54 Soruda Gastrik Bypass: En Sık Sorulan Sorular | Op. Dr. Murat Üstün
Gastrik bypass ameliyatı ile ilgili sizlerden gelen en sık soruları derledik ve bu rehberi oluşturduk. Gastrik bypass ile ilgili daha kapsamlı bilgi almak için buraya tıklayınız. Bu sayfada ise daha spesifik sorularınızın cevaplarını bulabilirsiniz.
1 Gastrik Bypass Ameliyatı Öncesi
1.1 Kilo problemim için ameliyata aday olup olmadığımı nasıl bilebilirim?
1.2 Obezite ameliyatı ile kaç kilo verebilirim?
1.3 Ameliyattan önce yapılması gereken rutin testler nelerdir?
1.4 Bütün bu test ve taramaların amacı nedir?
1.5 Neden endoskopi yaptırmam gerekiyor?
1.6 Neden Uyku Testi yaptırmam gerekiyor?
1.7 Diğer tıbbi problemlerim şişmanlık ameliyatım üzerinde ne kadar etkilidir ve riski ne kadar etkiler?
1.8 Gastrik Bypass ameliyatının riskleri nelerdir?
1.9 Ameliyattan önce komplikasyonları azaltmak için benim yapabileceğim birşey var mı?
2 Gastrik Bypass Ameliyatı Olduktan Sonra
2.1 Ameliyattan sonra uyandığımda neler beklemeliyim?
2.2 Çok ağrım olacak mı?
2.3 Kan verilmesi gerekir mi? Ameliyattan önce kan bağışlamalı mıyım?
2.4 Laparoskopik cerrahi riski azaltır mı?
2.5 Derin ven trombozu ve pulmoner emboli riski nasıl azaltılabilir?
2.6 Ameliyattan sonra karnımda dren olacak mı?
2.7 Ameliyatta safra kesesi de alınıyor mu?
2.8 Hastanede ne kadar kalmam gerekecek?
2.9 Ne zaman araç kullanabilirim?
3 Obezite Ameliyatından Sonraki Hayat
3.1 Ameliyattan sonra ne yiyeceğim?
3.2 Egzersiz hakkında neler önemlidir?
3.3 Obezite ameliyatından sonra doğru egzersiz miktarı ne kadardır?
3.4 Daha önce obezite ameliyatı geçirdim, ama bazı sorunlar yaşıyorum. Ne yapmalıyım?
3.5 Midemin bypasslanan alttaki kısmı ne oluyor? Kalan midede sorun gelişebilir mi?
3.6 Uzun vadede ne kadarlık bir mide poşum olacak?
3.7 Gastrik bypasstan sonra hiç acıkmazsam ne olacak?
3.8 Vücudum ne zaman durması gerektiğini nereden bilecek, ya kilo vermeye devam edersem?
3.9 Obezite ameliyatlarından sonra başarı oranları erkek ve kadınlarda farklı mıdır?
3.10 Ameliyattan sonra yeterince yiyemediğim için çaresizce açlık çekecek miyim?
3.11 Gerçekten çok açlık çekiyorsam ne olacak?
3.12 Seksüel aktivite yasak mıdır?
3.13 Ameliyattan sonra doğum kontrol haplarına başlayabilir miyim?
3.14 Hamilelik planlıyorum. Obezite ameliyatından sonra gebe kalabilir, çocuk sahibi olabilir miyim?
3.15 İlaç kullanmakta herhangi bir sorun olur mu?
3.16 Kullandığım ilaçları değiştirmem gerekecek mi?
3.17 Saçlarım dökülecek mi?
3.18 Deride sarkmaları önlemek için ne yapabilirim?
4 Gastrik Bypass Sonrası Sağlıklı Beslenme
4.1 Ameliyattan sonra ne kadar süreyle sıvı gıda tüketmeliyim?
4.2 Uzun vadeli diyetim nasıl olacak?
4.3 Neden fazla su tüketmeliyim?
4.4 Dumping sendromu nedir?
4.5 Süt ve süt ürünleri hakkında ne bilmeliyim?
4.6 Öğünler arasında atıştırabilir miyim?
