Dokunuş: THY'nın Uçak İçi Eğlencesi: İBB Şehir Tiyatroları
Bu "cin fikir" kimin aklından çıkmıştır acaba?
Dünyada özellikle müzikal, opera kayıtları vardır. Oyunun film olarak yayımlanması için sergilenmesi bittikten sonra da üzerinden belli bir süre geçmesi gerekir. Yâni oyun, opera vizyondayken kaçak değilse yayımlanamaz. Youtube gibi kanallarda eski oyunlardan parçalar bulabilirsiniz. Bazen bazı oyunların kayıtlarına ulaşmak da mümkün. Ama bunlar daha ziyade az bilinmiş ve amatör topluluklara aittir. Zira her şeyden önce dünyanın bu işlerden anlayan ve de yapılan işe saygı duyan kesimi kendi bindiği dalı kesmez. Onlar tiyatronun filmleştirilmesinin tarihi bir kayıt olarak değeri olduğunu ama "film" olmadığının bilinci içindedirler. Tiyatro "canlı" bir sanattır. Seyirci ile oyuncunun nefesi birbirine karıştırdığında "tiyatro" olur. Bunu ortadan kaldırırsanız seyirci izleyici olur ve evde oturup tiyatro denen şeyi beklemeye başlar. TV ekranlarında "Güldür Güldür'e en iyi tiyatro ödülü vermek bu zamanda hem de bir üniversitemize nasip(!) olmuştur. "Mutfak" eğlencelerini tiyatro sanan çok tv izleyicisi vardır bizim ülkede.
Bizim aklı evveller herhalde "vur ensesine al lokmasını" diye düşünerek "hafif" buldukları İBB Şehir Tiyatrosu'nu -ki 100 yılı aşmış bir kurumdur- kullanarak tiyatroyu katletmek için "soyunmuşlar".
Bu kararı almaya yönelten bir şey bulmaya çalışıyorum. Aklıma önce para geliyor. THY, İstanbul BB Şehir Tiyatrosu'na bu filmlerin telif hakkı için para aktaracaktır. Böylelikle İstanbul BB Şehir Tiyatrosu daha nitelikli oyunların çıkarılmasını sağlayacaktır diye düşünmüşlerdir diye düşünüyorum. İBBŞT'da nitelikli kadro kalıp kalmadığını araya sokmuyorum ama uçak içi eğlence sisteminde tiyatro filmi oynatılmasını sağlayacak bir sistemin kurulmasını vahim buluyorum. Dünyada İBBŞT'dan çok daha nitelikli yönetmenler, oyuncular kendi oyunları film olmasın diye çaba gösteriyor. Onlar salak bizimkiler akıllı mı?
Devletin arka bahçesi Devlet Tiyatroları için böyle bir karar alınmış mıdır? Alınacak mıdır?
İstanbul BB Şehir Tiyatroları'nda hep bir mücadele vardır. Tiyatroyu tiyatrocular yönetir, yönetmeli diye çığrışır dururlar zaman zaman. Şimdi de genel sanat yönetimi tiyatrocuların elindedir. Biz öyle sanıyormuşuz meğerse. Bu tiyatrocular tiyatronun filmleştirilmesi karşısında susup oturacaklarsa biz onları yanlış tanımışız demek ki. Onlar "idareci" imiş diyeceğiz. Emir kulu imişler diyeceğiz. Koltuğu tiyatrodan daha çok seviyorlarmış diyeceğiz. Tiyatroyu ticaret sanıyorlarmış diyeceğiz. Hele başlarındaki kişiye bakarak diyeceğiz ki "babasını hiç anlamamış".
Tiyatronun filmleştirilmesi yolu açılırsa bu tiyatronun ölümü olur. Zaten yoğun bakımda olan tiyatronun mezarını kazmayın.