Bu Kitaplar Yasaktı... - Eski Kitaplarım - Eskiden günümüze kitaplar
1944 ? Rıfat Ilgaz ? Sınıf
Sınıf, Rıfat Ilgaz?ın Balıkpazarı?nda limon satan, Tahtakale?de çaycılık yapan, fakirlikten okula gelemeyen öğrencileri anlattığı bir şiir kitabı. 1944 yılı başlarında, Devrim Kitabevi?nden çıkmış. Kapağının kırmızı olması, şiirlerin konusu, kitabın ismi ve yayınevinin ismi bir araya gelince, kitap sadece 25 gün satışta kaldıktan sonra sıkıyönetim tarafından toplatılmış.
Rıfat Ilgaz, evinin önünde bekleyen polisleri görünce tutuklanacağını anlayarak 2 buçuk ay kaçak yaşamış. Daha sonra, ortamın daha uygun olduğunu düşündüğü bir dönemde teslim olup askeri cezaevine gönderilmiş. Bilirkişinin kitapta suç bulamamasına rağmen mahkeme onu 6 ay hapse mahkum etmiş ve Ilgaz cezasını eksiksiz çekerek tahliye olmuş.
Mahkeme kayıtlarında kitapla ilgili şu sözler yer alıyor: ?Kitabına ?Sınıf? ismini vermekle halkı ve içtimai sınıfları değil, değil muallim olması dolayısıyla mektep sınıflarını kast ettiğini, kitabın kapağının kırmızı kaplı olmasının bir mânâsı olmayıp, göze çarpan bir reklam olduğunu beyan etmiş ise de??
1944 ? Sait Faik Abasıyanık ? Medar-ı Maişet Motoru (Bir Takım İnsanlar)
Sait Faik?in bu romanı, ana karakter Nevin?in huzuru arayış çabasını anlatıyordu. Yazar, romanı hiçbir yayıncı basmak istemeyince, annesinden aldığı para ve Yokuş Kitabevi sahipleri Agop Arad ve Burhan Arpad?ın desteğiyle kitaptan 2000 adet bastırdı. Ama kitaptaki kahramanlardan biri eski bir asker kaputu giydiği için 1944?te Bakanları Kurulu kararıyla toplatıldı.
Polis kitapları götürürken Burhan Arpad, ellilik bir paketi saklamıştı. Ama daha sonra Sait Faik kitapları Arpad?dan alamadı. Tutuklamalar ve aramalar sıklaşınca, Arpad kitapları yakmak zorunda kaldı.
Medar-ı Maişet Motoru, 1952?de Varlık Yayınları tarafından yeniden basılırken, Abasıyanık, kitabın ismini Birtakım İnsanlar olarak değiştirdi. Romanın ilk baskısından sadece 99 adet satılabildi.
1947 ? Sabahattin Ali ? Sırça Köşk
Sırça Köşk, Sabahattin Ali?nin yazdığı son öyküydü. Kitabına da adını veren bu öykü, diğerlerinden önce yazılmasına rağmen kitabın ve masallar bölümünün sonunda yer almıştı.
Üç tembel arkadaş, adı bilinmeyen bir ülkenin zorbalıktan bihaber, efendisiz, uşaksız başkentinde hiç çalışmadan nasıl yaşayacaklarını düşünüp kendilerine bir sırça köşk kuruyorlar ve buranın çalışkan ve hakkaniyetli insanları bir süre sonra kendilerini Sırça Köşk?ü beslerken buluyor. Bir süre sonra halkın verecek bir şeyi kalmayınca, Sırça Köşk?ten gelen buyruk üzerine ellerindeki son koyunu da vermek zorunda kalıyorlar. Üç arkadaş, olası bir isyanı engellemek için kebap yaptıkları koyunların kellelerini birinin dili, birinin gözü, ötekinin de beyni olmadan dağıtıyor. Buna karşılık halktan biri ?Böyle başın da bana lüzûmu yok? diyerek kelleyi Sırça Köşk?e fırlatıp atıyor.
