57.Alay şehit oldu
Mesaj gönderen yazgüneşi » 01 Ağu 2008, 08:51
57.Piyade Alayının sehit Komutanları :
1- 57. Piyade Alay Komutanı Yarbay Hüyeyin Avni Bey
2- 57. Piyade Alay Komutan Yaveri Üstegmen İsmail Hakkı Bey
3- 57. Piyade Alayı 2 nci Tabur 6 ncı Bölük Komutanı Üstegmen Hamit Bey
4- 57. Piyade Alayı 13 ncü Bölük Komutanı Üstegmen Salih Bey
6- 57. Piyade Alayı 3 ncü Tabur 3 ncü Bölük Komutanı Tegmen Mahmut sükrü
20 Ocak 1915'de Mustafa Kemal tarafından komutası üstlenilen tümen, biri 7. Tümenden 57. Piyade Alayı ile ikisi Acemileri yetistiren Depo Alayı'ndan kuruludur. O, askerlerine savas gücü vermeye çalısırken, müttefik çıkartması tehlikesini yakın gören Baskomutan Vekili, "bu iki alay yetismemistir" diye acemileri İstanbul'daki 6. Kolordudan 72. ve 77. Alaylara degistirdi.Daha bu alaylar gelip tümen kurulusunu bitirmeden, 57. Piyade Alay ile hareket emrini aldı. Vapurla Tekirdag'dan Maydos'a yola çıktı (24 Subat 1915).
Gelibolu’ya ulasan Mustafa Kemal , kendi tümeninden 57. Alay’ı Sarafim Çiftligine, kalan birliklerini de geldikçe Maydos bölgesine tertiplemeye basladı. Bölgeyi gezerek 26. Alay’ı Seddülbahir, 27. Alay’ı Kabatepe kıyılarına yerlestirdikten sonra , Seddülbahir'e bir de akıncı müfrezesi çıkardı.
24-25 Nisan aksamı,çıkarmanın ilk günü, İngiliz ve Anzak kuvvetleri Arıburnu’ndan karaya çıkmaya baslamıslardı.Bu bölgede kıyı gözetlemesi yapan bir Türk takımının direnisine karsın, kıyıdan belli bir noktaya kadar ilerlemeyi basardılar.Bölge yakınlarındaki 27 Alay’ın ise sahile genis birsekilde yayılmıs olması da karsı koymayı oldukça güçlestiriyordu.Bu sırada Bigalı köyü’nde bulunan ordu yedegi 19.Tümen Conkbayırı yönünde tatbikat yapmakta idi.Top seslerinin duyulmasıyla 19.Tümen Komutanı Yarbay Mustafa Kemal, Ordudan emir gelmemis olmasına karsın girisimi ele alıp tüm sorumlulugu yüklenerek, 57.Alay’ı bir batarya ile Kocaçimentepe yönünde harekete geçirdi. Kendisi de durumu izlemek üzere Conkbayırı’na çıktıgında, Arıburnu kesiminden bazı askerlerin çekilmekte olduklarını ve düsman birliklerinin de bunları izlediklerini gördü.
O anı Mustafa Kemal , Rusen Esref Ünaydın ile yaptıgı görüsme sırasında söyle anlatmaktadır:
“...Bu esnada Conkbayırının güneyindeki 261 rakımlı tepeden sahilin gözetleme ve korunmasıyla görevli olarak orada bulunan bir müfreze askerin Conkbayırına dogru kosmakta, kaçmakta oldugunu gördüm... Bu askerlerin önüne kendim çıkarak:
-Efendim düsman dediler!
-İste! diye 261 rakımlı tepeyi gösterdiler.
Gerçekten de düsmanın bir avcı kuvveti 261 rakımlı tepeye yaklasmıs ve tam bir serbestlik içinde ileriye dogru yürüyordu. simdi vaziyeti düsünün. Ben kuvvetleri (geride) bırakmısım, askerler on dakika istirahat etsin diye...Düsman da bu tepeye gelmis...Demek ki düsman bana benim askerlerimden daha yakın! Ve düsman benim yere gelse kuvvetlerim çok kötü bir duruma düsecekti. O zaman artık bilemiyorum, bilinçli bir düsünme ile midir, yoksa önsezi ile midir, bilmiyorum. Kaçan askerlere:
- Düsmandan kaçılmaz, dedim.
