Süleymaniye Mahallesi Mezarlığında yapılan gayri resmi kazı, tarihi değerlerimizi korumada ne kadar zayıf olduğumuzu bir kez daha gözler önüne serdi.
Gazetemiz muhabirlerinden Tarihçi - Yazar Serhat Doğan, Süleymaniye Mahallesi Mezarlığında yaptığı araştırmalarda üzeri açılmış bir mezara rastladı. Mezar ile ilgili yapılan araştırmada mezarın defineciler tarafından patlatılarak içinin boşaltıldığı öğrenildi. Mezarlık çevresinde süslemeli mezar taşlarının parçalandığı ve patlatılan mezardan üzerinde tarihi işlemelerin olduğu mezar taşının kırılarak çıkarıldığı görüldü.
Çok Odalı Bir Mezar Yapısı
Patlatma sonrası ortaya çıkan mezar yapısı ise ilginç buluntuları beraberinde getirdi. Mezardan çıkartıldığı anlaşılan ve hemen kazı alanının yanında bulunan Türk mitolojisindeki motiflerle süslü mezar taşı parçalara ayrılmış. Ayrıca mezarın içerisinde sıradan mezarların aksine birden fazla odacık bulunuyor. Yüzeyden 3 metre kazılarak açılan mezarın içerisinde taş duvarlarla örülmüş bir tane de oda bulunuyor. Bu oda ilk bakışta eski Türklerdeki kurgan tipi mezar şeklini akıllara getirse de hangi kültüre ait olduğu bilinmiyor.
Şehrin turizm kapılarından biri olan Süleymaniye Mahallesi, son yıllarda yapılan yatırımlarla turizm anlamında büyük bir mesafe kat etti. Defineciler tarafından yapılan mezar patlatması ise turizme önem verdiğimiz bugünlerde güvenlik zafiyetini ortaya koyuyor. Tarihi mahalleye çıkan ana yolun hemen kenarında bulunan mezarlık içerisinde yasa dışı yapılan kazı, yoldan bakıldığında görülebilecek mesafede bulunuyor. Ayrıca mezarlıkta yapılan patlatmayla birlikte ortaya çıkan insan ve hayvan kemikleri mezarlığa dağılmış durumda bulunuyor. Mezarlığa yayılan kemikler sağlık açısından da risk taşıyor.
Kalede Legal Mezarda İllegal kazı
Geçtiğimiz günlerde Canca Kalesi’nde başlatılan yasal arkeoloji kazılarında değerli tarihi eşyalar ortaya çıkıyor. Arkeolojik kazılarla ortaya çıkan tarihi eserler şehrin tarihine ışık tutarken, yaklaşık 3 kilometre aşağısında bulunan tarihi Süleymaniye Mahallesinde defineciler tarafından yapılan illegal kazı ise adeta tarihi karanlıklara gömüyor.
Kültür Merkezi Konumunda
Süleymaniye Mahallesi kurulduğu ilk dönemlerde hızlı bir gelişme göstermiş, özellikle Osmanlı döneminde farklı milletlerin yaşadığı bir kültür merkezi konumuna gelmişti. Daldaban mahallesinden itibaren seviyeli bir yerleşke olduğunu tarihi kaynaklardan öğreniyoruz. Tam buranın ortasında bulunan ve Daldaban’dan Süleymaniye’ye çıkan eski yol, mezarlığın içinden geçiyor. Burada sadece Müslümanların değil diğer dinlere ait mezarlıkların da bulunduğu tahmin ediliyor.
Tarihi Süleymaniye Mahallesi
Yerleşim, bugünkü il merkezinin mahallesi konumundadır. "Kentsel ve Doğal Sit Alanı" olan yerleşim, aynı zamanda ‘Turizm Merkezi’dir. Yerleşime, Daltaban Mahallesi'nden güneybatı yönünde devam eden 4 km'lik yolla ulaşılır.
İskender hâkimlerinin ilk defa gümüş madenlerini bulmaları üzerine yerleşimin kurularak geliştirildiği söylense de, 13. yüzyıla kadar buradaki yerleşmeler hakkında kesin bir bilgi yoktur. Trabzon'un Fatih Sultan Mehmet tarafından 1461 yılında fethedilmesiyle birlikte Osmanlı topraklarına katılan Gümüşhane'de bulunan gümüş madenleri işletmeye açılmıştır. Osmanlı devlet hazinesinin 1/6'sını temin eden gümüş sikkeler, Eski Gümüşhane'de bulunan darphanelerde basılmaktadır. Türklerin, Ermenilerin ve Rumların birlikte yaşadıkları ve çalıştıkları; sevgi, hoşgörü ve barış yerleşimi olması kentin en önemli özelliğidir. Yerleşimde bulunan tarihî cami, kilise, han, hamam, köprü, dükkân gibi birçok kültürel değer, zamana meydan okurcasına geçmişten günümüze kadar gelmiştir.