BETTY BLUE'nun ATAKLARI: Ocak 2014
ÖLENE Mİ AĞLARSIN GELENE Mİ?
bir de cenazelerde karşılaşılan olaylar vardır bizde. Arasan o kadar türde
insanı bir arada bulamazsın. Evde yas vardır,
taziyeye gelenler sıradan bir görevi yerine getirmek için don paça gelmişlerdir.
Kapıdan girer girmez ev sahibinin yüzüne bir bakışları vardır ki onların,
ölmekten beter ederler seni, acını ikiye katlarlar. Hatta eğer gözlerin
ağlamaktan şişmemişse seni kınar gibi bakarlar. “Gördün mü karısını/kızını, hiç ağlamadı vallahi. Gelenlere yemek dağıttı, sohbet etti, havadan sudan konuştu. Ne geniş insanlar var be, ben olsam ortalığı yırtmıştım” derler. Örtücü kişiler; Ev
sahibinin üzerinde kolsuz bir atlet, kısa kollu bir t-shirt, altında tayt ya da
şort varsa örtücü teyzeler iş başındadır. Başına örtü atar, içeriden birinden yardım istemek suretiyle uzun bol bir etek ve gömlek verip “Giy yavrum bunları, olmaz öyle, şimdi senin acın var. Gelen giden ne
der hem “ deyip, sizi kapattıkça kapatırlar.
Evi derleyip düzeltenler ; Bu insanlar eğer ani bir ölümle karşılaşmış bir
eve gitmişlerse dolapları, yatakları , mutfaktaki yemek masasını kontrol
ederler. “Allah sabır versin kızım. Ne yapacan, ölüm işte, hepimizin gideceği yer” deyip, bir yandan sanki gece gündüz
o evdeymiş yaşıyormuş gibi yatak odasına girip, eğer yataklar toplanmamışsa toplamaya, kıyafetleri
katlamaya başlarlar. Ya, dur! belki ben senin pijamalarımı, çoraplarımı
görmeni, ellemeni istemiyorum. Yok öyle bir şey. Bir yandan hesapta acısını dile getirirken mutfak masasını toplar, “şu peynirler de bozulmasın, masa üstünde kalmış, “ diyerek konuşa konuşa iş yaparlar. Dolapta içki bira gibi şeyler varsa "yavrum, at bunları çöpe, kimse görmesin. Ölü var bu evde, günah bunlar" diyerek içkileri de çöpe attırırlar. O anda en önemli şey gerçekten o peynirlerin bozulması ve dolaptaki içkilerdir.
Bu kadınlar her taziye evinde
bunu yapmayı görev bilerler. Kendilerini bu işe adamışlardır, evlerini bok götürse bile...
Bak bakalım kimler gelmiş; Bu tipler açık olan kapıdan başını
uzatırlar, elinde evinden getirdikleri terlikleri vardır. Paat diye atarlar
girişe. “Allah rahmet eylesiiinnn,” diye yüksek sesle yapılan girişin ardından
yarı içinden yarı dışından dualar okuya okuya kalabalığa dikkatlice göz
gezdirip, kimler gelmiş, kimler gelmemiş
diye araştırmalarını yaparlar. “Aaa, Aysel hanım
yok mu?” , derler mesela acılı ev sahibinin duyacağı şekilde. ( Hani senin kara gün dostundu, bak uğramamış bile Ama ben ama ben, bak hemen geldim, gelirken böreğimi de ayranımı da getirdim.) diye
varlıklarını belli etmek isterler. Destekçiler; Bu tiplerin aslında taziye evindekilerle pek bir
samimiyeti yoktur. Sadece tanışıktırlar. Ama uzaktan bakan o ailenin çok yakın bir
akrabası olduğunu zanneder. Ağlayan insanlara manevi destek verir, burnunu silmesi için peçete verir. Kolonyayla ellerine, başına masaj yapar, tuvalete götürür, elini yüzünü yıkar.” Yavrum, ağlama , sen daha
çok gençsin, önünde uzun ömür var, sen
