Fosfor Eksikliği Nelere Yol Açar? | En Doğru Kaynaklardan Sağlıklı Bilgiler Evinizde!
Anasayfa » Beslenme » Eksikliği Nelere Yol Açar » Fosfor Eksikliği Nelere Yol Açar?	Fosfor Eksikliği Nelere Yol Açar?
Fosfor beyin için çok önemli bir yere sahip olan bir mineraldir. İnsan vücudunda pek çok yerde bulunan bir element olan fosfor, periyodik cetvelde azotla aynı grupta yer alır. Fosfor bir metal olmayan yani ametal elementtir. Atom numarası 15′ tir. Fosfor genetik materyalimiz olan DNA’nın da yapı taşlarından biridir. Ayrıca vücudumuzda enerji taşıyıcısı görevi yapan adenozintrifosfatın da yapı taşlarından biridir. Bunun yanı sıra fosfor insan diş ve kemiklerinde de önemli bir yere sahiptir. Diş ve kemik oluşumu, hücre büyümesi ve onarımı, enerji üretimi, kalp kasının kasılması, sinir ve kas hareketleri, böbrek işlevleri gibi görevlerde fosfor vücudumuzda yer alır. Fosforun çok büyük bir kısmı kemiklerimizde fosfat olarak yer alır. Doğada fosfor üç farklı formda bulunur: beyaz fosfor, kırmızı fosfor, siyah fosfor.
Fosfor Vücudumuzda Nerelerde Bulunur?
Fosfor vücudumuzda en çok diş, kemik yapısında bulunan ve beyinde etkili olan bir elementtir. Vücutta oranı kalsiyum ile birlikte dengede tutulur. Bu yüzden vücuda alınan fosfor miktarının dengede tutulması önemlidir. Fazla alınan fosfor vücuttaki kalsiyum/fosfor dengesini bozabilir.
Fosfor vücutta enerji taşıyan ATP adı verilen molekülde bulunduğundan dolayı, tüm doku ve organlarda, tüm hücrede önemli bir role sahiptir. ATP adı verilen adenozintrifosfat denilen molekül üç adet fosfat atomuna sahiptir. Bu fosfat atomları arasında kurulan bağlar yüksek enerji taşır. Fosfat bağları kırıldığı zaman çevreye yüksek bir enerji salınımı olur. Hücreler, ATP molekülündeki fosfat bağlarını kırarak enerji elde ederler. Vücudumuzdaki enerji ihtiyacı bu şekilde karşılanır. Bu yüzden fosfor vücudumuzdaki tüm yapılar için önemli bir yere sahiptir.
Fosfor Eksikliğinde Neler Olur?
Kandaki fosfor miktarının literatürdeki adı fosforemidir. Kandaki fosfor eksikliğinin literatürdeki adı ise hipofosforemidir. Kandaki fosfor eksikliği pek çok soruna yol açar.
1. Sinirsel hastalıklar
Fosfor eksikliği nadiren görülür. Görüldüğü zaman başta gelen hastalıklar öfke, vücutta uyuşma, karıncalanma ve buna benzer sinirsel hastalıklardır.
2. Kas ve kemik problemleri
Fosfor eksikliği aynı zamanda kemiklerde güçsüzleşmeye, kaslarda zayıflamaya ve kalp problemlerine neden olur.
Fosfor Eksikliği En Çok Kimlerde Görülür?
Fosfor eksikliği en çok:
Böbrek hastalıklarına sahip olanlar,
Sık ve fazla alkol tüketenler,
Anoreksiya şikayetinde bulunanlar,
Hipertiroid hastalığına sahip olanlar,
Mide hastalıklarına karşı anti-asit benzeri ilaç kullanmakta olanlarda
görülme riski daha yüksektir.
Aşırı Alınan Fosfor Nelere Yol Açar?
Vücutta fosforun fazla olması pek sık görülen bir durum değildir. Fakat yine de görülme ihtimali vardır. Vücutta aşırı fosfor bulunması:
Hormonal karışıklıklara sebebiyet verebilir,
Tiroid bezlerin gerektiği gibi çalışmamasına, gerekenden az çalışmasına neden olabilir,
Böbreklerin sağlıklı bir şekilde çalışmamasına, çeşitli böbrek hastalıklarının meydana gelmesine sebep olabilir,
Sindirim sistemi bozukluklarına neden olabilir,
Damar rahatsızlıklarına sebebiyet verebilir,
Kemik hastalıklarının meydana gelmesine sebebiyet verebilir.
Günlük Alınması Gereken Fosfor Miktarı Ne Kadardır?
Günlük alınması gereken fosfor takviyesi oranı yaşa ve cinsiyete bağlı olarak 800 mg ile 1400 mg arasında değişmektedir. Alınması gereken toplam miktar 2000 mg yani 2 gramdır. Genellikle günlük alınan besinlerle yani normal bir diyet uygulaması ile fosfor ihtiyacımızı karşılarız. Eğer sağlıklı besleniyorsak ve yine de fosfor eksikliği oluşuyorsa bağırsaklardaki emilimde bir sorun olabilir. Bunun için bağırsaklardaki emilimin kontrol edilmesi gerekir. Vücutta fosfor ile kalsiyum her zaman dengeli bir şekilde bulunur. Bu sebepten dolayı eğer fosfor takviyesi alıyorsak vücudumuzdaki kalsiyum oranına da dikkat etmeliyiz. Bu dengeyi bozmak başta sinir sistemi ve kemik dokuları olmak üzere pek çok hastalığa sebebiyet verebilir.
