14.400 Yıllık Ekmek Parçası | TÜBİTAK Bilim Genç
03/08/2018 - 12:30
Ürdün’ün kuzeydoğusundaki Shubayqa 1 kazı alanında yapılan çalışmalarda avcı-toplayıcılar tarafından yaklaşık 14.400 yıl önce üretilmiş bir bazlamanın (düz ekmeğin) yanmış kalıntıları bulundu. Tarım devriminden en az 4000 yıl öncesine ait ekmek parçası, yabani tahıllar kullanılarak üretilmiş. Kopenhag Üniversitesi’nde, Londra Kolej Üniversitesi’nde ve Cambridge Üniversitesi’nde çalışan bir grup arkeolog tarafından yapılan çalışmanın sonuçları Proceedings of the National Academy of Sciences (USA)’da yayımlandı.
Shubayqa 1’deki ocaklarda bulunan yüzlerce yanmış yiyecek kalıntısı 14.400 yıl önce bölgede yaşayan insanların beslenme alışkanlıkları hakkında da fikir veriyor. Elde edilen sonuçlar yabani arpa, siyez (küçük kızıl buğday) ve yulafın elekten geçirildiğini, pişirilmeden önce yoğrulduğunu gösteriyor. Ekmek parçasının daha önceleri Avrupa’daki ve Türkiye’deki çeşitli Neolitik (MÖ 10.000 – MÖ 5500) ve Roma (MÖ 625 - MS 476) dönemine ait ören yerlerinde bulunan bazlamalara çok benzediği belirtiliyor. Ancak yeni bulunan bazlama parçası daha önce ortaya çıkarılanların tamamından çok daha eski bir döneme ait.
Araştırma ekibinin üyelerinden Dr. Tobias Richter, daha önceleri Levant (Doğu Akdeniz) ülkelerindeki ören yerlerinde ortaya çıkarılan taş orakların, avcı-toplayıcıların bitkilerden farklı bir biçimde yararlanmaya başladığına işaret ettiğini söylüyor. 14.400 yıl önce üretilmiş bir ekmek parçasının bulunması, fırında pişirmenin bitkilerin ekilmesinden çok daha önceleri başladığını gösteriyor. Hatta tarım devrimine yol açan itici güç, yabani tahıllarla üretimin aşırı zaman alması nedeniyle daha kısa süre içinde üretim yapabilmek için yabani tahılların ekilmeye başlanması olabilir.