04 Şubat 2020, 09:54
Yazarın Diğer Yazıları 04.02.2020 - NE ZAMAN TEHLİKEYE İŞARET EDİYOR?
Adet dönemindeki sancıların asla ihmal edilmemesi gerekiyor. Sanılanın aksine adet ağrıları olağan bir durum değildir. Özellikle daha önce ağrısız adet gören kadında yıllar sonra ağrı oluşmasının altında bir hastalık yatabiliyor. Aynı şekilde genç kızlarda ağrı kesicilerle dindirilemeyen ağrılar da hastalık habercisi olabiliyor. Dolayısıyla adet sancısı yaşam kalitesini oldukça etkileyecek şekilde yoğun yaşanıyorsa veya daha önce olmadığı halde sonradan başlayıp şiddetli kramplar halinde oluyorsa, zaman kaybetmeden bir hekime başvurmak gerekiyor.
Dikkat! Hastalık belirtisi olabilir. Dismenore; primer (birincil) ve sekonder (ikincil) olmak üzere iki gruba ayrılıyor. Primer dismenore genellikle ilk adetin görülmesinden 1-2 yıl sonra başlıyor ve 40’lı yaşlara kadar devam ediyor. Bu sancılardan, rahim içinde biriken adet kanının atılabilmesi için rahmin salgıladığı prostaglandin adlı kimyasal maddeler sorumlu oluyor. Prostaglandinlerin bazı kadınlarda daha fazla salgılanması ya da bu maddeye daha duyarlı olunması sancıların şiddetli olmasına yol açıyor. Sekonder dismenore tipinde ise sancı, daha önce adetleri sorunsuz olan kadınlarda ilerleyen yıllarda ortaya çıkıyor ve altında genellikle bir hastalık yatıyor.
Sancının pek çok nedeni var! Dismenorenin en sık görülen nedeni, endometriozis. Türkiye’de en az 2 milyonu etkileyen endometriozis rahim iç tabakasının; rahmin dışında, karın iç zarında ve özellikle yumurtalıklarda yerleşmesiyle ortaya çıkan bir tablo. Endometriozis yumurtalıkta yerleşip kist oluşturduğunda endometrioma adını alıyor. Endometriomaların tıbbi ve ihtiyaç halinde cerrahi tedavisiyle sancılar sona ererken doğurganlık da etkilenmiyor. Ayrıca miyomlar, polipler, yumurtalık kistleri, genital sisteme ait doğumsal bozukluklar, kızlık zarına ait problemler, kronik enfeksiyonlar, rahim içi araç kullanımının sebep olduğu veya geçirilen operasyonlara bağlı gelişen batın ve rahim içi yapışıklıklar da adet döneminde sancı yapabiliyor.
Mutlaka doktor kontrolünde kullanılmalı. Dismenore doğum kontrol hapları ve ağrı kesici ilaçlar ile tedavi ediliyor.
Doğum kontrol hapları: Primer dismenore, genelde yumurtlamalı sikluslarda meydana geliyor. Tedavide yumurtlamayı engelleyen doğum kontrol hapları kullanılıyor. Doğum kontrol hapları adet sancılarını keserken kanamayı da azaltıyor, varsa endometriozis ve yumurtalık kistlerinin tedavisine katkı sağlıyor. Bu süreçte hamileliği de önlüyor.
Ağrı kesiciler: Tedavide prostaglandin salgısının karşılanması hedefleniyor. Burada kullanılan ilaçlar prostaglandin inhibitörü (karşılayıcısı) non steroid antiinflamatuar, bir başka deyişle ağrı kesici ilaçlar oluyor. İlaç kullanımına sancılar doruk noktasına ulaşmadan, yani adet döneminden bir iki gün önce başlanıldığında bu sürec çok daha rahat atlatılıyor. Ancak doğum kontrol hapları ve ağrı kesiciler mutlaka doktor reçetesiyle alınıp kullanılmalı. Aksi halde adet düzeninin tamamen bozulması, kalp ve damar sitemini etkileyen bozukluklar gibi ciddi sağlık sorunları gelişebiliyor.
Adet sancısını dindiren etkili yöntemler. Yatarken karnınıza sıcak su torbası koyabilir veya sıcak kompres uygulaması yapabilirsiniz.