4.7 Ameliyattan sonra kırmızı et yiyemez miyim?
4.8 Yeterince protein aldığıma nasıl emin olabilirim?
4.9 Tuz alımında herhangi bir kısıtlama var mıdır?
4.10 Ameliyattan sonra baharatlı yiyebilir miyim?
4.11 Ameliyattan sonra alkol alabilir miyim?
4.12 Ek vitamin almam gerekecek mi?
4.13 Kalsiyum, demir veya çinko gibi iz elementleri almam önemli midir?
4.14 Beslenmeyle ilgili bir liste verecek misiniz?
5 Obezite Cerrahisiyle İlgili Genel Bilgiler
5.1 Obezite cerrahisi önerilen en küçük yaş kaçtır?
5.2 Obezite ameliyatı yapılabilecek en ileri yaş kaçtır?
5.3 Obezite cerrahisi ömür boyu geçerli bir tedavi sağlar mı?
5.4 Obezite ameliyatı diğer sorunlarımı da çözebilir mi?
Kilo problemim için ameliyata aday olup olmadığımı nasıl bilebilirim?
Kabaca eğer ideal kilonuzun iki katı iseniz ya da ortalama 40 kilo ve üzerinde kilo vermeyi hedefliyorsanız
Kolayca hesaplayabileceğiniz BMI ya da Beden Kitle İndeksiniz 40’ın üzerinde ise
BMI değeriniz 35 fakat fazla kilo ile bağlantılı şeker, tansiyon, eklem problemleri, uyku apnesi gibi bir yandaş hastalığınız varsa
5 yıldan uzun süredir kiloluysanız
Daha önce kilo verme girişimleriniz olmuş, ancak başarısızlıkla sonuçlanmışsa
Kilonuzdan kurtulmak için yaşam tarzınızı ve diyet alışkanlıklarınızı değiştirmeye kararlı iseniz
Gastrik bypass kilo vermek ve ideal kiloyu korumak için en etkili ameliyatlardan biridir. Vereceğiniz kilo miktarı sizin diyetinize ne kadar uyumlu olduğunuzla ve ne sıklıkta egzersiz yaptığınızla doğrudan ilişkilidir.
Ortalama olarak hastalarımız fazla kilolarının % 65-70’ini ameliyatı takibeden ilk 1 yılda kaybederler. Hastaların % 80-85’i ideal kilolarına ulaşır ve bunu korumayı başarırlar. Ameliyattan 10-14 yıl sonra ise fazla kiloların % 50-60’ı kaybedilmiş olarak kalır.
Ameliyattan önce yapılması gereken rutin testler nelerdir?
Öncelikle tam kan sayımı, idrar tetkiki, kanam testleri gibi her ameliyat içinrutin olan temel testler alınır. Ayrıca tiroid fonksiyon testleri, kan şekeri, bazen Tip II diabet açısından oral glukoz tolerans testi yapılır. Erişkin hastalarda akciğer gilmi ve EKG çekilir. Karaciğeri değerlendirmek, safra kesesinde taş veya başka bir batın içi problem olmadığını görmek için tüm batın ultrasonu yapılır. Mide fıtığı, ülser gibi problemleri ekarte etmek için gastroskopi şarttır. Solunum fonksiyon testleri, ekokardiyografi, uyu testi (polisomnografi) ve kardiyoloji, göğüs hastalıkları konsültasyonu gerekli durumlarda istenen tetkiklerdir.
Bütün bu test ve taramaların amacı nedir?
Ameliyattan önce sağlık durumunuzu tam ve doğru olarak belirlemek. Komplikasyonlardan kaçınmanın en iyi yolu onları olmadan önlemektir. Hipotiroidi ya da hipertiroidi ameliyattan sonra ani ölümlere yol açabileceğinden ameliyattan önce tiroid fonksiyonlarınızı bilmek önemlidir.
Şeker hastalığınız varsa kan şekerinizi kontrol altına almak için mutlaka ek tedaviler gerekecektir. Yüksek kan şekeri damarlarda tahribata ve kardiyak strese de yol açtığından, kalp fonksiyonlarınızın daha detaylı değerlendirilmesi gerekebilir. Diğer testler ise karaciğer yetmezliği, solunum problemleri, dokularda aşırı sıvı birikimi, elektrolit dengesizlikleri veya dolaşımda anormal düzeyde yüksek yağ oranı gibi anormallikleri önceden bilmemizi sağlar.
Neden endoskopi yaptırmam gerekiyor?
Aşırı kilolu hastalarda hiatal herni yani mide fıtığı, gastroözofageal reflü veya ülser gibi rahatsızlıklar sık görülür ve herhangi bir belirti vermeyebilir. Ameliyat aşamalarını etkileyeceğinden ve size uygun tedavinin belirlenebilmesi için bu anormalliklerin önceden bilinmesi zorunludur.
Neden Uyku Testi yaptırmam gerekiyor?
