GÜMRÜK BİRLİĞİ'NİN DERİNLEŞTİRİLMESİ
TÜRKİYE-AB MÜLTECİ ANLAŞMASI VE AB’YE TAM ÜYELİK YOLUNDA GÜMRÜK BİRLİĞİ'NİN DERİNLEŞTİRİLMESİ
18 Mart 2016’ da Türkiye ile AB arasında Brüksel’de imzalanan Anlaşmaya göre; 20 Mart gece yarısından sonra Türkiye üzerinden Yunan adalarına geçen ve başta Almanya olmak üzere AB ülkelerine iltica etmek isteyen öncelikle büyük çoğunluğu Suriyeli olmak üzere Kuzey Iraklı (ekseriyetle Kürt ), Afganistanlı, Sudanlı, Somalili, Bangladeşli vb. gibi mültecileri aşağıda detaylı izah edilen şartlar çerçevesinde AB Türkiye’ye iade edecek ve Türkiye’de bu mültecileri “Geri Kabul Ederek” güvenliklerini, barınmalarını, sağlık, eğitim ve beslenme gibi ihtiyaçlarını karşılayacaktır. Oysa biz Anlaşma kapsamında; Türkiye-AB arasındaki GÜMRÜK BİRLİĞİ’ nin (GB) 1996’dan beri devam eden Sanayi Mallarının taraflar arasında “Serbest Dolaşımı”ndan sonra; a) Hizmetler ( Kamu Alımlarının-Devlet İhalelerinin karşılıklı açılması, Bankacılık, Sigortacılık, Ulaştırma, Lojistik, Sağlık, Turizm vb.) b) Sermaye, c) Kişilerin Serbest Dolaşımı ile de Derinleştirilmesini ümit ediyorduk. Böylece Türkiye-AB İlişkilerinde bir üst basamağa geçerek GB aşamasından Ortak Pazar ( OP ) aşamasına ulaşacak ve Tam Üyeliğe bir adım daha yaklaşacaktık. Hatta Başbakan Prof. Dr. Ahmet DAVUTOĞLU 7 Mart 2016’ da Brüksel’e giderken Gümrük ve Ticaret Bakanı Bülent TÜFENKÇİ’ yi de beraberinde götürmüş ve GB’ nin Yenileneceğini ilan etmişti. Ayrıca, 18 Mart’ta Brüksel’de GKRY’ nin veto koyduğu 5 fasıl üzerindeki ( müzakere başlığı-chapter ) vetoların kaldırılarak müzakerelere açılmasını bekliyorduk.
Ancak 18 Marttaki anlaşma sadece mültecilerle sınırlı kaldı. Beklentilerimizin çoğu gerçekleşmedi. Yalnız Fransa eski Cumhurbaşkanı Nikolay Sarkozy’ nin Türkiye’yle AB arasındaki tam üyelikle ilgili müzakere başlıklarından veto koyduğu “Bütçe ve Mali Kontrol” ile ilgili 33. Fasıldaki vetoyu yeni Fransa Cumhurbaşkanı Francois Hollande kaldırdı ve bu fasılda AB Hollanda Dönem Başkanlığında Haziran ayına kadar müzakerelerin başlatılmasına karar verildi. AB, Anlaşma kapsamında mültecileri Türkiye’ye geri göndermeyi yönetmek ve denetlemek amacıyla Yunan adalarına Arapça ve Kürtçe’ de bilen mülteci hukukuna vakıf 2500 ile 4000 arasında uzman gönderecektir. Bunun AB bütçesine maliyeti ise 300 milyon dolar civarında olacaktır. Ayrıca yine Anlaşma uyarınca Türkiye’ye hemen verilecek 3 milyar Euro ekonomik yardım doğrudan Türkiye’ye değil Türkiye’deki 3 milyon civarındaki Suriyeli mültecilerin sağlık, eğitim, barınma, beslenme vb gibi ihtiyaçlarını karşılayacak projelere harcanacaktır. Eğer ihtiyaç hasıl olursa 2018’ e kadar yine sadece doğrudan mülteciler için kullanılacak projelere tahsis edilmek üzere ikinci bir 3 milyar Euro daha AB tarafından 18 Martta Brüksel’de taahhüt edilmiştir. Aslında