Mora Ne Zaman Alındı?
admin | Ocak 3, 2020 | Tarih | Yorum yapılmamış
Osmanlı Devletinin esas amaçlarından biri her zaman Akdeniz’e ve oradaki ticarete hakim olmaktır. Yunanistan’ın güneyinde bulunan Mora yarımadası bu açıdan her zaman önemli bir hedef olmuştur. Bu yazıda Mora ne zaman alındı, Mora’nın fethinin sebepleri ve sonuçları nelerdir gibi konulara kısaca açıklık getireceğiz.
Mora yarımadası 1460 yılında padişah Fatih Sultan Mehmet tarafından alınmıştır. 1458 ve 1460 yılında yarımadaya iki sefer düzenlenmiştir.
Akdeniz hakimiyeti için önemli olan bu yarımada Yunanistan’a küçük bir kara ile bağlıdır. Yani neredeyse ada şeklinde büyük bir yapıdır. Anadolu topraklarının batı kısmında çok önemli bir yerdir. Bu nedenle Osmanlı Devleti buraya egemen olmak istemiştir.
Mora’nın Fethinin Sebepleri ve Sonuçları
Mora yarım adası kim tarafından fethedilmiştir öğrendik. Ayrıca Mora’nın alınması hangi padişah döneminde oldu onu da biliyoruz. Şimdi biraz olayın gerisine bakalım.
Yıldırım Bayezit (I. Bayezit) Mora Prensliğini vergiye bağlamıştı. Ancak Ankara Savaşında Osmanlı Devleti yıkılma tehlikesi geçirince 15. yüzyıl başlarında Mora Venedik ve Bizans egemenliğine geçmiştir. Bizans İmparatoru buraya Türk saldırılarını önlemek için sur ve kale yapmıştır.
Sultan II. Murat döneminde adaya sefer düzenlendi ve burası vergiye bağlandı. Ayrıca surların yıkılmasını da Bizans kabul etti.
1444 yılında Haçlıların düzenlediği çok büyük sefere (Varna Savaşı) Mora despotu da katılmıştır. Hatta bazı yerleri ele geçirmiştir. Ancak daha sonra yenilmiş ve tekrar vergiye bağlanmıştır.
Fatih Sultan Mehmet İstanbul’u fethedip Bizans’ı ortadan kaldırınca buradaki Bizans etkisi de son buldu. İstanbul’un fethinden 5 sene sonra yani 1458’de Mora’ya ilk sefer düzenlendi ve yarımadada huzur sağlandı. Ancak tekrar isyanların görülmesi üzerine 2 sene sonra tekrar sefer düzenlenerek 1460’ta kesin olarak Osmanlı Devletine katıldı. Buraya Türk nüfus taşınarak bölgede iskan sağlanmaya çalışıldı.
Mora yarımadasının güney kesimlerinde hala birkaç Venedik kontrolünde kale kalmıştı. Bunlarda Fatih’in oğlu II. Bayezit tarafından ele geçirilmiştir.
Mora’nın fethedildiği devlet Venedik devletidir. En önemli sonucu ise Akdeniz egemenliği için önemli bir adım atılmıştır.
Mora’nın fethinde izlenen yöntem ve aşamalar hakkında konuştuk. Şimdi de Osmanlı Devletinin Mora yarımadasını kaybetmesi üzerine konuşalım.
Mora fethinden sonra Rumeli’ye bağlı bir bölge olarak kalmıştır. Ancak 1661 yılında IV. Mehmet döneminde Mora bir eyalet olmuştur.
1699 yılında büyük bir yenilgi alan Osmanlı Devleti Karlofça Antlaşması ile Mora’yı Venediklere bırakmıştır. Ancak 1718 Pasarofça Antlaşmasıyla burası tekrar Osmanlı kontrolüne geçmiştir.
Dönem dönem ayaklanma çıkan Mora yarımadasında 1821 yılında çıkan ayaklanmayı Osmanlı bastırmada egemen olamayınca Mısır valisi Mehmet Ali Paşa’dan yardım istedi. Paşa ayaklanmayı bastır. Ancak Avrupalı devletler kendi aralarında anlaşarak buranın özerk bir Yunan prensliğine bırakılmasını kararlaştırdılar.
Osmanlı Devletinin 1827 yılında bu talebi kabul etmemesi üzerine Osmanlı donanması yakıldı. Devlet büyük güç kaybetti. Rusya ile 1829 yılında yapılan Edirne Antlaşması sonucunda Yunanistan özerk değil bağımsız oldu. Mora’da Yunanlılara bırakıldı.