Öğrenci Disiplin İşleri Ve Uygulamaları | Ödevsel
ÖĞRENCİ DİSİPLİN İŞLERİ VE UYGULAMALARI
İnsanin kişiliğini, büyük ölçüde, küçük yaşlarda itibaren gördüğü eğitim belirlemektedir. Sağlam bilimsel temellere dayanan olumlu bir eğitimin, her mizaç ve karakterdeki çocuk ve genç üzerinde etkileri olduğu bilinen gerçeklerdendir. Bu bakımdan, her toplumda çocuk ve gençlerin eğitimi son derece önem taşımaktadır.
Bilindiği üzere, çocuk ve gençlerin yetiştirilmesinde en çok sorumluluğu olan iki kurum vardır: Okul ve aile.
Ailenin büyük önemine rağmen, günümüz şartları dikkate alındığında kurumun bu görevi yeterince yerine getirdiği söylenemez. Bu bakımdan çocuk ve gençlerin yetiştirilmesi geniş ölçüde okullara düşmektedir.
Okullarda belli yaş gruplarındaki bireylere, Milli Eğitim amaçlarına göre hazırlanmış eğitim programlarıyla düzenli olarak eğitim hizmeti verilir. Eğitim faaliyetlerimizin temelini teşkil eden Tür Milli Eğitimin genel amacı Milli Eğitim Temel Kanununda şu şekilde ifade edilmiştir:
Atatürk inkılap ve ilkelerine ve Anayasada ifadesini bulan Atatürk Milliyetçiliğine bağlı, Türk Milleti'nin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan; insan haklarına ve Anayasanın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti'ne karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış haline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek;
Beden, zihin, ahlak, ruh ve duygu bakımından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, kişilik ve teşebbüse değer veren, topluma karşı sorumluluk duyan; yapıcı, yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek;
İlgi, istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek gerekli bilgi, beceri, davranışlar ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların, kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmasını sağlamak;
Böylece, bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah v mutluluğunu arttırmak, öte yandan milli birlik ve bütünlük içinde iktisadi, sosyal ve nihayet Türk Milletini çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı, seçkin bir ortağı yapmaktır.
Bu amaçlar doğrultusunda bireyler yetiştirmek için okullarda eğitim ve öğretim hizmetlerine yer vermektedir. Öğrenci disiplin işleri bu hizmetler kapsamına giren faaliyetlerdir.
Okullarda disiplin işlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesinde eğitim-öğretim faaliyetleri içinde bazı kurul ve komisyonların da son derece önemli rolleri, bulunmaktadır. Bunlar aşağıda sırasıyla açıklanmıştır.
İlköğretim Kurulu Yönetmeliği ile Lise ve Ortaokullar Yönetmeliğine göre Öğretmenler Kurulu, okul müdürünün başkanlığında müdür yardımcıları ile bütün öğretmenler ve okul rehber öğretmenlerinden oluşur. Kurul, okulun eğitim ve öğretim çalışmalarını planlayan ve değerlendiren en üst karar organıdır. Öğretmenler kurulu ders yılı başında, ikinci yarıyıl başında, ders yılı sonunda ve okul yönetimince gerekli duyduğu zamanlarda toplanır.
Öğretmenler Kurulunda genel olarak şu konular üzerinde durulur ve gereken durumlarda kararlar alınır.
Öğretim işlerinin yürütülmesi
Okul düzen ve disiplin işleri,
Öğrencilerin eğitimi be yetiştirilmesi
Çeşili işbölümlerinin yapılması
Kanaat notlarının incelenmesi,
Zaman zaman çalışmaların değerlendirilmesi,
Okul müdürünün belirlediği konular
Bakanlıkça bildirilen konular
Şube öğretmenler kurulu, ilköğretim Kurumları Yönetmeliğine ile Lise be Ortaokullar Yönetmeliğine göre, aynı şubede ders okutan öğretmenlerden oluşur. Bu kurula öğrenci velileri de katılabilir. Gerek görülürse seçimle belirlenmiş olan sınıf başkanı öğrenci temsilcileri ile okul rehber öğretmenler de kurula katılması için çağrılabilir.
Şube öğretmenler kurul okul yönetimince yapılacak planlamaya göre birinci kanaat döneminin ikinci ayında, ikinci kanaat döneminin birinci ayında ve derslerin kesilmesini izleyen hafta başında okul müdürü ya da görevlendireceği müdür yardımcısı veya şube rehber öğretmenlerinin başkanlığında toplanır. Ayrıca ihtiyaç duyuldukça rehber öğretmenin gerekli önerisi, okul yönetimice uygun görülmesi halinde toplanır.
