Fotosentez ve Solunum – fenbilimi
e-Canlılar ve Enerji İlişkileri | 8. Sınıf Konu
Nihal Şen Şubat 20, 2017 e-Canlılar ve Enerji İlişkileri | 8. Sınıf Konu 1 Yorum 43311
Bir önceki konumuzda Besin Zinciri ve Enerji Akışı konusuna değinmiştik. Şimdi ise Fotosentez ve Solunum konusuna bir göz atalım.
Bazı canlıların gün ışığında karbondioksit ve suyu kullanarak, oksijen ve besin oluşturması olayına fotosentez denir.
Bitkiler, mavi-yeşil algler ve siyona bakteriler fotosentez yapabilen canlılardır. Fotosentezin yapılabilmesi için yeşil renkte olan klorofil pigmentinin bulunması gereklidir. Zarla çevrili organeli olan canlılarda klorofil kloroplastın içinde bulunurken, zarla çevrili organeli olmayan canlılarda klorofil sitoplazmada dağılmış halde bulunur.
Fotosentez olayının olabilmesi için mutlaka güneş ışığına gerek vardır. Yani fotosentez yapabilen canlılar gece fotosentez yapamazlar. Bitkilere yeşil renk veren klorofil ışık enerjisini kimyasal enerjisine dönüştürür. Kimyasal enerjinin kullanımı ile besin ve oksijen üretilir. Fotosentez yapabilen canlılar olmasaydı doğada Dünya üzerinde canlı yaşamı mümkün olamazdı.
Canlılar yaşamlarını sürdürebilmeleri için enerjiye ihtiyaçları vardır ve bu enerjiyi besinlerden sağlarlar. Canlıların besinleri oksijen kullanarak ya da kullanmadan enerji elde etmelerine solunum denir. Solunum da asıl amaç enerji elde etmektir ve bütün canlılarda solunum gece-gündüz olarak devam etmektedir.
Oksijen olayında canlılar besin ve oksijen kullanırken açığa su ve karbondioksit çıkar ve sürekli devam eden bir olaydır.
Solunum olayı oksijen kullanılıp kullanılmasına göre ikiye ayrılır. Canlı oksijen kullanıyorsa “oksijenli solunum”, oksijen kullanmıyorsa “oksijensiz solunum” denir.
Besinlerin oksijen kullanılarak karbondioksit ve suya kadar parçalanıp enerji elde edilmesi olayına oksijenli solunum denir. Oksijenli solunum mitokondri organaleninde gece-gündüz devam eder. Oksijenli solunumda karbondioksitin oluştuğunu kireç suyuyla gözlemleyebiliriz. Karbondioksit kireç suyunu bulandırır.
Besinlerin oksijen kullanılmadan parçalanarak enerji elde edilmesine oksijensiz solunum denir. Oksijeniz solunum sitoplazmada görülür. Bazı bakteri ve mantarlar oksijensiz solunum yaparlar.
Oksijensiz solunumda elde edilen enerji, oksijenli solunumda elde edilen enerjiye göre çok azdır.
Oksijensiz solunum günlük hayatta birçok olay görülür. Örneğin; sütten yoğurt, üzümden sirke elde edilmesi; hamurun mayalanması oksijensiz solunuma örnektir.
Ayrıca insanlar ve canlılar ağır işlerle uğraştıklarında belli bir yerden sonra ihtiyacı olan enerjiyi oksijenli solunumdan sağlayamaz ve kasları oksijensiz solunum yapmaya başlar. Oksijensiz solunum sonunda kaslarda yorgunluk asidi olan laktik asidi birikir. Kaslara yeterince oksijen gelince tekrardan oksijenli solunum yapılmaya devam edilir.
Oksijenli ve Oksijensiz Solunum Olayları Arasındaki Farklar
Böylelikle Fotosentez ve Solunum konusunu tamamladık. Umuyoruz ki bu konuyu yararlı bulmuşsunuzdur. Güncel konular için facebook , google+ ve twitter üzerinden bizi takip edebilirsiniz.
Bizlere destek olmak için sayfanın en altına yorum yapabilir veya sosyal medyadan çalışmalarımızı paylaşabilirsiniz. Geri bildirimleriniz bizim için önemli. Tekrar görüşmek üzere…
sevde Mayıs 21, 2019