AYIN KONUSU | ÇOCUK AĞIZ DİŞ SAĞLIĞI MERKEZİ
ÇOCUKLARDA DİŞ TRAVMALARI
Çocuklar da diş travmaları sıklıkla görülen,hem aile hem de çocuk için üzücü ve zor durumlardır.
Diş çürüklerinden sonra dişlerde meydana gelen en önemli zararlar travmalardan dolayı olur.
Travmalar sıklıkla ya yeni yürüme dönemi olan 1-3 yaş arasında yada 7-10 yaş arasındaki okul çağı çocuklarında görülür.
Diş travmasının olası zararlarından korunmak için genel sağlık durumu ile ilgili herhangi bir problem yoksa ( bilinç kaybı,kanama,kusma vb. ) en kısa zamanda bir diş hekimine başvurulmalıdır. Hekime kanamanın tam olarak ne zaman,nerede ve nasıl gerçekleştiği hakkında bilgi vermek gerekir. Çocuğun genel sağlığında bir problem varsa ( alerjik astım,epilepsi,nemofili,kalp hastalığı vb. ) hekim bu konuda uyarılmalıdır.
Travmanın şiddetine göre yarattığı hasarda değişiklik gösterir. Hafif bir çarpma yumuşak dokuları (dudak,dişe eti ) zedelerken yüksek hızdaki çarpma dişleri etkiler.
Yumuşak dokularda meydana gelen kanamayı durdurmak için pamuk yerine steril bir tamponla kanama bölgesine kanama durana kadar basınç uygulanır. Kanama durduktan sonra soğuk kompres yapılır. ( şişliği önlemek için ) Yüksek hızda ki travmalarda diş zarar görür. Burada çocuğun süt yada sürekli dişlenme döneminde olmasına göre yapılacak işlemler değişir. Eğer süt dişi travma gördüyse ve diş yerinden tamamen çıktıysa dişi yerine koymak alttaki daimi diş germine zarar vereceğinden dolayı tekrar yerine yerleştirilmez. Travma nedeniyle kırık meydana gelmişse röntgen alınıp kök kırığı yoksa kırığın boyutuna göre tedavi yapılır.
Bazen travmanın etkisiyle süt dişi çene kemiğine gömülebilir. Aileler dişin düşüp kaybolduğunu düşünebilirler. Bunun içinde röntgen çekilip dişin yeri tespit edilir. Yapılan ilk müdahaleden sonra 4-6 ay da bir diş hekimine kontrole gidilmelidir.
Süt dişlerine gelen basit yada büyük herhangi bir travmadan sonra emzik emme,biberon kullanma ,parmak emme gibi alışkanlıklar varsa kesilmelidir.
Travma sürekli dişlerde meydana gelmiş ve diş yerinden çıkmışsa tekrar yerine yerleştirilir. Aslında en iyisi dişin çıktığı anda eller yıkanarak kuran kısmından tutup yerleştirilmelidir. Ancak kaza şoku ve heyecanı ile ailelerin bunu yapması kolay değildir. Bu yüzden en kısa zamanda ( 1 saat içinde ) ve doğru şekilde diş hekimine gidilmelidir.
Dişi hekime ulaştırmanın en doğru yolu,öncelikle yere düşen dişi kuran kısmından tutup temiz suyla yıkamak daha sonra mümkünse bir serum fizyolojik yada sütün içine koymak gerekmektedir. Tükürükte uygun taşıma yollarından birisidir fakat çocuğun panikle dişi yutması söz konusu olacağından tavsiye edilmez.
Çocuğun kanayan diş eti bölgesine de temiz bir sargı bezi konulur. Diş hekimi ilk bir ay hafta da bir,daha sonra üç ayda bir olacak şekilde kontrollere devam eder.
Sürekli dişlerde travmanın etkisiyle kırıkta meydana gelebilir. Kırık derinse,sinir dokusu açığa çıktıysa sinir tedavisi uygulanıp kırık kısım daha sonra tedavi edilir. Sinirin dokusu açılmadığı durumlarda kırık tedavisi yapılır.