Atilla Atay'la Hız Rekoru Üzerine Röportaj
Bisikletle Hız Rekoru
Derleyen: Alptekin Başkır
Atilla Bisiklet Takımı kaptanı olan Atilla Atay bisikletle hız rekoru kırmak için başlamış olduğu çalışmaları duymuş, şimdiye kadar yer verememiştik. Bu nedenle gün geçtikçe netleşen hız rekoruyla ilgili Atilla Atay ile yapılmış tüm detayların anlatıldığı röportajı sizlere sunalım istedik.
Bisiklet sporuna nerede ve nasıl başladınız?
Bisiklet sporuna doğum yerim olan Adana’da başladım. Adana’da bisiklet kültürü tahmin edersiniz ki daha yaygındır.Adana halkının genellikle vasıta olarak kullandığı bisiklet gelir düzeyi düşük olan halk için önemli bir ulaşım aracıdır. Adana da gençlerin çok rağbet ettiği araçlardan biri yine bisiklettir. Bizim zamanımızda her mahallenin bir bisiklet gurubu vardı. Ben o zamanlar 13-14 yaşarındaydım. Bu mahalle guruplarının belli birkaç toplanma noktaları vardı ve her akşam oralarda toplanırdık. Genellikle bisiklet muhabbetleri yapardık. Nerelere gittik, bisikletimize ne gibi yenilikler yaptık, o gün kaç km yaptık gibi konuşmalara dalarken kendimizden geçerdik. Zamanın nasıl geçtiğini bile anlayamazdık. Her günün akşamını bu muhabbetleri edebilmek için iple çekerdik. Ayrıca her Pazar gruplar toplanır Adana’dan Mersin’e, Tarsus’a daha çılgınlarımız ( bunlara ben de dahildim) 200-220 km mesafedeki Pozantı yaylasına giderdik. Bu arada belirtmek isterim ki kullandığımız bisikletler meşhur vitessiz çift borulu Bisan’lardı. Bunlara birde Adana’nın yaz sıcağını eklediğiniz zaman çılgınlığın boyutunun ne denli olduğu daha iyi anlayabilirsiniz. Daha anlatılacak çok fazla hikaye var ama fazla uzatmayayım.
1982 yılında Adana G.S.İ.M. okullar arası bir yarışma düzenlemişti. Bu yarışa katılıp birinci olarak ilk kürsüme çıktım ve G.S.İ.M. Bisiklet Takımı Antrenörü Hasan HETBE beni bu takıma davet etti. Bisiklet sporuna bu şekilde başlamış oldum.
Bisiklet ile Hız Rekoru Kırma fikri nasıl ortaya çıktı?
Ben kendimi bisiklet misyoneri gibi görüyorum. Bisiklet sporunun ve kültürünün yayılması, gelişmesi, tanıtılması ve de öğretilmesi için bir çok şekilde gerçekleştirdiğim çalışmalarım bulunmakta. Fakat bu kadar çaba ve çalışmaya rağmen ne G.S.İ.M.’den ne Bisiklet Federasyonu’ndan hiç bir devlet kuruluşundan yardım almadım. Yaptığım her şey tamamen kendi kaynaklarımı ve ekibimi kullanarak yapmış ve gerçekleştirmiş olduklarımdır. Fakat istediğim kadar amacıma ulaşabilmiş değilim. Binlerce kişiye bu anlamda katkım olmuştur ve oluyor ama bu yaptıklarıma rağmen gerçekleştirdiklerim bana yeterli gelmiyordu. Bisiklet sporunun öneminin insan sağlığına, küresel ısınmaya, trafiğe, ulaşım açısından bütçeye ve yaşam kalitemize fazlasıyla katkısı olduğunu bir şekilde anlatmam gerekiyordu. Yazık ki ülkemizde futbol, voleybol, basketbol haricindeki tüm diğer branşlara üvey evlat muamelesi yapılıyor. Bunu hepimiz biliriz ama bisikletin ayrı bir yeri vardır, çünkü hepimizin bisiklet kullanmışlığı ve hepimizin evinde bir bisiklet mutlaka vardır. Buna rağmen doğru ve emniyetli kullanmayı halkımız bilmiyor. Halkın %80 i kask takmaz ve vites kullanımını doğru olarak bilmez. Bunlar en basit örnekler.
