Konya Beyşehir Gölü Mada Adası | Gezitta
Anasayfa > Keşif > Tırtar Yörüklerinin Hayatta Kalma Mücadelesi: Mada Adası Belgeseli
by Gülnur Dereli - 7 Temmuz 2017 1773
Türkiye, üç tarafı denizlerle çevrili bir yarımada. Her bölgesinde bereketinden ödün vermeyen topraklarıyla cennetten bir köşe. Peki üç tarafı denizlerle çevrili bir yarımada yerine, bir gölün üstündeki 8220 hektarlık bir adada yaşasaydık hayatımızda neler değişirdi yada neler değişmezdi? Beyşehir Gölü’nün ortasındaki 8220 hektarlık Mada Adası’nda yaşayan Tırtar Yörükleri benzersiz yaşam tarzlarıyla bir adada yaşamanın felsefesini anlatıyor.
Mada Adası Beyşehir Gölü, diğer bir ismiyle Beyşehir Gölü‘nün Isparta sınırları içinde olan, Isparta‘ya bağlı Şakirkaraağaç İlçesi’nin Gedikli Köyü Kumluca Mahallesi… Mada adası nerede? Şakirkaraağaç ilçesine 29 km. uzaklıkta bulunan Mada Adasi sakinleri, adada yaşamanın en büyük sorununun ulaşım olduğunu söylüyor. Mada Adasının içinde sağlık ocağı, bakkal vb. ihtiyaçların karşılanacağı yerlerin olmaması sebebiyle ada halkı el yapımı polyester kayıklarla karşıya geçmek zorunda kalıyor. Bu durum da özellikle kış aylarında ada halkı üzerinde büyük bir tehlike ve korku oluşturmuş. Anneler ve babalar 200 km. uzaklıktaki yatılı okullarda okuyan çocukları için, bazen de pazarda hayvanlarını satmak için yaz kış demeden karşı kıyıya geçmek zorunda. Ada halkının tek isteği adadan karaya uzanan bir köprünün inşa edilmesi. Bunun için ilgili yerlere sayısız mektup yazan ada halkı umudunu kaybetmemeye çalışıyor.
Beyşehir gezilecek yerler yazısı için tıklayın
Beyşehir Gölü Mada Adası
Ada Şartlarında Hayatta Kalma Mücadelesi
Mada Adası halkının en önemli geçim kaynağı balıkçılık. Çoğunlukla levrek ve sazan avlayan ada halkı, balıklarını civardaki pazarlarda satarak geçimlerini sağlamaya çalışıyorlar. Gölün ve mevsimin şartları elverişli olduğu sürece el yapımı polyester kayıklarla karşıya geçip ürünlerini sattıktan sonra tekrar zorlu yolculuğa hazırlanıyor. Ada halkının en büyük korkusu hiç kuşkusuz kış mevsimi. Donmuş bir gölün üzerinden karaya geçişin zorlaşması ve hatta imkansızlaşması ile endişe katsayı da artıyor.
Adada sadece tek bir okul mevcut. Tek okulun da tek öğretmeni var. Adada yaşayan çocuklar kalabalık sınıflarda bir öğretmenle ders işlemek zorunda çünkü öğretmenler şehir merkezine uzak ve ulaşımın zor olduğu bu adada çalışmak istemiyorlar veya çok kısa süre çalışıp ayrılıyorlar. Bu sebeple çocuklar beşinci sınıftan itibaren çevre ilçelerdeki yatılı okullarda okumak zorunda. 10 yaşından büyük çocuk görmenin imkansız olduğu adada gençlerin en büyük hayali ve hedefi üniversiteyi kazanıp ada şartlarından uzaklaşmak. Kazanamayanlar da köye dönmek zorunda.
Sağlık imkanlarının da bir o kadar kısıtlı olduğu adaya en yakın sağlık ocağı adanın bağlı olduğu karşı kıyıdaki Gedikli Köyü’nde bulunan sağlık ocağı. Kış aylarında hastalıklar ve sağlık sorunları ada halkının korkulu rüyası olmuş durumda. Ada halkı donmuş ve üstüne sis çökmüş bir gölün üzerinden güvenlik şartlarının oldukça düşük olduğu bir kayıkla karşıya geçmek daha büyük felaketlere sebep olabileceğinin farkında. Bu sebeple tek hayalleri olan köprünün inşası için onlarca mektup yazıp ilgiyi yere göndermişler. Fakat sonuç olumsuz. Sebebi ise adanın Milli Park sınırları içinde yer alması ve Doğal Sit Alanı kabul edilmesi.
Tırtar Yörüklerinin Kadim Toprakları: Mada Adası
Mada Adası ve adanın şartlarından bahsetmişken biraz adanın kendisinden ve tarihinden bahsetmesek olmaz. Mada Adası’nın eski adı Kazak Adası. Osmanlı-Rus Savaşı sırasında bu adaya göçen Kazaklar uzun yıllar burada yaşamış. 1940’lı yıllara gelindiğinde Akşehir’den yola çıkan Tırtar Yörükleri buraya gelip yerleşmişler. O dönemde Yörükler için yabancılardan uzak güvenli bir konumdaymış Mada Adası. Geçim şartlarının eskiye göre oldukça iyi olduğu görülebilse de köprünün yapılmaması ile ada halkının ihtiyaçları karşılanamıyor. Köprünün inşa olması ile kurtların köylerine dadanacağını, evlerine kilit takmak zorunda kalacağını bilen Mada adası halkı yine de ulaşım sorununun çözülmesi için çaba sarf ediyor.
26 Nisan 2016 2570
Dünyanın Öbür Ucundaki Salıncak
13 Nisan 2016 2772