Putiniň şahsy propagandaçysy
Halkara Putiniň şahsy propagandaçysy Dekabr 11, 2013
Orsıetiň prezidenti Wladimir Putin ıurduň täze habar agentliginiň başlygy wezipesine kimi belledi? Bu wezipä özdiıenli, tutuş düırmegi bilen Kremliň syıasatyny goldaıan Dmitriı Kiselıow bellenildi. Tankytçylaryň aıtmaklaryna görä, Kiselıow “žurnalistikadan” başga hemme zatdan baş çykarıar.
Soňky döwürde YouTube wideo portalynda peıda bolan meşhur wideolar Putiniň dolandyrıan ıurdunyň žurnalistleri näderejede üıtgedip bilıändigini açyk-aıdyň görkezıär.
1999-njy ıylda Wladimir Putin ıurt başyna geleninde, “öz işine ussat žurnalist” Dmitriı Kiselıow žurnalistika bilen syıasy propagandanyň biri-birinden üzňe bolmalydygy barada ıiti çykyşlar edıärdi: “Žurnalistikanyň öz ahlagy, edebi bar. Žurnalist bu käriň etikasyndan üzňe hereket edip bilmez. İöne häzir telewideniıede çykyş edıän adamlara sen nädip žurnalist diıjek?! Olar bary-ıogy syıasatyň ündewçileridir.”
Aradan 14 ıyl geçdi we Putin özüniň Kremldäki kürsüsine ymykly ornaşdy. Bu günki gün prezidentiň media boıunça iň esasy galkany Kiselıow 14 ıyl ozal aıdan gürrüňlerine çapraz gelıän pikrilerini beıan edip başlady. Indi onuň özi žurnalistikanyň etikasyndan uzaklaşyp, hakyky agitatora, ıagny syıasatyň ündewçisine öwrüldi.
“Rossiıa segodnıa” 59-ıaşly Kiselıow 9-njy dekabrda Orsıetiň uly göwrümli “Rossiıa segodnıa” atly habar agentligine başlyk edip bellenildi. Agzalıan habar agentligi ıurduň iň uly göwrümli habar gullugy “RIA Nowostiniň” ornuny eıelär.
Duşenbe güni, ıagny 9-njy dekabrda prezident Putiniň karary bilen bahasy 110 milion amerikan dollaryna barabar bolan “RIA Nowosti” ıapyldy. Häkimiıetler munuň sebäbini “çykdajylaryň öňüni almak” diıip düşündirdiler.
Orsıetdäki media synçylary, bir tarapdan, “RIA Nowostiniň” ıapylmagyny geňlän bolsalar, beıleki tarapdan, olar Kiselıowyň ıokary wezipä bellenmegine haıran galdylar.
Kiselıow Orsıetiň döwlet eıeçilgindäki WGTRK kanalynyň başlygynyň orunbasary bolup, ol Putine ıapjalygy bilen giňden tanalıar. Dmitriı Kiselıow “Westi nedeli”, ıagny “Hepdäniň habarlary” atly gepleşigi diňe bir maksat üçin, ıagny Kremliň jedelli syıasy kararlaryny wagyz etmek üçin we Günbatary ıamanlamak üçin ulanıar.
Kiselıowyň ıokary wezipä bellenendigi baradaky habar onuň telewizorda “İewromaıdan” protestleri barada eden ıiti çykyşyndan bir gün soň ıaırady. Orsıetiň media synçylary Ukrainada hökümete garşy geçirilıän protest çärelerine ynjalyksyzlyk bilen syn edıärler.
Habar gepleşiklerinde ıiti kinaıa we kesgir dil ulanıan Kiselıow öz çykyşynda Ukrainadaky protestçileriň “boş galmagaldan” başga iş bitirmeıändiklerini aıdyp, geçirilıän çäreleriň üstünden güldi: “Maıdan näme? Ukraina tutuş bir göwre bolsa, onda Maıdan läheň göwredäki kiçijik nokatdyr. Ony demir bilen berçinleseň, şol nokat ynjar, ıöne, elbetde bu ölüm howply bolmaz. Emma syıasy tehnologiıany ulanyp, ıagdaıa meçew berseler we bolıan zatlary has ulaldyp teleıaılymlaryň we internetiň üsti bilen tutuş dünıä ıetirseler, ıagny halky hamala şol keşpde ıaly edip görkezseler, onda ıagdaı ölüm howply bolup biler. Aslyıetinde Ukraina Maıdandan has çylşyrymlydyr.”
“RIA Nowostiniň” ıapylmagy bilen onuň yzynda dörän boşluga Kiselıowy bellemekligiň özi gümürtik ıagdaı. Häzirki wagtda Orsıet diňe bir Ukrainadaky wakalar bilen göreşenok, eısem ol şol bir wagtyň özünde fewral aıynda Soçide geçiriljek gyşky olimpiıada oıunlaryň üsti bilen hem öz täsir güıjüni has ıaıbaňlandyrmagyň aladasynda.
Orsıetiň “Žurnalistler bileleşiginiň” ozalky başlygy Igor İakowenko Azatlyk Radiosynyň Rus gullugyna beren gürrüňinde, Kiselıowyň howul-hara bu wezipä bellenilmegini “Kreml elitasy dowla düşmedik bolsa, onda bu ıagdaı, gürrüňsiz, gopgunyň alamaty” diıip düşündirdi
”Bu karar aňrybaş netijesiz karar. Hatda bu karar samsyklaç karar. Sebäbi Dmitriı Kiselıowyň häsiıetindäki propaganda stili, sada dil bilen aıdanymyzda “aç-açan ıalan-ıaşryk zatlar”. Onuň Maıdan we ors oppozisiıasy barada aıdıan ähli gürrüňleri diňe ıalan we mekirlikden ybarat. Şeıle ıagdaılar diňe senzuranyň bar ıerinde bolup biler. Maglumat babatda monopoliıanyň höküm sürıän ıerinde bu şeıle bolup biler.”
Kremliň aıtmagyna görä, täze habar agentligi bütin dünıä ors syıasatynyň mazmunyny düşündirmekde ıardam bermeli.
Putiniň kararynda “Rossiıa segodnıa” habar agentliginiň açylmagy bilen, Orsıetiň döwlet syıasaty we jemgyıetçilik durmuşy barada habar berilmeginiň maksat edinilıändigi aıdylıar.
Munuň tersine “RIA Nowosti”, esasasan, “habaryň halka tiz ıetirilmegini, habaryň anyklygyny we syıasy şertlere garamazdan, özbaşdak pikirlenmegi” ıörelge edinıärdi. “Orsıetiň sesi” atly radio kanal hem ıapylan agentligiň düzüminde bolany üçin Kiselıowyň täze agentligine degişli edildi.
Media gulluklarynyň arasyndaky duşmançylyk gatnaşyklaryna garamazdan, Kiselıow dekabr aıynyň 10-na “RIA Nowostiniň” işgärleriniň “oňyn netijelerini” göz öňünde tutup, olaryň aglaba bölegini işde alyp galmagy umyt edıändigini aıtdy.
Muňa garamazdan, İakowenkonyň aıtmagyna görä, täze açylan habar agentligi Kiselıowyň “Gebbels äheňli maglumat” düşünjesinden iımitlener. (Iosif Gebbels nasistik Germaniıanyň meşhur propagandaçysy.)
Iň täze makalalar Türkmenistanda 561 raıatyň günäsi geçildi