21.yy Yaratıcılık ve Bir Takım Teknikleri | Design Visionary SCIENCE
Eyl 27, 2019 creativity, creativity levels, creativity techniques, yaratıcılık, yaratıcılık seviyeleri, yaratıcılık teknikleri, yaratıcılık tipleri
Yaratıcılık nedir? Bunu anlamamıza ve değerlendirmemize yardımcı olacak teorik çerçeveler nelerdir?
Dijital çağda yaratıcılığın geliştirilmesinde yaratıcı oyunun rolünü inceleyen bir literatür taramasının ilk bölümü, 21. yüzyılda yaratıcılığın ne anlama gelebileceğini ele almaktadır.
Literatür taramasına göre, yaratıcılığın doğasını ve anlamında ve 21. Yüzyılda mevcut durumu nedir çalışıyoruz. Yaratıcılık çoğu zaman sanatsal aktivitelerle ya da – en uç noktasında hayatlarımızı nasıl anladığımızı ve yaşadığımızı değiştiren eşsiz dahilerle ilişkilidir. Bununla birlikte, bir beceri olarak yaratıcılık, geniş bir bağlamdaki çeşitli aktörler tarafından ifade edilebilir ve arttırılabilir. Bu “gündelik yaratıcılık” kavramı, 1980’lerde özgünlük ve anlamlılık ifadeleri olarak tanımlandı, değerlendirildi ve doğrulandı (Richards, 2019).
Burada, Mel Rhodes tarafından kurulan ve 4 Yaratıcılık P’si adı verilen belirli bir modelin objektifiyle yaratıcılığı analiz edeceğiz (Rhodes, 1961). Model ilk yayınlandığı günden bu yana düzenli olarak referans aldı, araştırmacılar bugün bu çerçeveyi çizmeye devam ediyorlar ve yayınlanmadan önce ortaya çıkan çalışmalara da uygulanabiliyorlar. Yaratıcılığı, dört kurucu bölümden birinden ya da birkaçından kaynaklanan neredeyse soyut bir sonuç olarak konumlandırır:
Basın: Orijinal modelde “Basın” denilen yer; bireye çevresel faktörlere göre etkimektedir. Bu, yaratıcı olma kapasitesini etkileyen çevrenin fiziksel ve sosyal yönlerine gönderme yapar. Bu, bir odanın düzeni (Piscitelli Penfold, 2015) veya bir kuruluştaki kişisel özerkliği, açıklığı ve kaynaklara ve bilgi paylaşımı uygulamalarına erişimi etkileyen kültürler olabilir (Munro, 2017).
Kişi, genetik eğilimleri (Runco ve diğerleri, 2011), zeka türleri (Gardner, 1993), duygusal açıklık (Ivcevic Hoffman, 2019) ve bilgi veya beceri seviyesini içeren bireysel özellikleri içerir (Amabile, 1996).
Süreç, farklı ve yakınsak düşünme modları (Guilford, 1957) ve işbirliğine dayalı katılım gibi davranışsal faktörlerle ilgilidir (Sawyer K., 2018).
Ürün, yaratıcı sürecin sonucuna referans verir ve değerlendirme kavramlarını içerir (Hennessey, Amabile, Mueller, 2018)
Yaratıcılığın 4 tane P’si nedir?
Basın (Press) : Çevresel faktörler, örneğin özerklik derecesi, kaynaklara erişim
Kişi (Person) : Bireysel özellikler, örneğin genetik faktörler, bilgi, beceri
Süreç (Process): Davranışsal faktörler, örneğin düşünme modları, katılım davranışı
Ürün (Product): Sonuçların değerlendirilmesi, örneğin verimlilik, inovasyon düzeyi, topluma değer
Bu olgular üzerinden yaratıcılık şekillenmekte ve kişilerin mevcut kabiliyetlerine göre gelişmektedir.
Sistem Modelleri Nedir?
Sistem modelleri nedir ve yaratıcılığı anlamamıza nasıl yardımcı olabilirler?
Sistem modelleri, belirli özellikleri ve uzmanlığı olan bir birey veya grup arasındaki ilişkiyi, bu bireylerin kullandığı kültürel kaynakları ve katkıda bulunanları düşünen ve kapı bekçileri olarak davranan bireyler grubunu aydınlatır (Csikszentmihalyi, 1999) (Gardner Weinstein, 2018).
Yaratıcılığın 4 C’si
Mini-C yaratıcılık, gelişimsel öğrenmenin günlük küçük “Eureka” anlarını ifade eder. Bu modelde, ‘Mini-c’ anlayışı, Vygotsky’nin (1976) dinamik bir bilgi oluşturma süreci olarak öğrenme anlayışına dayanmaktadır.
