Laboratuvar Üretimi Besinler Geliyor
22 Temmuz 2018 tarihinde oluşturuldu
Bilim insanları uzun zamadan beri temel besin kaynaklarının laboratuvar ortamında üretilmesi ile ilgili çalışıyorlar. Özellikle hücrelerin laboratuvar ortamında çoğlatılması yoluyla kas dokusunun oluşturulması, dolayısıyla yenebilir etin üretilmesi mümkün. Hatta yapılan denemelerde üretilen etler pişirilip tadına bakıldı bile.
Ancak uygulanan yöntemlerle üretilen etin maliyetinin yüksek olması ve üretim sürecinin uzun olması sebebiyle marketlerde ve restoranlarda satılabilmesi için fiyatlarının çok yüksek olmasına sebep oluyordu. Laboratuvar ortmında üretilen ilk köfteyi 2013 yılında Maastricht Universitesi'nden Mark Post ve ekibi tanıttı. Bu köfte ile yapılan hamburgerin fiyatı 330 bin dolardı.
Laboratuvar ortamında et üretimi için ortaya çıkan bir Alman girişimi olan Mosa Meat isimle şirket, daha ucuz ve hızlı bir yöntem geliştirdiğini iddia ediyor. Girişimin hayata geçebilmesi için gerekli olan para olan 8,8 Milyon doları toplamış durumda. Bir çok önemli yiyecek içecek firmasının da destek olduğu girişime Google kurucularından Sergey Brin de destek oluyor.
Mosa Meat firması yetkilileri, proje tamamlanıp üretime geçildikten sonra ürünlerin marketlerde 10 dolar civarında bir fiyat etiketiyle satışa çıkarılacağını söylediler. Ürünlerin en geç 2021 yılında marketlerde olacağını söylediler.
Mosa Meat firması ürünlerin doğal ortamlardan elde edilen etlerden çok daha temiz ve sağlıklı olacağını iddia ediyorlar.
Laboratuvar ortamında et nasıl üretiliyor?
Öncelikle sağlı bir hayvandan anestezi altında, biyopsi yöntemi ile bir miktar kas dokusu örneği alınıyor. Daha sonra bu hayvan hayatına devam edebiliyor. Kas dokusunu oluşturan hücreler çlzgili kas hücreleridir. Bu hücreler satallit kök hücre (uydu kök hücreler) adı verilen kök hücrelerden değişerek oluşurlar.
Laboratuvarda et üretimi için alınan kas hücrelerinin satallit kök hücrelere dönüşmesi için uyarılıyorlar. Daha sonra bu hücreler çoğalabilmeleri için içinde besin içerikli bir serum olan kontrollü bir kaba yerleştiriliyorlar.
Hücreler çoğaldıkça besinler azalıyor ve miyotüp adı verilen kas hücrelerine dönüşüyorlar. Daha sonra hidrojel adı verilen bir sıvı barındıran başka bir ortama alınarak çoğalmaya ve kas dokusunu oluşturana orada çoğalmaya devam ediyorlar.
Firma yetkilileri laboratuvarda et yetiştirmek için diğer yöntemlerde kök hücreleri beslemek için kullanılan fetal sığır serumu yerine kendi geliştirdikleri besin serumunu kullandıklarını söylediler. Bu serumun diğer yönteme göre hücrelerin daha hızlı bir şekilde çoğalmasına yardımcı olduğunu söylediler.
Laboratuvarda besin üretimi gelecekte hayatımızı nasıl etkileyecek?
En başta dünyanın ikliminin değişmesine bağlı olarak besin üretimi için şartların zorlaşması, gelecekte besin kaynaklarının azalmasına sebep olabileceği düşünülüyor. Buna karşılık artan insan nüfusu ile birlikte besin ihtiyacı da gittikçe artıyor. Dünyada insanlardan kaynaklı değişimlere bir çözüm bulunamazsa gelecekte dünyada ciddi bir besin krizi ortaya çıkabilir. Laboratuvarda besin üretimi doğal yollardan elde edilen besinlere göre iyi bir alternatif olabilir gelecekte.
Kirlenen doğal kaynaklar tükettiğimiz besinleri de büyük ölçüde etkiliyor. Özellikle düşük gelir seviyesine sahip insanlar ucuz yiyecekleri elde edebilmek için sağlıksız besinleri tüketmeyi göze alıyorlar. Laboratuvarda kontrollü bir şekilde üretilen besinler ileride daha da ucuzlarlarsa her kesimden insan için sağlıklı besin ihtiyacına bir çözüm olabilir.
İnsalar besin üretimi için doğaya büyük zararlar veriyorlar. Tahıl üretimi için ormanların yok edilmesi, tarlalarda ekinlere zarar veren canlılarla mücadele edilebilmesi için kimyasal ilaç kullanımı, ekinlerin hızlı büyüyebilmesi için suni gübreler, hormonlar gibi, diğer canlıların da yapısına giren kimyasalların kullanılması ve bunun pek çok müdahale doğaya zarar veriyor. Laboratuvarda üretilen besinler doğaya yapılan müdahaleleri en aza indirebilir.
Küresel ısınmaya sebep olan karbon salınımının en büyük kaynaklarından birisi de çiftliklerde yetiştirilen büyük baş ve küçük baş hayvanlar olarak gösteriliyor. Çiftliklerde yetiştirilen çiftlik hayvanlarının nüfusu tüm dünyadaki insan nüfunundan daha fazla. Laboratuvarda üretilen et daha ucuz olursa ve erişimi daha kolay olursa çiftlik hayvan yetiştiriciliği azalacaktır.
Başka gezegenlerde koloni oluşturmak için planlar yapan bilim insanlarının çözmesi gereken en büyük problemlerden birisi de orada yaşayacak olan insanların besin ihtiyacını karşılamak. Koloni için oluşturulacak olan tesislerde büyük miktarda ekilecek alan ve hayvan yetiştirmek için alanlar ile birlikte işleme ve depolama tesisleri düşünülmelidir. İnsanlar, hayvanlar ve bitkilerin kapalı bir sistem içerisinde sorunsuz bir şekilde yaşayabilmesi için çok hassas planlama yapılmalı ve çok büyük emek harcanmalıdır. Ancak laboratuvarda besin üretilmesi uzayda yada başka bir gezegende kapalı bir sistem içerisinde yaşamak zorunda olan insanlar için çok pratik bir çözüm olacaktır.
İnsanların yaşamak için başka canlıları tüketmek zorunda olması, insanın kendine atfettiği insanın hayvanlardan farklı olduğu ve diğer canlılardan üstün bir varlık olduğu düşüncesiyle çelişir. İnsalar da diğer tüm canlılar gibi diğer canlıları öldürüp yemek zorundadırlar. Hemen her canlı için empati oluşturabilen günümüz insanı için bu durum çok can sıkıcıdır. Laboratuvarda besin üretilmesi en başta diğer canlıların bedenlerine olan ihtiyacı yavaş yavaş ortadan kaldıracaktır. Bu sebebten dolayı geleceğin insanları günümüz insanlarını çok ilkel bulabilirler ve hatta yam yamlık gibi bir şeyle suçlayabilirler. Ne dersiniz?
Sonuç olarak bizim ihtiyacımız olan temel besin maddelerini laboratuvarda üretebilirsek doğaya olan bağımlılığımız büyük ölçüde azalacaktır.