İskitler (Sakalar) | Pakman World
Bir başka yazımızda bahsettiğimiz (okumak için lütfen tıklayın) Yecüc ve Mecüc’ün Tevratta karşılığı olduğu öne sürülen Gog ve Magog’u İskitler ile ilişkilendirenler olmuştur. (Meydan Larousse, İstanbul, 1972-73. Me’cüc Maddesi, C.8, s.501. Goga Maddesi, C.5, s.215. Ye’cüc Maddesi, C.12, s.760)
İskitler tarihte bilinen ilk Türk boyu ve Avrupa‘ya göç eden ilk Türk topluluğudur. Macaristan’da ilk defa tanınan atlı halk İskitlerdir. Milattan önce 7. yüzyıldan itibaren Karadeniz sahillerinde ve ondan sonra Macar ovasında görülür. Buluntulara göre de aralarında Avrupa’dan ya da Kafkaslardan Orta Asya’ya gidenler olduğu anlaşılıyor. Özellikle Kazakistan’da Esik Kurganı’nda ve Taklamakan çölündeki Lobnur kuru tuz gölünün Batısında kadim kent Lolan/Loulan’da bulunanlar bunu doğruluyor. Esik Kurganı ile ilgili geniş bilgiler aşağıda verilmiştir. Proto Türklere ait eskiliği M.Ö. 1800 lere kadar uzanan Lolan buluntuları ile ilgili daha geniş açıklamalar ayrı bir sayfada yer almaktadır: Okumak için lütfen tıklayın
Bazı eserlerde İskitler İranî yani Fars kavimlerinden kabul edilmektedir. Oysa İskit maddi kültürü, yaşadıkları coğrafya ile gelenek ve görenekleri Farslarla örtüşmemektedir. İskitler, Türkler gibi kımız içerken, Farslar içmez. Farslar maddi
eserlerinde asimetrik, İskitler ise Türkler gibi simetrik şekiller kullanırlar.
Balbalları ilk örneklerinden itibaren Balkanlar’dan Sibirya’ya kadar olan Türk kültür coğrafyasında görmek mümkündür. Oysa İran yani Fars kültür dairesinde hatta daha genel ifade edersek Hint-Avrupa dil grubuna mensup kadim halklarda ise balbal görmek mümkün değildir. Coğrafi kaynağı Altaylar ile Kuzey Moğolistan olan ve günümüze kalan en eski Orta Asya balbalları İskitlere aittir. Koç başlı mezar taşları da Farsların kültür coğrafyasında yokken Türklerin ve İskitlerin kültür coğrafyalarında vardır. İskitler/Sakalar Orta Asya bozkırlarıyla sınırlı değillerdi. Henüz tam kestirilemeyen bir tarihte, belki Milad öncesi ilk yüzyıllarda İran’a girdiler ve Eski Farsça’da Zranka denilen bölgeye yerleştiler… Bunlar Karadeniz bozkır bölgesinden Altaylar’a ve Doğu Türkistan’a kadar yayılmışlardır… İranî, yani İskit-Saka bozkır göçebe toplumunda Türk göçerlerinkine çok benzeyen yapısal kalıplar görmemize rağmen farkların da olduğu akıldan çıkarılmamalıdır.
Türkçede korunan, kollanan yer anlamında olan Kurgan Eski Türk büyüklerinin mezarlarının olduğu üzeri höyük ya da tümülüs tarzında yapı. Tepenin altında tomruklardan inşa edilmiş mezar odaları bulunur.
Kazakistanlı arkeolog Kemal Akişev başkanlığındaki Kazakistan Tarih, Etnografya ve Arkeoloji Enstitüsü’nün arkeolog ekibi tarafından incelenen İskitler/Sakalara ait Esik kurganından çıkarılan binlerce altın parçadan oluşturulan zırha Altın Elbiseli Adam adı verildi. MÖ 8. – 6. yüzyıl arasına ait olduğu ve Saka prens veya prensesi (Alp, Hakan ya da Tegin/Tigin) olduğu düşünülmektedir. 15-16 yaşlarında çok gösterişli kıyafetle gömülü olup üzerindeki kıyafet, sağdan sola doğru kapanan ‘V’ yakalı kısa kaftan, dar süvari pantolonu, diz altında kalan kısa yumuşak çizmeden oluşmaktadır. Kaftan ve çizme üçgen biçiminde işlenmiş, küçük altın levhalar yan yana ve üst üste dikilerek adeta altın bir zırhla kaplanmıştır. Kıyafette kullanılan ipliğin altın olduğu ve altının eğrilerek iplik haline getirildiği anlaşılmaktadır. Belinde 16 büyük altın levha ile süslü kemeri, kını ve kabzası altın süslemeli bir kaması vardır. Elbisenin üzerindeki sayıları 4000’i bulan bütün diğer altın levhalar; at, kaplan, geyik, pars, kurt, dağ keçisi, aslan ve yırtıcı kuş figürleri ile işlenmiş olup, Kuzey ve Orta Asya maden sanatının gelişmiş bir üslubunu göstermektedir. Altın Elbiseli Adam’ın kopyaları, Kazakistan’da farklı müzelerde sergileniyor. Almatı’daki Ortalık Müzesi de bunlardan birisi. Bu konuda daha geniş açıklamaları okumak için lütfen tıklayın ALTIN ELBİSELİ ADAM
Dövmeli Buz Prensesi mumyası Arkeolog Natalia Polosmak tarafından 1993’te bulunan ve Buz bakiresi adı verilen mumyalanmış ceset ve bunun gibi kollarında hayvan desenli dövmeleri bulunun mumyalar keşfedilmiştir. Mumyalanmış cesetlerin üzerinde dövmelere de rastlanılmıştır. Genelde cesetlerde, vücudun ön ve arka kısımlarında baştan aşağıya kadar dövmeler bulunmaktadır.
Araltöbe kurganı Batı Kazakistan’da Hazar’ın Kuzey Doğusunda Atyrau bozkırlarında yer alan Araltöbe kurganında yapılmış kazılarda bilim adamları İskitli bir askerî öndere ait olduğu sanılan kalıntılar buldu. Bu “Altın Adam”ın bir önder olduğu konusunda arkeologların şüphesi yoktu. Asırlar önce yaşamış savaşçının giyimi tamamen altın plakalarla ve çeşitli şekillerde kakmalarla süslenmiştir. Savaşçının yanında bulunan çelik kılıç ise çeliğin bilinenin aksine çok daha önceleri ortaya çıktığının bir kanıtıdır.
Kul-Oba Kurganı Kırım’ın Kerç şehri yakınlarında bulununan İskit mezarında bulunan İskit savaşçılarını gösteren bir rölyef. MÖ 400 e ait. St. Petersburg, Ermitaj müzesinde sergileniyor. Tillia Tepe Afganistan’ın Kuzeyinde Türkmen ve Özbek Türklerinin yaşadığı Şibirgan yakınlarında M.Ö. 1. yüzyıla ait çok sayıda altın taçlar ve takılar bulunmuştur.
İskitlerin kimliği hakkındaki daha geniş bilgileri OKUMAK İÇİN LÜTFEN TIKLAYIN
Bülent Pakman. Ekim 2014. Foto ekleme Ekim 2015. İzin alınmadan, aktif link verilmeden yayımlamaz, alıntı yapılamaz.