Uluslararası Sempozyum, 18-19 Ocak 2002
İstanbul Dedeman Oteli
18-19 Ocak 2002 tarihlerinde İstanbul Dedeman Oteli’nde gerçekleştirilen Uluslararası Bireysel Silahsızlanma Sempozyumu’nda tartışılan konuları içeren “Bireysel Silahsızlanma” kitabı Umut Vakfı tarafından yayınlandı.
Kitapta Neden Bireysel Silahsızlanma, Yasalar ve Silah, Güvenli Yaşam İçin Sağlık mı Silah mı ve Uluslararası Yaklaşımlar konularının yanı sıra sempozyumda yapılan atölye çalışmaları da yer alıyor.
Bireysel Silahsızlanma kitabı, Türkiye’de bireysel silahlanma konusunda yapılan çok az sayıdaki yayınlardan biri. Kitabın en dikkat çekici yanı, konuya çok farklı perspektiflerden, disiplinlerden bakışları, farklı tartışmaları ve pratik çalışmaları kapsaması bakımından bireysel silahsızlanma ile ilgili bütüncül bir çalışma olması. Uzmanların konuyla ilgili yaptığı değerlendirmeleri, verilen çarpıcı istatistikleri ve bireysel silahlanma konusundaki uluslararası yaklaşımları merak ediyorsanız, bu çalışmayı edinmenizi önemle tavsiye ediyoruz.
Bireysel Silahsızlanma kitabını Umut Vakfı’ndan temin edebilirsiniz.
Umut Vakfı’nı kurmaya 1993’de karar verdik. Amacımız; “Geleceğin teminatı olan gençlerimize Atatürk’ün izinde önderlik yapacak kişilik ve beceriler kazandırarak onları ülkemizin gelişmesine yardımcı ve insanlığa yararlı bireyler olarak yetiştirmek; kişilere hukukun üstünlüğünü benimsetip uygulamasında katkıda bulunmalarını sağlamak; önderimiz Atatürk’ün ‘Yurtta Sulh, Cihanda Sulh’ anlayışından yola çıkarak, uyuşmazlıkların çözülmesinde barışçıl yolları seçmeyi yeğletmek; bu bağlamda uzlaşma (ve barışı sürdürme ve geliştirme) becerilerini bireylere öğretip benimsetmek”ti.
Gerekçelerimiz haklıydı ve başarmalıydık. Zamanla farkettik ki Umut Vakfı Bireysel Silahsızlanma konusunda faaliyet gösteren tek sivil toplum kuruluşu olarak çalışmalarına yalnız başına devam ediyor. İnsanlarımız silahlarla mağdur edilmelerine rağmen kimse ‘bireysel silahsızlanma’ kavramını bilmiyor. Bunun ötesinde gördük ki bireysel silahlanma terminolojisi yok. Sonuçları ölümcül olan bu büyük toplumsal sorunumuz gerekli ilgiyi ne devletten ne de insanlarımızdan görmüyor, silah sesleri bir türlü dinmiyor, gözyaşları sessizce akıyor... Oysa ki aynı toplum içinde yaşayan yurttaşların, kendi güvenlik güçlerine rağmen, birbirlerine karşı silahlanmaları kadar acı bir durum daha olabilir mi? Çağdaş yaşamla bir türlü bağdaşmayan silahlanma giderek artıyor. Bireysel silahlanmanın toplumumuza sorun olarak yansıması ise, ateşli silahlarla gerçekleşen cinayet, kaza ve intihar olgularıyla yılda ortalama 3.000 yurttaşımızın can kaybıdır.
Öncelikle Umut Vakfı ile aynı misyonu paylaşacak kurumlarla işbirliği yapmayı hedefledik. O dönemde salt bireysel silahlanmayla ilgilenen bir kurum maalesef bulamadık. Böylece Umut Vakfı; İstanbul Barosu’nun 17. 12. 1998 gün ve 9 sayılı kararıyla, toplumumuzda yaşanan şiddet ve anarşinin önemli bölümünü oluşturan bireysel silahlanmaya karşı konunun yasa boyutunu araştırıp irdeleyecek, kanun yapıcıyı yönlendirecek öneriler geliştirecek İstanbul Barosu Bireysel Silahsızlanma Komisyonu’nun kurulmasına önderlik etmiştir.
İşte 1. Uluslararası Bireysel Silahsızlanma Sempozyumu Umut Vakfı ile, kuruluşundan büyük memnuniyet duyduğumuz, Bireysel Silahsızlanma Komisyonu’nun işbirliğinde; sorumluluklarının bilincinde, özgüvenli yurttaşların silah kullanmayacağını bilerek ve bu inançtan destek bularak, hayata geçirilmiştir. Amaç, bireysel silahlanmayı hukuk, eğitim, fiziksel ve zihinsel sağlık açılarından irdeleyerek, farklı disiplinler aracılığıyla çözüm önerilerini saptamaktı. Sempozyumda hemen hemen her toplumun sorunu olan bireysel silahlanma üzerine araştırmalar yapan, kampanyalar düzenleyen ve başarı bulan yabancı fikirleri de ağırlamak ve kendilerinden faydalanmak imkanı bulduk. Güzel olan ceza hukukçuları, psikologlar ve psikiyatristler, adli tıp uzmanları, halk sağlığı ve diğer uzmanlık dallarından hekimler, rehberlik öğretmenleri, polis akademisi öğrencileri, emniyet mensupları, diğer sivil toplum kuruluşları temsilcileri ile medya mensupları çok yoğun geçen iki gün boyunca tüm bilgi birikimlerini paylaşmak ve konuyla ilgili çalışan diğer disiplinlerin yaklaşımlarını irdelemek fırsatını yakaladılar.
