Hakaret Suçu Nasıl Oluşur ? - Uzman Avukatım | Ceza Avukatı
Ana sayfa » Ceza Hukuku » Hakaret Suçu Nasıl Oluşur ?
Hakaret hem tazminat ödemeyi gerektirir bir haksız fiil hem de ceza yargılamasını gerektirir bir suç tipi olarak hukuk sistemimizde yer almaktadır. Hakaret fiiline maruz kalan bir kişi asliye hukuk mahkemesinde manevi tazminat davası açabileceği gibi savcılığa suç duyusunda bulunarak fail hakkında ceza davası açılmasını da sağlayabilir. Bu yazımızda hakaret fiilinin cezai boyutu yani hakaret suçu yazımızın konusunu oluşturmaktadır.
2 Mağdurun Gıyabında Hakaret
4 Nitelikli Haller
5 Mağdurun Tespiti
6 Ölü Şahıs Hakkında Hakaret
7 İddia ve Savunma
8 İsnat Edilen Sözün İspatlanması
9 Haksız Fiile Karşı Hakaret
Hakaret suçu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TCK 125. madde: Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır
Görüldüğü üzere hakaret suçu seçimlik hareketli suç olarak tanımlanmaktadır. Haraket fiili hem somut fiil isnadında bulunmak hem de sövmek şeklinde gerçekleşebilir. Örneğin bir kimseye dolandırıcı şeklinde ithamda bulunulması somut fiil isnadına, sinkaflı küfür edilmesi is sövmeye örnek teşkil eder.
Hakaret suçunun cezai yaptırımı olarak kanunda üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para öngörülmektedir. Mahkeme hakaret failine sonuç ceza olarak hapis cezası verebileceği gibi duruma göre hapis cezasının karşılığını teşkil eden adli para cezası da verebilir.
Mağdurun Gıyabında Hakaret
Kanun gıyapta hakaretin suç teşkil edebilmesi için bunun 3 kişiyle ihtilat halinde yani 3 kişinin huzurunda gerçekleşmesini şart koşmaktadır. Dolayısıyla mağdurun olmadığı bir ortamda gerçekleştirilen bir hakaret sadece 1 veya 2 kişinin şahitliğinde gerçekleştirilmişse suç oluşmayacak ve fail beraat edecektir.
Ayrıca hakaret suçunun sesli, yazılı veya görüntülü bir iletişim aracılığı ile işlenmesi halinde de fail yüz yüze gerçekleştirilen hakaretle aynı şekilde cezalandırılacağı kanunda ifade edilmiştir.
Hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikayetine bağlıdır. Şikayet olmadığı sürece hakaret eden kişiye karşı resen ceza soruşturması başlatılmaz. Bu aynı zamanda şikayet ile başlanan soruşturmanın veya kovuşturmanın mağdurun şikayetinden vazgeçmesi ile sonlanacağı anlamına gelecektir. Bu durumda soruşturma aşamasında ise Cumhuriyet Savcığı kovuşturmaya yer olmadığına karar verecek; kovuşturma aşamasında ise Mahkeme düşme kararı verecektir.
Hakaret suçunda şikayet şartının tek istinası kamu görevlisine karşı görevinden dolayı gerçekleştirilen hakarettir. Burada önemli olan hakaretin kamu görevlisine karşı işlenmiş olması ve kamu göreviyle ilgili bir eylemle alakalı olması gerekir. Bu durumda kamu görevlisinin şikayette bulunması beklenmeden hakaret suçuna ilişkin yargılama bir kamu davası olarak resen ilerleyecektir.
Hakaret suçunun bazı nitelikli halleri de kanunda düzenlenmiş ve bu haller için farklı bir cezalandırma öngörülmüştür. Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesinin 3, 4 ve 5. fıkralarında çeşitli nitelikle haller yer almaktadır.
Hakaret suçunun kamu görevlisine karşı görevinden dolayı, dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı, kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi halinde cezanın alt sınırının 1 yıldan az olamayacağı belirtilmiştir.
Hakaretin alenen işlenmesi halinde ise verilecek cezada altıda bir oranında arttırım yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Hakaretin alenen işlenmesi hakaret fiilinin gerçekleştirildiği yer ile ilgili bir kavramdır. Kamuya açık, herkesi girebileceği bir ortamda işlenen hakaret suçunun alenen işlendiği kabul edilmekte, hakaretin burada bulunan birden fazla kişi tarafından duyulmuş olması şartı aranmamaktadır. Örneğin bir parkta veya markette hakaret alenen hakaret teşkil edecek ve arttırım söz konusu olacaktır.
Hakaret mağdurunun ismi açıkça belirtilerek işlenebileceği gibi hedef aldığı kişi üstü kapalı bir şekilde ifade edilerek veya ima edilerek de işlenebilmektedir. Bu durumda kanun eğer niteliğinde ve mağdurun şahsına yönelik bulunduğunda duruksanamayacak şekilde hakaret ve mağdur tespit edilebiliyorsa failin cezalandırılacağını ifade etmiştir.
Bu duruma örnek vermek gerekirse kat malikleri toplantısında apartman sakinlerinden birinin apartmanın kötü yönetildiği hususundaki eleştirilerini yöneltirken “apartman bütçesinden malı götürmüşler” gibi bir ifadede bulunması halinde üstü kapalı da olsa apartmanın yöneticisi olan kişinin hırsızlıkla itham edildiği anlaşılmaktadır.
