İşveren işçiyi zorla ücretsiz izne çıkartabilir mi? - Çalışma Hayatı
Yorum yapılmamış Çalışan 23 Mart 2020 By Umut ULU
İşçi de işvereninin rızası olmadan ücretsiz izne ayrılamaz.
İşveren işçiyi zorla ücretsiz izne çıkartabilir mi
Soru: Merhaba. Çalışmakta olduğum iş yeri işlerin son dönemlerde ki Korona virusü nedeniyle beni ücretsiz izne çıkarmak istiyor. Kendilerinin böyle bir hakkı var mı? Ben ücretsiz izne çıkmak istemiyorum. Ücretsiz izne çıkarsam ne sigortam işleyecek ne de maaşım olacak. Ben nasıl geçineceğim? Ne yapacağım bana bilgi verebilir misiniz? İşveren işçiyi zorla ücretsiz izne çıkartabilir mi? Şimdiden teşekkür ederim, iyi çalışmalar.
2020 yılında Çin’de başlayan, 2020 yılının Mart ayından itibaren ülkemizde görülen Korona Virüsü nedeniyle oldukça zor günler geçiriyoruz.
Tamam, mevcut salgın nedeniyle Dünya’da olduğu gibi ülkemizde de ciddi sorunlar var. İnsanların salgından korkmasından dolayı evlerine kapanıyor olması ekonomiyi ciddi anlamda zarara uğratıyor. Devlet bugün itibariyle genel bir sokağa çıkma yasağı ilan etmediği için, herkes kendince önlemler alarak virüsün yayılmasına engel olmaya çalışıyor. İşletmeler de dönem dönem bu tarz bir yola başvurabilir bu gayet doğal ve yerinde bir uygulama. Ama şuan işyerlerini kapatmak zorunda kalan işverenler de ekonomik anlamda zor bir virajdan geçiyor. Bu neden ile, devletin, en azından belirli bir süre, işverenlerin yüklerini hafifletmek için bir teşvik paketi açıklaması gerekiyor.
Bazı avrupa ülkelerinde olduğu gibi, ülkemizde de, işletmelerin en azından iki hafta kapatılması, hem işçi hemde işveren bazında yaşanacak mağduriyetlerin, devlet tarafından hazırlanan fon tarafından giderilmesi ilerleyen dönemler de oldukça önem arz etmiştir.
En azından şu zor dönemlerde;
İşverenin, KDV, beyanname, banka kredi ödemeleri ertelenebilir ya da destek sağlanabilir.
İşverenlerin, SGK prim borçları ertelenebilir.
İşçilerin maaşları, işsizlik fonundan karşılanabilir.
Aksi halde her iki tarafta çok daha fazla ciddi sorunlar ile karşılaşabilir.
Şuan için bir destek paketi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip ERDOĞAN tarafından kamuoyu ile paylaşıldı fakat, asıl lokomotif işverenler olarak gözüktüğü için, genel olarak işsizlik maaşı vb. gibi önemli durumlardan söz edilmedi. Anladığımız kadarıyla işverenlere herhangi bir nakit yardımı da şu aşamada hükümetin gündeminde değil.
Sadece Muhtasar ve KDV tevkifatı ile SGK primlerinin nisan, mayıs ve haziran ödemelerini 6’şar ay ertelendi.
Ama bu destek paketinin ilerleyen günlerde genişletileceğini düşünüyoruz. Bu genişletmeyle beraber, işletmelerin bir nebze rahatlayacağını ve otomatikman bu durumun işçilere de olumlu yansıyacağı düşünüyoruz. Ama bugün itibariyle söyleyebiliriz ki, bu salgın nedeniyle ekonomik problem yaşayan işyerleri, işçilerine olası bir maaş ödememe durumunda, insanların ne yapacağına dair net bir açıklama yapılmadı. Biz de konuyu yakından takip ediyoruz.
Öncelikle şunu belirtmemizde fayda var. Ekonomik kriz ya da mali problemlerden ötürü işverenler maliyetler konusunda önlem almak adına bir takım tedbirler almaları gayet doğaldır. Fakat bu önlemler arasında işçilerin ücretsiz izne çıkarılması tek gelirleri bu iş olan işçileri ister istemez zor duruma düşürmektedir. Çünkü ücretsiz izne çıkarılan işçi, sizin de söylediğiniz gibi, bu dönemler de işçiye herhangi bir ödeme yapılmamaktadır. Bu neden ile işçi en büyük güvencesi olan ücretinden mahrum bırakılmış olmaktadır.
Yukarıda söylediğimiz konular, devletin inisiyatifindedir. Devletimiz, muhakkak bu konuya bir çare bulacaktır ama bunun için bir genelgeye ihtiyacımız var. Bu konu ile ilgili bir genelge yayınlanmadığı sürece, çok net bir şekilde söyleyebiliriz ki, işverenler hiçbir işçisini zorla ücretsiz izine çıkaramaz. İşverenin yapacağı ücretsiz izin teklifini işçi kabul etmek zorunda değildir. İşçi arzu ederse, iş sözleşmesini haklı neden ile feshedebilir. Ama şu aşamada, salgın nedeniyle, yaşanan ekonomik problemler neticesinde bu kadar ne kadar sağlıklı olur, bilemiyoruz.
Ücretsiz izinler yukarıda da bahsettiğimiz gibi, 4857 Sayılı İş Kanunu‘nun 56. ve 74. maddelerinde beyan edilen nedenler dışında diğer tüm izinler tarafların rızasıyla kullanılması gerekmektedir.
İşveren nasıl ki ücretsiz izin durumlarında işçilerinden onay alması gerekiyor ise aynı durum işçi içinde geçerlidir. İşçi işvereninden onay almadığı taktirde tek taraflı olarak ücretsiz izin kullanamaz. İşçi ücretsiz izin kullanmak istiyorsa, işvereninin rızasını almak ile zorundadır. İşveren onaylamadığı taktirde işçinin tek taraflı bir karar ile ücretsiz izin kullanma hakkı bulunmamaktadır.
Bknz:Ücretsiz izin ile ilgili merak edilenler
Tags:iş kanunu madde 56, iş kanunu madde 74, İşveren işçiyi zorla ücretsiz izne çıkartabilir mi?, özel sektörde ücretsiz izin hakkı, ücretsiz izin, ücretsiz izne çıkarma şartları
Bulaşıcı Hastalık Nedeniyle Işten Ayrılma – Çalışma Hayatı
[…] Öncelikle şunu belirtelim ki, işverenlerin işçileri şu aşamada zorunlu ücretsiz kullandırma şansı bulunmamaktadır. Bu hakkın kendilerine verilebilmesi için öncelikle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bir genelge yayınlanması ve durumun geçici bir süre devlet kontrolünde olması sağlanmalıdır. Hepimizin bildiği gibi, ücretsiz izin durumu tarafların rızası olmadan hayata geçirilememektedir. Bknz: İşveren işçiyi zorla ücretsiz izne çıkartabilir mi? […]