Türkmen bazarlarynda ‘Türkmenistanda öndürilen’ dünıä brendleri peıda boldy
“Türkmenistanyň alternatiw habarlary” websaıtyndan alnan surat.
Sentıabr aıynyň başynda türkmen bazarlarynda dünıäniň meşhur brendleriniň etiketkasy ıerleşdirilen ıerli tekstil önümleriniň ençeme görnüşi peıda boldy diıip, “Türkmenistanyň alternatiw habarlary” neşiri habar berıär.
Bu neşiriň 2-nji oktıabrda çap eden maglumatynda Levi’s, Zara, Bershka, Pull&Bear, Nautica, Montana, Marc Ecko we beıleki brendleriň etiketkasy ıerleşdirilen jinsi önümleriniň bazarlardaky ıük daşalıan galtaklarda satylıandygy we olarda “Türkmenistanda öndürilen” belgisiniň ıazylandygy aıdylıar.
İeri gelende ıatlatsak, bu waka ıokarda agzalıan brendleriň, şeıle-de sermaıaçylaryň, biznes jemgyıetleriniň, kärdeşler arkalaşyklarynyň we adam hukuklaryny goraıjy toparlaryň 60 wekiliniň Türkmenistanyň gowaça meıdanlarynda mejbury zähmete ıol berilıändigi baradaky maglumatlara aladalanma bildirip, prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyna ıörite hat ugratmagynyň we bu meselä üns bermegini soramagynyň yz ıanyna gabat geldi.
Şu ıylyň maı aıynda ugradylan şol hatda köp sanly kompaniıalaryň öz harytlarynyň önümçiliginde mejbury zähmetiň, gulçulygyň ulanylmandygyny kepillendirmek üçin, dowamly hasabat bermek boıunça düzgünleriň bardygy aıdylyp, “Kompaniıalar bular ıaly şertlerde öndürilen harytlary ıa-da önümleri ulanyp bilmeıärler” diılip nygtalıar.
Şeıle-de, mebelleri we öı hajatlary üçin esbaplary ıasaıan we satıan dünıä belli IKEA kompaniıasy hem Türkmenistanda pagta ıygymy döwründe mejbury zähmet ıa-da adam hukuklarynyň depelenmegi ıaly ıagdaılar ıüze çyksa, türkmen pagtasyndan ıüz öwürjekdigini aıdypdy.
Häzirki wagtda Türkmenistanyň ähli welaıatdyr şäherleriniň bazarlarynda bu harytlaryň uly göwrümde peıda bolmagynyň ıokarda agzalan mesele bilen baglanyşykly bolup-bolmandygy barada Azatlyk Radiosyna anyk maglumat almak başartmady.
Emma maglumatlardan çen tutulsa, bu tekstil önümleriniň hili iň ıokary derejede bolup, olaryň etiketkalary, ölçegleri we ideg etmek instruksiıalary Günbatar ıurtlarynyň standartlaryna laıyklykda taııarlanylypdyr.
Hatda käbir önümleriň, mysal üçin, U.S. Polo Assn., Giovanni we Hanes brendleriniň etiketkasy ıerleşdirilen maıkalaryň bir gabynyň (3 sany) $16 barabardygy barada daşary ıurt walıutasyndaky bahasy hem görkezilipdir. Bu maıkalar türkmen bazarlarynda 5 manada, ortaça 1-1,5 amerikan dollaryna satylıar.
İeri gelende belläp geçsek, pagta we pagta önümleri Türkmenistanyň esasy eksport harytlarynyň biri bolup, ıurtda her ıyl göz öňünde tutulan pagta planyny dolmak meselesine döwlet derejesinde çemeleşilıär.
Geçen aıyň ahyrynda Türkmenistan şu ıylky pagta planynyň dolandygyny we daıhanlaryň döwlet harmanyna 1 million 50 müň tonna pagta hasylyny tabşyrandygyny yglan etdi.
Emma şol bir wagtyň özünde, şu hepdäniň başynda prezident Berdimuhamedow gowaça meıdanlarynda pagtanyň galan hasylyny zaıasyz ıygnap almak bilen baglanyşykly işleriň pes derejede alnyp barylıandygyny aıdyp, bu kemçilikleri aradan aıyrmagy üçin käbir welaıat häkimlerine görkezme berdi.
Prezidentiň bu tabşyrygyny ıerine ıetirmek üçin, nähili çäreleriň amal ediljekdigi barada, halk köpçüligine anyk maglumat berilmeıär. Şeıle-de, bu işleri güıçlendirmek meselesinde mekdep okuwçylaryny pagta ıygymyna gatnaşdyrmak göz öňünde tutulıarmy ıa-da ıok – bu hem aıdyňlaşdyrylmaıar.
Emma şu ıyl pagta ıygym möwsüminiň başlanmagy bilen ıurduň esasan-da Daşoguz we Lebap welaıatynda döwlet bıujetinden aılyk alıan işgärleriň we mekdep okuwçylarynyň pagta ıygymyna mejbury gatnaşdyrylıandygy barada maglumatlar gelip gowşupdy.
Türkmenistan öz pagta önümlerini Hytaıa, Russiıa, Günorta Koreıa, Türkiıä, Eırana, Indoneziıa we käbir beıleki ıurtlara eksport edıär.