Enürezis, mesane kontrolünün kazanılmış olması gereken yaştan sonra gözlenen tekrarlayıcı nitelikteki idrar tutamama durumudur. Normal gelişimleri sırasında çocuklar, genellikle 2-3 yaş civarında mesane kontrolünü kazanmaya başlarlar ve 3-5 yaşlarında idrarını gece-gündüz kontrol edebilecek biyolojik olgunluğa erişirler. 5 yaşından büyük çocukların gerek gece uykuda, gerek günlük aktiviteler esnasında idrar kaçırma bir bozukluk olarak değerlendirilebilir. İdrar kaçırma durumu tekrarlayıcı nitelikte olması ve üç ay süre ile en az haftada iki kez ortaya çıkması göz önünde bulundurmamız gereken diğer önemli iki unsurdur.
Enürezis iki biçimde görülmektedir:
1- Primer enürezis: Sinir-kas kontrolünün gelişmesindeki gecikmeden kaynaklanır.
2- Seconder enürezis: Psikolojik etmenlerden kaynaklanır.
	Kalıtım (Çocuğun ebeveynleri, kardeşleri ve yakın akrabalarında enürezisin görülmüş olması.)
	Hormonal Etkenler (Normalde idrar atımı gece azalır ve geceleri gündüzlere oranla yaklaşık 2-3 kat daha az idrar üretilir. Enürezis bu değişimin tamamlanmaması ve bu nedenle de geceleri üretilen idrar miktarının azalmamasından kaynaklanabilir.)
	Mesane fizyolojisiyle ilgili sorunlar
	Gelişimsel sorunlar
	Derin uyku
	Tuvalet eğitimi: Uygun olmayan tuvalet eğitimi enürezise zemin hazırlar. Tuvalet eğitiminde erken başlanması nedeniyle yaşanan güçlükler, sert tutumlara maruz kalma ve bunun sonucunda ortaya çıkan inatlaşmalar ya da tuvalet eğitimine geç başlanması ve uygun tuvalet alışkanlığının öğretilmemesi enürezisin nedenlerindendir.
	Yaşam olayları: Korkular, ceza, dayak, örseleyici yaşantılar, göç, başarısızlık, ölüm, kardeş doğumu, sevgi, şefkat yoksunluğu ve benzeri nedenler enürezise yol açabilir. Bu şekilde yaşam olaylarının yarattığı anksiyete enürezisle ifade edilir. Aşırı hoşgörülü ve koruyucu ebeveyne sahip olan çocuklarda da bebeksi kalma eğilimi enürezis belirtisi ile kendini gösterebilir.
	Çocuğun idrarını bilerek kaçırmadığını kabullenmek.
	Enürezis görülen çocukların en büyük ihtiyaçları bu durumun diğerleri tarafından anlayışa karşılanmasıdır. Bu durumun çocuğu da üzdüğü, utandırdığı bilinmelidir. Dolayısıyla bu konu ile ilgili eleştiride bulunulmamalıdır.
	Çocuğu idrarını kaçırdığı için cezalandırmamak. (Dayak atmak, ayıplamak vb.)
	Çocuk arkadaşları, kardeşleri vb. kişilerle karşılaştırılmamalıdır.
	Çocuğa bunun geçici bir hastalık olabileceği, bunun başka çocuklarda da görüldüğü ve kendisinin işbirliği ile bu durumun üstesinden geleceği söylenmelidir.
	Çocuğun üzerindeki baskılar kaldırılmalıdır.
	Çocukta anksiyeteye neden olan etmenleri bulmak ve ortadan kaldırmak.
	Anne babanın yeterli sevgi ve ilgiyi göstermesi.
	Yaşına uygun davranışları desteklenmeli ve ona olgunlaşma imkanı verilmelidir.
	Çocuğun bu konuda başarılı olduğu durumlarda onu ödüllendirmek. (Sözel ödüller (alkış, tebrik vb. ) ya da maddi ödüller (stiker, küçük bir oyuncak vb.) Çocuğun ıslak ve kuru kalktığı zamanları kaydedebileceği bir çizelge hazırlanabilir. Çocuk bu çizelgeyi örneğin kuru kalktığı zaman güneş işareti ıslak kalktığı zaman şemsiye işareti koyarak doldurabilir. Kuru kalktığı günlerin sayısı hedeflenen sayıya ulaştığında çocuk ödülü kazanır.
	Çocuğun gece ıslatmalarını kontrol altına almak için sıvı kısıtlaması yapılabilir. Akşam yemeklerinden sonra sıvı gıdalar en az düzeye indirilir. Böylece uykudaki idrar miktarı azalmış olur.
Enkoprezis; dışkısını tutma veya bırakma becerizini kazanabilecek olgunluğa erişmiş olan bir çocuğun istemli veya istem dışı olarak, uygun olmayan zaman ve mekanda dışkılamasıdır. Enkoprezis 5 yaşına kadar olağan sayılır, bu yaştan sonra bir hastalık olarak değerlendirilir.
Dışkı kaçırma ortamlara göre değişikenlik gösterebilir. Örneğin bazı çocuklar okulda ve sokakta dışkılarını tutabilir ancak eve geldiklerinde kaçırırlar. Bu durum çoğu ebeveyn tarafından kasti bir davranış olarak değerlendirilsede çocuk bunu kasten yapmaz. Enkoprezis genellikle, otizm ve diğer davranış bozuklukları olan çocuklarda sıklıkla görülmektedir ancak belirgin psikopatolojisi olmayan çocuklarda da ortaya çıkabilir.
Enkoprezis iki biçimde görülmektedir:
1- Primer enkoprezis: Bağırsak kontrolünün başından itibaren kazanılmamış olması.
2- Seconder enkoprezis: Psikolojik etmenlerden kaynaklanır.
Unutulmaması gereken diğer bir nokta da şudur: Çocuk bedeninden çıkanı bir atık madde olarak değil kendisinden bir parça olarak görmektedir. Bu yüzden tuvalet eğitimini veren kişinin dışkıya iğrenerek bakması veya dışkıya kötü sözler söylemesini çocuk kendisine yönelik tehdir, aşağılanma ve reddetme olarak algılayabilir.
Biyolojik Nedenler: Bağırsak bozukluk, kabızlık vb.
Psikososyal Nedenler: Yeni bir kardeşin doğumu, ayrılık, korkutucu olaylar, ihmal, tacize uğrama vb. bir çok durumla karşı karşıya kalma.
Annenin temizliğe ve düzene aşırı önem vermesi.
Baskıcı ve otoriter tutuma maruz kalma.
Bebek muamelesi görme
	Bilerek yapıyor veya bizi cezalandırmak için yapıyor gibi düşüncelerden kaçınmak.
	Çocuğu dışkısını kaçırdığı için aşağılamamak ve eleştirmemek.
	Aşırı titiz tutumlardan kaçınmak.
	Ceza ve dayaktan kaçınmak.
	Hergün belirli saatlerde ihtiyacı olmasa bile çocuğun düzenli olarak tuvalete girmesi sağlanmalıdır. Çocuk dirense de kararlı bir tutum sergilenmelidir.
	Çocuğun endişeleri varsa nedenleri araştırılıp çözüme ulaştırılmalıdır.
	Yeterli ilgi ve sevgi verilmelidir.
İSTEK Özel Kızıltoprak Anaokulu Psikoloji Danışmanlık Bölümü