Ana Sayfa Haber Ekonomi Bitkisel Yağ Sektörü kanola düzenlemesinden rahatsız!
Tarih: 08 09 2016 Kategori: Ekonomi, Gıda, Haber, SliderOkunma:
Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği (BYSD) Başkanı Tahir Büyükhelvacıgil, bitkisel yağ üreticisine zarar veren ve tüketiciyi yanıltan tağşiş (hileli karışım) için ağır cezalar getirilecek olmasından duydukları memnuniyeti; kanola tohumu düzenlemesine ilişkin ise endişelerini dile getirdi. Büyükhelvacıgil, “Kanola tohumundaki düzenleme tağşişi artıracak, ayçiçeği üreticisi zarar görecek” eleştirisinde bulundu.
Tağşiş yapanlara ağır yaptırımlar öngören yasal düzenleme öncesinde bitkisel yağ sektörünün temsilcileri, Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği (BYSD) tarafından İstanbul’da düzenlenen Yağlı Tohumlu Bitkiler ve Bitkisel Yağlar Konferansı’nda bir araya geldi. Konferansta, sektörün sorunları ve çözüm yolları masaya yatırıldı.
“BYSD’nin tağşişle mücadelesi devam ediyor”
Sektörde önde gelen şirketlerin üst düzey yöneticilerinin katıldığı konferansın açılış konuşmasını yapan BYSD Yönetim Kurulu Başkanı Tahir Büyükhelvacıgil, bitkisel yağ sektörünün en önemli sorununun tağşiş (hileli karışım) olduğunu söyledi. Tağşişin düzgün üretim yapan sanayicinin rekabet gücünü kırdığını, tüketicinin de yanıltılmasına neden olduğuna dikkat çeken Büyükhelvacıgil, şöyle devam etti:
“BYSD olarak tağşiş ile mücadelemiz etkili şekilde devam ediyor. Tağşiş yapan firmaları Bakanlığa bildiriyor, ifşa edilen firmalar hakkında suç duyurusunda bulunuyoruz. Son 1 yıl içerisinde Bakanlığa 145 başvuru yapıldı. 9 firma hakkında savcılığa 14 suç duyurusunda bulunuldu. Bu firmalar üyemiz ise gerekeni yapıyoruz ve dernek üyeliğinden ihraç ediyoruz.
Tağşiş sorununun önüne geçmek için sıkı denetim uygulanması, ağır cezaların verilmesi ve tağşiş yapan firmaların ifşasının gerektiğini defalarca vurguladık. Hükümetimiz uyarılarımızı dikkate aldı. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı Faruk Çelik, taklit ve tağşişe dönük yaptırımları yeniden belirleyen yasal düzenlemenin en kısa zamanda Meclis’e getirileceğini açıkladı. Yasal düzenleme ile taklit ve tağşişli gıda ürünlerini üretenlere 100 bin lira idari para cezası verilecek, üreticinin işyeri de 1 yıl süre ile faaliyetten men edilecek. Taklit ve tağşiş tekrarlanırsa idari para cezası 10 kat arttırılacak.
“Vergi artışı umutlandırdı, kanola düzenlemesi kazanımları yok etti”
Son zamanlarda tağşişte yaşanan olumlu gelişmelere kanona tohumu konusundaki düzenlemenin gölge düşürdüğünü belirten BYSD Başkanı Tahir Büyükhelvacıgil, sözlerini şöyle sürdürdü:
“İç piyasada bazı firmalar özellikle ayçiçeği yağı, soya yağı, kanola yağı ve aspir yağı fiyatları arasındaki farkların yüksek olduğu dönemlerde, Türkiye’de en çok tüketilen ayçiçeği yağına daha ucuz olan yağları karıştırarak haksız rekabete sebep oluyor. Aspir tohumu, ham ve rafine yağında gümrük vergileri yeni düzenlemeye göre aspir tohumunda yüzde 23,4, aspir ham yağında yüzde 36 ve aspir rafine yağda yüzde 67,5 olarak uygulanacak. Bu gelişme sektör için sevindirici. Sektörün talebi doğrultusunda düzenlenen aspir tohumu ve yağındaki gümrük vergisi artışı, tağşişin önlenmesinde etkili olması umudu doğurdu.
Ancak üç gün sonra yapılan kanola ve ayçiçeği tohumu gözetim fiyatlarındaki son düzenleme dengeleri yeniden bozdu. Bu düzenleme ile aspir tohumu ithalatı cazip hale geldi. Sektörümüzün en büyük sorunu olan tağşişin önemli kaynağı olan aspir tohumu ithalatının önünün açılmasıyla, ne yazık ki iptal edilen aspir alımları tekrar işleme konuldu. Düzenleme tağşişi azaltmayacak, aksine artmasına neden olacaktır. Tohum yerine ham yağ ithal edileceğinden katma değer yurt dışında kalacak, küspe ithalatı artacak et, süt ve tavukçuluk sektörü de olumsuz etkilenecek. Çukurova hasadının tamamlandığı ve Trakya’da hasadın yüzde 70 oranına ulaştığı bu dönemde yapılan düzenleme ayçiçeği üreticisine büyük zarar verir.”
