Sadr′dan ateşkes önerisi | DÜNYA | DW | 27.05.2004
Sadr'dan ateşkes önerisi
Taraftarları, Irak’ın Necef kentinde haftalardır Amerikan güçleriyle çatışan radikal Şii lider Mukteda El Sadr ateşkes önerisinde bulundu. Amerikan tarafının da öneriyi kabul ettiği, Sadr güçlerinin ise kentten çekilmeye başladığı bildiriliyor...
Mukteda El Sadr'ın ateşkes önerisine henüz yanıt gelmedi...
Irak’ın güneyinde Necef kentinde haftalardır ABD liderliğindeki koalisyon güçlerine karşı savaşan Şii lider El Sadr’a bağlı milisler, Necef’te ateşkes ilan etti. Amerikan güçleri, ateşkese uyduklarını resmen duyurmadı, Irak Geçici Yönetim Konseyi'nden yapılan açıklamada Amerikan güçlerinin öneriyi kabul ettiği bildirildi.
El Sadr’ın dört maddelik ateşkes önerisi, Necef ve Küfe’de Mehdi Ordusu milislerinin çatışmaları derhal durdurarak kutsal bölgeleri terk etmesini, Amerikalılar‘ın da üslerine geri çekilmesini öngörüyor. Amerikalı askerlere ”bazı önemli noktalarda boy gösterebilme”, El Sadr milislerine de ”Necefli milislerin” kentte kalmaya devam etmesi istisnası getiriliyor. Sadr’ın ateşkes anlaşmasında, bir başka önemli nokta, kendisi hakkında verilen gıyabi tutuklama kararına ilişkin olarak da meselenin Şii yönetim konseyi üyeleri tarafından halledilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Necef kuşatma altındaydı
Sadr milisleriyle ABD arasında yaşanan çatışmalar çok sayıda ölüme yol açarken, çatışmaların Küfe ve Necef gibi, Şiiler tarafından kutsal sayılan kentlerde yaşanması gerginliğe neden oluyordu. ABD, kutsal mekanlara zarar gelmesine karşı tedbir almış, Sadr’a Şii halkın tavır almasını sağlamak amacıyla Necef’in dış dünyayla bağlarını kesen bir kuşatmaya girişmişlerdi. Toplam 2 bin 500 Amerikan askerinin görev aldığı tecrit harekatı, Necef’te kent ekonomisinin çökmesine, hastaneler ve okullarda da hayatın durma noktasına gelmesine yol açmıştı.
Ancak siyasi gözlemciler, El Sadr’ın daha önce birçok kez ateşkes önerisinde bulunduğunu, ancak daha sonra öneriden bazı koşulları gerekçe göstererek vazgeçtiğini ve çatışmaya devam ettiğini hatırlatarak, son öneriye de yine de ihtiyatla yaklaşılması görüşünü dile getiriyorlar.
Karar tasarısına değişiklik talepleri
ABD ve İngiltere’nin BM Güvenlik Konseyi’ne Irak’ta yetki devrine ilişkin sunduğu karar tasarısına Çin’den de değişiklik önerisi geldi. Konseyin veto yetkisine sahip üyelerinden Çin, Irak’ta bulunan ABD önderliğindeki koalisyon güçlerinin, 30 Haziran’da işbaşına gelecek yeni Irak yönetiminin emrine girmesini talep etti. Çin, 3 sayfayı kapsayan değişiklik önerisinde bu yönde somut öneriler getirdi.
Washington’un Londra ile birlikte hazırlayıp Güvenlik Konseyi’ne sunduğu ve Irak’ın geleceğini biçimlendiren karar tasarısı, Almanya’dan da olumsuz not aldı. Almanya’nın BM nezdindeki büyükelçisi Günter Pleuger, tasarının, Irak’taki koalisyon güçlerinin ülkeden ne zaman ayrılacaklarına dair kesin tarih belirlemesi gerektiğini ifade etti. Pleuger koalisyon güçlerinin bütün operasyonların yeni Irak yönetimi tarafından veto edilebilmesini talep etti.
İngiltere asker sayısını artırıyor
Irak’ta koalisyon güçleriyle birlikte hareket eden İngiltere’nin Irak’ın güneyinde bulunan asker sayısını artırmayı planladığı bildirildi. Savunma Bakanlığı sözcüsü, bakan Geoff Hoon’un bugün Irak’taki asker sayısında yapılacak ”ayarlama”ya ilişkin resmi açıklamayı yapacağını duyurdu. İngiltere’nin bölgeden çekilen 3 bin İspanyol askerini dengelemeyi, 8 bin olan asker sayısını artırmayı planladığı kaydedildi.