Baş sahypa Makalalar Ruhy keseller Umumy ÖZ RUHY SAGLYGYŇY NÄHILI GORAMALY?
Şenbe, 10 Oktıabr 2015 23:00 | İazan: Lukman | |
Ruhy saglygyň ıagdaıy nämelere bagly?
1. Iımitlenme. Kabul edıän iımitimiziň hili beden saglygymyza hem, ruhy saglygymyzyň ıagdaıyna hem täsir edıändir. Käbir önümleriň aşa köp kabul edilmegi (duz, şeker, sarymsak, gyzyl burç, gazlandyrylan içgiler) bedende gahar-gazap duıgyny, emosional dartgynlylygy ıokarlandyrıan gormonlaryň köp işläp çykmagyna getirip bilıändir. Tersine, suwuň talaba laıyk mukdarda içilmegi öz içki duıgularyňa erk etmäge kömek edip biler.
2. Fiziki işjeňlik. Fiziki saglygyň ruhy saglyk bilen aırylmaz baglanşykdadygyny unutmaň. Geçirilıän maşklar diňe bir ıüregi we beden myşsalaryny taplandyrman, eısem keıpiňi galdyrıan endorfin gormonlarynyň işläp çykmagyna ıardam berıär. Fiziki işjeňligi dynç alma bilen utgaşdyrma (7-8 sagat dowamly gijeki uky), "ıykylyp barıakaň" dälde, özwagtynda dynç alma wajypdyr. Ruhy ıagdaıa arassa howada, Günüň ıagtylygynda gezelençler etme (günde 25-30 min.) hem juda peıdaly bolup durıandyr.
3. Öz duıgularyňyzy bolşy ıaly kabul ediň. Gahar-gazap, gaıgy-hasrat, gorky, öz maksatlaryňa ıetme synanşygynyň puja çykmagy, ynamyň gaçmagy – ıakymsyz duıgular bolup, köp adamlar bu duıgulary özlerinde basyp, döreıän oňaısyzlyklardan gaçmaga ymtylıarlar. Köplenç oňaısyz ıagdaılardan gaça durma islegi bilen biz öz hakyky duıgularymyzy, emosiıalarymyzy basyp ıatyrmaga çalyşıarys. Şeıle etmek bilen, biz özümizde daş-töwerekde bolup geçıän hadysalara perwaısyzlyk we gatyşmazlyk häsiıetlerini döredıäris. Öz duıgularymyzy basyp ıatyryp, adamlar bilen gatnaşyklarda wajyp bolup durıan, begenmek, gynanmak, duıgudaşlyk etmek häsiıetlerinden özümizi mahrum etmäge çalyşıarys.
İaramaz duıgular – adamynyň ençeme ıaramaz (kadadan çykıan) ıagdaılara bildirıan kadaly, adaty häsiıetidir. Eger maşgalaňyzdan daşda bolup, gynanma häsiıetini başdan geçirıän bolsaňyz ıa-da dükandaky satyjynyn aldandygyny bilip, gaharlanıan bolsaňyz, bu duıgulardan utanmagyň geregi ıokdur. Bu duıgular adama mahsus emosiıalar bolup, olary özüňde "basyp ıatyranyňdan" boıun alanyň peıdalydyr. Eger öz duıgularyňyzy aıdyň ıüze çykarmaga mümkinçilik bolmadyk ıagdaıynda ( meselem, siz öz ıolbaşçyňyza duıduryş berip bilmeıäňiz), öz ıaramaz duıgyňyzy daşyna çykaryp "zyňmagyň" başga ıollaryny gözläň. Gezelenç etme, ylgama ıa-da tennis oınama, bolan ıagdaıy dostuňyz (joraňyz) bilen maslahatlaşma siziň gaharyňyzyň ıitip gitmegine kömek edip biler.
