» Sultan Veled’in Mürid Anlayışı: Hakk’ın, kendisini murad ettiği mürîd
Her ne kadar aşık, talib, derviş ve mürid maksuda doğru ilerleseler de; sûfîlerce burada bir farka işaret edilerek; mürîd olan sâliğin, seyr ü sulûka irâdesiyle girdiği söylenir. Mürid yola tesadüfün bir cilvesi ile değil fakat iradesiyle düşmüştür. Ancak mürîdin irâdesi yola girinceye kadardır, bir kez o yola adımını attığı zaman, bundan sonra irâdesi, o yoldan daha önce geçmiş ve yolun muhataralarından haberdar olan mürşidin elindedir.
Tasavvufun ilk klasikleri diyebileciğimiz eserlerde mürîdin vasıfları, seyr ü sulûktaki makamları, mürşidi huzurunda ve her hâl ve kârdaki edebiyle ilgili bir çok bilgiye rastlarız.
Tasavvuf dönemi klasiklerinden Lüma’da Serrâc, bir çok sûfiye ait mürîd tanımını kaydeder, burada daha çok mürîd ve edeb ilişkisi bağlamında ele alınan tanımlara rastlanır. Bir başka yerde ise mürîd, irâde özelliği öne çıkacak şekilde şöyle tanımlanır: “Başlangıç hâli sağlam, Allah’a yönelenlerin arasına katılan, mürîdliğinin sıhhatine sâdıkların gönülden şâhidlik ettiği henüz hâl ve makāmlara ulaşmamış kimsedir. Mürîd, irâdesiyle seyr yoluna girendir.”