Haberler >Ekonomi>Cari açıkta kritik seyir
04.03.2005 - 17:50 | Son Güncelleme: 04.03.2005 - 17:50
Türkiye’nin ödemeler dengesinde 2004 yılında başlayan kritik seyir bu yıl da devam ediyor. Cari işlemler açığı ocakta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 73 oranında artarak 1 milyar 640 milyon dolara kadar yükseldi.
Merkez Bankası ocak ayı ödemleler dengesi gelişmelerini açıkladı. Buna göre ödemeler dengesindeki tanımıyla Türkiye’nin ocak ayı dış ticaret açığı yüzde 68.3 artarak 1 milyar 648 milyon dolara çıktı. Bu gelişme, 269 milyon dolarlık bavul ticareti de dahil ihracat (FOB) gelirlerinin yüzde 0.6 oranında artarak 4 milyar 893 milyon dolarda kalmasına karşyılık, 358 milyon doları bulan altın ithalatı da dahil toplam ithalat (CIF) harcamalarının yüzde 10.6 oranında artarak 6 milyar 959 milyon dolara ulaşmasından kaynaklandı.
Türkiyenin hizmetler dengesi ise ocakta 410 milyon dolar fazla verdi. Bu dönemde 1 milyar 402 milyon dolarlık hizmet geliri elde edilirken, giderler ise 992 milyon dolara ulaştı. Hizmetlerin en önemli kalemi olan turizm gelirlerinin bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 18.1 oranında artarak 711 milyon dolara ulaştığı ocakta turizm giderleri ise yüzde 64.1 oranında artarak 279 milyon doları buldu. Net turizm gelirleri 432 milyon dolarla geçen yıl ocak ayındaki düzeyiyle aynı kaldı.
Hizmetlerin diğer önemli kalemi olan taşımacılık gelirleri ise yüzde 39.2 oranında artarak 263 milyon dolara yükselirken, ithalattaki artışa paralel olarak taşımacılık giderleri yüzde 42.2 büyüyerek 357 milyon dolara çıktı. Bu nedenle Türkiye ocakta taşımacılıkta 94 milyon dolar açık verdi.
Ocakta Türkiye’nin yatırım gelir-giderleri ise ocakta net 491 milyon dolarlık çıkışla sonuçlandı. Yatırım giderleri yüzde 15 artarak 838 milyon dolara, gelirleri ise yüzde 28 artarak 347 milyon dolara çıktı. Yatırım giderlerinin büyük bölümünü oluşturan portföy yatırımı giderleri yüzde 13.6 oranında artarak 552 milyon dolara çıktı. Faiz ödemeleri ise yüzde 26’lık bir artışla 276 milyon dolara yükselirken, Türkiye’nin portföy yatırım gelirleri 257 milyon dolarda faiz gelirleri ise 72 milyon dolarda kaldı.
Ocak ayında resmi ve özel net cari transferler girişyleri ise girişler 89 milyon dolar oldu. Bu kapsamdaki işçi gelirleri, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 25.9 azalarak 60 milyon dolar olarak gerçekleşti.Dış ticaret, hizmetler, yatırım gelir ve giderleri ile cari transferlerdeki bu gelişmelerden sonra geçen yıl ocakta 948 milyon dolar olan cari işlemler açığı bu yıl 1 milyar 640 milyon dolara yükseldi.
2.3 MİLYAR DOLARLIK FİNANSMAN
Cari işlemler açığının 1 milyar 640 milyon dolarda kalmasına rağmen net hata ve noksan kaleminden mali sistem dışına döviz çıkışı nedeniyle açığın finansmanı için 2 milyar 294 milyon milyon dolara gereksinim duyuldu. Ocakta net hata ve noksan kalemi 654 milyon dolarlık bir çıkışa işaret etti. Ancak ocakta Türkiye’ye sermaye ve finans hesapları yoluyla net 4 milyar 384 milyon dolarlık firiş yaşandı.
Merkez Bankası, daha önce için 15 milyar 573 milyon dolar olarak açıkladığı 2004 ylı cari iylemler açığını da revize ederek 15 milyar 451 milyon dolara düşürdü.