Ad novitatem (Yeniliğe dönük) | Dr. C. Cengiz Çevik (Klasik Filolog) - Blog
[Ad +acc.=–e doğru; novitatem (novitas isminin acc. hali) = yenilik; İng. appeal to the novelty]
Bazı kaynaklarda ad novitam olarak geçse de, novitus diye bir sıfat ya da novita diye dişil bir isim olmadığından (ya da bu yaygın bir kullanım olmadığından), geleneğe uyarak “yenilik” anlamında kullanılan novitas ismini temel alıyorum. Bu, Ad antiquitatem (Eskiye dönük) safsatasının tersidir:
R. Schenkman’ın yönettiği 2007 yapımı The Man from Earth’te ilahiyatçı (ya da koyu dindar) Edith Kutsal Kitap versiyonları içinde King James’inkini tercih ettiğini, çünkü “en yeni” o olduğunu söyleyince, sarkastik ve açık görüşlü olan biyolog Harry “tabi ya, yeniyse (modernse) daha iyidir!” cevabını vermişti. Burada Edith’in savunması ad novitatem safsatasına örnek gösterilebilir. Salt yeni olan her şeyin daha iyi olacağına duyulan inanç, her daim yeni bir status quo / statü yaratılması ya da arayışı anlamına da gelir, buradaki temel problemin, statünün ya da geleneğin kusurlarını ne kadar ortadan kaldırdığı (onlardan ne kadar sıyrıldığı) ortaya konmaksızın yeni bir statü ya da gelenek (kusurlarıyla birlikte elbette) inşasına girişilmesi olduğunu düşünebiliriz. Zira “eski kötü, yeni iyi” ise, yeni olan şeyin eski olan şeyin kusurlarını içermiyor ya da o kusurlardan daha azını içeriyor olması gerekir.
Bo Bennett’in Logically Fallacious: The Ultimate Collection of Over 300 Logical Fallacies’indeki (ilgili madde) örnek bir diyalogda Windows Vista çıkar çıkmaz onun Windows’un önceki işletim sistemlerinden daha iyi olduğunu savunan bir tip canlandırılmış. Vista’nın neredeyse en çok eleştirilip kusurlu bulunan işletim sistemi olduğunu söyleyebiliriz, keza kendisinden önceki sürüm olan XP’nin daha iyi olduğunu düşünenlerin sayısı da fazladır. Yine “Son araştırmalar gösteriyor ki…” şeklinde başlayan tanıtım ve haberler de, “en son” yani “en yeni” olanın daha iyi olduğu kabulüne dayanır. Burada unutulmaması gereken, diğer safsatalarda da olduğu gibi, “yeni olanın kötü olmadığı”, sadece “daha iyi olma bakımından yeni olanın her daim yeterli olmayacağıdır.”