ABDURRAHMAN SÂMÎ SARUHÂNÎ UŞŞÂKÎ
(Kaddesallahu sırrahu'l âlî)
Abdurrahman Sâmî Efendi, 5 Mart 1879 (12 Rebiülevvel 1296)`da Manisa'da (o zamanki ismiyle Saruhan) dünyâya gelmişdir. Leyle-i Mevlid münâsebetiyle babasını tebrîke gelen Çöplü Dede nâmındaki veliyullah, "Efendim! Şimdi dünyâya gelen mahdûmunuzun ismi Abdurrahmân olsun" demesiyle, babası Âsım Efendi oğlunun ismini Sâmî ilâvesiyle "Abdurrahmân Sâmî" koymuşdur. Haremeyn vâlilerinden olan babası Âsım Efendi urefâ-yı tarîkatdan bir zât-ı muhteremdir. Dedesi ise Şeyh Ahmed Nûrî Efendi'dir. Vâlideleri cihetinden silsileleri, Seyyide Zeyneb Hazretlerine pederleri cihetinden silsileleri de Hazret-i Ömer Efendimize ulaşır. Niyâzî ise kendisine aldığı mahlastır.
İlk tahsiline memleketinde başlayan Sâmî Efendi bilâhere İstanbul'a gelerek Fatih Çifteayak Bahr-ı Sefîd Medresesine devam ederek Hacı Hüseyin Hüsnü Efendi'den ve zamanın allâmesi Hüseyin Necmeddin Pürzetî Efendi'den icâzet almışdır. Hüseyin Vassaf Efendi, seyr-i sülûku hakkında bizzat kendisinden naklen şunları kaydediyor :
"Kendi nakillerine nazaran, hadâset-i sinninden beri müdâvim-i zikr olup, bir gece âlem-i ma'nâda Fahr-i âlem (sallallâhu aleyhi ve selem) Efendimiz Hazretlerini rü'yet ile şeref-yâb olarak na'leyn-i şerîfini ihsân buyurduğu günden i'tibâren cezbe ve aşkı galebeye başlayıp bir mürşid taharrîsi sırasında işâret-i Peygamberî ile Çanakkale'de meşâyih-i Uşşâkiyye'den ve Âzâde Hazretleri sülâlesinden Ahmed Şücâeddîn Efendi'nin dâhil-i dâire-i reşâdeti olmuşdur. İlk mülâkâtı şöyle nakl ederler. Ahmed Şücâeddîn Efendi va'z ediyor imiş hitâm-ı va'zda mülâkî olup elini öptükte, 'Oğlum Sâmî! Ma'lûmâtım var. Nasîbinizi vermeye ma'nen me'mûrum' buyurup, bey'at vermişdir. Dört sene sülûkda bulunup, Tarîk-i Uşşâkî'den icâze almışlardır. Esnâ-yı icâzetde tâc-ı şerîfin biraz yüksekçe dikilmiş olmasına karşı, şeyhi kabûl buyurup Sâmî Efendi'ye giydirmiştir. Sâmî Efendi, Hazret-i Mısrî'yi rü'yâda görüp, elinden asâsını alır görmesiyle, şeyhi bunu hasen ta'bîr ederek, 'Oğlum! Ben ümmîyim. Senin icâze ismin Niyâzî'dir. Tâcın Niyâzî Hazretlerinin tâcı gibi uzunca olmasında beis yoktur. O Hazret'in de uzunca idi' buyurmuşlar imiş"
Abdurrahman Sâmî Efendi Hazretleri, Kasımpaşa'daki Yahyâ Kethüdâ Dergâhı Postnişînliğine tayin edilir ve tekkeler kapatılıncaya kadar burada vazîfe yapar. Ancak buradan aldığı maaşı kendisine harcamaz ve şeyhi Şücâeddin Baba'ya gönderir. Kendi geçimini ise elinin emeği ile karşılar.
