El Ayak Hastalığı Nedir? – Prof. Dr. Ahmet Akçay
Buradasınız: Anasayfa1 / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları2 / El Ayak Hastalığı Nedir?
18 Aralık 2019 /0 Yorumlar/in Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları /tarafından admin
El ayak hastalığı hafif seyreden, bulaşıcı viral enfeksiyon olan bir hastalıktır ve sıklıkla küçük çocuklarda görülmektedir. Ağızda yaralar, el ve ayakta kızarıklıklar ile kendini gösterir. El ayak ağız hastalığı nedeni sıklıkla ‘coxsackievirus’ adındaki virüstür.
El ayak ağız hastalığı coxsackievirus adındaki virüs nedeniyle olur. El ayak ağız hastalığı hastalığın ilk haftasında bulaşıcıdır. Ancak hastalığın belirtileri geçtikten sonra da virüs çocuğun vücudunda haftalar boyunca kalabilir. Bu da diğer çocuklara da hastalığın bulaşma riskini artırmaktadır. Buradan da çocuklarda neden çok sık görüldüğünü anlayabiliriz. Hastalık zaman zaman salgın şeklinde seyredebilir. Zamanlama olarak; salgın yaz ve sonbahar aylarında görüldüğü söylenebilir. El ayak ağız hastalığı nedenleri tam olarak ortadan kaldırılamasa da risk faktörleri azaltılabilir.
-İştah kaybı gibi belirtiler de görülebilmektedir.
El ayak ağız hastalığı hafif süren belirtilerle görülse de bu hastalığa neden olan virüs tarafından beyin etkilenebilir ve ciddi sorunlar yaratabilir.
El ayak ağız hastalığı genelde hafif bir hastalıktır. Hafif ateş ve belirtilerle seyreder. Bu nedenle ilk etapta doktora başvurulmayabilir. El ayak ağız hastalığının seyri önemlidir. Hafif durumda doktora gitmeden de hastalık geçebilir ancak yaralar fazlaca kişiyi etkiliyorsa doktora gidilmelidir. Ağız içinde, el ve ayaklarda yaralar varsa ve ağız içindeki yara ve ağrı çocuğun sıvı alımını engelliyorsa doktora başvurmalıdır. Özetleyecek olursak; el ayak ağız hastalığında her durumda doktora gitme zorunluluğu yoktur. El ayak ağız hastalığı evde istirahat ile de geçebilir.
Eğer çocuğunuzu doktora götürmeye karar vermişseniz doktorunuz sizden bazı bilgiler almak isteyecektir.
– Çocuğunuzdaki belirtiler nelerdir?
– Belirtiler ne kadar zamandır mevcut?
– Çocuğunuz anaokulu veya başka okula gidiyor mu?
– Çocuğunuz hasta bir çocukla temas etti mi?
– Çocuğunuzun okulunda el ayak hastalığı olan bir çocuk duydunuz mu?
– Aklınızda sorularınız varsa kaydedip gelebilirsiniz.
Bazı soruları doktorunuza sorabilirsiniz. Bunlar;
– Belirtilerin nedeni nedir?
– Muhtemel nedenler neler olabilir?
– Çocuğuma herhangi bir test yapılacak mı?
– En iyi tedavi nedir?
– Bir ilaç verecek misiniz?
– Çocuğumu rahat ettirmek için evde ne yapabilirim?
– İlk belirtiler nelerdir?
– Hangi belirtiler ciddidir?
Her hastalıkta olduğu gibi el ayak ağız hastalığında da doğru teşhis ve buna istinaden doğru tedavi yöntemleri oldukça hassasiyet gösterilmesi gereken bir konudur. Çünkü yanlış teşhis ile gereksiz ilaç kullanımına maruz kalınabilir. El ayak ağız hastalığının belirtileri, nedenleri, sıklığı önemli konulardan olduğu gibi el ayak ağız hastalığının teşhis ve testleri de önemlidir.
Doktorlar genelde diğer virüs hastalıklarından çocukları ayırabilir. Viral enfeksiyon tipini belirlerken etkilenen çocuğun yaşı, belirtilerin şekli ve kızarıklığın görünümü teşhiste önemlidir. Sorumlu neden tespitinde boğaz veya kaka örneğinden virüs tespiti yapılabilir.
