Köşe Yazıları → 'Kara Kutu'yu okudum görüşlerimi yazdım
Sadece aşılarla ilgili bir akademisyen değil, 1997-1999 arasında Sağlık Bakanlığında Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürü olarak aşılama kampanyalarını da yöneten bir hekim olarak da konuya çok yakın olduğum söylenebilir.
1- Rockefeller, ‘biyopolitik’ olarak adlandırılan kavramla tıp etiğini yerle bir ederek insanların ‘endüstriyel tıp’ denen acımasız sağlık sömürüsüne teslim olmasını sağladı. Koruyucu ve önleyici olan toplum sağlığı hizmetlerini sistematik bir baltalama ile etkisiz hale getirerek tıp hizmetlerinin sadece ‘tedavi edici’ alana yönelmesine neden oldu. Hasta ve hastalık temel alınınca da, ‘ilaç ve tıbbi alet’teknolojileri ülkeler üzerinde at oynatmaya başladı.
2- Sağlık kapitalizmi sayesinde ABD’nin sağlık gelirleri petrol ve silah gelirlerinin üzerine çıktı.
3- Bunun gerçekleşmesi elbette kolay olmadı. On yılları bulan bir gelişim sürecinde ABD’nin sağlık kapitalizmi bakınız neler yaptı;
a- FDA aracılığı ile patent üzerinden dünyayı kontrol altında tuttu. İlaçlar ve tıp aletleri için kalite standartları belirledi. (Böylece sadece kendi ürettiği ilaç ve aletlerin satılabileceği bir dünya belirlemiş oldu.)
b- Her ülkenin saygın tıp adamlarını değişik yöntemler uygulayarak ‘parasal esaret’ altına aldı. (Bunlar içinde birçok hocamızın da adını görmek hepimizi rahatsız etti. Çünkü Rockefeller’ci damgasını haklı olarak yemiş olanların yanı sıra ABD’ye gitmiş olmasına rağmen namusunu ve yurtseverliğini korumuş olanlar hiç de az değildi)
c- Kimi zaman, sadece bilim adamları değil politikacılar da satın alınarak zararlı ilaçların piyasaya sürülmesini sağlandı. (Yeterince faz çalışmaları yapılmadan kullanımı için onay verilenlerin yanı sıra yan etkileri saklanan birçok ilaçtan söz ediliyor kitapta. Özellikle de Thalidomid denen ilacın gebelerde kullanılması sonucu dünyada sayısız bebek doğdu kolu olmayan. Bu konuda A.Ü. Tıp Fakültesinin farmakoloji hocası olan Prof. Dr. Şükrü Kaymakçalan hocamı rahmetle anmak gerekir. Çünkü onun karşı çıkmasıyla bu ilaç Türkiye’ye girememiş.)
d- İlaç endüstrisi, satın aldığı bilim adamlarına istediği ilaçlar için makaleler yazdırdı veya parayla tutulmuş adamlarına yazdırdığı makalelere, ünlü bilim adamlarının para karşılığı adlarını koyarak yayımlanmalarını sağladı. (Ne yazık ki, bu konuda hekimler hiç de iyi bir sınav vermedi; ücretsiz örneklere, bedava kongrelere, paralı araştırmalara ve paralı yayın yapan tıp dergilerinde çıkacak araştırma yazılarına teslim oldular.)
e- Sadece bilimsel dergileri değil, basının her türünü etkileyerek (!) halkın gözünü korkutan haberler çıkardılar. (Daha sonra değineceğim gibi, ‘şu virus salgınında milyonlar ölecek!’ diye korkular yaratarak aşı sattılar. Tahterevalli gibi paracetamol/ aspirin kavgası yaratarak halkın algısıyla oynadılar)
f- Vitamin çılgınlığı olarak değerlendirilebilecek bir sömürü alanı yarattılar.
g- Kalp ve damar sağlığı için en uygun yağ olan zeytinyağı yerine Amerikan bitkisel yağını kullandırmak için halkımıza türküler söylettiler. Hatta Türk Kardiyoloji Derneğini bile buna alet ettiler (Becel olayı).
Zeytinyağı ihracatımızı, ABD’den ithal edeceğimiz bitkisel yağa endeksleyen anlaşmalar bile imzalattılar ülkemize.
h- Hastalık göstergesi olan kan değerleriyle oynadılar. Daha çok ilaç satmak için daha düşük kan düzeylerini hastalık olarak göstermeye başladılar. Sadece var olan hastalıkların biyokimyasal göstergeleri ile oynamakla kalmadılar, yeni hastalıklar da yarattılar.
Türkiye'nin ağlanacak durumu
Bu kapitalist politikalar, en büyük boyutuyla Türkiye’yi etkiledi; AKP’nin ‘Sağlıkta Dönüşüm Politikası’ ile hız bulan ‘kapitalist esaret’ sonucu, 1985’te 2.5 milyar dolar olan sağlık harcaması, 2018’de 25 milyar dolar oldu. Yerli ilaç üretimi yok edildi. Kapitalizme tutsak edilen tıp teknolojisinin kullanımında Türkiye, en savurgan ülke oldu; MR satın almada dünyada birinci, BT’de de ikinci sıradaki ülke olduk.
