Lale Dönemi Sadrazamı Damat İbrahim Paşa'dan Abdullah Çatlı'ya, Hacıbektaşı Veli'den Fenerbahçe spor Kulübü Divan Kurulu Başkanı Vefa Küçük'e Nevşehir'in yetiştirdiği bir çok ünlü bu topraklardan çıktı...İşte Nevşehirli ünlülerden bazıları...
13. yüzyılda yetişmiş ünlü bir Türk düşünürü ve gönül adamıdır. Horasan’ın Nişabur (Nişapur ) kentinde doğmuştur. Annesi Hatem Hatun, babası Seyyit İbrahim Sani’dir ve ikisi de Türk soyundandır.
1932 yılında Nevşehir’de doğmuştur. Müzikle küçük yaşlarda ilgilenmiş, ud çalmaya heveslense de babasının isteği ile keman dersleri almıştır. İlk hocası Emin Ongan'dır. Askerliğini yedek subay olarak 1954 yılında tamamlamış ve 1955 yılında Türk Müziği Konservatuarına, 1958 yılında da Ankara Radyosuna girmiştir. 1966 yılına kadar Ankara Radyosunda çalışıp birçok eserini bu dönemde yapmıştır ki bunlardan en önemlisi "Belki bir sabah geleceksin" isimli şarkısıdır.
Kendisi ayrıca ut virtüözüdür. 1950’li yıllarda beste yapmaya başlamış, 1970’lerin sonlarına doğru gayet üretken bir besteci profili çizmiştir. Ancak son yıllarını yakalandığı gırtlak kanserinden dolayı çok kötü geçirmiştir, hatta son bir kaç yıl konuşma yetisini de kaybetmiştir. 1981 yılında hayata gözlerini yummuştur.
Heykeltıraş olan Hakkı ATAMULU, 1912 yılında, Nevşehir’in Derinkuyu İlçesinde doğmuştur. İlkokulu İzmir’de, ortaokulu İstanbul’da, liseyi Bursa’da bitirmiştir. 1934-1938 yılları arasında İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisini bitirerek önce Mahir TOMRUK, sonra Rudolf BELLİNG’in öğrencisi oldu. 1938’de Almanyaya gitti. Frankfurt ve Berlinde Gabro ve Arnobrekker ile çalıştı. 1939’da Türkiye’ye döndü.946’da Nijat SİREL ile birlikte Malatya’da “Atatürk” ve “İnönü” heykellerini; 1951’de tasarımı kendisiyle, Yavuz GÖREY’e ait İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi bahçesindeki üçlü kompozisyon olan “Atatürk ve Gençlik Anıtı” nı yapmıştır. 1960’ta memleketi Derinkuyu’ya yerleşmiştir. Mesleğiyle belediye başkanlığının bağdaşmayacağını bilmesine rağmen, Derinkuyulu eşrafın ısrarı karşısında belediye başkanlığına aday olmayı kabul etmiştir. İki dönem süren belediye başkanlığı esnasında, Derinkuyu’yu bir sanat ilçesi yapma gayreti içerisinde olmuştur. Diğer taraftan Derinkuyu’yu belde kuruluşu olmaktan çıkarak, ilçe yapılmasını sağlamıştır.
Belediye Başkanlığı dönemlerinde, Sağlık Bakanı Ragıp ÜNER, Milli Eğitim Bakanı Ahmet TAHTAKILIÇ ve Cumhuriyet Gazetesi Başyazarı Nadir NADİ’ye yer altı mağaralarını gezdirip, buraların turizme açılmasını önermiştir. Akabinde Milli Eğitim Bakanı Ahmet TAHTAKILIÇ’ın kısa sürede gönderdiği ödenekle yer altı şehrinin girişleri temizlenerek, ziyarete açılmıştır. Su ihtiyacını kuyulardan sağlamakta olan Derinkuyu Hakkı Atamulu’nun başkanlığı döneminde şebeke suyuna kavuşmuştur. 1972’ye dek süren bu görevi sırasında İlçede, soyut heykelleriyle dekore ettiği, 9.30m. yüksekliğinde bir Atatürk heykelinin, ayrıca yüzme havuzu, açık hava tiyatrosu, kitaplık, paten yeri, yeşil alan ve gazinosu olan, bir açık hava müzesi niteliğinde Kültür Park’ı oluşturdu. Özgün bir cami ve minaresini yaptırdı. Nevşehir eski Hükümet Konağı önündeki Nevşehir taşından Atatürk heykelini yaptı. Bu heykelle Nevşehir’de ilk arkaik yontu yapılmış oldu. Ardından Mucur Yontusu, Bor Atatürk figürü, dört metrelik oturmuş Hacıbektaşi Veli figürü(Hacıbektaş Müzesi önündeki heykel) Ürgüp’te balıklı çeşme ile el sanatları çarşısının kapı girişi ve iç bölümdeki üçlü kompozisyonu yapmıştır.
