İnsan zekası: Bilgi sınırına ulaştık mı? | TeknoXhaber
Teknoxhaber 20 Ekim 2019 Okuma süresi: 14dk, 40sn 198
Bilimdeki son yüzyıldaki büyük ilerlemelere rağmen, doğa anlayışımız hala tam olmaktan uzak. Sadece bilim adamları Kutsal Fizik Kasedi’ni bulamadılar – çok büyük (genel görelilik) ile çok küçük (kuantum mekaniği) birleştirmek – hala evrenin büyük çoğunluğunun neyden oluştuğunu bilmiyorlar . Aranan Herşeyin Teorisi bizden kaçmaya devam ediyor. Ve bilincin basit maddeden nasıl ortaya çıktığı gibi başka olağanüstü bulmacalar da vardır.
Bilim tüm cevapları verecek mi? Hayatta kalmamızı ve ürememizi etkileyen pratik sorunları çözmek, evrenin yapısını çözmemek için tasarlandılar. Bu gerçekleştirme bazı filozofların meraklı bir karamsarlık biçimini benimsemelerine neden oldu , asla anlayamayacağımız şeyler olacağına inandılar. Dolayısıyla insan bilimi bir gün zor bir sınıra varacak – ve çoktan yapmış olabilir.
Amerikan dilbilimci ve filozof Noam Chomsky’nin “gizemler” olarak adlandırdığı bazı sorular kalmaya mahkum olabilir . İnsanların tek başına sınırsız bilişsel güçleri olduğunu düşünüyorsanız – bizi diğer hayvanlardan ayırarak – Darwin’in Homo Sapiens’in doğal dünyanın bir parçası olduğu görüşünü tam olarak sindirmediniz .
Fakat bu argüman gerçekten geçerli mi? İnsan beyni de kendi kökenlerini keşfetmek için gelişmedi düşünün. Ve yine de bir şekilde bunu yapmayı başardık. Belki kötümserler bir şeyleri özlüyorlar.
“Gizemli” düşünürler biyolojik argümanlara ve analojilere belirgin bir rol verir. 1983 dönüm noktası kitabında , Modülerlik Aklının son filozofu Jerry Fodor , “düşünmeye alıştığımız düşünceler” olduğunu söyledi.
Benzer şekilde, filozof Colin McGinn bir dizi iddia etti kitapların ve makalelerin tüm kafalar belli sorunlara ilişkin “bilişsel kapatılması”ndan muzdarip. Köpekler veya kediler asla asal sayıları anlamayacaklar gibi, insan beyni dünyanın bazı harikalarından kapatılmalıdır. McGinn, zihin / beden problemi gibi felsefi anlamsızlıkların – beynimizdeki fiziksel süreçlerin bilinci nasıl doğurduğunun – anlaşılmaz olduğunun kanıtlanmasının nedeninin gerçek çözümlerin sadece insan aklına erişilemez olduğunun kanıtlandığından şüpheleniyor.
Eğer McGinn beyinlerimizin basitçe belli problemleri çözecek donanıma sahip değilse, bizi şaşırtmaya ve şaşırtmaya devam edecekleri için denemenin bir anlamı yoktur. McGinn’in kendisi aslında zihin-beden sorununa tamamen doğal bir çözüm olduğuna inanıyor, ama insan beyni onu asla bulamayacak.
Psikolog Steven Pinker bile , genellikle bilimsel kibirle suçlanan biri, gizemlerin argümanına sempati duyuyor. Atalarımızın genlerini yaymak için daha geniş kozmosu anlamalarına gerek kalmazsa , neden doğal seçilimin bize yapması için beyin gücünü verdiğini iddia ediyor ?
Akıl almaz teorileri
Gizemli insanlar tipik olarak bilişsel sınırlar sorununu açık, siyah veya beyaz terimlerle ortaya koyar: ya bir sorunu çözebiliriz ya da sonsuza dek bize meydan okuyacaktır. Ya bilişsel erişime sahibiz ya da kapanmaktan acı çekiyoruz. Bir noktada, insan araştırması aniden metaforik bir tuğla duvara çarpacak ve bundan sonra sonsuza kadar boş anlamada durmaya mahkum olacağız.
