Millî mücadele döneminde hemen herkes askere alındı. Yetmedi, kadınlar cephane taşıdı ve savaşın içinde yer aldı. Ama ne öğrenciler ve nede öğretmenler askere alınmadı. Atatürk, o zor şartlarda ve herkesin savaşa katıldığı dönemde okulların açık kalmasını sağladı. Eğitim aralıksız sürdü. Çünkü onlar bugün değil gelecekte lazımdı. Nasıl millî kurtuluşun silahlı orduya ihtiyacı varsa millî devletin de bilim ordusuna ihtiyacı olacaktı. Henüz savaş ortamında öğretmenleri toplayıp bir kongre düzenledi. 1921 aralık ayında Ankara'da 6 gün süren kongrede, Ankara Hükümeti'nin eğitim politikası tartışıldı ve bir eğitim programı hazırlandı. "Vazifeniz pek mühim ve hayatidir" sözleriyle selamladığı öğretmenlere yeni ve millî bir eğitimden yana olduğunu ve bunun için hiçbir fedakarlıktan kaçınılmamasını isteyerek "İstikbal için hazırlanan evlad-ı vatana, hiçbir müşkül karşısında serfüru etmeyerek kemal-i sabır ve met@netle çalışmalarını ve tahsildeki çocuklarımızın ebeveynine de yavrularının ikmal-i tahsil için her fedakarlığı ihtiyardan çekinmemelerini tavsiye ederim. Büyük tehlikeler önünde uyanan milletlerin ne kadar sebatkar oldukları tarihen müsbettir. Silahıyla olduğu gibi dimağı ile de mücadele mecburiyetinde olan milletimizin, birincisinde gösterdiği kudreti ikincisinde de göstereceğinden asla şüphem yoktur. Milletimizin saf seciyesi istidad ile malidir. Ancak bu tabii istidadı inkişaf ettirebilecek usullerle mücehhez vatandaşlar lazımdır. Bu vazife de sizlere teveccüh ediyor." Atatürk bunu Alaşehir'de yaptığı bir konuşmayla milletiyle de paylaştı." Arkadaşlar, bundan sonra pek mühim zaferlere kavuşacağız. Fakat bu zaferler süngü zaferleri değil, iktisat ve ilim ve irfan zaferleri olacaktır. Ordumuzun şimdiye kadar elde ettiği zaferler memleketimizi gerçek kurtuluşa kavuşturmuş sayılamaz. Bu zaferler ancak, gelecekteki zaferlerimiz için kıymetli bir zemin hazırlamıştır. Askeri zaferlerimizle mağrur olmayalım. Yeni ilim ve iktisat zaferlerine hazırlanalım."