İsveç, evlerden çıkan atıkların neredeyse tamamını elektrik üretimi, sıcak su ve ısınmada kullanıyor.
Dünyada yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı artarken İskandinavya ülkesi İsveç, son yıllarda bu konuda en hızlı adımları atan ülkelerden oldu. Özellikle evsel atıkları enerji elde etmek için değerlendiren ülkede evlerden çıkan çöpün neredeyse tamamı elektrik üretiminde kullanılıyor. Bu amaçla başka ülkelerin çöpünü de ithal eden İsveç, 2030 yılına kadar fosil yakıtların kullanımını tamamen bitirmeyi hedefliyor.
İskandinav ülkesi İsveç'te evsel atıkların modern yöntemlerle işlenmesi yoluyla elde edilen biyogaz, hem ısınma hem de elektrik üretimi için kullanılıyor. Bu yöntemin en verimli kullanıldığı kentlerden biri ülkenin güneyindeki Linköping kenti.
İsveç'te ilk kez fosil yakıt kullanımını sonlandıracak yaklaşık 110 bin nüfusa sahip Linköping kentinin Türk asıllı Çevre ve Enerjiden Sorumlu Belediye Başkanı Muharrem Demirok, kentte ve İsveç genelinde atıkların enerjiye dönüştürülmesi hakkında AA muhabirine bilgi verdi. Koalisyon ile yönetilen kentin belediye başkanlarından olan ve 2014'te ikinci kez seçilen Muharrem Demirok, İsveç'te evlerden çıkan çöplerin yüzde 99’unun elektrik üretimi için, kalan yüzde 1’lik kısmın ise tarımsal gübre amaçlı değerlendirildiğini söyledi.
İsveç'in geçen yıl ürettiği enerjinin yüzde 65’ini rüzgar, su ve bioyakıt gibi yenilenebilir kaynaklardan elde ettiği bilgisini veren Demirok, İsveç'in bir devlet politikası olarak hükümetlerin uyguladığı "Petrolsüz Ülke" programı çerçevesinde, 2030 yılında ülke genelinde fosil yakıtların kullanılmasına son verileceğini belirtti.
2025'te petrol kullanımı bitecek
İsveç'te ilk olarak Linköping kentinde fosil yakıtların kullanımına son verilmesi planlanıyor. Demirok, şehrin 2025 yılında "tamamen petrolden kurtulmasının" hedeflendiğini bildirdi.
Muharrem Demirok, çöplerin yakıta dönüştürülmesi yoluyla evlerin elektrik ve ısınma ihtiyacını sağlamada İsveç'te en başarılı şehrin Linköping olduğunu söyledi. Demirok, belediye sınırları içinde bulunan iki geri dönüşüm tesisiyle şehrin sıcak su, elektrik ve ısınma ihtiyacının yüzde 90'ını çöpten, yüzde 10'nu da petrolden elde ettiklerini kaydetti.
Demirok, "Yemek artıklarından ürettiğimiz biyogazı Linköping şehrinde belediye otobüslerinin yüzde 100'ü, ticari taksilerin de yüzde 70'i kullanıyor" dedi.
İsveç çöp ithal ediyor
İsveç'te son yıllarda enerji üretiminde çöp kullanımının artması nedeniyle ülkedeki evlerden çıkan atıklar artık ihtiyacı karşılamada yetersiz kalıyor. Bu nedenle İsveç, komşusu Norveç, İngiltere ve İtalya gibi birçok Avrupa ülkesinden çöp ithal ediyor. Üstelik bu ülkeler İsveç'e ihraç ettikleri atıklar karşılığında para da ödüyor. İsveç Merkezi Isıtma Dairesi'nin verilerine göre, 2015 yılında ülke dışından ithal edilen çöp miktarı 2 milyon tonu buldu.
AB ülkelerinde çöp depolamanın yasak olduğuna işaret eden Muharrem Demirok, Avrupa ülkelerindeki birçok büyükşehir belediyesinin yasak nedeniyle depolayamadıkları çöpleri İsveç'e yakılması için gönderdiğini söyledi. AB'de olduğu gibi çöplerin depolanmasının Türkiye'de de yasaklanmasını tavsiye eden Demirok, "Çöplerin depolanması Türkiye'deki belediyelerde de yasaklanırsa Türkiye çöpten enerji üretme merkezine dönüşür" diye konuştu.