Anasayfa / Kitaplar / Tarih / Jön Türkler ve Osmanlı'da Milletler: Ermeniler, Rumlar, Arnavutlar, Yahudiler ve Araplar
Jön Türkler ve Osmanlı'da Milletler: Ermeniler, Rumlar, Arnavutlar, Yahudiler ve Araplar
Türkiye tarihi üzerine çalışmalarıyla bilinen Prof. Feroz Ahmad, Jön Türkler ve Osmanlı’da Milletler adlı bu önemli çalışmasında, Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşayan Ermenilerin, Rumların, Yahudilerin, Arnavut ve Arapların, ll. Meşrutiyet’in ilanı ile birlikte hızlanan ulusal hareketlerini; tarihsel geçmişlerini, dinî ve siyasal örgütlenmelerinin yarattığı sonuçları tüm boyutlarıyla ele alıyor.
Prof. Ahmad bunu yaparken, sözkonusu ulusların Osmanlı toprakları içinde cemaat yapılanmalarıyla birlikte siyasal örgütlenmelerini, bir ulus hareketi oluştururken kullandıkları araçları, uluslararası ilişkilerini, dönemin hâkim siyasal hareketi İttihad ve Terakki ile bağlarını ve bu hareketleri kendisine yönelik tehditler olarak niteleyen Osmanlı Devleti’nin bunlara karşı yürüttüğü politikayı nesnel yorumlarla tahlil ediyor.
Bu hareketlerin öncülüğünü yapan kişilerin, örgütlerin ve Osmanlı Meclis-i Mebusanı’nda görev yapmış Ermeni, Rum, Yahudi, Arnavut ve Arap mebusların ulusal hareketler içindeki işlevlerini yorumlarken; Birinci Dünya Savaşı’nın başlangıç ve sonrası gibi çok önemli bir dönemde Büyük Güçlerin sözkonusu hareketlerle olan ilişkilerini, Milli Mücadele’ye ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna kadar uzanan bir süreç içinde inceliyor.
Feroz Ahmad’ın kitabı özellikle bu alanda yerleşmiş kimi önyargıları, kalıplaşmış bakış açılarını kıracak özellikler taşıyor. Nesnel yorumları, konuları ele alış biçimi, zengin kaynakçası ve biyografik bilgileriyle öne çıkan Jön Türkler ve Osmanlı’da Milletler, Ermeniler, Rumlar, Arnavutlar, Yahudiler ve Araplar şimdiden temel bir başvuru eseri olmaya hak kazanıyor.
Bu kitap, geç dönem Osmanlı İmparatorluğu’ndaki milliyetçilik çalışmalarını, akademik camiada hakim ve dünya tarihi sürecinde yerini almış, şeytanlaştırıcı bakış açısından (bir tarafta “Osmanlı baskısı” ve diğer tarafta etno-milliyetçi “ihanet”) kurtarıyor. Hem 1914 öncesi, hem de Birinci Dünya Savaşı’nı işaret ediyor ve böylece tarihçilikte kronolojik bölünmeyi bir köprü ile bağlarken aynı zamanda çok yönlü etno-milliyetçi grupların karşılaştırmalı ve ilişkisel analizini sunuyor.
Hasan Kayalı, University of California San Diego
[Bu kitap] Jön Türk döneminin ve Osmanlı İmparatorluğu’nun son onyılının tarihyazımı adına önemli bir katkı. Ortadoğu ve Birinci Dünya Savaşı üzerine çalışan öğrenciler bu kitapta, imparatorluktaki milletler ile İttihad ve Terakki Cemiyeti arasındaki gerilimler hakkında zengin bir açıklama bulacaklardır. Osmanlı İmparatorluğu ve Ortadoğu çalışmaları yapan araştırmacılar, her bir milletin mücadelesi ve zorluklarının yanısıra, birinci kaynaktan elde edilen bilgilerin bolluğu ile karşılaşacaklardır. Osmanlı İmparatorluğu, Birinci Dünya Savaşı, Ortadoğu, ya da çok milletli imparatorluklar hakkında meraklı olan herkes bu çalışmayı okumalıdır.
Giriş: 19. Yüzyılın Arka Planı
Ermeni Cemaati (1908-1914)
Rumlar ve Ermeniler (1914-1918)
Sonsöz: Osmanlı Yenilgisi ve Sonrası
Feroz Ahmad 1938'de Delhi'de dünyaya geldi. Delhi University St. Stephen College'da Hindistan Tarihi eğitimi aldıktan sonra University of London'da SOAS'ta Ortadoğu tarihi çalıştı. 1966'da yazdığı The Committee of Union and Progress in Turkish Politics, 1908-1913 teziyle University of London'da doktora derecesini elde etti.1966-1967'de Columbia University School of International Affairs'te ders verdi ve 1967'de University of Massachusetts Tarih Bölümü'nde ders vermeye başladı. 2002'de University Research Professor ünvanıyla emekli oldu. Daha sonra Tufts University Fares Center for Eastern Mediterranean Studies'te konuk öğretim üyesi ve Fletcher School'da Diplomatik Tarih konuk profesörü olarak görev yaptı. 2005'ten itibaren Yeditepe Üniversitesi Uluslararası İlişkiler ve Siyaset Bilimi Bölüm Başkanlığı görevini yürütmekte olan Ahmad'in Osmanlı'nın son dönemi ve modern Türkiye üzerine Türkçe'ye de çevrilen bazı eserleri şunlardır: İttihat ve Terakki (İstanbul, 1971,1984,1986,1994); Türkiye'de Çok Partili Rejimin Açıklamalı Kronolojisi (Bilgi Yayınevi, Ankara, 1976, Bedia Ahmad ile birlikte); Demokrasi Sürecinde Türkiye (Hil Yayınları, İstanbul, 1994) ve Modern Türkiye'nin Oluşumu (Sarmal Yayınevi, İstanbul, 1995),(gözden geçirilmiş baskısıyla: Kaynak Yayınlar, İstanbul,1995). Bunların yanı sıra Türkçe'ye çevrilen bazı makaleleri İttihatçılıktan Kemalizme (Kaynak Yayınları, İstanbul, 1985) derlemesinde yer almıştır.
Türkiye ve İran Otoriter Modernleşme - Atatürk ve Rıza Şah Dönemleri
Devlet ve Maduniyet Türkiye ve İran'da Modernleşme, Toplum ve Devlet