﻿ Daha İyi Gitar Çalmak – Superprof Blogu – Türkiye
Nasıl Gitar Çalma Ustası Olursunuz?
13 November 2019 ∙ 8 dakikalık okuma
MüzikGitarDaha İyi Gitar Çalmak
Öncelikle Gitar Çalmak için Neye İhtiyacınız Vardır?
Gitarınızı Akort Edin
Gitar Klavyesinin Temel Özellikleri
Klavyenin Üstündeki İşaretler Ne İşe Yarar?
Gitar Klavyesinde Notalar Nasıl Bulunur?
Gitar Klavyesini Daha İyi Anlamak için Diğer Teknikler
Gitarın Temel Özelliklerini Öğrenin
Gitar Derslerinde Ne Öğrenirim?
"Müzik kalbin edebiyatıdır: Söz bittiğinde o başlar."
Gittikçe daha çok Türk sahneye çıkıyor. Ancak çıkmadan önce gitar çalmayı öğrenmek için uzun ve zorlu bir yoldan geçiyorlar. Notaları, akorları, ritimleri ve hatta armoniyi öğrenmeleri gerekiyor.
İlk gitarınız, daha önce hiç yaylı müzik aletiniz olmadıysa uzaydan gelmiş gibi görünür. Her gitarist gitar çalmaya alışmak, bir akorun nasıl çalınacağını, perdeleri nasıl kullanacağını ve gitarın akordunu akort aleti olmadan nasıl yapacağını öğrenmek zorundadır.
Gitar çalmayı öğrenmeye yeni başlayan ve hâlâ klavyeye alışamayanlara yardımcı olabilecek birkaç ipucu ve önerimiz var. Bir müzisyen, yeni Stratocaster veya Les Paul'uyla zor akorları çalmaya başlamadan önce birkaç dersle gitarına alışmalıdır.
Birçok insan gitar çalmak için lazım olan tek şeyin bir gitar olduğunu zanneder. Tabii ki de gitara ihtiyacınız vardır. (Birazdan gitarınızı nasıl seçeceğinizi söyleyeceğiz!) Ancak bununla birlikte başka aletlere de ihtiyacınız olacak. Bu aletler gitarda ne çalacağınıza göre değişir. Bu nedenle blues, rock, jazz ya da klasik müzik tarzlarından hangisini çalacağınıza karar vermeniz çok önemlidir.
Her müzik türüne göre bir gitar vardır. Elektro gitar rock ve elektronik müzik türleri için idealdir. Ancak akustik gitar daha çok blues, pop ve jazz şarkılarında kullanılır.
Klasik müzik veya flamenko hayranları klasik gitar (veya bir ukulele) kullanır. Klasik gitar nota yerleri de öğrenmesi gereken konulardan biridir. Gelişmekte olan veya deneyimli bir gitarist olarak şunlardan bazılarına ihtiyaç duyabilirsiniz:
Elektronik akort aleti ile gitarınızı akort edebilirsiniz. (Daha sonra bu konuyu detaylandıracağız.)
Pena ile gitar çalabilirsiniz.
Yedek tel bulundurabilirsiniz.
Metronom ile düzenli aralıklarla belirli bir ritim alabilirsiniz.
0.00 (0) ₺40/h
0.00 (0) ₺65/h
0.00 (0) ₺75/h
İlk gitarınızı online sitelerden ucuza veya her ne kadar duygusal olsa da ikinci el almanızı önermiyoruz.
Gitar alırken çalmak istediğiniz müzik türü gibi belli faktörleri göz önünde bulundurmalısınız.
Üç çeşit gitar vardır:
Naylon telli klasik gitar
Klasik gitara benzeyen ancak metal telleri olan akustik veya folk gitar
Bir amfiye takılarak çalınan elektro gitar
Ayrıca gitarların farklı boyutları ve şekilleri vardır:
1/4 gitar en küçük gitaristler için,
1/2 gitar ortalama boyda çocuklar için (örneğin ilkokul çağındaki),
3/4 gitar ortalama boyda yetişkinler için,
Normal (tam boy) gitar 12 yaşından büyük çocuklar ve yetişkinler içindir.
Yani gördüğünüz gibi gitarlar tek beden değildir.
Artık gitarınızı seçtiğinize göre akort etmeyi de öğrenmelisiniz.
Gitar akort etmenin birçok yolu vardır. Bazıları geleneksel yöntemlerken bazıları daha sofistikedir.
Akort çatalı: Çatalı sert bir yüzeye vurarak A notasını çıkarmanızı sağlar. Gitarınızı buna göre akort edebilirsiniz.
Sabit telefonlardaki arama sesi (mükemmel bir A sesidir.)
