“Fındık Üretiminin Gelir ve İstihdam Yaratıcı Gücü” | Prof.Dr.Havva TUNÇ
Ana Sayfa/Yazılarım /“Fındık Üretiminin Gelir ve İstihdam Yaratıcı Gücü”
“Fındık Üretiminin Gelir ve İstihdam Yaratıcı Gücü”
tarafından : havvatunc
Kategori : Yazılarım
Tarımsal fiyatlar sanayi kesimindeki fiyatlardan farklı bir yapı göstermektedir. Sanayide marjinal maliyet ve marjinal gelir eşitliği ile belirlenen fiyat ve üretim düzeyi, tarım sektöründe tam olarak geçerli olmayıp farklılık arz eder. Tarımda piyasa ekonomisi yerine geçimlik ekonominin geçerli olduğu özel durumlarda fark daha artar.Tarımsal ürünler tam rekabete yakın piyasalarda(serbest piyasa ekonomisi) satılmalarına karşılık üretimin temel girdileri monopol(tekel konumlu) piyasalardan sağlanması sektörün çift taraflı sömürüye açık olduğu anlamına gelmektedir.
“Fındık Üretiminin Gelir ve İstihdam Yaratıcı Gücü” başlıklı bu çalışmada fındık üretiminde ve satışında izlenen ve/veya izlenmesi gereken politikalar açıklanmaya çalışıldı.
Olağanüstü hava koşullarında, tarımsal fiyatların belirlenmesinde piyasa dinamiklerinin zamansal gecikmeli etkisi ile birlilikte dalgalanma kaçınılmaz olur. Tarım dışı sektörde her türlü faaliyeti belirleyen denge durumu, karın maksimizasyonu gibi faktörler, tarımda da geçerli olmasına rağmen önemi yoktur.
Tarımsal üretim hava koşullarının doğrudan etkisi altında olduğundan tarımda korumacı ve destekleyici politikalar uygulanmalıdır.Tam tersine sektör piyasa koşullarına terk edilirse, özellikle olağanüstü hava koşularında, gerek üreticiler gerekse tüketiciler olumsuz etkilenir.
Olağanüstü hava koşuları mevcudiyetinde tarımda izlenecek veya izlenmekte olan serbest piyasa koşulları, uzun dönemde tarımsal ürün arzında dışa bağımlılığa yol açar. Ham madde ve temel girdi sağlayan bir sektör olarak Sanayi Sektörünü de olumsuz etkiler. Diğer bir deyişle temel girdi bağlamında, dışa bağımlı bir sanayi sektörünün büyümesi, makro anlamda, kalkınmanın gerçekleşememesi demektir.
Üretici için tarımsal ürünün gerçek değerini bulabilmesi, serbest piyasa koşulları içinde mümkün değildir. Yani, üretici, geçerli piyasa fiyatından gerek ulusal gerekse uluslararası piyasada malını satarak karını maksimize edemez. Üretici tarımsal ürünün değerini bulabilmesi ya devletin doğrudan sektörü koruyucu-müdahale edici politikalar izlemesi ya da üreticilerin birlik ya da kooperatif eşliğinde örgütlenmeleri ile mümkündür. Örnek vermek gerekirse, fındık, tütün, şeker pancarı, pamuk gibi tarımsal ürünler için kooperatifleşme ve örgütlenme tarımda büyüme ve gelişmenin sağlanabilmesi için gerekli ve zorunludur.
Tarım ürünlerinin yapısal özellikleri ve Türk Tarım sektöründe izlenen politikalar nedeniyle,“Türk üreticisinin yetiştirdiği ürününü, gerçek değerinden daha düşük fiyatta ve zamanından önce satmasına, suistimal edilmesine ve/veya zarar etmesine engel olmak amacıyla, Türk Tarımında yasal düzenlemeler” yapılmıştır.“Tarım Satış Kooperatifleri” bu düzenlemelerden biridir.
