faşizm — Feminist Sözlük
Şubat 2015 Ocak 2017 düzenlendi kategorisi Kavramlar
"Aydın Yalçın"ın "Faşizmin Doğuşu" adlı makalesinde işlenmiş bir ideolojidir.Özellikle feodalizmden kapitalizme geçişte aradaki evreleri yaşamayan toplumların neden faşizme daha yatkın olduğunu açıklayan gayet güzel bir makale.Yazar konvansiyonel tarih anlayışıyla ikinci dünya savaşı öncesi Almanya , İtalya ve Japonya üzerinden bu konuyu işlese de ben bu yaklaşımın ikinci dünya savaşı öncesi Türkiye Cumhuriyetine'de uyarlanabileceği kanısındayım.Bana göre TC'nin Almanya, İtalya ve Japonyadan farkı ikinci dünya savaşına girmemesidir ve dolayısıyla TC'nin üzerine kurulduğu faşist temelleri hala tasviye edilmemesidir.Ve "faşizm" etkilerini hala üzerinden atamamış çoğunluk halkın hala var olmasını da buna bağlayabiliriz.Tabiki de 1920lerde ve öncesinde temelleri atılan türkçülüğün , 1960larda türk-islamcı faşizme dönüştüğünü unutmayalım.Burdan yola çıkarak bana göre faşizm günümüzde anadolu coğrafyasında "kemalistlik" ve "türk-islamcılık" adı altında iki ayrı biçimde korkunç şekilde yaşatılmaktadır.
Makalenin içinden bir kesit:
"Böyle bir ortamda, Hitler ve Mussolini bi çiminde, kültür düzeyi zayıf, kompleksler içinde yetişmiş, kin ve nefret hislerini manipüle etmesini iyi beceren, fikren istikrarsız kimselerin ortaya çıkması ve bazı akıl dışı (irrasyonel) eğilimlere tercüman oluşu zor olmamıştır. Gene aynı ortamda, düşmanlarını sindirmek, muhaliflerini korkuyla yola getirmek için, bu tipler, kolaylıkla etraflarında vurucu bir güç organize edebilmişlerdir. Bilhassa terhis olmuş, ordudan ayrılmış subayları, eski askerleri etraflarında toplayarak, sokak kavgaları, baskınlar, işgaller düzenlemeleri ve sonunda devleti ele geçirecek, nihai harekette kullanacakları vurucu güçleri, paramiliter komando birliklerini dışardan sağladıkları yardımlarla eğitip, meydana çıkarmışlardır.
Halkı etkilemek, düşmanlarını korkutmak ve iktidara gelmelerinin kaçınılmazlığını simgelemek üzere sokaklarda, meydanlarda geçit resimleri düzenlemişler; bayraklar, bandolar ve disiplinli gençlik teşekkülleriyle propagandalarını yürütmüşlerdir. Dış âlemden duyulan korku ve endişeyi alevlendirmek için, VersayAntlaşmasıyla Almanya'ya haksızlık eden dış düşmanları, İngiltere ve Fransa'yı, milletlerarası sermayenin simgesi olarak Yahudileri boy hedefi olarak Hitler durmadan kullanmıştır, öte yandan iç düşmanlar olarak seçtiği, komünistleri, sosyal demokratları, liberalleri ve Weimar'ı kuran Cumhuriyetçileri de durmadan suçlamıştır.İşte bütünüyle bu ortam, sağcı totaliter bir ideoloji olarak faşizmin doğmasında ve yayılmasında en önemli rolü oynamıştır."
İktidarların sırtını dayadığı, "gerektiğinde" aba altından gösterdiği ideolojilerden bir tanesi. Faşizm demişken:
"Her iktidar faşisttir. Kimi daha az, kimi daha çok...."