Alper Yılmaz - Bizans Tiyatrosu Woke Sineması ve Kültürü - Haber Sitesi Yazılımları - Haber Scripti
Tarih: 16-05-2020 14:19:00 Güncelleme: 16-05-2020 14:19:00
Mark Twain der ki “Önce gerçeği öğren. Sonra istediğin gibi eğip bükersin…”. Biz de öyle yapacağız.
Modern kapitalist devletin en güçlü yanı siyaset alanında kendine karşıt grupları da içine alabilecek kadar gelişkin olmasıdır. Bu Adorno’daki “hoşgörülü iktidar” olabilir. Her türlü marjinallik bu iktidarın marjinlerinde (sınırlarında) kalmaktan kurtulamaz. Sorunun temelinde ise liberal özgürlük anlayışı yatar. Sanki herkese eşit verilmiş imkanlar varmış gibi başkalarına zarar vermeden her şeyi yapmak özgürlük sayılmıştır. Siz bu çerçevede marjinal olduğunuzu sandığınızda dahi iktidarın hoş görüsü sizi idare etmektedir. Mevcut durum budur. Siyasete var olan sorunlar üzerinden bakmak tiyatro izlemektir.
Şimdi bu toplumsal yapının unsurlarını, tarihsel diyalektik süreçlerini ve birbirleriyle ilişkilerini incelersek bu bir ansiklopedi olur. Biz bunun yerine içine girmeden daha genel bir bakış açısı verelim.
Özel asker ve polis gücü Alman ekonomik modelinin temelidir. Alman disiplini ile ayağa kaldırılmış ekonomik kalkınma yalanına pek çok saf devlet adamı inanmıştı. Özellikle 1970’lerdeki ekonomik kriz sonrası bu strateji yön belirleyen duruma gelmiştir.
Ancak bu stratejinin kullandığı taktiklerin maliyeti sanıldığından çok daha fazla insanın ölümü demekti. Yalnızca ölüm olsa iyi sermayenin devlet üzerindeki etkisi hususunda zerre kadar bilgisi olmayan bu gariban stratejistler gericiliğe de böylece kapıları sonuna kadar açmış oldular. Önce kırsal sermayenin genişlemesi için yasadışı para kazanma yolları kırsal sermayeye açıldı. Sonra yaratılan bu sermayenin teröre aktarılması sağlandı ve kontrol edilebilir düşük yoğunluklu savaşla buna müdahale etmesi için özel asker polis ekonomik gücü geliştirilmesi işi başladı. Kırsal sermayenin palazlanması yalnızca terörizmi güçlendirmekle kalmadı, aynı zamanda din merkezli siyasi yapılanmaların önünü açtı. Kırsal sermayenin çok güçlenmesi bunların şehirlere girmesini ve tüm hayatı domine etmesini sağladı. (Bunların giderek yozlaşmasını termodinamik bile açıklayabilir. Ama çok da gerekli değil. Çünkü bu işin aslını gözden kaçırmamıza neden olur.) Burada yozlaşmanın (medenileşmenin) mahiyeti tamamen üretici güçlerin vektörel bileşkesine eşittir. Bu vektörel bileşke bazılarının bir taraflarına girmiştir. Çıkar mı? Bizim işimiz değil.
Diğer tarafta güçlenen özel asker polis sermayesi saf emperyal hayallerle giderek daha büyük fırsatların peşine düştü. Emperyal hayal mevzuu iktidarın kombinasyonuna renkler kattı. İktidar parçalara ayrıldı. Her biri bir yağlı kemikli et parçasına (holding mi desek) yapıştı. Gazeteler, televizyonlar, strateji dergileri, siyasi partiler en muhalifinden en yanlısına kadar bir şarkının bütünlüğünü sağlayan harmoni içindedirler. Hepsini seviyoruz. Buraya kadar tiyatroyu anlattım. Şimdi sinemaya geçeyim;
2020 Oscar ödül töreninde kimsenin beklemediği bir şey oldu. American Factory isimli filmi çeken yönetmen Julia Reichert, Marx ve Engels’in Komünist Manifestosundaki gibi tüm dünyanın işçilerine birleşmeleri için çağrı yaptı.
Bu olay solun tüm dünyada yükselişe geçeceğinin bir göstergesi gibi algılanabilir. Ancak günümüz kapitalist düzeninde giderek belirginleşmeye başlayan bir anomalinin işaretidir kanımca. Tüm dünyada yükselişe geçen sol, sermayenin kontrolünde ve sermayeyle iç içe geçerek mahiyetini değiştirmektedir. Bunun çok iyi irdelenmesi lazım. Çünkü yukarıda bahsettiğim Adorno’nun hoş görülü iktidarının artık dünya çapında etkinliğe geçtiğinin bir belirtisidir bu bence tabii. Solu devlet ve sermaye örgütlemektedir.
