Ermeniler Neden Noel'i 6 Ocak'ta Kutlar?
14:3606 Ocak 2015
Türkiye Ermenileri Patrikhanesi’nin din adamlarından Episkopos Sahag Maşalyan’a, Ermenilerin Noel’i neden 6 Ocak’ta kutladıklarını sorduk. İsa Mesih’in...
Türkiye Ermenileri Patrikhanesi’nin din adamlarından Episkopos Sahag Maşalyan’a, Ermenilerin Noel’i neden 6 Ocak’ta kutladıklarını sorduk.
İsa Mesih’in doğumunun İncil’de ay ve gün olarak belirtilmediği için kesin bir tarih vermenin mümkün olmadığını belirten Maşalyan, şöyle devam etti:
“Ancak Luka İncil’inde Mesih’in vaftiz olurken otuz yaşında olduğunun bildirilmesi, onun doğum ve vaftiz tarihlerinin aynı güne rastgeldiği geleneğini başlatmış ve Hristiyanlar her iki olayı birlikte tek bir günde kutlamaya başlamışlardır. Bu en eski gelenek Ermeni Ortodoks Kilisesinde devam etmektedir. Bu yüzden Kilisemiz resmi olarak bu bayramı Asdvadza-Haydnutyun (Tanrısal Açılım, Teofani) olarak adlandırmıştır. Çünkü İsa Mesih’in hem doğumunda hem de vaftizinde Tanrı insanlığa en mükemmel biçimde kendini açmış, Tanrısal Söz, Kelam, Logos İsa Mesih’te insanlaşmıştır.”
Roma İmparatorluğu’nda 4. yüzyılda serbest bırakılan Hıristiyan inancının daha etkin bir şekilde yayılmasını sürdürdüğünü ifade eden Maşalyan, Noel’in birçok kilise tarafından neden 25 Aralıkta kutlandığını ise şöyle anlattı:
“Hıristiyanlığın kültürel devriminin en büyük hedeflerinden biri, putperestlik geleneklerinin ve izlerinin yok edilmesi, bu mümkün değilse dönüştürülmesi ve Hıristiyanlaştırılması işiydi. İmparator Aurelian’ın 274 yılında başlattığı Yenilmez Güneş’in Doğum Bayramı (natalis solis invicti) 25 Aralık’ta Roma şehrinde etkin bir şekilde kutlanıyordu.
"Şenlikler Hıristiyanlara da cazip geldiğinden, Kilise onların katılımını engellemek yerine 6 Ocakta kutlanan Teofani Bayramı’nı ikiye bölerek, İsa’nın doğumunu 25 Aralık’a taşıdı. İsa’nın vaftizi ve üç yıldızbilimcinin ziyareti yine 6 Ocak’ta kutlanmaya devam etti. Bunu Kutsal İncil’in öğretileriyle de desteklemek çok kolaydı. Çünkü İncil’de Kurtarıcı İsa Mesih, hakiki barış ve adalet güneşi olarak adlandırılıyordu.
"Böylece 336 yılından itibaren Hıristiyanlar başkent Roma’dan yayılan yeni bir gelenekle 6 Ocak yerine 25 Aralık’ı bayram günü kabul ettiler. Bu dönüşüm hemen gerçekleşmedi. Bu yüzden Roma İmparatorluğu’nun etkin olduğu alanlardaki kilise toplulukları ancak 6. yüzyıla kadar bu takvim dönüşümünü tamamladılar. Bütün dünya kiliseleri içinde sadece Ermeni Ortodoks Kilisesi en eski geleneği korumaya devam etti. Nedenlerini sıralayacak olursak:
7 Ocakta kutlayan da var
Noel kutlamaları 60 gün sürüyor
Aslında tüm kiliseler, İsa Mesih’in doğumunun bir gün değil bir sezon kutlanması gerektiği konusunda hemfikir olduklarına dikkat çeken Maşalyan, “Buna göre Kasım’ın 20’sinde başlayan bu sezon, Ocak’ın 20’sinde sona erer. Bir İslam ülkesinde bunu fark etmek kolay olmasa da Hıristiyan ülkelerde bu sezonun enerjisi, heyecanı ve görkemi, doğumu kutlanan şahsın dünya tarihinin merkezinde olduğunu ilan eder gibidir. Yeryüzünde hiç kimsenin doğum günü onunki gibi kutlanmamaktadır” dedi. (NV)