Hikâye şu sözlerle bitiyor: ?Sakın tepenize bir sırça köşk kurmayınız. Ama günün birinde nasılsa böyle bir sırça köşk kurulursa, onun yıkılmaz, devrilmez bir şey olduğunu sanmayın. En heybetlisini tuzla buz etmek için üç beş kelle fırlatmak yeter.?
Sırça Köşk?teki iktidar eleştirisi gözlerden kaçmaz. 1947?de basılan basılan kitap, Bakanlar Kurulu kararıyla hemen toplatılır.
1962 ? William S. Burroughs ? Çıplak Şölen
William S. Burroughs?un 1959?da yazdığı Çıplak Şölen, Amerika?dan Meksika?ya ve oradan da Tanca?ya ve rüyamsı Interzone?a seyahat eden uyuşturucu bağımlısı William Lee hakkında. Roman, birbiriyle çok bağlantılı olmayan skeçler halinde yazılmış ve yazarın bu mekânlardaki kişisel deneyimlerine ve çeşitli uyuşturuculara olan bağımlılığına dayanıyor.
Çıplak Şölen, açık saçık olduğu gerekçesiyle 1962?de yasaklandı, neyse ki 1966?da üst mahkeme kitabı akladı.
Bu arada roman, bu yıl içerisinde Altıkırkbeş Yayınları ile Sel Yayıncılık arasında tartışma konusu oldu. Berbat çevirileriyle dünya bilim kurgu yapıtlarını ilkokul kitabına çeviren Altıkırkbeş, kitap için Wiley?le 2 yıllığına anlaştı, ama verilen sürede çeviriyi tamamlayamadı ve sözleşmesi dolduğundan kitabın yayın hakkını Sel Yayınları aldı. İki yayınevi arasındaki bu gerilim Altıkırkbeş Yayınları?nın Sel Yayıncılık?a yönelik, ?Sizin yapacağınız yayıncılığın ta g?tüne koyayım ben!? sözleriyle akıllarda kalacak.
1968 ? André Malraux ? Umut
İspanya İç Savaşı?nı konu alan Umut, komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle 1968 yılında Türkiye?de 4. Sulh Ceza Mahkemesi?nin kararıyla toplatılmıştı. Bütün dünya dillerine çevrilen kitabın Türkçe çevirisi Attila İlhan?a ait.
1967 ? Nihat Behram ? Darağacında Üç Fidan
Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Arslan?ın yakalanmalarından idamlarına kadar olan süreci ele alan kitap, 1976 yılında yayımlandıktan hemen sonra yasaklanmıştı. Kitap, aslında Vatan gazetesi için hazırlanmış bir yazı dizisiydi ve yazılar yüzünden gazete her gün toplatma cezası aldı. Nihayet 1976?da, May Yayınları tarafından kitap olarak basıldığında, kitabı yasaklanmadan almak isteyenler yayın evinin önünde uzun kuyruklar oluşturdu. Ve beklenen oldu, kitap sadece yasaklanmakla kalmadı, ilk 6 baskısından kalanlar kitabevlerinden tek tek toplatıldı. Hatta bir daha rafa çıkmaması için polis ekipleri dizgicileri, basımevlerini, ciltçileri bastı; dizgilere el kondu. Nihat Behram ise hakkındaki ağır ceza davaları sıkıyönetim mahkemelerine devredilince,1980?de Türkiye?yi terk etti.
1988?e gelindiğinde kitap, eski baskılarından yeniden dizilip Yurt Yayın tarafından Yürekleri Şafakta Kıvılcımlar adıyla basıldı. Ama Ankara DGM Savcılığı durumu bir şekilde haber alıp harekete geçti: polis matbaayı basıp yayınevi sahibi gözaltına aldı.
Bu arada yıllar süren mücadele sonucunda beraat kararı çıkınca, Nihat Behram tam 16 yıl sonra Türkiye?ye döndü, ama daha havaalanındayken kitap yüzünden gözaltına alındı.