Abdurrahman Sâmî Efendi Hazretleri aynı zamanda kimyagerdir ve misk i'mâl edip kazancını buradan temin eder. Kimya ilmindeki kudreti yanında "ilm-i simyâ"da da yed-i tûlâ sâhibidir. Simyâ ilmine dâir birçok eser telif etmiş ancak irtihâline yakın ehil olmayan ellere geçer kaygısı ile hepsini imhâ etmişdir...
Sâmî Efendi Hazretleri, Arapça ve Farsça'ya şiir yazacak derecede vakıfdır. Nitekim bu dillerde yazılmış nutukları dîvânında görülmektedir. Arapça'ya vukûfiyetini gösteren diğer bir delil de meşhûr Kâfiye isimli kitaba bir şerh yazmasıdır.
Abdurrahman Sâmî Efendi'nin bir diğer özelliği de pek çok tarîkden mücâz oluşudur. Eskiden bu gibi zevâta câmiu't-tarîk tabir edilirdi. Kendisi ile bizzat görüşen Sefîne-i Evliyâ yazarı Hüseyin Vassâf Efendi bu hususu bizzat Sâmî Efendi'den şu şekilde rivâyet ediyor :
"Sâmî Efendi, şeyhine hitâben, 'Efendim! Dîğer tarîkatlardan da sâhib-i silsile olsam, müsâade buyurulur mu?' istîzânına cevâben 'Salâhî Efendimiz Hazretleri de cem' etmişdir. Esnâ-yı sülûkda olamazdı. Ba'de'l-icâze muhayyersin' yolunda müsâadede bulunmalarıyla dîğer tarîklerden de ayrı ayrı mazhar-ı icâze olmuş olduğunu hikâye etti"
Yine Hüseyin Vassâf Efendi, Sâmî Efendi'nin icâze aldığı turuk-i aliyye ve meşâyihini şu şekilde belirtiyor :
1. Nakşibendiyyenin Muhammed Can Kolu : Edirne'de Mihâl Bey Dergâhı şeyhi Ebubekir b. Halîl Efendi
2. Nakşibendiyyenin Behcetiyye Kolu : Hisâr Şeyhi Muhammed Nûrullâh Efendi
3. Kâdiriyyenin Karîbullah Kolu : Mısır meşâyihinden Ebu'l Envâr Feyzüddin Efendi'nin halîfesi Şeyh Hilmi Efendi
4. Kâdiriyyenin Muhyiddin ibn Arabî Kolu : Şeyh Hayrullah Efendi
5. Sa'diyye : Edirneli İsmail Rüşdî Efendi
6. Şa'bâniyye : İzmirli Şeyh Ahmed Efendi
7. Rufâiyye ve Bedeviyye : İzmirli Şeyh Mustafa Hilmî Efendi
8. Gülşeniyye : Edirneli Şeyh Şerefeddin Efendi
9. Şâzeliyye : Şeyh Hayrullah Efendi
10. Düssûkiyye: Şeyh Abdurrahman Kalenderî
11. Mevleviyye : Manisada medfûn merhûm İsmail Çelebi'nin ruhaniyyetlerinden
12. Halvetiyye'nin Uşşâki Kolu : Gelibolulu Ahmed Şücâeddin Efendi
Hazret, "küllü't-tarîk tarîkat-ı Muhammediyye" düstûru ile turuk-ı aliyyenin hepsini hak yol bilenlerden kâmil bir mürşid olduğundan aşağıdaki nutk-i şerîfinde âdetâ bu sırrı dile getirmişdir :
Bu nutk-i şerîf Uşşak makâmında bir ilâhî olarak bestelenmişdir. Arşivimizdeki ses kaydını sizlerle paylaşmak istiyoruz :
Yukarıda zikrettiğimiz gibi birçok tarîkattan mücâz (icâzet sâhibi, irşâda ehliyetli) olan Abdurrahmân Sâmî Efendi Hazretleri bu turuk-ı aliyyenin hakâikine de bi-hakkın vâkıfdır. Aşağıdaki nutk-i şerîfi bunun en açık delîlidir...
