Topalçavuş, Erzurum ilinin Aşkale ilçesine bağlı bir mahalledir.
Selçuklulardan kalma tarihi camisi,caminin bitişiğinde kümbeti ve yatırlar vardır.Kitabesinde 1589-1590 da Ali Ağaoğlu Hacı Halil yaptırdığı belirtilmektedir.Kare mekanlı, tek kubbeli bir yapıdır.Mahalleye ilk Türk Selçuklu akınlarıyla Oğuzların Kayı boyundan Bozok kolundan Karakeçili Kayı Türkmenleri aşiretinden insanlar yerleşmişler ve mahallesi oluşturmuşlardır.Osmanlıyı kuran bu köklü aşiret Selçuklularla Erzurum çevresine yerleşmişlerdir.Aşkale ilçemizde sünni ve alevi islam anlayışına sahip Karakeçili köyleri mevcuttur.çayköy,gölveren,eyüpoğlu,büyükgeçit,taşağıl,karasu,karahamza,karahasan,Tokça köyleri bilinen Karakeçili köyleridir.köy tepe eteklerine kurulu kısmen engebeli bir araziye sahip oluşu sulak vede yaşamaya elverişli ve ayrıca merkeze yakındır.birde herkesin görmesi gereken KIZILTAŞI vardır taş tek parça halinde yaklaşık 35 metre yüksekliğindedir.Mahallenin çok eski ismi gideverektir.daha sonraları askerde ayağını kaybeden bir çavuşun bu köye yerleşmesiyle birlikte topalçavuşun mahallesi tanımlamasından hareketle TOPALÇAVUŞ ismini almış.93 harbinde göç olmuşsada göç edenlerin çoğunluğu geri dönmüştür.İlçenin büyük köyleri arasında yer alır.OSMANLI ARŞİVLERİNDE GİDEVEREK ADIYLA BİLİNEN,SONRALARI TOPAL ÇAVŞ ADINI ALAN BU KÖY,BULUNDUĞU ÇEVRENİN İLK YERLEŞİM ALANIDIR.İLK CUMA NAMAZI BURADA KILINMIŞTİR.ÇEVRE KÖYLER TOPAL ÇAVUŞA BAĞLI MEZRALAR İDİ.TARİHİ CAMİSİ VE HALİL PAŞA TÜRBESİ GEÇMİŞİ GELECEĞE BAĞLAYAN ÇOK ÖNEMLİ MİRASTIR. Rahmetli HASAN GUNEY IN KOYUDUR..
Evlilikle ilgili olarak söz kesme,nişan töreni ve hamam bavulu düğünler bir hafta on gün sürer gelin ve damat sağdıca çıkar bu süreçte ayrı mekenlarda oyun eğlence olur.sonra gelin baba evine döner kına gecesi yapılır ve eğlence düzenlenir.aynı şekilde damatın kendi evindede damada kına gecesi yapılır.ertesi gün gelin alınır ve damat evinde eğlence ile düğün sona erer. Sünnet törenleri genellikle mevlit okunarak ve yemek ikram edilerek yapılır. cenazelere tüm köylü katılır.Yakın komşular cenaze evine üç gün yemek götürürler.7.gün mevlit okunur.40.veya 52.gece olarakta mevlit okutup yemek ikram etme şeklinde uygulamalarda yapılmaktadır.
Yemekleri Ayran aşı,yaprak dolması,Yalancı dolma ,su böreği,tatar böreği,herle
çorbası,kuymak,cılbır,ekşi dolma,siron,kete,helise,borani,kesme aşı,erişte pilavı.
Erzurum iline 67 km uzaklıkta güney batısındadır. Aşkale ilçesine,10 km uzaklıktadır.
2004 - :1999 - Seyfettin Fırat
1994 - Seyfettin Fırat
1989 - Hasan Arslan
1984 - Nusret Güney
y. mhtr. -halıt aslan (2009)-(2014)