Başbakan Yıldırım; TRT Haber, CNN Türk, A Haber, NTV ve Habertürk TV ortak yayınında gündeme ilişkin soruları yanıtladı. IKBY'de yapılan 'bağımsızlık referandumu'na ilişkin açıklamalarda bulunan Yıldırım, "Irak'ın kuzeyindeki bölgesel yönetim, bir inatlaşmaya gitti ve bu referandumu yapıyor. Biz açıkça ifade ettik. Bu referandum, gayrimeşrudur. Referandumun sonuçları hiçbir şekilde tanınmayacaktır, yok hükmündedir. Bölgedeki barış ve istikrara hiçbir katkısı olmayacak. Var olan kaosu, krizi ve sorunları daha da artıracaktır.
Irak'ın kuzeyindeki bölgesel yönetimin kişisel ihtirasları sonucu alınmış bir karardır. Ne Kürtlere ne Araplara ne Türkmenlere ve diğerlerine herhangi bir umut ve gelecek vaadeden bir iş değildir. Daha fazla ızdırap, daha fazla acı, daha fazla gözyaşı kararı verilmiştir. Türkiye, elini, kolunu bağlayıp, bekleyecek değil. Uyarılarımızın yanı sıra MGK'da, Bakanlar Kurulu'nda, TBMM'de tezkere oylaması yapmak suretiyle atılacak adımlara esas olacak kararlarımızı verdik" diye konuştu.
IKBY'ye yönelik kararların üç grupta ele alınacağını belirten Başbakan Yıldırım, şunları söyledi:
Biri ekonomik boyuttaki karar, ikincisi siyasi-diplomatik alanda yapılacak çalışmalar, üçüncüsü de güvenlik ve askeri boyutta yapacağımız çalışmalar. Dün itibariyle Irak merkezi yönetimi, Bağdat, bizimkine benzer bir güvenlik toplantısı yaptı ve orada bir karar aldılar. O kararda, başta İran ve Türkiye olmak üzere bundan böyle sınır geçişleri, havaalanları, enerji nakil hatları, boru hatları gibi konularda muhatabın sadece kendileri olduğunu ve ilgili ülkelerin verecekleri kararda, yapacakları uygulamalarda muhatabının Bağdat olması gerektiğini bu konuda bize bilgilendirme yaptılar.
Kriz, artık zirve yaptı. Dönülmez bir noktaya geldiği için bundan sonrası hiç hoş olmayan, rahatsız edici gelişmelerin de olacağı bir sürecin başlangıcı bölgede. Ümit ederiz ki böyle bir durumla karşı karşıya kalmayız; ama inatla Kerkük gibi Musul gibi anayasayla tanınmış sınırlar dışında da bu referandumu yapma inadı, bir anlamda sıcak bir çatışmaya da zemin hazırlamıştır. Bizim bundan sonraki adımlarda Irak merkezi yönetimini daha fazla doğrudan muhatap alarak, ona göre kararlarımızı vereceğiz."
Türkiye'nin Habur Sınırı Kapısı'nı kapatıp kapatmayacağı ile petrol konusunda bir adım atıp atmayacağı sorulan Yıldırım, "Bugün itibariyle benzer talep, Türkiye'ye de ulaştı. Dün İran'ın duyurduğu notanın aynısı bugün bize de geldi. Bunun üzerinde arkadaşlarımız bir ekip oluşturdu. Enerji, gümrük, dışişleri, savunma ve içişleri bakanlıklarından oluşan ekip, bunların detaylarını çalışıyor.
Çok geç olmadan bu adımları atacağız. Gerek hava sahasıyla ilgili gerek sınır kapılarının nasıl yönetileceği. Burada zorluklarımız var. Zorluklardan biri, sınır kapılarında fiilen, şu anda peşmerge oranın yönetiminde. Irak, onlardan sınır kapılarını teslim etmelerini istedi. Bunlar, o teslimatı yapacaklar mı, yapmayacaklar mı, nasıl bir gelişme olacak; bunları takip etmemiz lazım. O yüzden de Irak'la Bağdat'la daha sıkı bir diyalog içinde bu süreci yürütmemiz gerekiyor" diye yanıt verdi.
