Petrol Görünümü Yüksek Olsa da Önceki Çatışmalara Benzer Büyük Artışlar Beklenmiyor
Nesrin Bayraktar 04/01/2020 10:33:51
Petrol görünümü yüksek olsa da yaşananların, önceki çatışmalarda görülen devasa yükselişlere yol açması beklenmiyor.
Citi’nin küresel emtia araştırma başkanı olan Ed Morse, 100 doların üzerindeki petrol yükselişlerinin geçmişte kaldığını ancak Ortadoğu’da gerginlik arttıkça fiyatların yükselmesinin muhtemel olduğunu bildirdi.
Brent fiyatlarının kısa sürede 70 doların üzerine çıkacağını tahmin eden Ed Morse, bu yorumları ABD’nin İran’ın üst düzey komutanını öldürdüğünü açıklaması üzerine yaptı.
Çünkü petrolün bir sonraki hamlesini belirleyecek kilit faktör İran’ın nasıl misilleme yaptığı olacak. Zaten görüş bildiren pek çok uzman, ABD-İran çatışmasının petrol fiyatlarını 80 dolara yükseltebileceğini tahmin etti.
RBC’nin emtia araştırması başkanı olan Helima Croft, Cuma günü verdiği bir demeçte bunu kısa vadeli bir durum olarak düşünmememiz gerektiğini söyledi.
CNBC’ye konuşan Croft; “sanırım verdikleri yanıt 2020 boyunca ele alacağımız bir şey olacak, bunun bittiğine inanmıyorum” dedi. Cuma günü petrol fiyatlarında yaşanan ani yükselişle, Brent 69.50 dolar seviyelerine ABD Batı Teksas tipi ham petrol ise 63.05 dolar seviyelerini gördü.
Seansın başlarında WTI, Nisan ayından bu yana en yüksek seviyesi olan 64.09 dolara ulaştı. Bu artış, petrolün Orta Doğu gerginliklerine karşı esnek hale geldiğini gösterdi. Esneklik ise kısmen ABD üretimindeki artıştan kaynaklandı.
Bu esneklik, Suudi Arabistan’ın petrol tesislerine yapılan drone saldırılarının tahmini olarak 5.7 milyon varil petrolü etkisiz hale getirmesinden sonra Eylül ayında sergilendi.
Petrol başlangıçta yüzde 8 ve daha üzerinde yükselirken, fiyatlar sonrasında geri çekildi ve birkaç hafta sonra Suudi Aramco üretimi hızla yeniden sağladıktan sonra saldırı öncesi seviyelere döndü. Ancak bu kez her şeyin farklı olabileceği aktarıldı.
Cuma günü Eurasia Group, “bölgedeki petrol altyapısı için artan risk” temeliyle 2020 petrol hedefini varil başına 75 dolara yükseltti. Firmanın Orta Doğu ve Kuzey Afrika Başkanı Ayham Kamel’in %30 olasılık verdiği çatışmaların çıkması durumunda fiyatların 95 dolara kadar çıkabileceği aktarıldı.
Üretim etkilenmemiş olsa da (en azından henüz olmasa da) İran’ın misillemesine bağlı olarak kalıcı etkinin daha büyük olabileceği vurgulandı.
Bunun özellikle de İran’ın Irak üretimini hedeflemesi durumunda gerçekleşeceği dile getirildi. Morse, İran’ın Irak’ta üretimi hedef almasının olası bir senaryo olduğunu kaydetti. Again Capital’den John Kilduff de bunun bulmacanın temel parçası olduğunu bildirdi. “Irak’ın güney petrol üretimi ve Basra üzerinden yapılan ihracat dengede. Bu isabet alırsa, petrol fiyatları daha da yükselecek” dedi.
Nihayetinde Irak, Aralık ayındaki günde yaklaşık 4.6 milyon varil üretimiyle OPEC’in ikinci en büyük petrol üreticisi ve ülke yıllardır İran ve ABD arasında kalıyor. Tudor, Pickering, Holt & Co’dan Michael Bradley; üretimi hızlı bir şekilde geri kazanmayı başaran Suudi Arabistan’ın aksine Irak’ın aynı şeyi yapma olasılığının zayıf olduğunu anlattı.
“Suudi Arabistan pazarlara hızlı bir şekilde petrol koyabilir ve fiyatı dengeleyebilir, ancak onların ötesinde İran dışında gerçekten hiçbir yedek kapasite yoktur” dedi. Energy Aspects’in Amrita Sen piyasanın çok kayıtsız hale geldiğini ve petrol pazarının ne kadar sıkı olduğunu düşünmediğini söyledi. Fiyatların yanlış bir algı verildiğinde geçici olarak saldırı öncesi seviyelere dönebileceğini, fakat İran’ın tepkisi görülmeye başlandığında o zaman fiyatların tekrar yükselebileceğini ekledi.