DOKÜMAN KOTROLÜ. Çeviri: Elif KILIÇ, Gıda Müh. Düzenleme: Fırat ÖZEL, Gıda Müh. - PDF
1 BRC Gıda standardında geçen gerekliliklerin bir kısmına yönelik olarak açıklayıcı klavuzlar BRC tarafından yayınlandı. Bu klavuzlardan biri olan bu dokümanın Türkçe çevirisi Sayın ELİF KILIÇ tarafından hiçbir maddi beklenti olmadan, sadece ihtiyaç duyan kişilere faydalı olması amacıyla yapıldı. Kendisine emeğinden dolayı teşekkür ederiz. esd DOKÜMAN KOTROLÜ Çeviri: Elif KILIÇ, Gıda Müh. Düzenleme: Fırat ÖZEL, Gıda Müh.
2 DOKÜMAN KONTROL PROSEDÜRÜ Gıda güvenliği ve kalitesi ile ilgili tüm dokümanların sürekli kontrol edilmesi personelin güncel versiyonları doğru bir şekilde uygulayabilmesi için önemlidir. Bu dokümanlar politikaları, prosedürleri, çalışma talimatlarını, kayıtları, formları, şartnameleri, veri listelerini veya yazılı ve tanımlı herhangi bir bilgiyi kapsıyor olabilir. Doküman kontrol prosedürünün gerekleri gıda güvenliği ve kalitesi ile ilgili tüm kopyalar için uygulanır (elektronik ortamdaki kopyalar, kâğıt üzerindeki kopyalar gibi). Sayfa 1
3 1.0 BRC Uluslar Arası Gıda Güvenliği Standardının Gereklilikleri BRC Uluslar Arası Gıda Güvenliği Standardının maddesi şunu belirtir; Firmalar gıda güvenliği ve kalite sistemleri ile ilgili olan dokümanların yönetilmesi hususunda bir doküman kontrol prosedürüne sahip olmalıdır. Bu prosedür şunları içermelidir; Tüm kontrol edilmiş ve en son versiyon numaraları belirtilmiş belgelerin bir listesi Kontrol edilmiş dokümanların tanımlanması ve onaylanmasında uygulanan metot Dokümanlarda yapılmış iyileştirmelerin veya değişikliklerin kaydı Herhangi bir güncelleştirme sonrasında var olan doküman ile güncellenmiş halin yerleştirilme şekli 2.0 Doküman kontrol prosedürünün amacı Standardın bu gereklilikleri ekstra bir zorlama amacı içermemektedir yalnızca doküman kontrollerinin daha etkili ve doğru bir şekilde yapılmasında yardım amacı taşımaktadır. Doküman kontrol prosedürünün uygulanması ile Dokümanlar güncel tutulur Tüm personel amaca uygun versiyon ile çalışabilir Birden fazla versiyonun aynı anda kullanımı kaynaklı potansiyel sorunlar önlenir Bilgiler ilgili kullanıcılara tutarlı bir biçimde sağlanır Bilgiler (örneğin üretim kayıtları) olası uygunsuzlukların veya problemlerin giderilmesi için saklanır 3.0 Doküman kontrol prosedürü işletmeye nasıl kurulur İşletme dokümanların nasıl kontrol edildiğini ve yönetildiğini tanımlayan bir belgelendirme prosedürüne sahip olmalıdır. Bu prosedür şunları içerir; Sistemin temel sorumlularının belirlenmesi (örneğin dokümanlarda yapılacak iyileştirmelerin kim tarafından onaylanacağı) Kontrol edilmiş tüm dokümanların listesi Kontrol edilmiş dokümanların belirlenmesinde kullanılan metotlar Herhangi bir değişimin nedenlerine ilişkin kayıtlar Dokümanların saklanma ve yerleştirme metodu 3.1 Dokümanların listesi Gıda güvenliği ve kalite sistemleri ile ilgili tüm dokümanların listesine sahip olunmalıdır. Tipik bir liste şunları içerir; Belge tanımlaması veya numarası: Standart dokümanlarınızı nasıl tanımlayacağınıza dair bir metot içermez fakat örnek olarak sıralı sayılar veya büyük bir harf (genellikle aktiviteyi veya departmanı temsil eden) ve bunu takiben bir numara kullanılır (örneğin P0123) Belge başlığı: Kısa başlıklar belgenin amacını ve içeriğini net bir şekilde ifade etmelidir (örneğin metal detektörü kontrol prosedürü ) Versiyon numarası: Her dokümanın değiştirilmesi, güncellenmesi, iyileştirilmesi sonrasında yeni bir versiyon numarası kullanılmalıdır. Sayfa 2
