Cinsiyetsiz Haber Dili Wiki | Fandom powered by Wikia
Cinsiyetsiz Haber Dili Wiki
Ana akım medyanın dilinden çok şikayet ettik, ama onarmayı başaramadığımız için alternatif medya da baskın dile yenik düşmeye başladı... Kadın yerine bayan denmesinin orman yangını gibi artmasını aratmayacak şekilde muhtelif marazlar da yayılıyor...
Şikayetçi olmanın yetmediğini gördük, kolları sıvadık. Bir kılavuz hazırlayacağız. Ayrımcılığı körükleyen, yeniden üreten haber yazımı, editoryal tercihleri gördüğümüzde müdahale etmek için bize yardımcı olacak. Dahası, becerebilirsek bir e-broşür üreteceğiz ki, müdahale ederken muhabire, editöre gönderebilelim... "Böyle böyle yapmışsınız, ama diliniz/tavrınız sorunlu. Bakın ne yapabilirsiniz..." diyebilelim.
Bu sayfa, katkıda bulunmak isteyen herkesin emeğini bekliyor. İsterseniz Facebook hesabınızla giriş yapıp doğrudan içerik girmeye başlayın, isterseniz buraya özgü bir hesap açın. Fark etmez. Giriş yaptığınızda mor renkli bantın üzerinde, sağ köşesinde Katkıda Bulun/Contribute düğmesini göreceksiniz. Oradan yeni sayfa ekleyebilir, sonra sayfanın linkini bu sayfayı 'düzenle' diyerek ekleyebilirsiniz.
Her sayfanın bir de tartışma sekmesi var. Orada sayfanın nasıl düzenlenmesi gerektiğine dair fikir teatisi yapabiliriz.
Böyle bir çabaya niye ihtiyaç duyduğumuzu kimsenin hatırlamaya ihtiyacı yoktur ama, güzel bir çabayla kötü örnekler teşhir ediliyor:
Örnekler / sayfalarEdit
Haber yazarken/yayımlarken cinsiyetçi olmamak için nelere dikkat etmeli?
Nasıl Tecavüz Pornosu Yayımlamam?
Nasıl şiddet pornosu yapmam?
"Kadın Sürücü Dehşet Saçtı" ayrımcılığını engellemenin en kolay yolu!Edit
Haberi yazdıktan sonra ctrl-f ile "kadın" kelimesini arayın
Haberde kadın kelimesi geçiyorsa, her geçtiği yere erkek yazıp, konu olan kişi erkek olsa böyle mi yazardınız diye düşünün... Cevabınız evetse haberi yayımlayın. Hayırsa, o cinsiyet belirten sıfatı yersiz kullanmışsınız, ayrımcılık yapmışsınız demektir... Yayımlamadan önce silin...
Haberde bahsedilen bir grup insanın sayısını cinsiyetsiz bir dille belirtmenin yollarıEdit
Haberde bir grup insanın sayısı verilirken sıklıkla cinsiyetçi ifadeler kullanılır. Örneğin şunlar, cinsiyetçi birer kullanımdır:
"A şehrinde trafik kazası oldu. 2'si kadın 5 kişi yaralandı."
"B şehrinde yapılan uyuşturucu operasyonunda 4'ü kadın 10 kişi yakalandı."
Bunlar yerine, cinsiyetsiz bir haber diliyle insan sayılarını şu şekilde verebiliriz:
"A şehrinde trafik kazası oldu. Toplam 5 kişi yaralandı."
"B şehrinde yapılan uyuşturucu operasyonunda yakalanan 10 kişi..."
Bu kullanım önerisinin nedeni kendini kadın ya da erkek olarak tanımlamayan ya da her iki yapıya da ait hisseden bireylerin olmasıdır. LGBTİ bireyleri. Bahsi geçen haberdeki kişilerin kendilerini nasıl tanımladıkları konusunda bilgi sahibi değilsek bir cinsel kimlik belirtmek yanlış olacaktır.Ve dahi bir kaza haberinde ölen kişilerin cinsiyetinin belirtilmesinin haberin mahiyetine hiç bir katkısı yoktur. Kadın mı ? Bayan mı ?
Haberi yazdıktan sonra ctrl-f ile "bayan" kelimesini arayın.
"Bayan" yazan bütün yerleri "bay" ile değiştirin. (LibreOffice Writer'da ctrl-h ile otomatik de değiştirme yapabilirsiniz) bay yerine erkek yazılması gerektiğini düşündüğünüz yerleri kadın sözcüğü ile değiştirin.
Örneğin Türkiye bayan basketbol milli takımı -> bay basketbol milli takımı ifadesini kullanmıyoruz genelde erkek basketbol milli takımı diyoruz.
O zaman Türkiye kadın basketbol milli takımı ifadesini kullanmak daha uygun olacaktır
Hangi söz kalıplarını/deyimleri kullanmamalıyım?Edit
Bazı sözcükler, kalıplar ve deyimler günlük dilde o kadar yerleşik hale gelmişlerdir ki kullanıldıklarında cinsiyetçi ifadeler olarak algılanmazlar bile bazen. Hatta bu ifadeleri kullananlara cinsiyetçi bir dil kullandıklarını söylediğinizde "yok ya hu, ne alakası var?" tepkisi alırsınız genelde. Bunları listeleyelim, niye kullanmamamız gerektiğini, yerlerine hangi başka ifadeleri kullanabileceğimizi bilelim.
Kadın sanatçı (kadın yazar gibi)
"http://tr.cinsiyetsiz.wikia.com/wiki/Cinsiyetsiz_Haber_Dili_Wiki?oldid=67" adresinden alındı.
Cinsiyetsiz Haber Dili Wiki is a Fandom Lifestyle Community. Content is available under CC-BY-SA.