Her Makine Bir Setup Süresine İhtiyaç Duyar; İnsan Bile! | Salih Burak Kuş
11 Mayıs 2017 salihkus Düşünce Harmanı, Endüstri Mühendisliği, Genel, İş Hayatı 0
Yalın üretim, günümüzdeki üretim organizasyonlarının temellerinden ve aynı zamanda ulaşılmaya çalışılan en büyük hedeflerinden birisidir. Bu hedefe giden yoldaki en önemli yapı taşlarından birisi de setup süresidir.
Setup süresi en genel anlamda iki farklı ürünün üretilebilme kabiliyeti arasındaki geçiş süresidir. Yani elinizdeki makine ile bir A ürünü üretebiliyorken, kaç dakika ya da saat sonra B ürünü üretebileceğiniz sizin setup süreniz olur. Bu süre ilk başta önemsiz gibi gelebilir ancak taleplerin ve kaynakların sınırsız olmadığı gerçek dünyada her müşteri rutin olarak kendi ürününden bir miktar istemektedir. Sabah A ürününün talebi varken, akşam B ürünü gerekli olabilir. Depolayarak ilerlemek yerine (çünkü depo alanına yeni makineler kurabilirsiniz) ihtiyaç kadar üreterek ilerlemek kazancı maksimuma iten bir felsefedir.
Sabah başka, akşam başka üretmenin (ve bunu tek bir makine ile yapmanın) sırrı, makineyi hem A ürününü hem de B ürününü üretebilecek şekilde tasarlamaktır. Elbet ki iki ürün için gerekli tasarımda bir takım değişiklikler olacaktır. İşte bu değişim süresi de setuptır.
Setup süreniz ne kadar kısa ise rakipleriniz ile o kadar agresif şekilde mücadele edebilirsiniz. Rakiplerinizden daha hızlı bir şekilde müşterilerinize cevap verebilirsiniz.
Her Makine İçin Setup
Günümüzde üretim yapanların sayısı gittikçe artarken, bir makineyi birden fazla ürün için tasarlamak daha karlı (bulunduğu sektörün büyük bir çoğunluğunu alan markalar hariç) hale gelmektedir. Bu da doğal olarak setup süresi gereksinimini ortaya çıkartmaktadır.
Bu düzenin en tabii çıktısı olarak da setup da SMED disiplinini doğurmuştur. Setup iyileştirme çalışmalarını yönlendiren bir çalışma metodolojisidir SMED.
Kısaca var olan hemen hemen her makine için setup süresi vaz geçilmez bir olgudur.
Biyoloji, insanın pek çok yönden bir hayvan olduğunu dile getirir. Mühendislik de insanın pek çok yönden bir makine olduğunu dile getirebilir. Belirli girdiler neticesinde iş ya da düşünce gibi çıktılar üreten varlıklarız sonuç olarak.
Şayet bir makineysek ve her makine bir setup süresine ihtiyaç duyuyorsa bizim de buna ihtiyacımız var demektir.
Sabah işe gideriz ve bir ürün üretilmeye başlanır. Akşam eve gideriz ve bizden bir setup yapmamız, farklı bir ürün üretmemiz beklenir. Çünkü bu iki genel olgu beyinde farklı noktalarda bulunmaktadır.
İşe gidip ben bütün haftanın ürününü; 45 saati birden vereyim sonra eve gideyim oraya ürün üreteyim diyemeyiz. Çünkü modern üretim felsefesinde bu yoktur; az az, sık sık. Her gün 8 saat alır sizden.
Hatta öyle zamanlar denk gelir ki; sabah iş yerinde sizden tek bir ürün değil, birden fazla ürün isterler. Bu da sizde birden fazla setup gereksinimi oluşturur. Akşam eve gittiğinizde kapıyı çalarsınız ve kapıda sizi gören kişi sizden yeni bir setup talep eder fakat gün içinde çokça değişim geçirmiş olmanın yorgunluğu ile yenisini kaldıramazsınız. İçeri girer ve kanepeye kendinizi atarsınız. Ne önceki ürünü ne de mevcutta istenileni üretebilirsiniz. Hafta sonu verilen kısacık süreye sıkıştırılmaya çalışılan onca ürün de bizde çok fazla setup gereksinimi doğurur. Pazartesi sabah işe gittiğimizdeyse beden çoktan pes etmiştir.
Esas mesele çalışma süresi değildir; çalışma süresi içinde yapılan setup adedidir.
Makineler için mevcut setup sürelerine göre ve taleplere göre bir dengeleme çalışması yapılmaktadır. Yapılan optimizasyonla makineler en verimli şekilde kullanılmaya çalışılmaktadır. En ideal sayıda setup yaşayan makine ürettiği her ürünü yorulmadan ve kolaylıkla üretebilir.
Makinelere verdiğimiz bu değeri ve gösterdiğimiz bu ilgiyi insanlar için de, kendimi için de uygulamalıyız. Aslında kendimizden daha fazla önemsediğimiz o makinelerden çok daha değerliyiz. Uygun setup ve öğrenim süreciyle pek çok farklı ürün ortaya koyabiliriz. Fakat bunu optimize etmeliyiz. Aslında üstlerimiz bizim yerimize etmeliler.
Dünyanın gelişmiş ülkelerine bakıldığında bu durumun çok güzel bir denge ile çalıştığını görebilirsiniz. Bireyler çalıştıkları yerde yoğun bir şekilde, az sayıda işle uğraşmaktadır. Setup sayısı azaldığı için de ürüne odak artar ve ürün kalitesi gittikçe güzelleşir.
Kendi Dengenizi Kurun
Sizin de çalıştığınız yerde ve özellikle hayatınızda bir denge kurmanız gereklidir. Setup kaçınılmaz bir şeydir. Bir günde 3-4 kere setup yaşayacağımız kaçınılmazdır belki. Ancak bir makineyi analiz eder gibi kendimizi analiz etmeli ve optimizasyonumuzu yapmalıyız.
Bazı ürünler arası geçişler, diğer ürünlere nazaran daha kolaydır; kendimizdeki bu geçiş süreçlerini keşfetmeliyiz. Belki hatırlamak için not almalı ve yorulduğumuz bir günün sıralamasını kayıt etmeliyiz. Verileri elde etmek, analizi ortaya koymanın en önemli adımıdır.
Unutmayın; ne kadar optimize bir üretim süreci organize ederseniz o kadar çok müşteriyi memnun eder, memnun olur ve mutlu olursunuz.