Şu günler paıtagtymyza dünıäniň köp ıurtlaryndan myhmanlar geldiler, olaryň hatarynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlyklyk etmeginde geçirilen Halkara ahalteke atçylyk assosiasiıasynyň VIII mejlisine, “Türkmen bedewi we dünıäniň seıisçilik sungaty” atly halkara ylmy maslahata gatnaşyjylar bar, şeıle hem bu ıerde ıörite sergi-ıarmarka guraldy. Düın Ahalteke atçylyk toplumynda guralan dabaralaryň dowamynda ahalteke bedewleriniň arasynda geçirilen Halkara gözellik bäsleşiginiň jemleri jemlenildi hem-de döwlet Baştutanymyzyň adyndan sungat eserlerinde behişdi bedewleriň keşbini has oňat beıan etmek boıunça geçirilen bäsleşikde ıeňiji bolan döredijilik işgärlerine sylaglar gowşuryldy.
Hemmeler Halkara ahalteke atçylyk sport toplumyna gelen hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy uly ruhubelentlik bilen garşylaıarlar.
Daşary ıurt habarçylarynyň arasynda dabara gatnaşyjylaryň hatarynda Bütinrussiıa döwlet teleradiogepleşikler kompaniıasynyň Merkezi Aziıa sebit bölüminiň ıolbaşçysy Robert Fransew hem bar. Hormatly Prezidentimiz bilen onuň arasynda gürrüňdeşlik boldy.
R.Fransew ıurdumyzdan taııarlan habarlary, şol sanda Prezident saılawlary, Aşgabatda geçirilen media-forumlar, TOPH gaz geçirijisiniň owgan böleginiň düıbüni tutmak, bu gaz geçirijiniň ugry boıunça optiki-süıümli aragatnaşyk we elektrik geçiriji ulgamlaryň düıbüni tutmak we beıleki çäreler baradaky habarlary bilen türkmen teletomaşaçylaryna tanyşdyr. Türkmen Lideri habarçy bilen bular barada pikir alşyp, geçen ıyl Russiıanyň telewideniıesi boıunça görkezilen İapyk binalarda we söweş sungaty boıunça V Aziıa oıunlaryndan taııarlanylan ıatda galyjy habarlary belledi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow bilen söhbetdeşlik geçirmäge mümkinçilik döredilen habarçy bilen gürrüňdeşlikde häzirki wagtda dünıä jemgyıetçiligine täze keşpde açylıan Türkmenistanyň içeri we daşary syıasatyna degişli dürli meseleler gozgaldy. İurdumyz bu gün hyzmatdaşlyk esasynda sebit gatnaşyklaryny gurmakda esasy orny eıeleıär hem-de söwda-ykdysady, energetika we ulag ulgamlarynda täze sahypany açıar.
Türkmenistanyň başyny başlan hem-de Merkezi Aziıada ykdysady ösüşiň we syıasy täsiriň täze merkezleriniň döremegi, şeıle hem sebitdäki ıagdaılaryň ıurtlaryň arasyndaky gatnaşyklaryň has ıakyn bolmagyna tarap üıtgemegi üçin binıat döredıän iri halkara taslamalar barada gürrüň edildi.
Elbetde, strategik häsiıete eıe bolan türkmen-russiıa hyzmatdaşlygyna, şeıle hem Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň çäklerinde iki ıurduň gatnaşyklaryna üns berildi. Russiıanyň iri sebitleri bilen gatnaşyklarda hem uly mümkinçilikler bar.
Medeniıet, ylym we ıokary bilim Türkmenistanyň we RF-niň hyzmatdaşlygynyň gün tertibinde esasy orny eıeleıär. Bu emele gelen taryhy ynsanperwer we ruhy gatnaşyklar bilen şertlendirilendir. Şeıle hem milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlarynyň hatarynda saglygy goraıyş ulgamyny, aıratyn-da, çagalaryň saglygyny goramak ulgamyny görkezdi. İurdumyzda kiçi we orta telekeçiligi, syıahatçylygy ösdürmek, Türkmenbaşy şäherindäki täze deňiz porty barada hem gürrüň edildi. Bu port ähli Hazarıaka döwletler üçin haryt dolanyşygynyň möçberlerini artdyrmakda täze logistik mümkinçilikleri açıar.
