Turkmen Habar Gullugy: Nisan 2016
Türkmenistan Suratlary 161 Türkmenistan Suratlary 161
Türkmenistan we Hytaı Gelejekde Hyzmatdaşlygy Ösdürmegiň Meselelerine Seretdiler 2016-njy ıylyň 28-nji aprelinde Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde Hytaı Halk Respublikasynyň DIM-niň Daşary howpsuzlyk meseleleri boıunça Departamentiniň başlygy j-p Lıu Guanıuanyň ıolbaşçylygyndaky wekiliıet bilen duşuşyk geçirildi.Dürli derejelerdäki işjeň köpmeıilli we ulgamlaıyn syıasy gepleşikleri aıratyn häsiıeti bolup durıanTürkmenistan bilen Hytaıyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň ıokary derejesi barada aıdyp, taraplar ıurtlaryň arasyndaky gatnaşyklaryň dürli çygyrlardaky strategiki häsiıetini bellediler.Duşuşygyň çarçuwasynda ikitaraplaıyn gyzyklanma bildirıän meseleler boıunça pikirler alyşylyp, türkmen-hytaı hyzmatdaşlygyny geljekde işjeňleşdirmek boıunça teklipler beıan edildi. Taraplaryň howpsuzlyk meseleleri boıunça hukuk goraıjy edaralarynyň arasynda hyzmatdaşlygy ösdürmeklige gyzyklanmalary bellenildi. Şunuň bilen baglylykda, hytaı tarapy Türkmenistanyň sebitde durnukly ösüşi, howpsuzlygy we parahatçylygy üpjün etmek ugrundaky halkara başlangyçlaryna ygrarlylygyny beıan etdi.Bu meseläni dowam edip, taraplar ıurdumyzyň halkara gurşawyndaky, hususan hem, Birleşen Milletler Guramasy ıaly abraıly halkara guramalaryň çarçuwasyndaky işjeňligini aıratyn bellediler.Duşuşygyň ahyrynda taraplar tejribeleri alyşmaga, ikitaraplaıyn we köptaraplaıyn esasda bilelikdäki taslamalary we maksatnamalary durmuşa geçirmäge gönükdirilen özarabähbitli hyzmatdaşlygy dowam etmäge taııardygyny beıan etdiler. http://www.turkmenhabargullugy.com/haber.php?haber_id=4123
İyldyz Myhmanhanasy İyldyz Myhmanhanasy
Türkmen paıtagtynda nobatdaky kaşaň myhmanhana - “İyldyz” peıda boldy. Onuň daşky keşbi myhmanhananyň aıratynlygy bolup, belent bina öz görnüşi bilen asmana uçmakçy bolıan ägirt uly älem gämisini ıadyňa salıar.
Türkmenistan Suratlary 160 Türkmenistan Suratlary 160
Türkmenistanyň Prezidentiniň Saud Arabystana Resmi Sapary Başlanar 1-nji maıda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Saud Arabystany Patyşalygyna resmi sapary başlanıar. Geçiriljek ıokary derejedäki duşuşygyň çäklerinde iki dostlukly ıurduň Liderleri özara gyzyklanma bildirilıän halkara syıasatynyň möhüm ugurlaryny öz içine alıan meseleleriň ençemesini hem-de syıasy, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlarda türkmen-saud hyzmatdaşlygynyň ösüşiniň geljegini ara alyp maslahatlaşmagy göz öňünde tutıarlar. Milli Liderimiz hökümetiň düın geçirilen mejlisinde Saud Arabystany Patyşalygy bilen döwletara gatnaşyklaryň ıokary derejesini kanagatlanma bilen belläp, ıurdumyzyň bu döwlet bilen mundan beıläk hem netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmegi göz öňünde tutıandygyny belledi. Şol hyzmatdaşlygyň öňünde bolsa giň mümkinçilikler açylıar. Döwlet Baştutanymyz ıokary derejede geçiriljek gepleşikleriň ähmiıetini nygtap, olaryň okgunly ösıän döwletara gatnaşyklarynyň taryhynda möhüm tapgyr boljakdygyna, däp bolan özara ynanyşmak ıagdaıyndaky gatnaşyklara kuwwatly itergi berjekdigine ynam bildirdi. Ikitaraplaıyn we köptaraplaıyn esasda, ilkinji nobatda, iri halkara guramalarynyň hem-de abraıly düzümleriniň ugry boıunça türkmen-saud hyzmatdaşlygynyň Türkmenistanyň İakyn Gündogaryň ıurtlary bilen gatnaşyklarynyň işjeňleşıän ıagdaıynda pugtalandyrylıandygy bellärliklidir. Şol ıurtlar bilen hyzmatdaşlyk etmek döwletimiziň daşary syıasat doktrinasynyň ileri tutulıan ugurlarynyň biri bolup durıar. Deňhukuklylyk, birek-birege hormat goımak esasynda guralıan köpugurly gatnaşyklaryň soňky ıyllarda işjeňleşmegi Türkmenistan bilen Saud Arabystanynyň arasyndaky häzirki gatnaşyklaryň häsiıetli aıratynlygyna öwrüldi. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Türkmenistanyň Prezidenti hökmünde ilkinji daşary ıurt saparyny 2007-nji ıylyň aprel aıynda hut şu ıurda amala aşyrmagy hem munuň aıdyň subutnamasydyr. Bu dostlukly ıurduň işewür toparlarynyň wekilleriniň Türkmenistanda geçirilıän bilelikdäki işewürler maslahatlaryna, halkara sergilere we söwda ıarmarkalaryna gatnaşmagy saud işewürliginiň geljegi uly türkmen bazarynda eıeleıän ornuny giňeltmäge gyzyklanmasynyň artıandygyny tassyklaıar. Milli Liderimiziň oılanyşykly, öňdengörüjilikli syıasaty netijesinde ıurdumyzda daşary ıurtly hyzmatdaşlar üçin amatly ıagdaılar döredildi. Taraplaryň bellemegine görä, işewür gatnaşyklary hemmetaraplaıyn giňeltmekde hem-de özara bähbitli hyzmatdaşlygyň täze ugurlaryny gözlemekde Söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk boıunça türkmen-saud hökümetara toparyna möhüm orun degişlidir. Bu toparyň dördünji mejlisi şu ıylyň mart aıynda Aşgabatda geçirildi. Taraplar medeni-ynsanperwer gatnaşyklary hemmetaraplaıyn ösdürmäge-de möhüm ähmiıet berıärler, munuň özi iki doganlyk halkyň arasyndaky dostluk köprülerini pugtalandyrmaga ıardam edıär. Nobatdaky ıokary derejedäki duşuşyga ykjam taııarlyk görlendigini bellemek gerek. Saparyň öňüsyrasynda, 17—19-njy aprel aralygynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň wekiliıeti Saud Arabystany Patyşalygynda iş saparynda boldy, şol ıerde möhüm ikitaraplaıyn duşuşyklaryň birnäçesini geçirdi. Olarda iki doganlyk ıurduň söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyny ösdürmegiň ileri tutulıan ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boıunça türkmen wekiliıetiniň agzalary Saud Arabystany Patyşalygynyň Saud ösüş gaznasynyň ıolbaşçylary hem-de Yslam ösüş banky bilen bilelikdäki maıa goıum taslamalaryny durmuşa geçirmegiň geljegini ara alyp maslahatlaşdylar, “Arabian Pipes” we “Amiantit” kompaniıalarynyň wekilleri bilen duşuşdylar hem-de olaryň kärhanalaryna baryp gördüler. Er-Riadda ıokary derejede geçiriljek gepleşikler ikitaraplaıyn gatnaşyklara täze kuwwatly itergi berer hem-de ıola goılan netijeli syıasy gatnaşyklary mundan beıläk-de işjeňleşdirmäge, söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy giňeltmäge we diwersifikasiıalaşdyrmaga hem-de däp bolan medeni-ynsanperwer gatnaşyklary pugtalandyrmaga gönükdirilen has netijeli çäreleri işläp taııarlamaga mümkinçilik berer. Garaşylyşy ıaly, geljegi uly ugurlara, hususan-da, ıangyç-energetika, söwda-ykdysady we ulag ulgamlaryna aıratyn üns berler. Durnukly ulag we energetika düzümini döretmäge gyzyklanma bildirıän ıurtlaryň ikisi hem bu pudaklary ösdürmäge uly ähmiıet berıär. Mälim bolşy ıaly, Saud Arabystany şu geçen ıyllaryň dowamynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň syıasatyny hem-de milli Liderimiziň möhüm halkara başlangyçlaryny, şol sanda energiıa howpsuzlygyny üpjün etmek baradaky başlangyçlaryny goldap gelıär. Türkmen tarapynyň başyny başlan Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisini gurmak baradaky taslama hem şu wezipäni çözmäge gönükdirilendir. Şunuň bilen baglylykda, saud hyzmatdaşlaryny — iri kompaniıalaryny we abraıly maliıe düzümlerini nebit we gaz himiıa senagatyndaky täze bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmäge, gazy we nebiti gaıtadan işleıän täze zawodlary gurmaga gurluşyk serişdeleri senagatynda hem-de “Demirgazyk — Günorta” we “Günbatar — Gündogar” halkara üstaşyr ulag geçelgeleriniň döredilmegini nazara almak bilen, ulag ulgamynda amala aşyrylıan taslamalara çekmek mümkinçiligi ara alyp maslahatlaşmalaryň aıratyn meselesi bolar. Gol çekmäge taııarlanylıan resminamalaryň toplumy hem iki ıurduň özara bähbitli döwletara gatnaşyklaryny diwersifikasiıalaşdyrmak ugruna eıerıändiklerine şaıatlyk edıär. Şol resminamalar bolsa ikitaraplaıyn gatnaşyklaryň kadalaşdyryjy-hukuk binıadyny ep-esli giňelder we ıokary derejede gazanylan ylalaşyklaryň ählisini yzygiderli durmuşa geçirmek üçin amatly şertleri döreder. Şeılelikde, iki dostlukly döwletiň geljekki gatnaşyklarynyň esasy ugurlary kesgitlener we berkidiler. İurtlaryň ikisi hem ähli ugurlar boıunça ıola goılan netijeli gatnaşyklary çuňlaşdyrmaga hem-de häzirki döwrüň wajyp meselelerini çözmäge toplumlaıyn çemeleşmäge çalyşıar. http://www.turkmenhabargullugy.com/haber.php?haber_id=4121
Aşgabat Sambo Boıunça Aziıa Çempionatyny Kabul Etmäge Taııarlyk Görıär Şu hepde ıurdumyzyň durmuşy sport wakalaryna baı boldy. Olaryň hatarynda Derweze – Yzgant ugry boıunça awtoralli, şaıbaly hokkeı boıunça 2015-2016-njy ıyllaryň Türkmenistanyň çempionatynyň final duşuşyklary, şeıle hem nusgawy we söweş sambosy boıunça Aziıanyň çempionatynyň öňüsyrasynda iş toparynyň mejlisi aıratyn orun eıeleıär. Bu çempionat maı aıynyň ahyrynda Olimpiıa şäherjiginiň Söweş sungaty sport toplumynda geçiriler.Sambo boıunça şeıle giň möçberli ıaryşlar türkmen paıtagtynda ilkinji gezek guralar. Halkara synag ıaryşynyň ıokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegi wajypdyr, çünki geljek ıyl Aşgabatda Aziıanyň we Okeaniıanyň iň gowy samboçylary İapyk binalarda we söweş sungaty boıunça V Aziıa oıunlarynyň çäklerinde medallar ugrunda göreşerler.Iş toparynyň mejlisine Sport baradaky döwlet komitetiniň, Aziada-2017-niň Guramaçylyk komitetiniň, Milli olimpiıa komitetiniň ıolbaşçylary, dürli ministrlikleriň we