Uyku testi uyku sırasında nefesinizin anormal şekilde kesilmesini, yani obstrüktif uyku apnesini saptamamızı sağlar. Bu durum farenks ve boğaz kasları gevşediğinde meydana gelen hava yolu blokajına bağlıdır. Cerrahiden sonra ağrının giderilmesi için yatıştırıcı ve hatta narkotik ilaçlar verilecektir. Bu ilaçlar normalde de solunumu ve refleksleri baskılarlar. Saptanmamış bir hava yolu blokajı bu ilaçların etkisi altındayken çok daha tehlikeli olabilir. Bu nedenle anestezi uzmanının ve cerrahınızın tam olarak solunum probleminizin ağırlığını bilmesi ve sizi takip edecek hemşire ekibini olası sorunlar ve önlemler konusunda uyarması zorunludur.
Diğer tıbbi problemlerim şişmanlık ameliyatım üzerinde ne kadar etkilidir ve riski ne kadar etkiler?
Ciddi kalp ve akciğer hastalıkları gibi medikal problemler her türlü ameliyatın riskini arttırırlar. Öte yandan, bu problemler hastanın kilosundan kaynaklanıyorsa, ameliyat gereksinimini de belirlerler. Ciddi tıbbi problemleriniz, ameliyatın sağlayacağı yararlar düşünülürse ve ortalama riskin üzerinde bir risk getirmeyecekse, cerrahınızın gastrik bypass ameliyatı önermesini engellemeyecektir.
Tüm ameliyat öncesi değerlendirmeler yüksek riskli hastaları belirleme amacına yöneliktir. Komplikasyonları engellemek için tüm çabalar gösterilse de, gastrik bypass büyük bir ameliyattır ve çeşitli komplikasyonlar görülebilir. Bu komplikasyonların bir kısmı yara enfeksiyonu veya geçici yutma güçlüğü gibi minor komplikasyonlardır. Kanama, barsak tıkanıklığı, pnömoni, abselere yol açan kaçak, ülser ve fıtıklar ise daha ciddi komplikasyonlardır.
Hayatı tehdit eden bir komplikasyon ise derin ven trombozu denilen, özellikle bacak toplar damarlarında oluşan bir pıhtının akciğer ve bazen beyine göçederek, ölüme kadar gidebilen ciddi sorunlara yol açtığı durumdur. Stapler hattından kaçak ve sızıntılar da bazen ikinci ameliyatı gerektirebilen tehlikeli komplikasyonlardır.
Ameliyattan önce komplikasyonları azaltmak için benim yapabileceğim birşey var mı?
Kesinlikle evet. Ameliyattan en az 4 hafta önce sigarayı bırakmanız, alkol tüketmemeniz, en az % 10 kilo kaybı sağlayacak şekilde sıvı ve yüksek proteinli bir diyet uygulamanız bazı riskleri azaltabilir. Bunlar aynı zamanda ameliyatta da kolaylık sağlar.
Sigarayı bırakmam gerekiyor mu?
Hastalar ameliyattan en az bir ay önce sigarayı bırakma konusunda cesaretlendirilirler. Sigara tüketimi akciğer problemlerinin oluşma riskini arttırır ve iyileşmeyi bozar. İyileşme dokusuna kan akımını bozduğu için kesi yeri fıtıkları ve kaçakların görülme sıklığını arttırır.
Gastrik Bypass Ameliyatı Olduktan Sonra
Ameliyattan sonra uyandığımda neler beklemeliyim?
Ameliyatınız bittikten sonra doğrudan odanıza değil, ayılma odasına alınacaksınız. Burada solunum, kan basıncı gibi değerleriniz monitorlerle izlenirken, ağrı kontrolü de sağlanacaktır. Doktor ve hemşireler size derin nefes almanızı söyleyecek ve ayılmanızı sağlayacaklardır. Tamamen ayıldıktan, ağrı ve bulantı gibi istenmeyen etkiler kontrol altına alındıktan sonra servisteki odanıza alınabilirsiniz.
Siz ayılma odasında iken yakınlarınıza doktorunuz tarafından bilgi verilecektir. Bazen anestezi uzmanı hastanın solunum ve kan basıncının yoğun bakım ünitesinde takibinin uygun olduğuna karar verebilir. Bu durumda ameliyat akşamını yoğun bakımda takip edilerek geçirirsiniz. Aileniz uygun aralıklarla sizi ziyaret edebilir.
Ameliyattan sonra olabildiğince ağrınızı kesmek ve istenmeyen komplikasyonları önleyip, toparlanmanızı hızlandırmak için sizi hareketlendirmeye yönelik her türlü çaba gösterilecektir. Laparoskopik cerrahinin en büyük avantajı açık cerrahi ile kıyaslandığında ağrının ciddi miktarda daha az olmasıdır. Bununla birlikte, ameliyat sonrası ağrınızı gidermek için ağrı pompası (PCA) da dahil olmak üzere pek çok tedbir alınacaktır.
