Edirne Kent Konseyi olarak her ayın son Çarşamba günü yaptığımız toplantıların Ocak ayı konusu; yerinde kentsel dönüşüm oldu ve kentsel katılım sağlandı.
Fatih Mahallesi, 1. Murat Mahallesi ve Kocasinan Mahallesini kapsayan yerinde kentsel dönüşüm toplantısı mahallelerden katılım ile salona sığmadı. Edirne Belediyesi eski nikâh salonunda yapılan toplantı Edirne Kent Konseyi başkanı Ziya Gökerküçük'ün sunumu ile başladı.
EKK başkanı Gökerküçük 01 Aralık 2013 tarihinde Edirne'de kentsel dönüşümün gündeme geldiğini ve TMMOM İKK ve Edirne Roman Eğitimi Gönüllüleri ile birlikte yaptıkları panel sonrasında kentsel dönüşüm konusunun gündeme gelmediğini belirtti. Ekim 2017 başında belediye başkanının basın toplantısı ile kentsel dönüşümün bu kez düzenli ve planlı yapılanmanın olduğu üç mahallede gündeme geldiğini belirtti. Bunun üzerine mahallelerden, bileşenlerden ve danışma kurulundan gelen talep üzerine bu konuyu gündeme getirdiklerini söyleyen Gökerküçük, kentsel dönüşümün uluslararası sermaye tarafından üçüncü dünya ülkelerine eğitim ve sağlık ile birlikte kentlerin yeniden yapılanması olarak dayatıldığını bilim insanlarının söylediğini ve ülkemizde de emlakçıların kontrolü ve yönlendirmesi ile kentlerde gündeme getirildiğini belirtti. Dünyada, ülkemizde ve kentimizde kentsel dönüşüm hakkında bilgiler veren Gökerküçük kentlinin bilgi eksikliği olduğunu ve mahallelerdeki sohbetlerden edinilen sorulara yanıt bulunmasını talep ederek bu soruları şöyle sıraladı: Bugünkü altyapı ile nüfus yoğunluğu nasıl karşılanacak? Eğitim, sağlık, yeşil alan ve sosyal donatı alanları yeterli olacak mı? Artacağı söylenen yeşil alanlar bugünkü nüfusa göre mi artacak nüfusa göre mi hesaplanmaktadır? Üç mahallenin demografik yapısı değişecek mi? Artacak trafik yoğunluğu nasıl çözülecek? Kentlilere vaad edilen konut fiyatlarının artışı nasıl olacak?
TMMOB adına Kent Konseyi eski başkanı Yılmaz Eren, Edirne'de kentsel dönüşüm projelerinden bahsetti. Eren; ülkemizdeki kentsel dönüşüm tarihçesini anlattıktan sonra Edirne'deki öyküsünü anlattı. Hamdi Sedefçi'nin başkanlık döneminde Edirne Kentsel Tasarım Rehberi, Edirne Kentsel Dönüşüm Master Planı, Edirne - Menzilahir Kentsel Dönüşüm Projesi ve Edirne Küçük Sanayi Sitesi Kentsel Dönüşüm Projesi adı altında Edirne Belediye Başkanlığınca özel bir firmaya çalışmalar yaptırıldığını belirtti. Ancak bu çalışmaların şeffaf olmayışı, kamuoyu ile paylaşılmaması, içeriğinin bilinmemesi bu projelerin siyasi veya ticari rant aracı olma endişesi olduğunu ve seçimlerde propaganda olarak kullanıldığını söyledi.
Eren konuşmasının devamında bu akşama dair aydınlatılması gereken sorularını sıraladı; Kentsel dönüşüm nedir? Kentsel yenileme nedir? Dönüşüm alanındaki bu binalar riskli mi? Eskiyen binalar mutlaka yıkılmalı mı yoksa güçlendirilmeli mi? Kentimizde kentsel dönüşüm yapılacaksa öncelik nereye verilmeli? Kentsel dönüşüm yoksul semtlerde neden yapılmıyor? Kentsel dönüşüm olmalı, ama nasıl olmalı?
Mimarlar Odası Edirne İl Temsilciliği adına Serap Kuru konuşmasında Mimarlar Odası'nın görüşünü açıkladı. Kentsel dönüşümüm gündem olduğunu belirten Kuru; kentsel dönüşüme konu edilen alanlar veya yapılar açısından tüm tarihsel birikimi ve kültürel zenginliği ortadan kaldıracak yıkım ve yeniden yapma dışındaki seçeneklerin yani koruma, yenileme, iyileştirme, güçlendirme ve canlandırma seçeneklerinin de tartışılmasını önerdi.
İnşaat Mühendisleri Odası Edirne İl Temsilciliği adına söz alan temsilcilik başkanı Nihat Çolak geçmişte kentimizde gündeme gelen Menzilahir mahallesi kentsel dönüşümünün bakanlıkça da onaylandığı halde rant içermediği için gündemden çıktığını belirtti. Kentsel dönüşüm mevzuatının süreçlerini ve gelişimini anlatan Çolak; dönüşüm için alanın veya yapının riskli olmasının gerekli olduğunu söyledi. Mühendislik hizmeti alan yapıların en az 50 yıl kullanılır durumda olduğunu ve bunun yüz yıla kadar uzadığını açıklayan Çolak, yapı ömrünün yıl kadar koruma ile de uzadığını ve 1999 depreminin milad olarak alınmasının da yanlış olduğunu sözlerine ekledi. Kentteki kentsel dönüşüme kaygı ile yaklaştıklarını belirten Çolak, riskli ve eski yerleşim olan bölgelerde yapılacak kentsel dönüşümün mühendislik disiplini olarak anlamlı olabileceğini belirtti.
Toplantının soru-yanıt bölümünde çok sayıda dinleyici söz aldı. Ağırlıklı olarak üç mahallenin seçilme nedeni ile yeniden yapılanmanın dikey mi yatay mı olduğu ve bu projenin takviminin olup olmadığı türünde sorular soruldu. Mahalle sakinleri; mantolama, doğalgaza geçiş, onarım gibi çalışmalar yapmak istediklerini ancak kentsel dönüşüm uygulaması olacağı sebebiyle bu işlere başlayamadıklarını belirttiler. Umut yaratıldığını ve kendilerinin müteahhitlerin eline düşeceği kuşkusunu taşıdıklarını belirten mahalle sakinleri belediye ve afet riski altındaki alanlarla ilgili mevzuatların da kişi olarak kendilerinin mülkiyet hakkını ellerinden alacağı kuşkularını dile getirdiler. Belediyenin henüz bir kesin kararının olmadığına katılımcılardan sevinenlerin olduğu görülen toplantıda, yetkililerin bu ve benzeri toplantıları daha sık yaparak kamuoyunun görüş ve önerilerini alacağı da belirtildi.
Soruların Belediye yetkilisi Dinçer Asar tarafından yanıtlanması sonrasında Kent Konseyi Başkanı Ziya Gökerküçük bu tür toplantıların daha sık ve mahallelerde, mahalle kahvelerinde ve evlerde de yapılarak sağlıklı bilgilerin ilk elden mahalleli ile paylaşılmasının yararlı olacağını belirterek toplantıya katılanlara teşekkür etti ve toplantıyı bitirdi.