20.11.2019 00:45 - Güncelleme: 20.11.2019 08:02
ABD, BM kararlarına rağmen İsrail’in 1967’den bu yana Filistin’de sürdürdüğü işgali yasadışı görmediğini açıkladı. Tel Aviv’i cesaretlendiren bu tavır, Batı Şeria’nın ilhakına destek amacı taşıyor.
Beyaz Saray’da göreve geldiği ilk günden bu yana İsrail’in her dileğini gerçekleştiren ABD Başkanı Donald Trump, bölgeyi kaosa sürükleyecek yeni bir adım attı. ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, işgal altındaki Batı Şeria’da yer alan Yahudi yerleşim birimlerini artık yasa dışı olarak görmediklerini duyurdu. Böylece İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun seçim vaatleri arasında da yer alan Batı Şeria’daki yasa dışı Yahudi yerleşimlerinin İsrail’e ilhakının önü açıldı.
Bakanlık binasında düzenlediği basın toplantısında konuşan Pompeo, Batı Şeria’da yer alan Yahudi yerleşim birimlerine yönelik Barack Obama dönemindeki politikayı değiştirdiklerini belirterek, ABD’nin Batı Şeria’daki gelişmelerle ilgili uzun yıllardır sürdürdüğü yaklaşımın, barışın sağlanmasında işe yaramadığını savundu.
Bakan Pompeo, “ABD’nin artık Batı Şeria’daki yerleşimlerin uluslararası hukuka aykırı olduğunu düşünmediğini açıklıyorum” dedi. Trump yönetiminin açıklaması terör devleti İsrail’de sevinçle karşılandı. Başbakan Benyamin Netanyahu, “ABD tarihi bir haksızlığı düzelten önemli bir siyaseti kabul etmiştir. Karar, Yahudi halkının yabancı sömürgeciler olmadığını yansıtıyor” diye konuşurken, koalisyon görüşmelerinin sürdüğü İsrail’de Yeni Sağ Partisi lideri Ayelet Şaked de “Artık egemenliğimizi bu yerleşimlere uygulama zamanı” ifadesini kullanarak hükümete Batı Şeria’yı ilhak çağrısı yaptı.
ABD’nin skandal kararı sonrası Filistin yönetimi ve direniş gruplarından ise sert tepki geldi. Filistin Başbakanı Muhammed Iştiyye, Trump yönetiminin uluslararası hukuku hiçe saydığını vurgulayarak “Bu, başbakanlık yarışının son anlarında Binyamin Netanyahu’ya destek olma çabasından başka bir şey değildir” dedi. Hamas, yasa dışı Yahudi yerleşimlerini ‘savaş suçu’ olarak tanımladı ve “ABD’li yetkililer tarafından yapılan bu açıklamalar, ABD idaresinin halkımıza ve onun haklarına yönelik saldırıya ortak olduğunun teyididir” ifadesini kullandı. FHKC ve İslami Cihad ise Filistin’de siyasi parçalanmaya son verilerek birlik olunmasını talep etti.
BM: Uluslararası hukuk ihlal ediliyor
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (OHCHR), işgal altındaki Filistin topraklarındaki Yahudi yerleşim yerlerinin ‘uluslararası hukukun ihlali’ olduğu yönündeki BM’nin uzun süredir var olan duruşunda bir değişiklik olmadığını duyurdu. OHCHR Sözcüsü Rupert Colville, ABD yönetiminin Yahudi yerleşim birimlerini yasa dışı olarak görmediklerini duyurmasına ilişkin, “Bir devletin politika durumundaki bir değişiklik ne mevcut uluslararası hukuku ne de Uluslararası Adalet Divanı ve Güvenlik Konseyinin (bu konudaki) yorumunu değiştirir” dedi.
Dışişleri: ABD, İsrail’in yasa dışı eylemlerini meşrulaştırıyor
Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin yasa dışı Yahudi yerleşimleri kararının, İsrail’in yasa dışı eylemlerini meşrulaştırmaya yönelik pervasız ve hukuk tanımaz tutumunun yeni örneği olduğunu bildirdi. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, “İsrail işgali altındaki Kudüs ve Golan Tepelerine yönelik hukuk dışı tasarruflarıyla tüm uluslararası toplumu karşısına alan ABD Yönetiminin, bu kez Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşim yerlerinin hukuka aykırı olmadığı iddiasında bulunması, İsrail’in yasa dışı eylemlerini meşrulaştırmaya yönelik pervasız ve hukuk tanımaz tutumunun yeni örneğidir” ifadesine yer verildi. Öte yandan Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da Twitter’dan yaptığı açıklamada, “Hiçbir ülke uluslararası hukukun üstünde değildir. Ben yaptım oldu anlayışıyla yapılan açıklamaların da uluslararası hukuk bakımından hiçbir geçerliliği olmayacaktır” dedi.
ABD Dışişleri Bakanı Pompeo, işgal altındaki Batı Şeria’da yer alan Yahudi yerleşim birimlerini artık yasa dışı olarak görmediklerini açıklamasının ardından dünyadan karara itiraz gecikmedi. Rusya, Avrupa Birliği (AB) ve Birleşmiş Milletler (BM) Yahudi yerleşim birimlerinin yasa dışı olduğunu vurgularken, işbirlikçi Körfez ülkelerinden ise tek bir tepki gelmedi.
AB: AB’nin, işgal altındaki Filistin topraklarında İsrail’in yerleşim birimleri politikasına ilişkin tutumu değişmedi ve çok açık. Tüm yerleşim birimleri faaliyetleri uluslararası hukuk uyarınca yasa dışıdır ve iki devletli çözüme zarar vermektedir.
ALMANYA: İsrail’in yerleşim birimleri inşası Alman hükümeti açısından uluslararası hukuka aykırı ve iki devletli çözümü zorlaştırıyor.
RUSYA: Washington, aldığı kararla Orta Doğu ile ilgili uluslararası yasalar temelini bozmaya ve Filistin-İsrail ilişkilerindeki gerginliği artırmaya yönelik adımlar atıyor
ÜRDÜN: İşgal altındaki Filistin’de bulunan Yahudi yerleşim birimleri, uluslararası kararları ve yasaları ihlal ediyor ve kapsamlı barışı gerçekleştirme fırsatlarını öldürüyor.
ABD'Lİ SENATÖR SANDERS: Donald Trump, bir kez daha ABD’yi uluslararası diplomasiden izole ediyor.
ABD’Lİ BEKİL ILHAN OMAR: Yahudi yerleşimleri uluslararası hukuku, ABD’nin on yıllardır süregelen dış politikasını ve Filistin halkının insan haklarını ihlal etmektedir.
AMERİKAN-İSLAM İLİŞKİLERİ KONSEYİ: Başkan Trump, dikkatleri azil soruşturmasının üzerinden uzaklaştırmak için aşırılıkçı tabanlarını tatmin ediyor.
ENDONEZYA: ABD’nin tutumu uluslararası hukukun açıkça ihlali anlamına geliyor.