Yerli-2-Kahve-Gold Fassl - Aybike Yektaoğlu Yazdı - Haber Kıbrıs
Kıbrıs’ın kahve kültürü eskilere dayanır. Adalı kahve deyince kastettiği Türk kahvesidir (kurukahve). Farklı yerel firmaların kurukahveleri, özellikle de bölgesel olarak, fanatizme ulaşacak kadar adalı arasında tatlı bir rekabetin oluşmasını sağlamıştır. Lefkoşalıların, Girnelilerin ve Mağusalıların bölgelerinde kendi kahvelerinin en iyisi olduğuna dair sürekli bir atışma vardır. O sebeple artık her evde, her “bölge”nin kendi kahvesini bulmak mümkündür. Tabi bunlara ek bir de küçük çapta kurukahve üreticileri vardır. 3 büyüklerin yanında, herkes kendi bölgesindeki kahvenin tercihini yaparak, bu tatlı rekabeti sürdürürler.
Kimisi açık renk kahvenin en iyisi olduğunu iddia eder, kimisi de en koyu olanın. Eskinin bir cezvesi, şimdinin Türk kahvesi makinesi ile her evde en az 3-4 yerel kahve pişmektedir.
Yerel üretim veya yerel istihdam sloganının altını doldurmak için, ada kültüründe yer etmiş yerel yiyecek veya içecek ürünlerinin hepsinin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. Hepsinin bir pota içerisinde değerlendirilmesi, bugün bu adada yerli üretimle yerli istihdam sağlayan birçok firmayı da zora soktuğu aşikardır.
Bir zamanlar adada üretilen ve şu anda üretimi durduğu için ismini açıkca yazmaktan çekinmediğim yerel içeceklerimiz vardı. Yerel üretim yokoluşuna verilebilecek en iyi örneklerden biri de Gold Fassl’dır. Küçük yaşımda büyükbabamın bu birayı neden tercih ettiğini anlamazdım. Kaliteli olmasının yanında, yerel ürün olduğu için tercih ettiğini ve başka birşey içmediğini çok iyi hatırlıyorum.
Milyonlara içecek üreten firmalar ile nüfusu yarım milyonu bulmayan ülkemizde bir firmanın gerek maliyet, gerek reklam, gerekse prim/promosyon açısından hiçbir şekilde rekabet edebilecek bir gücü yoktur. Kendi içimizden çıkıp, binbir zorluklarla bir marka yaratıp, bu markayı halka sunan her kim olursa olsun, ithal ürünler için gerekli düzenlemeler yapılmadığı sürece küçülmeye, emekçi çıkarmaya, ve belki de yok olmaya mahkum çok firma vardır. Yok olan veya üreten içecek firmalarımız başka bir yazının konusudur. Ama Gold Fassl gibi kendi ismi ile yerli bira üreten başka bir firmamız artık ne yazık ki yoktur.
Adalının kahve kültürü sabahın uyandırıcı alarmı, öğleden öncenin sohbeti, yemek sonrası hazmı, akşamüstü yorgunluğu gidermesini temsil eden ve sosyalleşmenin en başlıca içeceklerinden biridir. Kahve içme kültürüne “ara vermeden” devam eden ender ülkelerdeniz.
Bugün ada nüfusunun çoğunluğunun vazgeçilmezi olan kurukahvenin maliyetleri elbette ki adada çok daha fazladır. İstihdam en az asgari ücret, elektrik, su ve ekipmanlar hep birlikte göz önünde bulundurulmalıdır. Yerel kurukahveler dışında yalnızca paketlenmiş bir şekilde bu adaya gelen diğer kahveler, potansiyel müşteriye ulaşabilmek için yerel kahvelerin ellerinde olmayan imkanların çok daha fazlasına sahiptirler. Türkiye TV kanallarında olan reklamlardan tutun da, buraya gelip kahve servisi veren her işletmeye prim karşılığı kendi markasını sattırmaya kadar. Bir yerel üreticinin kendi ürettiği kahveyi verdiği/sattığı işletmede, yemek sonrası kahve sipariş verirken kendi ürünün sayılmaması ve sırf prim alan garsonun “bizde yalnız bunlar var” demesi trajikomiktir. Hatta yerel kahve üreticilerinin geçmiş ekonomi bakanlarından birine gidip de ithal kahve konusunda yaşadıkları zorlukları anlattıklarında kendilerine verilen cevap daha da vahimdir. “Yapamıyorsanız, kapatın”.
18 tane kayıtlı kurukahvecimiz var. Bunların en fazla 7 tanesinin çalıştığı söyleniyor. Peki bu firmaların 11 tanesine ne oldu? Başka bir yönden değerlendirilirse, şu anda aktif olarak kurukahve üretimi yapan firmalarda yaklaşık 70-80 civari kişi çalışıyor. Her bir çalışanın bir aileyi geçindirdiğini varsayılırsa, birçok emekçinin kahve ve benzeri ürünleri üreten yerli üreticilerimizde, 70-80 ailenin geçinmesi demektir. Bu kadar kahve firması olan bir ülkede, milyonlara az maliyet ile üretim yapan ithal ürünlerin yerli ürünlerin yerini alması çok kolaydır.
Yerli üretim, yerli istihdam diye slogan atmak çok kolaydır. Yıllardır tükettiğimiz ürünlerin daha kaliteli, daha ulaşılır ve daha makul fiyatlarda üretilmesini sağlayan yerel üreticilerimizin birçoğu, yerel istihdamın da merkezidirler. İthal ürünler ile rekabet edebilmeleri için daha avantajlı şartlarda çalışmaları sağlanmalıdır. Bugün birçok ülke içinde bulunduğumuz pandemi döneminde ithal ürünlere kısıtlama ve yerel ürünlere yönlendirme gerçekleştirmektedir.
Yerel istihdam, yerel üretim sloganı yalnızca bir slogan kalmaktan öteye taşınmalıdır!
Mavi, Yeşil ve Biz
TAGS: Aybike Yektaoğlu, Yerli-2-Kahve-Gold Fassl