7 Ağustos 2018 Salı / 09:06 | SÖYLEŞİ
173. Sayı (Ağustos 2018) 81 kez okundu
Geçtiğimiz günlerde EPSDER’in Yönetim Kurulu Başkanlığını üstlenen Erdem Ateş, EPSDER Akademi, Kalite Denetim Sistemi, haksız rekabet ve geofoam uygulamalarıyla ilgili güncel çalışmaları okurlarımıza aktardı. Enerji verimliliğinin gündemlerindeki diğer önemli bir konu olduğunu vurgulayan Ateş, ısı yalıtım levhalarının kalınlıklarının artırılması gerektiğinin de altını çizdi.
YALITIM: EPSDER hakkında kısa bir bilgi alabilir miyiz?
YALITIM: EPSDER’in kuruluş amacı neydi?
YALITIM: KDS’den bahsettiniz... KDS hakkında daha detaylı bilgi verebilir misiniz?
YALITIM: Gündeminizdeki konular nelerdir?
Enerji verimliliği ve binalarda kullanılan ısıtma ve soğutma enerjisinin azaltılması, gündemimizdeki başlıca diğer önemli konular. Enerji verimliliği açısından, binalarda ısıtma ve soğutma için kullanılan enerji miktarının azaltılmasının önemi ile ilgili olarak da farkındalık yaratmaya çalışıyoruz. Isı yalıtım uygulamalarında kullanılan sistemler içerisinde ısı yalıtımını sağlayan malzeme, ısı yalıtım levhasıdır. Levha kalınlığı arttıkça, ısıl direnç ve buna bağlı olarak ısı yalıtımı artar ve kullanılan enerji miktarı azaltılmış olur. Sistem içerisindeki tüm sarfiyatlar ve işçilik aynı iken, ısı yalıtım levhasının kalınlığının artırılması için ödenecek az bir fark ile ısı yalıtımının verimliliği artacak ve karşılığında çok daha az yakıt maliyeti ile sistemin kendisini amorti etmesi sağlanacaktır. Elbette, ısı yalıtımı ve ısı yalıtım malzemesi kalınlığı haricinde de binalarda kullanılan ısıtma ve soğutma enerjisi tüketimi azaltılabilir. Ancak, binalarda konfor şartlarından ödün vermeden, diğer yöntemlere göre daha az maliyetle ve en etkin enerji tasarrufu yöntemi, doğru detayda, doğru özellik ve kalınlıkta ısı yalıtım malzemesi kullanmaktır. Binalarda kullanılan enerji miktarının azaltılması için TS 825 ve BEP (Binalarda Enerji Performans Yönetmeliği) ile ilgili Çevre ve Şehircilik Bakanlığı başkanlığında, TSE ile birlikte başlatılan çalışmalara biz de katkı veriyor ve katılıyoruz.
YALITIM: EPS son zamanlarda yangınlarla çok gündeme gelen bir malzeme oldu... Bu konudaki yorumlarınız nelerdir? Yasal düzenlemelerle ilgili eleştirileriniz, görüşlerinizi öğrenebilir miyiz?
Mevcut mevzuatımız olan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, bina cephelerini “Giydirme Cephe” ve “Geleneksel Cephe” olarak iki ana başlık altında tanımlıyor. Yönetmelikte yer alan “Giydirme Cephe” tanımında, dış cephe kaplamalarının kendine ait bir konstrüksiyona (karkas, çelik iskelet) mekanik olarak sabitlendiği ve dış cephe kaplaması (örneğin cam, kompozit ahşap veya metal panel vs.) ile cephe (örneğin taşıyıcı perde duvar veya dolgu duvar) arasında havalandırma boşluğu oluşturmanın mümkün olduğu çözümler ifade ediliyor. Yine, en son yaşanan GOP Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nden örnek vermemiz gerekirse, hastane cephesinin bu yönetmelikte tanımlanmış olan giydirme cephe, dış cephe kaplaması (ahşap kompozit lamine panel) ile cephe (betonarme taşıyıcı duvar ve gazbeton dolgu duvar) arasında havalandırma boşluğu oluşturularak teşkil edilmiş bir cephe olduğu görülmektedir. Aynı yönetmelikte, “Geleneksel Cephe” tanımında ise ısı yalıtım levhaları ve üzerinde yer alan tüm sıva katmanlarının arada hava boşluğu oluşturmayacak şekilde doğrudan dış cephe üzerine uygulandığı, piyasada mantolama olarak bilinen dış cephe ısı yalıtım sistemlerinin de dahil olduğu komple sistem çözümleri tanımlanmıştır.
