Boçlanma Araçları Risk Bildirim Formu - PDF
Download "Boçlanma Araçları Risk Bildirim Formu"
1 Boçlanma Araçları Risk Bildirim Formu Borclanma araçları alım satım işlemleri sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar riskiniz de bulunmaktadır. Bu nedenle Müşteri, borclanma araçları işlemi yapmaya karar vermeden önce, bu işlemler kapsamında karşılaşabileceği riskleri anlamalı, mali durumunu ve kısıtları dikkate alarak karar vermelidir. Müşterinin, banka nezdinde açtıracağı hesap ve bu hesap üzerinden gerçekleştirilecek tüm borclanma araçları alım satım işlemleri Sermaye Piyasası Kurulunca çıkartılan ilgili her türlü mevzuat ve benzeri tüm idari düzenleme hükümlerine tabidir. Tarafların hukuki ilişkilerinin tam ve açıklıkla belirlenmesine yönelik olarak, işlem kapsamına giren her türlü detay ve açıklamaya aralarındaki çerçeve sözleşme metninde yer verilmiştir. Borclanma araçları işlemleri sonucunda sağlanacak getiri kadar karşılaşılması muhtemel zararın miktarı da çok yüksek tutarda olabilir. Bunun yanısıra Müşteri, işlem başlangıcında sayısal olarak ortaya konulamayan miktarlarda zarara maruz kalabilir. Örneğin 10 yıllık Eurobond alan bir yatırımcı vadesinden önce kıymeti satmak istediğinde piyasa faizi yukarıya gelmiş ise anaparasında kayıp ile karşılaşabilir. Borclanma araçları işlemleri kapsamında, aracı kuruluş çalışanlarının hatalı işlemlerini de kapsayacak şekilde, tazminat garantisi veren zorunlu sigorta anlaşmaları bulunmamaktadır. Piyasadaki fiyat hareketleri, ihraççının ödeme güçlüğüne düşmesi veya iflası vb. haller için yatırım kuruluşu garantisi veya yatırımcı tazmin sistemi bulunmamaktadır.elektronik işlem platformlarında gerçekleştirilecek borclanma araçları işlemleri kapsamında bilgi işlem altyapısında yaşanması muhtemel olumsuzluklardan kaynaklanan farklı risklere maruz kalınması mümkündür. Hazine bonosu/devlet tahvili ve özel sektör kıymetlerinin saklaması müşteri adına Takasbank ta yapılırken Yurtdışı ihraclı kıymetlerin saklamaları ise Aracı Kurumların Euroclearing hesaplarında yapılmaktadır. Euroclearing hesaplarına kıymetlere karşılık gelen paranın transferi muhabir bankalar aracılığı ile yapılmaktadır. Hazine Bonosu/Devlet tahvili, özel sektör kıymetleri ve eurobondlar hem organize piyasa hemde tezgah üstü piyasalarda ikinci elde işlem görmektedir. Yatırım kuruluşları tarafından yatırımcı adına saklanan veya yönetilen nakit ödeme veya sermaye piyasası araçlarının teslim yükümlülüklerinin yerine getirilmemesinden kaynaklanan taleplerde, Yatırımcı Tazmin Merkezi nin tazmin kapsamı hususunda bilgilendirme/koruma-kapsamı.aspx web adresinden bilgi alabilirsiniz. Müşteri'den, gerek BANKA, gerekse borsa, MKK, Takasbank, Takasbank haricindeki takas ve saklama kuruluşu ve diğer yetkili kuruluşlar tarafından, MÜŞTERİ ye ait varlık/işlem nedeniyle; MKK tarafından yansıtılan komisyon/masrafın azami 2 katını, Takasbank tarafından yansıtılan komisyon/masrafın azami 2 katını BPP (Bankalararası Para Piyasası) işlemlerinde
