Ekonomi Politika Strateji 05 – Ergun UNUTMAZ
Yanlış anlaşılmalarının önüne geçmek için belki tekrar belirtmek gerekir: Bu kadar geniş bir perspektiften bakarak ve birkaç cümle ile böylesi önemli konulara cevap oluşturmak gibi bir iddiaya sahip değilim. Bu rapor, en basit anlamda geçen bir ay süresinde yayımlanan uzun makaleler ve haberlerden öne çıkan başlıkları genel hatları ile özetlemekten ve bir arşiv oluşturmaktan ibarettir.
Daha derin bir boyutta ise, bu bilgileri para ve sermaye piyasalarında kendi yatırım stratejimin temelini oluşturmak üzere kullanmak gelmektedir. Dolayısı ile buradaki bilgilerin kişisel amaçlarla oluşturulduğunu belirtip sizlerin de kendi planlarınız çerçevesinde işinize yaramasını dilerim.
BREXIT sorununun üstesinden gelinse bile geriye kalan 27 üye için zorluklar mevcut. Ursula von der Leyen, AB Komisyonu Başkanı olarak nasıl bir strateji izleyecek?
Fransa Başkanı Macron‘u zor bir sene bekliyor. Reformist hareket ve emeklilik konusunda atılacak adımlar önemli.
Christine Lagarde‘ın ECB‘nin başında geçireceği ilk yıl birçok olay içerebilir. Parasal politikada sınıra gelinmiş olması ve mali açıdan her ülkenin durumunun farklı oluşu Lagarde için bir sorun.
2008 – 2009 ve 2011 – 2012 ekonomik krizlerinin zehirli mirası neredeyse bitti, avronun çöküşü önlendi. Yunanistan ve İtalya’da pragmatik hükümetler; Portekiz, İspanya ve İrlanda’da muhteşem geri dönüşler; Almanya’da ise 2019’da kenarından dönülen durgunluk, pozitif bir büyümenin işaretleri olabilir.
Mevcut durumda 42 farklı emeklilik rejimini tek çatıda birleştirmek için bu işlem ile çıkarlarını kaybetme riski altında olan kesimle anlaşmak Macron’un başarması gereken en büyük proje.
Çok fazla köklü bir değişim beklememek gerekli. Ancak tahvillere olan yoğun talep kaynaklı ucuz borçlanma verimli alanlara yönlendirilebilir.
12 Aralık seçimlerini muhafazakâr parti kazandı. B.Johnson zaten anketlerde önde görünüyordu ve seçimleri güçlenerek kazandı.
Ancak BREXIT konusunda riskler tamamen ortadan kalkmış değil.
ECB Başkanı C.Lagarde ilk para politikası toplantısını gerçekleştirdi. Faiz oranlarında bir değişikliğe gidilmediği gibi 2020 yılı için de yüzde 1,1 düzeyinde bir büyüme beklendiği belirtildi.
Avrupa Bölgesi PMI verileri umut vermiyor. Satın alma yöneticileri endeksi imalat sektörü için bir puan daha düşerek 45,90 olarak gerçekleşti.
Lagarde para politikasında bir sınıra ulaşıldığını birçok kere söylemişti. İklim değişikliği alanında yapılacak harcamaları mali genişleme gibi görmek gerekli.
Büyüme yönünde işler Avrupa bölgesi için o kadar da iyi gitmiyor. Fransa’da ise sosyal sorunlar gündemde.
IFO güven endeksi yükselişte. İş dünyası ve imalat sanayiinde Kasım ayına göre (95,1) Aralık ayında (96,3) toparlanma yaşandı.
Yeni yıla daha güvenli girilse de Almanya’daki toparlanma küresel ve AB Bölgesi ile birlikte düşünülmeli.
TCMB politika faizini 200 baz puan indirdi. Daha önce yüzde 14,00 seviyesine çekilmiş olan faiz oranları bu indirim sonrası yüzde 12,00 oldu.
Yerli otomobilin tanıtımı gerçekleştirildi. Heyecan verici gelişmede detaylar bekleniyor. 13+7 yıl yatırım süresi ve 22 milyar TL yatırım maliyetine sahip olacak projede tesis için Bursa seçildi. Süreç, doğal olarak beraberinde övgü ve taleple birlikte eleştiri ve tartışmalar da getirdi.
