Ekosistem ve Ekosistemi Oluşturan Varlıklar | Hazır Cevap
BÜTÜN CANLILARLA ORTAK YUVAMIZ "DÜNYA"
Bir bölgedeki canlı varlıklarla cansız varlıkların oluşturduğu bütünlüğe ekosistem denir.
Ekosistemdeki canlı ve cansız varlıklar birbiriyle etkileşim halindedir.
Aralarında madde alış verişine dayanan bir etkileşim bulunur. Bu etkileşim gerçekleştiği sürece yeryüzündeki yaşam devam edebilir.
b. Su : Yeryüzünün 3/4’ünü oluşturan 2 atomlu moleküllerdir. Akıcı, kararlı, çözücü ve taşıyıcı özelliklere sahip olup canlı yaşamını doğrudan etkiler.
Hücrelerin oralama %75’ini su oluşturur. Su,canlı yaşamında sindirim, solunum, boşaltım, dolaşım, fotosentez, beslenme gibi pek çok yaşamsal olayda etkili olur.
c. Işık : Güneş enerjisinin yayılmasıyla oluşur. Üzerinde taşıdığı enerji canlıların temel enerji kaynağını oluşturur.
Fotosentezle besinlerin üretilmesini sağlar. Yeryüzünün ısınmasında, yağışların oluşmasında, rüzgarların oluşmasında, iklimin belirlenmesinde etkili olur.
Güneş ışığının yeryüzündeki dağılımı farklı olup her bölgede farklı iklim şartlarının oluşmasına neden olur.
Böylece canlıların doğadaki dağılımını da bu şekilde etkiler.
d. Sıcaklık : Işık etkisiyle yeryüzünde oluşan ısının ortalama değeridir. Çevredeki ısı miktarına göre sıcaklık artar ve azalabilir.
Canlı yaşamı için son derece önemli olup hücrelerdeki enzimatik reaksiyonlar belirli sıcaklıklarda gerçekleşir.
Canlıların yeryüzündeki dağılışını, çoğalmasını ve ömrünü belirler.
İklim şartları canlıların yaşam ve yayılışında temel etkendir.
Şartlarına uyum sağlayan canlılar uygun bölgelerde hayatlarını sürdürürler. İklim şartları uygun olan topraklarda bol miktarda bitki ve yoğun olarak hayvan çeşitleri bulunur.
f. Hava : Atmosferi oluşturan gaz karışımına hava denir. Havanın yapısında oksijen, karbondioksit, azot, soygazlar, tozlar, mikroorganizmalar ve su buharı bulunur.
Solunumda kullanılan oksijen ve fotosentezde kullanılan karbondioksit havadan alınır. Havanın gaz içeriğinin değişmesi havanın kirlenmesine neden olur.
Ekosistemler üzerinde besin zincirleri bulunur. Bütün besin zincirleri besin ağı şeklinde karmaşık bir yapıya sahiptir.
Ekosistemin yapısında beslenme ve yaşama şekline göre
Yeryüzü ekosistem parçalarının birleşmesiyle oluşur. Yeryüzünde irili ufaklı farklı özellikte çok sayıda ekosistem çeşidi bulunur.
Çayırlar, çöller mağaralar, tundralar, vadiler, ormanlar, bataklıklar, karadaki ekosistemleri oluşturur.
Okyanuslar, denizler, göller, nehirler, dereler, pınarlar, havuzlar sudaki ekosistemleri oluşturur.
Her ekosistem çeşidinin kendisine has olan farklı fiziksel ve kimyasal özelliği bulunur. Işıklanma miktarı, sıcaklık ortalaması, su oranı, yağış derecesi, basınç değişimi gibi iklimsel olgusu farklıdır.
Bu yüzden canlıların ekosistemlerdeki çeşit ve dağılışıda farklıdır.
Canlılara beslenme, barınma, korunma ve üremesinde en ideal ortamı sağlayan ekosistem ormanlardır.
Bu nedenle en fazla tür ve canlıyı bulunduran ortamlar buralardır. Dünyada yaşayan canlıların büyük bir kısmı ekvator kuşağı çevresindeki ormanlarda bulunur.
Ekosistemin yapı ve işleyişinin bozulması ekosistemdeki düzen, yaşam ve dengesinde bozulmasına neden olur.
Kaynağına göre 2 çeşit bozulma gerçekleşir.
Atıklar yapılarında bulundurduğu zararlı ve yabancı maddelerle toprak, su ve havanın bileşimini bozarlar. Böylece canlıların beslenme ve solunumunda aksamalara neden olur.
Atıklar kaynak ve yapısına göre 2 çeşit kirlenmeye neden olurlar.
Canlıların etkileşim içinde olduğu su, hava ve toprak belirli miktarda ve çeşitte madde içerir.
Bu nedenle su, hava ve toprağın yapısında oluşabilecek anormal değişmeler canlı yaşamını doğrudan etkiler. Hava, su ve toprak arasında bazı maddelerin hareket etmesine madde döngüsü denir. Dört çeşit maddenin döngüsü canlılar için çok önemlidir.
d. Su döngüsü :
Hava ve toprak arasında suyun hal değiştirerek hareket etmesidir. Işık ve sıcaklık etkisiyle ısınan su buharlaşarak bulutları oluşturur. Bulutlar soğuyarak yağmur oluşmasını sağlarlar.
‹ Biyoteknoloji Ne Demektir? Hangi Amaçlarla Kullanılır? yukarı Mitoz ve Mayoz Bölünme ›