Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi / 01.01.2017 / Aziada 2017
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow: Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ıyly — beıik maksatlara tarap Türkmenistan 2016-njy ıylyň aıagyna durmuş-ykdysady ösüşiniň oňat görkezijileri, tutuş sebit üçin ähmiıeti uly bolan iri taslamalary üstünlikli amala aşyrmak bilen gelip, ertirki gününe ynamly garaıar hem-de täze — 2017-nji ıyly giň gerim bilen garşylap, Garaşsyz, Bitarap döwletiň şanly ıylıazgysynda nobatdaky sahypany açıar.
İene bir möhüm waka — ıurdumyz üçin adaty bolmadyk waka bolup, ol ylalaşdyryjy döwlet hökmünde onuň halkara ornuny giňeltmäge, Türkmenistanyň sport abraıyny artdyrmaga hem-de ilatyň saglygyny berkitmek boıunça hemmetaraplaıyn işe uzakmöhletleıin itergi bermäge gönükdirilendir. Ol İapyk binalarda we söweş sungaty boıunça V Aziıa oıunlary bolup, olar sentıabr aıynda Aşgabatda gurulıan hem-de Orta Aziıada deňi-taıy bolmadyk Olimpiıa şäherjiginde geçiriler. Oıunlar öz tapgyrynda giň gerime eıe bolup, dünıä ıurtlarynyň 62-sinden, şol sanda Okeaniıadan türgenleriň 5 müňden gowragyny bir ıere jemlär, munuň özi Aziadanyň taryhynda deňi-taıy bolmadyk wakadyr.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow 2017-nji ıylda boljak uly wakalary nazara almak bilen, ony “Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ıyly” diıen şygar astynda geçirmegi teklip etdi. Şeılelikde, döwlet Baştutanymyzyň başyny başlan ıyly ol ıa beıleki jemgyıetçilik – ähmiıetli mowzuga bagyşlamak barada esasyny goıan ajaıyp däbi dowamyna eıe bolup, ıurdumyzyň häzirki ösüşini we rowaçlygyny, halkymyzyň abadançylygyny, her bir adamyň mümkinçiliklerini açıan durmuş gymmatlyklarynyň many-mazmunyny özünde jemledi.
İurdumyzyň saglygy goraıyş ulgamyny dünıä ölçegleriniň derejesine çykaran döwlet Baştutanymyzyň belleışi ıaly, saglyk düşünjesi — bu diňe keselleriň öňüni almagy däl-de, eısem, durmuş howpsuzlygyny, lukmançylyk hyzmatlarynyň hilini we elıeterliligini ıokarlandyrmagy, sportuň, sagdyn iımitlenmegiň ösdürilmegini, maşgalada çagany terbiıelemek we bilim bermek meselelerini, eneligi hem-de çagalygy goldamak, demografiıa, ekologiıa, ıaşaıyş-durmuş şertlerini, hukuk goraglylygyny we beılekileri öz içine alıar.
2017-nji ıylyň şygarynda iki düşünje — sagdynlyk we ruhubelentlik sazlaşykly utgaşıar. Munuň özi kanunalaıyklykdyr: sagdyn adam ägirt uly meıilnamalary düzmek bilen çäklenmän, eısem, olary amala aşyrmak höwesine hem eıe bolıar. Sagdyn jemgyıet — bu ruhubelent we maksada okgunly adamlaryň jemgyıeti bolup, olar umumymilli maksatlaryň daşynda jebisleşıär, ol ıurtda durnukly durmuş-syıasy ıagdaı hem-de durnukly ösüş, raıat we demokratik kämilligi bolup durıar. Şeıle jemgyıet özboluşlylygyny saklap, däp-dessurlaryna, gymmatlyklaryna ygrarlylygyny saklaıar hem-de oňyn özgertmelere açyk bolan öňdebaryjy täzelikleri höwes bilen kabul edıär.
