Bilgisayarlardaki bios, post, boot kavramları - Batuhan Kılınç Kişisel Blogu
Ana sayfa » Teknoloji » Bilgisayarlardaki bios, post, boot kavramları
Büyükadayı gezdim, geldim, yazdım. Şimdi sıra yine teknolojiye geldi 😀
Bu yazımda sizlere Bios, Post ve Boot kavramlarını anlatmak istiyorum.
Bios ayar ekranı:
(Eski tip bir bios ekranı)
Bios bilgisayarımızın içinde bulunan en küçük ama en önemli yazılım diyebilirim. Anakart üzerinde ufak bir çip içinde bu yazılım yüklü olarak gelir. Bilgisayar çalışmaya başladığında POST işlemini başlatır ve bilgisayarın genel ayarlarını yapmamızı sağlar. Bilgisayarın ana kontrol merkezi burasıdır diyebiliriz. Tüm düzeni bu yazılım sağlar. Donanımları kapatıp açabilir, fanları hızlandırıp yavaşlatabilir. Birçok işlemi bios sürekli olarak ayarlamaktadır. Yukarıda kullandığım örnek görsel eski tip bir bios ayar menüsünden, yeni bioslarda biraz daha grafik ve fare kullanımı önplanda oluyor.
Bios ayarları ekranına girebilmemiz için genelde bilgisayar açılırken “Press Del to enter Setup” gibi yazı görürüz. Bu bazı bilgisayarlarda Delete (del) tuşu iken farklı bir bilgisayarda F2 ya da F11 tuşu olabilir. Bios üreticisine göre bios ayarlarına girmek için kullandığımız tuş değişmektedir.
(Yeni nesil bios ekranı)
Post ekranında bağlı olan tüm donanımlar kontrol edilir ve çalışması sağlanır. Eğer bir hata olursa bu ekranda oluşan hatayı ve çözüm önerisini görebiliriz. Genel olarak bu ekranın geçmesini engelleyen basit hatalar klavye, fare bulunamaması gibi hatalardır. Kabloyu çıkartıp yeniden taktığımızda muhtemelen bu sorun çözülecektir. Yeni bilgisayarlarda genelde bu ekranı görmeyiz. Çünkü yeni bilgisayarlar post işlemini arkada hızlıca yaparak bunu kullanıcıya yansıtmaz. Bu da bilgisayarın daha hızlı açılmasına yardımcı olur. Sadece olası bir problemde post ekranı açılacaktır.
Post bilgisayarımızın kalite kontrol memurudur diyebiliriz 😀 Bilgisayarın çalışmasını engelleyecek bir durum varsa bilgisayarın açılma işlemini o sorun çözülene kadar durduracaktır.
CMOS ve Bios Pili
Tüm bilgisayarlarda mutlaka bir saat pili bulunur. Bu pil CMOS adı verilen bir elektronik çipe sürekli olarak enerji sağlamaktadır. Bu CMOS çipi tüm bios ayarlarını ve saat işlemlerini yapan çiptir. Bios ayarlarının sürekli hafızada kalabilmesi ve sistem saatinin elektrikler kesikken de çalışabilmesi için bu pile ihtiyaç duyulmaktadır. Birçok bilgisayar kullanıcısı bu pilin varlığından bile habersizdir. Çünkü Cmos çipi çok düşük enerji tükettiği için bu pil uzun yıllar boyunca bitmeden sisteme kapalıyken de enerji sağlamayı devam ettirebilmektedir. Bu pile Cmos pili ya da Bios pili diyebiliriz. Genelde Bios pili ismi kullanılır.
BOOT Ekranı ve ayarları:
Bu ekran genelde en kafa karıştırıcı ekrandır. Eğer bilgisayarımıza format atmak istiyorsak işletim sistemi kurulum dosyalarının yer aldığı aygıtı seçmemiz gerekiyor. Bu bir USB bellek yada CD/DVD okuyucu olabilir. Eski nesil bilgisayarlarda Bios ayarlarına girip BOOT menüsü altında yaptığımız bu ayar yeni nesil bioslarda oldukça basit hale geldi. Eğer bilgisayar açılırken bir aygıtı çalıştırarak açılmasını istiyorsak bios yeni ise anakart ya da bilgisayarımızın markasını gördükten sonra birkaç defa F11 tuşuna basmamız yardımcı olacaktır. (Bazı bilgisayarlarda farklı tuştur) Eğer doğru tuşa bastıysak karşımıza bilgisayarımıza bağlı olan aygıtların listesi gelecektir. İşletim sistemi dosyalarının bulunduğu depolama aygıtını seçerek format işlemine başlayabiliriz.
Boot ayarları yanlış ayarlanırsa ne olur?
Eğer boot ayarlarınız bios’da doğru ayarlanmadı ise bilgisayar işletim sistemi yüklü olan diski bilmediği için muhtemelen açılmayla ilgili sorunlar yaşanacaktır. Format işleminden sonra bios ayarlarına girerek Boot sırasının birinci seçeneğini işletim sistemini kurmuş olduğumuz disk olarak ayarlamalıyız. Bu ayarı yapmazsak açılış süresinin uzaması ve açılmama gibi sorunlarla karşılaşabiliriz.
Bu kavramlarla ilgili sorularınızı yorum olarak eklediğinizde yardımcı olmaya çalışacağım 🙂
Ozan 5 Nisan 2019 Bu yorumu yanıtla
Melih 26 Ağustos 2017 Bu yorumu yanıtla
Guzel bir anlatim olmuş tebrikler 😊
Batuhan 26 Ağustos 2017 Bu yorumu yanıtla