Depresyon nedir? Depresyon Nedenleri Nelerdir? - Bir Psikoloji - Herşey Psikoloji
1 Depresyonun belirtileri nelerdir?
2 Depresyonun Nedenleri Nelerdir?
3 Depresyon türleri nelerdir?
3.1 Majör, Ağır Depresyon
3.2 Atipik Depresyon
3.3 Doğum Sonrası Depresyon
3.4 Psikotik depresyon
3.5 Mevsimsel duygu durum bozukluğu
3.6 Distimik bozukluk
3.7 Katatonik Özellikli Major Depresyon
3.8 Depresyon nedir, nasıl geçer?
Depresyon nedir ; nedenini bilemediğimiz farklı nedenlerle ortaya çıkan, beyni etkileyen bir ruhsal rahatsızlıktır. Depresyon, kişinin kendisinin halledebileceği kadar basit bir durum değildir.
Depresyon adıyla tanımlanan rahatsızlıklar keder duygusundan farklıdır. Depresyondaki keder duygusu daha yoğun ve uzun sürelidir. Hüzünlü ve üzücü olaylar herkesin hayatında ortaya çıkar ve kişi kendini zaman zaman moralsiz, mutsuz, karamsar hissedebilir. Depresyon hastalığının gündelik, olağan moral bozukluğundan farkı ise sürekli mutsuz ve umutsuz hissetmek, kendini çaresiz, karamsarlık içinde görmektir.
Depresyon kişiyi birçok yönden etkileyebilir. Kişide bedensel ve ruhsal değişikliklere yol açabilir. Örneğin,
Hemen her gün süren depresif duygu durum
Dikkat toplamada güçlük, unutkanlık
Uyku bozuklukları, uykusuzluk ya da çok fazla uyumak
Hemen her gün tüm etkinliklere ya da çoğuna karşı ilgisizlik
Okul ya da iş yaşamı gibi günlük rutin aktivitelerde yavaşlama ya da gerileme
Kendisi, diğer insanlar ve dünya hakkında olumsuz düşünmek
Kalıcı üzücü, endişeli veya “boş” duygular
Depresyon yukarıdaki belirtilerden depresif duygu durumunun ve ilgi kaybının olması şartıyla en az beşinin (ya da daha fazlasının) iki hafta boyunca ve günün çoğunluğunda sürmesiyle tanımlanır.
Birçok insan depresyona başından geçen kötü olayların yol açtığını düşünür. Oysa depresyonda tek bir neden yoktur. Yaşanılan olaylar, kişilik yapısı, bunlara eşlik eden ve bazen de depresyona girmeyi kolaylaştıran beyindeki kimyasal değişiklikler depresyonun üç ana etkenini oluşturuyor. Herkesin depresyona girme nedeni birbirinden farklıdır.
Depresyonu tetikleyebilecek olası durumlara örnek verecek olursak:
Önem taşıyan bir ilişkinin bitmesi
Aile veya önem taşıyan kişilerle yaşanan çatışmalar
Fiziksel ve ruhsal anlamda tükenme
Bütün bu tetikleyicilerin kişilerdeki ortak etkisi: kayıp duygusudur. Örnek vermek gerekirse okulundan mezun olan biri hemen arkasından depresyona girebilir. Çünkü “öğrenci olma” kaybı vardır. Başka bir örnek, evladı evlenen bir anne bir yandan sevinirken bir yandan üzülür. Sebebi aynı çatı altında olma duygusunun kaybıdır.
Majör, Ağır Depresyon
Depresyon türleri arasında en sık görülenidir ve ciddi bir beyin hastalığıdır. Yanlış bilinenin aksine bir kişinin depresyona girmesi kişilik yapısı ile ilgili değildir ve yoğun olumsuz düşünceler ile karakterizedir. Majör depresyonun tedavi olmadan, kendiliğinden düzelmesi pek mümkün değildir.
