Celâl Amâsî – Hattatlar Sofası
Alî Çelebizâde Alâ’eddîn Hasan Çelebi’nin oğlu ve meşâhir-i hattâtînden Şeyh Hamdullah’ın dayısı veyâ halasının zevci olan Celâl Amâsî, dönemin en önemli kültür merkezlerinden biri olan Amasya’nın yetiştirmiş olduğu değerli hattatlardan biridir. Hatta Menâkıb-ı Hünerverân’da “esâtize-i Rûm” olarak anılan, Anadolu’nun yedi hat üstâdından biri olarak kabul edilir.
Tokatlıoğlu Cemâleddîn Yusuf Çelebi’nin taht-ı tedrîsinde yetişmiş olan Celâl Amâsî, hüsn-i hattaki mahâreti sâyesinde Amasya Vâlîsi Şehzâde Bâyezid’in sarayına nüfûz etmiş, 1481 senesindeki cülûsundan sonra da İstanbul’a gitmiş idi. Bir müddet burada istihdâm edildiği anlaşılan Celâl Amâsî daha sonra memleketine dönmüş ve Amasya Vâlîsi Şehzâde Ahmed’e hüsn-i hat mu‘allimi olmuştur. Bu hâl üzere iken H. 9 Zilhicce 893/M. 14 Kasım 1488 tarihine müsâdif arefe günü vefât etmiştir.
Aklâm-ı sitteyi evvelâ Yahyâ Sofî’den meşketmiş olan Celâl Amâsî, bilahâre İranlı hattatlardan Yahyâ Fettâhî-i Nişâbûrî’den istifâde ile kendine mahsûs bir vadide akmağa başlamıştır. Ancak Yahyâ Sofî’nin hânesinden meşk arkadaşı olan Hayreddîn Mar‘aşî’nin şâkirdlerinden Şeyh Hamdullah’ın ortaya koymuş olduğu tebeddülât karşısında rağbet görmemiş ve oğulları Cemâl Amâsî ve Celâlzâde Muhyiddîn Efendi ile Abdullah Amâsî tarafından temsil edilen kuru bir vadi olarak Türk hat san‘atı tarihindeki yerini almıştır.
Gülzâr-ı Savâb, s. 54; Devhatü’l-küttâb, s. 30; Menâkıb-ı Hünerverân, ss. 24-25; Tuhfe-i Hattâtîn, s. 152; Fâtih Devri Hattatları, s. 22; Türk Hattatları, s. 43.
İsmail Orman, 4 ağustos 2016