21. Yüzyıl insanı da adeta bu yolla yetiştirilmektedir. Bahse konu insan üretim süreci insanların beynine filmler, diziler, bilgisayar oyunları, tiyatrolar, kitaplar ve sosyal medya yoluyla kazınıyor. Bu yeni insana WOKE yani “ayıkmış”, bunun kültürüne de WOKE kültürü denilmektedir.
Örneğin; 2020 yılında çıkan Detroit Becoming Human isimli oyunda insanın robotla aynı olduğu fikri işlenmektedir. Yine Deusex Human Revolution oyununda insanlar robotlaştırılmaktadır. FPS’nin atası olan Wolfenstein oyunu ise Wolfenstein Young Blood’da ana karakterini kadın yapmıştır. Kara Panter adlı filmde Captain America siyahilerle işbirliği yapmaktadır. Avengers End Game isimli filmde ise Kaptan Amerika yaşlanıyor ve kalkanını sakallı siyahi bir süper kahramana veriyor. Daha ilginci aynı filmde Valhalla’yı Tor siyahi bir hatuna veriyor. Yüzlerce örnek sayılabilir.
2008 yılından itibaren yavaş yavaş ABD’den yayılan WOKE kişisinde aşağıdaki özellikler dikkat çekmektedir:
1. Çeşitliliklerin kabulü; ırk, etnik köken, cins, dil, canlı, cansız, robot vb. arasındaki ayrımcılığa karşı çıkan, (Bu propogandayı TV dizilerinde ve filmlerde rahatça görebilirsiniz.) seksin tüm cinsler arasındaki çeşitlerini kabul eden, insan ve robot bile olur.
2. Erkeklerde genel olarak sakal, özellikle sakallı siyahiler…
3. Yerel bağlılıklardan uzak olunmalı (Kendinizi hiçbir devlete veya coğrafyaya bağlı hissetmemelisiniz.),
4. Aile ilişkilerinin ve evliliğin “kötülüğünün” farkındalığı,
5. Dine mesafeli veya youtube aracılığıyla dini öğretilere yakınlaşan,
6. Mülkiyet hakkı değil, kullanma ve tüketme hakkı, süper gıdalar, wellness ön planda olmalı, (sürekli gezme ve yemek yeme ama “bilinçli” şekilde…)
7. Çalışan sınıftaysan çeşitlilik ve doğaya ilişkin hassasiyetlerin sömürüye karşı gösterdiğinin çok üzerinde olmalı, sokakta mutlaka kedi beslemelisin, ayrıca ev kurup çocuk doğur“t”amadığın için çocuğuna vereceğin sevgiyi evde hayvan besleyip ona vereceksin, hayvana insan gibi davranacaksın, ne de olsa hayvan da insan veya tersi de tersi…
8. İnsan merkezli değil dünya (canlı cansız fark etmez, yani nefes alması gerekmiyor seveceksin) hatta evren merkezli koruyucu kollayıcı sevici olunmalı,
9. Netflix şart, izlemeden ve Starbucks’ta kahve içmeden konuşulmamalı,
10. Veganlık şart veya doğal et tüketilmeli,
11. Şişmanların şişmanlığın normal hatta özendirici hale getirilmesi,
12. Siyahi kadınların güzelliği, onların da beyazlar kadar güzel olduğu,
13. Popüler bilim, kitap yazma, Ellon Musk, Richard Dawkins, Michio Kaku, Neil Tyson gibi “bilim insanlarının” söylediklerini ya da yazdıklarını okumak başka herhangi bir şey okumaya gerek duymamak.
14. Rol modellerde ise eskiden çocuklara okul birinci olmasını öğütlenirken şimdi sosyal medya fenomeni olması öğütlenmektedir. Bakınız kek reklamındaki Nazlı’nın kafayı kullanması ve likelara doyması. Bu nazlı eskiden okul birincisiydi. Kek tek eğlencesiydi.
15. Genç erkeklerin siyah dar giyinmeyi fastfoodla beslenmeyi ve oyun oynayarak para kazanmayı hedeflemesi.
16. ABD gençliğinin yetişkin eğlence sektöründeki modelleri kendileri için örnek almaları onlar gibi konuşmaya ve yaşamaya çalışmaları.
Açık toplumdan kast edilenin tam olarak herkese ve herşeye açık kabul gösterebilen manasına geldiğini görmekteyiz. Bu yeni nesil şimdilik hiçbir şeyin sonunu getirmek gibi bir diretme ve azim gösterebilecek durumda görünmüyor. Arkasını bir sosyal mecrada azıcık gösterip sonra konfor ortamında video izlemeye geri dönüyorlar. Vicdanları da böylece rahatlıyor. Ancak şu unutulmamalı ki birileri bir yerlerde bu olayları izliyor, ne yaptığınızı görüyor ve belki de hiç istemediğiniz şeyler gelişiyor. Belki de haberiniz yok. Doktorun dediği gibi devrim toprağın altından aniden bir volkan gibi patlar. Öylece kalırsınız…