HCT (Hematogrit) Nedir? Yüksekliği Düşüklüğü Normal Değerleri Nedir? - misskadin.com
HCT (Hematogrit) ÖLÇÜMÜ NASIL YAPILIR? DÜŞÜKLÜĞÜNÜN VE YÜKSEKLİĞİNİN NEDENLERİ VE TEDAVİSİ
Hematogrit, vücutta bulunan kırmızı kan hücrelerinin kandaki yüzdesinin hesaplanması değeridir. Eritrosit de denilen bu hücreler vücudun ihtiyaç duyduğu oksijen miktarını taşımakla görevlidir. Değerler yüzde olarak belirlenir ve hemoglobin ile karıştırılmamalıdır. Hematogrit farklı hemoglobin farklı değerlerdir.
Herhangi bir hastalığın teşhisi koyulmak için hct testine başvurulabilir veya var olan bir hastalığın tedaviye cevap verip vermediğinin anlaşılması için hct testi yapılabilmektedir. Ayrıca lösemi, kansızlık, dehidrasyon ve çeşitli hastalıkların tespit edilmesi için yapılmaktadır.
HCT ÖLÇÜMÜ NASIL YAPILIR?
İğne ile kan alınıp tüplere aktarılarak, normal bir kan alma prosedürü uygulanır. Ölçüm, başka değerlerinde ölçümü yapılan bir makine ile yapılır. aynı zamanda ölçümü yapan makine hemoglobin miktarlarını ve kırmızı kan hücrelerinin ne kadar arttığını tespit ederek sonuçları yüzde olarak sunmaktadır. hematogrit ölçümü el ile de yapılmaktadır. Kullanılacak tüpe bir işlem uygulanır ve bu sayede kırmızı kan hücreleri borunun tabanına sarılır. Borunun tabanına sarılan hücrelerin toplam hücre oranına ölçülmesiyle bulunur.
TEST SONUCUNU ETKİLEYEN DURUMLAR NELERDİR?
Hct değerlerinin yüksek veya düşük çıkmasını etkileyen faktörler, yüksek rakımlı bir bölgede yaşamak, gebelik durumları, 60 yaşından büyük olmak ve bazı düzenli olarak kullanılan ilaçlardır.
HCT NORMAL DEĞERLERİ KAÇ OLMALIDIR?
Değer aralıkları, yaşa, cinsiyete ve yaşanılan bölgeye göre değişiklik gösterebilmektedir. Ayrıca testin yapıldığı makinelerin farklı olması ile de birbirinden çok farklı olmasa da bazı değişik sonuçlar alınabilmektedir.
YÜZDE ARALIĞI (%)
U ile h
1 haftalık bebekler
G ile e
7 ile I
) ile A
6 ile @
B ile T
8 ile F
Hamile kadınlarda alt limit
Hamile kadınlarda üst limit
Yüksek rakımlı bölgede yaşayan erkeklerde
Yüksek rakımlı bölgede yaşayan kadınlarda
A ile V
HCT (Hematogrit) DÜŞÜKLÜĞÜ:
Hct değerinin düşük olması anemi olma olasılığını arttırmaktadır ve anemiden şüphelenilmesini sağlamaktadır. Ayrıca hematogrit yüzdesinin düşük olması, yerinden kalkamayacak kadar bir yorgunluğa, nabız problemlerine ve kalp yetmezliğine neden olabilir.
Hct yüzdesinin düşük olduğu kişilerde yorgunluk, halsizlik hali görülür.
Ciltte solgun bir görüntü oluşmaktadır.
Sürekli olarak saç dökülmesi yaşanmaktadır.
Nefes darlığı ve göğüs ağrısı gibi şikâyetler oluşmaktadır.
Düşük hct değerleri, baş ağrısı ve baş dönmesi yapmaktadır.
Ağız kuruluğu da oluşan belirtilerdendir.
Günlük yeterli öçlüde idrara çıkamama sıkıntısı yaşamak da hct düşüklüğünün belirtileridir.