güçlü ol ki, annene kardeşlerine destek olasın” diye saçlarını sıvazlarlar çatlak elleriyle. Acılı kişi de kadına bakar bakar, bir türlü hatırlayamaz. Bir
yandan da mutfaktan ayranlı börekli
tatlılı bir tabak hazırlarlar. 'Ye yavrum, ye' diye ağzına tıkıştırırlar. Bir
lokma geçemez ki insanın boğazından acılıyken, ama olsun yemek lazımdır. Neden geldiğinin farkında olmayanlar; Bunlar anneleri tarafından "hadi kalk
kızım, bak Mürüvvet teyzenin kocası ölmüş. Baş sağlığına gidiyoruz" diye zorla getirilen çocuklardır. “Anne
yaaa, off, . Ne giyeceğim şimdi?” diye mızıldandıkça, anneleri onları dürterek “hadi
kızım , hadi, geçir üstüne kotunu. Bak, Nermin teyzeler de geliyor hem” der. Nermin
teyzenin de kendi yaşlarında bir kızı vardır. Hiç değilse onunla oyalanır. Bunu
duyunca kabul eder ergen kız. Ama saçını başını toplamadan parfümünü sürmeden
çıkmayacağı için dakikalarca oyalanıp annelerini çatlatırlar resmen. Düğüne mi ölüme mi gittiklerini hiç
anlayamazsınız. Ev sahibi acıdan katım katım ağlarken bu ergen kızlar film izler gibi izler onları. "Öğleden sonra
denize gideceğiz, geç kalmayalım" diye konuşurlar arkadaşlarıyla. Ya da akşam
Tonguç”tan gelen bir mesajı birbirlerine göstererek kıkırdarlar. Hayat ne
güzeldir o ergenlere. Her işi ben bilirim, çok zenginim, çok
Bunlar ölüm haberini alır almaz, hemen börekçilere giderler. Seri bir şekilde "abim oradan iki tepsi su böreği veriyorsun, iki kasa da ayran" der, cebinden nakit olarak çıkardıkları tomarın içinden bir iki tanesini uzatıp, üzerini vermeye çalışan tezgahtara "Kalsin hocam, ölmüşlerinin ruhuna gitsin" der. Heyecanla börekleri ayranları
arabalarına yükletirler. Olay yerine gittiklerinde de mutlaka bir iki yardımcı
bulurlar etraftan. "üçüncü kata çıkıyorsun hocam, böyle gelin, masanın üstüne koyun
ayranları, Yenge hanım buyrun, Allah rahmet eylesin" diye kendilerini bu işe acayip kaptırır, şovunu yaparlar.
Rahmetlinin tüm hayatını anlatanlar; Bu tiplerin de eşleri, akrabaları ölmüştür. Ölüm acısını tatmış insanlardır. Yüzünde -ben ne
çektim, ah ah, kimleri toprağa verdim- ifadesi vardır. Onlar ölüm konusunda
tecrübeli, deneyimli insanlardır. Acının ne kadar süreceğini ne zaman
geçeceğini net olarak size bildirirler. Bir de" Hiç unutmam, Enver bey bizim
bakkala gelmişti. Yağsız peynir istemişti. O gün parası çıkmamıştı da biz de ne
olacak olur mu, biz burada komşuyuz" demiştik. Sonra ertesi sabah koşa koşa
parayı getirmiş , defalarca özür dilemişti. Çok dürüst adamdı, çok. Etrafındakiler de destekler. " Çok dürüst insandı, çookk" Eş arayanlar; Şaşırmayın, öyle şey olur mu demeyin. Benim kaç tane tanıdığım mevlutlerde, dualarda, taziye
evlerinde eş buldu. Böyle yerler tanışmak için bulunmaz fırsattır. Kafada
başörtüler, siyah gözlükler olsa da "bu kim, tanıyor musun?" diye soran birilerine
çoğu zaman tanık olmuşumdur. hemen ardından cevap gelir " Aaaa, o bildiğin koskoca banka müdürü,üstelik bekar, hiç evlenmemiş.". Hımm.. Bu insanın yedisi var kırkı var, senesi var, var da var. Yedisinde olmadı kırkında olur , o da olmadı evdeki mevlutte mutlaka yol kat edilir.