Halk döredijiliginiň köpöwüşginli sergisiniň ugry boıunça ıüzugra geçirilen söhbetdeşlikde Türkmenistanda köp asyrlyk milli mirasyň aıawly goralıandygy baradaky gürrüň esasy orny eıeledi, şan-şöhratly ahalteke bedewi bu mirasyň gaıtalanmajak ajaıyp gymmatlyklarynyň biridir.
“Biz Sizi doganlyk, güneşli, myhmansöıer Türkmenistanda görmäge hemişe şatdyrys!” diıip, döwlet Baştutanymyz aıtdy hem-de gürrüňdeşligini türkmen topragynda täze duşuşyklara çagyryp, tamamlady.
İurdumyzyň her bir welaıaty döredijilik mekdepleriniň, çeper elli senetkärleriň aıratynlyklary bilen tapawutlanıan öz sergisini gurady, senetkärleriň işleışine gönüden-göni syn edip bolıar. Şeıle hem bu ıerde muzeı gymmatlyklary hem-de häzirki zaman suratkeşleriniň işleri, taryhy ıadygärlikleriň fotosuratlary we maketleri görkezildi. Bularyň hemmesi 2018-nji ıylyň “Türkmenistan - Beıik İüpek ıolunyň ıüregi” atly şygarynyň içinden eriş-argaç bolup geçdi.
Milli Liderimiz tutuş durky bilen bedewlere bolan halk söıgüsini özünde jemläp, atlaryň ahalteke tohumyny gorap saklamak, köpeltmek hem-de wagyz etmek boıunça işleri döwlet syıasaty derejesine çykardy, bu işleriň atşynaslyk sungatynyň ıörelgeleriniň häzirki zaman tehnologiıalary esasynda dowamatlylygy we baılaşdyrylmagy bu syıasatda aıratyn orun eıeleıär.
Bedew, ilkinji nobatda, tutanıerli zähmetiň nyşanydyr. Öz gözelligi, syraty, ıyndamlygy, nepisligi bilen görenleri haıran galdyrmak derejesine ıetıänçä, bedew köp we tutanıerli zähmeti, bilimi, söıgini we zehini talap edıär. Türkmen halky netijeli zähmet çekmegi başarıar - atlaryň ahalteke tohumy munuň aıdyň mysalydyr. Halkymyz öz üstünliklerini we gazananlaryny ruhubelentlikde bellemegi hem başarıar.
Alypbaryjy möwsümiň iň abraıly bäsleşikleriniň - baıramçylyk çapyşyklarynyň başlanıandygyny yglan edıär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hünärmenleri döwrebap usullary peıdalanmak bilen, tohumçylyk işiniň ylmy esaslaryny giňeltmäge, ıurdumyzda atly sportuň dürli görnüşlerini has-da ösdürmäge, bu ugurda halkara gatnaşyklary ıola goımaga hem gönükdirıär. Emma esasy zat - bu atçylygyň däpleriniň yzygiderliligini, onuň maňzyny aıawly saklamakdyr diıip, milli Liderimiz belleıär.
At çapyşyklary - bu çapyksuwarlar üçin synag hem bolup durıar. Atly sport adamdan dogumlylygy, ugurtapyjylygy, tutanıerliligi we elbetde, atlara bolan söıgini, olara düşünmek başarnygyny talap edıär.
Şu gün dürli aralyklarda geçirilen at çapyşyklarynyň jemi 7-si bolup, olara bedewleriň onlarçasy gatnaşyp, iň gowy sport häsiıetlerini görkezdiler.
1600 metr aralykda geçirilen birinji at çapyşygynda atlaryň üçüsi pellehanadan ilkinjiler bolup geçdiler, şunda iň gowy wagty - M.Mämmedowyň çapan aty görkezdi. Geňdag diıen dor at bellenilen aralygy 1 minut 47 sekuntda geçip, pellehana ilkinji bolup geldi. Ikinji orny A.Agamyradowyň çapan Günbatar atly gara aty we üçünji orny A.Allanazarowyň çapan Garasekil atly gara aty eıeledi. Atlaryň üçüsi hem Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna degişli bolup, olary Türkmenistanyň halk atşynasy K.Agamyradow hem-de Türkmenistanyň at gazanan atşynaslary M.Agamyradow we R.Agamyradow seıislediler.
