Ana Sayfa Öz Geçmiş Ünlü Kimyagerler KİMYANIN ALT DALLARI Kimya nedir? Kimyanın Tarihçesi Kimyanın Kanunları Kimyanın Alt Dalları Kimyanın Dalları
Bugün kimya o kadar geniş bir bilgi alanını kapsamaktadır ki, kolaylık sağlamak amacıy*la, farklı kimya dallarına özel adlar verilmiş*tir. Bu bölümde kimyanın ana dalları tanıtıl*maktadır.
Organik Kimya; bir zamanlar, hayvan ve bitkilerde bulunan bütün maddelerin, yalnızca bu canlılar tarafından yapılabileceği sanılır*dı. Bu nedenle, çoğu karbon içeren bu tür maddeleri konu alan kimya dalına organik kimya adı verilmişti. "Organik kimya" terimi bugün, temel olarak karbon bileşiklerini ince*leyen kimya dalı için kullanılmaktadır. Orga*nik kimya, Alman kimyacı Friedrich Wöhler'in 1828'de basit bir laboratuvar yöntemini kullanarak "organik" bir madde olan üreyi elde etmesiyle önem kazandı. Doğal olarak yalnızca hayvanların idrarında bulunduğu için tipik bir organik madde olan üre, böylece, herhangi bir canlının gövdesine gereksinim duyulmaksızın elde edilebilmişti. O zaman*dan bu yana, laboratuvarlarda ve sanayide yüz binlerce organik madde hazırlanmıştır. Bunların çoğunun bitkilerde ve hayvanlarda var olduğu bilinmektedir; ama pek çoğunun da, doğada var olup olmadığı saptanabilmiş değildir. Bugün bilinen bütün bileşiklerin yaklaşık yüzde 95'i organiktir. Organik kim*yanın petrokimya sanayisi gibi sanayilerde özel bir önemi vardır.
Fiziksel kimya, kimyanın fizikle yakından bağıntılı olan dalıdır; örneğin, içinden elek*trik akımı geçirilen bir maddenin davranışının incelenmesi fiziksel kimyanın ilgi alanına gi*rer. İnorganik ya da organik kimyacılar, yeni bir C maddesinin oluşması için A maddesi ile B maddesinin birleşmesi gerektiğini bilebilir*ler, ama tepkime hızının ya da süresinin nasıl denetlenebileceğini bilmezler; bu gibi konu*larda da, fiziksel kimyacılar, ötekilere yar*dımcı olur ve gerekli araştırmaları yaparlar. Amonyak üretilebilmesi için azot ve hidrojen gazlarının birleştirilmesi gerekir. Alman fizik*sel kimyacı Fritz Haber, bu birleşmenin, her iki gazın 500°C'lik bir sıcaklığa kadar ısıtılma*sı ve aynı zamanda basınçlarının da atmosfer basıncının 200-1.000 katına çıkarılması duru*munda en hızlı ve verimli biçimde gerçekleşti*rilebileceğini göstermiştir.
Analitik kimya, maddelerin içeriğini, yani kimyasal bileşimlerini inceler. Analitik kim*yanın iki ana konusu vardır: Nicelik çözümle*me (kantitatif analizler) ve nitelik çözümleme
(kalitatif analizler). Birincisi, belli bir bileşi*ğin içindeki değişik elementlerin miktarlarını; ikincisi ise, bu elementlerin niteliğini belirle*meye yöneliktir.
Yapısal kimya, belli bir maddede atomla*rın yerleşim düzenini ve bu atomların arasın*daki bağları inceler.
Biyokimya, canlılardaki bileşiklerin ve bunların arasındaki kimyasal tepkimelerin incelenmesini içerir. Bazen, canlılar kimyası olarak da tanımlanır. Kimya, fizik ve biyoloji*nin türettiği kavramları kullanan bu kimya dalı tıp, tarım ve gıda sanayisi de içinde olmak üzere pek çok alanda uygulanmaktadır. Eczacılık da, bir kimya dalıdır; aslında pek çok ülkede eczacılar kimyacı olarak bilinir. Eczacı ya da bu işlevi yerine getiren "farmasotik kimyacı", doktorların hastaları için yaz*dıkları reçetelere göre kimyasal madde karı*şımlarını hazırlar.
Sanayi kimyası, modern sanayinin gereksi*nim duyduğu kimyasal maddeleri büyük miktarlarda üretmekle uğraşır. Bu alanda çalışan kimyacıların ilgi alanları organik, inorganik ve fiziksel kimyayı kapsayabilir. Boyarmad-deler, sabun ve deterjanlar, insan eliyle yapıl*mış (yapay) dokumacılık maddeleri, plastik*ler, boyalar, patlayıcılar, kimyasal gübreler ve başka ürünlerin yapımında kullanılan asit*lerin, bazların, gazların ve başka kimyasal maddelerin doğal maddelerden elde edilmesi gerekir. Sanayi kimyacısının işi, kimyasal maddeleri büyük miktarlarda ve ucuza ürete*bilmek için güvenilir işlemler ve süreçler bulmaktır.
Kimyanın öteki önemli dalları şunlardır: Yerkabuğunun kimyasal bileşimini ve uğradı*ğı kimyasal değişimi inceleyen jeokimya.
ato*mu ve atomun temel öğelerini, bunların başka maddeler üzerindeki etkilerini inceleyen ışı*nım kimyası.
Kauçuk, selüloz ya da nişasta gibi doğal maddelerin; plastiklerde, boyalar*da, tutkallarda kullanılan yapay maddelerin karmaşık yapılarını ve oluşum biçimlerini araştıran polimer kimyası.
FEN - EDEBIYAT FAKULTESI