Kozmetik ürünler hangi yasal düzenlemelere tabi?
Avrupa Birliği ülkeleri içerisinde tüketiciye sunulan kozmetik ürünler, Avrupa Birliği Regülasyonuna (1223/ 2009/ EC) tabi olduğu gibi, Türkiye sınırları içerisinde faaliyet gösteren üreticiler ve ithalatçılar tarafından tüketicinin kullanımına sunulan kozmetik ürünler de 5324 sayılı Kozmetik Kanunu ve Kozmetik Yönetmeliğine tabidir. Bütün bu söz konusu kozmetik ürünlerin üretimi ve pazarlanması, adı geçen mevzuat uyarınca yapılmaktadır.
AB mevzuatı göre herhangi bir kozmetik ürünü, normal kullanım koşulları altında insan sağlığına hiçbir şekilde zarar vermemelidir. Tüm kozmetik ürünler, tüketiciye sunulmadan önce, bu kural doğrultusunda ve yine söz konusu mevzuat içerisinde tanımlandığı şekilde güvenlik testlerine tabi tutulmaktadır. Tüm bu hüküm ve kurallar Türkiye’deki tüketiciye sunulan kozmetik ürünler için de geçerlidir, çünkü ülkemizdeki kozmetik mevzuatı AB mevzuatına uyumlu olarak hazırlanmıştır.
Kozmetik ürünlerde Triklosan neden kullanıyor?
Triklosan kozmetik ve temizlik ürünlerinde bakteri oluşumu engelleyici etkisi olması sebebiyle kullanılmaktadır. Koruyucu madde olarak kullanılan Triklosan, ürünün bozulmasını engellerken aynı zamanda ciltteki olası bakteri oluşumunu azaltmaktadır. Diş macunları ve ağız çalkalama suları gibi ağız temizliği ürünleri ile sabun, el yıkama jelleri ve deodorant gibi ürünlerde de kullanılan Triklosanın mikropların çoğalmasını engellemesi ve enfeksiyon riskini azaltması gibi etkilerinin olduğu bilinmektedir.
Daha fazla bilgi için Kozmetik Ürün Bileşenleri sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Kozmetik ürünlerde hangi Ftalatlar kullanılır, hamilelikte Ftalat içeren kozmetik ürün kullanmanın bebeğin IQ seviyesine etkisi var mıdır?
Ftalatlar, kozmetik ürünlerde çözücü, akışkanlaştırıcı veya acı tat verici olarak kullanılmaktadır. Kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinde en sık kullanılan Ftalat, Dietil Ftalat’tır (DEP). Diizobütil Ftalat (DiBP) ve DibütilFtalat (DnBP) ise kozmetik ürünlerde kullanılmaz. Kozmetik ürünlerde kullanılan Ftalatların hamileler ve bebekler üzerinde olumsuz bir etkisi olması söz konusu değildir.
DEP’in uzun ve güvenli bir kullanım geçmişi vardır ve tüketiciler rutin olarak havada, suda, plastiklerde, tıbbi cihazlarda ve ilaçlarda DEP’e maruz kalmaktadırlar. Amerika İlaç ve Gıda Dairesi (U.S. Food and Drug Administration, FDA) ve Avrupa Komisyonu, Tüketici Güvenliği Komitesi’nin (Scientific Committee on Consumer Safety, SCCS) yaptığı araştırmalar sonucunda kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinde kullanılan DEP’nin insan sağlığına bir risk teşkil etmediği belirlenmiştir.
Her zaman kullandığım saç boyası olsa da her seferinde kullanmadan önce alerji testi yapmalı mıyım? Alerjik reaksiyon göstermek kullanılan ürünün güvensiz olduğu anlamına mı gelir?
Daha önce kullanmış olduğunuz bir ürün olsa dahi, ürün ambalajı üzerinde yazılı olan kullanım talimatlarını dikkatli bir şekilde okumanız ve uygulamanız gerekmektedir. Genellikle saç boyalarını kullanmadan 48 saat önce alerji testi yapılması ve kızarıklık, yanma ve kaşıntı olması halinde kullanılmaması önerilmektedir.