Darağacında Üç Fidan ve yazarı, 21 yıl sonra nihayet beraat ettiler ve kitap 1998?de Everest Yayınları?ndan basıldı.
1980 ? Georges Politzer ? Felsefenin Temel İlkeleri
Felsefeci ve Marksist teorisyen George Pulitzer?in Paris İşçi Üniversitesi?ndeki öğrencileri tarafından alınan notlara dayanan ve ölümünden sonra yayımlanan eseri Felsefenin Temel İlkeleri, Türkiye?de ilk kez 1969?da, Sol Yayınları tarafından basılmıştı. Ülkemizde de geniş bir okuyucu kitlesi bulan kitap, 12 Eylül darbesi sonrasında yasaklanan ilk kitap oldu.
1981 ? Adalet Ağaoğlu ? Fikrimin İnce Gülü
Roman, Almanya?da otomobil fabrikasında işçi olan ve 1975?te bir yaz günü arabasıyla Kapıkule?den Türkiye?ye giren Bayram?ın doğup büyüdüğü köy olan Ballıhisar?a gittiği 7 saatlik zaman diliminde yaşadıklarını anlatıyor. Fakat Adalet Ağaoğlu?nun Bayram?ın hikâyesini anlatırken 12 Mart Darbesi sonrası Türkiye?sine de dokundurması tepki çekiyor ve 12 Eylül Darbesi?nden sonra, 1 Haziran 1981?de 4. baskısındayken ?Türk Silahlı Kuvvetleri?ni gözden düşürdüğü? gerekçesiyle toplatılıyor.
1976?da Remzi Kitabevi?nden çıkan roman ve yazarı, 2 yıl süren davanın ardından aklanıyorlar.
1985 ? Henry Miller ? Oğlak Dönencesi
Oğlak Dönencesi, yarı otobiyografik bir roman. Kendini Henry V. Miller olarak tanıtan anlatıcı bir yandan işte yaşadıklarını, karısıyla ilişkilerini, komşularını ve arkadaşlarını anlatırken diğer yandan çocukluk yıllarına döner.
Türkiye, Oğlak Dönencesi?ni yasaklayan iki ülkeden biri. Roman, önce ABD Adalet Bakanlığı?nca müstehcen olduğu gerekçesiyle yasaklanmış ve romanın ülke sınırları içine sokulması engellenmiş. Kitap, ancak 1964?te ABD Yüksek Mahkemesi?nce edebi bir eser olarak kabul görmüş.
Oğlak Dönencesi ülkemizde, 1985?te Can Yayınları tarafından yayımlandı ve hemen akabinde Başbakanlık Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kurulu?nun verdiği bir raporla muzır ve müstehcen olduğuna karar verilip toplatıldı. Hatta mahkeme 22 Mart 1988?de çevirmen Aylin Sağtür ve yayıncı Erdal Öz?ün de cezalandırılmasına karar verdi. Kitabın imhası ve yayıncısı ile çevirmenine para cezası kararından sonra, 39 yayınevi Oğlak Dönencesi?ni kitapta sakıncalı bulunan yerleri çıkartıp boş bırakarak, ama kitabın başına Muzır Kurulu raporunu, savcılık iddianamesini ve Erdal Öz?ün savunmasını ekleyerek yeniden yayımladı. Kurul raporunda ve iddianamede müstehcen bulunan cümleler açıkca belirtildiği için isteyen okur, ana metinde boş bırakılan yerlere bu cümleleri ekleyerek kitabın tam metnini okuyabiliyordu.
Böylece 39 yayıncı için de dava açıldı, ama bilirkişi raporu ve iddianame müstehcen sayılamayacağı için dava beraatle sonuçlandı. Hatta mahkeme, toplatma kararını da kaldırdı. 1991?de Can Yayınları, kitabın başına mahkeme kararını koyup mahkemenin müstehcen bulduğu cümleleri siyah bantla kapatarak romanı bir kez daha yayımladı ve bu sefer herhangi bir dava açılmadı. Bundan 13 yıl sonra Oğlak Dönencesi, Avi Pardo çevirisiyle Siren Yayınları?ndan sansürsüz olarak çıktı.