Fosfor Hangi Besinlerde Daha Çok Bulunur?
Fosfor en çok süt ürünlerinde bulunur. Fosforun sıklıkla bulunduğu gıdalar aşağıdaki listedeki gibidir:
Süt, yoğurt ve peynir gibi süt ürünleri en çok fosfor içeren gıdalardır,
Karaciğer bol miktarda fosfor içerir,
Ayçiçeği, mercimek, soya fasulyesi gibi gıdalar fosfor açısından zengindir,
Balıklar ve kabuklu deniz mahsulleri, somon ve midye gibi canlılar bol fosfor içeren gıdalardır,
Kümes hayvanları ve bunlardan yapılan jambon türevi ürünler fosfor içerir.
Listedeki ürünler en çok fosfor içeren ürünlerdir.
Fosfor Alınırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Eğer vücudunuzda fosfor eksikliği olduğunu düşünüyorsanız mutlaka uzman bir hekime danışarak doktor kontrolünde fosfor takviyesi alın.
Fosfor ve kalsiyumun dengelenmesi için süt ürünleri tüketin.
Hamile ve emziren kadınların aşırı fosfor alınması durumuna karşı dikkatli olmaları önemlidir.
Böbrek hastalıklarına sahip olanların fosfor takviyesi alırken mutlaka doktora danışmaları önemlidir.
Hormonal problemler yaşayanlar da fosfor takviyesi alırken uzman bir hekime danışmalılardır.
Kanda aşırı fosfor olması durumunda fosforun aşırısını vücuttan atmak kolay olmayabilir. Bu tür durumlarda mutlaka doktora danışılmalıdır.
Sindirim: Fosfor gıdaların sindirimine yardımcı olur.
Osteoporozu engeller: Fosfor osteoporozu engeller. Kemik oluşumuna destek olup kemiklerin güçlenmesini sağlar.
Diş sağlığı ve bakımı: Fosfor diş minesi ve diş etleri için önemli bir maddedir. Diş minesi ve diş etlerini güçlendirerek ağız sağlığına destek olur.
Hormonal dengeyi korur: Fosfor hormonal dengenin sağlanmasına yardımcı olur. Özellikle cinsiyet hormonları için önemlidir.
Hücre tamirine yardımcıdır: Fosfor yeni oluşan hücrelerin veya hasar gören hücrelerin tamirinde ve oluşmasında önemli bir rol oynar.
Böbreklerden atılım: Fosfor böbrek sağlığını korumak için önemlidir. Böbreklerden atılması gereken maddelerin atılımına yardımcı olur.
Enerjiyi artırır: Fosfor enerji sağlayan ATP molekülünün temel maddesi olduğundan fosfor alımı enerjiyi artırıcı rol oynayabilir.
Vitaminlerin işlevleri: Fosfor diğer vitaminlerle alındığı zaman diğer vitaminlerin emilimini kolaylaştırıcı etki yapar. Bu yüzden önemlidir.
Elektrolit dengesi: Fosfor vücudun elektrolit dengesini korumaya yardımcıdır. Bu yönüyle kalp sağlığının korunması için önemlidir.
Zayıflık tedavisi: Fosfor zayıflık, halsizlik, uyuşukluk, yorgunluk gibi şikayetlerin azaltılmasında takviye olarak kullanılan bir maddedir. Fosfor enerjiyi artırıcı etkisiyle bu şikayetlerin ortadan kaldırılmasına yardımcı olur.
Beyin fonksiyonu: Fosfor sinir sistemi ve beyin için önemli bir mineraldir. Fosfor beyinde önemli bir yer tutar. Zihnimizin aktif ve zinde olmasını sağlar. Beyin fonksiyonlarını korumaya yardımcı olur. Sinir sistemi sağlığı için yeterli ve düzenli fosfor alımı çok önemli ve aksatılmaması gereken bir şeydir.
Protein oluşumu: Fosfor proteinlerin oluşmasında ve doğru şekilde katlanmasında önemli rol oynar. Proteinlerin maksimum verimlilikte kullanılmasını ve işlevli olmasına yardımcı olur. Proteinlerin doğru formda oluşması için önemlidir.
Kimyasal reaksiyonlar: Fosfor vücuttaki kimyasal reaksiyonlar için çok önemli bir maddedir. Fosfor vücuttaki pek çok kimyasal tepkimede rol oynar. Çeşitli yerlerde tepkimeyi artıcı, çeşitli yerlerde durdurucu etkiye sahiptir. Analiz ve kataliz denilen bu metabolizma olaylarında fosforun oynadığı rol büyüktür. Fosfor dengesinin doğru sağlanması için mutlaka sağlıklı ve yeterli beslenme yapılmalıdır.
fosforfosfor eksikliğifosfor eksikliği nelere yol açarfosfor fazlalığıkalsiyumsüt	Ev Yapımı Çikolata Tarifi