Kan verilmesi gerekir mi? Ameliyattan önce kan bağışlamalı mıyım?
Genellikle laparoskopik gastrik bypassta anlamlı miktarda bir kanama olmaz. Bazen ameliyatta beklenmedik kanamalar gelişebilir ve kan verilmesi gerekebilir. Bu genelde ayılma odası veya yoğun bakımda verilir. Bu nedenle rutin kan teminine gerek yoktur.
Laparoskopik cerrahi riski azaltır mı?
Laparoskopik cerrahinin faydaları daha az ağrı ve rahatsızlık, daha kısa ameliyat ve yatış süresi, normal yaşama daha hızlı dönüş ve daha az yara izidir. Daha az ağrı ve erken mobilizasyonla akciğer problemleri ve derin ven trombozu riski de azalmış olmaktadır.
Derin ven trombozu ve pulmoner emboli riski nasıl azaltılabilir?
Derin ven trombozu ameliyat masasında gerçekleştiği için, tedavi ve önlemler hasta ameliyat odasına alınmadan başlar. Ameliyattan önce hastalarımıza enjeksiyon şeklinde kan sulandırıcı ilaçlar yapılır, anti embolik çoraplar giydirilir. Bazen ameliyat sırasında kompresyon cihazları kullanılır.
Bu önlemler hastanede yattığınız sürece devam eder. Hatta eve döndükten sonraki 2 hafta da sürdürülür. Üçüncü koruyucu işlem ise, hastanın olabildiğince erken sürede yataktan çıkması ve bolca yürümesidir. Amacımız sizi en erken zamanda evinize gönderebilmektir. Bu nedenle, ameliyatın akşamında yatağınızdan çıkmanız ve yürümeniz istenecektir. Günde en az 4-5 kez olmak üzere solunum jimnastiği yapmanızı sağlayacak tri-flow cihazını kullanmalısınız. Ameliyatın sabahında odanızdan lobiye çıkmanız istenecektir. Hızla iyileşmek için uyumlu olmanız azami öneme sahiptir.
Ameliyattan sonra karnımda dren olacak mı?
Pek çok hastada batın içinde sıvı birikimini önlemek ve tedbir amacıyla ince bir silikon dren kullanmaktayız. Bu bir güvenlik önlemidir, bir sorun olduğu anlamına gelmez. Genellikle ameliyatın 2. Veya 3. Günü dreniniz çekilecektir. Genel olarak dren çok ciddi bir sıkıntıya yol açmamaktadır.
Ameliyatta safra kesesi de alınıyor mu?
Ultrasonda kanıtlanmış bir safra kesesi taşınız olmadıkça safra kesenizi rutin olarak almıyoruz. Bazen ameliyattan sonraki 6 aylık hızlı kilo kaybı döneminde safra kesesi taşı gelişimini önlemek için bazı ilaçlar önerilmektedir.
Kendi kendinize yetecek duruma gelene kadar. Kişiden kişiye değişmekle birlikte, laparoskopik gastrik bypass sonrası 3 ya da 4 gün yatış yeterli olmaktadır. Ameliyat açık olduysa bu süre 5-7 güne uzamaktadır. Hastaneden ayrıldıktan sonra kişisel bakımınızı yapabilecek durumda olacaksınız, ancak alışveriş, ulaşım, yük taşıma gibi konularda yardıma ihtiyacınız olacaktır.
Ne zaman araç kullanabilirim?
Kendi güvenliğiniz için ağrı kesici olarak narkotik kullandığınız sürece araç kullanmamanız önerilir. Önerilen süre ameliyattan sonraki 7-14 gündür.
Obezite Ameliyatından Sonraki Hayat
Ameliyattan sonra ne yiyeceğim?
Ameliyat günü sadece damar yolu ile verilen serumlarla besleneceksiniz. Ameliyattan sonraki gün stapler hattından kaçak olmadığına emin olmak için bir baryumlu film çekilecektir. Kaçak gözlenmezse ameliyattan 24-48 saat sonra sıvı diyete başlayabilirsiniz. Sıvı alımı yudum yudum olmalı ve günde 1-2 bardağı geçmemelidir.
Eğer bunu tolere edebiliyorsanız daha sonra blenderlenmiş çorbalara geçilebilir. Sıvı diyet alır şekilde hastaneden taburcu edileceksiniz. Kademeli olarak yarı katı ya da püre gıdalara geçecek ve ameliyatın 4-6. Haftasında katı gıdaları yemeye başlayacaksınız. Bu kademeli geçiş yeni oluşturulan mide poşunuzun iyileşmesi için zorunludur. Günde 2 litre veya daha fazla su tüketmelisiniz. Ancak ameliyatın kısıtlayıcı etkisinden dolayı bunu yudum yudum almalı, bir anda büyük miktarlarda içmemelisiniz.
