SERMAYE P&#304;YASASI KANUNU&#39;NDAK&#304; YAPTIRIMLARA &#304;L&#304;&#350;K&#304;N DE&#286;&#304;&#350;&#304;KL&#304;KLER - Finance and Banking - Turkey
Turkey: SERMAYE PİYASASI KANUNU'NDAKİ YAPTIRIMLARA İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER
7222 sayılı Bankacılık Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (“Değişiklik Kanunu”), 25 Şubat 2020 tarihli ve 31050 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak, yürürlüğe girmiştir. Değişiklik Kanunu incelendiğinde 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nda (“SerPK”) öngörülen cezalar ve idari para cezalarında kritik değişiklikler yapıldığı anlaşılmaktadır.
Tüzel kişilere uygulanacak idari para cezasının üst sınırı tüzel kişinin hasılat veya karlılık durumuna göre belirlenebilecek.
Tüzel kişilere, aykırılığın boyutuna göre SerPK madde 103/1’in ilk cümlesinde yer alan asgari tutardan daha az olmamak kaydıyla bağımsız denetimden geçmiş yıllık finansal tablolarında yer alan brüt satış hasılatının %1’i ile vergi öncesi karının %20’sinden yüksek olanına kadar idari para cezasına hükmedilebilir. Değişiklik Kanunundan anlaşıldığı üzere tüzel kişilerin kanuna aykırı davranması durumunda Sermaye Piyasası Kurul’u eski tutarlarda idari para cezası verebileceği gibi eğer aykırılığın ağırlığı ve etkilediği mağdur sayısı göz önünde bulundurulduğunda işbu idari para cezasının somut olaya uygun olmadığını düşünürse, tüzel kişinin hasılat veya karlılık durumuna göre de idari para cezasına hükmedebilecektir.
Denetim sırasında görevlilerin SerPK çerçevesinde talep ettiği bilgi, belge, açıklama ve kayıtların verilmemesi halinde idari para cezası verilecek.
SerPK’nın 89. maddesi ile denetimle görevlendirilen personelin denetim kapsamında her türlü bilgi ve belgeyi talep edebileceği, bireylerden yazılı veya sözlü bilgi alabileceği hükme bağlanmıştır. Değişiklik Kanunu ile SerPK’nın 103. maddesine eklenen fıkra ile Sermaye Piyasası Kurulu veya SerPK’ya göre görevlendirilen kişiler tarafından ilgili gerçek ve tüzel kişilerden talep edilen bilgi, belge, açıklama ve kayıtları (elektronik ortamda tutulanlar dahil) süresi içinde vermeyen veya istenildiği şekliyle vermeyen veya eksik, gerçeğe aykırı, yanıltıcı nitelikte veren veya açıklamalarda bulunan kişiler ve Sermaye Piyasası Kurulu veya SerPK’ya göre görevlendirilenlerin görevlerini yapmalarını engelleyen veya zorlaştıran kişiler hakkında idari para cezası verilmesi öngörülmüştür.
Denetim öncesinde gerçeğe aykırı bilgi verilerek haksız yere denetim yapılmasına sebep olan kişiler idari para cezası ödeyecek.
Haksız yere yapılan denetimler hem Sermaye Piyasası Kurulunun mali ve personel olanaklarını zorlamakta, hem de denetim yapılan kişi ve kurumlar açısından itibar kaybına neden olmaktadır. Bu kapsamda, Sermaye Piyasası Kuruluna gerçeğe aykırı, yanıltıcı nitelikte bilgi, belge vermek suretiyle haksız olarak bir denetime başlanılmasına neden olan kişiye/kişilere de Değişiklik Kanunu ile idari para cezası uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
Piyasa dolandırıcılığı ve bilgi suistimali suçlarına ilişkin hapis cezalarının alt sınırı 3 yıla yükseltildi.
SerPK m. 107’de piyasa dolandırıcılığı suçu düzenlenmiş ve yaptırıma bağlanmıştır. SerPK m. 107’de düzenlenen yaptırımın caydırıcılığını artırmak amacıyla öngörülen hapis cezasının alt sınırı iki yıldan üç yıla çıkartılmıştır. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu madde 231 uyarınca sanık iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası ile yargılanıyor ise (maddede sayılan diğer şartların da sağlanması şartıyla) mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilir. Değişiklik ile piyasa dolandırıcılığı suçu işleyen kişilerin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasından yararlanmaları engellenmiştir.
SerPK m. 106’da bilgi suistimali suçu düzenlenmiş ve yaptırıma bağlanmıştır. SerPK madde 106 düzenlenen yaptırımın caydırıcılığını artırmak amacıyla öngörülen hapis cezasının alt sınırı iki yıldan üç yıla çıkartılmıştır. Değişiklik ile bilgi suistimali suçu işleyen kişilerin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasından yararlanmaları engellenmiştir. Bununla birlikte, mezkur madde hükmünde seçimlik ceza öngörülmüş olduğundan, bu durum tekerrür halinde gerçekleşebilecektir.
Turkey Accounting and Audit Audit Criminal Law White Collar Crime, Anti-Corruption & Fraud Finance and Banking Financial Services
Turkey Accounting and Audit Audit Criminal Law White Collar Crime, Anti-Corruption & Fraud