Cumhuriyet Tarihi ve Cumhuriyet Dönemi Kitapları | idefix
Cumhuriyet tarihi yaklaşık 600 yıllık Osmanlı İmparatorluğu’nun ardından yaşanan Kurtuluş Savaşı ile başlar. 29 Ekim 1923’te saltanatın kaldırılması ile yeni bir yönetim sistemine geçilir ve Türkiye Cumhuriyeti kurulur. Ancak Cumhuriyet’in kuruluşunun ardında bu iki cümleye sığdırılamayacak kadar derin bir ideoloji ve mücadele dönemi yatar. Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarının başlattığı vatan toprağını düşmanlardan koruma ve bağımsızlığını geri kazanma mücadelesinin sonucu olan Cumhuriyet, demokrasi ile yönetilen ve halkın iradesine dayanan bir sistem olarak yüzyıllar süren bir monarşinin üzerine getirilmiştir. Hal böyle olunca Cumhuriyet’in ilan edilmesi ile beraber Türkiye topraklarında köklü değişiklikler yaşanmıştır.
Din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması, Latin harflerine geçilmesi, giyim kuşam konusundaki düzenlemeler, kadın ve erkek eşitliğine yönelik Medeni Kanun tasarısı, soyadı kanunu, sanayi planı çalışmaları ile ekonomide kalkınma, tarım alanında yapılan yenilikler gibi hem gündelik hayatı hem de siyasi, ekonomik ve dini alışkanlıkları değiştiren pek çok düzenleme getirilmiştir. Yaşamın neredeyse her alanını etkileyen bu değişiklikler ve dönemin siyasi konjonktürünü, kısacası Cumhuriyet tarihini iyi anlamak ve öğrenebilmek adına geçmişten günümüze hazırlanmış oldukça zengin kaynaklar mevcut. Siz de bu dönemin siyasi ve sosyal atmosferine dair bildiklerinizi geliştirmek ve çok daha detaylı bilgi edinmek isterseniz, İdefix’in bir araya getirdiği, değerli tarihçi ve akademisyenlerce kaleme alınmış Cumhuriyet tarihi kitaplarını inceleyebilirsiniz.
Türkiye Cumhuriyeti’nin inşası sürecinde, bu yeniliklerin ışığında pek çok mücadele verilmiş; Türk ulusunu muasır medeniyetler seviyesine çıkarmak adına hummalı bir çalışma yürütülmüştür. Etkilerini bugün dahi koruyan bu sürece detaylarıyla hakim olmak ve Cumhuriyet tarihini bilmek, söz konusu dönüşümü takip edebilmek adına oldukça önemli. Cumhuriyet dönemi kitapları bu konuda önemli bilgi kaynakları. Kurtuluş Savaşı ve Milli Mücadele dönemi ile başlayan bu sürece ışık tutan pek çok kitap, sadece Cumhuriyet’in kuruluşunu anlatmakla kalmıyor; bu sürece ve sonrasına dair meselelere farklı yönlerden ışık tutuyor.
Hem tarihi açıdan hem de ekonomik, toplumsal ve siyasi açıdan pek çok konuya açıklık getiren tarih kitapları genelde farklı kaynaklardan edilen bilgilerin derlenmesi, analizi ve yorumu gibi yöntemlerle hazırlanıyor. Tarihi kişilerin ifadelerini kapsayan çeşitli kaynaklar ise bilgiye ilk ağızdan erişme imkanı sağlıyor. Öte yandan bu alanda yapılan araştırmaların ve kaynakların çeşitliliği sayesinde okur, meseleyi tek bir bakış açısı ve dar bir boyuttan değil; çok daha kapsamlı bir şekilde görebiliyor. Bu döneme dair araştırma-inceleme ve tarih kitaplarında döneme dair azınlık sorunlarından kadının toplum içindeki yerine, devrimlerle beraber değişen toplum yapısından kentleşme sürecine, çok partili döneme geçiş sürecinden köy politikalarına dair farklı alt başlıklarda pek çok kitaba rastlamak mümkün.
Cumhuriyet’in ilanı ile beraber sadece siyasi yapı değişmemiş, gündelik hayattan toplumsal yapılanmaya pek çok alanda önemli değişiklikler ve kırılmalar yaşanmıştır. Bunun izdüşümlerini görme ve anlamanın en kolay yolu ise Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı kitaplarına bakmaktır. O dönemin geçirdiği değişimlerin edebiyata yansımaları, söz konusu dönemin ruhunu anlamayı kolaylaştırmakla kalmıyor, Cumhuriyet tarihine dair farklı yönlerden fikir edinmeyi de mümkün kılıyor.
Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının en önemli özelliği dilin yabancı kelimelerden arındırılması ve daha sade ve anlaşılır bir dile yönelinmesidir. Bu dönemde ortaya çıkan edebiyat akımları hem gerçekçi anlayışı benimsemiştir hem de kelime ve cümle yapıları itibarıyla daha anlaşılır ve herkesin okuyabileceği sadelikte eserler ortaya çıkmıştır.
Şiir alanında aruz vezninin terk edilip hece ölçüsünün kullanılmaya başlandığı dönemde Beş Hececiler ve Yedi Meşalecilerin oluşturduğu şair toplulukları hece ölçüsünü kullanarak eserler üretmiştir. Bunun yanı sıra Garip akımı ile en sıradan konular bile şiirin konusu haline gelmiştir. Buna tepki olarak doğan Maviciler ve İkinci Yeniciler ise dile yeni anlamlar getirdikleri ve söz oyunları ile dilin derinliğini artırdıkları eserler ortaya koymuştur. Roman ve öykülere bakıldığında ise göze çarpan şey konu ekseninin İstanbul’dan Anadolu’ya kaydığı yönündedir. Anadolu topraklarında yaşayan halkın esas karakterleri oluşturduğu anlatılar bu dönemde çok daha baskındır.
Diğer yandan söz konusu değişim döneminin bireyde ve toplumda yarattığı dönüşümleri ve yeni kimlik inşasını kurgu içinde ele alan çok sayıda anlatı var. Her ne kadar kurgu olarak tasarlanmış olsa da bu kitaplar sayesinde o dönemin insanının içinden geçtiği süreci, ruhsal durumunu ve bakış açısını okumak; okura Cumhuriyet dönemine dair detaylı fikirler sunuyor. Bu açıdan Cumhuriyet dönemi edebiyatı en az araştırma ve belgelere dayanan dönem kitapları kadar önemli bir rol oynuyor.
Gerek araştırma-inceleme gerekse edebiyat türünde Cumhuriyet dönemi kitapları idefix’te sizleri bekliyor.