cansuozel – Bebek Uyku Danışmanı
30 Mart 2020 30 Mart 2020 cansuozel
Bebeğim neden uyumuyor sorusu birçok annenin yanıt aradığı bir sorudur. Çözümüyse aslında düşünüldüğü kadar zor değil. Bu konuda öncelikle yapmanız gereken bebeğinizin uykusuyla ilgili izlediğiniz adımları gözden geçirmeniz. Nasıl oluyor da bazı bebekler sürekli uyanırken bazı bebekler sabaha kadar kesintisiz uyuyabiliyor daha önceki yazımda detaylıca anlatmıştım. Okumak isterseniz yazının detaylarına buradan ulaşabilirsiniz.
Bebeğinizin uykularıyla ilgili mevcut durumunuzu değiştirip yeni bir düzen kurmak istiyorsanız öncelikle nereden başlamanız gerektiğini bulmalısınız. Aşağıdaki en sık karşılaşılan durumları değerlendirip bunlardan birini veya birkaçını yapıp yapmadığınızı kendinize sorarak başlayabilirsiniz.
Bebeğiniz Kontrolü Ele Almış Olabilir
Bebeğiniz doğduğu ilk günden itibaren her konuda sizin yönlendirmelerinize ihtiyaç duyar. Dünyaya geldikten sonra tek beklentisi acıkma, uyuma, temiz tutulma gibi temel ihtiyaçlarının karşılanmasıdır. Ama bu konuda onun talep etmesini beklemeden sizin bir düzen oluşturmanız ilerleyen günler için hem bebeğinize hem de size birçok fayda sağlayacaktır. Eğer sadece bebeğinizin işaretlerini izleyerek ilerlerseniz o zaman bebeğinize güven duyacağı tahmin edilebilir bir dünya yaratmakta zorluk yaşayabilir ve kendinizi aşağıdaki gibi bir durum içinde bulabilirsiniz.
“Bebeğim 5 aylık ve doğduğu günden beri bir düzeni yok. Devamlı bir düzen oluşturmaya çalışıyorum ama olmuyor çünkü bir günü bir gününü tutmuyor. En çok zorlandığım şeyse yanlış beslenme düzenini ve kötü giden gündüz uykularını değiştirmeye çalışmak. Lütfen bana yardım edin.”
Burada aslında düzeni olmayan kişi bebek değil anne. Çünkü tamamen bebeğine teslim olmuş durumda. Henüz 5 aylık bir bebek yanlış beslenmeyi veya kötü uyku alışkanlığını nereden bilebilir ki? O sadece sizin yönlendirmeleriniz doğrultusunda öğrendiklerini uyguluyor. Eğer bunu değiştirmek istiyorsanız sorumluluğu alıp, doğru uyku saatleri ve doğru beslenme alışkanlıkları için bebeğinize sizin yol göstermeniz gerekiyor. Daha önceki bir yazımda bebeğinizin uykularını düzenlemek için uygulayabileceğiniz birçok faydalı adımdan bahsetmiştim. Okumak isterseniz buradan ulaşabilirsiniz.
Anı Kurtarmaya Odaklanıyorsunuzdur
Her anne-baba bebeğini doğru yetiştirmek için belli kurallar uygular. Ama maalesef birçoğu başı sıkıştığında bebeklerinin ağlamasını durdurmak, onu sakinleştirmek veya “anı kurtarmak” için bu kuralların dışına çıkarak herhangi bir şeye yönelir. Genellikle de o “anı kurtarıcı” çözüm ilerde mutlaka kurtulmak istedikleri bir kötü alışkanlığa dönüşür. İşte size bir örnek;
3 aylık bebeği olan bir anne uyku sinyallerini kaçırdığı için bebeğini doğru zamanda beşiğine koyamıyor ve minik bedeni fazlasıyla yorulan bebeği de uykuya bir türlü dalamıyor. Bunun sonucunda annesi onu kucağına alıp pışpışlıyor, sallıyor, evin içinde turlar atıyor. Ve bilin bakalım ne oluyor? İşe yarıyor ve uykuya dalıyor. Çünkü bir bebek için annesinin sıcacık kucağında uykuya dalmaktan daha keyifli ne olabilir ki? Ertesi gün yine aynı şey oluyor. Beşiğine konulunca huysuzlaşan bebeği yine annesi kucağına alıyor ve aynı şeyleri yapıyor. Belki kendi de keyif alıyor ve mutlu oluyor. Ama inanın bu annenin birkaç ay sonra “Bebeğim neden yatağında uyumuyor? Bir tek ben sallarsam uykuya dalıyor ve gece de defalarca uyanıp benden aynı şeyi istiyor” diyerek yardım isteyeceğine emin olabilirsiniz.
Bu durum aslında birçoğumuz için çok tanıdık. Kimi bebek memede, kimi sallanarak kimi de gezerek uykuya dalabiliyor ama inanın bu onun suçu değil. Çünkü farkında olmadan ona uykuya ancak böyle dalınabileceğini öğrettiniz. Bu durumu değiştirmek için bebeğinize uykuya rahat dalabileceği doğru koşulları sağlamalı ve ona yeni becerisini denemesi için fırsat vermelisiniz. Doğru uyku koşullarını nasıl sağlayabileceğinize dair yazdığım detaylara buradan ulaşabilirsiniz.
