Nesnelerin İnterneti (IoT) | Mahir Yıldızhan
2018-03-24'de Mahir Yıldızhan paylaştı.
Nesnelerin internetini anlattığım ilk yazımda konuyu çok dağıttığımı fark ettim. Bu yüzden konuyu tekrardan yazmak istedim.
Peki, gerçekten nedir bu nesnelerin interneti. Aslında kavram İngilizce aslı olan "Internet Of Things"den geliyor. "Thing" kelimesi tekil olarak Türkçe karşılığı olan "şey"den geliyor. Şey" kelimesi Türkçe'de olduğu gibi tüm nesneleri kapsamaktadır. Bu sebepten de Nesnelerin interneti olarak çevriliyor.
Nesnenin ne demek olduğunu az çok biliyoruz. İnternet ise, bilgi işleyen elektronik birimler arası belli protokoller ile kurulan ağdır. Bugün kullandığımız internet bağlantısının ilk adımları 60'lı yılların sonunda dünyada atılmıştır. 90'lı yılların başında da Türkiye'ye geldi. Hikayesini çok uzatmaya gerek yok. Geniş bant teknolojilerin son yıllarda hayatımıza girmesi ile inanılmaz bir hız kazandı. Peki bu kadar hızlı interneti ne yapacağız? Bizim gençlerimize sorsan Torrent'ten film indiririm abi der. Ya da çevrim içi (online) film izlerim der. Biraz daha aklı başında kişiler uzaktaki akrabalarım ile anlık görüntülü görüşürüm der.
Nesnelerin internetini bugün kullandığımız tüm ekipmanların, aletlerin, kıyafetlerin, araçların, vb. oluşturdukları veriyi internet aracılığı ile bir istif yapması olarak tanımlayabiliriz. Daha sonra da bu veriyi anlamlı, işe yarar bilgilere dönüştürmek üzere makine öğrenmesi ve derin öğrenme metotları kullanılır. Bunu başka bir yazımda anlatacağım.
Veri dediğim de film, müzik, resim değil sadece. Binlerce bir ve sıfırdan oluşan her şeydir. Kalp atışınız, uykunuz, vücut sıcaklığınız, ağırlığınız. Yedikleriniz, aldığınız kalori. Elektronik ortamda paranız. Alışkanlıklarınız. Alışveriş bilgileriniz. Hatta duygularınız. Peki bunlar veri de, ne işimize yarayacak diyenler olabilir. Nesnelerin İnterneti özelinde bakarsanız veri yığmak dışında bir işe yaramaz. Bu verilerden bir anlam çıkartmak size kalıyor. Bunu bireysel olarak yapabilirsiniz. Farz ediyorum ki aylık kaç defa hangi fiyattan yakıt aldığınızı bir tabloda tuttunuz. Bunu aylık yakıt masrafınızı düşürmek için kullanabilirsiniz. Daha derin düşünen bir kişi sürekli tekrar ettiği güzergahları da çıkartır. Bu güzergahın üzerine uygun fiyatlı akaryakıt istasyonlarını ekleyebilir. Bu sayede yolunu hangi kestirmeler ile değiştirebileceğini. Ne kadar yakıtı kaldığında en kısa ve en uygun yakıt istasyonuna nasıl gidebileceğini, güzergahlarında kat ettiği yolu kısaltacak yerler var mı yok mu sorgulayabilir.
Nesnelerin İnternetinin Bize Getirdiği Fırsatlar
Bu kadar veriyi toplamak için sensörlere ihtiyaç var. Sensörleri bilgisayarlar veya veri merkezlerine iletmek için gerekli elektronik bileşenler. Bir de bu kadar veriyi saklayacak sabit disk sürücülere ve onları koruyacak yazılıma.
Yüzlerce çeşit sensör, onlarca çeşit sabit sürücü var. Bu bileşenlerin tümü için üretim ve satış alanları bir fırsat. Ayrıca bu ürünlerdeki yeni teknolojilerin AR-GE fırsatları da es geçilemez. Bu kadar veriyi korumak için de gerçekten çok sağlam bir siber güvenlik yazılım alt yapısına ihtiyaç var. Yani yazılımcılara.
Nesnelerin İnternetinin Bize Getirdiği Tehditler
Siber güvenlik fırsat olduğu kadar tehditte. Geçtiğimiz günlerde dünyanın en büyüklerinden sayılan Facebook, milyonlarca kişinin verisini bir anketör bir firmaya kaptırdığını itiraf etti ve çok ciddi bir prestij kaybetti.
Bugün çok işlek bir sokağa gittiğinizde o bölgeyi gözetleyen tüm dükkanların kameraları ve bu kameraların verilerini sakladıkları sabit sürücüler var. Bu bileşenlerin çok büyük kısmı yarı iletken malzemelerden yapılıyor. Bu elementler nadir element statüsünde ve gün geçtikçe azalıyor. Oluşturduğumuz bu veri yığınları çok ciddi miktarlarda kendini tekrar eden, gereksiz ve anlamsız bilgi barındırıyor. Bu da veri kirliliği ve ham madde israfına sebep oluyor. 50 yıl sonra, su ile birlikte germanyum ve silisyum için de savaşlar çıkabilir.
Bu kadar veriyi akıllıca kullanan firmalar bizleri maniple edebilir. Ben de dahil milyonlarca kişi bu manipülasyon etkileniyor.
Sizler de görüşlerinizi yorumlarda paylaşabilirsiniz.