Tobruk Meclisi'nin UMH'nin uluslararası tanınırlığını iptal etme talebi nasıl yankılandı? | ŞARKUL AVSAT
Fri, 06 Dec 2019 14:49:51 +0000
Cuma, 6 Aralık, 2019 - 12:30
Anlaşmazlıklar, BM’nin Libya misyonunun, Özel Temsilci Gassan Selame başkanlığında Berlin’de düzenlenecek konferans hazırlığıyla aynı döneme denk geldi (Reuters)
Ana taraflar (ülkenin doğusundaki Temsilciler Meclisi ve batısındaki Başkanlık Konseyi) arasındaki çatışmaların yoğunlaşmasının ardından Libya meselesi, bir gelgit yaşıyor. Ayrıca Ulusal Mutabakat Hükümeti’nde (UMH) Dışişleri Bakanı Muhammed el-Tahir Seyyale, Birleşmiş Milletler (BM) kararıyla uluslararası açıdan kabul gören hükümetin meşruiyetinin baltalandığı uyarısında bulundu.
Söz konusu uyarı, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyib Erdoğan ile güvenlik işbirliği ve deniz sınırının belirlenmesi husunda imzalanan anlaşmanın ardından Tobruk merkezli Temsilciler Meclisi Başkanı (2014 yılında seçilen yasama organı) Akile Salih’in BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve Arap Birliği Genel Sekreteri Ahmed Ebu Gayt’a yaptğı “merkezi başkent Trablus’ta bulunan Fayiz es-Serrac hükümetinden uluslararası tanınırlığı geri çekme” çağrısı sonrasında yapıldı.
UMH üyeleri tarafından önemli olarak nitelenen anlaşma, yasama onayına ihtiyaç duyması ve Libya devletinin egemenliğini etkilemesi dolayısıyla Temsilciler Meclisi üyeleri tarafından yasadışı olarak nitelendirildi.
Söz konusu anlaşmazlıklar, BM’nin Libya misyonunun (UNSMIL), Özel Temsilci Gassan Selame başkanlığında Berlin’de düzenlenecek konferans hazırlığıyla aynı döneme denk geldi. Berlin konferansıyla, siyasi süreci canlandırmak ve ülkeyi, 2011 yılında Muammer Kaddafi rejiminin devrilmesinden bu yana zorluklarla karşılaşan geçiş süreci krizinden kurtarmak hedefleniyor.
Gözlemciler, Almanya’nın bu girişiminin, Gadames konferansına da gölge düşüren sorunlarla karşılaşmasından endişe ediyor. Bu nedenle Trablus’un geçen çarşamba günü başkentteki Başkanlık Konseyi Merkezi yakınında çatışmalara tanık olmasıyla birlikte Libya, yasal dışı olarak 20 binden fazla silahın dağıtılması kapsamında yapılacak müzakerelere geri dönme yoluna yöneldi.
Temsilciler Meclisi Başkanının, UMH’nin uluslararası tanınırlığını iptal etme çağrısıyla ortaya koyduğu siyasi adımlar çerçevesinde, Libya’nın Fas Büyükelçisi Rania es-Sayed, Independent Arabia’dan Kerime Naci’ye yaptığı açıklamada, talebin yasadışı olduğunu vurguladı. Sayed, “Çünkü UMH, Serrac hükümetinin meşruiyetini onaylayan Güvenlik Konseyi (BMGK) kararı altında Bşakanlık Konseyi, Temsilciler Meclisi ve Devlet Konseyi’ni kapsayan siyasi bir anlaşmanın parçasıdır” açıklamasında bulundu.
Rania es-Sayed, “Bu talep, yalnızca siyasal süreci karıştırmak için ortaya koyulan bir prosedürdür. Temsilciler Meclisi Başkanı, hiçbir yere ulaşamayacak. Bu talep (UMH’nin uluslararası tanınırlığının iptal edilmesi), Temsilciler Meclisi’ni devirebilir, çünkü meşruiyetini bu anlaşmadan (UMH, Temsilciler Meclisi, yasama organı ve ‘danışma organı olarak Yüksek Konsey’ ile sonuçlanan Suheyrat Anlaşması) sağlamaktadır” dedi.
Arap Parlamentosu, bu ayın ortalarında, Temsilciler Meclisi üyesi Ali el-Tikbali’nin önemli olarak nitelediği “UMH’nin uluslararası tanınırlığının iptal edilmesi” meselesini ele alacak.
Şarku'l Avsat'ın Independent Arabia'dan aktardığı habere göre Libya Kabileleri Konseyi Üst Danışması Halid el-Ğavil, “UMH, mutabakat kelimesini yalnızca isim olarak taşıyor” dedi. Ğavil, “Tanınırlığın iptal edilmesi talebi, art arda yaşanan savaşların bir sonucu olarak Libya halkının çektiği acılar ve durumun karmaşıklığı sonrasında, son derece geç kalınmış bir talep” ifadelerini kullandı. Uluslararası toplumun, bu adımın öneminin farkında olduğunu söyleyen yetkili, batı ülkelerinin çıkarlarının yasadışı göç ve diğer güvenlik meseleleri nedeniyle tehdit altında olduğuna dikkati çekti.
Gözlemcilere göre BMGK da Libya’da siyasi istikrar sağlama süreci yaşandığını ve herhangi bir hükümete verilen meşruluğun iptalinin mümkün olmadığını belirtti. Bu bağlamda Libya Temsilciler Meclisi’nin talebinin, Libya krizine çözüm bulma yolunda uluslararası çabaları baltalamak amacıyla siyasi bir boşluk yaratma girişimi olduğu ifade edildi.