Türkiye ve dünyanın bir çok kentinde insanlar, nehirlerin tahrip edilmemesi için ‘Büyük Atlayış’ adı altında çevresindeki nehirlere, göllere ve denizlere girdi. Bu yılki ‘Büyük Atlayış’ eylemi, Dicle Nehri üzerinde kurulan Ilısu Barajı ile su altında bırakılmaya bırakılmaya çalışılan Hasankeyf ve Dicle Vadisi için yapıldı.
Hasankeyf’te yapilmak istenilen “Büyük Atlayış”a ise izin verilmedi. Hasankeyf kaymakamlığı 12 Temmuz cuma günü saat 16:40’ta yayınladığı bir genelge ile Hasankeyf ilçesinde suya girmeyi dahil izne tabi tuttu.
Nehirlerin özgür akması için her yıl Temmuz ayının ikinci pazar günü Avrupa’da ve dünyanın başka yerlerinde, binlerce insan ‘Büyük Atlayış’ adı altında nehirlere girer. Ülkemizde ve dünyanın birçok yerinde bugün yapılan ‘Büyük Atlayış’ eylemlerde Ilısu Barajı ve HES projesinin durdurulması istenildi. DİSK, KESK, TMMOB, TTB, Hasankeyf’i Yaşatma Girişimi (HYG), Ekoloji Birliği, İstanbul Kent Savunması, Kuzey Ormanları Savunması, Arkeologlar Derneği, siyasi parti ve bir çok sivil toplum örgütü tarafından kurulan Hasankeyf Koordinasyonu’nun çağrısıyla yurdun dört bir yanında saat 13.00’da yapıldı.
Yapılan eylemlerin başında, Hasankeyf’i Yaşatma Girişimi ve Mezopotamya Ekoloji Hareketi’nin öncelik ettiği Hasankeyf’ten Dicle nehrine yapılmak istenilen ‘Büyük Atlayış’ oldu. KESK MYK’den Elif Çuhadar, TTB MK’den Halis Yerlikaya, Avrupa Parlementosu (AP) İngiliz parlementer Julie Ward, HDP’li milletvekilleri ile Belediye Eş Başkanları ile onlarca yurttaş katıldı. Yoğun güvenliğin alındığı ilçede, kolluk kuvvetleri, yurttaşların nehre girmesine izin vermedi. Onlarca zırlı aracın getirildiği ilçede, Dicle nehri etrafı da güvenlik görevlileri tarafından kapatıldığı görüldü. Kitle bunun üzerine seyir tepe denilen noktada açıklama yaptı. ”Hasankeyf İçin Geç Değil’ pankartların açıldığı eylemde, kitle Hasankeyf ve Dicle Vadisi için slogan attı.
Hasankeyf’e gidemeyenlerin İstanbul’daki durağı ise Sarıyer Yeniköy’deki Avusturya Başkonsolosluğu’nun önü oldu. Konsolosluk önünde toplanan yurttaşlar basın açıklanmasının ardından sloganlarla denize atladı.
Antalya Sarısu mahalesinde bir grup kadın aktivist saat 10.00’da türkülerle, piknik yaptı. Ardından saat 13.00’da Hasankeyf temasıyla denize girilip pankartlar açtı. Yine Antalya Kumluca ilçesinde de Hasankeyf temasıyla Antalya Ekoloji Meclisi aktivistler Alakır nehrine girerek pankartlar açtı. Nevşehir Balıklıova Mevkii Avanos’da da ekoloji aktivistleri Kızılırmak’a atladı. Çanakkale Gökçeada’da yanyana gelen yaşam aktiviteleri de denize girerek Hasankeyf ve Dicle Vadisi’ne ses olmak için Büyük Atlayış etkinliği düzenledi.
Yine Dünya’da da birçok şehrinde aktivistler ‘Büyük Atlayış’ı, Ilısu Barajı ve HES Projesinin iptal edilmesini dikkat çekmek için yaptı. Eylemin yapıldığı şehirlerden bazıları: Sine(İran), Bağdat(Irak), Saraybosna(Bosna-Hersek), Berlin, Hamburg, Mainz, Wendland, Münih, Nürnberg (Almanya), Londra (İngiltere), Dundee(Iskoçya), Kopenhag(Danimarka), Manlleu(Katalonya), Bern, Zurih (İsviçre), Rio de Janeiro(Brezilya) İstanbul’da Arkeologlar Derneğinden Ediz Boynikoğlu’nun, Hasankeyf’te de HDP Milletvekili Mensur Işık’ın ve Antalya ile Nevşehir’de de okunan ortak metin şöyle:”Her Temmuz’un ikinci pazarı Avrupa ve dünyanın birçok yerinde nehir ve göllerin savunulması için duyarlı insanlar “Büyük Atlayış” adı altında için topluca akarsulara atlarlar. Biz de bugün büyük tehdit altındaki Dicle Nehri için “büyük atlıyoruz”!
”Beş defa Ilısu projesi durduruldu”
Dicle Nehri ve Vadisi, canlılarıyla ve kültürüyle can çekişiyor. Devlet yetkilileri, Dicle’nin oluşturduğu vadiyi boğmak için 1954’de gündeme ilk gelen proje için 22 yıl önce harekete geçti. Vadiyi boğacak projeyi kabul etmeyen yerel halk da o günden bu güne projeye karşı direnmektedir. Tam beş defa Ilısu projesi durduruldu, ama her defasında yeni para, yasalar ve şirketlerle halkı es geçerek projenin inşaatına devam edildi.
”% 99’unu kurtarabiliriz!”
Dicle nehri gibi Hasankeyf’de can çekişiyor. Her gün yaşamı, binlerce yıl önce oyulmaya başlayan mağaraları, betonla kaplıyorlar, dinamitliyorlar, tarihi Hasankeyf’i kurdukları ruhsuz ve cansız ‘yeni yerleşkeye’ taşıyorlar. Onlara göre 7 eserin taşınması ve 2-3 eserin taş ve başka malzemelerle kaplanması ile kültürel miras geleceğe taşınıyormuş. Onların zihniyetine göre kültür taştan ibarettir. Oysa kültür; aralıksız olarak binlerce yıldır, insanların Hasankeyf’te emeği ile yarattıkları maddi ve soyut eserlerdir, kuşaktan kuşağa taşınan bilgi, tecrübe ve yaşam tarzıdır. “Eserlerin taşınması” ve “kayaların sağlamlaştırılması” adı altında ciddi bir yıkım yaşanmış olsa da halen kurtarabileceğimiz kültürel varlıklar çok fazladır. Belki bu mirasın sadece % 1’i yok edildi, yani % 99’unu kurtarabiliriz!
Ondan dolayı da diyoruz ki: Hasankeyf İçin Geç Değil!
Tags: big jump, Hasankeyf
Hasankeyf’de birçok köy yolu sular altında kaldı. →