Ferencváros | Hayatım Futbol
08 Mayıs of 2012
Macar futbolu 50 ve 60’larda dünya futbolunu sallayan futbol ekollerinden bir tanesiydi. Dünya Kupası’nı kazanmış en sıradışı ülke olmanın kıyısından dönen Macarların Avrupa’yı bir zamanlar sallayan takımı Ferencváros, serimizin yarısına geldiğimizde merceğimizde
fırattopal@hayatimfutbol.com | twitter.com/flyngdtchmn | 08.05.2012
Budapeşte metrosunun merkez istasyonu Deak Ferenc Ter’dir. Çünkü 3 ana metro hattının tümü bu istasyondan geçer. Buradan Kobanya Kispest’e doğru giden hatta bindiğinizde 6 durak sonra Nepliget istasyonu sizi karşılar. Metrodan çıkıp merdivenleri tırmandığınızda bir otobüs terminali görürsünüz. Bir zamanlar nice kulüplerin dize geldiği Florian Albert Stadyumu işte bu terminalin arkasına sığınmıştır bugünlerde. 18 bin kişilik, köhne stadyumda Liverpool, Kızılyıldız, Roma, Manchester United, Athletic Bilbao, Real Zaragoza, Bologna ve nice takım tarih boyunca sahadan başı önde ayrılmıştır. Tabii bugünlerde o eski günlerden eser yok. Kulüp ürünlerinin satıldığı mağaza stadyumun arkasındaki depodan bozma bir yapı. Takım son şampiyonluğunu 2004 yılında elde etti. Daha da ötesi 2005/06 sezonunun sonunda yaşadıkları mali sıkıntılar sebebiyle federasyon tarafından 1.ligde mücadele etme lisansları ellerinden alındı ve bir alt lige düştüler. Bir süre 1. Lige dönmeye çabaladılar. Ta ki Sheffield United’ın başkanı Kevin McCabe onları Nisan 2008’de satın alana kadar. 12 ay sonra hedeflerine ulaştılar. Döndükten sonraki performansları pek iç açıcı sayılmaz. Örneğin bu sezon 16 takımlı ligde 9. sıradalar. 50’li yılları bırakın 2004’teki Macaristan dublesini dahi arıyorlar. Tabii yarım asır önce işler böyle değildi.
Yarım asırlık hegemonya
Ballon d’Or kazanan Florin Albert
Ferencváros 28 şampiyonlukla Macaristan tarihinin en fazla şampiyon olan takımı. Bu şampiyonlukların 17’sini 20. Yüzyılın ilk yarısında aldılar. 1899’da Ferenc Springer adındaki Budapeşte’li bir avukat tarafından kurulan kulüp daha 15. Yılını doldurduğunda 8 şampiyonluk kazanmıştı. 1. Dünya Savaşı’ndan sonra bu çizgiye devam ettiler. 50’lerde Macar futbolunun liderliği Puskas, Bozsik, Czibor, Budai ve Kocsis gibi isimleri kadrosuna katan Honved’e geçti. Öyle ki 1954 Dünya Kupası’nda final oynayan Macar milli takımının kadrosunda 8 Honved’li oyuncu bulunurken hiç bir Fradi oyuncusu bulunmuyordu. Halbuki 1938’de final oynayan takımın kadrosuna 7 oyuncu vermişlerdi. Takım 1949-1963 yılları arasında 14 yıl şampiyon olamadı. Ancak bu neslin gerek yurt dışına transfer olması gerekse de kariyerini noktalaması ile roller değişti ve takım tekrar ülke futbolunun lokomotifi haline geldi. 1956/57 sezonunda Beşiktaş’ı çalıştıran József Mészáros 1961’de göreve getirildi ve takımın yükselişi başladı.