Fındık üretimi, Karadeniz Bölgesinin tamamında, Marmara Bölgesinin bir kısmında piyasa için; bazı bölgelerimizde de geçimlik amaçla yapılmaktadır. Türkiye toplam dünya fındık talebinin yaklaşık %80’nini karşılamaktadır. Türk Tarımında, fındık üretiminde 8 milyon kişi çalışmaktadır. Türkiye Ekonomisi yıllık fındık ihracatından yaklaşık 2- 2.5 milyar dolar gelir elde etmektedir. Fındık üretiminde % 8 arz fazlası bulunmaktadır. Buna rağmen Türkiye uluslararası fındık fiyatının belirlenmesinde söz sahibi olmayıp, fındığın birim fiyatı Hamburg Borsasında (Türkiye’nin dışında) belirlenmektedir. Toplam fındık ihracatının % 70’i, Avrupa çikolata-şekerleme-bisküvi sanayinin temel hammaddesi olarak Türkiye tarafından karşılanmaktadır.
Fındık ürünü için Tarım Satış Kooperatifi nitelikli kuruluş Fiskobirlik’tir. Fiskobirlik, belirlenen taban fiyattan üreticiden satın aldığı fındığı, uygun fiyat ve koşullarda piyasaya satmaktaydı. 2003 yılından itibaren tarımda yeniden yapılanma sonucu “Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri” özerkleştirildi. “Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri” piyasa koşullarına uyması, kaynaklarını daha rasyonel kullanması, özel bir ticari işletme gibi faaliyetini sürdürmesi için yeniden yapılanması sağlandı. Olağanüstü durumlarda kooperatif ve birliklerin “Devlet Fiyat ve İstikrar Fonundan” kredi alabilmelerine imkân verecek düzenlemeler yanı sıra 2012 yılından itibaren geçerli olmak üzere Fındıkta taban fiyat uygulamasına son verilerek fındık fiyatının piyasa içi dinamikler tarafından belirleneceği açıklandı. Ancak, fındık taban fiyatının devlet tarafından belirlenmeyeceği kararına üreticiden gelen tepkiler ve sosyal huzursuzluk, daha da önemlisi gelecek yılın seçim yılı olması nedeniyle devlet, taban fiyat uygulamasını kaldırmaktan vazgeçti.
Fındık üreticisi bir taraftan siyasetçilerin fındık taban fiyat uygulamasını bir politika aracı olarak kullanmasından diğer taraftan kendi aralarında “Üretici Kooperatifi” şeklinde örgütlenemediklerinden çift taraflı sömürüye açıktır. Bunun yanı sıra, fındık arzının bol(az) olduğu dönemde fiyat maliyetin altın(üstünde) oluşacaktır. Diğer bir deyişle devlet, taban fiyatı belirlemediği sürece, fındığın birim fiyatı serbest piyasa koşullarında oluşacaktır.
Fındıkta bu yaşanan olumsuzlukları ortadan kaldırmak için yapılması gerekenler:
1.Hükümet ya da tarımdan sorumlu bakanlık taban fiyat açıklamasını sürdürmeli,
2.Belirlenen fiyattan ürünün alınacağı üreticiye açıklanmalı,
3.Fiskobirlik’i fındık üreticilerin haklarını koruyacak şekilde yapılanmasını sağlayacak düzenlemeler yapılmalı,
4.Fiskobirlik’in işleyişini rasyonelize edecek yönetim ve denetim mekanizması kurulmalıdır. Bu tür yapılanma kısa dönemde üreticileri rahatlatacak uzun dönmede ise sektörü rasyonelize edecektir.
5.Fındık üretiminde üretim planlaması yapılmalı, olması gereken arz fazlası tespit edilmeli ve daha fazla olması olası arz fazlasını elimine edecek yapısal ve sosyal politikaların uygulamasına acilen geçilmelidir. Bunlar yapılmadığı takdirde her hasat sonunda aynı öykülerin yaşanması kaçınılmazdır. Daha da önemlisi uluslararası fındık ticaretinde kazanılan avantaj uzun dönemde kaybolabilir. Kaybolmasa bile gelişmişlik seviyesinde sıçrama yapabilme şansı yok olabilir.
Sonuç olarak, Pamuktan fındığa, fındıktan çaya kadar tarım ürünlerinin hemen hemen hepsinde, taze sebze ve meyve dahil, iç piyasa üretimi dış dünyanın rekabetine açılırsa, tarımsal ürünlerin rekabet edilebilirliğini sağlayacak destek ve koruma sağlanamaz ve sektör piyasa içi dinamiklere terk edilirse, tarımda gelir ve üretim kaybı yaşanır.
