9 ayda 3.094 yatırım teşvik belgesi verildi - Son Dakika Ekonomi Haberleri
Hürriyet>Ekonomi>9 ayda 3.094 yatırım teşvik belgesi verildi
16 Ekim 2003 - 11:55Son Güncelleme : 16 Ekim 2003 - 11:55
Hazine Müsteşarlığı, 2003 yılının dokuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre, yatırım teşvik belgesine bağlanan sabit yatırım projelerinin yüzde 53 artarak toplam 3 bin 94 adet olarak belirlendiğini bildirdi. Geçen yılın dokuz ayında 2 bin 22 adet yatırım teşvik belgesinin düzenlenmişti.
Hazine Müsteşarlığı'ndan yapılan açıklamada, Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğü'nce 2003 yılının Ocak-Eylül döneminde verilen yatırım teşvik belgelerinin, geçen yılın aynı dönemiyle karşılaştırılması ve uygulama sonuçlarının analizi yer aldı.�
Teşvik belgesi kapsamında yapılması tasarlanan yatırım harcamaları tutarının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 130 oranında arttığı belirtilen açıklamada, iki dönem arası yapılan karşılaştırmada ortaya çıkan bu oranların, yatırım projelerinde bir önceki yıla göre önemli bir artışı ifade etmesinin yanında cari dönem yatırım teşvik belgelerinin büyük ölçekli yatırımlardan oluştuğunu da gösterdiği kaydedildi. �
Açıklamaya göre, geçen yıl, teşvik belgesine bağlanan yatırım projelerinin ortalama yatırım tutarı 4,7 trilyon lira iken, 2003 yılında aynı rakam 8 trilyon lira oldu. Eylül'de de yıl içindeki gelişme trendi aynı oranda devam ederek, bu dönemde yatırım tutarı 1 katrilyon 172 trilyon lira olan toplam 255 adet yatırım teşvik belgesi düzenlendi.
Açıklamada, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırım projelerinde öngörülen istihdamın, 2003 yılının dokuz ayında bir önceki yıla göre yüzde 38 oranında artış gösterdiği bildirildi. �
Düzenlenen teşvik belgelerinin sektörel ortalaması alındığında, yatırım projelerinde bir istihdam için öngörülen yatırım tutarı 2002 yılı için 93 milyar lira iken, 2003 yılı projeleri için aynı rakamın 155 milyar liraya çıktığı belirtilen açıklamada, bu durumun cari yıl projelerinin bir önceki yıla göre sermaye yoğun yatırımlardan oluştuğu anlamını taşıdığına dikkat çekildi.�
49 il ve iki ilçeden (Gökçeada ve Bozcaada) oluşan Kalkınmada Öncelikli Yörelerde (KÖY), 9 aylık dönemde düzenlenen toplam 3 bin 94 belgenin yaklaşık yüzde 13'ünün (416 adedi) düzenlendiği, geçen yılın aynı döneminde bu oranın yüzde 15 olduğu bildirilen açıklamada, şöyle denildi: ''Son beş yıla ait istatistiki verilere göre de KÖY'lerin payının yüzde 15'ler seviyesinde olduğu gözönüne alındığında, bölgesel dengesizliklerin giderilebilmesi için, yatırım teşvik sisteminin tek başına etkili olamayacağı sonucu çıkmakta olup, bu bölgelerde ekonomikhareketliliğin sağlanabilmesi için, altyapı eksikliklerinin giderilmesine yönelik çalışmalar yanında, işletmelere yatırım ve işletme dönemlerinde avantajlar sağlayacak, birbirleri ile koordineli olarak yürütülen yeni yardım programlarına ihtiyaç bulunmaktadır.''�
İLK SIRADA İMALAT VE HİZMETLER
Açıklamada, 2002 ve 2003 yıllarında yatırım teşvik sistemi kapsamında yapılması tasarlanan yatırım projelerinin yaklaşık yüzde 94'ünün imalat ve hizmetler alanında gerçekleştirildiği belirtilerek, tarım, madencilik ve enerji serlerine yönelik gelişmelerin sistem üzerinde önemli bir etkisinin bulunmadığı ifade edildi.�
İmalat sektörünün 2003 yılının dokuz ayında düzenlenen yatırım teşvik belgesindeki payının yüzde 66 olduğu kaydedilen açıklamada, bu sektörde bin 27 yatırım projesi ile dokuma giyimin öne çıktığı, bu sektörün desteklenen yatırım projeleri içinde yüzde 33 paya sahip olduğu bildirildi.�
Ağırlıklı olarak otomotiv yan sanayi yatırımları ile gemi inşa yatırımlarından oluşan taşıt araçlarının, 245 proje ile imalat sektörü içinde bir diğer önemli alt sektör olduğu hatırlatılan açıklamada, hizmetler alanında ise her türlü kara, deniz ve hava yolu taşımacılığı ile iletişim yatırımlarının yer aldığı ulaştırma alt sektörünün 380 adet yatırım projesi ve 2003 yılı fiyatları ile 6,6 katrilyon lira yatırım tutarı ile başta geldiği belirtildi.�
Türkiye'nin hizmet ihracatında önemli yeri olan turizmin ise 201 adet yatırım projesi ile ikinci sırada yer aldığı kaydedilen açıklamada, teşvik belgesine bağlanan sabit yatırım projelerinin yatırım tutarlarının sektörel açıdan önemli farklılıklar gösterdiği bildirildi.�
Bu kapsamda, imalat sanayinde yapılacak bir yatırımın ortalama maliyetinin 5,1 trilyon lira iken, aynı rakamın tarım sektöründe 3,7 trilyon lira olduğu belirtilen açıklamada, ekstra bir istihdam sağlamak için tarım sektöründe 84 milyar lira, imalatta 123 milyar liraya ihtiyaç bulunduğu ifade edildi.�
Bu yılın dokuz ayı içinde düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamı sabit yatırım projelerinin yüzde 45'inin (1.403 adet) komple yeni yatırımlardan oluştuğu ifade edilen açıklamada, şunlar kaydedildi:�
''Bu oran, desteklenen yatırım projelerinin yüzde 45'inin sektörde üretim kapasitesini artırmayı hedefleyen yeni işletme ya da tesislerden oluştuğu anlamındadır. Aynı dönemde düzenlenen teşvik belgelerinin yüzde 29'u ise mevcut tesislerin kapasitelerini artırmayı hedefleyen 'tevsi' projelerden oluşmaktadır. Mevcut tesislerin yenilenmesi ve modernizasyonunu hedefleyen yatırım projelerinin oranı ise yaklaşık yüzde 14 civarındadır.''