OZAN ERTUĞRUL: HAYALLER ROTTERDAM GERÇEKLER TÜRKİYE
Geçtiğimiz hafta Bandırma basınındaki haberlerden öğrenmiştik. Bandırma Belediyesinden bir heyet Balıkesir Büyükşehir Belediyesinin organizasyonu ile dünyaca ünlü Rotterdam limanında inceleme gezisine katılacaktı.
Konuyu takip etmeyenler için kısaca özetleyelim; Bandırma’nın batısındaki, Marmara denizinin boş kalan son sahillerinin bulunduğu bölge bir süredir sanayileşmenin kıskacında. Bir gün termik santral için ÇED başvurusu yapılırken bir gün 1/100 binlik İmar ve Çevre planlarında bölgenin ağır metal sanayi için ayrıldığını görüyoruz.
Bir süredir Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Başkanı Ahmet Edip Uğur’un “Bandırma’yı Rotterdam yapacağız” söylemleri zaten gündemdeydi. İşte bu gezi herkesin bazı gerçekleri öğrenmesi için bir fırsat olmuş. Zira birileri bölgeye gelmiş, gezmiş, incelemiş. Birileri ile görüşülmüş, hatta çalakalem planlar çizilmiş. Yatırım yapmak için yer arayan sanayiciye birileri “oraya gidin” demiş, yer satın aldırmış. İlk günden beri itiraz edilen 1/ 100 binlik planlar üzerinden burada bir liman ve sanayi tesislerinin olduğu bölge planlanmış. Bandırma Belediye Başkanı Sayın Dursun Mirza basın toplantısında sık sık “bizim de bundan gittiğimizde haberimiz oldu” diyerek durumun vahametini aktarmış oldu.
İşte bu gezi sonrası Bandırma Belediyesinde yapılan basın toplantısına katıldık. Toplantının gündemi; Bandırma bölgesinde yapılması planlanan ve “Bandırma’yı Rotterdam yapacağız” sloganı ile yola çıkılan bu yola ucundan kıyısından dahil edilen Bandırma Belediyesi heyetinin izlenimleri idi.
Heyet Rotterdam limanından oldukça etkilenmiş. Etkilenilmeyecek gibi de değil. Çünkü Avrupa’nın bilgisi, görgüsü, hukuk sistemi, demokrasi anlayışı, insana saygısı ve sayabileceğimiz pek çok etmen ile Rotterdam limanı üretim ile lojistiğin birleştiği dünyaca ünlü bir liman. İçerisinde salyangozların yaşam alanlarından, fok balıklarının yüzdüğü alanlara, bölge halkının bisiklet yollarına varıncaya kadar her şey düşünülmüş. Katılımcılardan Sayın Cemal Adıgüzel’in “Böyle bir liman benim evimin dibine yapılsa bile ses çıkarmam” diyerek ne kadar etkilendiğini de vurguladı.
Bandırma Belediye Başkanı Sayın Dursun Mirza “Üretime karşı değiliz. Çevreyi etkilemeyecek, zarar vermeyecek, Avrupa Birliği standartlarında olacaksa kabulümüz” diyor. “Araştıracağız, inceleyeceğiz, örneklerini göreceğiz, STK’lara danışacağız” diyor. “Sulak araziler, antik sahalar, doğal yapının korunmasını şart koşuyoruz” diyor. Kamulaştırmayı ise kabul etmeyeceklerini özellikle vurguluyor.
Sayın Mimar Şerafettin Engüdar işin bilimsel yanına oldukça hâkim. Bandırma bölgesi için gösterilen planların son derece düzensiz ve teknik yeterlilikten uzak olduğunu, hatta belirli bilgisayar programları ile 1 günde yapılacağını da belirtti. Geziye katılan ve mevzubahis bölgeden yer satın almış sanayicilere açık açık ve haklı olarak Türk sanayicisine güvenmediklerini, bölge halkı için burada yapılacak her türlü sanayi tesisinin büyük zarar vereceğini vurgulamış. Fakat bu sanayicilerde ne durumda olduğu uluslararası raporlarda bile ifşa olmuş Dilovası’nda tesislerin “son derece çevreci” çalıştığını, istenildiği takdirde bölgeyi gezdirebileceklerini belirtmiş.