Giydirme dış cepheler ile mantolama sistemleri ve arasındaki farklar hakkında hiçbir bilgisi olmayan kişiler, yangınlarla ilgili söylemlerinde, sanki bu yangınlara konu olan dış cephelerde, mantolama sistemleri uygulanmış izlenimi veren bilimsellik ve teknik gerçeklerden uzak açıklamalarda bulunmaktadır. Bu durum, ne yazık ki enerji verimliliği, ısı yalıtımı sektörlerine ve ülkemiz açısından son derece önemli olan enerji tasarrufu eylemlerine zarar vererek, ülkemizin cari açığının kapanmasına büyük engel teşkil etmektedir. Ayrıca, kamuoyuna yapılan bu tip yanlış bilgilendirme ve yanlış yönlendirmeler ile başta EPS ısı yalıtım levhası üreticileri ile diğer ısı yalıtım malzemesi imalatçıları, mantolama sistemi üreticileri, mantolama sistemi yardımcı malzeme imalatçıları, hammadde tedarikçileri, makine üreticileri, mantolama sistemi uygulamacıları gibi çok büyük istihdam yaratan kurum ve kişiler de çok ciddi haksız rekabete uğramaktadır.
YALITIM: EPS’nin ısı yalıtımı alanındaki avantajları, mevcut pazar durumu ve gelecekle ilgili tahminleriniz nelerdir?
YALITIM: Son kullanıcılara ısı yalıtımı konusunda ne gibi tavsiyelerde bulunabilirsiniz?
ERDEM ATEŞ: Öncelikle, yapılacak ısı yalıtımı uygulamasına uygun olarak imal edilmiş, Uluslararası Teknik Onay (CE İşareti)’a veya Ulusal Teknik Onay (G İşareti)’a sahip ürünlerin kullanılmasına dikkat edilmesi gerekir. Ayrıca, ısı yalıtım uygulamasının konusuna hakim ekiplerce yapılması oldukça önemlidir. Hatta mantolamada uygulamaları gibi, Mesleki Yeterlilik Belgesi (MYK)’nin yasal bir zorunluluk gereği uygulama yapacak kişilerde bulunması gereken uygulamalarda, uygulamayı yapacak kişilerde bu belgesinin olmasına dikkate edilmelidir.
EPS ile yapılacak ısı yalıtımı öncesinde, yapının kendi fiziksel şartları, bulunduğu iklim şartları ve ihtiyaçları doğru tespit edilmeli, detaylar doğru çözümlenmeli, mantolama gibi uygulamalarda cephede bulunan aparatların (klima, uydu anteni, denizlik, yağmur iniş boruları gibi) mantolama ile birlikteliği, öncesi ve sonrası ile birlikte iyi analiz edilmelidir.
Mantolama gibi uygulamalarda sadece kullanılan malzemelerin değil, kullanılan tüm malzemelerin biraraya getirilmesiyle oluşturulan bitmiş sistemin standartlara uygun, belgeli, Uluslararası Teknik Onay, yani CE işareti veya Ulusal Teknik Onay, yani G İşareti taşıması gerekiyor. Tüm sistem bileşenlerinin performanslarını hem tek başlarına, hem de bir bütün olarak sistem halinde ilgili mevzuatlara göre belgelendirilmiş olması şart.
Isı yalıtımı uygulamalarında dikkat edilmesi gereken en önemli unsurlardan birisi de “kalınlık”. Malzeme kalınlığı, “TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Yönetmeliği’ne göre belirleniyor ve “Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği’nin en önemli unsuru olan, “Enerji Kimlik Belgesi” yazılımı “BEP-TR” ile hayata geçirilmiş bulunuyor. Buna rağmen unutulmamalıdır ki, yönetmelik ve standartlarda bulunan sonuçlar, asgari uygulanması gereken kalınlıkları ifade eder. Bu asgari kalınlıkların üzerinde yapılacak her ısı yalıtımı, daha fazla tasarruf ve daha fazla konfor sağlayacaktır. Kaldı ki, EPS hariç ısı yalıtım sistemini oluşturan tüm sistem bileşenleri (işçilik ve tüm sarf malzemeleri) aynı iken, ısı yalıtımının esas unsuru olan EPS’nin kalınlığını artırarak daha fazla ısı enerji tasarrufu sağlamak mümkündür.