pudak edaralarynyň, Aşgabat şäheriniň häkimliginiň wekilleri hem-de esasy türgenler we tälimçiler, žurnalistler gatnaşdylar. Söweş sungaty federasiıasynyň başlygy, Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Ata Adaıew häzirki güne çenli Aziıanyň çempionatyna eııäm 13 ıurduň gatnaşmaga isleg bildirıändigini hem-de ıurdumyzyň sport guramasynyň adyna degişli resminamalary iberendigini habar berdi. İöne ıakyn günlerde olaryň sany ep-esli artar, çünki döwletleriň birnäçesi bu ıaryşlara gatnaşmaga gyzyklanma bildirıärler. Halkara ıaryşlarynyň netijeleriniň görkezişi ıaly, türkmen samboçylarynyň taııarlyk derejesi örän ıokarydyr. Mysal üçin, geçen aıda Russiıanyň Moskwa şäherinde dünıäniň Kubogynyň tapgyry geçirildi. Şol ıaryşlarda ildeşlerimiz bir altyn, bir kümüş we iki bürünç medala mynasyp boldular. Netijede, olar söweş ugry boıunça ıaryşlarda umumytopar hasapda ikinji ıeri eıelediler. İaryş tamamlanandan soň, şol iş toparynyň wekilleri ıene-de bir synag ıaryşyny guramaga taııarlyk görerler – iıun aıynyň üçünji ongünlüginde guşakly göreş boıunça Aziıanyň çempionaty geçiriler. Sportuň bu görnüşi hem İapyk binalarda we söweş sungaty boıunça V Aziıa oıunlarynyň maksatnamasyna girıär. Onuň netijeleri ıygyndy toparymyzyň Aziada-2017-ä taııarlygynyň derejesini aıdyňlyk bilen görkezer. ... Garaşylyşy ıaly, “Galkan” topary şaıbaly hokkeı boıunça Türkmenistanyň III çempionatynyň ıeňijisi boldy. Allaıar Baıramowyň şägirtleri oıunlaryň jemleıji tapgyrynda (üç ıeňşe çenli) “Şir” toparyny 3:0 hasabynda ynamly ıeňmegi başaryp, bassyr üçünji gezek sportuň şu görnüşi boıunça ıurdumyzda iň gowy ussatlardygyny subut etdiler. Bürünç medal ugrundaky duşuşyklaryň tapgyrynda “Nesil” topary şeıle hasap bilen “Oguzhan” toparyndan üstün çykdy. Geçen ıylyň dekabrynda badalga alan ıurdumyzyň çempionatyna alty topar gatnaşdy. Olar ıarym final tapgyryna çykmak ugrunda göreşdiler. Final oıunlaryň tapgyrynyň tertibiniň milli ıaryşlaryň düzgünnamasyna ilkinji gezek girizilendigini bellemek gerek. Çempionatyň oıun böleginden başga-da, ıeňijilere baırakly orunlara mynasyp bolanlary sylaglamak dabarasyna hem üıtgetmeler girizildi – oňa täze ugurlar goşuldy. Mysal üçin, “Galkanyň” hüjümçisi Baıram Hydyrow “Iň sypaıy oıunçy” baıragyna mynasyp boldy, “Şir” toparynyň derwezebany Yhlas Yslamow “İylyň açyşy” diılip yglan edildi, ıaryşyň guramaçylary “Nesil” toparynyň derwezebany Bahadur Bazarowy “Iň peıdaly oıunçy” hökmünde ykrar etdiler. Nusgawy ugurlarda ıörite baıraklar şu hokkeıçilere: “Iň gowy hüjümçiniň” baıragy Pirmämmet Gylyçmämmedowa (“Nesil”) gowşuryldy. Ol garşydaşlarynyň derwezesine 40-dan gowrak şaıba geçirip, “Iň köp şaıba geçiren” oıunçy boldy. Ewald Gaıer (“Nesil”) “Iň gowy goragçy”, Kerimli Çaryıew bolsa (“Galkan”) “Iň gowy derwezeban” diılip yglan edildi. Häzirki wagtda ıeňijiler 26-28-nji maı aralygynda Latwiıanyň paıtagty Riga şäherinde geçiriljek ıaryşa gatnaşmaga taııarlyk görıärler. Türkmenistanlylar Russiıanyň, Şwesiıanyň, Finlıandiıanyň, Çehiıanyň, Norwegiıanyň, Belarusuň we beıleki ıurtlaryň meşhur toparlary bilen bäsleşmäge oňat mümkinçilik alarlar. Türkmenistanyň şu çempionatynyň netijeleri boıunça milli ıygyndy topary dörediler. Bu topar ıakyn wagtda halkara sport giňişligine çykar. ... Däbe öwrülen Derweze – Yzgant awtorallisine meşhur “Mitsubisi” we “Nissan” awtoulaglarynyň sekiz ekipažy gatnaşdy. İaryşa gatnaşyjylar Garagum çölüniň çägeli ıollaryndan ıüzlerçe kilometri geçdiler.Awtomobil sport federasiıasy hem-de Sport baradaky döwlet komiteti tarapyndan guralan ıaryşlaryň barşynda ekipažlaryň hemmesi pellehana üstünlikli geldiler. Birinji ıere Muhammetmyrat Gurbanowyň (sürüji) hem-de Şamyrat Gurbanowyň (şturman) ekipažy mynasyp boldy. Kümüş medallary Gurban Daňatarow we Rafail Gaınulin eıelediler. Üçünji ıere Begnazar Nurıagdyıew hem-de Hoşgeldi Döwletow mynasyp boldular. Türgenleriň ählisi Awtomobil sport federasiıasynyň wekilleridir. Birinji maıda Içeri işler ministrliginiň Awtosport merkezinde awto we motosport boıunça IIM-niň Kubogy ugrunda ıaryşlar geçiriler. Oňa gatnaşyjylar üç görnüşde – dwigateliniň göwrümi 125 kub santimetre barabar bolan “Halkara” derejeli kartlarda hem-de “Volkicar” sport maşynlarynda we kwadrosikllerde medallar ugrunda bäsleşerler. http://www.turkmenhabargullugy.com/haber.php?haber_id=4120
Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen, Esenmyrat Orazgeldiıew Araly halas etmegiň halkara gaznasynyň Müdiriıetiniň Türkmenistandan agzalygyndan boşadyldy.***Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Rejep Bazarow Araly halas etmegiň halkara gaznasynyň Müdiriıetiniň Türkmenistandan agzasy edilip bellenildi. ***Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen, Bäşimow Kerim Yslamowiç işde goıberen düıpli kemçilikleri üçin, Ahal welaıatynyň Kaka etrabynyň häkiminiň orunbasary wezipesinden boşadyldy.***Türkmenistanyň Prezidenti Buıruga gol çekdi. Resminama laıyklykda, wezipe borçlaryny göwnejaı ıerine ıetirmän, etrapda işleri talabalaıyk guramakda ıol beren kemçilikleri üçin, Ahal welaıatynyň Gökdepe etrabynyň häkimi Gurbanow İazmuhammede berk käıinç yglan edildi. *** “Türkmenistanyň Mejlisi hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň 33-nji maddasyna laıyklykda, Türkmenistanyň Mejlisi karar kabul etdi. Resminama laıyklykda, Türkmenistanyň Mejlisiniň Mary welaıatynyň 99-njy “Kemine” saılaw okrugy boıunça deputaty Şöhrat Annagurbanowiç Amangeldiıewiň Ahal welaıatynyň Kaka etrabynyň häkimi wezipesine bellenilmegi bilen baglanyşykly, onuň deputatlyk ygtyıarlyklary möhletinden öň, 2016-njy ıylyň 29-njy aprelinden ıatyrylan diılip hasap edildi.***“Türkmenistanyň Mejlisi hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň 33-nji maddasyna laıyklykda, Türkmenistanyň Mejlisi karar kabul etdi. Resminama laıyklykda, Türkmenistanyň Mejlisiniň Mary welaıatynyň 103-nji “Zarpçy” saılaw okrugy boıunça deputaty Rejep Bazarowyň Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary wezipesine bellenilmegi bilen baglanyşykly, onuň deputatlyk ygtyıarlyklary möhletinden öň, 2016-njy ıylyň 29-njy aprelinden ıatyrylan diılip hasap edildi.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Göçme Mejlisi Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisini geçirdi. Onda Ahal welaıatynda alnyp barylıan işleriň ıagdaıyna seredildi.
Hormatly Prezidentimiz mejlise gatnaşıanlara ıüzlenip, indi 25 ıyl bäri garaşsyz döwletimiziň öz saılap alan ıoly bilen barıandygyny nygtady. Şu döwürde ıurdumyzyň durmuşynyň ähli ulgamlarynda belent sepgitlere ıetilendigi, uly üstünlikleriň gazanylandygy bellenildi. Ilatymyzyň durmuş derejesi yzygiderli ıokarlanıar. Güneşli Diıarymyzyň keşbi tanalmaz derejede özgerıär, döwrebap obalar we şäherçeler döreıär. Paıtagtymyz Aşgabat şäheri barha gözelleşıär. Döwlet Baştutanymyzyň belleışi ıaly, Türkmenistanyň Konstitusiıasyny we kanunlaryny häzirki döwrüň talaplaryna laıyk derejede kämilleşdirmek boıunça ägirt uly işler alnyp barylıar. İurdumyzy durmuş-ykdysady taıdan ösdürmek boıunça şu ıylyň birinji çärıeginiň netijeleri Garaşsyz, Bitarap Watanymyzyň uly üstünliklere beslenıändigini we onuň halkara abraıynyň ıokarlanıandygyny alamatlandyrdy. Özygtyıarly Watanymyzyň Birleşen Milletler Guramasynyň üç sany komissiıasynyň agzalygyna saılanmagy onuň aıdyň subutnamasydyr. Bir söz bilen aıdylanda, Garaşsyz, Bitarap Türkmenistan ösüşleriň belentliklerine tarap ynamly gadam urıar. Mejlisiň gün tertibiniň esasy bölümine geçmek bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Garaşsyzlyk ıyllarynda Ahal welaıatynda hem uly üstünlikleriň gazanylandygyny belledi. Welaıatyň ykdysadyıeti ösdi, ilatyň hal-ıagdaıy gowulandy. Diňe 2008–2015-nji ıyllarda welaıatda hassahanalaryň, saglyk öıleriniň we merkezleriniň 40-sy, orta mekdepleriň we mekdebe çenli çagalar edaralarynyň 90-sy guruldy. Medeniıet öıleriniň 18-si, sport mekdepleriniň we desgalarynyň 29-sy, umumy meıdany 1 million 34 müň inedördül metrden hem köp bolan ıaşaıyş jaılary ulanmaga berildi.
Uzynlygy 2050 kilometr bolan suw geçirijiler, 1176 kilometr bolan awtomobil ıollary, 2175 kilometr bolan elektrik geçiriji ulgamlar işe girizildi. Häzirki döwürde welaıatda Oba milli maksatnamasyna laıyklykda, medeni-durmuş maksatly 20 desga gurulıar. Ak bugdaı etrabynyň “Gäwers” geňeşliginde ähli amatlyklary bolan döwrebap şäherçäniň, Derweze etrabynda täze obanyň gurluşygy güıçli depginler bilen alnyp barylıar. Oba ilatynyň hal-ıagdaıyny gowulandyrmak, ıaşaıyş-durmuş derejesini has-da ıokarlandyrmak, ıaş maşgalalary goldamak maksady bilen, ıörite karar esasynda welaıatlarda mellek ıer gaznasy döredildi diıip, milli Liderimiz aıtdy. Şol gaznadan häzire çenli Ahal welaıatynda 29 müň 260 maşgala mellek ıerleri berildi. Emma, gazanylan üstünliklere garamazdan, entek welaıatda alnyp barylıan işlerde köp sanly kemçilikler hem bar diıip, hormatly Prezidentimiz belledi. Ahal welaıatyny ösdürmäge biz uly üns berıäris. Welaıat paıtagtymyza golaı ıerleşıär. Şoňa görä-de, welaıatyň we onuň etraplarynyň ıolbaşçylaryna bildirilıän talap hem ıokary bolar diıip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aıtdy.
