MEDENİ HUKUK/ Kanuni Mirasçılık-İradi Mirasçılık (Ders Özeti) - Hukuk Dershanesi
Miras hukuku, bir hakiki şahsın ölmesi veya gaipliğine karar verilmiş olması halinde, para ile ölçülebilen bütün hak ve borçlarının, yani mal varlığının mukadderatını düzenleyen hukuk kurallarından ibarettir.
Doğrudan doğruya kanundan doğan mirasçılıktır. Bu tür mirasçılık, muris ile
mirasçı arasındaki aile ilişkilerine veya tabiiyet(uyrukluk) bağına dayanır. Kanuni mirasçılar; murisin kan hısımları, evlatlığı, sağ kalan eşi ev Devlettir. İki türü vardır;
Mahfuz hisse(saklı pay); Kanuni mirasçılardan murise çok yakın olanlara murisin iradesiyle ortadan kaldıramayacağı bir miras hissesi tanımıştır ki bu hisseye mahfuz hisse denir. Muris, mahfuz hisseli mirasçıların miras hisselerinin mahfuz(saklı) olan kısmı üzerinde tasarrufta bulunamayıp, yani ölüme bağlı tasarruflar yapma imkanından yoksun olup , ancak bunların dışında kalan kısım üzerinde serbestçe tasarruf edebilir ki, murisin serbestçe tasarrufta bulunabileceği bu kısma Tasarruf nisabı denir. Örneğin murisin füruu(alt soyu) mahfuz hisseli mirasçıdır ve mahfuz hissesi , kanuni miras hakkının ¾’ü dür. O halde muris, ancak füruunun mahfuz hissesi dışında, yani miras hissesinin ¼’ü üzerin de ölüme bağlı tasarrufta bulunabilir, örneğin bunu vasiyet yoluyla başka kimseye bırakabilir, fakat kanuni miras hissesinin mahfuz olan ¾’ü üzerinde böyle bir tasarrufta bulunamaz.
Gelirinin yarısından fazlası kamu görevi niteliğindeki işlerin yapımına bırakılarak vakıf kurulmasında mahfuz hisse 2/3’ü oranındadır.
Kan hısımları arasındaki mirasçılık, zümrelere göre tayin olunur ki buna “Parental Sistemi” denir.
Parental sistemi nesillerin birbirini takip etmesi esasına dayanır. Örneğin bir baba ve ondan üreyenler bir
parental, büyük baba ve ondan üreyenler başka bir parental teşkil ederler.
1.Kan hısımlarının mirasçılığı;
kan hısımlığı parentellere göre derecelendirilir,
-Sağ kalan eş, murisin füruu, yani çocukları, torunları ile birlikte mirasçı olmuşsa, mirasın ¼’ünü alır.
-Sağ kalan eş, murisin ana-babası veya bunların füruu yani murisin kardeşleri ve yeğenleri ile birlikte
mirasçısı olmuşsa, mirasın yarısını alır.
Evlatlık ve füruu, kendisini evlat edinmiş olan kimseye mirasçı olur. Fakat evlat edinen kimse ile onun mirasçıları evlatlığın mirasçısı olamazlar. Evlatlık, sadece kendisini evlat edinenin mirasçısı olur,evlat edinenin çocuklarının, ana-babasının, kardeşlerinin, yeğenlerinin mirasçısı olamaz.
Murisin ilk üç parantelde hiç mirasçısı yoksa keza eşi de kendisinden önce ölmüşse ve nihayet muris herhangi bir kimseyi de mirasçı seçmemişse miras Devlete kalır. Devlet de diğer kanuni mirasçılar gibi murisin borçlarından sorumludur fakat bu sınırsız değildir, terekede bulunan mallar ile
a. Mirasçı nasbı(atama): Muris, ölüme bağlı bir tasarrufla herhangi bir kimseyi mirasçı atayabilir. Murisin bir ölüme bağlı tasarrufla kendisine mirasçı atadığı kimselere “mansup mirasçı(atanmış), bu işleme de “mirasçı nasbı(mirasçı atama)” denir.
Vasiyet; sadece murisin irade beyanı ile tamam olur, tek taraflı bir hukuki muameledir. Vasiyet yoluyla ölüme bağlı tasarruflarda bulunabilmek için, temyiz kudretine sahip olmak ve 15 yaşını bitirmiş olmak gerekir.
Miras mukavelesi; murisin başka bir kimseyle yaptığı bir sözleşme olduğundan tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun surette açıklamalarıyla meydana gelir, yani her iki taraf isteklerini aynı anda notere açıklayarak onun tarafından düzenlenen resmi senedi şahit huzurunda imzalarlar. Miras mukavelesi yapabilmek için, temyiz kudretine sahip bulunmakla beraber reşit olmak da lazımdır.
← Anayasa Hukuku/1921 ve 1924 Anayasaları
ROMA HUKUKU/İlk İmparatorluk Dönemi (Pricipatus) →
10 Aralık 2018 Mesut Keskinkılınç 0
“MEDENİ HUKUK/ Kanuni Mirasçılık-İradi Mirasçılık (Ders Özeti)” için bir yorum