“Altın Neslin” çocukları dönüp dolaşıp Müslümanlara zulmederken, kurtuluşun ve çarenin Alevilerde aranması, Alevi hakimlerin hak anlayışına sığınılması tarihin tüm ülkeye verdiği geç bir cevaptı.
Gülten Akın bir şiirinde şöyle söyler: “Ben bu dünyanın Alevisi olmalıyım/Yana yana tükenmediğime göre” Yanmak deyince akla Sivas geliyor önce, hepimizin gözü önünde bir otel ateşe verildi. Orada yakılmak istenenlerin hepsi Alevi değildi elbet lakin oradakilerin hepsi Alevi büyüğü Pir Sultan Abdal adına oraya gelmişlerdi. Yakın tarihte yaşanan ve ağırlıklı olarak Alevilerin katledildiği Maraş ve Çorum kıyımları da Madımak kıyımı gibi tarihin utanç sayfalarında yerini aldı. Fakat her seferinde Aleviler öldüğü yerden dirildi; yana yana ses verdi, konuştu, kimliğini korumaya çalıştı.
“Dinsel inançlara karşıyım ve dinsizim fakat Aleviliğe değer veriyorum” der Aziz Nesin. Sebebini ise Alevilikte vücut bulan hoşgörü inancına bağlar. Sonra Aleviliğin insancıl yanına ayrıca vurgu yapar, bu durumu önemsediğini belirtir. Bu bağlamda söylenen daha pek çok olumlu değerlendirmeye yer verilebilir. Fakat egemen İslam yorumu tarih boyunca Aleviliği bir biçimde kabul etmemiş, aksine kimi dönemler Aleviliği yok etmek için fetva üstüne fetva yazmıştır. Ne olacaktı acaba, Alevilik yok edilince dünya daha iyi bir yere mi dönüşecekti, egemen dini söylem zaferlerine zafer mi ekleyecekti?
Cemal Süreya pek bilinmez ama Alevidir. Fakat özel olarak bu durumu belirtmez, şiirlerine de pek yansıtmaz. Ama göçebe şiirinde şöyle bir dize geçer: “Amasya’dan Kars’a kaçmakta olan sayman yardımcısıyla. /Alevilikten konuşuyoruz uzun süre.”Alevilik üzerine konuşmalar pek meşhurdur tabi. Tarihin o karanlık yapraklarını açsanız neler karşılamaz ki sizi; Ebu Suudlar, İbn’i Kemaller, Müftü Hamzalar ve daha niceleri. Böyleleri için makbul sayılmaz Alevilik ve dahi öldürülmesinde fayda vardır onların; şehit mertebesine bile layık görülür cellatlar, daha ne olsun. Böyle zamanlarda kılıçları çekmek için savaş şartı falan da aranmamıştır, de ki namaz kılmıyor, de ki oruç tutmuyor, de ki dinimizle ilgili bizim konuştuğumuz gibi konuşmuyor. Yetmiyor mu bunlar?
Necip Fazıl Alevileri topraktan alınıp koparılması gereken ısırgan otlarına benzetir. Lakin içinde uhde kalmıştır, koparılmamıştır bu otlar. Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş, “Cemevi ibadet yeri olamaz” der ve ekler, “Aleviler namaz kılmak istiyorlarsa da kılsınlar Cemevlerinde. Lakin Camiler hem sünni hem Alevi’nin ibadet yeridir” Aleviler ve namaz; ibadet yerinin adı bile Cemevi, Cem yapılır orada hem de yüzlerce yıldır.
“BUNLAR NAMAZINDA NİYAZINDA AMA BİZİ MAHVETTİLER”
Geçen sene İstanbul Arnavutköy’de bir din dersinde öğretmen oruç konusunu anlatır. Sonra “Muharrem orucu da vardır fakat onu yalnızca Aleviler tutar” der. Kimse sormadan içindeki ilim (!) aşkıyla bir konuya da açıklık getirir: “Alevilerin yaptığı yemek yenmez.”Orada bulunan öğrencilerden biri bu sözler karşısında telaşa düşmüştür, sorar:“Ben Alevilerin ekmeğini yedim ama az yedim, bir şey olur mu? Hiç düşünmez öğretmen anında verir cevabı: Az yediysen bir şey olmaz. Bu ve benzeri vakalar az olmamıştır; onun için din derslerini bir de Alevi çocuklardan dinlemek lazım. Yine Alevi şairlerimizden Haydar Ergülen anlatır: Din dersi öğretmenimiz ile aramız iyi değildi, çünkü hoca İslam mezheplerini anlatırken Aleviliği saymıyor, ben de itiraz ediyordum. Şair itirazlarının nasıl son bulduğunu ise şair şöyle anlatır: Her dersin sonunda hoca beni namaz kılmaya zorlar ve şöyle çağırırdı: "Gel bakalım Haydar efendi, namaz nasıl kılınırmış bize bir göster!
Yüzlerce yıl hep böyle konuşmalarla ve olaylarla geçti. Edilmedik iftira yapılmadık baskı kalmadı Alevilere. Zira giyilecek din kıyafeti için diretiyordu Aleviler; ne Tanrı’yı ne de dinin diğer söylemlerini egemen İslam yorumuna göre okuyor ve yaşıyordu. O vakit işte fermanlar, fetvalar, ulemalar devreye giriyor; Alevilere de Aleviliğe de hak ettiği ders veriliyordu!
Kamuoyunda Cübbeli Ahmet olarak bilinen Ahmet Mahmut Ünlü geçtiğimiz günlerde bir televizyon kanalında aynen şöyle dedi: Biz de FETÖ'nün mahkemelerinde yargılandık. Diyorduk ki bir Alevi, solcu hakim olsa da bizi doğru yargılasa... Bunlar namazında niyazında ama bizi mahvettiler.” Cübbeli bir başka yerde ise bu durumu şöyle açıklıyordu: Alevilerde adalet duygusu var, yapmadığımız bir işten dolayı beni iftiradan içeri atmaz.
“Altın Neslin” çocukları dönüp dolaşıp Müslümanlara zulmederken, kurtuluşun ve çarenin Alevilerde aranması, Alevi hakimlerin hak anlayışına sığınılması tarihin tüm ülkeye verdiği geç bir cevaptı. Tarih Alevilerin adalet duygusunu, hak anlayışını, insan kimliğini sahibine bir kez daha teslim ediyor, üstelik bunu bir “ulema” eliyle yaptırıyordu. Bütün o fetvalar, zorunlu din dersindeki aşağılanmalar, iftiralar bir kez daha hükümsüz kalıyor, Necip Fazıl’a cevabı Cübbeli veriyordu: Aleviler ısırgan otu değil, zindanda aradığımız Adalet temsilcileridir.!
Alevilerin her türlü baskıya karşın yüzlerce yıl direnerek inançlarını korudular. Kadın erkek yan yana Cem oldular. İktidar olmadılar ve en çokta bunun için insan yanlarını diri tuttular. Çünkü iktidar, inancı da dini de yozlaştırır. Aleviler için bugün ve yarına dair en büyük tehlike deiktidarlaşma, kurumsallaşma tehlikesidir ve elbet bu başka bir yazının konusudur. Yeri geldiği için ifade edelim dedik. Son söyleyeceğimizi ise yine Cemal Süreya’nın dizelerine bıraktık. Mazlumların tarihini, mücadelesini ve kararlığını görmek için. Dinleyelim o vakit:
Hasan’a sunulmuş ağuda..”
Cübbeli Ahmet Aleviler Aydın Tonga