4. Öz duıgularyňyza gözegçilik ediň. Gahar-gazap duıgularyňyza we ıaramaz emosiıalara gözegçilik etme – siziň ruhy saglygyňyzyň we emosional ıagdaıyňyzyň gowy görkezijisi bolup durıandyr. Onuň üçin käbir usullary (20-den 0 çenli sanama, dem alyş maşklary) we ıoga, öz duıgularyňa erk etme (meditasiıa) ıollaryny ulanma maslahat berip bolar. Özüňiz üçin ıaramaz duıgularyňyzy, keıpiňizi äşgär etmegiň usulyny tapyp, olary ıüze çykarmak üçin turgenleşiň. Özüňizi biynjalyk edıän ıagdaıy dogry ıüze çykarmaga çalşyň. Meselem, "Siz meni aldaıarsyňyz" diımegiň ıerine, "Men özümi aldanan adam ıaly duııaryn". "Siz gödek adam" diımegiň ıerine, "Siz meniň bilen şeıle gepleşeniňizde, men özümi lapykeç duııaryn".
5. Öz ıetmezçilikleriňizi biliň. Eger siz haısy ıagdaılaryň sizde oňaısyzlyk döredıändigini anyklasaňyz, stress ıagdaıyndan özüňizi gorap bilersiňiz. Siz ol ıagdaılardan gaça durmalysyňyz ıa-da olarda nämäniň sizi oňaısyzlyga getirıändigini öwrenmelisiňiz. Belki, sizi köpçüligiň öňünde çykyş etme oňaısyzlyga getirıändir. Siz çykyş etmeden gaça durup bilersiňiz ıa-da ıörite bu ugurdan tälim berıän okuw sapaklaryny alyp, öz utanjaňlygyňyzy, özüňize bolan ynamsyzlygyňyzy ıeňip geçip bilersiňiz. Özüňizi gowy netijelere gönükdiriň. "Agzymy açanymdan meniň üstümden gülerler" diımegiň ıerine, "Meniň aıtjak maglumatlarym adamlara gyzykly bolar we men ıalňyşlyk göıbersem hem, hiç aljyraman" diımek dogry bolar.
6. Öz aňyňyzy gowy netijelere gönükdiriň. Ilki bilen özüňizi ıaramaz maglumatlardan goramaga başaryň we töwerekdäki adamlary, ıaramaz goňşyňyzy, işdeşleriňizi tankytlamagy bes ediň. İönekeı hadysalara üns berip, olara şatlanmagy başaryň: baharyň birinji gülüne, ıetip gelıän zähmet rugsadyňyza, öıüňiziň ıanynda gurulıan täse dükana...
7. Işiňizi meıilleşdirme we iş arakesmeleri sizi aljyraňlykdan halas edip, has wajyp işlere ünsüňizi gönükdirmäge we esasy çärelere wagt tapmaga kömek eder, stersden halas eder.
8. Öz başarnygyňyzy we gyzyklanmalaryňyzy kämilleşdiriň. Tukat we bagtsyz adamlaryň gyzyklanıan zatlary köp bolmaıar. Häzirki wagtda, bilim beriş merkezleriň meıilnamalary dürli ıaşdaky adamlara sport, ylym, sungat, döredijilik we hünär beriş ugurlardan bilimlerini ıokarlandyryp, başarnyklaryny ıüze çykarmaga mümkinçilik açıar. Köp zatlary başaryp, köp täze maglumatlary bildigiňizçe, durmuş hem şonça size gyzykly bolup başlaıar. Bilimlilik, başarjaňlyk häsiıetleri siziň özüňize bolan hormatyňyzy ıokarlandyrıar.
9. İakyn adamlaryňyzy begendirmäge çalşyň. Meselem, siziň ıaşuly daızaňyzyň doglan gününiň ıetip gelıändigini öz wagtynda ıatlap, ony gül desseleri bilen gutlama oňa näçe şatlyk getirer. Adamlara näçe şatlyk paıladyňyzça, şonça-da öz ruhy dünıäňiziň baılaşıandygyny duıarsyňyz.
10. İylgyrmagy öwreniň. Goňşyňyza ir çagy ıylgyryp salam berme ıa-da sorag bilen ıüzlenen ötegçä ıylgyryp jogap berme gaty bir çylşyrymly däl. İylgyryň we size hem şonça şatlyk we mähir gaıdyp geler.
