Erkan Başboğa - ORTADOĞU’NUN DERİNLİKLERİNDE KIBRIS MESELESİ
Giriş Tarihi : 14-05-2016 04:15
ORTADOĞU’NUN DERİNLİKLERİNDE KIBRIS MESELESİ
Doğu Akdeniz stratejik olarak AB ve ABD’ne Ortadoğu petrolünü güvenli bir şekilde ulaştıran enerji hattı olması ve denizaltı enerji kaynaklarına sahip olması nedeniyle stratejik öneme sahip bir alandır. Özellikle son 10 yılın en büyük doğalgaz keşiflerinden üçü Doğu Akdeniz’de gerçekleştirildiği gibi yapılan araştırmalar sonunda Doğu Akdeniz’de 227 trilyon metreküp doğal gaz, 7,1 milyar varil petrol rezervleri tespit edilmiştir.
Şimdi zamanı biraz geriye alalım. Ve Bundan 7 yıl önce Kuzey Irak Bölgesi Başbakanı Neçirvan Barzani’ye kulak verelim. Neçirvan Barzani 7 yıl önce çıkıp, ‘’Kuzey Irak’ın bağımsızlığına kavuşması için petrolü denizle buluşturması gerekmektedir’’ dedi. O sırada Suriye’de Rusya destekli Esad rejimi hakimdi. Ama daha sonra Suriye’deki muhalif isyan hareketiyle birlikte Suriye’nin kuzey bölgesine sistematik bir şekilde PYD konuşlanmaya başlayarak Türkiye ile sınır komşusu oldu. Son zamanlarda da Işid’den temizlenen bölgelere PYD yerleşiyor. Ve gidişat Suriye’nin Kuzeydoğusundan Kuzey Irak ile sınır komşusu haline gelen PYD’nin ilerleyen dönemde Türkiye’nin güney doğu sınırından yani Hatay’ın altından Akdeniz İle buluşacağını gösteriyor ki bu da PYD’nin Akdeniz’e açılabileceğini gösteriyor. PYD’nin Akdeniz’e sınırı olduğunda ise bu sayede Kuzey Irak petrolü Türkiye’nin müdahalesi olmadan denizle buluşturulacak ve Kuzey Irak, bağımsız bir devlet olabilmek için yeterli sermayeyi petrolü ihraç ederek elde edebilecek.
İşte tüm olay burada başlıyor. Son yıllarda basınımızda pek haber olmasa da Kıbrıs’ta güney ve kuzey kesimlerini birleştirmek için hummalı bir çalışma var. Bu çalışmalarda ilerleyen dönemde iki tarafın birleşip Avrupa Birliği’ne üye tek bir devlet kuracağı görünüyor. Hatay’ın güneyinden denizle buluşacak Kuzey Irak petrolünde KTTC’nin önemi daha da çok ortaya çıkıyor. Ve Türkiye’nin kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge sınırları iyice önem kazanıyor. KKTC’nin Akdeniz’deki stratejik konumu enerji nakil hatlarında Türkiye’nin elini güçlendirse de Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) 2004 yılında çıkardığı bir kanunla 200 mil genişliğinde Münhasır Ekonomik Bölge ilan etti. Bunun ardından 13 bölgede hidrokarbon arama ruhsatı sahası belirleyen Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), Mısır, Lübnan ve İsrail ile de sınırlandırma anlaşmaları yaptı. GKRY daha sonra ise ABD, Fransa ve Hollandalı şirketlerle arama - çıkarma anlaşmaları imzaladı. Bununla birlikte Doğu Akdeniz’de stratejik konuma sahip Mısır ile Türkiye’nin arasının da açık olması nedeniyle Türkiye Doğu Akdeniz’deki yeraltı zenginliklerinden yararlanma konusunda avantajını büyük ölçüde kaybetti. Ayrıca GKRY arkasına güçlü devletlere ait şirketleri alarak Türkiye’ye de gözdağı vermektedir.
Türkiye’nin, GKRY’nin ve Yunanistan’ın bu dayatmalarını aşabilmesi için Mısır, Lübnan ve İsrail ile karşılıklı anlaşma yapması gerekiyor. Ancak şuanda göründüğü kadarıyla BOP projesi kapsamında Barzani ve PYD İsrail, ABD ve Avrupalıların sıkı müttefiki olurken Türkiye özellikle Irak’ta izlediği hatalı dış politikadan sonra Suriye’de de yaptığı stratejik hatalar nedeniyle saf dışı bırakılıyor.
Sonuç olarak Kuzey Irak, Suriye ve Kıbrıs konuları birbirine paralel ilerleyen ve birbirini etkileyen konulardır. Bu 3 konuda doğalgaz ve petrol ile enerji nakil hatlarının hakimiyeti ile ilgilidir.
Türkiye’nin saf dışı bırakıldığı Kıbrıs’ta olası bir Rum ve Türk ortak Devleti kurulursa Türkiye’nin kıta sahanlığı daralacak, böylelikle münhasır ekonomik bölge sınırı da daralacak, Doğu Akdeniz’deki petrol ve doğalgazdan hak iddia edemeyeceği gibi enerji nakil hatlarından da yararlanamayacak, Kuzey Irak petrolünün de Akdeniz’den ihracında hiçbir müdahalede bulunamayacaktır.
BOP projesi amacına ulaştığında Doğu Akdeniz’deki enerji koridorları ve yer altı zenginlikleri tamda Amerika’nın istediği gibi Yunanlı ve eski İngiliz sömürgesi Kıbrıslı dostlarının ve müttefik Barzani’nin elleriyle tüm Avrupa’ya ulaştırılmış olacak. Türkiye Doğu Akdeniz’deki münhasır ekonomik bölgesini koruyamazsa ve Kıbrıs politikasında etkin olamazsa ne yazık ki ilerleyen dönemde Akdeniz’deki varlığını kaybetmiş olacak. Bununla birlikte doğalgaz ve petrol kaynaklarından da mahrum kalacak.
Kıbrıs konusu Türkiye için hayati önem taşımaktadır. Irak ve Suriye sorunları bir süre sonra Kıbrıs’ta hakimiyetimizi kaybetmekle sonuçlanabilir. Ve özellikle son yıllarda Deniz Kuvvetleri Komutanlığında bir çok üst rütbeli subayı tutuklanan, ya da ordudan atılan Türkiye’yi Akdeniz’de kendi sahillerinden çıkamaz hale getirebilir. Umarım Hükümet Suriye politikasında yaptığı hataları Kıbrıs konusunda da yapmaz.
ETİKETLER: Erkan Başboğa Ortadogu Kıbrıs