2004 yılında bir televizyon kanalında Hollanda’lı profesyonel bir bisikletçinin Nevada tuz gölünde gerçekleştirdiği bisiklet ile hız rekoru denemesinin belgeselini izlerken kafamın içinde “işte bu!” dedim. Bisiklete ilgi çekmek için , sporu yaymaya çalışan bir kişi olarak bu şekilde zor ve sıra dışı bir deneme ile yapabileceğimi düşündüm. Böyle bir olayı gerçekleştirebilirsem bisiklet sporuna pozitif yönde bir faydası olabileceğini düşünerek o gün kararımı verdim.
Yapacağınız daha doğrusu yapmayı düşündüğünüz rekor denemesinin amaçları nelerdir?
Rekor denemesinin amaçları dünyadaki rekabet ortamına ülkemizi Türkiye’yi dahil etmekle başlıyor. Bu vesile ile de ülkemizde hak ettiği yeri bulamayan bisiklet sporunu gündeme taşımak ve gündemde kalmasını sağlamak olacak. Ayrıca, hayallerimizi gerçekleştirmek ve başkalarının da hayallerini gerçekleştirebileceklerine olan inançlarını artırmak hedefimizi oluşturmakta.
Bu rekorun dünyadaki benzer örnekleri nelerdir?
%20-25 derece eğime sahip yaklaşık 3-5 km uzunlukta yokuş aşağı yapılan denemelerde 172 km/h hızlara çıkılmıştır, aynı şekilde aynı eğimlere ve mesafelere sahip karla kaplı dağlardan aşağı pedal çevrilmeden sadece aerodinamik pozisyonda oturarak gerçekleştirilen rekor denemelerinde de 210 km/h hızlara ulaşılmıştır.
Bir diğeri düz yolda özel bir araca halatla bağlanarak 120-130 km/h hızlara ulaştırıldıktan sonra halat salınarak sporcunun pedal çevirmeye başlamasıyla gerçekleştirilen rekorlardır. Bu türde yapılanlarda da 268 km/h hızlara ulaşılmıştır ve bu denemelerde kullanılan tüm bisikletler son teknoloji ürünü bisikletlerdir.
Sizin gerçekleştireceğiniz bu denemeyi diğer denemelerden ayıran nedir?
Bizim denememizi diğerlerinden ayıran en büyük özellik en başta aracın halatla çekmemesi olacak. Bunun haricinde tepeden aşağı doğru bir iniş değil, teknoloji minimumda, tamamen standarta yakın seviyede bir bisikletimiz var, ve biz 0 Km/h hızdan start alacağız. Bu demektir ki tamamen insan gücü ile kırılacak bir rekordur. Start alındıktan sonra yaklaşık 7-8 km.lik bir mesafede araçla aramızda hiçbir bağlantı olmadan maksimum hızları deneyeceğiz. Bu denemeleri üç kademeli olarak gerçekleştireceğiz. 160-170 ve 180 km/h olacak şekilde belirledik.
Rekor denemesinde kullanacağınız bisikletin teknik özellikleri nelerdir?
Belirttiğimiz gibi teknolojiyi minimumda tutmaya çalışıyoruz. Amacımız normale en yakın bisiklet ile bunu gerçekleştirmek. Emniyet için tasarladığımız ufak değişiklerimiz var tabîki ama bunlarda bu işin olmazsa olmazları. Teknik bilgilere gelince şöyle sıralayayım;
Tamamen standart üretim ortadan amortisörlü bir dağ bisikleti gövdesi üzerine, standart kilitlemeli standart bir ön amortisör, standart Free ride ve downhill sınıfı tekerlek göbeklerine örülmüş tekerlekler, arkakısımda 5’li bir vites sistemi ( bu şimdiye kadar hiç bir rekor sahibi tarafından denenmedi), ön kısımda 104 tırnaklı bir ayna dişli, yüksek hızlara dayanabilecek Continental sınıfı sürat lastikleri, standart dağ bisikleti hidrolik disk fren sistemimiz bisikletimizin tüm teknik özelliklerini oluşturacak.