Bireysel silahsızlanma, 18 - 19 Ocak 2002 tarihlerinde, dünyada ve Türkiye’de ilk defa uluslararası bir platformda her yönüyle tartışıldı. Çalışma gruplarından çıkan öneriler çok gerçekçi ve dolayısıyla kıymetliydi. Silaha bağımlılık, silah ruhsatlandırmasında üst yaş sınırı uygulaması, ruhsatlandırmada hekimlerin sorumluluğu, oyuncak silahlar, silah ruhsatı harçlarından emniyetin gelir kaydetmesi, silah iade prosedürü, silah ruhsatı öncesi zorunlu bekleme süresi, silahlı şiddet filmleri, silahlanma nedenlerinden topluma ve kendine güvensizlik, silahlı şiddet olaylarında medya etiği gibi çok çarpıcı konular ilk defa bu kadar yoğunlukta ve farklı disiplinler arasında tartışıldı.
Umut Vakfı, bu çok değerli Bireysel Silahsızlanma kitabını konuyla ilgili çalışanlara kaynak olsun, bundan böyle toplumsal sorunumuzun çözümüne sebep olsun amacıyla yayınlama şansını yakaladı. Açık Toplum Enstitüsü’nün katkılarıyla, Umut Vakfı ve İstanbul Barosu Bireysel Silahsızlanma Komisyonu’nun işbirliğinde gerçekleşen bu verimli etkinliğe katılımlarıyla zenginlik katan tüm katılımcılara ve dinleyicilere katkılarından dolayı ve misyonumuza verdikleri destekleri için sonsuz teşekkür ederiz.
Umut Vakfı Kurucu Mütevelli ve Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı
Av. Rebecca Peters
Open Society Institute / Açık Toplum Enstitüsü Kıdemli Araştırmacı ve Gazeteci
Doç. Av. Yücel Sayman
İstanbul Barosu Başkanı ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi
BİRİNCİ OTURUM / Neden Bireysel Silahlanma?
Başkan: Prof. Dr. İbrahim Balcıoğlu
Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı, Bakırköy Psikiyatri Tedavi ve Araştırma Merkezi Kurucusu ve Koordinatörü
Psikiyatrist, Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Şef Yardımcısı
Adli Psikolog, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Eğitim Birimi Şube Müdürü
İKİNCİ OTURUM / Yasalar ve Silah
Başkan: Prof. Dr. Füsun Sokullu Akıncı
Ceza Hukuku, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi
Yrd. Doç. Mustafa R. Erdem
Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ve Adalet Meslek Yüksek Okulu Müdür Yardımcısı
Komiser Tuncay Pekin
Emniyet Genel Müdürlüğü Asayiş Daire Başkanlığı Ateşli Silahlar Büro Amiri
Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku Anabilim Dalı Başkanı
Sorular - Tartışma
ÜÇÜNCÜ OTURUM / Güvenli Yaşam İçin Sağlık mı Silah mı?
Başkan: Prof. Dr. K. Güler Gürsu
Doç. Dr. Hilal Özcebe
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi
Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanı
DÖRDÜNCÜ OTURUM / Uluslararası Yaklaşımlar
Başkan: Avukat Rebecca Peters
Harvard Üniversitesi Yaralanma Kontrolü Araştırma Merkezi Kıdemli Araştırmacı
Gun Free South Africa Başkanı ve IANSA Komite Üyesi
Siyasi Bilimci ve Gazeteci
Emekli Akademisyen ve UK’s Gun Control Network Kurucu Üyesi
Çalışma Grupları - Tartışmalar - Öneriler
ÇALIŞMA GRUBU 1 / İstatistikler ve Standartlar Var mı, Olmalı mı?
Moderatör: Prof. Dr. K. Güler Gürsu
ÇALIŞMA GRUBU 2 / Silah Ruhsatlandırılmasında Psikiyatrik Muayene, Hekimler Ne Kadar İçinde
Moderatör: Dr. Ayhan Akcan
ÇALIŞMA GRUBU 3 / Bireysel Silahsızlanma- Karşısında ve Yanında Yasalar ve Uygulamalar
Moderatör: Prof. Dr. Timur Demirbaş
ÇALIŞMA GRUBU 4 / Medya ve Eğitim – Sorumlu Kim?
Moderatör: Mithat Bereket
NTV Dış Haberler Koordinatörü, Pusula Haber Program Yapımcısı ve
* Çalışma grubu katılımcılarının aralarında aldıkları ortak karar gereği bu çalışma grubunun ses kaydı tutulmamıştır.
Kurultay - Çalışma Gruplarının Raporları
Başkan: Mithat Bereket
NTV Dış Haberler Koordinatörü, Pusula Haber Program Yapımcısı ve Sunucusu