2 komisyon/masraf azami %01, Borsa İstanbul A.Ş./İMKB tarafından yansıtılan menkul kıymet alım satım masraflarında işlem tutarının %1 i aşmayacak şekilde komisyon/masraf tahsilatı yapılır. Dış kuruma menkul kıymet virmanlarında 50 TL+%5 BSMV uygulanır. Portfoy saklama şubesinde portfoy saklama hizmeti olarak saklanana kıymetleri için parasal tutar üzerinden max %0,2 olacak şekilde komisyon alınır. Saklama hizmeti olarak saklanan kıymetlerin komisyon tutarının max orandan daha az tahsil edilmesi portfoy saklama şubesinin yetkisindedir. Yurtdışı ihraçlı kıymetlerin saklamalarının yapıldığı Euroclear hesaplarından tahsil edilen ücret/komisyon tutarlarının 2 katına kadar müşteriden tahsil edilebilmektedir. Komisyon oranlarının/tutarının belirtilen oranlardan/tutardan daha az olarak belirlenmesi BANKA nın inisiyatifindedir. Bankanın alacağı komisyon veya masraflara karşılık gelen BSMV müşteriye yansıtılarak masraf veya komisyon tutarı ile birlikte tahsil edilecektir. Devlet İç Borçlanma Senetleri A. Hazine Bonosu/ Kuponsuz Devlet Tahvili Hazine bonolarının vadeleri 1 yıldan kısadır. Devlet tahvilinin ise vadesi 1 yıldan uzundur. Anapara ve faizi vade sonunda ödenir. Vade sonuna kadar beklenirse getirisi sabittir. Vade sonu elde edilen tutara nominal değer denir. Vadeden önce alım satımı mümkündür (likittir). Faiz oranı ile bononun değeri (fiyatı) ters orantılıdır. Faiz düşerse kar ettirir. Birincil payasada ihale ile satılır. İkincil piyasada BIST Tahvil Bono Piyasasaında alınıp satılabilir. TL ya da USD, EUR cinsi olabilir. Vadeden önce satılırsa kar üzerinden, vade sonu beklenirse faiz tutarı üzerinden %10 stopaj ödenir (Tam Mükellef gerçek kişi). Vade sonu beklendiğinde getiri sabittir. Ama vade sonu beklenmeden satılırsa, faiz oranı ile fiyat ters orantılıdır. Riskler:Vadeden önce satıldığında faizler yükselmişse anaparadan zarar etme olasılığı vardır. Devletin itfayı erteleme veya kıymetin itfa olmaması durumunda aracı kuruluşun sorumluluğu yoktur. Faydaları: sabit getiri elde etme, güvenli yatırım, vadeyi beklemeden satabilme (Likit olması), vadeyi beklemeden satıp kar edebilme olanağı, mevduat faizine göre daha düşük stopaj ödeme avantajı. Uygun Müşteri Profili: Orta ve uzun vadede yatırım yapmak isteyen, risk almak istemeyen, sabit getiri elde etmek isteyen, al sat yaparak para kazanmak isteyen müşteriler. düşmesinin beklendiği ortam, TCMB nin faizleri düşürmesinin beklendiği ortam. B. Kuponlu Devlet Tahvili Belirli dönemlerde kupon ödemesi yapar. Anaparayı vade sonunda öder. Kupon faizi sabit ya da değişken olabilir. Vade sonu elde edilen anaparaya Nominal Değer denir. Vadeden önce alım satımı mümkündür (Likittir). Faiz oranı ile tahvilin değieri (fiyatı ) ters orantılıdır. Birincil piyasada ihale ile satılır. İkincil piyasada BIST Kesin Alım Satım