Kullanacağınız kıyafetin teknik özellikleri nedir?
Kıyafetlerin tüm özellikleri emniyet amaçlı olacak, yani motorsiklet pilotlarının kullandığı tulumlara benzer nitelikte bir kıyafetimiz olacak fakat o tulumlar gibi hareket kısıtlayıcı özellikleri olmayacak tabiki. Özel olarak hazırlanacak olan kıyafetimizi İtalya’da yaptırmayı planlamaktayız. Kaskımız bildiğiniz motorsiklet kaskı olacak.
Denemede kullanılacak yardımcı araçların özellikleri ve modifikasyonu nedir?
Denemede kullanılacak araç yüksek beygir gücüne sahip bir minibüs olacak ve bu minibüs arkasına monte edilecek bir rüzgar paneli ile beraber üst kısmında emniyet kemeri sistemini taşıyacak bir iskelet yer alacak.
Rekor denemesi nerede gerçekleştirilecek ve neden?
Rekor denemesini gerçekleştirmek için kesinleştirdiğimiz yer Adana-Mersin otoyolu. Bizim ihtiyaçlarımızı karşılayabilecek nitelikte düzlük mesafesi yeterli ve araç trafiğinin minimum olduğu nadir yerlerden biri burası. Adana’yı özellikle seçme sebebim ise bisiklet sporuna başladığım yerde spora daha doğrusu aktif spora başladığım yerde veda etmek istememdir.
Alınacak güvenlik önlemleri nelerdir?
Öncelikle deneme yapılacak yolun tamamen trafiğe kapatılacak olması birinci önceliğimiz. Ayrıca aracın özelliklerinde belirttiğimiz gibi rüzgarı açacak olan aracımızın sırt kısmına monte edeceğimiz bir emniyet kemer sistemimiz bulunmakta. Bu kemer sistemi deneme sırasında bana yardımcı olacak veya engel olabilecek hiçbir unsuru taşımamakla beraber düşüş anında beni aracın arkasında askıda tutacak şekilde tasarladığımız bir sistemdir. Allah korusun olası bir kaza esnasında o süratlerde yere çarpmak büyük facialara neden olabilir.
Teknik ekip kimlerden oluşuyor?
Teknik ekibim yıllardır benimle birlikte çalışan ve bizzat benim eğittiğim özel yetenekleri olan personelim tarafından oluşmakta. Hiçbir problem onlara problem olarak gelmiyor ve direk çözüm bulabilecek yetenekleri var. 2008 yılında Manavgat’ta bir kamptayken 116km/h hız ile giderken atlattığımız bir kaza var. Zincirin ön dişliden kurtularak arka lastiğe dolanması ile ciddi bir kaza atlattık. Çok şükür ki kimseye bir şey olmadı ama orada çözmeleri gereken çok büyük bir hatayı yakaladılar. Zincir dişliler üzerinde rahatça çalışırken asla pilotu engellemeyecek şekilde dişlilerden kurtulamaması yani zincirin atmaması gerekiyordu.Bu sorunu mükemmel bir işçilikle 1 ay gibi kısa bir sürede tamamen yok ettiler. Bunun gibi ne problemleri atlattık onlarla. Araç şoförüm aynı şekilde benim yanımda yetişen özellikli insanlardan biri. Onun yapabildiğine de ekipten kimse yanaşmak istemiyor çünkü gerçekten en zor iş, beyin ve manevi yük onda olacak.
Fiziki kondisyonunuzu sağlamak için ne gibi çalışmalar yapıyorsunuz?
Bizim hayatımız sadece hız rekoru değil aynı zamanda yarışlardan da oluşmakta. Bizim bildiğiniz üzere 45 kişiden oluşan bir bisiklet takımımızda var. Senede yaklaşık 20 farklı yarışa katılıyoruz ve bu yarışları çıkarabilmeniz için ciddi antrenmanlar yapmak zorundasınız. Tembellik yaptığınız anda kendinizi arkada bulursunuz ki bu bizler için hiç hoş bir durum olmaz. Biz mümkün olduğu kadar önde kalmak durumundayız ve bunun için devamlı surette çalışmamız gerekiyor yani antrenman, antrenman ve antrenman. Antrenmanlar harici yüzme ve koşu kondisyonun en büyük destekçileri tabiki bunlarda hayatımızdan eksik olmuyor.
