PORTFÖY YÖNETİM ŞİRKETİ
Portföy yönetim şirketi, özel olarak portföy yöneticiliği faaliyetinde bulunmak üzere Sermaye Piyasası Mevzuatı'nda belirlenen şartları yerine getirerek Sermaye Piyasası Kurulu'ndan yetki belgesi almış bir anonim şirkettir.
Kuruluş ve Faaliyet Geçiş Süreçleri
Portföy yönetim şirketlerinin faaliyete geçebilmesi 2 aşamada gerçekleşir. Kuruluş aşaması, faaliyet izni alma aşaması.
Kurucular, kuruluş şartlarına uygun olarak hazırlayacakları esas sözleşme taslağı, Tebliğ'in 5'inci maddesinde yer alan kuruluş şartlarını taşıdıklarını kanıtlayan belgeler ve Kurul'ca istenecek diğer belgelerle birlikte kuruluş izni almak üzere başvururlar.
a) Anonim ortaklık şeklinde kurulması,
b) Hisse senetlerinin tamamının nama yazılı olması,
c) Hisse senetlerinin nakit karşılığı çıkarılması,
d) Kurucularının portföy yönetim şirketi kurucusu ve ortağı olmanın gerektirdiği mali güç, itibar ve yeterli tecrübeye sahip olmaları,
e) Ödenmiş sermayesinin 750 milyar Türk lirasından az olmaması, Kurul, şirketlerin kuruluşu ve pay devirlerinde, gerçek kişi ortakların Kuruldan ileri düzey lisans sınavında başarılı olması şartını arayabilir.
f) Kurucuları ile sermayedeki doğrudan veya dolaylı pay sahipliği yüzde on veya daha fazla olan gerçek veya tüzel kişilerin muaccel vergi ve prim borcu bulunmaması,
g) Sermayenin yüzde on ve daha fazlasını taahhüt eden kurucuların, gerekli kaynağı kendi ticari, sınai ve sair yasal faaliyetleri sonucunda her türlü muvazaadan ari olarak sağlamaları,
h) Gerçek kişi ortaklarının;
1-) Kendileri veya sınırsız sorumlu ortak oldukları kuruluşlar hakkında iflas kararı verilmemiş ve konkordato ilan edilmemiş olması,
2-) 7/9/2000 tarih ve 24163 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Seri:V, No:46 sayılı Aracılık Faaliyetleri ve Aracı Kuruluşlara ilişkin Esaslar Hakkında Tebliğin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen şartları taşıması,
i) Esas sözleşmesinin Kanun hükümlerine ve Kurul düzenlemelerine uygun olması şarttır. Şirket ortaklarının yabancı uyruklu olması halinde, Kurulca ortağın ülkesindeki yetkili otoriteden söz konusu ortaklar hakkında olumlu görüş alınır. Bu maddenin (e) bendinde belirtilen sermaye tutarları, her yıl Maliye Bakanlığınca ilan edilen yeniden değerleme oranı dikkate alınarak Kurulca yeniden belirlenebilir. Bu durumda, artırılacak sermaye tutarları, ilgili yılın en geç 6. ayının sonu itibariyle sağlanır. Şirketin portföy saklama hizmeti alınması planlanan kuruluşun bildirilmesi ve bu kuruluşun 19 uncu maddede sayılan nitelikleri taşıdığını tevsik edici bilgi ve belgelerin Kurula iletilmesi zorunludur.
Faaliyet izni başvurularının Kurulca değerlendirilebilmesi için Şirketin; a) Kuruluş şartlarını kaybetmemiş olması, b) Kurulun, Aracı Kurumların Sermayelerine ve Sermaye Yeterliliğine İlişkin düzenlemeleri ile öngörülen tüm yükümlülükleri yerine getirmiş olması, Söz konusu yükümlülüklerden asgari özsermaye yükümlülüğü için 5 inci maddenin (e) bendinde yer alan tutarlar dikkate alınır. c) Blokaj yükümlülüğünün yerine getirilmiş olması, Blokaj yükümlülüklerine ilişkin esaslar ile tesis edilen blokajların kullanım esasları Kurulca belirlenir. d) 18 inci maddede belirtilen portföy saklama kuruluşlarından hizmet alınması konusunda bu kuruluşlarla sözleşme imzalaması, e) Yönetici ve ihtisas personeli ile Türk Ticaret Kanunu uyarınca atanan denetçilerinin ve müfettişlerin 5 inci maddenin (h) bendinde sayılan şartları taşımaları, Bu kişiler için sermaye piyasası mevzuatına aykırılıktan veya 5 inci maddenin (h) bendinde belirtilen diğer fiillerden dolayı suç duyurusunda bulunulması halinde, isnad edilen suçun ağırlığı dikkate alınarak faaliyet izni başvurusu bu işlemin sonuçlanmasına kadar ertelenebilir. f) Bünyesinde portföy yöneticiliği faaliyetinin yürütülebilmesi için Kurulun lisanslama düzenlemeleri çerçevesinde, lisans belgesine sahip yeterli sayıda portföy yöneticisini istihdam etmiş bulunması, g) Portföy yöneticiliği ile araştırma faaliyetlerinin yürütülmesine uygun sağlıklı bir yönetim, Kurulca yapılan düzenlemelere uygun muhasebe kayıt, bilgi ve belge sistemi ile düzenli iş akışı ve haberleşmeyi sağlayacak yeterli bir organizasyonu kurmuş, teknik donanımı sağlamış, 22 inci maddedeki esaslara uygun bir iç kontrol ve denetim sistemini kurmuş, personelin buna uygun görev tanımları ile yetki ve sorumluluklarını belirlemiş olması, h) Seri:V, No:46 sayılı Aracılık Faaliyetleri ve Aracı Kuruluşlara İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (f), (g) ve (h) bentlerinde belirtilen şartlara uyması, Yönetim kurulu üyelerinin en az üçte birinin ileri düzey lisans sınavında başarılı olmaları, zorunludur.
