Lübnan’da korona salgını siyasî krize yol açar mı? - YENİ ASYA
Lübnan’ın tecrübeli siyasetçilerinden Nabih Berri, Şiî Amal Partisi’nin Başkanı ve Parlamento’daki Özgürlük ve Kalkınma Bloğu’nun lideridir. Berri aynı zamanda Lübnan Parlamentosu’nun Sözcüsü’dür.
Dünyayı olumsuz etkisi altına alan Korona salgını, Berri’nin ülke dışındaki Lübnanlılara dikkat çekmesine sebep oldu. Berri, 28 Mart 2020 Cumartesi günü yaptığı açıklamada “yurtdışındaki Lübnanlı diasporanın anavatana yaptığı değerli katkılar unutulmamalıdır. Âcil bir durum olan Korona’dan dolayı, şartlar zor da olsa devletin yurtdışındaki Lübnanlıların yanında olması gerektiğini” vurgulamıştı. Berri açıklamasının devamında “bütün ülkeler vatandaşlarını ülkelerine geri getirmeye çalışıyorlar, Lübnan’dan mücbir sebeplerle gitmek zorunda kalanların da ülkeye getirilerek sahip çıkılmasını” talep etti.
Mezhepsel ve etnik unsurlara dayalı Lübnan siyasî yapısının, uzun süredir istikrarsızlık içinde olduğu bilinmektedir. Bununla birlikte siyasî istikrarsızlığa ek olarak, geçtiğimiz haftalarda ekonomik iflâsın eşiğine gelen ülkede, sosyo-ekonomik sorunlar da baş gösteriyor. Bütün bu problemlere birde Korona salgını dolayısıyla sağlık sektörünün yetersizliği krizi de eklendi.
Lübnan’ın içerisinde bulunduğu sorunlar yumağı, Berri’nin “yurtdışındaki Lübnanlıların ülkeye getirilmemesi veya meselelerinin çözülememesi halinde, Özgürlük ve Kalkınma Bloğu’nun hükümetteki temsilini askıya alacağını” duyurması, Lübnan siyasetini hareketlendirdi. Berri’nin, Hassan Diab Başbakanlığı’ndaki hükümeti tehdidine, Hizbullah lideri Hasan Nasrallah ve Hıristiyan politikacılardan Samir Geagea da destek verdi. Lübnan’ın önemli siyasetçilerinin aynı görüşte birleşmeleri, kırılgan bir koalisyondan müteşekkil hükümeti zorlamaktadır. Diğer taraftan Berri’nin, Lübnanlı göçmenler hakkında, hükümetin harekete geçmesi için 31 Mart 2020 Salı gününe kadar süre vermesi, düşüncesinde ciddî olduğunu gösteriyor.
Berri’nin başlattığı, Nasrallah ve Geagea’nın da desteklediği “yurtdışındaki Lübnanlıların geri dönüşü” hakkındaki girişimi eleştirenlerde mevcuttur. Özgür Vatansever Hareketi Başkanı Jibran Bassil, Berri’yi “bu konuda aşırı politik ve popülist” olmakla eleştiriyor. Aslında Bassil de “geri dönüş için güvenli bir mekanizma” çağrısı yapıyor. Ancak “Berri’nin, hükümete süre vererek, lütufta bulunmasını kabul edilemez” olarak niteliyor.
Göçmen vatandaşlar konusunda, Lübnan’da siyasetçilerin karşı karşıya kaldığı bir ortamda, Nahar haber sitesi “31 Mart Salı günü öğleden sonra, yurtdışındakilerin dönüşü hususunda kabinenin toplanacağı” haberini 29 Mart Pazar günü yayınlandı.
Mezhepsel, etnik, ideolojik, siyasî, ekonomik, sosyal sorunlar ve Korona salgınıyla mücadele edilen Lübnan’da, Berri’nin tehditvari açıklaması üzerine, eğer 31 Mart Salı günü kabine toplanmazsa ülkedeki kriz daha da derinleşecektir. Eğer Berri desteğini çeker ve koalisyon hükümetinin istifası söz konusu olursa, Korona’dan dolayı ilk defa bir hükümet iktidardan uzaklaşmış olacaktır. Ancak Lübnan’ın en etkin siyasî unsurlarından Hizbullah lideri Nasrallah’ın, Berri’ye olan desteğini hükümetin göz ardı etmeyeceği ve 31 Mart Salı günü kabinenin toplanacağı kuvvetle muhtemeldir.