Cumhuriyetin fabrikalarını yıkanlar - Metin Sezgin - MUDANYA Gazetesi | www.mudanyagazetesi.com
Geçen hafta Bursa İpekiş Fabrikası’nın ve Atatürk Stadyumu’nun yıkılışlarını görmek her Cumhuriyet sevdalısı gibi beni de yürekten üzdü. Her Bursalı gibi şahsen benimde çok değerli anılarımın bulunduğu Atatürk Stadyumu’nun yıkılması konusundaki yorumumu önümüzdeki haftaki Mudanya Mektubu'na bırakarak bu hafta İpekiş’in yıkılışından söz edeceğim.
Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Felsefe Bölümü sınavlarım nedeniyle geçen hafta Cumartesi ve Pazar sabahları üst üste yolum Stadyum Caddesi'nden geçti. Caddeden yaya olarak geçtiğim için İpekiş Fabrikası'nın yürek yakan, insana büyük bir hüzün veren manzarasını uzun uzun seyrettim. İpekiş'in sanki bu feci manzarası görülmesin diye fabrikanın bahçe duvarlarının üzerine beyaz plastik örtü çekmişler ama yüksek olmayan bahçe duvarına kolaylıkla çıktığınız zaman her şey bütün çıplaklığıyla gözler önüne seriliyor.
Yıllar önce Bursa Muradiye Hamzabey Mahallesi'nde otururken hafta sonları sık sık Kültür Park'ta yürüyüş yapardım. Bu yürüyüşlerim sırasında, Kültür Park'ın hemen yanındaki İpekiş’in işçilerinin ekmek teknesi olan dokuma tezgahlarının çıkardığı o kutsal sesten, 1925 yılında kurulan 80 yıllık fabrika binasından hiçbir eser kalmamış. Hepsi kepçelerle acımasızca yer ile yeksan olmuş, her taraf adeta savaş alanına dönmüş. Yıkım yaklaşık yüzde 95 oranında gerçekleştirildikten sonra, Bursa 3. İdare Mahkemesi’nin yürütmenin durdurulması kararı uygulanmış.
Değerli meslektaşımız CHP Bursa Milletvekili Nurhayat Altaca Kayışoğlu konuyu meclis gündemine taşımış. Yaptığı konuşmada özetle, "…. İpekiş'in Bursa'da Cumhuriyet dönemine ait simge yapılardan birisi olduğunu…” vurgulamış. Kültürpark'ın bitişiğindeki 32 dönümlük İPEKİŞ arazisinin manevi değerinin ekonomik değerine kurban edildiğini dile getiren Altaca Kayışoğlu, Bursa'da koza üretimi ve ipek böcekçiliğinin teşviki için İPEKİŞ'in kurulduğunu hatırlatarak, mahkemenin yürütmenin durdurulma kararının yok sayılarak yıkımın gerçekleştirilmesini, hukuk dışı bir yöntem olarak…” nitelendirmiş.
O Cumartesi ve Pazar sabahı İpekiş Fabrikası'nın beyaz perdelerle her nasılsa örtülmemiş giriş kapısından fabrikanın henüz yıkılmamış idare binasına ve girişin üzerindeki balkonlardaki İPEKİŞ Establıshed (kuruluş) 1925 ve İpekiş Mensucat Türk Anonim Şirketi Kuruluş:1925 yazılarının yer aldığı tarihi tabelalarına uzun uzun baktım.
Balkon önünde Atatürk’ün küçük bir büstü, arkasında boynu bükülmüş durumda ayyıldızlı bayrağımız ve bayrağımızın sağ ve solunda iki beyaz bayrak yer alıyordu. Bu beyaz bayraklar sanki Merinos'tan sonra, Cumhuriyetimizin İPEKİŞ Fabrikası'nın da yıkılarak teslim alındığını simgeliyordu.
Geçen hafta Tarih Felsefesi dersinden sınava girdim. Bu dersle ilgili önceki sınavlarda çıkmış soru kitapçığını incelerken, Türk Filozofu Takiyettin Mengüşoğlu'nun kitapçıkta yer alan şu sözlerini okuyorum. Mengüşoğlu tarihin varlık alanını şöyle tanımlıyordu:
“…İnsanın varoluşuna dayanak oluşturan her türlü ilke, düşünce, değer ve kurum ve bunlar dolayısıyla ortaya çıkan her türlü kültür verisi tarihin varlık alanını oluşturur..”
Yine bu kitapçıkta, Fransız Filozofu Fernand Braudel tarihin tanımından ve tarihi gerçeklerin yok sayılmasından söz ediyor ve “…Tarih, olanaklı tüm tarihlerin dünün, bugünün, geleceğin öğretilerinin bir toplamıdır ve bu konuda yapılacak en büyük hatanın, bu toplamı oluşturan parçalardan herhangi birini diğerlerini dışlayacak biçimde tercih etmek olduğunu …” vurguluyordu.
Bende bir Türk hukukçusu ve naçiz bir felsefe öğrencisi olarak, İpekiş Fabrikası'nın yıkılması karşısında diyorum ki;
Sadece ve sadece Osmanlı'yı öykünerek, laik Türkiye Cumhuriyeti'ni, onun eşsiz değerlerini yok sayarak dışlamak isteyenler ve Cumhuriyetin fabrikalarını yıkanlar tarih önünde daima sorumlu olarak kalacaklardır!
Bu makale 1339 defa okunmuştur.