53,5 MİLYAR DOLARLIK DEV SEKTÖR
Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD) Yönetim Kurulu Başkanı Hulusi Belgü, “Bugün geldiğimiz noktada AVM’ler ekonomimizde 53,5 milyar dolarlık yatırımı ve 450 bin nitelikli istihdamı temsil ediyor. Türkiye’de şu anda 377 AVM hizmet veriyor ve bunun 80 tanesi yabancı yatırımcılar tarafından hayata geçirildi” dedi.
AVM ve perakende sektörlerinin gündeminde olan kiralamanın döviz üzerinden olmasından kaynaklanan sorunlara yönelik görüşleriniz nelerdir? Ortak bir çözüm için neler yapılabilir?
Ülkemiz 2016 yılında ekonomik, siyasi ve sosyolojik olarak ciddi anlamda zor bir yıl geçirdi, ne yazık ki devam eden terör saldırıları ile hala bu zor günleri geride bırakmış değiliz. Tüm sektörler gibi perakende sektörü de elbette bu zor şartlardan etkilendi.
Özellikle dövizdeki artış bireysel olarak herbirimizi, kurumsal olarak ise şirketleri olumsuz etkiledi. Bizler AVM yatırımcıları olarak yaşanan sıkıntıların farkındayız. Görmezden gelmemiz mümkün değil zira hepimiz bu bütünün bir parçasıyız. Birimizin zarar görmesi bu ekosistemin de zarar görmesi anlamına geliyor. Dolayısıyla var olan sorunların çözümü için biz AYD olarak her zaman buradayız, sektörümüzün geleceği için de her türlü işbirliği ve çözüm arayışına da varız.
Şimdiye kadar bu konuda da çeşitli çalışmalar yaptık, yapmaya da devam edeceğiz. AVM’lerimizde her ay düzenli olarak yaptığımız değerlendirmeler sonucunda ciro konusunda problem yaşayan kiracımıza çeşitli destekler sunuyoruz.
Diğer taraftan kur dalgalanmasının önüne geçmek için yeni finansal enstrümanlar üzerinde de çalışmalarımız devam ediyor. Perakendeci en çok kurdaki dalgalanmadan şikâyetçi, takdir edersiniz ki bunu biz engelleyemeyiz. Kur riskini tek tarafın üzerine yıkmak hakkaniyetli bir yol değil. Biz her iki tarafı da memnun edecek şekilde; içinde perakendeci, AVM yatırımcısı ve bankacının olduğu, kur riskini hedge etmek üzerine bir yöntem üzerinde çalışıyoruz. Şimdiden 3 banka ile görüştük, yılın ilk çeyreğinde bu işi çözmüş olacağımızı düşünüyorum. Bununla birlikte perakendecilerin kredi ihtiyaçlarına yardımcı olabilmek için de bir model üzerinde çalışıyoruz.
AVM yatırımlarının geldiği son durumu değerlendirir misiniz? AVM yatırımları açısından 2017 nasıl bir yıl olacak?
Bugün geldiğimiz noktada AVM’ler ekonomimizde 53,5 milyar dolarlık yatırımı ve 450 bin nitelikli istihdamı temsil ediyor. AVM’ler bulundukları bölgenin değerini de yüzde 50 ve yüzde 100 oranında artırıyor. Türkiye’de şu anda 377 AVM hizmet veriyor ve bunun 80 tanesi yabancı yatırımcılar tarafından hayata geçirildi. Toplam 11.1 milyon metrekare olan kiralanabilir alanın ise 3 milyon metrekaresi yine yabancı yatırımcılara ait. YASED verilerine göre; son 10 yılda ülke genelinde yabancı yatırımcıların gerçekleştirdiği 150 milyar dolarlık yatırımın 14 milyar dolarının AVM yatırımları oluşturuyor.
2016’da 100 milyar TL olan cironun 2017’de 110 milyar TL, 2023’de ise 200 milyar TL olacağını, 377 olan AVM sayısının 2017 yılında 385, 2023’de ise 475 olacağını öngörüyoruz. 11,1 milyon metrekare olan kiralanabilir alanların ise 2023 yılında 15 milyon metrekareye, ziyaretçi sayısının ise 2,1 milyardan 2,8’e ulaşacağını düşünüyoruz.
Artan terör olayları AVM’lerde ziyaretçi sayısını nasıl etkiledi? AVM’ler güvenlik tedbirleri anlamında ne gibi çalışmalar yapıyor?