Ruhubelentlik — bu kalbyň uçguny bolup, ol islendik işe, zähmete, maksada paıhasyň, erk-islegiň we döredijilik ylhamynyň gujur-gaıratyny çaııar. Garaşylyşy ıaly, ıylyň maksatnamasyna sagdynlyk, işjeň durmuş ıörelgelerini ornaşdyrmagy, köpçülikleıin bedenterbiıe-sport hereketini wagyz etmegi, milletiň medeni we ruhy maıasyny artdyrmagy ugur edinıän çäreler girer.
Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ıylynyň esasy wezipeleriniň hatarynda durmuş ähmiıetli taslamalary, şol sanda çagalary sport bilen meşgullanmaga höweslendirmek, raıatlygy we watançylygy terbiıelemek, ösüp gelıän nesli ruhy-ahlak taıdan ösdürmek boıunça taslamalary goldamak ıaly wezipeler bar.
Elbetde, milli baılyk hökmünde adamyň, jemgyıetiň, halkyň saglygyny gorap saklamak meseleleri ilkinji orna çykaryldy. Ilatyň saglyk ıagdaıynyň onuň zähmete ukyplylygyna gönüden-göni bagly bolup, umuman, döwletiň ykdysady işjeňligine täsir edıändigi gürrüňsizdir.
İöne döwletimiziň öz raıatlarynyň saglygy baradaky aladasynyň esasynda diňe bir halk hojalygyna degişli oılanyşykly pikirler durman, eısem, ilkinji nobatda, her bir adamyň saglyga bolan hökmany hukugynyň üpjün edilmegi, öz wagtynda lukmançylyk hyzmaty, örän giň görnüşli ıokary hünär derejeli lukmançylyk kömegine deň elıeterlilik durandyr.
“Saglyk” diıen düşünje ählumumylaşmak ıagdaıyna gurşalan häzirki zaman dünıäsinde adamzat siwilizasiıasynyň diňe milli däl, eısem, dünıä derejesindäki ösüşleriniň ugurlaryny özünde jemleıän uly möçberli syıasy derejä öwrülıär. Ynsan saglygy üçin iň howply ıagdaılaryň biri hökmünde çilimkeşlige garşy göreşmek bütin dünıäniň öňünde durıan esasy meseleleriň biri boldy. Şu babatda hem Türkmenistan temmäkä gözegçilik etmek boıunça Bütindünıä saglygy goraıyş guramasynyň Çarçuwaly maksatnamasyna diňe goşulman, eısem, temmäkini ulanmagyň ıaramaz netijelerinden häzirki we geljekki nesilleri goramak boıunça döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Liderligi hem-de syıasy ygrarlylygy netijesinde, ony iş ıüzünde durmuşa geçirip, görelde görkezıär.
Türkmenistanyň raıatlarynyň saglygyny goramaga bolan hukugy “Raıatlaryň saglygynyň temmäki tüssesiniň täsirinden we temmäki önümlerini ulanmagyň netijelerinden goralmagy hakynda” Türkmenistanyň Kanuny bilen goralandyr, beıleki çäreler hem görülıär. Şolaryň netijesinde, BSGG bilen bilelikde geçirilen barlaglaryň netijeleriniň tassyklaışy ıaly, Türkmenistan temmäki ulanylyşynyň iň pes görkezijisi bolan ıurtdur.
Temmäki ulanylmagyna garşy göreşde bitiren hyzmatlary we oňa goşan goşandy üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow 2016-njy ıylyň iıun aıynda Bütindünıä saglygy goraıyş guramasynyň ıörite medaly bilen sylaglandy. BSGG-niň ıolbaşçysy Margaret Çeniň ıokary sylagy gowşurmagy adamlaryň saglygynyň goragyna gönükdirilen döwlet syıasatynyň netijeliliginiň, hormatly Prezidentimiziň işläp taııarlan we durmuşa geçirıän oňyn özgertmeleriniň bize berıän anyk netijelerine ıokary bahanyň nobatdaky subutnamasyna öwrüldi.
