Download "İLKÖĞRETİM İKİNCİ KADEME ÖĞRETMENLERİNİN YAZILI SINAVLARINDA NOKTALAMA KURALLARINA UYMA DÜZEYLERİ: ERDEMLİ İLÇESİ ÖRNEKLEMİ"
1 İLKÖĞRETİM İKİNCİ KADEME ÖĞRETMENLERİNİN YAZILI SINAVLARINDA NOKTALAMA KURALLARINA UYMA DÜZEYLERİ: ERDEMLİ İLÇESİ ÖRNEKLEMİ Özet İsmail Yavuz ÖZTÜRK* Yazıda anlatıma açıklık getirmek, cümlelerin yapısını ve duraklama noktalarını belirtmek, okuma ve anlamayı kolaylaştırmak için noktalama işaretleri kullanılır. Bu yüzden dili kullanan her bireyin bu kurallara uyması gerekmektedir. Bu çalışma, dil kullanımı bakımından öğrencilerine model olması açısından ilköğretim ikinci kademe okullarında görev yapan öğretmenlerin yazılı sınav kâğıtlarında noktalama işaretlerini doğru kullanım düzeylerini belirlemek için yapılmıştır. Betimsel nitelikte olan bu araştırmanın evrenini Mersin iline bağlı Erdemli ilçesindeki ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenler; örneklemini ise Akdeniz İlköğretim Okulu, Alata İlköğretim Okulu, Yeşilyurt İlköğretim Okulu ve Tömük Hacı Recep Yaşa İlköğretim Okulunda görev yapan 22 tane öğretmen (Türkçe, Matematik, Fen ve Teknoloji, Sosyal Bilgiler ve İnkılâp Tarihi branşlarında) oluşturmaktadır. Araştırma sürecinde, öğretmenlerden toplanan Eğitim-Öğretim Yılı na ait ikinci dönem ikinci yazılı sınav kâğıtları, Türk Dil Kurumunun hazırladığı en son yazım kılavuzu dikkate alınarak yazım kuralları yönünden incelenmiştir. Anahtar Sözcükler: Model öğretmen, yazılı sınav, noktalama. Abstract Punctuation marks are used to indicate the points of sentence and the point of a pause, to facilite reading and understanding to clarify the narrative in an article. Therefore, this is an requirement that each individual must comply with these rules. This study, made to determine the correct usage of punctation marks by teachers in written examinations in terms of to be a model for students. The population of this descrictive reasearch is the borough of Erdemli that in the prounince of Mersin. Twenty teachers (in Turkish, Mathematics, Science and Technology, Social Science, History of Revolution and Kemalism branches) who working in this primary schools that named Akdeniz İlköğretim Okulu, Alata İlköğretim Okulu and Tömük Hacı Recep Yaşa İlköğretim Okulu. In the process of research, the second written examination papers of the second semester of the Academic Year collected from the teachers and were investigated in terms of punctuaion rules taking into account the latest spelling rules prepared by the Turkish Language Instute.
2 66 İsmail Yavuz ÖZTÜRK Key Words: A model teacher, written examination, punctuation. Giriş Doğumundan itibaren çocuğun kişilik özelliklerinin gelişmesinde ailesinin, arkadaş çevresinin ve öğretmenlerinin niteliği, tutum ve davranışları oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Zira bu dönemde çocuk, model alarak öğrenme eğilimindedir. Bu yüzden annenin, babanın ve öğretmenlerin, istenilen davranışları kazandırmak için sözden daha ziyade davranışların etkili olduğunu göz önünde bulundurmaları gerekmektedir (YAŞA, 2007: 19). Çocuğun kişilik gelişiminin ilk basamağını ise ana dilini öğrenme oluşturur. Zira çocuk dil yoluyla düşüncelerini ifade eder ve şekillendirir. Önce aile ve yakın aile çevresi, daha sonra da içinde yaşadığı toplum ile kurduğu iletişim sayesinde çocuğun düşünceleri şekillenir. Böylece içinde yaşadığı toplumla ortak bir düşünce sistemi ve anlamlandırma yeteneği kazanır (SİNAN, 2006: 75-76). Aile ve yakın çevrede başlayan dil öğrenimi, daha çok bir edinimdir. Bu edinim, okullarda sistemli bir şekilde öğrenilir (ÖZBAY, 2009: 3). İşte bu noktada öğretmenler devreye girer. Model olarak izlenen öğretmenlerin dili kullanma konusunda öğrencilerine örnek olması gerekir. Zira Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanma maddesi, ilköğretim ikinci kademe öğretim programlarında ulaşılması gereken, hayat boyu bireylerin kullanacakları temel beceriler arasındadır (MEB, 2005: 16; MEB, 2006: 5; MEB, 2009: 11). Bu temel beceriler, aynı zamanda ölçme araçları (proje değerlendirme formu, genel öğrenci izleme formu vb.)na bir ölçüt olarak da eklenmiştir. Bu da demek oluyor ki branş fark etmeksizin bütün öğretmenlerin, öğrencilerinin Türkçeyi doğru, güzel, etkili yazmaları ve konuşmaları konusunda hassasiyet göstermeleri gerekmektedir. Öğrencilerini bu noktalardan değerlendirmeleri gereken öğretmenler, öncelikle kendileri doğru ve düzgün konuşup yazmalıdırlar. 1. Yöntem Bu bölümde araştırmanın amacı, modeli, evreni, örneklemi, sınırlılıkları, verilerinin toplanması ve değerlendirmesi ile ilgili bilgilere yer verilmektedir.