Ölü Şahıs Hakkında Hakaret
Ölmüş bir kişinin hatırasına hakaret edilmiş olması da hakaret suçu olarak kabul edilmiş tıpkı gıyapta hakaretteki gibi burada da suçun 3 kişi ile ihtilat halinde yani 3 kişinin şahitliğinde işlenmiş olması şartı konulmuştur. Suçun alenen işlenmesi halinde de alta bir oranında artırım yapılacaktır.
Ölen kişinin bedeni üzerinde tahkir edici eylemler gerçekleştirilmesi veya ölen kişinin ceset veya kemiklerinin örneğin mezarı açılmak suretiyle alıp götürülmesi halinde failin üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacağı kanunun hakaret suçu ile ilgili düzenlemeleri arasında zikredilmiştir. Haberlere de yansıyan bir örnekte hastane personelinin ölmüş bir kişi ile selfie çekilerek bunu sosyal medyada paylaşılması ölenin hatırasına hakaret teşkil edecektir.
Ölenin hatırasına hakaret suçu da şikayete bağlı bir suçtur bu durumda ölenin ikinci dereceye kadar üstsoy veya altsoyu ile eş veya kardeşleri tarafından şikayette bulunabilecektir.
Kişiler bazen idari mercilere veya yargıya başvururken veya savunma verirken dilekçelerinde hakaret boyutuna varabilecek ifadeler kullanabilmekteler. Kanun iddia ve savunma esnasında gerçekleştirilen hakaret içerikli söylemlerle ilgili olarak somut isnatların veya olumsuz değerlendirmelerin cezalandırılmayacağını belirtmiştir. Ancak bunun koşulu değerlendirmenin somut ve gerçek vakıalara dayanması ve uyuşmazlıkla bağlantılı olmasıdır.
Bu duruma örnek vermek gerekirse boşanma davasında boşanma dilekçesi veren eşin diğer eşi sürekli alkol alan bir alkolik olduğunu beyan etmesi halinde bu iddiasını yargılama sürecinde ispat edememiş olsa dahi hakaret suçundan dolayı cezalandırılmayacaktır.
İsnat Edilen Sözün İspatlanması
Bir kişiye isnatta bulunulduktan sonra bu isnadın ispat edilmiş olması halinde kişiye ceza verilmeyecektir. Kişi hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmü kurulması halinde ispat ispat edilmiş sayılır. Örneğin bir kimseye tecavüzcü sapık denildikten sonra bu kişinin ceza yargılaması neticesinde cinsel istismar veya cinsel taciz suçunu işlemiş olduğu mahkeme kararıyla sabit hale gelirse tecavüzcü sapık isnadında bulunan kişiye hakaret suçundan dolayı ceza verilmeyecektir.
Ancak bir kimseye daha önce gerçekleştirdiği bir eylemle ilgili olarak bu eylemin ispat edilmiş olması örneğin ceza yargılaması ile kesinleşmesi sonrasında işlediği fiilden söz edilerek hakaret edilmesi halinde fail cezalandırılacaktır. Örneğin hırsızlık suçundan mahkum olan kişiye tahliye olduktan sonra hâlâ hırsız olarak hitap edilmesi hakaret suçunu oluşturacaktır.
Haksız Fiile Karşı Hakaret
Haksız fiile karşı tepki olarak hakaret suçunun işlenmesi halinde kanun bazı cezai indirimler öngörmektedir. Örneğin hakaret suçunun herhangi bir haksız fiile tepki olarak söz gelimi dolandırıcılık suçuna tepki dolarak dolandırıcılık failine küfredilmesi halinde fail hakkında hakaret suçundan dolayı verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi Hakim tamamen ceza vermekten de vazgeçebilecektir.
Hakaret suçunun kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmesi halinde ise doğrudan ceza vermeme yoluna gidilecektir. Hakaret suçunun karşılıklı olarak gerçekleştirilmesi yani hakarete karşı hakaret edilmesi halinde ise Hakim tarafların cezalarında üçte bire kadar indirime gidebileceği gibi taraflar hakkında ceza vermekten de vazgeçebilecektir.
Ceza avukatı hakkında: https://www.hukuknotlarim.com/ceza-avukati/
Bilgilendirici bir yazı olmuş çok beğendim. Teşekkürler.
Rica ederiz, yazımız sizin için faydalı olduysa ne mutlu bize. İyi günler.
Bir soru sormak istiyorum, internette yapılan bir hakareti kimin yaptığı nasıl tespit edilebilmektedir ?
İnternette yorum yapıldığında yorum yapan kişinin, email gönderildiğinde email gönderen kişinin veya herhangi bir sosyal medya hesabında paylaşım yapıldığında paylaşım yapan hesabın IP adresi internet sitesinin kullandığı yazılım tarafından kaydedilmektedir. IP bilgisi üzerinden kişiye ulaşmak bazı durumlarda mümkün olabilmektedir. Gönderimin yapıldığı saat itibariyle IP adresinin hangi abone tarafından kullanıldığı bilgisi erişim sağlayıcısı tarafından yetkili makamlarla paylaşılmaktadır. Bazı durumlarda dedim çünkü bazen ya içeriğin yayınlandığı site yurt dışında olduğundan IP bilgisini yetkili makamlarla paylaşmamakta ya da IP bilgisi elde edilmiş olsa dahi örneğin toplu internet kullanımının söz konusu olduğu kamera kaydı bulunmayan internet kafelerden veya cafe ve açık alanlardaki kablosuz ağlardan… Tamamını oku »
Merhabalar enistem tarafindan telefonuma hakaret icerikli tehtit ve yalan dolan iftiralar atildi ben bunun icin sikayetci olmak istiyorum adamin hic bir maddi dayanagi yok hapis mi yatar ?