Adı seçim olan savaşı Kürtler kazandı
Faşist iktidara çok büyük bir darbe indirilmiştir, muhalefet açısından çok büyük bir basiretsizlik örneği gösterilmezse, bu faşizmin yenilgisi kaçınılmazdır. Ancak onun için de çalışmak gerekir. AKP-MHP faşizminin artık toparlanamaz hale getirildiğini düşünmemek gerekli, devlete bu kadar yerleşmiş ve tepeden tırnağa kendisini özel savaş hükümeti olarak kurgulayan ve böyle davranan, iktidarda kalmak için savaşmak ve kazanmak zorunda olan bu iktidarın öyle kolay gideceğini düşünmek en hafif deyimle gaflet olur.
Sonuçları ve gerçekleşme yöntemi bakımından çok uzun zaman tartışılacak olan 31 Mart yerel yönetim seçimleri yapıldı. Süreçten büyük bir yenilgi alan AKP-MHP faşizminin zorbalığı nedeniyle resmi sonuçları hala açıklanmamış olsa da süreç önemli ölçüde tamamlandı. Ancak ilk söylenecek olan şey, gerçekleşenin seçim olmadığıdır. Normalde seçimlerde partiler, kişiler düşünceleri, projeleriyle eşit şartlarda yarışır, çalışır ve böylelikle toplumun önüne çıkarak oy isterler. Toplum da yeterince bilgilenmiş, adayları tanımış bir şekilde adaylar arasında oy vererek, görevlendirmek istediğini seçer. 31 Mart’ta gerçekleşenin ise bununla hiçbir alakası yoktu; öyle ki, demokratik olmadığını herkesin çok iyi bildiği Türkiye’de bile bir ilkti.
AKP-MHP iktidarı seçimlere değil de savaşa girdi. Her şeyini ölüm-kalım savaşına girer gibi oluşturdu, tüm toplumu bu atmosferin içine itti. İnsanların seçme haklarını ellerinden aldı. Herhangi bir yerelin yöneticisinin kim olacağına oranın sakinleri değil, faşist iktidarın taşıdığı asker-polisler, taşımalı seçmenler karar verdi, vermeye çalıştı. Dolayısıyla insanların yönetimlerini seçme hakları ellerinden alındı. Yanı sıra insanların seçilme hakları da ellerinden alındı. En otoriter rejimlerde görülenin bir tekrarı yaşandı ve iktidarın uygun görmediği kişiler seçimlere giremedi, hatta KHK’lilerde görüldüğü gibi, önce girmelerine izin verildi, kazandıklarında da seçilme hakları ellerinden alındı. Dolayısıyla insanların hem seçme hem de seçilme haklarına müdahale edilmiş oldu. Tüm bunlar da herkesin gözü önünde ve son derece pervasızca gerçekleştirildi.
Aslında doğruya varmanın değişik bir güzergâhı ise bu seçimlere hiç girmemekti. Çünkü; ortalıkla seçim diye bir şey yoktu. Hiçbir aşaması seçime benzemiyordu. Her şey faşist iktidarın kazanması için ayarlanmış haldeydi. Dolayısıyla insanların özgür tercihlerinin yansımayacağı gerçekliğiyle, sandıklara hiç gitmemek doğruya ulaşmanın farklı bir boyutuydu. Ama gidildi. Gidildi çünkü, seçimlere gitmemeyi göze alacak bir muhalefet yoktu ortada.
CHP ve diğer muhalefet partileri AKP-MHP rejimini ‘faşizm’ olarak tanımladılar ama pratikte buna uygun tutum almadılar. Bu koşullarda muhalefet partileri birlikte faşizm koşullarında seçimlere gitmenin doğru olmayacağını belirterek hep birlikte seçimlere girmeyebilirlerdi. Böylesi bir durumda belki tüm belediyeleri AKP-MHP faşizmi alırdı ama bu faşist rejim içte de dışta da tepeden tırnağa meşruiyet sorunu yaşardı. Böylelikle de faşizmin asma yaprağı haline getirdiği seçim argümanı da faşizmin elinden alınmış olurdu. Böylesi bir durumda da faşist iktidarın dışındaki tüm toplumsal kesimler, yenilgiyi hak etmiş olan bu faşizme sokaklarda kaybettirirdi, tıpkı Cezayir’de Buteflika’ya, Sudan’da El Beşir’e kaybettirildiği gibi. Ama muhalefetin zihinsel alt yapısının, programının ve pratik tutumunun buna uygun olmaması nedeniyle bu tarihi fırsat kaçırılmış oldu. Bu konuda tutarlı muhalif olan HDP, her zamanki gibi bu dönemde de yalnız kaldı. Dolayısıyla o da diğer partilerin seçimlere girdiği bir ortamda seçimlere girmek zorunda kaldı. Ama bunun seçim olmadığını çok iyi bilerek bu sürece dahil oldu.
Seçime kim, neden ve nasıl girdi?
Yapılacak olan her ne kadar bir yerel yönetim seçimi olsa da gerçekte bunun yerel yönetim seçimi olmayacağını herkes biliyordu ama en çok da faşist iktidar biliyordu. AKP-MHP 7 Haziran 2015 genel seçim sonuçlarını gördükten sonra ittifak yaparak faşizmde karar kıldılar. MHP’nin kara faşizmiyle AKP’nin yeşil faşizmi birleşti ve o gün bugündür, ülkeyi faşist bir darbeyle yönetiyorlar. Ara süreçte geliştirilen 15 Temmuz 2016 tezgâhını da darbelerini daha da perçinlemek için kullandılar, hatta planladıkları bile söyleniyor.