Bebeğinizin Sinyallerini Kaçırıyorsunuzdur
Bebekler sürekli bir büyüme ve gelişme içerisindedirler. Bu da beraberinde devamlı bir değişim durumunu getirir. Yani bugün kurduğunuz ve çok güzel işleyen programınız 1 ay sonra aynı şekilde işlemeyebilir. Çünkü bebeğinizin ihtiyaçları değişmiştir ve sizin bebeğinizin ihtiyaçlarına yönelik yeni bir düzen oluşturmanız gerekmektedir.
“Bebeğimin eskiden çok düzenli bir programı vardı ama 2 haftadır geceleri çok sık uyanmaya başladı ne yapabilirim?”
Bu şekilde sorular çok alıyorum ve bu durumda anne-babalara bebeklerinin ihtiyaçlarını yeniden gözden geçirmelerini öneriyorum. Belki de bebeğinizin günlük uyku ihtiyacı değişti ve artık gündüz uyku sayısında bir azaltma yoluna gitmelisiniz. Veya henüz ek gıdaya başlamadıysanız bebeğiniz gün içinde yeterli kaloriyi alamadığı için acıkıyor olabilir. Veya bebeğiniz gün içinde yeni aktivitelerde bulunuyor ve buna bağlı aşırı yorgun hale geliyor olabilir. Tüm bunlar düşünülmesi ve sorgulanması gereken konulardan sadece birkaçı.
Sonuç Almak için Acele Ediyorsunuzdur
Bebeğinize yeni bir şey öğretirken bunun zaman alacağını önceden kabul etmeniz gerekir. Yeni bir şey denediğinizde bunun hemen sonuç vereceğini düşünmek çok gerçekçi bir yaklaşım değildir. Çünkü bebekler her şeyi tekrarla öğrenirler ve bu tekrarların da kendi içinde tutarlı olmasına ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle baştan bir plan yapmanız ve buna bağlı kalmanız çok önemli. Bir süre deneyip eski alışkanlığına dönmeniz veya farklı farklı şeyler denemeniz sadece bebeğinizin kafasını karıştırır. Bu sürecin ancak sabırla ilerlendiğinde sonuç alınabilecek bir süreç olduğunu unutmamalısınız.
“Ben de aynen sizin anlattığınız şekilde denemiştim ama sonuç alamadım.”
Cümlesini duyduğumda genellikle anne-babalara ne kadar süre denediklerini soruyorum. Çünkü en doğru şeyi bile yapsanız bebeğiniz alışık olmadığı için başlarda mutlaka karşı çıkacaktır. Önemli olan sabırla doğru adımları atarak bebeğinize yeni alışkanlığını benimsemesi için fırsat vermeniz. Bu konuda en az sabır kadar önemli başka adımlar da var atmanız gereken. Bunların neler olduğuyla ilgili bir önceki yazıma buradan ulaşabilirsiniz.
Eğer tek başınıza bu sabrı gösterebileceğinize inanmıyorsanız o zaman size destek olabileceğine inandığınız birisinden (eşiniz, anneniz, yakın bir arkadaşınız) yardım alarak bu süreci birlikte yönetebilirsiniz. Bu noktada önemli olan sizinle beraber bu işin bir parçası olacak insanların da aynı şekilde ilerliyor ve tutarlı davranıyor olmasıdır.
Size Uymayan Bir Şey Deniyorsunuzdur
Son olarak da farklı yöntemlere değinmek istiyorum. Uyku konusunda dünya çapında kabul görmüş birkaç yöntem var. Hepsi de şimdiye kadar birçok bebekte uygulanmış ve sonuç alınmış yöntemler. Genellikle anne-babalar “en iyi ve en kısa zamanda sonuç verecek olan” hangisiyse o yöntemin peşindedirler. Ama bir ailede sonuç alınan yöntem diğer ailede işe yaramayabilir. Çünkü uygulama yapılan koşullar farklıdır.
Her bebeğin ve ailenin kendine özgü bir yapısı ve karakteri olduğuna inanıyorum. Bu nedenle hangi yöntemin size uygun olduğuna da sizin karar vermeniz gerekiyor. Çünkü inanın dünyanın en kesin çözümlü yöntemi de olsa eğer size uymuyorsa o zaman sonuç da almanız mümkün olmaz. Başlarda kararlılıkla yola çıksanız bile bir süre sonra devam ettiremeyeceğiniz için işe yaramayacaktır. Genellikle bir süre denendikten sonra vazgeçilmesinin nedeni de budur. Böyle bir durum yaşadıysanız o zaman araya biraz zaman koyduktan sonra size daha çok uyduğuna inandığınız başka bir yöntemle bebeğinizin uykularını düzene sokabilirsiniz.
Özetlemek gerekirse bebeğinizin uyku veya herhangi başka bir problemini çözmek istiyorsanız öncelikle onu iyi gözlemlemeli ve verdiği sinyalleri doğru değerlendirmelisiniz. Yaşına Uygun Düzeni kurarak sağlam adımlarla ilerlemeli ve ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik davranmalısınız. Bu sürecin zaman gerektiren ve sabırla ilerlenmesi gereken bir süreç olduğunu unutmamalısınız. Sonrasında zaten tutarlı ve kararlı bir şekilde bebeğinize yaklaşarak ona yeni becerisini öğrenmesi için fırsat verdiğinizde mutlu sona ulaşmamanız için hiçbir neden yoktur.
2 Ocak 2020 30 Mart 2020 cansuozel
Bebeklerin ne zaman rüya gördüğüne dair yapılan birçok araştırma vardır. Henüz hiçbiri kesin bir cevap vermese de araştırma sonuçları çok ilginç bilgiler edinmemizi sağlamaktadır. Rüya aşamasını anlayabilmek için öncelikle uykunun yapısına bakmak gerekir.