Egzersiz hakkında neler önemlidir?
Obezite ameliyatından sonra kilo vereceksiniz, çünkü yiyebileceğiniz gıda miktarı vücudunuzun bazal metabolik hızını ancak karşılayacak kadar azalacaktır. Kalori alımındaki kısıtlanma kalorik rezervlerin yakılmasına ve depolanan yağdan önce, kullanılmayan kasların tüketilmesine yol açacaktır.
Günlük olarak düzenli egzersiz yapmazsanız vücudunuz kalori kaynağı olarak kullanılmayan kasları kullanacaktır. Böylece kilo veriyorum sanarak kas kitlenizi kaybedecek ve zayıf düşeceksiniz. Bununla birlikte, en az 20 dakikalık aerobik egzersiz yaparak metabolizmanızı kas rezervlerinizden uzaklaştırabilir, bunun yerine yağ yakılmasını sağlayabilirsiniz.
Obezite ameliyatından sonra doğru egzersiz miktarı ne kadardır?
Aslında ameliyattan sonra egzersiz ameliyat akşamı yatağınızdan kalktığınız anda başlar. Temel amaç yürüdüğünüz mesafeyi kademeli olarak arttırmak olmalıdır. Hastalarımızı genelde ameliyatın 2. Haftasından itibaren sadece yaranın yaratacağı rahatsızlık dışında egzersiz için herhangi bir kısıtlamaya tabi tutmuyoruz.
Yapılacak egzersiz tipi hastanın genel durumu ve sağlık performansı ile de ilgilidir. Örneğin diz eklemlerinde artrit olan hastalar yeterince yürüyemezler. Fakat yüzme ve bisiklet daha uygun olabilir. Artit ve dejeneratif eklem problemleri olan hastalar için su aerobiği gibi egzersizler en uygunudur. Hastalarımızı daha az stresli egzersizlerle başlamaları ve yapabildikleri ölçüde giderek arttırmaları konusunda cesaretlendirmekteyiz.
Daha önce obezite ameliyatı geçirdim, ama bazı sorunlar yaşıyorum. Ne yapmalıyım?
Öncelikle ilk operasyonunuzu gerçekleştiren hekiminizle bağlantı kurmalısınız. Çünkü sizin ameliyat öncesi geçmişinizi ve ameliyatınızın detaylarını o bilmektedir. Ancak eğer ulaşamama, şehir değiştirme ya da başka sosyal sorunlarla hekiminizle devam etmeniz olası değilse, tarafımızdan takip ve tedavi olmak üzere başvurabilirsiniz.
Midemin bypasslanan alttaki kısmı ne oluyor? Kalan midede sorun gelişebilir mi?
Midenin alt kısmı kan akımı bozulmaksızın ve dokunulmaksızın yerinde bırakılır. Bazı vakalarda kalan midede bir miktar küçülme olmaktadır ve mukozası atrofiye gidebilmektedir. Ancak çoğu zaman değişmeden kalır. Herhangi bir gıda alımı olmasa da kalan mide salgısal görevlerini sürdürür. Bunlardan bir kısmı B12 vitaminin emilimi için gereklidir, endokrin hormonal denge ve barsak hareketleri üzerinde de etkileri vardır.
Uzun vadede ne kadarlık bir mide poşum olacak?
Cerrahi tekniğe ve cerraha göre değişebilir. Roux-en-Y gastrik bypassta genellikle 15-20 cc kadar ve yuvarlak, kısa bir poş bırakılır. Mini gastrik bypassta ise daha dar ve uzun bir poşunuz olur. İlk aylarda bu poş iyileşmeye bağlı büzülme nedeniyle daha küçük olacaktır. Ameliyattan 6-12 ay sonra mide duvarı gerilebilir ve daha esnek hale gelir. Bu nedenle beslenme tavsiyelerine uyulması poşun genişlememesi için çok önemlidir.
Gastrik bypasstan sonra hiç acıkmazsam ne olacak?
Ameliyattan sonraki ilk bir iki ayda çok az iştahınız olması normaldir. Günde 3 öğün şeklinde, en az 1000 kalori alabildikten sonra sorun yoktur.
Vücudum ne zaman durması gerektiğini nereden bilecek, ya kilo vermeye devam edersem?
