﻿ Yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanmış olması, başlı başına ihalenin iptal edilmesine gerekçe oluşturabilir mi?
27 Haziran 2020 - Cumartesi 13:59 Bu haber 313 kez okundu
Karar No	: 2017/UY.III-1828
Başvuruya konu ihaleye ilişkin tekliflerinin sınır değerin üzerinde ilk teklif olduğu, idareye yapılan bir şikâyet başvurusu üzerine alınan iptal kararının mevzuata aykırı olduğu, idarenin 02.06.2017 tarihli iptal kararının gerekçesinde “yaklaşık maliyetin sehven hatalı hesaplandığı, bu durumun aşırı düşük sorgulamasına tabi olacak isteklilerin sıralamasını değiştirebilecek nitelikte olduğu ve hatanın yalnızca metraj boyutunda olmadığı, yaklaşık maliyetin doğru tespitinin ihale usulünü, ilan süresini, eşik değeri, yeterlik belgelerinin niteliğini, ekonomik ve mali yeterlik kriterlerini etkilemesi, sınır değerin doğru tespit edilmesi ile aşırı düşük sorgulamasının doğru yapılmasının da belirleyicisi olması nedenleriyle yaklaşık maliyetin yanlış tespit edilmesi halinde ihaledeki daha sonraki süreçlerin de yanlış gideceği”nin belirtildiği, idarece alınan iptal kararının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;
-Yaklaşık maliyetin fazla hesaplanmış olmasının ihalenin iptaline neden olabilmesi için bu yanlışlığın hukuki sonuç doğurması gerektiği, yaklaşık maliyeti ihale gününe kadar isteklilerin bilmediği, yaklaşık maliyetin ihale günü teklifler verildikten sonra açıklanan bir tutar olduğu ve yaklaşık maliyetteki yanlışlıklar istekliler tarafından ihale aşamasında bilinemeyeceğinden isteklilerin teklif bedellerini ve tekliflerini sağlıklı oluşturmalarını etkileyen bir husus olmadığı, isteklilerin teklif bedellerini etkileyen asıl unsurun ihale dokümanı olduğu, proje veya teknik şartnamede yer alan düzenlemeler arasında bir çelişki veya belirsizlik yoksa isteklilerin tekliflerini sağlıklı olarak hazırlayabilecekleri,
-Yaklaşık maliyet düşük hesaplanmış ve ilan süresi de bu nedenle kısa belirlenmiş ise bu durumun ihalenin iptalini gerektirdiği, ancak yaklaşık maliyetin fazla hesaplanmış olması nedeniyle ilan süresinin fazla belirlenmiş olmasının ihalenin iptaline neden olmayacağı, çünkü ilan süreleri asgari süreler olup sürenin uzun tutulmasının ihaleyi olumlu etkileyen bir husus olduğu, başvuruya konu ihalenin yaklaşık maliyetinin 142.633.069,52 TL olduğu ve bu tutarın 39.362.920,00 TL olan eşik değerin 3,5 katı olduğundan, idarece yaklaşık maliyetin fazla tespit edilmesinin ihalenin ilan süresini etkilemediği,
-Yaklaşık maliyetin fazla hesaplanmasının yeterlik kriterlerinin ağırlaştırılmasına neden olacağından ihaleye katılımı daraltıp rekabeti olumsuz etkileyeceği ancak yaklaşık maliyetin fazla hesaplandığı durumlarda düzeltilmiş yaklaşık maliyet de eşik değeri aşıyorsa yeterlik kriterlerini etkileyecek bir yanlışlık olmayacağı, çünkü yeterlik kriterlerinin eşik değere göre belirlendiği ve eşik değeri aşan tüm ihalelerin yaklaşık maliyeti ne olursa olsun yeterlik kriterlerinin de aynı olduğu, eşik değerin 2 katını aşan tüm ihaleler için iş deneyim belgesinin azami 100 oranında istenebildiği, söz konusu ihalenin yaklaşık maliyeti eşik değerin 3,5 katı olduğundan, yaklaşık maliyetteki fazlalık düşürüldüğünde söz konusu tutarın eşik değerin 2 katının altına inmesi söz konusu olamayacağından yeterlik kriterlerinin değişmeyeceği, hâlihazırda başvuruya konu ihalede azami sınır olan teklif bedelinin 100’ü yerine 70 oranında iş deneyimi istenilmiş olduğu için yaklaşık maliyet ne kadar düşük olursa olsun en küçük ihaleler için istenebilecek azami sınır olan 80 oranının geçilmediği,
Söz konusu ihalede bazı iş kalemlerinin mükerrer olarak yaklaşık maliyete dâhil edildiği ve bazı iş kalemlerinde metrajlarının olması gerekenden fazla alındığı, dolayısıyla yaklaşık maliyetin 7.998.850,33 TL hatalı hesaplandığı, bu durumun sınır değerin doğru tespiti ve aşırı düşük teklif sorgulamasının doğru yapılması üzerinde etkisi bulunduğu hususlarının idarenin iptal gerekçeleri arasında yer aldığı, söz konusu aykırılığın aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklinin idareye yaptığı şikâyet başvurusu üzerine ortaya çıktığı, idarece yapılan tespitler sonucunda bazı iş kalemlerinde sehven mükerrer ve hatalı hesaplamalar yapıldığı ve bu iş kalemlerinde oluşan hesap farkının yaklaşık maliyetin olması gereken tutardan 7.998.850,33 TL fazla çıkmasına sebebiyet verdiğinin görüldüğü, ancak hatalı hesaplanan tutarın düzeltilmesi sonucu olması gereken yaklaşık maliyet tutarının ihalede istenen yeterlik kriterleri ve ilan süreleri gibi yaklaşık maliyete bağımlı olarak belirlenen kriterler üzerinde bir değişiklik yaratmadığı, yaklaşık maliyet tutarı dikkate alınarak hesaplanan diğer bir tutar olan sınır değerin mevcut yaklaşık maliyete göre tutarının idarece 108.517.233,20 TL olarak hesaplandığı, düzeltilmiş yaklaşık maliyete göre hesaplandığında ise 104.126.272,67 TL olacağı, bu durumda sınır değer tutarı değişmekle birlikte ihaleye teklif veren isteklilerden sınır değer altında veya üzerinde bulunan isteklilerin değişmediği, dolayısıyla herhangi bir teklifin aşırı düşük olarak belirlenip belirlenmemesi üzerinde etkisinin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Kamu ihale mevzuatında ihaleye çıkıldıktan sonra yaklaşık maliyetin değiştirilebileceği/düzeltilebileceği belirtilmemekte ise de yaklaşık maliyette yapılan hataların ihalenin sonuçlandırılması noktasında esasa etkisinin bulunup bulunmadığının dikkate alınması gerektiği, somut ihale özelinde ortaya çıkan durum incelendiğinde ise idarece yaklaşık maliyet hesaplamalarında yapılan hataların yeterlik kriterleri ve ilan sürelerini değiştirmediği, teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının da düzeltilmiş yaklaşık maliyet verileri dikkate alınarak istenilmesinin de mümkün olduğu, bu nedenlerle ihalenin sonuçlandırılması bakımından esasa etkisinin bulunmadığı göz önüne alındığında, idarenin ihalenin iptaline gerekçe olarak kullandığı yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanması hususunun ihalenin iptalini gerektirmediği sonucuna varılmıştır.
Kaynak: (Uyuşmazlık) - Kik Uyuşmazlık Kararları Editör: Ahmet ALAGÖZ