BİR TUTKUYDU RÖNESANS-(22) ...
Şehit haberlerimiz yine gelmeye başladı ve başta ağlamayacakları söylenen analarımızın gözyaşları pınar gibi çağlıyor. Acı, her birimizin ortak acısı ve yürekler hep birlikte yanıyor. Her seferinde "Bu son olsun" diye yakarıyoruz ama o sonu bir türlü göremiyoruz...Yiğitlerimiz nur içinde yatsınlar. Onların nezdinde tüm şehitlerimizi saygıyla anıyor gazilerimize minnet duygularımızı iletiyoruz...
Bir süre İtalya, bir sürede Almanya'da gezindikten sonra bu yazımızla "Bir Tutkuydu Rönesans" serimizi noktalayacağız!
Önce, İtalya'ya uğrayalım ve gotik sanat rüzgarları arasında soluklanalım... Derin derin soluyarak yüzyıllar öncesinin boya kokularını duyumsamaya çalışalım birlikte; hazır mısınız?
Sözcük olarak ta, düşün olarak ta 'Gotik'in, nüvelendiği ilk yer İtalya'dır şüphesiz... Öyleyse neden diğer ülkelerden başladık da, ilk nüvelendiği yerden yolumuza devam etmedik? Yanıtını vermiştik; yineleyelim. İmitasyon, –yani taklit- bir takının tıpkısının aynısına verilen isimdir. Bazen öyle nefis imitasyonlar yapılır ki aslını taklit sanırsınız. Bu bir gelişme ve ciddiyetin yansıtılmasıdır. Güzeli oluşturabilmek istemi. Gotik Sanatın merkezini asıl olarak İtalya kabul ettiğimize göre; diğer ülkeler imitasyonlarıdır. Öyle imitasyonlar ki; aslından çok daha yaygın güzellikte... İşte burası önemli! Var edilene yenilikler ekleyerek yeni bir varı ilk olarak yansıtmak istemi, başarısı... Gotikteki her uygulanan ülke için bu önemli gerçektir. Tümü de kendi özgünlüğünü ortaya çıkartan ülkeler olmuşlardır. Daha basit tanımla: Her ülkenin sınırları içerisinde var olan toprağı-çamura, çamuru-heykele dönüştürmek özgünlüğünü kavrayıp, özleştirenler, özgünlük yansıtılan yapıtlarının tamamında, yerel birikimli kültürlerini evrene sunarlar. Bu da çıkan yapıta "sanat yapıtı" yapanına da "sanatçı" denilmesinin bir başka tanımıdır!
Şunu belirtelim özellikle: Bedii yapıt niteliği asıl olmak kaydıyla sanat ve sanatçının tek bir tanımı yoktur. Tanımı çeşitli ve zengin versiyonlarla yapabiliriz. Tek ayrıcalıkla ve koşulla elbet; magazin kültürünün her önüne gelene verdiği "sanatçı" tanımını kabul etmemek koşuluyla!
'Yoksulluk gerçeği’, tüm din ve inanç gruplarının varolan ama 'varsıllık gerçeğini’ yaşayanlarca görülmek istemediği bir gerçeğin kısa tanımıdır... İtalya'da durum böyledir o yıllarda. Onlarca tarikat öncülüğünü daha önce yapmış ve yapmakta olan Zisterzienser tarikatının üyeleri olurlar. Kendi yoksul dünyalarının varsıllığını ortak ibadet çatıları altında yürütmeye çalışırlar. İtalya gotik yapılanması özgünlüğünü bu yoksul tarikat üyelerinin düşlerine göre bulmuştur artık. Bu özgünlük 'ilk' olduğu diğer ülkelerdekine benzemediği için son yapılanma ekolü, ilk yapılanma ekolü olarak İtalya'da ortaya çıkmış, Gotik Sanat'ın mekanı olarak yine 'ilk' bu ülke gösterilmiştir. Artık İtalya'da yamalı bir bohça gibi durmaktadır Gotik Sanat... Bir önceki dönem ekolü olan Roman Sanatı, dimdik ayaktadır ve yapılanma resim, rölyef, yontu, minyatür ve mimari de sürmektedir. Erken Rönesans a sanatçıların pek çoğu geçmişler, ürünlerini durmaksızın vermektedirler... Yoksullar Gotik sanatı eksikleri ile alıp ülkeye getirerek kilise-manastır yapılanmalarına çoktan başlamışlardır. Onun için tam anlamıyla Gotik sanata tam uyar denecek yapı yoktur. Gotik sanattan etkilenmiş yapılanmalar vardır. Bazen ışık mekanlarının tasarımında, bazen bir binanın dış yüzünde, bazen niş ya da sütunlarda bunları görürüz.
Rönesans’tan başlayıp, gerilere dönmek ve gotik sanatta yazı dizimizi noktalamak istememizde bu yüzdendi: "Üslup karıştırılmasının önüne geçmeye katkıda bulunmak..." 'BİR TUTKUYDU RÖNESANS' yazı dizimizi burada noktalıyoruz. Daha önce yayınladığımız Emprestyonistler dizimizi bir kez daha okumanızı öneriyoruz. Çünkü, bundan sonraki yazı dizilerimiz bu ve öncekilerin devamı olacak ve sanatçıların birikimlerini, sanata katkılarını, yapıtlarının öykülerini ve özeliklerini, ekoller arasındaki doğuşun birbirini etkileme süreçleri gibi pek çok içeriği bulacağınız yazılarımıza yer vereceğiz.
Sevgi ile ve sanat ile kalın... ikisinde de kötülük yoktur, özgürlük ve kurallı yaşam vardır... Bireyin kısacık ömründe arayıp bulamadığı, ya da çok zor bulabildiği iki hazine bunlar değil midir?