Uyku bebeklerin gelişimi için çok önemlidir. Daha önce yazdığım Bebeklerde Uykunun Önemi başlıklı yazımda da değindiğim gibi sadece fiziksel dinlenmeyi değil, aynı zamanda zihinsel ilerlemeyi de sağlar. Düzenli uykuların bebeğin gelişimini nasıl etkilediğine daha detaylı bakmak isterseniz önceki yazıma göz atabilirsiniz.
Uykunun aşamalarına baktığımızda 2 aşamadan oluştuğunu görürüz. Bunlar REM ve REM-dışı uyku aşamalarıdır. REM aşaması kalbin daha hızlı attığı, solunumun hızlandığı, beynin ve fizyolojik sistemlerin aktif olduğu aşamadır. Bu aşamada uyku hafiftir bu nedenle uyanma daha kolay olur. Rüyalar da çoğunlukla REM aşamasında görülür.
Bebeklerin Rüya Görmesi
Bebeklerin rüya görüp görmediği veya görüyorlarsa ne zaman görmeye başladıklarını ise tam olarak bilemiyoruz. Yapılan araştırmalar bebeklerin henüz anne karnındayken bile rüya görebileceklerini gösteriyor. Bunun nedeni ise rüya görülen REM aşamasının anne karnındaki bebeklerde çok uzun olmasıdır.
Anne karnından başlayarak yenidoğan döneminde de bu durum devam eder. Uzun REM aşaması sırasında rüya gören bebeklerde istemsiz el-kol hareketleri veya yüz mimikleri oluşabilir. Bu aşama sırasında yaşanan ani bir ses de uykularından kolayca uyanmalarına neden olur.
Bebeklerin Uykusu Rüyalardan Etkilenir mi?
Bebeklerde rüya görme aşaması henüz anne karnında başlasa da etrafta yaşananlardan çok etkilenmedikleri için bu durum uykularını etkileyici bir neden olmaz. Ancak 2 yaş ve sonrası dönemde çevrelerinde olup biten olaylardan daha ciddi şekilde etkilendikleri ve konuşup gördüklerini anlatabildikleri için çoğunlukla rüyalar uykuyu etkileyen bir neden halini almaya başlar.
Önemli olan bunun gerçekten rüya kaynaklı mı yaşandığı yoksa bebeğinizin rüyayı sadece sizin yanınıza gelmek veya sizi odasına çekmek için bir bahane olarak mı kullandığını iyi tespit etmektir 🙂
24 Ekim 2019 30 Mart 2020 cansuozel
Bebeklerde kundak kullanımı bizim hiç de yabancı olmadığımız bir destek aslında. Anneannelerimizin dönemini düşünecek olursak tüm bebeklerin baştan ayağa sıkıca kundaklandıklarını hatırlayabiliriz. Yıllar boyu hep bebeği rahatlatan ve uykularına yardım eden bir destek olarak kullanılmış. Ancak kundak çok eski ve çok faydalı bir yöntem olmakla birlikte doğru uygulanmazsa bebek için tehlikeli de olabiliyor.
Bu nedenle kundak nasıl yapılır? Faydaları nelerdir? Yanlış yapılması ne gibi tehlikeler yaratır? Ne zamana kadar uygulanmalıdır? gibi sıkça karşılaştığım soruları bu yazımda toplamak istedim.
Kundak neden yapılır?
Bebekler dünyaya geldikten sonra ilk 3-4 ay kendilerini hala anne karnında zannederler. Hatta hamilelik süresince adlandırılan 1.trimester (ilk 3 ay), 2.trimester (ikinci 3 ay) ve 3.trimester (üçüncü 3 ay) dönemlerine ek olarak doğum sonrasında geçirilen ilk 3 aya da bu nedenle 4.trimester denilmektedir. Anne karnında 9 ay boyunca hareketleri kısıtlı, sıkışık, sıcak ve rahat bir ortamda güven içinde büyüyen bebeğiniz, dünyaya geldikten sonra da yine aynı sıkışıklık hissini ve sıcaklığı arar. Özellikle uyku zamanları onu en çok rahatlatan şey anne karnı hissi veren durumlardır.
İşte kundak, bebeğinizin ihtiyaç duyduğu bu sıkışıklık hissini ona vererek, sıcak bir ortam oluşturur. Bu da anne karnı hissini duyan bebeğinizin çok daha kolay uykuya dalmasını sağlar.
Bu dönemin diğer rahatlatan ve uykulara yardımcı olan ipuçlarına 0-6 Hafta Uyku Düzeni ve 6 Hafta-3 Ay Uyku Düzeni başlıklı yazılardan bakabilirsiniz.
Bu sıkışıklık hissini bulamayan bebeklerde uykuya dalarken zorlanma, ağlama veya uykuya dalsalar bile uykunun ortasında sıçrayarak uyanma gibi durumlar gözlenir. Yenidoğan bebeğinizi uykusunda izlerseniz siz de bu sıçrama hareketlerini çok net bir şekilde görebilirsiniz.
Ayrıca ilk zamanlar bebeğiniz ellerini ve kollarını istemsiz hareket ettirir. Bu da uyuduğu esnada farkında olmadan yaptığı el-kol hareketleriyle uykusunu bölmesine neden olur. Hatta çarpan elin kendisine ait olmadığını düşündüğünden uyandığı anda gayet de şaşkındır 😊 Bu istemsiz hareketler 3-4.ay sonuna kadar devam eder. O nedenle bu aylardan önce uyku zamanı bebeğinizi kundaklamanız hem uykuya geçişini kolaylaştıracak hem de daha uzun uyumasını sağlayacaktır.
