İki yakın dostun elektrikli scootera binmeleri 19 Nisan’da Kelebek’in manşetindeydi. “Ozan’la Cem çocuk gibi” haberini gören Nuri Aka adlı okurdan o gün e-posta aldım. “Haberde söz edilen Cem Yılmaz’ın elektrikli bisikleti/elektrikli scooter’ın nereden alındığı (varsa Türkiye distribütör veya ithalatcısı ) hakkında bilgi verilmesini rica ederim” diyordu. Bu okura yanıt vermedim. Cem Yılmaz tanıtmış olsa da o scooter satışına yardımcı olmak gazeteci olarak bizim işimiz değildi.
Fakat aradan dört gün geçmişti ki, Kelebek’te yeni bir haber çıktı bu konuda. “Kamil’e reklam turları” başlıklı bu haberde “Cem Yılmaz ve Ozan Güven’in İstanbul sokaklarında elektrikli scooterla dolaşmalarının nedeninin reklam olduğu” belirtiliyordu. Yılmaz ve Güven’in, yeni bir mağaza açan oyuncu arkadaşları Kamil Güler’e destek olmayı amaçladıkları anlatılıyordu.
Buraya kadar sorun yok. Ama haberde Güler’in açtığı mağazanın adına ve bulunduğu semte de yer verilmişti! Böylece hem o scooterı tanıtmış, hem de almak isteyenlere adres göstermiş olduk.
Detoks merkezi soruları
“…Yaşasın Hayat Kilo Yönetimi ve Detoks Merkezi’mizin bu haftaki ‘Hayat Okulu’nda ‘Çeşitli poşeleme yöntemleriyle et ve sebze pişirme’ konusu işlenecek ve pratik uygulamalar yapılacak. Faydalanmak isteyenlerin … no’lu telefondan diyetisyen Gözde Ateş ile temasa geçmeleri gerekiyor.”
Eminim haberi okuduktan sonra programı izleyen Hürriyet okurları şaşırmıştır. Ama bu sadece CNN Türk ve Hürriyet’e özgü bir uygulama değil. Genel olarak, televizyonlarda marka verilmiyor, gazetede ise rahatlıkla yazılıyor. RTÜK yasasındaki “haksız rekabet” ve “gizli reklam” konusundaki hükümler ile RTÜK’ün katı tutumundan kaynaklanan genel bir sorun bu.
O sabah CNN Türk’te Ebru Baki’nin Deniz Zeyrek’i uyarmasının nedeni de bu olsa gerek. Ama bir gün sonra yine Parametre programında Hakan Çelik, bu konuyu konuşurken otomobilin markasını telaffuz etti. Haksız da sayılmazdı. Çünkü etik eleştiriler olsa bile “yılın otomobili” seçimi haber değeri taşıyordu.
Zaten marka ve şirket isimlerinin yayınlanmasında ilk kriter, haber değeridir. Eğer haber değeri varsa bir marka ya da ürününün adını yazmakta/söylemekte sakınca olmaz. Ancak reklam/tanıtım ile haber arasındaki ince çizgiye özen göstermek gerekir. Haber bilgi verir; reklam/PR tüketiciyi yönlendirir. Bu sınır aşılmamalı, haber reklama dönmemeli.
Haberciliğin kalitesi, gazetecilerin ilkeleri içselleştirmesi ve editoryal uygulama kararlılığıyla yükselir. Sağlıklı olan budur. Gazetecilik, kanunlarla, KHK’larla yasaklarla düzenlenmez. Yayıncılık da öyle…
Avni Aksaycık: Yazdıklarımı, Okur Temsilcisi köşesinde yayımladığınız için teşekkürler. Hata bulma alışkanlığı kazandığımı düşünmemenizi dileyerek, yine bir hatadan bahsedeceğim. Adım yanlış yazılmış. Adım Halil değil, Avni Aksaycık.(24 Nisan)
Tuğba Erem: “Söyleşide doğrular söylenmiyorsa” yazınıza istinaden yazıyorum. Şirketler de “Mars’ta dükkan açtık, Venüs’te bayilik anlaşması yaptık” diye bol bol atıyorlar. Dükkan kapanıyor, anlaşma havada kalıyor ama şirket arkasında “Vay be” dedirtecek bir basın arşivi bırakıyor. Şirketlerin ne dediğine değil, ne yaptığına bakın. Bakmakla kalmayın, takip edin.
Aydın Veziroğlu: 21 Nisan tarihli Hürriyet’in Ege baskısında Fenerbahçe-Panathinaikos maçından tek kelime haber olmaması bu köklü basın kuruluşuna yakışmıyor. Gece oynanan maçın baskıya yetişmeyeceğini biliyorum. Ama spor sayfaları bu maç hiç yokmuş gibi atlanmayabilirdi.
FARUK BİLDİRİCİ / HÜRRİYET / 1 MAYIS 2017