HEMATOGRİT (HEMATOGRİT) DÜŞÜKLÜĞÜ NEDENLERİ:
Bir kaza sonucu veya herhangi bir nedenle vücuda darbe alındığında değerler düşük olabilir.
Kolon kanseri olan kişilerde düşük hct olmaktadır.
Ülser gibi mide problemleri yaşayan kişilerin değerlerinde düşüş olur.
Derin veya geniş çaplı yaralanmalar sonucunda olur.
Dalağın büyümesi ve orak hücreli anemi hastalıklarında değer düşüklüğü görülür.
Vücuttaki B12 ve demir gibi vitaminlerin eksikliğinden kaynaklı olarak görülebilir.
Kemoterapi, böbrek yetmezliği ilaçlarını kullanan insanlarda hct düşüklüğü oluşur.
Alkol tüketimini aşırıya kaçıran ve uzun süreli içen insanlarda görülür.
Düzensiz beslenme şekilleri kaynaklı değerlerde düşüklük yaşanabilir.
Hamile kadınlarda hct oranı değişkenlik gösterebilir.
İltihabi bir hastalığın kronik olarak yaşanması durumunda oluşabilir.
Lösemi ve lenfoma gibi ciddi hastalıklardan kaynaklı düşük olabilir.
Duygu durum bozuklukları ve depresyon nedeniyle değerlerde düşüklük oluşabilir.
Sindirim sistemi problemleri ve ottoimmun hastalıkları nedeniyle hematogrit yüzdesi düşük çıkabilmektedir.
HCT (HEMATOGRİT) DÜŞÜKLÜĞÜ TEDAVİSİ:
Hct değeri düşük olduğunda yükseltmek için beslenme düzenine dikkat etmek gerekir. Özellikle bol vitamin içeren yiyecekler tüketilmeli, et, balık, yumurta, süt, yeşil yapraklı sebzeler, yoğurt, börülce, bamya, fasulye, bezelye gibi, folik asit, demir ve B12 mutlak suretle alınmalıdır.
Alyuvar üretimini teşvik etmek düzenli olarak egzersiz veya spor yapmak gerekir. Haftanın 5 gününde evde egzersiz yapılabilir veya interval antrenman ile hct değerinin düşmesi sağlanabilmektedir.
Eğer hct değerleri besinlerden karşılanamıyor ve ileri seviyede bir duruma gelmişse, hastaya kan ve demir takviyesi yapılmaktadır.
Keten tohumu, hct düşüklüğüne iyi gelen bitkisel ürünlerdendir. Toz haline getirilip gün içinde 2 veya 3 yemek kaşığı tüketildiğinde hematogrit oranında artış sağlamaktadır. İçeceklere, yoğurdun içine veya çorbaya katılarak tüketilebilir.
HCT (HEMATOGRİT) YÜKSEKLİĞİ:
Hematogrit yüzdesinin yüksek olması polisitemi olarak da adlandırılır. Olağandışı ve fazla derecede artmış kırmızı kan hücrelerinin sayısını gösterir. Özellikle kronik sigara içen kişilerde görülür. Hct değeri yüksek olan kişiler de sıcağa katlanamama ve terleme görülür. Uzun süreli hct değerinin yüksek olması ve tedavi edilmemesi kanda pıhtılaşmanın artmasına, kalp sorunları ve felç gibi ciddi sorunlara neden olmaktadır.
Düşüklüğünde olduğu gibi hct yüksekliğinde de aşırı halsizlik durumu ve yorgunluk görülebilmektedir.
Vücudun herhangi bir yerinde kaşıntı veya hemen morarma gibi reaksiyonlar oluşabilmektedir.
Baş ağrısı ve karın ağrısı sürekli olarak yaşanabilmektedir.
Dışkıda kan görülmesi de hct yüksekliği nedeniyle olabilmektedir.
