Ana Sayfa / Tarih / Batı Trakya da ilk Türk devleti
1913'DE,BATI TRAKYA DA İLK TÜRK DEVLETİ KURULMUŞTU
BİRİNCİ ve İKİNCİ BALKAN SAVAŞLARINDA,TÜRK-MÜSLÜMAN KATLIYAMLARI YAPILMIŞTI
1913,Batı Trakya Türk Hükümeti,1912-1913 Balkan Savaşları sona ermiş, bir milyon Türk hayatını kaybetmişti.
400 bini aşkında,bağ-bahçe,ne varsa,her şeylerini geride bırakarak Anadolu'ya göç etmişlerdi.
Osmanlı devleti,Balkanlardaki 176 bin kilometrekare toprağının 167 bin kilometrekare sini, 7.8 milyon nüfusunun da 6.6 milyonunu kaybetmişti.
Osmanlı parçalanmasıiçin,Hristiyan âlemi de akla gelmedik destek ve oyunları vardı.
Bugün,Suriye ve Irak'ta olduğu gibi.
Ordunun asker kaybı da, ayrıca 100 binin üstündeydi. Sonunda Bükreş’te on gün süren görüşmeler sonrasında 10 Ağustos 1913 günü Balkan Savaşlarını sona erdiren Bükreş Barış Antlaşması imzalanmıştı.
EDİRNE,KRIKLARELİ,SARAY ve ÇEVRESİ
1913 yılındaki İkinci Balkan Savaşı sırasında, Edirne 22 Temmuz 1913 günü Bulgarlardan geri alındıktan sonra öncü birlikler Meriç Nehri’ni geçerek Batı Trakya’ya da girmişler ve Edirne’nin otuz kilometre kadar batısındaki Dimetoka’yı da aynı gün geri almışlardı.
"Teşkilat-i Mahsusa "devrede
Teşkilat-ı Mahsusa'nın gönüllü savunucu,savaşçılarıda,de Batı Trakya’yı,Bulgarlardan geri alma işine koyulmuşlardı.
Dış güçlerin dur demesine rağmen,ilerleyerek Edirne’yi geri alan,o zaman Yarbay olan,Yarbay Enver Bey, Batı Trakya’ya da gönüllü,gerilla savaşı yapacak subaylar gönderiyordu.
Birinci Balkan Savaşı dört Balkan ülkesi tarafından Osmanlı’ya karşı yapılmış, ancak kazanımlarını yeterli bulmayan Bulgarlar, İkinci Balkan Savaşı’nı çıkarmışlardı.
Bilakis işler umdukları gibi gitmemiş, “Büyük Bulgaristan” hayali gerçekleşemediği gibi, ciddi kayıplara uğramışlardı.
Bir tarafta Yunanlılar,"Megalo ideo",öte yanda Bulgarlar,"Büyük Bulgaristan"
Bulgaristan’a artık Makedonya’dan sadece bölgenin güneydoğu kısmında küçük bir alan ile Kuzey Ege kıyılarında İskeçe, Gümülcine ve Dedeağaç kalmıştı. Bulgarlar üç cephede Sırp, Yunan ve Romen orduları ile savaştıklarından, Trakya’yı ancak çete savaşlarıyla savunabiliyorlardı. İttihat ve Terakki’nin Teşkilat-ı Mahsusa güçleri ile Bulgar çeteleri arasındaki çarpışmalar kıran kırana geçiyor ve Bulgarlar adım adım geri çekiliyordu. Bükreş’te Balkan Savaşlarını sona erdiren görüşmelere Osmanlılar, dahil bile edilmemiş, kendilerine konularını daha sonra Bulgarlarla görüşmeleri tavsiye edilmişti.
Gelinen bu noktada,Türklerin de boş duracak hali yoktu.
Zaten,ordu içinde" Batı Trakya Türklerini korumak" ve "kaybedilen toprakları geri almak" için epeydir planlar yapılmaktaydı.
BATI TRAKYA TÜRK HÜKÜMETİ KURULUYOR
15 Ağustos’ta, Yarbay Enver Bey tarafından gönderilen "Teşkilat-ı Mahsusa "gönüllüler müfrezesi,Kuşçubaşı Eşref komutasında onbeş gün içinde Koşukavak (Krumovgrad),Mestanlı (Momçilgrad), Kırcali (Kardzhali), Gümülcine (Komotini), İskeçe’yi (Xanthi) Bulgarlardan geri aldı.
Türkler yaklaşık altı yüzyıllık vatanları Batı Trakya’ya on aylık bir ayrılıktan sonra yeniden sahip olmuşlardı. Yunanlarla tekrar komşu olmuşlar ve Bulgarların da Ege Denizi ile bağlantısını kesmişlerdi.
YUNANLILARIN,TÜRKLERİ" KOMŞU" OLARAK TERCİH EDİYORLARI.
