EN ETKİLEYİCİ INGMAR BERGMAN FİLMLERİ – Şefin Tavsiyesi
14 Nisan 2018	• 0
100. yaşı şerefine 37’nci İstanbul Film Festivali’nde en iyi filmleri gösterilen Bergman, zaman içinde tüm dünya sinemasını etkilemeyi başarmış muazzam bir yönetmendir. Babasının papaz olması sebebiyle tüm çocukluğunu dini ikonların etrafında geçirmiş ve bunları sorgulamaya başlamıştır. Bu varoluşsal sorgulamaları neredeyse tüm filmlerinde kendini gösterirken melankolik bir ruh halini de yansıtmaktadır. Kendisinin de belirttiği gibi bu ruh hali temel sorgulamaları arasındaki geçişlerini ve korkularını yansıtmaktadır. Bu bağlamda onun sineması tam olarak onu temsil etmektedir ve buna göre izlenmelidir.
Ben de bazı yapımlarını bu vesileyle sinemada izleme şansı bulduğum Bergman’ın en beğendiğim filmlerinin bir listesini yapma gereği duydum. Kısa açıklamalar ile bu filmleri sıralayacağım…
⊗ Persona (1966)
Ünlü bir tiyatro oyuncusu gösterisi sırasında aniden susmaya karar verir ve bir daha konuşmaz. Bu sessizliği tuhaf bulan doktorlar unun akli dengesinden şüphe etmeye başlarlar ve onu herkesten uzak bir eve gönderirler. Burada ona bir hemşire de eşlik edecektir. Kadın susmayı tercih ederken hemşire de konuşmayı seçer ve aralarındaki ilişki ilginç bir hale gelmeye başlar. İki kadının kişilikleri ve yüzleri birbirine girerken psikolojinin en derin konularından bir de gözler önüne serilir. Kendisi kolay anlaşılır olduğunu söylese de çoğu insana göre onun en ağır filmidir.
⊗ The Seventh Seal (1957)
Haçlı seferlerinden dönen bir şövalye, yardımcısı ile birlikte eve dönmektedir. Fakat anlamsızlığını sürekli sorguladığı bu macera onu, hayatı ve ölümü düşünmeye itmiştir. Ölümden korkan şövalye tanrının varlığını sorgulamakta ve ona dair kanıtlar aramaktadır. Bunu yaparken de yaşadığı hayatın bir anlamı olup olmadığını da sorar kendine. Tüm bu sorgulamaların arasında ölüm ile karşılaşan şövalye hazır olmadığını söyler ve karşılıklı bir satranç maçı için onu ikna eder. Sonunda varoluşu sorgulayan bu şövalye, ölüm ile bir satranç maçına başlar. Sinema tarihinin en ikonik sahnelerinden biri olan bu satranç oyunu kesinlikle izlenmesi gereken bir yapım.
⊗ Winter Light (1963)
Karısının ölümü ile hayatın anlamsızlığı içinde sürüklenmeye başlayan bir papaz inancını kaybederek dini ve tanrıyı sorgulamaya başlar. Konusu bu tek cümle ile özetlense de Bergman kendi esas sorgulamasını bu film ile yapar. İçinde büyüdüğü dini çevreyi sorgulayarak papaz olan babasına karşı isyanını ve çaresizliğini dile getirir. Fakat filmi dikkatli izlediğimizde anlıyoruz ki aslında bu isyanı babasına değildir, onun en büyük zorluğu ölümün getirdiği hiçliktir.
⊗ The Virgin Spring (1960)
Film, genç kızına tecavüz edip onu öldürenlerden intikam almak isteyen bir babanın hikayesini anlatıyor. Yine tek cümle ile tanıtsam da adalet, intikam ve tabi ki inanç arasında derin sorgulamalar barındıran bir film. Aynı zamanda oscar kazanan yapım sade senaryosunun altında aslında yaşama dair her şeyi sorgulamaktadır.
⊗ Autumn Sonata (1978)
Dünyaca ünlü bir piyanist olan Charlotte, eşinin ölümünden sonra uzun yıllardır görmediği kızını ziyarete gider. Burada kliniğe yerleştirdiği diğer kızıyla da karşılaşır. Bu üç kadın bitmek bilmeyen bir gece boyunca birbirleri ile yüzleşirler ve yıllardır bastırılanlar gün yüzüne çıkmaya başlar. Bergman bu filminde kadının yüklendiği kimlikleri gösterirken anneliğe ve psikolojimizi şekillendiren çocukluk sıkıntılarına dikkat çekiyor. Kimilerine göre en iyi filmi olarak da kabul ediliyor.
⊗ Wild Strawberries (1957)
Fahri profesör unvanı almak için evinden yolculuğa başlayan bir adamın hikayesi denilebilir bu film için. Bergman bu yalnız adam aracılığıyla film boyunca geçmişle olan yüzleşmeyi ve varoluş sorgulamalarını muazzam bir yalnızlık çerçevesinde aktarır. Kendi melankolisini izleyiciye yansıtmayı başaran Bergman, yaşlılıkta geçmişi hatırlamanın yalnız bir adam için etkisini çarpıcı bir biçimde gösteriyor.
⊗ Fanny and Alexander (1982)
Fanny ve Alexander, mutlu bir aileye sahipken babalarının ani ölümü ile birlikti bu mutlu hayat değişmeye başlıyor. Anneleri bir papaz ile evlendikten sonra onun evine yerleşen çocuklar burada adeta bir tutsak hayatı yaşıyorlar. Bergman, çocuk halleri ile kaderlerini değiştirmeye çalışan bu karakterler üzerinden aile kavramını sorguluyor. Bir ailenin işleyişini ile dinamiklerini gösterirken, çocuk üzerindeki etkilerini ve sınırlamalarını da ortaya döküyor.
⇓İzlenmesi Gereken Diğer Filmleri
Scenes From Marriage (1973) *dizi
Tagged as: autumn sonata, ölüm, din, fanny and alexander, film, film festivali, inanç, ingmar bergman, liste, melankoli, persona, psikoloji, seventh seal, sorgulama, tavsiye, the virgin spring, varoluş, wild strawberries, winter light