YALITIM: EPS’nin karayollarında Geofoam olarak kullanımıyla ilgili görüşleriniz nelerdir? Ne gibi yararları var?
ERDEM ATEŞ: Geofoam, EPS’nin alternatif bir zemin ıslahı yöntemi olarak genellikle hafif dolgu malzemesi şeklinde inşaat mühendisliği uygulamalarında kullanılmasına verilen isimdir. Özellikle, taşıma kapasitesi düşük zeminlerde, geleneksel zemin ıslahı yöntemlerine alternatif olarak, Geofoam hafif dolgu kullanılarak, inşaat maliyetleri düşürülebilmekte ve büyük ölçüde inşaat süresi kısaltılabilmektedir. Geofoam’un yoğunluğu, geleneksel sıkıştırılmış toprak dolgusunun yoğunluğunun yaklaşık yüzde 1 olduğu için, Geofoam dolgunun zemine uyguladığı düşey yük, sıkıştırılmış toprak dolgulara göre yaklaşık yüz kat daha azdır. Dolayısıyla, Geofoam dolgu kullanıldığında toplam oturmalar önemli şekilde azaltılır. Uzun süreli performans kriterlerine bakıldığında, Geofoam yol dolgularında meydana gelen toplam oturmaların, geleneksel dolgularda meydana gelen oturmalara göre çok daha az olması sebebiyle Geofoam’un tercih edildiği ve bu sebeple karayolu bakım ve onarım maliyetlerinin daha az olduğu gözlenmiştir.
Ayrıca Geofoam olarak EPS, yol bendi inşası ve yol şeritleri genişletilmesinde, geri dolgularda, istinat yapıları arkasında bu yapılara gelen yükleri azaltmak amacıyla, titreşim sönümlemede, menfez gibi sanat yapıları ve yer altına gömülü isale hattı ile enerji nakil hatları üzerinde bu yapılara gelen yüklerin azaltılması amacıyla, bina temelleri ve istinat yapıları çevresinde bu yapılara gelen deprem etkilerinin azaltılması amacıyla ve köprü yol yaklaşım dolgularında da çok pratik ve ekonomik olarak kullanılabilir.
1972 yılından bu yana birçok ülkede yüzlerce projede kullanılan bu metodun kullanımı, ne yazık ki ülkemizde 3-5 proje ile sınırlı. Bu sebeple, EPSDER olarak konunun daha net anlaşılması ve ülkemizdeki inşaat ve geoteknik mühendisliği uygulamalarında malzemenin kullanılarak daha düşük maliyetli ve daha güvenli yapılar inşa edilebilmesi için, alanında çok önemli uluslararası bir konferansın beşincisini ülkemize kazandırdık.
EPSDER - EPS Sanayi Derneği tarafından 9-11 Mayıs 2018 tarihleri arasında düzenlenen, 5. Uluslararası Geofoam Konferansı, 5 kıta ve 23 ülkeden gelen katılımcılar ile Kıbrıs’ta gerçekleştirildi. Etkinliğimiz, Türkiye’den ve dünyanın çok farklı coğrafyalarından alanında uzman akademisyenleri, araştırmacıları, geoteknik mühendislerini, inşaat mühendislerini, zemin mekanikçilerini, EPS Geofoam üreticilerini, EPS hammadde tedarikçilerini, EPS imalatında kullanılan makine ve ekipman üreticisi firmalar ile inşaat sektörünün önde gelen müteahhitlik firmalarını, proje firmalarını ve müşavirlerini, STK temsilcilerini ve kamu ile özel sektör temsilcilerini biraraya getirdi. Geoteknik ve inşaat alanlarının kesişim noktasına odaklanan kongrede, “Hafif düşün, doğru yap” mottosu kullanıldı.