23. İklim Değişikliği Taraflar Konferansı Başladı
Bu hafta Birleşmiş Milletler’in uluslararası çevre politikalarının gelişmesindeki rolüne tarihsel açıdan bakacaktık. Fakat iklim değişikliği ile ilgili önemli bir gelişme olduğu için onu bir sonraki haftaya erteliyorum.
Geçtiğimiz pazartesi günü Almanya’nın Bonn kentinde 23. İklim Değişikliği Taraflar Konferansı başladı. Konferans 17 Kasım’a kadar sürecek. İklim değişikliği taraflar konferansları 1995 yılından beri her yıl düzenleniyor. Taraflar Konferansı’nın 21. oturumu bildiğiniz gibi Paris Antlaşması’nın hazırlanmasına ev sahipliği yapmıştı.
Bu seneki konferansa, konferans Bonn’da düzenlenmesine rağmen Pasifik Okyanusu’nda 106 ada üstüne kurulu olan Fiji başkanlık yapıyor. Fiji’nin kendisi de iklim değişikliği sebebiyle ciddi tehdit altında. Hatta 2012 yılında Vunidogoloa isimli köyün sakinleri, köy deniz seviyesinin yükselmesi ile sular altında kalacağı için başka yere taşınmak zorunda bile kalmış. Bu açıdan Fiji, iklim değişikliğinin etkilerinin sadece gelecekte hissedilmeyeceğinin, günümüzde de iklim değişikliğinden ciddi anlamda etkilenen insanlar olduğunun kavranması için önemli bir örnek.
Peki Bonn’da bu sene ne tartışılacak? Trump’ın ABD’nin Paris Antlaşması’ndan çekileceğini açıklamasıyla antlaşmanın geçerliliği kaldı mı? Aslında kaldı. ABD çekilecek olsa da Paris Antlaşması’nın etkisi olacak. Ama aslen zaten Paris Antlaşması çok yetersiz bir antlaşma olarak dizayn edilmişti, tabi eğer iklim değişikliği ile mücadelede ciddi adımlar atılmasını hedefliyorsak.
Bu seneki konferansın konuları genelde teknik konular: Antlaşmaya taraf ülkeler ilerleme raporlarını nasıl, hangi çerçevede hazırlayacaklar, şeffaflık sağlanabilecek mi, eğer ülkeler sözlerini yerine getirmezlerse kime ne biçimde “hesap” verecekler? Amaç tabi ki ülkelerin önceden söz verdikleri emisyon indirimlerini gerçekten uygulayacaklar mı, uygulamalarını nasıl sağlayabiliriz, onu bulmak. Paris Antlaşması hukuken bağlayıcı ama verdiği sözü yerine getirmeyene bir yaptırım uygulamıyor. Bu durum nasıl değiştirilebilir, bu konu netleştirilebilir mi, toplantı sonunda bunu da göreceğiz.
Konferans esnasında “Günün Fosili” isimli ilginç bir ödül de veriliyor. Pasifik’teki 14 ada ülkesinin toplam emisyonlarından daha fazla sera gazı salacak ve “Büyük Bariyer Resifi”ni yok edecek olan Adani kömür madenine onay veren Avustralya; gelecek yıl 24. Taraflar Konferansı’na ev sahipliği yapacak olmasına rağmen kömüre yatırım yapmayı sürdüren Polonya; 58 nükleer reaktör işleten, enerji üretiminin %72’ni nükleerden karşılayan ve Macron’un seçim vaatleri arasında bu rakamı %50’ye indirmek olmasına rağmen bu rakama ulaşılmasının aslında “zor” olacağını yeni açıklayan Fransa bu yıl bu ödülü alan ülkeler arasında.
Şahin, Ümit (2017). Bonn İzlenimleri – 1: Bonn’da Talanoa’ya Bula. https://yesilgazete.org/blog/2017/11/07/yesil-gazete-cop-23te-bonnda-talanoaya-bula/ (12.11.2017).
Yeşilgazete (2017). İklim Değişikliği Konferansı COP 23’te “Günün Fosili” Ödülü Hangi Ülkelere Gitti? https://yesilgazete.org/blog/2017/11/09/bonn-2017-iklim-degisikligi-konferansi-cop23te-gunun-fosili-odulleri-hangi-ulkelere-gitti/(12.11.2017).