Mészáros yönetiminde takım 1963 ve 1964’te şampiyonluk kucaklandı. 1964/65 sezonunda katıldıkları Fuar Şehirleri Kupası onların uluslararası futbolda kendilerini ilk kabul ettirdikleri turnuva oldu. Adı sebebiyle bizde çok sık küçümsenen bu kupa aslında bugün Şampiyonlar Ligi ayarındaki takımların katıldığı bir turnuvaydı. Turnuvanın ilk 6 versiyonunu Barcelona, Valencia, Roma gibi takımların da boy gösterdiği İspanyol ve İtalyan takımları kazanmıştı. O sezon da Juventus finale yükseldi ama karşısındaki yeşil-beyazlı ekip onları Torino’da, yani kendi evlerinde mağlup etti. Finale gelene kadar Roma, Athletic Bilbao ve Manchester United’ı mağlup eden Mészáros’un takımı orta sahasında Zoltan Varga’nın yönettiği, hücum hattında kariyeri boyunca kulübün formasını giymiş, stadyuma adını vermiş efsane Florian Albert’in o gün maçın tek golünü atan Mate Fenyvesi ile birlikte rakip kaleleri tehdit eden bir takımdı.
Bu kupadan sonra kısa bir duraklama dönemine giren takım 3 yıl sonra bir başka teknik direktörün sihirli değneğiyle ayaklandı. 1964 Tokyo Olimpiyatları’nda Macaristan’a altın madalya kazandıran Dr. Károly Lakat 1967’de göreve geldi ve üst üste iki sezon lig şampiyonluğunu kazandı. İkinci sezonunda takım yine Fuar Şehirleri Kupası finalindeydi. Real Zaragoza, Liverpool, Athletic Bilbao ve Bologna teker teker geçildi ve finalde Leeds United’ın karşısına dikildiler. 2 maçlı final serisini Leeds 1-0 ve 0-0’lık skorlarla kazanıp kupanın sahibi oldu. 2. Maçta Budapeşte’de 76 bin seyirci önünde takım kendisini kupaya ortak edecek golü atamadı. Florian Albert 1967’de Ballon d’Or ödülünü kazandı. Halen bu ödülü kazanmış tarihteki tek Macar futbolcudur. Lakat 1968’de de olimpiyat altın madalyası kazanan Macaristan takımını yönetti. Bu arada 1962 ve 1966 Dünya Kupası’nda çeyrek final oynayan, 1964 Avrupa Şampiyonası’nda 3. Olan Macaristan milli takımının da temelini Ferencváros’lu oyuncular oluşturuyordu.
Duraklama ve düşüş
1967 sezonundan itibaren Macar Ligi’nin tüm kontrolü Ujpest’in eline geçti. Tam 7 sezon üst üste şampiyon oldular. Ancak 1973’te göreve gelen ve 5 yıl boyunca görevde kalan Jeno Dalnoki 1976’da takıma 22.şampiyonluğu getirdi. Bu dönemde 3 de Macar Kupası kazandılar. 1974/75 sezonunda ise Budapeşte kulübünün akılda kalıcı son Avrupa başarısı gerçekleşti. Avrupa Kupa Galipleri Kupası’nda final oynadılar ama karşılarında, Valeriy Lobanovskiy’nin yarattığı makine Dinamo Kiev vardı. 3-0’la boyun eğdiler. İzleyen 20 yılda sadece 4 şampiyonluk kazanıldı. 90’ların ikinci yarısındaki kıpırdanmanın sebebi 60’lı yıllardaki 2 Avrupa finalinde sahada olan Dezso Novak’ın teknik direktörlüğe gelişiydi. 1995 ve 96’da gelen 2 şampiyonluk ve 1995/96 sezonunda Şampiyonlar Ligi’ne kalmak onları tekrar Avrupa arenasına çıkarttı. Ancak Novak 1996 ya aylarında takımdan ayrıldı ve bir daha da bu seviyeye asla çıkılamadı. Yazının girişinde belirttiğimiz gibi 2000’lerin ortasında küme düştüler. 2008’de kulübü satın alan McCabe 2 İngiliz teknik adamı göreve getirdi ve ancak takım 1. Lig’e dönebildi.
Ferencváros’un armasında, kuruluş tarihinin bulunduğu kısımdaki iç içe geçmiş 3 E harfi Macarca ahlak, güç ve uzlaşı anlamına gelen Erkölcs, Erő ve Egyetértés kelimelerinin baş harfleridir. Macarların gurur kaynağı yeşil kartallar tekrar ülke futbolunun direksiyonuna geçeceği günü bekliyorlar.
32.sayıDemir perdenin unutulmuş EfsaneleriFerencvarosFırat Topal