Önemli eserlerinden birisi olan Nevşehir’de bulunan 3m. Boyundaki Damat İbrahim Paşa heykelini parasız yapmıştır. Ünlü heykeltıraş Rudolf Belling bu heykel için: “-Şimdiye kadar Türkiye’de yapılan en güzel yapıt” demiştir.
Hakkı ATAMULU yaşlılık döneminde de hiç boş durmamış, küçük figürler yaparak sergiler açmıştır. 1994 mayısında İstanbul Destek Galeride ve Ankaradaki Selvin Galeride açtığı sergiler sonunda “Yılın Sanatçısı” seçilmiştir. Malzemenin sınırlarını zorlamadan, genellikle tok dolu kitlelerin ağır bastığı figüratif yapıtlar üretmiştir. Çok temiz biçimlendirdiği büyük kitleleri stilize ayrıntılarla hareketlendirmiştir. Anıt çalışmalarında geleneksel anıt heykel düşüncesinden etkilenmiştir. Erzurum’daki “Atatürk ve Erzurum Kongresi”, Bor’daki “Atatürk”, Samsundaki “ilk Adım” gibi anıt heykellerinde klasik beğeniye bağlı kalmakla birlikte, soyut etkilere de açık bir tarzda çalışarak, sert çizgili geometrik biçimlere de yer vermiştir. 1970’lerin sonlarında figüratif anlayıştan ayrılarak tümüyle soyut çalışmalara yönelmiştir.
Hıristiyan ve Müslümanlarca benimsenen, saygı duyulan bir şahsiyet olan Yuhannes, iki farklı dinin ortak değeri konumundadır. Doğum ve ölüm tarihi hakkında kesin bilgiler bulunmamaktadır. Hayatıyla ilgili bilinenler şunlardır: 1854-1856 yıllarında Osmanlı Devletiyle Rus Çarlığı arasında geçen Kırım savaşında, din adamı hüviyetiyle Rusya saflarında savaşa katılır. Savaşta yaralı olarak Osmanlılara esir düşer. Savaş sonrası İstanbul’a getirilir. Bir müddet esaretten sonra serbest kalır. Ancak Ülkesi Rusya’ya dönmek yerine, Hıristiyanlığın kutsal mekânlarının bulunduğu Ürgüp’te kalmayı tercih eder. Ürgüp’te dönemin zenginlerinden olan Esat Ağa'nın himayesine girer. Dürüstlüğü ve çalışkanlığı sayesinde kısa sürede Esat Ağanın güvenini kazanır. Esat Ağa Yuhannes’in inançlarını bağımsızca yaşamasına müsaade eder. Esat Ağa konağının alt kısmında bulunan kayadan oyma mekânda Yuhannes Hıristiyanlıkla ilgili inançlarını rahatlıkla yerine getirir. Öldüğünde de aynı mekâna defnedilir. Ancak kemikleri 1924 yılında Türkiye ile Yunanistan arasında yapılan mübadele(değişim) anlaşması çerçevesinde, yapılan değişim sırasında, Ürgüp’te yaşayan Rumlar tarafından Yunanistan’a götürülür. Mustafa Güzelgöz (1921 - 2005)
Güzelgöz, memuriyetin yanı sıra farklı alanlarda bir çok etkinlikte de adından bahsettirir. Ürgüp’ün Çökek Köyünde kurulan üzüm işleme tesisinin kuruluşunda önderlik eder. Kırklı yıllarda sporun önemini kavramıştır. Ve Ürgüp’te bir spor kulübü kurmuştur. Diğer taraftan turizmle ilgili tüm dernek tarzı teşekküllerin içerisinde yer almıştır.
II. Abdülhamit döneminde, İstanbul, Suriye ve Selanik’te genç zabit ve mekteplilerin kurdukları siyasi teşekküllere ilgi duyan Hayri Efendi, bazılarında fiilî görev almış, Selanik’te ceza reisi iken İttihat Terakki Cemiyeti bünyesinde önemli hizmetlerde bulunmuştur. II. Meşrutiyet döneminde İttihat Terakki Fırkası’ndan Niğde mebusluğuna adaylığını koyarak, Meclis-i Mebusana girmiştir.
