FTR Staj Olecranon Kırığı - Fizyoo
Çeşitli nedenlerle kemiğin devamlılığının ve anatomik bütünlüğünün bozulmasına kırık denir. Kırık yalnızca, kemikle birlikte çevre yumuşak dokuları ve organları değil travmaya karşı verilen sistemik cevapla tüm vücudu etkileyen patolojik tablodur. Bu yüzden kırık tedavi edilirken kırık ile beraber oluşabilecek lezyon ve komplikasyonlar da düşünülmelidir.
KIRIKTAN HEMEN SONRA GÖRÜLEN KLİNİK TABLO
Şok Belirgin Lokal Hassasiyeti
Ağrı Kas Spazmı
Deformite Anormal Hareket ve Krepitus
Ödem Fonksiyon Kaybı
KEMİK İYİLEŞME MEKANİZMASI
Kırık iyileşmesi kırık oluştuğu andan itibaren başlar ve çoğunlukla kırık sahasının yeniden şekilenmesini sağlar. Kırık iyileşme derecesi kullanılan fiksasyon materyaline de bağlıdır. İyileşme rijit bir fiksasyonla birincil olarak, rijit fiksasyon olmadan ikincil olarak gerçekleşebilir.
Birincil Kemik İyileşmesi: Kırık, stres-shielding araçları (plak) kullanılarak tesbit edilmişse meydana gelen iyileşme birincil kemik iyileşmesidir. Bu iyileşme kırık fragmanları arasındaki direkt ve yakın temasla gerçekleşir. Yeni kemik, fraktürleri birleştirmek için komprese olmuş kemik sonlanmaları boyunca gelişir. Stres-shielding araçları stesleri kendi üzerine çekerek kırık bölgesini stresten korur. Kemik uçlarında kompresyon oluşturarak kırık alanında harekete izin vermez ve kallus formasyonu oluşturmadan birincil kemik iyileşmesine neden olur. Rijit kompresyon fiksasyon ile kırık ileşmesinin tek yöntemi budur. Rijit fiksasyon direkt kortikal temas ve tam bir intramedular vaskülarizasyon gerektirir. Birincil kemik iyileşmesi çok yavaştır ve fraktürler arası boşluğu dolduramaz. İyileşme süreci osteoklastik rezorbsiyonu izleyen osteoblastik yeni kemik formasyonuna bağlıdır.
İkincil Kemik İyileşmesi:Kırık, stres-sharing araçları ( alçı, pin, vida ) kullanılarak tespit edilmişse meydana gelen iyileşme ikincil kemik iyileşmesidir. Bu araçlar kırık bölgesinde parsiyel yüklenmeye ve mikro hareketliliğe izin verir. Bunun sonucunda oluşan mineralizasyon ve kortikal matriksin kemik replasmanı ile kallus formasyonu oluşur. Bu eksternal kallus köprüsü kemik genişliğini arttırarak fraktür sahasının stabilizasyonunu sağlar. Bu çoğalma eksternal fiksasyonla olduğu kadar kırığın intramedullar uzamasıyla oluşur. Kırığın kallus formasyonuyla iyileşmesi (İkincil iyileşme) göreceli olarak daha hızlıdır. Birincil iyileşmese ise yavaştır. Böylece yük taşımadan koruma süresi, sadece kırığın lokalizasyonuna değil kemik iyileşme oranına da bağlıdır.
KIRIK İYİLEŞME FAZLARI
Bu fazlar iç içedir ve temel olarak bir fazda gerçekleşen olaylar daha erken bir fazda başlayabilir.Her fazın uzunluğu, lokalizasyon, kırık şiddeti ve hastanın yaşına bağlıdır.
