Kanun Sanatçısı Ahmet Yatman kimdir? - Musiki Lugatı
5 Ocak 2020 16 Haziran 2020 tarihinde gönderilmiş Musiki Lugatı tarafından
Ölüm Tarihi: 13.11.1973
Annesi Saide Hanım, babası kemâni Mehmet Bey’dir. İlk öğrenimine İstanbul Ayvansaray’da başlayan Ahmet Yatman babasının görevi sebebiyle geldikleri İzmir Darülirfan’da ilkokulu tamamlar. Babasının musiki dersleri verdiği yerde 10-11 yaşlarında ilk meşklerine başlayan sanatçı kanuna başlamasını ve musiki hayatını şu şekilde anlatmakta:
1909 senesinde İzmir Hükümet Konağı karşısında Ömer Lütfü Bey’in askeri kıraathanede babam keman çalıyordu. Yalnız Ramazan aylarında bu kıraathanede içkisiz konserler olurdu. Babam arzum üzerine beraber çalıştıkları Kanuni Avram’ın kanunlarından birisini bana satın aldı ve kendi kendime çalışmaya başladım. Aynı zamanda babamdan da istifade ediyordum.
Babam 12-13 yaşlarımda beni de askerî kıraathanede yapılan fasıllara iştirak ettirmeye başladı. Bilâhare ailece İstanbul’a gelip yerleştik. İstanbul’da ilk defa sahneye şimdiki Kadıköy vapur iskelesinin karşısında Hamdi Bey’in gazinosunda çıktım. Babam keman, Büyük Serkis ud, Ağyazar Efendi kanun çalarlardı. Ağyazar Efendi’den istifade ettiğimi de bu arada belirtmek isterim. Hanendeler ise Sırap ve Anternik Efendiler idi. 1913 senesinde Hanende İbrahim Efendi’nin yaptığı plâğa kemani İhsan, udi Mısır’lı İbrahim ve klarnet Ramazan Beylerle ben de iştirak ettim. Bu ilk plâk çalışımdı. Bu arada İzmir’de Karataş’ta udi Selânik’li Ahmet Bey, hanende Karakaş Ve Kanuni Artaki Candan çalışıyorlardı. Artaki Candan’ın Selânik’e gitmesi üzerine telgrafla acele beni çağırdılar, kalkıp gittim ve bir müddet çalıştım.
Askerliğimi büyük harpte İstanbul Harbiye Nezareti Mızıkasında yaptım. Mütareke esnasında izinli olarak İzmir’e gittim, bu arada İzmir Yunan işgaline uğradı. Büyük güçlükle İzmir’den İstanbul’a gelebildim. İstanbul da işgal altında idi. ,Bir fırsatını bulup Bursa’ya geçtim ve 56 ncı fırka 174 üncü alaya intisab ederek mızıka muallimliği yaptım. Müteakiben İstanbul’a dönerek Mezbaha ve Fırınlar idaresinde askerliğimi bitirip terhis oldum.
Kanunî Artaki Candan’ın Halk Musiki Heyetinden ayrılması üzerine bu heyete dahil oldum. En büyük musiki zevkimi bu heyette tattım. Yazın Çiftlik Parkı Gazinosu’nda, kışın ise Eldorado Lokali’nde çalışırdık. Heyette Kemanî İhsan bey, Kemençevi Sotiri, Udi Mısırlı İbrahim Efendi ve Ağyazar. İbrahim, Yaşar ve Yahya Beyler vardı. 1928 senesinde Büyük Postahane üstündeki ilk İstanbul Radyosun’da muhtelif yayınlara girdim. Aynı sene içinde Hafız Aşır, Hafız Kemal ve Hafız Sadettin beylerin Almanya’da Odeon şirketine okudukları plâklarda kendilerine refakat ettim. Bu seyahate Selânikli Kemani Mustafa, Aleko ve Yorgo Bacanos kardeşlerle klarnet Ramazan Bey de iştirak etmişlerdi.
1940 senesinde Lütfü El Baruti Bey’in davetlisi olarak Mısıra gidip Kahire Radyosu’nda üc konser verdim. Beyrut ve Kıbrıs’ta da müteaddit konserlerim oldu. 1957 senesinde çocuklarımı ziyaret için Amerika’ya gittim. Bu arada New York’ta bulunan Tarık Bulut, Cumhuriyet Bayramı’nda kendi orkestrası ile beraber bir konser vermem için çok ısrar etti. Bu konserden sonra aldığım bir teklif üzerine 6 ay Amerika’da kaldım. Döndükten bir kaç ay sonra tekrar gittim. Velhasıl bu güne kadar 9 defa Amerika’ya gidip geldim muhtelif şehirlerde çalıştım. Televizyonda yalnız, Erdoğan Çaplı ile beraber radyoda muhtelif programlara iştirak ettim. Amerika’ya gelen davulcu Kara Yılan ile birlikte çevirdiğim film 13 ay New York sinemalarında oynadı Halen serbest sahne konserleri vermekte, radyoda emisyonlara girmekteyim
Hilmi Rit’in hazırladığı “Sazlarını Dinlediklerimiz Ahmet Yatman Röportajı” 25.01.1968
Ahmet Yatman’ın yetiştirdiği öğrenciler arasında, İsmail Şençalar, Baki Duyarlar, Hilmi Rit ve Cüneyt Kosal gibi usta sazendeleri sayabiliriz. Türk Musikisi repertuvarına Kürdîlihicazkâr makamında “Mahrûm-i visâl olmaya ey çeşm-i sihâhım” mısraı ile başlayan Şarkı formunda bir eser bestelemiştir. Mediha Şen ve Erkin Koray ile birlikte Anadolu turnesine çıkan kanun sanatçısı Ahmet Yatman, Elazığ “Köşk” sinemasında verilen konser sırasında kalp krizi geçirerek hayata vedâ etmiştir.
🔸 E-Şehir Arşivi
🔸 20. Kanun Sanatına Bakış – Yüksek Lisans Tezi (Esra Berkman)
Ahmet Yatman, İstanbul Radyosu, TRT
Zeki Ârif Ataergin kimdir?