86 daireyi 500 kişiye sattılar
Yaşam Kent Kooperatifi, İstanbul Çengelköy'deki 86 daireyi 500 kişiye birden sattı.
Fizikçi Oktay Gündoğdu, erkenden kalkıp yıllardır biriktirdiği parayla satın aldığı evinin yolunu tuttu. Çengelköy'de bulunan kooperatifteki 3. Blok A Kapısı Daire 4... Kapının önünde durup, geçen ay apartman girişindeki zile yazdığı adını aradı Oktay Gündoğdu.
Zil düğmesinde bir başkasının ismini gördü ama "Bir yanlışlık olmalı" diye düşünürken o sırada yanına bir başka kişi yaklaştı. Söz konusu kişi, aynı dairenin ikinci sahibiydi...
"Yaşadığım şaşkınlığı, kızgınlığı anlatamam'' diyor Gündoğdu ve ekliyor: "Bulabildiğimiz kadarıyla bizim daire yaklaşık 6 kişiye birden satılmış. 3 blok halinde inşa edilen 86 dairenin tamamında durum aynı.'' Türkiye'de her yıl bin kişinin eklendiği kooperatif mağdurlarının son örneklerinden biri Çengelköy Yavuztürk Mahallesi'nde. 1998'de inşasına başlanan ve Yılmazlar Yaşam Kent Konut Yapı Kooperatifi tarafından yapılan 86 dairenin toplam 500 sahibi var. Kendi konutuna sahip olma hayaliyle kooperatife giren üyeler ellerinde evrak, ödeme belgeleri ve alamadıkları tazminatlarla ortada kalmışlar. Mağdurlardan 60'ı dolandırıcılık suçlamasıyla mahkemeye başvururken kimileri de iflas istemiyle dava açmış. Bazıları da kira bedelinin tazmini için mahkemeye gitmiş. Ama şimdilik sonuç alabilen kimse yok.
Aziz Yılmaz'a ait kooperatif daha önce Kayı Kent adıyla iş başındaydı. Burada da benzer bir kaos yaşandı. Hak sahipleriyle yaşadıkları sorunlar nedeniyle adını değiştiren ve faaliyetlerini sürdüren firma, halen İstanbul ve İzmit'te yeni dairelerin temelini atıyor.
İmar izni de yok
Yaşam Kent'teki inşaatın imar izni yok. Bu nedenle yıkımı söz konusu. Üsküdar Belediyesi bu konudaki sorulara "Yavuztürk'te inşaat faaliyeti filan yok. Tek çivi çakamazlar. Biz sürekli denetliyoruz'' yanıtını veriyor. Ama burada dikili duran ve çivisi çoktan çakılı binalarla ilgili ne işlem yapacaklarına dair bir yanıt ise vermiyor.
Kooperatif Başkanı Recep Yavaşgel'in yıkım ve imar iznine dair açıklamaları hepsinden ilginç. Yavaşgel, "Sırf bizim binalar değil ki bu bölgedeki tüm binaların yıkım kararı var. Hiçbirinin izni yok'' diyor.
Yavaşgel'in, parasının iade edilmesini isteyenlere verdiği yanıt, vurdumduymazlığı daha çarpıcı bir şekilde gözler önüne seriyor: "Bugüne kadar ödediklerinizi peşinat sayarız. İlave ödeme yapın, size başka illerden daire ayarlarız. İzmit'te yeni bir sitemiz olacak. Oraya geçersiniz." Yavaşgel, üyelerin elindeki aksi belgelere rağmen "Herkese parasını veriyoruz" iddiasında bulunuyor. Kooperatif, ayrıca mağdur ev sahiplerine senet ve çekle ödeme yapmayı öneriyor. Ancak Oktay Gündoğdu ve diğer mağdurlar, senet ve çeklerin karşılıksız çıktığını, hatta çeki kabul eden bazı kişilerin şimdi bu nedenle dava açtığını anlatıyor. Dolandırıcılık suçlamasıyla kooperatif sahipleri hakkında dava açanlardan Sema Sucu ise "Zaten daireleri satın alırken imzaladığımız sözleşmede teslimatın gecikmesi durumunda kira bedelinin ödeneceği ifadesi geçiyor. Teslimat 3 yıl gecikti. Ama kimseye kira bedeli ödenmiyor'' diyor.
Kooperatif seçerken bunlara dikkat edin
Kooperatif yoluyla ev almayı düşünenler nelere dikkat etmeli? İstanbul Emlak Komisyoncuları Odası Başkanı Sabri Ateş, yanıt aranması gereken ilk sorunun arsanın imar durumuyla ilgili olduğunu belirterek daha sonra şu önerilerde bulunuyor:
- İmar izni yoksa o kooperatife üye olmayın. İzni belediyeden mutlaka teyit ettirin.
- Belediyeden kooperatif yetkililerinin vaat ettiği tüm ayrıntıları doğrulatın.
- Her kooperatif, bir kooperatif üst birliğine bağlıdır ve birlik tarafından sürekli denetlenir. Kooperatifinize hangi birliğe bağlı olduğunu sorun ve birlikle temasa geçip teyit alın. Birliğe üyelik yoksa, o kooperatife üye olmayın.
- Kooperatif kurucularının yeterlilik durumunu araştırmadan üye olmayın.
- Kurucuların akrabalık derecelerini, daha önce hangi işleri yaptıklarını inceleyin.
- Üyelikten sonra da aidat ödemelerini mutlaka banka aracılığıyla veya kaşeli imza karşılığında yapın.
- İnşaatın durumunu bizzat takip edin ve yılda bir kez yapılan genel kurul toplantılarına katılarak kararlarda söz sahibi olun.
- Kooperatif, genel kurula davet mektubu göndermek zorunda. Mektup size ulaşmıyorsa, şüphelenmek için nedenleriniz var demektir.
- Daire bedelinin piyasanın çok altında olması durumunda dikkatli olun.
- Bilinçli davranın, sorgulamadan imza atmayın.
Her yıl bin kişi kooperatif mağduru
Tüketici şikâyetlerinin toplandığı Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğü'nün verilerine göre konut kooperatifi mağdurları Yaşam Kentliler'le sınırlı değil. Mağdurlar arasına her yıl yaklaşık bin kişi katılıyor. Ağustos sonuna kadar gelen 2006 şikâyetleri tam 673 mağduru buldu. Bunların çoğu Ankara'dan gelen şikâyetlerden oluşuyor. 229 şikâyetin kaydedildiği Ankara'yı, 77 başvuru ile İstanbul ve 62 şikâyetle de Antalya takip ediyor. Şikâyetlerin yüzde 86'sını kooperatif yöneticilerinin görevlerini kötüye kullanmaları oluşturuyor. Yine kooperatif yöneticileri hakkındaki zimmet iddiaları ve ayrılan ortakların kooperatiften parasını alamama şikâyeti de yüzde 4'lük dilimlerle ikinci ve üçüncü sıraları alıyor.
AB'ye giren 700 Türk!