Ana Sayfa Ekonomi Büyük Duruş karşısında ekonomiye 4 koldan destek
Büyük Duruş karşısında ekonomiye 4 koldan destek
Tarihte eşi görülmemiş gelişmelerin deneyimlendiği ve küresel çapta Büyük Duruş olarak nitelendirilen bir krizin başladığı 2020de, finansal piyasalar ve reel ekonomide olumsuzlukların giderilmesi amacıyla kurum ve kuruluşların kamu otoriteleriyle işbirliğiyle destekleyici yönde birçok adım atıldı.
Bu yılın başlamasıyla ABD-İran gerilimi, ticaret savaşları, Doğu Akdeniz’deki gelişmeler ve ABD Başkanı Donald Trump’ın azline ilişkin yargılama finansal piyasaların odağına yerleşirken, Çin’de ortaya çıkan yeni tip koronavirüsün (Kovid-19) salgınının tüm dünyaya yayılmasıyla benzeri görülmemiş bir kriz deneyimlendi.Bireylerden şirketlere kadar ekonominin en temel birimlerinin sarsıldığı, ülkelerin sınırlarını kapattığı ve yeni bir iktisadi dönemi başlatan bu kriz, 1930’lardaki “Büyük Buhran” ve 2008’deki “Büyük Durgunluk”un ardından “Büyük Duruş” olarak nitelendirildi.
Türkiye’de de TCMB’nin önlemleri ve ekonomi yönetimi liderliğinde açıklanan teşviklere ilave olarak Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurumu (BDDK), Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Türkiye Bankalar Birliği (TBB) başta gelmek üzere birçok kurum ve kuruluş virüsün olası olumsuz etkilerini azaltmak için adım attı.
TCMB’den hamle üstüne hamle
Yılın ilk Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında politika faizini yüzde 12’den yüzde 11,25’e çeken TCMB, şubatta 50 baz puanlık bir indirim daha yaptı. Koronavirüsün ekonomik etkilerinin hissedilmeye başlandığı mart ayında PPK toplantısı öne çekilerek politika faizi yüzde 10,75’ten yüzde 9,75’e indirilirken, nisan ve mayıs aylarında yapılan toplantılarda sırasıyla 100 ve sonra 50 baz puanlık daha azaltmayla oran yüzde 8,25’e çekildi.
Nisan ayı içinde döviz karşılığı TL swap piyasasında kotasyon yoluyla gerçekleştirilen vadesi gelmemiş toplam swap satış işlem miktarı döviz ve efektif piyasaları işlem limitlerinin yüzde 20’sinden yüzde 30’una yükseltilirken, bu oran mayısta önce yüzde 40’a, sonra yüzde 50’ye çıkarıldı.
20 Mayıs’ta TCMB ve Katar Merkez Bankası arasındaki swap anlaşması tadil edilerek, tutar 15 milyar dolar karşılığı TL ve Katar riyaline yükseltildi.
TCMB, zorunlu karşılıklar üzerinden de yıl başından bu yana bir dizi önlem açıkladı. Bu kapsamda mevduat ve katılım fonu yükümlülükleri için dolar ve avro cinsinden tutulan zorunlu karşılık oranlarına komisyon uygulamasını devreye alan TCMB, yıllık reel kredi büyüme oranına dayalı zorunlu karşılık uygulamasında güncellemeye gitti. Reel kredi büyüme koşullarını sağlayan bankalar için yabancı para zorunlu karşılık oranları 500 baz puan indirilirken, TL cinsinden zorunlu karşılıklara uygulanacak faiz/nema oranı yüzde yüzde 10’dan yüzde 8’e çekildi.
BDDK ayrıca salgının konut sektörü üzerindeki olumsuz etkisini sınırlama hedefiyle konutta asgari peşinat oranını indirerek, kredi değer oranını yüzde 80’den yüzde 90’a çıkardı.
Türkiye Bankalar Birliği (TBB) de aynı hedefle gerçek ve tüzel kişilerin kredi taleplerinin hızlıca değerlendirilmesi ve karşılanması, ayrıca vade, ödeme ve teminat koşullarında esneklik sağlanması tavsiyesinde bulundu, “Çek Ödeme Destek Kredisi” açıkladı.
Bu süreçte Ekonomik İstikrar Kalkanı Paketi tedbirleri kapsamında kamu bankaları aracılığıyla “İş’e Devam Destek Kredisi” verileceği duyuruldu.
Bankaların yurt dışı yerleşiklerle vadede TL alım içeren döviz-TL para swapı, forward, opsiyon ve diğer türev işlem tutarları toplamının en son hesapladıkları yasal özkaynaklarına oranını yüzde 25’ten yüzde 10’a düşüren BDDK, bu oranı daha sonra yüzde 1’e çekti.
TCMB ise Döviz Karşılığı Türk Lirası Swap Piyasası’nda geleneksel yöntemle gerçekleştirilen swap ihalelerinin limitini yüzde 40’tan yüzde 50’ye çıkardı.
SPK son olarak serbest (döviz) fonların ihracı ile bu fonlar kapsamında döviz cinsinden pay alım satımı başvurularının yeni bir karar tarihine kadar değerlendirmeye alınmaksızın işlemden kaldırıldığını bildirdi. Bu kapsamda yerli ihraççılar tarafından döviz cinsinden yurt dışında ihraç edilen borçlanma araçları ve kira sertifikalarının toplamının da fon toplam değerinin yüzde 30’unu aşamayacağı hükme bağlandı.
Türkiye Varlık Fonu da Ziraat Bankası, Halk Bankası ve Vakıflar Bankası’nın sermaye yapılarının güçlendirilmesi ve yeterliliklerinin desteklenmesi amacıyla çekirdek sermayelerini toplam 21 milyar TL artırdı.
Bu yazı ilk olarak https://www.milliyet.com.tr/ekonomi/buyuk-durus-karsisinda-ekonomiye-4-koldan-destek-6233446 adresinde yayınlanmıştır. Bilgilendirme amacıyla HabeRota.com’a yayınlanmıştır. Yayınlama hakları kaynak siteye aittir.
Önceki İçerikRusyada corona virüs vaka sayısı 485 bini geçti
Sonraki İçerikİlk fotoğraf