ALKOLÜN ETKİLERİ VE TEDAVİSİ
Alkol, sık ve yaygın olarak kullanılan yasal bir madde. İnsanlık tarihi boyunca da kullanımı olmuştur. İnsanlar alkolü kimi zaman bir gıda, kimi zaman ise bir eğlence aracı olarak görmüştür. Öte yandan, alkolün bedene birçok zararı olduğu ve bağımlılık oluşturabileceği bilinir. Alkol ve etkileri konusunda bilgilenmek önemlidir. Alkole tarafsız ve bilimsel gözle bakmak çok önemlidir. Alkol hayatımızda. Ama hayatımız alkol olmasın.
Kandaki alkol düzeyine göre oluşan etkiler aşağıda belirtilmiştir:
Kan-alkol düzeyi Etki
%0.02 Hafif bir fark hissedilmeye başlar.
%0.04 Birçok kişi bu düzeyde rahatlama ve keyif hissetmeye başlar.
%0.06 Kişinin yargı gücü bozulur, yeteneklerini kullanma ve doğru kararlar alma becerisi azalır.
%0.08 Kasların eşgüdümü, araba kullanma ve konuşma gibi beceriler bozulur. Bulantı riski yükselir.
%0.10 Kişinin kendi üstündeki denetimi kaybolur, tepki verme süresi bozulur.
%0.15 Denge ve hareket bozuklukları ortaya çıkar. Kaza yapma riski ve içtiği zaman olanları hatırlamama olasılığı artar.
%0.30 Bilinç kaybolur, koma gelişir, ölüm riski ortaya çıkar.
Fazla ve sık alkol alındığı zaman tolerans gelişir, yani etkiye karşı duyarlık eşiği yükselir. Tolerans kişinin aynı etkiyi sağlamak için daha fazla miktarda alkol alma gereksinimini duymasıdır. Kişi benzer etkiyi sağlamak için giderek kullandığı alkolün miktarı artırmak zorunda kalır. Kullanılan alkol miktarını değerlendirmek için “standart içki” tanımı kullanılır.
Erkekler haftada 21 standart içkiyi, kadınlar 16 standart içkiyi aşmamalıdır. Ancak gebeler, fiziksel hastalığı olanlar, bağımlılar ve araba kullanacaklar hiç alkol almamalıdır.
Alkolün bedensel ve ruhsal etkileri kişiden kişiye değişir. Bazı insanlar çok az alkol alsa bile bedensel ya da ruhsal olarak hemen etkilenirler. Bazılarında ise, bu etkilerin ortaya çıkması uzun zaman alır.
Karaciğerde büyüme, yağlanma ve siroz
Bağışıklık sisteminde bozukluklar
İş ve okul yaşamında sorunlar
Kişilerarası ilişkilerde sorunlar
İçmeye başlamadan önce sınırlarınızı belirleyin.
Kadehler arasında ara verin.
Düşük alkollü içkileri tercih edin (light bira, duble yerine tek, vb.).
Küçük yudumlarla için.
İçmeden önce karnınızı doyurun.
İçmeye başlamadan önce susuzluğunuzu giderin.
Her bir kadeh arasında bir bardak alkolsüz sıvı alın (soda, su, ayran, vb.).
Tuzlu yiyeceklerden sakının.
Yarıştan kaçının, başkalarının dolduruşuna gelmeyin.
Ne kadar içtiğinizin kaydedin.
Kullanılan alkol miktarının giderek artması.
Alkol miktarı azaltılınca ya da kesilince huzursuzluk, uykusuzluk, titreme gibi yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkması.
Ruhsal, sosyal, adli ya da bedensel bir sorun oluşturmasına rağmen alkol kullanmaya devam etmek.
Kişinin alkol üzerinde denetimini kaybetmesi ve tasarladığından fazla alkol kullanması.
Zamanının büyük çoğunluğunu alkol ile geçirmesi.
Alkolün kişisel toplumsal sorumluluklarını yerine getirmesini engellemesi (iş, okul, aile, vb.).
Alkol bağımlılığı tedavisinde kullanılan ilaçlar: Disülfiram, Naltrekson, Nalmefen, Akamprosat, Topiramat başlıcalarıdır. Ayrıca antidepresanlar da tercih edilebilir.
Bağımlılıkla ilgili tedavi merkezleri AMATEM ve 18 yaşından küçükler için ÇEMATEM vardır. Yoksunluk belirtilerinin tedavisi (detoks) için psikiyatri uzmanından destek alınabilir.
Ecz. Zeliha Gökkan