Etimaden 2014 Yılı
AR-GE/Tamamlanan bazı projeler/2014 Yılı
1) Triyaj Sisteminin Optimizasyonu
Konsantratör tesislerinde yıkama işlemi sonrası yapılmakta olan triyaj işlemi taşeron işçiler tarafından yapılmaktadır. İnsan faktörünün devreye girmesinden dolayı ürün tenöründe bazı zamanlar olumsuzluklar çıkabilmektedir. Ayrıca istihdam sağlanmasının olumlu yanını ayrı tutacak olursak bu işlem yüksek maliyet gibi olumsuz bir sonuç meydana getirmektedir. Bu nedenle insan faktörünü devre dışı bırakabilecek aynı işi daha düşük maliyetle ve daha hassas bir şekilde yapabileceği düşünülen optik ayırma yönteminin söz konusu triyaj işlemi yerine kullanılabilirliğinin araştırılması hedeflenmiştir. Başkanlığımız tarafından yürütülmekte olan “3-25 mm ara ürünlerin optik ayırma ile zenginleştirilmesi” projesi çalışmalarında elde edilen başarılı sonuçlar neticesinde bu yöntemin triyaj işlemi yerinede kullanılabileceği düşünülmüştür. Yapılan test çalışmalarından elde edilen ürün ve atık kısımların kimyasal analiz sonuçlarına bakıldığında test çalışmalarının ilk deneme olmasına rağmen kabul edilebilir sınıra yakın olduğu görülmüştür. Commodas firması ve YPT firma elemanları Bigadiç’te cihazların devreye alınması için çalışmalar yapmıştır. Çalışmalar boyunca sürekli iletişim sağlanmıştır. 11-15 Ağustos tarihleri arasında optik ayırıcıların yüklenici firması Tomra ve proses revizyonu ve elek alımı işi yüklenici firması YPT Bigadiç işletmesinde devreye alma çalışmalarını birlikte yürütmüştür. 6-25mm cevher ayırımı yapacak optik ayırıcı cihazın devreye alınma işlemleri sorunsuz iken 25-125 mm cevher ayırımı yapacak cihazda, cihazın ışık kaynağının olduğu cam yüzeyin kirlenmesi gibi bir sorun yaşanmıştır. 25-125 mm cevher ayırımı yapacak cihazın devreye alınma çalışmaları da tamamlandıktan sonra Eylül ayında performans testlerine başlanılması planlanmaktadır. Commodas firmasına kesin teminatın uzatılması için firmayla görüşmeler yapılmıştır.
2) Yerli Ekipmanların Geliştirilmesi
Son yıllarda milli sanayimizin gelişmesinden güç alan Eti Maden, yıllardır yurtdışından tedarik edilen ekipmanların yurtiçinde yaptırılabilmesi için girişimlerde bulunmaktadır. İhale şartnamelerinde yapılan değişikliklerle yerli sanayicinin yabancılarla rekabet edebilme şansı artırılmış, makine – ekipman için yurtiçi teklifler alınabilmeye başlamıştır. Aşağıdaki ekipmanların yurt içinde ürettirilmesi sağlanmıştır:
1. Döner Tablalı – Valsli Dikey Tip Değirmen
2. Dekanter Santrifüj
3. İtici Tip Santrifüj
4. Cila Filtresi
5. Vakumlu Bant Filtre
6. Çözme Oluğu
7. Flokülant Hazırlama ve Dozajlama Ünitesi
9. Akışkan Yataklı Kurutucu
11. Titreşimli Elek
Çalışma ile birlikte yurtiçinden ekipman temin edilmesiyle birlikte yurtiçi sanayimiz bu özel ekipmanların üretiminde uzmanlaşmaya başlamıştır. Uzmanlaşılan ekipmanların daha sonraları ihraç edilmesiyle de yerli sanayi bu ekipmanlarda dünyada yer elde etme şansına erişmiş olacaktır. Hızlı bakım hizmeti sayesinde işletmelerdeki muhtemel üretim durması problemlerinin yaşanması ihtimali de azaltılmıştır. Çalışma kapsamında toplamda 47.364.664 TL tasarruf sağlanmıştır.
3) Katı Faz Reaksiyonu ile Pilot Ölçekli Yüksek Enerji Çarpımlı Reaktör İmalatı ve Susuz Çinko Borat, Metal Bor Hidrür ve Metal Borür Gibi Bileşiklerinin Sentezinin Gerçekleştirilmesi Bu çalışmada katı faz reaksiyonun gerçekleştirildiği yüksek enerjili reaktör imalatı yapılacak, aynı zamanda bazı bor bileşiklerinin üretilmesine hedeflenmiştir. Pilot ölçekli yüksek enerjili çarpımlı reaktör imalatı tamamlanmış cihaz teslim edilmiş test çalışmaları için cihazın kurulduğu yerdeki tadilat işleri tamamlanmıştır.
4) Metal Borür Üretimi ve Metal Yüzeylerin Kaplanması
Metal borürlere olan ilginin son yıllarda dünyada giderek arttığı bilinmektedir. Metal borürlerin sergiledikleri üstün özelliklerden dolayı üretim miktarı her geçen gün artmakta ve parçacık tane boyutu küçülmektedir. Bu nedenle, mekanik yöntemle nano boyutta metal borür üretilmesi ve metal yüzeylerde kaplama uygulamaları gerçekleştirmesi amaçlanmıştır. Projede, mekanokimyasal, solvotermal ve karbotermal yöntem olmak üzere üç farklı yöntemle MeB üretim çalışmaları yapılmaktadır. Projede farklı yöntemlerle titanyum, zirkonyum, kobalt, tungsten ve hafniyum elementlerinin boride formları çalışılmıştır.