Bununla birlikte, gizemlerin sıklıkla göz ardı ettiği başka bir olasılık, yavaş yavaş azalan getirilerden biridir. Soruşturma sınırlarına ulaşmak, bir bataklığa tıkılmak yerine bir duvara çarpmaktan daha az şey hissedebilir. Gittikçe daha fazla çaba sarf etsek bile yavaşlamaya devam ediyoruz ve henüz daha fazla ilerlemenin imkansız olacağı kesin bir nokta yok.
Gizemciler, gerçekliğin bazı yönlerinin gerçek bilimsel teorisini asla bulamayacağımızı mı iddia ediyor, yoksa alternatif olarak, bu teoriyi iyi bulabileceğimizi, ancak asla gerçekten kavrayamayacaklarını mı iddia ediyorlar?
Bilim kurgu serisinde , Otostopçunun Galaksi Rehberi , yabancı bir medeniyet, Yaşamın, Evrenin ve Her Şeyin Nihai Sorusunun Cevabını hesaplamak için devasa bir süper bilgisayar inşa eder. Bilgisayar nihayet cevabın “42” olduğunu açıkladığında, hiç kimse bunun ne anlama geldiğine dair bir ipucu yok (aslında, tam olarak bunu anlamak için daha da büyük bir süper bilgisayar inşa etmeye devam ediyorlar).
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR NASA, Rekor Sıcaklığın Etkilerini Gösteren Fotoğraflar Paylaştı
Doğru cevaba ulaştınız mı, bir soru hala “gizem” midir, ancak bunun ne anlama geldiği veya kafanızı dolayamayacağı hakkında hiçbir fikriniz yok mu? Gizemli insanlar genellikle bu iki olasılığı bir araya getirir.
Bazı yerlerde, McGinn zihin-beden probleminin insan bilimi için erişilemez olduğunu, muhtemelen zihin-beden bağını tanımlayan gerçek bilimsel teoriyi asla bulamayacağımız anlamına gelir. Bununla birlikte, diğer anlarda, problemin insanlar için her zaman “mantıklı bir şekilde uyuşturması zor” kalacağını ve bunu düşünmeye çalıştığımızda “başın teorik kargaşayla döndüğünü” yazıyor .
Bu, gerçek bilimsel teoriye iyi ulaşabileceğimizi gösteriyor, ancak bunun 42 benzeri bir niteliği olacak. Fakat sonra yine, bazı insanlar bunun zaten kuantum mekaniği gibi bir teori için geçerli olduğunu iddia ediyorlardı. Kuantum fizikçisi Richard Feynman bile “Hiç kimsenin kuantum mekaniğini anlamadığını” söyleyebilirim.
Gizemli insanlar, bizim kuantum dünyasına “bilişsel olarak kapalı olduğumuzu” söyler mi? Kuantum mekaniğine göre, parçacıklar bir kerede iki yerde olabilir veya rastgele boş alandan dışarı çıkabilir. Bunu anlamak oldukça zor olsa da, kuantum teorisi inanılmaz derecede doğru tahminlere yol açıyor. “Kuantum tuhaflığı” fenomeni birkaç deneysel test ile doğrulandı ve bilim adamları da teoriye dayanan uygulamalar yaratıyorlar .
Gizemliler, daha önce bazı bilimsel teorilerin ve kavramların ilk önerildiklerinde ne kadar akıl almaz olduklarını da unutma eğilimindedirler. Bilişsel makyajımızdaki hiçbir şey bizi görelilik teorisi, evrimsel biyoloji veya heliocentrism için hazırlayamadı.
Bilişsel olarak kozmolojiye kapalı mıyız?
Filozof Robert McCauley’in yazdığı gibi : “İlk ilerlediğinde, Dünya’nın hareket ettiği, mikroskobik organizmaların insanları öldürebileceği ve katı cisimlerin çoğunlukla boş yer olduğu yönündeki önerileri sezgiye ve sağduyunun aksine değil; kuantum mekaniği bizim için yirminci yüzyılda kanıtlamıştır. ”McCauley’nin zekice gözlemi, karamsarlık için değil, iyimserlik için sebep sağlar.