Döwlet Baştutanymyz mejlisi dowam edip, Türkmenistanyň Baş prokurory A.Hallyıewe söz berdi. Ol Ahal welaıatynda alnyp barylıan işleriň ıagdaıy boıunça geçirilen barlaglaryň netijeleri barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, welaıatda ıyladyşhana hojalygyny ösdürmek, täze ıyladyşhanalary gurmak we ozal bar bolanlarynda netijeli işleri amala aşyrmak boıunça ıaıbaňlandyrylan işlerde birnäçe kemçilikleriň bardygy ıüze çykaryldy. Soňra Ahal welaıatynyň ähli künjeklerinde Oba milli maksatnamasyndan gelip çykıan wezipeleriň ıerine ıetirilişi boıunça geçirilen seljerme işleriniň netijeleri barada ıurdumyzyň İokary gözegçilik edarasynyň başlygy Ç.Gylyjow hasabat berdi. Ol etraplarda alnyp barylıan gurluşyk işlerinde, ekerançylyk meıdanlarynda we beıleki düzümlerde alnyp barylıan işleriň birnäçesinde köpsanly kemçilikleriň ıüze çykarylandygy barada habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabatlary diňläp, ıurdumyzyň ähli künjeklerinde, şol sanda Ahal welaıatynda hem halk hojalygynyň dürli ulgamlarynda alnyp barylıan işler boıunça seljermeleriň yzygiderli geçirilmeginiň zerurdygyna ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz ıurdumyzyň Baş prokuroryna we İokary gözegçilik edarasynyň başlygyna ıerlerde alnyp barylıan işlerde barlaglary geçirmek, emele gelen ıagdaıy jikme-jik seljermek hem-de durmuşa geçirilıän çäreleri yzygiderli gözegçilikde saklamak boıunça birnäçe anyk tabşyryklary berdi. Soňra welaıatyň Ak bugdaı etrabynyň häkimi H.Aşyrowa söz berildi. Ol häzirki döwürde etrapda alnyp barylıan işleriň ıagdaıy barada hasabat berdi. Hormatly Prezidentimiz gurluşygy alnyp barylıan desgalardaky işleriň depginleriniň pesdigini, ıollaryň ıagdaıyna seredilmeıändigini, obalara awtobuslaryň kadaly gatnamaıandygyny aıdyp, etrapda alnyp barylıan işleriň netijelerine nägilelik bildirdi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Ak bugdaı etrabynyň häkimi H.Aşyrowy etrapda alnyp barylıan işlere gözegçiligi gowşadandygy üçin eıeleıän wezipesinden boşatdy we degişli resminama gol çekdi.
Döwlet Baştutanymyz etrapda maıa goıumlaryň ıaramaz özleşdirilıändigini, ilatyň elektrik energiıasy, tebigy gaz, arassa agyz suwy, aragatnaşyk hyzmatlary bilen üpjünçiliginiň ıaramazdygyny aıdyp, häkimiň bu babatda alnyp barylıan işleriň depginini ıokarlandyrmak boıunça hiç hili çäre görmändigini belledi. Hormatly Pezidentimiz G.Orazmämmedowy işde goıberen düıpli kemçilikleri üçin, Altyn asyr etrabynyň häkimi wezipesinden boşatdy. Soňra Babadaıhan etrabynyň häkimi G.Baıgeldiıew etrabyň çäklerinde ıerine ıetirilıän işler, möwsümleıin oba hojalyk işleriniň barşy barada hasabat berdi. Hormatly Prezidentimiz G.Baıgeldiıewi başga işe geçıändigi sebäpli eıeleıän wezipesinden boşadyp degişli resminama gol çekdi.
Soňra Baharly etrabynyň häkimi M.Porhanowa söz berildi. Ol etrapda amala aşyrylıan işler barada hasabat berdi. Hormatly Prezidentimiz bu etrapda işleriň ıagdaıyna tankydy belligini aıdyp, M.Porhanowy işde goıberen düıpli kemçilikleri üçin Baharly etrabynyň häkimi wezipesinden boşatdy.
Gökdepe etrabynyň häkimi İ.Gurbanow öz gezeginde etrapda alnyp barylıan işleriň ıagdaıy, dürli maksatly binalary gurmak boıunça ıaıbaňlandyrylan işler barada hasabat berdi. Hormatly Prezidentimiz wezipe borçlaryny talabalaıyk ıerine ıetirmän, işleri guramakda ıol beren kemçilikleri üçin, Gökdepe etrabynyň häkimi İ.Gurbanowa berk käıinç yglan etdi.
