ADL geri adım atmıyor, aksine ileri adıma hazırlanıyor
Başbakan yanlış biliyor
Erdoğan 'Ermeni soykırımı'nı tanıyan Yahudi örgütü ADL'in mektubu için, "Yanlış adımı geri aldılar" dedi. Ancak mektupta 'pişmanlık' yok. Dahası ADL, ABD Kongresi'nde 'soykırım' tasarısını destekleyip desteklememeyi tartışma kararı aldı.
NEW YORK/ANKARA - Ermenilere karşı 1915'teki olaylara 'zulüm' diyen tavrından vazgeçip 'soykırımı' tanıyan ABD'deki güçlü Yahudi lobi grubu ADL'nin (Anti-Defamation League-İftirayla Mücadele Birliği) Başkanı Abraham Foxman, Başbakan Tayyip Erdoğan'a mektup yazarak üzüntüsünü iletse de örgüt Ankara'da sıkıntı yaratacak yeni bir adıma hazırlanıyor. Başbakan, dün Foxman'ın 'pişmanlık' içermeyen mektubunu "Yanlış adımı geri aldılar" diye yansıttı. Ancak gel gör ki ADL, ABD Kongresi'nde bekleyen 'soykırım tasarısı'nı desteklememe tavrını da gözden geçirme kararı aldı.
Jerusalem Post'a göre, Bush yönetimine 'Ermeni soykırımı'nı tanıması çağrısı yapan tasarıyla ilgili tartışma ADL'nin 1 Kasım'daki 'Ulusal Politika Belirleme Kurulu'nun gündemine alındı. ADL bugüne dek tasarıya karşı çıkıyordu. Karar, Yahudi örgütlerinde 'soykırım'ın tanınmasının ahlaki sorumluluk olduğu baskılarının yoğunlaşmasıyla geldi. ADL'nin New England bölge yöneticisi Andrew Tarsy'nin buna desteği yüzünden kovulması, iki yöneticinin istifasını getirmişti. Başta Boston olmak üzere Yahudi örgütlerin baskıları had safhaya çıkınca Foxman, geçen salı Nazilerden kurtulmuş Eli Wiesel gibi dostlarına da danışarak kuruluşun 'soykırım'ı tanıdığını duyurmuştu. İstifası istenen Foxman, 'soykırımı' tanısalar da Türklerle Ermeniler arasında uzlaşmaya hizmet etmeyeceğini belirterek, konunun Kongre'ye taşınmasını desteklememeyi sürdüreceklerini söylemişti.
Soykırım tasarısında kilit New England
Ama New England yönetiminin çarşamba Kongre'deki tasarının da desteklenmesi yönünde karar alıp konuyu genel kurula taşıma talebi işleri değiştirdi. Foxman içtüzük gereği konuyu 1 Kasım'daki 'Ulusal Politika Belirleme Kurulu'nun gündemine aldıklarını duyururken, "Bölgesel bir kurul telefonu kaldırıp bunu talep ediyorsa 'evet' demek zorundayız" savunusu yaptı. "Türk toplumu bizden bu konuya karışmamamızı istiyor. Ve haklılar" vurgusu yapan Foxman şöyle ekledi: "Taleplere yanıt veriyoruz çünkü yerel topluluklar işin içine girdi. Yahudiler kendisine ait olmayan tartışmanın içine çekiliyor" serzenişinde bulundu. ABD'deki İsrail yanlısı Yahudi kuruluşu AIPAC'ın eski başkanı ve ADL'nin eski yönetim kurulu üyesi Steven Grossman da Kongre'deki tasarının 1 Kasım'da adilce ele alınacağını söylerken, her şeyin New England bölgesi yönetiminin ikna ediciliğine bağlı olduğunu vurguladı.
Grossman, "Eğer konuyu tek destekleyen New England olursa, geçmez. Foxman şüphesiz bu tasarıyı desteklemenin Yahudi toplumunu riske atacağı kaygılarını aktaracak. Fakat pek çok Yahudi de aynı şekilde doğru
olanı yapmak gerektiği kaygıları taşıyor" diye ekledi.
Foxman'ın üzüntüsü Erdoğan'a yetmiş
Yeni gelişmelere karşın Foxman, Erdoğan'a mektup yazıp üzüntüsünü aktardı. AA'ya da iletilen 23 Ağustos terihli mektupta şu mesaj yer aldı: "Sayın Başbakan, size bu çok zor zamanda yazarak, yol açtığımız acıdan dolayı derin üzüntümüzü dile getiriyorum. Geçmişte ilişkimizde ortaya çıkan kayda değer engelleri aştık. Hükümetiniz ve önceki hükümetlerle yakın ilişki geliştirmiş olmamız ADL için en yüksek şereftir. Size, hükümetinize ve Türk halkına en üst düzeyde saygı duyuyoruz. Dolayısıyla teşkilatımızı derin ve kalıcı zarar vermekle tehdit eden çok zor bir durumdan kaynaklanan olaylar neticesinde dostluğumuzun sıkıntıya girdiğini bilmek iki misli acı verici. Niyetimiz kesinlikle Türk halkı ve liderlerini incitmek veya utandırmak değildi. Güçlü arzumuz dostluğumuzu derinleştirmektir. İlişkilerimizi güçlendirmek için yollar bulmaya devam edeceğiz."
Erdoğan ise, TBMM'de konuyla ilgili sorular üzerine, "ADL, açıklamasının metnini geçti. Özellikle hassasiyetlerimizi paylaştıklarını ve yaptıkları yanlışları da gönderdikleri faksta ifade ettiler. Üzüntülerini ifade ettiler. Dolayısıyla daha önce atılmış yanlış adım böylece geri
alınmış oldu. Ellerinden gelen desteği bugüne kadar nasıl verdiyseler bundan sonra da vereceklerini ifade ettiler" dedi. Ancak Foxman'ın mektubunda özür ya da pişmanlık ifadesinin yer almadığı öğrenildi. (Dış Haberler)