Ameliyattan sonraki ilk aylarda başlangıç kilosuna da bağlı olarak bazen 6-10 kiloya varabilen ciddi kayıplar olur. Kilonun sabitlenmesi ise iki mekanizmayla olmaktadır. Öncelikle hastanın kilo vermesiyle metabolik ihtiyaçları da düşmektedir. İkinci olarak, ameliyatı takibeden aylar içinde doğal olarak kalori ve besin alımı da artmaktadır. Mide poşu ve birleştirilen ince barsak birlikte çalışmayı daha iyi öğrenirler ve aylar içinde poş boyutunda bir miktar artış olacaktır.
Obezite ameliyatlarından sonra başarı oranları erkek ve kadınlarda farklı mıdır?
Ameliyata verilen yanıt konusu aynı olmakla birlikte, erkeklerde kilo verme kadınlara göre hafifçe daha hızlı olmaktadır.
Ameliyattan sonra yeterince yiyemediğim için çaresizce açlık çekecek miyim?
Pek çok hastamıza göre hayır. Gerçekte ameliyattan sonraki 4-6 haftada hastaların neredeyse hiç iştahı olmamaktadır. Daha sonraki aylarda iştah geri döner. Fakat bu hiçbir zaman ameliyattan önceki gibi bulduğu her şeyi ve limitsizce yiyecek bir iştah değildir. Küçük poş çok erken doluluk hissine ve tatmine yol açar. Böylece yenilen porsiyon miktarı küçülse de, açlık ve doymama hissi eskisinden çok farklı olmaktadır. Yani hastalarımız hala yemekten keyif almakta, ancak çok daha az yemektedirler.
Gerçekten çok açlık çekiyorsam ne olacak?
Bu sıklıkla tükettiğiniz gıda tipi ile ilgilidir. Genelde pirinç, makarna ve patates buna yol açabilir. Protein alımını arttırmanın faydası olabilir. Yanısıra yeme bozukluğu ile ilişkili bir psikolojik problem de olabilir. Poşunuzdaki gıdanın yıkanıp gitmemesi için yemeklerle sıvıyı karıştırmadığınızdan da emin olmalısınız.
Seksüel aktivite yasak mıdır?
Hastalar yara iyileşmesi tamamlandıktan sonra ve rahatsız olmadıkça seksüel aktivitelerine dönebilirler.
Ameliyattan sonra doğum kontrol haplarına başlayabilir miyim?
Hastalarımız genellikle tablet yutmakta sorun yaşamamaktadır. Ancak gastrik bypasstan sonra doğum kontrol haplarının etkisinin azalacağını ve ek bir metod kullanmanız gerekebileceğini muhtemelen bizden başkası size söylemeyecektir. Çünkü Türkçe literatürde bu konuda hiçbir uyarı yoktur ve ilk kez Op.Dr.Murat Üstün tarafından yazılı olarak sunulmuştur.
Hamilelik planlıyorum. Obezite ameliyatından sonra gebe kalabilir, çocuk sahibi olabilir miyim?
Pek çok kadın öncesinde güçlük çekse de, obezite ameliyatından sonra başarılı şekilde gebe kalmaktadır. Obezite cerrahisinin gebeliğe engel hiçbir yanı yoktur. Hatta bariatrik cerrahi daha önce sorun yaşayan hastalarda fertiliteyi arttırmaktadır. Bununla birlikte, hastalarımıza hızlı kilo verme periodu bitmeden gebe kalmamalarını tavsiye ediyoruz. Bu da bir yıl veya daha fazla olabilir. Hızlı ve uzun süreli kilo kaybı gelişmekte olan fetusta anomalilere neden olabilir.
İlaç kullanmakta herhangi bir sorun olur mu?
Pek çok tablet ve kapsül yeni mide poşundan geçebilecek kadar küçüktür. Ancak başlangıçta ilaçların sıvı formlarının tercih edilmesi veya ezilerek alınması önerilir.
Kullandığım ilaçları değiştirmem gerekecek mi?
Diabet veya tansiyon için kullandığınız ilaçların doz ayarlamaları takiplerinizdeki duruma göre yapılacaktır. Genellikle emilim problemi ilaç dozunun arttırılmasını gerektirmez. Sadece iki ilaç grubu bariatrik cerrahızına danışılmadan kullanılmamalıdır.
Diüretik yani idrar söktürücüler ve aspirin, ibuprofen gibi NSAID ilaçlar. Bu ikinci grup küçük mide poşunda ülserlere neden olabilir. Diüretikler ise böbreklerden potasyum kaybına yol açar. Bypasslı hastalar oral yolla bu kaybı karşılayamazlar. Potasyum düzeylerinin çok düşmesi kardiyak problemlere yol açabilir.