Aynı sınıfta ders okutan öğretmenler, belirli dönemlerde toplanarak sınıf öğrencilerini çalışma ve eğitim durumları üzerinde görüşerek gerekli önlemleri alır ve uygular.
Zümre öğretmenler kurulu, okulda aynı dersleri okutan branş öğretmenlerinin katıldığı, eğitim ve öğretimi yönlendirici, ortak kararların alındığı bir çalışma organıdır.
Zümre toplantıları, her öğretim yılında en az iki defa birinci ve ikinci kanaat dönemi başında yönetmelik, yönerge ve emirler doğrultusunda yapılır. Zümre toplantısına okul müdürü ya da müdürün görevlendireceği müdür yardımcısı veya zümrenin en kıdemli öğretmeni başkanlık eder.
İlköğretim, Lise ve Dengi Okulları Eğitici Çalışmalar Yönetmeliğinden de anlaşılacağı gibi, okullarda eğitici çalımlar özellikle oluşturulan "eğitici kollar"la gerçekleştirilir.
"Eğitici kol" okullarda ders saatleri dışında eğitim etkinlilerinden belli bir bölümün gerçekleşebilmesi için rehber öğretmen gözetimi altında doğrudan doğruya öğrencilerce yürütülen eğitim kuruluşudur.
Eğitici çalışmalarda törenler, milli bayramlar, belirli gün ve haftalarda önemlidir.
Eğitici çalışmalar Türk Milli Eğitimin genel amaç ve temel ilklerine uygun olarak öğrencilerde aşağıdaki davranışların oluşmasına katkı sağlar.
Kendilerini anlayabilme; yeteneklerini geliştirebilme ve toplum yararına kullanabilme
Planlı çalışma alışkanlığını kazanabilme,
Yeni durum ve ortamlara uyum sağlayabilme,
Kendine ve başkalarına güvenebilme,
Başkalarını istek ve dikkatle dinleyebilme,
Sosyal ilişkilerde anlayışlı, sağılıklı ve ölçülü olabilme,
Bireysel olarak veya gruplar halinde, çevresindeki sorunlarla ilgilenebilme ve yürütebilme.
Eğitim-öğretim kurumlarında bir sınıfın rehberlik hizmetlerini yürüten ve rehberlik saatlerini bilen ilköğretim kurumlarında şube rehber öğretmenlerini; ortaöğretim kurumlarında ise sınıf öğretmenlerini ifade eder.
Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliğinde sınıf rehber öğretmenine şu görevler verilmiştir.
Okulun rehberlik ve psikolojik danışma programı çerçevesinde sınıfın yıllık çalışmalarına planlar ve bu planlamanın bir örneğini rehberlik ve psikolojik danışma servisine verir.
Rehberlik için ayrılan sürece sınıfa girer.
Sınıfındaki öğrencilerin, öğrenci gelişim dosyalarının tutulmasında rehberlik ve psikolojik danışma servisi ile işbirliği yapar.
Sınıfa yeni gelen öğrencilerin gelişim dosyalarını rehberlik ve psikolojik danışma servisi ile iş biriliği içinde inceler ve değerlendirir.
Çalışmalrında öğrenci hakkında topladığı bilgilerden özel ve kişisel olanların gizliliğini korur.
Sınıfıyla ilgili çalışmalarını, ihtiyaç ve önerilerini belirten bir raporu ders yılı sonunda ilk hafta içinde rehberlik ve psikolojik danışma servisine iletir.
Öğrencilerin ilgili, yetenek ve akademik başarıları doğrultusunda eğitsel kollara yöneltilmeleri konusunda psikolojik danışmanla işbirliği yapar.
Okul müdürünün vereceği hizmetle ilgili diğer görevleri yapar.
Sınıf rehber öğretmenliği görevi olmayan öğretmenler de okul müdürünün vereceği rehberlikle ilgili görevleri yerine getirirler.
Yine aynı yönetmeliğe göre, resmi ve özel eğitim-öğretim kurumlarında rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerini yürütmek üzere, rehberlik ve psikolojik danışma servisi kurulur. Bu servise öğrenci sayısına göre yeterli eleman atanır. Atanan rehber öğretmen (Psikolojik danışman) öğrencilere rehberlik ve psikolojik danışma hizmeti verir.
Psikolojik danışmanı bulunmayan eğitim-öğretim kurumları sınıf rehber öğretmenliğine ilişkin rehberlik hizmetleri kapsamında, yürütme kurulu aracılığıyla rehberlik ve araştırma merkezi ile işbirliği içinde çalışır.