Sayın Engüdar bir noktanın özellikle altını çiziyor. Buraya yatırımcı yurtdışından gelmeyecek. 11 Milyar Euro’luk bir yatırımdan ( ya da hayalden) söz ediliyor. Rotterdam bir model. Bölgenin şartlarına göre on yıllarca geçen süreler ve araştırmalar sonucunda şekilleniyor. Kaldı ki Avrupa’da hele hele Hollanda’da durum bambaşka. Bisiklet yolları ile ünlü ülkede yanlışlıkla bisiklet yoluna girdiğiniz anda bir polis yanınızda bitiyor ve yüklü bir ceza uyguluyor. Kırmızı ışıkta bırakın geçmeyi, belirlenen çizgiyi geçip de dursanız bile kırmızı ışıkta geçmiş sayılıyor ve yine sağlam bir ceza ile karşı karşıya kalıyorsunuz. Bizler daha yeni yeni geri dönüşüm atıklarımızı ayrı olarak atmaya başlamışken onlar ayrıştırma işlemine evlerinden, işyerlerinden başlıyor. Bu anlayış sanayi tesislerine de etki ediyor elbette. Örneğin; bir tesisin denizden çekerek soğutma suyu olarak kullandığı su, diğer fabrikaya ısıtma suyu olarak aktarılıyor. Bir fabrikanın havayı yüzde kaç oranında kirlettiği fabrika girişindeki elektronik panolarda anlık veri olarak gösteriliyor. Eğer sınır aşılırsa yoldan geçen bir vatandaş düğmeye basıyor ve üretim duruyor.
Hem katılımcıların hem basın mensupları olarak bizlerin ortak noktası şu; böyle bir anlayışta Türkiye’de bir tesis yapılır mı? Cevabı hepimiz biliyoruz. Zira bir zamanlar yüzlerce çeşit balığın gözle sayılabildiği temizlikteki Bandırma körfezi iki fabrika sayesinde artık ayak sokulmayacak hale geldi. Sadece bölgede değil, Türkiye’nin neresinde olursa olsun kağıt üzerinde mükemmel olan tesisler kurulduktan bir süre sonra bölgenin coğrafi ve tarımsal üretimine ağır zararlar veriyor. Kanser vakaları artıyor, bölgelerin tarımsal ürünleri artık yetişmez, ağaçlar meyve vermez oluyor.
Soma’yı hatırlayalım; olayın ilk günlerinde geçilen haberlerde madenin bölgenin en güvenilir madeni olduğu, sürekli denetlendiğinden bahsediliyordu. Acı gerçek ise birkaç gün sonra ortaya çıktı. Hiçbir güvenlik önlemi yoktu. Maskeler 1992 yılından kalma, kaçış bölümleri yetersizdi. “Ne denetlenmesi be ağabey.. Özelde olur mu öyle şey” diyen bir madenci bu durumu bizlere ne güzel özetlemişti.
Benim gözlemim; bu bölgeye istesek de istemesek de bu tesisler, limanlar yapılacak. Olaylara bazen duygusal değil gerçekçi gözle bakmak gerekiyor. Sivil Toplum örgütlerinin bu denli zayıf olduğu, toplumun bu derece duyarsız olduğu bir ülkede, bu özel coğrafyada bu proje “çok acayip çevreci olacak” diye başlayıp tahminlerimizi doğrulacak şekilde devam edecek.
Rotterdam diye başlayıp Türkiye olarak bitecek.
Gönderen Ozan Ertuğrul zaman: 16:22