İnflamatuar faz veya hematom fazı: Kemik kırıldığında endosteum, periost ve çevre yumuşak dokuları parçalanır. Bu arada , kan ve lenf damarları da parçalanarak dokular arasına kan ve lenf sıvısı ile eksuda birikir. Bu birikintiye kırık hematomu denir. Kırık hematomu içinde nötrofil, makrofaj ve fagosit içeren inflamatuar hücreler bulunmaktadır. Osteoklastları içeren bu hücreler onarım fazına zemin hazırlayan nekrotik dokuyu temizleme fonksiyonunu görür. Böhler’e göre ilk 48 saat içinde, kırık uçlarında 1-5mm genişliğinde nekroz saha gelişir. Nekrotik kemik hücrelerinin absorbsiyonu sonucu kırık uçları arasında açılma olur.Nekrotik hücrelere karşı akut inflamatuar tepki ortaya çıkar. Bu tepki dönemi sırasında bölgede polimorf lökositler bulunduğundan, bu döneme inflamatuar dönem denir.
Onarım fazı : Kırık hematomu 48 saat içinde organize olur. Hematomun çevresindeki damarlardan hematom içine fibroblast infiltrasyonu gelişerek genç vaskülarize granülasyon dokusunu oluşturur. Bu döneme fibroz kallus dönemi de denir. Bu dönem ilk 7 günlük süreyi içerir. Bu fibroz doku kıkırdak ve olgunlaşmış genç kemik fibrillerinden oluşur. Bu tip kemik olgunlaşmamıştır ve bükme kuvvettine karşı zayıftır. Bu yüzden stress yüklenenmez. Basset’e göre bu devrede yeterli oksijen varsa, kemik gelişimi ve iyileşme olur. Delayed union ve Nonunion kırık iyileşmesinin bu fazındaki hatalardan dolayı oluşur. Zamanla kıkırdak yapı ortama hakim olur. Bu döneme kıkırdak kallus denir. Daha sonra kalsiyum hidroksiapatik kristallerinin ortama toplanması ile sertleşmemiş ve gelişmemiş kemik dokusu ortama hakim olmaya başlar. Sonuçta sert kemik dokusu gelişir. Onarım fazının tamamlanması fraktür stabilazasyonu ile belli olur. Radyografik olarak kırık hattı yok olmaya başlar.
Remodelling fazı : Olgunlaşmamış, orgaznize olmayan kemiğin yerine kırık sahasında daha fazla stabilizasyon sağlayan olgun, organize lamelli kemik yerleşimi ile sonuçlanan osteoblastik ve osteoklastik aktiviteleri içeren aylar ve yıllar gerektiren bir süreçtir. Bu süre sonunda kemik iliği ve kemik korteksi yeniden devamlılık kazanır. Kemiğin yerinden şekillenmesi kemiğin uzun ekseni yönünde etkileyen stress kuvvetlerinin yarattığı elektromanyetik bir alan sayesinde olur.Radyolojik olarak artık fraktür görünmez.
Kırıklarda ortalama iyileşme süreleri:
Falanks kırıkları 2-4 Hafta 2-3 Hafta
Metatars, metakarp 4-6 Hafta 3-5 Hafta
Klavikula, fibula 4-6 Hafta 3 Hafta
Radius , ulna 6-8 Hafta 5-6 Hafta
Humerus 8-10 Hafta 6 Hafta
Humerus proximal uç 4-6 Hafta 3-4 Hafta
Kalkaneus 10-12 Hafta 8 Hafta
Navikular 10-12 Hafta ———
Tibia 12-16 Hafta 6-8 Hafta
Femur şaft 14-18 Hafta 8-10 Hafta
Femur boynu 18-24 Hafta 16 Hafta
Torakanterik bölge 12-16 Hafta 8 Hafta
Olecranon kırığı unlanın proximal kısmını içerir. Extraartiküler veya intraartiküler yada deplase veya nondeplase olarak sınıflandırılır. Bu kırıklar genel olarak transvers, oblik, parçalı, stabil veya stabil olmayan kırıklar olarak gruplandırılır.
Kırık fragmanları arasında iki mm’den daha fazla açıklık bulunan kırıklardır.
Kırık parçaları ayrı olmayan veya dirsek 90 derece flexion yaptığında kırık parçaları arasındaki mesafe artmayan kırıklara denir.
OLECRANON KIRIĞINDA TEST
Olecranon kırıkları extansör mekanizmada bir bozukluğa yol açar. Bunu test etmek için hastadan dirseğini yer çekimine karşı extansiona getirmesi istenir. Eğer hasta bunu yapamıyorsa extansör mekanizma bozulmuştur ve cerrahi gereklidir.
