Hasankeyf’in son günleri: Ilısu barajı ne vadediyor? – Turkuaz Haber Ajansı
Ilısu Barajı’nda su tutma işlemleri için hazırlıklara başlandı. Hasankeyf’e suların en geç önümüzdeki yıl ulaşması bekleniyor. Bu süreçte ise evleri ve iş yerleri sular altında kalacak Hasankeyflilerin yaşayabilmesi için yeni yerleşim yeri, yol ve köprü gibi çalışmalar bitirilmeye çalışılıyor. Ancak geçen süreç, beraberinde mağduriyetler de getirmiş.
Tekin, bekâr olmasının nedeninin Ilısu Barajı projesi olduğunu söylüyor. On yıllardır sürekli Ilısu Barajı’nın yapılacağı söylentisiyle belirsizlik içinde yaşadıklarını, 1981 yılında Hasankeyf’in SİT alanı ilan edilmesiyle birlikte de ev inşasının yasaklandığını, yeni bir eve taşınamayacağı için de aile kuramadığını anlatıyor.
Çarşı esnafı Hasankeyf’in henüz sular altında kalmadığı, turistlerin tarihi bölgeye gelmeye devam ettiği ve yeni yerleşim yerindeki çalışmaların bitmediği gerekçeleriyle taşınmak istemedi.
“Şu andaki şartlarla oradaki şartlar arasında dağlar kadar fark var. Çünkü burada turizm vardı, insanlar vardı, insanları çeken bir tarih vardı. Yeni yerleşim yerinde bunun olacağını pek düşünmüyoruz. En azından ilk 5-6 yıl, çünkü yeni bir şehir yapılıyor. Şehrin oturması uzun zaman alacak. O yüzden özellikle esnafların desteklenmesi gerekiyor. En az 5-6 yıl, devlet destekli olması gerekiyor” diyor.
Anadolu Ajansı’na göre, yeni yerleşim çalışmaları için 2 milyar 750 milyon lira harcandı. 160 metrekarelik 710 villa tipi konutun da en geç üç ay içinde hak sahiplerine teslim edilmesi hedefleniyor.
Hasankeyfliler, kendi evlerine kamulaştırma bedeli ödendikten sonra bu evlerin 116 bin Türk Lirası’na kendilerine satıldığını anlatıyor.
“Biz burada eski Hasankeyf’te çok zor şartlarda yaşıyoruz. 45 m²’lik afet evlerinde, tuvaleti olmayan, banyosu olmayan, mutfağı olmayan… Bir odada belki 10 nüfus yatıyoruz. Bazı evler 10 nüfus. Nereye gidecek bu çocuklar? Ama yeni Hasankeyf’te ise modern, insanca yaşayacağımız, 160 m²’likevler yapılmış. Biz bir an önce oraya gitmek istiyoruz” diyor.
Türkiye’nin en fazla enerji üreten dördüncü barajı
DSİ’nin yaptığı açıklamaya göre, 8,5 milyar TL’ye mâl olan Ilısu Barajı, ülkedeki en fazla enerji üreten dördüncü baraj olacak, yıllık ortalama 4,12 milyar kilowatt saat elektrik üretecek.
Yetkililer, baraj tamamlandıktan sonra ilçenin yeniden turizme kazandırılacağını, tekneler ve teleferikle Hasankeyf’e turlar düzenleneceğini söylüyor.
Projeye karşı çıkanlar ise Hasankeyf’te toprak altında da halen tarihi eserlerin bulunduğunu, bu eserlerin de gün ışığına çıkarılarak ilçenin bir açık hava müzesi haline getirilmesini istiyor.
Mezopotamya’nın bereketli toprakları üzerine kurulu, Dicle Nehri’nin hayat veren sularını içeren bu antik kent, savunmaya elverişli tepeleri, kayaları ve mağaralarıyla da birleşince, eski çağlardan beri hükmedenlerin paylaşamadığı bir yer olmuş. Şimdi bu uygarlıkların miras bıraktığı eserlerin 7 tanesi yeni yerleşim alanına taşınıyor. Yetkililer, diğer eserlerin de oldukları yerde korunacaklarını söylüyor.
“Siz buraya gezmeye geldiğiniz zaman tarihi eserleri görüyorsunuz. El Rızk Cami’yi görüyorsunuz, Zeynel Bey Türbesi’ni görüyorsunuz, köprüyü görüyorsun, hamamı görüyorsun, Sultan Süleyman Külliyesi’ni görüyorsun, Kasr-ı Rabia’yı görüyorsun. Sadece görüyorsunuz. Bunlar benim oyun alanım. Çocukken ben onlarla beraber doğdum. Yani oyun hamurun gibi bir şey düşün. Onların içindeydim. Ve ben çocukluk arkadaşlarımı yanımda istiyorum. Ve iyi bir şekilde istiyorum. Zeynel Bey Türbesi’ni taşıdılar. Ben geçen Zeynel Bey Türbesi’ni görmeye gittim, üzüldüm. İyi bir taşıma değil o” diyor.
Çevre ve kültür dernekleri, Hasankeyf’in sular altında kalmasıyla ekosistemin de bozulacağını, endemik bitki türlerinin ve nesli tükenmekte olan hayvanların da yok olacağını savunuyor.
Hasankeyf’i Yaşatma Girişimi’nden Rıdvan Ayhan, “Yalnız tarih değil, doğayı katlediyorlar bunlar. Suyu katlediyorlar, hayvanları katlediyorlar. Bitkileri katlediyorlar. Burada su tutulduğu zaman ekosistem değişecek” diyor. “Su boğazına yetişene kadar” projeye karşı çıkacağını söyleyen Ayhan sözlerini şöyle noktalıyor: “Biz diyoruz ki, bir an önce barajın su seviyesini indirsinler, Hasankeyf’i kurtarsınlar.”
Berza Şimşek, Hasankeyf
5 Ağustos 2018 İnci Cevher UZGAŞ 0
Emekli Orgeneral Bir’den BÇG savunması …
Son Güncelleme: 25.09.2018 12:39