Doğru kundak nasıl yapılmalıdır?
Yazının başında da bahsettiğim gibi aslında kundak bizim için yıllardır süre gelen gelenekselleşmiş bir yöntem. Ancak anneannelerimizin döneminde uygulanan bebeği baştan ayağa sıkıca sarma durumunun bebeklerin fiziksel gelişimi için sağlıklı olmadığı artık kesin olarak kanıtlandı. Doğru olan bebeğinizi yarım kundak şeklinde sarmanız.
Bunun için ilk olarak bebeğinizin uyuduğu ortam sıcaklığına uygun bir tülbent, müslin veya kundak örtüsü/kıyafeti seçmelisiniz. Bebeğinizin vücut sıcaklığının aşırı yükselmesine neden olabilecek battaniye, polar veya kalın örtülerden kaçınmalısınız.
Diğer önemli nokta ise bebeğinizin bacaklarını kesinlikle sıkıca sarmamanız ve rahatça hareket ettirebildiğinden emin olmanızdır. Bacakların sıkıca sarılması kalça çıkığı riskini arttırmaktadır.
Bunların yanında sardığınız örtünün üst kısmının fazla gevşek olmadığına ve bebeğinizin yüzünü kapatıp nefes yolunu engellemediğine de dikkat etmelisiniz.
Ama tabi gevşek olmasın derken bebeğinizi çok da sıkmamalısınız. Bunun için doğru ölçü olarak kundağı bağladıktan sonra sizin elinizin girebileceği şekilde bir rahatlık seviyesini dikkate alabilirsiniz.
Son olarak bebeğinizi sadece uyku zamanlarında kundaklamanız ve uyanık kaldığı zamanlarda el-kol-bacak hareketlerini rahatça yapabilmesi için onu serbest bırakmanız da çok önemlidir.
Eğer hali hazırda kundaklı bir tulumunuz varsa uyku zamanı bebeğinize onu giydirip kollarını içine alacak şekilde bağlayarak rahatça kullanabilirsiniz. Ama illa da kundaklı tulumunuzun olması şart değil. Evinizdeki çok kalın olmayan bir örtüyle de yarım kundağı çok kolayca yapabilirsiniz. İşte fotoğraflarla adım adım kundak yapımı;
Şekil 1 : Kundak Nasıl Yapılır?
Bebeğinizi sarmak için seçtiğiniz örtünün üst kısmını içe doğru katlayarak düz hale getirin. Bebeğinizin boynu örtünün üst kısmına denk gelecek ve başı açıkta kalacak şekilde örtünün üstüne yerleştirin.
Bir kolunu vücuduna yapıştırıp diğer tarafa doğru örtüyle sarın.
Örtünün ucunu açıkta kalan kolunun altından geçirip sırt kısmına denk gelecek şekilde sıkıştırın.
Ayak ucu kısmı eğer uzunsa sarmış olduğunuz parçanın üzerinden yine sırt kısmına sıkıştırabilir, uzun değilse katlayarak karın kısmını geçmeyecek şekilde üstüne doğru örtebilirsiniz.
Son olarak açık kalan diğer kolunu da sarıp yine bebeğinizin sırtına sıkıştırarak yarım kundağı tamamlayabilirsiniz.
Bebeğiniz yarım kundağının içinde rahat ve güvende
Kundak ne zamana kadar kullanılabilir?
Bebeğinizin el-kol-bacak hareketleri istemli bir hale gelip de kendi kendini döndürmeye başladıktan sonra kundağı bırakmalısınız. Bu da ortalama 3-4.aylara denk gelecektir. Bu aylardan sonra artık kendi kendine dönme çabaları içerisindeki bebeğinizin kundaklı olması tehlike yaratabilir. Henüz başını ve boynunu istediği gibi rahatça döndüremeyen bebeğiniz siz fark etmeden yüz üstü dönerse, el ve kolları kundağın içinde olduğundan nefes yolunun kapanmasına neden olacak tehlikeli bir durumda kalabilir. Bu nedenle kundakladığınız bebeğinizi kesinlikle sırtüstü yatırmalı, hareketlenip kendi başına dönmeye başladıktan sonra da kundağı bırakmalısınız.
Kundağı bırakmak için doğru zaman olup olmadığını bebeğinizin bir kolunu dışarda bırakarak anlayabilirsiniz. Eğer bu şekilde rahatça uyuyor ve sık uyanmıyorsa o zaman kundak desteğini bırakmak için doğru zaman gelmiş demektir.
Sonuç olarak kalça ve bacak bölgesini sıkmadan, kollarını sıkıştırarak yaptığınız yarım kundak, bebeğinize anne karnı hissi vereceğinden rahatlamasına ve daha kolay uykuya geçerek daha uzun uyumasına yardım edecektir. Rahatça uykuya dalan ve gün içerisinde huzurlu olan bebeklerde kundağa çok ihtiyaç duyulmasa da kolik veya aşırı gazlı bebeklerin rahatlatılmasında da sıkça başvurulan bir yöntemdir. Her konuda olduğu gibi bu konuda da durumu her bebek için ayrı kabul edip bebeğinizin kundağı sevip sevmediğini bir süre deneyerek gözlemlemenizi tavsiye ederim.
17 Ekim 2019 31 Mart 2020 cansuozel
Gündüz uykularının kısa olmasının birçok nedeni vardır. Eğer bebeğiniz kısa gündüz uykuları uyuyorsa bunun neden kaynaklandığını bulup düzeltmeniz çok önemlidir. Çünkü gündüz uykuları sağlıklı bir uyku düzeninin olmazsa olmaz parçalarıdır.