Olecranonun intraartiküler kırıklarında eklemde efüzyon ve hematom, extraartiküler kırıklarda ise avülsiyon görülür.
Dirseğin flexionda olduğu açık el üzerine düşmelerde görülen direk darbeler olecranon kırıklarının en sık görülen nedenidir.
Trafik kazaları gibi yüksek şiddetli travmalarda radius başı kırıkları veya dirsek dislokasyonları tabloya eşlik eder.
Dirseğin normal eklem hareketini düzeltmek ve geliştirmek ayrıca el bileği ve omuzun normal eklem hareketini devam ettirmek.
Ön kol ve el bileği supinator ve pronatorleri
El bileği extansör grubu , El bileği flexör grubu
10-12 Hafta kadar sürer.
KAPALI REDİKSİYON VE ALÇI VEYA SPLİNT
Bu yöntem nondeplase stabil kırıklar için kullanılır. Dirsek 4 hafta boyunca 90 derece flexionda tutulur. Eğer redüksiyon elde etmek için 45 dereceden az flexion gerekliyse açık redüksiyon ve internal fiksasyon önerilir.
AÇIK REDİKSİYON VE İNTERNAL FİKSASYON
Deplase ve parçalı kırıklarda kullanılır. Ayrıca erken dönemde aktif dirsek hareketine izin veren KIRSCHNER kablosu kullanılır. Daha ciddi parçalı kırıklarda ise plak ile fiksasyon daha yararlıdır.
Kilo : 27kg.
Boy : 127 cm.
Tanı : Olecranon Kırığı
Hikaye : Hasta 06.06.2008 tarihinde dirsek fleksiyonda olecranon üzerine düşmüş. İnternal fiksatör takılmiş. Alçıya alınmiş ve altı hafta alçıda kalmış. Daha sonra internal fiksatör çıkarılmış. Bir süre hiçbir şey yapmadan beklemişler. Daha sonra şikayetleri üzerine tekrar doktora başvurmuşlar ve fizik tedaviye yönlendirilmişler.
Şikayet : En önemli şikayet dirsek çevresinde ağrı ve büyük ölçüde fleksiyon ve ekstansiyon limitasyonu.
Varus stres testi : +
Valgus stres testi : +
Tinnel testi : –
Aktif / Pasif Aktif /Pasif
Fleksiyon : 145°/ 145° 105°/ 110°
El bileği : (aktif) Sol Sağ
Fleksiyon : 70° 75°
Ekstansiyon : 57° 60°
Radial deviasyon : 15° 15°
Ulnar deviasyon : 22° 22°
Ön kol fleksiyonu : 5 2+
Ön kol ekstansiyonu : 5 3
El Bileği Fleksiyon : 4 3
Hot pack (20 dakika)
Kola klasik masaj
Proksimal radioulnar ekleme traksiyon
Fleksiyon ve ekstansiyonun son noktalarında fasilitasyon tekniklerinden ritmik stabilizasyon
El bileğine traksiyon ve mobilizayon
El bileği fleksör ve ekstansörlerine germe
Hastanın ağrılarında büyük ölçüde azalma sağlandı.
Normal eklem hareketi :
Aktif/ Pasif Aktif/ Pasif
Fleksiyon : 145°/ 145° 110°/ 118°
Fleksiyon : 75° 75°
Ekstansiyon : 60° 60°
Hastanın fizik tedaviye geç kalmış olması da tedaviyi zorlaştırdı.!
Sosyal Etiketler:fizik tedavi, fizyoterapi yaz staj, ftr 2018 staj, ftr hasta örneği, ftr staj, ftr staj defteri, ftr yaz staj, ftz staj, gonatrtroz, hasta değerlendirme, olgu değerlendirme, omuz hastası, omuz kırığı staj hastası, örnek hasta değerlendirme, staj 2018, staj dosyası, staj dosyası örnek, yaz staj örnek hasta, yaz stajı olgu
█ ▌► Bu yazı 639 defa okundu ◄ ▌█