Adana Ulu Camii - Beyaz Tarih
Önem : Adana'nın en büyük camisi
Banisi : Ramazanoğlu Halil Bey
Tamamlanma Tarihi : 1541
Klasik Osmanlı camilerinden farklı olarak dikey bir kitle etkisine sahip olmayan caminin bütün kemerlerinde doğu avlu kapısının iç ve dış cephesinde siyah beyaz mermer kullanılmış, mihrap duvarı beyaz zemin üzerinde lacivert, kırmızı firuze renklerle çeşitli görseller eklenmiştir. Caminin içerisinde bulunan türbede ise Halil Bey ve oğlu Piri Paşa yatıyor. Caminin doğusunda bulunan medrese günümüzde öğrenci yurdu olarak kullanılmakta. Ramazanoğlu ailesinden Piri Bey’in yaptırdığı Vakıf Sarayı diye bilinen harem dairesi ve Tuz hanı olarak adlandırılan selamlıkta beraber bir Ulucami külliyesi oluşmuş durumda. 1998 depreminde hasar gören cami ve külliye 1998-2004 yılları arasında onarıldı. Cami günümüzde bütün ihtişamıyla ibadethane olarak hizmet vermeye devam ediyor.
Osmanlı düşümce ve bilim hayatına ışık tutan eserler ortaya koyan Taşköprülüzade Ahmed Efendi Bursa’da dünyaya geldi. Çocukluğunun ilk yıllarına Bursa’da geçiren Ahmed Efendi, ilerleyen dönemlerde Ankara’da bulunan ve Akmedrese müderrisi olan babasının yanına geçerek Kuran eğitimi aldı. Babasının tayin olması üzerine Bursa’ya dönmek zorunda kaldı. Ancak burada da uzun süreli kalmayarak babası tarafından kardeşi Nizameddin Mehmed ile birlikte “Yetim” lakabıyla bilinen Alaeddin Efendi’nin yanına İstanbul’a gönderildi. Belirli bir dönem medrese eğitimi aldıktan sonra Bursa’ya dönerek medrese müderrisi olan amcasının yanında eğitimine devam etti. Babasının Amasya Hüseyniye Medresesi’ne tayin edilmesi üzerine ise eğitimini babasının yanında sürdürdü. Eğitiminin tamamlaması üzerine Dimetoka’daki Oruç Paşa Medresesi’nde müderrisliğe başlayan Ahmed Efendi, bir yıl sonra İstanbul’daki Hacı Hasan Medresesi’nde görev aldı. İstanbul’daki önemli medreselerde müderrislik görevini icra ettikten sonra Bursa kadılığı yapan Ahmed Efendi, yakalandığı bir hastalıktan ötürü görme duyusunu kaybedince görevinden ayrıldı. İstanbul’da vefat etti.
Kelamın tanrısal bir varlık olmadığını ileri sürerek Hristiyanlarca sapkın sayılan bir kurumun doğmasını sağlayan mezhep kurucusu Arius, İskenderiye’de dünyaya geldi. Hayatının ilk dönemlerine dair bilgi olmayan Arius, Kilise Babaları Felsefesi denen akımın öncülerinden Diogenes’in yapıtlarını inceledi. Yine bir kilise babası sayılan Antakyalı Lukianos’un öğrencisi oldu. Bir süre sonra kilisenin din görüşlerini eleştiren, Hristiyan anlayışına karşı çıkan, kiliseden ayrılan Meltios’la aynı görüşleri paylaştı. Sonra kilise ile barışır gibi olunca papazlıkla görevlendirildi. Böyle bir görevde bulunmasına karşın, kiliselerde halkı aydınlatma amacıyla verdiği söylevlerde Hristiyan inancının Tanrı olarak benimsediği “Kelam”ın Tanrı olmayacağını, tanrısal bir güç bile sayılmayacağını ileri sürdü. Kendisine yapılan uyarılara karşı çıkınca kilisedeki görevinden alındı. Mısır’dan ayrılıp önce Filistin’e, sonra Bitynia’ya gitti ve düşüncelerini yaymaya başladı. Düşüncelerinin kısa zamanda etki alanı bulması kiliseyi tedirgin etti. Hristiyan dininin genel ilkelerine aykırı sayılan görüşleri nedeniyle 325’te İznik Konsili’nce kiliseden kovuldu ve aforoz edildi. Ancak düşünceleri yayılmaya devam etti.
Hey’et-i A‘yân olarak da adlandırılan Meclis-i A‘yân, II. Abdülhamid’in 23 Aralık 1876 tarihli iradesiyle yürürlüğe giren Kānûn-ı Esâsî’nin öngördüğü Meclis-i Umûmî adlı Osmanlı Parlamentosu’nu oluşturan iki meclisten biri olup padişahın tayin ettiği üyelerden meydana gelmekteydi. Parlamentonun diğer kanadını halkın seçtiği mebusların oluşturduğu Meclis-i Meb‘ûsan teşkil ediyordu. Kānûn-ı Esâsî’ye göre her iki meclisin aynı dönemde açık olması gerekiyordu. Meclislerden biri diğeri açık olmadığında toplanıp faaliyette bulunamazdı. Padişah meclis üyelerini güvenilir, devlete yaptığı hizmetlerle tanınmış ve kırk yaşını doldurmuş olan hükümet üyeliği yapmış kişiler, elçiler, valiler, patrik, haham ve üst rütbeli askerler arasından seçerdi. Üye seçiminde sadrazamın teklifleri de göz önünde bulundurulurdu. Meclis-i Umûmî’nin açılış töreninde II. Abdülhamid, devlet erkânı, ruhanî liderler ve yabancı misyon şeflerinin katılımıyla Dolmabahçe Sarayı’nda yapıldı. Meclislere çalışma yeri olarak Ayasofya civarındaki eski dârülfünun binası tahsis edildi. Meclisin başlıca görevi Meclis-i Meb‘ûsan’ın verdiği kanun ve bütçe tasarılarını dinî değerler, padişahın hukuku, hürriyetler, Kānûn-ı Esâsî hükümleri, devletin bütünlüğü, genel ahlâk açılarından incelemekti.