Hızlı ve anlamlı kilo kaybına bazen saç dökülmesi de eşlik edebilir. Bunun en sık nedeni yetersiz protein alımıdır. Çinko alımındaki eksiklik de diğer bir nedendir. Yeterli protein ve çinko almayan hastalarda ameliyatın 4-6 aylarında saç dökülmesi görülebilir. Öğünlerde düzenli protein alınması en önemli korunma önlemidir. Günlük çinko desteği ve bol su tüketimi de önerilir. Pek çok hastada başlangıçtaki saç kaybından sonra doğal yenilenme geri dönmektedir.
Deride sarkmaları önlemek için ne yapabilirim?
Fazla deri sarkması yaş, cildin esnekliği ve cildin ne kadar gerildiği ile ilgilidir. Birçok hastada aşırı kilo verildikten sonra estetik müdahale ile fazla cildin düzeltilmesi gerekmektedir. Sarkmayı azaltabilecek tek önlem egzersizdir.
Karnımın içinde kalan metal stapler dikişleri ne olacak? Havaalanı ve alışveriş merkezlerinde güvenlikte ötecek miyim? İleride gerekirse MR’ a girebilir miyim?
Batın içinde kullanılan staplerler ciltte kullanılanlara göre çok daha incedir ve titanyumdan imal edilmiştir. Kimyasal aktif olmayan bu madde hastaların hemen tamamında reaksiyona neden olmamaktadır. Manyetik olmadığından MR’a girebilirsiniz ve güvenlikte hiçbir sorun yaşamazsınız.
Gastrik Bypass Sonrası Sağlıklı Beslenme
Ameliyattan sonra ne kadar süreyle sıvı gıda tüketmeliyim?
Çoğu bariatrik cerrah gibi biz de ameliyattan sonraki 4 hafta katı gıda tüketimini önermiyoruz. Bu süre stapler hattının yeterli iyileşmesi için zorunludur. Bu periodda zamanla püre gıdalarla desteklenen sıvı diyet önerilmektedir. Bu konuda size örnek bir liste verilecektir.
Uzun vadeli diyetim nasıl olacak?
Günde üç küçük öğün almalısınız. İlk aylarda aldığınız gıdaların bir kayıdını tutun. Yediğiniz, içtiğiniz herşeyi, zamanını ve miktarını not edin. Böylece ileride bulantı, kusma, diare veya malabsorbsiyon gibi sorunlar yaşarsanız gıda kayıtlarınızı inceleyebilir ve önerilerde bulunabiliriz.
Her şeyden önce söylenmesi gereken şey: Eski Alışkanlıklardan Uzak Durun!
Neden fazla su tüketmeliyim?
Kilo verme döneminde pek çok atık ürünün idrar yolu ile atılması gerekir. Bunların bazıları kristalleşmeye meyillidir ve böbrek taşlarına neden olabilir. Su tüketimi hem bunların atılımını kolaylaştırır, hem de kilo vermeyi hızlandırır. Su mideyi de doldurarak doyma hissini uzatır.
Gastrik bypass hastalarında boş mideye şeker veya küçük moleküllü karbonhidratların alınması Dumping sendromu denen özel bir tabloya yol açar. Vücut bu küçük molekülleri suyla seyreltmeye çalışır, buda kan hacmini azaltır ve şok benzeri bir tabloya neden olur. Aynı zamanda şekere reaksiyon, değişmiş sindirim sistemi anatominizden dolayı şiddetli bir insülin reaksiyonu başlatır.
Bu durum soğuk terleme, solukluk, halsizlik, midede kelebekler uçuşuyormuş hissi ve çarpıntı gibi istenmeyen hislere neden olur. Kramplar ve ishal bunu izleyebilir. Bu rahatsız edici durum 30-60 dakika sürebilir. Bu sendromdan korunmanın en kolay yolu neden olan gıdalardan kaçınmaktır. Özellikle bu gıdalar boş mide ile tüketilmemelidir. Öğünlerin sonunda küçük miktarlarda tatlı ya da meyve çok daha iyi tolere edilir.
Süt ve süt ürünleri hakkında ne bilmeliyim?
Laktoz içeren sütler iyi sindirilemez. Bu süt şekeri bakteriler tarafından alt barsakta sindirilene kadar gaz şikayetlerine neden olabilir. Bireysel toleransa göre değişmekle birlikte, bazı hastalar az miktarlarda sütün bile kramplara, gaza ve ishale neden olduğunu bildirmektedir.
Öğünler arasında atıştırabilir miyim?
