﻿ Hatay'ın Anavatana Katılmasında Arapça Radyo (El İzaatül Arabiye ) Etkisi
Anasayfa » Eğitim Dünyası » Hatayın Anavatana Katılmasında Arapça Radyo (El İzaatül Arabiye) Etkisi
EL İZAATÜL ARABİYE
Fransasız manda yönetimi altında bulunan Hatay?ın Türkiye?ye katılımı için yürütülen
mücadelede Arapça radyo yayınları etkili oldu.
El izaatül Arabiye Türkçe karşılığı Arap Radyosu.El İzaatül Arabiye 1936-1937?de
Günlük olarak yayınlanan bir ?radyo gazetesi?.
Arapça günlük radyo gazetesi Atatürk döneminde, Matbuat ve İstihbarat Umum Müdürlüğü tarafından yayımlandı.Arapça Radyo Fransız Manda yönetiminde olan
Hatay?ın Türkiye?ye katılımı için yürütülen mücadelenin parçasıydı.Atatürk?ün sağlığında başlayan El İzaatül Arabiye?nin yayını 1 yıl kadar devam etti. Radyonun yayınladığı dönemde Matbuat ve İstihbarat Genel Müdürlüğü Şimdiki iç işleri Bakanlığı na ait binanın dokuz odasında faaliyet gösteriyordu.
Hatay sorunun başından beri duyarlı olan Atatürk,İsmet İnönü,Fevzi Çakmak ve Dahiliye Bakanı Şükrü Kaya gibi devletin önemli kurmaylarıyla yaptığı toplantılardan sonra Hatay Politikası belirlendi.Hataylı mücahitlerden Tayfur Sökmen,Dr. Abdurrahman Melek ve diğer kişilerle görüşülerek Hatay Politikasının ayrıntıları da tespit edildi. Buna göre ilk iş olarak Hatay?ın Suriye?den ayrı bir devlet olması planlandı.Hatay bölgesinde yaşayan ve Fransa?ya husumet duyan Araplara yönelik olarak Arapça bir radyo teşkil edildi.
El İzaatül Arabiye?nin yayımlandığı dönemde Matbuat Genel Müdürü Vedat Nedim Tör,
Genel Müdür Yardımcısı ise Burhan Asaf Belge?ydi ( Murat Belge?nin Babası).
Galatasaray Lisesini bitiren Tör,üniversiteyi Berlin?de okudu.1930?lu yılların başında Atatürk?ün desteğiyle çıkarılan Kadro dergisinin de yazarları arasında yer aldı.
Vedat Nedim Tör eski bir TKP?li idi.
Türkiye İşçi ve Çiftçi Sosyalist parti kurucusu da olan Tör 1927?deki Komünist Tevkilatı?nda
tutuklandı,mahkemede ifşaatlarda bulundu.Bu nedenle yol arkadaşları tarafından eleştirilere
maraz kaldı. Tör 1945?ten itibaren Yapı Kredi ve Akbank?ta kültür ve sanat danışmanı olarak
uzun yıllar çalıştı.Oyun ,deneme,roman ve hikaye yazarı olan Tör 1985?de öldü.
Matbuat Umum Müdürlüğü?nün Arapça Konuşulan Ülkeler Masasına Abdusselam Buseyri nezaret ediyordu. Traplusgarp asıllı olan ve Roma?da hukuk eğitimi alan Buseyri
İtalyan?lara karşı kurulan gizli bir direniş örgütünün Roma?daki kurucularındandı.
Hakkında idam cezası verilen Buseyri bir süre tutuklu kaldıktan sonra sınır dışı edildi.
Benito Mussoli?ninin elinden güç bela kurtularak Türkiye?ye kaçtı.Vedat Nedim Tör?ün bir Osmanlı Efendisi olarak nitelediği Buseyri,El İzaatül Arabiye?nin yayınından sorumluydu.
Ana hatları Hükümet tarafından çizilen yayınların hayata geçirilmesinden Genel Müdür
Tör ile Buseyri sorumluydu.O zaman El İzaatül Arabiye?nin yayımlandığı yer Ankara Radyosu stüdyolarındaydı.Stüdyo Ankara Palas Oteli?nin bodrum katında,otel mutfağının hemen yanındaki küçük bir odaydı.
1. dünya savaşı, 23 temmuz, anavatana katılışı, arapça radyo, atatürk, bağımsız, El İzaatül Arabiye, Fransa, Hatay, hatay devleti, Hatay Sorunu, manda ve himaye, osmanlı, sömürgecilik, türkiye