İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI BELİRTİLERİ NELERDİR? | Evdesifa.com
Anasayfa » Hastalıklar » Hastalıkların Belirtileri » İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI BELİRTİLERİ NELERDİR?
İdrar yolu enfeksiyonu, böbrekleri, üreterleri, üretrayı ve mesaneyi kapsayan bir enfeksiyondur. Bunlar vücutta eleme işlemi yapılmadan önce idrarın akım gittiği yerlerdir.
Böbrekler, bel seviyesinde bulunan ve omurganın her 2 tarafına yerleşmiş, bir ufak organ çiftidir. Ancak vücutta pek çok önemli görevi vardır. Bunlar atıkları uzaklaştırmak, kandaki aşırı suyu azaltmak ve idrarı eleme işlemi yapmaktır. Bu fonksiyonlar, kan basıncının dengelenmesinde, böbrekleri oldukça önemli kılmaktadır. Ayrıca böbrekler kan şekeri seviyesindeki, kan basıncındaki ve elektrolit dengesindeki değişimlere de hassastır. Bu yüzden diyabet ve hipertansiyon böbreklere zarar vermektedir.
Üreterler ise 2 adet olup, 25 cm uzunluğunda dar tüplerden oluşan, her böbrekten idrarı çekerek mesaneye iletmekle görevlidir.
Mesane, idrarın toplandığı ve depolandığı ufak bir keseciktir. Mesanedeki idrar seviyesi belirli bir seviyeye ulaştığında, idrar atma isteği gelir. Çok fazla tutmamak ve idrar atma isteği geldiğinde tuvalet ihtiyacını gidermek en sağlıklısıdır.
Üretra da mesaneden vücudun dışına açılan küçük bir kanaldır. Üriner büzücü kas olarak adlandırılan bir kas, mesane ile üretranın kesişim noktasında bulunur ve idrarın mesaneden dışarı çıkarılmasında görev alır. Kasılıp gevşemeler ile idrarın atılması gerçekleşir.
Bu sistemde meydana gelen herhangi bir enfeksiyon oluşumu, tüm sistemi olumsuz yönde etkiler. İdrar yolu enfeksiyonları 2’ye ayrılır. Bunlar üst idrar yolu enfeksiyonları ve alt idrar yolu enfeksiyonlarıdır. Üst idrar yolu enfeksiyonları böbreklerden ve üreterlerden oluşur. Burada meydana gelen bir enfeksiyon en çok böbrekleri etkiler ve yüksek ateş, ürperme, mide bulantısı, kusma ve diğer ciddi belirtilere sebep olur. Alt idrar yolu enfeksiyonu da üretra ve mesaneden oluşmaktadır. Burada meydana gelen bir enfeksiyon durumunda ise hem üretra hem de mesane olumsuz olarak etkilenir.
Bu tür bir enfeksiyon genellikle yetişkin kişilerde yaygın olarak meydana gelmektedir. Çocuklarda oluşma ihtimali yüzde 1-2 gibi çok düşük bir oranla sınırlıdır. Kadınlarda ve kızlarda sık sık oluşan idrar yolu enfeksiyonları, erkeklerde ise 50 yaşın altındakilerde daha sık meydana gelir. Bu anatomik farklılıkların neden cinsiyete bağlı olarak geliştiği ise bayanlardaki üretranın, erkeklere göre daha kısa olmasıdır.
İdrar Yolu Enfeksiyonlarının Sebepleri Nelerdir?
İdrar normalde steril bir haldedir. Ancak idrar içerisine bakteri bulaştığında ve devam eden süreçte üreyip, büyümeye devam ettiğinde enfeksiyon oluşur. Oluşan enfeksiyon genellikle üretranın başlangıcında meydana gelir. Burası idrarın vücudu terk ettiği ve idrar yolundan içeri, yukarıya çıktığı yerdir.
Bu enfeksiyonun sebebi yüzde 90 ihtimal ile E.coli bakterisi olarak bilinen bir çeşit bakteridir. Bu bakteriler normalde bağırsak çevresinde ve anüs etrafında yaşarlar.
E.coli bakterileri anüsün etrafındaki alandan üretraya doğru hareket ederler. En sıklıkla yaygın olduğu durum düzgün işlemeyen bir cinsel ilişkiye sebep olmalarıdır.
Genellikle mesaneyi boşaltmak yani idrar atımı yapmak, bakterilerin de üretradan dışarı atılmasını sağlayacaktır. Ancak çok fazla bakteri olması, tamamının dışarı atılamamasına ve enfeksiyonun tekrar yayılmasına sebep olacaktır.
Bu bakteriler üretradan mesaneye doğru hareket ederler ve büyüyerek enfeksiyona sebep olurlar.
Mesaneden üreterler aracılığı ile yukarı hareket eden bakteri de enfeksiyonun yayılmasını sağlar.
Düşük bir ihtimalde olsa böbreklere kadar gidebilen E.coli bakterileri, çok ciddi böbrek enfeksiyonlarının oluşmasına sebep olur.
İdrar Yolu Enfeksiyonlarının Risk Faktörleri Nelerdir?
