Teknoloji Devlerinin Üst Yöneticileri Kongre'de İfade Veriyor
Amazon'un kurucusu ve CEO'su Jeff Bezos ilk kez Kongre üyelerinin karşısında ifade veriyor.
Amerika'nın en büyük dört teknoloji firması Apple, Amazon, Facebook ve Google'ın CEO'ları, bugün Temsilciler Meclisi Adalet Komisyonu'na bağlı, tekelleşme meselelerine bakan alt komisyonda, sahip oldukları piyasa gücünü nasıl kullandıklarına ilişkin ifade veriyor.
Bu dört büyük firma, dünyanın dört bir yanında çok sayıda insanın vakit geçirdiği, alışveriş yaptığı, çalıştığı, arkadaş ve aileleriyle iletişim kurduğu dijital alanları kontrol altında tutuyor.
Haber sitesi Axios'a göre Apple, Amazon, Facebook ve Google'ın toplam yıllık satışları, Suudi Arabistan'ın gayrisafi milli hasılasıyla hemen hemen eşdeğerde. Bu dört firma aynı zamanda ABD ekonomisi içinde 5 trilyon dolarlık paya sahip. Bu tutar, Almanya ekonomisinin tamamından daha büyük.
Öte yandan Başkan Trump, teknoloji firmalarına yüklenmeye devam etti ve kanıt göstermemesine rağmen firmaları kendisine ve genel olarak muhafazakarlara karşı önyargılı olmakla suçladı. Trump, paylaştığı Twitter mesajında, Kongre'yi büyük teknoloji firmalarının üzerine gitmeye çağırdı.
Trump, oturum başlamadan önce paylaştığı mesajında, ''Eğer Kongre Büyük Teknoloji firmalarını adalete davet etmezse, ki bunu yıllar önce yapmaları gerekiyordu, o zaman ben bunu Başkanlık Kararnameleri'yle yapacağım. Washington yıllarca hep KONUŞTU, EYLEME GEÇMEDİ. Ülkemizin insanları bıktı usandı'' ifadelerini kullandı.
Temsilciler Meclisi Adalet Komisyonu kapsamında tekelleşme meselelerini ele alan alt komisyonun başkanı Rhode Island eyaleti temsilcisi Demokrat Partili David Cicilline, açılış konuşmasında, bu dört firma için ''Aşırı güce sahipler'' dedi ve ''Piyasaya egemen bu firmalar bazı yeni ürünler geliştirmeye devam etseler de bu egemenlik, küçük işletmeleri, imalatı ve Amerikan ekonomisinin itici gücü olan dinamizmi öldürüyor'' dedi.
Tüm dünyanın gözü bu oturumda
Kongre'deki oturum, teknoloji devlerinin bazı piyasalara egemen olarak rekabeti önlediklerine ilişkin federal ve eyalet düzeyinde açılan soruşturmaların halen sürdüğü dönemde düzenleniyor.
Apple CEO'su Tim Cook, Kasım 2019'da Apple fabrikası ziyareti sırasında Başkan Trump'a eşlik ederken
Apple CEO'su Tim Cook, Facebook CEO'su Mark Zuckerberg, Google CEO'su Sundar Pichai ve Amazon CEO'su Jeff Bezos'un davet edildiği oturum, hukuk uzmanlarına göre bu firmaların geleceği açısından durumun son derece hassas olduğunun göstergesi.
Temsilciler Meclisi Adalet Komisyonu kapsamında tekelleşme meselelerini ele alan alt komisyonun hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi Parti mensubu 15 üyesi, bu şirketlerin son bir yıldır rekabeti engelledikleri ve tekelleşmeye yol açtıklarına ilişkin kaygıları inceledi. Alt komisyon, dört firmanın her birini ayrı incelemeye tabi tuttu.
Alt komisyonun soruşturma raporunu yaz aylarının sonunda yayınlaması bekleniyor. Hukuk uzmanlarıysa komisyon üyelerinin teknoloji devlerinin CEO'larına yöneltecekleri soruların şimdiye kadar elde ettikleri verileri ve bundan sonra ne yapabileceklerini açığa çıkaracak nitelikte olabileceği görüşünde.
Amazon CEO'su Jeff Bezos için bir ilk
Birçok açıdan ilklerin yaşandığı oturum, Corona virüsü pandemisi nedeniyle video konferans şeklinde düzenlense de ABD'nin en büyük dört teknoloji firmasının CEO'larının ilk kez bir Kongre komisyonu önünde topluca ifade vermesi açısından büyük önem taşıyor.
