Asya devlerinden alınacak dersler Makalesi | Ali KUTLU
Çoğumuz çekik gözlü Asyalıların kafasının teknolojiye çalıştığını ve bu yüzden kolayca sanayileşmeyi başarabildiklerini sanırız. Özellikle 2. Dünya Savaşı sonrasında bugün imrenerek baktığımız Tayvan, Güney Kore, Japonya ve Çin gibi Asya devleri tam anlamıyla sefalet ve açlık tehlikesi içindeydi. Bunların bazılarında okuma yazma oranları bugünün Etiyopya'sından bile düşüktü. Nasıl başardılar?
Asya mucizesi olarak adlandırılan bu ülkelerin kalkınmada gösterdiği başarı öykülerinden özellikle bölgemizin kalkınması içinde alabileceğimiz büyük dersler olduğunu düşünüyorum.
Her şeye topraktan yani sıfırdan başlamışlar. Tarımsal kalkınma modelleri deyince hepimiz burun kıvırırız. Savaşlar sonrası sıfırı tüketmiş bu ülkelerin başarılarının altında yatan ortak nokta ekonomik kalkınmaya tarımsal reformlarla başlamasıdır.
Başarıyı en son yakalayan ülke ideolojik nedenlerle Çin’dir. Uzun süren iç savaş ve çatışmalar sonrası iktidarı ele geçiren komünist Mao yönetimi daha önce Sovyetler Birliği’nde kitlesel açlık ve ölümlere yol açan ailelerce işletilen tarım arazilerin devletleştirilmesi (kollektif tarım) politikalarını ısrarla denemiş ve yaklaşık 3 yıl süren açlık felaketinde 20 milyon insanını kaybetmesine rağmen bu ısrarından ancak Mao'nun ölümünden sonra vazgeçmiştir. Her ne kadar tarımsal kalkınmaya dudak büksek de Güney Kore sanayi devlerinden bazıları tarımdan kazandığı paralar sayesinde sanayiye geçiş yapmışlardır.
Asya'nın en başarısız ülkesi ise Çin ve Sovyetler'in deneyimlerinden ders çıkaramayan başarılı toprak reformlarını uygulamaya sokamayan bildiğimiz Kuzey Kore yani resmi adıyla Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti’dir. ( Ne tesadüf ki isimlerinde demokratik cumhuriyet geçen Doğu Almanya ve Kongo gibi ülkeler dünyanın en karanlık baskı rejimlerinin başında gelmekteydi)
Başka bir Asya kaplanı Malezya'nın sanayileşmesinde kauçuk üretiminin dışında dünya pazarlarına sunduğu kendi işlediği tropikal meyve ürünleri önemli yer tutmuştur.
Tarım ekonomisinin az gelişmiş ülkeler açısından bir faydası da küresel ekonomik krizlerde gördüğü tampon görevidir.
Tayvan ekonomisi kırılgan olduğu ilk zamanlarda ortaya çıkan küresel ekonomik kriz ve işsizlik dalgasını işini yitiren 200 bin kişinin ailelerinin yanına giderek tarımda istihdam edilmesiyle atlatmıştır.
Neyse biz kendimize bakalım. Asya'dan ne gibi dersler çıkartabiliriz?
Artılarımız ve eksilerimiz nelerdir.
1. Çalışmayı sevmiyoruz, beleşe bayılıyoruz.
Maalesef sosyal yardım ve destekler amacını aşarak toplumu kolayca tembelliğe itebiliyor.
2. Olumsuzluklar karşısında kolayca pes ediyoruz.
2. Yüksek teknoloji ve katma değer üretecek (Bilgi işlem, yazılım, bio teknoloji v.s.) alt yapımız yok ve böyle giderse yakın zamanda hiç olmayacak. Bu nedenle ekonomimizin bel kemiğini rantiye ve şantiye ekonomisi oluşturuyor.
1. Dünyada büyük pazar payına sahip olduğumuz bizi ne olduran ne öldüren Fındık gibi bir nimetimiz var.
2.İnsanımız yeniliğe açık ve uyum sağlama potansiyeline sahip
3.Karadeniz ürünleri için en uygun pazarlar zaten ticaretimizin büyük bölümünü içeren pazarlar. Avrupa Birliği her türlü organik ve doğal ürüne aç.
Fındık arazileri aynı zamanda her türlü organik hayvancılık ve alternatif tarıma uygun araziler (özellikle organik tavuk, yumurta)
Karadeniz iklimine uygun ve dünyada başat olabileceğimiz (Kivi, mantar v.s.) alternatif ürünler ve bu ürünlerin işlenmesine kafa yormamız gerek.
Ordu ekonomisi hakkında konuşan herkesin hem fikir olduğu nokta bölgemizin kesinlikle çikolata gibi fındığın her türlü işlenmiş son halinin başkenti olması gerektiğidir.
Ve son olarak Asya devlerinin yolun başında yaptığı gibi aşırı nitelik gerektirmeyen mütevazı bir imalat sanayisini tarımın koynunda geliştirebilirsek ne mutlu bize
Örneğin Çin'i Çin yapan şey oyuncak sanayidir. Fakat Çinin boyalı ve plastik oyuncakları gelişmiş ülkelerde aileleri endişelendirmektedir.
Batı ülkelerinin vitrinlerini süsleyen Karadeniz yapımı organik boyalı tanesi 3-5 Euro her türlü tahta oyuncakların (Takalar, kayıklar, bebekler, Karadeniz evleri) devletin ihracat ve pazarlama konusunda sunduğu desteklerle aile firmalarınca üretildiğini, her firmada yüzlerce köylünün çalıştığını düşünün.
Olayın finansal ve ihracat ayakları tam bir bilgi birikimi gerektiriyor.
O konu beni aşıyor tabi ki...