Tarih: 21-09-2019 21:31:00
Güncelleme: 21-09-2019 21:33:00
ALANYA’da uzun zamandır gündemini koruyan ticari bir söylem var;
“Zincir marketler mi, Yerel esnaflar mı?”
Bu tartışmanın iki tarafından biri olan bakkallara şimdilerde ayakkabıcılar, konfeksiyoncular, manavlar, kırtasiyeciler de dahil oldu. Çünkü zincir marketlerde artık bu esnafın sattığı ne varsa bolca satılıyor. Bolca derken, aslında hem bol hem de ucuz olarak satılıyor. Lafa bakmayın bunu da herkes biliyor.
Bakkallar Odası ayrı, Esnaflar Odası ayrı ayrı açıklama yaparak halkı yerel esnafına sahip çıkmaya çağırıyor. Sivil Toplum Kuruluşları olarak yapmaları gereken de bu zaten.
Tamam, dediğiniz gibi olsun;
Yerel esnafımıza sahip çıkalım.
Peki o zaman, bir gazeteci olarak madalyonun diğer yüzündeki soruyu da ben sorayım;
“Yerel esnafa sahip çıkalım çıkmasına da, yerel halka kim sahip çıkacak?”
O iri iri laflarla bezeli açıklamaların herhangi bir yerinde ben, vatandaşla alakalı tek bir açıklama göremiyorum.
Yerel esnaf kendi cephesinden bakıldığında oldukça haklı. Zira zincir marketlerle bırakın rekabet etmeyi, zaman zaman kendileri bile buralardan alışveriş yapıyorlar. Hiç boşuna yormayın kendinizi, durum aşağı yukarı bu.
İnanın bana vereceğim örnekler buraya sığmaz. Fakat yine de birkaç örnek vermeden geçmek istemiyorum.
Ayakkabı alacaksınız misal. Çarşıya yerel bir esnafa gidiyorsunuz. Fiyatlara baktığınızda sıradan bir ıskarpin ayakkabının fiyatı 300-400 TL civarında dolaşıyor. Haydi diyelim 200 TL’ye de buldunuz. Ayakkabı satışı yapan zincir bir mağazaya girdiğiniz de bu fiyatlar anında 120-150 TL bandına iniyor.
Yaz memleketiyiz ve en çok giydiğimiz kıyafetler de tişörtler. Yerel esnaflarda avro ile 10, TL ile 60 TL fiyat biçilen bir tişörtü yine zincir mağazalardan 20-30 TL fiyatla satın alabiliyorsunuz. Pantolon, gömlek benzeri giysilerde de durum aşağı yukarı aynı.
Gıda fiyatlarında da durum bu şekilde.
Bırakın kim olduğumuzu, ne iş yaptığımızı, nerelerin nabzını tuttuğumuzu; vatandaş olarak haliyle sorgulamak durumunda kalıyoruz;
“Bu aradaki fiyat farkının sebebi ne?”
Cevap her zaman aynı;
Eyvallah, sözümüz yok. Alanya’nın yerel esnafı yüksek kiralarla mücadele etmek zorunda.
Peki ya yerel halk?
Alanya’nın yerel halkının mücadelesi ne olacak? Yani hem yüksek kiralarla mücadele eden yerel esnafına destek verirken tüketim ihtiyaçlarına iki katı fiyat ödeyecek, hem de kendi kirasıyla mücadele edecek.
Alanya’nın yerel esnafına destek olurken, Alanyalı’ya kim sahip çıkacak?
Alanya’da dar gelirli yerel vatandaş sayısı, parasının hesabını tutmakta zorlanan zengin sayısından yüzlerce kat daha fazla. Kimse kusura bakmasın. Zincir marketler de olmasa Alanya’nın dar gelirli insanı evinin yolunu bulamaz.
İşin ekonomik boyutu aşağı yukarı bu. Esnaf yüksek kira ödüyorsa, Alanyalı da düşük kira falan ödemiyor.
Alanya’nın yerel esnafını zincir marketlere ezdirmeyelim ve esnafımıza sahip çıkalım diyorsanız, bir zahmet Alanya’daki şu gizli emlak zenginlerinin dizginlerini biraz asılacaksınız!
Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın ısrarla yinelediği “Türk Lirası ile kira alacaksınız, mülkünüzü dövizle kiraya vermeyeceksiniz!” ısrarına muhalif bir hareketle emlaklarını fahiş fiyatlarla kiraya verenlerin kapısını çalmadan, Alanya’daki kira doyumsuzluğunun önüne geçmeden, kimsenin malının fiyatına karışamayız kaypaklığına gitmeden bu işi ya çözeceksiniz, ya da Alanyalının hesaplı alışverişine “duyar” kasmayacaksınız.
Kusura bakmayın, ama kimse parasını sokaktan toplamıyor.