﻿ Dergi May 2006 Sayısı - InDesign'da Baskı Öncesi Otomatik Doküman Kontrolleri ve Denetimler - 2 | Photoshop Magazin
InDesign'da Baskı Öncesi Otomatik
Doküman Kontrolleri ve Denetimler
Ön Denetim, Renk Ayrım Öngörüntüsü, CMYK Nokta Değerleri Ölçümü, Toplam Boya Limit Kontrolü ve Boya Yönetimi ile Renk Şişirme, Renk Altının Oyulması ve Saydamlık Düzlenmesi fonksiyonları Adobe InDesign'da hatasız dokümanların hazırlanmasını garanti etmektedir.
Adobe InDesign'daki baskı öncesi otomatik doküman kontrol ve denetim fonksiyonları bilinçli ve sistemli kullanıldığı takdirde hatalı, eksik veya yanlış dokümanların basımı kesinlikle önlenmiş olur. Başka hiçbir programda bulunmayan bu özellikler InDesign sayfa tasarım ve mizanpaj programının grafik, basım ve yayıncılık sektöründeki tüm problemleri ortadan kaldıracak şekilde profesyonelce yapılandırıldığını da açıkça ortaya koymaktadır.
Bütün gelişmiş ülkelerdeki grafik, basım ve yayıncılık sektörlerinde yaygın bir şekilde kullanılmakta olan PDF (Portable Document Format) kayıtlarının gerçekleştirilmesinde de InDesign programı tüm profesyonel kayıt formatlarıyla birlikte her türlü görsel veya basılı medya ortamı için ayrıntılı kayıt seçeneklerini de içermektedir. Gerek film çıkış, gerekse bilgisayardan doğrudan kalıba pozlama (CTP) veya PDF dosyaların yaratılmasında tüm hataları tesbit edebilecek yetenekte fonksiyonlara sahip olan Adobe InDesign, yıllardan beri süregelen grafik tasarımcı, bilgisayar operatörü, servis büro ve baskı atölyesi ile reklam ajansı ve müşteriler arasındaki hatalı-bozuk-yanlış-eksik-kötü kalite tartışmalarını da büyük ölçüde ortadan kaldırmaktadır.
TRAP PRESETS (Şişirme Önayarları)
Ofset baskı sisteminde sayfalardaki yazı, çizgi, alan vs., grafik objelere verilen her tonda CMYK boyaların mutlaka üstüste oturması gerekmektedir. Kağıdın fiziksel özellikleri ile tram sıklığı değeri ve baskı makinesi durumu şişirme kalitesini etkileyen en önemli faktörlerdir. Baskı aşamasında gerek boya ve suyu alan kağıdın açması (deforme olması), gerekse baskı makinesi hızının artışından dolayı CMYK boyalar istendiği gibi üstüste %100 oturması olanaksız hale gelir. Ön Denetim, Renk Ayrım Öngörüntüsü, CMYK Nokta Değerleri Ölçümü, Toplam Boya Limit Kontrolü ve Boya Yönetimi ile Renk Şişirme, Renk Altının Oyulması ve Saydamlık Düzlenmesi fonksiyonları Adobe InDesign'da hatasız dokümanların hazırlanmasını garanti etmektedir.
Aynı zamanda, ofset boyalar transparan/saydam oldukları için, üstüste geldikleri zaman alttaki boyanın renk tonu ile karışarak farklı renk tonlarını oluştururlar. Bu sebeple CMYK renklerin temiz kalabilmesi ve alttaki rengin tonu ile karışmaması için, farklı renk tonların alttları bütün programlarda otomatik olarak boşaltılır (Knockout). Ancak altı boşaltılan renk tonları, gerek kağıt şişmesindendolayı, gerekse baskı hızının artışı sebebiyle üstteki renk altındaki boşaltılan rengin % 100 üstüne denk gelemez ve tam bir örtüşme hiçbir zaman sağlanamaz.
Bu problemin ortadan kaldırılması, üstüste gelen ve boşalan alanın kenarlarında beyazlık kalmaması için Trapping (Şişirme) olarak tabir edilen alan büyümesi programlar tarafından otomatik olarak gerçekleştirilir. Genel olarak şişirme (alan büyültme/küçültme) işlemi üstüste gelen renklerin açık ton olanında gerçekleştirilir ve koyu rengin oyuk kenarların üzerine taşırılarak bindirilmesi sağlanır. Bu uygulama neticesinde altı oyulmuş olan renk ile üstüne gelen renk arasında, baskı üretimi sırasında oluşabilecek boşluk/aralık/beyazlık otomatik olarak önlenmiş olur. Bütün programlarda otomatik olarak uygulanan Şişirme (Trapping) değerleri, zaman zaman eski baskı makineleri ile fazla açma yapan kalitesiz kağıtlarda ve çok yüksek hızlarda üretim yapan baskı makinelerinde yetersiz kalır. Bu problemi ortadan kaldırmak için, Adobe InDesign programında da özel şişirme ayarları yapabileceğimiz Trap Presets fonksiyonu bulunmaktadır.
