Öz denetim ile kendini kontrol et
Öz denetim bir başka deyişle iç disiplin anlamına gelir. Öz denetim bireylerin sağlıklı bir ruh hali içerisinde kişisel gelişim yolunda sahip olması gereken özelliklerin başında gelmektedir. Bireylerin güçlü ve zayıf yönleriyle kendilerini tanımaları, hayattan beklentileri ve ihtiyaçları doğrultusunda sağlıklı kararlar alabilmeleri açısından duygu, düşünce ve davranışlarını farkındalık içerisinde yönetebilmeleri açısından var olması gereken bir kontrol mekanizmasıdır.
KİŞİLİK VE ÖZ DENETİM
Psikoanalist S.Freud’un kişilik kuramında yer alan ve kişiliğin temel parçaları olan id, ego ve süper egodan yola çıkarak id mekanizması haz odaklı çalışmaktadır ve bireyi haz almaya yönelik karar vermeye davet eder. Bunun yanında süper ego ise bireyin vicdani mekanizması rolünde bireyi alacağı kararda onu sosyal çevrenin ve ahlaki ölçütlerin etrafında davranmaya yönlendirmek isteri. Bunun yanında ego ise hem haz almak hem de vicdani boyutu göz önünde bulundurmak adına hakem mekanizmasıdır. İşte tamda bu noktada bebeklik döneminden itibaren bireyin kişilik gelişiminde ego mekanizması yani bireyin sağlıklı ve dengeli karar alabilme yönü ne kadar gelişmiş ise bireyin davranışı da o ölçüde sağlıklı olacağı düşünülür.
Sağlıklı ve dengeli kararlar alıp bu kararların sorumluluğunu üstlenebilmek içinde bireyin öz denetim yetisine ihtiyaç vardır. Buradan da anlaşılacağı üzere öz denetim bireyin kişilik gelişiminde çok kritik ve hassas bir noktada yer almaktadır. İd sorgulanmaktan ve denetlenmekten hoşlanmaz, sorumsuz ve sınırsız davranmak ister çünkü haz odaklıdır. Bireyin id mekanizmasının etrafında sorumluluk içermeyen kontrolsüz sadece zevk almaya dayalı davranışları onun ruh sağlığına ve çevresiyle olan etkileşimine zarar vereceğinden bireyin kişilik gelişimde mutlaka öz denetim mekanizması oluşturulmalıdır.
Öz Denetim nasıl elde edilir?
Bireyin kişilik gelişimi bebeklik döneminden itibaren başladığından dolayı bu dönem ve ilerleyen gelişim dönemleri öz denetim mekanizması oluşturulması içinde hassas dönemlerdir. Bu anlamda çocukluk dönemi göz önünde bulundurularak Psikolog Leyla Navaro’nun “Gerçekten Beni Duyuyor Musun ?” adlı kitabından yola çıkarak öz denetim için dikkat edilmesi gerek hassas noktalar:
-Kuralların çocuğun yaşına, yapısına ve özel durumlara bağlı olarak yapılmış olması
-Çocuğa kuralların nedeninin izah edilmiş olması
-Hangi davranışının ne zaman beklendiğinin açık bir dille belirtiliyor olması
-Çocuğa kuralların uygulanmasında aktif rol ve sorumluluk verilmesi
-Kurallara uyan ve sorumluluklarını yerine getiren çocuğun davranışlarının olumlu yönde takdirle pekiştirilmesi