Azerbaıjanda saklanan türkmen işçilerine deportasiıa howpy abanıar Sepleriň elıeterliligi
Azerbaıjandan saklanan türkmen işçilerine deportasiıa howpy abanıar
Azerbaıjanda saklanan türkmen işçileri. Baku, 7-nji sentıabr, 2012.
Azerbaıjanda saklanan türkmen işçilerine deportasiıa howpy abanıar
Azerbaıjanda Türkmenistandan gelen 35 töweregi bikanun zähmet immigrantlarynyň bu ıurduň Immigrasiıa boıunça döwlet gullugy tarapyndan ele salnandygy, olara häzir deportasiıa edilmek howpunyň abanıandygy aıdylıar.
Olara soňky iki aıyň dowamynda aılyk hem tölenmändigi, pasportlarynyň ellerinden alnandygy, yzyna dolanmaga maliıe serişdeleriniň ıoklugy, azyk-iımit bilen üpjünçiliginiň juda gözgynydygy, şeılelikde olaryň gaty agyr şertlerde ıaşaıandyklary aıdylıar.
Bu mesele bilen gyzyklanyp, Azatlyk Radiosyndan Muhammad Tahir Azatlyk Radiosynyň Azerbaıjan gullugynyň Bakuwdaky habarçysy Durna Seferli bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Azerbaıjanda Türkmenistanyň 30-a golaı raıatynyň, pasportlary ellerinden alnandygy üçin, ıurdy terk edip bilmeıändigi aıdylıar. Bize gowşan maglumata görä, olar bikanun immigrant işçiler bolmaly, bu barada sizde nähili maglumat bar?
D. Seferli: Azerbaıjanyň Deweçi regionyndaky Gala alty etrabynda ıerleşıän sanatoriniň deregine Türkiıäniň ”Doga” gurluşyk şirketi myhmanhana gurıar. Şol töwerekde beıleki ıurtlardan gelen şirketler we adamlar işleıärler, işçilerden 35-si Türkmenistandan gelipdir. Olar gurluşykda, umuman, demir işleri bilen meşgullanıar ekeniler.
Olaryň arasynda iki aı öň gelenlerem bar, dört aı öň gelenlerem, soňky iki aıyň dowamynda olaryň aılyklary tölenmändir. Olaryň yzlaryna dolanmak üçin maliıe serişdeleri ıok, şol bir wagtyň özünde-de olaryň gurluşyk firmasy bilen ylalaşyk şertnamalary bar.
Olara şol şertnamalar okadylman gol goıdurylypdyr, şonuň üçin olaryň şertnamalarda näme ıazylanyndan habarlary ıok. Şol işçilere gol goıdurylan şertnamalardan çen tutulsa, olar galıan ıerleriniň, iııän naharlarynyň, egin-eşikleriniň we ulanıan enjamlarynyň çykdajylaryny öz aılyklaryndan tölemeli edilipdir, şunlukda olara aılygyndan juda ujypsyz pul galıar ekeni.
Soňky iki aıyň aılygy hem tölenmänson, olar awgust aıynyň 29-nda iş taşlaıyş yglan edipdirler, olaryň häzirki döwürde pullary ıok, olar azyk-iımitleriniň hem azalyp barıandygyny aıdıarlar.
Häzirki döwürde Azerbaıjanyň Immigrasiıa boıunça döwlet gullugy şol regionda barlag işlerini geçirıär.
Türkmenistanly immigrant işçileriň aıtmaklaryna görä, şirketiň ıolbaşçylary olaryň dokumentlerini alyp, yzyna bermändirler. Onsoň olaryň häzir pasportlary hem ıok. Olaryň aıtmaklaryna görä, şirket immigrantlara, pasportlary gaıtarylyp berlende, aılygyndan uly bir böleginiň tutulyp galjakdygyny aıdypdyr. İagny, kimdir biriniň aılygy 500 manat bolsa, ondan 400 manadyň tutuljakdygy, galan puluň bolsa pasportlary bilen immigrantlara tabşyryljakdygy aıdylypdyr.
Olaryň sözlerine görä, şirket Immigrasiıa gullugynyň jerimesiniň şol puldan tölenjekdigini aıdıar. Bu meselede biz agzalıan şirketiň wekillerinden maglumat alyp bilmedik.
Azatlyk Radiosy: Olaryň pasportlary ellerinden alnypdyr, pullaram ıok diıdiňiz, şeılemi?
D. Seferli: Hawa, pullary ıok, olar iki aı bäri aılyklaryny hem alyp bilmändirler, olara naharhana baryp, nahar iımäge rugsat hatlary berlipdir, emma soňky günlerde olara berilıän naharam kesilipdir. Olar öz pullaryny hem pasportlaryny talap edip, 29-nji awgustda iş taşlapdyrlar.
Azatlyk Radiosy: Pullary bolmasa, olar nähili şertlerde ıaşaıar ekenler?
D.Seferli: Olaryň işleıän ıeriniň ıakynynda bir köne hammam bar, olar şol hammamda goılan tagtalarda ıatyp-turıar ekenler. Hammamyň içindäki şertler barada aıdylanda, ol, elbetde, öň hammam hökmünde ulanylan bir bina, ıaşaıyş şertleri, elbetde, gowy däl.
Şol binada duşa düsmek üçin ıeterlik şert ıok, diňe sowuk suw akıar, ıagny şol ıerde adamlar üçin amatly şertleriň bardygyny aıtmak kyn. Şonuň üçin olardan ikisi bagryndan sowuklap, keselläpdir. Keselländigi üçin, şol iki adam gazanan pullary tölemän, Türkmenistana yzyna ugradylypdyr.
Azatlyk Radiosy: Häzirki döwürde şol immigrantlaryň planlary nämelerden ybarat? İagny, indi näme etmek isleıärler?
D.Seferli: Olaryň edip biljek işleri ıok, olar pasportlaryny hem pullaryny alyp bilseler, Türkmenistana dolanmak isleıärler. Olar Azerbaıjanyň immigrasiıa boıunça döwlet gullugyna we beıleki guramalara hem ıüz tutupdyrlar.
Immigrasiıa gullugy olaryň tölenmändigi aıdylıan pullaryny alyp berjekdigini we wiza üçin tölenmeli puly tutup, olaryň Türkmenistana ugradyljakdygyny habar beripdir. Degişli resmiler, olary deportasiıa etmän, diňe ızyna ibermek üçin tagalla edilıändiklerini aıdıarlar.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanyň Bakudaky ilçihanasy bu barada näme diııär, habarlaşyp bildiňizmi?
D.Seferli: Şu günüň dowamynda Türkmenistanyň Bakuwdaky ilçihanasyna ençeme gezek jaň etdim, emma häzire çenli jaňyma jogap beren bolmady. Mundan beılägem synanyşmagymy dowam ederin, jogap berip-bermejeklerini bilemok, entek garaşyp görmeli.