Bu enfeksiyonu destekleyen pek çok risk faktörü bulunmaktadır. Bunlar;
Böbrek taşı gibi idrar yolunu tıkayan maddeler,
Mesanenin tam olarak boşaltılamaması veya omurganın yaralanması gibi çeşitli medikal şartlar,
Bastırılmış bir bağışıklık sistemine yani AIDS virüsüne sahip olanlar ve diyabet hastalığı bulunanlar,
Cinsel hayatı aktif olan bayanlarda E.coli bakterilerinin miktarının büyük miktarlara ulaşması,
Prostat rahatsızlığına sahip erkeklerin üretrasının tıkanması ile gibi durumlar idrar yolu enfeksiyonlarını tetikleyen durumlardır.
Bu tip bir enfeksiyonun belirtileri 3 ana grup altında incelenebilir. Bunlar üst idrar yolu enfeksiyonlarına göre, alt idrar yolu enfeksiyonlarına göre ve yeni doğanlara göre idrar yolu enfeksiyonları belirtileri olarak sıralanabilir.
Üst idrar yolu enfeksiyonları arasında yer alır. İdrar atımı sırasında çeşitli yanmalara veya acılara sebep olur. Ayrıca sık sık idrar atımına ihtiyaç duyulacaktır. Bu durumda çok az miktarda idrar atımı yapılır.
Bu durumda üst idrar yolu enfeksiyonları arasında incelenir. Mesane ile alakalı bir sorun olup, üretra ve mesanenin katmanlarında tahriş ve iltihaplanma meydana gelmesi olarak ifade edilebilir. Ağrılı bir durumdur.
E.coli bakterisinin sebep olduğu enfeksiyondan dolayı çeşitli mide ağrıları oluşabilmektedir. Bunlar alt mide ağrıları, mide bulantısı, kusma, ürperme hissi ve bel ağrısı olarak ifade edilebilir. Tüm bu ağrılar bakterilerin neden olduğu enfeksiyonun mide üzerindeki yan etkileridir.
Çok nadir de olsa bebekler üzerinde idrar yolu enfeksiyonlarının olabileceğinden bahsetmiştik. Olası bir durumda yüksek ateş, kabızlık, kusma, yetersiz beslenme, böbrek kontrolünde kayıplar ve iştah kayıpları gerçekleşir. Doktor tedavisi gereken bir durumdur.
Hamile bayanların idrar yolu enfeksiyonları riski de artmaktadır. Ancak hormonal değişikliklerden dolayı hamile bayanlardaki enfeksiyon belirtileri net bir şekilde ortaya çıkamamaktadır. Olası bir duruma karşı sık sık gerekli kontrollerin yapılması gerekir.
İdrar Yolu Enfeksiyonları Teşhisi Nasıl Yapılır?
Bu rahatsızlığın teşhisi, ortaya çıkan belirtiler sonrası uzman bir doktor tarafından yapılmalıdır. Teşhis işlemi sırasında doktorunuzun soracağı ilaç geçmişi, ameliyat geçmişi, alışkanlıklar ve yaşam stili hakkındaki sorulara doğru bir şekilde cevap verilmesi hastalığın tespit edilmesini çok daha kolay kılacaktır. Bunların dışında fiziksel bir inceleme ve laboratuvar testleri de yapılarak hastalığın belirlenmesi sağlanacaktır.
Fiziksel test içerisinde bir idrar çubuğu aracılığı ile idrar testi yapılacaktır. Sonuçları elde etmek sadece birkaç dakika sürmektedir. Ayrıca doktorunuz tarafından istenebilecek bir idrar örneği laboratuvar ortamında incelenir. Bu sonuçlar ise birkaç gün almaktadır. Sonuçlar ortaya çıktığında hangi bakterinin enfeksiyonu neden olduğu açıkça belirlenebilecek ve bakterinin direncine veya hassasiyetine göre doktorunuz tarafından antibiyotik yazılacaktır. Reçeteli ilaçları kullanmanız sizin sağlığınız açısından oldukça önemlidir. Yanlış antibiyotik kullanımı herhangi bir fayda vermeyeceği gibi enfeksiyonun yayılmasına dahi sebep olabilir.
E.coli bakterisinin sebep olduğu idrar yolu enfeksiyonlarının tedavisinde herhangi bir cerrahi operasyon kullanılmamaktadır. İlaç tedavisi en yaygın olarak kullanılan tedavi yöntemidir. Bakteri sebepli bir enfeksiyon olduğu için genellikle bakteri türüne göre antibiyotik verilir. Hastalık tamamen geçmeden önce antibiyotikleri bırakmamanızı tavsiye ederiz. Ayrıca oluşan rahatsızlıktan kurtulmak için çeşitli ağrı kesiciler kullanmanızda herhangi bir sakınca yoktur. Ancak başka bir hastalığa sahipseniz, doktorunuzun onayını almanız çok daha doğru olacaktır. Oluşan bakterileri atmak için sık sık idrar atmanıza ve doğal olarak bol bol su içmeniz gerekecektir. Mesaneyi tahriş eden sigaranın tüketimini bırakmanız da sizler için en sağlıklı tercih olacaktır.