Grafik Tasarımda Renklerin Önemi » Özkan Göçer
GRAFİK TASARIMDA RENKLERİN YERİ
2019/09/08 : 00:27
Renkler, adeta grafik tasarımın bel kemiğidir. Mesleki deneyimi olan grafik tasarımcılar iyi bilirler, dikkat çekmeyen bir noktada yapılan çok küçük renk değişiklikleri tasarımın gidişatını etkileyebilir.
Burada grafik tasarımcının tecrübesi ve yaratıcılığı önemlidir. Ancak neyse ki geçmiş tasarımcılardan şimdiye miras kalan ve giderek gelişen renk teorisi modern grafik tasarımcıların yoluna ışık tutmaktadır.
Renk teorisi grafik tasarımda veya sanatta kullanılmak üzere geliştirilmiş bir kurallar ve yöntemler bütünüdür.
Renk teorisi tasarımcının işini kolaylaştırmak için çeşitli renk armonileri önerir. Renk armonileri, adından da anlaşılacağı gibi armonik, yani teoriye göre uyumludur.
Her renk armonisinin kendi içinde kuralları vardır. Bu açıdan renk armonileri müzikteki makamlara (gamlara), şiirdeki ölçüye benzetilebilir.
Tamamlayıcı renkler: Renk çemberinde karşı karşıya duran iki renk birbirinin tamamlayıcısıdır. Yaygın olarak bilinen tamamlayıcılar: Kırmızı-yeşil, sarı-mor, mavi-turuncu şeklindedir.
Analog renkler: Renk çemberinde komşu olan renklerden analog bir armoni oluşturur: mavi-yeşil-sarı, sarı-turuncu-kırmızı, lacivert-mavi-mor vb.
Üç-köşe renkler: Çemberde eşit uzaklıklarla belirlenecek üç renk de bir armonidir. Yeşil-turuncu-lacivert, kırmızı-sarı-mavi gibi.
Ayrık tamamlayıcı renkler: Tamamlayıcı renklere benzerlik gösterir. Her renk için tek bir tamamlayıcı renk almak yerine, o rengin tamamlayıcısına komşu olan iki renk seçilir. Yeşil-pembe-turuncu gibi.
Dört-köşe renkler: Üç-köşedeki kuralların aynısı bu armonide eşit uzaklıktaki dört nokta için geçerlidir.
Monokromatik renkler: Renk çemberinde belirlenen bir rengin doygunluğu (satürasyon) ve/veya açıklığı değiştirilerek elde edilen armonidir. Mavi, açık mavi, gök mavisi ve buz mavisi ile böyle bir armoni oluşturulabilir.
Renklerin insan psikolojisindeki yeri
Görsel algımız bir nesne tarafından uyarıldığında zihnimiz, bilinçli veya bilinçsiz bir süreçten geçer. Bu süreçte etkin rol oynayan renklerin dolaylı olarak insan psikolojisini etkilediği de renk teorisinin başka bir boyutudur.
Bu renkler psikolojide yarattığı durum değişikliğine göre şu şekildedir:
Tutku, heyecan, coşku, harekete geçme isteği: Kırmızı ve kırmızıya yakın bir analog renk armonisi ile bu duyguların yaratılabileceği düşünülmektedir.
Dinginlik, huzur: yeşil ve türevleri, açık mavi tonları. Aynı zamanda sağlık, yaşam vb. gibi düşünceleri de canlandırdığı için sağlık kuruluşlarının sıkça tercih ettiği bir renklerdir.
Güven: mavi ve türevleri. Teknoloji şirketlerinin logolarında çoğunlukla mavi tonları görmek mümkündür.
Güç, seçkinlik izlenimi, otorite: Siyahtır. “Premium” olmalarıyla övünen firmaların büyük bir kısmında siyahı görebilirsiniz. Sade ve şık biçimde yapılan bu tasarımlara genellikle altın sarısı eşlik eder.
Ancak belirtmek gerekir ki bunlar kabaca yapılmış genellemelerden oluşmaktadır. İnsan psikolojisini böylesi genellemelere oturtmak zaman zaman faydalı olsa da her zaman istenen sonucu vermeyebilir.
Örneğin tsunami felaketine maruz kalmış bir şehirde, mavi rengin güven vermesini beklemek pek yerinde bir seçim olmayabilir :)