ŞİŞMANLIĞIN NEDEN OLDUĞU HASTALIKLAR | PROF DR METIN OZATA
FAZLA KİLONUN YAPTIĞI HASTALIKLAR
Şişmanlığın neden olduğu birçok hastalık aşağıda sıralanmıştır:
• İnsülin direnci ve kanda insülin hormonu yüksekliği (insülinin etkisini gösterememesi)
• Şeker hastalığı veya açlık kan şekerinin 110 mg/dl’den fazla olması
• Hipertansiyon (büyük tansiyonun 13, küçük tansiyonun 8.5’dan fazla olması)
• Kalpteki koroner damarlarda hastalık
• Kanda trigliserit denen yağın 150 mg/dl’den fazla olması
• Rahim, meme ve kalınbağırsak kanserinde artış
• Diz ve kalça ekleminde kireçlenme
• Uykuda nefes durması ve horlama
• Şişman kadınlarda gebelik süresince bazı hastalıkların sık görülmesi
• Ameliyatların riskli olması
• İdrarla protein atılımının artması
Görüldüğü gibi şişmanlığın vücutta neredeyse bozmadığı organ yoktur. Bunlar içinde kalp, tansiyon ve şeker hastalığı yaşamı kısaltan önemli hastalıklardır.
Kadınlarda 18 yaşından, erkeklerde ise 20 yaşından sonra kilo alınması şeker hastalığı riskini artırmaktadır. Kilo alımı ile hipertansiyon arasında da kuvvetli bir ilişki vardır. Şişman hastaların %60’ında hipertansiyon vardır.
Uykuda nefes durması da (apne) şişmanlarda sık görülür. Bu hastalarda uyku sırasında üst solunum yollarındaki tıkanma nedeniyle nefes kesilir ve bu nedenle hasta gece uyuyamaz ve gündüz uykulu vaziyette dolaşır. Astım ve solunum yolu enfeksiyonları da şişmanlarda daha sık görülür.
Bazı kanserler şişman kişilerde daha fazla görülür. Kadınlarda meme, rahim ve safra kesesi kanseri, erkeklerde ise kalınbağırsak, rektum ve prostat kanser sıklığı fazladır .
Şişman kadınlarda adetlerde düzensizlik ve yumurtlamada bozukluklar olur. Bu nedenle çocuk yapma şansı azalır. Yukarıda sözünü ettiğimiz, yumurtalarda kistlerin ortaya çıktığı polikistik over sendromu şişman kadınlarda daha sık ortaya çıkar. Erkeklerde ise cinsel istekte ve testosteron düzeylerinde azalma gözlenir. Kadınlarda ise kanda erkeklik hormonu olarak bilinen testosteron hormonunda artış ve buna bağlı olarak tüylenme görülebilir.
Şişman kişilerde özgüvende azalma, aşağılık duygusu, sosyal yaşamdan uzaklaşma, sıkıntı, anksiyete ve depresyon gibi psikolojik bozukluklar sık görülür.
Ciltte bakteri veya mantarların yol açtığı iltihap ve çatlamalar, şişman kişilerde daha fazla olur. Sellülit ve kıl kökü iltihabı da şişman kişilerde fazladır.
Şişman kişilerde, dizlerde ve kalça ekleminde kireçlenme, topuk dikeni, gut, ve bel ağrıları daha sık görülür.Şişman hastalarda, birlikte ortaya çıkan şeker hastalığı ve tansiyon yüksekliği nedeniyle daha fazla felç görülür.Şişman kadınlarda, gebelik süresince tansiyon yükselmesi, iri bebek doğurma ve doğum sırasında zorluk daha sıktır.
Şişman kişilerde ameliyatlar daha tehlikeli veya risklidir. Ameliyat sonrası yara iyileşmesinde gecikme, yara enfeksiyonu, bacak damarlarında pıhtılaşma, akciğere pıhtı atması ve zatürre daha sık görülür.