Türkiye Antarktika'da istasyon kuracak! - Yumurtalı Ekmek
22 12 2014 - 9:30
Türkiye Antarktika’da istasyon kuracak!
Dünyanın en güneyinde bulunan, kendi halkı olmayan, buzlarla kaplı Antarktika Kıtası’nda artık Türkiye’nin de bir istasyonu olacak!..
Antarktika Antlaşması Çevre Koruma Protokolüne katılmamızın uygun bulunduğuna dair kanun tasarısı, TBMM Başkanlığı’na sunuldu.
Tasarının gerekçesinde, Antarktika Kıtası’nın deniz bilimleri araştırmaları, iklim değişikliğinin canlılar ve deniz seviyesi üzerindeki etkileri, balıkçılık, jeoloji, tıp, astronomi gibi alanlarda önemli araştırmaların yapıldığı, zengin maden rezervlerinin bulunduğu değerlendirilen bölge olduğu anımsatıldı.
Antarktika Antlaşması’nın, 1 Aralık 1959’da kıta çevresinde aktif olarak bilimsel araştırma yapan 12 ülke tarafından imzalandığı ve 1961’de yürürlüğe girdiği anlatılan gerekçede, antlaşmaya aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 50 ülkenin taraf olduğu belirtildi.
Gerekçede, her yıl düzenlenen Antarktika Antlaşması Danışma Toplantısı’nda oy hakkı olan devletlerin “Danışman Devlet” olarak adlandırıldığı, bu devletlerin kıtada kayda değer bilimsel araştırma faaliyetleri gerçekleştirdikleri ve bu amaçla da bilimsel istasyon kurdukları kaydedildi.
Kıtada bilimsel araştırma faaliyeti gerçekleştirmeden antlaşmaya taraf olan devletlerin “Danışman Olmayan Devlet” olduğuna değinilen gerekçede, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 21 ülkenin danışman olmayan ülke statüsünde olduğu belirtildi.
Türkiye’nin Danışman Devlet statüsü kazanabilmesi için kıtaya bilimsel sefer düzenlemesi ya da bilimsel istasyon kurması gerektiği ifade edilen gerekçede, bunun için antlaşmanın Çevre Koruma Protokolü’ne taraf olunmasının beklendiği anlatıldı.
TAKBAM (Türkiye Antarktika Kutup Bilimsel Araştırmalar Merkezi) 28 Nisan – 07 Mayıs 2014 tarihlerinde Brezilya’da düzenlenen XXXVII. Antarktika Antlaşması İstişare Toplantısı ve XVII. Çevre Koruma Komitesi Toplantısı’nda Arjantin, Bulgaristan, Çin, Güney Afrika, Güney Kore, Hindistan, İspanya, Rusya ve Şili ülkeleri ile bilimsel işbirliği mutabakatı gerçekleştirmiştir. Bu anlaşmalar kapsamında en az 16 Türk bilim insanı, 30-45’er gün süreyle Antarktika’da kendi uzmanlık alanına giren konularda araştırma yapma imkanı bulacaklardır.
Antarktika dünyanın en güneyinde yer alan kıtasıdır. Güney kutup dairesi içerisinde yer alan kıtanın etrafı güney okyanusu ile çevrilidir. Güney kutbu bu kıtanın üzerinde yer almaktadır. 14 milyon km2’lık alanı ile 5. büyük kıtadır. Antarktika’nın %98’i ortalama kalınlığı 1.6 km olan buz tabakası ile kaplıdır.
Dünyanın ortalama olarak en soğuk, en kuru, en rüzgarlı ve ortalama yükseltisi en fazla olan kıtasıdır. Ölçülen en düşük sıcaklık -89 derecedir. Sürekli yaşayan bir insan nüfusu bulunmamakla beraber, araştırma istasyonlarında yıl içerisinde sayıları 1000 ile 5000 arasında değişen araştırmacı ikamet etmektedir.
Yerli halkı olmayan tek kıta olan Antarktika’nın uluslararası durumunu düzenlemek amacı ile 1959’da 12 ülke tarafından imzalanan Antarktika Antlaşması 1961 yılında yürürlüğe girmiş ve günümüzde bu antlaşmaya imza atan ülke sayısı 50’ye ulaşmıştır. Bu antlaşma askeri amaçlı çalışmaları, nükleer denemeleri ve radyo aktif artıkların buraya atılmasını yasaklarken bilimsel amaçlı çalışmaların özgürce yapılabilmesine izin vermektedir.
Buzullar arasından helikopterle kurtarıldılar
Sirkeci istasyonu açıldı!
Sıvıların kaldırma kuvveti ya da Arşimet prensibi hakkında kısaca bilgiler…