Sormak, bilmekten gelir. Doğru yanıtı bulmak için, doğru soruları sormak gerekir. Soralım: Dünyada ülkeleri işgal eden, bölen emperyalizm, Kıbrıs’ı niçin birleştirmek istiyor?
14.02.2017 22:53 Karakter boyutu :
İngiltere ve Almanya başbakanlarının ardından CIA başkanını ağırlayan Türkiye, batıcı, Atlantikçi, NATO’cu politikalarından kopamıyor. Yabancı konuklarla yapılan görüşmelerde Suriye’den Kıbrıs’a, eyalet sisteminden özelleştirmelere dek yeni taleplerin masaya geldiği belli. Cumhurbaşkanlığı sistemi ve yeni anayasa da bu paket program kapsamında. 18 tanesi ada statüsünde 152 toprak parçasını Ege’de Yunanistan’a veren; Suriye’de Türk toprağı Süleyman Şah Türbesi’nden çekilen Türkiye, çevresi enerji deposu olan Kıbrıs’ı da gözden çıkarıyor. Yineleyelim: Emperyalizm kimsenin gözünün yaşına bakmaz.
Misal; emperyalizmin, diplomasinin ve istihbaratın kitabını yazan İngiltere’nin önceki başbakanlarından Tony Blair’in, Irak’ın işgalindeki konumunu araştıran Irak Soruşturma Komisyonu Başkanı Sir John Chilcot, işgalin son şans olmadığını açıklamıştı. 179 İngiliz askerin öldüğü işgalde, Blair sorumluluğu kabul etti. Ama 12 ciltlik rapor için 7 yıl çalışan Chilcot, Blair’in peşini bırakmadı. İşgale ilişkin verdiği ifadelerde tutarsızlık olan, zikzak çizen, kimi hatalarını itiraf eden, “Savaşta her zaman hatalar olur” diyen Blair’i sıkıştırdı. İngiltere gibi ABD’yle stratejik ortaklık ilişkisi, ABD’ye sadakati müseccel bir ülkenin eski liderinin böylesine hırpalanması tesadüf değildir. Aynen İngiltere’nin AB’den çıkmasının tesadüf olmadığı gibi...
Adamın ayağından ayakkabısını çıkarmadan çorabını çıkaracak kadar mahir olan İngiliz diplomasisi, böyle temel bir meselede hata yapmaz. İşi şansa bırakmaz. Nitekim İngiliz Başbakanı May, AB ile gümrük birliği anlaşmasını yeniden müzakere edeceklerini, AB’ye “kısmen üye” olmayacaklarını, AB ortak pazarından çıkacaklarını, ortak ticaret politikasının parçası olmayacaklarını, AB’den kademeli biçimde ayrılacaklarını açıkladı. İngiltere, Ortak Pazar’a mümkün olan en geniş çaplı erişim sağlayan, gümrük vergisiz bir ticaret istiyor. ABD başta olmak üzere, her bölgeden müttefikiyle serbest ticaret anlaşması imzalayacak olan Birleşik Krallık içinde, bundan böyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları da geçerli olmayacak. (“Londra’nın AB ilişkisi tamamen duygusal”, Cumhuriyet, 18.01.2017).
TÜRKİYE BU GİDİŞATI GÖRÜYOR MU?
Tekrar gelelim kendimize… Sıklıkla yineliyoruz: İhtiyaçlar değiştikçe, ittifaklar da değişir. Ve her ittifak karşısında yeni bir ittifak doğurur. Ülkeler buna göre konum alır. Misal; AB genişlerken, İngiltere AB’den çıkıyor… Rusya bir yandan Çin’le Şanghay İşbirliği Örgütü, BRICS bloku içinde birlikte hareket ediyor, diğer yandan Rusya’nın öncülük ettiği Avrasya Ekonomik Birliği, Avrasya Ekonomik Topluluğu, Ortak Güvenlik Anlaşması Örgütü gibi yapılarla hamleler yapıyor. Rusya’nın önerisi, Çin’in oluruyla, Türkiye, diyalog ortağı olduğu ŞİÖ’de, 2017 için Enerji Kulübü Dönem Başkanı yapıldı. ŞİÖ Hindistan ve Pakistan’ı üye ülkeler olarak masaya oturtmaya hazırlanıyor bu yıl. Hindistan ve Çin arasındaki rekabeti, Hindistan ile Pakistan arasındaki gerginliği, Hindistan’ın ABD ve İngiltere ile yakınlığını bildiği halde, ŞİÖ’nün bu adımı atması, kendine duyduğu güveni de gösteriyor. Belirtelim; ŞİÖ içinde Hindistan’ın üyeliği için Rusya, Pakistan’ın üyeliği için ise Çin önayak oldu. Bu iki ülkenin ardından İran’ın tam üyeliği masada.
