Dalyan Rehberi , Dalyan Apart
Dünyanın sayılı ekosistemlerinden biri olan Dalyan deltası, milyonlarca yıldır devam eden tektonik hareketler sonucunda oluşmuştur. Doğusu ve batısı ormanlarla kaplı dağlar ile sınırlanan Dalyan deltası tatlı, tuzlu ve termal suların oluşturduğu yaşam zinciri sonucunda inanılmaz güzellikteki bir labirent görünümü almıştır. Köyceğiz gölünü Akdeniz'e bağlayan Dalyan kanalı Sülüngür, Ala ve Sülüklü gölü de birbirine bağlar.
Kanalların çevresi yer yer bir kaç metreyi bulan sazlıklarla örülü olduğundan kanalı iyi bilmeyen kişilerin tekne ile kanala girmesi halinde kaybolması kaçınılmazdır. Kanallarda gezmek için tekne turlarına katılıp bu müthiş heyecanı siz de tadabilirsiniz. Ekosistemin bozulmaması için sürat teknelerinin ve büyük teknelerin kanala girmesi yasaklanmıştır.
Güneybatı Akdeniz Bölgesi’nde Muğla İl’inin Ortaca İlçesini bağlı doğal güzelliklerini kaybetmemiş geniş bir delta üzerine kurulu, çok eski tarihi ve kültürel zenginliklere sahip ülkemizin cennet köşelerinden biridir. Dalyan (Calbis Çayı) Köyceğiz Gölü’nü Akdeniz’e bağlayan bir lagündür. Antik dönemlerde Calbis adıyla tanınan kanalın göle yakın olan doğu kıyısındadır. Dalyan Kanalı bir doğa harikasıdır.
Dalyan’ının yaklaşık nüfusu 5 bin civarıdır bu sayı yazın tatilcilerle birlikte 30-35 bini bulur. 86’lı yıllarda bölgede turizm ağırlık göstermiş, önceleri tarım ve balıkçı uğraşan halk turizme yönelmiştir. Dalyan geniş bir deltanın üzerine kurulmasına karşın 5 yıldızlı oteller ve tatil köyleri yoktur. Burada bulunan tesisler genelde küçük ile işletmesidir, bunlarda 2-3 yıldızlı oteller, aparatlar hoteller ve pansiyonlardır. Buradaki yerel halkın geçi kaynağı turizm, balıkçılık, tarım ve narenciyedir.
Mükemmel bir protein deposu olan Mavi Yengeç ülkemizde Akdeniz kıyılarında dolayısıyla Dalyan kanallarında ve İztuzu Plajında yaşar Adını kıskaçları ve ayaklarındaki mavi renkten alan mavi yengeç, asıl ana vatanı Kuzey Amerika'dır. Rivayete göre Ege kıyılarından geçen büyük yük gemileri tarafından bırakılan daha sonra Ege kıyılarındaki lagünlere yerleşmişlerdir.
Mavi Yengeç bulunduğu bölgede yöre halkı ve tatilciler tarafından tüketiliyor. Dalyan'a tatile geldiğiniz de muhakkak iztuzu plajında bulunan yengeç satıcılarından veya kanal kenarında bulunan restoranlarda yemenizi tavsiye ederiz.
Dişilerin boyu 7,5cm genişliği 18cm kadar olabilmektedir. Karapaks’ın ön kenarında 9 adet dikenli çıkıntı vardır. Erkeklerden daha küçük boydaki dişiler, diğer yengeç türlerinde olduğu gibi yumurtalarını karın tarafında kıvrılmış, abdomen ve kuyruk altında taşırlar. Yumurtlama dönemi Eylül-Kasım arasındadır. Mavi yengeçler pişirildiklerinde kırmızıya dönüşürler.
Su sıcaklığı alabalıkların hızla büyüyüp lezzet kazanması için çok uygun. Yuvarlak çaya ulaşmak için Köyceğiz-Ortaca yolunun Beyobası köy ayrımından sola, dağlara yönelmek gerekiyor. Bu yol aynı zamanda Dalaman çayında rafting yapmak isteyenlerin yolu. Ve Dalaman çayı üzerindeki Akköprü barajına kadar gidiyor.
Ama siz Akköprü yolunun 5. kilometresinde yuvarlak çay tabelasından sola sapacak, stabilize yol ile 7 km kadar gidebileceksiniz. Yol, Yuvarlak çayın gözüne kadar (kaynak noktası) gidiyor.
Yıl boyu açık tesislerde yemek dışında gün boyu vakit geçirecek güzellikler de var.
Çay kıyısına kurulan hamaklar, uzak tenha köşelerde localar, çevreye yürüyüş parkurları vs. Çevreniz yaprakları çaya atılınca koku veren mersin ağacı, nar, çınar, limon ve ceviz ağaçları ile dolu. Hava en sıcak günlerde bile serin. Akşamüstleri üşüyebilirsiniz de. Yuvarlakçay üzerindeki lokantalara dönmeyip devam ederseniz, 18 km sonra Dalaman çayı üzerinde Akköprü Barajı’na ulaşırsınız.