Lise 2 Edebiyat kitabı sorular, cevapları ve etkinlikler 2. kısım sayfa 93-132 arası cevaplar, 10. sınıf edebiyat kitabı cevapları ve etkinlikler, Türk dili ve edebiyatı dersi 10. sınıf kitabı cevapları
*Hikayede olaylar nesir, kahramanların duygu ve düşünceleri nazım ve nesirle dile getirilmiştir.
*Arı bir dil kulanılmış, olağanüstü olaylara yer verilmiştir.
b)Teması:aile olmanın değeri
a)Adil bir yapı yok. İslamiyet inancının yoğun bir şekilde olmasına rağmen farklı dinler görülüyor.
OLAY ÖRGÜSÜ SIRASI:
KARAKTER ÇÖZÜMLEME TABLOSU:
6.a- Dede korkut , ilahi bakış açısıyla yazılmıştır.
b-Metin gayet güzel ben olsam birde sonuna şunu eklerdim deli dumrul artık Allah’a bağlı inançlı bir insan oldu derdim.
b-Tasvirler çıkartıldığında cümleler çok basit oluyor
SOSYAL ORTAM VE ÇEVRE BU KARAKTERİ NASIL ETKİLEMİŞTİR?
BU KARAKTERLERİN SİZİN TOPLUMSAL YAPINIZDAN FARKI VARMIDIR?
Sırasıyla altı çizili kelimeler; Niçin, Ederdi, Benden, Var Mıdır, Benimle, Bahadırlığım, Yiğitliğim, Meğer, Konmuştu, Yah şi, Emriyle, Yetti, Kavga, Hanım, Bey, Kanatlı.
-Dil sadedir.b.Battalnamede olduğu gibi kahramanlık teması dönemin sosyal özellikleriyle paralellik göstermektedir.
2.İnsanların yaşadıkları haksızlıklardan kurtulmak için her dönemde kurtarıcı beklemeleri buna sebeptir.Kahramanlık temasının her dönemde sıkça işlenmesi onun evrensel bir tema olduğunu göstermiştir.
4.Metnin yapısını oluşturan ögeler; olay örgüsü,kişiler,zaman,mekan
SAYFA:103 de 6-7 ve 8. sorular
İkisi de hayatlarını kötülüklerle mücadele etmeye adamış kahramanlardı r.
SOSYAL ORTAM ÇEVRE…..
BU TİPİN SİZİN SOSYAL VE TOPLUMSAL………
DİĞER KAREKTERLER ÜZERİNDE ETKİSİ………
TİP KENDİ KİŞİLİĞİNİN FARKINDA MIDIR……..
SİZCE GERÇEK HAYATTAA………..
Klasik türk edebiyatı şairidir.
anlatım özellikleri-(nazım ve nesir)
CEMŞİD Ü HURŞİT
Kahraman özellikleri-(kahraman ve aşık)
1.Ayağını yorganına göre uzat : Harcamaların maddi güce göre yapılması gerekir.
İşleyen demir pas tutmaz : Çalışan insan körelmez.
Kişi ne yaparsa kendine yapar : İyilik yapan iyilik bulur.
Damlaya damlaya göl olur : Küçük birikimler zamanla çoğalır.
-Hoca, kısa bir süre önce bir adam büyük bir tepsi baklava götürüyordu…
2.Hacı bektaş-ı veli, eserini döneminin tasavvuf ve hayat anlayışını, ilahi aşkı ve bu aşkın verdiği coşkuyu, İslam inancının kaynaklarını öğretmek amacıyla yazmıştır.
3.Cümleler kısa ve açıktır.
Eserde kullanılan dil, son derece anlaşılır ve sade bir dildir.
1.Üstteki paralel çizgiler; akıl, utanma-haya, ilim, iman
Alttaki paralel çizgiler;öfke, aç gözlülük, haset, şüphe
Ana düşünce; İman rahmani,şüphe şeytanidir.
2.Dönemin tasavvuf ve hayat anlayışını ilahi aşkı ve bu aşkın verdiği coşkuyu, islam inancının kaynaklarını öğretmek amacıyla yazmıştır.
Eserde sade, anlaşılır bir dil ve kısa cümleler kullanılmıştır. Bazı sözcüklerin günümüze gelinceye kadar bazı ses değişikliklerine uğradıkları görülmektedir.
4.13. ve 14. yüzyıl öğretici metinleri==>>
MANIKU TAYR Eserinin Anlamı
Mantıku’t Tayr : Kuşların konuşması
Menzil:1.yollardaki konak yeri 2.ev 3.bir günlük yol, konak 4.mesafe.
Zer-nigar:Altınla işlenmiş yaldızlı.
Rumuz:İşaretler,manası gizli olan sözler
KİMSE BU SIRRIN NE OLDUĞUNU BİLEMEDİ…..
