Ata Sporumuz Cirit | Uşak İli Banaz İlçesi Haber Kültür Yaşam Portalı
Anasayfa » Yazarlar » Ata Sporumuz Cirit
Atlara hükmetmek cihana hükmetmektir.
Merhaba sevgili güzel dostlar
Bu hafta sizlere ata sporumuz ciritten bahsetmek istiyorum. Cirit oyunu Orta Asya bozkırlarına uzanan tarihi ile Türklerin en çok sevdiği oyunlar arasında olagelmiştir. O dönemlerde savaşa hazır bir ordu için atların ve yiğitlerin talimi gibi görülerek zevkle oynanmış ve insanlar tarafından ilgiyle izlenmiştir. Daha sonra göçlerle Anadoluya taşınan cirit oyunu Anadoluda da çok sevilmiştir. Osmanlı döneminde saray etrafınca geleneksel olarak cirit oyunları düzenlenmiş ve bizzat padişahlar da iştirak etmiştir. Ancak ikinci Mahmut döneminde yaşanan ve ölümle sonuçlanan oyun kazaları yüzünden cirit oyunu yasaklanmıştır. Buna rağmen halk cirit oynamaya devam etmiştir. Günümüzde ise belli başlı şehirlerimizde Erzurum Bayburt Malatya ve şehrimiz Uşak’ta cirit oyunu geleneksel olarak önemli ve özel günlerde oynanmaktadır. Ayrıca belli başlı spor kulüplerince müsabakalar düzenlenmektedir. Uşak ilimizin bayan cirit takımı mevcuttur. Cirit oyunu her geçen gün daha fazla ilgiyi üzerine çekerken, diğer taraftan özellikle at neslinin( besiciliğinin) azalması nedeni ile önemini giderek kaybetmektedir. Peki öyleyse ne yapılmalıdır.
Bence devlet bu özel ve tarihi milli ata sporumuza sahip çıkmalı ve bu oyunumuzun yeniden canlanması için teşviklerde bulunmalı, cirit oyunu milli bir politika ile ele alınmalıdır.
Nedenini soracak olursanız müsadenizle açıklayayım. Geçenlerde cirit oyununu incelemek ve gündemime almak için cirit müsabakalarını izlemeye gittim. Sırf siz değerli okuyucularım için uzun uzun incelemelerde bulundum.
Bir kere oyunu izlerken anladım ki cirit gerçekten milletimizin ruhuna çok uygun ve gerçekten Türk milletini çok iyi temsil eden bir oyun. Esas itibariyle iyi tanıtılsa çok sevilip yaygınlaşabilecek bir oyun. Bir kere eşşiz bir oyun çünkü köklerini tarihimizden almakta ve bizim ata ruhumuzu temsil etmektedir. Sadece bireysel beceri ile alakalı değil bir diğer canlı varlığın atların gücü ve kudreti ve takım ruhu ile de canlılık bulan bir oyundur. Yani ata hükmeden güce hükmetmiş , güç ve kudrete hükmeden oyuna hükmetmiş oluyor, yada eski tarihimiz için söylüyorum. Ata hükmeden cihana hükmetmektedir. Zamanında İranlılar ve Araplar Atlarına çok güvenmekte savaşlarda onlarla onların çevikliği güç ve kudreti ile büyük zaferler kazanmakta idiler.
İşte Cirit Oyunumuz ile tarih bizi çağırıyor. Orta asya bozkırları bizi çağırıyor. Güçlü kuvvetli atlarımız ele avuca sığmaz yiğitlerimiz bu oyunla bizi çağıyor. Yiğitlerimiz öyle yiğitlerki en vahşi atları kontrolüne alarak önce karşı takımın yiğitlerine yaklaşmakta elinde tuttuğu değneği (cirit’i) bütün güç ve kudreti ile fırlatmakta ve rakiplerine yakalanmadan yada onlara vurulmadanusta bir çeviklik ve hızla atıyla kaçabilmektedir. Kendisi ne kadar kıvrak ve akılcı, atı ne kadar güçlü ve hızlı ise oyuna da bir okadar zevk katmaktadır. Kovalayan oyuncular ise ne kadar çabuk saldıran kişiyi yakalabilirler (bazen sadece önüne geçip onu vurmayıp affediyorlar)veya ciritle vurabilirlerse o kadar oyunda başarılı olmaktadırlar. Oyun karşılıklı saldırı ve kaçışlarla ve kovalamacalarla izleyicilere heyecanlı dakikalar geçirttirmektedir.
Takımdaki gençlerin gücü, duruşu, giyim kuşamı bedensel becerisi ve oyuncuların takım ruhu atların gücü, kuvveti, hızı , zerafeti hepsi seyirciler üzerinde büyük etki bırakmaktadır.
İşte sevgili dostlar cirit oyunundaki her hareket bizi tarihin derinliklerine çağırmakta savaşan yiğitlerimizi dört nala koşan atlarımızı meydan muharebelerinde göğüs göğüse vuruşan atını ve bedenini çok iyi kullanan zaferlerden zafere atını çatlayıncaya kadar koşturan yiğitlerimizi hatırlatır.
İşte bu yüzden devletimiz bu oyuna sahip çıkmalı ve milli bir oyun haline getirmelidir. Gerekirse uluslar arası platformda güç ve kudret eseri olarak kullanmalıdır. Ülkemizde cirit ouyunu esas alan tarihi filmlerimiz olmalı. Yada tarihi filmlerimize de de cirit oyunları ayrı bir ahenk katmalı. Böylelikle bizi ve değerlerimizi (yiğitlik kahramanlık, güçlülük gibi ) yansıtan bir bir oyunumuzda milletimiz nezlinde hak ettiği yeri bulmalıdır.
Nice ata, güce ve cihana hükmeden gençler yetiştirme ümidiyle…
14-05-2017 ALİ HANLI
Fani Olanı İstemem - 24 Mayıs 2017
Ata Sporumuz Cirit - 15 Mayıs 2017
Tarihimizle Yüzleşmek - 29 Nisan 2017
Uçurtma - 10 Nisan 2017
Seni Karton Kapak Kurtaracak mı? - 3 Nisan 2017
Eski Mekânlarımızın Ruhundan Yükselen Sesler - 16 Mart 2017
Yazılarım Ve Âcizane Ben - 13 Mart 2017
Yaşlı Ninenin Ve Üniversiteli Genç Kızın Özrü - 3 Mart 2017
En Değerli Servetimiz - 22 Şubat 2017
Türk Dünyası Nasıl Bir Araya Gelir? - 5 Şubat 2017