3 Pazarında alınıp satılabilir. TL ya da USD, EURO cinsi olabilir. Vadeden önce satılırsa kar üzerinden, vade beklenirse kupon tutarı üzerinden %10 stopaj ödenir. (Tam mükellef gercek kişi için) Kupon faizi sabit ya da değişken olabilir. Sabit kuponlu tahvilde kupon faizii ilk ihraçta belirlenir, tahvilin vadesine kadar bir daha değişmez. Değişken kupon faizli tahvilde kupon faizinin neye göre belirleneceği, ilk ihracta açıklanır. Riskleri:Vadeden önce satıldığında faizler yükselmişse anaparadan zarar etme olasılığı vardır. Devletin itfayı, kupon ödemelerini erteleme veya kıymetin itfa olmaması durumunda aracı kuruluşun sorumluluğu yoktur. Faydaları: Uzun dönem sabit getiri elde etme (sabit kuponluda ), güvenli yatırım, vadeyi beklemeden satabilme, vadeyi beklemeden de satıp kar edebilme olanağı, belirli dönemlerde faiz ödemesi elde etme imkanı. Uygun Müşteri Profili: Uzun vadede yatırım yapmak isteyen, risk almak istemeyen, sabit getiri elde etmek isteyen, al sat yaparak para kazanmak isteyen, belirli dönemlerde faiz ödemesi elde etmek isteyen, Uygun Piyasa Koşulları: Olumlu ekonomik beklentilerin olduğu ortam, Faizlerin düşmesinin beklendiği ortam, TCMB nin faizleri düşürmesinin beklendiği ortam C. Eurobond: Eurobondların fiziki teslimi mümkün değildir. Saklaması yurtdışında yapılır. Uluslararası takas saklama bankaları kullanılır. TC Eurobondları Türkiye Cumhuriyeti Hazinesi tarafından uluslararası piyasada genellikle USD veya EURO cinsinden ihrac edilmektedir. Özel Sektör Eurobondları ise özel şirketlerin yurtdışında borclanmak amacıyla ihraç ettiği kıymetlerdir. Eurobondlarda genelde vade 5-30 yıl arasındadır. Kupon ödemesi =Nominal değer*dönemsel kupon faizi dir.usd cinsinden Eurobondlarda kupon ödemesi 6 ayda bir, Euro cinsi Eurobondlarda ise yılda 1 dir. Kupon faizi yıllık basit faizdir. Eurobondlar Clean Price (temiz Fiyat) denilen işlemiş kupon faizi hariç bir fiyattan alınıp satılırç, işlemiş kupon faizi (birikmiş faiz) sonradan bu fiyatın üezrinde eklenir. Stopaja tabi değildir. Kupon faizleri belli bir rakamı aşarsa vergi beyanına tabidir. Riskleri: Eurobondlar faizlerin yükselmesi ile değer kaybederek yatırımcının anaparasından kayıplara neden olabilir. Eurobondlar genellikle t+3 valorde işlem görmekte, yani müşterinin yaptığı anlaşma 3 gün sonra anlaşma fiyatından gerçekleşmektedir. Eurobondlar genellikle organize olmayan piyasalarda işlem görmektedir. Bunun ile birlikte alınmak yada satılmak istenen eurobondlara fiyat bulunamayabilir. İhraçcı kuruluşun itfayı, kupon ödemelerini erteleme veya kıymetin itfa olmaması durumunda aracı kuruluşun sorumluluğu yoktur. Özel sektör eurobondlarında şirketin iflas etme, faiz yada anaparayı ödeyememe riski bulunmaktadır. TC hazine eurobondlarında ise faiz ya da anaparayı ödeyememe riski nispeten düşük olsa da mevcuttur. Faydaları: Sabit getiri elde etme, güvenli yatırım, vadeyi beklemeden satabilme (Likit olması), Vadeyi beklemeden de satıp kar edebileme olanağı, belirli dönemlerde faiz ödemesi elde etme imkanı, yabancı para cinsinden yatırım yapma, vergisel avantaj. Uygun Müşteri Profili: Uzun vadede yatırım yapmak isteyen, risk almak istemeyen, sabit getiri elde etmek isteyen, Al sat yaoarak para kazanmak isteyen, belirli dönemlerde