3 67 İsmail Yavuz ÖZTÜRK 1.1. Araştırmanın Amacı Araştırmanın amacı, ilköğretim ikinci kademe öğretmenlerinin, yazılı olarak öğrencileriyle doğrudan iletişime geçtikleri bir ortam olan yazılı sınav kâğıtlarında noktalama işaretlerini doğru kullanma düzeylerini tespit etmektir Araştırmanın Modeli İlköğretim ikinci kademe öğretmenlerinin yazılı sınav kâğıtlarında noktalama işaretlerini kurallarına uygun kullanma düzeylerini belirlemeyi amaçlayan bu araştırma, tarama modeline uygun betimsel bir alan araştırmasıdır Araştırmanın Evreni ve Örnekleme Araştırmanın evreni, Mersin iline bağlı Erdemli ilçesindeki ilköğretim ikinci kademe okullarında görev yapan öğretmenlerdir. Akdeniz İlköğretim Okulu, Alata İlköğretim Okulu, Yeşilyurt İlköğretim Okulu, Tömük Hacı Recep Yaşa İlköğretim Okulunda görev yapan Türkçe, Matematik, Fen ve Teknoloji, Sosyal Bilgiler ve İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük öğretmenleri de araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır Sınırlılıklar Araştırma; 1. Erdemli ilçesindeki dört ilköğretim okulunda görev yapmakta olan 22 tane Türkçe, Matematik, Fen ve Teknoloji, Sosyal Bilgiler, İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük branşlarındaki öğretmenler ile, Eğitim-Öğretim Yılı nın ikinci döneminde yapılan ikinci yazılı sınavlarına ait toplam 48 adet kâğıt ile, 3. Öğretmenlerin yazılı sınav kâğıtlarında noktalama kurallarına uyma düzeyleri ile, 4. Noktalama işaretlerinden nokta, virgül, soru işareti, yay ayraç, iki nokta, kısa çizgi, tırnak işareti ve kesme işareti ile sınırlandırılmıştır Veri Toplama Teknikleri Araştırmada veri toplamak amacıyla öncelikle Akdeniz İlköğretim Okulu, Alata İlköğretim Okulu, Yeşilyurt İlköğretim Okulu ve Tömük Hacı Recep Yaşa İlköğretim Okulunda görev yapan Türkçe, Matematik, Fen ve Teknoloji, Sosyal Bilgiler ile İnkılâp
4 68 İsmail Yavuz ÖZTÜRK Tarihi ve Atatürkçülük derslerinin öğretmenleriyle çalışmanın amacı görüşülmüştür. Ardından Eğitim-Öğretim Yılı nda yapılan ikinci dönem, ikinci yazılı sınavlarına ait toplam 48 tane sınav kâğıdı, okul müdürlerinden temin edilmiştir Verilerin Değerlendirilmesi Araştırmaya katılan öğretmenlerin Türkçeyi kullanım düzeylerinin belirlenmesi için toplanan sınav kâğıtları, Türk Dil Kurumu tarafından 2009 yılında, 26. baskısı yapılan yazım kılavuzu dikkate alınarak noktalama kurallarına uyma yönünden değerlendirilmiştir. 2. Bulgu ve Yorumlar Bu bölümde, ilköğretim ikinci kademenin Türkçe, Matematik, Fen ve Teknoloji, Sosyal Bilgiler, İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük branşlarında görev yapan 22 öğretmenin yazılı sınavlarında noktalama işaretlerini doğru olarak kullanabilme düzeylerine ilişkin bulgulara yer verilmiştir. Bulgular verilirken öncelikle doğru kullanmaları gereken noktalama işaretleri ile doğru ya da yanlış işaretledikleri noktalama işaretlerinin sayısı verilmiş, ardından bu sayılar yüzdelik olarak hesaplanmıştır. Tablo 1. İlköğretim İkinci Kademe Öğretmenlerinin Yazılı Kâğıtlarında Nokta Doğru işaretlenmesi gereken nokta sayısı 2099 Doğru işaretlenen nokta sayısı 1570 Yanlış işaretlenen nokta sayısı 529 Tablo 1 e göre, sınav kâğıtlarında nokta işaretinin doğru kullanılabilme oranı % 75,8 dir. Buna karşın % 25,2 oranında bir yanlış kullanım söz konusudur. Tablo 2. İlköğretim İkinci Kademe Öğretmenlerinin Yazılı Kâğıtlarında Virgül Doğru işaretlenmesi gereken virgül sayısı 847 Doğru işaretlenen virgül sayısı 677 Yanlış işaretlenen virgül sayısı 270
