Yunanistan’ın ulusal akademisi ve en yüksek araştırma enstitüsü olan Atina Akademisi, 18 Mart 1926 tarihinde Atina’da kuruldu. Atina’nın en önemli simgelerinden biri olan bu üniversitenin kökleri, antik dönemlerdeki Platon’un Atina Okulu’na (Akademia) uzanıyor.
Soldan sağa; Yunanistan Milli Kütüphanesi, Atina Üniversitesi ve Atina Akademisi Binası.
Atina Akademisi’nin Kuruluşu
Atina Akademisi, yan yana yer alan Ulusal Kütüphane, Üniversite ve Akademi’den oluşan bir “mimari üçleme”. Üniversite, 1859’da Danimarkalı Mimar Theophil Hansen tarafından tasarlandı. Dünyanın en güzel neoklasik binası olarak adından söz ettiren üniversite binası Hansen’in en önemli eseri.
Hansen’in ilham kaynağı MÖ 5. yüzyılın klasik mimarisiydi, Atina Akropolisi’ndeki anıtlarda olduğu gibi. Akademi binasında egemen olan İyonik mimari düzen, Akropolis’teki Erechtheion anıtının bir taklidi. Binanın genelinde Antik Yunan mimarisinin heykelsi ve anıtsal özelliklerini görmek mümkün.
Akademinin inşaatı 1861'in başında Hansen'in mimari tasarımlarını uygulaması için öğrencisi Mimar Ernst Ziller'e (1837-1923) devredildi. Akademi Binası’nın heykel dekorasyonu Heykeltıraş Leonidas Drosis tarafından, binanın boyanması ile ilgili tasarımlar da Avusturyalı Sanatçı Christian Griepenkerl tarafından yapıldı.
Atina Akademisi’nin önünde yer alan Sokrates Heykeli, arkadaki sütunun üzerinde ise Apollo, Heykeltraş: Leonidas Drosis.
- Atina Akademisi’ni 3 boyutlu görebilmek için buraya tıklayabilirsiniz.
Atina Akademisi’nin kuruluşundan bu yana amacı bilim, beşeri bilimler ve sanatın geliştirilmesi ve iyileştirilmesi oldu. 94 yaşındaki Akademi bugün, amacını yerine getirerek tarım, sanayi, denizcilik, ulusal ekonomi alanlarında bilimsel araştırma projeleri ve çalışmaları yürütmekte. Sadece akademi binası değil, akademiye bağlı 21 araştırma merkezi ve ofis de bu amaç ile çalışmalarına devam etmekte.
Eğitim ve maliye politikası konularında uzman görüşü ve önerileriyle Yunan Devleti’ne de hizmet vermekte olan Atina Akademisi’nin araştırmaya en son katkısı ise 2002’de Tıbbi ve Biyolojik Araştırmalar Vakfı’nın kurulması.
Platon'un Akademisi: Akademia
Akademia (ya da Akademos, Yunancası Ἀκαδημία), Yunan Filozof Platon tarafından MÖ 387 yılında kurulan felsefe okulunun adı. “Akademia” ismi ise günümüzde üniversite kavramı bileşenlerinden olan “akademi” teriminin öncüsü.
“Matematiksel olanı kavramamış olan, buraya girmesin!” (Ageometretos medeis eisito!)
Akademia’nın girişine yazılmış bu yazı, okulun matematiksel ve akılcı düşüncesini bize ifade ediyor. Akademia tarihte bilinen ilk üniversite ve burada verilen dersler; felsefe, diyalektik, müzik ve matematik üzerineydi. Akademia’da sadece Platon değil, onun görüşlerine uyan hocalar ve şehir şehir gezerek eğitim veren Sofistler de öğretmenlik yaptı.
İtalyan ressam Raffaello Sanzio’nun Atina Okulu (Scuola di Atene) freski, 1509-1511. Platon’un akademisinin bir görselleştirmesi olan fresk Vatikan’da yer alıyor. Freskin tam ortasında, göğü gösteren kişi Platon, yeri gösteren kişi ise Aristo.
Platon, öğretmeni Sokrates’in izinden gitti ve Batı felsefesini bugün dahi etkilemekte olan önemli bir felsefe ekolünün kurucusu oldu. Felsefe tarihinin en önde gelen okullarından biri Akademia da bu ekolün bir ürünüydü. Akademia, ilk dönemlerinde materyalist düşünceye yöneldi. Daha sonra Filozof Arkesilaos ile beraber okulun düşünsel yönü “kuşkuculuk”a doğru kaydı. Bu dönemden sonra Akademia’nın en önemli düşünürleri Arkesilaos ve Karneades oldu.
Platon’dan sonra Akademia’nın eğitimi, Platon’un felsefesi ile büyük bir zıtlığa düştü. Arkesilaos, başlattığı “Yeni Akademia” diye bilinen ikinci dönemde “doğruyu bilmenin olanaksız olduğunu” söyleyerek Platon’un görüşlerinin karşısında yer aldı.