Sağlıklı uyku alışkanlıkları aslında hepimiz için büyük önem taşır. Uykularını alamamak, kesintili uykular uyumak ya da yanlış saatlerde uyumak biz yetişkinlerin hayatını bile olumsuz yönde etkilerken, bir de gelişiminde uykunun beslenme kadar önem taşıdığı bebekleri düşünün. Onlar için iyi bir uyku sadece fiziksel dinlenmeyi değil, aynı zamanda zihinsel gelişmeyi de sağlayacağından çok daha önemlidir. Uykusunu almış bir bebek gün içinde daha neşeli olur, iştahı açık ve beslenme düzeni de yerindedir. Ayrıca uyanık olduğu zamanları daha verimli şekilde geçirebilir.
Bebeğinize doğru uyku alışkanlıkları kazandırmak istiyorsanız sadece gece uykularının değil, gündüz uykularının da yeterli uzunlukta ve kalitede olduğuna dikkat etmelisiniz. Uyku 24 saatlik bir döngüdür ve gündüz uykularını alamayan bir bebeğin gece uykuları da etkilenir ve bu da tekrar gündüz uykularının etkilenmesine ve bir kısır döngü oluşmasına neden olur. Gündüz uykusunu alamamış bir bebek çok yorulur, gece uykusuna geçmekte zorlanır, gece boyu sık uyanır ve sabah erken saatlerde güne başlar.
Çoğu zaman anneler “benim bebeğim gündüz uykularını sevmiyor” ya da “bebeğim kısa/eksik gündüz uykularıyla yetinebiliyor” gibi cümleler kurabiliyor. O zaman onlardan koca bir günün bir bebek için ne kadar yorucu olabileceğini hayal etmelerini istiyorum. Durmadan büyüyen, gelişen ve yeni şeyler deneyimleyen bir varlığın en az iyi bir beslenme kadar iyi bir uykuya da ihtiyacı vardır.
Gelin konuya bir de annelerin tarafından bakalım. Böyle bir bebeğe sahip bir anne için de gün çok uzun ve yıpratıcıdır. Bebeği uyumadığı için kendine zaman ayıramaz, ihtiyaçlarını gideremez ve bir süre sonra dinlenemediği için kendini yorgun ve yetersiz hissetmeye başlar. Sonuç olarak kısa gündüz uykuları ihmal edilirse birçok sorunu da beraberinde getirir.
Bu yazımda bebeklerin gündüz uykularının kısa olmasının nedenlerini 7 başlıkta topladım. Tabi ki her bebek birbirinden farklı olduğu için yazının tümü sizin durumunuzu kapsamayabilir, ancak örnek oluşturması açısından her maddeyi kendi durumunuza göre değerlendirip dikkate almanızı tavsiye ederim.
Yanlış uyku ilişkilendirmesine sahip olmak
Bu en sık karşılaştığım uyku problemlerinin başında geliyor ve genellikle sadece gündüz uykularını değil gece uykularını da etkiliyor. Peki yanlış uyku ilişkilendirmesi nedir? Bebeğiniz uykuya dalmak için bir şekilde sizin desteğinize (emme, sallama, gezdirme, ninni söyleme…gibi) ihtiyaç duyuyorsa bu bir yanlış uyku ilişkilendirmesidir. Peki bunun ne zararı var? Bebeklerin uykuları 45-50 dk’lık döngülerden oluşur ve her döngü geçişinde ilk uykuya daldıkları koşulları ararlar, bulamazlarsa da ağlayarak uyanırlar. Yani ilk uykuya geçiş aşamasında bir şekilde bebeğinizi destekle uyutarak yatağa koysanız bile 45-50 dk sonra aynı koşulları bulamadığı için ağlayarak uyanacaktır. Bu sorunu nasıl ortadan kaldırabileceğinize dair bilgileri “Bebeklerde Uykunun Önemi” başlıklı yazımda paylaşmıştım. Yazıya göz atarak faydalanabilirsiniz.
Uyku öncesi rutin uygulamamak
Uyku öncesi rutinlerin bebeği uykuya hazırlamak için ne kadar önemli olduğunu her fırsatta dile getiriyorum. Bebeğiniz oyun oynarken uyku saati geldi diye veya uyku sinyalleri gösterdi diye bir anda onu alıp yatağa koyarsanız uykuya geçmek için fazlaca zorlanacaktır. Çünkü oyun durumundayken bedeni ve beyni fazlaca aktif durumdadır ve onları uyku seviyesine çekebilmek için sakin geçirilecek bir hazırlık sürecine ihtiyaç duyar. Ayrıca bebeklerde saat kavramı olmadığından uyku saati geldi mesajını onlara verebileceğiniz en güzel şekil belirlediğiniz uyku öncesi rutinleri sakince ve hep aynı sırayla uygulamanızdır. Burada önemli olan sizin için kolay uygulanabilir ve bebeğinizi rahatlatıp uykuya hazırladığından emin olduğunuz aktiviteler seçmenizdir. Örneğin; oyuncaklarına iyi geceler demek, perdeleri kapatmak, altını değiştirmek, pijamalarını giydirmek, ninni söylemek, masal anlatmak, kitap okumak… gibi.
