Eryavuz: 'Urfa halkı 11 Nisan 1920 yılında kahramanca savaşarak, kentlerini düşm - İzmir Haberleri
İşadamı Halil Eryavuz, memleketi Şanlıurfa'nın düşman işgalinden kurtuluşunun 98. yıl dönümü dolayısıyla açıklama yaptı. Eryavuz, 'Urfa halkı 11 Nisan 1920 yılında kahramanca savaşarak, kentlerini düşman işgalinden kurtarmıştır' dedi.
İşadamı Halil Eryavuz, Şanlıurfa'nın düşman işgalinden kurtuluşunun 98. yıl dönümü dolayısıyla yaptığı açıklamada, şunları kaydetti:
'Urfa'yı işgal eden İngilizler, ilk olarak Urfa'da bulunan Osmanlı askerlerinin Urfa'dan çıkmasını bildirerek, askerlerin büyük bir bölümünün Urfa'dan çekilmesini sağladılar. İngilizler daha sonra bölgedeki aşiretleri yokladılar. Milli Aşireti'nden Mahmud Bey'e Kafkasya ve Mezopotamya arasındaki kurmak istedikleri tampon bölgeyi anlattılar ama daha sonra 13. Kolordudan aldığı talimatla İngilizlerden gelen Urfa davetine Mahmud Bey katılmadı. Ketkanlı aşireti lideri Basravi Osmanlıyı istemediklerini, İngilizlere bağlanmak istediklerini bildirdi. İngilizler bölgedeki Ermenilere askeri eğitim verdiler buna karşılık Ermeniler kentte güvensizlik havası oluşturuyorlardı ve İngilizlerin işine yarayacak haberleri ulaştırıyorlardı.'
İngilizlerin yaptıklarının karşısında, halk arasında 'Onikiler' olarak bilinen Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin kurulduğunu anlatan Eryavuz, 'Bu 12 eşref ve aydın arasında; Meclis-i İdâre eski azalarından Belediye Reisi Hacı Kâmilzâde Hacı Mustafa Efendi, Barutçuzâde Hacı İmam Efendi , eşraftan tüccar Hacı Kâmilzâde, Hacı Mustafa Reşid Efendi, Mahmud Efendi, Polis Komiserliğinden Mustafa Arabikâtibizâde Şakir Efendi, Güllüzâde Osman Efendi, esnaftan Şellizâde Ali Ağa, tüccardan Nebozâde Hacı İmam Efendi, eşraftan Hacı Bedirağazâde Halil Ağa, jandarma tabur mülhakı İzmirli Adil Hulusi Efendi, takım kumandanlarından Mülazım-ı Evvel Hüseyin Pertev Efendi, Jandarma Çavuşu Sofioğlu Hacı Mustafa Çavuş vardı. Ekim ayının sonlarında İngilizler işgal ettikleri yerleri ismi Suriye İtilafnamesi olan İngiliz-Fransız Anlaşması'ndan dolayı Fransa'ya devretti. Binbaşı Ali Rıza Bey, aşiretleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ne bağlama çalışmalarına başladı. Bu durumun fark edilmesi üzerine Ali Rıza Bey, Fransız karargahına davet edildi, Fransızlara verdiği cevaplar güven vermediği için tutuklandı ama bir fırsatını bulup firar ederek Siverek'e gitti. Fransızlar tarafından girişi yasaklanan Ali Rıza Bey'e yardım yasaklandı ve üzerine ödül ve ceza kondu. Ali Rıza Bey'in firarının sonucu olarak Fransızlar uygulamalarında daha da sertleşti ve haksız tutuklamalar ve sürgünlere başladı' diye konuştu.
'Atatürk'ün genelgesi ile Kuvay-ı Milliye harekete geçti'
Kurtuluş Savaşı'nın lideri Mustafa Kemal Atatürk'ün yayınladığı genelge ile Kuvay-ı Milliye'nin Fransızlara karşı harekete geçtiğini belirten Eryavuz, şunları söyledi:
'Ali Rıza Bey'in yerine yeni Urfa Jandarma Komutanlığında yüzbaşı olan Ali Saip Bey, gerekli görüşmeleri sağladıktan sonra yapılan ayaklanma planının ilk ayağı olan, Fransızlara ültimatom verdi. Ültimatomda bir an önce bölgeyi terk etmelerini istedi; terk etmedikleri takdirde akan kandan sorumluluğun Fransızlara ait olacağını belirtti. Daha sonra harekat planının öğrenilmesi üzerine Ali Saip Bey firar etti. Mustafa Kemal'in kolordulara yayınlamış olduğu genelgenin sonucunda bölgede Fransızlara yönelik Kuvay-ı Milliye harekete geçti. Daha sonra yapılan ültimatomlar ve uyarılar sonuç vermeyince Siverek halkı ve Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti 9 Şubat'ta Urfa'ya girdi. Nisan ayına kadar süren şiddetli çatışmaların sonucunda gelecek yardımdan ümitlerini kesen Fransızlar geride kalan Ermeni ve Amerikalılar için ve kendilerinin nakilleri için bazı şartlar öne sürerek bölgeden ayrılmayı kararlaştırdılar. 11 Nisan gecesi Fransızlar Suruç'a doğru yola çıktılar; öncüde bulunan Ermenilerin yoldaki halka taşkınlık yapması üzerine şiddetli çatışmalar çıktı. Yüzbaşı Sajous ve subaylar öldü, 100 Fransız askeri de esir edilerek Urfa'ya getirildi.'