Türkiye'ye yönelik yürütülen ekonomik operasyonlar ayyuka çıktı. Dolar/TL kuru 6,7 seviyelerini görerek tarihi rekorunu kırdı. Piyasalarda süren bu dalgalanma vatandaşları şu soruyu düşünmeye itti: Sadece TL mi değer kaybediyor? İşte Dolar karşısında değer kaybeden para birimleri... - Ekonomi haberleri
10.08.2018 20:22 Güncelleme: 10.08.2018 20:22
Ağustos 2013'te 1,90 seviyelerinde olan dolar kuru, son 5 yıldır istikrarlı bir biçimde yükseliyor. Türk lirasını gelişmekte olan ülke paraları içerisinde "en çok değer kaybeden para birimi" haline getiren bu sürece etki eden pek çok faktör var. Bunlar içerisinde Arap Baharı'ndan Türkiye'nin AB'den uzaklaşmasına, çözüm sürecinin sona ermesinden 15 Temmuz darbe girişimine kadar Türkiye'yi olumsuz etkileyen pek çok siyasi ve diplomatik olayı saymak mümkün. Bununla birlikte ekonomide cari açık ve vergi sistemi gibi bir türlü çözülemeyen yapısal sorunlar, Türk Lirası'nı giderek daha kırılgan hale getirdi. En son mayıs ayında açıklanan Türkiye'nin cari açığı son 12 ayda 57 milyar 637 milyon dolara çıktı. Bu dönemde uluslararası doğrudan yatırımların girişinde de büyük azalma oldu. 2017'de uluslararası doğrudan yatırımlar yüzde 19 azalırken, 2018'in ilk 6 ayında ise yüzde 20'yi aştı. Türkiye'nin tüketerek ve dış borç ile büyüyen ekonomisi, son dönemde çift hanelere çıkan enflasyon ile alarm vermeye başladı. Temmuz ayında enflasyon yıllık yüzde 15,85'e ulaştı. Enflasyondaki bozulmaya karşı tepki vermekte geciken Merkez Bankası'nın kademeli olarak gerçekleştirdiği 500 baz puanlık faiz artışı da doların ateşini söndürmeye yetmedi. ABD ile uzun zamandır yaşanan diplomatik gerilimin son günlerde Rahip Brunson olayı ile "yaptırım krizi"ne dönüşmesi ve ABD'nin İran'a ambargoyu yeniden başlatması da Türk Lirası'nın tarihi düşük seviyelere gerilemesine neden oldu.
Nalbantlı, dolar karşısında en çok değer kaybeden para birimi olan Arjantin pezosundaki düşüşü ise ülkedeki yüksek enflasyon ve dolardaki yükseliş ile 675 baz puan faiz artışı yapılmasına ve faizlerin yüzde 40'lara çıkmasına bağladı.
"DOLAR CİNSİ BORÇLARIN FAZLALIĞI ENDİŞELERİ YÜKSELTİYOR"
Siyasi ve iç gelişmelerin yanı sıra gelişmekte olan ülke para birimlerinin değer kaybetmesinin nedenlerine genel olarak bakıldığında, gelişmekte olan ülkelerin 2008 krizi sonrası düşük borçlanma maliyetlerinden faydalandığını hatırlatan Nalbantlı, "ABD'de faizlerin yükselmesi sonrası bu döngü artık değişiyor. Yüksek borçluluk sebebiyle dışa bağımlı olan bu ülkeler için artık para bulmak daha maliyetli. Dolar cinsi borçların fazlalığı endişeleri yükseltiyor." dedi.
TÜRKİYE'NİN ORANI YÜZDE 53.25
Gelişmekte olan ülkelerin çoğunun borcunun GSYİH'sinin yüzde 70'inin üzerinde olduğunun altını çizen Gizmen Nalbantlı, "Brezilya yüzde 84 ile başta gelirken Hindistan'ın borcu GSYİH'sinin yüzde 70.2'si seviyesinde bulunuyor. Türkiye'de ise bu oran %53.25." ifadelerini kullandı.
"GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER KRİZİ İÇİN ERKEN"
ABD'de faizler yükseldiği sürece dolar yükselmeye devam edeceğini belirten Nalbantlı, "Bizim de için bulunduğumuz gelişmekte olan ülkeler grubu Merkez Bankaları faiz artışları ile buna cevap vermek zorunda kalacak. Ancak 1998 veya 2014 'teki gibi bir gelişmekte olan ülkeler krizi için şuanda çok erken." açıklamasında bulundu.
VENEZUELA: Venezuela 10 yıl öne Bolivar'dan üç sıfır atıp Güçlü Bolivar'a geçtiğinden bu yana dolar karşısında değer kaybı 25 bin kattan fazla. 4 Haziran'da paradan üç sıfır daha atılacak. Venezuela'da yıllık enflasyon yüzde 8900'da ve tahminler yüzde 19 bin eşiğine kadar yükseliyor.