﻿ Özbekistanın ekmek kültürü
Özbeklerde, günlük hayata da düğün gibi özel günlere de ekmek çeşitleri damga vuruyor. İşte Özbekistan ve ekmeğin Özbeklerdeki yeri...
Ekmek, Özbeklerin vazgeçilmezleri arasında yer alıyor. Navvay, patır, katlama, gıcdalı, şırmay, abı, laçıra isimli ekmeklerin yanı sıra, soğanlı, etli, kuyruklu, susamlı gibi çeşitleri de bulunuyor.
Özbekistan kültüründe derin bir yeri olan ekmek, şarkılarda, atasözlerinde ve deyimlerde de yer edinmiş. Ülkede yaşayanlar ekmeğe büyük saygı gösteriyor ve çocuklarına da ekmeğe saygı gösterilmesi gerektiğini küçük yaşlardan itibaren öğretiyor.
Uğurlama törenlerinde ekmek
Günlük tüketimin yanı sıra özel günlerde, misafirler ve askere gidecekler için özel ekmekler hazırlayan Özbeklerde, misafirler ekmekle karşılanıp, ekmekle uğurlanıyor. Uzun süre evden ayrılanlara yoldaş olması amacıyla ekmek veriliyor.
Yolcu edilen kişi kendisine yapılan ekmekten bir parça ısırıyor ve kalan ekmek yolcu dönene kadar saklanıyor. Böylece bıraktığı rızkına tekrar kavuşacağına inanılıyor.
Odada yalnız uyuyan çocuğunun yastığının altına ekmek koyuluyor, böylece çocuğa kötülüklerin gelmeyeceğine inanılıyor.
Evlilik öncesi ekmek kırma
Özbeklerde ekmek, evlilik öncesinde de derin anlamlar taşıyor. İki tarafın kararlılığını belirtmek için ekmek kırma törenleri yapılıyor. Damat tarafının getirdiği ekmekler kırılarak sofraya konulması, gelinin razı olduğu anlamına geliyor.
Ekmeğin büyük anlamlar taşıdığı bu kültürde yapılacak en kötü şey ise ekmek üzerine verilen yemini bozmak oluyor.
Çift sayıda ekmek
Özbeklerde, ekmek alırken ve sofraya ekmek çıkarırken çift sayıda olmasına özen gösteriliyor. Eğer tek sayıda ekmek varsa bir ekmek ikiye bölünerek çift sayı olması sağlanıyor.
Taziye veya ölüm törenlerinde ise sofraya tek sayıda ekmek çıkarılıyor.
Her eve özel ekmek deseni
Özbek köylerindeki evlerde, her evin bahçesinde tandırlar yer alıyor ve bu tandırlarda pişen ekmeklere özel desenler yapılıyor. Böylece bir ekmeğin hangi evden geldiği deseninden anlaşılabiliyor.
Semerkant ekmeği ise ünü ülke sınırlarını aşan bir ekmek. Tarifi ve yapılışı babadan oğula geçen bu ekmeği, ailenin erkekleri yapıyor. Semerkant ekmeği bozulmadan bir aydan fazla saklanabiliyor.