Anasayfa » Sağlık Köşesi » Koku Alma Bozuklukları
Eğer grip değilseniz, burnunuzda bir tıkanıklık yoksa, sinüzitiniz yoksa, hastalığınız iyileştiyse ve yine de koku alamıyorsanız bir an önce doktora başvurmanız gerekmektedir. Koku hücreleriniz zedelenmiş, viral enfeksiyon sonrası koku hücrelerinden elektriksel sinyalin gittiği koku soğancığında bir hasar ortaya çıkmış olabilir.
Eğer koku alamıyorsanız;
1. Ne zaman başladığı,
2. Ne kadar süredir devam ettiği,
3. Hangi hastalıktan sonra ortaya çıktığı çok önemlidir.
Koku alamama herkesin bir dönem başına gelebilecek bir durumdur. Koku alamama denilen durum burnumuz tarafından saptanan koku moleküllerinin burun içindeki koku hücreleri ile etkileşime geçmemesi ve daha sonrada beyindeki koku merkezinde bir elektriksel aktivite oluşturmayıp koku duyusunun tanımlanamamasıdır.
Koku alamamanın birçok nedeni olabilir. Bunlardan sadece bir tanesi burun tıkanıklığıdır. Özellikle akut koku alamama denilen grip, nezle gibi viral enfeksiyonlar veya sinüzit gibi bir takım bakteriyel enfeksiyonlar sonrasında geçici olarak koku alma duyusunda yitme olarak karşımıza çıkar.
Bir başka durum ise burunda bir tıkanıklık yapmadan santral sistemde yani beynimizde oluşan bir takım nörolojik hadiseler sonucu koku alma kaybıdır. Bunlarda özellikle alzheimer, parkinson, multiple skleroz gibi hastalıklar sonrasında koku alma duyusunda bir yitim ortaya çıkmaktadır.
Tüm bu koku alamama durumunun yol açtığı en önemli neden ise, yaşam kalitesinde düşme, hafıza kaybı, unutkanlık, işlev kaybı, cinsel isteksizlik, kilo kaybı gibi durumlara yol açmaktadır.
Koku alamama nedenleri iki ana grupta toplanmaktadır. Bunlardan bir tanesi periferik yani burundan kaynaklanan nedenler, bir diğeri santral yani beyinden kaynaklanan nedenlerdir. En sık koku alma bozukluğu yapan nedenler şu şekilde sıralanabilir;
Bunun dışında bir takım nörolojik hastalıklar; alzheimer, parkinson, bununla beraber bir takım toksik maddelerin solunması sonucunda ortaya çıkan koku alma kaybı. Koku alamama ortam değişimlerinde ortaya çıkar. Özellikle hava değişimlerinin yoğun olduğu ortamlarda ya da yaşlanma ile birlikte ortaya çıkan koku alma bozukluğu nedenleri en sık karşımıza çıkan koku alma bozukluğu durumlarıdır.
Koku alma bozukluları sadece koku alma duyumuzda tek yönlü bir bozulma ifade edilmez. Farklı koku almak, az koku almak, hiç koku alamamak veya kötü koku almak, hepsi bir koku alma bozukluğudur.
Koku alma duyusundaki değişimi ifade eden tüm durumlara koku alma bozukluğu denilmektedir. Bu gruptaki tüm hastalıkların toplamına da koku alma bozuklukları denilmektedir. Özellikle kötü koku alma karşımıza sıklıkla çıkan bir durumdur. Ameliyat sonrası veya hiç ameliyat geçirmeden bir takım nörolojik veya psikiyatrik hastalıklarda karşımıza çıkabildiği gibi çalıştığımız bir ortamdan kaynaklanan bir durumun daha sonra sürekli psikolojik olarak devam etmesi şeklinde de olabilir.
Hasta hiç alamadığını düşündüğü kokuları test esnasında aldığını görür veya çok rahat alabildiğini düşündüğü kokuları test esnasında başaramaz. Bir hekim olarak bizler koku alma bozukluklarını değerlendirirken, koku duyusunu hem ayırt etme, hem tanımlama, hem de eşik değerleri aşısından birlikte değerlendirilmesini göz önünde tutarız.
Koku kaybı tedavisi birçok yöntemle yapılır. Bunlardan bir tanesi ilaç tedavisidir. Özellikle burun tıkanıklığına bağlı bir koku alamama durumu varsa, ilaç kullanımı sonucu koku alma duyusunun tekrar kazanılması sağlanmaktadır. Eğer kişinin burun tıkanıklığı olmadan ortaya çıkan bir koku alma bozukluğu varsa, o zaman hastanın ileri tetkiklerle araştırılması gerekir. Bir takım görüntüleme yöntemleri ile araştırılması gerekmektedir. Özellikle tomogafi ve MR burada ciddi anlamda yardımcı olmaktadır.
Tıp biliminin, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon branşında özelleştirilmiş bir alt dal uygulaması olup, kas ve iskelet sistemindeki pek çok rahatsızlığın tedavisinde tetkiklere dayalı tedavi seçenekleri sunar.
Çocuklarda bu ateşli döküntülü hastalıklar sık görülür ve birçoğunda etken virüslerdir. Ancak daha az sıklıkta olan bakteriyel nedenli döküntülü hastalıklar hayati risk taşır.
Kalbiniz İçin Altın Öneriler!