El ayak ağız hastalığının olması çocuğun hayat kalitesini etkileyeceğinden tedavinin hızlıca ve yan etkisiz gelişmesi oldukça önemlidir. El
ayak ağız hastalığı hakkında verilen bilgiler sonuç olarak tedaviye varacaktır. El ayak ağız hastalığı tedavisi ailelere rahat bir nefes aldıracak ve korkularını geride bırakmalarına yardımcı olacaktır. Genellikle hafif seyreden el ayak ağız hastalığının tedavisi de zorlu olmayacaktır.
El ayak ağız hastalığının özel bir tedavisi yoktur. Genellikle 7-10 gün içinde belirtiler düzelir.
Ağızda yara varsa ağrıyı azaltmak için lokal anestezik ilaçlar verilebilir. Parasetamol veya ibuprofen gibi ağrı kesiciler rahatlama sağlayabilir.
Ailelerin üzerinde en fazla durdukları konulardan biri de herhangi bir şikayet ve hastalık durumunda öncelikle ‘Evde ne yapabilirim?’ sorusudur El ayak ağız hastalığında evde yapılabilecek bazı şeyler olabilir. El ayak ağız hastalığı eğer hafif seyrediyorsa evde yapılanlar şikâyetleri azaltabilir. Hastalık hakkında verilen bilgilerden en önemlilerinden biri de şayet çocukta el ayak ağız hastalığı varsa ebeveynlerin evde neler yapabileceğidir. Evde yapılan, bilimsel geçerliliği de olan, tıp doktorlarının da onayladığı doğal yöntemler denenebilir.
– Özellikle ağzında yara olan çocuklara ekşi, acı, asitli gıdalar yerine sütlü, sıvı gıdalar verilebilir.
– Soğuk gıdalar daha çok tercih edilir.
– Tuzlu ve acılı gıdalardan kaçınılır.
– Çiğneme gerektirmeyen gıdalar tercih edilebilir.
Önemli olarak belirtilmesi gereken konu ise evde yapılan ancak bilimsel geçerliliği de olan tıp doktorlarının da onayladığı doğal yöntemler denenebilir.
– El yıkmak önemlidir
– Özellikle tuvalet sonrası ve bez değişimi sonrası eller çok iyi yıkanmalıdır.
– Yemek yemeden önce eller yine çok iyi yıkanmalıdır. Sabun ve su kullanılabilir.
– Ayrıca mikrop öldürücü alkollü mendil veya jeller de kullanılabilir.
– Çocukların bulunduğu ortamlar klorlu su ile seyrelterek silinmeli ve arkasından su ve sabunla silinmelidir.
– Çocukların paylaştıkları oyuncaklar da dezenfekte edilmeli veya yıkanmalıdır.
– Emzikler temizlenmelidir.
-Çocuklara hijyene nasıl önem verilmesi gerektiğinin eğitimi verilmelidir. Ellerini, oyuncakları ağzına götürmemesi gerektiği öğretilmelidir.
Hasta olan çocuklar bulaştırıcıdır ve izole edilmelidir. Ateş kontrol altına alınıp ağız yaraları iyileşene kadar çocukların okula gönderilmemesi evde kalması uygun olacaktır.
El Ayak Ağız Hastalığının Risk Faktörleri Nelerdir?
Özellikle 10 yaşından küçükleri etkiler ve bu çocukların çoğu 5 yaşın altındadır. Anaokulundaki çocuklar el ayak ağız hastalığı salgınlarına karşı eğilimlidir. Çünkü enfeksiyon yayılımı insandan insana temasla geçmektedir ve küçük çocukların çoğu hassastır. Çocuklar genellikle el ayak ağız hastalığı geçirince bağışıklık kazanırlar. Bununla birlikte ergenlik ve yetişkinlerde de bu hastalık görülebilir. Sonuç olarak El ayak ağız hastalığı risk faktörleri tamamen ortadan kaldırılamaz ama mümkün olduğunca azaltılabilir.