Üzärlik — peıdaly ösümlik | Jeyhun News
20/03/2020 19/03/2020 - ESASY HABARLAR, JEMGYİET
Üzärligiň düzüminde adamyň bedenine peıdaly täsirini ıetirıän dürli maddalar, ıagny garmalol, garmin, peganin ıaly alkaloidler, kaliı, magniı, demir ıaly makroelementler, marganes, alıuminiı, nikel ıaly mikroelementler saklanıar. Bu ösümlik merkezi we çetki nerw ulgamynyň kesellerinde, bogunlardaky guragyryda, dürli ıokançlarda, deri örtüginiň kesellerinde we soguljanlaryň garşysyna göreşmekde peıdaly.
Üzärlik türkmenleriň arasynda gadym zamanlardan bäri ulanylyp gelinıär. Ata-babalarymyz ony çogdamlap öılerinde asyp goıupdyrlar, wagtal-wagtal tütedip, tüssesini daş-töwerege ıaıradypdyrlar. Şeıdip, birnäçe ıokanç keselleriň ıokuşmagynyň öňüni alypdyrlar. Häzirki wagtda hem her bir türkmen öıünde bu ösümligiň bir çogdamyny görmek bolıar. Üzärligiň ysyndan bakteriıalaryň, zyıanly mör-möjekleriň we ıylanlaryň gaçıandygy bireııäm subut edildi. Muňa ösümligiň otundaky we tohumyndaky alkaloidleriň örän güıçli täsiri sebäp bolıar. Türkmenistanda lukmançylygyň nyşanynda üzärligiň şekili ıerleşdirilendir. Bu tötänden däl. Üzärlik türkmen halk tebipçiliginde we ylmy lukmançylykda keselleriň 50-den gowragynyň garşysyna ulanylıar. Ösümligiň dermanlyk häsiıetleri baradaky maglumatlar Abu Aly ibn Sinanyň «Lukmançylyk ylmynyň kanunlary», Seıit Ysmaıyl Gürgenliniň (Jürjanynyň) «Tebipçiligiň ıan kitaby» we Muhammet Hüseıniň «Melhemler hazynasy» diıen eserlerinde duş gelıär. Üzärlik halk lukmançylygynda «ıüzlerçe keseli» bejermek üçin ulanylıan has belli ösümlikdir. Irki wagtlardan onuň tohumyny göz kesellerinde, derlediji, soguljanlaryň garşysyna serişde, umumy gyjyndyryjy serişde hökmünde peıdalanypdyrlar. Üzärligi halkymyz iki maksat üçin – dermanlyk hem boıag ösümligi hökmünde peıdalanıar. Ol çişlerde, garnyň ıellenmeginde, damaryň çekmesinde we merezıelde derman hökmünde ulanylıar. Merezıelde üzärligiň bişen tohumy ulanylıar, ıagny çilim edip çekilıär. Bu bejerginiň dowamlylygy – 3 4 aı. Şunda näsag berk berhiz saklamaly (turşy iımitleri iımek we spirtli içgileri içmek düıbünden gadagandyr). Dişiň agyranda üzärligiň tohumy bilen gara üzümi garyşdyryp we soňra agyryly dişiňe ıapmaly. Muhammet Hüseın Gündogar halk lukmançylygynda bu ösümligiň ulanylyşy barada şeıle ıazıar: «Üzärlik – näzik serişde, çyglygyň netijesinde dörän kükrek kesellerini bejerıär, ysy hem içegedäki ıeli aıyrıar; aşgazandaky we içegelerdäki ereıän hem-de goıy, iriňli massalary aıyrıar». Halk lukmançylygynda üzärligiň otundan, tohumyndan we gülünden gaınadylyp taııarlanan dermanlyk pet sowuklamada, gyzzyrma keselinde ulanylıar. Oty gaınadylan suw bilen syrkawyň bedenini ıuwmak arkaly guragyry, gijilewük we beıleki deri keselleri bejerilıär. Merkezi Aziıanyň halklary bu ösümlikden taııarlanan jöwheri diş eti agyranda agzy çaıkamak arkaly peıdalanıarlar. Owganystanda üzärligiň tüssesi ysmaz kesellerini bejermekde peıdalanylıar. Üzärligiň tohumyndan taııarlanan melhem demgysmada we böwrek kesellerinde peıdaly. Lukmançylykda gidrohlorid peganin (gerdejik we ampula görnüşinde) miopatiıada hem miasteniıada, şeıle hem iç gatamada, içegäniň atoniıasyna iç sürüji serişde hökmünde ulanylıar. Garmini epideminli episefamitde, sandyrawukly ysmazda we Parakson keselinde peıdalanmak maslahat berilıär.
Türkmenistanda durnukly ösüş dowam edıär.
Bankomatdan kartdan karta pul geçirmek
Lebap welaıatynyň ıol hereketiniň ıaş gözegçileri baırakly orunlary eıelediler
İazyjy Naryman Jumaıewiň döredijiligine bagyşlanan agşam
Türkmenabat şäherinde sungat ussatlarynyň konserti boldy
ZÜLEİHA KAKAİEWA – İagyş ıagıar
Türkmenabatda täze awtomenzil gurlar
Sungat mekdebiniň mugallymlarynyň maslahaty geçirildi
INTERNET BANK HYZMATLARY