Pnomoni Nedir, Tedavisi
Mikrobiyal bir ajanla oluşan akciger parankim inflamasyonudur. Toplum kökenli pnömoni, bakımevlerinde pnömoni, nozokomiyal pnömoni, immunkompromize hastada pnömoni ve aspirasyon pnömonisi başlıgı altında incelenir ve yaklaşım belirlenir. Bunların herbirinde etken, prognoz ve tanısal yaklaşım farklılık gösterir. Ayrıca akut, subakut ve kronik olarak sınflandırılabilecegi gibi, tutuluma göre; lober, bronkopnömoni, intersitisyel pnömoni, veya akciger apsesi ve eşlik eden diger radyolojik bulgulara göre;hiler LAP, plevral sıvı ve atelektazi olup olmamasına göre de degerlendirilir. Etkene göre de sınıflandırma yapılabilir.
Klinik Bulgular: Ateş, öksürük, dispne, balgam çıkarma, plörezi. Kronik pnömonide; kilo kaybı, bitkinlik ve gece terlemesi. Ateş genellikle olan bir bulgudur. Hektik, remittan ve sürekli ateş görülebilir. Relatif bradikardi; klamidya, mikoplazma, Legionellainfeksiyonlarında , , tularemi ve viral pnömonilerde olabilir. Siyanoz, solunum sayısında artış, sternel retraksiyon, burun kanatlarının solunuma katılması ciddi solunum baskılanmasını gösterir. Pnömokoksik pnömonide herpes labialis, stafilokokal pnömonide nadiren fronküller, mikoplazma infeksiyonlarında büllöz myringitis olabilir.Dinleme bulguları çogunlukla krepitan ral olmakla birlikte seslerde azalma hatta normal olabilir. Bronşiyal solunum sesleri, perküzyonda azalma, gögüs hareketlerinde asimetri görülebilir. Terleme, bitkinlik, başagrısı, kuma, miyalji gibi solunum dışı bulgular da eşlik edebilir.
Etiyoloji: Birçok mikrobiyal ajan etken olabilir. Yaş, altta yatan hastalıga göre etkenler degişir, hastanede kazanılan pnömonide etkenler farklıdır. En sık görülen bakteriyel etkenler: Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Mycoplasma pneumoniae Staphylococcus aureus, Enterobacteriaceae üyeleri, anaerob mikst infeksiyonlar; Pseudomonas ve Legionella türleri, Mycobacterium tuberculosisdir. Viral etkenlerden çocukluk çagında RSV, Parainfluenza ve influenza A virusları, erişkinlerde İnfluenza A ve B virusları sıklıkla görülür. Aspirasyon pnömonisinde oral anaerop mikroorganizmalar, nozokomiyal pnömonide Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, yaşlılarda gram negatifler, grip sonrası stafilokokal pnömoni,gençlerde mycoplasma pnömonisi daha sıktır.
Epidemiyoloji: En sık karşılaşılan infeksiyon hastalıklarından biridir. Ölüm nedenlerinin arasında ilk başlarda yer almaktadır.Ayaktan tedavi gerektiren hastalarda mortalite % 1-5 iken, hastaneye yatan, özellikle de yogun bakım gerektiren hastalarda % 25’e ulaşmaktadır. İleri yaş grubunda (60 yaş ve üstü) olan , altta kronik obstrüktif akciger hastalıgı olan , diabetes mellitus, böbrek yetmezligi, konjestif kalp yetmezligi, kronik karaciger hastalıgı olanlarda daha sık oluşmakta ve daha agır seyretmektedir.