Alerjik reaksiyon göstermeniz o ürünün güvensiz olduğu anlamına gelmez. Üreticiler için tüketici güvenliği sektörün birincil önceliğidir. Ürün, güvenli olmasına rağmen her tüketici farklı bir bünyeye sahip olduğu için bazı bireylerde alerjik reaksiyona sebep olabilir. Bu nedenle alerjik reaksiyon riski taşıyan saç boyası gibi ürünlerde kullanmadan önce alerji testi yapılması tüketiciyi korumak adına önerilmektedir. Aynı zamanda kozmetiklerde kullanılan bileşenlerin güvenliği yasalar tarafından da sıkı kontrol ve denetim altındadır.
“Alkolsüzdür” iddiasını nasıl anlamak gerekir?
Ürün ambalajlarında yer alan “alkolsüzdür” iddiaları genellikle üründe etanolün kullanılmadığını tüketiciye anlatmak amacıyla kullanılmaktadır. Bunun sebebi günlük dilde alkol denildiğinde etanol ya da etil alkolün kastedilmesidir. Etanol “alkollü” içeceklerde kullanılan bir alkol çeşididir. Ancak bilimsel açıdan bakıldığında alkol, kimyasal yapısında hidroksil grubu içeren bir madde olarak anlaşılmaktadır. Bir hidroksil grubu oksijen ve hidrojenden meydana gelmektedir. Bu nedenle “alkolsüzdür” ifadesi ürün içerisinde herhangi bir çeşit alkol olmadığı şeklinde yorumlanmamalıdır.
Etanol, mükemmel bir çözücüdür. Ciltteki yağları kolaylıkla çözebilmektedir; bu sebeple ciltte kurutucu etkisi de olabilmektedir. Bazı tüketiciler bu etkiden hoşlanmıyor olabilir.
Bu belirtilen sebepler ya da kültürel tercihler nedeniyle bazı tüketiciler “alkolsüzdür” ifadesi içeren ürünleri kullanmayı tercih edebilmektedir.
Kozmetik ürün bileşikleri için hayvan testleri yapılıyor mu?
Avrupa'da kozmetik bileşenleri ve bitmiş ürünler için hayvanlar üzerinde test yapılmamaktadır. Türkiye’de de benzer bir bakış açısına sahip olan sektörümüz ürün güvenliği konusunda alternatif bilimsel test yöntemlerinin geliştirilmesini desteklemektedir.
“Dermatolojik olarak test edilmiştir” ne anlama geliyor?
Bu ifadenin yasal olarak bir tanımı bulunmamasına karşın, ürünün cilt üzerinde denendiği ifade edilmektedir. Bir ürünün cilt ile uyumluluğunun test edilmesi için birçok farklı yöntem bulunmaktadır. Bu yöntemlerin uygulanma sürecine bir doktorun ya da dermatoloğun dâhil olması esas olarak gerekli değildir. Bu süreçlerde medikal bilgiye sahip kişilerden oluşan bir ekip değerlendirmeler yapmaktadır.
Diş macunu tüplerinin ucunda yer alan renkli kısım ne anlama geliyor?
Diş macunu tüplerinin ve tüpte sunulan diğer tüm kozmetik ürün kategorileri için, uç kısmında yer alan koyu renkli kısma “fotosel işareti” denmektedir. Fotosel işareti, üretim esnasında tüplerin dolum sonrası uygun şekilde kapatılmasını sağlamak için kullanılmaktadır. Bu işaret ve algılayıcı sayesinde tüpün merkezlenmiş olarak durması için gerekli ayarlama yapılıp, sonrasında arka uçtaki yapıştırma işlemi yapılmaktadır. Algılayıcı / detektör zemin rengi ile zıt renkteki bir işarete ihtiyaç duyduğu için fotosel işaretleri görsel çalışmadaki renkler ve tüp zemininin rengi birlikte değerlendirilerek seçilmektedir. Sonuç olarak, ürün üzerinde fotosel işareti olarak kullanılan renklerin ürün içeriği ile ilgili bir anlam ve tanımlayıcı özelliği kesinlikle bulunmamaktadır. Bu durum, ülkemizde kozmetik mevzuatını düzenleyen Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından yayınlanmış olan “Kozmetik Ürün Kullananlar ve Satışını Yapanlar İçin Bilgilendirme Kılavuzu Sürüm 2.0” de aşağıdaki şekilde açıklanmıştır: