Bursa; “hüzün”den ötesi! - Şeyhmus DİKEN
Geçtiğimiz hafta sonu 24-25 Mart günleri bu yıl 16. kez okurlara merhaba eden Bursa TÜYAP kitap fuarının konuğuydum. Son birkaç yıldır hayli sayıda çağrı aldığım şehirle bir söyleşi ve imza çerçevesinde buluşmanın vaktiydi sanki.
Yağmurlu bir öğlen vakti vardık Bursa’ya, kısa bir şehir turundan sonra Fuar alanına geçtik. Ben ve üstat Mıgırdiç Margosyan “Bir şehri düşünmek, konuşmak ve yazmak” ekseninde okurlarla hasbıhal etmek istencindeydik.
Kitap fuarlarına gittiğimde imzadan, söyleşiden önce şöyle bir stantları dolaşır, tanıdık yayınevlerine uğrar ayak üzeri muhabbet eder yeni çıkan kitaplara bakarım. Bursa’da da aynısını yaptım.
Yayınevlerinin fuara dair yakınmalarına rağmen; bizim imzamız çok iyi geçmiş, söyleşimiz’de de salon dolmuş, söyleşi sonuna kadar da ilgi eksilmemişti. Doğrusu bu ilgi biz yazarlar için göstergeydi. Daha ne olsundu ki!
Bütün bu gelişli-gidişli ruh haliyle Mudanya feribot (deniz otobüsü) iskelesinde İstanbul’a ordan da memlekete doğru dönüş yoluna revan olmadan önceki son saatte sahile vuran dalgaları seyrederken çıplak gerçeğin daha net ayrımına vardığımı fark ettim.
Şehrin yerlileri diyebileceğimiz belki de “asli unsurları” karede yoktu. Şehre sonradan gelenler, şehrin yeni hemşehrileri en fazla otuz yıl evvel gelip yerleşen bizim (ben ve margosyan) eski hemşehrilerimiz yoğun ilgi göstermişlerdi bize.
Sayıları bir kaçı geçmeyen Bursalı okur dostlarımız hariç tabi.
Bursa Edebiyat Müzesinde hak ettiği yeri almış olan büyük usta edebiyatçı Yaşar Kemal’in kitabındaki “o iyi insanlar, o güzel atlara bindiler ve sonra çekip gittiler” sözünün arka planı çok önemlidir.
Çok evvelinden bir İstanbul beyefendisinin yolu gençliğinde Urfa’ya düşer. İzzet, ikramla karşılaşır ve çok mutlu olur. Güzel atlar görür, vurulur güzelliklerine. Bu ruh haliyle ayrılır şehirden. Hayli yaşlanır ve “ölmeden bir daha dünya gözüyle o şehri; insanları, atları bir daha göreyim” der.
Gider şehre; selam verir, selamını alan olmaz! Şehrin dışına çıkar, gözü atları arar! Kaburgaları sayılan yılkıya terk edilmiş atları görür. Bir duvarın dibinde güneşlenen birine dokunup önceki geldiğindeki insanları ve atları sorar? Cevap olanca çıplaklığıyla devasa romanın yolunu açar. “O iyi insanlar, o güzel atlara bindiler ve gittiler..,”
Geriye kalansa Tanpınar’ın dizesindeki “bir rüyadan arta kalmanın hüznü”. Ya da bir kitaba ad olduğu gibi; “bin hüzünlü haz”dan apartılmış yas...