Tacize Uğradığınızda Ne Yapmanız Gerekir?
Kişinin kendisini küçük düşmüş, incinmiş ve korkmuş hissetmesine yol açan istediği dışında yaşadığı sözlü veya fiziksel temaslar taciz olarak adlandırılır. Bu tür temaslar kişinin psikolojisini bozarak günlük hayatına veya iş yaşamına olan adaptasyonun bozulmasına neden olur. İnsan hakları komisyonlarınca ayrımcılığın bir türü olarak kabul edilen taciz pek çok şekilde karşımıza çıkabilir. Sözlü tehdit veya laf atma, el kol hareketleri ile işaret yapma, dokunma, elleme, yaslanma veya okşama gibi fiziksel temasların yanı sıra kişinin cinsiyeti, ırkı, dini, dili, özürlülük durumu, yaşı ve renginden dolayı sözlü veya fiziksel temasa maruz kalması durumları olarak örneklendirilebilir. Bu durumlara pek çok örnek daha eklemek mümkündür. Taciz kişinin psikolojisinin bozulmasına neden olarak iş yaşamında, günlük hayatta performansını olumsuz etkiler. Bu yazıda özellikle toplu taşıma araçlarında kadınların yaşadığı taciz olaylarını ele alacağız. Günlük hayatta toplu taşıma araçlarından, sokaklara ve hatta iş yerlerine kadar pek çok alanda kadınlar pek çok kez taciz olayını tecrübe ederler. Sokakta taciz o kadar alışıldık bir duruma gelmiştir ki pek çok kadın bu olaya sıradan, kanıksanmış bir durum olarak yaklaşır. Kadınlar toplu taşıma araçlarında tacize maruz kaldıklarında annelerinden edindikleri yakasında iğne taşıma, çantaya veya şemsiyeyi araya koyma, ters ters tacizciye bakma, sprey kullanma veya yüksek sesle uyarma hatta tacizcinin üzerine giderek, bağırıp çağırarak olay çıkarma yollarını denerler. Pek çok kadın ise utandığı için ses çıkarmaz, yerini değiştirir veya çok üzgün bir ruh haliyle araçtan iner. Özgüveni sarsılmış ve aşağılanmış bir halde başka bir araca biner. Genellikle pek çok kadın otobüsten indikten sonra olayın üstüne gitmez ve hayatına devam eder, tacizci de başka bir araçta yeni hedeflerine yol alır.
İşin bence en ilginç yanı bu kadar sık yaşanılan ve insanın psikolojisini etkileyen bu olayların üzerine nasıl gidileceği konusunda çok az çalışma yapılıyor olmasıdır. Taciz durumunda ne yapılmalı, nasıl tepki verilmeli ve araçtan indikten sonra yapılacaklar konusunda bilgi sahibi olmamız gereklidir. Öncelikle herhangi bir toplu taşıma aracında taciz yaşadığınızda başka bir deyişle kendinizi küçük düşmüş veya incinmiş hissetmenize yol açan sözlü veya fiziksel herhangi bir temasta öncelik sizin güvenliğinizdir. Eğer karşılık verecek kadar güvenli bir ortamdaysanız (kalabalık bir sokak veya toplu taşıma aracı) ne kadar tedirgin olmuş olsanız da konuşurken kesin, net ve katı bir ses tonu ile tacizciye tepki verin. Tepkiniz tacizcinin sizi rahatsız ettiği olayı ve bu olayın sizi rahatsız ettiğini belirtecek şekilde olmalı. Örneğin; "Bana dokunmayı kes!" Olayı tanımlamak istemiyorsanız "Beni yalnız bırak!" deyin. "Bana yaslanmayı durdur, bu yaptığın tacizdir!" gibi net tepkiler daha iyidir. Tacizciye kesinlikle "Biraz ilerler misiniz?" Affedersiniz biraz ileri geçebilir miyim?" gibi özür ve soru içeren cümleler kurmayınız. Unutmayız siz mağdur durumdasınız neden bir de özür dileyeceksiniz. Bu nedenle soru ve rica içeren cümleler kurmadan net bir şekilde "Bana dokunmayı kes, bu yaptığın tacizdir." rahatsız olduğunuzu ve ne istediğinizi belirtin. Etrafınızdakilerin de tacizciyi tanıyabileceği şekilde "Sarı gömlekli adam, bana dokunmayı kes!" derseniz daha iyi olur. İnsanlar kimden bahsettiğinizi anlar. Bunların dışında otobüsten indikten sonra bu olayın üzerine gitmenin en iyi yolu otobüs ve hat numarasını bilmek ve otobüste kamera var ise bu görüntüleri IETT'den istemektir. Emniyet veya savcılık bu görüntüleri isterse IETT temin ediyor. Kamera görüntüleri ile kişi tespit edilerek, olayın üzerine daha etkili gidilebilir. Taciz de kameraya takılmışsa elde kesin kanıt olur ve şahit durumuna gerek kalmaz. Otobüsten sonra olayın üzerine gitmeseniz bile, taciz durumunda nasıl tepki vereceğinizi bilmenizin sizi daha özgüvenli kılacağını düşünüyorum. Tacizcinin videosunu veya fotoğrafını çekerseniz bazı taciz ile savaşan sitelerde yayınlayıp onu ifşa edebilirsiniz. Bu konuda http://istanbul.ihollaback.org sitesini incelemenizi tavsiye ederim. Yurtdışında yaşanan bir olayda metro da uygunsuz davranışlarda bulunan bir adamı videoya çekerek yayınladılar ve halkın bu konuya dikkat kesilmesini sağladılar. Unutmayın, taciz normal veya kanıksanacak bir durum değildir, hiç kimsenin bu tip olaylarla sizin psikolojinizi bozmaya hakkı yoktur.
Bültendeki diğer yazılar (Ocak 2012)
Uludere (Roboski), Berivan Oncel
Kadın, Hayat, Özgürlük, Berry
Tacize Uğradığınızda Ne Yapmanız Gerekir?, Cansu Uğur
TMMOB 2.Kadın Kurultayı'nın Ardından
MMO Bursa Şube Seçimlerinde Çokeşliliği Savunan Başkan Adayı ve Örgütlü Kadın Tepkisi, Emine Elif Güven, Makina Mühendisi
Hayal ve Hakikat, Behice Çağlar, Makina Mühendisi
Devrime Adanmış Bir Hayat: Roza Luxemburg, Selma Eroğlu, Makina Mühendisi
Ev-eksenli Çalışan Kadınlar 2. Ülke Konferansı Gerçekleşti, Ev Eksenli Çalışan Kadınlar Çalışma Grubu
Basın Açıklaması: Artık ölmek istemiyoruz, TMMOB İKK Kadın Komisyonu
Çalışma Yaşamında Varız Sendikalarda da Olacağız, Sendikalarda ve meslek odalarında erkek egemenliğine karşı kadın insiyatifi
Son güncelleme tarihi: Mon, 01 Oct 2018 02:06:14 GMT