5 69 İsmail Yavuz ÖZTÜRK Tablo 2 ye göre, virgülün doğru kullanım oranı % 69,2, yanlış kullanım oranı % 31,8 dir. Nokta ile karşılaştırıldığında, virgülün doğru kullanım düzeyi daha düşüktür. Tablo 3. İlköğretim İkinci Kademe Öğretmenlerinin Yazılı Kâğıtlarında Soru İşareti Doğru işaretlenmesi gereken soru işareti sayısı 598 Doğru işaretlenen soru işareti sayısı 505 Yanlış işaretlenen soru işareti sayısı 93 Tablo 3 e göre, soru işaretinin doğru kullanım oranı % 84,5, yanlış kullanım oranı ise % 15,5 tir. Soru işaretinin soru anlamı taşıyan cümlelerin sonunda kullanılmasıyla sınırlı olması, doğru kullanımı için bir ipucu olmaktadır. Bu durum, doğru kullanım oranının yüksek olmasında etkendir. Tablo 4. İlköğretim İkinci Kademe Öğretmenlerinin Yazılı Kâğıtlarında Yay Ayraç Doğru işaretlenmesi gereken yay ayraç sayısı 2225 Doğru işaretlenen yay ayraç sayısı 1544 Yanlış işaretlenen yay ayraç sayısı 681 Tablo 4 e göre, sınav kâğıtlarında yay ayraç işaretinin doğru kullanılabilme oranı % 69,4 tür. Buna karşın % 30,6 oranında bir yanlış kullanım söz konusudur. Yanlış kullanım oranının yüksek olmasında en büyük etken yay ayracın, özel bir söz ya da söz grubunu belirtme konusunda tırnak işareti ile karıştırılması olmuştur. Ayrıca alıntı yapılan eserin ya da yazarın adının yay ayraç içine alınmadığı da çok sık gözlemlenmiştir. Tablo 5. İlköğretim İkinci Kademe Öğretmenlerinin Yazılı Kâğıtlarında İki Nokta Doğru işaretlenmesi gereken iki nokta sayısı 249
6 70 İsmail Yavuz ÖZTÜRK Doğru işaretlenen iki nokta sayısı 205 Yanlış işaretlenen iki nokta sayısı 44 Tablo 5 e göre, iki noktanın doğru kullanım oranı % 82,4, yanlış kullanım oranı ise % 17,6 dır. Buna göre öğretmenlerin iki nokta işaretini doğru kullanma düzeyleri yüksektir denebilir. Tablo 6. İlköğretim İkinci Kademe Öğretmenlerinin Yazılı Kâğıtlarında Kısa Çizgi Doğru işaretlenmesi gereken kısa çizgi sayısı 690 Doğru işaretlenen kısa çizgi sayısı 201 Yanlış işaretlenen kısa çizgi sayısı 489 Tablo 6 ya göre kesme işaretinin doğru kullanımı konusunda büyük sıkıntılar vardır. Zira işaretin doğru kullanım oranı % 29,2 iken yanlış kullanım oranı % 70,8 dir. Bu durumun temel nedeni kısa çizginin, yazının maddelerini gösteren sayı ve harflerden sonra, yay ayraç veya nokta yerine kullanılmasıdır. Ayrıca bazı yerlerde uzun çizgi ile karıştırıldığı da gözlemlenmiştir. Tablo 7. İlköğretim İkinci Kademe Öğretmenlerinin Yazılı Kâğıtlarında Tırnak İşareti Doğru işaretlenmesi gereken tırnak işareti sayısı 143 Doğru işaretlenen tırnak işareti sayısı 92 Yanlış işaretlenen tırnak işareti sayısı 51 Tablo 7 ye göre tırnak işaretinin doğru kullanım oranı % 64,4, yanlış kullanım oranı da %35,6 dır. Özellikle tırnak işaretinin, tek tırnak işareti ve yay ayraç ile karıştırıldığı gözlemlenmiştir. Tablo 8. İlköğretim İkinci Kademe Öğretmenlerinin Yazılı Kâğıtlarında Kesme İşareti
7 71 İsmail Yavuz ÖZTÜRK Doğru işaretlenmesi gereken kesme işareti sayısı 355 Doğru işaretlenen kesme işareti sayısı 232 Yanlış işaretlenen kesme işareti sayısı 123 Tablo 8 e göre kesme işaretinin yazılı kâğıtlarında doğru kullanım oranı %65,4, yanlış kullanım oranı ise % 34,6 dır. Yapılan yanlışların temel nedeni, Türk Dil Kurumu tarafından hazırlanan en son yazım kılavuzunun dikkate alınmaması, hangi özel isimden sonra kesme işaretinin getirilip hangisinden sonra getirilmeyeceğinin bilinmemesidir. 