Genelde kurdukları bu faşizmi yerellerde de tam anlamıyla kurumlaştırmak için yerel yönetim seçimlerinde hem Türkiye’de hem de Kürdistan’da kazanmalıydılar. Yerel seçim zaferi, faşizmi tam anlamıyla kurumsallaştırmak için gerekliydi.
Faşizm içte başta Kürtler olmak üzere, topluma karşı tam bir savaş halindeydi ve bu savaşta mutlak zaferi elde edebilmek, direniş dinamiklerini tümden yok etmek için bu seçimleri ezici çoğunlukla kazanmalıydı.
Faşizm, Kürtlere karşı yüzyıldır değişmeyen bir uygulama olarak sürdürülüyordu. Fakat bu faşist (AKP-MHP) iktidar döneminde ise dozajı gittikçe artan bir soykırım savaşı yürütülüyor. Bu soykırım saldırısında mutlak başarıyı elde edebilmek için seçimlerden alacağı olumlu sonuçlarla hem Türkiye’den destek almayı hem de Kürt siyasi hareketinin elindeki tüm belediyeleri almayı hedefledi. Böylelikle soykırım saldırılarını en üst perdeden yürütmek için gerekli desteği almış olacaktı.
Bağlantılı olarak faşizm seçimlerde elde edeceği başarıyla sadece Bakur’da değil Kürdistan’ın diğer parçalarında da yapacağı işgal harekâtları için de aradığı desteği almış olacaktı.
Faşizm seçimlerde elde edeceği mutlak başarıya dayanarak dış alanda, AB ve ABD ile ilişkilerde daha aktif bir siyaset yürütmeyi, uluslararası sistem açısından önemli olan Türkiye konusunda Erdoğan’a mahkûm olunduğu, Erdoğan’ın alternatifsiz olduğu düşüncesini herkeste geliştirmeyi hedefledi.
Faşizmi kurumsallaştırmaya ve savaşı sürdürülebilir bir hal haline getirmeye çalışan AKP-MHP faşizmi, söylemini de buna uygun oluşturdu ve sadece ‘beka sorunu’ retoriğiyle seçimleri kazanmayı öngördü. Şovenizmden, ırkçılıktan, aşağılamaktan, hakaretten, kibirden medet umdu. Özellikle Türkiye toplumunun ulusal duygularını okşayarak geçmişte olduğu gibi bugün de bu söylemin karşılık bulacağını düşündü.
Seçimlere de devlet olarak hazırlandı; çünkü, bu ikili ve ulusalcılar zaten önemli ölçüde devleti kontrol ediyorlardı. Özellikle de 15 Temmuz tezgâhını iyi değerlendirerek kendilerinden farklı düşünen toplumun tüm kesimlerini devletin her kademesinden uzaklaştırmış durumdaydılar. Dolayısıyla seçim kampanyalarını parti veya AKP-MHP ittifakı olarak değil, devlet olarak yürüttüler. Genelde Türkiye’de özelde ise Kürdistan’da devlet idari yönetimiyle, ordusu ve polisiyle, tüm maddi imkânlarıyla gerçek bir seferberliği yaşadı. Erdoğan’ın deyimiyle “sandık bazlı” çalışıldı ve özellikle seçmen sayısının az olduğu ve HDP ile farkın çok yüksek olmadığı yerlerde seçimlerde kazanmak için kaç kişi gerekiyorsa, onun için taşımalı asker-polis ve seçmen kaydırması yapıldı. Bir yandan yereldeki yurtsever seçmenin kaydı silinirken, diğer yandan boş arazilere, ahırlara, olmayan adreslere faşist seçmen ve asker-polis kaydı yapıldı. HDP’nin ilgili organlarının kamuoyuna yaptığı bilgilendirmelerle dünya bu faşist iktidar tarafından yapılan hileleri ibretle izledi.
AKP-MHP faşizmi devlet olarak, devletin tüm imkânlarına dayanarak ve akla hayale gelmez hilelerle, baskıyla, zulümle seçime hazırlanırken, muhalefet partileri de kendi cephelerinden ittifaklarla buna cevap olmaya çalıştılar.
24 Haziran genel seçimlerindeki Millet İttifakı, yoluna Saadet’siz, CHP ve İyi Parti ittifakı olarak devam etti. HDP tıpkı geçmişte olduğu gibi bu dönemde de ‘dokunulamaz, selam verilemez’ pozisyonda tutuluyor ve onunla hiçbir ittifak görüşmesi yapılmıyordu. Gerçek bir demokratik programdan yoksun olan CHP-İyi Parti ittifakının oy oranı birkaç yerin dışında Türkiye ve Kürdistan’da neredeyse hiçbir yeri almaya yetmiyordu. Dolayısıyla her şey tam da AKP-MHP’nin planladığı şekilde işliyordu. AKP-MHP faşizmi aldığı desteğe dayanacak, Millet İttifakı üzerinde büyük bir basınç uygulayacak ve HDP’yi de selam verilemez hale getirerek, siyasi soykırım saldırılarıyla iyiden iyiye zayıflatacak ve böylelikle tüm hedeflerine ulaşacaktı.
Aslında ilkin her şey tam da buna uygun işliyordu. Ancak faşizmin yaptığı tüm planlamaları alt üst eden ve şu an içte ve dışta herkesin büyük bir hararetle konuştuğu sonuçların ortaya çıkmasını sağlayan HDP’nin herkesi şaşırtan hamlesi oldu.