Fakat cılız beyinlerimiz akla gelebilecek tüm sorulara gerçekten cevap verebilir ve tüm sorunları anlayabilir mi? Bu çıplak, yardımsız beyin hakkında mı konuşup konuşmadığımıza bağlıdır. Çıplak beyninle yapamayacağın bir sürü şey var. Ancak, Homo Sapiens , bir alet yapımı türdür ve buna çeşitli bilişsel araçlar da dahildir.
Örneğin, yardımsız duyu organlarımız UV ışığını, ultrason dalgalarını, X ışınlarını veya yerçekimi dalgalarını algılayamaz. Ancak, bazı fantazi teknolojilere sahipseniz , tüm bunları tespit edebilirsiniz . Algısal sınırlamalarımızın üstesinden gelmek için, bilim adamları bir dizi araç ve teknik geliştirdi: mikroskoplar, X-ışını filmi, Geiger sayaçları, radyo uyduları dedektörleri ve benzeri.
Tüm bu cihazlar, fiziksel süreçleri, duyu organlarımızın sindirebileceği bir formata “çevirerek” zihinlerimizi genişletiyor. Yani algısal olarak UV ışığına “kapalı” mıyız? Bir anlamda, evet. Ancak tüm teknolojik ekipmanlarımızı ve ölçüm cihazlarımızı dikkate alırsanız hayır.
Benzer şekilde, çıplak beyinlerimizin hafıza kapasitesini büyük ölçüde artırmak için fiziksel nesneler (kağıt ve kalem gibi) kullanıyoruz. İngiliz filozof Andy Clark’a göre , zihinlerimiz kelimenin tam anlamıyla dizüstü bilgisayarlar, bilgisayar ekranları, haritalar ve dosya çekmeceleri biçimindeki derilerimizin ve kafataslarımızın ötesine uzanıyor .
Matematik, beynimizle düşünemediğimiz kavramları temsil etmemizi sağlayan fantastik bir zihin uzatma teknolojisidir. Örneğin, hiçbir bilim adamı iklim sistemimizi oluşturan bütün karmaşık kilitleme süreçlerinin zihinsel bir temsilini oluşturmayı ümit edemezdi. İşte bu yüzden bizim için ağır yük kaldırmak için matematiksel modeller ve bilgisayarlar yaptık.
En önemlisi, kendi aklımızı insan dostlarımıza uzatabiliriz. Türlerimizi eşsiz kılan, özellikle kümülatif kültürel bilgi olan kültür yeteneğimizin olmasıdır. İnsan beyni popülasyonu, izolasyondaki her bir beyinden çok daha zekidir.
Ve işbirlikçi girişimin mükemmelliği bilimdir. Tek bir bilim adamının, kozmosun gizemlerini tek başına çözemeyeceğini söylemeye gerek yok. Ancak topluca, onlar yapar. Isaac Newton’un yazdığı gibi, “devlerin omuzlarında durarak” daha fazla görebiliyordu. Bilim adamları, akranları ile işbirliği yaparak, anlayışlarının kapsamını genişletebilir ve her birinin bireysel olarak yapabileceğinden çok daha fazlasını başarabilirler.
Bugün, daha az insan, teorik fiziğin – hatta fizikçilerin – en uç noktalarında neler olup bittiğini anlıyor. Kuantum mekaniği ve görelilik teorisinin birleşmesi hiç şüphesiz istisnai olarak göz korkutucu olacaktır, aksi halde bilim adamları çok uzun zaman önce bunu çivilenmiş olacaktı.
Aynı şey, insan beyninin bilinç, anlam ve niyetliliğe nasıl yol açtığını anlamamız için de geçerlidir. Ancak, bu sorunların sonsuza dek ulaşılmaz olacağını varsaymak için herhangi bir iyi sebep var mı? Yoksa onları düşünürken şaşkınlık duygumuz asla azalmayacak mı?