Ve bagırarak bunlara süngü taktırdım. Yere yatırdım. Aynı zamanda Conkbayırına dogru ilerlemekte olan piyade alayı ile dag bataryasının yetisebilen askerlerinin ‘ mars marsla’ benim bulundugum yere gelmeleri için, yanımdaki emir subayını geriye yolladım. Bu askerler süngü takıp yere yatınca, düsman askerleri de yere yattı. Kazandıgımız an, bu andır...”
Bu sırada Türk askerleri mevzi alınca karsı taraf da mevzilenir ve 57.Alay’ın öncü bölügünün Conk Bayırı’na yerlesmesi için süre kazanılmıs olur.Bu an Çanakkale Savası’nın kilit anıdır.Çıkarmanın hızı kesilmistir.Daha sonra, Kolordu Komutanı Esat Pasa’nın izniyle, 27. Alay’dan geri kalan birlikleri de emrine alan Tümen Komutanı Mustafa Kemal, karsı saldırıya geçmek üzere 57.Alay'a su emri verir :
“ Ben size taarruz emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum. Biz ölünceye kadar geçecek zaman zarfında, yerimize baska kuvvetler ve komutanlar kaim olabilir.”
25 Nisan 1915 günü, vakit ikindiye yaklasırken, ilk çıkarma kademesi olan tümenin sahile çıkısı da tamamlanmıstır. Ne var ki, 27. Alayın birlikleri ve 57. Alayın yaptıgı karsı saldırı ile süngü hücumları sonucu Anzaklar çok sayıda kayıp vermis ve sahile çekilmisler, kritik ve endiseli anlar yasamaktadırlar. Gene de gün batarken, Anzak Kolordusu’nun sahile çıkan Tümeni, Arıburnu’nun sarp yamaç ve tepelerinde yerlesme olanagı bulur. Bu tarihten baslayarak harekat, 1915’in Agustos ayına kadar dört ay boyunca, Conkbayırı- Kocaçimentepe-kabatepe bölgelerinde, tarafların karsılıklı saldırı ve özellikle gece yapılan süngü hücumlarıyla, yakın bogusmalar seklinde ve çok kanlı çarpısmalarla geçecektir.
Arıburnu'nda görev yapan 27. Alayımızın yardımına kosan birliklerimizin bazıları dagılınca, 57. Alayımız daha genis bir araziye yayılmak mecburiyetinde kaldı; dolayısıyla yogunlugu azaldı. Kumandanı Kurmay Yarbay Hüseyin Avni sehit oldu. Kumandayı ele alan Kurmay Binbası Yusuf Ziya da sehit olunca alay müftüsü Hasan Fehmi kumandan oldu; o da sehit düstü. Kumandanları sehit düsen birlikler Arıburnu sırtlarında düsmanı durdurmak için canla basla savasıyorlardı. Bombalarla düsmana saldıran Nazif Çakmak (Fevzi Çakmak'ın kardesi) sehit düserken, ardından gelen 57. Alay'ın 6. Bölügü ile, Anzak Kolordusu'nun 3. Alayı'nın 4. Bölügü süngü ve dipçiklerle birbirlerine girdiler.
Sisli bir nisan sabahı 57. Alay komutanı araziye yayılmıs beyazlıklar görür ve takım komutanına bu beyazların ne oldugunu sorar. Takım komutanı, sabahleyin düsmana hücum emrini almıs 57. Alay'ın, Rablerinin huzuruna temiz çıkmak için çamasırlarını yıkadıklarını söyler; bu beyazlıklar, onların ak niyetleridir, der.
Mustafa Kemal'in ,Yarbay Hüseyin Avni Bey'in ve silah arkadaslarının Türk ulusu için yaptıklarının unutulması mümkün degildir.
Sizleri hiç unutmayacagız Ruhunuz saad olsun. . .