mülteci sorunu sadece Türkiye ile AB arasında bir sorun değildir. Dünyada 50 milyon civarında mülteci olduğu tahmin edilmektedir. Avrupa’daki mülteci sayısı ise 1,5 milyondur yani bunun sadece % 3’ üdür. Oysa AB nüfusu 500 milyondan fazladır. Yani AB’ye toplam nüfusunun % 0,25 oranında mülteci gelmiş ve AB büyük paniğe kapılmıştır. Türkiye’de ise yasal ve yasa dışı göçmen sayısı nüfusumuzun % 8 ine ulaşmış durumda yani AB’ nin tam 32 katıdır. 18 Mart Anlaşmasıyla Türkiye’ye favor yapılmış gibi lanse edilen “Türkiye-AB Vize Serbestisi” konusunda ise zaten 1963 tarihli Ankara Antlaşması’nda, 1970 tarihli Katma Protokol’de, 1/80 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı’nda yer alan hükümler kapsamında ve birçok ABAD ( Avrupa Birliği Adalet Divanı ) kararında Türk vatandaşlarının AB ülkelerine vize serbestisine sahip olduğu açıkça zikredilmektedir. 1980’den bu yana AB ülkeleri Türkiye’de Ankara Anlaşması ve Katma Protokole açıkça aykırı bir biçimde hukuksuz ve gereksiz vize uygulamaktadırlar. T.C. vatandaşları yılda en az 40 milyon Euro “Schengen Vizesi” harcı ödemektedirler. 1980’den bu yana Türk vatandaşlarının cebinden çıkan ve AB ülkelerinin kasalarına haksız yere giden para miktarı toplamda 1,5 milyarı Euro’yu aşmış bulunmaktadır. Vize uygulaması 1996 yılından beri AB ile Gümrük Birliği ilişkisi içinde olan ve Tam Üyelik müzakereleri yürüten bir ülkeye uygulanması da açıkça hak gaspı ve “Rekabet “ engelidir.
Bize göre bundan sonra ivedi olarak yapılması gerekenler; Haziran ayına kadar yani AB Dönem Başkanlığı Hollanda’dan Slovakya’ya geçmeden önce kişilerin Türkiye ve AB arasında vizesiz “Serbest Dolaşımı” ile ilgili 72 teknik kriterden 35’i dışında henüz yerine getirilmemiş olan pasaportların AB ile uyumlu şekilde biometrik olarak yenilenmesi, Avrupa Konseyi’nin ilgili bazı Sözleşmelerinin kabulü, vize sisteminin AB ile uyumlu hale getirilmesi, sınır kontrollerinin güçlendirilmesi, göç, suçla mücadele gibi konularda AB ile etkin işbirliği gibi birçok kriteri bir ay içinde yerine getirmektir. Ayrıca AB makamlarının ve Almanya, Fransa, İngiltere gibi etkili AB üyelerinin GKRY’ i ( sözde Kıbrıs Cumhuriyeti (!!!) ) üzerinde baskı kurarak; enerji, yargı ve temel haklar, adalet, özgürlük ve güvenlik, eğitim ve kültür ve dış güvenlik ve savunma politikası fasıllarının açılması için vetosunun kaldırılması ve Tam Üyelikle sonuçlanmak üzere bütün fasıllarda müzakerelerin tamamlanması yönünde diplomatik temasları ve lobicilik faaliyetlerini hızlandırmalıdır. Biz de çeşitli INGO yani Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları olarak bu konuda Hükümetten ve Hariciye Teşkilatımızdan çok daha etkili olacağımız inancıyla üzerimize düşen görevi bilhakkın yerine getireceğiz.
DMW – ULUSLAR ARASI DİPLOMATLAR BİRLİĞİ Yönetim Kurulu Üyesi