İnsan Kaynakları Yönetimi Bağlamında "Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu"nun Değerlendirilmesi
Bu araştırmanın amacı, özel eğitim sürecinin en önemli aşamalarından olan “değerlendirme ve tanılama” işlevini yürüten “Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu”nu insan kaynakları yönetimi bağlamında değerlendirmektir.
Son yıllarda dünyada ve ülkemizde dezavantajlı bireylerin eğitimi ile ilgili yapılan yasal düzenlemeler bazı eksikliklere rağmen kabul edilebilir düzeyde olduğu söylenebilir. Ancak ülkemizde, uygulamada ve yönetmeliklerde bazı sorunlar henüz giderilmiş değildir. Bunlardan belki de en önemlisi Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde (RAM) “eğitsel değerlendirme” yapmakla görevli “Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu”nun insan kaynakları ile ilgilidir. Özel eğitime ihtiyacı olan bireyin eğitsel tanılamasında yapılan en küçük bir hata hem bireyin eğitimden yararlanamamasına hem de ekonomik kayba neden olmaktadır. İş Okuluna gitmesi gereken eğitilebilir zekâ düzeyindeki bir çocuğun, öğretilebilir çocukların eğitim gördüğü “ Eğitim Uygulama okulu” na yönlendirilmesi bireye yarar sağlamayacağı gibi birçok olumsuz sonuç da doğurabilir.
Bir örgütün sahip olduğu insan kaynaklarının nicelik ve niteliğinin yapılan işe uygunluğu, örgütün amaçlarının gerçekleşme düzeyi ile paralellik gösterir. Bu nedenle işin niteliği ile işgörenin sahip olduğu özellikler birbirine uyumlu olmalıdır. Çok değişik yetenek gerektiren hizmetlere uygun personel bulma, onları ilgili görevlere atama ve örgütün yapısına uyumlarını, en üst düzeyde etkili bir performans göstermelerini sağlama, yöneticinin sorumluluğudur. (Aydın,1991,s.184)
Özel Eğitim Değerlendirme Kurulunun kimlerden oluştuğuna baktığımızda, kurula katkısı olmayan, genellikle norm fazlası öğretmenlerin görevlendirildiği “gezerek özel eğitim görevi yapan bir öğretmen”in bulunması istenirken, okul öncesi öğretmenine ve psikologa yer verilmemiştir. Çocuk gelişimi ve eğitimcisi zorunlu tutulmamıştır. Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinin personel normları incelendiğinde sosyal çalışmacı, çocuk gelişimcisi ve psikolog bulunmasına rağmen bu kadrolara atama yapılmadığı görülmektedir.
Özak, Vural ve Avcıoğlu (2008) yaptıkları araştırmada; Rehberlik Araştırma Merkezi Müdürlerinin tamamının ifadelerine göre RAM’larda yeterli sayıda personelin bulunmadığını vetanılama sürecinde öğrencilerin geçtikleri aşamaların yeterli olmadığını ifade etmişler. Yine aynı araştırmada müdürlerin yarısı tanılamada personelini yeterli bulmadığını, öğrencilerin uygun okullara yerleştirilmediğinive uzman personel ataması yapılması gerektiğini belirtmişlerdir.
RAM’lara işin özelliğine uygun çeşitlilikte ve nitelikte personel ataması yapılmadığı gibi, MEB’nın Hizmetiçi faaliyet listesini incelediğimizde mevcut personelin yeterliliğinin artırılmasına yönelik yeterli hizmetiçi faaliyetinin de düzenlenmediği görülmektedir. RAM’larda personelin yetişmesi bilimsel ve programlı bir şekilde değil, ya usta çırak ilişkisi içerisinde ya da deneme yanılma yoluyla yapılmaktadır. Hizmete girişten önce, ne tür ve değerde bir eğitim görülürse görülsün ve ne denli iyi bir staj ile bu eğitim tamamlanmış olursa olsun, bu eğitim ancak bilgi verici niteliktedir. Ger-çekten hizmet öncesi eğitim, göreve yatkınlığı ve o konuda yetki ile çalışabilmeyi sağlayamaz. Bunun için mesleğin bütün özelliklerini, teknik psikolojik yönlerini ve mesleksel çalışmaları görmek ve öğrenmek gerekmektedir. (Tortop, Aykaç, Yayman ve Özer, 2010,s.194)
RAM’larda “Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu”nun tanılama ve yerleştirme görevini amacına uygun gerçekleştirebilmesi için bu görevi yerine getirecek yeterli sayıda ve nitelikte uzman kadrosunun bu kurumlara verilmesi, bu kadrolara atama yapılması, bunların eğitilmesi ve çalışmalarının değerlendirilmesi gerekir. Bu kadrolara yapılacak atamalar sınavla olmalıdır. Bu sınavlar mutlaka “özel eğitim” ve “psikolojik danışmanlık” alan bilgisini ölçer nitelikte olmalı ve Psiko-teknik değerlendirmeği de içermelidir. Bunun dışında, daha önce özel eğitim okul ve kurumlarında çalışmış olmak, RAM’lara atanmak için tercih sebebi olmalıdır. Kısa vadede mevcut personel iyi bir planlama ile “değerlendirme ve tanılama” konusunda alan uzmanları tarafından eğitilmelidir.
Anahtar Sözcükler: özel eğitim değerlendirme kurulu , insan aynakları yönetimi , değerlendirme ve tanılama ,