Bir kelebek etkisi hikayesi – hasankuluk
January 15, 2017 January 17, 2017 hasankuluk
Kelebek etkisini biliyoruz küçücük bir etki büyük sonuçlar doğurabiliyor. Bu yazıda anlatmak istediğimse kelebeğin fırtınaya neden olabildiği klişesinin dışında gözden kaçırılan başka bir fenomeni ortaya koymak olacak.
İddiam şu ki tek bir seçimimiz hava durumu haricindeki bir yolla tüm insanlığa dramatik boyutlarda etki eder. Örneğin dün o elmayı yememiş olsaydınız 100 yıl sonraki dünya şimdiki durumda 100 yıl sonra olacağından tamamen farklı olacaktır. Nasıl mı? Diyelim ki şuan yanınızda bir arkadaşınız var iki seçeneğiniz olsun arkadaşınızın omzuna hafifçe dokunun ya da hiçbir şey yapmayın yani halinize normal şekilde devam edin. Şimdi omza dokunmanın önceki alternatife göre nelere yol açacağına bakalım. Bu omuza dokunma arkadaşınızda milimetrik bile olsa değişime yol açar. Hareketleri az da olsa alternatif seçimdekine göre farklıdır. Arkadaşınız yanınızdan ayrıldıktan sonra diğer insanlarla etkileşime girecektir. Bu etkileşime geçme sırasında -örneğin el sıkışma- alternatif duruma nazaran daha farklı olacağından arkadışınız kendindeki o farklılığı tüm etkileşime girdiği kişilere aktarır öyleki o aktarılan kişiler de başka birileriyle etkileşime girerek bu aktarım halkası katlanarak büyür. Bu sandığımızdan çok daha dramatik bir şekilde olur. Örneğin İstanbul trafiğindeki küçük bir fark büyük bir trafik zincirini etkiler. İçlerinden sadece biri tv sunucusu olsa ondaki ufak değişim zihnindeki çağrışımlar akışına etki ederek haber sunarken farklı bir kelime secmesine neden olur böylece haberi dinleyen herkes halkaya dahil olur…
Anlatmak istediğim çarpıcı fenomen bu değildi. Değişime uğrayan insanlar silsilesi, değişimi farklı bir boyuta taşıyan bir olaya dahil olurlar: Türlerin devamını sağlayan üremeye! Milyonlarca spermden sadece birinin dölllemeyi gerçekleştireceği bir mucize. Şimdi düşünün ağzınızı suyla doldurup yere püskürttünüz. Su yeri bir desen çizerek ıslatır. Sonra tekrar aynı miktarda suyu alıp püskürtün tıpatıp aynı şeyleri yapmış olsanız bile yeni desen farklı olacaktır. Suyun içindeki çok küçük akımlar kelebek etkisiyle desende belirgin farklara yol açacaktır.
İşte mesele budur. Sizin değişime neden olduğunuz yeni dünyada doğan her bebek eskiden olacağından farklı bir bireydir. Tebrikler dünyayı değistirdiniz! Şimdi hemen gidin arkadaşınıza dokunun ve ona şöyle deyin: çocuğunu değiştirdim…
Hatta tek bir seçiminiz aslında hangi spermin dölleyeceğini değiştirmez. Bizzat vücudunuzda gerçekleşen biyolojik süreçleri değiştirerek üretilen spermlerin kendilerini değiştirir. Yerinde olsam o elmayı yemezdim!
Artık biliyoruz ki uyduruk zaman yolcuğu filmleri sadece dede paradoksuna yol açmıyor aynı zamanda geçmişte değişim yaptıktan sonra günümüze geldiğinde aynı insanların yerinde olmasını umuyor…
hasan kuluk kaos kelebek etkisi
Previous Post Müze
Next Post Çift nükleer bozunum