1800 metr aralykda geçirilen nobatdaky çapyşykda bellenilen aralygy 1 minut 56,2 sekuntda geçmegi başaran Dordepel atly dor ata taı gelen bedew bolmady. Ol Türkmenistanyň Migrasiıa gullugyna degişli bolup, onuň seısi D.Taılyıew, çapyksuwary İ.Saparow. Bu çapyşykda ikinji orny Ykdysady jenaıatlara garşy göreşmek baradaky döwlet gullugynyň Döwletli diıen dor aty eıeledi. Onuň seısi O.Annaorazow, çapyksuwary D.Begmedow. Pellehana üçünji bolup bellenilen aralygy 2 minut 0,9 sekuntda geçmegi başaran Milli howpsuzlyk ministrliginiň Hatarçy atly gara dor aty geldi. Ony ussat seıis P.Öwezow taııarlady, çapyksuwary bolsa K.Nogaıew.
Üçünji çapyşyk hem 1800 metr aralykda geçirilip, onda H.Babalyıewiň seıislän hem-de üçünji derejeli çapyksuwar B.Berdimuhammedowyň çapan, Türkmenistanyň Baş prokuraturasyna degişli bolan Alguş atly al aty 1 minut 57,8 sekunt wagt bilen pellehanadan birinji bolup geçdi. Onuň yz ıany bilen birnäçe sekunt tapawut bilen Döwlet migrasiıa gullugynyň Aıperi atly al gysragy geldi. Onuň seısi E.Babalyıew, çapyksuwary I.Babalyıew. Üçünji orny Aşgabat şäher häkimliginiň Gara altyn atly gara gysragy eıeledi. Onuň seısi B.Huşwagtow, çapyksuwary M.Döwletow.
Dördünji çapyşykda ıene-de Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna degişli atlaryň arasynda 2200 metr aralykda ıiti bäsleşik boldy. Netijede, bellenilen aralygy 2 minut 31,9 wagt bilen Turan diıen akıal mele at geçip, bäsleşigiň ıeňijisi boldy. Onuň seısi Ş.Agamyradow, çapyksuwary bolsa B.Babaıew. Ikinji bolup pellehana Perman atly gyr at birnäçe sekunt tapawut bilen geldi, onuň seısi K.Pirmyradow, çapyksuwary H.Baısähedow. Üçünji orny Kerwen atly dor at eıeledi. Onuň seısi Türkmenistanyň halk atşynasy M.Muhammedow, çapyksuwary bolsa D.Hojamuhammedow.
2200 metr aralykda geçirilen bäşinji ıaryşda Türkmenistanyň Baş prokuraturasynyň Gujurly diıen dor aty birinji bolup gelip, ol bellenilen aralygy 2 minut 23,8 sekuntda geçdi. Onuň seısi H.Babalyıew, çapyksuwary B.Babalyıew. Onuň yz ıany bilen 6 sekunt tapawut wagt bilen Döwlet gümrük gullugynyň Kararym atly gara aty geldi. Ony ıaryşa K.Berdimämmedow taııarlady we M.Muhammedow çapdy. Üçünji orny Alguş atly al at eıeledi. Demir ıol ulaglary ministrligine degişli bu bedewi ıaryşa Türkmenistanyň halk atşynasy I.Agamyradow taııarlady. Çapyksuwary R.Abdyıew.
Soňky iki çapyşyk iň uzak bolan 2400 metr aralykda geçirilip, ol has güıçli atlary kesgitledi. Şunda üç sany öňden gelen atlaryň görkezen wagty şeıle boldy:
Altynjy çapyşykda Aşgabat şäheriniň Köpetdag etrap häkimligine degişli Baharly diıen gara dor at aralygy 2 minut 39,5 sekunt wagt bilen geçip ıeňiji boldy. Ony toıa M.Şirliıew taııarlapdyr. Çapyksuwary bolsa Y.Saparow. Ikinji orny Içeri işler ministrliginiň Gadam atly gyr aty eıeledi. Onuň seısi N.Nunnaıew, çapyksuwary Ö.İalkabow. Üçünji orny bolsa Döwlet migrasiıa gullugynyň Dordepel diıen dor aty eıeledi. Ony ıaryşa seıis E.Babalyıew taııarlady, çapyksuwary B.Begliıew.
