Fidan Dikimi - Bi-Fidan
Türkçe’de bir atasözü vardır. Ağaç yaşken eğilir. Yaş olmak demek genç, taze, yeni doğmuş anlamındadır. Meyvelerin ve süs ağaçlarının yeni bitkilerine fidan denir. Bu fidanlar uyku yani durgun dönemde dikilirler. Fidanların bu zamanı genellikle sonbaharda yaprak dökümü ile başlar ve ilkbaharda ağaçlara su yürümesi, canlanma zamanına kadar geçen devredir. En fidan dikimi dönemi kışı yumuşak ve yağışlı geçen yerlerde sonbahardadır. Kışı sert geçen yerlerde ise ilkbaharda dikmek uygundur. Fidanlar ilkbaharda gövdelerine su yürümeden önce yerlerine dikilmiş olmalıdırlar. Kışı çok sert olmayan kurak bölgelerde sonbahar dikimi daha iyi sonuç verir. Bunun nedeni sonbaharda dikilen fidanların kış yağışlarıyla gelecek mevsimdeki kök gelişmesine hazırlamaktır. Çünkü fidanların kökleri +5 derecede çalışmaya başlarlar. İlkbaharda uyanma ve sezon boyunca gelişme gösterirler. Buna bağlı olarak istenen oranda ve kuvvette gerçekleşir.
Dikimi yapılacak olan fidanların köklerindeki yaralı ve kırık kısımlar makas ile temizlenir (özellikle odunsu, kazık kökler). Bu sayede söküm sırasında zarar görmüş kök parçaları kesilerek temizlenmiş olur. Ancak kök temizliği ya da kök tuvaleti olarak adlandırılan bu işlemde kılcal ve ince kökler prk kesilmez. Dikim öncesi köklerin uçlerden teşvik edici bir biçimde kesilmesi yeni sürgün vermeyi tetiklemektedir.Taze kökler yeni sürgün demektir. İstenende bitkinin öncelikle kök salmasıdır. Fidanın tutması ve ileriki dönemlerde gelişiminede rüzgarda ona destek olacak bağlanacağı bir çubuk, herek, değnek dikilir. Daha sonra bir kap içerisinde hazırlanan ilaçlı suya(100 lt suya 400 gr Captan) fidan kökleri daldırılarak kök hastalıklarına karşı önlem alınır. Bu yoksa eğer şartlar uygunsa sıcak , yani yeni dışkılanmış inek dışkısından sulandılarak yapılan bulmaca kökler batırılır. Toprak kökenli bakteriyel hastalıklara karşı NOGALL adlı biyolojik preparatın kullanımı da yaygınlaşmaktadır. Eğer NOGALL kullanılacaksa yukarıda adı geçen fungusit kullanılmaz. Söz konusu fungusitler biyolojik bu karışımların etkinliğinin ortadan kalkmasına veya azalmasına neden olabilir.
Açılmış olan çukurlar içerisine, toprak yüzeyindeki taze tavında olan toprakla bir kümbet yapılır ve fidan kökleri bu kümbet üzerine oturtulur. Fidan aşı noktası dikim tahtasının ortasına ve hakim rüzgara karşı olacak şekilde yerleştirilmelidir. Aşı noktası kesinlikle toprak altında kalmamalı,5 (cm) parmak yukarıda olmalıdır. Çökme olacağından az aşıya yakın dikilse de sonunda ve sürekli aşı yeri toprak üstünde kalmalıdır.
Fidan kökleri sığacak şekilde dikim için açılmış olan çukura yerleştirildikten sonra toprağın üst yüzeyinden alınan 3-4 kürek kuru toprak çukurun dip kısmına konur. Fidan çukura dik olarak yerleştirilir, kök ve çukur tamamen kuru toprakla örtülür. Üzerine ayakla bastırılarak köklerin toprakla kaynaşması sağlanır. Bu şekilde dikilen fidan çukuruna dikimden hemen sonra 20-25 litre kadar can suyuolarak adlandırılan su verilir. Yağış olmazsa kış bile olsa sulama devam ettirilir.
Sonbahardaki fidan dikiminde ise aşırı rüzgar alan yerlerde iki kademeli tepe kesimi yapılmalıdır. Dikim yapıldıktan hemen sonra fidan toprak seviyesinden 120 cm yüksekte tepe kesimi yapılır. İkinci kademede ise ilkbaharda yine toprak seviyesinden 90 cm yüksekte tepe kesimi yapılarak fidanın sezon öncesi yapılması gereken tepe kesimi tamamlanmış olur. Tepesi kesilen fidanlara %2’lik Bordo Bulamacı uygulanır.
dikim fidan meyve fidanı planting süs bitkisi fidanı