1986 ? Pınar Kür ? Asılıcak Kadın
12 Eylül?den sonra Pınar Kür?ün sırasıyla Yarın Yarın ve Bitmeyen Aşk adlı kitapları yasaklanıp toplandı. Kür, Yarın Yarın?da ?komünizm propagandası? yapmakla suçlanmış ve askeri mahkemede yargılanmıştı. 1986?da yayımlanan Bitmeyen Aşk?la birlikte, Asılacak Kadın da mahkemelik oldu. Bu iki romanın suçu, Turgut Özal?ın çıkardığı muzır yasasını ihlal etmekti.
Doğduğu günden beri başkalarının kararlarıyla yaşamış Melek?in hikâyesini anlatan romanda Kür, aslında kadın bedeninin nasıl sömürüldüğünü gösteriyordu. Ama roman muzır görüldüğü için kitabın yayıncısı Can Yayınları?nın sahibi Erdal Öz?le birlikte yargılandılar. Duruşma, 1 buçuk yıl sürdü. Sonuçta beraat kararını veren Asliye Ceza Yargıcı Osman Şirin kararını şöyle açıkladı: ?Bir kitabın değerlendirilmesi yapılırken; bir gazete, bir afiş, ya da porno dergisinden farklı unsurların nazara alınması zorunludur. Bir roman değerlendirilirken bütünü bir kenara bırakmak, belli bölümlerin altını çizmek, çizilen bölümleri bir yoruma tabi tutarak eserin tümünü genel ahlâka aykırılığın istismarına yönelik saymak hatadır.?
1993 ? Salman Rüşdi ? Şeytan Ayetleri
Romanın başında iki ana karakteri, Hindistan?dan İngiltere?ye giden ve hava korsanları tarafından kaçırılmış bir yolcu uçağında buluruz. Uçak havada infilak ettiği halde iki karakter de mucizevi bir şekilde kurtulur. Büyülü bir değişim geçiren iki kahramandan Farishta, Cebrail isimli meleğe dönüşür, Chamcha ise Şeytan haline gelir.
Şeytan Ayetleri, 26 Eylül 1988?de İngiltere?de basıldığında hem birçok İslam ülkesinde yasaklanmış hem de Rüşdi için İran?da Humeyni tarafından ölüm fetvası verilmişti. Bu kadar kıyamet koparan bölüm, Hz. Muhammed?in, içinde yaşadığı pagan topluluğun desteğini almak için çok tanrılı yaklaşım lehine bir ayeti haber verip, sonradan bu ayetin şeytan tarafından yazdırıldığını iddia etmesiyle ilgili.
Şöyle ki, Kuran?ın Hacc suresi?nde, Şeytan?ın Tanrı?nın gönderdiği her peygambere türlü şekillerde musallat olup onları yanılttığı, ama sonunda Tanrı?nın bu peygamberleri şeytanın yalanlarından koruduğu ve böylece tebliğ görevinin kusursuz bir şekilde yapılmasını sağladığı yazılı. Bazı kaynaklara göre bu ayet, Hz. Muhammed?in Şeytan tarafından kandırılmasıyla ilgili olarak inmiş. Şeytan, Muhammed?i Paganlarca kutsal bilinen üç tanrıçayı övücü sözler söylemeye kandırmış ve bu sözleri onun diline ayet olarak sokmuş. Hz. Muhammed?in bu ayetleri, Kureyşli Paganlarla bir uzlaşma taktiği olarak da kullandığı yönünde teoriler de var. Ama Müslümanlardan gelen yoğun tepki üzerine hemen vazgeçip, Tanrı?dan gelen söz konusu uyarıcı ve düzeltici ayetleri duyurmuş.