İlki; Nasrettin hoca
Üçüncüsü; Vefasızlığını görünce
Üçüncüsü; gelip kendi haber verir.
İkincisi; kaldıracağını düşünür.
İlki; bir gün ölür.
Nasrettin hoca fıkraları yüzyıllar boyunca kuşaktan kuşağa anlatılarak günümüze kadar ulaşmıştır.Bu nedenle Nasrettin hoca fıkraları “sözlü gelenek”e bağlı kalınarak oluşturulmuştur.
a.Konuları bakımından öğretici metinler;
* dini metinler
* İslam menkıbeleri
* öğüt ve bilgi verici metinler
b.Sade ve anlaşılır bir dil kullanılmıştır. Cümleler kısa ve açıktır. Bu dönem öğretici metinleri din tasavvuf tıp ve tabiat konularında yazılmıştır. Bu yüzyılda yazılan öğretici metinler aydınlatıcı ve yol gösterici metinlerdir.
14. yüzyıl öğretici metinleri anlatım biçimleri bakımından…manzum..ve…mensur…olmak üzere iki gruba ayrılır.
120 deki 5.sorunun cevabı şöyle olacak
D-Y-D-D-Y-D-Y (emin değilim… )
Aşk temasının işlendiği günümüz şiirlerinden örnek;
Bir sen bir ben sevgilim birde bu bahar…
Neyleyim sen güzelsin bende gençlik var
Ölüm gibi mukadder bir yol ki bu aşk ,
Ucu ta Leyla ille Mecnuna çıkar…
1526 yılında İstanbul’da doğduğu tahmin edilmektedir, kesin bir tarihi yoktur. Bâki’nin asıl ismi Mahmud Abdülbâki’dir. Aslında fakir bir ailenin çocuğu idi, babası müezzinevetti. Çocukluğunda saraç çıraklığı yapmıştır. Eğitime, ilme olan büyük tutkusu fark edilmeye başlanınca ailesi medreseye devam etmesine izin vermiştir; zira başlarda medreseye kaçak, ailesinden gizli gitmekteydi. Gayretleri ile iyi bir eğitim görmüş, dönemin ünlü müderrislerinden ders almıştır. Eğitimi boyunca şiire olan ilgisi giderek artmış ve güçlü kaleminin ünü de yavaşça yayılmaya başlamıştır. Eğitimini tamamladıktan sonra çeşitli medreselerde müderrislik yapmıştır. Hayatı boyunca çeşitli dönemlerde kadılık, kazaskerlik gibi makamlarda devlet hizmetinde bulunmuş, yaşlılığında Şeyhülislam olmak istese de bu göreve getirilmemiştir. 1600 yılında, İstanbul’da vefat etti. 16. yüzyılda şairler sultanı olarak anılan şairimizdir.
KADILIK:Günümüz mahkemelerindeki hakim sözcüğüne o dönemde karşılık gelen kelimedir.
Bâki Osmanlı’nın en güçlü devirlerinden birinde yaşamıştır, bu da pekâla onun şiirlerine ve şiirlerinde kullandığı temalara yansımıştır. Aşk, yaşamanın zevki ve doğa şiirlerinin başlıca konularıdır. Her ne kadar şiirlerinde tasavvuf etkisi veya tema olarak tasavvuf bulunmasa da, tasavvufta da özel bir mahiyeti olan aşk mefhumunu sık sık konu alması itibariyle, dîvânı mutasavvıflar tarafından çok sevilir. Tekniği güçlüdür, şiirlerinde yakaladığı ahenk ve akıcılık fark yaratır. Dil kullanımında çok yeteneklidir. Şiirlerinin oluşturduğu tını, musiki de şiirlerinin farklı bir özelliğidir. Türk, Divan şiirinin dönemin ünlü akımları ve eserleri seviyesine ulaşmasında çok büyük katkısı olmuştur. Eserlerinden biri de Kanunî Sultan Süleyman’ın vefatı üzerine yazdığı “Mersiye-i Hazret-i Süleyman Han” isimli mersiyedir. Bu mersiye hem teknik olarak güçlü yapısı hem de ahengi ve dönemin ruhunu, özellikle edebiyat tarzını, güzel bir şekilde ifade ettiği için en ünlü mersiyelerden birisi olmuştur. Şiirlerinde İstanbul Türkçesini başarıyla kullanmıştır. Ahenk ve musukiye önem vermiş; söz seçiminde titiz davranmıştır. Genellikle din dışı konuları işlemiştir.
“Yârdan cevr ü cefâ lûtf u kerem gibi gelür
Bile endûh u belâ hayl ü haşem gibi gelür”
Gazelde geçen “Musikar” anlamı:
Birim Değeri; Beyit
1.Şair sevgilinin yüzünü açmasını ve yürümesini bahçedeki varlıkların bunu görmesini istemiştir.