Trap Presets penceresinde yeni bir şişirme düzenlemesi yapmak için pencerenin altındaki ikon tıklanır veya pop-up açılır menüden New Preset seçilerek Şişirme Önayar Seçenekleri penceresi açılır:
>> Trap Width (Şişirme Genişliği): Şişirme genişliği olarak gereken rakam 'pt: punto' cinsinden girilir. Kullanılacak kağıdın kalitesi düştükçe, tram sıklığı değeri azaldıkça ve bilhassa eski baskı makineleri için daha yüksek değerler girilmesi gerekir.
Black: Siyah Boya
join Style: Birleşme Stili
>> Trap Appearance (Şişirme Görünümü): Şişirme türü seçilir.
Miter: Sivri Round: Yuvarlak Bevel: Kesik
End Style: Şişirme yapılan alanlarda renklerin üstüste bindirilmesinin sonlama noktası stili seçilir.
Miter: Sivri Köşeli Overlap: Bindirmeli
>> Images (Görseller): InDesign'a aktarılan resim ile vektörel çizimlerdeki renklerin şişirme ayarları da ayrıca düzenlenebilmektedir.
Trap Placement (Şişirme Yerleşimi): InDesign'da çizilen de dahil olmak üzere tüm vektörel objelerin resimlerle üstüste gelmeleri durumunda şişirmenin hangi kritere göre konumlandırılacağı seçilir. Nötr Yoğunluk seçeneği hariç, tüm stillerde düzgün ve istikrarlı şişirme gerçekleşmiş olur.
Center: Orta Merkez
Neutral Density: Nötr Yoğunluk
Trap Objects to Images (Objeleri Resimlere Şişir): Çerçeve gibi vektörel objelerin resimlere doğru şişirilmesi sağlanır.
Trap Images to Images (Resimleri Resimlere Şişir): Üstüste binen resimlerin kenarlarında şişirme sağlanır.
Trap Images Internally (Resimleri Dahili Şişir): Bilhassa karikatür gibi basit ancak kontrastlığı yüksek tire illustrasyonlarda kendi içinde şişirme gerçekleştirilmiş olur. Normal resim ve fotoğraflarda bu seçeneğin boş bırakılması gerekir.
Trap 1-bit Images (1-bit Resimleri Şişir): Tek renk tire resimlerin şişirilmesinde kullanılır.
>> Trap Thresholds (Şişirme Oranları): InDesign'da şişirme oranları ile renk değerlendirme hassasiyetinin tesbit edilerek doğru uygulanabilmesi için matbaalardaki baskı ustalarının görüşü mutlaka alınmalıdır.
Step: Üstüste gelen CMYK renklerin farklı tonlarındaki hassasiyet derecesi belirlenir. %8 - %20 arası ideal oranlardır. Değer aşağı düşürüldükçe renk farklılık hassasiyeti artar ve şişirme daha fazla gerçekleşir.
Black Color: Siyah renklerin şişirilmesi için gerekli en düşük Siyah boya oranı için kullanılır. %70'ten daha düşük değer girilmemelidir.
Black Density: Siyah boyanın yoğunluk değeri girilir. Bilhassa çok koyu renklerin siyah olarak InDesign tarafından algılanabilmesi için girilen değer önem taşır. 1.6 ideal değer olarak kabul edilir.
Sliding Trap: Şişirme Kayması olarak renklerin koyu ton kenarlarından başlayarak ortaya doğru daha düzgün şişirilmesi sağlanır.
Trap Color Reduction: Bilhassa pastel açık ton renklerin şişirilmesi sırasında bindirme tonunun açıklaştırılması için kullanılır. Değer azaltıldıkça bindirilen renk tonu açılır. Kağıt cinsleri ile baskı durumuna göre düzenlemiş olduğunuz yeni şişirme ayarlarını dilediğiniz sayfalara ayrı ayrı uygulayabilir veya dokümanın tamamında kullanabilirsiniz.
