Codex genel gıda hijyeni prensipleri Türkçe
#45 Yazan: Conqueror
Conqueror konu oluşturdu: Codex genel gıda hijyeni prensipleri Türkçe
İnsanlar tükettikleri gıdaların güvenli ve tüketime uygun olmasını isteme hakkına sahiptirler. Gıda kaynaklı hastalıklar bazen ölümcül olabilmekte yâda sağlığa zararlı etkiler bırakabilmektedir. Gıda kaynaklı hastalıklar ticarete ve turizme zarar verebilmekte, kazanç kaybına ve devamında işsizliğe yol açabilmektedir.
Gıdaların kirlenmesi yüksek maliyet, fire, müşteri kaybına ve tüketici güveninin yok olmasına da yol açmaktadır. Uluslararası ticaret ve turizm önemli sosyal ve ekonomik kazançlar sağlar fakat beraberinde çeşitli hastalıkların dünya çapında yayılmasına yol açmaktadır. Son yüzyılda değişen gıda tüketiminde ve çeşitlerinde büyük değişim yaşanmış ve bununla birlikte gıda üretimi, hazırlanması ve dağıtım teknikleri de gelişme kaydetmiştir. Bu bağlamda etkili hijyen kontrolü insan sağlığına zararlı olabilecek durumları, gıda kaynaklı hastalıkları ve ekonomik sorunları önlemede elzem olmuştur. Gıda üretim zincirinde bulunan çiftçiler, yetiştiriciler, gıda işleyicileri, üreticiler ve tüketiciler güvenli ve tüketime uygun gıda sağlanması konusunda sorumludur.
Genel hijyen prensipleri temelinde gıda hijyen sağlanması ve mikrobiyel kriterlere uygunluk vardır. Bu doküman gıda üretim zincirindeki birincil üreticiden son tüketiciye kadar olan zincirde tüm basamaklardaki anahtar hijyen kontrollerini içermektedir. Doküman Haccp bazlı gıda güvenliği sağlanmasını tavsiye eder. Dokümanda tanımlanan kontroller gıda güvenliğinin sağlanması ve tüketime uygun gıda üretimi için elzemdir. Genel hijyen prensipleri hükümetlere, gıda sektöründeki tüm firmalara ve tüketicilere tavsiye edilmektedir.
BÖLÜM I - HEDEFLER
1.1 CODEX GENEL GIDA HİJYENİ PRENSİPLERİ
• Gıda zincirinde (Birincil üretimden son tüketiciye kadar) güvenli ve insan tüketimine uygun gıda üretimi amacına ulaşmak için elzem olan gıda hijyeni prensiplerinin belirlenmesi,
• Haccp tabanlı yaklaşım sağlayarak gıda güvenliğinin arttırılması,
• Belirlenen prensiplerin ne şekilde uygulanacağının gösterilmesi,
• Gıda zincirindeki sektörün ihtiyaç duyduğu hijyen gerekliliklerinin sağlanması ve bu prensiplerin spesifik gıda alanlarına kadar genişletilmesi.
BÖLÜM II - KAPSAM, KULLANIM VE TANIMLAR
2.1.1 Gıda zinciri
Bu doküman gıda zincirinde birincil üretimden son tüketiciye kadar güvenli ve insan tüketimine uygun gıda üretimi amacına ulaşmak için önemli olan gıda hijyeni prensiplerini belirler. Doküman değişik sektörlerdeki spesifik uygulamalara baz oluşturmaktadır. Bu spesifik uygulamalar Codex genel prensipleri ve Haccp kılavuzu ile paralel kullanılmalı ve uygulanmalıdır.
2.1.2 Hükümet, sektör ve tüketici sorumlulukları
Hükümetler bu dokümanın içeriğini değerlendirip Codex genel prensiplerinin aşağıdaki durumlarda en iyi şekilde kullanılmasını teşvik etmelidir;
• Tüketicilerin gıda kaynaklı hastalıklardan veya yaralanmalardan yeterli şekilde korunması, alınan önlemlerin değişik tüketici gruplarının da kapsaması,
• Gıdanın insan tüketimine uygunluğunun sağlanması,
• İhraç ve ithal edilen gıdalarda güvenliğin sağlanması,
• Sektöre ve tüketicilere gıda hijyeni konusunda eğitim programları hazırlanması,
Gıda sanayi hijyen uygulamalarını aşağıdaki hedeflere ulaşılabilmesi için kullanmalıdır.
• Tüketime uygun güvenli gıda üretilmesi,
• Tüketicilere etiketleme ile kolay anlaşılır bilgi verilmesi, bu bilgilendirme ile tüketicinin gıdayı kontaminasyon olmayacak şekilde saklamasını ve patojen mikroorganizmaların gelişemeyeceği şekilde tüketmesinin sağlanması,
• Uluslararası ticarette güvenli gıdanın sağlanması.
Tüketicilerin görevi ise gıda ile ilgili yasaları takip edip üreticiler tarafından uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmektir.
Bu dokümandaki her bölüm gıda hijyeni anlamında ulaşılması gereken hedefleri ve bu hedefler ile güvenli ve uygun gıda arasındaki bağlantıyı kurmaktadır.
III. bölüm birincil üretim ve ilgili prosedürleri içerir. Hijyen uygulamaları sektörel bazda değişiklik gösterse de bu bölümde bazı genel hijyen kurallarına da yer verilmiştir.
IV ve X. Bölüm satışa kadar olan tüm gıda zinciri ile ilgili gıda hijyen prensiplerini ortaya koymaktadır. IX. Bölüm tüketici ile ilgili bilgileri vermekte ve tüketicilerin güvenli gıda sağlanmasındaki rolünü vurgulamaktadır.
Temizlik – Toprak, gıda kalıntısı, kirlilik, madeni yağ vb. maddelerin ortadan kaldırılması.
Bulaşan – Gıda güvenliğini yada uygunluğunu riske atan ve gıdalarda bulaşması istenmeyen her türlü biyolojik, kimyasal, yabancı madde tehlikesi
Bulaşma – Gıdada herhangi bir bulaşan olması yada belirlenmesi
Dezenfeksiyon – Ortamda yada gıdada bulunan mikroorganizma yükünün fiziksel yada kimyasal metotlarla gıdayı tehlikeye atmayacak seviyelere indirilmesi
Gıda hijyeni – Gıda üretim zincirinin herhangi bir basamağında gıda güvenliği ve uygunluğunun sağlanması için oluşturulan şartlar, ölçüm ve önlemler
Tehlike – Sağlığa kötü yönde etki yapabilecek herhangi bir durum yada fiziksel, kimyasal veya mikrobiyel oluşum
HACCP – Gıda güvenliği anlamında önemli olan tehlikelerin belirlendiği, değerlendirildiği ve kontrol edildiği sistemdir.
Gıda güvenliği – Tüketildiğinde tüketicilere zarar vermeyecek gıda sağlanması
Birincil üretim – Tarım, hayvancılık, sütçülük, balıkçılık gibi gıda zinciri basamakları
Codex genel gıda hijyeni prensipleri Türkçe çevirisinin devamına sitemizin çeviriler kısmından ulaşabilirsiniz.