Alfred Nobel, Alfred Nobel Hayatı, Alfred Nobel Kimdir? (1833-18
Yayınlanma Zamanı: 2017-06-11 12:56:00
Büyük bir İsveçli mucit ve sanayici olan Alfred Nobel, birçok zıt yönleri olan bir insandı. İflas etmiş bir kişinin oğluydu; fakat kendisi bir milyoner oldu. Edebiyat aşığı bir fenciydi, ardından bir ideal bırakan sanayici oldu. Bir servet sahibi oldu; fakat son derece basit yaşadı. Toplum içinde neşeli olmasına rağmen, yalnız olduğu zaman yüzünde tasa ve elem vardı. Bir insanlık aşığı idi; fakat hiç eşi ya da O’nu sevecek bir ailesi olmadı. Vatanına aşık bir kişi idi; fakat yabancı topraklarda yapayalnız öldü. Barış zamanında maden sanayinde ve yol inşaatında kullanılsın diye yeni bir patlayıcı madde olan dinamiti keşfetti; fakat dinamiti bir silah olarak savaşta vatandaşlarını yaralamak ve öldürmek için kullanıldığını gördü. Çok faydalı yaşamı boyunca sık sık, faydasız bir insan olduğu duygusuna kapıldı.
Alfred Nobel’in gerçekten askeri önem taşıyan tek buluşu dumansız baruttu(Balistit) ve mirasın tümü içindeki payı % 10’ dur.
Kendisini çok övenlere, bu övgülerden hoşlanmadığını söylerdi; fakat ölümünden sonra, adı birçok şan ve şeref getirdi.
Alfred Nobel, 21 Ekim 1833’te Stockholm’de doğdu. 1842 yılında ailesi Rusya’ya taşındı. Babası İmmanuel, Rusya’da mühendislik sanayinde çok önemli bir mevki elde etti..
Immanuel Nobel, Kırım Savaşı sonunda çok önemli bir maden yatağı buldu, savaş sırasında hükümetin siparişlerini karşılayarak milyoner oldu; fakat bir süre sonra iflas etti. 1859 yılında ailenin tamamı yeniden İsveç’e döndü. Alfred Nobel 1863 yılında yeniden ailesine katıldı ve babasının laboratuarında patlayıcı maddeler konusunda çalışmalara başladı. Özel olarak kendi kendini yetiştiren Alfred Nobel, yirmi yaşına geldiğinde zaman mükemmel bir kimyacı ve dil bilgini oldu. İsveççe, Rusça, Almanca konuşuyordu.
Babası gibi, Alfred Nobel hayalci ve yaratıcıydı. Fakat iş hayatında daha başarılıydı ve mali ve ekonomik alanda büyük bir başarı sağladı.
Bilimsel keşiflerini endüstri alanında uygulama konusunda başarı kazandı ve 20’den fazla ülkede 80’den fazla şirket kurdu. Gerçekte onun büyüklüğü, ileri görüşlü, yaratıcılık gücü olan insanları etrafına toplayabilmek yeteneğidir.
Fakat, Nobel’in asıl amacı para kazanmak, hatta keşif yapmak da değildi. O nadiren mutluydu ve daima yaşamın anlamını araştırıyordu. Gençliğinden beri edebiyata ve felsefeye karşı derin bir ilgi duyuyordu. Belki bu yüzden hiç evlenmedi.
O bütün insanlığa karşı derin bir sevgi ve şefkat duyuyordu. Fakirlere karşı daima cömertti. Bir keresinde
“ölen insanlar için muhteşem anıtlar yaptırmaktansa, fakir insanların karnını doyurmayı tercih ederim” demişti.
En büyük arzusu savaşın son bulacağı günü görmekti. 1896 yılında ölümüne dek, milletler arası barışın sağlanması
için parasını ve zamanını harcadı. O ünlü vasiyetnamesi ile fizik, kimya, fizyoloji, tıp, edebiyat ve
barış konusunda keşif yapan insanlara servet bırakıyordu. Bu öyle bir anıttı ki, ölümünden uzun süre sonra
Ödüller diploma, altın madalya ve çek olarak her yıl 10 Aralık’da ( Alfred Nobeli’in ölüm gününde) ödül
kazananlara Stockholm’un meşhur Konser Salonunda İsveç Kralı tarafından büyük bir törenle verilir.
İlk ödül, 1901 yılında verilmiştir.
ALFRED NOBEL’İN VASİYETNAMESİ
Ardımdan bıraktığım gayrimenkulümün ve servetimin tamamı aşağıdaki şekilde dağıtılacak :
Kapital emniyeti bir şekilde bir fonda toplanmalıdır. Bu fonunun faizi her yıl insanlık için en büyük
katkıda bulunmuş kişilere dağıtılmalıdır. Bu faiz 5 ana bölüme ayrılmalı ve aşağıdaki şekilde tevzi edilmelidir :
Bir bölüm, FİZİK sahasında en büyük keşfi yapan fizikçiye verilmelidir.
Bir bölüm, KİMYA sahasında en büyük keşfi yapan kimyacı verilmelidir.
Bir bölüm, FİZYOLOJİ ya da TIP sahasında en büyük keşfi yapan kişiye verilmelidir.
Bir bölüm, EDEBİYAT sahasında en büyük keşfi yapan kişiye verilmelidir.
Bir bölüm, milletler arası BARIŞ ve KARDEŞLİK için en büyük çalışmayı yapan fizikçiye verilmelidir.
Başta beş dalda verilen ödüllere 1968 yılında İsveç Bankası Alfred Nobel anısına bir de “İktisat ödülü” eklendi..
