Kategori: Yrd. Doç. Dr. M. Salih Kumaş
Müslümanların Birliği Üzerine Dersler II
Daha sonraki dönemlerde mihne olayları ile Mutezile mezhebi, birbirileri ile savaşan Sünnî ve Şiî gruplar, hep dini referanslara başvurmuşlar, yürüttükleri savaşları Allah ve Rasûlü’nün bir emri olarak görmüş ve sunmuşlardı. Hatta az da olsa görülen Sünni mezhepler arasındaki sokak kavgalarında da yine hep dini jargon kullanılmıştı. Her iki tarafın da dilinde tekbir ve tehlil, her birinin davası İslam ve iman davası. Belki de bunun sebebi, insanın iç dünyasında yaşadığı çatışmayı, gelgitleri, aykırı sesleri en yüksek perdeden, en başarılı olarak dini referansların bastırabilir olmasıdır. Mezarlıktan geçerken içindeki korkuyu bastırmak için ıslık çalan adam gibi, âfaktan ve enfustan (iç dünyasında ve ona göre düşman saflarından) yükselebilecek tüm sesleri bastırmak için, “ben demiyorum Allah diyor, Hz. Peygamber buyuruyor” naraları ile kendi yorumunu, mensubu olduğu fırkanın/mezhebin/meşrebin/tarikatin/cemaatin yorumunu, Allah ve Rasûlü’nün kesin ve bağlayıcı sözü/emri olarak görmeye/göstermeye çalışma gayretidir. Ancak bilinmelidir ki, bu bir yorumdan ibarettir ve ictihad bile olsa zandan öte bir şey değildir. Bir zanna dayanarak, masum bir insanı öldürüp bütün insanları öldürme vebalini omuzlarına yüklenmek, Müslümanları bölüp parçalamak bir mümin için nasıl mümkün olabilir?
Yayım tarihi 5 Ocak 2016 8 Ocak 2016
Müslümanların Birliği Üzerine Dersler 1
Peygamber Efendimiz (s.a.v.), ümmetinin daha önceki ümmetler gibi, çok sayıda gruba ayrılacağını haber vermiştir. Bu konuda onlarca hadis mevcuttur. İlim erbabı, bu hadislerin hem sıhhati hem de anlamı üzerinde durmuş ve farklı farklı kanaatlere ulaşmışlardır. Biz bu ve daha sonraki bazı yazılarımızda ilmi tartışmalara girmeden Müslümanların birlik ve beraberliği için ihtiyaç duyulan şeyler üzerinde durmaya çalışacağız.
Bu ve benzer hadislerden çıkarılacak iki temel hüküm var. 1- Müslümanların da, diğer din mensupları gibi kendi aralarında ihtilafa düşüp çok sayıda fırkaya ayrılacakları, 2- Kurtuluşun, hidayetin, Müslümanların ana unsuruna, çoğunluğuna dahil olmakla mümkün olduğudur. Bu ikinci madde, belki bazı itirazlara sebep olabilir. Ancak birçok nassın (ayet ve hadisin) ve tarihin bize doğruluğunu gösterdiği bir şey var ki, o da; Kur’an ve Sünnet’e bağlı olan, dinin temel kurallarına riayet eden (mesela namazını kılan, zekatını
veren, zina ve içkiden uzak duran…) Müslümanların oluşturduğu çoğunluğun güzel görmediği, eleştirdiği, kınadığı gruplar/oluşumları, her ne kadar kendilerini dinin en doğru temsilcisi olarak gösterseler de fırka-yı nâciye yani kurtuluşa eren topluluk olamazlar. Çünkü geçmişte olduğu gibi günümüzdeki Müslümanların çoğu, kendi grubundan/cemaatinden/mezhebinden/tarikatinden/ırkından/aşiretinden/hizbinden olmadığı için diğer Müslümanları dışlayan, tekfir eden, küçümseyen, onlarla hiç bir şekilde ilişki kurmayan, mallarına, namuslarına ve hatta canlarına kasteden grupları/oluşumları tasvip etmez, sevgi beslemez ve desteklemezler. Zira Allah’a gerçekten inanan, anlı secde gören, büyük günahları işlemeyi alışkanlık haline getirmekten sakınan Müslümanlar yanlış ve batıl şey üzerinde asla fikir/eylem birliğine varamazlar (İbn Mâce,
Fiten, 8). İslam dini, aşırılıkları çirkin gördüğü gibi, orta yolu takip eden Müslümanların güzel gördüğü şeyleri de güzel görür. (Ahmed b. Hanbel, I, 379).
Peygamberimiz (s.a.v.) “Ümmetim dalâlet üzere toplanmaz. Öyle ise sizlere ihtilâf çıktığı zaman Sevad-ı A’zam‘a tabi olmanızı tavsiye ederim”(Nesâî, Tahrim, 6; İbn-i Mâce, Fiten, 8) buyurmuşlardır. İbn-i Hacer gibi büyük hadis alimleri, Sevâd-ı A’zam‘ın “hak ve istikamet üzere giden ümmetin ekseriyeti” olduğunu belirtmişlerdir (İbn-i Hacer, Fethu’l-Bârî fî Şerhi Buhârî, 16:146). Allâme Celâleddin es-Suyûtî de Sevad-ı A’zam‘ı
“doğru yolda gitmek üzere birleşen ümmetin ekseriyeti” şeklinde izah etmiştir. Bu durumda ümmetin ekseriyetini “Ehl-i hak ve istikamet üzere olan samimî dindar Müslümanlar oluşturmaktadır. Zira samimi dindar bir Müslüman, sudan bahanelerle bir Müslümanın kanını akıtmayı, malına ve namusuna el uzatmayı güzel görmez. Kendini müslüman olarak tanımlayan kişiye, hayır sen müslüman değilsin deyip, onu katletmez, müslüman olmayanlarla birlik olup ona düşmanlık etmez, onu düşmana teslim etmez. Dinin anlaşılması ve uygulanması noktasındaki farklılıklarına rağen, renklerin, ırkların ve siyasal düşüncelerin çeşitliliğine aldırış etmeden, aynı Allah’a, aynı Peygambere, aynı kitaba, aynı kıbleye, aynı dine inanmanın verdiği geniş bir tevhid alanında kardeşini sevmeye, onun hatalarını örtmeye/güzellikle
düzeltmeye çalışır. Sürekli farklılıkları gündemde tutmayı değil, çok sayıdaki ortak noktaları önce çıkararak birlik ve beraberliğe harç olmaya, sevgi ve muhabbete maya olmaya çalışır. Kur’an’ın “Allah’ın ipine sımsıkı sarılın, tefrikaya düşmeyin” emrine bihakkın uyar. (Ali İmran 103). Ve kesin olarak şuna inanır; “Müslümanların birliğinin birinci şartı Kur’an ve Sünnet’e sımsıkı sarılmaktır.”