HDP’nin ve Kürtlerin seçim süreci
Türkiye’nin tüm demokratik kesimlerinin, tüm toplumsal farklılıkların ve Kürtlerin partisi olan HDP, kendisini seçimde değil, savaşta buldu. Faşist iktidar tarafından tümden tasfiye edilmesi gereken bir parti olarak ele alındığından, bunun bütün zorluklarını yaşadı. Siyasi soykırım saldırıları altında, her türden baskıya maruz bırakılarak, konuşmasına hiçbir surette izin verilmeden seçim çalışması yürütmek zorunda kaldı. Tüm kazanımları elinden alınmaya çalışılan, tasfiye edilmek istenen bir parti olduğundan en fazla saldırıya maruz kalan parti oldu. Yapılan soykırım saldırıları nedeniyle çok ciddi örgütlenme sorunu yaşayan bir parti olarak hazırlandı. Tüm bunlar HDP’yi seçim sürecinin en dezavantajlı partisi haline getiriyordu. Ancak bu partinin çok büyük avantajları da vardı.
Her şeyden önce toplumun direnen kesimlerine dayanıyordu ve faşizme karşı direnen herkes bu partiyi destekliyordu. Faşizme karşı inatla, sabırla, dirayetle mücadele edenlerin partisi konumundaydı ki, bu büyük bir avantajdı.
Yıla öncülüğünü Leyla Güven’in yaptığı büyük açlık grevleri ve “Tecridi Kıralım, Faşizmi Yıkalım ve Kürdistan’ı Özgürleştirelim!” hamlesi kapsamında geliştirilen eylemselliklerle girilmişti ki, bu da faşizmin diz çöktürmek istediği topluma büyük bir direnme ruhu veriyordu ve bu büyük bir avantajdı.
Bu direngen ruhun yanı sıra HDP’nin en büyük avantajı diğerlerinde olmayan stratejik aklı ve zihinsel gücüydü. Zaten AKP-MHP faşizmini çöküşün eşiğine getiren de işte bu stratejik akıl oldu.
HDP de bu seçimleri topyekûn saldırılara karşı içinde bulunduğu topyekûn direnişin çok önemli bir parçası olarak ele aldı. Yani o da savaşta olduğunu biliyordu ve tüm hamlelerini buna uygun bir şekilde yaptı. Seçim stratejisini “Türkiye’nin demokratikleşmesinin önünü açmak” olarak belirlerken, bunun için de bu faşizmin yenilgiye uğratılması gerektiğini belirledi. Bu stratejiye en uygun taktiği de, “Kürdistan’da gasp edilenleri almak ve üzerine yeni yerleri eklemek, Türkiye’de de AKP-MHP faşizmine kaybettirmek” olarak belirleyerek, büyük bir cesaretle bunu uygulamayı esas aldı.
Bunun için de 24 Haziran sürecinde geliştirmek isteyip de tam başaramadığı, Kürdistani tüm siyasi partilerle bir Kürdistan ittifakı geliştirmeyi öngördü. Soykırımcı sömürgeciliğe karşı yurtseverlik duruşunu ortak payda olarak belirleyerek ittifaka şu aşamada gelmek istemeyen birkaç partinin dışındaki tüm partilerle ittifak yapmayı bildi. Bu konuda dar partisel çıkarların ötesine geçerek, bu partilerin de yerel yönetimlerde yer alması için kendilerine olanak tanıdı ki, bu Kürdistan halkı tarafından da heyecan ve coşkuyla karşılandı. Bu hamle yerindeydi, gerekliydi ve tam da Kürt halkının istemleri temelindeydi. Böylelikle Kürtlerin önemli bir bölümü sömürgeciliğin istismarından kurtarılmış oluyordu.
Kürdistan’da bunu başarıyla yaparken, Türkiye’de de tek bir oyunun boşa gitmemesi için stratejik oy kullanma kararı aldı. Genel oy oranına, matematiksel hesaplara takılmadan, özellikle Türkiye metropollerindeki oylarını -demokratik kamuoyunun da beklentilerine uygun davranarak- AKP-MHP faşizmini yenilgiye uğratmak için kullandı. Bu pek çok yerde HDP’nin aday göstermemesi anlamına geliyordu ki, bu HDP seçmeni tarafından da ilkin tam anlaşılamadı. Çok yoğun bir şekilde tartışılan ama en çok da AKP-MHP faşizmini ürküten bu karar yerinde bir karardı. Zira bu karara en büyük tepkiyi bu faşist ittifak göstermişti. HDP’yi o denli kriminalize etti ki, HDP oylarına talip olmayı bile ‘terörizm’ olarak suçladı. HDP seçmeninin disiplinli olduğu, partisinin yaptığı stratejik hamleyi gördüğü açığa çıkınca da bu defa HDP’nin, Kürtlerin bu ülkede yerinin olmadığını, Kuzey Irak’a gitmeleri gerektiğini belirtti. HDP’nin yaptığı hamlenin ne denli büyük sonuçlar doğuracağını gören muhalefet de görece duyarlı davranarak HDP seçmeninin oy verebileceği adayları göstermeye özen gösterdi. Böylelikle çoktan yapılması gereken yapıldı, faşizme karşı toplumun büyük bir kesimi açık veya örtük bir ortaklaşmayı yaşadı. İşte faşizmin kimyasını bozan, 7 Haziran genel seçimlerini kat be kat aşan 31 Mart yerel yönetim seçim sonuçları böyle açığa çıktı.
Seçim sonuçları kime, ne diyor?
Seçimlerden hangi partinin başarılı çıkıp çıkmadığına o partinin seçim hedefleri kapsamında bakmak daha doğru olur. Zira her partinin bir hedefi vardı ve her parti bu hedeflerine ulaşmak için kampanya yürüttü.