Bitişik teller tekniği (Beat Method olarak bilinir): Bir telde bir notayı çalarak diğer telleri ona göre akort edebilirsiniz.
Elektrikli veya elektronik akort cihazı: Fişe takıldığında bir telin sesini verir ve doğru ses için ibreyi takip edersiniz. Akort edebilmek için sadece teli gevşetmeniz veya sıkmanız gerekir. Bu yöntemi bir kez deneseniz hiç vazgeçmezsiniz!
Online akort: İyi bir internet bağlantısına ihtiyacınız vardır. Sesi alan veya almayan sitelerden seçebilirsiniz. Hepsinin kendine göre avantajları vardır.
Telefonda gitar akort etme programı: Elektronik akort cihazıyla aynı görevi gören birçok program bulabilirsiniz.
Gitara başlarken parmak stili, parmaklarınızın pozisyonu, basit akorlar ve bemol, diyez ve 7'li akorlar gibi temel bilgileri ve teknikleri öğrenmeniz gerekir. Aşağıda gitar klavyesini ve gitar nota yerlerini daha iyi öğrenmek için daha çok bilgi bulabilirsiniz.
Gitar üç kısımdan oluşur: baş, klavye ve gövde.
Tekniklerin yanı sıra gitarla ilgili terimleri de öğrenmeniz gerekir. | Kaynak: michaelmep
Gitarın Klavyesi Nelerden Oluşur?
Şimdi klavyeye odaklanalım çünkü belirli bir notayı çalmak için sol elinizle (solaksanız sağ elinizle) klavyedeki tellere basacaksınız. Klavyede perdelerin bulunduğu tuşe isimli kısım yer alır.
Klavyenin tahtası genelde maun, akçaağaç veya sedir ağacından yapılır. Onun hemen üstündeyse tuşe vardır. Bu da abanoz, pelesenk ve akçaağaç gibi daha sert ağaçlardan yapılır. Tuşede 19 ve 22 arasında (bazen daha çok) perde bulunur. Bu perdeler de nikel, çinko veya pirinçten yapılır ve gitaristlerin telin titreyen kısmını kısaltmasını sağlar. Her perde yarım sestir.
Gitar telleri gövde ve perdelerin üstüne gerilir. Klavyenin bir ucu başla, bir ucu gövdeyle birleşiktir.
Yeni gitarınızı çalmak istiyorsanız ya klavyede bir yere basmadan telleri boş çalmanız ya da belirli bir notayı perdelere basarak çalmanız gerekir.
Matematikte iyi misiniz?
Matematik sayesinde perdeler arasındaki uzaklığı ölçebiliriz. Hatta matematik gitaristler için müzik teorisinde de büyük rol oynar. Folk gitar, jazz gitar, elektro gitar, ne çalarsanız çalın bilmeniz gerekenlerden bazıları şunlardır:
B ile C ve E ile F notalarının arasında yarım ses yoktur.
Her notanın arasında iki perde vardır.
Standart akortta tellerin boş notalarını ezberlemelisiniz: E, A, D, G, B, E.
Her bir oktavda 12 yarım ses olduğundan her boş tel notası 12. perdede tekrar eder.
Standart akortta her tel bir öncekinden sadece beş yarım ses yüksektir. Ancak B teli G telinden sadece dört yarım ses yüksektir. Örneğin E telindeki beşinci perdede A notasını çalabilirsiniz. Aynı şey bir sonraki tel için de geçerlidir.
Bu G teli hariç tüm teller için geçerlidir.
Tabii ki temel kuralları öğrenmek iyidir ancak bu kuralları nasıl kullanacağınızı da öğrenmelisiniz.
Gitarınızın klavyesindeki küçük yuvarlaklar, kareler veya karoları fark etmişsinizdir. Gitar çalarken bu işaretler çok işe yarar.
Gitar çalarken perdeleri bulmak için pozisyon işaretlerini kullanabilirsiniz. | Kaynak: terryellen
Pozisyon İşaretleri Çaldığınız Notayı Göstermez
Gitara yeni başlayan birçok kişi gitardaki bu işaretlerin gitar şarkı notaları için olduğunu zanneder. Ancak bir iki ders sonra bunun doğru olmadığını görürsünüz.
Maalesef bu iş o kadar kolay değil! Bu işaretler size yardımcı olur ancak C mi, F mi veya A mı çaldığınızı belirtmez.
Piyano gibi enstrümanlarda beyaz ve siyah tuşlar arasında bariz bir fark vardır.
Ancak gitarda aynı notalar klavye üstünde birden fazla yerde farklı perdelerde çalınabilir. Hatta bazen hem üstünde işaret olan hem de olmayan bir perdede C çalabilirsiniz.
