Daha zeki olmanın beş yolu | e-Psikiyatri
Zeki nedir? Bazı insanlar, zekileri test skorları veya not ortalamaları gibi standart ölçütlerle yargılarlar. İşte daha zeki olmanın beş yolu.
Başkaları sağduyu, sorun çözme yetenekleri, "şehirli”lerin zekayı tanımladığını düşünür. Standart test sonuçlarının, ırksal ve sosyoekonomik şekillerde güvenilmez ve taraflı olduğu kanıtlandı. Sınıflar için çok çalışmak, gerçek zeka belirtisi olmayan not ortalamalarını doğurabilir. Ortak bir zeka standardında hemfikir olamasak da insan beyninin hepsinin anahtarı olduğunda anlaşabiliriz. İnsan beyninin uyum sağlama, veri iletme ve gelişme konusunda büyük bir kapasitesi vardır. Doğal ağlar öğrenme süreçleri yoluyla genişleyip güçlenir. Uyarıcılar beyni daha güçlü ve canlı kılar. Beyin gücüne bu takviye, şehirlilerden test skorlarına bütün standartlarda zekaya etki eder. İşte yeni veriler alıp saklamak için beyninizin kapasitesini artırmanız için beş yol. Daha basitçe söylenirse, işte nasıl daha zeki olabileceğiniz.
Binlerce yıldır meditasyonun faydalarını biliyoruz. Meditasyon uygulaması her insan için farklı olabilir ama genelde, uygulayanın zihinsel huzur durumu edindiği sessiz, odaklı nefes alıp verme egzersizlerini içerir. Bu zihinsel huzurun aydınlanmış bir bilinç durumu olduğuna inanıp inanmadığınızdan bağımsız, kimse rahat, odaklı nefes alıp vermenin yararlarını inkar edemez. FMRI taramaları, düzenli meditasyonun beynin esas yapısına da etki ettiğini ortaya çıkardı. Araştırmacılara göre, hafıza, işlev, dikkat aralığı ve odağın hepsi meditasyondan yararlanır. Bir çalışma gösterdi ki düzenli günlük meditasyon serebral korteks bölümlerinin boyutlarını büyütebilir bile. Şaşırtıcı olmayan şekilde, dünyanın önde gelen ve ileriyi düşünen kuruluşlar, çalışanları için meditasyon dersleri sunuyor.
Beyin, insan vücudunun birçok kısmı gibi, gücünü ve canlılığını korumak için düzenli egzersize ihtiyaç duyar. Daha yaygın beyin güçlendirme egzersizleri arasında çengel bulmaca, Sudoku ve başka sözcük ve rakam temelli bilmeceler gibi eğlenceli etkinlikler bulunuyor. Matematik-sözcük problemleri ve egzersizleri gibi mekansal ilişkiler ve geometriyle ilgili daha akademik başka yollar da var. Sırf bu makaleyi okumak bile size küçük bir antrenman olur. Bu fikirler size fazla bilimsel gelirse rutininizi karıştırmak gibi basit şeyler deneyin. Diğer elinizle dişlerinizi fırçalamak veya işe farklı bir yoldan gitmek bile beyninizi olağandan daha fazla zorlar ki yapmak istediğiniz de bu zaten.
Haziran 2010’da Sage üniversiteleri, toprakta bulunan belirli bakteri türlerinin fareleri “daha akıllı” gösteren bulgular sundu. Mycobacterium vaccae verilen fareler labirent testlerinde daha başarılı oldu, daha düşük kaygı ve üst seviye düşünceyle ilgili olan ön beyinde daha fazla serotonin düzeyleri gösterdi. Bakteriler nöronların büyümesini de destekliyor gibiydi. Bu, dışarı çıkıp ağzımıza toprak dolduralım demek değil: Bahçe işleri yaparak, hatta ormanda bir yürüyüşe çıkarak bile bu bakteriyi yutabilirsiniz.
Beyin için uyanık egzersizler, daha zeki olabilmeniz için beyin işlevini geliştirmek üzere önemli ve gereklidir. Ama ya uyku? Uyku hakkında pek çok şey bilinmiyor ama biliyoruz ki uyku sırasında beyin şarj olmak için kapanıveriyor. Araştırmaların şimdi gösterdiği üzere, beyin aslında uyku sırasında küçük küçük gece dosyaları oluşturuyor. Önceki günden bilgiler katalog haline getirilip uygun zihni dosyalara konuluyor ki kısa dönem hafızasından uzun dönem hafızasına yolculuk edebilsin. Uyku sorunlarının başka beyin meselelerini kötüleştirdiği biliniyor, o yüzden iyi bir gece uykusunun beynin işlevini ve odaklanma yeteneğini artırması mantıklı geliyor. Kişiden kişiye değişir ama yetişkinler için genelde 6 ila 8 saat uyku önerilir.
İnsan vücudu tamamen bağlantılıdır, o yüzden bir parçasıyla başka bir parçasından yararlanmadan ilgilenemezsiniz. Fiziksel egzersiz, hem beden hem de ruh sağlığı için önemlidir. Kan akışınızı artırmak bile beyninizdeki oksijen ve glukoz düzeylerini yükseltir. Egzersizleri yürütmek için kullandığı koordinasyon da beyne antrenman sağlıyor, hele de yeni bir şey deniyorsanız. Egzersiz, hareketsiz, yani zihinsel uyaranlardan uzak yaşam tarzıyla da mücadele ettiğiniz anlamına gelir. Yemek de önemli. Beyin sağlığıyla ilişkilendirilen pek çok besin var, örneğin balık yağı, yumurta, protein ve koyu yeşil sebzeler. Yeşil çay, bitki çayı ve fındık, ceviz çeşitleri de iyi “beyin besinleri”dir. Doğru beslenmek, yeterli ölçüde uyku almak ve hem zihinsel hem fiziksel egzersizler hafızayı ve tüm beyin işlevini geliştirmenin anahtarlarıdır.
24 Kasım 2019 Pazar, 23:59
Bu yazı 16777 kez okundu