Dünyanın en zengin insanı olan Amazon'un kurucusu ve CEO'su Jeff Bezos, ilk kez Kongre'de ifade veriyor.
George Washington Üniversitesi'nden hukuk profesörü Federal Ticaret Komisyonu (FTC) eski üyesi William Kovacic, "Bu oturum, hesap verilebilirlik açısından önemli. Hükümet erklerinin bu güçlü şirket yöneticilerini ve olağandışı firmalarını sorumlu tutma kapasitesine sahip olduğunu gösterecek. Kimin daha geniş kapsamlı politika oluşturduğunu hatırlatmak açısından bu önemli” dedi.
Michigan Üniversitesi hukuk profesörü Daniel Crane ise oturumu, teknoloji liderlerinin insanların hayatı üzerinde ellerinde tuttukları gücün yarattığı kaygıların farkında olduklarını göstermeleri açısından bir fırsat olarak değerlendiriyor.
Washington'da değişen tavır
Oturum aynı zamanda şirketlerin piyasa egemenliğini kullanarak rekabeti ortadan kaldırmasını engelleyecek uygulamalar gündeme getiren ve yasalar koyan Kongre üyeleri ve denetçileri de ön plana çıkarıyor. Tekelleşme karşıtı çok sayıda uzman, ABD hükümetini, Avrupa'daki çok daha sıkı uygulamalarla kıyaslandığında teknoloji firmaları karşısında zayıf kalmakla suçluyor.
Profesör Kovacic ise son yıllarda Washington'un tavrında değişiklik görüldüğünü, dev teknoloji firmalarına karşı ihtiyatlı olunması gerektiği şeklindeki tavrın yerini bir şeyler yapılması gerektiğine ilişkin kararlılığın aldığını kaydediyor.
Kovacic, “Amerikan kurumları Avrupalılar'ın her şeyi yaptığını, kişisel mahremiyetten rekabete birçok alanda politikaların Avrupa'da oluşturulduğunu izlemekten bıktı. Eğer Amerika harekete geçmezse bu politikalar Avrupa'da oluşturulmaya devam edecek” diyor.
Ana odağı rekabet olan düşünce kuruluşu Açık Piyasalar Enstitüsü'nden (Open Markets Institute) Sally Hubbard, Kongre üyelerinin teknoloji firmalarına yönelik yasaların ''sıkı şekilde uygulanmasını'' istediklerini gösteren işaretleri dikkatle izleyeceğini söylüyor.
Hubbard, teknoloji devlerinin ''yapısal olarak parçalanmasından'' ve rekabet tehdidi olarak görülen küçük firmaları satın almalarının engellenmesinden yana.
Geçmişte New York Başsavcılığı'nda tekelcilikle mücadele biriminde de görev yapan Hubbard, ''Bu sorunların kökleri çok derin ve yaygın. Çözüm arayışında tekelcilik karşıtı tüm aygıtları kullanmak zorundayız'' diyor.
Kongre'yi nasıl zorluklar bekliyor?
Kongre üyelerinin teknoloji firmalarını rekabeti engellemekle suçlamaları ya da daha küçük parçalara ayırmaları mümkün değil.
Rhode Island eyaletinden Temsilciler Meclisi üyesi David Cicilline, Temsilciler Meclisi Adalet Komisyonu'nun tekelleşme meselelerine bakan alt komisyonunun başkanı
Ancak Kongre, yasaları değiştirebilir ve Federal Ticaret Komisyonu'nda ve Adalet Bakanlığı'nda görev yapan denetçilere, mevcut yasaların daha sıkı uygulanması yönünde baskı yapabilir.
Adalet Bakanlığı'nın Google'a karşı tekelcilik davası açabileceği konuşuluyor. Alınan haberlere göre eyaletlerin de Adalet Bakanlığı'na katılarak kendi davalarını açabileceği kaydediliyor.
Bugünkü oturumda Kongre üyelerinin önündeki zorluklardan biri; Apple, Google, Facebook ve Amazon'un en önde gelen internet firmaları olmalarına rağmen bu firmaların faaliyet alanlarının birbirinde farklı olması.
Ancak yine de önümüzdeki ay ve yıllarda Kongre'nin oluşturacağı politikalar, büyük teknoloji firmalarının geleceğini uzun yıllar boyunca etkileyebilir.