Diş çürüğü dişin sert dokusunun mikroorganizmalar tarafından yıkımı olarak tanımlanmaktadır. Bu da dental plakta bulunan çürük yapıcı bakterilerin fermente olabilen karbonhidratlardan ürettiği organik asitlerin diş sert dokusunda meydana getirdiği ayrışma olarak tanımlanmaktadır. Karbonhidratların özellikle şekerin tüketilmesi ile streptococcus mutans ve lactobasillus spp. gibi çürüğe neden olan bakterilerin sayısı artmaktadır. Asitli ortamlarda minede çözünmeler meydana getirir ve bu bölgelerde diş çürükleri oluşur.
Diş Çürüklerinin Engellenmesinde;
Diş direncinin arttırılması (flor)
Mikroorganizmaların azaltılması (flor, ağız hijyeni…)
Ağız ortamının değiştirilmesi (beslenmenin düzenlenmesi ile) en önemli tedbirlerdendir.
Gıda alımı diş çürüklerinin gelişimine etki edebilmektedir.
Bazı gıdalar ağız hastalıklarına karşı koruma sağlarken bazıları çürük yapıcı etkiye sahiptir. Basit şekerlerin çürük yapıcı etkisi iyi bilinmektedir. Bunun yanında şekerler gıdanın çürük yapıcı etkisini tek başına belirlememektedir. Gıdanın ne sıklıkla tüketildiği, ağızdan ne kadar sürede uzaklaştırıldığı ve beraberinde tüketilen diğer gıdalar da gıdanın çürük oluşturucu potansiyelini etkileyen diğer faktörlerdir. Süt ve peynir gibi günlük alınan gıdaların çürük yapıcı etkisi olmadığı özellikle peynirin çürüğe karşı koruyucu etkisinin olduğu yapılan birçok çalışmada gösterilmiştir.
Süt ve süt ürünlerinde (süt tozu,peynir, süt konsantreleri) çeşitli çürük oluşumunu durduran faktörler mevcuttur. Bu ürünler doğal yolla alındığında limitli etki göstermektedir ve çok fazla tüketilmeleri gerekmektedir. Bu sebeple araştırmacılar; sütten, koruyucu faktörleri izole edip yiyeceklere ve oral hijyen ürünleri içine katmışlar, yaptıkları çalışmalarda bu faktörlerle çürük oranının düştüğünü ispatlamışlardır. Oral hijyen ürünleri içinde bulunmakla çürük önleyici etkinin 10 kat arttığını göstermişlerdir.
Kserostomi( ağız kuruluğu) ve hiposalivasyon(tükrük azlığı) gibi şikayetleri olan hastalarda, tükürük bileşenlerinin bir kısmını içerdiği için, süt tüketimi çürük oluşumunu en aza indirgemek için tavsiye edilmiştir. Hatta yapay saliva yerine süt tüketimini savunan görüşler mevcuttur.
PEYNİR Yapılan birçok çalışmaya göre karbonhidratları takiben bir küp peynir yenmesi plak kalsiyum konsantrasyonunu arttırdığı ve plağın asidik özelliğini azalttığı için dişleri çürüklere karşı koruyabilir. Peynirde bulunan lipitler, mine tabakası üzerinde koruyucu bir katman oluşturarak, mine çözünmesini(mine çürüğünü) engelleyebilir. Ayrıca, peynirlerdeki yağ asitlerinin antibakteriyel etkisi peynirin diş çürümelerindeki koruyucu etkisini açıklamaktadır. Peynir ve diğer süt ürünlerinde yüksek seviyede bulunan kalsiyum ve fosfor da bu tip gıdaların diş çürümelerini önleyici etkisi için değerlendirilebilecek diğer bir faktördür. Peynir diş plağındaki kalsiyum ve fosfor seviyelerini arttırarak koruyucu etki sağlayabilir. Araştırıcılar, herhangi bir yemekten sonra peynir tüketiminin diş çürümelerini azaltmada etkili bir yol olabileceğini bildirmişlerdir.
Ancak peynirin yemekleri takiben yenmesi kabul gören bir alışkanlık değildir. Bu sebeple peynirin yemekler içinde pişirilerek tüketiminin diş sağlığına etkilerini değerlendiren çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. Doğru uygulanan ağız hijyeni ve dikkatli beslenme ile çürük oluşumunu engelleyebiliriz.
diş ve süt
diş ve süt ürünleri
diş çürükleri zararları
diş çürükleri nasıl temizlenir
diş çürükleri nasıl geçer
diş çürükleri nasıl tedavi edilir