Halkara Hüjümden soň ABŞ deňiz goşunyny Tripolä ugradıar Sentıabr 13, 2012
Obama: “Birleşen Ştatlar bu gazaply we sarsdyryjy hüjümi gaty berk ıazgarıar".
Bengazide amerikan ilçisiniň öldürilmegine jogap edip, Waşington iki sany ıarag göteriji gämisini we deňiz güıçleriniň 50 sany esgerini Liwiıa ugratdy.
Amerikan goşuny Liwiıanyň paıtagty Tripoli şäherinde ABŞ-nyň ilçihanasyny goramak üçin ıerleşdirildi. Ilçihanadaky işgärleriň sany howpsuzlyk ıagdaıy sebäpli azaldyldy.
Bengazidäki ABŞ-nyň diplomatik missiıasynyň işgärleri hem penşenbe güni ewakuasiıa edildi. Sişenbe güni giçlik ABŞ-nyň konsullygyna edilen ıaragly hüjümde ABŞ-nyň ilçisi Jon Kristofer Stevens bilen birlikde üç sany diplomat öldürildi.
Şol bir wagtda ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Müsüriň we Liwiıanyň ıolbaşçylaryny howpsuzlyk boıunça hyzmatdaşlyk meselesini maslahat etmäge çagyrdy.
Protestçiler ABŞ-nyň Kairdaky ilçihanasyny gabadylar, 11-nji sentıabr, 2012
ABŞ-nyň Kairdäki ilçihanasy hem sişenbe güni giçlik musulman protestçileri tarapyndan gabaldy. Bu protest ıörişe Muhammet Pygambere dil ıetirıän Birleşen Ştatlarda döredilen hususy filmiň ıaıradylmagy sebäp boldy. Ilkibaşda ilçi Kristofer Stewens we beıleki üç amerikan diplomaty şol film sebäpli gahar-gazaba münen bir üışmeleň tarapyndan Liwiıanyň gündogarynda öldürildi diıen maglumat berildi.
Waşington bu wakanyň 11-nji senıabr terrorçy hüjümleriniň ıyl dönümi bilen baglylykda “Al-Kaıda” toparynyň planlaşdyran dildüwşigi bolmagynyň ähtimaldygyny derňeıär.
Amerikan resmileri Bengazide hüjümi gurnanlykda güman edilıän söweşijileri yzarlamaga ıardam berjek pilotsyz uçarlarynyň taııar edilendigini aıdıarlar.
Hüjüm edenler jogapkärçilige çekiler
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Stewensi öldürenleriň jogapkärçilige çekiljekdigine söz berdi.
İöne Bengazide ABŞ-nyň konsullygyna hüjüm edilmegi Waşington bilen Tripoliniň arasyndaky gatnaşygy bozup bilmez diıip, Obama nygtady.
Obama: “Birleşen Ştatlar bu gazaply we sarsdyryjy hüjümi gaty berk ıazgarıar. Biz öz diplomatlarymyzy goramak üçin Liwiıanyň hökümeti bilen iş alyp barıarys. Beıleki ıurtlarda hem men öz diplomatik edaralarymyzyň howpsuzlygyny güıçlendirmek barada administrasiıama görkezme berdim. Biz öz adamlarymyza hüjüm edenleri jogapkärçilige çekmek üçin Liwiıanyň hökümeti bilen işleşeris”.
Döwlet sekretary Hillary Klinton Bengazidäki ABŞ-nyň konsullygyna garşy edilen hüjüm “ähli dinleriň wekillerini sarsdyrdy” diıdi.
Klinton: “Bu dünıädäki ähli dinleriň wekillerini sarsdyryjy hüjümdir. Biz bu manysyz bidüzgünçiligi gaty berk ıazgarıarys hem-de wepat bolanlaryň ruhuna bagyşlaıan dogalarymyz bilen olaryň maşgalalaryna, dostlaryna we kärdeşlerine duıgudaşlyk bildirıäris”. Liwiıanyň hökümeti bu hüjümi berk ıazgardy we ony gurnanlary tapmak üçin ähli mümkinçiliklerini ulanjakdygyny mälim etdi.
Orsıetiň daşary işler ministri Sergeı Lawrow “ABŞ-nyň diplomatlarynyň tragiki ölüminiň özüni sarsdyrandygyny” aıtdy. Klintona ıollan telegrammasynda ol bu hüjüm “terrorizm belasynyň ähli formalaryna garşy göreşde biziň ıurtlarymyzyň we bütin dünıa jemgyıetçiliginiň bilelikdäki tagallaryna zerurlygyň bardygyny ıene-de bir gezek tassyklady” diıip belledi.
Bidüzgünçilige getiren ıagdaı
Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaı protestlere itergi beren filmi ıazgardy we ony döredenler “şeıtanyň hereketini” etdiler diıdi. Ol Yslama dil ıetirmäge söz azatlygynyň rugsat bermeıändigini aıtdy.
Owganystanyň häkimiıetleri ynjydyjy filmi owganystanlylaryň tomaşa etmezligi üçin çarşenbe güni az salymlyk YouTube saıtyny petiklediler.
Ak Tamyň aıtmagyna görä, “Liwiıadaky we Müsürdäki bidüzgünçilige getiren ıagdaı Owganystanda gaıtalanmaz ıaly we ABŞ-nyň güıçlerine hem-de owganystanlylara howp abandyrmaz ıaly bilelikde işleşmegiň möhümdigi barada “Obama we Karzaı telefon arkaly maslahat edipdirler. Talybanlar ABŞ-nyň Owganystandaky esgerlerinden “ar almaklyga” çagyryş etdiler.
Müsüriň premıer-ministri Haşam Kandil ynjydyjy film üçin ABŞ-nyň hökümeti aıyplanmaly däl diıdi.
Eıranyň daşary işler ministri filme “myrtar” diıip baha berdi we ABŞ-nyň “dymmasy” Yslama şeıdip dil ıetirilmegine höwes döredıär diıdi.