Hangi hallerde ve ne zaman teyemmüm yapılır? - Dini Soru ve Cevaplar
Teyemmüm şu on halden birisi mevcut olunca yapılır:
1. Abdest alacak veya gusledecek kadar suyun bulunmaması. Böyle bir durumda bulunan kimsenin teyemmüm etmeden önce su araması gerekir. Şayet abdeste veya gusle yeterli gelecek miktardaki su temizlenecek kim­senin bulunduğu yerden dört bin adım veya daha çok uzakta ise su gerçek­ten bulunmamış sayıldığından araması gerekmez. Yani dört bin adım daha yakın bir mesafede suyun olmadığını bilen, öğrenen veya soracak kimse bulamayan kimse suyu bulamamış demektir. Fakat dört bin adımdan daha az bir mesafede su bulunduğunu tahmin ediyorsa araması vaciptir. Bunun için suyun bulunduğunu tahmin ettiği tarafa doğru üç-dört yüz adım ka­dar giderek veya birisini göndererek araştırır. Eğer dört bir tarafta su bulu­nabileceğini zannediyorsa her tarafa yüzer adım kadar gider, bulamazsa gelir teyemmüm eder.
Beraberinde su bulunmayan bir yolcu, yanındakilerden suyu istemesi ve alması gerekir. "İstersem vermezler" düşüncesine kapılarak teyemmüm edip namaz kılarsa sonra da istediği zaman verirlerse namazı tekrar kılma­sı gerekir.
Etrafta ücretle satılandan başka su bulunmuyor, yolcunun da zaruri ih­tiyaçlarından fazla, suyu satın alabilecek kadar parası varsa ücretini verip suyu alarak abdest alması gerekir. Fakat su normal fiyatının iki katı ücretle satılıyorsa bu fiyat yüksek fiyat sayıldığından, satın alması gerekmez, te­yemmüm eder.
Gusletmesi gereken bir kimse sadece abdest alacak kadar su bulsa o su­yu harcamaz, teyemmüm eder.
Yakında bulunan suyu almaya gittiği takdirde, canına, malına, na­musuna veya yanındaki emanete bir zarar gelecekse böyle bir kimse bu­lunduğu yerde teyemmüm edebilir. Mesela su olan yerde yırtıcı veya zehir­li hayvan bulunsa yahut su almaya gittiği zaman eşyasını kaybetmekten korkar veya suya ihtiyacı olan kadın su bulunan yere yalnız başına gitmek­ten çekinirse; bütün bu hallerde su hükmen yok sayılır ve teyemmüm edi­lir.
Susuz kalma tehlikesi hâlinde teyemmüm edilir. Bir kimse yamnda mevcut olan suyu abdest veya gusül için kullandığı vakit, kendisi o anda veya biraz sonra şiddetli susuzluk çekecekse yahut civarda bulunan birisi susuzluk tehlikesi geçiriyorsa ve su da ancak içmeye yeterli gelecekse bu su içmede kullanılır, ibadet için de teyemmüm edilir.
Kuyuda su bulunur, fakat suyu çıkaracak kova ve ip gibi aletler bu­lunmaz, kuyuya inip su çıkarmak da mümkün olmazsa su yok kabul edilir, abdest ve gusül yerine de teyemmüm edilir.
Yıkanması gereken bir kimse havanın ve suyun çok soğuk olmasın­dan dolayı barınacak ve suyu ısıtacak imkân bulamaz; yıkandığı takdirde de donma ve üşütme tehlikesiyle karşılaşacaksa teyemmüm ederek cünüp- lükten kurtulur. Yalnız havanın ve suyun soğuk olması abdest almaya en­gel değildir.
Abdesti olmayan bir yolcunun üzerinde namaza engel olacak mik­tarda necaset bulunsa yanında bulunan su da ancak necaseti temizlemeye kâfi geliyorsa bu su ile necaseti temizler, abdestin yerine de teyemmüm eder.
Yanındaki su sadece hamur yoğurmaya yetiyorsa o suyu hamur için kullanır, abdest ve gusül yerine de teyemmüm eder. Fakat çay, çorba yap­mak o suyu kullanmaya engel olmaz.
Abdest aldığı veya guslettiği takdirde daha sonra cenaze ve bayram namazı gibi kazası mümkün olmayan bir namazı kaçırabilecek olan kimse­nin bu namazları teyemmüm ederek kılması caizdir. Fakat eda edilemediği zaman kazası mümkün olan vakit namazları ve Cuma namazları için vak­tin çıkması endişesiyle abdest veya gusül yerine teyemmüm edilmez, ancak İmam Züfer'e göre vakit namazlarmı vaktinde kılamayacağmdan korkan
kimsenin abdest veya gusül yerine teyemmüm etmesi caizdir. Bununla bir­likte bu hususta en ihtiyatlı teyemmüm ederek namazı kılmak, daha sonra da abdest alarak bu namazı kaza etmektir.140
Suyu kullanmaya engel olan bir özrün ve hastalığın bulunması:
Su var, fakat abdest aldığı, guslettiği takdirde hastalanacak, rahatsızlığı artacak, yarası azacak, hastalığının iyileşmesi gecikecekse bütün bu durum­larda suyu kullanma yerine, teyemmüm edilebilir. Ancak hastaya suyun kullanmasının zararlı olacağını, Müslüman bir doktorun bildirmiş olması şarttır.
Abdest alırken yıkaması gereken uzuvlarının çoğunda veya yarısın­da yarası olan kimse yıkama yerine teyemmüm eder. Fakat yara azanın ya­rısından az bir yerde ise sağlam uzuv veya kısımları yıkar, yaralı kısımları mesh eder, teyemmüm yapmaz. Gusül için de şayet vücudun yarısı veya yarısından çoğu yaralı ise teyemmüm eder. Yaralı kısım vücudun yarısın­dan az bir yerini kaplamışsa abdestte olduğu gibi, sağlam yerleri yıkar, ya­ralı kısımları ise ıslak elle mesh eder.