Avrupa'ya tarihi tabelamız da battı
Refik Saydam Hıfzıssıha Enstitüsü ismi AB uyum programı uğruna değiştiriliyor.
TÜRK tıp tarihinin en önemli isimlerinden biri olan, Atatürk’ün doktorluğunu da yapan, eski Başbakan ve Sağlık Bakanı Refik Saydam’ın ismini taşıyan Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı AB uyum sürecinde revizyona uğruyor. Yürütülen hazırlık sonrası Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü’nün ismi tabeladan çıkarılarak, kurumun adı “Ulusal Halk Sağlığı Kurumu” olacak. Geçtiğimiz günlerde Erzurum’da, Refik Saydam’ın adını taşıyan caddeye kendi adının verilmesine karşı çıkan Sağlık Bakanı Recep Akdağ ise Hıfzıssıhha’daki bu yapılandırmaya onay veriyor. Yürütülen çalışma, AB’ye uyum için hazırlanan Ulusal Program Taslağı’nda yerini aldı.
175 milyon Avro harcanacak
Refik Saydam Hıfzıssıha Merkezi Başkanlığı’ndaki yeniden yapılandırmanın gerekçesi olarak, “ulusal ve uluslararası gereksinimler doğrultusunda günün ihtiyaçlarını karşılamak” gösterildi. Oluşturulacak kurum, özellikle bulaşıcı hastalıklar konusunda erken uyarı ve yanıt sistemini hayata geçirecek. Bu çalışmaların en geç 2009 yılında tamamlanması öngörülüyor. Ayrılan bütçede aslan payı da milli kaynaklarla sağlanacak. Plana göre, proje için 174 milyon 660 bin Avro gerektiği kaydedilirken, bu miktarın 7 milyon 220 bin Avro’luk kısmı AB kaynaklarından oluşacak. Para özellikle yeni hizmet binaları için kullanılacak. Ulusal bütçeden ayrılacak paranın bir kısmının özel sektör desteğiyle oluşturulması hedefleniyor. Kurumun adının değiştirilmesi ise tartışmaları beraberinde getirdi. Erzurum Büyükşehir Belediyesi de, 100 milyon YTL’ye mal olan Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin yapılmasını sağlayan Sağlık Bakanı Recep Akdağ’ın adını, hastanenin önünden geçen caddeye verme kararı almıştı. Bu cadde de Refik Saydam Caddesi ismini taşıyordu. Bu durumu öğrenen Akdağ, “Değiştirilmek istenen isim, tıp tarihinin en önemli isimlerinden biri olan Refik Saydam’a ait. Saydam yerine benim ismimin verilmesini kesinlikle kabul edemem” demişti. Ancak, Refik Saydam’ın kurucusu olduğu ve ismini taşıyan Hıfzıssıhha’nın adının değişmesine onay verdi.
1881 doğumlu Refik Saydam, Türkiye’nin 4. Başbakanı. Balkan Savaşı’nda cephede kolera hastalığını önleyici çalışmalar yapan Saydam, 1. Dünya Savaşı boyunca da tifo, dizanteri, veba ve kolera aşıları ile tetanos ve dizanteri serumlarının üretilmesini sağlayarak ordunun ihtiyacını karşıladı. Tifüse karşı hazırladığı aşı, tıp literatürüne geçti ve savaş boyunca Türk ve Alman ordularında kullanıldı. 1919’da, Atatürk’ün yanında Samsun’a çıkan Saydam, Erzurum ve Sivas kongrelerinin çalışmalarına katıldı.
1920’de TBMM’ye Beyazıt milletvekili olarak giren, daha sonra İstanbul Milletvekili de olan Saydam, Türkiye’nin ilk Sağlık Bakanı. 14 yıllık bu görevinin yanı sıra Eğitim ve Maliye Bakanlıklarına vekalet etti. Atatürk’ün ölümünden sonra İçişleri Bakanlığı, CHP Genel Sekreterliği ve 15 yıl Kızılay Başkanlığı yapan Saydam, Hıfzıssıhha’nın kurucusu. 1939-1942 yılları arasında Başbakanlık görevini yürüten Saydam, 1942’de İstanbul’da bir inceleme gezisi sırasında hayatını kaybetti.