Atıştırmalıklar genellikle yükte hafif pahada ağır, yani yüksek kalorili yararsız gıdalardır. Bunlar farketmeden günlük alımınıza yüzlerce kalori ekleyebilir. Bu da operasyonunuzu etkisiz kılar. Kilo vermenizi azaltır, tekrar kilo almanıza yol açabilir. O nedenle atıştırmaktan kesinlikle uzak durulmalıdır. Düşük kalorili ve sağlıklı atıştırmalıklar tercih edilebilir.
Ameliyattan sonra kırmızı et yiyemez miyim?
Zaman içerisinde yiyebilirsiniz, ancak ameliyattan sonraki ilk birkaç ay zor olabilir. Kırmızı et yüksek miktarda lif içerir. Her bir parçanın çok iyi çiğnenmesi gerekir. Bu nedenle, iyi çiğnenmediğinde mide poşunuzun çıkışında tıkanmaya yol açabilir. Ameliyat sonrası erken dönemde iyice blenderlanmış kıymadan köfte tercih edilebilir.
Yeterince protein aldığıma nasıl emin olabilirim?
Günde 40-65 gram genellikle yeterlidir. Diyetisyeninizle görüşerek sizin için uygun miktarın ne olduğunu öğrenmelisiniz.
Tuz alımında herhangi bir kısıtlama var mıdır?
Dahiliye uzmanında aksi önerilmedikçe tuzla ilgili bir kısıtlama yoktur.
Ameliyattan sonra baharatlı yiyebilir miyim?
Ameliyattan 6 ay sonra baharat tüketmenizde bir engel yoktur.
Ameliyattan sonra küçük dozlarda alkolün bile sizi hızlı etkilediğini göreceksiniz. Alkol yüksek kalori içerir ve kalori dengenizi ciddi şekilde etkiler. Bu nedenle ilk bir yıl boyunca alkol tüketmemenizi öneriyoruz. Bununla birlikte, sosyal amaçlarla bir bardak şarap veya hafif bir kokteyl içmeniz felakete yol açmaz.
Ek vitamin almam gerekecek mi?
Gastrik bypass ameliyatından sonra ömür boyu, günlük multivitamin kullanmanız gerekmektedir. Bazen ilk bir yılda aylık B12 enjeksiyonları gerekebilir. Bir çok hastada demir preparatlarının oral yolla alınması anemiyi, yani kansızlığı önlemek için yeterli olmaktadır.
Kalsiyum, demir veya çinko gibi iz elementleri almam önemli midir?
Bu destekleri almanız şiddetle önerilir.
Beslenmeyle ilgili bir liste verecek misiniz?
Bu tarz örnek dökümanları bir dosya halinde sizlerle paylaşıyoruz. Ancak asıl olan, Bariatrik diyetisyenimiz eşliğinde günlük normal yeme alışkanlıklarınızı modifiye etmek ve sürdürebileceğiniz bir düzen oluşturmanızdır.
Obezite Cerrahisiyle İlgili Genel Bilgiler
Obezite cerrahisi önerilen en küçük yaş kaçtır?
Amerikan Bariatrik Cerrahi Derneği ve Ulusal Sağlık Enstitüsü’nün kabul edilmiş kılavuzlarına göre 18 yaş ve üstündeki hastalar obezite cerrahisi için uygundur. Ergenlerin hem bedensel olarak, hem de psikolojik ve emosyonel olarak yeterli olgunluğa erişmemiş olmaları bu kararın verilmesini güçleştirmektedir. Ciddi obezite durumlarında çocuk endokrinologları ve psikologlarının da bulunduğu bir heyette karar veriyoruz.
Obezite ameliyatı yapılabilecek en ileri yaş kaçtır?
65 yaş üstünde obezite cerrahisi için ciddi endikasyonlar olması gerekir. Bu grupta cerrahinin riski ile kazanımları çok iyi değerlendirilmeli ve tartışılmalıdır.
Obezite cerrahisi ömür boyu geçerli bir tedavi sağlar mı?
Eğer günlük egzersiz, düşük kalorili ve yağsız diyet gibi kalıcı yaşam tarzı değişiklikleri yapılırsa, obezite cerrahisinin tip 2 diabet, kalp hastalığı, osteoartrit ve diğer obeziteyle ilişkili hastalıkları ortadan kaldırdığı ve yaşam süresini anlamlı derecede uzattığı bilimsel olarak kanıtlanmıştır.
Obezite ameliyatı diğer sorunlarımı da çözebilir mi?
Obezite cerrahisi ile kilo sorununun çözülmesi hastanın fiziksel rahatsızlıklarını tedavi etmenin yanısıra, benlik algısını düzeltmekte, kendini beğenme düzeyini yükseltmekte, sosyal ilişkiler, iş hayatı ve karşı cinsle ilişkilerinde de belirgin düzelme sağlamaktadır.