TORASİK OUTLET SENDROMU | e-fiziktedavi.com
Haziran 30, 2019 Tarihinde Paylaşıldı
e-fiziktedavi Hastalıklar, Ortopedik Hastalıklar
Torasik Outlet (Çıkış) Sendromu Nedir?
Torasik outlet sendromu: Toraks (göğüs kafesi) üst çıkımında nörovasküler kompresyon (damar ve sinirlerin sıkışması) sonucuyla oluşan semptomlar (belirti) bütünüdür. Vücudumuzda birçok sinir-damar yapıları vardır. Torasik outlet sendromu brakial pleksusun alt trunkusu veya subklavien arter-ven gibi damarsal yapıların kronik basıya uğramasıyla oluşan klinik tablodur.
Etkilenim şekline göre birden fazla tipi bulunmaktadır:
Nörojenik torasik çıkış sendromu
Torasik çıkış sendromunun bu şekli brakiyal pleksusun sıkışması ile karakterizedir. Brakiyal pleksus, omuriliğinizden gelen ve omuz, kol ve elinizdeki kas hareketlerini ve hissi kontrol eden bir sinir ağıdır. Torasik çıkış sendromu olgularının çoğunda semptomlar nörojeniktir.
Vasküler torasik çıkış sendromu
Bu tip torasik çıkış sendromu, köprücük kemiği (klavikula) altındaki bir veya daha fazla damar (venöz torasik çıkış sendromu) veya arterler (arteriyel torasik çıkış sendromu) sıkıştırıldığında meydana gelir.
Spesifik olmayan tip torasik çıkış sendromu
Bu tip tartışmalı torasik outlet sendromu olarak da adlandırılır. Bazı doktorlar var olduğuna inanmıyor, bazıları ise bunun yaygın bir hastalık olduğunu söylüyor. Spesifik olmayan tip torasik çıkış sendromu olan kişilerde, aktivite ile kötüleşen torasik çıkış bölgesinde kronik ağrı vardır, ancak ağrının spesifik bir nedeni belirlenemez.
Torasik çıkış sendromu belirtileri, hangi yapıların sıkıştırıldığına bağlı olarak değişebilir. Sendrom iki üst ekstremitede (kollarda) ağrı, uyuşma veya çabuk yorulma gibi şikayetlere neden olmaktadır. Genellikle başvuru sebepleri skapuladan (kürek kemiğinden) üst ekstremiteye (kollara) ağrı yayılması, ellerde güçsüzlük, uyuşma şikâyeti, bazen morarma, ödem şeklindedir. Kadınlarda ve 20-50 yaş aralığında daha sık görülür. Belirtiler kolları kaldırmak, çamaşır asmak, ağır eşya taşımak gibi durumlarda ağırlaşmaktadır.
Torasik outlet sendromu nedenleri konjenital (doğumsal), edinsel (sonradan kazanılan), muskuler (kasa ait) şeklinde sınıflandırılabilir. Fakat hastanın durumuna göre sendromun gelişme nedeni farklılaşabilmektedir.
Omurga ve kaburgada olan doğumsal anomaliler, skolyoz gibi konjenital nedenlerin yanı sıra duruş bozuklukları, düşük omuz, kötü çalışma postürü, obezite, travmalar, kosta (kaburga) kırığı gibi edinsel nedenler, özellikle de gövde ve sırt kaslarında oluşan kısalık, kuvvetsizlik gibi kasa ait sorunlar da bu sendroma neden olabilmektedir.
Şikayetler çeşitli olduğu için teşhisi koymak zor olabilmektedir. Dolayısıyla ayırt edici olmak önemlidir. Teşhis anamnez, fizik muayene, EMG, radyolojik bulgular, uygun testlemeler gibi değerlendirmeler sonucunda konulmaktadır.
Fizik muayenede çeşitli testler uygulanmaktadır.
Abartılmış asker duruşu olarak bilinen bu testte hasta omzunu geriye ve aşağı bastırır. Böylece klavikula (köprücük kemiği) ile 1. Kot (kaburga) birbirine yaklaşmış olur. Azalan radial nabız veya semptomların oluşu basıya işarettir.