Döwlet Baştutanymyz etrapda ıyladyşhana gurmak barada alada edilmeıändigini, oba ıollarynyň köpüsine aswalt düşelmändigini belledi. Hormatly Prezidentimiz bular we beıleki köpsanly kemçiliklere ıol berendigi, olary düzetmek boıunça zerur tagallalary etmändigi hem-de işde goıberen düıpli kemçilikleri üçin, O.Nurlyıewi Sarahs etrabynyň häkimi wezipesinden boşatdy. Tejen etrabynyň häkimi K.Rejebow etrapda alnyp barylıan işler barada hasabat berdi. Milli Liderimiz hasabaty diňläp, etrapda ekin dolanyşygynyň talabalaıyk ıola goıulmaıandygyny, zeıkeşleriň arassalanmaıandygyny, şorlan ıerlere ıuwuş suwunyň berilmeıändigi üçin häkime nägilelik bildirdi. Hormatly Prezidentimiz etrabyň dürli ulgamlarynda birnäçe kemçilikleriň ıüze çykarylandygy hem-de işde goıberen düıpli kemçilikleri üçin, K.Rejebowy Tejen etrabynyň häkimi wezipesinden boşatdy. Soňra Tejen şäheriniň häkimi K.Orazberdiıew şäheri abadanlaşdyrmak, köçeleri abatlamak we olaryň arasssaçylyk derejesini üpjün etmek boıunça alnyp barylıan işler barada hasabat berdi. Hormatly Pezidentimiz binalary düıpli abatlamak we abadanlaşdyrmak üçin goıberilen serişdeleriň özleşdirilmeıändigini, gurluşyk işlerinde haıal-ıagallyga ıol berilıändigini, şäherde köçeleriň arassaçylygyna gözegçiligiň gowşadylandygyny aıdyp, häkimiň bu işleri guramakda guramaçylyksyz işleıändigini aıdyp, işde goıberen düıpli kemçilikleri üçin, ony Tejen şäheriniň häkimi wezipesinden boşatdy.
Ahal welaıatynyň paıtagtymyza golaı ıerleşmegi bilen bu ıerde potratçy gurluşykçy guramalar hem, ıokary hünärli işgärler hem näçe diıseň bar, döwletimiz welaıaty ösdürmäge köp möçberde serişde-de goıberıär diıip, milli Liderimiz aıtdy. Emma, muňa garamazdan, welaıatda Oba milli maksatnamasynyň, kabul edilen beıleki maksatnamalaryň ıerine ıetirilişi kanagatlanarly däl. Hormatly Prezidentimiz A.İazmyradowy Ahal welaıatynyň häkimi wezipesinden boşadyp, Oba milli maksatnamasyny ıerine ıetirmekde yzda barıan Baharly etrabynyň häkimi wezipesine belledi. Milli Liderimiziň aıdyşy ıaly, A.İazmyradow etrap häkimi wezipesinde işleri talabalaıyk ıola goıup, bar bolan kemçilikleri gysga wagtyň içinde düzedip, Baharly etrabyny göreldeli etraba öwürmegi başarar. Eger-de, ol bu wezipeleri ıerine ıetirip bilmese, onda başga çäreleriň görüljekdigi oňa duıduryldy.
Bu ugurda kabul edilen maksatnamalaryň ıerine ıetirilmegi üçin welaıat, şäher we etrap ıolbaşçylarynyň gönüden-göni jogapkärçilik çekıändigini belläp, döwlet Baştutanymyz alnyp barylıan işleriň ıagdaıy barada olaryň kanun esasynda jogap bermelidiklerini aıtdy. Hormatly Prezidentimiziň belleışi ıaly, Ahal welaıatynyň täze ıolbaşçylary işlere çalt girişip, bu meselelere aıratyn üns bermelidirler we bar bolan kemçilikleri gysga wagtyň içinde düzetmek üçin yhlas bilen, tutanıerli zähmet çekmelidirler. Önümçiligiň netijeli bolmagyny, ıer-suw gorlarynyň tygşytly ulanylmagyny gazanmalydyr, suw tygşytlaıjy täze tehnologiıalary önümçilige giňden ornaşdyrmalydyr. Welaıatyň täze ıolbaşçylarynyň öňünde goılan wezipeleriň hatarynda ekerançylyk ıerleriniň melioratiw ıagdaıyny gowulandyryp, hasylyny artdyrmak, zeıkeşleri talabalaıyk saklamak, ıerleriň şorlamagynyň öňüni almak üçin ekerançylyk meıdanlarynda, ıaplaryň, ıollaryň gyralarynda tokaı zolaklaryny döretmek ıaly möhüm wezipeler bar diıip, milli Liderimiz belledi.
Welaıatda zerur bolan hassahanalary, mekdepleri, çagalar baglaryny, ıollary giň gerim bilen gurmak üçin ähli çäreleriň görülmegi zerurdyr. Şäherdir oba ilatyny arassa agyz suwy, elektrik energiıasy, tebigy gaz bilen doly üpjün etmek boıunça zerur işleri geçirmeli diıip, döwlet Baştutanymyz aıtdy. Adamlara şahsy kömekçi hojalygy ıöretmek üçin mellek ıerlerini, ıaşaıyş jaıyny gurmak üçin bank karzlary berilmelidir, olara beıleki möhüm ıaşaıyş-durmuş meselelerini çözmekde ıardam edilmelidir. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz degişli ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ıolbaşçylarynyň adyna hem tankydy bellikleri aıtdy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz ähli ıolbaşçylara öňde durıan wezipeleriň çözgüdi boıunça berk talap ediljekdigini duıdurdy.
Halkymyzyň ıaşaıyş-durmuş şertlerini gowulandyrmak bilen bagly alnyp barylıan işleriň yzygiderli dowam ediljekdigini aıdyp, milli Liderimiz wise-premıerlere bu ugurda durmuşa geçirilıän çäreleri berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisiniň barşynda Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygynyň orunbasary G.Baıramowanyň Ahal welaıatynda dolandyryş-çäk gurluşyny tertipleşdirmek boıunça Ministrler Kabinetiniň teklipnamasyny nazara alyp, Türkmenistanyň Konstitusiıasynyň 63-nji maddasy esasynda Türkmenistanyň Mejlisi tarapyndan işlenip taııarlanylan degişli resminamanyň taslamasy baradaky habary diňlenildi.