AVM’lerde güvenlik konusu bizim için başlı başına bir ele alınacak, her şeyden bağımsız düşünülecek bir konu. AVM’ler ailelerin çocuklarıyla gelip hoşça vakit geçirdikleri, gençlerimizin arkadaşlarıyla buluşma noktaları ve eğlence mekanları konumunda. Buralar birer yaşam merkezi konumunda. Elbette ki AVM’ler güvenli olmak zorunda. Bu anlamda yapılması gereken ne varsa eksiksiz yapılmalıdır ki öyle de bir durum var.
T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığımızın geçtiğimiz günlerde Resmi Gazete’de yayımlayarak yürürlüğe aldığı Alışveriş Merkezleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik de temsil ettiğimiz AVM’ler adına bizim için büyük önem taşıyor. Yönetmelik gereği alışveriş merkezlerinin açık ve kapalı otopark alanlarına plaka tanıma sistemi kurulmasının, her şeyden önce kamu güvenliğini sağlamak ve halkımızın güvenle AVM’leri ziyaret edebilmesine olanak sunmak adına atılmış bir adım olduğuna inanıyoruz.
Ek olarak şu an ülkemiz genelinde faaliyet gösteren 377 AVM’miz, özellikle büyük şehirlerimizde yaşadığımız otopark sorununa çözüm sunmakla beraber bu özelliği ile ciddi bir veri topluyor. ‘Plaka Tanıma Sistemi’ ile bu veriler faydalı bir şekilde kullanılarak kamu güvenliği için de hizmet etmiş olacağız. Elbette ki bu konunun AVM yatırımcısına ciddi bir maliyeti olacaktır, ancak söz konusu kamu güvenliğine hizmet ve emniyet güçlerimiz ile işbirliği olduğunda bu maliyet hiçbir yatırımcı için külfet haline gelmeyecektir. Bu noktada odaklanılması gereken en önemli husus ise toplanacak verilerin, ilgili emniyet ve kolluk kuvvetleriyle düzenli ve hızlı paylaşımının sağlanması olduğunu düşünüyoruz.
9. AVM Yatırımları Konferansı’nda hangi konular masaya yatırılacak, neler konuşulacak?
Perakende sektörünün en önemli buluşma platformlarından biri olan AVM Yatırımları Konferansı’nın bu sene 9.’sunu düzenlemekten dolayı son derece gururluyuz. Bu yıl da, ülkemizden ve dünyadan önde gelen konuşmacılar, sektörümüzü doğrudan ilgilendiren ekonomik ve güncel konuları tüm yönleriyle tartışacak, en yeni uygulamaları paylaşacak, bizlere yeni bakış açıları sunacak. Konferans aynı zamanda, katılımcılara işbirliği ve network imkânı sunan konferansımız, işimizi ve sektör içi diyaloğu geliştirmek için eşsiz bir fırsat sunuyor.
AVM Yatırımları Konferansı 9. yılında AVM yatırımcıları, merkez yöneticileri, perakendeciler, AVM yöneticileri ve sektöre destek veren firmaları buluşturuyor. Konferansta, sektörel konuların yanı sıra ilham veren yol gösterici oturumlar yer alacak. Bu seneki konu başlıklarımız arasında; Türkiye ekonomisindeki sıcak gelişmeler ve küresel ekonominin ülkemize yansımaları, dijitalleşen dünya ve yeni pazarlama yaklaşımları, dünyadan en son AVM tasarım trendleri, yaratıcı ve yeni çözümler, yeni tüketim alışkanlıkları ve perakendeye etkileri, AVM’lerden ilginç hikâyeler, farklı uygulamalar, sürdürülebilir, güvenli, müşterinin yaşamını kolaylaştıran AVM yönetimi ve sektörümüzü yakından ilgilendiren en sıcak konular yer alıyor.
AVM sektörünün başlıca sorunları nelerdir? AYD olarak 2017 takviminizde neler var?
Sektörde öncelikle artan gümrük vergileri, asgari ücretler konusu yani işverenin üzerindeki çalışan maliyeti yükü ve AVM’lerde son yönetmelikle değişen ortak giderler konusunu belli başlı çözülmesi gereken sorunlar arasında sayabilirim. Diğer taraftan ülkenin içinden geçtiği konjonktür gereği perakendecilerin zor bir dönem yaşadığının da farkındayız. Kendilerine destek olmak amacıyla yukarıda bahsettiğim üzere çalışmalarımız oldu, olmaya da devam edecek. Tüm bu sorunların bankalar, hükümet, AVM yatırımcıları ve perakendecilerin ortak bir çözüm bulması gerektiğini düşünüyorum.