Tesislerde kullanılan kompanzasyon panolarında yük itibariyle büyük değerlerde değişken hız için kontrol cihazları ve harmonik oluşturan diğer etmenlerin varlığında kompanzasyon harmonik filtre reaktörleri kullanılmalıdır.
Şebekeden gelen akım normal şartlarda sinüsodial dalga şeklinde olur. Bu şekilde dağılması gerekir. Sinüs dalganın şeklinin bozulmasına sebep olan, frekansı değişmiş istenmeyen akımların meydana geldiği durumlara harmonik oluşması denir. Kompanzasyon harmonik filtre reaktörleri harmoniği yok etmez, harmonik akımındaki genliği asgariye indirir.
Panolar üzerindeki elektronik balastlar, alternatörler, ağır endüktif yükler, jeneratörler, transformatör anahtarlanmaları ve diğer elektriksel cihazlardan dolayı kaynaklanıyor olabilir. Bu durumu kontrol altında tutmak için kompanzasyon harmonik filtre reaktörleri kullanılır. Tesis panosuna seri olarak bağlanırlar. Asıl amaç kondansatör veya kondansatör gruplarına gelen harmonik enerjiyinin önüne geçerek devrenin rezonansa girmesini engellemektir.
Harmonik Filtre Reaktörünün Faydaları
Panolarda kompanzasyon harmonik filtre reaktörleri kullanılmasının başlıca faydaları şunlardır:
Ön dirençli kontaktör gerektirmez.
Harmonik akımların artışını engeller.
Kontaktörlerin uzun ömürlü olmasını sağlar.
Rezonans ihtimalini yok eder.
Harmonik Filtre Reaktörünün Özellikleri
Aşırı ısınmaya karşı korumalıdır.
Harmonikler oluştuğu durumlarda kompanzasyon panosundaki kondansatörlerle aşırı ısınma meydana gelir. Aşırı ısınmaya bağlı olarak kondansatör veya kondansatör grubundaki tüm elemanlarda patlama olur. Kondansatörlerde yanma meydana gelir ve sürekli değiştirme ihtiyacı doğurur. Kondansatör değişimleri zaman, para ve iş gücü kayıplarına yol açar.
Tesis sisteminin sağlıklı çalışabilmesi için harmonik filtre reaktörler, kompanzasyon devresinde kondansatörlerin önüne eklenir ve pano bileşenlerinin zarar görmesi engellenir.
Kondansatörlerin gerilimlere dayanıklılık değerleri harmonik filtre reaktörünün uygulanmasında dikkat edilmesi gereken bir husustur. Rezonansta oluşacak fazla yüklenmeler kondansatör üzerinde oluşan gerilimi arttırır. Kondansatör ve grubunun zarar almasını engellemek için ağdan gelen elektriğin nominal gerilimi üzerindeki gerilime dayanacak değerde olanları seçilmelidir.
Tesis sisteminin rezonans noktası belirlenirken kapasite değeri de bilinmelidir. Kondansatör gücü bu değerler hakkında bilgi verir.
Tesisin sisteminde harmonik yüklenme değerleri neyse, harmonik filtre reaktörünün yüklenme dengesi de uygun olmalıdır.
Yüksek sıcaklıklarda sistemin korunabilmesi için harmonik filtre reaktörünün temel anahtar düzeneğine sahip olması önemlidir.
Endüktans değerleri ile kondansatörlerin uygunluğu dikkate alınmalıdır. Anlık oluşan yüklenmelerde reaktörde bulunan çekirdek doyuma ulaşırsa, endüktans değeri düşer ve tesis sisteminde kararsızlık oluşur. Reaktör seçimi yapılırken en uç yüklenme değerlerinde doyum oluşturmayacak olanlar tercih edilmelidir.
Harmonik filtre reaktörü kompanzasyon devresini korumak için vardır; harmonik kirliliği engellemez.
Bir önceki yazımız olan Kompanzasyon Kondansatörü Fiyatları başlıklı makalemizde elektrik enerjisi, Kompanzasyon Kondansatörü Fiyatları ve kompanzasyon panosu hakkında bilgiler verilmektedir.
Harmonik Filtre Reaktörü, Harmonik Nedir, Kompanzasyon Harmonik Filtre Reaktörleri