Antrenman ve kamp programınız nedir?
Hız rekoru için sponsor bulduğumuz takdirde start almamızdan itibaren 11 aylık bir sürecimiz var. Bu süreç içerisinde kademeli olarak 3 ayrı rekor denememiz olacak. Bu da 11 aylık bir kampımız var demektir ama bunun detaylarına girmeyeceğim. Hiç olmayacak şekilde her şey değişkenlik gösterebiliyor. 3 gün hastalanmanız 2 aylık programınızı değiştirmek zorunda bırakabiliyor sizi.
Hız Rekorunu kırdığınız takdirde bu rekoru hangi kuruluşlar tarafından onaylanacak?
Kıracağımız bu rekor Bisiklet Federasyonu, UCI (Union Cycliste Internationale) yani Uluslar Arası Bisiklet Federasyonu ve Noter tarafından onaylanacak.
Rekor denemeniz için ne tip sponsorluklara ihtiyacınız var?
Asıl isteğimiz tek sponsor ile bu denemeyi gerçekleştirmek. Bunun olamaması durumunda ise tabiki bölüm bölüm ayırmayı düşünmekteyiz. Kıyafet, teknik malzeme, araç ve yakıt, konaklama, gıda, ve benzeri gibi sponsorluklara bölebiliriz. Bölünmeyi çok fazla istememekteyiz bunun sebebi ne kadar bölünürseniz bulunamayacak bir tane sponsorluğun diğer imkanları etkileyebilecek pozisyonu oluşturabilecek nedenleri ortaya çıkarması ve her şeyi riske atabilme sorununu doğuracak olmasıdır. Bu nedenlerle sponsorluğu ne kadar bütün tutabilirsek bizim için o denli mükemmel olacaktır. İşlerin düzgün yürümesi için gerekli en büyük etkenlerden biridir bu.
Rekor denemesini 25 yıllık kariyerinizin zirvesi olarak kabul edebilir misiniz?
Bisiklet sporunun gelişmesi ve yayılması için yaptıklarım ve yapacaklarım arasından bu konuya yaklaşmam gerekirse evet bu rekor denemesi kariyerimin zirvesini oluşturacak ama bununla yetinebilir miyim onu bilemiyorum. Yaklaşık 6 senedir bu konuyla uğraşıyoruz bir çok tecrübemiz oldu. Hız rekoru haricinde gerçekleştirdiğimiz bir sürü etkinliğimiz oldu. Ekibimle beraber devamlı ne tür bir ilk gerçekleştirebiliriz bunun üzerinde devamlı çalışıyoruz. Olabilirliği ve gerçekleştirilebilirliği hakkında devamlı teoriler kurup sıfır hata senaryolarını hazırlamaya çalışıyoruz. Biz her zaman ilkleri gerçekleştirdik ve sloganımız da hep bu oldu. “İlkleri Bizimle Yaşarsınız!” ama Hız Rekoru işimin zirvesi olacaksa bile bununla yetinmeyi şu an için düşünmüyorum.
Daha fazla bilgiye www.hizrekoru.com adresinden ulaşabilirsiniz.
Atilla ATAY Kimdir?
1967 Adana doğumlu olan Atilla Atay, bisiklet sporuna 1982 yılında Adana Çukurova Üniversitesi Bisiklet Takımı’nda başladı.Profesyonelliğe başlangıç ise1985 yılı idi. Sırasıyla bulunduğu bisiklet takımları ise söyle; 85-56 Anadolu Hisarı Bisiklet Takımı, 86-87 Kapalı Çarşı Bisiklet Takımı, 87-89 Silahlı Kuvvetler Gücü, 89-90 Ytong Almanya, 91 Konya Şeker Spor, 92 Avusturya Vienna, 93-96 Ferdi Türkiye son olarakta 96-2010 Atilla Bisiklet Takımı.
Bu yayın 9989 kez okundu.