Asgari ücret görüşmeleri sonuçlandı. Uzun süredir takip edilen konuda %15 zam sonucu çıktı. 2020’de net asgari ücret 2.324 TL (brüt 2.943 TL) olacak.
Güven Endekslerinde son durum: Reel Kesim Güven Endeksi yılı yükselişle kapatırken (95,40’tan 108,70’e; Ocak-Aralık) Tüketici Güven Endeksi dalgalı seyreden bir seneyi düşüşle noktaladı. (58,50’den 58,20’ye; Ocak-Aralık)
Kapasite kullanım oranı ve güven endeksleri: İmalat sanayi kapasite kullanım oranı yıl içerisinde artış göstermiştir. (74,40’den 77,00’ye; Ocak-Aralık)
Ard arda gelen faiz indirimleri ile ekonominin canlanması desteklense de ortaya çıkan negatif reel faiz başka sorunlar yaratabilir.
Prestij anlamında son derece önemlidir. Ancak yerli – yabancı ayrımının küresel koşullarda stratejik alanlar hariç pek de öneminin kalmadığı bir ortamda maliyet avantajı, rekabet koşulları ve kalite unsurları proje için belirleyici olacaktır.
Yaşanan yüksek enflasyon süreci sonrası beklenen bir gelişmeydi. Yeterli olup olmadığı ise tartışmaya açık.
100 seviyesinin üzeri iyimser, altı kötümser durumu gösterdiğine göre üretim ve tüketim cepheleri arasında bir ayrışma görünmektedir.
Görünen o ki, üretim cephesi iyimser olmakla birlikte yeni yatırım yerine mevcut kapasitede artışa gitmeyi tercih etmektedir.
Bir süredir kötü gelen ekonomik veriler ardından yavaşlama sonrası istihdamı arttırıcı teşvik paketi açıklandı.
Çin’in yavaşlaması tüm dünya ekonomisi için kötü bir haber.
Japonya’da üretim ve satış verileri tedirgin etti. Gerek sanayi üretimi gerekse perakende satışlar sert bir şekilde düşüş gösterdi.
Toparlanma konusunda sıkıntılar yaşayan Japon ekonomisi için işler kolay değil.
Libya, Türkiye’den asker talep etti. Yoğunlaşan çatışma gerekçe gösterildi ve tezkere parlamentoda görüşülecek. 27 Kasım’da Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanlarını sınırlandıran anlaşma ve Suriye’deki askeri operasyon ile birlikte düşünülebilecek diğer bir gelişme.
Başkent Tripoli’deki hükümet BM tarafından da destekleniyor. Ancak, ABD, Rusya ve Doğu Akdeniz’deki ülkelerin tepkisini çeken anlaşma bu konuda nasıl bir rol oynayacak yakından izlenmeli.
FED politika faizini sabit tuttu. %1,50 – 1,75 bandında bulunan politika faizi değiştirilmediği gibi 2020 için de bir değişiklik öngörülmüyor.
Petrol fiyatları çıkışta. Ticaret anlaşması ve BREXIT risklerindeki yumuşama ile birlikte Brent türü petrol fiyatları 70 USD/varil seviyesine geldi.
Altın fiyatları da çıkışta. Normalde risklerin azalmasının altın fiyatlarında da bir düşüş getirmesi beklenir. Ancak buradaki hareketi teknik bir gelişme olarak yorumlamak lazım.
Küresel ekonomideki yavaşlama emarelerine rağmen ABD’de işlerin yolunda olması ve daha önce açıklanan parasal sıkılaştırmayı birlikte düşünmek gerekir.
Anlaşmanın ekonomilere dinamizm ve büyüme getirmesi beklendiği için normal bir çıkış. Ancak gerçekleşme öyle olmayabilir.
Daha önce 1.450 USD seviyesinde oluşan dip seviyelerinden başlayan çıkış için 1.550 USD seviyesi hedef.
Aralık ayında piyasalarda meydana gelen gelişmeleri ve teknik analiz çerçevesinde yürütmüş olduğum, gelecek aya ilişkin tahminlerimi ise Piyasa Analizleri ve Beklentiler raporunda bulabilirsiniz.
Ergun UNUTMAZ, 31.12.2019
Aralık ayında neler oldu?aylık ekonomi bülteniaylık ekonomik haberlerin özetiEkonomiEkonomi haberleri ve neden sonuç ilişkisiEkonomi Politika StratejiHaberlerin piyasalara etkileri