Download "SPOR TESİSLERİNİN DEPREM SONRASI AFET HİZMETLERİNE YÖNELİK KULLANIMI (KOCAELİ İLİ ÖRNEĞİ) Levent ATALI"
1 SPOR TESİSLERİNİN DEPREM SONRASI AFET HİZMETLERİNE YÖNELİK KULLANIMI (KOCAELİ İLİ ÖRNEĞİ) Levent ATALI ÖZET Ülkemizin deprem bölgesinde yer alması ve özellikle ilimizin depremlerden büyük zarar görmesi, Afet Yönetimi ile ilgili organizasyonlara olan ihtiyacı önemli kılmaktadır. Ulusal ve yerel boyutta afetler sonrası gerçekleştirilecek organizasyonlar da mevcut sosyal ve fiziksel durumların en uygun değerlendirilmesi gerekmekte ve en kısa zamanda ihtiyaçlara cevap verebilmesi hedeflenmektedir. Bu aşamada zaman ve mekânın önemi son yaşadığımız deprem felaketinden sonra daha açık görülmüştür. Bu çalışmanın amacı Afet sonrası ihtiyaçlara ulaşmada spor tesislerinin fiziksel mekan olarak kullanımı ve devamında sosyal projeler boyutunda değerlendirilmesinin öneminin ortaya konulmasıdır. Bu önem Kocaeli ili örneği ile değerlendirilmiştir. Sonuç olarak spor tesisleri iyi planlama ve organizasyonla afet sonrası için kullanılabilecek alanlardır. Anahtar Kelimeler: Spor Tesisleri, Afet Yönetimi, Deprem, Kocaeli
2 GİRİŞ Ülkemizin deprem bölgesinde yer alması ve özellikle ilimizin depremlerden büyük zarar görmesi, Afet Yönetimi ile ilgili organizasyonlara olan ihtiyacı önemli kılmaktadır. Afetlere yönelik planlama ele alındığında şehir ve bölge planlaması, altyapı envanteri, nüfus ve ekonomik faaliyetin dağılımı, alan kullanımı afet mimarisi ve planlaması konuları değerlendirmek mümkündür (1). Afetlerde kaynakların verimsiz ve koordinasyonsuz kullanımı sorunlar oluşturmaktadır (1). Bu çalışmanın amacı Afet sonrası ihtiyaçlara ulaşmada spor tesislerinin fiziksel mekân olarak kullanımı ve devamında sosyal projeler boyutunda değerlendirilmesinin öneminin ortaya konulmasıdır. Bu önem Kocaeli ili örneği ile değerlendirilmiştir. AFET YÖNETİMİ VE SPOR TESİSLERİ Afet yönetimi araştırma, geliştirme, mühendislik, planlama ve yönetim teknolojilerini kullanarak doğal teknolojik veya insan kökenli olaylardan, insan topluluklarının fiziksel sosyal, ekonomik ve psikolojik kayıplara uğraması veya olası kayıpların en düşük düzeyde tutulmasını sağlayan ve kendine özgü kural ve yöntemleri olan çok yönlü, çok aktörlü, çok disiplinli ve dinamik bir yönetim şeklidir(2). Afet Yönetim Sistemi Temel İlkeleri; - Tüm tehlikeleri göz önüne almak - Tüm evreleri uygulamak. - Tüm kaynakları kullanmak. - Tüm birey ve kurumların çalışmaları katılmasını sağlamak (1). Afet Sonrası Durum Tespiti; İletişim, ulaşım, arama ve kurtarma, sıhhi tahliye ve tedavi, güvenlik, teşkilat, insani yardım malzemelerinin kabulü kaydı depolanması barıma ve iaşe, basın halkla ilişkiler ve psikolojik hareket eğitim ve yetki karmaşası gibi konular da büyük sorunlar yaşanmaktadır(1). 17 ağustos 1997 depreminden sonra sayıları 2500 aşan yabancı arama kurtarma tıbbi ilkyardım etkileri koordine edilemediği için etkin hiçbir hizmet yapamadan geri
3 dönmüşlerdir. Sivil toplum kuruluşları tarafından gönderilen, giyim eşyaları, Tıbbi malzemeler, her türlü yiyecek maddelerinin tasnifi, depolanması ve dağıtılması yerel yönetimlere büyük problemler çıkarmıştır (2). 20 Ağustos 1999 yılında olimpik buz sporları tesissine 512 ceset sevk edilmiştir (diyanetisleri.gov.tr). Deprem sonrasında yaşanan en büyük sorun çevrenin hijyen kurallarına uygun hale getirilerek. Hem fizyolojik hem de biyolojik ihtiyaçların güvenli ve sağlıklı bir şekil de en kısa sürede karşılanması sırasında yaşanmaktadır. Bu sorunun giderilmesi için ortaya çıkan korunmalı mekan ihtiyacını hızla karşılayan ve afet sonrasındaki karmaşa dolu hayatımızı kolaylaştıran mobil ünitelerden de yaralanılmaktadır (4). RESİM 1) BUZ PATENİ TESİSLERİ 17 A Ağustos 1999 Marmara depremi sonrasında yaklaşık kişi hayatını yitirmiş, den fazla kişi yaralanmıştır. Bunu yanında Kocaeli ilinde den fazla binanın hasar gördüğü belirtilmiştir. Depremin hemen ardından İzmit te 19 adet çadır kent 4555 adet çadır kurulmuştur(5).
