Deniz Yanığı Belirtileri | Faydaları Zararları
Deniz yanığı nasıl anlaşılır? Deniz yanığı başlangıcı kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Cildi hassas olanlarda semptomlar daha belirginken, özellikle koyu tenli kişilerde semptomlar daha belirsizdir. Deniz yanığının ortak belirtilerini şu şekilde sıralayabiliriz;
Pembemsi ya da kırmızımsı bir cilt: Ultraviyole ışınlarına maruz kalan ciltte ilk etapta pembelikler ve kırmızılıklar meydana gelir. Açık tenli kişilerde cilt tonundaki değişimler ve lekeler daha belirgindir.
Cilt hassasiyeti: Deniz yanıklarında dokunmaya karşı aşırı hassasiyet oluşabilir. Kıyafet giyerken bile giysinin tene sürtünmesi nedeniyle acılar artabilir.
Ağrı ve kaşıntı: Cildin hassaslaşmasının bir sonucu olarak ağrı ve kaşıntılar görülebilir. Kaşınan cilde dokunmamak gereklidir aksi halde enfeksiyon kapma riski oldukça yüksektir.
Kabarcıklar: Lekelerin olduğu yerlerde içleri sıvı dolu kabarcıklar ortaya çıkabilir. Bu kabarcıklar patlatılmamalıdır. Patlatılırlarsa iyileşene kadar sarımsı ya da kahverengimsi bir kabuk oluştururlar.
Güneş yanığı şiddetli ise baş ağrısı, ateş, bulantı ve halsizlik görülebilir.
Kafa derisi, kulak memesi, yüz, boyun ve dudaklar gibi vücudun açıkta kalan kısımları güneş ışınlarından etkilenebilir ve yanabilir. Bunu önlemek için ultraviyole ışınları geçirmeyen ve bu ışınları yansıtan kıyafetler giyilebilir. Eğer kıyafetler ışığı geçiriyorsa cildin açıkta kalmayan kısımları da zararlı ışınlardan etkilenir ve yanabilir. Ultraviyole ışınlarından çok hassas olan gözler de etkilenebilir. Deniz yanıklarında gözlerde acı hissedilir ya da göze bir şey batıyor gibi bir his vardır.
Deniz yanığı belirtileri genellikle güneş ışınlarına maruz kaldıktan birkaç saat sonra ortaya çıkar. Yanıkların şiddetlenmesi birkaç günü bulabilir. Birkaç gün sonra yanıklar nedeniyle cilt soyulmaya başlayabilir. Cildin soyulması, vücudun kendini yenilediğinin bir işaretidir. Soyulan deri nedeniyle ciltte geçici olarak düzensiz lekeler meydana gelir. Eğer yanıklar şiddetliyse iyileşmeleri birkaç günden daha fazla sürebilir.
Derideki yanıklar zamanla büyüyorsa
Yüksek ateş, baş ağrısı, bulantı ve üşüme varsa
Yanıklar birkaç gün içinde iyileşmiyorsa
Enfeksiyon belirtileri varsa mutlaka doktora gidilmelidir. (1)
Deniz yanığı, çok fazla zararlı güneş ışınlarına maruz kalma sonucunda oluşur. Deniz yanıkları genellikle denize girildikten sonra güneşin altında korunmadan uzun süre kalınca ortaya çıkar. Güneş hasarı ile ilgili yapılan tüm sağlık uyarılarına rağmen, çoğu insan hala cildini güneşin zararlı ışınlarına maruz bırakmaktadır. Yetişkinlerin üçte birinden fazlasında ve çocukların yaklaşık yüzde 70’inde her yıl deniz yanığı oluşmaktadır.
Bazı insanlar çocukluk döneminde güneş ışınlarını çok fazla alırlar. Bunun bir sonucu olarak ileriki yaşlarda deniz yanıkları ciddi problemlere yol açabilir. Cildin erken yaşlanması, kuruması, buruşması ve renk değişiklikleri deniz yanıkları nedeniyle ortaya çıkabilir. Yanıklar ayrıca deride pigmentasyon sorunlarına yol açarak kanserin oluşmasına neden olabilir. (2)
Deniz yanığı nedir hakkında daha fazlası için
Deniz yanığı neden olur? Deniz yanıkları cildin, uzun bir süre güneş ışınlarına maruz kalması nedeniyle oluşurlar. Cilt bu ışınlar nedeniyle kızarır ve tahriş olur. Güneşin yaydığı ışınlar UVA, UVB ve UVC olmak üzere üç çeşittir. Bu ışınlardan ultraviyole A ve ultraviyole B ışınları derinin alt tabakalarına nüfuz eder. Deride oluşan yanıklar hem ultraviyole A hem de ultraviyole B ışınlarından kaynaklanır.
UVC ışığı Dünya’nın yüzeyine ulaşmıyor. Diğer iki tip ultraviyole ışık yalnızca plaj havlunuza ulaşmakla kalmaz, aynı zamanda cildinize nüfuz eder. Deri hasarı hem UVA hem de UVB ışınlarından kaynaklanır.
Deniz yanıkları cilt tipine, güneş ışınlarının yoğunluğuna ve ne kadar süre güneş altında kalındığına bağlı olarak farklı şekilde ortaya çıkabilirler. Açık tenli insanlarda deniz yanıkları cildin daha çok kızarmasına neden olurken koyu tenli insanlarda yanıklar daha az belirgindir. (3)
Deniz yanığı nedenleri hakkında daha fazla detay için
Deniz yanığı nasıl geçer? Deniz yanıkları hızlı bir şekilde tedavi edilemez. Tüm yanıklar gibi deniz yanıklarının da iyileşmesi zaman alır. Ibuprofen ya da naproksen gibi steroid olmayan anti-enflamatuar ilaçlar deniz yanığı nedeniyle oluşan şişlikleri hafifletebilir. Soğuk kompresler ve nemlendirici kremler ağrıyı geçici olarak hafifletebilir. Doktor önermedikçe anestezik spreyler veya kremler kullanılmamalıdır. (4)
Deniz yanığı için hangi doktora gidilir? Deniz yanıklarının tedavisinde Cilt Hastalıkları doktorlarına gidilmelidir.
Deniz yanığı tedavisi hakkında daha fazla bilgi için
Deniz yanığı bitkisel tedavisi: Deniz yanığı tedavisinde yulaf ezmesi, elma sirkesi, lavanta yağı, Hindistan cevizi yağı, Aloe vera suyu, salatalık, patates, yoğurt, mısır nişastası ve siyah çay poşetleri kullanılmaktadır. (5)
Deniz yanığı evde tedavi yöntemleri:
Susuz kalmamak için bol sıvı tüketilmelidir.
Yanıklar iyileşene kadar güneşten kaçınılmalıdır. Özellikle saat 10:00 ile 16:00 saatleri arasında koruyucu kıyafetler olmadan dışarı çıkılmamalıdır. Eğer mutlaka dışarı çıkılacaksa gölgeli yerlerde durulmalıdır. Bu saatler arasında denize girilirse denizden çıktıktan sonra güneş ışınları ile direk temas etmemeli, ışınları geçirmeyen kıyafetler giyilmelidir. Geniş kenarlı şapkalar, uzun kollu kıyafetler ve UV ışınlarını engelleyici güneş gözlükleri takılmalıdır.
En az 30 koruma faktörlü güneş kremi kullanılmalıdır. Güneş kremi dışarı çıkmadan 30 dakika önce sürülmelidir. Bulutlu havalarda da güneş kremi kullanılmalıdır. Çünkü ultraviyole ışınları bulutlardan süzülerek yeryüzüne ulaşabilir. (6)