Yaz Güneşi Etkileri
Yaz güneşi ışınlarının etkisiyle kimyasal maddeler, ağızdan alınan birtakım ilaçlar, kolonya ve parfüm kullanımı, kozmetikler hatta cilde değen bazı bitkiler dahi alerjik reaksiyona neden olabiliyor.
Sıcakların etkisiyle oluşan aşırı terleme, ter bezleri henüz gelişmemiş çocuklarda isilik gelişimine de etkili olabiliyor. Erişkinlerde daha çok kasık gibi kıvrım bölgelerinde ve çok terleyen alanlarda isilik olabiliyor. Yazın en çok da mantar enfeksiyonlarında artış görüyoruz. Çünkü mantar nemli ortamda gelişiyor. Aşırı ve korunmasız güneşe maruz kalanlarda 1-2 derece güneş yanıkları oluşuyor. Bunun sonucunda leke de kalabiliyor.
Açık tenli, renkli gözlüler güneşe karşı hassastırlar, kolayca güneş yanığı geçirebilirler. Bu kişilerin güneşten korumaya özen göstermeleri gerekmektedir; deniz kenarında şapka, gözlük takmaları, tişort giymeleri, 3 saat aralıklarla güneş koruyucularını tazelemeleri önerilir. Bunun yanısıra birtakım maddelere karşı alerjik olabilirler, bunlar testlerle araştırılır. Bazı cilt hastalıkları (örneğin Lupus gibi) güneşe hassasiyet doğurur, bu tür hastalıklar güneşte alevlenir. Ayrıca bazı kişilerde de güneş alerjileri vardır. Bu gruptaki kişilerin yaz aylarında çok dikkatli olmaları gerekmektedir.
Sedef hastalarında güneş faydalıdır ama ılımlı güneş ışığı olmak kaydıyla önerilir.
Gebelikte de aşırı güneş ışını önerilmez.
Çilli ya da lekeli cildi olanların güneşe çıkması sakıncalıdır.
Güneş alerjisi olanların korunmasında fayda vardır.
Öncelikle kanıtlanmış alerjilerden sakınmak önemlidir, cilt alerjilerinin tedavisinde kortizonlu krem-losyonlar, ağız yoluyla alerji hapları (antihistaminikler), ileri durumlarda sistemik kortizonlar kullanılıyor. Nemlendiriciler de yardımcı tedavide rol alıyor.
Kişinin kullanılan krem, losyon, parfüm içeriğindeki herhangi bir maddeye alerjisi varsa güneşle ya da güneşsiz alerji gelişebiliyor. Fakat yaz güneşi damarlarda genişleme yaptığı için mevcut alerjinin etkisi daha şiddetli oluyor.
Her gün liflenmek, vücudu ovarak yıkamak doğru mudur? Bunun yerine ne yapılmalıdır?
Hafif masaj yaparak liflenmek en doğru yaklaşımdır. Terlemenin rahat olabilmesi, gözeneklerin açılması ve kan dolaşımının hızlandırılması sağlandığı için yapılmalıdır. Fakat sert keselenme cildi tahriş ediyor, kızarıklık ve ciltte soyulmalara neden oluyor, bu nedenle sert keselenme doğru değildir. Her gün sabunlanarak liflenmek cildi kurutuyor, çünkü cildin kendine ait doğal bir salgısı vardır, aşırı temizlik de zarar verebiliyor. Banyo sonrası cilde uygun bir nemlendirme yapılmalıdır.
Sıcak suyla mı, ılık suyla mı, soğuk suyla mı duş alınmalı?
Güneş ürünleri içeriğindeki herhangi bir ürüne kişinin duyarlılığı varsa alerji yapabilir. Bu alerji tamamen kişiseldir. Güneş ürünlerini yaz-kış açık bölgelerimize güneşe çıkmadan 20 dakika önce, bir tabaka şeklinde, her yere eşit olarak sürmeli, 3-4 saat aralıklarla yenilemeliyiz. Bununla da yetinmemeli şapka, gözlük takmalı, üzerimize açık renkte kıyafet giyerek korunmalıyız. Bu arada yaz güneşi etkisinden ve oksidatif stresinden korunmak için bol sebze-meyve tüketmeliyiz, sıvı alınımını artırmalıyız. Beta karotenin de güneş koruma özelliği vardır, sigara içmeyenler tabletlerinden kullanabilir. Ayrıca havuç, kayısı, bal kabağı, kavun ve yumurtanın sarısında da beta karoten bol miktarda bulunuyor.
Sağlık ve Yaşam Dergisi ~ Dr. Belma BAYRAKTAR
21 Ağustos 2013 ~ Cilt Hastalıkları Uzmanı
Alerjiler, Cilt Hastalıkları, Güneş