İkinci Cins (1949) / Simone de Beauvoir | oyumben
“İkinci Cins sadece tarihte ve toplumda kadının rolüyle değil, aynı zamanda bir arketip ve ‘öteki’ fikriyle değiştirilebilir felsefi bir kategori olarak ‘kadın’la ilgilidir. Bu felsefi temel, kitabı diğer feminist çalışmaların üstüne taşımış ve okumasını çok etkileyici hale getirmiştir.
De Beouvoir’ın bu çalışması yedi yüz sayfadır ve özetlenmesi pek de kolay değildir. Birinci bölüm beş yazar üzerinden, Henry de Montherlant, D.H. Lawrence, Paul Claudel, Andre Breton ve Stendhal, kadın mitine dair bir analizi içerir ve Bronz Çağı’ndan Orta Çağ ve moderniteye kadar kadınların toplumdaki rolünün izini sürer. İkinci bölümse âşık, narsist ve mistik kadın portrelerini içeren; çocukluktan ilk cinsel uyanışa, evlilikten menopoza kadar uzanan süreçte kadınların bugünkü durumunun haritasını çıkardıktan sonra kadınların bağımsızlığına dair iyimser bir bölümle sona erer.”
“Bir kadının hastalıklarının çoğu dış tehditlerden değil, sıklıkla sorun çıkaran üreme sistemiyle muhatap olmasından kaynaklanır. Üstelik kadınların daha yoğun olan duygusallığı endokrin sistemindeki salgıların düzensizliğiyle ilişkilidir. De Beauvoir bu özelliklerin çoğunun, kadınların türe tabi olmasından kaynaklandığını söyler. Buna karşın erkekler son derece avantajlı görünmektedir: Erkeğin cinsel yaşamı, bir birey olarak varlığıyla karşıtlık oluşturmaz ve biyolojik krizler ya da terslikler olmadan yolunda gider. Kadınlar erkeklerden daha uzun süre yaşamalarına rağmen, daha sık hastalanır ve bedenleri üzerinde daha az kontrol sahibidirler çok bedenleri onları kontrol eder. Bununla birlikte bir kadın olarak artık çocuk doğurma işlevine göre tanımlanıp değerlendirilemeyeceklerinden menopoz, kadınları özgürleştirebilir.”
“De Beauvori’ın ulaştığı sonuç kadının karakterinin, kadının konumu üzerinden biçimlendiğidir. Kadınlar toplumsal olarak bağısız değillerdir fakat erkeklerin yönettiği ve tanımladığı toplulukların bir kısmını şekillendirirler. Ancak kadınların oluşturduğu herhangi bir oluşum ya da toplumsal hizmet hala erkek egemen bir bağlam içinde yer almaktadır. Kadınların azar işittiği birçok kusur, bayağılık, üşengeçlik, ciddiyetsizlik, itaatkârlık gibi, tamamen, kadınların ufkunun kapatıldığı gerçeğinin ifadesidir der Beauvoir.”
“Kadınlar kendilerini nadiren bir hikâyenin başkahramanı olarak gördüklerinden, kadın mitlerin sayısı çok fazla değildir. Kadınların mitlerdeki rolleri daima ikincil olmuştur; kadınlar erkeğin hayalini kurarlar. Erkek, kadının etrafında bir mit yaratmıştır ve tüm mitler kadının önemsiz olduğunu pekiştirmeye sebebiyet vermiştir. Doğum ölüm ilişkilendirildiğinden kadın, erkeği sonluluğa mahkûm eder. Kadınlar ayrıca erkekleri efsunlayan büyücüler ve cadılar olarak da görülmüştür. Erkek, kadını hem arzular hem de ondan korkar. Kendisine ait olduğu için kadını sever ama öteki olarak kaldığı için de ondan korkar, kendisinin kılmak istediği işte bu ötekidir. Erkek gibi kadın da doğuştan ruha ve akla sahiptir fakat kadın doğaya aittir, hatta birey ile kozmos arasında arabulucu olarak ortaya çıkar.”
“Kadın düşmanlığının ve cinsel eşitsizliğin yasalarla yazıldığı ve geleneklerle ifadesini bulduğu ülkelerde Beauvoir’ın kitabı, erkeklerin gerçek niyetlerine dair pek çok şeyi ifşa eden potansiyel bir bomba gibi durmaktadır.
Eğer kadınsanız İkinci Cins’i okumak size son altmış yılda kadınlar için kat edilen gelişmeleri hatırlatacak. Ve eğer erkekseniz bugün bile kadınların yaşadığı kısmen farklı bir evrene dair daha geniş bir kavrayış kazanmanıza yardımcı olacaktır.”
“Kadının bireysel hayatının tarihi, kadın hala kendi kadınsal işlevleriyle sınırlı olduğu için, erkeğinden çok daha büyük ölçüde psikolojik kaderine bağlıdır; kadınların kader eğrisi erkeklerinden çok daha pürüzlü, çok daha kesintilidir.”
“Öteki kavramı, kadının tarihteki konumunu ve iktidarını anlamamıza yardımcı olur.”
Acaba Jean-Paul Sartre olmasaydı Simone de Beauvoir olabilir miydi? Sanırım hiç kimse bu sorunun cevabını kolay kolay veremez. Peki ya,Simone de Beauvoir olmasaydı Jean-Paul, “Sartre” olabilir miydi?
* Gerçek bilgelik deliliktir, kendini bilge sanmak gerçek deliliktir. * Benden ne bir tanım, ne de ...