Konu3: Yaşlının Kardiyovasküler Sistemine Ait Sorunlar ve Uygulamalar - PDF
Download "Konu3: Yaşlının Kardiyovasküler Sistemine Ait Sorunlar ve Uygulamalar"
1 Konu3: Yaşlının Kardiyovasküler Sistemine Ait Sorunlar ve Uygulamalar 1. Koroner Damar Hastalıkları ve Bakım 1.2. Anjina Pektoris Anjina pectoris, kalp kasının iskemisine bağlı olarak göğüste hissedilen ağrı ve rahatsızlık semptomudur. Bu ağrı sıklıkla sternum altından başlayıp boyna, çeneye, sırta, sol omuza, sol kola, yüzük ve serçe parmağa yayılım gösterdiği gibi sadece sternum altında da hissedilebilir. Bu ağrılar; sıkıştırıcı tarzda, göğüste basınç hissi uyandıran ağrılardır. Hastalar ağrıyı, "Göğsüme biri oturmuş gibi ağırlık var." olarak ifade ederler. Ağrının süresi genelikle 3-5 dakika kadardır. Belirti ve Bulgular geçen ağrı hissi, terleme ve kaygı hissetmesi Bakımda şunlara dikkat edilir: hasta yarı oturur pozisyonda yatak istirahatine alınır. aktiviteleri kısıtlanarak ileri izlenir. eğitimde; o Ağrısı sırasında oturması veya yatması gerektiği, o İlacını her zaman yanında taşımasını, başka ilaçlarla birlikte saklanırsa ya da açıkta bırakılırsa etkisinin azalacağını ve bu nedenle ilaçların orijinal kutusunda saklanması gerektiği, o Nitratların dil altı formlarının kullanılması sırasında ilacı almadan önce ağzının nemli olması, ilacı dilinin altında tutması ve bu sırada ilacın emilimini sağlamak için tükürüğünü yutmaması, o Ağrının devam etmesi hâlinde beşer dakika ara ile üç tablet alabileceği, o Aldığı ilaçlara ve istirahat etmesine rağmen ağrı devam ediyorsa bunun acil bir durum olduğu ve yardım istemesi gerektiği, o İlaçlarla birlikte alkol almaması, alkol alınırsa şok ve senkop meydana gelebileceği, 1
2 o Nöbetlerin tipine, sıklığına ve şiddetine göre çalışma koşullarını düzenlemesi, soğuk iklimlerde yaşamaktan kaçınması ve soğuk havalarda kendini koruması gerektiği açıklanmalıdır Miyokart İnfarktüsü Miyokart infarktüsü; miyokardın yeterli beslenememesine bağlı olarak gelişen, miyokart dokusunda zamanla oluşan, iskemi ve hücre nekrozuyla seyreden ağır bir tablodur. Belirti ve Bulgular sternumun arkasında hissedilen sıkıştırıcı bir özellik gösterir. Ağrı, çoğunlukla uzun süreli ve anjina tarzında bir ağrıdır. Anjina ağrısına göre daha şiddetli ve uzun sürelidir (20 dakikadan fazla sürer), istirahatle ağrı geçmez ve koroner vazodilatör ilaçlara cevap vermez. dır. Tedavi ve Bakım blokörleri kullanılır. Trombolitik tedavi: ilk 4 6 saat içerisinde kanama riski olmayan hastalarda uygulanır. Antiagregan ve antikoagülan tedavi: Her hastaya 1 tablet aspirin hemen verilmelidir. Trombolitik tedavinin verilemediği durumlarda heparin verilebilir. Bakımda aşağıdaki hususlara dikkat edilir: alınır. Hastaya fowler pozisyonu verilir. hasta yatak istirahatine giderilmesinde tercih edilen ağrı kesici ilaç morfin sülfattır. ir. Bunun için nitratlar dil altı veya IV olarak uygulanır. Ağrının izlenir. verilir. 2
3 etme durumu, bilinç durumu, idrar miktarı, derinin durumu, kapiller geri dolum zamanı sık aralıklarla izlenir. hastanın rahatlatılması sağlanır. o Hastaya günlük yaşam aktivitelerinde yardımcı olunur ve hasta odada yalnız bırakılmaz. o Hastanın sıvı dengesi takip edilir. o Hastanın diyeti düzenlenir. o Konstipasyon oluşmaması için gereken önlemler alınır. Sürgü verilirken hastaya ıkınmaması gerektiği anlatılır Akciğer Ödemi ve Bakım Sol ventrikülün ileri derecede yetmezliğine bağlı olarak fazla miktarda sıvının akciğerlerin intertisiyel boşluklarında ve alveollerde birikmesi sonucu gelişen acil bir durumdur. Belirti ve Bulgular Akciğer ödemi tablosunda görülen belirtiler şunlardır: oroner arter hastalığı ise eşlik eden göğüs ağrısı Tedavi ve Bakım Akciğer ödemi derhâl müdahale edilmesi gereken acil bir durumdur. Bu durumda aşağıdaki işlemler yapılır: azaltılır. sarkıtılarak kalbe dönen kan miktarı 3
