DİL GECİKMESİ… – ÇOCUK VE DİL
Dil gecikmesi nedir?
Dil gecikmesi bir tür iletişim bozukluğudur. Tipik 2 yaşındaki bir çocuk, yaklaşık 50 kelime söyleyebilir, iki ve hatta üç kelimelik cümleler kurabilir. 3 yaşına kadar, kelime dağarcığı yaklaşık 1000 kelimeye yükselir ve üç ve dört kelimelik cümlelerle konuşurlar.
Çocuğunuzun yaşı, dilin gelişimsel kilometre taşlarını (ilk paragrafta verdiğim bilgi) karşılamaması durumunda dil gecikmesi yaşayabilir. Dil becerileri çoğu çocuğun dil becerilerinden daha yavaş gelişiyor olabilir. Kendilerini ifade etme veya başkalarını anlamada sorun yaşayabilirler.
Gelişimsel kilometre taşları çocuğunuzun ilerlemesini ölçmeye yardımcı olur, ancak bunlar sadece genel kurallardır. Unutulmamalıdır ki her çocuk kendi hızında gelişir.
Çocuğunuzda dil gecikmesi varsa, her zaman bir şeyin yanlış olduğu anlamına gelmez. Saksıdaki bitkinizin çiçekleri aynı zamanda çiçek açmaz. Kökleri aynı bitkiye ait olsa da çiçeklerin açma süreleri aynı değildir. Ama bitkinin bütün tomurcukları sonunda çiçeğe dönüşür. Çocuğunuz da geç açan bir çiçek olabilir. Bunun yanında dil gecikmesi, işitme kaybı ya da altta yatan nörolojik veya gelişimsel bozukluklardan da kaynaklanıyor olabilir.
Dil gecikmeleri oldukça yaygındır. Türkiye’de dil gecikmesi okul öncesi dönemdeki çocukların yüzde 7’sini etkilemektedir.
Dil gecikmesi alıcı, ifade edici veya her ikisinin bir kombinasyonu olabilir. Alıcı dil eksikliği, çocuğunuzun dili anlamada zorluk çekmesi durumu olarak ifade edebiliriz. İfade edici dil eksikliği, çocuğunuzun sözlü iletişim kurmakta zorlandığı durumlarda ortaya çıkar.
Çocuğunuzun dil gecikmesi varsa, normal yaştaki dil seviyesindeki, spesifik semptomları ve kaçırılan kilometre taşları yaşına ve dil gecikmelerinin doğasına bağlıdır.
15 aylık olana kadar babıldamaması
2 yaşına kadar konuşmaması
3 yaşına kadar kısa cümlelerle konuşamaması
Yönergeleri takip etmekte zorluk yaşaması
Kelimeleri bir cümlede bir araya getirmede zor yaşaması
Çocuklarda dil gecikmelerinin birçok olası nedeni vardır. Bazı durumlarda, birden fazla faktör dil gecikmesine katkıda bulunur. Bazı yaygın nedenler şunlardır:
İşitme bozukluğu: İşitme bozukluğu olan çocukların da dil bozukluğu olması yaygındır. Dili duyamıyorlarsa, iletişim kurmayı öğrenmek zor olabilir.
Otizm: Otizmi olan tüm çocukların dil gecikmeleri olmasa da, otizm iletişimi sıklıkla etkiler.
Kapsamlı bir tıbbi değerlendirme yaptıktan sonra, çocuğunuzun doktoru sizi bir Dil ve Konuşma Terapisti’ne yönlendirmelidir. Dil ve Konuşma Terapisti çocuğunuzun dil gecikmesi olup olmadığını belirlemek için çocuğunuzun ifade edici ve alıcı dilini kapsamlı bir şekilde değerlendirecektir. Değerlendirmede sözel ve sözel olmayan iletişimin çeşitli biçimlerine odaklanacak ve standart ve standart olmayan değerlendirme araçları kullanılacaktır.
Dil ve Konuşma Terapisti değerlendirmesini tamamladıktan sonra, ihtiyaç gördüğü diğer değerlendirmeleri de isteyebilir. Örneğin, bir işitme değerlendirmesi, çocuğunuzda işitme bozukluğu olup olmadığını belirlemelerine yardımcı olabilir. Çocuğunuzun, özellikle çok küçükse, gözden kaçan işitme sorunları olabilir.
Tanıdan sonra, çocuğunuzun tedavi planı muhtemelen Dil ve Konuşma Terapisi’ni içerecektir. Lisanslı bir Dil ve Konuşma Terapisti, çocuğunuzun karşılaştığı sorun türlerini belirlemek için değerlendirmesini tamamlayacaktır. Bu bilgiler, bir tedavi planı geliştirmesine ve uygulamasına yardımcı olacaktır. Çocuğunuzun altta yatan sağlık sorunları varsa, doktorları başka tedaviler de önerebilir. Örneğin, bir nöropsikolog tarafından bir değerlendirme önerebilirler.
Dil gecikmesi yaşayan bazı çocuklar akranlarına yetişir ve gelecekteki dil aşamaları ile tanışır. Bazı çocuklar ise dil gecikmelerinin üstesinden gelmede daha fazla zorluk çekerler ve daha sonraki çocukluk döneminde sorunlarla karşılaşabilirler. Dil gecikmesi olan bazı çocuklar, dil gelişiminin gecikmesi nedeniyle okuma veya davranış problemleri yaşayabilirler.
Dil Gelişimini Desteklemek İçin İpuçları
Tüm dil gecikmelerini önlemek mümkün olmayabilir. İşitme bozuklukları ve öğrenme güçlükleri her zaman önlenebilir olmayabilir. Ancak ebeveynlerin her şekilde çocuklarının gelişimi için en önemli faktör olduğu gözden kaçırılmamalıdır. Çocuğunuzda dil gelişimini desteklemeniz için şu ipuçlara göz atabilirsiniz:
Çocuğunuzla doğdukları andan itibaren iletişim halinde olun.
Bebekken çocuğunuzun mırıldanma ve babıldamalarına yanıt verin.
Çocuğunuzun etrafı keşfetmesine izin verin ve keşfederken siz de arkadaş olun ve çevresini ona seslendirin.
Çocuğunuzun yaptıklarını ona anlatın.
Kendi yaptıklarınızı çocuğunuza anlatın.
Çocuğunuzla iletişim kurarken eğer yaşı küçükse karmaşık ve uzun ifadeler yerine basit ve kısa ifadeler kullanın.
Çocuğunuzun sorularını yanıtlayın.
← OKURKEN ZORLANANLAR İÇİN KELİME TANIMA STRATEJİLERİ
DAVRANIŞIN ÖTESİNE BAKMAK… →