Bir zamanlar Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürü olarak, devletin aşı politikalarını yürütmüş olan bir hekimim. Özellikle de “Aşı Takvimi”dediğimiz listeli aşıları çocuklarımıza bir kamu hizmeti olarak yaparken, iki büyük aşı kampanyasını da aynı anda uygulamıştık; Biri, ülkemizde çocuk felcinin yok edilmesini hedef alıyordu, diğeri ise kızamık hastalığının en aza indirilmesini.
Konu, Hepatitis B aşısının ‘Aşı Takvimine’ eklenmesi! Ülkemiz bu hastalığın orta yaygınlıkta olduğu ülkelerden biri olduğu için, benim başkanlığımdaki Sağlık Bakanlığı Bağışıklama Danışma Kurulu bu aşının takvime eklenmesi konusunda görüş bildirmişti.
Bekliyorduk ki, Sayın Bakan bir gün heyecanla beni aradı ve hemen yanına gitmemi istedi.
“Hepatit B aşısını başlatmak için bir milyon lira yeter mi?” diye sordu.
Bu paranın kaynağı da çok enteresan; Önceki Sağlık Bakanı rahmetli Aktuna bütçeye, Sağlık Bakanlığının tanıtımı (!) için bir milyon lira koymuş. Ancak, Bakan ile Başbakan’ın eşi Özer Çiller arasında paranın kullanımı nedeniyle bir anlaşmazlık çıkmış. İkisi de bu parayı kendisinin kullanacağını söyleyince iş düğümlenmiş. Bu arada da hükümet düşmüş.
Hepatit B aşısı, bu virüsün yaygın veya orta yaygınlıkta olduğu ülkelerde kullanılan ve benim de kullanılmasının şart olduğuna inandığım bir aşı!
Bu parayı bulunca, nasılsa aşılamaya kimse karşı çıkamaz düşüncesi ile hemen bir araştırmaya girdik ve –o zamanlar ekonomisi batmakta olan- Güney Kore’den, doz başına 36 cente aşıyı alarak çocuklarımızı aşılamaya başladık.
Korkunç bir aşı sömürüsü var, bu doğru
Kitabı yazmasının temel amacı bu olunca, savını güçlendirmek için sağlığın her sektöründe güçlü kanıtlardan yola çıkıyor.
Ancak kimi yerde belki de hekim olmamasından kaynaklanan kimi tartışmalı konulara da giriyor. Örneğin; Kızamık aşısının- aşı karşıtlarının savlarına destek verircesine- (eskiden içinde bulunan cıva nedeniyle) ‘otizm’ yaptığına inanmış gibi görünüyor…
Hekimleri en fazla tedirgin eden konu, çocuklarımızın temel aşılarını aksatabilecek değerlendirmelerdir. Özellikle de; kızamık, kabakulak, boğmaca, çocuk felci gibi aşıların yetersiz yapılması durumunda kitlesel çocuk ölüm veya sakatlıklarının (polio) olabileceğini hekimler iyi bilir.
Bunların dışında Soner Yalçın’ın kimi saptamalarına katılmamak elbette olanaksız;
Sars, mers, ebola, domuz gribi, zika, kuş gribi ve diğer grip türleri ‘ölümcül salgınlar yapacak!’ diye dehşet yaratan aşı vurguncusu dev firmalar, milyar dolarlık aşıları Türkiye başta olmak üzere tüm dünyaya satmadılar mı?
Bu konuda da; rota, suçiçeği, hepatitis A, konjüge pnömokok, HPV gibi aşılar için içimiz rahat mı sanki?
İsteğimiz temel çocuk aşılamasının zarar görmemesi
Sadece temel çocuk aşılarına karşı çıkanlara cesaret vermiş olabileceği duyarlığı ile eleştirilen Kara Kutu kitabında bir başka eleştirilen konu da, hekimliğin‘züccaciyeci dükkanına’ girmiş olan bir kadın profesörün referans olarak gösterilmiş olması!
Çocukluk aşıları söz konusu olduğunda aklıma, felç aşısı yaptırmadığı için ‘çocuk felci’ olan Diyarbakır/Hani’de yaşayan ailenin oğlu gelir.
O sıralar çocuk felci aşısının büyük bölümü Uluslararası Rotary tarafından Türkiye’ye gönderilirdi.
Halk arasında; “Bu aşı bize Yahudiler tarafından, çocuklarımızı kısırlaştırsın diye gönderildi,” dedikodusu yayılınca Doğu Anadolu’daki birçok aile erkek çocuklarına aşı yatırmaz olmuştu. Kızlar ise –nedense- aşılanıyordu.