Yiyiciler; Bunlar taziye evinde ne çok yemek olduğunu bilirler. Dualar okunur, herkes "Allah sabır
versin " dileklerini ilettikten sonra “hadi buyurun, sofraya” derler. Bunlar
genelde ailenin birinci derecede erkek akrabalarındandır ya da dini bütün
adamlardan biridir. Sofrada etlisinden
sütlüsüne tatlısına kadar her şey var. Eşraftan hayli yoksul kişiler için bulunmaz nimettir ölü evleri. Bunların içinde durumu abartıp ev sahibinin kızlarına ”yavrum, bir kahve
yapar mısın, şekersiz olsun” diyenler
bile vardır ki söylenecek sözümün kalmadığı andır. Şaşırmayın şaşırmayın. Nerden mi
biliyorum. Kendimden tabii ki., kendimden. Acıyı kahkaya çevirenler; Görev yerine getirilmiştir. Gelenler bir
bir dönmeye başlar. Evden gruplar halinde çıkanlar olur. Evi en yakında olan kişi "Gelin, bir kahve içelim bizde” diye arkadaşlarını evine davet eder. Evine girer girmez “Ohh be” diyerek başörtüsünü atar. Bir iki
acı söz söylenir. “Yazık oldu ya”, “ gitti işte” diye. Sonra “yaaa, bir şey
soracağım” der birisi. “O kapının kenarında elinde tespihle oturan beyaz
başörtülü kadın kimdi? Ya o kadın ne kadar komik ağlıyordu. Baktıkça gülesim
geldi. Gülüyor sandım ilk önce” Öbür kişi de “ay, sorma ya, başörtümü ağzıma soktum, gülmemek
“Off o değil de, bize sımsıkı sarılan kadın köydeki teyzesiydi
galiba, acayip kokuyordu” der. Ötekiler de kıkır kıkır “pöfff, fark ettim ya.”
akrabalarını gördük. Çok elitim, sosyeteyim diye gezerdi ortalarda. Bir tane
tipi düzgün adama rastlamadım ben “diyerek günü yarılarlar. Gönderen
BİR KIZIM OLSAYDI
olsaydı. Adı önemli değil, ama en çok Melek adı yakışırdı ona.
ördekli pijamalarının bir paçası dizlerine kadar sıyrılmış olsaydı. Karnı da
uyurken açılmış olsaydı. Sıcacık
olsaydı, fırından taze çıkmış ekmekler gibi. Güzel koksaydı. Saçları biraz
dalgalı olsaydı, sabah yüzüne gözüne dolaşmış olsaydı, bir de dudakları
çıksaydı ortaya; Dolgun, pembe dudakları. Yanakları pespembe olsaydı bir de
masumiyetinden. Ona sıcacık sarılsaydım; kimsenin sarılamayacağı, kimseye
sarılamayacağım kadar içten; sahiplenircesine.
Ben onu seyrederken annesinin yanına geldiğini hissetseydi. Kocaman
gözlerini açıp, yarım yamalak konuşmaya başlasaydı uyku mahmurluğu olmadan.
Tükürükleri dudaklarından yüzüme saçılsaydı. Rüyasını anlatsaydı sabahları
kalın ve kısık çıkan sesiyle. Anlatırken de beyaz tombul elleriyle yüzümü
gözümü okşasaydı dünyadaki en güzel kadın onun annesiymiş gibi. Yüzümdeki makyajı
görüp, “Annee, yine mi işe gidiyorsun ?”
“Evet ama akşama
“Yaaaaa”, deyip, şımarıkça üzülseydi. “Ama gitmeee, her gün işe gidiyorsun, ben seni
özlüyorum “ deseydi.
duyunca gözlerim dolsaydı. Onun gözlerinde hiçbir aşkta kaybolmadığım kadar kaybolsaydım. Kendimi göremediğimde,
anlayamadığımda işte o gözlere bakıp, kime ve neye benzediğimi anlayabilseydim. Kendimi
izleseydim onun gözlerinde; kendi küçük kopyamı. Tam göremediğim bir türlü
çözemediğim kendimi sonunda onun
gözlerinde bulsaydım. Ben evden çıkınca
pencereye koşup, dalgalı saçlarını savura savura bana el sallasaydı. Tombik parmaklarını dudaklarına götürüp öpücük verseydi.
sahilde tek başıma yürüyüş yapacağıma, onun ellerinden tutup, minik minik
taşları denize fırlatsaydık. Kedilere yemek verseydik,
“Annneee , kediyi
tutabilir miyim?” deseydi. O çok istiyor diye sevmesine izin verseydim.
