mülteciler etkileniyor. Ben bu yazıyı hazırlarken AB Komisyonu 28 Temmuz’da Yunanistan’daki mülteciler için 209 milyon Euro’luk yeni bir insani yardım paketini duyurdu. Hiç yoktan iyi sayılabilecek bu gelişme tek başına yeterli olmayacaktır, dünyanın en zengin ve gelişmiş bloklarından biri olan AB’nin çok net bir şekilde siyasi bir tavır ortaya koyarak, yaşanan bu insani krizi hafifletecek yeni politikalar ortaya koyması gerekmektedir. Unutulmaması gerekir ki şu an yaşadığımız kriz, bir mülteci krizi değil, ülkelerin ve göç politikalarının gelen insanlara hazır olmayışından doğan bir krizdir.
SPoD’da neler oluyor?17 Haziran 2018
Yunan adalarında sıkışıp kalan LGBTİ+ mülteciler4 Ağustos 2017