AKP-MHP faşist ittifakı açısından bakarsak, gerçekleşenin tam bir hüsran olduğunu rahatlıkla görürüz. Aslında bu seçimlerle AKP-MHP faşizminin iktidardan düştüğünü söylemek mümkündür. Bu gerçeğin üstünü örtmek için seçimlerden %51 oranında oy aldıklarını, AKP’nin hala birinci parti olduğunu, Kürt illerinde bazı yeni yerleri aldıklarını vb propaganda ediyorlar. Bunu söylüyorlar ama gerçekte onlar neyin ne olduğunu çok iyi biliyor. Gerçekte yaşadıkları tam bir yıkımdır, bozgundur. Türkiye’yi yöneten ve daha uzun süre yönetmek isteyen bir iktidar olarak, artık Türkiye’yi yönetemeyeceklerini çok iyi görüyorlar. Görüyorlar, çünkü Türkiye’yi yönetebilmenin temel bazı kurallarının olduğunu çok iyi biliyorlar.
Birincisi; Türkiye’de iktidar olmak isteyen bir güç İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Mersin, Antalya gibi Türkiye’nin en büyük şehirlerini yönetemeden bunu yapamaz. Türkiye buralardan yönetilir; İç Anadolu ve Karadeniz’in bazı şehirlerinden değil. Dikkat edilirse AKP-MHP faşizmi, Türkiye nüfusunun %50’sinden fazlasının yaşadığı büyük şehirleri kaybetmiş durumda. Yani bu faşist iktidar daha önce yönettiği ve bu seçimlerle faşizmi kurumsallaştırmak istediği yerellerde -ki buralar Türkiye’nin yarısından fazlası anlamına geliyor-yönetemeyecek. Yanı sıra bu büyük şehirler Türkiye açısından kültürel yaşamın, ekonominin, turizmin, sanayinin, ticaretin, siyasi idarenin merkezleri. AKP-MHP faşizmi, mevcut durumda Türkiye’nin şehirlerini kaybetmiş; kırsalında ise gücünü belli ölçüde kaybederek varlığını sürdürebilmiştir. Bu kadar şehirleşmiş, yönünü Batı’ya dönmüş bir ülke açısından salt kırsala dayanarak ülkeyi yönetmek mümkün değildir.
İkincisi; Türkiye’yi yönetmek isteyen bir gücün yönetip yönetemeyeceğini Kürtlerle kurduğu ilişki belirler. Kürt sorununda Kürtlerin varlığını ve her türden hakkını kabul etmeyen, Kürtleri düşmanlaştıran bir gücün uzun süreli olması, Türkiye’yi yönetmesi mümkün değildir. Kürtlerin haklarını talep etmeleri, bunun için direnmeleri, değişmemekte ısrar eden iktidarların bir süre sonra yok olup gitmelerine neden oluyor. Dikkat edilirse, AKP’nin de en fazla zorlandığı süreç, 5 Nisan 2015 tarihinden itibaren Önderliğimizle yaptığı görüşmeleri sonlandırması ve Önderliğimiz şahsında Kürt halkına yönelmesi sürecine denk geliyor. ‘Kürt düşmanlığı’ politikası, AKP’yi de öncülleri gibi yiyip bitirmiştir. Şimdi Erdoğan Kürdistan’da sinekten yağ çıkarırcasına kendisine zafer devşirmeye çalışsa da alınan kimi yerlerin nasıl alındığını herkes çok iyi biliyor. En çok da onlar biliyor, nasıl aldıklarını. Dolayısıyla istedikleri kadar propagandasını yapsınlar, AKP-MHP ittifakı tıpkı Türkiye’de olduğu gibi Kürdistan’da da kaybettiğini çok iyi bilmektedir. Bilinçli, örgütlü ve Kürdistan davasını derinlemesine bilen ve örülen tüm yerlerde AKP kaybetmiştir. Özgürlük talepli Kürt’ün duruşunun her zaman için ölçüleceği yerler vardır. Bu yerler Amed’dir, Cizîr’dir, Silopî’dir, Mêrdîn’dir, Nisêbîn’dir, Batman’dır, Wan’dır, Gever’dir…
Dolayısıyla AKP-MHP faşizmi Türkiye’nin her şeyini belirleyen bütün büyük şehirlerini ve Kürtleri kaybettiği için Türkiye’yi ve Kürdistan’ı yönetemez. Matematiksel açıdan %51 oranında oy almış olsa da yönetemez. Bu yönüyle AKP-MHP faşist iktidarının, son sürat baş aşağıya doğru yuvarlandığını rahatlıkla söyleyebiliriz. Bundan sonraki her yeni gün, bu tespitin daha fazla doğrulandığı gelişmelerle dolu geçecektir.
CHP-İyi Parti ikilisinin oluşturduğu Millet İttifakı seçimlerin kazançlı çıkanı gibi görünse de esas olarak kazançlı çıkan CHP olmuştur. CHP çok uzun zaman sonra bir seçimde zafer kazanmıştır. Yıllar yılı pek çok kişi, çevre CHP’nin iktidar olmayı ne kadar isteyip istemediğine kuşkuyla baktı. Erdoğan’ın vekil seçilerek iktidara yerleşmesi sürecinden bugüne kadar CHP hep AKP’nin koltuk değneği pozisyonunda kaldı. Hatta Erdoğan bile, “CHP muhalefette kaldıkça kendilerinin de hep iktidarda kalacağını” belirtti. Bu, CHP politikalarının iktidarı hiç zorlamayan karakterine yapılan bir vurguydu. 24 Haziran genel seçimlerinden itibaren CHP’nin bu durumu değiştirmeye çalıştığı gözlemlendi. Buna rağmen CHP’nin 31 Mart seçimlerinde elde ettiği başarıyı tümden bu duruş değişikliğine bağlamak yanlış olur.