‘Mini-C’ içgörüler araştırılır ve geliştirilirse, Küçük-C yaratıcılığına yol açabilir. ‘Küçük-C’ yaratıcılığı, günlük yaşamda yerelleşmiş sorunları çözen ve yerel bir toplum tarafından yeni ve değerli olarak kabul edilen yenilikleri açıklar.
‘Mini-c’ ve ‘Küçük-c’ kişisel ve yerel olarak anlamlı yaratıcı eylemler olduğu için, Pro-C ve Büyük-C yaratıcılık etki alanına özgü bilgi üretimi ve yaratıcı eylemin daha geniş sosyal etkisine odaklanır (Beghetto Kaufman, 2016). ‘Pro-c’ yaratıcılığı, profesyonel düzeyde bilgi gerektiren ve uzmanlar topluluğu tarafından değer verilen çözümlerdir.
Buna karşılık, ‘Büyük-C’ yaratıcılığı, mevcut bir çalışma alanını dönüştüren veya tamamen yeni bir alan geliştiren öncülerin ve Picasso veya Einstein gibi seçkin düşünürlerin eseridir. ‘Büyük-C’ yaratıcılığı normalde, genellikle bir ömür boyu, bir çalışma grubunu yansıtır (Gardner, 1993).
Literatürdeki bir Takım Yaratıcılık Teknikleri
Yaratıcılık teknikleri, yeni ürün ve hizmetlerin geliştirilmesinde problem çözmek veya fikir üretmek amacıyla bir bireyin veya bir grubun yaratıcı potansiyelini teşvik etmek için kullanılabilecek bir kerelik araçlardır.
Alternative Scenarios Analogies
Analysis of Interactive Decision Areas (AIDA) Anonymous voting
Assumption surfacing Attribute listing (and variants)
Backward Forward Planning Boundary examination
Boundary relaxation Brainstorming
Brain sketching Brain Writing
Brain writing 6-3-5 Brain writing game
Brain writing pool Browsing
Brutethink Bug listing
Bullet proofing Bunches of bananas
Card story boards CATWOE
Charrette Cherry Split
Circle of Opportunity Clarification
Classic Brainstorming Collective notebook (CNB)
Comparison tables Component detailing
Concept Fan Consensus mapping
Constrained brain writing Contradiction Analysis
Controlling imagery Crawford slip writing
Creative problem solving (CPS) Criteria for idea-finding potential
Critical path diagrams (CPD) Decision seminar
Delphi DO IT
Dialectical approaches Dimensional analysis
Drawing Estimate-discuss -estimate
Exaggeration (magnify or minify) Excursions
Factors in ‘selling’ ideas False Faces
Fishbone diagram Five W’s and H
Flow charts for action planning Focus groups
Focusing Force-field analysis
Force-fit game Free association
‘Fresh eye’ and networking Gallery method
Gap analysis Goal orientation
Greetings cards Help, hinder
Heuristic ideation technique (HIT) Highlighting
Idea advocate Imagery for answering questions
Imagery manipulation Imaginary Brainstorming
Implementation checklists Improved nominal group technique
Interpretive structural modeling Keeping a dream diary
Kepner and Tregoe’s method KJ-method
Laddering Lateral Thinking
Listing Listing pros and cons
Metaplan information market Mind mapping
Morphological analysis Morphological Forced Connections
Multiple redefinition Negative brainstorming
Nominal group technique (NGT) Nominal-interacting technique
Notebook Observer and merged viewpoints
Osborn’s checklist Other people’s definitions
Other people’s viewpoints Paired comparison
Panel consensus Paraphrasing key words
Personal balance-sheet Phases of integrated problem solving (PIPS)
Pictures as idea triggers Pin cards
PMI (Plus, Minus, Interaction) Plan Do Check Act (PDCA)
Plusses, potentials and concerns Potential-problem analysis (PPA)
Preliminary questions Problem-centred leadership (PCL)
Problem Reversal Progressive hurdles
Progressive revelation Provocation
Q-sort Quality circles
Random stimuli of various kinds Rawlinson Brainstorming
Receptivity to ideas Reframing values
Relational words Relaxation
Reversals Role storming
7-Step Model SCAMMPERR
Search conference Sequential-attributes matrix
Similarities and Differences Simple rating methods
Simplex Six Thinking Hats
Slice and Dice Snowball technique
Stakeholder analysis Sticking dots
Stimulus analysis Story writing
Strategic assumption testing Strategic choice approach
Strategic management process Strategic Options Development and Analysis (SODA)
Successive element integration Super Group®
Super heroes SWOT Analysis
Synectics Systematized Direct Induction (SDI)
Technology Monitoring Think Tank
TILMAG Transactional planning
Trigger Sessions Trigger method
TRIZ Using ‘crazy’ ideas
Using experts Value brainstorming
Value engineering Visual brainstorming
Visualising a goal Who are you?
‘Why?’ etc. – repeatable questions Wishing