Neşeleriň bikanun dolanyşygyna garşy barlyşyksyz göreş alyp barıan hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ıörelgeleri halkymyz we her bir raıatymyz tarapyndan giň goldawa eıe bolıar. Munuň özi milletimiziň ykbalyna, häzirki hem-de geljekki nesilleriň saglygyna biparh bolmadyk adamlaryň, şeıle-de dünıä bileleşiginiň we abraıly halkara guramalaryň goldawydyr.
Adam ömrüniň uzaklygy, olaryň ösüş derejesi halkymyzyň dessurlary, tebigy-howa şertleri we jemgyıetimiziň aň-bilim derejesi bilen baglydyr. Hut şonuň üçin hem, döwlet Baştutanymyz saglygy goraıyş ulgamynyň ösüşini möhüm ugur hökmünde kesgitläp, daşky gurşawy goramak, ykdysady, ylym-bilim we medeni ösüşi gazanmak wezipelerini öňe sürıar.
Döwlet Baştutanymyzyň sport babatdaky maksatnamalaıyn syıasaty oňyn netijesini berıär. Türkmen sporty ösüşiň täze derejesine çykyp, ıurdumyz iri halkara ıaryşlaryň geçirilıän merkezine öwrülıär.
2017-nji ıylda Aşgabatda geçiriljek bäsleşikler ıurdumyzda guralıan ilkinji yklymlaıyn ıaryşlardyr. Bu ıaryşlary ıokary guramaçylyk derejesinde geçirmek maksady bilen, Türkmenistan Aziıa Olimpiıa Geňeşi, beıleki halkara guramalar, daşary ıurtlaryň tejribeli hünärmenleri, bilermenleri bilen ıakyn hyzmatdaşlygy ıola goııar. Munuň özi ıaryşlaryň hemmeler üçin has ıatda galyjy hem-de netijeli bolmagyna kömek eder.
Aziadanyň ıokary derejede geçirilmegi, oňa görülıän taııarlygyň ıokary hili Türkmenistanyň dünıädäki abraıynyň belende göterilmegine ıardam eder hem-de ıurdumyzda köpçülikleıin sportuň ösdürilmegine kuwwatly itergi berer. Hormatly Prezidentimiz Aziadanyň esasy maksatlarynyň biriniň sporty wagyz etmekden ybaratdygyny belläp, onuň ıokary derejede geçirilmeginiň Bitarap ıurdumyz üçin örän ähmiıetlidigini aıdıar. Halkara ıaryşlar ilatyň bedenterbiıe we sport bilen meşgullanmagy üçin zerur şertleri, ıaş nesilleri berk bedenli edip terbiıelemekde oňat mümkinçilikleri döreder hem-de ıokary derejeli türgenleriň taııarlanylmagyny üpjün eder.
Aziıa oıunlary — munuň özi ägirt uly sport baıramçylygy bolup, oňa häzirki döwürde ähli ugurlar boıunça taııarlyk görülıär. Şunda ıurdumyzyň sport durmuşynda amala aşyrylıan çäreler yzygiderli dowam edıär. Aziıa oıunlary milli sportuň ösdürilmeginde täze tapgyry açar. Bu ıaryşlar sporty wagyz etmekde, tälimçileri we halkara derejeli eminleri, sport lukmanlaryny, psihologlary, ahyrky netijede bolsa, kämil türgenleri taııarlamakda uly tejribe toplanylmagyny, bu ugurda ıokary netijelere eıe bolunmagyny üpjün eder. Oıunlaryň guraljak meıdançalary, türgenleşik geçiriljek toplumlar halkara görkezijilere kybap derejede taııarlanylıar.
Şeıle hem bu çäreler ıurdumyzyň gözelligini, köpöwüşginliligini, halkymyzyň myhmansöıerligini dünıä açyp görkezmäge, Türkmenistanyň giň halkara hyzmatdaşlyga taııardygyny beıan etmäge mümkinçilik berer. İapyk binalarda we söweş sungaty boıunça geçiriljek V Aziıa oıunlarynyň baş şygarynyň “Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk” diıen üç söz bilen aňladylıandygy bellärliklidir.