Hakâik-i Turuk-ı Aliyye Hakkında Bir Nutk-i Şerîfi
Abdurrahman Sâmî Efendi Hazretleri irşâdını Halvetiyyenin bir şubesi olan Uşşâkiyye usûlune göre yapar. Zor günlerde bile zikir meclislerini küşâd eder. Camilerde yatsı namazından sonra el ayak çekildikten sonra zikir meclislerine devam eder. Kendisine korkup korkmadığı sorulduğunda, "Bize bu vazifeyi şahıslar vermediler ki şahıslar istedi diye terk edelim" der. Tefsîrden hadîse, akâidden edebiyâta kadar pek çok sahada eser veren Sâmî Efendi'nin en önemli eserlerinden birisi de "Evrâdü'l Mukarrabîn" adını verdiği ve haftanın her günü için husûsî olarak tanzîm ettiği evrâdıdır.
Tekkelerin ilgâsından sonra Abdurrahman Sâmî Efendi için zor günler başlamıştır. Yaşının genç olması, başta İstanbul ve Ege olmak üzere bağlılarının ve sevenlerinin çokluğu Şeyh Sâmî Efendi'nin takibi için yeterli bir sebeb olarak görülmüştür. Menemen hâdisesinde ser-halîfesi Bekir Sıdkı Visâlî ile beraber tutuklanırlar. Altı ay tutuklu kaldıkdan sonra berâat etmelerine rağmen artık bir kere mimlenmişlerdir. Hem Şeyh Sâmî Efendi hem de Bekir Sıdkı Efendi hayatlarının sonuna kadar takip altında tutulacaklardır. Osmanlı dersiâmı olması hasebiyle kayd-ı hayat şartıyla vâizlik yapabilmek hakkı varken, bu hakkı da gasbedilir. 1934 yılında İstanbul'da dâr-ı bekâya intikal etmiştir. Kabr-i şerîfi Edirnekapı Şehidliğinde Mısır Tarlası olarak isimlendirilen bölümdedir. Ardında sayısız gözüyaşlı âşıkân ve muhibbân ile gün yüzüne çıkartılmayı bekleyen birçok eser bırakmışdır.
İrtihâlinden birkaç gün önce kabri hakkında nasıl vasiyyet ettiğini ve ne şekilde vâsıl-ı dîdâr olduklarını Muzaffer Efendi Hazretleri Envârü'l Kulûb adlı kitabında anlatıyor...Bu ibretli hâtırâyı bu bağlantıdan okuyabilirsiniz...
Allah şefaatlerine nail eylesin...
Bu vesîle ile bu büyük velînin vuslatına Mehmet Demirhan Bey tarafından düşürülen tarihi teberrüken buraya kaydediyoruz :
Sâdiyâ sırrından Sübhân çıktı
"Abdurrahman Sâmî Saruhânî"
Pek ârifâne bir nutk-i şerîfini Muzaffer Efendi Hazretleri Sabâ makâmında bestelemişlerdir. Ne mutlu bize ki bu bestenin Efendi Hazretlerinin sesinden bir kaydı arşivimizde bulunuyor :
A. YAZMA HÂLİNDE KALAN ESERLERİ
1. Sırr-ı Tevhîd : Kitap müridlerine hitâben yazılmıştır.
2. Tefsîru'l-Kur'ân Tenvîrü'l-Beyân : Dili Türkçedir, birinci mukaddimede, sûre ve âyetin tarifleri yapılmıştır. İkinci mukaddimede tefsîr ile te'vîl ıstılahları arasındaki farklar dile getirilmiştir.Üçüncü mukaddimede tefsîr ilminin konusu, faydası ve gâyesi işlenmiştir.