Durmuşy täsin, gözel we dürli öwüşginli kabul etmäge ukypsyzlyk ruhy saglyga täsir edıändir. İaramly, ıakymly duıgularyň bolmazlygy we olary başdan geçirip bilmezlik ıagdaıy ruhy bozulmalaryň döremegine sebäp bolup biler. Gynansak hem, durmuşa begenip, ondan lezzet almagy hemmeler başarmaıar. Ony başarma uly ussatlylyk bolup, ony öwrenmelidir.
#10 Mykgy 2017-02-02 23:23
Ruhy saglygyňy goramak köplenç ıagdaıda optimist adamlara başardıar. Başga adamlarda ony goramak "pişigiň ıyndamlygy samankepbä çenli" diıilşi ıaly wagtlaıyn bolıar. Häsiıetiňden kösenmek ruhy goraga yzygiderli badak salıar.
#9 Mhmmd 2016-11-02 23:36
Sağlyk barada ahli soraglarynyz jogaby üçin line id akmshm
#8 Zumrat Yusupowa 2016-10-07 01:07
Salam hormatly lukman men arim bilen onusmamyz gun gecdigice sonun ucin ozumize sahsy lukman tutmaga karar berdik su mesele barada komek etseniz sizden minnetdar bolardyk tel 66998053_69262528 bar istegimiz bagtly yasamakdyr.
#7 Okyjy. 2016-06-17 00:16
Ruhy göıdükligi bolan adamynyň ruhy saglygyny goramagyny üpjün edip biljegine menä ynanyp baramok. Sebäbi ol adam bişen ıaly bolsa-da tagamy bolmadyk miwäni ıatlatıar ahyryn.
#6 Gartaşan. 2016-02-29 00:42
İaşlyk döwründe ruhy saglygyňy saklamak köp babatda özüňe bagly. İöne ol wagt hem özüňde durmuşa hyjuw bolmasa ıa-da seniň töweregiňde pessimist adamlar köp bolsa, durmuşda kynçylyk boljagy ikiuçsyz. Gartaşanyňdan soň bedeniň aıdan-aıa, ıyldan-ıyla gowşap gidip barmagy bilen akylyna erk edip ıaşasaň hem ruhy saglygy goramak her ıagdaıda hem kynrak düşıär.
#5 Myratly. 2016-02-22 23:28
Adam sag, bilimli, başarjaň bolsa-da, ıaşaıan durmuşynda ynamly bolmasa ruhy gowşaklyga sezewar bolup ıaşaıar. Belkäm, onuň ynamsyzlygynda durmuşda onuň üçin ıaramaz öwrülşikler sebäp bolyandyr.
#4 Pikirli 2016-01-08 01:00
Dogrudan hem ruhy saglyk barada pikirem, aladada edilenok. İeke men däl, başgalary hem daşyndan synlanyňda ruhy saglygy barada alada edıäne meňzänok. Ruhy saglyk belli bir derejede her adamyň özünede baglydyr weli, köp derejede ıaşaıan jemgyıetiniň ıagdaıyna, guraşap alan daş-töweregindäki adamlaryň gatnaşygynada baglydyr.
#3 Seıdi 2015-12-01 01:02
Adam üçin beden saglygyndan soň ruhy baılykda ıaşamak örän derwaıys diıip düşünıärin. Ol baılygy yzygiderli saklamak bolsa seniň durmuşda okgunly, hyjuwly ıaşamagyňa we seniň ıaşaıan jemgyıetiň döwrebaplygyna baglymyka diııärin.
#2 Han. 2015-10-15 00:26
İer ıüzünde hemme adamlar ruhy saglykda ıaşasadylar nähili gowy bolardy. Nebsimiz agysada sansyz köpler ruhy saglyksyz we ruhy göıdüklikde ıaşaıarlar. Dünıä ıüzünde adamlar biri-birini goldap, ynsanperwerlikde bolsadylar belkäm ruhy bozulmalar hem az bolardy.
#1 Talyp. 2015-10-14 00:28
Peıdaly maslahatyňyz üçin sag boluň. Ruhy saglygam, beden saglygam bir-birinden aıralykda göz öňüne getirip bolmaıar. Sebäbi olar biri-biri bilen baglanşykda sazlaşykly işleıärler ahyryn. Olaryň bozulmalary ruhy keselleri hasap etmämizdede bedeniň keselçiligine getirıär.