Rutinleri sadece akşam uykusundan önce uygulamak
Yukarıda bahsettiğim gibi uyku öncesi rutinler bebekleri uykuya hazırlama aşamasında çok büyük bir rol oynuyorlar. Bunu artık çoğu aile biliyor ve uyguluyor. Ancak görüyorum ki genelde anne-babalar bu rutinleri sadece gece uykusundan önce uygulama eğilimindeler. Halbuki gece uykuları kadar gündüz uykuları için de rutinler büyük önem taşıyor. Unutmayın ki bebeğiniz için uyku her zaman uykudur. Onun için gündüz uykusu veya gece uykusu diye bir ayrım yoktur. Bu nedenle her uykusundan önce aynı rutinleri aynı şekilde yapmak, bebeğinize uyku saati geldi mesajını vermek ve uykuya geçişini kolaylaştırmak açısından çok önemlidir. Bu duruma istisna olarak bir tek banyo rutinini gündüz uykularında değil sadece gece uykularında uygulayabilirsiniz. Ama onun dışındaki rutinleri hep aynı şekilde yapmalısınız.
Gerekli uyku ortamını sağlamamak
Rutinler gibi uyku ortamı da hem gündüz hem de gece her uykuda aynı koşulların sağlanması gereken önemli bir adımdır. 2 aydan büyük bebeğinize gündüz uykuları için gece uyuduğu gibi karanlık ve sessiz bir ortam hazırlamalısınız. Bu hem uykuya geçmesi için gerekli hormonların salgılanmasını sağlamak hem de etraftaki objeler yüzünden dikkatinin dağılmasını engellemek açısından çok önemlidir. Karanlıkta uyumaya alışan bebeğim gün içinde başka ortamda uyuyamaz diye endişe etmeyin. Kendi kendine uyumayı öğrenen bir bebek gerekli koşullar sağlandığında her ortamda rahatça uykuya dalacaktır.
Gerçekçi olmayan beklentiler içine girmek
Her ayın ihtiyacı olan uyku düzeni farklıdır. Anne-babalar bebeklerinin yaşına uygun uyku düzenlerini bilip onu uygulamazlarsa ortaya gerçekçi olmayan durumlar çıkabilir. Örneğin 6 aylık bir bebeğin her gündüz uykusunu 3 saat uyumasını beklemek, ya da tam tersi sadece 30 dakikadan oluşan 4 gündüz uykusu uyumasını yeterli bulmak sağlık bir durum değildir. Bu yaşlarda bir bebek için minimum 1 saatlik 2 gündüz uykusu ve kısa bir akşamüstü şekerlemesi yeterli olacaktır. Öncelikle bebeğinizin içinde bulunduğu aya göre gerekli uyku sürelerini bilmeli ama yine de bunların ortalama olduğunu unutmadan, bebeğinize en uygun düzeni oluşturmalısınız. Yaşa göre uyku düzeni bilgilerine buradan ulaşabilirsiniz.
Bebeğinizin yaşına uygun uyku düzenini öğrendikten sonra bu düzeni onun programına uygun hale getirmek için doğru zamanı beklemeli ve uygulamak için acele etmemelisiniz. Alışık olduğu düzeni bir anda değiştirmek aşırı yorulmasına ve uyum sağlamakta zorlanmasına neden olabilir. Örneğin normalde 1-1,5 saat uyanık kaldıktan sonra uykuya giden bir bebeğin düzenini, olması gereken saatlere getirebilmek için uyanıklık süresini bir anda 2,5-3 saate çıkarmak onu çok yorabilir, bu da gündüz uykularını düzene sokayım derken gece uykularını bozabilir. En iyisi bebeğin uyanık kaldığı süreyi yavaş yavaş uzatarak uyku düzenini olması gereken hale getirmek olacaktır.
Gündüz uykularında azaltmayı erken yapmak
Bebekler müthiş bir hızla büyürler ve her geçen gün ihtiyaç duydukları uyku süresi de büyümelerine bağlı olarak değişir. Önemli olan bu değişimlerin hangi aylarda olduğunu bilmeniz ve bebeğiniz hazır olduğunda da değişimi gerçekleştirmenizdir. Örneğin 4 aylık bir bebeğin gün içinde 3 gündüz uykusu uyuması gerekirken, bu durum 6-8.aylar arasında 2 gündüz uykusuna, 15-18.aylar arasında da tek gündüz uykusuna dönüşecektir. Bu konuda en sık yapılan hata diş, hastalık, büyüme atağı gibi uykuları etkileyen başka sıkıntıları, gündüz uykularında azaltma yapmak için doğru zaman zannedip erken azaltmaya gitmektir. Bu durumda gün içerisinde yeterli uyku miktarını alamayan bebek fazlaca yorulacak ve bu da hem gündüz uykularını hem de gece uykularını etkilemeye başlayacaktır. Geçiş yaparken unutulmaması gereken bir başka konu ise bu geçişin yavaş yapılması ve bebeğin ihtiyaç duyduğu günlerde fazla uyku uyumasına izin verilmesi gerektiğidir. Bu şekilde düzenin oturması yaklaşık 1 ayı bulacaktır.
Gördüğünüz gibi gündüz uykuları da en az gece uykuları kadar önemlidir. Gündüz uykularının oturmaması bebeğinizde iştah, bağışıklık sistemi, öğrenme becerisi, mutluluk seviyesi gibi birçok önemli adımı olumsuz etkiler. Bunun için bebeğinizin düzenini oturtmaya gece uykularıyla başlayıp devamında gündüz uykularını da olması gereken hale getirmelisiniz. Çünkü uyku 24 saatlik bir döngüdür ve gündüz uykularının yeterli miktarda olmaması bu dengeyi bozar. Umarım yukarıda verdiğim bilgiler sayesinde bebeğinizin gündüz uykularını düzene sokmanıza ve sağlıklı büyümesine katkı sağlamış olurum.