konuşsaydı saçma sapan, aklına geleni
her şeyi. (tıpkı benim gibi.) Kimi zaman onu dinlemeden “hı hıı” deseydim ben de. Sonra karnı
acıksaydı. Masada sigara paketimin yerine onun için dilimlediğim elma ve muz olsaydı
küçük bir kapta. Minicik ağzında dakikalarca yavaş yavaş yemesini izleseydim. Bir yandan sandalyenin üstünde neşeyle bacaklarını
sallasaydı, açık sarı bir külotlu çorabı olsaydı o gün üzerinde. Martı geçseydi üstümüzden, biraz güneş
açsaydı. Ve ben onunla olduğum için çok ama çok başka olsaydım.
istediğim kadar öpseydim onu. Başkalarının çocuklarını öptüğüm gibi ürkek, utangaç olmadan. Isırsaydım baldırlarını, başkalarının çocuklarına
anneleri kızar diye yapamadığım zamanlara inat.
onu, hiç kimseye hesap verme duygusu
olmadan; bu benim , istediğim kadar
Sonra küçük bir
parka gitseydik. Benim kitap okuduğum ve çocuklarını salıncakta sallayan
anneleri , kaydıraktan heyecanla kayan çocukları özlemle izlediğim parka. Kimi
zaman annelerin “Kızım! oraya oturma
üzerin çamurlanacak, Oğluuuum! çıkma yükseğe, düşersin” diye söylendikleri ve benim
“ bunlar da anne olmuş, bir ben olamamışım işte” diyerek hayıflandığım parka. Ben kızımı salıncakta istediğim kadar sallasaydım; istediği
kadar, hiç sıkılmadan. Çünkü o çok
benim. Çok sevdiğim.Çok taptığım minik varlık.
Eve gidelim mi
dediğimde, “ Anneee, n”olur biraz dahaaa” dediğinde, parmakları soğuktan kıpkırmızı olsa da sırf çok istiyor diye, oyunu yarım kalmasın
diye, -çünkü oyunları yarım kalan çocuklar
hiç büyüyemezler- “tamam, biraz daha” deseydim.
Sonra çocuk kıyafeti
satan mağazalara girseydim onunla.” Ne çok geçtim bu mağazanın önünden kızım , biliyor
musun” deseydim . Nasıl olsa bir çocuğum olacak, alayım bir kenarda dursun” deyip, rengarenk tulumlar aldığım
mağazaya bu sefer gururla ve mutlulukla o'nunla girseydim. Kimi
zaman hamile kimi zaman yeni doğum yapmış kadınlar yanlarında eşleriyle
beraber gelirlerdi bu mağazaya. Bense tek başıma gezerdim. İçerisi
bebek kokardı; saflık, temizlik kokardı. Kasaya giderdim bir iki parça alıp.
Kasiyer sorardı” hediye mi” diye. “Hayır, kızıma” derdim gururla.
Evde kimse görmesin diye bir kenarda saklardım onları ama bunları kızıma asla anlatmazdım. Sonra şımarık olur.
Bir gün kızımın memeleri
çıksaydı, benim sütyenlerimi giymeye
çalışsaydı. Sonra bana ilk aşkını anlatsaydı, anlatırken onda kendimi
görseydim. Tıpkı benim gibi heyecanlı, coşkulu, tutkulu bir kız olsaydı. Uzun ince parmaklarıyla kendi odasında kemanını çalsaydı ve ben onu içerideki odadan
ağlayarak dinleseydim. Sonra o benim gözlerimi kıpkırmızı görünce “anne, bir şey mi oldu?” deseydi . “ Yok canım, soğan doğradım, senin
en sevdiğin yemekten yaparken” deseydim.
Deseydim, keşke deseydim, diyebilseydim
Ah kızım, sen
olsaydın ben hiç böyle yarım, böyle melankolik ,böyle yalnız böyle sevgisiz
hiç sarılmayacaktım. İçimdeki bu sevgi açlığını, sevilme tutkusunu hak etmeyen insanlara hiç vermeyecektim, Senin
kokunu çok farklı yerlerde
aramayacaktım. Seni öperken doğru mu yapıyorum acaba, demeyecektim.
Doğmadın ki kızım,
Doğa ma dın ki,
hiç dolduramadın ki.