Stratejik değerde olan ve AKP-MHP’yi yönetemez duruma getiren yerlerdeki CHP başarısının altında hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak bir şekilde söyleyebiliriz ki, HDP’nin seçim stratejisi vardır. Sadece Millet İttifakı’nın oylarıyla bu sonucun çıkmasının mümkün olamayacağını herkes biliyor.
Seçimlerin belirleyeni HDP seçmeni ve Kürtler olmuştur
HDP’nin “Kürdistan’da gasp edilmiş yerleri geri alma, Türkiye’de AKP-MHP’ye kaybettirme” stratejisi, 31 Mart yerel yönetim seçimlerinin belirleyeni olmuştur. Seçim sonuçları çok büyük ölçüde bu stratejik aklın kurguladığı gibi çıkmıştır.
Kürdistan’da kayyum gaspı, topyekûn savaş koşullarında önemli ölçüde sonlandırılmıştır.
Türkiye’de AKP-MHP faşist rejiminin temel dayanakları olan büyük şehirlerin, neredeyse tümünde kullanılan stratejik oylarla faşizme kaybettirilmiştir. Evet, genelde HDP seçmeni, özelde de HDP’ye oy veren Kürtler bu denli büyük bir işin altına imza atmışlardır. AKP-MHP faşizmini yönetemez duruma getirirken, Türkiye’nin demokratikleşmesi önündeki tüm engelleri kaldırmış, muhalefetin güç olmasının kapısını ardına kadar açmışlardır.
HDP hem Kürdistan’da hem de Türkiye’de belirlediği seçim stratejisi ve taktiği bakımından başarılı olmuştur. Stratejik ve taktik açıdan elde ettiği bu başarılara rağmen ortaya çıkmış sonuçların yine de çok kapsamlı analizlere tabi tutulması gerekir.
HDP de her partinin yaptığı gibi, her beldeyi, her ilçeyi, her ili ayrı ayrı inceleyerek en doğru sonuçlara ulaşacaktır. Bunu yaparken de doğru analizlere ulaşabilmek için doğru yöntemlerle çalışmak gerektiği açıktır. Yöntem olarak tek bir şeyi neden olarak görmek yerine, pek çok faktörü bir arada düşünmek gerekir. HDP’yi CHP veya bir başka parti gibi seçimlere giren, sıradan bir parti olarak görmemek gerekir. İktidarın yok etmek, tasfiye etmek için devletin tüm imkânlarını seferber ettiği bir parti olarak görmek gerekir. Karşısında onunla yarışan değil, onunla savaşan bir faşizm vardır. O nedenle HDP’yi ne diğer partilere benzeterek ortaya çıkan sonuçları tümden partinin performansına bağlamak doğrudur ne de her şeyi AKP-MHP iktidarının üzerine atarak, bu süreçte ortaya çıkmış olan yetersizlikleri görmezden gelmek doğrudur. Sonuçları tüm bağlam ve bağlantıları içinde ele alıp çözümlemek en doğrusudur.
Soykırımcı rejim, seçimleri topyekûn savaşın en temel bir parçası ve meşruiyet sağlayıcı unsuru olarak gördüğünden, bu seçimlerde Kürdistan’ın her yerini almayı hedeflemiştir. Her yerde Kürtlüğü yok etmek istemiştir. Ama bazı yerlere çok daha stratejik yaklaşmıştır. Şirnex, pek çok nedenden ötürü en fazla yöneldikleri bir alan olmuştur. Coğrafik konumu, temsil ettiği derin yurtseverlik, gerillacılığa beşiklik ediyor oluşu, Kürt Özgürlük Mücadelesi’nin her dönemindeki öncülük konumu, özyönetim direnişleri döneminde TC’ye karşı en görkemli direnişlerden birine sahne olması vb birçok neden, onu ‘Çöktürme Planı’ kapsamında tasfiye edilmesi gereken bir il haline getirmiştir. O nedenle Şirnex merkezdeki sonuç, soykırımcı TC’nin Kürtlerin kökünü kurutmayı amaçlayan savaş konsepti temelinde elde edilen bir sonuçtur. Aynı şey Bêşebab, Qileban, Çelê, Şemzînan ve Bajargeh gibi sınır hatları için de geçerlidir. Dolayısıyla buralarda sanki bir seçim yapılmış ve halkımız da özgürce tercihini kullanmış ve böyle bir sonuç çıkmış şeklinde yaklaşmak tepeden tırnağa yanlıştır. Buralarda yurtsever halkımızın tercihlerinde sömürgecilikten yana bir kayışın olduğunu düşünmek, tam da soykırımcı rejimin istediği ruh haline girmektir. Böylesi bir durum söz konusu değildir, Şirnex yine Şirnex’tır. Şirnex yine Kürt yurtseverliğinin ve direnişçi Kürt’ün merkezidir.
Aynı şeyi Riha için de belirtmek mümkündür. Riha; tarihi önemi, Önderliğimizin memleketi ve Rojava sınırı olması, demografyasının değiştirilmeye çalışılması, kontralığın ve Rojava’ya saldırıların merkezi haline getirilmesi gibi nedenlerden dolayı Kürtlüğün yok edilmek istendiği bir yerdir. Bu nedenlerden ötürü buraya özel bir yaklaşım sergilenmiş ve sonuçların bu şekilde çıkması için çok büyük bir özen gösterilmiştir. Seçimlerde ortaya çıkan sonuçları bundan bağımsız ele almak yanlış olacaktır.
