Fetih Süresinin Tefsiri (Muhammed Gazali) - Kuran Yurdu
‘Fetih Süresi Medeni’dir.Hicretin altıncı yılının son ayında,Mekke topraklarında bir bütün halinde indirilmiştir.Tamamı 29 ayettir.Adını birinci ayetinden almıştır.Hz OSman’ın Mushaf’ındaki kronolojik sıralamaya göre 111 , Hz Ebu Bekir’in cem ettirdiği elimizdeki Kur’an’a göre 48. süredir. (M. Zeki DumanBeyanu’l-Hak / C:3 / 593)’
Müslümanlar kalpleri kırık bir şekilde Hudeybiye umresinden döndüler.Oysa Beytü’l-Haram’ı ziyaret etmek,Kabetü’l Müşerrefe’yi tavaf etmek,Safa ile Merve arasında sa’y etmek istiyorlardı.Arzularına ulaşamadılar.Müşriklerin taviz vermemeleriyle birlikte zorlu bir girişimden sonra Mekke yolundan döndüler.Şayet Resul’ün (s.a.v) hikmeti olmasaydı,her iki taraf araında neredeyse savaş çıakcaktı.Peyderpey Medine’ye dönerken bu süre iniverdi.
‘Biz sana apaçık bir fetih verdik.Ta ki Allah,senin günahından,geçmiş ve gelecek olanı bağışlasın,sana olan nimetini tamamlasın ve seni doğru bir yola iletsin.Ve Allah sana şanlı bir zafer versin (Fetih 13)’
Nasr (yardım) olunca evet zafer oldu.Bu büyük fethin başlangıcı idi.Davetin ayrışım ve önündeki engellerin kaldırılışı esnasında bu böyle oldu.Müşriklerin peygambere dayattıkları şartlardan sonra idi.Müslümanlar bu şartları tiksinerek kabul emişlerdi.Tebliğ alanı genişledi.İslam’a girenler çoğaldı.Peygamberin ve O’nun Rabbinin istekleri doğrultusunda İslam devleti itiraf edilmiş oldu.Daha iki yıl geçmeden Mekke,on binlerce savaşçıyı yöneten risalet sahibine boyun eğdi.Çağlar boyu Allah’tan başkasına tapılan putlar yerler bir oldu.Tevhid sancağı göklere çekildi ve Bilal Ka’be’nin üstünde ezan okudu.
Allah,cahiliyeyi kökünden kazıması,tesbih ve tahmid ile kaim olan bir ümmet inşa etmesi için hak ile Muhammed’i göndermiştir.Sahabe,bu abid ve mücahid ümmeti oluşturmuş ve zorluk anında ölümüne biat etmişlerdir.Onlardan hiç kimse geri kalmamıştır.Bunda şaşılacak bir şey yok.Çünkü onlar Allah için yaşamış ve O’nun yolunda ölmüşlerdir.Bu yüzden onlar hakkında Allah şöyle buyurmuştur:
‘Sana biat edenler,gerçekte Allah’a biat etmektedirler.Allah’ın eli onlrın ellerinin üzerindedir.Kim ahdini bozarsa,kendi aleyhine bozmuş olur.Ve kim Allah’a vermiş olduğu sözü tutarsa Allah ona büyük bir mükafat verecektir (Fetih 10)’
Hepsi Allah’ı kabul etmiş,Allah’da onlardan hoşnut olmuş ve onları dünya ve ahirette iyilik ile ödüllendirmiştir.
‘Allah şu mü’minlerden razı olmuştur ki onlar ağacın altında sana biat ediyorlardı.Allah onların gönüllerindekini bildiği için onların üzerine huzur ve güven indirdi ve onlara yakın bir fetih verdi.Yine onlara (yakında) alacakları birçok ganimetler bahşeyledi (Fetih 18-19)’
Fetih Süresi,Müslümanların (Hudeybiye’den) Medine’ye dönmeleri esnasında onları teselli etmek ve rahatlatmak için inmiş ve sonra onlarla birlikte çıkmayan kavmin (münafıkların) gerçek yüzünü Müslümanlara tanıtmış ve kendileri hakkında söyledikleri sözleri öğretmiştir.Müslümanlar umre yapmayı kararlaştırmışlar,çıkmak için hazırlanmışlar,Medine’li münafıklar içlerinden ‘Bunlar dönemeyecekler,Kureyş bunların cezasını verecek ve feci bir şekilde onları cezalandıracaktır’ demişlerdi.
İlginçtir,bu münafıklar,Medine’de bozguna uğrayan grupların yenilmesinden ibret almamışlardır.Ancak onların ruhlarına nifak yerleşmiş,Müslümanları felaketlere uğratmak için fırsat kollamışlar ve onları kendi içlerindeki kinlere göre yorumlamışlardır.Zor durumda kalınca yalana sığınmışlardır.
‘Bedevi (köylü)lerden geri bırakılanlar sana diyecekler ki : Mallarımız ve çocuklarımız bizi (seninle beraber gelmekten) alıkoydu.Bizim için (Allah’tan) mağfiret dile.Onlar kalplerinde olmayan bir şeyi söylüyorlar.De ki: Allah size bir zarar vermek dilemiş,yahut size bir yarar vermek istemiş olsa Allah’ın,sizin için dileediğine kim engel olabilir? Hayır Allah yaptıklarınızı haber almaktadır.Herhalde siz sandınız ki Resul ve mü’minler,bir daha ailelerine dönmeyecekler.Bu (düşünce) gönüllerinizde süslendirildi.Kötü zanda bulundunuz ve helakı hak etmiş bir topluluk oldunuz.Kim Allah’a ve Resulü’ne inanmazsa,bilsin ki biz kafirler için alevli bir ateş hazırlamışızdır (Fetih 11-13)’
Münafıklar,müşriklerin karakterlerini tanıyorlardı.Çünkü olar birbirlerinin zürriyetlerindendirler. İşte bu yüzden Kureyş’in,Müslümanların Mekke’ye girmelerine izin vermeyeceklerini,aralarında savaş olunca az oldukları için Müslümanların yenileceklerini zannettiler.Kuşkusuz Müslümanlar sağ salim dönünce şaşırıverdiler.Yapmaları gereken umre,gelecek yıla ertelendi.Allah Müslümanların işini ayarlamıştı.İşlerini hayır ve başarı içerikli düzenlemişti.
‘Göklerin ve yerin mülkü Allah’ındır.O,dilediğini bağışlar,dilediğine azap eder.Allah çok bağışlayan,çok merhamet edendir (Fetih 14)
Kaynak = Muhammed Gazali / Kur’an’ın Konulu Tefsiri / bkz : 657-659
Fetih Süresi Meali Ve TefsiriMuhammed Gazali Tefsiri