2.Bu beyitte ise, şair aşk aşka sevgilinin aşkından düştüğünü ve amansız bir dert olduğunu anlatmıştır.
3.Sevgilinin aşkınkından perişan olduğunu anlatmıştır.
4.Duyduğu aşktan dolayı kaburga kemiklerinin bile sayılabileceğini ve bu ahliyle musikara benzediğini anlatmıştır.
5.Güzellere acımasız, şefkatli değilller demenin yanlış olduğunu vurgulamaktadır.
e.(Egazel nazım şeklinin özelliklerini yazcaksınız bunu bulabilirsiniz.)
f.İkisininde nazım şekli gazel nazım birimi beyit temaları aşk ölçü aruzdur.
Ses benzerlikleri ve ahengi sağlayan unsurlar var.
Gül ve nesrin:Sevgilinin yanağı
Servi ve sanavber:Sevgilinin yürüyüşü
Bakinin gazeli yapı bakımından divan şiir geleneği yansıtmaktadır.Anlatımdaki sanatlı ve manzumlara dayalı ifadelerin yanı sıra ahenk bakımından da çok güçlü olan gazelde aşk teması işlenmiştir. Şair aşk temasını aşık ve verfasız sevgili etrafında işlemiştir.Temanın işlenmesinde manzumların yanı sıra şairin hayal gücünün de etkisi vardır.
27. ve 28. beyitlerdeki söz sanatları:
16.beyitte söz sanatı:
Su temiz tabiatını âleme aydınlık (berrak) kılmış ve Hazret-i Muhammed’in, yoluna girmiştir.
Şair bu beytinde su ile Hazret-i Muhammed’e uyan, onun yolunda giden mümin arasında bir münasebet buluyor. Temizlik dolayısıyle İslâmiyet suya büyük önem verir. Su maddî ve manevî temizliğin sembolüdür. Suyun vasıflarından biri berrak oluşudur. İyi mümin de öyledir. Onun gönlü de su gibi aydınlık, herkese açıktır. Kinaye sanatı vardır.
Ahmeti muhtar, Habiballah, Harelbeşer, Miraç sözcükleri.
4 ve 5. ETKİNLİKLER
d.Şairin kişisel duyarlılığını ve hayal gücünü en iyi ifade eden beyit şudur.
‘Dest busı arzusıyla ger ölsem dostlar
Kuze eylen topragum sunun anunla yara su’
Bu beyitte şair, sevgilinin elini öpebilmek için ölmeyi, mezarının toprağından yapılan testi ile sevgiliye su içirilmesini istiyor. Böylece sevgilinin elini öpebildiğini hayal ediyor.
e.Kasidenin Özellikleri Şunlardır;
-Devlet ve din büyüklerini övmek için yazılır.
-Beyit sayısı 30-99 arasındadır.
-Kafiyelenişi aa,ba,ca,da dır.
-Kasidenin ilk beyitine malta,son beyitine makta, şairin mahlasının geçtiği beyite taç beyit , en güzel beyte ise beyt’ül-kasid denir.
-Kaside:Nesib, Ginizgah, Methiye, Fahriye ve Dua olmak üzere beş bölümden oluşur.
Aruz ölçüsünün kullanılması, kaside nazım şeklinin kullanılması, sanatlı bir söyleyiş olması, arapça ve farsça kelimelerin kullanılması.
Birim Sayısı: Bir
1.Rubai: Ayrılık – Aşk
2.Rubai: Aşk Ateşi – İlahi Aşk
3.Rubai: Duam – Dilek
4.Rubai: Sevgili – Aşk
d.Gerçek hayatla ilişkilendirilebilir. Aşk ve aşkın halleri ile dua insan hayatında yer bulabilen durumlardır.
Rubai Nazım Şeklinin Özellikleri:
-aaba şeklinde kafiyelenir.
-ûr: Tam kafiye
-â: Yarım kafiye
-dime ana: redif
3.”vâdi” ve “sanem” sözcükleridir.
Vadi: Ihlara Vadisi’ne düzenlenen geziye katıldık.
1.Rubai: dil (gönül), bir insan gibi düşünülmüştür. Kişileştirme sanatı vardır.
Ya Rab:Nida (seslenme)
-Alti çizili kelimeler ses değişimine uğramıştır.
-Ses düşmesi vardır.
SAYFA 83: SAYFA 102 DEKİ ETKİNLİĞE YÖNELİK:
1.Melik danışment bir gece rüya görür.
Kaynak: www.englishpage.blogcu.com İzni ile alınmıştır
Türk dili ve edebiyatı dersi 10. sınıf kitabı cevapları