İdari Dava D. Kur. 1992/27 E.N , 1992/90 K.N.
KAMULAŞTIRMAYA KONU TAŞINMAZ ÜZERİNDEKİ YAPININ ESKİ ESER OLARAK TESCİLİNE DAİR GAYRİMENKUL ESKİ ESERLER VE ANITLAR YÜKSEK KURULUNCA KARAR ALINDIĞI, 1/1000 ÖLÇEKLİ BOĞAZİÇİ İMAR UYGULAMA PLANINA DAİR UYGULAMA NOKTALARINDA, PLAN SINIRLARI İÇİNDE OLUP DA HERHANGİ BİR ŞEKİLDE PLANA İŞLENMEMİŞ OLAN TESCİLLİ ESKİ ESERLERİN ESKİ ESER TESCİLLERİYLE İLGİLİ OLARAK ALINMIŞ BULUNAN GAYRİMENKUL ESKİ ESERLER VE ANITLAR YÜKSEK KURULU KARARLARI AYNEN GEÇERLİDİR. ESKİ ESER OLARAK TESCİL EDİLMİŞ OLAN TAŞIMMAZI KAMULAŞTIRMA YETKİSİ KÜLTÜR BAKANLIĞI'NDADIR.
İstemin Özeti: Davacıya ait ... Mahallesi ... Sokak, 117 pafta, 592 ada, 3 parsel sayılı taşınmazın polis okulu ve emniyet tesisleri için kamulaştırılmasına ilişkin, Emniyet Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılan davada, İstanbul 4. İdare Mahkemesince verilen ve mahkemenin ret kararında ısrarına ilişkin bulunan 3.10.1990 günlü, E: 1990/373, K: 1990/988 sayılı kararının, usul ve hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
İçişleri Bakanlığı Savunmasının Özeti: Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususların, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu`nun 49 uncu maddesinde belirtilen sebeplerden hiçbirisine uygun olmadığından bahisle, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
İstanbul Valiliği Savunmasının Özeti: Savunma verilmemiştir.
Danıştay Savcısı Y.Ş.`nin Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu`nun 49 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp idare mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir.
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin reddiyle idare mahkemesinin ısrar kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
Türk Milleti Adına Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek, işin esası görüşüldü.
Davacının maliki bulunduğu ... Mahallesi, ... Sokak, 117 pafta, 592 ada, 3 parsel sayılı taşınmazın polis okulu ve emniyet tesisleri için kamulaştırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 26.5.1988 günlü, E: 1985/121, K: 1988/442 sayılı davanın reddine dair kararı, temyiz incelemesi sonucunda, Danıştay Altıncı Dairesinin 22.11.1989 günlü, E: 1989/222, K: 1989/2229 sayılı kararı ile bozulmuş ise de; mahkeme bozmaya uymayarak ret kararında ısrar etmiştir.
Davacı, İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 3.10.1990 günlü, E: 1990/373, K: 1990/988 sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.
Danıştay Altıncı Dairesince, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu`nun 15 inci maddesinin ( a ) bendinde kısmen veya tamamen gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetine geçmiş olan korunması gerekli kültür ve tabiat varlıkları ile koruma alanlarının Kültür ve Turizm Bakanlığınca hazırlanacak programlara uygun olarak kamulaştırılacağı, bu maksat için Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesine yeterli ödenek konulacağının kurala bağlandığı, Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulunun 24.6.1983 günlü, 15175 sayılı kararıyla eski eser olarak tescil edilmiş dava konusu taşınmazı İçişleri Bakanlığı Emniyet Geel Müdürlüğünün kamulaştırına yetkisi bulunmadığı, mahkeme kararına dayanak yapılan 2863 sayılı Yasanın 15 nci maddesinin ( c ) bendinin koruma alanlarıyla ilgili olduğu, oysa kamulaştırmaya konu taşınmazın bizzat korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olduğundan, bu hükmün olaya uygulanamıyacağı, diğer yandan idare mahkemesince 2981 sayılı Yasanın 6 ncı maddesi hükmü uyarınca dava konusu taşınmazla ilgili eski eser kararının yeniden belirlenip belirlenmediği, yeniden belirlenmiş ise, sonucunun ne olduğu araştırıldıktan sonra bu dava hakkında bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 26.5.1988 günlü, E: 1985/121, K: 1988/442 sayılı kararı bozulmuştur.
İstanbul 4. İdare Mahkemesi, dava konusu taşınmaz üzerinde eski eser olduğuna dair Anıtlar Yüksek Kurulunun 24.6.1983 günlü 15175 sayılı kararının bulunduğu hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığı, 2863 sayılı Yasanın yürürlüğünden sonra, taşınmazın korunması gerekli Kültür ve Tabiat Varlığı olduğu yolunda yeni bir karar alınmadığı gibi davacının bu yönde bir iddiası da olmadığı, 1/1000 ölçekli Boğaziçi İmar Uygulama Planında Polis Okulu ve Emniyet tesisleri sahasına alındığı, plan notları arasına bu yerin eski eser olduğuna dair bir şerh konulmadığı, davacının bu konuda plana karşı herhangi bir itirazda bulunmadığı, plan uygulaması amacıyla yapılan kamulaştırma işleminde mevzuata aykırılık olmadığı gerekçesiyle, Danıştay Altıncı Dairesinin bozma kararına uymayarak, davanın reddine dair ilk kararında ısrar etmiş ise de; temyiz dosyasının incelenmesinden, kamulaştırmaya konu taşınmaz üzerindeki yapının eski eser olarak tesciline dair Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulunca karar alındığı, 1/1000 ölçekli Boğaziçi İmar Uygulama Planına dair uygulama noktalarında, plan sınırları içinde olup da herhangi bir şekilde plana işlenmemiş olan tescilli eski eserlerin eski eser tescilleriyle ilgili olarak alınmış bulunan Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu kararlarının aynen geçerli olduğunun belirtildiği hususu ile temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebepler dikkate alındığında ve Danıştay Altıncı Dairesinin bozma kararında yer alan gerekçe ışığında idare mahkemesinin ısrar kararında hukuka uygunluk bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 3.10.1990 günlü E: 1990/373, K: 1990/988 sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin bozma kararı doğrultusunda BOZULMASINA 20.3.1992 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
İstanbul 4. İdare Mahkemesince verilen ısrar kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu`nun 49/1 inci maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından onanması gerektiği oyuyla aksine verilen karara karşıyız.