Depresyondaki kişi olumlu olaylar karşısında duygu durumunda geçici olarak neşeli olabilir. Güzel bir haber almak ya da arkadaşları ile vakit geçirirken kendini iyi hissedebilir. Ama duygu durumunda ki bu neşe hali geçicidir. Ayrıca atipik depresyonda beklenenin aksine aşırı iştah, aşırı uyuma, vücutta yaygın ağrılar, ağırlık hissi, reddedilmeye karşı aşırı hassaslaşma vardır. Atipik depresyon bazı terapi ve ilaçlara daha iyi cevap verir o yüzden kesin tanı koymakta fayda vardır.
Hamilelik sırasında ya da doğumdan sonra ilk bir ay içinde ortaya çıkan depresyon türüdür. Bu terim sadece doğumdan sonraki depresyon için geçerlidir. Hamilelik ve doğum sırasında meydana gelen hormonal değişiklikler beyinde ruh hali değişikliklerini tetikleyebilir. Doğum sonrası depresyonu çok yaygındır ve doğum yapan her yüz kadından 10-15’ini etkiler. Doğum sonrası depresyon belirtileri her depresyonla aynıdır. Bunlar, kendini kötü hissetme ve genelde günlük hayatta olan şeylere karşı isteksizliktir.
Depresif belirtilerin yanı sıra kulağına gelen sesler ya da olmayan görüntüler görme, olmayan kokular duyumsama gibi halisünasyonlar içinde olma, birileri tarafından takip edildiğine, kötülük göreceğine, Allah tarafından cezalandırıldığına dair düşünceler tabloya hâkim olur. Bu dönemde kişinin kendine zarar verme, intihar etme olasılığı yüksektir. Psikiyatrist değerlendirmesinden sonra kişinin yatarak tedavisi uygun olabilir
Belirli mevsimlerde görülmesiyle diğer depresyon türlerinden ayrılır. Özellikle güneş ışığının az olduğu kış aylarında görülür. Genellikle kadınlarda ve gençlerde görülür.
Distimik bozukluk, en az iki yıl boyunca devam eden hafif depresif belirtilerle karakterize bir durumdur. Distimik bozuklukta belirtilerin şiddeti majör depresyona göre daha hafif olsa da daha uzun süre devam ettiği için kişiyi daha olumsuz etkileyebilir. Kişi bir müddet sonra bu durumun bir hastalıktan ziyade kendi kişilik özelliği olduğunu düşünüp tedavi edilemeyeceğini düşünür. Tedavi edilmeyen distimik bozukluğu olan kişiler etrafındaki insanlar tarafından tahammülsüz, hayattan zevk almayan, karamsar insanlar olarak tanımlanırlar. Ancak Distimik bozukluğun düzenli ilaç ve psikoterapi ile tedavisi mümkündür.
Depresyonun şiddetli bir halidir. Kişilerin hal ve hareketlerinde yavaşlama tabloya hâkimdir. Yemek yememe, içmeme, hareketlerde aşırı yavaşlama ya da tamamen dona kalma, konuşma miktarından ve hızında azalma ya da hiç konuşmama, anormal tuhaf beden pozisyonları, karşısındakinin hareketlerini olduğu gibi tekrarlama vb şikayetler görülür. Ağır bir depresyon türü olan bu durumda psikiyatrist değerlendirmesi sonrasında uygun görülürse yatarak tedavi edilir. Depresyon nedir?
Depresyon nedir, nasıl geçer?
Herkesin depresyona girme nedeni farklı olduğu gibi depresyondan çıkma şekli de farklı olacaktır. Depresyonun nedeni ne olursa olsun tedavisi olan bir rahatsızlıktır.
Depresyon tedavisinde ilaç tedavisi, psikoterapi uygulanabilir. Olası seçenekler için mutlaka ruh sağlığı uzmanından destek alınmalıdır.
Hakan Türkçapar, (2018) Klinik Uygulamada Bilişsel Davranışçı Terapi-Depresyon. 1. Baskı. Epsilon Yayınevi.
Orhan Öztürk– N.Aylin Uluşahin (2018) Ruh Sağlığı ve Bozuklukları. 15. Baskı. Kişisel Yayınlar
Bir önceki yazımız olan Takıntı (Obsesif Kompulsif Bozukluk) Nedir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.