3. Hadîs-i Erbaîn : Dört bâbdan müteşekkil kırk hadis derlemesidir. Birinci bâb, ezel ile ilgili hadisler, beş hadisden ibarettir. İkinci bâb, dünya hayatında ibadetlerle ilgili hadisler, onaltı hadisden ibarettir. Üçüncü bâb, dünya hayatında muamelatla ilgili hadisler, on hadsiden ibarettir. Dördüncü bâb, "la yezâl" ile alakalı hadisler, dokuz hadistir.
4. Tevcîhü'l-Âyati'l-Muhtelefi'z-Zâhir : Kur'ânda zâhiren birbirleriyle çelişen ayetlerin nasıl anlaşılması gerektiğini açıklamakta ve gerçekte Kur'ân ayetleri arasında bir ihtilafın olmadığını göstermektedir.
5. Düstûr-i Bedi' : İki fasıldan ibarettir. yukarıdaki eserinin biraz daha hacimlisidir.
6. Sırri'l-Kadîr fî Îlmi'l-İksîr : Kimya ilmi ile ilgili bir eserdir. Bu eserde kimya ilmi islami bir açıdan incelenmiştir.
7. Kenzü'l-Âşıkîn : Hz.Peygamberin hadislerini manzum bir şekilde açıklar.
8. Şerhu'l-Emâlî : Kelam ile ilgili 32 varaklık kısa bir risaledir.
9. Şerhu'l-Kâfiye : İbn Hacib'in "Kâfiye"sinin şerhidir. Nahiv ilmi ile alakalıdır.
10. Fatiha Suresi Tefsiri (Eserin metnini de içeren bir yüksek lisans tezini e-kitaplık bölümüne ekledik)
Hayâtı ve Eserleri Hakkında Bir Kitap
B. MATBÛ' ESERLER
1. Mi'yâru'l Evliyâ : Kitap dört ana kısımdan oluşur. Birinci kısım şeriat, ikinci kısım tarikat, üçüncü kısım hakîkat hakkında olup tasavvuf ve sûfiyye ıstılahlarının tarif ve açıklamalarını içermektedir. Dördüncü kısım, marifetullahı avam, havas ve hâssu'l havassa göre açıklamaktadır.
2. Dîvân : İlâhî aşk, peygamber sevgisi, dervişlerin özellikleri, zühd ve tasavvuf büyükleri ile Kerbelâ hâdisesi gibi konular işlenmiştir. 1980 yılında Şahinler Vakfı tarafından bastırılmıştır.
3. Müntehabât-ı Sâmiyye : Muhtelif konularda derleme bir kitaptır.
4. Evrâdü'l Mukarrabîn : Dili arapça olup 93 sayfadır. Kitap Cuma gününden başlamak üzere haftanın yedi gününde müridlerce okunacak vird, dua ve salavât-ı şerîfeleri ihtivâ etmektedir.
5. El-Meslekü's-Sâmiyye Fî Sülûki'n-Nakşiyyeti'l Behâiyye ve'l-Halvetiyyeti'l-Hüsâmiyye : Nakşî ve Halvetî tarîkatlarına göre sülûkda başlangıçtan itibaren nefsin katettiği makamlar ile bu makamların anahtarları, ayet ve hadislerle anlatılmıştır.
6. Şerh-i Esrâr-i Esmâi'l-Hüsnâ : Esmâ-i Hüsnâ'nın kısaca manaları, kulun bu isimlerden alması gereken hisse, Esmâ-i Hüsna'nın şifâ olduğu hastalıklar anlatılmaktadır.
7. Binâ-yı İslâm : "İslâm beş şey üzerine binâ edilmiştir" hadisinden yola çıkarak islamın beş rüknü tafsilatlıca incelenmiştir.