Öne çıkan yerlerden biri de Dersim olmuştur. Dersim Kürdistan’da soykırımcı özel savaş rejiminin en fazla hedeflediği yerlerden biridir. Buraya Kürt Özgürlük Hareketi’nin girmemesi için çok büyük bir çaba sarf edilse de bunda başarılı olunamamıştır. Özgürlük Hareketi çok büyük bedeller ödeyerek Kürt Aleviliğinin ve sömürgeciliğe karşı direnişin merkezi olan Dersim’e girmiş ve zamanla en etkili güç olmuştur. Ancak soykırımcı rejimin Özgürlük Hareketi’ni buralarda etkisizleştirme politikaları bitmemiş ve bu arayış hep sürmüştür. Kayyumlu gaspın etkili olamayacağı, buranın HDP’nin eline tekrardan geçeceği anlaşılınca, soykırımcı rejim öne çıkan adayı destekleyerek, buranın elden çıkmasını mümkün hale getirmiştir. Açık olan ve aslında bilinen bu taktiğin yeterli uyanıklıkla karşılanamaması, sürecin iyi yönetilememesi, beraberinde böylesi bir sonucu doğurmuştur. Böylelikle genelde çok başarılı olan HDP’nin seçimlerdeki en büyük başarısızlığı yaşanmıştır. Evet, Dersim’deki sonuçları, HDP’nin en büyük başarısızlığı olarak yorumlamak yanlış olmayacaktır.
Oy sayımı tartışmalı olan Mûş, Melazgîr, Tetwan, Wêranşar vb tüm yerlerde ise HDP kazanmış olmasına karşın buralar gasp edilmiş, verilmemiştir.
Kürdistan’ın diğer yerleri için de pek çok şey söylenebilir ancak doğrusu, bu analizleri somut verilere dayanarak HDP’nin yapması ve ulaştığı sonuçları kamuoyu ve halklarımızla paylaşmasıdır.
Seçimler HDP açısından daha farklı sonuçları da doğurmuştur. Soykırımcı rejim Kürdistan’ın her yerini düşürmek için çok büyük çaba içinde olmuştur ama bazı yerlerde her türden hileye, baskıya başvurarak buraları gasp etmişken, bazı yerlerde ise tüm çabalarına karşın bunda başarılı olamamıştır. Peki, neden Agirî, Bedlîs gibi yerlerde başarılı olurken, Amed, Batman gibi yerlerde ise olamamaktadır? Açık ki bu durum, düşmanın yönelimlerinden kaynaklanmıyor, çünkü, soykırımcı rejim her yeri düşürmek için çabalıyor ve yöneliyor. Demek ki, bazı yerlerin düşmesinin, gasp edilebiliyor olmasının nedenlerini başka yerlerde aramak gerekir.
Bazı yerlerin düşebiliyor olmasının en büyük nedeni, oralarda çalışan bir örgütün bulunmamasıdır. Sadece seçimlerde harekete geçen bir parti değil her zaman için çalışan bir örgüt ve parti olunmadığı müddetçe oralar her zaman böylesi sonuçları yaşayabilir. Şu an alınmış olsa da benzer yerlerde de bu risk her zaman vardır. Her koşulda sömürgeciliğe karşı yurtseverce durabilen bir Cizîr, Nisêbîn halkı olabilmenin yolu, sürekli çalışma halinde olmaktır. Eksik olan budur. HDP’nin kendisini yerellerde örgütlememiş oluşu, yereldeki yönetimlerin önemli ölçüde işlevsiz olmaları istenilen düzeyde çalışılamamasına neden olmuştur. Bir kez daha sadece seçim dönemlerinde değil, her zaman çalışan bir siyasi parti ve örgütün ne kadar acil bir ihtiyaç olduğu anlaşılmıştır. HDP’nin merkezinden en yerele kadar tüm yönetimleri ve üyeleriyle inisiyatifli, aktif ve çalışan pozisyonda olması gerektiği açığa çıkmıştır.
Kuşkusuz alınan sonuçlarda daha başka nedenler de vardır. Aday profilinin çok büyük önem taşıdığı seçimlerdir yerel seçimler. Yine belediye meclis üyelikleri ve il genel meclis üyelikleri listelerinin nasıl hazırlandığı çok büyük önem taşır. Bu konuda gerekli dengelemelerin yapılmaması halinde istenilen sonuçların alınması pek olası olmaz. Böylesi yetersizliklerin de ortaya çıkan sonuçlarda ne kadar etki ettiğini açığa çıkarmak gerekmektedir.
Şimdi asıl soru seçimin ortaya çıkardığı bu sonuçların muhalefet partileri tarafından faşizmin yenilgisi temelinde değerlendirilip değerlendirilmeyeceğidir. Faşist iktidara çok büyük bir darbe indirilmiştir, muhalefet açısından çok büyük bir basiretsizlik örneği gösterilmezse, bu faşizmin yenilgisi kaçınılmazdır. Ancak onun için de çalışmak gerekir. AKP-MHP faşizminin artık toparlanamaz hale getirildiğini düşünmemek gerekli, devlete bu kadar yerleşmiş ve tepeden tırnağa kendisini özel savaş hükümeti olarak kurgulayan ve böyle davranan, iktidarda kalmak için savaşmak ve kazanmak zorunda olan bu iktidarın öyle kolay gideceğini düşünmek en hafif deyimle gaflet olur. Nitekim İstanbul’da kaybetmiş olmalarına karşın oynadıkları oyunlar ve KHK bahanesiyle Kürdistan’da yaptıkları gasplar, bunu bir kez daha gözler önüne sermiştir. O nedenle kaybetmiş olmanın büyük acısı ve öfkesiyle çok daha fazla saldırganlaşacaklardır. Alınmış olan sonuçlar rehavete kapılmanın, gelişmelerin kendiliğinden olmasını beklemenin nedeni değil, çok daha hassas, aktif ve çalışkan olmanın zeminidir.