PORTFÖY SAKLAMA KURULUŞLARI
Portföy saklama kuruluşları; şirket müşterilerine ait finansal varlıkların saklanması, kayıtlarının tutulması, varlık ve nakit hareketlerinin idaresi ve kontrolü faaliyetlerini yürüten ve Tebliğ'in 19 uncu maddesinde sayılan nitelikleri taşıyan bankalardır. Portföy saklama kuruluşları Takasbank’ın saklama hizmeti sunduğu varlıkları Takasbank nezdinde izlemek zorundadır.
Portföy Saklama Kuruluşları'nın Nitelikleri
Portföy saklama kuruluşu olarak faaliyet gösterecek bankaların; * Takasbank nezdinde saklama üyesi olması, * Etkin bir iç kontrol sistemine sahip olması, * Yapılanması içinde diğer faaliyetlerle çıkar çatışmalarını asgari düzeye indirebilecek ve gerekli bağımsızlığın sağlanabileceği bir organizasyon yapısının oluşturulmuş olması, * Gerekli teknik donanım, yazılım ve insan kaynaklarına sahip olması, * Saklama yapacağı finansal varlıkların ve kıymetli madenlerin listesinin belirlenmiş olması, şartlarını taşımaları zorunludur. Kurul, bu faaliyeti yürütecek bankalar hakkında Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun uygun görüşünü alır. Hesaplarının açılması sırasında müşteri ile ilgili tanımlayıcı nitelikte bilgiler ve bunları tevsik eden belgeler alınır. Portföy saklama kuruluşu; müşterilerin yatırım yaptığı şirketle ilgili karar alması gereken ve finansal varlıklar üzerindeki haklarını etkileyebilecek durumları ile müşteri hesaplarında gerçekleştirilen, önemlilik arz eden varlık ve nakit hareketlerini müşterilere en kısa zamanda bildirmekle yükümlüdür. Portföy saklama kuruluşu, en az altı ayda bir saklama hesabında değişiklikler ile hesabın son durumunu belirten bir hesap ekstresini ve bu maddede belirtilen hususları içeren özet bilgileri müşterilere iletir. Portföy saklama kuruluşu ile şirket arasında tarafların yetki ve sorumluluklarını içeren ve Kurulca uygun görülen bir sözleşme imzalanması zorunludur. Portföy saklama kuruluşu, sözleşmede belirtilen görevleri uyarınca yaptığı tüm işlemlerden ve müşteri ve/veya şirkete verebilecekleri zararlardan, sözleşme, sermaye piyasası mevzuatı ve genel hükümler çerçevesinde sorumludur. İmzalanacak sözleşmeye aksi bir hüküm koyulamaz. Portföy saklama kuruluşu bazı varlıkların saklanması konusunda başka bir portföy saklama kuruluşu ile anlaşabilir. Ancak faaliyetlerinden doğan sorumluluklarını paylaşamaz ve devredemez. Şirket ile portföy saklama kuruluşu arasındaki sözleşmenin sona ermesi veya portföy saklama kuruluşunun Tebliğde aranan şartları kaybetmesi halinde Şirketin Tebliğde sayılan nitelikleri taşıyan ve Kurulun uygun göreceği bir başka portföy saklama kuruluşu ile sözleşme imzalaması şarttır. Söz konusu sözleşmenin Kurula iletilmemesi halinde Şirketin faaliyet yetki belgesi iptal edilir. Yeni sözleşme yürürlüğe girene kadar eski sözleşmede adı geçen portföy saklama kuruluşunun sorumluluğu devam eder. Kurul gerekli gördüğü takdirde, portföy saklama kuruluşunun değiştirilmesini talep edebilir. Şirketin, sözleşme imzalamış olduğu portföy saklama kuruluşunu değiştirmek istemesi halinde, bu durum 90 gün önceden portföy saklama kuruluşuna bildirilir.
Başvurunun Sonuçlandırılması ve Yetkilendirme İşlemini Takiben Yapılacak İşler
Kurul'ca yapılacak değerlendirme sonucunda faaliyet izni verilmesi uygun görülen portföy yönetim şirketine, portföy yöneticiliği faaliyetini icra edebileceğini gösteren yetki belgesi verilir.
Yetki Belgesinin İptal Edilmesi
Portföy yöneticiliği yetki belgesinin iptal edilmesi halinde, portföy yönetim şirketinin yönetmekte olduğu portföyler Kurul'un uygun göreceği bir başka portföy yönetim şirketine ya da aracı kuruma tasfiye amacıyla devredilir.