Uygulama için Trap Presets penceresi pop-up menüsünü açarak Assign Trap Preset seçilir:
Trap Preset bölümünde önceden düzenlenmiş şişirme ayarı seçilir ve Pages: All (Tüm sayfalara uygula) ya da Pages: Range: 1-.... Sayfa numaraları girilirek Assign (Uygula) tuşu tıklanır. Farklı sayfalara, farklı şişirme ayarlarının girişi tamamlandıktan sonra Done tuşu tıklanır.
Daha önceden başka bir dökumanda hazırlamış olduğunuz tüm şişirme ayarlarını Load Trap Presets seçerek dilediğiniz dökümana aktarabilir ve güvenle kullanabilirsiniz.
Vektörel çizimlerle metin alanlarının üst üste gelmesi durumunda, şişirme işleminin doğru gerçekleşebilmesi için, vektörel çizim alanının şekle göre düzenlenmesi gerekir.
OVERPRINT (Altını Oyma - Altını Boşaltma)
Ofset baskı tekniğinde CMYK boyalar transp aran/saydam oldukları için üstüste basıldıklarında altta kalan renk ile karışarak farklı tonların oluşmaması için, alttaki renk alanı, üstündeki farklı renk tonundaki objenin şekline göre oyularak boşaltılmaktadır. Bu işlem Knockout (Altını Boşalt/ Altını Oy) olarak bilinmektedir.
Overprint uygulamasında ise bunun tam tersi olarak, bilhassa siyah objeler ile siyah yazıların daha zengin ve koyu olarak basılmaları sağlamak ve şişirme problemini tümden ortadan kaldırmak için siyah renklerin altı boşaltılmaz.
Overprint (Altını Oyma / Altını Boşaltma) tekniği ayrıca örtücü yaldız, metalik veya fosforlu vb., boyalar kullanıldığı zaman da sıklıkla uygulanarak, renklerin daha doygun ve daha kuvvetli çıkması temin edilir. Örnek olarak, ekstra spot altın yaldız basılacak objelerin altına %50 - %100 Sarı alan açılıp üstündeki altın yaldız rengindeki objeye Overprint verilerek, yaldızın daha kuvvetli ve şişirme probleminden arındırılmış olarak basımı sağlanmış olur. Aynı şekilde ekstra metalik boya kullanılarak basılacak objelerin altına da uygun renk tonlarında alanlar açılarak, üstteki objelere Overprint ataması yapılır ve bu objelerin altındaki renk tonlarının oyulması/ boşaltılması önlenmiş olur.
InDesign'da altının oyulmasını/altının boşaltılmasını istemediğiniz objeleri tek veya grup olarak seçerek Overprint uygulaması yapmak için: Window>Attributes seçilir.
Overprint Fill: Dolgunun Altı Oyulmasın (Seçili obje veya objelerin dolgu renklerininin altına gelen alanlardaki renkler boşaltılmamış/oyulmamış olur.)
Overprint Stroke: Çizginin/Çerçevenin Altı Oyulmasın (Seçili çizgi veya objelerin çerçeve renklerininin altına gelen alanlardaki renkler boşaltılmamış/oyulmamış olur.)
Overprint Gap: Boşlukların Altı Oyulmasın (Seçili noktalı çizgi veya objelerin noktalı çerçevelerin ara boşluklarında kullanılan renklerin altına gelen alanlardaki renkler boşaltılmamış/oyulmamış olur.)
Nonprinting: Attributes penceresindeki bu fonksiyon, seçili objelerin ekranda görüntülenmesine rağmen baskı aşamasında kağıda çıkmaması için uygulanır. Seçilen objeler Nonprinting olarak atanırsa, bu objeler ekranda görünür fakat kağıda basılmamış olur.
Adobe InDesign'da hazırlanmış dökumanların baskı öncesi kontrolleri için ilave edilmiş diğer önemli bir fonksiyon da sayfalarda Overprint uygulanmış olan (altı oyulmayacak, altı boşaltılmayacak) tüm objelerin ayrıca görüntülenerek denetim yapılabilmesidir: View>Overprint Preview Overprint uygulanmış olan objeler, altındaki renk oyulmayacağı/ boşaltılmayacağı için, şayet kullanılacak boya transp aran/saydam olduğu takdirde üstteki objenin rengi ile altındaki renklerin hangi tonlarla baskıda çıkacağı görüntülenir.
InDesign'daki bu renk simülasyonu sayesinde, hatalı Overprint kullanımının baskı neticesi nasıl çıkacağı açıkça görülmüş olur.
Obje veya objelere Attributes penceresinden Nonprinting ataması yapılmış ise, Overprint Preview seçildiği takdirde bu objelerin ekrandaki görüntüsünün kaybolarak, gerçek üretimde kağıt üstüne basılı olarak çıkmayacağı açıkça belirtilmiş olur.