Faşizme karşı Kürdistan’da direnilir ama faşizm, Türkiye ile birlikte yenilir
Her şeyden önce herkesin alınan sonuçların kolay elde edilmediğini, büyük bir mücadelenin sonucu olduğunu bilmesi gerekir. Alınan sonuçların baş mimarı olarak da HDP seçmeni ve Kürtlerin emekleri ve mücadeleleri ile yarattıkları bu sonuçlara sahip çıkmaları çok büyük önem taşır. Zira alınmış olan sonuçlar HDP’ye çok büyük görevler yüklemektedir.
Birincisi; Türkiye’deki tüm demokratik çevrelerle daha geniş platformlarda bir araya gelmek, faşizme karşı mücadele birlikleri kurmak gerekir. Daha geniş birlikteliklerle, anti-faşist mücadeleyi ulaşılabilen tüm çevrelerle yürütmek ve böylelikle faşizmi yıkmak, yenmek dönemin en temel çalışması olmak durumundadır. Faşizme karşı Kürdistan’da direnilir ama faşizm, Türkiye ile birlikte yenilir. Türkiye’deki mücadele olmadan, salt Kürdistan’daki mücadeleye dayanarak faşizmi yenmek mümkün değildir. O açıdan Türkiye cephesinde görece yumuşak ortamdan da yararlanarak en geniş anti-faşist ve demokratik mücadeleyi geliştirmenin yol ve yöntemlerini bulmak gerekir. Bu gelinen aşamada çok somut bir şekilde planlanıp pratikleştirilmesi gereken bir çalışma oluyor. AKP-MHP faşizminin kriminalize eden yaklaşımlarına karşı gerekli tedbirleri de alan, herkese hitap edebilecek insanlardan çalışmanın öncülerini belirleyip, demokrasi programı etrafında birleşmiş bir komite oluşturan ve en geniş kesimleri bir araya getirmenin örgütünü kuran bir yaklaşım kesinkes gereklidir. Aksi halde bu çok önemli çalışma yine yerine getirilmesi gereken bir görev olarak orta yerde kalacak, çok büyük bir fırsat heba edilmiş olacaktır.
İkincisi; bir yandan en geniş kesimleri bir araya getirmek için çalışırken, diğer yandan bunun yereldeki iz düşüm çalışmalarını yeterince yapmak en stratejik çalışmalardan olmak durumundadır. AKP-MHP faşizminin yenilgisini getiren bu sonuçlar daha çok da yereldeki işbirliği ve ittifaklar temelinde elde edilmiştir. Yerelde sandıklarda oluşmuş olan bu birliği fiili ve resmi birlikteliklere taşımak, her yerelde demokrasi platformları oluşturmak faşizmin yerellerde yenilmesini, demokrasinin yerellerde kurulmasını beraberinde getirecektir. Halkların kardeşliğine, eşit ve özgür birlikteliğe dayanan demokratik Türkiye, böylelikle yerellerde oluşturulabilecektir. Bu çalışma da yukarıda bahsedilen genel çalışmanın paralelinde yürütülmesi ve mutlaka başarılması gereken temel bir çalışma olmaktadır. Mevcut durumda bu çalışma için koşullar her zamankinden çok daha elverişli hale gelmiştir.
Üçüncüsü; bu seçimler bir kez daha metropollerdeki Kürtlerin ne denli stratejik konumda ve ne kadar bilinçli olduklarını göstermiştir. Partilerinin belirlediği stratejiyi çok iyi anlamış olarak ve disiplinli bir şekilde kullandıkları oylarıyla Türkiye’nin siyasi iklimini tepeden tırnağa değiştirmişlerdir. Dolayısıyla bu durum, HDP’ye de çok büyük bir sorumluluk yüklemektedir. Her yerde olduğu gibi buralarda da artık çalışan bir HDP’ye ihtiyaç vardır. HDP kendisini toplumsal örgütlenmenin merkezi haline getirerek buralarda en yaygın bir şekilde örgütlenmelidir. Mevcut durumda her yerde olduğu gibi buralarda da soykırım kıskacına alınmış olan Kürtleri kimse örgütlememektedir. Yetmediği yeterince anlaşılmış olan kimi girişimlerin ötesinde buralarda her şey kendiliğindenliğe bırakılmış haldedir. Örgütsüz bırakılan bu topluma yönelik de soykırımcı rejim tarafından her türden soykırım politikaları uygulanmakta, toplum tamamen savunmasız bırakılmaktadır. Bu yönüyle HDP her yerde olduğu gibi metropollerde de çok büyük bir örgütlenme seferberliğine girişmek durumundadır. Aksi halde yaşadığı sıkışmaları, tıkanıklıkları aşması mümkün olamayacaktır.
Dördüncüsü; aslında benzer bir durum 31 Mart seçimlerinde soykırımcı rejimin düşüremediği yerlerin dışındaki tüm Kürdistan şehirleri için de geçerlidir. Stratejik bir yaklaşım esastır. Buralarda soykırımcı rejim politikalarının sonuç alabilmesinin nedeni, halkımızın buralarda yeterince örgütlendirilmemiş olmasıdır. İhmal edilen, çalışılmayan ve böylelikle de düşmanın her türden politikasına açık hale getirilen tüm yerlerde benzer şekilde örgütlenme seferberliği temelinde yüklenmek gerekmektedir. Böylesi bir çalışmayla Kürdistan’da soykırımcı rejimin ilelebet yenilgiye uğratılması işten bile değildir.
