Ukrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko, Avrupa Birliği’yle ticaret ve ekonomik ortaklık anlaşmasına imza attı.
Poroşenko, Ukrayna’nın Avrupa Birliği’yle serbest ticaret anlaşması imzalamak için “en ağır bedeli ödediğini” açıkladı ve Brüksel’deki anlaşmayı “tarihi” diye niteledi.
Rusya Ukrayna’nın imzaladığı anlaşmayı eleştirdi. Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin, Ukrayna’nın siyasi krize sürüklenip eski Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç’in devrilmesiyle sonuçlanan olaylara yol açan bu anlaşmayla ilgili olarak, Ukraynalılar’ın “Rusya ve Avrupa Birliği’ne sadakat arasında yapay bir tercihe sürüklendiği” yorumunda bulundu. Putin, ayrıca Kiev hükümeti ve Rusya yanlısı isyancılar arasında görüşme sağlanabilmesi için uzun vadeli ateşkes olmasını şart koştu.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Poroşenko ise, geçen hafta ilan ettiği ateşkesi üç gün daha uzattı.
Rusya’ya yeni yaptırım uyarısı
Viktor Yanukoviç Şubat ayında devrildikten sonra Moskova Kırım yarımadasını ilhak etmişti. Rusya yanlılarının başlattığı ayaklanma daha sonra Ukrayna’nın doğu bölgelerine sıçradı ve bölgede isyancılarla Kiev’e bağlı güçler arasında kanlı çatışmalar çıktı. Amerika ve Avrupa Birliği, Moskova’nın Kırım’ı ilhakının ve Ukrayna’nın doğusundaki ayrılıkçılara destek vermesinin ardından Rus hükümetiyle bağlantılı kişi ve kuruluşlara yaptırım uyguladı.
Avrupa Konseyi ayrıca, Ukrayna’daki Rusya yanlısı ayrılıkçıların gerginliği hafifletecek adımları Pazartesi gününe kadar atmaması durumunda Moskova’ya yeni “kısıtlayıcı adımlar atmaya hazırlandığını” bildirdi. Ayrıca Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü’nün bölgede ateşkesi ve sınırları denetleme görevi üstlenmesi, aynı zamanda Poroşeko’nun barış planının yürürlüğe girmesi için “içerikli görüşmeler” başlatması öngörülüyor.
Obama yönetimi de, krizi hafifletici adımlar atılmaması durumunda Rusya’ya yeni yaptırım uygulamaya hazır olduğunu bildirdi.
AB Gürcistan ve Moldova’yla da anlaşma imzaladı
Avrupa Birliği, Ukrayna’nın yanı sıra eski Sovyet cumhuriyetleri Gürcistan ve Moldova’yla da serbest ticaret anlaşmaları imzaladı. Anlaşmalar sayesinde iki ülke 500 milyon tüketicinin yaşadığı 28 üyeli AB’ye gümrüksüz ihracat yapabilecek.
Ukrayna’yla anlaşmayı eleştiren Rusya Cumhurbaşkanı, AB’nin Gürcistan ve Moldova’yla yaptığı anlaşmalar hakkında bir yorumda bulunmadı. Ancak Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Grigory Karasin, bunun “ciddi sonuçları olacağı” uyarısında bulundu.
Poroşenko ateşkesi üç gün uzattı
de gazetecilere açıklama yapan Poroşenko, geçen hafta ilan ettiği tek yanlı ateşkesi üç gün ya da bir hafta daha uzatıp uzatmama konusuna bugün Kiev’e döndüğünde karar vereceğini açıklamıştı. Ukrayna Cumhurbaşkanı, Kiev'e döndükten sonra ateşkesi yalnızca üç gün daha uzattı.
Bazı isyancılar da Kiev’in ilan ettiği ateşkese paralel kendi ateşkeslerini ilan etmeyi düşünüyor. Bununla birlikte ateşkese rağmen şiddet olayları bir haftadır devam ediyor.
Rus İnterfaks haber ajansı, Ukrayna’nın doğusundaki ayrılıkçıların Kiev hükümeti adına gönderilen arabulucularla Donetsk’te ikinci görüşmelerini yaptıklarını bildirdi. Arabulucu heyeti arasında Ukrayna’nın ilk Cumhurbaşkanı Leonid Kuçma da bulunuyor. Taraflar ilk görüşmeyi hafta başında Donetsk’te yapmıştı.
Ateşkesin sonuna yaklaşırken, Ukrayna’nın Rusya sınırında biriken binlerce Ukraynalı çatışmalardan kaçmaya çalışıyor. Birleşmiş Milletler Mülteci Örgütü, 110 bin Ukraynalı’nın Rusya’ya kaçtığını, 54 bin Ukraynalı’nın da kendi ülkelerinde evlerini terk etmek zorunda kaldığını belirtti.
İngiltere Juncker’in AB başkanlığına karşı
Bu arada, Avrupa Birliği üyeleri, Brüksel’de Avrupa Komisyonu’na başkan olarak Lüksemburg’un eski Başbakanı Jean-Claude Juncker’i aday gösterdi. Ancak Juncker’in adaylığına İngiltere sert tepki gösterdi.
Juncker’in Avrupa Parlamentosu’nda yapılacak oylamada çoğunluk oyla Komisyon başkanlığının onaylanması bekleniyor.
İngiltere Başbakanı David Cameron, “Juncker’ın Avrupa Birliği’ni ileriye taşıyacak doğru kişi olmadığını”, yeni komisyon başkanı adayının reform uygulayabilecek irade ve kaynağa sahip olmadığını savundu.
Cameron’un açıklaması, İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden kopabileceği yönündeki kaygıları arttırmış durumda. İngiltere, AB ile ortak para birimi kullanmayı da reddetmişti.