TİMUÇİN BİNDER'İN NOTLARI: Büyük Değişim: Diyar-ı Rum/Anadolu'da Hıristiyanlıktan Müslümanlığa Geçiş Örneği - I
onur 9 Temmuz 2009 20:17
Örneğin yemek veya içecek alışkanlıklarında daha büyük değişiklikler oluyor. Öyle ki birbirini takip eden iki nesil birbirlerini içtikleri nesnelerden ötürü eleştirebiliyor. Ya da bir kent, neredeyse otuz yıl önce aynı yerde yaşamış birinin tanıyamayacağı kadar değişiyor. Dilde yapılan ani bir değişiklikle birkaç yıl içinde konuşulan dil değişiyor. Bunlar bence çok büyük değişiklikler. Ara safhalar ya çok kısa, ya da yok. Aslında otuz yılda büyük değişiklik geçiren bir kent bile büyük değişim olarak tanımlanmayabilir, eğer o otuz yıl boyunca söz konusu kentte yaşayan kişiler bu değişiklikleri rahatsız edici bir şekilde hissetmiyorsa.
Burada tam olarak neyi ve hangi dönemi kastettiğini anlayamadım, konuyu biraz daha açabilir misin?
Not 2: 19. ve 20. yy'lardaki Müslüman ve gayrimüslim nüfus oranlarının daha önceki dönemleri ne kadar yansıttığı da tartışmalı. Örneğin, Karpat'a göre, 19. yy'da gayrimüslimlerde burjuva sınıfının doğması (temelleri 18. yy sonlarında da atılmış olabilir), gayrimüslimlerde eğitim ve yaşam koşullarının bu dönemde önceki dönemlere kıyasla oldukça iyileşmesi ve Müslüman kesimin tüm bu gelişmelerin hemen hemen tamamen dışında kalması, bu arada yaşanan savaşlarda Müslümanların verdiği önemli kayıplar ve son olarak da Müslümanların ve özellikle de büyük çoğunluğu Müslüman olan (Türk, Kürt ve Arap) göçebe nüfusun sayımında yaşanan problemler, bana bu dönemdeki nüfus sayımlarında çıkan Anadolu'daki Müslüman oranının önceki asırlardaki oranlara göre ciddi şekilde azalmış olabileceğini düşündürüyor. Kafkasya ve Balkanlar'dan Müslüman göçleri ve gayrimüslimlerin dış ülkelere göçleri, en azından Osmanlı'da son nüfus sayımının yapıldığı 1905'e kadar, Müslüman nüfusun oranının azalmasına yol açan faktörleri, özellikle de 19. yy'dan itibaren Müslümanlarla gayrimüslimler arasında oluşan yaşam standardı uçurumunu ve beraberinde ortalama yaşam süresi ve nüfus artış oranlarının gayrimüslimlerin lehine ciddi bir sapma göstermesinden kaynaklanan gayrimüslim nüfusundaki önemli artışı dengelemekten oldukça uzakmış gibi geliyor bana.