Kişiden öncelikle derin bir nefes alması istenir. Hasta başını extansiyona (enseye doğru) getirerek yüzünü sağ veya sol tarafa çevirmesi istenir. Bu esnada hastanın radial nabzı kontrol edilir. Nabızda düşme saptanması testin pozitif olduğunu gösterir. Bu test ön ve orta skalen kasların (boyun kasları) kasılmasını böylece subklavyen arter ve brakial pleksusun bası altında kalmasına neden olur.
Hastanın kolu hiperabduksiyona (gövdenin yanından yukarı doğru açılarak kaldırılması) getirilir. Azalan radial nabız basının olduğunu gösterir. Bu testle klavikulanın (köprücük kemiği) 1.costaya (kaburgaya) yaklaştırılmış olur.
Torasik Outlet Sendromu Tedavi Yöntemleri
Torasik outlet sendromu tedavisinde genellikle vaskuler (damarsal) problemler yoksa konservatif tedavi tercih edilmektedir. Tedavi planında ilaç tedavisine de yer verebilir. Hekim uygun görürse boyunda 1. kaburgaya yapışan ön skalen kasına botulinum enjeksiyonu yapabilir. Bunların yanı sıra şiddetli ağrı, ilerleyici duyusal kayıp, dolaşım bozukluğu gibi farklı komplikasyonlar varsa diğer yöntemler yetersiz kalır ve cerrahi tedavi gerekir.
Yıllarca tedavi edilmeyen torasik outlet sendromu kalıcı nörolojik hasara neden olabilir. Bu nedenle semptomlarınızın erken değerlendirilip tedavi edilmesi veya bozukluğun önlenmesi için adımlar atılması önemlidir
Torasik Outlet Sendromu Konservatif Tedavi
Konservatif tedavide genel amaç başta hasta eğitimi olmak üzere, semptomların azaltılması, ağrı kontrolü, kas imbalansının (dengesizliğinin) düzeltilmesi, postür (duruş) bozukluklarının önlenmesine yöneliktir. Uygun amaçlar ve değerlendirmeler sonucunda kişiye göre tedavi planı oluşturulmalıdır.
Nörojenik torasik outlet sendromunuz varsa, fizik tedavi ilk tedavi yöntemidir. Torasik çıkışı açmak, hareket alanınızı iyileştirmek ve duruşunuzu geliştirmek için omuz kaslarınızı güçlendiren ve geren egzersizleri yapmayı öğreneceksiniz. Zamanla yapılan bu egzersizler, kan damarı ve torasik çıkıştaki sinirlerinizin baskısını kaldırabilir. Fizyoterapi uygulamaları aşamalı ve çeşitlidir, hastaya göre tedavi planı değişir.
Torasik outlet sıkışmasına karşı hassassanız, tekrarlayan hareketlerden ve ağır cisimleri kaldırmaktan kaçının. Fazla kilonuz varsa, torasik outlet sendromuyla ilişkili semptomları kilo vererek önleyebilir veya rahatlatabilirsiniz. Torasik outlet sendromu belirtileriniz olmasa bile, omzunuzun üzerinden ağır torbalar taşımaktan kaçının çünkü bu, torasik çıkış üzerindeki baskıyı artırabilir.
Torasik Outlet Sendromu Cerrahi Tedavisi
Ameliyatla yapılan tedavi boyun üst bölgesinde sinir ve/veya damarda sıkışmaya sebep olan bantları serbestleştirmeye yöneliktir. Gerekirse koltuk altından veya köprücük kemiğinin üzerinden yapılan bir kesi kullanılarak servikal kaburga ile birinci kaburganın çıkartılması işlemi yapılır. Servikal kaburga mevcut değilse sadece 1. kaburga çıkarılır. Bu işlem tüm cerrahi yöntemlerle her zaman sağlanamamaktadır. Mikroskopla ve mikro cerrahi gibi yöntemlerle yumuşak doku hasarı azaltılabilmektedir. Ameliyatın yumuşak doku hasarına ek olarak, sinir ve damarlarda yaralanmalar, hastalığın tekrarlanması gibi riskleri de mevcuttur.
Önceki Yazı QUADRİCEPS KASI YARALANMALARI
Sonraki Yazı İnme (Felç)