HCT (HEMATOGRİT) YÜKSEKLİĞİ NEDENLERİ:
Yüksek tansiyon hastalıkları nedeniyle oluşabilmektedir.
Vücudun ihtiyaç duyduğu su ve sıvı miktarının karşılanmaması sonucunda oluşur.
Sigara kullanımı ve yüksek rakımlı bölgelerde yaşamaktan kaynaklı olarak değerler yüksek olabilmektedir.
Doğuştan gelen hastalıklar ve kalp hastalıkları nedeniyle hct değeri yüksek çıkabilir.
Eritrositoz, polisitemi vera hastalıklarından kaynaklı olarak hct yüzdesi yüksek olabilir.
Kronik uyku apnesi de değerlerin yüksek çıkmasında etkilidir.
Sporcuların doping kullanması sonucunda hct yüzdesi yüksek çıkabilir.
İnsülin direnci ve Tip 2 diyabet hastalıklarına sahip kişilerde yüksek değer görülebilmektedir.
Ciltte meydana gelen yanıklar nedeniyle ve kişinin ishal yaşaması durumlarında hct yüzdesi yüksek çıkabilmektedir.
HCT (HEMATOGRİT) YÜKSEKLİĞİ TEDAVİSİ:
Tedavi için ilk yapılacak şey beslenme düzeninin değiştirilmesidir. Et, yeşil sebze, balık, midye ve benzer gıdaların aşırı tüketimi durdurulmalı ve mümkün olduğunca az tüketilmelidir. İçinde demir içeren gıdalar yüksek hct değerini daha da yükseltebilmektedir.
Yüksek hct değeri olduğunda vücut büyük miktarda suya ihtiyaç duyar. Bu nedenle vücuttaki su oranını azaltacak kahve, koyu çay ve alkol gibi içeceklerin tüketilmemesi gerekir. Değerler düzelene kadar kafeinli içeceklerden uzak durulmalıdır.
Bazı meyveler, hastalıklara iyi gelen vitaminleri bünyelerinde barındırırlar. Greyfurtta içinde barındırdığı narincin ile vücutta alyuvar öteleme mekanizmasını teşvik etme özelliği taşımaktadır. Bolca greyfurt suyu tüketilmelidir.
Egzersiz ve spor yapmak birçok hastalığa iyi gelmektedir ancak hct değerinin yüksek olduğu durumlarda vücudu çok zorlamamak ve yorulacak hareketlerden kaçınılmalıdır. Vücudun zorlanması durumunda oksijen ihtiyacının karşılanması için daha fazla alyuvar üretilmeye başlar bu da yüksek hct değeri olanlarda istenmeyen bir durumdur.
Kan bağışı yaparak alyuvarların bir kısmının vücuttan atılmasını sağlayabilir veya polisitemi hastalığına sahipsen olan kişilerde bir miktar kan takviyesi yapılabilir.
Kanın sulanmasını sağlayacak aspirin gibi ilaçlar günde bir kere kullanılabilir. Aynı zamanda sigara kullanımına da son verilmesi gerekmektedir.
Yüksek değerlerin çıkmasına bazı bölgelerdeki yüksek rakım da neden olduğundan o bölgelerde yaşamaktan vazgeçmeli ve deniz seviyesine yakın bölgelerde yaşamalısınız.
HEMATOGRİT (HCT) İLE HEMOGLOBİN (HGB) ARASINDAKİ FARKLAR:
Hemoglobin, kırmızı kan hücrelerindeki proteinden oluşmaktadır ve vücuttaki hücrelere oksijen sağlamak amacıyla protein oluşturur. Ayrıca vücutta hemoglobin eksikliği yaşanması anemi oluşma riskini arttırmaktadır.
Hematogrit ise kırmızı kan hücrelerinin hacminin, toplama kan hacmine oranlanması ile bulunan bir değerdir. İsimlerinin benzerlikleri nedeniyle çok sık karıştırılmaktadır. Ancak ikisi de vücuttaki farklı değerleri göstermeye yarayan oranlardan oluşmaktadır.