Fizik ve kimya konusundaki keşifler İsveç Bilim Konseyi’nce değerlendirilmelidir. Edebiyat ve Barış konusunda ödüller, Norveç Parlamentosu tarafından seçilen 5 kişilik bir komite (kurul) tarafından değerlendirilmelidir.
En büyük ve kesin arzum, ödülleri adaylara dağıtılırken kesinlikle milliyet ayrımı gözetilmemesidir. En önemli ödülü alacak kişi bir İskandinavyalı da olabilir, olmayabilir de.” Paris, kasım 27, 1895 Alfred Bernhard Nobel
Not : Nobel Ödülleri ile ülkemiz ise, 2006 yılında, Orhan PAMUK’UN edebiyat dünyasında aldığı ödülle tanışmış oldu….
“İki büyük askeri birliğin, birbirlerini bir saniye içinde yok edebileceklerini gördükleri gün, umuyorum ki, uygar milletler, savaştan vazgeçecekler ve silahlarını bırakacaklardır
Nobel Ödülleri / Nobel Ödülleri Tarihçesi
1833 yılında İsveç’de dünyaya gelen Alfred Nobel, 1837-59 yılları arasında Peterburgda öğrenim görür.Daha sonra Stockholm’e dönerek kimya okuyan Nobel, Nitrogliserin üzerine deneyler yapar. Dinamiti ve başka birçok patlayıcı maddeyi bulan ünlü bilim adamı, 1863’de de sıvı Nitrogliserin imal etmek üzere bir fabrika kurar ancak bu fabrika 1864’te havaya uçup, küçük kardeşi de burada hayatını kaybedince, anılan maddeyi daha güvenli kullanılabilecek hale getirmek için farklı araştırmalara yönelir.
Nobel’in araştırmaları bir süre sonra sonuç verir ve 1875’de dinamiti bularak önce İngiltere’de (1867), ardından da ABD’de (1868) dinamitin patentini alır. Daha sonra da geligniti bulan (patent tarihi 1876) ve balisti keşfeden (1888) Nobel, buluşlarının askeri amaçlarla kullanılması karşısında büyük üzüntü duymuştur. Çünkü Nobel barışsever bir kişiliğe sahiptir.
Barışsever kişiliği ve savaş karşısında duyduğu üzüntü nedeniyle buluşlarının ona kazandırdığı varlığı Nobel Vakfı’nın kurulması için vasiyet bırakır ve bu vasiyetname uyarınca 30 Aralık 1896 yılında Nobel Ödülleri (fizik, kimya, fizyoloji-tıp,edebiyat, barış) kurulur ve 1901’den beri de 5 dalda bu ödüller verilir.
27 Kasım 1895 tarihli ve 30 Aralık 1896’da Stockholm’de açıklanan vasiyetnamesiyle Alfred nobel’in
kurduğu ödüllerdir. Bu ödüller, “insanlığa çeşitli alanlarda hizmet edenleri” ödüllendirmek amacıyla verilmektedir.
Bunu sağlamak içinde, Nobel’in servetinin yıllık geliri bei çeşit paya bölünerek dağıtılır.
Bu ödüllerden birincisi fizik, ikincisi kimya, üçüncüsü fizyoloji-tıp alanında en önemli buluşu yapan kimseye,
dördüncüsü edebiyat alanında en iyi eserin yazarına, beşincisi de halklar arasında “kardeşliğin
gerçekleşmesi ve barışın sağlanması” için en çok ya da en iyi çalışan kimseye verilir. Fizik ve Kimya ödülleri İsveç Fen Akademisi, Tıp ve Fizyoloji Ödülleri Stockholm Karolin Enstitüsü, Edebiyat ödülü Stockholm Akademisi, Barış ödülü de Norveç Storting’i tarafından seçilen beş kişilik bir komisyonca dağıtıldı. İktisat alanında verilen Nobel Ödülü ise ancak 1969’da başlayabilmiştir.
Nobel Alan Ülkeler
Bugüne kadar toplamda 70 ülke2den farklı kategorilerde bilim insanları ödül almıştır.
En çok Nobel ödülüne sahip ülke, 333 Nobel ödülü ile ABD’dir. İkinci sırada 119 ülke ile en çok Nobel Ödülünü alan ülke İngiltere olurken, Almanya 102 ödül ile üçüncü sırada yer almaktadır.
Diğer ülkelerin aldıkları nobel ödül sayıları ise şöyledir.
Fransa 62, İsveç 30, Rusya 27, İsviçre 26, İtalya ve Kanada 20, Japonya, Avusturya ve Hollanda 19,
Danimarka 14, Norveç ve Polonya 12, Avustralya ve Macaristan 11, Belçika ve İsrail 10, G.Afrika ve Çin 9, İspanya 8, Hindistan ve İrlanda 7, Çek Cumhuriyeti ve Arjantin 5, Belerus, Finlandiya Portekiz ve Mısır 4, Meksika ve Romanya 3, Bosna Hersek, Cezayir, Doğu Timor, Guatemala, G.Kore, İran, Liberya, Pakistan, Slovakya, Şili, Yunanistan, Saint Lucia, Hırvatistan 2 ve Azerbaycan, Bangledeş,Brezilya, Bulgaristan, Filistin, Faroe Adaları, Gana,Kenya, Kıbrıs Rum Kesimi, Kolombiya, Kosta Rika, Myanmar, Nijerya, Peru, Slovenya, Sırbistan, Tayvan, Tibet, Trinidad ve Tabago, Türkiye, Venezüella, Vietnam ve Yemen 1 Nobel ödülü almıştır. Alfred Nobel”