Egzama Nedir? Nedenleri, Belirtileri Ve Tedavisi Nelerdir?
16 Ağustos 2019 12:21 0
El egzaması; avuç içi, el sırtı ve parmaklarda ortaya çıkmasıyla oluşur. El egzamasının tıp dilindeki bilinen adı el dermatitidir. Toplumda oldukça sık görünen bu hastalık kronik bir deri iltihabi hastalığıdır. Ellerde kuruluk, kızarıklık, kepeklenme, içi su dolu kabarcıklar ve sulantı şeklinde karşımıza çıkar.Hastalık; alerji, stres, tahriş, dolaşım sorunlarından kaynaklanabilir. El egzaması en sık su teması , kuru hava, deterjan, kimyasal maddeler, lastik eldivenler, kişisel bakım ürünleri ile aşırı temas sonrasında deride tahriş şeklinde karşımıza çıkar. Zararsız görünen bebek bakım ürünleri, hatta sık su teması bile hastalığın ilerlemesine neden olabilir.
El Egzaması Kimlerde Görülür?
Hastalık tüm dünyada görülmekle birlikte özellikle kalıtsal olaral deri reaksiyonu vermeye yatkın olan atopik bünyeli kişilerde daha sık görülmektedir.
El Egzaması Hangi Meslek Gruplarında Daha Sık Görülür?
Bazı meslek grupları tahriş edici ve allerjen maddelerle daha sık maruziyet yaşadıkları için el egzaması gelişimine yatkındırlar. Özellikle kişinin mesleği kadar hobileri de bu anlamda önem taşımaktadır. Meslek grupları içinde temizlik işçileri, bulaşıkla yoğun uğraşan kişiler, fırın çalışanları,diş hekimleri, kuaförler, diş teknisyenleri, doktor ve hemşire gibi sağlık personelleri çimento tuğla işleriyle uğraşan kişiler, resim ,maket ve bahçe işiyle uğraşan kişilerde el egzaması daha sık görülmektedir
El Egzamasının Belirti ve Bulguları Nelerdir?
Akut dönemde kızarık ve şiş bir zeminde ortaya çıkan içi su dolu kabarcıklar ve bunların hızla açılmasıyla ortaya çıkan sulantı ve kabuklanmalarla karakterize edilir. Sonrasında akut dönem dediğimiz dönemin ardından gelişen dönemde hafif kızarık bir zeminde kepeklenme ve kabuklanmalar görülür.
Kronik dönemde ise deri kalınlaşmıs ve yüzeyinde kepeklenmenin daha da belirgin olduğu bir dönemle karşımıza çıkar ve özellikle bu dönemde deride yarıklar ortaya çıkabilir. Deride oluşan yarıklarla deri içine çeşitli mikroorganizma girişine zemin hazırlanır. Böylelikle hastalık tüm vücuda yayılabilir ve iyileşme süresi uzar. Tüm bu dönemlerde kaşıntı hastalığa eşlik edebilir.
El Egzamasında Tanı ve Teşhis Nasıl Konur?
Sık karşılaşılan bir hastalık olmasına karşın kesin bir tedavisi bulunmamaktadır. Çoğu zaman muayene bulguları hastalığın tanısını koymada yeterlidir. Başka hastalıklardan ayırmak için zaman zaman deri biyopsisine başvurabilinmektedir. Bununla birlikte mantar hastalığından ayırt etmek için deri sürpüntüsü alınarak mikroskop altında mantar araştırması yapılır.Alerjik temas egzaması düşünüldüğü durumlarda patch (deri yama) testi de başvurduğumuz yöntemler arasındadır.
El Egzamasını Tetikleyen Faktörler
Günlük hayatta kullandığımız ve karşılaştığımız maddeler hastalığın nedeni veya tetikleyicisi de olabilirler.Egzama kalıtsal olabileceği gibi harici nedenlere bağlı olarak da gelişebilir. Bazı ilaçlar ve güneş ışınları özellikle ışığa duyarlılığı olan kişilerde egzamaları tetikleyebilir veya alevlendirebilir. Mesleki olarak da yağlı ürünlerle, metalik sıvılarla temas ve soğutucu malzemeler irritasyona neden olabilmektedir.
El Egzamasında Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Tedavide olmazsa olmaz el egzamasına neden olan sebebin ortamdan uzaklaştırılmasıdır. Yani el egzamasında esas tedavi yöntemi; korunmadır. Tamamen uzak durabilmek kimi zaman çok mümkün olmayabilir. Ancak sebebi ne olursa olsun egzamada başarılı bir tedavi olsun istiyorsak mutlaka olabildiğince buna sebep olan maddelerden kendimizi uzak tutmamızda fayda vardır. Özellikle uzun seyirli hastalığı olanlarda tedavinin de uzun sürebileceği de akılda tutulmalı ve tedaviden asla vazgeçilmemelidir.
Tetikleyici Faktörlerden Nasıl Kaçınılmalıdır?
