Ana Sayfa Muhasebe Haberleri Memuriyet Dışı Sürelerin Memuriyet Derecelerine Etkisinde İstisnalar
Bir kamu kurumunda terfi intibak işlemleri ile görevli memur okurum Mehmet Bey soruyor:
“Memuriyete ilk defa 15.01.1998’de başlamış lise mezunu ve genel idari hizmetler sınıfında bir memur 1987-1988 yıllarına ifa ettiği 18 aylık askerliği ve iki defa olumlu sicilden kademe aldığı göz önüne alınırsa kazanılmış hak aylık derecesi bakımından hangi derecede ve kademede olur? Bu memurun memuriyet öncesi kamu kurumlarında geçmiş SSK süreleri varsa bu süreler kazanılmış hak aylık derecesinde değerlendirilir mi?“
Bu spesifik gibi görünen konuyu cevaplayalım. Evet 657 sayılı Kanunun 36/C maddesinde memuriyet dışındaki sürelerin memuriyette hangi esaslara göre ve nasıl değerlendirileceği belirtilmiştir.
İki Önemli Derecelendirme
Memurun emekli aylığında en önemli unsur ek göstergedir ve ek göstergenin esas alındığı derece kazanılmış hak aylık derecesidir. Memur maaşını da bu dereceye göre alır. Fakat bir de emekliliğe esas derece vardır ve emekliliğe esas derecede sosyal güvenlik kurumları kapsamında geçmiş tüm günler değerlendirilir. Memur emeklilik ek göstergesini de kazanılmış hak aylık derecesine göre müktesebi yapabildiği için emekli aylığında sanıldığının aksine emekliliğe esas derece değil kazanılmış hak aylık derecesi daha etkili olmaktadır.
Sonuç olarak hem kazanılmış hak aylık derecesi hem de emekliliğe esas derece görev aylığının yanında emekli aylığında da en önemli belirleyicileri oluşturmaktadır.
Hangi Sınıflar Farklı Haklara Sahip?
Memurun memuriyet dışındaki sürelerinin kazanılmış hak aylık derecesinde değerlendirilmesi için memurun ilk başta ya Teknik Hizmetler sınıfında , ya sağlık hizmetleri sınıfında, ya eğitim hizmetleri sınıfında veya avukatlık hizmetlerine tabi olması ve memuriyet dışı sürelerin de memurun kamuda gördüğü görevin aynısı olması gerekiyor. Yani mühendisse mühendisi, hekimse hekim, avukatsa avukat öğretmense öğretmen olarak geçmesi gerekiyor.
Bu durumda okurumun sorduğu memur genel idari hizmetler sınıfında olduğu için böyle bir hakkı zaten bulunmuyor. Dolayısıyla da memuriyetten önce yaptığı askerliği borçlansın veya borçlanmasın kazanılmış hak aylık derecesin değerlendirilecektir. 2005 yılında memurlara verilen 1 derece hakkından faydalanacak, ayrıca sicilden aldığı iki kademe de göz önüne alındığında geçen 17 yılda aldığı derece ve kademelerle de halen 6 aylık kıdemli olarak 5/2 dereceye yükselmiş olmalıdır.
Tasnif Dışı İstisnalar
Kamuda geçmiş SSK sigortalılık sürelerinin sınıf farkı gözetilmeksizin kazanılmış hak aylık derecesinde değerlendirildiği dönemler geçmişte oldu.
657 sayılı Kanunun Ek Geçici 2. Maddesi uyarınca; 01.03.1970-01.03.1975 tarihleri arasında memuriyette bulunmaları sebebiyle 01.03.1975 tarihinde intibakı yapılanların, bu tarihten önceki resmi sektörde geçen hizmetlerinin tamamı; sigortalı veya herhangi bir sosyal güvenlik kurumunca borçlandırılmış olup olmadığına bakılmaksızın, 5434 sayılı Kanuna tabi hizmeti gibi; başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki süre esas alınarak kazanılmış hak aylıklarının tespitinde değerlendirilmesi,
657 sayılı Kanunun Ek Geçici 58. Madde uyarınca; 01.03.1975-01.03.1982 tarihleri arasında işçilikten memurluğa geçenlerin, ara versin veya vermesin kamu sektöründe işçilikte geçen süreleri ile memuriyette geçen hizmetlerinin tamamı kadro şartı aranmaksızın ancak, öğrenim durumlarına göre belirlenen tavan derecelerini aşmamak kaydıyla ve 01.03.1979 tarihinde 2182 sayılı Kanunla verilen bir derece de ilave edilmek suretiyle, kazanılmış hak aylıklarının tespitinde değerlendirilmesi,
2595 sayılı Kanunun Geçici 9. Maddesine göre; 01.03.1982 tarihinde 657 sayılı Kanuna dahil kurumlarda işçi statüsü ile çalışanlarla sözleşmeli çalışan personelden 01.03.1982 tarihinden itibaren 6 ay içinde (31.08.1982 tarihine kadar), memuriyete geçmiş olanların da bu sürelerinin kazanılmış hak aylık derecesinde değerlendirilmesi,
Mamafih sizin sorduğunuz memurun memuriyete giriş tarihi itibariyle dönemsel olarak sınırlı ve geçici maddelerle verilen bu haklardan faydalanması engelleniyor.
Yıllık İzin Hesabında Kamu İşçiliğinin Etkisi
Yıllık izin bakımından ise durum farklı. Burada SSK statüsündeki sürelerinin kamu kurumlarında geçmesi halinde bu sürelerin, yıllık izin hakkının 20 günden 30 güne çıkartılması gereken asgari 10 yılık hizmet süresinin hesabında değerlendirilmesi gerekiyor.
Zira 154 sayılı Devlet Memurları Genel Tebliğine göre “Yıllık izin sürelerinin hesabında, hangi statüde olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet süreleri ile kamu kurum ve kuruluşlarında geçmese dahi Devlet memurlarının kazanılmış hak aylıklarında değerlendirilen hizmet sürelerinin dikkate alınması” gerekiyor.
Soru: 30.10.1956 doğumluyum. 09.08.1976 tarihinde işe girdim ve 530 gün SSK’lı olarak çalıştım. 2002-2011 yılları arasında 4 yıl 26 günlük Bağ-Kur sürem var. Bu Bağ-Kur süremden başka 2002-2008 arasında silinmiş 1979 günlük borcum da var. 2008-2014 arasında da 1105 günlük SSK ve ek-5 Tarım Sigortası sürem var. Nasıl emekli olabilirim? Celal T.
Cevap: İyi planlanmadığı için son derece kötü değerlendirilmiş bir sosyal güvenlik geçmişiniz var. Aslında doğru şeyler yapılsa 3 yıl önce 3 bin 600 günle SSK statüsünden emekli olabilecek iken emekli olamamışsınız. Mevcut halde beklerseniz yine emekli olamazsınız. 2002-2008 arası Bağ-Kur borcunu ihya etmeden diğer Bağ-Kur borcunu da öder ve ayrıca 156 gün daha SSK’lı veya Ek-5 Tarım Sigortalısı olarak çalışmaya devam ederseniz bu sürenin sonunda SSK’lı olarak emekli olabilirsiniz. Ya da 2002-2008 arasındaki silinen Bağ-Kur sürenizi ihya eder, tüm Bağ-Kur prim borcunu öder buna ek olarak 5 bin 400 günü tamamlamak amacıyla askerlik sürenizi de borçlanırsanız Bağ-Kur’dan hemen yaştan emekli olabilirsiniz.