Ana SayfaYaşamHarvey ve Irma’nın Ardından: Bilim İnsanları Kasırgaları Önleyebilir mi?
İnsanların iklim değişikliği üzerindeki etkisinin farkındayız (ya da farkında olmalıyız). Hala küresel ısınmanın ardındaki nedenler araştırılmaya devam etse de, bilim insanları gezegenimizdeki bu büyük değişikliğe ‘bizim’ sebep olduğumuz konusunda ikna olmuş durumda.
Kasırgalar, küresel ısınmanın en gözle görülebilir sonuçlarından biri. Fotoğraf kredisi: NASA
Küresel ısınmanın neden olduğu, gözle görülebilir sonuçlardan biri de kasırgalar. Kasırgaların sıklığı ve şiddeti her yıl daha da artıyor. Artık önlem alma aşamasını çoktan geçtik, gezegene verdiğimiz zararı düzeltmeye çalışmanın vakti geldi.
İklim değişikliğiyle savaşmak için farklı milletlerden pek çok bilim insanı bir proje üzerine çalışıyor. Projenin amacı; aşırı ısınan dünyayı soğutmak ve kasırgaların etkisini azaltmak. Önümüzdeki 50 yıl boyunca kasırgaları yüzde 50 oranında azaltacak 10 milyar dolarlık bir proje gerçek olabilir mi?
Çin’in jeo mühendislik araştırma programının başındaki John Moore ve ekibinin çalışmaları, atmosferin bir katmanı olan stratosfere sülfat aerosolleri bırakmak üzerine yoğunlaşıyor.
Projede kısaca, yanardağların hareketini taklit etmek üzerine çalışılıyor. Bir yılda atmosfere, 20 kilometre yukarıya bırakılacak 5 milyar ton sülfat bu işlevi görecek. Bu süreç 50 yıl boyunca devam edecek.
Kasırga sonucu oluşan deniz taşmalarının bu çalışmayla yüzde 50 oranında azalabileceği tahmin ediliyor.
Araştırmada test edilen senaryolardan birinde sülfat salınımının ikiye katlandığı durumlarda, Katrina kasırgası şiddetindeki doğa olaylarının kontrol edilebildiği ve kasırga sonucu oluşan deniz taşmasının yarıya indirilebileceği gözlemlenmiş. Irma ve Harvey’nin neden olduğu zararların birçoğunun denizin taşmasıyla sular altında kalan yollar ve evlerde gözlemlendiğini hatırlatalım.
Yanardağ patlaması sonucu açığa çıkan sülfat, daha az kasırga oluşmasına yardımcı oluyor.
Çalışmayı destekleyen bir de doğal olay var. Araştırmacılar 1912’de Alaska’daki Katmai Yanardağı’nın patlamasının ardından atmosfere salınan sülfat aeorsollerinin sonraki yıl ‘kaydedilen en az kasırganın’ olduğu mevsime yol açtığının altını çiziyorlar.
Kısacası sıcak deniz suyu kasırgalara neden olabiliyor hatta şiddetlendiriyor ve sülfat salınımıyla deniz suyunun soğuması daha az ve daha yoğun kasırgalara sebep oluyor. Şu ana dek dünyayı yeniden şekillendirme adına uygulanabilecek en mümkün senaryolardan biri bu. Salınacak sülfat miktarı da hava yolu trafiğini etkilemeyecek seviyede. Peki problem ne? Bu tarz çalışmalar gezegenimizin atmosferini yok edebilir!
Yine de bu çalışmalarda kullanılacak aerosoller, güneş ışığını yansıtabilecek özellikte ve UV ışınlarından insanları ve dünyayı koruyan ozon tabakası üzerinde kötü bir etkisi yok. Araştırma henüz çok yeni, fakat yeterli yatırım yapılır ve gelişmesine izin verilirse Irma ve Harvey gibi felaketlerin önüne geçilebilir.
Harveyİklim DeğişikliğiIrmakasırgaküresel ısınma