4 faiz ödemesi elde etmek isteyen, yabancı para cinsinden yatırım yapmak isteyen, kur riskini göze alabilen düşmesinin beklendiği ortam, TCMB nin faizleri düşürmesinin beklendiği ortam, yurtdışı piyasalarının olumlu gelişmelere maruz kaldığı ortam, ülkenin kredibilitesinin arttığı ortam, uzun vadeli istikrarın sağlandığı ortam. D. Özel Sektör Bonosu & Tahvili: Özel Sektör bonoları & tahvillleri, mevduat ve hazine bonosu devlet tahvilllerine kıyasla daha yüksek getiri imkanı sunabilmektedir. Vadeli mevduat hesaplarında %15 olarak kesilen stopaj, TL cinsi Özel Sektör Bonolarında %10 olarak uygulamaktadır. BIST Kesin Alım Satım Pazarına kote olduğundan, ikinci el piyasa işlemleri aracılığıyla likitide imkanı bulunmaktadır. Yatırımcılar ihtiyaçları doğrultusunda, dilerlerse vadeden önce özel sektör bonolarını tamamen ya da kısmen nakde çevrilebilir. Riskleri: Özel sektör bonolarının vadeli mevduattan en büyük farkı Tasaruf Mevduatı Sigorta Fonu sigortası kapsamında olmamasıdır. Yatırımcılar ihraççı kuruluş riskini almaktadır. Piyasadaki fiyat hareketleri, ihraçcının ödeme güçlüğüne düşmesi veya iflası vb. haller için yatırım kuruluşu garantisi veya yatırımcı tazmin sistemi bulunmamaktadır.ihraçcı kuruluşun itfayı, kupon ödemelerini erteleme veya kıymetin itfa olmaması durumunda aracı kuruluşun sorumluluğu yoktur. Özel sektör ve/veya tahvilinin vadesinden önce satılması durumunda söz konusu bono ve/veya tahvilin piyasa değeri piyasa faizleri değişiminden doğrudan etkileneceğinden, piyasa faiz oranları yükseldiğinde bonunun değeri azalırken, faiz oranları düştüğünde ise bononun piyasa değeri artacaktır. Özel sektör kıymetleri hazine bonosu/devlet tahvilllerine göre daha az likittir. Kıymet likitide edilmek istendiğinde aynı gün satılamayabilir. Uygun Müşteri Profili: Orta ve uzun vadede yatırım yapmak isteyen, risk almak istemeyen, sabit getiri elde etmek isteyen, Al sat yaparak para kazanmak isteyen, Alternatif yatırım aracına yatırım yapmak isteyenler. düşmesinin beklendiği ortam, TCMB nin faizleri düşürmesinin beklendiği ortam. E. Repo/Ters Repo İşlemleri: Repo geri alım vaadiyle menkul kıymetin satılmasıdır. Burada banka gelecek bir tarihte geri almak üzere hazine bonosu/devlet tahvilini yatırımcı adına takas bankta repo vadesine kadar saklar. Repo vadesinde menkul kıymet tekrar bankanın hesaplarına gecerken banka müşteri hesaplarına ana para + faizi transfer eder. Repo faizi karşılık gösterilen menkul kymetin faizinden farklı olabilir. Repo dolayısı ile kazanılan faiz geliri üzerinden %15 vergi ödenir. Diğer menkul kıymetler gibi piyasa faizlerinin yükselmesi yada düşmesi ile reponun güncel fiyatı değişmez. Reponun vadesinden önce bozulması durumunda müşteri anaparasını alırken faiz ödemesi alamamaktadır. Riskleri: Yatırımcı Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu nun sigortası dahilinde değildir. Ancak repo işlemi yaptığında banka yatırımcı adına yatırım miktarı kadar menkul kıymet saklamaktadır. Bu nedenle risk minimumdur.
5 Uygun Müşteri Profili: risk almak istemeyen, kısa vadeli yatırım yapmak isteyen, piyasa şartlarından etkilenmek istemyenlerdir. Uygun Piyasa Koşulları: Piyasanın görece daha riskli olduğu, faizlerde yukarı yönlü hareketlerin beklendiği, risk alınmak istenmeyen piyasa koşulları. Borçlanma Araçları Risk Bildirim Formu nu okudum, anladım ve bir nüsha elden aldım. Müşteri Adı: Müşteri İmzası: Tarih: Akbank TAŞ Sabancı Center 4.Levent İstanbul Ticaret Sicil Memurluğu : İstanbul Sicil Numarası :