"POLİ GALA ALİ,MEMED" DİYORLARDI.
Aslında her şey yolunda gidiyordu. Çünkü Yunanlar da,zaten Bulgarlar yerine kendilerine Türkleri "komşu" olarak tercih ediyorlardı.
Burada,yeni bir" Türk devleti "kurulmasını memnuniyetle karşılamışlar, hatta askeri yardım sözü vermişlerdi.
Bununla da yetinmeyip,Bulgarlardan geri almış oldukları Dedeağaç’ı da 29 Eylül’de Batı Trakya’daki yeni Türk hükümetine devredecek lerdi.
Bölge halkının çoğunluğu hâlâ Türk’tü ve önemli sayıda Yunanlı da vardı.
Yunanlar, eğer bölgeye Bulgarlar hakim olursa, onları yok edeceğinden veya büyük baskı altında tutacağından çekiniyorlardı.
Türk Osmanlı sisteminde ise,böyle bir baskı yoktu.
Batı Trakya topraklarında 1 Eylül 1913 tarihinde “Garbi Trakya Hükümeti Muvakkatesi” (Batı Trakya Geçici Türk Hükümeti) adlı yeni bir Türk Hükümeti kuruldu.
Merkezi "Gümülcine" olan bu yeni hükümetin coğrafyası doğuda Dedeağaç ile batıda Kavala arasında kalan toprakları, içinde İskeçe ve Gümülcine de dahil olacak şekilde kapsıyordu.
Batı Trakya Geçici Hükümeti’nin Başkanı ve aynı zamanda Genelkurmay Başkanı Kıdemli Yüzbaşı Süleyman Askeri Bey, Kuvvayi Milliye Genel Müfettişi de Eşref Kuşçubaşı Bey olmuştu.
İSTANBUL HÜKÜMETİ DURUMU KABUL ETMİYOR GİBİ GÖZÜKÜYORDU İSEDE
Ancak Batı Trakya’da bir hükümet kurulması İstanbul Hükümeti’nde büyük bir tedirginliğe sebep olmuştu.
DİĞERKAVİMLERDE,BAĞIMSIZ KENDİ DEVLETLERİNİ KURMA İSTEĞİ KAPÇILANMIŞ OLURSU.NİTEKİM,OLDU DA.
"GARB-İ TRAKYA HÜKÜMETİ MÜSTAKİLESİ"
Mücadeleyi verenlere yurda dönmeleri için çağrı yapıldı. Batı Trakya Geçici Hükümeti’nin yöneticileri bu çağrıya 25 Eylül tarihinde bağımsızlık ilan ederek karşılık verdiler ve hükümetin adını da “Garbi Trakya Hükümeti Müstakilesi”
(Batı Trakya Bağımsız Hükümeti) olarak değiştirdiler. Geri dönmek demek, bu toprakları tekrar,(Ortodoks) Bulgarlara bırakmak olacaktı.
BALKAN SAVAŞINDAN SONRA,TAKSIMAT,PAYLAŞILMALAR BAŞLAMIŞTI.
BU PAYLAŞILMALAR,BUGÜN DE DEVAM ETMEKTEDIR.
TÜRKİYE'NIN BUNUN DİBİNDE,DÜNKÜ İLÇELERİMİ,SURİYE,IRAK'A GÖZ ATINIZ!..
TÜRKLERİN ÇEKİLEN YERLERDE,İSTİKRARSILIK DEVAM EDİYOR.
BÜKREŞ ANTLAŞMASI... BÜKREŞ DE,NERESISI İDİ?!!
Birkaç gün sonra ise 29 Eylül’de Osmanlılar ile Bulgarlar arasında İstanbul Antlaşması imzalandı.
Buna göre,Edirne ve Dimetoka Osmanlılarda kalırken,Batı Trakya ve Rodop bölgeleri Bulgaristan’a bırakıldı.
RODOS'LA BULGARLARIN NE ALAKASI OLA?..
İŞ BÜKREŞTEKİ HRİSTİYAN KATOLİKLERE KALIRSA...
Zaten 10 Ağustos Bükreş Antlaşması ile de, Batı Trakya’daki Dedeağaç,Gümülcine ve İskeçe şehirleri ile hemen kuzeyindeki Rodop bölgesi Bulgaristan’ın olmuştu.
Dolayısıyla Batı Trakya’daki yeni bağımsız hükümetin varlığı hem Bükreş Antlaşması’na hem de İstanbul Anlaşmasına ters bir durum teşkil ediyordu.
Batı Trakya Bağımsız Türk Hükümeti, Bulgarlarla 29 Eylül 1913’de yapılan İstanbul Anlaşması’nı tanımadığını bildirdi.
Batı Trakya’da sınırları ve hatta bayrağı bile belli olan bu yeni Türk hükümeti, bölgede teşkilatını kurmuş ve ayrıca 30 bin kişilik bir savunma gücü de oluşturmuştu.
