Yazarımız Nejdet Demirel´in konu ile ilgili analizi...
İslam´ın diğer din ve ideolojilerden ayıran en önemli fark, Müslüman toplumların sevinç ve mutluluk gibi ögeleri beraber paylaşma becerisidir. Diğer sistemlerde bayram kutlamaları daha çok menfaat ve çıkar üzerine kurulmuştur. Brezilya´da her yıl düzenlenen "Rio" Karnavalın´dan tutun Çinde kutlanan Ejderha Kayığı bayramına kadar yapılan kutlamalar hep aynı amaca hizmet etmektedir. Bu kutlama ve özel günlerde işlenen ortak tema şudur ; kendi dışındaki insanları umursamayan egoizmin zirve yaptığı zevk ve eğlencenin ön plana çıktığı kutlamalar şeklindedir. Dünyanın çok farklı bölgelerinde, din motifli birbirinden farklı bayram kutlamalarına da baksanız, manzara genel anlamda hep aynıdır.
İslam dininin insanlara sunduğu bayramlar ise : Gerek ibadet boyutuyla gereksede topluma yansıma şekliyle, diğer dinlerden çok farklıdır. İslamın bayram günlerine yüklediği misyon canlı ve dinamiktir. Toplumu birleştiren, kaynaştıran ve bunun yanında paylaşmanın pratik hayata dolu dolu aktarıldığı önemli ibadet türlerinden biridir. Bir Müslümanın zihin dünyasında, Kurban neden kesilir veya kurban bayramı nedir diye sorular belirdiğinde, hikmet dolu bu özel günlere yüklenecek anlam özetle şu şekilde olmalıdır :
"Kurban öze dönüş, Allaha yakınlaşma, nimete şükür ve yaradana koşulsuz gönülden teslim olmanın bir nevi adıdır denebilir."
Kurban Bayramı gibi günlerin toplumsal kaynaşmaya olan etkisi ise ayrıca değerlendirilmesi gereken önemli bir konu başlığıdır. Allah için Kurban kesilmesinin ana öğesi : Aşktır, adanmaktır, öze dönüştür ve nihai hedefte bedel ödemektir. Bu durumu Kur-an da anlatılan Peygamberlerin hayatında görmek mümkündür. Anlatmaya Hz Adem (as) başlıyalım.
Hz Adem ; çocukları Hâbil ve Kâbil kardeşlerden yaradan için kurban adamalarını istemiş ve onları zorlu bir imtihan ile yüz yüze bırakmıştı. Kabul edilir umudu ile Hâbil ve Kâbil Allah´a farklı şekillerde kurban adadılar. Hâbil´in kurbanı kabul edilmiş, Kâbil´in kurbanı ise Allah cc tarafından kabul görmemişti. "Çünkü Hâbil´in adamış olduğu kurban da : Aşk, sevgi, halis niyet ve adanmışlık vardı. Kâbil´in Allaha layık gördüğü kurban´da ise : Samimiyetten uzak, yalana dayalı tamamen aldatmaya dönük bir sevgi söz konusu idi."
Hz Ademin çocuklarıyla ilgili olay kur-an da, şu şekilde anlatılır.
"Onlara Âdemin iki oğlunun haberini gerçek olarak oku: Hani her biri birer kurban sunmuşlardı, (kurban) birinden kabul edilmiş, ötekinden kabul edilmemişti. (Kurbanı kabul edilmeyen, kabul edilene): Seni öldüreceğim demişti. (O da); Allâh, sadece korunanlardan kabul eder dedi."
