Anlatım Birimi Olarak Paragraf (Paragrafta Yapı,Paragrafta Anlam ve Düşünce)
Bir düşünceyi ana düşünce etrafında destekleyen cümle veya cümleler topluluğuna paragraf denir. Paragrafı oluştu­ran cümleler birbirleriyle bağlantılıdır; bu bağlantı paragrafta anlam bütünlüğünü oluşturur.
* Giriş cümlesinde kendisinden önce bir cümle daha oldu­ğunu düşündürecek bazı zamir, sıfat ya da edatlar bu­lunmaz.
* Girişte belirtilen konu, bu bölümde örnekleme, tanık gösterme, karşılaştırma gibi düşünceyi geliştirme yolla­rına başvurularak açıklanır.
* Toparlayıcı, özetleyici olması nedeniyle “demek ki, so­nuç olarak, öyleyse, özetle…” gibi sözlerle başlayabilir.
Uyarı: Ana düşünce, genellikle paragrafın sonuç bölümünde olmakla birlikte, bazen metnin başında ya da tümüne yayıl­mış olabilir.
Paragrafın boyutu anlatılan, tanıtılan, bildirilen konunun yer zaman ve kişilerle ilgi derecesine göre belirlenir. Anlatıcının, anlattığı yer ve objeyle ilişkisi paragrafın uzun veya kısa olmasını belirler. İletişim biçimi; iletinin (mesajın) niteliği; alıcının, göndericinin durumu ve ileti kanalının durumu pa­ragrafın boyutunu etkiler. Tek cümleden oluşan paragraflar olduğu gibi birden fazla cümleden oluşan paragraflar da vardır. Yalnız karışık konularla ilgili düşüncelerin bir paragraf­ta toplanması güçtür.
Bir metinde yazarın okuyucuya vermek istediği temel düşün­ceye ana düşünce denir. Başka bir söyleyişle ana düşünce paragrafta iletilmek istenen iletinin en kısa ve açık ifadesidir. Paragrafta ana düşünceyi destekleyen onu açıklayan diğer düşüncelere de yardımcı düşünce denir. Paragraftaki yar­dımcı düşünceler ana düşünce etrafında, onu değişik yönler­den destekleyen, tamamlayan, açıklayan ve onun doğrulu­ğunu, yanlışlığını kanıtlayan cümle ve ifade kalıplarıdır. Pa­ragraftaki ana düşünce diğer paragraflardaki ana düşünceler­le bağlanır. Bu bağlantılarla metnin bütünlüğü sağlanır. Pa­ragrafta metnin tamamı dikkate alınarak ne, kim, nerede ne zaman, nasıl, ne kadar gibi soruların cevabı olacak şekilde iletiyi belirten düşüncelere yer verilir.
* Yazar; bir olay, durum veya düşünceyi doğrudan doğru­ya ulaştırmayı, bilgi vermeyi amaçlayabilir.
* Önceden yerleşmiş düşünceleri değiştirmeyi, çürütüp kendi fikrini kabul ettirmeyi amaçlayabilir.
* Olmuş veya olması muhtemel olayları yer, zaman ve şahıslarla birlikte verebilir.
* İçinde bulunduğu ortamı, gördüğü birini, bir varlığı oku­run gözünde canlandırmak isteyebilir. Yani dört farklı amaç taşıyabilir ve yazarın amacıyla anlatım biçimi ara­sında bir uyum vardır. Amacına göre anlatım biçimini seçer.
Tags : 9.sınıf dil ve anlatım konuları, anlatım birimi olarak paragraf, paragrafın ana düşüncesi, paragrafta anlam, paragrafta anlam ve düşünce, paragrafta yapı Önceki Yazı Metinde Kazandıkları Anlama Göre Cümleler
Sonraki Yazı İslam Uygarlığı Etkisinde Gelişen Öğretici Metinler İlgili Yazılar