Mükelleflerin Kendi Beyannamelerine Dava Açma Hakkı ve Anayasa Mahkemesi Kararı - M. Bülent YILDIRIM, YMM - Alomaliye.com
Tarih: 8 Nisan 2019 / 13:05 Kategori: Makaleler
Kendi Beyannamesine Dava Açma
Bu durumda, beyanname verme süresi geçtikten sonra ihtirazi kayıtla düzeltme beyannamesi verilmesi üzerine tahakkuk eden vergiye karşı dava açılmasına olanak bulunmamakta olup, Mahkemece, dava ve savunma dilekçelerine ekli beyanname ve eki belgelerde beyannamenin ihtirazi kayıtla verildiğini gösteren herhangi bir ibare ve dilekçe bulunmadığı yolunda yapılan değerlendirme yerinde görülmemekle birlikte davanın reddi yolundaki ısrar kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir…” şeklindedir.
Anayasa Mahkemesi 2015/15100 başvuru numarasına vermiş olduğu kararında, ihtirazi kayıtla verilen düzeltme beyannameleri üzerinden yapılan vergi tarhiyatlarına ve cezalarına karşı açılan davaların esası incelenmeden reddedilmeleri nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği yolunda karar vermiştir. Kararın esasını oluşturan Vergi Mahkemesi kararı ihtirazi kayıtların beyannameler üzerinden tahakkuk ettirilen vergiye bir etkisinin bulunmadığı gerekçesiyle davaları reddetmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise ilk derece mahkemesi hükmünü onamıştır. Kararın gerekçesinde, beyanname verme süresi geçtikten sonra verilen beyannameye konulan ihtirazi kaydın beyanname üzerinden yapılan tahakkuka etkisi olmadığı gibi dava açma hakkı vermesinin mümkün olmadığı belirtilmiştir.
Bunun üzerine Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılmış ve Anayasa Mahkemesince yapılan inceleme neticesinde Vergi Mahkemesince esastan inceleme yapılmadan mükellefin başvurusunun reddedilmesini mülkiyet hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle haklı bulmuş ve yeniden yargılama yapmak üzere ilgili Vergi Mahkemesine göndermiştir.
Bilindiği üzere bireysel başvuru 12 Eylül 2010 tarihinde düzenlenen referandumla kabul edilen 5982 sayılı Kanun’un 1982 Anayasası’nın 148. ve 149. maddelerinde yapmış olduğu değişiklikler ve Anayasa’nın Geçici 18. maddesi hükümleri ile hukuk sistemimize girmiştir. Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun hükümlerine göre; Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir.
Bireysel başvurular üzerine yapılan esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir. Ancak yerindelik denetimi yapılamaz, idari eylem ve işlem niteliğinde karar verilemez. Bu kararda da mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmiş ve yeniden yargılama yapmak üzere ilgili Vergi Mahkemesine göndermiştir. Vergi Mahkemesi ise davayı esastan inceleyerek inceleme sonucuna göre karar vermek zorundadır.
Dolayısıyla ihtirazi kayıtla verilen beyannamelerde tarh edilen vergi ve cezalara karşı açılan davada vergi mahkemesinin esastan inceleme yapmadan mükellefin başvurusunun reddedilmesini mülkiyet hakkının ihlali olarak gören Anayasa Mahkemesi kararı her ne kadar başvurucuları bağlasa da bu tür davalarda emsal bir karar özelliği taşımaktadır. Bu tür davalarda Vergi Mahkemelerinin başvuruları reddetme yerine esastan inceleme yaparak inceleme sonucuna göre karar vermeleri daha yerinde bir uygulama olacaktır.
– 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu
 20/1/1982 tarih ve 17580 sayılı RG yayımlanmıştır.
 03.04.2019 tarih ve 30734 sayılı RG yayımlanmıştır
 Kabul tarihi 07.05.2010
 03.04.2011 tarih ve 27894 sayılı RG yayımlanmıştır