Gitarda perdeler üzerinde notaları öğrenmek belirli bir notayı piyanoda çalmaktan daha çok çaba gerektirir.
Pozisyon işaretleri nerelerde yer alır?
İşaretleri tuşenin size doğru bakan ucunda perdelerin arasında görebilirsiniz.
12. perdeyi diğerlerinden ayırmak için genelde iki farklı işaret kullanılır. Böylece boş telin oktavını hızlıca bulabilirsiniz.
En alttaki tel E'dir. Bu telde 12. perdeyi çaldığınızda bir oktav yüksek bir E çalarsınız.
İşaretler 1., 11., 13. perdeler istisna olmak üzere tek sayılı perdelerde yer alır. Ayrıca başka bir istisna da üzerinde işaret olan 12. perdedir.
Yani işaretler 3, 5, 7, 9, 12, 15, 17, 19, 21. perdelerde bulunur.
Elektro gitarda 24 perde bulunur. 24. perdede genelde 12. perdedeki işaretten bulunur.
Ayrıca gitar seviyenizi de öğrenmelisiniz.
İşaretler ne içindir?
Anlayacağınız işaretler hangi perdede olduğunuzu hızlıca anlamanıza yardımcı olur. Çalınacak perde numarasını gösteren tablature ile gitar çalıyorsanız bu işaretler çok işinize yarar.
İster Telecaster, ister Ibanez, ister Gibson çalın, diğer gitarlardan farklı da olsa pozisyon işaretlerini görebilirsiniz. Diğer gitarlardaki kadar belirgin değillerdir ama yine de görülebilirler.
Eğer gerçekten işaretler yoksa gitara yeni başladığınızda işinizi kolaylaştırmak için kendiniz semboller yapıştırabilirsiniz.
İster Fender Strat ister klasik gitar çalın, hangi müzik türünü severseniz sevin gitardaki her telin üzerindeki her notanın yerini bilmeniz gerekir.
Bir gitarı almadan önce mutlaka deneyin. | Kaynak: ignatsevichserg
Gitar klavyesi sayesinde tüm notaları bulabilirsiniz.
İlk olarak boş tel notalarını öğrenmelisiniz. Genelde en alttan başlayarak teller E, A, D, G, B, E şeklinde akort edilir.
Her perde arasında yarım ses vardır.
E ile F ve B ile C arasında yarım ses yoktur. Hatta E diyez veya B diyez diye bir şey de yoktur.
Diğer tüm notaların arasında yarım ses vardır.
Örneğin E telinden başlarsak klavyede duyacağımız gitar tel notaları şunlar olacaktır:
1. perde: F
2. perde: F#
3. perde: G
4. perde: G#
5. perde: A
6. perde: A#
7. perde: B
8. perde: C
9. perde: C#
10. perde: D
11. perde: D#
12. perde: E (oktav)
Aynı şey diğer teller için de geçerlidir. Tek yapmanız gereken farklı bir notayla başlamak.
Kolaymış, değil mi?
Bu tekniği kullanmak için üçüncü bir majör tonla ayrılmış G ve B telleri hariç tüm tellerin arasında dört majör ton olduğunu bilmeniz gerekir.
Çoğu gitarda pozisyon işaretleri bulunur. | Kaynak: connie_sf
Özünde gitaristlerin belirli akorları kolayca çalmasını sağlayan şey budur. Entervalleri farklı olsaydı bazı notaları çalmak neredeyse imkânsız olurdu.
Ancak bu düzende bir sıkıntı var: Teller arasındaki armoni. Bu düzen G ve B tellerinde pek işe yaramıyor.
Mesela altıncı ve dördüncü tellerde çalınan oktav entervalleri dördüncü ve ikinci tellerde doğru sesi vermez.
Bu sorunu önlemek için klavye ve telleri iki farklı gruba ayırmanız gerekir:
Alt teller: 6., 5., 4. ve 3. tel
Üst teller: 2. ve 1. tel
İki tel grubunu da kullanmanız gerektiğinde normalde oktav çalmak için bastığınız yerin bir perde ötesine gidin.
Böylece dördüncü armoniyi de yakalarsınız.
Biraz daha matematik yapmanız gerekecek.
Bir üçgen yardımıyla aynı notayı üç farklı telde çalabilirsiniz. Örneğin altıncı telin üçüncü perdesinde G çalarken iki tel aşağıdaki üçüncü perdede ve dördüncü teldeki beşinci perdede de G çalabilirsiniz.
Dördüncü telin yedinci perdesinde E çalıyorsanız üçgenin tepe ucunda olduğunuzu bilirsiniz. Diğer A notaları iki tel ve iki perde aşağıda yani altıncı telin beşinci perdesinde; üç tel yukarıda ve iki tel aşağıda yani birinci telin beşinci perdesinde yer alır.