Jemleıji ıedinji çapyşykda öz ıyndamlygyny seıis S.Rahymowyň taııarlan we M. Agamyradowyň çapan Meledepel atly dor aty görkezdi. Ol aralygy 2 minut 46,7 sekuntda geçmegi başardy. Ikinji orny Güıçli atly gara at eıeledi. Ony ıaryşa halypa çapyksuwar O.Annalyıew taııarlady, çapyksuwary M.Kiçigulow. Üçünji orny Gyzyldon atly al bedew eıeledi. Onuň seısi Türkmenistanyň at gazanan atşynasy M.Agamyradow, çapyksuwary B.Agamyradow. Atlaryň hemmesi-de Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna degişlidir.
Soňra baıramçylyk ıaryşlaryny - şu günki at çapyşyklarynyň, şeıle hem şu hepdede geçirilen uzak aralyga ıaryşyň we konkur boıunça ıaryşlaryň ıeňijilerine hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan gymmatbahaly sowgatlar gowşuryldy.
Ahalteke bedewleri diňe däbe öwrülen at çapyşyklarynda däl-de, eısem, atly sportuň beıleki görnüşlerinde hem, şol sanda milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen geçen ıylyň sentıabr aıynda Aşgabatda üstünlikli geçirilen İapyk binalarda we söweş sungaty boıunça V Aziıa oıunlarynyň maksatnamasyna goşulan konkurda hem ajaıyp netijeleri görkezıärler. Elbetde, biziň türgenlerimize altyn medal getiren Aziada — 2017 ıurdumyzda atly sportuň beıleki görnüşlerini hem ösdürmäge täze itergi berer. Şonuň üçin halkara ıaryşlara gatnaşmak babatda türkmen türgenleriniň öňünde uly mümkinçilikler açylıar. Şonda olar dünıäniň atly sportunyň öňden gelıän liderleri bilen mynasyp bäsleşip bilerler.
25-nji aprelde Aşgabat atçylyk sport toplumynyň açyk manežinde atlaryň päsgelçilikden bökmek (konkur) görnüşi boıunça geçirilen bäsleşik barada aıdylanda bolsa, şunda 2011-nji ıylda doglan Toıçy diıen gyr at ıeňiji boldy. Onuň çapyksuwary we seısi hökmünde N.Beglarıan çykyş etdi. 2009-njy ıylda doglan Altynhan atly mele at öz çapyksuwary B.Garajaıew bilen 2-nji orny eıeledi. 3-nji orna bolsa 2004-nji ıylda doglan Matlap diıen gyr at mynasyp boldy. Onuň çapyksuwary Y.Seıidow, seısi B.Ballyıew.
Uzak aralyga geçirilen ıaryşyň hem-de konkur boıunça bäsleşikleriň ıeňijilerini sylaglamak dabarasyndan soň, şu günki baıramçylyk at çapyşyklarynda goılan baıraklary gowşurmak çäresi boldy.
Dabaranyň ahyrynda toplumyň sahna meıdançasynda milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ajaıyp goşgusyna düzülen “Bedew” atly aıdym ilkinji gezek ıerine ıetirildi. Ol bu ıere ıygnanan müňlerçe adamlaryň - Türkmen bedewiniň milli baıramynyň hormatyna geçirilen giň gerimli çärelere gatnaşyjylaryň şowhunly el çarpyşmalary bilen garşylandy.
Türkmenistan şu günki dabaralary, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ıolbaşçylygynda milli atçylyk mekdebini ösdürmek boıunça geçirilıän giň gerimli işleri bilen iri halkara atçylyk merkeziniň ornuny berkidip, gadymy däplere daıanyp, misli ıüwrük bedew kimin täze belentliklere tarap batly gadam urıar.