Su ve sabunla uzun süre temas derinin doğal koruyucu tabakasının kaybına neden olmaktadır.Bu nedenle eller sabun yerine derimizin pH’ına uygun kokusuz ve renksiz bir temizleyiciyle temizlenmelidir. Aynı zamanda sıcak ve soğuk su yerine ılık su tercih edilmelidir.
Özellikle uzun seyirli kronik formda nemlendiriciler derinin kaybettiği nemi kazandırmaya yardımcı olabilmektedirler. Bariyer oluşturan kremler ya da köpükler antijenlerin deriye girmesini engellemek açısında oldukça önemlidirler. İş yaparken yüzüklerin çıkartılması tahriş edici maddelerin yüzüklerin altına girerek irritasyona sebebiyet vermesini engelleyebilir.
Diğer bir koruyucu faktör olarak temizlik,bulaşık ya da çocuk bakımı gibi işlerde yardımcı desteği alınabilir veya bulaşık makinesi, çamaşır makinesi kullanılabilir. Kısa süreli işlerde koruyucu eldiven kullanmak önemlidir. Ancak kullandığımız eldivenlerin pudralı olmaması ya da lateks içeren ürünler seçilmemiş olması önemlidir. Eldivenleri kullanırken içine pamuklu bir eldiven giyip üstüne yastık eldiveni kullanmak da oldukça önemlidir.Banyolarda saçı şampuanlarken eldiven kullanımı da koruyucu bir önlem olarak alınabilir.
Evde yapılan temizliklerde özellikle tuvalet temizliği sırasında kullanılan deterjanlarla temas etmemek için koruyucu eldiven kullanılması oldukça gereklidir. İrritasyona yol açabileceği için domates, portakal, limon gibi maddelerle doğrudan temas etmekten kaçınılmalıdır.Saç boyama sırasında olası antijenlerden kaçınmak için eldiven kullanılmalıdır.
Mesleki bir egzamadan şüpheleniliyorsa kısa süreli meslekten uzaklaşmak ya da gerekli durumlarda meslek hastalığı tanısı konulduğunda meslek degiştirme de bir seçenek olarak düşünülebilir.
Tedavi yöntemlerinden deriye sürülerek uygulanan; özellikle bariyer oluşturan kremlerle birlikte kortizonlu dediğimiz stroidli kremler tedavinin temelini teşkil etmektedir. Eger egzama sulantılı ise doktorun önereceği ıslak pansuman şeklindeki yara kurutucu topikal solüsyonlar da kullanılabilmektedir.
Deri kalınlığınız eğer çok fazla ise (kronik döneme geçtiyseniz) deri kalınlığını azaltan çeşitli topikal tedaviler uygulanabilmektedir. Hastalık çok şiddetli ise deri dışında ağızdan alınan kortizon tedavileri ya da damar veya kas uygulamaları şeklinde kortizon tedavileri gündeme gelebilmektedir.
Bu tedavilere yanıt alamadığımız durumlarda ise pimekrolimus, takrolimus, metotreksat, siklusporil ya da fototerapi tedavileri gündeme gelebilmektedir.
NOT: Tedaviye başlamadan önce mutlaka gebelik emzirme dahili hastalıklar farklı sebeplerden ötürü düzenli kullanılan ilaçlar mutlaka doktorunuz tarafında bilinmelidir.
Evde Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
-Egzama bölgesi olan bölgeyi kaşımayın.
-Sıcak su yerine ılık su ile duş alın.
-Giydiğiniz kıyafetlerin temizliğine ve yapısına dikkat edin.(yünlü kıyafetler giymeyin.)
NOT: Elma sirkesi , egzama için geleneksel bir ilaç yoludur. Egzama oluşumunu tetikleyen toksinleri temizlemeye yardımcı olur. Kaşıntıyı hafifletir. Vücudun pH dengesini düzenler. Kullanım şekli olarak da bir miktar su ile karıştırılıp bir pamuk yardımı ile bölge ıslatılmalıdır.
El Egzamasında Bitkisel Yöntemler
Yetişkinlerde ; yaklaşık yarım litre klorsuz suda bir avuç dolusu kadar beyaz dut kurusunu yaklaşık beş dakika kadar kaynatılıp egzamalı bölgeler üzerinde temas ettirilmelidir.
Diğer bir yöntem olarak ısırgan bitkisini bir ay boyunca düzenli olarak akşam yemeklerinden iki saat sonra bir bardak suda bir tatlı kaşığı kadar beş dakika kaynatılıp içilmelidir.
Karabaş bitkisini de yaklaşık yarım litre klorsuz suyun içerisinde yaklaşık on başak kadar kaynatıp egzamalı bölgeler üzerine pamuk yardımıyla sürülüp ıslatılmalıdır.Bu işlem iki saatte bir tekrarlanmalıdır.
Egzama hastaları beslenmesine dikkat etmelidirler.Sarımsak,portakal suyu, greyfurt, turşu, karabiber, pulbiber egzamayı tetikleyen yiyeceklerdir.Hastalık bu yiyeceklerden olabildiğince uzak durmalıdırlar.
ÖncekiAy’ın Evreleri Ve Özellikleri Nedenleri?
SonrakiYıldız Nedir? Nasıl Oluşur? Türleri, Özellikleri