SADIKZADE SÜLEYMAN AĞA’NIN İSMİ YAŞATILMALI
18 Kasım 2018 / Pazar 16:07:03 | YAZARLAR | Serdar Sevinç
1870 -79,1883-88 ve 1899-1901 tarihleri arasında İnegöl Belediye Başkanlığı görevini yürüten, İnegöl’ümüzün ilk belediye başkanı Sadıkzade Süleyman Ağa.
İNEGÖL, 1926 YILINDA BURSA İLİNE BAĞLANMIŞTIR
İdari olarak 1885 yılında liva (il) haline getirilen Hüdavendigar Vilayetine bağlı Ertuğrul adı verilen Bilecik’e bağlanan İnegöl tarihi boyunca her zaman ilçe merkezi olup, hiçbir zaman köy veya bucak statüsüne inmemiştir. Sancak merkezi ise zaman zaman Ertuğrul, zaman zaman da Hüdavendigâr olarak değişse de, adlî ve askerî açılardan sürekli Bursa’ya bağlı kalmıştır. 1926 yılından itibaren ise tamamen Bursa iline bağlanmıştır.
BELEDİYE TEŞKİLATI 1870’DE KURULDU
Böylesi önemli bir merkezde ilk belediye teşkilatı da 1870 tarihine kadar gitmektedir.Osmanlı’da bugünkü anlamda modern belediyeciliğin ilk örneği ve ülkemizdeki kilometre taşı, Beyoğlu ve Galata semtlerinde 28 Aralık 1857’de kurulan "Altıncı Daire-i Belediyesi” idi.İstanbul’da Altıncı Daire-i Belediye ile atılan yerel alandaki ilk adım sonrası Osmanlı coğrafyasının taşra kademelerinde belediyeler bir bir kurulmaya başladı. Bu mahfille İnegöl’de de belediye teşkilatının kurulduğunu Hüdavendigar (Bursa) Vilayeti Salnamesi kayıtlarından görmekteyiz. Bugünkü karşılığı “yıllık” demek olan Salnameler 1847–1922 seneleri arasında yayınlanmışlardır. Salnameler şehirlerde meydana gelen önemli olayları kamuoyuna aktarmak için düzenlenmiştir. Osmanlı coğrafyasında en uzun süre devam eden yıllıklardan olan HüdâvendigârSalnâmeleri farklı konularda birçok bilgiler içeren önemli bir kaynaktır.
İLK BELEDİYE BAŞKANI SADIKZADE SÜLEYMAN AĞA
Hüdavendigar Vilayeti Salnamesine göre Hicri:1287 Miladi: 1870 tarihli kayda göre İnegöl’de ilk Belediye Teşkilatının bu tarihte kurulduğu görülmektedir. Buna göre ilk belediye başkanı Sadıkzade Süleyman Ağa, meclis üyeleri(azaları) ise KaşıkçızadeAhmed Ağa, Hacı İbrahimzadeAhmed Ağa, Hacı Ali Ağa, Hacı HüseyinzadeAhmed Ağa, Hacı Makar Ağa ve KatibMehmed Efendi’dir.
BELEDİYENİN KURULUŞ TARİHİ ARAŞTIRILMALI
1927 yılı Hüdavendigar Vilayet Salnamesinde İnegöl Belediyesi başlıklı yazıda belediyenin kuruluş tarihi konusunda ise yeni bir bilgi karşımıza çıkmıştır. Bu kayıtta aynen şöyle yazmaktadır; “Belediye, hicri 1280 (1863-64) tarihinde tesis edilmiştir. Tarih-i tesisinden 1300 (1882-83) tarihine kadar çarşı üzerinde bir mahalde iken sözü edilen tarihte yapılan daireye nakledilmiştir; bu belediye binası, belediyenin taht-ı tasarrufundadır. Yeniden mükemmel bir belediye dairesi inşası da mutasevverdir (ileride yapılması düşünülmekte).” Bu bilgi ışığında kurum ve kuruluşlar ile gerekli yazışmalar yapılarak belediyenin kuruluş tarihinin tescili konusunda çalışmaların yürütülmesi gerekmektedir.
2020 yılında kuruluşunun 150’inci yılına hazırlanan İnegöl Belediyesi, ilk belediye başkanının adını yaşatmalı düşüncesindeyim.Halk arasında Kapalıçarşı olarak bilinen bedesteni yaptıran bir zamanlar İnegöl’ün şehrimini olan Sadıkzade Süleyman Ağanın adını maalesef çoğumuz bilmiyoruz. Bize güç veren, bize güzellikler sunan bu değerlerimizi, geçmişin tozlu raflarından çıkartıp günümüze ışık tutmak ve geleceğe yansıtmak zorundayız.
MEZAR TAŞLARINI KORUYAMIYORUZ
Şu an Orhaniye Mezarlığındaki mezar taşı ise görülmeye değer. Bir rastlantı üzere okuduğum kitabenin İnegöl’ün ilk belediye başkanına ait olduğunu öğrenmek beni epeyce heyecanlandırmıştı. Eşi Hacı FatmaHanım ile birlikte yan yana olan mezar taşları şu an maalesef iyi bir şekilde korunmuyor. Bir nevi bizlerin hafızası olan bu mezar taşlarının korunması ve geleceğe bırakılması konusunda yeteri kadar çaba sarf ettiğimizi söyleyemeyiz. Tarihimize, geçmişimize değer vermek, bu kadim şehre hizmet eden kişileri yüceltmemiz gerektiği kanısındayım.
Tarihe dokunmak ve tarihimize sahip çıkmak dileğiyle, kalın sağlıcakla…