01 Aralık 2015 Salı 00:22:00 / Ekonomi
Rize Ziraatçılar Derneği Başkanı Müfit Akman üreticinin çayına sahip çıkabilmesi için önce kaliteli çay toplaması gerektiğini ifade ederek, “Kaliteli üretim için; kaliteli yaş çay mubayaası yapması gerektiğini ifade etti.
Akman, “kaliteli depolama, ürün zarar görmeyecek şekilde nakliye, kaliteli imalat, kaliteli paketleme ve pazarlama ile istikrar olmalıdır. Mubayaa edilen yaş çayın korunması, alım yerlerinden sevki gibi konularda kalite standardı olmalı ve tüm çay işletmeleri kaliteden taviz vermemelidir. Kalitenin bahçeden itibaren başladığı unutulmamalıdır. Hasat zamanı ; Çaykur ve özel sektör birlikte hareket etmeli , önce bahçeye giren üreticiler ek ödeme ile teşvik edilmeli ,üreticinin erken bahçeye girmesi sağlanmalı,. İşletme kapasiteleri arttırılarak 18-20 gün lük zaman diliminde yaş çayın Çaykur ve Özel sektör tarafından alınıp işlenmesi kalitenin artması için gereklidir. İşletmelerde ön soldurma sistemi kurulmalıdır. Üretici eğitiminde Çaykur özel sektör birlikte hareket ederek uygulamalara destek vermelidir. Yaş çay mübaya ve üretici eğitimlerinde eğitimli personel değerlendirilmeli (MYO mezunu Çay Eksperlerinden ve Ziraat Müh.lerinden faydalanılmalıdır. Özel sektör MYO mezunu Çay Eksperlerinden zorunlu olarak belirli bir sayıda mutlaka çalıştırmalıdır. Projeler istihdam yaratmalı, bölgeye ekonomik katkı sağlamalıdır” dedi.
Akman, “Üniversitenin kurulmasını avantaja çevirip akademisyenlerden faydalanılmalı RTE Üniversitesi bünyesinde Çay Teknoloji Mühendisliği bölümü açılmalıdır. Uzun vadeli tarım politikaları hayata geçirilmeli çay tarımı için 25- 50 yıllık uzun dönemli politika oluşturulmalı özel sektör uygulamalara destek vermelidir. Çaylık alanlar yeniden yapılandırılmalıdır. Sürdürülebilir çay tarımı için İyi Tarım uygulamalarına geçilmeli, Çaylıkların ekonomik ömrünü tamamlayan 65-70 yıllık olan bahçelerde yenileme projesi hayata geçirilmeli, çaylık yetiştirilmesine uygun olmayan alanlar farklı ürünler yetiştirilmesinde kullanılmalı, yeni tesis edilecek çay bahçeleri makinalı tarıma uygun, turizm amaçlı gelir elde edebilecek konumda olmalı, organik çay tarımına uygun havzalar değerlendirilmelidir. Yapılacak projelerde amaç Ekonomik girdi ve İstihdam sağlamak olmalıdır. İşletmeler üretimde kalite standardından taviz vermemeli, tüketici tercihlerine göre kuru çay imalatına önem verilmeli, kalitesiz kuru çay piyasaya sunulmamalı , çay çeşitliliğine yatırımlar yapılmalıdır. Dışarıdan giren kayıtsız kaçak çay girişi sıkı denetimlerle kontrol altına alınmalı, Kaçak olarak gümrüklerde yakalanan çaylar ihale yoluyla satışı yasaklanmalı ve imha edilmeli, kaçak çayın tüketildiği bölgelerde promosyon veya değişik tanıtımlar yapılarak yerli üretim çayımızın tüketimi teşvik edilmelidir” dedi.
Akman, “Özel sektör üreticiye ödeme takvimi sunmalı, devlet özel sektöre teşvik uygulamalı, özel sektör üreticiden % 7-10 kuru çay karşılığı ürün alınmasının önüne geçilmelidir. (hem üreticilerin zarar etmesi önlenecek hemde özel sektör kendi piyasasını kaybetmeyecek, fiyat istikrarı sağlanacak), açıklanan taban fiyat üzerinde rekabet ortamı olmalı, peşin alımlarda firmalar öncelikle geçmiş yıllara ait borçlarını ödemelidir. Kuru çayda taban fiyat olmalı işletme sahipleri ve üreticinin kaybı önlenmelidir. Özel sektör kendi paketleme ve pazarlama ağlarını birleştirerek birlikte hareket etmeli, reklam ve pazarlamaya önem vermeli, kendi Türk çayı markalarını oluşturmalıdırlar.
Uzun vadeli sürekli çay tarım, işletme, pazarlama politikası izlenerek istikrar sağlanmalıdır. Çay üreticisi desteklenmeli, korunmalıdır. Doğu Karadeniz bölgesinin arazi yapısı, iklimi , sosyal yapısı iyi değerlendirilerek Çay tarımı devam ettirilmeli, alternatif aranmamalı, üreticiye ek gelir getirecek ürünler ve yatırımlarla üreticinin geliri arttırılmalı işsizliğin önüne geçilmeli alınacak tedbirlerle gelecek nesiller ve ülke çay ihtiyacı için bir çok sorunlara rağmen ; çay üretimi için teşvik ve destekleme uygulamaları devam ettirilmelidir. Toprak analiz laboratuvarları sayısı arttırılarak, gübre kullanımının bilinçli yapılarak denetlenmesi sağlanmalıdır. Organik tarım havzaları oluşturularak organik çay üretimine belli bir planlama yapılarak geçilmelidir. Çay kanunu mutlaka hazırlanmalı veya 3092 sayılı kanuna EK maddeler ile üretici, işletme, pazarlama ve tüketiciyi kanunlarla haklarını belirten bir yapıda düzenleme yapılmalıdır. Çay kanunu ile Türk çayı Milli ürün kapsamına alınmalıdır” dedi.