Klasik Fıkıh Usulü Eserlerinde Tasnif Anlayışı ve Ebu'l-Hüseyin el-Basrînin el-Mu'temed İle İmam Gazzali'nin el-Mustesfa Adlı Eserlerinin Tasnif Bakımından Mukayesesi
İslami İlimler, Fıkıh Usulü, Tasnif, Hüseyin el-Basrî, İmam Gazzalî, Islamic sciences, Fiqh procedure, Classification, Husain al-Basrî, İmam Gazzalî
Fıkıh usulü, fıkıh bilgisinin ilk dönemlerden itibaren bir yandan üretilmesi diğer yandan denetlenmesi bakımından İslamî ilimler içinde çok önemli bir yere sahiptir. Müslümanların sözlerinin ve davranışlarının dinî değerini ifade eden hükümler, bu hükümlerin çıkarıldığı kaynaklar, hükümlerin çıkarılma yöntemleri, hükümleri çıkarabilme birikimine sahip olanlar gibi birçok konu fıkıh usulünün muhtevasını oluşturmaktadır. Müelliflerin mensup oldukları ilim anlayışına bağlı olarak klasik fıkıh usulü eserlerinde muhtevanın tespiti ve bunun çeşitli başlılar kullanılarak tasnif edilmesi hususunda birbirinden farklı anlayışlar bulunmaktadır. Bu çalışmada klasik fıkıh usulü eserlerinin oluşmasında etkili olan yöntemleri kapsayacak şekilde tasnif anlayışları kronolojik sırayla ele alınacak ve ardından Hüseyin el-Basrînin el-Mu'temed ve İmam Gazzalî'nin el-Mustesfa adlı eserlerindeki tasnif anlayışları mukayese edilecektir. Abstract Methodology of fiqh, in terms of producing the knowledge of the fiqh from the earliest times on one hand and on the other hand controlling these knqwledges, it has an important place in Islamic Sciences. Provisions which are representing the values of the words and behaviours of the Muslims in religious terms, the resources which provisions are removed from, the metods of removing these provisions from and te people who have an accumulation of producing these provisions and like this many other issues contitutes the subject of the methodology of fiqh. Depending on the scientific school that the author was a member of, about the determination of the contents in the books of the methodology of fiqh and classification of these contents by using various titles, there are many various understanding forms or shapes. In this study, the classification methods will be examined which are including the methods that are effective for the formation of the classical works of fiqh procedure then the understanding of the classification of Huseyin al-Basri's and İmam Gazzali's which are placed in the two books of these two authors' which are titled al-Mu'tamad and al-Mustasfa.