Art Basel'den notlar | Kültür-Sanat Haberleri
‘Galaksideki en güçlü çekim gücüne sahip gezegen’den Basel'den notlar...
Bu yıl ziyaretçi sayısı 100 bini aşan, 300 galerinin 3.5 milyar dolarlık eser sergilediği bugün sona eren Art Basel’den notlar...
18 Haziran 2017 Pazar, 10:45:58
Üç galerici 1970’lerde İsviçre Basel Sanat Fuarı’nı kurarken bugünleri hayal bile etmemişti. Miami ve Hong Kong’da düzenlenen fuarlarla birlikte evrim geçiren Art Basel, yalnızca sanat dünyasının en önemli ve prestijli organizasyonu değil, tüm dünyanın takip ettiği mega etkinliklerin başında geliyor. HT Pazar'dan Deniz Çağlar'ın haberi...
Ziyaretçi sayısı 2016’da 100 bine yaklaştı ve bu yıl daha yüksek olduğu kesin. Fuar resmi olarak 15 Haziran’da açılmış olsa da bundan önce 3 gün boyunca da VIP’ler için önizleme vardı. 35 ülkeden yaklaşık 300 galeri katıldı. Sigorta şirketi AXA Art’a göre, fuarda yer alan eserlerin toplam değeri ise yaklaşık 3.5 milyar dolar...
90 ÖZEL UÇAK İNDİ
Tabii kanıtlanmış talep de var. Global sanat piyasası katlanarak büyürken Art Basel’in ana sponsoru UBS’in hazırladığı Küresel Sanat Piyasası Raporu’na göre, ABD merkezli HNWI (High Net Worth Individuals) üst gelir grubunun yüzde 12’si son 2 yılda sanata 50 bin dolardan fazla harcadı ve yüzde 3’ü 1 milyon doları aşıyor. Sanat fuarlarındaki satışlar 2016’da toplam 13.3 milyar dolara ulaştı ve bu oran yıllık yüzde 5 artarak 2010’dan bu yana yüzde 57 artmış görünüyor. Ancak tüm bunlar bir kenara, bu fuara katılımın belirleyici ilginç bir faktörü daha var: Basel hava trafiği. NetJets Avrupa Müdür Yardımcısı Kevin MacNaughton’a göre fuar, uçuş trafiği açısından da en önemli etkinliklerden biri. “Uçak sahiplerinin çoğu hırslı sanat koleksiyonerleri” diyor. Geçen yıl, 2015’e göre Basel uçuş trafiği yüzde 19 civarında artmış. Bu yıl yalnızca fuar için 90 özel uçak inmiş Basel’e.
Art Basel, binlerce milyarder koleksiyoneri ağırlarken bu aktif kitleye hitap eden şirketleri de kendine çekiyor. Finans şirketleri için görülecek ve duyulacak daha cezbedici bir yer olmasa gerek. Her yıl olduğu gibi, bu yıl da servet yöneticileri ve mali müşavirler salı günü itibarıyla fuar alanına kamp kurdu. 1994’ten bu yana Art Basel’in ana sponsoru UBS Group, bankanın kendi koleksiyonundan 20 eserin süslediği salonunda 3 bin müşterisini ağırladı. Morgan Stanley, çağdaş sanatçıların filmleriyle tanınan kâr amacı gütmeyen bir organizasyon olan Art21’in yöneticileri ve müşterilerini tanıştırmak üzere bir akşam yemeği düzenledi. Vontobel, sanat danışmanları ve koleksiyonerleri fuar sonrası şehir dışında bir çiftlikte bir araya getirdi. Basel, sanatın ötesinde özel deneyimler yaşatarak şirketlerin müşterileriyle ilişkilerini derinleştirmede bir araç. Yeni müşteriler edinmek için de eşi benzeri olmayan bir ortam. Bank of America’nın ABD Varlık Yönetimi Birimi’nin direktörü Evan Beard de yalnızca 24 saatliğine meslektaşlarıyla birlikte Basel’deydi. “Londra’dan San Francisco’ya, Çin’den Birleşik Arap Emirlikleri’ne tüm müşterilerim oradaydı” diyor. Firma, sanatsal kredilere 5 milyar doların üzerinde bütçe ayırıyor. Beard, Art
Basel’i “Bu galaksideki en güçlü çekim gücüne sahip gezegen” olarak tanımlıyor.
