Puna GÜLEÇÖZ - ABD TİCARET SAVAŞI VE OLASI SONUÇLARI ANALİZİ
Giriş Tarihi : 14-09-2018 19:37
ABD TİCARET SAVAŞI VE OLASI SONUÇLARI ANALİZİ
ABD'nin ticaret savaşı başlattığı ülkelerin listesi giderek uzuyor. Ancak, bu savaşın ABD için yaratacağı sonuçların listesi de kabarıyor. Uluslararası uzmanlar, ABD'nin bu politikasının küresel ekonomiyi nasıl etkileyeceğini tartışmaya devam ediyor.
Olası sonuçları düşünmek aslında pek de zor değil.Ülkelerden ardı ardına gelen hamleler ve yaptırıma yaptırımla verilen cevaplar sonucun Amerika için hiç de hayrına olmayacağına vardırıyor.Fakat açık konuşmak gerekirse başlatılan bu savaş,Ülkerei ciddi anlamda sarsmış durumda.Fakat, Ankara ile Washington arasındaki ilişkilerde krizin yaşandığı bir dönemde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin büyük ticaret ortaklarıyla ulusal para cinsinden işlem yapmaya hazırlandıklarını açıklamısyla tüm dengeler bir anda değişti..Verielecek en iyi cevap verilerek Abd’nin net tutumundan kaymaya başlayan tutarsız hamle ve hareketlerden bunu net olarak izledik. Erdoğan, Türk lirası ile ticaret yapılacak devletler arasında Rusya, Çin, Ukrayna ve İran'ı gösterdi.
"Eğer Avrupa ülkeleri de dolar zincirinden kurtulmak istiyorlarsa, Ankara onlarla da benzer bir şekilde çalışmaya hazırdır." Mesajı vererek Tüm Ülkelerin kendi para birimlerine geri dönme olasılığı dahi Abd’ye ciddi zararlar verdi.Çünkü; Dolar Abd elinde ciddi anlamda bir baskı aracı olarak değerlendiriliyordu. Abd artık kendini eski imajını korumak zorunda hissetmiyor ve dış politikada sorun yaşadığı her ülkeye karşı ilk etapta bu tür ticari engeller, gümrük vergisi artışları gibi, ellerinde can yakabilecek hangi araçlar varsa kullanıyor, bu tarz neo-merkantilist diyebileceğimiz bir yaklaşım sergiliyordu. Mesela Çin açısından bakacak olursak Abd'nin sürekli dolar/yuan kuru üzerinden Çin'e baskı uyguladığını görürüz. Aynı şekilde Abd'nin Rusya'ya karşı 2015 yılında başlayan ve rublenin değer kaybını tetikleyen benzer bir ekonomik operasyonu vardır. Ve aynı yöntemle Türkiye'ye de baskı yapmaya çalıştılar. Bence ne Çin ne Rusya ne de hızla büyüyen başka bir ekonomi, mevcut dolar yönelimli sistemden memnun olabilir. Tüm oyuncular bunu ortadan kaldırmak istiyor, ancak ticari işlemlerin ulusal para cinsleri kullanılarak yapılabilmesi için, uluslararası ticaret ve finansal akışa uyan bir altyapının da oluşturulması lazımdı. Türk-Amerikan ilişkilerindeki mevcut krizden dolayı, özellikle Türkiye'nin bu konuda en proaktif ülkelerden biri olması muhtemeldir.Abd’nin başlattığı bu savaş Küressel olarak Tüm dünya üretiminde yavaşlamaya neden olarak,Küresel bir ekonımik soruna neden olmuştur.Bunu göz ardı edemeyiz.
Vietnamlı uluslararası askeri ve siyaset bilimi uzmanı Nguyen Minh Tam'a göre, ABD küresel egemenlik stratejisinin büyük iflasıyla karşı karşıya kaldı: "Bugün, ABD yönetimi, yalnızca FED'in basma hakkına sahip olduğu dolara bağımlı durumda. Diğer ülkeler doları dışlayıp tam olarak kendi para birimleri üzerinden işlem yapmaya başladıkları anda, ABD'nin egemenliği sona erecektir." Rus Stratejik Araştırmalar Enstitüsü uzmanı Vyaçeslav Holodkov'a göre, "Dünya, Trump Amerika'yı 'yeniden büyük bir devlet' yapıncaya kadar, çaresizce oturup beklenmeyeceğini anlamaya başladı. ABD'nin Asya Pasifik'teki Japonya, Güney Kore, Hindistan ve Avustralya gibi başlıca ekonomik ortakları, halihazırda Çin ile yeni bir ekonomik blok oluşturulmasını tartışıyor. Yakın bir zamana kadar, böyle bir şey hayal bile edilemezdi. Yeni Asya ticari birliği bu yılın sonuna kadar kurulabilir. Bu birliğin
katılımcılarından her biri, bir şekilde ekonomik yaptırımlara karşı savunmasız. Ancak birlikte bir güç haline gelerek ABD'li şirketlere büyük zararlar verebilirler.