4 Kullanımdan kaldırılma tarihi (varsa) Yayımlanma tarihi: Belgenin güncel halinin yürürlüğe girdiği tarih Gözden geçirilme tarihi (eğer varsa): Belgelerin belirli sıklıklarda gözden geçirilmesi bilgilerin geçerli tutulması ve güncelliğin sağlanması açısından önemlidir. Kontrol edilmiş kopyaların dağılımı: Kontrol edilmiş kopyaların kimde bulunacağı Örneğin Referans numarası P101 P101 P101 Başlık Metal detektörü kontrol prosedürü 1 Metal detektörü kontrol prosedürü 2 Metal detektörü kontrol prosedürü 1 Versiyon numarası Yayımlanma tarihi Kullanımdan kaldırılma tarihi Gözden geçirilme tarihi Kopyasının bulunduğu kişiler 1 Temmuz Ocak 2013 N/A J. Jones B. Brown S. Smith 1 Ocak 2013 N/A J. Jones B. Brown S. Smith 1 Ocak 2012 N/A S. Smith G. Green 3.2 Belgelerin tanımlanması ve onaylanması Belgelerin tanımlanmasında uygulanabilecek en basit yol her sayfa ile ilgili bilgileri içeren bir alt not bulunmasıdır. Bu bilgiler şunlar olabilir; Belge tanımı Baskı veya versiyon numarası Belge başlığı Yayımlanma tarihi Sayfa numarası ve toplam sayfa sayısı Tipik bir alt formatları şu şekildedir; Referans: P012 Baskı numarası(versiyon ): 1 Başlık: Metal detektörü kontrol prosedürü Sayfa 1/5 Yayımlanma tarihi( baskı tarihi): 1 Ocak 2013 Veya Sayfa 3
5 G001 Hammadde kabulü Baskı 1 Sayfa 3/4 Yayımlanma tarihi: 1/1/13 Bir onaylama metoduna da ihtiyaç duyacaksınız örneğin esas kopyayı gösteren bir imza veya damga kullanılabilir ayrıca eğer esas kopyalar elektronik ortamdaysa kontrolsüz kopyalamanın önüne geçmek için etiketlemek de oldukça kullanışlı olabilir. 3.3 Dokümanda değişiklik yapılması Dokümanlarda değişiklik yapıldığı zaman yapılan değişiklikler nedenleri ile birlikte kaydedilmelidir. Bu işlem şu şekilde yapılabilir; Bir önceki versiyonun kopyası değişiklik nedeni ile birlikte saklanması Her dokümanda yapılan iyileştirmelerin kütüğünün tutulması Örneğin: Tarih Değişiklikler 1 Ocak 2011 Prosesteki ihtiyacın yansıması olarak yeni metal detektörü satın alındı. 28 Eylül 2011 Müşteri beklentisinin yansıması olarak kontrol sıklığı güncellendi. Kısa notlar Yeni baskı veya düzenleme daima var olan düzenleme ile yer değiştirilmelidir aynı belgenin iki versiyonu birden aynı anda asla kullanılamaz. Herhangi bir politika veya prosedür değişikliğinin ilgili personele bildirilmesine gerek duyulacaktır bu yapılan değişikliğin yeni dokümanda vurgulanması yoluyla yada yeni versiyon öncesi personele verilecek özel bir eğitim yoluyla gerçekleştirilebilir. 3.4 Belgelerin yerleştirilmesi Tüm kontrol edilmiş dokümanların kaydına ve bu dokümanların dağıtımına ihtiyaç duyulacaktır. Bu nedenle herhangi bir dokümanın değiştirildiğinde veya güncellendiğinde bir personel eski versiyonların toplanması ve yeni versiyonların sağlanmasından sorumlu tutulmalıdır. En kolay yol belgelerin toplanması esnasında imza atılmasıdır böylelikle personellerin eski versiyonu teslim edip etmediği ve yeni versiyonu teslim alıp almadığı kontrol edilebilir. Gıda güvenliği ve yönetim sistemi tamamı geneli için tek ve açık bir prosedür oluşturulmalı Belgelerin güncel listesi sağlanmalı Belgelerin eski versiyonları kaldırılmalı Sayfa 4
6 Dokümanların güncel versiyonları personellere sağlanmalı Aynı anda bir dokümanın iki ayrı versiyonu birden kullanılmamalı ve eski versiyonlar sistematik bir şekilde saklanmalı. Bu kısa kılavuzlar firmaların kayıt programı için ve standardın yorumlanmasında ve standart gerekliliklerini karşılayan sağlam bir sistem tasarlanmasına yardım sağlaması için tasarlandı. Örnekler doküman tiplerini ve prosedürleri ve ihtiyaç duyulan detayların seviyesini açıklamak amacıyla verildi. Ancak işinizle ilgili şartları düşünmeniz gerekecektir. Standardın uygulanması ve bu bağlamda elde edilen sistemin denetçi tarafından uygun veya uygunsuz görülmesi, denetim esnasında toplanan delillere ve yapılan gözleme bağlı olarak verilen objektif bir karardır. BRC Uluslararası Gıda Güvenliği Standardı ile ilgili detaylı bilgiyi adresinden edinebilirsiniz. Sayfa 5