Şeker aslında karbonhidrattır ve gıdaların büyük bir bölümünde bulunur. Satın alınan gıdaların içerikleri incelendiğinde; glukoz, früktoz, sükroz, maltoz, dektroz, laktoz ve nişasta kelimelerini görürüz. Bunların hepsi şekerin formlarıdır.
Şeker sadece şekerleme ürünlerinde değildir. Satın alınan pek çok gıda maddesinde şeker bulunur (salça, meyveli yoğurt, kuru meyve vs).
Şeker içeren bir gıdayı ağıza alınca dildeki tatlı tadı alan tat tomurcukları beyin sapına sinyal gönderir. Beyin sapından beyinin ön bölgesindeki korteks denilen bölüme sinyaller gider. Bu bölgede acı, tatlı, ekşi gibi tatları yöneten merkezler vardır. Tatlı reseptörlerinin uyarılması ile çok karmaşık olan “ödül mekanizması” aktifleşir. Bu tat alındığında bilinçaltında olan hoş bir anıyı da canlandırıyorsa artık ödül mekanizması aktif hale gelmiştir. Bu tadı veren gıdayı yine yemek isteyecektir. Ödül mekanizmasının fazla aktifleşmesi kontrolü kaybetme ve sürekli bu tadı isteme gibi olumsuz sonuçlar doğurabilir.
Ödül mekanizmasının en önemli maddesi “dopamin”dir. Beyinin ön bölümünde çok sayıda dopamin reseptörü vardır. Nikotin, alkol, eroin gibi kimyasallar dopaminin artmasına neden olur ve insan bu zararlıları istemeye devam eder. Şekerin de etkisi benzerdir ve bağımlılık yapar.
Sürekli aynı sağlıklı gıdanın yenmesi veya sürekli şeker içerikli gıda alınması ile dopamin düzeyi zamanla düşer. Ödül merkezinin devreye girmesi için daha fazla yemek istedir. Bu nedenle besinlerde çeşitlilik olması önemlidir. Ara sıra yenilen şekerli gıdaların da ödül merkezine zararlı etkisi yoktur.