8. Hediyyetü'l-Âşıkîn : Dört bâbdan müteşekkil 36 sayfalık bir eserdir. Birinci bâbda, îmân, islâm ve ehl-i sünnetin itikadı incelenmiştir. İkinci bâbda, islâmın beş rüknü tasavvufî bir üslûbla açıklanmış, bu rükünleri yerine getirmeme durumunda insanın karşılaşacağı cezâlar belirtilmiştir. Üçüncü bâbda, ahlakın menşei, tarifi ve çeşitleri incelenmiştir. Dördüncü bâbda, şeriat, tarikat, feyz, marifet, zikrullahın fazileti, mürşid-i kâmilin alametleri, evlilikte karşılıklı hak ve hukuktan bahseder.
9. Tuhfetü'l-Uşşâkiyye : Abdullah Salâhaddin Uşşâkî'nin eseri olup, Abdurrahman Sâmî Efendi tarafından tercüme edilmiştir.
Abdurrahman Sami Efendi'nin eserleri bunlarla sınırlı değildir. "Evrâd-ı Mukarrebin" isimli eserinin kapağında eserlerinin bir listesi verilmiştir. Buna göre elimize ulaşmayan eserleri şunlardır :
1. Şerh-i Nûniyye ed-Dürretü'l-Meknûniyye : Akâidle alakalı.
2. Kenzü'l-Ârifîn : Tasavvufla alakalı.
3. Risâle-i Hürriyyet.
8. Nâme-i Muharrem.
9. Medâricü's-Sâlikîn ve Meâricü'l-Vâsılîn
Aç gözün bak mülk-i câne anda cânân görünür
Açup dü dîde-i cânı o mihr-i bî-bahâyı bul
Âdem isen "alleme'l-esmâ" içinde kânı bul
Âdem ma'nâ dünyâ içinde a'zam ismdir esmâ içinde
Âdem olana dâd-ı Hudâ feyz-i kerâmet
Aldatmasın sûret seni sîretde ma'nâ olagör
Aldı âgûşuna hurşîd-i mehâsin-ârâ
Alem-i halk ile Hakk mecmu'a-i kübrâ vücûd
Anla ey cân ne için geldiğini kesrete sen
Âşıkın seyrânıdır firdevs ile tamûda Hû
Âşık isen hakîkat sen tal'at-i vahîde
Âşık oldum tâ ezel bir Yûsuf-i Ken'ân'a ben
Aşk ehli isen durma dermân yoludur bu yol
Aşk hâletiyle dâimâ mestâneyim hayrâneyim
Aşkın ateşiyle dolmuşum dostlar
Aşkını terk eylemez gönlüm perîşân olsa da
Aşk şarâbı ebedî âşıkı mahmûr eyler
Ayandır cevher-i zât istikâmetle ayârından
Bâb-ı lutfunda gedâyım yâ Resûlallah meded
Bâğ-ı vahdet sünbülistânında bâğbân olmuşuz
Bidâyet nokta-i nûr-i Muhammed mebde'-i ulâ
Bî-misâl Allah eder ihsân ihsân üstüne
Bir gönülde olmasa envâr-ı 'aşk-ı Kibriyâ
Biz vahdetin mihmânıyız enfüsdedir âfâkımız
Bu aşk bir hâkim-i cândır ne derd-i bî-devâdır bu
Bulmaksa kemâl ilm ile tahsîl-i kemâl et
Cânlar yanar cânın atar pervânedir Mevlâm sana
Cân u dili hayrân eden nûr-i cemâlindir senin
Cemâl-i Hazret'in şems-i duhâdır yâ Resûlallah
Cemâl-i vahdet-i zâtın senin bî-intihâ deryâ
Cemâl-i zâtını her zerreler i'lân eder Allah
Cemâlullah ile mestân olanda ihtiyâr olmaz
Cemî-i enbiyânın serverisin yâ Resûlallah
Cihâna gelmeden maksûd özünü âdem etmekdir
Cilvegâh-ı Tûr-ı Hakk'ı bulmak istersen eğer