“Yağlı tohum üretimi yetersiz, Türkiye risk altında”
Türkiye’nin yağlı tohum üretiminin yetersiz olduğuna işaret eden Büyükhelvacıgil, “Yağlı tohum stratejik ürün kategorisinde değerlendirilerek, yağlı tohum üreticisi destekleme politikaları ile para kazanabilen ve geniş alanlarda üretim yapabilen bir konuma gelmeli. Sektörün hammadde de dışa bağımlılıktan kurtulması için yerli üretimin mutlaka arttırılması gerekiyor. Türkiye risk altında. Önümüzdeki yıllarda yağlı tohum veya ham yağ temin edememe ve rafine edilmiş ambalajlı yağ ithal etme zorunluluğunda kalabiliriz” uyarısında bulundu.
BYSD olarak Konya Gıda ve Tarım Üniversitesi’ne yaptırdıkları araştırmada dikkat çekici sonuçlar elde ettiklerini de ifade eden BYSD Başkanı Tahir Büyükhelvacıgil, şu bilgileri verdi:
“Türkiye’de ayçiçeği üretimi açığı 2020 yılında yaklaşık 891 bin tona ulaşacak. Bu açığın 2030 yılında 1,3 milyon ton seviyesine yükseleceği tahmin ediliyor. Ekonometrik analiz sonuçlarına göre, Türkiye’de devlet prim ödemelerinin ayçiçeği üretimi üzerindeki piyasa fiyatı etkisi, mazot-gübre desteklemelerinden daha etkili oluyor. 2016-2030 yılları arası dönemde ayçiçek yağı ithalatının tamamen durdurulması halinde Türkiye ekonomisine katkısı yaklaşık 15,6 milyar dolar olacak. Sonuç olarak Türkiye’de ayçiçeğinin stratejik ürün kapsamına alınması, ayçiçeği tohumu ve ayçiçeği yağı üretimlerindeki artışlar yoluyla ekonomimize önemli bir katkı sağlayacak.
2016 yılı için açıklanan Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar ile başta ayçiçeği olmak üzere yağlı tohumlu bitkilerin prim desteği kilogramda ortalama 10 kuruş arttırıldı. Ayçiçeği tohumunda 2015 yılı itibariyle kilogramda 30 kuruş olan prim desteği, bu yıl 40 kuruşa çıkarıldı. Yüzde 33 oranındaki gerçekleşen bu artış, ayçiçeğinde son yıllarda yapılan artış oranları karşılaştırıldığında en yüksek artış. Sektör adına olumlu bir gelişme olarak değerlendiriyor ve bu prim desteğinin ayçiçeği üreticisinin ayçiçeği ekimine yönelmesine katkı sağlayacağını düşünüyoruz. Ancak ayçiçeğindeki destekleme kilogramda 40 kuruş iken kütlü pamukta 75, soyada 60, aspirde 55, kanolada 50 kuruş olarak belirlendiğini de göz ardı etmemeliyiz.
Yağlı tohumlu bitkiler devlet alım garantisi olan, müdahale alım fiyatının uygulaması yanında primle de desteklenen hububatla rekabet edemiyor. BYSD olarak sorunun çözümü için desteklemenin iki aşamada yapılması ve alternatif ürünlere karşı avantajlı duruma getirilmesi gerektiğini düşüyoruz. İlk aşama olarak; destekleme ekim zamanında üreticinin karar verme aşamasında yapılmalı ve primler alternatif ürünlere göre parite dikkate alınarak belirlenmelidir. İkinci aşama da ise destekleme hasat sırasında düzenleyici fark ödemesi primi olarak belirlenmeli, yağlı tohum üreticisinin mağduriyetini önleyecek düzeyde olmalı.”
