SU ÇİÇEĞİ (VARICELLA) – DR. YILMAZ BAY
Su çiçeği; Varicella zoster denilen bir cins virüsün yaptığı, tüm vücutta içi su dolu küçük kabarcıklarla seyreden döküntülü bir hastalıktır. Bilinen en bulaşıcı hastalıktır. Hastanın geçtiği koridordan 2-3 saat içerisinde geçen kişi su çiçeğine yakalanabilir. Virüs havada 2-3 saat canlı kalabilir. Hasta kişinin öksürük ve hapşırması ile havaya yayılan virüs sağlıklı kişinin o havayı soluması ile bulaşabileceği gibi hasta kişi ile her türlü yakın temas, hasta kişinin vücuttaki döküntüleriyle temas ve hasta çocuğun kullandığı eşyalarla temas sonucu hastalık bulaşabilir.
Su çiçeği yeni doğan çocuk dahil her yaşta görülebilir ancak hastaların %90 kadarı 5-10 yaş gurubu çocuklardır. Özellikle anaokulu ve ilkokul gibi çocukların toplu bulunduğu yerlerde salgınlara neden olabilir. Ocak-Mayıs ayları arasında görülme sıklığı en fazladır.
Hastalıkta döküntü; virüsü aldıktan 10-21 gün sonra (ortalama 12-18 gün) ortaya çıkar. Döküntüler ortaya çıkmadan 24-48 saat önce hasta virüsü solunum yoluyla ortama yaymaya başlar ve döküntüler ortaya çıktıktan sonraki 6-7. güne kadar döküntülerden ortama virüsü yayılmaya devam eder. Bu süre içerisinde hasta hastalığı etrafındakilere bulaştırır. Döküntülerin tamamı kabuklandığında bulaşıcılık sona erer.
Su çiçeğinde; hafif ateş yüksekliği, halsizlik, iştahsızlık şeklinde başlayan hastalık 24-48 saat içinde deriden kabarık küçük kızarıklıklar şeklinde döküntüyle kendini belli eder. Bu kızarıklıkların üzerinde şeffaf, oval, gözyaşı damlasına benzer içi su dolu kesecikler olur. Bu sıvı dolu kesecikler 24-48 saat içinde parçalanarak içindeki sıvı dışarı çıkar ve üzeri kabuklanır. 6-7 gün süre ile değişik zamanlı olarak bu döküntüler vücudun belirli yerlerinde çıkmaya devam eder.
Karın ve gövdeden başlayan bu döküntüler, boyuna, yüze, ağız içine hatta saçlı deriye, göze, genital organlara kadar yayılabilir. Hastalık her çocukta farklı şekilde seyreder. Özellikle küçük çocuklarda ve aşılı çocuklarda birkaç döküntüyle seyrederken daha büyük çocuklarda ve genç erişkinlerde tüm vücudu kaplayan daha ağır lezyonlarla da seyredebilir. Yaş ilerledikçe hastalığın ağırlığı da artar. Hastalık hamilelerde çok daha ağır seyreder. Hatta hamileliğin ilk birkaç ayında çocukta çeşitli anomalilere neden olabildiği gibi, düşüklere de sebep olabilir.
Hastalığı geçiren kişilerde ikinci kez görülme olasılığı çok az da olsa, olabilir.
SU ÇİÇEĞİ GEÇİRENLERDE İLERİDE “ZONA” DENİLEN HASTALIK GÖRÜLEBİLİR. Su çiçeği geçtikten sonra virüs vücutta sinir uçlarında 20-30-40 yıl canlı kalabilir. Kişinin vücut direnci kırıldığında tuttuğu sinir boyunca su çiçeğine benzer döküntülerle zona hastalığı meydana çıkabilir. Zona geçiren bir erişkinle temas eden çocuk su çiçeği geçirebilir hatta zonalı bir erişkinin başlattığı su çiçeği salgınları bile görülebilir.
Kaşıntıya karşı ağızdan kaşıntı giderici ilaçlar verilebilir.
Çocukla ilgilenen kişiler ellerini sık sık yıkamalıdır.
Tırnaklar kesilmeli, tırnak uçları bir fırça ile fırçalanmalı, böylelikle kaşınan kısımların tırnaklardan bakteriyel enfeksiyon alması önlenebilir.
Ateş varsa gerekli önlemler alınmalı, doktorunuzun önerdiği paracetemol ya da ibuprofen cinsi ateş düşürücüler kullanılabilir.
ATEŞ DÜŞÜRÜCÜ OLARAK KESİNLİKLE ASPİRİN VERİLMEMELİ. SU ÇİÇEĞİNDE ASPİRİN KULLANILDIĞINDA KARACİĞERDE “REYE SENDROMU” DENİLEN KOMAYA KADAR GİDEN AĞIR TABLOLAR ORTAYA ÇIKABİLİR.
Giysi ve çarşaflar her gün değiştirilmelidir.
Hasta çocukların diğer çocuklarla olan teması engellenmelidir.Hasta çocuklar 1 hafta süre ile okula gönderilmemelidir.
Hasta çocuğun giysileri, sağlıklı çocuğa giydirilmemelidir.
Aşırı giyindirmekten kaçınılmalıdır.
Günümüzde su çiçeğinden aşı ile korunmak olası hale gelmiştir.1 yaşını geçen tüm çocuklar su çiçeği aşısı ile aşılanmalı ve aşı 4-6 yaşlarında tekrarlanmalıdır. Aşının koruyuculuğu %90-95 dolaylarındadır.