Kadınların eğitim seviyesinin yükselmesi ve ekonomik hayata katılması gibi nedenler anne olma yaşını yükseltiyor. Son 30 yılda birçok ülkede olduğu gibi Türkiye´de de ilk doğum yaşı 20´li yaşlardan 30´lu yaşlara yükselmiştir.
Kadınların eğitim seviyesinin yükselmesi ve ekonomik hayata katılması gibi nedenler anne olma yaşını yükseltiyor. Son 30 yılda birçok ülkede olduğu gibi Türkiye´de de ilk doğum yaşı 20´li yaşlardan 30´lu yaşlara yükselmiştir. Birçok anne 30’lu yaşları geçip,40’lı yaşlarda ilk kez anne oluyor. Bu yaşlarda,halk arasında ‘tosuncuk’denilen,4 kilo ve üzeri bebek dünyaya getirme oranı da artıyor. Ama bu kiloyla dünyaya gelen ‘tosuncuk’bebekler,yalnızca anne-babanın uzun ve iri olması gibi genetik nedenlerle doğmuyorlar. Annenin sağlığında ortaya çıkan bazı riskler,bebeklerin iri olmasına neden olabiliyor.
Kadınlarda yaş ilerledikçe doğal yollar ile gebelik şansı azalıyor. 20-30’lu yaşlarda doğum kontrol yöntemi kullanmayan,düzenli ilişkiye giren ve çocuk isteyenlerin her ay yüzde 20’si başarıya ulaşıyor.
Bu oran 30 yaşında yüzde 15'e ve 35 yaşında yüzde 10'a iniyor.
40 yaşında ise bu oran yüzde 5'e iniyor. Üremeye yardımcı (tüp bebek gibi) tedaviler ve özellikle yumurta bağışı ile başkasının yumurtası kullanılarak gebe kalabilme sayesinde menopoza yakın,menopoz sonrası hatta yaşlılıkta gebelik mümkün hale geliyor.
40 yaştan sonraki çoğu gebelik,üremeye yardımcı tedavilerin katkısı ile oluşuyor. Menopoz sonrasındakilerin tamamı başka kadından elde edilen ‘yumurta bağışı’yolu ile gerçekleşiyor.
Anne adayının bedeninde gebelik esnasında olağanüstü denilebilecek ancak sağlıklı ve genç insanın tolere edebileceği ve uyum sağlayabileceği değişiklikler oluyor. Ancak 40 yaşlardan sonra hamile kalan kadının;kalp damar,solunum,böbrek,iskelet,meme,cilt ve jinekolojik organlar özellikle de rahim olmak üzere her organ sistemi etkileniyor ve yükü artıyor. Örneğin vücudundaki kan miktarı % 50 artıyor. Dolayısıyla kalbin yükünde de ciddi bir artış söz konusu. Eğer sağlık sorunu yok ve organ rezervleri iyiyse sorun yaşanmıyor. Ancak sağlık sorunu varsa,rezervleri azsa hamilelik bu sorunları ağırlaştırıyor.
Yaşlı gebede gençlere kıyasla hipertansiyon,preeklampsi (gebelik zehirlenmesi),kalp-damar hastalıkları,diyabet gibi sorunlar daha fazla görülüyor.
En önemlisi anne ölüm riski,gebelikte yaşla beraber artış gösteriyor.
20–24 yaşlara göre 35 yaşın üzerinde risk yaklaşık 5-14 kat fazla oluyor.
Düşük riski %30’lara kadar çıkıyor.
Ayrıca bebeği besleyen eşin (plasenta) kanlanma problemlerine bağlı olarak besleme sorunları bebeğe yansıyor.
Anne yaşı ile birlikte bebek açısından en önemli risk artışı mongol çocuk doğurma şansının artmasıdır. Mongolizm görülme sıklığı anne yaşı ile beraber yükseliyor.
Bu risk,anne 20 yaşında iken 10 binde 1,anne 35 yaşındayken binde 3,anne 40 yaşındayken ise yüzde 1'dir.
İleri yaş hamileliklerinde hemen nerede ise tamamı sezaryen ile sonlandırılır ki bu günümüzde sezaryen oranı artışında önemli bir faktördür.