“Sıfır gümrüklü ithalat piyasa dengesini bozuyor”
Geçen yıllarda 60 bin tonlara kadar yükselen sıfır gümrüklü teknik ve sınai amaçlı ayçiçeği yağı ithalatının 2016 yılından itibaren uygulamaya konulan yüzde 22,5 gümrük vergisi ile büyük ölçüde düştüğünü vurgulayan Büyükhelvacıgil, “Bu olumlu gelişmeye karşın sektörde haksız rekabete sebep olan ve sektörün önemli sorunlarından olan sıfır gümrükle Bosna Hersek’ten ithal edilen ham ve rafine yağlarında geçen yılın aynı dönemine göre ciddi düzeyde arttı. 2016 yılının ilk yedi ayında toplamda 32 bin 698 ton rafine ayçiçeği ve ham yağı ithal edilmiş olup, bu da 2016 yılı sonu itibarıyla yaklaşık 60 bin ton ayçiçeği yağı ithalatı anlamına geliyor. İkili anlaşma gereği Bosna Hersek’ten ithal edilen ‘0’ gümrüklü ham ve rafine ayçiçeği yağı ithalat miktarı giderek artış gösteriyor. Bu durum ise piyasada fiyat dengesizliği yaratıyor ve sektörde haksız rekabete neden oluyor. BYSD olarak, bu tür uygulamaların gözden geçirilmesi ve sektörümüzün korunması için gerekirse kaldırılmasını talep ediyoruz” diye konuştu.
“Suriye’ye ihracatta gümrük kontrolleri sıkılaştırılmalı”
Bu yılın ilk beş ayında toplam ihracatın geçen yılın aynı dönemine göre düşmesine rağmen Suriye ihracatının aynı düzeylerde kalmasının sektör açısından endişe verici olduğunu kaydeden Büyükhelvacıgil, “DIR kapsamında sıfır gümrükle ithal edilen ayçiçeği ham yağlarının iç piyasaya verildiği endişesini taşıyoruz. Bu sorunun daha da büyümemesi için Suriye’den ithal edilen ayçiçeği yağlarının gümrük kontrollerinin sıkılaştırılması gerekiyor” ifadelerini kullandı.
“Hammadde dışa bağımlıyız. Çözüm; üretimi artırmak”
Türkiye’de bitkisel yağ sanayicisinin öncelikli sorununun hammadde olduğunun altını çizen BYSD Başkanı Tahir Büyükhelvacıgil, konuşmasında şunları kaydetti:
“Ne yazık ki 2015 yılında Türkiye’de gerçekleşen yaklaşık 3 milyon ton yağ arzının 750 bin tonu yerli üretimle karşılandı. Yani hammadde ihtiyacımızın yüzde 75’ini ithalatla karşılıyoruz. Bitkisel yağ sektörü özellikle ayçiçeğinde hammadde yetersizliği nedeniyle dışa bağımlı hale geldi.
Türkiye olarak 11 milyar dolar tarım ürünleri ithal ediyoruz. Bunun 4,3 milyar doları bitkisel yağları, yağlı tohum ve türevleri kapsıyor. Sektör olarak bizim yıllık 2 milyon ton ayçiçeği tohumuna ihtiyacımız var. Türkiye’deki üretim ise 1 milyon ila 1 milyon 200 bin ton arasında. Sektörün ihtiyacı olan hammaddenin büyük kısmı Karadeniz ülkelerinden Rusya, Ukrayna, Moldova, Romanya ve Bulgaristan’dan yağlı tohum veya ham yağ olarak ithal ediliyor. Ayçiçeği hamyağ ithalatı 2014 yılında 812 bin ton, 2015 yılında 777 bin ton olarak gerçekleşti.
Türkiye’nin tarım ürünleri ihracatında dış ticaret açığı olmadığı halde, yağlı tohum ve türevlerinde dış ticaret açığı 2,6 milyar dolar. Ancak bitkisel yağ sanayimiz güçlü bir kapasiteye ve modern teknolojiye sahip. Yağlı tohum işletme kapasitemiz, yıllık 8 milyon ton, 110 tesisimizin 2015 yılı kapasite kullanım oranı yüzde 55. Rafine kapasitemiz yıllık 4 milyon ton, 100 tesisimizin 2015 yıl kapasite kullanım oranı ise yüzde 70. Türkiye’nin margarin kapasitesi ise yıllık 1 milyon tona ulaştı.”
Gıda Sanayi, Tüketici Algısı ve İletişim
Konferansın öğleden önceki bölümünde TGDF Genel Sekreteri İlknur Menlik de, “Gıda Sanayi, Tüketici Algısı ve İletişim” başlıklı bir sunum yaptı. Menlik, gıdalara yönelik tüketici algısından yola çıkarak, gıda sanayinde iletişimin nasıl olması gerektiği konusundaki görüşlerini katılımcılarla paylaştı.
Etiketler: Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneğibitkisel yağ sektörüBitkisel Yağ Sektörü kanola düzenlemesinden rahatsız!BYSDBYSD Başkanı Tahir BüyükhelvacıgilGıda Sanayi Tüketici Algısı ve İletişimİlknur MenlikTGDFYağlı Tohumlu Bitkiler ve Bitkisel Yağlar Konferansı
Türkiye’den dünyaya ‘işler yolunda’ mesajı!
Avrupa’da düşük karbonhidratlı beyanı iki kat arttı
Ulusal Kırmızı Et Konseyi kuruluyor
Perakende sektörüne donanımlı elemanlar yetiştirecekler