Varikosel çocuk olmaması durumunda doktora başvuran erkeklerin birçoğunda ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Bu rahatsızlık testislerde bulunan ve kanın boşaltılmasına yardımcı olan toplardamarların varisleşmesinden kaynaklanan hastalık olarak bilinir. Testis ısısı bozulduğunda, kirli kan içerisindeki toksik maddeler testiste birikir. Bunun sonucunda da testis kirli kan akımını bozar ve testis fonksiyonları bu durumdan olumsuz etkilenir. Bu da sperm oluşumunu ve testosteron üretimini bozar. Bu rahatsızlığın tedavi edilebilmesi için önce belirtilerin net bir şekilde tespit edilmesi ve nedenlerin ortaya çıkarılması gerekir.
Erkeklerde görülen varikosel rahatsızlığının belirtileri tedavi süreci açısından büyük bir önem taşıyor. Belirtiler kendisini şişlik, kabarıklık ve testiste meydana gelen ağrı olarak gösterir. Bu belirtilerin biri veya birkaçı aynı anda görülebilir. Damarlarda meydana gelen şişlikler zamanla bacaklardaki varisler gibi kendini belli eden şekillere dönüşmeye başlar. Belirtiler arasında testislerde meydana gelen ağrılar yanında terleme ve aşırı sıcaklama da ortaya çıkabilir. Çok nadiren de olsa bazı hastalarda testislerin küçülmesi gibi bir belirti de görülebilir. Kişiler testis üzerinde meydana gelen şişlikler ve ağrıdan kaynaklı olarak hastalığı belirleyebilirler. Bu hastalığın en çok teşhis edildiği an ise kısırlık nedeni ile doktora başvurulmasıdır.
Nedeni tam olarak bilinmeyen bir rahatsızlık türüdür. Çocuk sahibi olmayan insanlarda görüldüğü gibi çocuk sahibi olan insanlarda da ilerleyen yaşlarında ortaya çıkabilen bir hastalık türü denilebilir. Ancak kısırlık nedeni ile doktora başvuran erkeklerde görülme olasılığı daha yüksektir. En yüksek görülme olasılığı ise ilk çocuktan sonra tekrar çocuk istenmesi durumunda ortaya çıkıyor. Varikosel rahatsızlık daha çok sol kısımda görülür. Ancak sağ tarafta daha az görülürken yine nadiren de olsa iki taraflı olarak ortaya çıkabilir. Varikosel hastalığın sol kısımda daha fazla görülmesinin nedeni daha çok anatomiktir. Bu rahatsızlığın nedeni tam olarak bilinmese de farklı risk grupları vardır. Bunlar arasında şişman olan insanlar ilk sırada yer alıyor. Çok ağır spor yapan insanlarda, kronik astım hastalığı olanlarda, kronik kabızlık durumu olan erkeklerde ve daha çok ayakta çalışmak zorunda olan insanlarda sıkça rastlanabilir. Varikosel bir toplardamar hastalığı olduğundan varisi çok fazla olan insanlarda sıkça görülebiliyor. Beslenmenin bu hastalık üzerinde herhangi bir etkisi olmadığından bu hastalık için özel bir beslenme şekli geliştirilmesine gerek duyulmuyor. Sadece kabızlık sorunu çeken insanlar kabızlığı çözecek ölçüde beslenmeye özen gösterebilirler.
Kişilerde bir varikosel tanısı konulduktan sonra testislerin boylarında bir farklılık olup olmadığına bakılır. Sperm parametrelerinin değerlendirilmesinin yapılması bu aşamada son derece önemlidir. Sperm parametrelerinin bozulmasına neden olabilecek olan durumlar ise; sigara ve alkol, beslenme alışkanlıkları, toksik maddelerin insanı etkisi altına alması sayılabilir. Varikosel ameliyatı yapılmadan önce hastalığın derecesi tespit edilir. Ancak ameliyat dereceye göre belirlenmez bu tamamen hastanın durumuna göre değişebilen bir durumdur. Ameliyat yapılabilmesi için kişide kısırlık sorununun olmaması gerekiyor. Belli kriterlerin oluşması durumunda da doktorlar ameliyat kararı alabilirler. Sperm parametrelerinde yüksek oranda bozulma olmayan kişiler için destek tedavileri uygulanabilir. Sperm kaybını tamamen yaşamayan ve sperm şekil bozukluğu en az düzeyde olan insanlarda antioksidan ajanlar kullanılabilir. Bu hastalığın tedavisi için beslenme düzeninin değiştirilmesi, yaşam şartlarının iyileştirilmesi ya da çalışma koşullarının hafifletilmesi pek fazla işe yaramayacaktır. Varikosel hastalığının muayenesi de genital muayenelerin bir parçası şeklinde yapılıyor. Hasta ayakta olarak muayene edilir. Farklı şekillerde de yapılan muayene de göz ve elle gerekli teşhisler yapılmaya çalışılır.