Ziraat Bankası Cağaloğlu Hizmet Binası Yakup Hazan...
mimarizm.com / 08 Haziran 2012
Yakup Hazan Mimarlık tarafından müzeye dönüştürülmek üzere yeniden planlanan ve tasarlanan Ziraat Bankası Cağaloğlu Hizmet Binası'nın inşaatı başladı. Çeşitli dönemlere tarihlenen ilavelerle Rauf Paşa Konağı'nın eklentileri olarak gelişen yapıya yönelik restorasyon projesi, son dönem ekleri ve eklentilerini kaldırarak yapının özgün karakterini koruyacak.
Yüksek Mimar ve Restorasyon Uzmanı Yakup Hazan tarafından müze olarak tasarlanan Ziraat Bankası Cağaloğlu Hizmet Binası'nın restorasyon projesi için sözleşme, Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü ile Yakup Hazan Mimarlık arasında 2008 yılının Nisan ayında imzalandı. İstanbul IV. Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından Haziran 2010'da onaylanarak kuruldan geçen proje, İstanbul İl Özel İdaresi tarafından 2012 Şubatında ihale edildi.
Çeşitli dönemlere tarihlenen ilavelerle Rauf Paşa Konağı'nın eklentileri şeklinde gelişen Ziraat Bankası Cağaloğlu Hizmet Binası'nın en önemli parçası, selamlık olduğu tahmin edilen ve Prof. Kazım İsmail Gürkan Caddesi'ne bakan bodrum ve zemin katları dahil 4 katlı yapı… Diğer parçaları bodrum ve zemin katlarından ibaret olarak inşa edilen yapı kompleksinde, bahçe köşkü olarak yapılan yapı ile selamlık olarak yapılan yapı arasındaki yapılaşmanın altında ayrıca bodrum ilavesi mevcut bulunuyor. Proje, bu alandaki yapıların bir araya getirilebilmesi ve beraber kullanılması için ara kesit duvarlarında geçişler için delikler ve boşluklar öneriyor. Selamlık bölümüne ait merdivenin özgünlüğü korunurken, kasa dairesi olarak kullanılan bodrum katının tamamına ana merdivenden ulaşılamaması nedeniyle bu kata ulaşım için ayrıca merdivenler tasarlanmış.
Yapının giriş holünde, üzerlerindeki yazıların işaret ettiği üzere Balat'ta imal edildiği anlaşılan bankolar bulunuyor. Yapıların duvar kalınlıkları da yapıldıkları dönemlere ait bilgiler veriyor. İhtiyaç odaklı olarak özellikle son dönemde de eklentiler yapılan binanın, ilaveler sonucu labirent haline geldiği belirtiliyor.
Yakup Hazan Mimarlık tarafından paylaşılan detaylı restitüsyon ve rölöve raporları, projeye daha yakından bakmamıza olanak tanıyor.
I. Dönem: 1870 – 1882
Gümüşhaneli Sokağa cephe veren bu yapı, Rauf Paşa Konağı olarak bilinen ve hanım sultanlara tahsis edilen yapının bahçesi olabilir. Yapının kendi üzerindeki izlerden anlaşılacağı gibi bahçe köşküne geç dönem ilave ve değişiklikler yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu eklentinin, Cağaloğlu Hamamına yakınlığı nedeni ile harem dairesine ayrıldığı düşünülmektedir.
II. Dönem: 1882 – 1904
Bu dönem, Cağaloğlu Hamamı Sokağı boyunca uzanan II. Dönem eklenti yapıdır. Bu yapı, Ziraat Bankası ile birleşmemektedir. Bu iki yapının üzerindeki izlerden anlaşıldığı gibi sonradan küçük bir parça ile birleştirilmiştir.
Cağaloğlu Hamamı boyunca uzanan II. Dönem eklenti yapı, şu anda eklerle gelişen bu yapı topluluğunun içinde kalmıştır. Bodrum katta yapının özgün izleri hala mevcuttur.
III. Dönem: 1882 – 1904
O dönemde sigorta haritalarından anlaşılacağı gibi, Rauf Paşa Konağı'nın bahçesinde inşa edilen bu dönem eklenti yapı üzerinde Ziraat Bankası Bölümü ibaresi yazılıdır. Bu dönemde eklenen yapının Ziraat Bankası için yapıldığı anlaşılmaktadır. Ancak önündeki giriş merdiveninin bugünkü görünümünden farklı olduğu görülmektedir. Bu dönemki ek, yüzeysel bir bodrum üzerine oturmaktadır.
Son dönem eklenti yapıları tüm arka cepheyi kaplamış ve binanın alt katı ile birleştirilmiştir. Son dönem eklentiler daha önceki eklentilerin aralarındaki boşlukları doldurarak arka bahçenin tamamen yapılaşmasını getirmiştir.
Rölöve Ölçüm Raporu
Yapıların tamamı ve yakın çevresi Total Station ile (Sokkia - Set 530R marka) kapalı poligon teşkili ile ölçülmüştür. Bunun için 92 adet poligon noktasından 1895 adet nokta okunmuştur.
Ayrıntı çizimlerinde koordinatlı fotoğraflar Nikon D 60 marka fotoğraf makinesi ile çekilerek ölçekli çizimlerle bilgisayar ortamına taşınmıştır. Geri dönüş yapılarak ölçeğin gerektirdiği kadar rölöve projelerine referanslar ilave edilmiştir.
Yapının tamamı kapalı poligon teşkil edecek biçimde ölçülürken alan düzenine girmeyen üstte ve altta kalan boşluklar, pencereler, üst örtü izleri, zemindeki izler de Total Station ile okunmuştur. Plan, kesit ve görünüşe işlenmiştir. Total station ile bütün noktalar m, y, z olarak okunmuş ve bu noktaların yeri üç boyutlu olarak da belirlenmiştir. Bu ölçüm tekniği ile elde edilen bilgiler kesit ve görünüşlerin çizimlerinde kullanılmıştır.