Cismimle her ısyânıma estağfirullahe'l-azîm
Cümle cânân içre cânân bir bana
Çeşme-i iksîr-i aşk-ı Kibiryâ'dır râbıta
Çeşm-i cân-ı âşıka nûr-i cilâsın yâ Huseyn
Çünki mâliksin bu akl-ı cevhere
Darbe-i zikr ile müstağrak olup mevtâlarız
Dervîşlerin amelleri şerî'at-ı Rahmân olur
Devâm et zikr-i Mevlâ'ya hayât-ı câvidânlıkdır
Dîdârını seyreyleyen göz mâsivâ görmez olur
Dilersen bulmağa bâb-ı rızâda sermedî pür feyz
Dilersen zât-ı Hakk'ı çek elin dünyâ vü ukbâdan
Dilersen zât-ı Hakk'ı kıl taleb âdemden ey tâlib
Dinle ey zâhirperest zarfdan murâd mazrûf imiş
Dostlar oldum dîvâne ben âşıkım Sübhân'e Mevlâ'ye
Dü cihânın mülkünü ta'mîr için mürşidiz
Dünyâya dalma encâmı hasret
Ehl-i derd-i nâtüvâna var mı sıhhatden lezîz
Elâ ey mefhar-i âlem sana kevn ü mekân âşık
Erişir vuslata dil zikr ile tenvîr olsa
Etdi beni aşkın bugün mestâneler mestânesi
Evvel ezel Vâfî Hudâ etmekde eltâfı Hudâ
Ey âşık-ı Hakk Allah de âh et
Ey bütün âlemlere sultân Muhammed Mustafâ
Ey gönül bezm-i ezel va'dini gel eyle vefâ
Ey kamer tâ-be-seher aşk ile bîdarsın niçin
Ey merd-i meydân-ı hakîkat ver haber ankâ nedir
Ey pâdişeh-i milk-i ebed nûr-i mukaddem
Ey şeh-i mülk-i nübüvvetde habîb-i ezelî
Ey vuslata tâlib olan şartın akdemidir mürşid
Ezel mahbûb-i Sübhânî Muhammed'dir Muhammed'dir
Ferd-i yektâdır celle celâluh
Feyz-i kuds-i zât-ı Hakk'a tâlib ol insân isen
Gam-ı dilsûz-i aşkdan puhtegânız zârımız yokdur
Garaz Hakk yolunda rızâdır rızâ
Garîk-i aşk-ı Hakk bilmez dalâletden malâletden
Gelin âşıklar devrân edelim
Gencîne olan diller vîrânedir âlemde
Gezme beyhûde sivâda eyle Sübhân'ı taleb
Gir tarîk-i aşk-ı Hakk'a evvelâ ol tâibûn
Gül-i bostân-ı ledünden al elif bâ tâ vü sâ
Hâk-i pâye arz-ı hâl etmek ne hâcet yâ Resûl
Hakk'dan seni dûr eyleyen cümle hicâbındır nefs
Hakk vahdetine eşyâ burhâna gelirler hep
Halkdan çekdim özümü Hakk'ın aşkından yâ hû
Hayâl-i Mâh-medârınla gönül dâim münevverdir
Hazret-i pîrân yolu Hakk'a gider kâfile
Her dü cihâne bîgâne âşık
Her nefesde aşk ile giryân olup Allah derim
Her tecellî Zât-ı Hakk'ın zerre yok hâşâ abes
Hudâ'yı zikreder her ne vâr ise kuru ile yâş
Huzûru bulmadan sôfî eylersin tâatı heyhât
Iskât edemez kâmili halk mertebesinden
İster isen ref'-i nikâb varlık ile olmaz nasîb
İster isen vasl-u Hudâ gel mürşide gel mürşide
İşitdim nefha-i sûru dirildi cümle-i mevtâ
Kâinâta hep velînimetdir Âl-i Mustafâ
Kalbi cilâ et âyine olsun
Kevser verilir Hakk'dan içdin mi şarâbı sen
Kim bulur cânâneyi aslında mi'râc etmeden