Gelinen bu noktada Bulgarlar Ekim ayı başlarından itibaren Batı Trakya’da sınıra asker yığmaya başladılar. Durum giderek gerginleşiyordu ve yeni bir savaş her an patlak verebilirdi. Yunanistan, İstanbul’daki Osmanlı hükümetinden Batı Trakya’yı Bulgaristan’a bırakmamasını istiyordu.
Harbiye Nazırı Ahmed İzzet Paşa da böyle düşünüyordu.
Ona göre de Batı Trakya’nın boşaltılıp Bulgaristan’a verilmesi için zorlayıcı bir sebep yoktu.
Batı Trakya zaten hâlâ Türk askerlerinin kontrolü altındaydı ve halkın büyük kısmı da Türk’tü. Sınırın Meriç Nehri ve Dimetoka’dan değil de İskeçe’deki Karasu-Mesta Nehri’nden çizilmesi için Ahmed İzzet Paşa çok direndi.
Fakat,Sadrazam Said Halim Paşa ve kabinesinin sivil bakanları böyle düşünmüyordu. Kendileri de İttihatçi olmalarına rağmen ve Batı Trakya’daki hükümeti,Yarbay Enver Bey’in gönderdiği,"Teşkilat-ı Mahsusacılar"devleti kurmuştular bile.
MERKEZ,İSTANBUL HÜKÜMETİNE GÖRE
İstanbul hükümetine göre Osmanlı ordusunun başka büyük bir savaşı çıkaracak hali kalmamıştı. Ayrıca ordu, Balkan Savaşlarını ve dolayısıyla Adriyatik’ten İstanbul önlerine kadar bütün Balkanları iki aydan kısa bir sürede kaybetmişti ve güçsüzdü.
ORTODOKS BULGARİSTAN DÜN DE ÖYLE,BUGÜN DE PEK
Hâlâ çok sayıda askeri olan Bulgaristan ile yeni bir savaş göze alınamazdı.
Ve nihayet,sonunda,Bahriye Nazırı Cemal Bey, 29 Eylül İstanbul Anlaşması’nın şartlarının uygulanabilmesi için Ekim ayında acilen Batı Trakya’ya geldi ve hükümetin yöneticileriyle görüşmelere başladı.
Ancak Eşref Kuşçuoğlu Bey, Batı Trakya’daki yeni devleti Bulgarlara teslim etmeyi kabul edemiyordu.
Sonunda,Dahiliye Nazırı Talat Paşa da İskeçe’ye geldi. Talat Paşa,konum,unvan olarak,Cemal ve Enver Beylerin de üstündeydi.
Eşref Kuşçuoğlu Bey, Talat Paşa’ya devletini Bulgarlara kendi elleriyle teslim edemeyeceğini söylemişti.
Eğer istiyorsa,aktarma,teslimi Cemal Bey’in yapmasını teklif etti.
CEMİL BEY ve CEMAL BEY...
TÜRKLER,HEP TAVİZ VERMEYE,YANİ, HEP"VERMEYE" ZORNALMIŞ
Cemal Bey de Batı Trakya kuvvet komutanlarıyla son bir kez görüştükten sonra,bölgenin teslim koşullarını Bulgar generaline iletti.
VE NİHAYET,BATI TRAKYA DEVLETİ
Sonunda,Batı Trakya Bağımsız Hükümeti 25 Ekim 1913 günü kendisini feshetti.
Batı Trakya toprakları da,Bahriye Nazırı Cemal Bey tarafından Bulgarlara(Bulgaristana) teslim edilmişti.
Bütün bunlar olurken, daha üç ay önce Edirne’yi geri almış olan,Yarbay Enver Bey (Paşa)İstanbul’da bir hastanedeydi, apandisit ameliyatı geçirmişti.
Bu acil ameliyat durumu, gelişen komplikasyon nedeniyle sonrasında oldukça uzun sürdü.
Yarbay Enver Bey,öncülüğünü yaptığı hareketin sonunu maalesef getirememişti.
Nihayet,sonuçta Doğu Trakya ve Edirne onun şahsi gayretleri ve “ilerlemeyi durdurun” diyen Batılı güçleri dinlemeyen öncülüğü ile kurtulmuştu.
Belki de Yarbay Enver Bey’in geçirdiği acil ameliyat ve uzayan iyileşme dönemi,Batı Trakya’nın kaybedilmesiyle sonuçlanmıştı,bilemeyiz,ne derece doğru olur,bu yorumumuz.
Dün böyle idi,ya bugün?.. Pek değişiklik yoktu. Demekki,güçlü bir Türkiye olmak zorunda idi.
Bu yazının özü,Aydınlık gazetesinden alınmıştır.İlave-yorumlar,yhy-İlay Sakaoğlu,16.12.2018
Etiketler : Batı - Trakya - da - ilk - Türk - devleti -