:: Bahçıvan Usulü Hobi Olarak Amatör ÇİLEK Yetiştiriciliği « Geri
1 – Tohumları
2 – Bıyık ismi verilen, sürgünlerdeki boğumlardan meydana gelen genç çilek fideleri
3 – Yaşlı ocakların bel aleti ile sökülmesiyle elde olunan kart çilek köklerinin birkaç parçaya bölünmesinden elde olunan fideleri ile
Çilek tohumları çok küçüktür. 1000 tanesinin ağırlığı 1 gr. gelir. İlkbaharda ılık yastıklara ekip 1-2 defa şaşırtılarak geliştirilen ufak çilek fideleri, sonbaharda yerlerine dikilirler. Bu yoldan yapılan çilek üretmesi, tarım araştırma müesseselerinde, uzmanlar tarafından yeni çilek çeşitleri bulmak için yapılmaktadır. Pratik bahçeciler 2. şekli tercih ederler. Son şekil olan yaşlı ocaklardan fide alıp çileklik tesis etmek son derece yanlış bir üretme usulüdür. Zira bu gibi fideler çeşitli hastalık taşır, verimsiz ve ömürsüz olurlar. Şu halde en iyi üretme materyali, (bıyık) adı verilen sürgünler üzerindeki genç çilek fideleridir.
Ana kökten sürerek 10-15 santim kadar uzaklaşan bıyıklar, toprağa değdiği boğum üzerinden yapraklanıp köklenerek genç fidecikler meydana gelir. Çileklik kurulmasında birinci derecede aranan işte bunlardır. Zira daha önce hiç mahsul vermediklerinden genç, zinde ve uzun ömürlüdürler.
Çilek yerinin seçilmesi, toprağının hazırlanması:
Çilek çiçekleri, bölgesine göre ilkbahar don ve kırağılarından zarar görebilirler. Bu nedenle soğuk havayı aşağılara akıtabilen tatlı yamaçlar çileklik kurmağa daha elverişli olur. Çilek yeri seçildikten sonra, taban gübre olarak dekara 3-4 ton çiftlik gübresi verilir, toprak tekrarlı olarak pullukla sürülür veya derince bellenir, ayrık, kanyaş gibi zararlı otlardan temizlenir, tırmıklanıp düzletilir. Sulama yapılacak ise sulamanın gerektirdiği şekilde, parselde uzun masuralar hazırlanır, masuralar üzerine dikimden önce bir kat daha çiftlik gübresi yayılması çok faydalı olur.
Esas olanı sonbahar dikimidir. Bu suretle sonbahar ve kış yağmurlarından ve iyi geçen havalardan faydalanan çilek fideleri, ilkbahara kadar iyice köklenip gelişerek ilkbaharda çiçeklenip meyve verme gücüne erişirler. Ayrıca yaz sıcaklarına da daha kolay tahammül ederler. Fakat diğer bahçe işlerinin çokluğundan, fidelerin zamanında sağlanamamış olunmasından veyahut da bölgenin şiddetli geçen kış soğuklarından ötürü, sonbahar dikimi yapılamamışsa, zorunlu olarak kış sonu, ilkbahar başı dikimi yapılır.
Ziraat araştırmaları yapan Uzmanlar, hastalıksız damızlık çiçek fidelerini, -2 derecedeki soğuk hava depolarında bekletip yaz ortasında, örneğin ağustos içinde yerlerine dikerek yağmurlama usulünde sulayıp gelişmelerini sağlamaktadırlar. Sonbahar, kış başı ve kış içinde iyice kuvvetlenip gelişen bu çilek fidelerinin, ilkbaharda çok kaliteli ve gayet bol mahsul verdiklerini saptamışlardır. Çileklik kurma zamanı veya bölgeye özgü en elverişli çilek fidesi dikim zamanı araştırmalarına devam olunmaktadır.
Dikimde verilecek aralık ve mesafeler:
Bu mesafeler, çilek çeşidinin gelişme gücüne, bakım ve sulama şekline, çilek toprağının vaziyetine göre tertiplenir. Genellikle 30x30 veya 30x50 santim aralık mesafe yeterli olmaktadır.
Muhtelif dikim şekilleri vardır. Pratikte en fazla yapılanı şöyledir: Bölgenin yaz sonu veya sonbaharında, çileklik yeri gübrelenip hazırlandıktan sonra, damızlık parsele gidilerek (deplantuvar) gibi uygun söküm aletleri ile bıyıklardan meydana gelmiş genç, virüssüz çilek fideleri sökülür. Bıyığı teşkil eden ince uzun kısımlar ile sararmış, kurumuş kök uçları ve yapraklar kesilip atılır. Açık kahverengindeki kök uçları da alınarak bir nevi dikim tuvaleti yapılır. Ve hemen dikime geçilir.
Bir kısım yetiştiriciler ihtiyarlamış ana kökleri bel yardımı ile söküp kök ayırması yaparak elde ettikleri 3-5 fideden faydalanıp çileklik kurmak istedikleri görülebilir. Yukarda da anlatıldığı üzere bu gibi yaşlı, hastalıklı, verimsizleşmiş fideleri kullanmak çok yanlış bir çilek üretme şeklidir. Sağlam toprakların da hastalığa bulaşmasına sebep olunur. Mahsul verimsiz ve kalitesiz olur. Bu durum çok önemlidir.
Dikim işlemi toprağın tavlı bir zamanında yapılmalı ve bol can suyu verilerek fidelerin tutmalarını kolaylaştırılmalıdır.
Eğer kış ayları içinde çilekliğe malçlama yapılmamışsa kış sonunda yapılır. Bu suretle ilkbaharda meydana gelecek meyvelerin çamurlanıp kirlenmesi, çürümeleri önlenmiş olur.
Çileklikten bol ve kaliteli mahsul alabilmek için gerekli hususları bir defa daha tekrarlayıp özetlemekte fayda vardır.
1 – Bölgenin iklim ve toprak özellikleri, çilek ziraatına uygun olmalıdır.
2 – Çileklik kurulurken, damızlığı sağlam, virüssüz, verimli kaliteli çeşitlerden seçmelidir.
3 – Fideler (Bıyık) denen genç ve henüz mahsul vermemiş kısımlardan alınmış olmalıdır.
4 – Bölgenin iklim özelliğine uyularak iyi hazırlanmış toprağa zamanında ve teknik kurallara uyularak dikim yapılmalıdır.
5 – Gübreleme, ot almasına, sulama fazlalıkların ayıklanmasına önem verilmelidir.
6 – Seçilen çeşidin çiçek durumu önceden bilinmeli, örneğin dölleyici başka bir çeşide ihtiyaç varsa, yeterince dölleyici başka bir çeşit ile karışık dikim yapılmalıdır
7 – Kış ve ilkbahar malçlaması ihmal edilmemeli.
8 – Zararlılar ve hastalıklar ile zamanında ve gereğince savaşılmalıdır.
9 – Hasat işini uygun zamanda ve uygun ambalajlama sureti ile yapmalıdır.
10 – İstekli pazarı daha önceden arayıp bulmalıdır.
Tohum Üreticileri Platformu | Bahçıvan Usulü Hobi Olarak Amatör ÇİLEK Yetiştiriciliği