James Webb Uzay Teleskobu – ASTRO Türk
Hubble’ın yerine geçmesi heyecanla beklenen James Webb teleskobunun yapımı tamamlandı. Bundan sonraki test süreçlerinde sorun çıkmazsa 2018 yılında fırlatma gerçekleştirilecek.
James Webb Teleskobu’nun Gözlem Gücü
Kızılötesi dalga boyunda gözlem yapacak bu yeni teleskobun bilimsel görevi, şimdi görebildiklerimizden çok daha uzaktaki gökcisimlerini incelemek. Daha uzaktan gelen ışığı yakalamak aynı zamanda daha uzun zaman önce yola çıkmış ışığı yakalamak anlamına geliyor. James Webb teleskobunun, 13,5 milyar yıl önce evrenin oluştuğu büyük patlamadan sonra meydana gelen ilk gökadalarını görmesi bekleniyor.
James Webb’in aynası kadar aynanın topladığı ışınları yakalayacak olan sensörleri de olağan üstü. Bu sayede Dünya’dan gözlenebilenden 400 kat daha sönük yıldızların ışığını tespit edebiliyor olacak. Bu büyük uzay teleskobu Ay’ın üzerindeki bir bombus arısını gözleyebilecek kapasitede.
Isınan cisimler, kızıl ötesi ışınım yaparak soğur. Bu nedenle teleskop, çevresindeki gökcisimlerinden etkilenmemesini sağlamak amacıyla tenis kortu boyutunda bir ısı kalkanına sahip olacak.
Ayrıca teleskop çok uzak bir noktada yörüngeye oturtulacak ve gezegenimizin 1,5 milyon km uzağında gözlem yapacak. Bu uzak nokta sıradan bir yer değil. Dünya, Ay ve Güneş’in kütle çekim kuvvetlerinin etkisiyle çekimin sıfır olduğu Lagrange noktalarından biri: L2.
James Webb’in Aynası
Ayna benzerlerinin aksine gümüş veya alüminyum gibi alışıldık elementlerle değil, kızılötesi dalga boyundaki ışınları daha iyi yansıtabilmesi için altın ile kaplı.
Teleskobun 6.5 metre çaplı (Hubble: 2.4m) ana aynası 18 altıgen aynanın birleştirilmesiyle oluşturuldu. Parçalı ayna teknolojisi büyük çaplı aynaların daha kolay ve az maliyetle yapılabilmesine imkan tanıyor.
Parçalı aynanın diğer bir önemli özelliği, katlanarak daha az alana sığabilmesi. “Koca uzaya sığamayacak mı” diye düşünmeyin. Önemli olan uzaya çıkmasını sağlayacak rokete sığabilmesi.
Bir cismin uzaya fırlatılabilir olmasını belirleyen sadece kütlesi değil aynı zamanda fırlatıcı roketin başlığına girebilecek boyutta olması. Dev bir ayna, tenis kortu boyutunda ısı kalkanı.. James Webb’in fırlatılabilmesi için mühendisler uzay origamisimde becerilerini konuşturmak zorundaydı. Aşağıda James Webb Uzay Teleskobu’nun katlanmış haldeki aynası görülüyor:
James Webb’in Görev Yeri
2018 yılında fırlatılması planlanan bu teleskop Dünya çevresindeki bir yörüngede değil, Dünya’dan 1.5 milyon km ötedeki L2 noktasında konuşlanacak. Hubble’ın görüş alanı Güneş ve Dünya tarafından kısıtlanıyor, 90 dakikalık yörünge süresince gözlem yaparken bu durumun hesaba katılması gerekmekte. Yani hedeflenen bir gözlem noktası için zaman kısıtlaması var.
James Webb teleskobu, L2 noktasında kelimenin tam anlamıyla sabit kalacak ve Güneş ve Dünya’ya göre her zaman aynı bölgede yer alacağı için çok daha geniş bir alanı rahatça gözleyebilecek.