Türkiye'nin hedefinin bölgede yaşayanlar olmadığını vurgulayan Yıldırım, "Bizim ulusal güvenliğimize karşı tehdit olarak gördüğümüz bu referandum konusunda inat edenlerdir. Kürtlerle bunları birbirinden ayrı tutalım. Kimse zannetmesin ki biz, Kürtlere karşı bir tavır içindeyiz. Bizim nüfusumuz içinde de Kürtler var, Türkmenler var, Lazlar var, Zazalar var, Araplar var.
Biz bunlarla aynı bayrak altında, aynı devletin sınırları içinde bir millet olarak birlikte taşıyoruz. Bir sorunumuz yok. Bizim takıldığımız konu, ayrımcılık hareketini körüklemek ve kışkırtmaktır. Bunlar tabiatıyla birinci derecede Irak için tehlikelidir. İkinci derecede komşu ülkeler bakımından sorundur. Biz 40 yıldır bunun bedelini ödüyoruz. 84'ten beri PKK ile mücadeleyi biz niye yapıyoruz? Bir ayrımcı hareket, bir bölücü hareket. Bizim ülkemizin bir bölgesini bölmeye çalışıyorlar. Oradaki insanımızı taciz ediyorlar. Bu mücadele, bir ülke egemenliğinin korunması, milletin birlikte ve beraber tutulma mücadelesidir" diye konuştu.
Bölgedeki meşru otoritenin, Bağdat merkezi hükümeti olduğunu hatırlatan Yıldırım, "Sınır kapıları, havaalanları bundan böyle merkezi hükümetin sevk ve idaresindedir. Petrol boru hattı da buna dahil. İletişim hatları da buna dahil. Dolayısıyla bizim alacağımız kararlardaki karşımızdaki meşru otorite, Bağdat'tır, merkezi hükümettir.
Şu anda bu görüşmeler sürüyor. Uygulama, kısa sürede başlayacak. Onların resmen taleplerini aldık. Bu önemliydi harekete geçmek için. Resmi talepleri geldi. Bugün itibariyle süreç başladı. Hangisi en kolay uygulanır, hangisinde sorunlar var; bizim oluşturduğumuz komite, Başbakanlık bünyesinde bunları değerlendiriyor ve kısa sürede bunları adım adım uygulamaya koyacağız" dedi.
Askeri tedbirler üzerinden tampon bölgenin söz konusu olup olmadığı sorulan Başbakan Yıldırım, şöyle konuştu:
Bunları konuşmak için şu anda çok erken. Şu anda gelişmeleri takip etmekle beraber tedbirlerimizi alıyoruz. Durup dururken biz hiçbir şekilde bir maceraya girmeyiz; ama ülkemizin menfaatlerine halel getirecek bir tutum olursa onun da karşılığını hiç gecikmeden veririz.
Oradan giden araçlarımıza yönelik eğer bir hareket olursa bu, bize yapılmış bir harekettir. Biz de buna karşılık mutlaka vereceğiz. Radikal unsurlar, teröristler bu süreç içerisinde daha da çılgın hareketler yapabilirler. Bu konuda da tedbirlerimizi alıyoruz. Güvenliğimizi hedef alan her türlü eylem, her türlü kalkışma ister hudutlarımız içinde olsun ister dışında olsun fark etmez. Anında karşılığını görecek"
Muhalefetin, hükümete yönelik IKBY'ye yapılan uygulamalar üzerinden 'kırmızı halı' ve 'bayrak' eleştirisi de sorulan Başbakan Yıldırım, "Türkiye, hata yapmadı. Türkiye, Irak anayasasında vaaz edilen, konan esaslar dahilinde bir muamele yaptı. Bundan böyle bu muameleyi yapmayacak.
Bu kadar basit. Bizim yaptığımız protokol uygulamaları, Barzani'nin Irak'ın kuzeyindeki bölgesel yönetimine abartılarak, keyfi yaptığımız uygulamalar değil. Onlar, başka ülkelerde de var olan, bir federasyonun anayasadan aldığı haklar çerçevesinde meşruiyeti olan uygulamalardır. Bunları tenkit etmek, günlük siyasetin işidir. Yanlışta ısrar eden varsa ona da hak ettiği cevabı verecek bir ülkeyiz. Bundan sonra şu şansını yitirdi. Artık anayasada hak ettiği, tanımlanan muameleyi de göremeyecek. Bizim muhatabımız bundan böyle Bağdat olacak" diye yanıt verdi.
Anahtar Kelimeler: Savaşa GirmiyoruzBunlar Noktasal Operasyonlar