Deniz Köken'den, Çocuklara Topaç Çevirme Dersi | Deniz Köken
Cumhur İttifakı’nın Eyüpsultan Belediye Başkan Adayı Deniz Köken, Geleneksel Eyüp Oyuncakları’nın yapıldığı ve satışının gerçekleştiği Geleneksel Eyüp Oyuncakçısı’nı ziyaret etti.
Çocuklara Eyüp Oyuncakları’nı tanıtan ve görsel bir sunum yapan Eyüp Oyuncak ustası Şennur Ülker ve Hakan Memur’dan bilgi alan Başkan adayı Köken, bu oyuncakların 500 yıllık bir geçmişi olduğunu hatırlatarak geleneksel Eyüp Oyuncaklarının yaşatılması ve bu yapının gelişmesi için gereken desteği vereceğini belirtti.
Atölyeyi ziyareti sırasında eline aldığı topacı büyük bir ustalıkla çeviren Başkan adayı Deniz Köken, şöyle konuştu:
“Çocukları çok seviyoruz o yüzden bu kültürü yaşatacağız. Onlar için en güzel şey neyse onu yapmak zorundayız. Geleneksel Eyüp Oyuncakları, 500 yıllık tarihe sahip çok güzel bir değerimiz. Ayrıca seri üretime geçen oyuncaklar gibi kimyasal değil sağlığa zararlı olmayan maddelerden, sağlıklı oyuncağın vazgeçilmez malzemesi olan ahşaptan üretiliyor.
Bu oyuncak atölyemizde ahşap oyuncaklar üretiliyor, tasarlanıyor ve boyanıyor. Eyüpsultan’daki okullarımızdan gelen çocuklarımız burada atölye çalışmalarına katılıyor ve kendi oyuncaklarını kendileri yapıyorlar. Geleceğimizi emanet edeceğimiz çocuklarımız için her anlamda üst düzey olan geleneksel Eyüp Oyuncakları için gereken desteği vereceğiz.”
Geleneksel Eyüp Oyuncakları’nın Eyüp semtinde üretilmeye tam olarak ne zaman başlandığı bilinmese de Evliya Çelebi’nin Seyahatname adlı eserinde 1630’lu yıllarda 100 adet dükkanda oyuncağın satıldığına dair bilgi vardır.
Genellikle kırmızı, mavi, yeşil ve beyaz renklerin kullanıldığı oyuncaklar toprak boyama usulüyle boyanır. Eyüp Oyuncakları’nın yapımında toprak ve tahta iki ana unsurdur. Deri, kâğıt, teneke, çivi, tel, boncuk, ayna gibi malzemeler ikincil unsurlardır. Çeşitli desen ve bezemelerle süslenen bu oyuncaklarda insan ve hayvan figürlerine de yer verilmiştir.
Eyüp oyuncaklarından en önemlileri, renkli küçük testiler, davullar, dört köşe arabalar, mini darbukalar, beşik salıncaklar, topaçlar, kaynana zırıltıları, kursak düdükler, havanlar, hacıyatmazlar, tereyağı yayıkları, şakşaklar, padişah kayıkları, boyalı aynalar, fırıldaklar, tahta kılıçlar, kamış tüfekler, tefler, düdüklü fırıldaklar, aynalı beşikler, toprak testiler, dönme dolaplardır vb…
19. yüzyılın sonuna doğru sayılarının 25-30’a düştüğü söylenen oyuncakçılar, Avrupa’dan başka oyuncakların gelmeye başlaması, seri üretimin el işçiliğinin yerini alması, daha sonra plastiğin günlük hayata girmesiyle düşüşe geçer.
Günümüzde Eyüpsultan ilçesinin girişinde yer alan Oyuncakçılar Çarşısı tabelasından az ileride İslambey Mahallesi'nde bu geleneği devam ettiren Geleneksel Eyüp Oyuncakçısı adlı tek dükkân Eyüp Oyuncakları üretmeye devam etmekte.