OLANAKSIZLIK - - Av. İlker Hasan Duman
Borç ilişkisinden kaynaklanan bütün borçlar ifa edilince sona erer. İfa bu durumu ile, borçlanılan edimin yerine getirilmesidir. İfanın konusu, borçlanılan edimdir.
Sözleşmedeki edim yerine getirilmemişse borçlu alacaklının uğradığı zararları gidermekle yükümlüdür. Fakat bazen sözleşmedeki edimin yerine getirilmesi edimin yok olması gibi maddi, sözleşme konusu yapılamaz kılan hukuki veya ekonomik bir nedenle olanaklı bulunmayabilir. Bu durumda ifa olanaksızlığı gündeme gelir.
Eğer ifa olanaksızlığı sadece sözleşmenin tarafları bakımından değil, herkes için söz konusu ise buna nesnel olanaksızlık, yalnız sözleşmenin taraflarından birinin tutumundan doğmuşsa buna da öznel olanaksızlık denir. İfa olanaksızlığı sözleşme yapılmadan önce varsa ve bu olgu herkes bakımından aynı sonucu meydana getirmekte ise sözleşme geçersizdir.
Somut olayda; inşaat yapılması için gerekli ruhsat alınamamıştır. Yapım için komşu 5 ve 6 parsel sayılı taşınmazlarla birleştirme sağlanıp yeni imar parseli oluşmasından sonra inşaat yapılabileceği ortaya çıkmıştır. Yapılan imar çalışmaları sonucunda 4-5 ve 6 parsel sayılı taşınmazların birleştirilip 23.3.2004 tarihinde 170 ada 13 nolu parsel meydana gelmiştir. Oluşan bu parsel bakımından yapılaşma olanaklı duruma gelmiştir. Davacılara ait 4 nolu parsel açısından işin başında ( sözleşmenin yapıldığı aşamada) nesnel olanaksızlık bulunmaktadır. Bu durumuyla sözleşme geçersizdir. Geçersiz sözleşmeye dayanarak kaçırılan fırsat kapsamında olumsuz zarar istenmesi olanağı bulunmamaktadır. Ancak geçersiz sözleşmeye karşın taraflar kendi edimlerini yerine getirmişlerse nedensiz zenginleşme ilkeleri doğrultusunda değerlendirme yapılıp geri verilmesi gerekir (15. HD. 5.4.2006, 1974/2012).