Filozof Daniel Dennett , gizemlerin diğer hayvanların zihinleriyle olan benzerliklerine çok basit bir itiraz ettiğine dikkat çekti: diğer hayvanlar soruları bile anlayamıyor. Bir köpek sadece en büyük asal olup olmadığını asla çözemez, aynı zamanda soruyu asla anlamaz. Buna karşılık, insanlar birbirlerine ve kendilerine sorular yöneltebilir, bu sorular üzerinde düşünebilir ve bunu yaparken daha iyi ve daha rafine sürümler bulabilirler.
Gizemli insanlar, bizi, insanlar için kusursuz bir şekilde anlaşılır bir soru sınıfının varlığını hayal etmeye davet ediyorlar, ama sonsuza kadar sürecek cevaplar ulaşılmaz kalıyor. Bu kavram gerçekten makul mu (ya da tutarlı bile)?
Bu argümanların nasıl bir araya geldiğini görmek için, bir düşünce deneyi yapalım. Dünya dışı bazı “antropologların” türümüzün bilişsel potansiyeli hakkında bilimsel bir rapor hazırlamak için 40.000 yıl önce gezegenimizi ziyaret ettiğini hayal edin. Bu garip, çıplak maymun güneş sisteminin yapısını, uzay-zamanın eğriliğini ve hatta kendi evrimsel kökenlerini öğrendi mi?
O an, atalarımızın küçük avcı-toplayıcı gruplarında yaşadığı zaman , böyle bir sonuç pek de muhtemel görünmeyebilirdi. İnsanlar yakın çevrelerinde hayvanlar ve bitkiler hakkında oldukça geniş bir bilgi birikimine sahip olsalar ve günlük nesnelerin fiziği hakkında kendi yollarını bilmeleri ve bazı akıllı araçlar bulmaları için yeterince bilgi sahibi olsalar da, bilimsel aktiviteye benzeyen hiçbir şey yoktu.
Hiçbir duyu organımızın kapsamını genişletmek için yazı yok, matematik ya da yapay araçlar yoktu. Sonuç olarak, bu insanlar tarafından dünyanın daha geniş bir yapısına ilişkin inançlarının neredeyse tamamı tamamen yanlıştı. İnsanoğlunun doğal afet, hastalık, cennet gibi vücutların gerçek nedenleri, mevsimlerin dönüşü ya da hemen hemen başka herhangi bir doğal olguya dair hiçbir fikri yoktu.
Dünya dışı antropologumuz aşağıdakileri rapor etmiş olabilir:
Evrim, bu dikliği sağladı; havadaki titreşimler (yakındaki nesneler ve kişilerin neden olduğu) ve 400-700 nanometre aralığında elektromanyetik dalgalar gibi yerel olarak kendileriyle ilgili bazı bilgileri toplamak için ilkel duyu organlarıyla birlikte yürüdü. atmosferlerinde dağılmış bazı büyük moleküller kadar iyi.
Bununla birlikte, bu yaratıklar dar algısal aralıklarının dışında kalan herhangi bir şey için tamamen habersizdir. Dahası, tek hücreli yaşam formlarının çoğunu kendi ortamlarında bile göremezler, çünkü bunlar gözlerinin algılaması için çok küçüktür. Aynı şekilde, beyinleri düşük yer çekimi koşullarında orta büyüklükteki nesnelerin (çoğunlukla katı) davranışını düşünmek için gelişti.
Bu toprakların hiçbiri ağırlıksızlığı deneyimlemek için gezegenlerinin kütleçekim alanından hiç kaçamadı ya da daha güçlü yerçekimi kuvvetleri deneyimlemek için yapay olarak hızlandırıldı. Uzay-zaman eğriliğini bile düşünemezler, çünkü evrimin cılız beyinlerinin içine kablolu sıfır-eğrilik geometrisi vardır.
Ancak bu dünya dışı insanlar yanlışlıkla ölmüş olacaktı. Biyolojik olarak, biz 40,000 yıl öncekinden farklı değiliz, ancak şimdi bakteri ve virüsleri, DNA ve molekülleri, süpernovaları ve kara delikleri, elektromanyetik spektrumun tamamını ve çok sayıda başka garip şeyleri biliyoruz.