Her eğitim-öğretim kurumunda rehberlik ve danışma hizmetlerinin planlanması, eş güdümü ve kurumu içindeki iş birliğinin sağlanması amacıyla rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri yürütme komisyonu oluşturulur.
Rehberlik ve psikolojik danışma servisi psikolojik danışmanları,
Sınıf rehber öğretmenlerinden her sınıf seviyesinde seçilecek en az birer temsilci.
Disiplin kurulundan bir temsilci
Okul-aile biriliği ve okul koruma derneğinden birer temsilci
Psikolojik danışmanı bulunmayan okullarda gerektiğinde rehberlik ve araştırma merkezinden bir uzmanın bu komisyona katılımı sağlanır.
Bu komisyon, ders yılında birinci ve ikinci dönemin başladığı ilk ay ile ders yılının tamamlandığı son ay içerisinde olmak üzere, yılda en az 3 defa toplanır. Ayrıca ders yılı içinde gerektiğinde okul müdürünün uygun gördüğü tarihlerde de toplanabilir.
Ortaöğretim Kurumlarında Disiplin Cezalarının Verilmesi ve Uygulaması
Suç sayılan eylemde bulunan öğrencinin işlediği suçlara karşılık verilecek cezalar ile cezaların tanımları Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinde belirtilmiştir.
Disiplin kurulunda suç sayılan eylemle ilgili tanık ve sanık ifadeleri ile sağlanan bilgiler değerlendirilir. Verilecek ceza aşağıdaki hususlarda dikkate alınarak kararlaştırılır:
Öğrencilerin kişisel özellikleri,
Davranış niteliği, önemi ve ne gibi şartlar altında yapıldığı,
Davranışların yapıldığı zamanki öğrencinin psikolojik durumu,
Öğrencinin yaş ve cinsiyeti,
Öğrencinin derslerdeki ilgi ve başarısı
Öğrencinin aynı öğretim yılı içinde daha önce ceza alıp almadığı
Öğrecinin tüm kişiliği değil, yalnız söz konusu davranışı.
Öğrenciye, davranışının değişeceğine kanaat getirilmesi durumunda, bir alt gruptaki ceza verilebilir.
Kararlar gerçek olarak "Disiplin Kurulu Karar Defteri"ne yazılır veya daktilo edilerek bu deftere yapıştırılır. Kararlar bütün üyeler tarafından imzalanır. Karara katılmayan üye veya üyeler gerekçelerini yazarak imza ederler(Ek:1).
Disiplin Kurulunca verilen "Uyarma, Mahrumiyet, Kınama ve Okuldan Kısa Süreli Uzaklaştırma" cezaları okul müdürünün onayı ile sonuçlandırılır. "Okuldan Tasdikname ile Uzaklaştırma" cezası ilçe öğrenci disiplin kurulunun onayından sonra uygulanır.
"Uyarma", "mahrumiyet", "kınama" cezaları müdür, müdür başyardımcısı veya müdür yardımcılarından biri, diğer cezalar müdür tarafından öğrenciye bildirildikten sonra uygulanır.
Bütün cezalar velilere Tebligat Kanunun hükümlerine uygun olarak bildirilir ve tebellüğ belgesi soruşturma dosyasında saklanır (Ek:2). Okuldan kısa süreli uzaklaştırma devamsızlıktan sayılmaz.
Disiplin Cezaları ve Davranış Notu
Ceza alan öğrencilerin davranış notları, 5'lik not sistemine göre, aşağıdaki gibi düşülür.
"Okuldan kısa süreli uzaklaştırma" cezası için bir not,
"Okuldan tasdikname ile uzaklaştırma" cezası için iki not,
"Örgün eğitim dışına çıkarma" cezası üç nottur.
10'luk not sisteminde davranış notlarından cezalara göre 5'lik not sisteminden düşün notun iki katı kadar not düşülür.
Disiplin kurulu, davranış notu indirilmiş olan öğrencilerin durumunu ders kesiminde inceler, sonucu öğretmenler kurulunun görüşüne sunar. Öğretmenler kurulu, davranış notları indirilen öğrencilerin durumlarını değerlendirerek davranış notlarını iade edebilir.
Ceza alan öğrencilerin bu durumları dosyalara işlenir. İleriki dönemlerde söz konusu davranışları bir daha tekrarlamamaları ve iyi hallerinin görülmesi durumunda, okul disiplin kurulu kararıyla bu cezalar öğrencilerin dosyasından silinir. Bütün bu açıklamalardan ortaöğretim kurumlarında hem yapıcı ve önleyici hem de düzeltici uygulandığı sonucuna varılabilir.