Beşincisi; 31 Mart seçimlerinde Kürt siyasi partilerle yapılan ittifakın daha da güçlendirilerek sürdürülmesi stratejik değerdeki diğer bir çalışma olmaktadır. Yapılan ittifak stratejik bir ittifaktır ve salt seçim eksenli değildir. Bu ittifakın oluşumu geçen sürenin en stratejik kazanımlarından biri olmuştur. Dolayısıyla yapılacak tüm tartışmaların bu ittifakın nasıl daha güçlü olacağına ilişkin olması son derece önemlidir. İttifak daha da güçlendirilmeli, kalıcılaştırılmalı ve dışta kalan diğer partileri de kapsayabilmelidir.
Herkes HDP’nin ne söyleyeceğine nasıl davranacağına bakmaktadır
Herkes HDP’nin sonuçlara ne düzeyde etki ettiğini görüyor ve dillendiriyor. Açıktan dile getirmese de CHP de bu sonucun nasıl alındığını çok iyi biliyor. AKP-MHP faşizmi Kürt düşmanlığı konusunda herkesi kendi sınırına çekmek için zorluyor. Seçim sürecinde diğer partileri bu kadar sıkıştırması tamamen bundan kaynaklandı. CHP’nin ürkek tavrı da buna kapıyı araladı. Şimdi herkes şunu çok iyi biliyor ki; AKP-MHP Kürt düşmanı olduğu için HDP’ye düşmandır. Çünkü Kürtler, demokratik siyaset alanında kendilerini en fazla HDP’de ifade ediyorlar. Dolayısıyla HDP’den uzak durmak, Kürtlerden uzak durmak anlamına gelir. Kürtlerden uzak duran, Kürtlere olumlu anlamda dokunamayan hiçbir partinin de Türkiye’de güç olması mümkün olamaz. Zira istikrarlı Türkiye, Kürtsüz olamaz. AKP-MHP’nin Kürtlere yaklaştığı gibi yaklaşan her partinin kaybetmesi kaçınılmazdır. Bu nedenle CHP veya herhangi bir muhalefet partisine düşen, Türkiye ve Kürdistan’ın çoklu doğasına uygun davranmaları ve HDP’yi-Kürtleri özümseyebilecek bir kıvama gelmeleridir. Kamuoyunda bu seçimlerden sonra buna yönelik ciddi bir beklenti de oluşmuş durumdadır.
Türkiye Kürt düşmanlığı yaparak hiçbir şey kazanmamıştır, tam tersine tüm birikimlerini bu politika nedeniyle yitirmiştir. En büyük istismarcılar hep Kürt düşmanlığı yaparak ‘vatan, millet, bayrak’ söylemini maske haline getirerek çıkar elde etmiştir. Erdoğan-Bahçeli ikilisi de bunu yapmıştır ve bu seçim sürecinde bunun adı “beka sorunu” dedikleri, PKK düşmanlığı, HDP düşmanlığı, Kürt düşmanlığı olmuştur. Dış güçler Türkiye’yi önemli ölçüde buradan kendilerine bağlamışlardır. Dolayısıyla demokratik güçler ve iktidarın gerilemiş olmasıyla Türkiye’yi yönetmek isteyen muhalefetin, AKP-MHP’nin düştüğü yanlışlara düşmemesi çok büyük önem taşır. Türkiye’nin demokratikleşmesinin yolu, Kürt sorununun çözümünden geçer. Kürt sorunu çözülmeden, Türkiye’nin demokratikleşmesi mümkün değildir. Türkiye’de tutarlı demokrat olmanın da ölçütü, Kürtlere eşit ve özgür bakabilmektir. Kürt sorunu Türkiye ve ülke insanı için bu kadar hayati ve önemli bir karakterdedir.
31 Mart yerel yönetim seçimleri AKP-MHP faşizminin dışındaki tüm toplumsal güçlerin, muhalefet partilerinin önünü sonuna kadar açmıştır. Ancak yine de esas sorumluluk ve öncülük HDP’ye düşmektedir. HDP bu seçimlerin en belirleyici partisi olarak oldukça güçlenmiştir. Seçim öncesi HDP’sine göre kat be kat güçlenmiş bir HDP vardır artık. Tüm tecrit politikalarına karşın HDP’nin ne denli demokrat, sorumlu bir parti olduğu her zamankinden daha fazla anlaşılmıştır. HDP’ye yapılan saldırılar, Türkiye kamuoyu tarafından da her zamankinden daha fazla görülmüştür. HDP ve Kürtler daha fazla hissedilmiştir. Dolayısıyla HDP yerel yönetim seçimlerindeki stratejik rolüne ve mücadele ile elde ettiği başarıya denk gelecek şekilde aktif bir rol üstlenmeli ve kendisine misyon biçmelidir. Faşist iktidara karşı demokratik yönetim çağrısını herkese yapmalıdır.
Sürecin nasıl işleyeceği, seçimlerle ortaya çıkan fırsatın doğru değerlendirilip değerlendirilmeyeceği biraz da HDP’nin performansına göre anlaşılacaktır. 31 Mart’tan günümüze kadarki gelişmeler ve bunun karşısında alınan tutum, HDP’nin daha fazla kendine güvenen, cesur, girişken ve dirayetli olmasını zorunlu kılmaktadır. HDP mevcut durumda seçim zaferini elde etmiş bir parti gibi hareket etmemektedir. Hâlbuki herkes HDP’nin ne söyleyeceğine, nasıl davranacağına bakmaktadır.