Kitâb-ı kâinâtdan akseden fermâna ol sâmi'
Kudûmunla bulundu Hakk visâli yâ Resûlallah
Lutfunda kahrında enîsim Allah
Mecnûn olan meftûn olan her gördüğün Leylâ görür
Meftûn olanlar sen mihr-i tâbe minnet eder mi hiç âfitâbe
Mest-i aşkın reh-i sahrâya düşer döne döne
Mihr-i hüsnün tâlib-i irfâna bir nâtık kitâb
Muhabbet bezmine dil ver perîşân olmak istersen
Muhabbet eyledi Mevlâ biline kenz-i lâ yefnâ
Muhabbetle bakan gözler ne noksan ne kusur görmez
Muharremdir tecellîgâh-ı Mevlâ
Nâil olmaz vuslata ma'nâda dil olmadıkça aşkına üftâde dil
Nâr-ı kübrâdır hakîkat âşıka ihrâk-ı aşk
Nefsin idrâk etmeyen irfânı bilmez kandedir
Ne şândır Allah Allah âşikâr olan cemâlinde
Neye etsem nazar şâhım gönül hep sendedir sende
Nûr-i vahdet şemsini sîretde a'mâ görmedi
Nûr-i tevhîd ile pâk et kalbini eyle debbâğ
Ol Müste'ân Rabbi'r-Rahîm Allah Mu'în Allah Kerîm
Pür kâr bismillahirrahmânirrahîm
Rütbe-i süflâyı geç kurbiyyet-i a'lâya gel
Sâliki idlâl eder mürşidi noksân olsa
Sana hep bendedir cümle halâyık yâ Resûlallah
Sanma gelen bu âleme insân gelir insân gider
Sayd u bend oldu meğer bir şâh-ı hûbâne gönül
Senin nûrunla fetholdu bidâyet yâ Resûlallah
Senin aşkınla ey mâhım gönül hep ağlamak ister
Seninle buldu âlemler kıyâmı yâ Resûlallah
Seyyidü'l-kevneyn Muhammed âlemin sultânına
Şem'-i cemâlin nûruna pervâne geldim tâ ezel
Sivâya meyl ü rağbetden kulûb-i asfiyâ mahfûz
Subha-i hubb-i sivâdan bulmak istersen halâs
Sûretâ sugrâ vücûdun cümle ekvân sendedir
Şems-i nûr-i ezel imkânla mümted görünür
Şuhûdun kul hüvallah âyetidir yâ Resûlallah
Tâ ezel bir lâ-misâl şâne te'abbüd etmişem
Tâ ezel ma'şûk edindim Hazret-i Allah'ı ben
Tâ ezelden rûh-i kudse nûr-i Subhân'dır edeb
Tâlibâ gezme sivâda nokta-i irşâda gel
Tâlibâ vuslat dilersen âleme bîgâne ol
Tavrımız etvâr-ı Hakk'dır sırrımız îkân-ı Hû
Tecellî sırrına âgâh eder envâr-ı mahviyyet
Tecelliyâta dilde nûr-i tevhîdden cilâ ister
Temevvüc etdi zâhir oldu imkân-ı vahdetin nûru
Üftâdegân-ı aşka bir ân olur mu râhat
Vahdet gül-i gülzârının dîvânesi mecnûnuyam
Vech-i Hakk'ı hep mezâhirde temâşâ kılmışız
Velâyet imâmı Ali'dir Ali
Üftâde dilim şikar oldu
Yâ delîle'l-halki bi hakki'l-mübîn
Yanar âteşlere hisseylemez pervâne-i aşkın
Yâ Rabb beni vahdet-i kübrâya erişdir
Yâ Resûlallah zuhûrunla zuhûr-i kâinât
Zât-ı Hakk'dan yeyz-i zâtî-yi Hudâ'dır râbıta
Zâtına fânî olup er sırr-ı beytullah budur
Zevk-i aşk meczûbu buldu âlem içre âlemi
Zikr-i Hakk vâsıtadır âlem-i bâlâya sana
Zikr ile âyine-veş her kim ki oldu sîne-saf