Aksak rekabet , Fındık Üretimi , Gelir , İstihdam , Kurumsallaşma , Monopol , Rekabet , Serbest Piyasa
Küresel Isınmanın Günah Keçisi Tarımsal Mayıs 15, 2018 0 Yorum
"Küresel Isınma Sorunsalı Tarımda Kitlesel Mayıs 8, 2018 0 Yorum
"Küresel ısınma sorunsalı tarımda gıda Nisan 17, 2018 0 Yorum
Uluslararası Para Sistemi ve Amerikan Nisan 17, 2018 0 Yorum
havvatunc Meali nedir?
havvatunc TÜİK’in Temmuz rakamlarına göre işsizlik yüzde 10,8 artmış buna karşılık İşgücüne Katılım Oranı(İGK) bir önceki ayd… https://t.co/8o3kLkTcKb
havvatunc Öğrenci olmak mı? Öğrenci olmak en zor mesleklerdendir. Ve öğrenci en ağır zihin işçisidir. Öğrencilere bir kıyak… https://t.co/dpJXUXzGNC
havvatunc @Sseyit1234 Ok.
havvatunc @miroostch Anlayamadım çocuk?
İşsizlik ve İş Gücüne Katılım Oranı (İGK)
Çalışma arzusu ve isteğinde olup iş bulamayana işsiz denir. Bir ülkede işsizlik artış trendinde iken iş gücüne katılım oranı artabilir. Dolayısıyla istihdam artırıcı veya işsizliği azaltıcı politikalar oluştururken söz konusu ülkenin sosyo-ekonomik ve demografik yapısı göz ardı edilmemeli tam tersi …
Video Sunum Jargonu
Gülme, ciddi ol, espri yapma konuya odaklan, teknik anlat gibi düşünce ve yöntem genel kabul görmüş bir konuşmadır. Bunları yapıp konuyu anlatmak hem kolay hem de eğlenceli değildir. Konuların ele alınışında hem genel kabul görmüşün, alışılmışın dışına çıkma hem de farklı bir ekonomik analizi yapma…
Para ve Finans Kitabın Tanıtımı ve İmza Gününden
Uluslararası İktisat ulusal ekonomi bağlamında emek ve sermaye mobil buna karşılık uluslararası bağlamda sadece sermaye mobildir.
Dünya ekonomisi resesyona mı gidiyor?
Emeklilik hızlandı, aktif sigortalı sayısı 22.2 milyon kişi
BASEV Kongresi bugün başlıyor
Dönüşüm, 180 milyon kadını işinden edecek
Ulaşım master planı ile Bursa’nın 2035’li yılları planlanıyor
Chubb ‘siber’ hızlı büyüdü
Arşivler Ay seçin Eylül 2018 Mayıs 2018 Nisan 2018 Mart 2018 Şubat 2018 Ekim 2017 Eylül 2017 Mayıs 2017 Ocak 2017 Şubat 2016 Aralık 2015 Kasım 2015 Eylül 2015 Temmuz 2015 Haziran 2015 Nisan 2015 Mart 2015 Şubat 2015 Aralık 2014 Kasım 2014 Ekim 2014 Ağustos 2014 Temmuz 2014 Mart 2014 Şubat 2014 Ocak 2014 Aralık 2013 Ekim 2013 Eylül 2013 Temmuz 2013 Mayıs 2013 Nisan 2013 Mart 2013 Şubat 2013 Ocak 2013 Aralık 2012 Kasım 2012 Ekim 2012 Ağustos 2012 Temmuz 2012 Mayıs 2012 Şubat 2012 Ocak 2012 Aralık 2011 Kasım 2011 Ağustos 2011 Temmuz 2011 Haziran 2011 Mayıs 2011 Mart 2011 Ekim 2010 Ağustos 2010 Temmuz 2010 Haziran 2010 Mayıs 2010 Nisan 2010 Mart 2010 Şubat 2010 Ocak 2010 Ocak 2009
Küresel ısınmanın günah keçisi tarımsal üretimse?-Dünya Gıda
Küresel Isınmanın Günah Keçisi Tarımsal Üretimse,
“Küresel Isınma Sorunsalı Tarımda Kitlesel Üretime Karşı”