Ana Sayfa Diğer Genel Kültür Damar sertliğine yol açan faktörler neler? Risk faktorleri tansiyon,sigara,beslenme
Damar sertliğine yol açan faktörler neler? Risk faktorleri tansiyon,sigara,beslenme
Tansiyon Yüksekliğinin Damar Sertliğine Et­kisi Nedir
Tansiyonu yüksek olanlarda koroner kalp has­talığı ve beyin damarlarının arteriosklerozu artar. Or­ta yaşlı erkeklerde tansiyon yüksekliği, koroner kalp hastalığını 5 kat artırmaktadır. Tansiyonun ilaçla nor­male düşürülmesi bu riski azaltmaktadır. Risk, tan­siyonun 160/95’i aşmasıyla artmaktadır. Küçük tan­siyonun (diastolik basınç) 105 mm Hg üzerinde olu­şu koroner kalp hastalığını 4 kat artırmaktadır.
Sigara içmenin Rolü Nedir?
Sigara içmek ölüm oranını % 70, koroner ölüm oranını o/o 70-200 ve koroner kalp hastalığını 3-5 kat artırmaktadır. Özellikle 4 grup in­sanda sigara, arterloskleroz riskini yükseltir: 35 yaşın üstünde doğum kontrol hapı alan kadınlar, uzun sü­re yapay böbreğe bağlı kalmak zo­runda olanlar, şeker hastaları ve tansiyonu yüksek olanlar. Pipo ve puro içmek daha az risk getirmek­tedir. Sigara içmek, özellikle ani kalp durmalarını artırmaktadır. Siga­rayı kesince risk hızla azalmakta ve 1 yıl sonra sıfırlanmaktadır.
Şeker Hastalığı Damar Sertli­ğini Artırıyor mu?
Her türlü şeker hastalığında en­farktüs oranı en az 2 kat artmakta­dır. Şeker hastalığı, beyin damar sertliğini ve beyin damarlarının pıh­tıyla tıkanması sonucu beyin enfark­tüslerini ve buna bağlı vücut sol ve­ya sağ yarısı felçlerini (hemipleji) ar­tırmaktadır. Damar sertliği sonucu bacak kangrenleri şeker hastaların­da 8-150 kat artmaktadır; bu tehli­ke sigara içen şeker hastalarında çok daha yüksektir.
İdeal kilosunu % 30’dan fazla aşmış olanlarda hastalık ve ölüm oranı yükselmektedir. Şişmanlık 50 yaşından önce başlayan damar sertliğini hızlandırır.
Fakat şişmanlığın kendi başına bir risk faktörü olma­dığı gösterilmiştir. Şişmanlık dört şeyi yükselterek da­mar sertliğine yol açmaktadır: Kan kolesterolü, kan trigliseridi, tansiyon ve kan şekeri. Son çalışmalara göre, özellikle karında yağ birikmesi koroner kalp hastalığını sıklaştırmaktadır.
Egzersiz yapmadan oturarak geçen bir hayat, ruhsal gerginlikler ve ailesinde erken damar sertliği olmak da koroner kalp hastalığından ölümleri artır­maktadır.
Beslenme Şekli Damar Sertliğini Nasıl Et­kiliyor?
Toplam kalori, kolesterol, hayvansal (doymuş) yağ ve rafine şekerlerce yüksek bir diyet izleyen toplumlarda (gelişmiş batı ülkeleri, gelişmekte olan ül­kelerin zengin sınıfları) şişmanlık, şeker hastalığı, yüksek tansiyon ve kan yağları artışı daha sık gö­rülmektedir; bunlarsa damar sertliği sıklığını artırmak­tadır. Çok balık yiyen toplumlarda (Grönland Eskimoları gibi) damar sertliği ve koroner kalp hastalığı çok az görülmektedir, balıklarda ve balık yağında bu­lunan omega-3 yağ asitleri kan kolesterolünü azalt­makta, faydalı kolesterolü (HDL) artırmakta, damar ve kan hücrelerince yapılan prostaglandin/ökotrien oranını değiştirerek damar sertliğini önlemektedir. Damar sertliğinde ve kan yağlarının artışında balığı yasaklamak ağır bir hatadır. Balık aksine her gün yenmelidir.