Alternatif Üretmek – Hoşgeldiniz…
Bütün psikologların ezbere söylediği bir söylemdir bu: Bir şey yasaklamak doğru değil, onun yerine alternatif üretmek gerekir. Bu “alternatif üretmek” konusunu daha doğrusu alternatif kelimesini farklı yönlerden ele alacağız.
Birincisi, aynen yukarıda bahsi geçtiği üzere çocuk eğitiminde kullanılan bir yöntem olarak düşünelim alternatif kelimesini.. Çocuklara bir şeyleri yasaklıyor, kurallar koyuyorsak, onların yerine aynı cazibede (hatta daha cazip olanlarını) başka seçenekler sunmalıyız. Ama bunlar bizim gözümüzde değil, çocuk gözünde değerli olacak türden olmalı. Mesela çocuk çizgi film izlemek ya da tablet oynamak istiyor fakat sizin bazı kurallarınız var. Ya o gün, çizgi film günü değil ya da tablet için ona ayrılan sürenin sonuna gelmiş bulunuyor. Ne yapacaksınız? Bir kriz çıkması o an için işten bile değil. Bunu önlemek için çocuğa o an en az onun kadar zevk alacağı bir seçenek sunmalısınız. Kıyıda köşede sakladığınız çok sevdiği bir oyuncağı ortaya çıkarabilirsiniz, dışarı çıkıp bir tur atabilirsiniz, yaptığınız işe ortak edebilirsiniz, birlikte kitap okuyabilirsiniz vs. Herkes kendi çocuğunun neyi yapmaktan hoşlandığını bilir (Bilir değil mi? Bilir bilir!).
Abur cubur konusu da böyle. Çocuklara ne kadar cazip geliyor düşünsenize o hazır paketlerdeki gıdaları.Bir kere tattın mı geri dönüşü yok, istiyor tekrar insanın canı onu. Ne yani, çocuklar için büyüklerin,misafirlerin getirdiği abur cuburları “aman zararlı yemesinler” diye saklayıp, sonra da onlar uyuyunca gizlice yemediniz mi hiç? Alışverişe çocuklarla gitmemek ciddi bir seçenek tabi ama siz ne kadar almasanız da birileri mutlaka alıyor. Bunun alternatifi de şu: Çocuk canım neyi istiyor diyorsa elden geldiğince yapmak, hatta birlikte yapmak. Biz abur cubur olayını hallettik evde. (Nasıl hallettiğimizi ayrıca yazmak isterim sayın okur, yoksa bizi takip etmeni nasıl sağlayacağım her şeyi bir yazıda yazarsam.) Alternatif üretiyoruz, canları ne isterse yapıyoruz; tıpa tıp aynısı tabi ki olmuyor içinde bir sürü katkı maddesi yok sonuçta ama o an için nefisleri köreltiyor mu ona bakıyoruz.
İkincisi, alternatif kelimesini yaşam tarzı için kullanmak. Sizin ideolojiniz, hayat felsefeniz, din ve dünya görüşünüz çevrenizdeki birçok insandan farklı olabilir ve karşı çıktığınız konular çocuklar için çok albenili olabilir. Ne gibi mi? Doğum günü kutlamaları mesela. Ben bir Müslümanın doğum günü kutlamasını elbette gayri Müslim taklidi olması hasebiyle doğru bulmuyorum. Bu nedenle bu tür kutlamalar yapmıyor, böyle davetler aldığımızda icabet etmiyoruz. Çocuklar yine de çizgi filmlerde, okulda arkadaşlarının anlattıklarından vs. bir şekilde öğreniyor ve çok meraklanıyorlar. Öyle ya, özel bir gün, süslemeler, güzel giyimler, hediyeler kim istemez! Bunun yerine alternatif üretiyoruz: Ramazan ve Kurban bayramlarını evde bir şenlik havasında geçirmeye çalışmak gibi mesela. Evet, bu bayramlarda evde aile arasında bir kutlama hediyeleşme oluyor, o özendikleri doğum günü kutlamaları gibi arkadaşları başka başka hediyeler olmuyor ama bunu da Kuran okumaya geçtiklerinde ya da hatim yaptıklarında yaptığımız kutlamalar ile hallediyoruz. O zaman bütün arkadaşlarını çağırabiliyor, istedikleri gibi eğlenebiliyorlar. Bunu bir örnek olması açısından yazdım tabi, siz kendi hayatınız içinde bunları çoğaltabiliyorsunuz. Misal biz şarkı türkü dinlemeyiz çocukları böyle bir eğlence kültürü içinde de büyütmeyi doğru bulmuyorum. Bunun yerine youtube’dan müziksiz çocuk şarkıları buluyoruz (Müziğin içinde olduğu sadece İngilizce şarkılara dil eğitimi için müsade ediyorum). Çocuklara yoksunluk yaşatmadan ve kendi dini/dünyevi değerlerimizi aşılayarak bir hayat yaşatmaya çalışıyoruz sadece.
Üçüncüsü de alternatif kelimesini türlü türlü bahanelerin arkasına sığındığımız durumlarda kullanmak. Sürekli hayatımızdan, çocuklardan, onlarla nasıl çıldırmanın eşiğine geldiğimizden, uykusuz gecelerimizden dem vurup şikayetleniyoruz ya, bunların yerine alternatifler üretmek nedir biliyor musun? Önce var olan durumu kabullenmek. Allah bu yükü sana yükledi ise kaldıracak gücü de yanında mutlaka vermiştir, aslında o kadar çaresiz değilsindir de kendi gücünün ve Allah’ın sabredenler ile beraber olduğunun farkında değilsindir. Kabullendin şimdi alternatif üret. Çocuklar çok yaramaz çok hareketli vs. diye şikayetlenmektense, o hareketlerini yönlendir mesela. Geceleri mecbur uyanıksan, bu uyanık kaldığın anı değerlendir, kitap oku, örgü ör, sohbet dinle, nasılsa uyanıksın bu işin kaçarı yok, yap kendine bir kahve daha iyi bir insan ve anne olmak için ne yapmalısın’ı düşün. Ve elindeki nimetleri…Bugün şükretmek için sana verilen onca şeyi, olumlu taraflarını hayatın düşün. Tabi insanın bu kıvamı alması, olgunlaşması demek ki bu da epey zaman alıyor. İnsan her yeni doğan çocuğu ile büyüyor sanırım.Ve pratik zeka da oluyor bazı kriz anlarına alternatif üretebilmek için.Canlı bir örnek: Bizim evin ortancası daha küçüktü o zamanlar, çorba yeme yarışında kim birinci olacak muhabbeti başladı. Büyük oğlan önce bitirince tabi, büyük bir kriz çıktı, çünkü kız kabullenemedi ikinci olmayı. O ağlar, öteki bağırır derken birden dedim ki “Sen birinci oldun, sen de kazancı!” (Kazancı, kızın o zamanlar kazanan için uydurduğu bir kelime idi). Oğlan birinci lafını duyunca, kız kazancı lafını duyunca ikisi de bir acayip mutlu oldu, ikisinin de dediği olmuştu ama aynı kapıya çıktığını fark edip itiraz eden olmadı Allah’tan.
Çocuk büyütmek ne zor değil mi? Yok aslında vallahi bak, o kadar da değil! (mi? değil değil)….
Gönderi tarihi 3 Ocak 2017 Evokulumuz tarafındanPosted in Fikir Yazıları
Önceki Previous post: Neşeli Kurabiyeler
Sonraki Next post: Meraklı Minik
“Alternatif Üretmek” için bir yanıt
Geri bildirim: Abur Cubur Meselesi – Ev okulumuz