4 pozisyonu korumakta güçlük çekebilir. Bu nedenle hasta desteklenmeli ve yatağın etrafında gerekli güvenlik önlemleri alınmalıdır. yaşadığı için yapılan tüm girişimler hastaya anlatılmalı ve hasta rahatlatılmaya çalışılmalıdır. Bunun yanında sedasyonu sağlamak için hekim istemine göre ilaçlar uygulanır. eyi artırarak akciğer konjesyonunu azaltabilir. nedenle hasta yakından takip edilmelidir. Yaşam bulguları, aldığı çıkardığı sıvılar, oksijen satürasyonu, kalp ve solunum sesleri, arter kan gazları sık aralıklarla izlenmelidir. hastanın yakınında hazır bulundurulur.. Bu işlem, ml kadar hastadan kan alınarak dolaşımdaki kanın azaltılmasıdır. yükünü hafifletmek için ekstremitelere turnike uygulanabilir. Turnike on beşer dakika aralarla üç ekstremiteye dönüşümlü olarak uygulanır. Örneğin; sağ kol, sol kol, sol bacak; 15 dakika sonra sağ kol, sağ bacak, sol bacak; 15 dakika sonra sol kol, sağ bacak, sol bacak; 15 dakika sonra sağ kol, sol kol, sağ bacak gibi. Turnike uygularken dikkat edilecek noktalar şunlardır: o Turnike tek kemik üzerine sıkı ve nekroza neden olmayacak şekilde uygulanır. o 15 dakikada bir saat yönünde değiştirilmelidir. Toplam 3-4 saat uygulanmalıdır. o İşlem bitince dolaşım yüklenmesini önlemek için turnikelerin hepsi birden çözülmez. Turnikeler 15 dakika ara ile çıkartılır. 3. Hipertansiyon ve Periferik Damar Hastalıklarında Bakım 3.1. Hipertansiyon ve Bakım Yaş: 40 yaşın üzerindeki insanlarda hipertansiyon daha fazla görülmektedir. Cins: Erkeklerde kadınlara oranla daha fazla hipertansiyon görülmektedir. Kalıtım: Beslenme alışkanlıkları ve şişmanlık: Stres: Sigara ve alkol: 4
5 Fazla tuz alımı: Hareketsiz yaşam tarzı Sekonder hipertansiyon: Bir neden gösterilebiliyorsa ya da bir hastalık sonrasında hipertansiyon ortaya çıkıyorsa buna sekonder hipertansiyon denir. Neden olan hastalık tedavi edildiğinde hipertansiyon düzeltilebilir. Tedavi ve Bakım Kahve alımı kısıtlanır. azaltan diyetler verilir. nedenle bireyler yardım alabilecekleri bir diyetisyene yönlendirilir. mümkün değilse stresle baş etme yolları öğretilir. yüksekliği arasında ilişki vardır. Bu i endişelerini konuşması için fırsat verilir ve hasta cesaretlendirilir. ve hipertansiyonu etkileyen yaşam biçimi değişiklikleri konularında hastalar bilgilendirilir. Hastayı yaşam tarzında yapması gereken değişikliklere inandırmak gerekir. dikkate alarak açıklama yapmalıdır. Sağlık bakım ekibinin diğer üyeleri ve diyetisyenlerle iş birliği yaparak hipertansiyonun yönetiminde yer alan diyet ile ilgili risk faktörleri konusunda eğitim ve değerlendirme yapmalı, hipertansiyonu kontrol altında tutmada diyet uygulamaları konusunda hastalara danışmanlık yapmalıdır. kendine kan basıncını ölçmeyi, kaydetmeyi ve kan basıncını yükselten olayları tanımayı öğretmek gerekir. gösterdiği ilerlemeler konuşularak hasta cesaretlendirilir. Kitle İndeksleri (BKİ) ve Bel Kalça Oranları (BKO) değerlendirilmelidir. Bel oranları erkeklerde 102 cm, kadınlarda 88 cm ve BKİ 25 veya daha fazla ise bu hastalar eğitime alınır. verilerek gevşeme teknikleri öğretilir Periferik Damar Hastalıkları ve Hemşirelik Bakımı 5
6 Arterioskleroz Arterioskleroz, (damar sertleşmesi) büyük ve geniş çaplı arterlerin esnekliğinin kaybolması, kalınlaşması, arter lümeninin daralması ile seyreden bir tablodur. Bakımda şunlara dikkat edilir: edilir. kalmaması veya oturmaması söylenir. egzersiz yapması için teşvik atması önlenir. gıdalar çıkartılır. sağlanır Varisler Varislerin oluşumunu önlemek için şunlara dikkat edilmelidir: esi için cesaretlendirilir. Normal kilonun korunması konusunda bilgi verilir. sıkı iç çamaşırı kullanma, uzun süre hareketsiz ayakta durma ya da oturma) kaçınılmalıdır. syon değiştirme, yorulduğunda bacakları dinlendirme, her saat başı birkaç dakika yürümek için ayağa kalkma, asansöre binmek yerine merdiven çıkma ve yüzme dolaşımı geliştirir. de oldukça yararlıdır. Bu tür masaj yapan varis çorapları yüzeyel venlerdeki kan akımını kolaylaştırarak bacakların şişmelerini önler. istirahat veya ayakların kalp hizasından yukarı kaldırılarak dinlendirilmesi gerekir. Varisi Olan Hastaların Dikkat Edeceği Noktalar istirahat edilmelidir. üre ayakta kalınan durumlarda varisli bölgeyi soğuk su ile yıkamalı ve kaldırmalıdır. 6