Sıklıkla vurguluyoruz: Yaşadığımız yüzyılda dünyanın politik, ekonomik, endüstriyel, teknolojik ağırlığı batıdan doğuya, Atlantik’ten Avrasya’ya kayıyor. Rusya, dünyanın en geniş topraklarına sahip, enerji zengini… Çin, dünyanın en kalabalık ülkesi, dünyanın fabrikası, dünyanın en büyük ikinci ekonomisi, satın alma gücü paritesine göre dünyanın en zengin ülkesi... Hindistan, dünyanın en kalabalık ikinci ülkesi, Çin’le birlikte dünyanın en hızlı büyüyen ülkelerinden biri, dünya enerji tüketiminde payı hızla artan bir alt kıta… Çin, Dünya Bankası ve IMF’nin ağırlığına karşı, hem finans, hem yatırım gücü, hem yumuşak güç unsurlarına yükleniyor. 100 milyar dolar sermayeyle kurulan BRICS Bankası’nın 40 milyar doları aşan sermayesini Çin koydu. ŞİÖ Bankası’nın en büyük sermayesi yine Çin’den geliyor. “Bir Kuşak Bir Yol” projesi olarak da bilinen Yeni İpek Yolu Projesi için Çin, İpek Yolu Yatırım Fonu’nu kurdu. İlk aşamada 400 milyar dolar kaynak ayırdı. Çin’den Rusya’ya, Türkiye’den Balkanlara, İspanya’dan Almanya’ya dek çok geniş bir alanı kapsayan proje için, “Benden para istemeyin, bana projeyle gelin” dedi.
Ve Türkiye’nin kapsamlı, tutarlı, bütüncül bir Avrasya stratejisi halen yok. Oysa Türkiye, Almanya’nın doğusundan Çin’in batısına kadar uzanan bölgede üretim kapasitesi en büyük ülke olarak öne çıkıyor. Türkiye – Çin arasındaki dış ticaret hacmi, 28 milyar dolar ve açık ara Çin’in lehine. Çin’in Türkiye’ye yaptığı ihracat, Türkiye’nin Çin’i yaptığı ihracatın 10 katı. Dünyanın en fazla yatırım yapan ülkesi olan Çin’in Türkiye’de de 750 dolayında şirketi var.
BAĞIMLILIK İLİŞKİSİ YAPISAL
Emperyalizmin bölgemize yönelik hesapları bellidir. Vekâlet savaşlarında hangi terör örgütlerini kullandığı görülüyor. ABD’nin 1980’lerde Afganistan’da SSCB’ye karşı savaşan mücahitlere yardımı, sonraki süreçte El Kaide’yi doğurdu. 1990 – 1991 Körfez Savaşı sonrasında, Irak’ın kuzeyi fiilen ülkeden koptu. 2003’teki Irak işgali, bu yapıyı daha da kurumsallaştırdı. Irak’taki otorite boşluğu, 2011’de Suriye’de başlayan iç savaş sonrasında ortaya çıkan durumla birleşince, Irak’ta IŞİD, Suriye’de El Nusra zemin buldu.
Durum buyken Türkiye halen Özgür Suriye Ordusu (ÖSO) ile birlikte hareket ediyor Suriye’de. Savaşma iradesi ve kabiliyeti olmayan bu örgüte, hiç de hak etmediği bir önem veriyor Türkiye. ÖSO’yu desteklediği müddetçe, Suriye, İran ve Rusya ile güven ilişkisi kuramayacağını görmüyor. Güvenilmez bir örgüt olan ÖSO’nun hem Suriye güçleriyle hem de IŞİD terör örgütüyle başa çıkabileceğini düşünüyor. Ve yanılıyor. Haklı, doğru, meşru ve maalesef gecikmiş bir harekât olan Fırat Kalkanı da, bu nedenle, askeri başarısına rağmen, siyasi olarak sonuç alıcı olamıyor bir türlü. Çünkü Türkiye net bir bölgesel politika izleyemiyor. Gerekli siyasi adımları cesurca atamıyor. Bölge ülkeleriyle bir türlü tam bir iletişim ve işbirliği kuramıyor. İç kamuoyuna yönelik mesajlar öne çıkıyor.
Sözün özü: Sormak, bilmekten gelir. Doğru yanıtı bulmak için, doğru soruları sormak gerekir. Soralım: Dünyada ülkeleri işgal eden, bölen emperyalizm, Kıbrıs’ı niçin birleştirmek istiyor? İngiltere, Güney Kıbrıs’ta iki üsse sahipken (Agratur ve Dikelya), Türkiye niçin adadan tamamen çekiliyor? İngiltere, AB’den çıkarken, Çin’le ticari ilişkilerini daha da geliştirirken, Türkiye niçin Avrasya’ya yönelmekten çekiniyor?
TAG: barış doster ,analiz ,dış politika