Ve İran’a bakacak olursak,Petrol amborgosuyla mücadeleye devam ediyor. İran petrolünün Çinli alıcıları, ABD'nin Tahran'a yeniden yaptırım uygulaması olasılığına karşı kesintisiz tedarik sağlamak için, yüklerini National Iranian Tanker Co'ya (NITC) ait gemilerle taşımaya başlıyor. Bu, İran petrolünün en büyük tüketicisi olan Çin'in, ABD'nin yaptırımlarına rağmen bu ülkeden petrol almaya devam etmek istediğini gösteriyor.
Çin'de bulunan Güneybatı Üniversitesi'nin İran Çalışmaları Merkezi'nden Ji Kaiyun'a göre, ABD'nin şeyl petrolü de dahil olmak üzere, dünyanın en büyük petrol tüketicilerinden biri olan Çin, İran kartını ABD'ye karşı ek bir baskı aracı olarak kullanabilir. "İran petrolü Çin için çok önemli, iki ülkenin enerji kaynakları alanında birbirlerine karşı tamamlayıcılığı yüksek. Ancak İran, Çin'e daha fazla bağımlı, çünkü ürünleri için bu tür başka bir pazar bulmak zor. Ancak Çin, diğer ülkelerden de petrol satın alabilir. Ayrıca, hem Çin hem de İran, şu anda ABD'nin hedefinde. Bu nedenle, iki ülkenin karşılıklı desteği reddetmesi için bir sebep yok."
Haziran ayında, Dünya Bankası ekonomistleri şunları söyledi: Dünyada dolarsız ticaret süreci başlatıldı ve durdurulamaz. En büyük petrol ihracatçılarının doları reddetmesi, mali sistemin modifikasyonu için ciddi bir ivme oluşturacak ve dolarsız ticarete yönelik küresel eğilimi güçlendirecektir. Körfez ülkelerindeki büyük petrol ihracatçıları da dolardan vazgeçmeye hazır mı? Şeklinde mesajı vererek Abd ye güçlü ülkelerce ciddi mesajlar verilmiş oldu. : Örneğin, Kuveyt dinarı dolara bağlı değil. Bu nedenle, bu ülke, Basra Körfezi'nde tek bir ulusal para birimi oluşturma fikrini aktif olarak desteklemektedir. Ama bu bölgedeki diğer ülkelerin para birimleri doların elinde rehin durumundalar. Tek bir dinar hayali Basra Körfezi'nde uzun zamandır var. Bu ülkelerin insanları uzun yıllardır ortak bir para birimine geçilmesini ve serbest dolaşım için devletlerarası sınırların kaldırılmasını savunuyorlar.
Mısırlı ekonomi uzmanı Muhammed Abdel Jawad, Basra Körfezi ülkelerinin ortak bir çözümü kabul ederek dolardan vazgeçmeye gidebileceğini söyledi. "Tek başına dolardan uzaklaşmak çok zor. Fakat, eğer Basra Körfezi ülkeleri bunu birlikte yapmaya karar verseydi, eğer tek bir para birimine geçilseydi, bunun çok büyük bir etkisi olurdu. Böyle bir adım, Basra Körfezi'ni dünya ekonomisinin liderlerinden yapardı. Avrupa ülkeleri, 42 dili, farklı dinleri, siyasal yönelimleri, monarşileri ve cumhuriyetleri içeren Avrupa Birliği'nde birleşti. Ve kendi para birimi olan euro, dolarla rekabet ediyor ve çoğu zaman da gerisinde bırakıyor."
Son Olarak,Uzmanlar, dünya finansal sisteminde doların hakimiyetinin azalacağına inanıyor. ABD'nin küresel ölçekte ciddi sorunlara yol açacak yaptırımları ve ekonomik baskısı, tüm uluslararası ilişkiler sisteminin yeniden gözden geçirilmesini gündeme getirebilir.
Sonuç olarak, Trump'ın yanlış hesap yaptığı en büyük konu 'America First' (İlk önce Amerika) sloganının 'America alone'a (Yalnız Amerika)’ya dönüşmesi oldu…
Sabredelim ve kaos,algı her türlü iç karışıklık oluşturmaya çalışan her kendini zeki sanan aptal güçden uzak durup dışlayalım.Esen Kalın /Puna Güleçöz.