90?lı yılların başında, Şeytan Ayetleri ülkemizde Bakanlar Kurulu kararıyla yasaklandı. Aziz Nesin ise karara itiraz ederek kitabın yayımlanmasını üstlendi. 26 Mayıs 1993 tarihinde, Aziz Nesin?in başyazarı olduğu Aydınlık gazetesi, Şeytan Ayetleri?nin çevirisini yayımlamaya başladı. Ama çeviri, Aziz Nesin?in dini inancını ve Tanrı?nın varlığını sorgulayan demeçlerine denk gelmişti. Sonrası hepimiz biliyoruz: Aziz Nesin hedef gösterildi ve olaylar Sivas Katliamı?na doğru evrildi.
Derken 2011?de Kara Güneş Basım adlı adı sanı duyulmamış bir yayınevi, Şeytan Ayetleri?ni 28 Ocak?ta yayımlayacağını ilan etti ve ilgili okuyuculardan TC kimlik numaralarını e-posta adreslerine göndermelerini istedi. Bu korsan girişimin devamı gelmedi. (Yayınevi, web sitesinde, basımın yapıldığını ve dağıtıma başladıklarını duyuruyor, ama fake gibi görünüyor).
2007 ? Adolf Hitler ? Kavgam
Nazi rejiminin ideolojik altyapısını açıklayan kitap, Hitler?in başarısız bir darbe girişimi sonucu hapse girdiği dönemde, Landsberg cezaevinde bir dostu tarafından kaleme alınmıştı. Kitabın yayımlanması ve satışı Almanya ve Fransa?da 2. Dünya Savaşı?ndan beri yasak.
Aslında Kavgam, iki cilt. Birinci cildin Türkiye?de yayımlanıp satılması Alman mahkemelerinin girişimiyle 2007?de yasaklandı. Ama Kavgam?ın devamı sayılan Kavgam 2 serbest. Fakat Kavgam 1, yasaklanan her şey gibi merak uyandırdığından korsan kitapçılarda uzun süre kendine yer buldu ve hatta 2005?te Türkiye?de en çok satan kitaplar listesindeydi.
2012?de çıkan bir habere göre, kitabın yayın haklarına sahip Bavyera hükûmetinin telif hakkı 2015?te sona erecek. Böylelikle kitabın üçüncü kişilerin izni olmadan 2016?dan itibaren piyasaya sürülmesi bekleniyor.
2010 ? İlhan Taşçı ? Cüppeli Adalet & İsmail Saymaz ? Postmodern Cihad
Eski Erzincan Başsavcısı İlhan Cihaner?in İsmailağa Cemaati hakkında soruşturma başlattıktan sonra yaşanan süreci anlatan ve Cumhuriyet gazetesi muhabiri İlhan Taşcı?nın Cumhuriyet Yayınları?ndan çıkan Cüppeli Adalet adlı kitabı ile Radikal?den İsmail Saymaz?ın Kalkedon Yayınları?ndan çıkan Postmodern Cihad adlı kitabı hakkında, 2010?da, Ergenekon soruşturmasını yöneten savcı Osman Şanal?ın şikayetiyle 3 farklı suçlamayla dava açıldı. Davalardan ilki, bu iki gazetecinin Şanal?ı ?terör örgütüne hedef gösterdikleri? iddiasıydı. Kitaplarla ilgili yasal dava açma süresi aşıldığı için, Basın Kanunu?ndaki ?zamanaşımı? hükmüyle bu dava düştü.
İkinci dava, ?kişilik haklarına saldırıldığı? gerekçesiyle, tazminat istemiyle açıldı. Bu davanın iddianamesinde, Postmodern Cihad?ın kapağında Osman Şanal?ın resminin kullanıldığı, ?soruşturmanın bir cemaat-tarikat hesaplaşması sonucu yapıldığı? ve Şanal?ın ?cihad kastıyla hareket ettiği? iddia edildi. Bu dava beraatle sonuçlandı. Kitap, 2013?te de kapak resminden beraat etti.
Bu arada gazetecilerin ?adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs? ettikleri gerekçesiyle açılan dava, 2012?de İstanbul 2. Asliye Ceza Mahkemesi?nde devam ediyordu. Şubat 2012?de İsmail Saymaz ve kitabı ?savcıyı örgütlere hedef göstermek? savıyla İstanbul 10. Ağır Ceza Mahkemesi?nde yargılandıkları davadan beraat ettiler.