3. Sonuçlar ve Öneriler İlköğretim ikinci kademe öğretmenlerinin (Türkçe, Matematik, Fen ve Teknoloji, Sosyal Bilgiler ile İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersleri) yazılı kâğıtlarında noktalama işaretlerini doğru kullanım düzeylerinin incelendiği bu araştırmada, eldeki bulgulardan hareketle şu sonuçlara ulaşılmıştır: Uygulamada en başarılı olunan noktalama işareti % 84, 5 lik oranla soru işareti olmuştur. Bunu sırasıyla iki nokta, nokta, kısa çizgi, yay ayraç, virgül, kesme işareti izlemekte olup en başarısız olunan noktalama işareti ise % 64,4 ile tırnak işaretidir. Fakat genel itibarıyla %60 ın üzerinde bir başarı durumu söz konusudur. Ulaşılan sonuçlara göre, yanlış kullanılan noktalama işaretlerinin düzeltilebilmesi için öğretmenlere şu önerilerde bulunulabilir: 1. Yazım kılavuzunu daha sık kullanarak eksikliklerini anında düzeltebilirler. Bunun için TDK genel ağ (internet) sitesindeki yazım kılavuzundan ve sözlüğünden de yararlanabilirler. 2. Yaptıkları noktalama yanlışlarının, öğrencilerce yanlış anlaşılmalara yol açarak yanlış cevaplandırmaların ortaya çıkabileceğini ve bunun da öğrencilerin geleceğini etkileyebileceğini göz önünde bulundurmalıdırlar. 3. Dil kullanımı konusunda çocuklara model olacaklarından dolayı yaptıkları bir noktalama yanlışı, öğrenciler tarafından zor telafi edilebilen kullanım yanlışlarına neden olabilir. Bu yüzden öğretim programlarında da belirtildiği gibi Türkçenin doğru, güzel ve etkili kullanımı na dikkat etmeleri gerekmektedir. KAYNAKÇA
8 72 İsmail Yavuz ÖZTÜRK Millî Eğitim Bakanlığı Millî Eğitim Bakanlığı Tâlim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. (2005). İlköğretim sosyal bilgiler dersi öğretim programı ve kılavuzu (6 ve 7. sınıflar). Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Millî Eğitim Bakanlığı Tâlim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. Millî Eğitim Bakanlığı Tâlim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. (2006). İlköğretim Türkçe dersi öğretim programı ve kılavuzu (6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Millî Eğitim Bakanlığı Tâlim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. Millî Eğitim Bakanlığı Millî Eğitim Bakanlığı Tâlim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. (2009). İlköğretim matematik dersi öğretim programı ve kılavuzu (6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Millî Eğitim Bakanlığı Tâlim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. SİNAN, A. T. (2006). Ana dili eğitimi üzerine bazı düşünceler, Fırat Üniversitesi Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları Dergisi, 4(2), ÖZBAY, M. (2010). Türkçe öğretimi yazıları. Ankara: Öncü Basımevi. YAŞAR, Y. (2007). Bir model olarak öğretmen. Eğitim Bülteni, (19), 20.
İlköğretim 5. Sınıf Öğrencilerinin Okumaya Yönelik Tutumları İle Noktalama İşaretlerini Uygulama Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi 1
İlköğretim 5. Sınıf Öğrencilerinin Okumaya Yönelik Tutumları İle Noktalama İşaretlerini Uygulama Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi 1 Yasin Özkara 2, Gülden İzci 3 Özet Bu çalışmanın temel amacı,
YAZILI ANLATIMLARI AÇISINDAN TÜRKÇE ÖĞRETMENİ ADAYLARININ BİLGİ VE BECERİ DÜZEYLERİNE YÖNELİK BİR DEĞERLENDİRME. Yrd. Doç. Dr.
YAZILI ANLATIMLARI AÇISINDAN TÜRKÇE ÖĞRETMENİ ADAYLARININ BİLGİ VE BECERİ DÜZEYLERİNE YÖNELİK BİR DEĞERLENDİRME Yrd. Doç. Dr. Duygu UÇGUN Abstract Language is the most important tool providing communication