Bellenilişi ıaly, taııarlanylan taslama laıyklykda, Ahal welaıatynyň Derweze etrabynyň “Owadandepe” geňeşliginiň Täze zaman we Gülzada obalarynyň, şeıle hem Aşgabat şäherine degişli täze gurulıan döwrebap obanyň ıerlerini paıtagtymyza geçirmek göz öňünde tutulıar. Hasabatyň barşynda Ahal welaıatynyň Derweze etrabyny dolandyrmagyň ykdysady taıdan amatsyzdygyny göz öňünde tutup, ony ıatyryp, onuň çäklerini Ak bugdaı hem-de Gökdepe etraplaryna geçirmek, ıagny Aşgabat-Daşoguz awtomobil ıoluny araçäk hökmünde belläp, bu ıoluň demirgazyk-günbatar tarapyndaky, şeıle hem Aşgabat şäheriniň günorta tarapyndaky ıerleri Gökdepe etrabyna, bu ıoluň gündogar tarapyndaky ıerleri bolsa Ak bugdaı etrabyna geçirmek bellenilıär. Şunda, degişli çäklerde ıerleşıän obalar, geňeşlikler, şäherçeler Gökdepe hem-de Ak bugdaı etraplaryna geçirilıändigi habar berildi. Mundan başga-da, welaıatyň Kaka etrabynyň Kaka şäherçesine etrap hukukly şäher derejesini bermek, Ahal welaıatynyň Babadaıhan etrabyny ıatyryp, onuň dolandyryş çägini we ilatly ıerlerini Tejen etrabyna birikdirmek bellenilıär. Ak bugdaı etrabynyň Berkarar şäherçesiniň häzirki wagtda Kaka etrabynyň dolandyryş çäginde ıerleşıändigi üçin şäherçäniň degişli ıerlerini Ak bugdaı etrabyna geçirmek, şeıle hem Altyn asyr etrabynyň ıerlerinden, ıagny Mary welaıatynyň Oguzhan etrabynyň birnäçe obasynyň ıerleşıän ıerlerini Sarahs etrabynyň çägine geçirmegiň meıilleşdirilıändigi bellenildi. Şeıle hem çykyşyň dowamynda Daşoguz we Mary welaıatlarynyň birnäçe obalaryny Ahal welaıatynyň tabynlygyna geçirmegiň meıilleşdirilendigi habar berildi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hödürlenen taslamany makullap, degişli resminamany kabul etmek hakyndaky meseläni Türkmenistanyň Mejlisiniň garamagyna girizmäge ygtyıar berdi. Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň iş dolandyryjysy Ş.Durdylyıewe Türkmenistanyň Mejlisi, Ahal welaıatynyň we Aşgabat şäheriniň häkimleri bilen bilelikde düzüminde birnäçe ministrlikleriň we pudak edaralarynyň wekilleri bolan topary döretmek barada tabşyryk berildi. Bellenilişi ıaly, bu topar ıatyrylan etraplara degişli binalaryň we desgalaryň hasapdan hasaba geçirilişine gözegçilik eder. Şeıle hem häkimlikleriň işgär wezipe sanawyny üıtgedip täze wezipeleri girizmek bilen baglanyşykly meselelere garamagy tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyz degişli resminamalaryň taslamasyny taııarlap, olary Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň tassyklamagyna bermegi tabşyrdy. Hormatly Prezidentimiz mejlisi dowam etmek bilen guramaçylyk meselelerine geçdi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz E.Orazgeldiıewi Ahal welaıatynyň häkimi wezipesine belläp, ony Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary wezipesinden boşatmak barada karara gelendigini aıtdy. Milli Liderimiz H.Aşyrmyradowy Ak bugdaı etrabynyň häkimi wezipesine, N.Nazarmyradowy Altyn asyr etrabynyň häkimi, Ş. Amangeldiıewi Kaka etrabynyň häkimi, M.Baıramdurdyıewi Sarahs etrabynyň häkimi, G.Baıgeldiıewi Tejen etrabynyň häkimi, D. Muhammedowy bolsa Tejen şäheriniň häkimi wezipelerine belledi.
Hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň oba hojalyk toplumy boıunça orunbasary wezipesine R.Bazarowy bellemek baradaky Permana gol çekdi. Döwlet Baştutanymyz mejlise gatnaşyjylara ıüzlenip, ıene-de biraz wagtdan Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisinde Balkan welaıatynda Oba Milli maksatnamasynyň we kabul edilen beıleki maksatnamalaryň ıerine ıetirilişine serediljekdigini aıtdy. Şol mejlisiň barşynda welaıatyň we onuň etraplarynyň ıolbaşçylarynyň hasabatlary diňleniler. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ata Watanymyzy dünıäniň ösen döwletleriniň birine öwürmek boıunça öňümizde möhüm wezipeleriň durandygyny belledi. Şu belent maksatdan ugur alyp, ıurdumyzyň her bir raıaty yhlas bilen, tutanıerli zähmet çekmelidir. Öňde duran wezipeleri üstünlikli amala aşyryp, Berkarar döwletimiziň Garaşsyzlygynyň 25 ıyllyk şanly baıramyny ıokary netijeleri gazanmak bilen garşylamalydyr diıip, milli Liderimiz belledi. Men Ahal welaıatynyň zähmetsöıer adamlarynyň bu wezipeleri üstünlikli ıerine ıetirjekdiklerine, eziz Diıarymyzyň mundan beıläk-de gülläp ösmegi, mähriban halkymyzyň abadan we bagtyıar durmuşda ıaşamagy ugrunda alnyp barylıan tutumly işlere Mirasa sarpa goımak, Watany özgertmek ıylynda hem mynasyp goşant goşjakdyklaryna berk ynanıaryn diıip, döwlet Baştutanymyz aıtdy.
Türkmenistan Suratlary 159 Türkmenistan Suratlary 159
Gutlug Timuryň Minarasy Bu minara Soltan Tekeşiň ıadygärliginiň demirgazyk-günbatarynda ıerleşıär. Dünıäde Delidäki Kutub minaradan soňra ikinji ıerde durıan bu minaranyň uzynlygy 60 metre barabardyr. 7 metr belentlikden girelgesi bolup, 145 sany töwerekleıin basgançak bilen ıokary gupbanyň aşagyna çykylıar.