26 Kasım 2018 31 Mart 2020 cansuozel
Uyuyan bebek uyandırılmaz lafını duymuşsunuzdur. Ne kadar doğru bir laf. Her yaşın farklı uyku ihtiyaçları olsa da ben şahsen uykunun sürelerle sınırlı tutulmaması gerektiğine inanıyorum. Doğru uyku alışkanlıkları varsa her bebek ihtiyaç duyduğu kadar uykuyu uyuyacaktır. Zaten uyusun diye gözünün içine baktığımız bebeklerimizi de asla uyandırmak istemeyiz. Ama bazen öyle anlar geliyor ki bebeklerimizin daha iyi uyuyabilmesi için onları uyandırmamız gerekebiliyor. Ne zamanlar mı? Gelin beraber bakalım;
Gündüz Uykuları Çok Uzunsa
Gece uykusu kadar gündüz uykuları da bebeğinizin gelişimi açısından çok önemlidir. Gündüz uykusunu iyi almış bir bebek gece uykusunu daha rahat uyur. Ancak bebeğiniz gece uykusuna geçmekte zorlanıyorsa bunun nedeni gündüz uykularının çok uzun olmasından kaynaklanıyor olabilir. Eğer 4 aydan büyük bebeğinizin gündüz uykuları toplamı 4 saate yakınsa ve gece uykusuna geçmekte zorlanıyorsa o zaman gündüz uykularının süresini kısaltmanız gerekebilir. Gündüz uykularını düzenlemeyle ilgili faydalı ipuçlarına buradan ulaşabilirsiniz.
Gece-Gündüz Karışıklığı Varsa
Bebeklerin doğum sonrası yeni dünyaya alışmaları zaman alır. Bu nedenle yeni doğan bebeğinizin ilk aylarda gece-gündüz ayrımını bilememesi çok doğaldır. Eğer bebeğiniz gündüzleri uzun süre uyuyor geceleri ise sık sık uyanıyorsa nedeni bu karışıklık olabilir. Bu ayrımı bebeğinize anlatabilmek için uzun gündüz uykularının süresini azaltmanız gerekebilir. Bir başka ipucu ise 2 aydan küçük bebeklere bu ayrımı anlatabilmek için gündüzleri aydınlık geceleri karanlık ortamda yatırmanızdır.
Uzun Süreli Gece Uyanmaları Yaşanıyorsa
Eğer bebeğiniz geceleri uyandığında uzun süre uyanık kalıyorsa ve bütün geceniz onu tekrar uykuya döndürmeye çalışmakla geçiyorsa bu durumda ertesi gün uzun süre uyumasına izin vermek problemi çözmek yerine daha da içinden çıkılmaz bir hale sokacaktır. İstisnai durumlarda tabi ki bebeğinizin bir gece önce kaybettiği uykuyu sonraki gün alması önemlidir ancak bahsetmiş olduğumuz problemi eğer uzun zamandır yaşıyorsanız o halde bebeğinizin uykularını tekrar düzene sokmak için uykusuz geçen bir gecenin ardından gün içindeki uykularını ihtiyaç duyduğu aralıklarla sınırlamanız gerekebilir.
Gündüz Uykularının Sayısında Azaltma Yapılacaksa
Bebeğinizin yaşına göre gün içerisinde uyuması gereken uyku sayısı da değişiklik gösterir. Bebeğiniz büyüdükçe uyanık kalabildiği süre uzar ve gün içerisindeki uyku ihtiyacı da buna bağlı olarak azalır. O nedenle bebeğinize tam olarak ihtiyaç duyduğu uykuyu verebilmek adına doğru zamanda uyku sayısında azalmaya gitmek gerekir. Bu geçiş hemen yaşanmasa da bu dönemde ihtiyaç duyduğu uykuyu alması ve gece uykularının etkilenmemesi için uyku sürelerine dikkat etmek faydalı olacaktır. Uyku saatini biyolojik uyku saatleri içerisinde sınırlayabilmek adına yeni düzeni oturana kadar bebeğinizin uykularına müdahale edip onu uyandırmanız gerekebilir. Yaşa göre uyku düzeni bölümünden bebeğinizin yaşına uygun uyku sürelerine ulaşabilirsiniz.
Gördüğünüz gibi uyuyan bebek uyandırılmaz sözünü sonuna kadar desteklesek de bebeklerin genel uyku düzenlerinin etkilenmemesi adına oluşabilecek problemleri gidermek için kısa vadeli bu yola başvurabiliyoruz. Sizin bebeğiniz de benzer uyku problemleri yaşıyorsa uyandırma yoluna gitmeden önce ona bunu düzeltebilmesi için 1-2 hafta süre verin. Eğer kendi kendine yoluna girmiyorsa o halde sizin müdahaleniz gerekiyor olabilir. Unutmayın ki bebeğinizin uykularına müdahale edip onu uyandırmak asla uzun süreli bir durum olmamalı. Eğer sizin müdahalenizle de 1-2 hafta içinde düzelmezse o halde başka nedenler aramanız gerekebilir.
13 Kasım 2018 31 Mart 2020 cansuozel
Uyku eğitiminin olmazsa olmaz adımları vardır. Eğitim sırasında her işi bebek yapacakmış gibi görünse de aslında aileye daha fazla görev düşüyor. Eğitim sırasında ailenin uygulaması gereken olmazsa olmaz 3 tutum vardır. Bunlar; kararlılık, tutarlılık ve sabır.