(Maide Suresi, 27)
Kurban bayramı denince akla ilk gelmesi gereken, örnek şahsiyetlerden biri de Hz İbrahim´dir. Alemlerin Rabbi; çocuk özlemiyle yanıp tutuşan, İbrahim Peygambere 86 yaşında olmasına rağmen bir erkek çocuk nasip etmişti. O şanı yüce peygamber zor bir imtihana tabi tutulacaktır. Biricik İsmail´ini Allah için kurban edilmesi isteniyordu. Şeytan; Hz İbrahim başta olmak üzere eşi Hacer ve kurban edilecek İsmail´i ne yapıp ettiyse yolundan döndüremedi. Kurban edilmesi İstenen, İbrahim ve Hacerin ciğer paresi İsmail de olsa ne yazar, Allaha olan teslimiyet ve ona olan bağlılık her şeyin ötesine geçmiş. Allaha karşı aşk ve teslimiyet ancak bu kadar güzel yaşanılarak ortaya konabilinirdi. Allaha gönülden teslim olmuş 3 güzide şahsiyet öyle bir teslimiyet örneği gösterdiler ki, Kur-an onları tüm insanlığa birer örnek olarak anlatmayı seçmiştir.
?İbrâhim dedi ki: ´Ben, Rabbimin gitmemi emrettiği yere doğru gidiyorum, O elbet bana yol gösterecektir. Ya Rabbî, salih evlatlar lütfet bana!´ Biz de ona aklı başında bir oğul müjdeledik."
"Çocuk büyüyüp yanında koşacak çağa erişince bir gün ona: ´Evladım, dedi, ben rüyamda seni kurban etmeye giriştiğimi görüyorum, nasıl yaparız bu işi, sen ne dersin bu işe!´ Oğlu:´Babacığım! Hiç düşünüp çekinme, sana Allah tarafından ne emrediliyorsa onu yap. Allah´ın izniyle benim de sabırlı, dayanıklı biri olduğumu göreceksin!´ dedi.?
(Saffat Suresi, 99-102)
"İkisi de bu şekilde teslim olduklarında, onu tuttu şakağı üzerinde yatırdı. Biz ona şöyle seslendik: ´Ey İbrahim! Gerçekten rüyayı doğruladın. İşte biz iyileri böyle mükâfatlandırırız. Şüphesiz bu apaçık ve kesin, çetin bir imtihandı.´ Ona büyük bir kurbanlık fidye verdik."
(Saffat Suresi, 103-107)
Peygamberlerin sonuncusu Muhammed (sav) Hz Ademden beri süre gelen, ilahi bir emir olan kurban ibadetini devam ettirmiş ve ümmetine de tavsiye etmiştir. İnsanlığın varoluşu kadar eski olan kurban kesimi, her ibadette olduğu gibi bünyesinde pekçok hikmetleri barındırmaktadır. Allah için adanan Kurbanı, sadece bir hayvanın kesiminden ibaret olarak düşünürsek ilahi mesajı ıskalamış ve anlamamışız demektir.
Kurban Bayramı : Her şeyden önce Allah katında değer verilen bir ibadet olduğunu bilelim. Sosyal adaletin sağlanmasında, toplumsal barışın temininde bu günler bir fırsat olarak görülmelidir. Yer yüzünün farklı coğrafyalarında yaşayan İslamın mesajından uzak milyonlarca İnsan, kurban bayramı gibi günler vesile edilerek, bu insanlara kur-anın mesajını ulaştırmak gibi görev ve sorumluluğumuzun varlığı gözardı edilmemelidir. "Huzuru ilahide bilmeyenlerin bilenlerden, hesap soracağı günlerin yaşanacağı sahneleri hatırımızdan çıkarmayalım."
"Onların ne etleri Allah´a ulaşır ne de kanları. Fakat O´na ulaşan, yalnızca sizin iyi niyet ve samimiyetinizdir. İşte bu amaçla onları sizin yararınıza sunuyoruz ki, O´nun sizi doğru yola iletmesine karşılık, O´nun şanını yüceltip tekbir getiresiniz diye. Öyleyse güzel davrananları müjdele.?
"ALLAHIM BU BAYRAMIN TÜM İSLAM ALEMİNE HUZUR, BARIŞ ve ESENLİKLER GETİRMESİNİ, İZZETİ DERGAHINDA KABUL OLUNMASINI ARZULUYORUZ SEN DUALARIMIZI KABUL BUYUR" Amin.