Mangal Dumanı Vücuda Geçer Mi?
Labpoint Türkiye Kimya, Sağlık 0 Yorum
Yaz geldi ve mangal sezonu açıldı. Mangal yapmanın en sıkıcı yanı dumanıdır hiç şüphesiz..
Akıllara şu soru takılıyor: “Deri, mangal dumanındaki kanserojen maddeleri vücuda geçirir mi ?” Bir araştırma grubu bu soruya yanıt aradı..
Mangal yaparken, azımsanamayacak miktarda kanserojen madde doğrudan hava yoluyla deriden emilmektedir. Guangzhou Jinan Üniversitesi’nden Eddy Y. Zeng liderliğindeki bir grup, toplam 20 gönüllü erkek üzerinde gerçekleştirdiği deney ile bunu ispatlamaya çalışmıştır. Denekleri, barbekü dumanı ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar ile kirletilmiş mangal dumanına maruz bırakıp, ne kadar kanserojen maddenin idrar yoluyla vücuttan atıldığı ölçülmüştür. Deneklerin mangal dumanını içine çekmemelerine ve mangalda pişirilen yiyecekleri yememelerine rağmen, vücutlarında önemli miktarda kimyasal madde biriktiği tespit edilmiştir.
Evironmental Science & Technology grubunun bu çalışmasına göre, sadece mangal yapan kişiler değil, aynı zamanda dumanın güzergahında duran kişiler de risk altındadır. Grup, kansere neden olan maddelerin en önemli kaynağının ise ‘mangalda pişen besinlerin tüketimi’ olduğunu belirtmektedir. Araştırmaya göre, dumana maruz kalmanın, dumanı direk içine çekmekten daha tehlikeli olduğu da ifade edilmektedir. Ancak bu sonuca varmak için bu araştırma ve denek sayısı yeterli değildir. İlgili analizin sonuçları – pek şaşırtıcı olmamakla beraber – tutarsızlıklar içermektedir. Aynı kısıtlamalar “giysi ve deriden emilen polisiklik aromatik hidrokarbonların miktarı” ile ilgili sonuçlar için de geçerlidir. Her ne kadar dumana daha fazla maruz kalan kişilerin idrarlarında daha fazla toksin tespit edilmiş olsa da, denek grubunun sayısının az oluşu, sonucun tesadüf olabileceğini de düşündürüyor.
Araştırmacılar, tüm denekler “günlük kıyafetlerini” giymiş, yani hiçbir şekilde kontrollü geçirgenliğe sahip olan kıyafetler kullanmamış olsalar da, çalışmalarında bu etkilerin güvenli bir şekilde kanıtlanması için çok küçük olduğuna dikkat çekiyorlar. Duman kimyasallarının giysilerin içinde toplandığı ve dolayısıyla daha uzun bir süre vücuda geçebileceği gerçeği, teyit edilmemiş olsa da teorik olarak mümkün görünüyor. Araştırmanın kayda değer en önemli bulgusu, hiç şüphesiz, dumandaki kanserojen maddelerin vücuda hava üzerinden deri emilimi ile geçebiliyor oluşudur. Araştırmacıların da kabul ettiği gibi, diğer bulguları kanıtlayabilmek için denek grubunun 20’den fazla olması gerekmektedir.
Yine de mangal keyfi yaparken vücut uzuvlarımızın dumana fazla maruz kalmamasına özen göstermekte fayda görünüyor…
Çeviri: Gürhan Güvener
Etiketler araştırma, barbekü, duman, kanserojen, kimya, mangal, mangal dumanı, PAH, polisiklik aromatik hidrokarbonlar, risk, sağlık