4 Acil yardım planlarında geçici iskan alaları yer almalıdır. Kapasitesi sosyal donatıları,alt yapıları,ulaşım ve haberleşme belirtilmelidir.özellikle bölgede hasar görmemiş okul ve spor salonları gibi yerler belirtilmelidir(6). Spor tesisleri yer seçimi için, nüfus yoğunluğu okul ile çalışma yerleri, ulaşım imkanları ile, kent alt yapısı ile ilişkiler göz önünde bulundurulmaktadır(7). Spor alanları toplumun yararlanmasına dönük sosyal tesisler içinde yer alan önemli yapı türleridir. Özellikle gelişmiş ülkelerde çok yaygın ve vazgeçilmez bu yapı türleri olan spor tesisleri, son yıllarda ülkemizde spora verilen önem nedeniyle gözle görülür biçimde artmaya başlamıştır (8).
5 SONUÇ Yukarıda belirtilen spor tesisleri Yerel Yönetimler ve Kamu Kuruluşları tarafından Afet Hizmetlerine yönelik ve özellikle deprem öncesi ve sonrası hizmetlere yönelik kullanım için değerlendirilebilinir. Bildiri konusu spor ve afet alanı için bilimsel literatür de yeni bir alan olması açısından önem arz etmektedir. Fakat uygulamada ise spor tesislerinin kullanımı ile ilgili örneklere rastlamak mümkündür. KAYNAKLAR (1) CAN E. Entergre Afet Yönetimi Sistemi Ve İlkeleri Afet Yönetimi Temel İlkeleri Syf ( ) Mart 2005 Ankara JİCa Türkiye Ofisi yayın no: 1 (2) ERGÜNAY O. Afet Yönetiminde İşbirliği Ve Koordinasyon Yönetimi Afet Yönetimi Temel İlkeleri Syf (11-12)Mart 2005 Ankara JİCa Türkiye Ofisi yayın no: 1 (3) GÜLKAN H.,BALAMİR M.,YOKUT A. Afet yönetiminin stratejik ilkeleri : Türkiye de ve Dünya da politikalara bakış Syf (36) (4) FİTÖS İ. (2005) Deprem Sonrası Ortaya Çıkan Tuvalet Ve Banyo İhtiyaçlarını Karşılanmasına Yönelik Tasarlanan Mobil Ünitelerin Çözümleri Kocaeli Üniversitesi Deprem Sempozyumu Bildiri Kitapçığı Syf 142 (5) ÖZTEKİN K. DEMİR ASLAN D. 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi Sonrası Ortaya Çıkan Acil Barınma İhtiyacının Çözümlenmesine Yönelik Barınma Mekanı Çalışmaları Ve Afet Sonrası Belirlenen Kullanıcı İhtiyaçlarının Konut Tasarımına Etkilerinin İrdelenmesi : Kocaeli Örneği Kocaeli Üniversitesi Deprem Sempozyumu 2003 Bildiri Kitapçığı Syf 102 (6) ERKOÇ T.2 Hasar Tespit Çalışmaları Toplu Bakım Ve Geçici İskan, Afet Yönetimi Temel İlkeleri Syf 187 (7) KAMİLOĞLU K. Türkiye de Spor Tesislerinde Güncel Planlama Sorunları,Yıldız Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Sempozyum Bildirileri 1989 Syf 3 (8) ŞEREFHANOĞLU M. Kapalı Spor Salonlarında Aydınlatma Ve Mimari Biçimlenişe Etkisi. Türkiye de Spor Tesislerinde Güncel Planlama Sorunları,Yıldız Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Sempozyum Bildirileri 1989 Syf 125
YAŞANAN DEPREMLER SONRASI ACİL BARINMA İHTİYACININ KARŞILANMASI. Deniz DEMİRARSLAN 1 ddemirarslan@yahoo.com
YAŞANAN DEPREMLER SONRASI ACİL BARINMA İHTİYACININ KARŞILANMASI Deniz DEMİRARSLAN 1 ddemirarslan@yahoo.com ÖZ: Doğanın etkilerinden korunmak için kapalı bir yere sığınmak olarak tanımlanan barınma eylemi,