Bilahare Darülfünun Hukuk Şubesi Mecelle Müderrisi daha sonra da Meclis-i Mebusan birinci reis vekili oldu. II. Mahmud dönemiyle başlayan yenilik hareketlerini, özellikle ulemanın desteği olmadan gerçekleştirmenin zorluğu Padişah tarafından biliniyordu. İlk etapta ilmiye sınıfı bu tür yenilikleri tasvip etmiyordu. Zaman ilerledikçe ve devlet ricalinin teşviki ile ilmiyede çözülmeler başladı ve yenilik hareketlerinin içinde ulema (ilmiye sınıfı) yer almaya başladı. Nitekim yenilik hareketine katılan ulema arasında Mustafa Hayri Efendi de yer alıyordu. Öyle ki İbrahim Hakkı Paşa kabinesinde, önce Evkaf-ı Hümayun nazırlığına, sonra sırasıyla, Dahiliye, Orman ve Meadin nezaretlerine vekalet eden Hayri Efendi işlerinin yoğunluğunu bahane ederek, bu görevleri terk etti. Küçük Said Paşa’nın kabinesinde Adliye nezareti ile Şuray-ı Devlet başkanlığına asaleten atanan Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi 16 Mart 1914’de Şeyhülislam oldu.
Sivas Kongresi’nden sonra Maliyedeki Gelir Memurluğu görevine dönmüş, 1932 yılında emekli olmuştur.
Abdullah Çatlı (Abdullah Çatlı Kimdir? - Abdullah Çatlı Hakkında)
Doğum: 1956, Nevşehir, Türkiye
Ölüm: 3 Kasım 1996, Balıkesir, Türkiye
Nevşehirli Abdullah Çatlı, Susurluk kazasında ölen ülkücü 1977'de Ülkü Ocakları Ankara İl Başkanı. 25 Mayıs 1978'te de Ülkücü Gençlik Derneği Genel Başkan Yardımcılığı'na seçildi. 11 Temmuz 1978'de Ankara'da Hacettepe Üniversitesi öğretim üyelerinden Doç. Dr. Bedrettin Cömert'in öldürülmesi olayının faili olarak Ankara 5.Sulh Ceza Mahkemesi'nce hakkında gıyabi tevkif kararı verildi. 23 Ağustos 1978'de Sakarya ilinde yakalandı ve gözaltına alındı. Abdullah Çatlı'nın, 9 Ekim 1978'de de Ankara ili Bahçelievler semtindeki 7 TİP'linin öldürülmesi olayının planlayıcısı ve baş sorumlusu olduğu iddialarına ilişkin tutuklama kararı olayın üzerinden 4 yıl, 4 ay geçmesinden sonra gerçekleştirilebildi. Çatlı, 12 Eylül Darbesi'ni izleyen aylarda yurt dışına çıktı. Bulgaristan ve Viyana'da bir süre kaldı. 22 Şubat 1982'de, İsviçre'de Mehmet Özbay adına düzenlenmiş pasaport ile yakalandı, ancak serbest bırakıldı. 22 Ekim 1983'de Paris'te MİT ile ilişkiye geçtiği ve ASALA'ya karşı 5 eylemde kullanıldığı MİT resmi belgelerine yer aldı. 22 Ekim 1984'de Paris'te yakalandığında üzerinde Hasan Kurtoğlu adına düzenlenmiş bir pasaport vardı. Çatlı, Fransa'da 7 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 16 Eylül 1985'de Papa Suikasti davasında tanık olarak konuştu. Oral Çelik'in suikast ile ilgisi olmadığını, Ağca'nın Bulgar ajanı olabileceğini iddia etti. Çatlı, kısa bir süre sonra Fransa tarafından 7 yıl ceza aldığı İsviçre'ye iade edildi. 21 Mart 1990'da Bostadel Cezaevi'nden kaçtı.
1993'de Türkiye'ye gelen ve taşıdığı Şahin Ekli adına düzenlenmiş pasaport ile gözaltına alınan Çatlı, aynı tarihte serbest bırakıldı. Çatlı'nın 26 Nisan 1996'da Ömer Lütfü Topal ile aynı uçakta Kıbrıs'a gittiği ve aynı otelde kaldıktan sonra 1 Mayıs 1996'da geri döndüğü de kayıtlardan ortaya çıktı. Çatlı, 1996'da Balıkesir'in Susurluk ilçesi yakınlarındaki kazada öldü. Kaza sırasında Çatlı'nın yanında, arka sol tarafta oturan Gonca Us ve arabayı kullanan emniyet müdürü Hüseyin Kocadağ da ölmüştür. Mercedes'in içindeki 4 kişiden sadece o zamanki DYP milletvekili olan Sedat Edip Bucak sağ olarak kurtulabildi.
#nevsehirli unluler haberleri - nevşehir Kimlerle Ünlü - Nevşehirin ünlüleri