Ayrıca, Euclid dışı geometri ve uzay-zaman eğriliği, Einstein’ın genel görelilik teorisinin izniyle . Aklımız, gezegenimizden milyonlarca ışıkyılı nesnesine ve ayrıca duyu organlarımızın algısal sınırlarının çok altındaki çok küçük nesnelere “ulaştı”. Çeşitli hileler ve araçlar kullanarak, insanlar dünyadaki kavramalarını büyük ölçüde genişletti.
Karar: biyoloji kader değildir
Yukarıdaki düşünce deneyi, insan bilgisi hakkındaki karamsarlığa karşı bir rehber olmalıdır. Biyolojik sınırlamalarımızı aşmak için diğer hangi zihin genişletme araçlarına vuracağımızı kim bilebilir? Biyoloji kader değildir. Birkaç yüzyıl boyunca zaten başardıklarımıza bakarsanız, bilişsel kapanışla ilgili her türlü döküntü ifadesi oldukça erken görünmektedir.
Gizemliler sık ​​sık “alçakgönüllülük” ve “alçakgönüllülük” değerlerine dudak hizmeti öderler, ancak daha yakından incelendiğinde, konumları göründüklerinden çok daha az kısıtlıdır. McGinn’in zihin-beden probleminin “asla çözemeyeceğimiz” “nihai bir gizem” olduğuna dair kendinden emin ifadesini alın . Böyle bir iddiada bulunurken McGinn, üç şeyin bilgisini üstlenir: zihnin-bedensel problemin doğası, insan zihninin yapısı ve asla ikizlerin asla buluşmamasının nedeni. Ancak McGinn, insan biliş bilimine yalnızca yüzeysel bir genel bakış sunar ve zihin uzatma için çeşitli araçlara çok az dikkat eder veya hiç dikkat etmez.
Sanırım gizemlerin masalarını açmanın zamanı geldi. Bazı problemlerin sonsuza dek insan anlayışını sonsuza dek süreceğini iddia ederseniz, zihin uzatma cihazlarının olası bir kombinasyonunun neden bizi bir çözüme daha fazla yaklaştırmayacağını bazı detaylarıyla göstermelisiniz. Bu, çoğu gizemlinin onayladığından daha uzun bir emirdir.
Dahası, bazı problemlerin neden gizemli kalacağını tam olarak açıklayarak, gizemli insanlar kendi paydaşları tarafından çekilme riskiyle karşı karşıya kalırlar. Dennett’in en son kitabında yazdığı gibi : “Asla cevaplayamayacağımızı iddia ettiğiniz bir soruyu çerçevelendikten sonra, sizi yanlış kanıtlayabilecek çok iyi bir süreci harekete geçirdiniz:”
Irak’la ilgili rezil notundan birinde, eski ABD savunma bakanı Donald Rumsfeld, iki cehalet şekli arasında bir ayrım yapıyor : “bilinen bilinmeyenler” ve “bilinmeyenler”. İlk kategoride bilmediğimiz bildiklerimize aittir. Doğru soruları çerçeveleyebiliriz, ancak henüz cevapları bulamadık. Ve sonra “bilmediğimizi bilmediğimiz” şeyler var. Bu bilinmeyen bilinmeyenler için henüz soruları çerçeveleyemiyoruz.
Bu kadar bilinmeyen bilinmeyenlerin bulunma olasılığını hiçbir zaman ekarte edemeyeceğimiz ve bazılarının sonsuza kadar bilinmeyeceği ihtimalini asla ortadan kaldıramayacağımız doğrudur, çünkü bazı (bilinmeyen) nedenlerden dolayı insan zekası bu göreve bağlı değildir.
Ancak bu bilinmeyen bilinmeyenler hakkında dikkat edilmesi gereken önemli nokta, onlar hakkında söylenebilecek hiçbir şey olmadığıdır. Bazı bilinmeyen bilinmeyenlerin her zaman bilinmeyen kalacağını varsaymak, gizemli insanlar gibi, mütevazı değildir – bu kibirdir.
Akıl almaz teorilerBilgiBilgi sınırıBilimİnsan zekasıZihin