Fuarda festival benzeri atmosferi karartacak nitelikte güçlü mesajlar veren siyasi eserler de vardı. Favorilerimden biri Galerie Lelong’dan Cildo Meireles’ a ait Amerikkka. 1991’de üretilen dev enstalasyon altın mermilerden bir tavan ve altında beyaz yumurta kabuklarından oluşan bir tabanla ABD’nin kendi içinde yetiştirdiği zamanın terör örgütü Ku Klux Klan’a atıfta bulunuyor. Eser bir yandan KKK’nin acımasızlığına diğer yandan demokrasinin kırılganlığına, masum insanlara ve üstün inançlarına işaret ediyor. Eserin en etkileyici kısmı, üzerinden 25 yılı aşkın süre geçmesine rağmen hâlâ günümüzü bire bir yansıtabiliyor olması. Bugün, politik sanatta olağanüstü önem taşıyor.
Bankacılıkta yeni kural
Fuar geceleri galeri, müzayede evleri ve bankaların özel davetleriyle devam ediyor. Basel’in en sevilen yerlerinden biri, Ren Nehri’ne bakan 336 yaşındaki otel Les Trois Rois. Morgan Stanley’nin özel servet danışmanı Dan Desmond, durumu şöyle özetliyor: “Burada hiç kimse bankacısıyla yemek yemez, sanat hakkında bilgi almadıkça...” Artık bankaların kurum içi uzmanlara sahip olması yetmiyor, büyük bankalar servet yöneticilerine de sanat eğitimleri sunuyor. Citi Özel Bankası’nda, sanat danışmanlık grubunun en az 2 üyesi sanat tarihi alanında doktora yapıyor veya daha evvel müze, galeri veya müzayede evinde çalışmış olması gerekiyor.
Fuarda mücevher dağıtıldı
Küratör Samuel Leuenberger’in bu yıl en geniş medya yelpazesini hedeflediği fuarda resim, heykel, fotoğraf, videonun yanı sıra enstalasyon çalışmaları ve son yıllarda artarak karşımıza çıkan kinetik sanat yine yoğunluktaydı. Fuar boyunca ziyaretçilerin arasından süzülen, uçan, fırlayan eserler eksik olmadı. Ancak fuarın en akılda kalıcı kısmı birbirinden iddialı performans sanatları... Donna Huanca’ya ait vücuduna boya bulaşmış çıplak kadınların hareket ettiği performans, Yves Klein’in efsanevi kadınlarını hatırlatarak büyük ilgi topladı. Claudia Comte’nin ‘Dance Or Die’ çalışmasına ait dans pisti üzerinde ziyaretçiler dans etti. Hintli sanatçı Subodh Gupta’nın Cooking the World eserinde binlerce tencere tavanın altında ziyaretçiler yemek yedi. Christodoulos Panayiotou fuar boyunca ziyaretçilere takmaları için mücevher dağıttı. Urs Fischer’in güçlü sanat eseri satıcısı Bruno Bischofberger ve karısından oluşan temsili heykelleri yine yoğun ilgi gören eserler arasındaydı.
Gece kulübüne ‘kütüphane’
‘Parcours’ etkinliği kapsamında Basel’de şehrin yaklaşık 25 seçili noktasına eser yerleştirildi. Parklar, yollar, avlular, adalet sarayı ve müze bahçelerinde yer alan birbirinden ilginç heykeller, şehir yürüyüşlerini her zamankinden keyifli kılmış. En yoğun ilgiyi görenler arasında Natural History Museum’a yerleştirilen Ai Wei Wei’ye ait Iron Tree (2016) ve bir gece kulübüne yerleştirilen, Wu Tsang’in film ve sesli kitaplardan oluşan
Basquıat’tan şaşırtan düşüş
Jean-Michel Basquiat’ın 1984’te 19 bin dolara alınan bir eseri, geçtiğimiz ay Sotheby’s New York’ta 110.5 milyon dolara satılmıştı. 27 yaşında uyuşturucudan hayatını kaybeden Basquiat, kısa kariyerine karşın müzayedede en yüksek rakamı gören Amerikalı sanatçı olarak tarihe geçti. Ancak Art Basel duruma isyan eden sokak sanatçılarını sevindirir nitelikteydi. Fuarda yer alan yaklaşık 10 Basquiat eserinin yalnızca toplamı 89 milyon dolar değerindeydi.
KÜLTÜR-SANAT Bu hafta ne yapsak? (26 Eylül 2017)
KÜLTÜR-SANAT Kurtlar Vadisi Vatan ne zaman vizyona girecek?
KÜLTÜR-SANAT Barok ve Rönesans teknikleri bugünün heykellerini işliyor
KÜLTÜR-SANAT Neşet Ertaş kimdir?
KÜLTÜR-SANAT Bu hafta ne yapsak? (25 Eylül 2017)