Uyku eğitimine başlarken ailenin ne istediğini bilmesi çok önemlidir. O nedenle aile tanıma formunda yer alan “uyku eğitimi sonrası nasıl bir değişiklik bekliyorsunuz” sorusu benim için çok önemli. Ailenin bu eğitimden ne beklediği, süreci uygulama aşamasında sergileyecekleri tutum hakkında genelde sinyaller verir. Eğer ne istediklerini biliyor ve gerekli değişiklikleri yapmaya hazır hissediyorlarsa o zaman çok çabuk sonuç alabiliyorlar. Ama kendilerini hazır hissetme konusunda tereddüt yaşıyorlarsa o zaman başarılı olmaları da güçleşiyor.
En önemli noktalardan biri de bebeklerin sizin yaşadığınız kararsızlıkları ve duygu değişimlerini seziyor olması. Eğer eğitimi uygularken kararsızlık yaşarsanız bebeğiniz bunu hissedecek ve bu duygu onda güvensizlik hissi yaratacaktır. Unutmayın ki o sizin davranışlarınızdan yola çıkarak güven duygusunu oluşturuyor. Eğer sizin emin olmadığınız bir şey yaptığınızı hissederse bu onda kafa karışıklığı yaratacaktır. O nedenle kararsızlık yaşıyorsanız yaptığınız şeye ara verip kendinizden emin olduktan sonra tekrar başlamanızı öneririm.
Bebekler her şeyi tekrarla pekiştirir ve öğrenir. Sadece uyku değil her konuda bu böyledir. O nedenle bebeğinize yeni bir alışkanlık kazandıracağınız zaman tutarlı olmanız ve ona doğru bir şekilde hep aynı mesajı vermeniz çok önemlidir. Aksi takdirde bebeğiniz her defasında farklı bir tutumla karşılaştığı için karışık mesajlar algılar ve nasıl davranacağını bilemez. Bu uyku konusunda daha da kritik bir hal alıyor. Eğer değiştirmek istediğiniz konu bebeğinizi yatağınızdan kendi beşiğine almaksa bazı geceler değil her gece ve her gündüz uykusunda onu beşiğinde uyutmanız gerekir. Eğer emerek uyuma alışkanlığını kırmak istiyorsanız bazı geceler zor geldiği için onu emzirerek tekrar uykuya dönmesini sağlamak yerine her gece emmeden tekrar uykuya dönmesini sağlamanız gerekir. Ancak o zaman bebeğiniz sizin davranışınızdan bir şeyler öğrenebilir. Ne kadar tutarlı olursanız bebeğiniz de o kadar çabuk yeni duruma uyum sağlar ve kabullenir. Bu da güven duygusunu pekiştirir ve sağlıklı büyümesine katkıda bulunur.
Çocuğunuzun yaşı kaç olursa olsun değişim zaman gerektirir. Bir çocuğun alışkanlığını değiştirmek sanıldığı kadar kolay değildir. O nedenle eğitimin başından itibaren her an bunun sihirli bir değnek değil, bir süreç olduğunu ve zaman alacağını kendinize hatırlatmanız gerekmektedir. Unutmayın o yeni bir beceri kazanıyor. Hatta bunu şimdiye kadar alışık olduğu düzeni yıkıp yerine koymaya çalışarak yapıyor. Bu onun için çok zor. O nedenle ona zaman vermeniz ve bu zaman içerisinde de sabırlı olmanız çok önemli. Kendinizi düşünün. Yeni bir beceri kazanmak için uğraşırken kaç defa hata yaptığınızı, nasıl bocaladığınızı, ne kadar zorlandığınızı bir düşünün. Ama yılmadan tekrar tekrar çabalayarak o beceriyi kazandınız değil mi? İşte bebeğinizin de kendi kendine uyuma becerisini kazanabilmesi için sizin desteğinize ve sabrınıza ihtiyacı var.
Kendi kendine uyuyabilmek doğuştan gelen bir özellik değil sonradan öğrenilen bir beceridir ve bu beceriyi bebeğinize öğretecek olan da sizlersiniz. Ona yeni alışkanlığını edinebilmesi için zaman tanımanız gerekir. Unutmayın bu süreçte kararlı, tutarlı ve sabırlı davrandıktan sonra sonuç almamanız için hiçbir neden yok!
Uzun zamandır deliksiz bir uykunun hayalini mi kuruyorsunuz?
24 Ekim 2018 12 Aralık 2018 cansuozel
O halde gelin beraber deliksiz uykularınızı geri getirelim!
Bebeğinizin yaşına uygun eğitim paketi konusunda hemen bizimle iletişime geçin.
Üstelik bu sadece sizin uykunuzun ötesinde bebeğinizin sağlığı açısından da çok önemli. Konuyla ilgili yazdığım Bebeklerde Uykunun Önemi yazıma göz atabilirsiniz.
Etiketler featuredYorum bırakın
Her 4 aileden 3’ü bebeklerinin uykusunu daha iyi hale getirmek için bir şeyler yapabilmeyi diliyor
23 Ekim 2018 12 Aralık 2018 cansuozel
Siz de bebeğinizin uykularını daha iyi hale getirmek istiyorsanız Yaşa Göre Uyku Düzeni bölümünden bebeğinizin ihtiyacı olan sağlıklı uyku düzenine göz atabilir, yardıma ihtiyaç duyduğunuz an size en uygun eğitim paketiyle ilgili bizimle iletişime geçebilirsiniz.