Türk boğazlarına alternatif geliyor
ABD'de yayımlanan Washington Times gazetesinin 30 Nisan'da Jay Bushinsky imzasıyla "Türkiye ve İsrail, denizaltından bağlantı hatları kuruyor" başlıklı haber yayınlandı.
26 Mayıs 2006 Cuma 02:30
Süveyş ve Türk boğazlarına alternatif mi geliyor?
(ABD'de yayımlanan Washington Times gazetesinin 30 Nisan 2006 tarihli sayısında, Jay Bushinsky imzasıyla ve aşağıdaki başlık altında bir haber yer almıştır. İnternetten sağlanan Kudüs çıkışlı haberin çevirisi şöyledir;)
Türkiye ve İsrail, denizaltında bağlantı hatları kuruyor
İsrail ve Türkiye'de liderler, Rus petrolü ve doğalgazının nakli için Ürdün, Filistin Yönetimi ve Lübnan'a uzanacak tali kollarla birlikte dört sualtı boru hattı ağının yapımını planlıyor.
Türk-İsrail ortak kalkınma planıyla iki ülke, Orta Doğu'da ekonomik büyümeyi hızlandırmayı taahhüt ediyor. Türkiye ve İsrail'den yetkililer, 50 milyon dolara mal olan fizibilite çalışmasının Lüksemburg merkezli Avrupa Yatırım Bankasınca finanse edildiğini bildirdiler.
Önerilen boru hattı ağının ana destekçilerinden biri de Hindistan, çünkü bu ülke hızla büyüyen ekonomisinin enerji ihtiyacını karşılamak zorunda.
Doğu Akdeniz'in altına döşenecek kanallarla Türkiye ve İsrail'den geçecek olan boru hatlarıyla petrol ve doğalgaz sevkıyatının çalkantılı Orta Asya ülkelerindeki kara rotasından daha pratik olduğu düşünülüyor.
İsrail Altyapı Bakanlığından üst düzey bürokrat Gabriel Levy, "Türkiye, doğalgazının büyük kısmını Rusya'dan alıyor. Rusya ve Türkiye başka bir müşteri daha bulmaları gerekliliğine karar kıldı" derken doğalgazın Ankara'ya, Karadeniz'in altından geçen bir boru hattıyla ulaştığını da ekledi.
Tel Aviv' de Türkiye Büyükelçisi Müsteşarı Mehmet Kemal Bozay, sonunda Lübnan, Ürdün ve Filistin Yönetimine de yarayabilecek bu "uzun vadeli proje"den duyduğu heyecanı dile getirirken, ham petrolün ülkeden ülkeye naklinde tankerlerin yerini boru hatlarının almasının ekolojik faydalarına da dikkati çekti ve Türkiye'nin Avrupa ve Asya yakalarını ayıran uluslararası su yolundaki tıkanıklığa atfen "Biz İstanbul Boğazından artık daha fazla tanker geçmesini istemiyoruz" dedi.
Rus enerji devi Gazprom da çoklu boru hattı projesini destekliyor. Dünyanın önde gelen doğalgaz ihracatçısı ve sekizinci büyük petrol şirketi olarak Gazprom potansiyel pazar olarak İsrail'e gözünü dikmiş durumda. İsrail şu anda da ham petrol ihtiyacını büyük oranda Rusya'dan karşılıyor.
Gazprom Yönetim Kurulu Başkanı Alexey Miller, Hindistan'a petrol sevkiyatının yanı sıra Rus doğalgazı ve petrolünün ikmali konusunda geçtiğimiz günlerde İsrail Başbakanı Ehud Olmert ile görüştü. Levy, "Miller, planlanan hatların, İsrail'in onayı alınmak kaydıyla bölgede başka muhtemel alıcılara da uzanacak tali kolları olmasını önerdi" dedi.
Olmert ve Miller, İsrail üzerinden sevkıyatın, en fazla 220.000 ton petrol taşıyabilen tanker alabilen Süveyş Kanalı'ndan yapılana göre daha ucuza mal olacağında mutabık kaldılar.
Proje dahilindeki boru hatları su taşımak için de kullanılabilecek. Denizden tankerlerle su sevkinde kullanılan mazot maliyetinin hızla artması üzerine bu ayın başlarında Türkiye ile İsrail arasında yapılacak olup İsrail'e gelecek, 20 yılda Türkiye'den yılda 50 milyon metreküp su satışını öngören bir anlaşma iptal edildi.
Tankerle sevkıyat, başlangıçta da düşünüldüğü üzere, Türkiye'den su alış maliyeti, İsrail'de su arıtma maliyetini ikiye katlayacaktı.
Bu proje dahilinde, Türkiye ve İsrail'in birbirini enerji fazlasıyla destekleyebileceği bir bölgesel elektrik şebekesinin kurulmasını da öngören Bozay, "Her iki ülkede yoğun saatleri tetkik ediyor ve iki ülke arasında bağlantı kuracak elektrik kablolarıyla iletim sistemleri için teknik gereksinimleri araştırıyoruz" diye konuştu.
Levy ve Bozbay, istikrarlı ülkeler arasındaki işbirliğinin bölgesel krizleri aşmaya yardımcı olacağını ifade etti. Levy ayrıca, "Sivil projeler barışa katkıda bulunacaktır" dedi.