Minarada kerpiç örüminden edilen ıazgy bu desgany Altyn Ordanyň Horezm welaıatynyň hökümdary Gutluk Timuryň we Altyn Ordanyň soltany Özbek hanyň atlary bilen baglanyşdyrıar. Minaranyň 1930-njy ıylda prof. A.İ. İakubowskiı tarapyndan okalan kufa stilinde ıazylan ıazgysynda şeıle diıilıär: “Iki dünıäniň şalaryndan iň bagtly patyşa, Allah onuň rehimdarlygyna keremdarlyk etdi we oňa hakykatyň işigini açdy hem-de ol kuwwatly patyşa araplaryň we arap dälleriň penakäri, älem-jahanyň we diniň şöhlesi, yslamyň we musulmanlaryň beıigi Gutlug Temur, Nejim-ed-deul-un-diniň ogly, Allah yslamyň ıeňşini, arasynda... we kuwwatly soltan Özbek hanyň häkimiıeti günlerinde bu jaıyň gurluşygyny uzaltsyn, Allah onuň patyşalygyny uzaltsyn”.
Minaranyň göwresinde kerpiçlere nagyş salnan 18 sany dürli inlilikdäki bogun-bogun halkalary bolupdyr. Halkalaryň üçüsi birwagtlar zaıalanypdyr.İerden 7 metr belentlikde ıene-de bir hatar kufi hatly ıazgy bar. Olarda Kuranyň ikinji süresiniň 252-nji aıatynyň, ıagny “Aıatu-l-kürsiniň” sözleri bar.
Halk arasyndaky rowaıatlarda, galyberse-de “İusup-Ahmet” dessanynda minaranyň gümmeziniň altyn gupbasynyň bolandygy barada aıdylıar.
Soltan Tekeşiň ıadygärligi
Köneürgenç etrabynda, Kyrkmolla depesiniň günorta-günbatarynda ıerleşen. Gözelligi babatda oňa Merkezi Aziıada ıeke-täk, gaıtalanmaıan (unikal) ymarat diımek bolar. Ylmy edebiıatlarda oňa Tekeşiň mawzoleıi, halk arasynda bolsa Gökgümmez hem-de din wekili Şyh Şeripbabanyň aramgähi diıilıär. Soltan Tekeş 1172-1200-nji ıyllarda hökümdarlyk eden Horezmşasydyr.
Bu desgada portalyň arkalaryny doldurıan stalaktidler we bütünleı adaty bolmadyk, 24 tagça bölünen, belent gofrirlenen barabanyň üstünde beıgelip gidıär. Mawy, konus şekilli çadyr görnüşindäki gümmez aıratyn üns berilmegine mynasypdyr. Her bir tagça stalaktid bilen tamamlanypdyr. Tagçalar biri-birine ıiti ikigyraňly gapyrgalara aıyrıar. Baraban mawy syrça kerpiçden “bantikler” tipinde goşundysy bilen sary ıylmanan kerpiçden nagyşly örülipdir.
Desganyň daşarky ıüzüniň özboluşly arhitektura çözülişi saıasynda konus astyndaky barabanyň planynda sekiz burçly içerki gümmezasty kontur bilen dogry çekilen 24 burçly ıyldyz görnüşi bar. Konus şekilli çadyr görnüşli gümmeziň karniziniň aşagynda silindriň aılawy boıunça güberdilip ıazylan arap dilindäki Gurhanyň bölekleri bilen tutuş mawy zolak gidıär. Çadyr görnüşli gümmeziň ıokarky üçden ikisi “ıolka” şekilinde örülen mawy syrçaly kerpiç bilen ıüzlenipdir. Mawzoleı 29x29x6 (6,5) sm ölçegli kerpiçden örülipdir. Öň mawzoleıiň demirgazyk ıüzüne nähilidir bir uly jaı birigıär eken.
Türkmenistan Türkmenistan Merkezi Aziıanyň günbatar böleginde, demirgazyk ıarym şarda ıerleşıär. Onyň çägi günbatardan gündogara tarap 1100 kilometre, günortadan demirgazyga bolsa 650 kilometre çenli uzalyp gidıär. Ol demirgazyk ıarym şaryň aram guşaklygynyň çöller zonasynda ıerleşıär.
Türkmenistanyň tutıan meıdany 488,1 müň inedördül kilometre barabardyr. Onyň ıeriniň 80 göterime golaıyny Aziıanyň iň uly çölleriniň biri bolan Garagum, galan bölegini bolsa baıyrlyklar, daglar, derıalar, köller, suw howdanlary, medeni oturymly ıerler tutıar.
Garagum çöli ıurdyň esasy bölegini eıeleıär. Elbetde, günortada Köpetdagyň, günorta-gündogarda Köıtendagyň belent gerişleri hem köp ıerlere uzap gidıär. Köpetdagyň iň beıik nokady bolan Çopanata 2942 metr belentlikde ıerleşıär. Soňra dag gerişleri Uly Balkan we Kiçi Balkan ady bilen Hazaryň kenarlaryna barıar. Köpetdag demirgazyk tarapda düzlüge sapylyp, soňra bol hasylly, elmydama gök öwsüp otyran oazisi emele getirıär.
Türkmenistanyň paıtagty Aşgabat şäheridir. İurt 5 welaıatdan: Ahal, Balkan, Daşoguz, Lebap, Mary welaıatlaryndan durıar. 2016-nji ıylyň 20-nji ıanwar ıagdaıyna görä 50 etrap, 24 şäher, 8 sany şäherlerdäki etraplar, 76 sany şäherçe, 553 sany oba geňeşlikleri, 1903 sany ilatly ıerler ıurdyň düzümindedir.
Türkmenistan Suratlary 158 Türkmenistan Suratlary 158