Geleneksel müziğin ustaları Gnaoua Müzik Festivali'nde buluştu
Fas’ın Suvayr kentinde 16.sı düzenlenen Gnaoua Müzik Festivali, bu yıl da farklı kültürel ve müzikal altyapıları bir araya getirdi. Fas’ın aşıkları Gnaoualar’ın müziğinin dünyayla buluşma noktası niteliğindeki festivalin bu yılki özel konukları arasında Nijerya asıllı müzisyen Nneka da vardı.
Alman vatandaşı olan hip hop-soul şarkıcısı Nneka, müziğe kültürel çeşitlilik üzerinden bakışını şu sözlerle ifade ediyor: “Nijerya’nın sosyal meselelerinden söz ediyorum. Çünkü Nijerya’da doğup büyüdüm. Burada kendimi müziğin, genel anlamda dünyanın içinde bulmaya çalışıyorum. Nijerya’da ya da Almanya’da olmamın bir önemi yok. Ben her kültürden bir parça alan özgür bir ruhum.” Müziğin, çekilen sıkıntılarla olan bağını ise “Her şey sakin ve sorunsuz olsaydı, acılar olmasaydı müzik de olmazdı” sözleriyle yorumluyor.
Müzik kariyerinde son 10 yıldır sıçrama Nneka’nın konserine davet ettiği isim ise Gnaoua müziğinin yeni nesil temsilcilerinden, Faslı müzisyen Mehdi Nassouli idi. Çocuk yaşlarından itibaren Gnaoua müziğini icra eden Nassouli, farklı ezgilere açık bir sanatçı olduğunu Nneka ile yaptığı doğaçlamayla da kanıtlıyor.
Son yıllarda Gnaoua müziğinin modernize edilişi yeni arayışları da beraberinde getiriyor. Yeni nesil müzisyenlerden Mehdi, Suvayr’da “maalem”, bir diğer deyişle “üstat” olarak tanımladığı Omar Hayat ile buluşuyor. Üstat, yıllar önce reggea ye olan sevgisinin Gnaoua müziğiyle birleştirerek kendi geleneksel enstrümanını, bir çeşit sintiri imal eden devrimci bir müzisyen olarak tanınıyor. Müzikal arayışlarda yine de nesil farklılıkları yaşanabiliyor. Mehdi’nin Üstad Omar’ın sintirdeki anahtarı pek tercih etmediğinden söz ediyor: “Maalem Omar şöyle çalıyor: Bu saklı notalarda geziniyor. Şuradaki mekanizma onu rahatsız ediyor. Parmaklarını aşağı indirmeye çalıştığında bu engel oluyor. Bu yüzden Maalem bu bölümün daha yukarıda olmasını tercih ediyor. O bana da bir fikir verdi. Bir sonraki sefer ben de sapını değiştireceğim, bu şekilde daha rahat.”
Gnaoua müziği, dünya müziği içinde farklı coğrafya ve geleneklerden müzik türlerinin birleşiminin aktörlerinden biri olarak biliniyor. Gnaoua’nın tarihinin zenginliği, festival organizasyonunun başkanı Neila Tazi Abdi’nin dile getirdiği gibi, müzik üstatlarının tarihiyle pek de kesişmiyor: “Bu festivalden önce Gnaoui müzisyenleri marjinal gruplar olarak görülüyordu. Müzisyen olarak tanınmamış bir sanatçı azınlığı söz konusuydu. Şarkı söyleyip sokaklarda dans ediyorlardı. İnsanlar önlerine bozuk para bırakıyordu. Neredeyse dilenci muamelesi görüyorlardı.”