2011 ? Ahmet Şık ? İmamın Ordusu
İmamın Ordusu, gazeteci Ahmet Şık?ın kitap taslağıydı aslında. Şık, Ergenekon soruşturması kapsamında 3 Mart 2011 tarihinde gözetim altına alınarak 6 Mart 2011?de ?Ergenekon terör örgütüne yardım etmek? suçundan tutuklanınca, soruşturmayı yürüten savcı Zekeriya Öz?ün talebiyle İstanbul 12. Ağır Ceza Mahkemesi?nce ?kitap taslağına el koyma? kararı alındı. Polis, kitabı yayımlayacağı belirtilen İthaki Yayınevi?ne baskın yaptı ve kitabın elektronik ortamdaki taslağı alındı, orijinali silindi.
Ama İmamın Ordusu olduğu iddia edilen bir kitap taslağı, 31 Mart 2011?de Twitter ve sosyal paylaşım siteleri üzerinden yayımlandı. Kitabı daha önce okuyan gazeteci Aydın Engin, taslağın orijinal olduğunu söyledi. 298 sayfalık taslağın başlığı, Ahmet Şık?ın tutuklanırkenki sözleri ?Dokunan Yanar? oldu.
İmamın Ordusu temel alınarak 125 gazeteci, aktivist ve akademisyen tarafından hazırlanan ?000 Kitap? 16 Kasım 2011?de, TÜYAP?ta okuyucularla buluştu ve aynı sene Postacı Yayınları?ndan çıktı.
2012 ? Metin Üstündağ ? Pazar Sevişgenleri
Metin Üstündağ?ın Pazar Sevişgenleri adlı karikatür albümü, Ocak 2012?de ?müstehcenlik? iddiasıyla toplatılmıştı.
Sel Yayınları?nın bir üst mahkeme olan İstanbul 2. Asliye Ceza Mahkemesi?ne itirazı sonucu üst mahkeme, Metin Üstündağ?ın albümündeki karikatürleri daha önce yayımlandığı için toplatma kararını kaldırdı. Pazar Sevişgenleri?yle birlikte toplatılan Enis Batur?un Elma?sı ise yargı sürecini başarıyla atlatamadı.
Bu arada Sel Yayıncılık ve Metin Üstündağ?ın, hukuki mücadele için İstanbul Cumhuriyet Savcılığı?nın yürüttüğü soruşturma kapsamında ön ödemeli para cezası olarak verdiği 2 milyar 857 milyon 163 bin 700?er lirayı ödemeyeceği ve haklarında TCK?nın 426. maddesi uyarınca, ?Halkın ar ve haya duygularını inciten veya cinsi arzuları tahrik ve istismar eder nitelikte eser yayınlamak? suçundan kamu davası açılmasını sağlayacakları bildirildi.
Son derece güzel bir çalışma olmuş. Emeğine sağlık...
Oğlak dönencesi vardı bende, 1-2 sayfa bomboş sonra dolu sayfalar filan, hayalgücünü dahada zorluyordun
Öncelikle bu yasaklı kitaplardan bahsettiğiniz için teşekkürler sizi yalanlama gibi bir niyetim yok ama
Elbette belki o bir istisna ama İlhan Taşçı kitabı yasaklı değildi ama bir savcı o dönem ÖYM savcısı kitapta kendinden bahsedildiği gerekçesi ile tazminat davası açmış ve sanırım yanılmıyorsam twitterdan takip ettiğim kadarıyla bu istek reddedilmişiti
Bu güzel bilgilendirme için çok teşekkür ederim. Ellerine sağlık.
User ID: 101254
mynicky - Daha fazla Mesajını bul
Çok severek okudum, emeğiniz için çok teşekkürler.
Asimov'a göre Robot-Galaksi İmp.-Vakıf okuma sırası aytor Fantastik ve Bilimkurgu Kitapları 22 3 Hafta önce 08:47