Bu farklı teknikleri kullanmayı deneyin. Gövdedeki farklı notaları bulmanıza yardımcı olduklarını göreceksiniz.
Özel bir öğretmen yararlı olabilir çünkü yukarıdaki temel bilgileri öğrenmenize yardımcı olurlar. Ayrıca doğaçlama, kulak egzersizi ve kromatik teknik egzersizler konusunda da öğretmene danışabilirsiniz.
Gitar alıp kendi kendine öğrenmek ve her yerde yok satmak tabii güzel bir fikir. Ancak ne yazık ki bu iş o kadar kolay değil. Yukarıda tek bir enstrüman hakkında listelediğimiz o kadar bilgi bunu kanıtlar nitelikte.
Bir şeye heves etmek harika bir şeydir ancak gitar çalmanın temel özelliklerini size öğretebilecek bir öğretmen tutmak çok yararlı olabilir.
Özel ders öğretmenleriyle görüşüp gitar dersi veren yerlere bakabilirsiniz.
Bu tür yerler şunlardır:
Halk merkezinde gitar kursu
Bir müzik okulundaki dersler
Müzik mağazasında özel dersler
Evinize gelebilecek özel bir öğretmenle gitar dersleri
Özel dersler, yetenekleri ve hevesleri birbirinden farklı olan birçok insanla aynı sınıfta ders görmekten tabii ki daha avantajlıdır. Yani bütçeniz özel bir eğitmen tutmaya yetiyorsa bunu ciddi anlamda düşünmelisiniz.
Özel öğretmenler aynı zamanda esneklik sunar çünkü aralarında uyum sağlamaya çalıştığı on ya da daha fazla öğrenci yerine memnun etmeleri gereken sadece sizsinizdir. Yaşadığınız yerde pek özel öğretmen seçeneği yoksa online bir öğretmen bulabilirsiniz. Tabii ki bu bir robottan ders alacağınız ya da bilgisayarın karşısına geçip öğreneceğiniz anlamına gelmiyor. (Uzaktan eğitim gibi bir seçeneğiniz de yok değil.) Superprof'ta Türkiye'de gitar dersi veren yüzlerce öğretmen bulabilirsiniz!
Superprof sayfasında öğretmenlerin profillerini inceleyebilirsiniz. Müzikle ilgili aldıkları eğitimler, öğretmenlik deneyimleri, ders verdikleri gitar türü (sadece akustik gitar dersi veya parmak stili dersi veriyor olabilirler), verdikleri dersin seviyesi ve eski öğrencilerinin görüşlerini görüntüleyebilirsiniz.
Birçok Superprof gitar öğretmeni, bire bir veya küçük gruplar hâlinde dersler verir ve özel ders için evinize kadar gelebilir. Ve en güzel yanı da Superprof öğretmenlerinin çoğunun ilk dersi ücretsiz vermesi! Böylece öğrencileri olacak kadar iyi anlaşıp anlaşamayacağınızı görürsünüz! Doğru duydunuz, hepsi ücretsiz ders veriyor!
Superprof sayesinde kendiniz için en doğru gitar öğretmenini bulmak için o kadar zaman harcamanıza gerek kalmaz! Ve öğretmenlerimizin çoğu video üzerinden ve online gitar dersleri de veriyor.
Gitar çalmaya başladığınızda öğreneceklerinize rehberlik etmek için kabaca hazırladığımız zaman çizelgesini burada bulabilirsiniz:
İlk olarak akorları, gitar çalma ritimlerini ve tabları öğrenirsiniz. Öğretmeniniz lick, bare, parmakla çalma (fingerpicking) gibi farklı teknikleri öğretmeye başlar. Daha sonra muhtemelen birkaç kolay şarkıyı tekrar tekrar çalmayı denersiniz.
Gitarın pratik kısmına iyice alıştıktan sonra öğretmeniniz müzik teorisi ve daha teknik konuları öğrenmenize yardımcı olur.
Daha sonra daha karmaşık notalara geçersiniz. Hatta diğer enstrümanlarla birlikte bir grupta çalmaya teşvik edilecek veya gitar çalarken şarkı söylemeniz istenecek.
Dersler sayesinde hem iyi bir teorik temeliniz olur hem de gitar çalmada pratik deneyim kazanırsınız.
Daha pratik derslerde gitar klavyesi dâhil olmak üzere gitarın temel kısımları, parmaklarınızın pozisyonu, tuşe ve gitar akort etme gibi konulara odaklanırsınız. Bu nedenle birkaç dersten sonra (neredeyse) bir profesyonel gibi çalma yoluna ayak basmış olursunuz!