16 Kasım 2018 ( 314 izlenme )
TAŞNAK HOYBUN NASIL KURULDU?
Şeyh Said isyanından kaçanlar, 5 Ekim 1927’de, Lübnan’ın Bihamdun kentinde ‘Hoybun’ adıyla gizli bir örgüt kurdular. Kurucular şunlar; Kamuran, Celadet Ali ve Süreyya Bedirhan(1).
Ancak bu örgütün diğerlerinden önemli bir farkı vardı, o da ilk kez ve resmen Ermeni Taşnaksutyun Partisiyle siyasi Kürtçülerin bir araya gelmiş, Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı bir ittifak kurulmuştu. Ermeni Taşnaksutyun örgütü arasında imzalanmış bir ittifak senedi var. 1927’de, Lübnan’da imzalanmış…
Bu senet, birçok araştırmacının kitaplarında kısmen yeralıyor. Buna yer vermemiş olan araştırmacılar ise, bu ittifaka vurgu yapmadan geçemiyor. İlk kez, 1931 yılında, İleri Yayınlarından okurlara sunulan “Taşnak-Hoybun” adlı kitapta bu ittifak senedi tam metin şekliyle yer almıştı. İkinci olarak, Tarih Düşünce Dergisi’nin 1998 yılı 59’ncu sayısında yayımlandı. Günümüzdeki olaylar yeniden bu örgütü işaret ettiği için, bu metni aşağıda sunuyorum:
TAŞNAK HOYBUN KURUCU KADRO
ANADOLU TOPRAKLARI PAYLAŞILIYOR, SEVR
1. Her iki taraf bağımsız bir Kürdistan’ın ve birleşik bir Ermenistan’ın kurulma hakkını karşılıklı olarak tanıyarak, bu hakkın savunması için mümkün olan her türlü imkȃnı kullanarak birbirlerinin yardımına koşmayı kabul etmektedir.
2. Her iki taraf, hangi toprakların Ermenistan’a hangilerinin Kürdistan’a ait olduğuna bakmaksızın ve sadece iki ülkenin kurtuluşunu amaç edinmiş olarak, ortak düşmana karşı savaşmaya devam edeceklerdir. İki ulus arasındaki sınırlar aşağıdaki prensiplere göre belirlenecektir;
B. Sevr Antlaşması tarafından kabul edilen etnik ve hukuksal prensiplerini kabul etmekle birlikte, bu antlaşmanın Van, Bitlis ve Erzurum vilayetlerini Ermenistan’a bırakan 89. maddesini saydığını, ama bununla birlikte iki taraf da söz konusu vilayetler üzerinde karşılıklı hak taleplerine saygı göstereceklerini taahhüt ederler.
ORTAK DÜŞMAN: TÜRKLER
3. Mevcut antlaşma imza sahibi taraflar arasında, ortak düşman Turani-Türk öğesine karşı savunma ve saldırı işbirliği paktı olduğundan, taraflardan hangisi söz konusu düşmanın saldırısına uğrarsa diğer taraf saldırıyı püskürtmek için tek başına veya saldıya uğramış tarafla birlikte hareket edeceğini kabul etmektedir. Her iki taraf kendi ülkelerini yabancı öğeleri kullanarak insanlarından boşaltmayı hedef alacak Türk hükümetinin her türlü girişimine ortak bir şekilde savaşacaklardır.
7. Taşnaksutyun Partisi, Kürt Ulusal Cephesi Hoybun’a Avrupa ülkeleri, Amerika ve Kürt sorunu ile direkt ilgisi olan diğer tüm ülke ve halkların Kürt davasına desteklerini sağlamak için yardım edecektir.
TAŞNAK TEMSİLCİ HOYBUN’DA
8. Her iki taraf arasında ilişkiyi düzenli kılmak, gerekli görüldüğü takdirde Hoybun’un merkez komitesinin alacağı kararlara katılmak, diğer tüm işlerde komiteye yardımcı olmak ve sıkı işbirliğini sağlamak amacıyla, Taşnaksutyun Partisi’nin bir temsilcisi Kürt Ulusal Cephesi Hoybun’un merkez komitesi üyeleri arasında sürekli bulunacaktır.
TÜRKLERE KARŞI SAVAŞ
10. İki tarafın hazırladığı rapor gereğince Taşnaksutyun Partisi askeri gücünü eylem(operasyon) halindeki Kürt güçlerine katacak ve söz konusu eylemler için gerekli olan silah ve mühimmatı sağlamaya çalışacaktır. Talnaksutyun Partisi, Kürt Genelkurmayı ve Hoybun merkez komitesi nezdinde ve teknisenlerin eşliğinde bir askeri ataşeyi tayin edecktir. Bu ataşe teknisyenler alınacak kararlara ve gerçekleştirilecek eylemlere gerçek birişbiliği ve dostluk çerçevesinde katıulacaklardır.
18. Bu askeri ve siyasi antlaşma iki taraf arasında imzalandığı günden itibaren yürürlüğe girecektir.
19. Bu antlaşma Fransızca yazılmış olup iki nüshadan oluşmaktadır”.
İmzalayanlar Kürt Ulusal Cephesi, Ermeni Devrimci Partisi Hoybun
Taşnaksutyun V. Papazyan
Palulu Ali Rıza Efendi,
Berazan Mustafa Şahin, Haco Ağa, Raman’dan Mehmet Emin
Vanlı Memduh Selim,
Dr. Şükrü Sekban
Süleymaniyeli Kerim Rüstem.
Bu yapının, Kürt kimliği üzerinden Kuzey Irak coğrafyasında yaşayan insanların Doğu Anadolu’da Ermenilerle birleşmesini sağlayacak bir noktada yoğunlaştığı da anlaşılıyor.
Belki de en önemli nokta şu olabilir; Ermenicilik siyasetiyle Anadolu'da güç olamayanların Kürtleri kendi emelleri için kullanmaya çalışarak Büyük Ermenistan hayalini gerçekleştirmeye çalıştıkları görülüyor.
Ancak bu oyunda başrol oynadıkları anlaşılan ve Osmanlı tarafından baş tacı edilmiş olan Halidi Nakşi şeyhleriyle Bedirhanilerin neden Türklere karşı düşman ittifak safında yer aldıklarını sorusu akla geliyor. Bu da bizi bu kişiliklerin gerçek yüzlerini ve kimliklerini araştırmaya sürüklüyor.
Oyunda amaç ise hiç değişmiyor; tampon yönetimler eliyle Anadolu ile Asya arasındaki bağları kopartabilmek tıpkı yüzyıl önceki Sevr işgal planında olduğu gibi...
1. Tarih Düşünce Dergisi, 1998 yılı 59’ncu sayı.
Rotayı Çeviren İmza 'Fulbright'509 izlenme
Mahabad 'Kim Kurdu'4710 izlenme
'KDP'Yİ KİM KURDU'5989 izlenme
Nedir 'Tekalifi Milliye'1781 izlenme
'AMERİKAN SÜT TOZU İLKOKULLARA NASIL GELDİ'2181 izlenme
Erbil'den büyük itiraf!.. 'TAŞNAK HOYBUN'314 izlenme
Erdoğan'a Çağrı: 'DERHAL İSTİFA'1915 izlenme
Türk Tarihinde Bir İlk 'Hoybun'6 izlenme
Neden Karşılar 'Atatürk-Cumhuriyet' 'ABD ile 'MÜTTEFİKLİK' NASIL BAŞLADI' 'Gazi Paşa Neden 'BÜYÜK SUİKAST' dedi?..' Nedir 'Tekalifi Milliye'